Hc201_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Jacobus Butrigarii Super Codice lectura Jacobus, Butrigarius N ◻ ◻ ℳ ◻ ℳ △ △ ◻ V ◻— — = D 0 8 rut tnren UUIIIIAUuIIIIIIIIIAINI J — M , f — ☛n eculiaris admodum tabella tituloꝛum omnium in hac ʒTCcopioſiſlima lectura repoſitozum. A Apoſtille ſeu additiones lüme vtiles ab eximio J. G. pfel⸗ loꝛe domino Petro de vergnia compillaat. S epertoꝛium artikficioſa ſerie diſpoſitum:perutiles queltio nes decilioneſq; quotidianas complectens additur. berrime Juris ciuilis Renüciationes in contractib? mul totiens occurrentes in fine huius operis inſeruntur: ab eodem domino Jacobo Butrigarij Gonoñ. edite. nlignes t nouas vltra Butri, addidit lecturas dictus dñs PBetrus de vergnia: videlicet i aut.itẽ nulla.in aut᷑.ſta⸗ tuimꝰ.᷑ i.l.raptoꝛes.de epil.x᷑ cle.itẽ in.l.legẽ.de pact. 6 E — — ¶ Guillelmus demondagron venerando doctoꝛi ſuo ⁊ domino domino Petro de lavergne in famo ſa Andegauoꝛum achademia vtriuſq; iuris inter⸗ pꝛeti mellifluo.S. fundiſſimoꝛum iurium rationem complecti naturalem ꝗᷓ nichil equius / iuſtius / ſereniuſq; / quid ĩſuper aliud cenſẽ dum eſt qᷓ; iuſticiam ⁊ adamare ⁊ colere que docet re⸗ ctam honeſtamq; ⁊ iuridicam ſectari bene viuendi noꝛ⸗ mam. Quid agere qꝙᷓ; animi virtutes ⁊ modernis ⁊ poſte ris pꝛofuturas:in laboꝛum noſtroꝛum monumentũ per⸗ enni mẽbꝛana depꝛomere / per quas ⁊ ſi longo iam tem⸗ oꝛe ſepulti ſemper viuere nichilominꝰ videamur. Quo It Warco tullio teſtante ſuis in paradoxis vt moꝛs ter⸗ ribilis ſit his quoꝛum cum vita omnia extinguntur. Nõ autem his quoꝛum ob excellẽtem ingenij virtutem laus emoꝛi non poteſt. Hiſce vtriuſq; exercitationis laboꝛio⸗ ſis viris quoꝛum numero inſeri digniſſimus es quibus ampliſſimam veteres ſapitentes ac maioꝛes noſtri polli⸗ centur mercedem. Tales(vt aſſolet) vberrimis pꝛemijs ac ſummis honoꝛibꝰ pꝛoſequẽtes.huic ꝑpulchꝛe nec mi⸗ nus eleganter bene diffinire ſunt ſoliti/laudem/gloꝛiam/ honoꝛem/⁊ immoꝛtale decus pꝛemium foꝛe virtutis / qð nec voce philoſophoꝛum dumtaxat ſed longe magis na tura duce didiſcimus. Nera equidem Platonis ſummi philo ſophi ⁊ Ciceronis oꝛatoꝛum facile pꝛincipis acha⸗ demicis ĩ queſtionibus vorx eſt.e onoꝛibus ali artes ho mineſq; impelli ad ſtudia ob gloꝛiam. Mẽpe cum naturs ſumus ad laboꝛem pigri /ſitq; ingenium ad libidinem at⸗ qʒ ad voluptatis illecebꝛas pꝛocliuius ſcite / pꝛudẽter/ac ſalubꝛiter factum ẽ:vt per laudis ⁊ gloꝛie cupiditatẽ /ve lut equus calcaribus ad virtutis exercitationem trahe⸗ rentur homines /⁊ poſt laboꝛum longa certamina culmi na dignitatum aſſequerentur que te bene meritum pꝛope diem ni falloꝛ) expectãt.HNoc igitur merito non poſſum ſcientifice ac facundiſſime doctoꝛ has tuas lucubꝛatiões c vigilias miris non efferre laudibus / qui noſtre legalis ſapientie tot ⁊ tanta monumenta lecturas ⁊ contextꝰ ver boꝛum huiꝰ auctoꝛis perqᷓ; familiariter explanare locoſ⸗ qʒ ſubobſcuros peruios ac faciles reddere:ſic ſummope re curaſtivt dirupt nebulis claritate ſolis paucis facil⸗ 2 lime concludas fa. Panoꝛ. ſecutus conſilium in pꝛoe. decre.col.ij.Tuam igitur legalem peritiam peruigilem⸗ q; curam ac continuam ſtudium circa hanc lecturam aſ⸗ ſiduam iterum atq; iterum minus collaudare non poſſu⸗ mus / que tam ſubtile caliginoſumq; opus direxit qð an⸗ tea quidem mendoſum ⁊ iam tuis ita in lucem pꝛodeat vigilijs caſtigatũ / vt omni repꝛehenſione careat /nec re⸗ dargutione dignum etiam oculatiſſimꝰ obtrectatoꝛ aut emulatoꝛ comperiat quicq;. Nunc letentur ſtudentes: nunc cõgaudeat pꝛeſens auctoꝛ qui pꝛius ſuis in doctri⸗ nis quaũ mancus videbatur.his modo nouis additioni bus ⁊ lecturis ſuperappoſitis ſplendide fulcit ⁊ peroꝛna tur. Eiuſcemodi ciuilis pꝛudentie laus eſſe dignoſcit᷑ vt eam dignis explicare pꝛeconijs ſi ab inferis reuiuiſcant vix poſſit ex latinis Romanꝰ Cicero:ex grecis Atheniẽ ſis demoſthenes.Quid enim vel cogitari maius vel mẽ⸗ te volutari / vel grauius ac ſplendidius verbis enarrari legalis picatte ſtudio ac iuris ciuilis equitate atq; pꝛe ſtantia. Cenſent viri ſapientes nichil optabilius / nichil ammirabilius eſſe virtute / nichil eque ſalutare / nichil ho mine libero dignius. Oqᷓ; ſummis reges ⁊ pꝛincipes ex⸗ tolluntur laudibus qui vel ipſi optimas ac ſanctiſſimas leges condiderunt/⁊ ſuoꝛum obliti commodoꝛum com⸗ munem vtilitatem atq; vniuerſoꝛum ſalutem ſecuti ſunt Incredibilis eſt enim huius diſcipline amplitudo /ſum⸗ ma vbertas/admirabilis gloꝛia.qua qui pollent vero ac merito ſapientie nomine gloꝛiari querãt. Nec me quidẽ pꝛeterit te in opere hoc condendo ⁊ a demoſthene vigi⸗ liam ⁊ a Quintiliano diligentiam mutuaſſe vt eburnea eternaq; poſt cineres fama donandus venires.Et tanqᷓ; tevirum circa rem publicam clarum extollere poſſumus fa· S.fina.in pꝛoe.inſti.et.l.j.C. de aſſeſſo.glo.in·S·ita ta⸗ men.in pꝛag. de col.in verbo honoꝛum.Cuius de laudis bus dicere id poſſum quod de laudibꝰdicit᷑ Lucij Craſ⸗ ſi fratris Publij mutij qui mutianus dictus eſt quẽ Ci⸗ cero iuriſconſultoꝛum diſertiſſimum appellat teſte ⁊ refe reñ. Pomponio.in.l.ij ·S·etiam.ff.de oꝛig.iur.quem ⁊ Ci cero libꝛo officioꝛum ſuoꝛum extollit cum de hominum virtutibꝰ tractat. Uale in eo q eſt oĩm valitudo ⁊ ſalus ⁊ quales poſſum/non quales debeo ingentes Aquilij re⸗ guli exemplo gratias refero nota.ff.de dona.i.l.aquiliꝰ. Et quas egit Bart.magiſtro ſuo fratre Petro de aſſiſio qui pꝛefato Bar.pꝛimas litteras docuit/ cuius quidem ſcribentis carthas obꝛuebat vberrimus lachꝛimarũ ſca⸗ turigo. NHotat Bar.iin.l.quidam cum filium.ff. de verbo. obliga.GèOaudebis igitur in pꝛeclaro hoc opere ⁊ exvigi⸗ liarum pꝛeſentis compilatoꝛis ſudoꝛibus felix Andegs uoꝛum achademia. Aale. Tumultuarij elegi Coꝛrectoꝛis in Jacobi Butrigarij Bonoñ.laudes et pꝛeconi. Soctoꝛ Jacobus ſub qualibet arte peritus In lucem pꝛodit:gallica terra tibi: Bartholus vtrãq; cenſuram iuris abũde Luſtrauit:magnum Baldus acumen habet Baldus acumen habet:doctrinã Bartholus amplam Hoctrinis Jacobus vincit vtrũq; ſuis MNemo ſequetur eum:niſi plurima legerit ipſe Artibus in multis/copia tanta viri. Ardua ſcripta gerẽs res obſcuras maniteſtse Hunc tali poſſu tramite nemo ſequi. Alphabeti index monſtrabit ſingula queq; Index per partes optima queq; docet Index ⁊ pariter /monſtrabit ſingula certe: VDiſtinxere patres /que et voluere docti. Decreti libꝛo cauess tu parcere paruo Eri /theſauros perdere non cupias. ¶ ¶ Ad magnificum ⁊ clariſſimum ac ſpectabilẽ virum dominum Anthonium de pꝛato militem ac ſereniſſimi chꝛiſtianiſſimiq; domini noſtri Francoꝛum regis cancel lariuin meritiſſimum Petrus de vergnia Juriũ doctoꝛ. -— ſi vulgo parumvtiq; ſit fauoꝛabilis ð iuſticia/ eſt tamen vt omni dubio pꝛo⸗ Kcul virtutum difficillima: ita ſane om⸗ nium laudatiſſima/ſummiſq; pꝛeter ce teras laudum pꝛeconijs/ id iure qui⸗ à RE dem optimo efferenda maioꝛi ſiquidẽ A laboꝛi maioꝛ eſt rependenda merces/ RRrrmaioriq; gloꝛia/ maioꝛ compenſanda difficultas:hanc pꝛeterea omniũ maxime ſuſpiciũt moꝛ⸗ tales colũt /reuerẽtur/vtpote qua fideli humane vite co⸗ mite/impia/regna/populi/ciuitateſq; reguntur: ita vt ſi 7 e medio tollatur ſtare funditus nequeat hominum ſocie⸗ tas:quo fit vt Ariſtoteles vᷣtutũ clariſſimã Tullius regi nam ac dominam Lactantius fõtem appellitarũt/oꝛeq; inſigniuerit Euripides/quo ne heſperꝰ quidẽ fuerit ſplẽ didioꝛ:nam (vt veterum pꝛouerbio vtar )omnia ſinu ſuo coneludit/fouet/amplectitur / ac ſuis deniq; alis adum⸗ bꝛat:vnde nõ minus vere q; ſcite Angeſilaus ille magnꝰ nihil(inquit foꝛtitudine ic Pꝛobe igitur honeſti lux/flos indelibatus/ac mr̃ quin ⁊ oꝛbis delitie nuncupat᷑e Pꝛobe inq; bono viro ſuũ Tul⸗ lio teſtevł ditiſſimo titulum iudith hominẽq; ſola reddit ceteris admirabilẽ/ac laude dignum. Quid enim Sab⸗ bam reginam ex extremis Ethiopie finibus in Judeam adduxit:niſi femigerata Salomõis iuſticia: immo quid verbum ipſum diuinum ab inenarrabilibꝰ celi diuitijs in anguſtiſſimam huius oꝛbis ĩopiam euocauit: qiuſtiſ⸗ ſima virginis humilitas ⁊ caſtitas: ita nempe fateri au⸗ ſim quicquid vere gloꝛie:quicquid vere laudis autvllum contigerit vnq; alicui beneficium iuſticie acceptum eẽ re ferendum. Huius ſiquidem manuum latitudo vltimos mundi receſſus pertingit/pꝛofunditas inferos penetrat/ altitudo celos/at difficillimam quis neget/cum omnibꝰ igenita ſit philãcia i quidã ſui amoꝛ/omnes ſane ſibi me lius q; alteri malũt/cum nemo aut ſaltem vix milleſimꝰ quiſq; ſit ſibi ſecundus quo fit vt pauci iuſticiam excolãt cuius eſt pꝛopꝛiũ(ſi Ambꝛoſio creditur )munꝰ / vtilitatẽ ꝓpꝛiã obliuiſci /vt cõem equitatem cuſtodiat cõia ꝓ ſuis habere / ſua pꝛo cõibus.iuſticia poꝛro pꝛiuatã hoĩs perſo nã exuit vt induat publicã/ oleoq; cõparatur / nec abſur de qð foꝛinſecus fuſum multo pꝛodeſt magis qᷓ; intrinſe cus. Itaq; vt authoꝛe oĩm philoſophãtium pꝛincipe peſ⸗ ſimus eſt qui ad ſeipſum ⁊ ad alios ⁊ ad amicos vtit᷑ pꝛa uitate:ſic ⁊ optimus eſt non qui ad ſeipᷣm ſed qui ad aliũ vtit᷑ virtute ꝙ perq; difficile ẽ opꝰ:veꝝ quo difficilius ẽ opꝰ quo magis arduũ heroicũ magis eo paucioꝛibꝰ cõ⸗ ceſſa iuſticia ⁊ hoĩeʒ nõ e medio queſitũ plebeiũ expoſtu lat:immo cõſummatũ/ꝑfectũ/ac omnibus virtutũ nume gemus ſi iuſti omnes ſumus ris abſolut ũ.Hinc bñ diuinꝰ ille Plato ſanũ(inqͥt) iudi cẽ eſſe opʒ/nec ſibi cõſciũ:ſʒ in alioꝛũ ſalute ꝑ etatẽ exerci tatũ:nã ⁊ ſibi viuere opʒ ⁊ dñari pꝛiuſqᷓ; alijs / aut viuat aut dñetur:cũ ſolonis iudicio magiſtratus ſit vel virga cuius vmbꝛa vel recta vel obliqua ſunt populares:qua⸗ re pꝛudẽtes ( ait Bias)magiſtratꝰviꝝ oſtẽdit.Quid igit᷑ tuas diſſimulẽ laudes vir iuſtiſſime:cum vt veriꝰ loquar iuris alũne:qͥd taceã qͥd ſilentij velo integã: laudes inqᷓ; tot tãtaſq; noſtro(vt dicit᷑) ſturuatim ſeſe calamo offerẽ tes vt quas pꝛioꝛes admittã anxiꝰ heream / herens diffe rã/differens doleã:quis enim niſi a ſe ꝓcul alienus vel re diuimus ⁊ ab inferis reuocatus ad auras. Cicero tan⸗ tum opus conetur/cuius Homeri vena tam aurea: Cu⸗ ius Liuij copia diſcendi /tam lactea/tam toꝛrens ? vt immenſum hoc laudum tuarum pelagus niſi ventis ludi bꝛium debuerit aggreditur:qᷓ;obꝛem inſtituti noſtrivela complicare ſatius duxit/qᷓ; impꝛudenter tãto materie ſa lo tantoq; abyſſo exponere ac pꝛudentius eẽ ſobꝛie ↄtice ſcere qᷓ; frigide laudare ne denſis ignoꝛantie mee tene⸗ bꝛis choꝛuſcantiſſimũ iuſtitie tue aliarũq; ꝓtutũ tuaruʒ pene innũerabiliũ fulgoꝛem ac lucẽ effundẽs eburneum candoꝛẽvituꝑij denigrẽ atramẽto.Scitũ eſt eĩ Gelliani fauoꝛini verbũ turpioꝛẽ eſſe infecundã ieiunãq; ac frigi⸗ dam laudationẽ q; acrius acerbiuſq; vituperiũ:quibus quidẽ tot argumẽtis plane diſſuaſus a ꝓpoſito deterre⸗ oꝛ niſi deterritum excitaret verꝰ tui amoꝛ ⁊ ſyncerus paſ peculiaris et tumultuaria ad Cacellariũ Frãcie. ſis (vt aiunt) velis in ipas deſcendere percupiſcentẽ q̃ tñ vehemẽter cõtraho ⁊ in poꝛtu pꝛudẽter detineo:ne ln altã laudum tuaꝝ abyſſum remere ꝓuehar/naufragatu⸗ rus in tuto igit᷑ qeſcens ſatis putem pꝛimoꝛibꝰ quaſi la⸗ bꝛis ex fragrantiſſima tuarũ vᷣtutũ claſſe hec tantilla vi⸗ te elogia delibaſſe te.ſ.cũ ardua ſit ⁊ pene inacceſſa iuſti⸗ tie via ad eius apicem ſummũ regio quodꝗ paſſu pene⸗ traſſe qͥ a bono qð aiũt ad mala ſapienter cũ hereule mol lem delicijs oĩbus deſluentẽ aſpernãs / inrerpollatis tñ (vt opus eſt) ociolis hoc vite genꝰ occupaſti/quo te qͥq; poſſes tollere humovictoꝛq; virũ volitare ꝑ oꝛa/ diffici⸗ lemq; vᷣtutis viã percurrere /nihil ſane q;tũuis aſperuʒ indomitum relinquis/pythagoꝛici illius oꝛaculi non in ſcius inquientis legẽda ab initio vita optima ac laboꝛi⸗ bus qᷓ; maxime exercitata:vt eam conſuetudo paulatim dulcem reddat ⁊ optabilem qð te q;ta dici põt diligẽtia obijſſe quis negat:quĩ ⁊ foꝛtiter agẽdi vſu aſperitudinẽ triuiſſe Hoꝛatij flacci pꝛecepto ſatiſfaciens ⁊ abunde ſie canẽtis Auguſtam amice pauperiem pati robuſtus acri⸗ militia puer condiſcat:imo ſane leuigaſtitua vel aſſidua quidẽ in vtroq; iure militia cuiꝰ lacte vix adhuc.xvj.na⸗ tus annos ſuauiſſimo nutritus mellitiſq; eius cruſtulis tanto gradatim meritis tuis incremento ſubleuatus es: vt totius ferme rei Francie cardinem voluas adeo te alumnum ſuum virtus diſciplints iſtruxit artibus imbu it dignitatibus ãpliauit.Quis enimvel ſemidoctulꝰigno rat te non obſcuris ſane non ſoꝛdidis non pꝛoletarijs: ſʒ claris potiꝰ nobilibuſq; oꝛtum natalibus quoꝛum ſtatim optima queq; tibi pꝛopoſuiſti imitanda domi non foꝛis exempla querens virtutum abſolutiſſima veras immo vi uas ſtudioſe actionis imagines maioꝛes.ſ.tuos ad quo⸗ rum noꝛmam exactiſſimam puerilem adhuc etatem diri geres ad ſapientiam inſcitiam erudires / ad continentiã innatam etati libidinem compeſceres vt exuta puerilita te nihil niſi virile ſupereſſet niſi rectum niſi honeſtum vt᷑ inq;vir añ virum cuaderes/i⁊ ante ſenem ſenex.atq; omni bus virtutum numeris abſolutus. Sed vt per ſingulos facinoꝛum tuoꝛum gradus diſcurram viſus es inſtituta egregie tam moꝛibus qᷓ; litteris iuuẽtute ſummis aluer⸗ nie pꝛimoꝛibus dignus qui locitenentis fügereris mune re:cui quidẽ tot tanteq; facte ſunt acceſſiones quot ⁊ quã te neminivnq; moꝛtalium:cuius rei fama ꝑmotus Ludo uicus ille Rex quõdã noſter ſa npienticl imus in patronuʒz ſuum Tholoſe te vnum circunſpexerit / optarit / delege⸗ rit/quin ⁊ paulopoſt cãdidiſſimo antiquoꝛum ſuoꝛum in ſeruerit albo. Inter quos tantum elucere quantum in⸗ ter alia ſydera phebe cõſpicatus ceteris multis non ali ter curauit pᷣferẽdũ ac ex thebanis oĩbꝰepaminũdas iure pᷣlatus ẽ:quo cũ naſcẽte et naſci pr̃ie libertas viſa ẽ ⁊ mo riente ↄmoꝛi: quartꝰ ad hec pᷣſes creatus ceteros ita co⸗ ruſcãti virtutũ nlgoee obtenebꝛaſti vt irradiãti tuo vir⸗ tut lumine ſuffuſi ſine controuerſia vno oĩm oꝛe pꝛimum tibi/quẽ pᷣter oẽs mirabãtur locũ ceſſerint:tanta iã moꝝ maturitate pᷣfulgebas:quo in magiſtratu /dij boni qᷓ; in⸗ tegrũ:q; equũ:qᷓ; iuſtũ:qᷓ; deniq; qð difficillimũ amabi lẽ te iudicẽ pᷣſtiteris noꝛũt oẽs/pᷣdicãt/aſſerunt: quibus viuaciſſima iuſticie imago:immo lex ipſa vera germana q; loquẽs videbaris:itaq; optimo quoq; iure iuſti cogno mẽto dignus a Gallis reputeris / vt pꝛius ab athenien⸗ ſibus Ariſtides/nec minꝰ noſtra felicitas q; ille grecoꝝ/ quare ⁊ que te tulit etas aurea meritovocitãda ẽê/videba ris haud dubie omnibus regnare ſoloq; indigere ad im⸗ plẽdosveri regis numeros ſceptro regis etem plane obi bas munera.Quid em tã rege dignũ taq; ꝓpꝛiũ qᷓ;vagos pꝛimũ animi fluctus ac tumultuatẽ dehinc plebẽ cõpeſce re:ex equo ſuũ cuiq; ius diuidere/pacẽ fouere/iuſticie pa trocinari:ſuã benemeritis partiri gram/iniquis pena/eq̃ puſillis ac magnis ignobilibꝰ ac generoſis/alienis ac ne ceſſarijs beneuolus ⁊ mitis/amicoꝝ oĩm oblitus in iudi⸗ cij examĩe vt iuſticiam agnoſcas.E pycteti pꝛeceptoꝝ ſi mia ⁊ emulus ſi rectũ eſſe (inquit )vis facere iudiciũ neu trã agnoſcas ꝑtem: ſʒ cãm ipᷣam qua in re tuã ipſius in⸗ tegritatẽ Catoni romano ⁊ phocioni attico recte ↄpara rim/qui pᷣcipuis plerumq; amicis cum repu.aduerſabã tur:immo ⁊ addã hoc cum Cicerone fatalevt neminẽ ha beas hoſtẽ niſi qui legibꝰ ⁊ reip.hoſtis fuerit:nihil a cleo nis exẽplo abhoꝛrẽs qui teſte Plutharcho ad rẽp.acceſ ſurus ſe amicis excuſauit/ꝙ nulla eoꝛum deinceps ſibi eſ aa ij W 4 Epla peculiaris et tumultuaria ad Cãcellariũ Frãcie. ſet habẽda ratio:qð ⁊ de Aegide lacedemonio idẽ teſta⸗ tur:ſed pᷣter oĩs alioꝝ dotes videris hac vna impꝛimis pcellere:ꝙ abs tua vel excellẽti amplitudie neminẽ ne ab iectiſſimũ quidẽ vermẽ auerteris / verũ diuina quadã co mit ate oẽs indiſcriminatim tuũ ad oꝛaculũ admittis:qn 2 ſubtimidos vltro mira quadã inuitas benignitate Au⸗ guſti/ Alexandriq; imꝑatoꝛum romanoꝝ inſtar Adriani quoq; qui ⁊ humillimoꝛum colloquijs:⁊ ad cõtẽptũ ſe fa cilẽ exhibebat q̃ quidã virtus nõ paruo cũ his philippi Macedonis laudibꝰ acceſſionẽ fecit:qui adeũtes ſe non ſegniter audire cõſueuit:ex quo pᷣſertim a pauꝑcula qua⸗ dà regalis officii cõmonitꝰ.At vero vituperij multũ ſuꝑ be aures:difficileſq; auditus cõflarũt demetrio regi Ma cedonum:qui cũ ſupplices oĩm libellos vulgus req̃ſtas vocat) in clamidis ſinum repoſitas:in flumen pꝛeteriẽs pꝛoieciſſet adeo popularem a ſe auertit animũ vt in bel⸗ lo ad pyꝛrum regem ab eo defecerit. Tu vero ab hac mo roſitate longe es alienus quã in pompeio Tullius et in Troianos Plinius laudat.Felicitatem itaq; vnus om⸗ nium opulentiſſime poſſidestuoq; dignaris etiam vndi q; confluentes conſilio:immo ⁊ exhilaras:ac optime con ſultos relinquis /vt nemo triſtis Titi Neſpaſiani moꝛe g tuo recedat congreſſu/hinc plane fit vt omibus vnda⸗ tim confluentibus /tua ipſius domus ſit velut publica q̃ danm iuſticie officina / vt ſcipioni quondã naſice viro ſua tempeſtate cõſultiſſimo/ domus ex publico deſtinata eſt quuo facilius conſuli poſſet:vtq; nemo dubitet te virtutẽ ipſam appellitare.nam vt heroicam maioꝛum oĩm excel lentiam bona oĩmvenia ſilentio inuoluã / videris pꝛocul dubio non mihi ſolum:ſed ceteris quoq; om̃ibus Cato⸗ nis illiꝰcẽſoꝛij grauitatẽ exactioꝛẽ moꝝ cẽſurã exequare Ariſtide iuſticiãẽ NPiſonis frigi tẽperãtiã ⁊ oĩm vtiq; lau datoꝝ titulos vł eqͥs paſſibꝰ aſſequi /vł lõge poſt terga re linquere. Sʒ neq; his tñ gradum fixit tus ipſius virtuti ſublimatio quo minus ad altioꝛa ſuſpiraret pꝛudentiam enim admiratus fideiq; conſtantiam/ſinceritatem/inte⸗ gritatem/a que ſᷣm iuſticiam maxime tibi germana eſt ĩ deſpiciendis miſeroꝛum erũnis pictatẽ in ſubleuandis diligentiam. Frãciſcus huiꝰauſpicaciſſimi nominis frꝗ⸗ coꝝ regum pꝛimus libera equitatis illius officine quam vulgo cancellariam vocant adminiſtratione/ haud indi gnum te cenſuit vt qui ⁊ benignitatis ⁊ clementie aliarũ q; animi dotum condus eras condus fleres ⁊ huiꝰ conſi lia ſua vel ſecretiſſima tue cõmittens pꝛudentie ſũmaſq; imperij ꝑtes / vt legumfoꝛes pꝛeſidium ⁊ iuris aſylum tã qᷓ; de te quod olim de Papiniano dicatur moꝛumq; ⁊ in ſtitoꝛum ara quin ⁊ equi boniq; columẽ vertex⁊ caput iu ſticie ſanctioꝛis interioꝛiſq; conſilij ſacrarium ac omniũ deniq; magrãtuũ antiſtes/quatinus ĩ vniuerſa rep.vices ĩpleres regias cuncta circũſpiceres /circũſpecta cogno⸗ ſceres / cognita luſtrares:qdðquidẽ ſummum eſt hodic ſi ne cõtrouerſia munus/honoꝛumq; faſtigium ⁊ apex:im⸗ mo ⁊ ſumma queq; ãbientis animi vel in foꝛtune gremio nutriti perinde ac albe galline filij/ aut ſolſtitium ⁊ q;uis nullus ſane ab eo in rebus humanis pꝛogreſſus:ſed ſolũ regreſſus fleri poteſt ſeſe mouere volenti.His tñ ⁊ acce⸗ dit mediolani ducatus tuis herculeis(qð aiũt )humeris impoſita regalis officina. e ſi vltra còſcendere tibi ne⸗ garit humana fragilitas / oꝛdoq; fatalis dij faxint illie diu felix cõſiſtas noꝛma oĩm iura reddẽtium fideliſſima neq; noſtris vitijs iniquum te tollat ocioꝛ auna. Tabula tituloꝛum in hac lectura contentoꝛum . ¶ LTabula tituloꝛum in hac lectura Bu trigarij contentouum. E⸗ Bigeis. folio cx. colum. ij. parte ſecunda. Abolitionibus. folio.cxj col. ij. parte ſecunda. Kæ Acceptilatiõibus. folio. Xcij. col..ij. ꝑte ſecunda Accuſationibus. fo. xcv. e A=.— (col. itij. parte. ij. Acquirẽda ⁊ retinen.poſ.fol.xxxix.col.iij. parte ſecunda. Actionibus empti. fo.cxl.col.j.parte pᷣma. Actionibus ⁊ obligationibus.folio.cxix. col.iiij.parte pꝛima. Ad exhibendum. folio.cxiiij. columna. ij. parte pꝛima g 4 1. Ad legem fauiã de plagia.folio.cv.col.iij. pte ſecunda Ad legem viſcelliaʒ.folio.cvj.columna.ij. M CLongdictione ob cauſã datoꝝ.folioicxviij. pte ſecũda. G Ad legem coꝛneliã de falſis.fo.cvj.colum na. ij. pte ſecunda. Ad legem iuliã de vi publica ⁊ pꝛiuata.fo. ctij.col.j.pte ſecunda. Ad legem fal.folio.xxxiiij.columna.j.par⸗ te ſecunda. Ad legem iuliam de ambitu.folio.cviij.co lũ. iij. ꝓte ſecunda. Ad legem iuliã repetundarum.folio.cviij. col.iiij. pte ſecunda. . Ad legem iuliã maieſtatis.fo.xcix.col.iij. parte ſecunda. Ad legem coꝛneliã de ſicarijs.folio.ciiij. col.ij.pte ſecunda. Adminiſtratione tutoꝝ vel curatoꝛũ folio cxlij.col.iiij ꝑte.j. Aduocatis fiſci.folio.lxj.columna.iij.par te pꝛima. Aduocatis diuerſoꝛum iudicioꝛum.fo.lxj. col.ij.ꝑte pꝛima. Adulterijs⁊ ſtupꝛo.fo.c.colũna.j.parte.ij. Ad ſenatuſconſul.macedonia.fo.cxxx.col. j.parte pꝛima. Ad ſenatuſconſultum velleianum.fo.eodẽ col.iij.parte pꝛima. Ad ſenatuſconſultũ tertu folio.xxxvj.col. ij ꝑte ſecunda. Ad ſenatuſconſul.oꝛſicia.folio.xxxvj.col. iij. pte ſecunda. Ad ſenatuſconſul.trebel.fol.xxxiij.colum. ij. pte ſecunda. Ad ſenatuſconſul.turpil.folio.cxj.colum. iiij.pte ſecunda. Aliena.mutandi iudicij cã facta.fo.lxxxij col.iij.pte pꝛima. Alluuionibus.folio.xliij.columna.iij.par⸗ te ſecunda. Annali exceptione.folio.xliij.columna. ij. parte ſecunda. An ſeruus ex ſuo fa.⁊c̃.folio.cxxj.colũna. iij ꝑte pꝛima. Apoſtatis.fo xxviij.col.iiij.ꝑte pꝛima. Appella.⁊ conſultationibus.fo.liiij.col.iij hte ſecunda. ſigdendis fo.lxj. col.j ꝑ.ij. Bonis liber fo. v. col iſ ꝑ.ij. (Bo. mf. fo. xxxvij. col. j. pte. ij. Bonis pꝛoſcriptoꝛum ſiue dãnatoꝛum.fo. cxij.col.ii.ꝑte ſecunda Bonis q̃ libe.fo.xxxviij.col.iij.p.ij. Bono.poſ.ſm tabu.fo.vij.col.iii.ꝑ.ij. Bono.opoſ. tabu.fo.vij.colũ.iiij.ꝑte.ij. PrSSYAAdu. tollen. foltio xxxiiij. colum. iiij. pte ſecunda. riparte ſecunda. E KCalumniatoꝛibus.folio.cxij.co. Carbo.edic folio.ix. col pꝛima parte.ij. Colla.fo.ix.col.iiij.pte ſecunda. Dð Commercijs ⁊ mercatoꝛibus.fo.cxl.colũ. ij.pte pꝛima. Commingtiones ſeu epiſtolas ⁊c. fol.liij. col.ij.ꝑte ſecuna. Commodato.fo.cxx viij.col.iiij.ꝑte pꝛima Communi diuidũdo.folio.cxiii.columna. j. pte pꝛima. Communia vtriuſq; iudicis.fo:cxiij.col.ij parte ptim. Commu.de lega.folio.xxxj.colũ.iij.parte ſecunda. Commu. de manumiſſionibus. fol. xxxix. L col.ij.pꝑte ſecunda. Commi.de ſucceſ.folio.xxxvij.columna.j. parte ſecunda. Compenſationibus.fo.cxxxiiij.col.j. p.j. Condictione indebiti.folio.cxvij. n. A iiij.pte pꝛima. col.ij.parte pꝛima r Condictione ob turpem cauſam. ffol.cxix. col.ij parte pꝛima. Condictione furtiua.fo.cxix.columna. iij. parte pꝛima. = Condictione ex lege.folio.cxix.col.iiij.ꝑ.j. Condi.inſer. fo.xxxiij.col.j.ꝑte.ij. Confeſſis.fo.liiij.col.j.pte ſecunda. Conſoꝛtibus eiuſdem litis.folio.cxiiij.co. j.pte pꝛima Contrahenda emptione ⁊ venditione.fol. cxxxvij.col.iiij.ꝑ.j. Cotrahẽ. ⁊ comittẽ.ſtipula.ᷣfo.lxxviij.col. F j pꝑte ſecunda. Conſtiuta pecunia.folio.cxxiij.columns. jJ.parte pꝛima. Crimine expilate hereditatis.fol.cix.col. iij.pte ſecunda. Crimine peculatus.folio. cviij. columna. As iiij. pte ſecunda. Crimine ſacrilegij folio.cviij.colum. iiij. ꝑte ſecunda Crimine ſtellionatus.folio.cix.colum.iiij. parte ſecunda. Cuſtodia reoꝝ.folio.xcviij.columna. parte ſecunda. H Ebitoꝛem vendi pignoꝛis impe 11 dire non poſſe. folio.lxxv. col. iij.pte ſecunda. WDepoſiti. fo. cxxx v. columna.iiij parte pꝛima. iiij. Dilstionibus.folio.xcvj.columna pꝛima. Dnis auctoꝛitate iudicum poſ⸗ CαNH‿ parte pꝛima Diſtractione pignoꝛum.folio.lxxv.colum. j.pte ſecunda. Diuerſis reſcriptis.folio.xl.columna pᷣma parte pꝛrima Dolo malo.folio.lxxj.columna. iij.parte pꝛima. Honatiõibus ante nuptias.folio.cxlj.col. j.pte pꝛima. Dot ꝓmiſſione.fo.cxlij.col.j.pte.j. Duobus reis.fo.lxxxix.col.ij.pte.iſj. = Dendo. folio.xl.colũ.iiij.ꝑte.j. Edic.diui adria.tol.folio.xxiiij col. j. pte ſecunda. HEEdilicijs actio. fo. cxl. col. j. p. j. Emendatione ſeruoꝛum.fo.ciiij.columna ij. pte ſecunda Emendatione pꝛopinquoꝛum.fo.ciiij.col. ij. pte ſecunda. Epiſcopis ⁊ cle.fo.xvj.colũ.ij.pte.j. Epᷣali audiẽtia.fo.xxvj.co.ij.p.)· Erroꝛe aduocatoꝝ.fo.lxj.col.iij.pte pma. Erroꝛe calculi.fo.lx.col.iiij.pte pꝛima. Etiã ob cirographariã pecuniam pig.⁊c. fo.xxiuij.col.iiij.ꝑte ſecunda. . Etiam per pꝛocuratoꝛem cauſam reſti fo. lxxix:col iij.parte.j. Euictionibus.fo.xcij.col.iij. parte.if. Exceptionibus ſeu pꝛeſcriptionibus fol. lxx vj. co.iij. parte i Ex delictis defunctoꝛum iquantum here⸗ des conueniãtur. fo. cxxij.co.iij.parte j. Executione rei iudicate.fo.lij.co.ij.ꝑte.ij. Exercitoꝛia ⁊ inſtitoꝛia actione.fo.cxxix. col.iij. parteeffſ. Exhibendis ⁊ itroducẽdis reis.fo.xcviij co.iiijparte.if. ”Ms Ex quibus cauſis infamia irrogatur.fol. lxj.col.iiijparteij. Ex quibus cauſis maioꝛes.fo lxxxj.co.iij parte pꝛima. ” RAAl. cau. adiec. lega fo. xxxij. col. iij parte.iiſj. sßlęalſa moneta.fo.cviij.colum.j. parte ſecunh. Familie herciſcũ. fo.cx.co.iiij parte.j. Famoſis libellis.fo.cx.co.j.parte iſj. Ferijs.fo xcvj. co.iiij.parte j. Fide inſtrumentoꝝ.fol.cxxvj.colum.iiij. parte pꝛima. Fideicõmiſſis.fo.xxix.co iij.parte.ifW. Fideiuſſoꝛibus.fo.lxxxix.coiij.parte.if. Fideiuſſo.minoꝛum.fo.lxxiij.columna.ij. parte pꝛtima. . Zuurinud minoꝛe.fo.lxxiij.co.j.par.j. iniũ regundoꝛũ.fo.cxiij.co.iiij.pte.j. oꝛmulis ⁊ impetrationibus. fol.lxxxiiij. co.ij.parte pꝛima. , Fructibus ⁊ litium expenſis fo.lj.column. ij. parte ſecunda Fur.⁊ ſer.coꝛ fo.j.co.iij.parte.iſj. Enerali abolitione.fo.cxj.col.ij.⁊ iij. parte ſecunda. Eredi iſti.ſo.xv.co.ij.pte ij. Hereditarijs actioni fol.cxxij. col. ij parte.j. ”M EhHereditate vel act. vend. folio. cxxx viij.co.ij.parte.f. ” Heredita.decuri.⁊c̃.fo.xxxviij.colum. iiij parte ſecunnn. Hereticis ⁊ manicheis fo xxviij.colum.j. parte pꝛima His qui accuſare non poſſunt.fo.xcv.col. ij. parte ſecunda. His qui ante aper.tabu.heredi.tranſmit. fo.xxxv col.iiij.parte.i. His quibus vt indig.fo.xxv.col.iij.ꝑte ij. His qͥ famoſos latrones vel alios occul⸗ tauerunt.fo.cx.co.ij.parte.ifſ. lis qui in pꝛioꝛũ locũ ſuccedũt.fo.lxxiij. col.iij.parte ſecũda His qui parentes vel liberos occiderunt. fo.cv.co.j parte ij. His qui per metũ iudicis non appellaue⸗ rint.fo.lx.co iij parte ii. H His qui potentio.noĩe titulos pꝛedijs af⸗ figunt fo.lxviij.co iij.parte.j. His qͥ pe.no.fo xxix.co.iij parte ij. HH is qui veniã etatis impetra.fol.lxxviij. co.iiij parte.j. His q̃ ſibi aſcribũt in teſtamento.fo.cvij. co.iiij.parte.ij. His q̃ ſub mo.lega.⁊c᷑.fo.xxxij.co.iiij ꝑiif. His q̃ vi metus ve cã fiunt.fo.lxx.col.iij. parte pꝛima. B . ⸗. ADVypube.⁊ alljs ſub.fo.xvj.colũ. iij. parte ij. NWJInaict. vidui.tol.fo.xxix.col. ij. e parte ſecunda S reſtitutione minoꝛũ.fo.lxxij. co.ij.parte.j. — 4 In ĩtegrũ reſtitutiõe poſtulata. ne qdno. fiat.fo.lxxix.co.iij. parte... aa iij T abula Citulonmn. Iniurijs.fo.cix.col.iiij. parte. ji. In ius vocando. fol.xlv.columna.j. parte pꝛima. Inofficioſo teſtamento. fol.c.col.iij. par⸗ te pꝛima. Inofficioſis dona. fo. ciiij. colum i iij. par⸗ te pꝛima. Inofficioſis dotibꝰ.fo.cv. columna. ij. par te pꝛima. In quibꝰ cauſis reſtitutio in integrũ non eſt neceſſaria fo.lxxvij.columna.iij.par⸗ te pꝛima. In quibus cauſis milites c᷑ fo xcix. col. iiij parte.j. In quibus auſis pignus vel hypotheca tacite cõtrahatur.fo. lxxi. colum iij. par⸗ te ſecunda. In quib.cau.ceſſat longi tẽp. bꝛeſerip. fol. xlj. co.ij.parte.ij. Inſtitu. 7 ſub. ſub cõdi.fol. xvj columna. j. parte ſecunda. Interdictis.fo. lxij. columna iiij. parte ſe⸗ cunda. Inutilibꝰ ſtipulationibꝰ. fo. lxxxix. colũ.j. parte.ij. Judeis ⁊ celicolis.fo. xxix. columna. j.par te pꝛima. Judicijs.fo lxxxvj.co.iiij. parte. j. Jure anu.aur.fo.vj.co.j.parte ij. ure delibe. fo. xx. col.iiij.parte ij. ure dominij impetrãdo.fo. lxxvj. colum. j.parte. ij. Jure dotiũ.fo.cxlij.col.i ij. parte.j. ureiur pꝛop.calũ.pꝛeſtando.fo.lxxxiiij. colũ.ij.parte.j. Juris ⁊ facti ignoꝛantia fol. xxxj. colum. iiij parte pꝛima. Juriſditione oĩm iudicum.to.xcvij. col.j. parte pꝛima. X Egatis fo. xxvij co. ij. parte. ij. Lege aquilia fo.cx. co.iij. parte „pꝛima. = Aulegibus rotitu. pꝛin. fol. rxix. colum parte j. Legiti.heredi.fo.xxxvji. co. iiij. parte.ij. Liberis exhibendis.fo lxix. colum.j. par⸗ Pe te ſecunda. Laiber.⁊ eo.liber.fol.v.columna.iiij. parte ſecunda. Libe.pteri.vel exhere.fo xix.columna.ij. parte ſecunda. Litigioſis fo lxx vij. co iiij. parte. ij. Litis conteſtatiõe fo.xciiij.co ij parte.j. Locato ⁊ conducto. fo.cxl.colum. iij. par⸗ te pꝛima. Luitione pignoꝛis. fo. lxxv.colum.iiij. par te ſecunda. = ☛ td Aleficijs ⁊ mathematicis.folio. cv. colum.j parte ſecunda. parte pꝛima. Windaits pꝛincipum.fo.xxxj. colum. iiij. parte pꝛima. Mulieribus que ſeruis pꝛopꝛijs ſe iunxe⸗ runt.fo.ciij.columna.j parte.ij. Mutatione nominis.fo.cviij.columna.iij. parteſ ſecunda. AAutico feno fo. cxxxv. columna iiij. parte.j. Meceſſa.ſer.here.inſtitu.fol. xix. co.ij parte.ij. ne flius pꝛo patre.folio cxxj. columna j. parte pꝛima. NMNe fiſcus vel res publica pꝛocura. alicui heeſter. fol. lxviij. columna.iiij parte pꝛi⸗ Negocijs geſtis folio. lxviij columna iliſ. parte pꝛims. Mandati. fol.cxxxvj.colum. ij. ne liceat in vna eademq; cã tertio pꝛouo⸗ car e.fo.lx.col.iiij.pꝑte ſecunda Ne liceat potentioꝛibus.fo.lxviij.colum. ij. parte pꝛima. NRe⸗ quis ĩ ſua cã iudicet. fo. xciij. col. ij. p. . Ne rei dñice vel tẽploꝛũ.fol.xlij.col.j.ꝑ. ij. Ne ſanctum baptiſma reiteretur.fo.xxviij col.iij.ꝑte pꝛima. Nili aggeribus non rumpẽdis. fol.cx.col. ij. pte ſecunda. Ne vxoꝛ pꝛo marito vł ma.pꝛo vxo.⁊c᷑ fo. cxx.col.iiij.ꝑte pꝛima. Non numera. pecunia.fol.cxxxij.colum. j. ꝑte pꝛima. Nouationibus ⁊ delegatiõibus.fo.xc.col. iiij. pte ſecunda. Nouo codice faciendo.fo.j.col.j.ꝑ.j. Moxalibus. fo.cxiiij.col.j.pte.j. Bſeq. pa. pꝛeſtan. fo.v. columna iii. pte ſecunda. Dpe.liber.folio.iiij.columna. iij bpte ſecundao. B⸗ iee. folio. xciij. columna. iiij.pte pꝛima. S Actis. folio. xlv. columna tertia ) ete pꝛima. N 2 Pactis pigno. fol. lxxvj. col. ij. GN. Raz& Pte ſecunda. Partu⸗ pignoꝛis. folio. lxxiiij.col.ij.parte ſecunda. Pedaneis iudicibus.folio.xcij.columna j. pte pꝛima. Pena iudicis qͥ male iudica uit. folio. l. co. ij.pte ſecunda. Periculo et commo.rei vendi.fol.cxxix. col.iiij.parte pꝛima Per quas ꝑſonas nob.acquirit᷑.fol cxxx. col.j.parte pꝛima Petitione heredi.fo.cv.col iij.parte.j. Pignoꝛaticia actionc. fol. cxxix. columna j parte pꝛima. Pignoꝛibus.folio.lxix. columns. iij p.ij Pilus petitionibus.fo.xcv.col.iij.p.j. Plus valere qð agitur quã qð ſimula.ↄci pitur.fo.cxx viij.col.ij.parte pꝛima. oſthu.pꝛete.vel exhe.folio.xx. columna ij.pte ſecunda. Poſtulando.folio lxi.columna. j parte j. Pꝛecario ⁊ ſaluiano interdicto.fo. lxix.co lũ.ij.ꝑte ſecunda. Pꝛecibus imperatoꝛi offerendis ⁊ de qui⸗ bus rebus ſupplicare liceat vel non.folio xxxv.colũna.iiij.parte pꝛima. Pꝛeſcriptione! longi tẽpoꝛis·x.vel.xx.an⸗ no.fo.xlj.col.j parte ſecunda. Pꝛeſcrip.xxx.vel.xl.anno.fo.xlij.colum.j pte ſecunda Pꝛetoꝛio pignoꝛe. folio. lxxiiij columna. j. ꝑte ſecunda Pꝛiuatis delictis.fo.xcix.col. ij. p. ij. Pꝛiuilegio dotis.folio.lxij.columna pᷣma ꝑte ſecunda. Piuicsio fiſci.folio.lxj.columna.iiij.ꝑ⸗ te ſecunda. Pꝛobat lonlhus. folio. cxxiij. columna.·ij. parte pꝛim Procuratoꝛibus. folio. lxiij. columna. iij. partepꝛima. Pꝛohibita ſequeltratiõe pecunie.fo.cxvij col.iiij.parte pꝛima Pꝛo ſocio.fol.cxxxvij.col iij ꝑ.j. QVogdriennij pꝛeſcrip.folio.xlj. r V Ccol. iiij. pte ſecunda. Aunuando ciuilis actio criminali pᷣiudicet.t᷑o.cix col.j.ꝑ ij. Auado dies lega. vel fideicom.cedit.folio xxxv.col.iiij.parte ſecunda. Quãdo ſiſcus vel pꝛiuatus debito. ſui de⸗ bi. ⁊c fo.cxxj.col.iiij.ꝑte pꝛima. Quãdo imperatoꝛ inter pupillos ⁊c.folio. xcvij.col.iij.ꝑte pꝛima. Quãdo libellus pꝛincipi datus litis cõte⸗ ſtationem facist.ſo.xxxvijcol.ij.ꝑ.j. Quando liceat ab emptio.diſcedere.folio. cxxxix.col.iij Pte pꝛima. Quãdo liceat vnicuiq; ſine iudice ⁊c̃. fo. c. col.ij.parte pꝛima. Qnando mulier tutele officio fü poteſt. fo. cxlij col.iij.par.j. Quan.non petẽ partes pe.ac.fo. vij. colũ. ij. pte ſecunda. Quando pꝛouocare non eſt neceſſe. folio. lviij.col.ij.ꝑte ſecunda. Quemadmo. reſta.ape.⁊c.folio. xxiiij. col. j.parte ſecundęe. Ale res obligari poſſunt.folio.lxxij.colũ. j.parte ſecunda. Queſtionibus fo.cx.col.iii.parte ſecunda Que ſit longa conſuetudo. folio. xciij. col. ilij.pte ſecunda. Qui admitti ad bono.poſ.fol.vj.columna. ii. parte ſecunda. Qui bonis cedere poſſunt.folio. lx. colum. iiij.pte ſecunda. Quibus non obijcitur long. tẽp.pᷣſcrip fo. xlj. col.iij.parte ſecunda. Quibus res iudicata non nocet. fo. liij. col. j.parte ſecunda Qui ⁊ aduerſus quos. folio. lxxviij. colum. ij.parte pꝛima. Qui legitimam perſo.ſtandi in iudi.hab. fo xciij.col.iij.parte pꝛima. QAui potioꝛes in pignoꝛe habeantur. folio. lxxij.col.iij.pte ſecunda. Auip ſua iuriſditione iudices dare poſſũt fo.xcij.col.iiij.parte pꝛima. AQui teſta.fa.poſ.fo.xiij.col.ij.parte ſca. Qð cum eo qui in aliena poteſta. eſt geſtuʒ ⁊c̃.fo.cxxix.col.iij.parte pᷣma. Quomodo ⁊ quando iudex. folio.xliij.col. liij. pte ſecunda. Quoꝛum appellationes non recipiũtur.fo. lix.col.iij.parte ſecunda. Quoꝛum bonoꝛum. fol.lxiij. columna. iij. parte ſecunda. Quoꝛum legatoꝛum.tolio.lxiiij. columng. j. parte ſecunda. Jptr virginum. fo. ciiij. colum. I.parte ſecunda. Rebus creditis ⁊ iureiurã. foł. 229, MCcxv. co. j. parte pᷣma Receptis arbitris.fol.lxxxij. culumna.iiij. parte pꝛima. NRe iudicata.fo.lj.col.iiij.parte ſecunda. Mei vẽdica.fo.cvij.col.j.parte pꝛima. NRelationibus.fo.liiij.col.iij.ꝑte ſecunda. Religioſis ⁊ ſumptibus funere ⁊ alee luſu ⁊c̃.fo cxiiij.col.iiij.ꝑte pma. NRemiſſiõe pignoꝛis.fol.lxxiiij.col.ij.p. ij. NRepud.bo.poſ fo.ix.col.iiij.ꝑte ſecunda. NRepud.⁊ abſti.hered.ſo. xxiij columna.iij parte ſecunda. NReputationibus que fiunt.fol. lxxix. colũ. iij.parte ma. NReqᷣrẽdis reis fo.cx.col.iij. barte ſecũda. Reꝝ permutatione.fo.cxl.col.ij.pte pᷣma. NReſcindenda vendi.fol.cxxxix.columna. i parte pꝛima. Res iter alios acta ⁊c fo. liiij. columna.iij parte ſecunda. NReſtitutione militum. fo. lxxix. colſina. iij. parte prtima. Neuocãdis his q̃ in fraudẽ creditoꝛũ alie nata ſunt.fo.lxij.co.j.parte ſecũda. S I ſeruus extero ſe emi mandauerit. fo.cxxxvij.co.j.parte.j. Sacroſanctis eccleſijs et de rebus ⁊ pꝛiui legijs eoꝝ.fol.vj. colũ.j.parte pꝛima. Satiſdando.fo.lxxxiij.col.iiij.parte pᷣma Scðis nup.ſo.cxlj.coł.ij.parte pꝛima Seditioſis.fo.cix.cołᷣ.j.parte ſecunda Senatuſconſultis.foł.xxxij.coł.iiij.part piꝛima. J . Sententiã paſſis fo.cxij.co.iiii.parte.ij. Sententiã reſcindinon poſſe.fo.lj.colum. j parte ſecunda. L Sententijs pꝛefectoꝛum pꝛetoꝛio.fol.xliij. colũ.iij.parte ſcöa G Sententijs et interlocutionibus omniũ iu dicum. fo. xlvj. co.iiij.parte.ij. Sententijs que ſine certa quantitate ꝓfe⸗ runtur.fo.xlviii.coł.iiij.parte ſcða Sententijs que pꝛo eo qð intereſt pꝛoferũ tur.fo.xlix.co.j.parte ſecunda Sententiis ex ꝑiculo recitandis.fo.xlvj. colũ.ij.parteſecũda Sepulchꝛo violato fo.cv.coł.ij.parte ſe⸗ cunda Seruis fugi.fo.j.parte ſecũda Seruitutibus.foł cix.coł.iij.parte pꝛima Si aduerſus rem iudicatam.fo.lxxiiij.col. j.parte pꝛims Si aduerſus venditionem.fo.lxxiiij.coł. iiij.parte pꝛima 2 Si aduerſus vẽditionem pignoꝝ.fo.lxxvi colum.ij.parte pᷣma B Si aduerſus donationem. ſfo.lxxvj. colũ. ij. parte pꝛima — Si aduerſus libertatem.fo.lxxvj.colũ.ij. parte pꝛima . Si aduerſus tranſactionem fo.lxxvj.coł. iij. parte pꝛima HßMMUU⸗ Si aduerſus ſolutionem fo.lxxvj.coł.iij. paarte pꝛima Si aduerſus dotem folio.lxxvj.colũ.iiij. parte przim Si aduerſus delictum fo.lxxvj.colum.iiij parte pꝛuinaas Si aduerſus vſucapionẽ reſtitutio poſtu⸗ letur foł.lxxvj.colũ.iiij.parte pꝛuna Si aduerſus fiſcum reſtitutio poſtuletur fobl.lxxvij. colũ.j.parte pma Si aduerſus creduoꝛem fo.lxxvij.colum. j.parte pꝛims W Si aduerſus creditoꝛem.fo.xlj.colum.iiij. parte ſecunda Si aliena res pignoꝛi dats ſit.fo.lxxj.col. iuij.parte ſecunds “ Sia non competenti iudi.ſenten.lata fue⸗ rit fo.l.coł.ij.parte ſecunda Si antiquioꝛ creditoꝛ pig.vendiderit fol. lIxxiij.coł.iiij.parte ſecunda. Si certum petatur.fo.cxvij.colũ.iiij.par⸗ te pꝛima. Si cõmunis res pignoꝛi data ſit fo. lxxiij. colum.iiij.parte ſecunda Si cõtra ius vel vtilitatem publicam fue⸗ rit impetratum. folio.xxx vij.colum.iiij. parte pꝛima sä L Si de momentanea poſſeſſione fuerit ap⸗ pellatum fo. lx. coł.iij. parte ſecunda Si ex falſis inſtrumentis.folio.liij.colum. iij.parte ſecunda. . Si in cauſa iudicati pig.capiat᷑.fo.lxxiiij. colũ.j parte ſecũda . Si in cõmuni eademq; cauſa ĩ integrũ re⸗ ſtitutio poſtuletur.fo.lxxij. columna.iiij. parte pina. . . Si in fraudẽ pa.fac.fue.alie.folio.v.coł. iij. parte ſecunda. . Si maioꝛ factus ratũ habucrit.fol.lxxix. colum.i.parte ma« Si minoꝛ ab hereditate ſe abſtinnerit fol. lxx vij.colũ.ij.parie pᷣma. Summa trinitate ? Si minoꝛ ſe maioꝛem dixerit. folio. xxviij colũ.ij.parte pꝛima. Sine cenſu vel reliquis.⁊c.fol.cxxxix.col. iij. parte pꝛima. Si pignus pignoꝛi datuʒ ſit.fo.lxxiiij.col. j.parte ſecunda . Si pignor conuentionem numeratio ſe⸗ cuta non fuerit folio.lxxvj.colũ.j.parte ſecunda. Si omiſſa cau.teſta.folio.xxix.colũ.j.par⸗ te ſecunda Si pendente apppellatione moꝛs interue⸗ nerit.fo.lx.col.j.parte ſecũda Si plures vna ſententia condemnati ſunt fo.liij.col.j.parte ſecunda Si per vim vel alio modo.fol.lxvij.col.iij. parte ſecunda M Si quis aliq.teſta.pꝛohibu.fo.xxv.col.iij. parte ſecunda Si quis eam cuius tutoꝛ fuerit coꝛruperit fo. cij. col.iiij.parte ſecunda Si quis imperatoꝛi maledixerit.fol.xcix. coi.iij.parte ſecunda Si reus vel accuſatoꝛ moꝛtuus fue.fo.xcix col.ij.parte ſecunda Si ſecũdo nupſerit mulier ⁊c.fol. cxlj. col. liij.parte pꝛima. Si,ſepius in integrum reſtitutio poſtule⸗ tur fo.lxxviij.colum.iiij.parte pꝛima Si tutoꝛ vel curatoꝛ.fol.lxxiij.col.iij.par⸗ tepꝛima. Si vẽdito pignoꝛe agatur.fo.lxxv.col.iij. parte ſecunda Si vnus ex pluribꝰ appellauerit.fo.lx.col. iij.parte ſecunda L Solutionibus fo.xcj.col.ðij.parte ſecunda Sponſalibus ⁊ arris ⁊c̃.folio.cxlj.colũ.j. parte pꝛima Spoꝛtulis.folio.xcij.col.j.par.j. Succeſſo.cedit.fol.ix.col.j.parte.ij. Suffragio.fo.cx vij.col.iij.parte pꝛima Suis ⁊ legiti.here.folio.xxxvj.col.ij.par⸗ te ſecunda .RK . fide catholica. fol.iiij. col.ij.parte pꝛima. rr. Houlis exhibendis. fol. lxix.col. A EE j. parte ſecunda Tempoꝛibus appellationum. fo .EAlio. x vij. col. j. pte ſecunda. Tempoꝛibus in integrum reſtitutionis.fo lio.lxxx.col.iij.parte pꝛima Teſta.fo.xiiij.col.j.parte ſecunda Teſtamen.mili.fol.xij.col.ij.parte ſecũda Teſtibus.fo.cxxv.col.iij.parte pꝛima Tranſactionibus.folio.liij.colum.j.parte pꝛima. 77Bi cauſa ſtatus agi de. fol. xcix. „col. ij. parte pꝛima NAbi cauſe fiſcales vel diuine 2 6 N fo. c. col. j. P. j. Vbi conueniatur qui certo lo.dare pꝛomi. fo.xcviij.col.iij.parte pꝛima Vbi de crimine agi opoꝛ.fol.xcvij.colum. j.parte pꝛima. Vbi de hereditate agitur.fo.xcix.col.ij.ꝑ⸗ te pꝛima. . SDJð Vbi de poſſeſſione agi opoꝛteat.fo.xcviij. col.iij.parte pꝛimmm. Vbi de ratiocinijs.folio.xcix.colũ.ij.par. te pꝛima. In hac lectura contentoꝛum. Verbo.⁊ re.ſig.folio.xxxviij.col.iij.pte.ij Vetxeri iure enucleando.folio.xxxj.colũ. liij.parte pꝛaima. Vi bonoꝛum rapto.folio.cix.col.iij.parte ſecunddas. Vnge liberi.folio.viij.col.j.ꝑte ſecũda Vndc legitimi.fo.viij.col.iiij.parte.ij. Vngde vi.fo.lxiiij.col.ij.parte ſecunda Vngde vir et vxoꝛ.folio.ix.col.iji.parte. ij. Vſucapione pꝛo donato.folio.xxxix.colũ. j. parte ſecunda. H V ſucapione pꝛo dote folio.xxxix.col.ij.ꝑ⸗ te ſecunda. H OD=ðUMU Vſucapione pꝛo empto.folio.xxxix.col.j. parte ſecunda. Vſucapione pꝛo te ſecunda. Vſucapione traſfoꝛman.ſolio.xxxix.col. ij. parte ſecundaa. Vſu ⁊ fructibus.folio.xxxiij.col.ij.parte ſecunda. ́JMGUWè Vſufructu.folio.cviij.col.iij.parte pꝛima. Vſuris.folio.cxxxiiij.col.iij.parte pꝛima. Vſuris rei iudicate.folio.lij.col.iij.parte ſecundao. Vt actiones ab herede ⁊ contra heredem ⁊c̃ fo.cxx.col.iij.parte pꝛima. Vt intra certum tempus criminalis que⸗ ſtio terminetur.fo cxj.col iij.pte ſecunds Vt in poſſeſſi lega.vel fideicõ. ſer.ca.mit. fol xxxvji.col.j.parte ſecunda. M Vt lite pendente nil innouctur.fo.xxxvij. colũ.iiij.parte pꝛima. Vt nemo inuitus age vel accu.coga.folio xciij.col.iiij.parte pꝛima , Vt nemini liceat ſignum ſaluatoꝛis ſculpe re.folio.xxviij.columna.iiij.parte pᷣma. herede.fo. xxxix col.ij ꝑ⸗ Vt nemini liceat ſine auctoꝛitate iudicis ſigna impꝛimere.fol.lxviij.columna.iiij parte pꝛima. Vt nemo pꝛiuatus titulos pꝛedijs ſuis vł alienis imponat. folio.lxviij.columna. iij parte pꝛima. ̊ð”ð”ð Vt que deſunt aduocatis partium iudex ſuppleat.folio. lxj columna quarta parte pꝛima. Vti poſſidetis.folio.lxvij.columna.iiij.ꝑ⸗ te ſecunda. 2 Vxoꝛibus milituʒ.folio lxxx.columna.iij parte pris. C¶ LEzxplicit tabula tituloꝝ ſeu rubꝛicarũ. aa iiltj Vbi ⁊ apud quem cognitio. fo. lxxix. colũ. j. parte pꝛima. . Vbi fldeicommil.folio.xcviij.col.iij.par⸗ te pꝛima. ⸗ Vbi in rem actio.folio.xcviij.colum.iiij. parte pꝛima Vbi quis de curiali.folio.xcix. col. iij. p.j. Vbi ſenato.vlł clariſſi.fſo. xcix.col.iiij.pꝑ.j. Bepertoꝛium Alphabeticum . ¶ Tabula ampliſlima an notationum ad margines huiuſce lectu⸗ re excellentiſſimi. J. N. monarche domi ni Jacobi Butrigarij Bonoñ. ſuper co dice appoſitarum.cum plurimis queſtio nibus ⁊ deciſionibus quotidianis ne⸗ ceſſarijſq; ingenioſa ſerie diſpoſitis. Bolitio quid ſit ⁊ quot modis fiat.l.j.de abo Hli. fo. cxj. co.ij. parte.ij Abſq; dictio eſt pꝛiuati⸗ ꝗ ua. l. actoꝛ. de pꝛob. fo. Ccxxv. col.ij.parte.j. Abſens ex neceſſaria cã qꝛ.d pꝛocur.fo.lxiiij.col.ij.parte... Abſens iuſta de cauſa ⁊ ſententia cõtra eũ lata eſt reſtiuendus ad totam cauſã.l.j. quibus ex cauſis maio.fo.lxxxj.colũ.iij. parte pꝛim Abſens qᷓ;to tempoꝛe audiatur.l.⁊ qui.de bo.auctoꝛi.iudi.poſſ.fol.lxj.col.iij.parte ſecunda. Abſens vere quando dicatur quis.l.cum non.qũo ⁊ quan.iud.fol.xlvj.col.j.parte ſecunda. Abſolutio facta in ciuili an pꝛoſit in crimi nali.l.ex moꝛte.de leg.aquił.fo.cx.col.iij parte.j. Acceptilatio an habeat vinculum iuris ſi⸗ cut pactum de non petendo.l.vbi pactũ. de tranſac fo.lix.col.iiij parte.j. Acceptilatio equiparatur cõtractui bone fidei.l.de tutela.de in ĩteg.reſti.fo.lxxij. col.iiij.parte.j. Accreſcendi ius an tranſeat in emptoꝛem hereditatis:an vero pertineat heredi qͥ totam hereditatem vendidit.l.poſt ven⸗ ditionem.in additio.de pac.fo.xlvj.col. ij. ⁊.iij.parte.j. 3 Accreſcit patri filio repudiante.l.cum non ſolum.de bo.que liber.fol.xxxviij. col. j. parte.ij. . ⸗ Accuſans poſterioꝛ de maioꝛi crimine pꝛe fert᷑ poꝛi:⁊ an hoc ſit idẽ de pari ⁊ mino⸗ ri.l.j.de his qui accu.nõ poſ.fo.xcv.col. ij. parte.ij. . Accuſare an poſſit filius abſq; cõſenſu pa⸗ tris in crimine publico.l.cum nõ ſolum. de bo. eque liber.fol.xxxviij.col.iij.parte ſecunda. Accuſari an poſſit quis de duobus crimi⸗ nibus ex eodem facto venientibus.l.qui de crimine.de accuſa.fo.xcviij.col.j.par te ſecunda. Accuſationem criminalẽ falſi an ſit neceſ⸗ ſe pꝛius intentari qᷓ; petatur in integrum reſtitutio.l.iudicati.ſi ex fal.ĩſtru.fo.liij. col.iiij.parte.ij. . Accuſationem poteſt complere etiam con demnatus.il.j.de his qui accuſ.non poſſ. fo.xcv.col.iij.parte.ij. Acquiri anpoſſit per liberam perſonam.ł. j.per quas perſo.no.acqui.fo.cxxx.co.j. parte pꝛima. . Acta coꝛam arbitro an pꝛobent coꝛam iu⸗ dice.l.cũ antea.de recep.arbi.fo.lxxxiij. col.ij.parte pꝛima. Acta in cauſa in ciuili an pꝛoſint in crimi⸗ nali.l.is apud.de eden.fo.xlj.col.ij.par⸗ te pꝛima. S Acta in pꝛima cauſa an pꝛoficiant in ſecun da.l.ſi vt pꝛoponis.quomodo ⁊ quando iud.fo.xliiij.col.ij.parte.ij. Acta in vna cã an pꝛoſint in alia.l.is apud ſus an ſit reſtituẽdus ad totã cauſam.l. de eden.fo.xlj.col.ij.parte.j. . Acta in vno iudicio an pꝛoſint in alio.i.et cõſequenter.de ſentẽ.⁊ interlo.fo.xlviij. col.iij.parte.ij. Acta quomodo iudi.fo.lxxxix.col.ij.parte.j. Acta tranſlata in publica monumenta que ſint.l.geſta.de re iudicata.fol.lij.colũ.j. parte ſecunda. . . Actio an abſenti queratur ⁊ que ſit ratio.l. ſi abſentis.ſi certũ petatur.fol.cxvj.col. iiij.parte pꝛima Actio an debeat in libello expꝛimi.l.cũ mo ta.de trãſac.fo.lv.col.j.parte.j. Actio an naſcatur ex ſententia arbitri.l.cũ antea. de receptis arbitr. fol.lxxxiij.col. j.parte pꝛima. Actio an oꝛiatur ex pacto nudo.l.legem.ĩ addi. de pac.fo.xlviij.col.iiij.parte.j. Actio an oꝛiatur ex pacto nudo geminato l.legem.in additio.de pactis.fo.xlix.col. iij.parte pꝛima. Actio an poſſit itentari ex pacto nudo trãſ actionis.l.ſiue apud. de tranſactio.fol. lviij. col.j.parte.j. Actio an tollatur ipſo iure per pꝛeſcriptio⸗ nem..i.ſicut.de pꝛeſcrip.xl.anno. fol.xlij. col.ij.parte ſecunda Actio an tranſeat ſine ceſſione.l.in ſolutũ. quando fiſc.vel pꝛiua.fol.cxxij.colum.j. parte pꝛima Actio de cõſtituta pecunia datur ex nudo pacto.l.receptitia.de conſtitu.pecu.fol. cxxiij.col.j.parte.j. Actio de dolo an concurrat cum alia.l.de dolo.de do.ma.fo.lxxj.col.iij.parte.j. Actio directa ⁊ vtilis in quo differunt.l.qͥ ſtipendia.de pꝛocurato.fol.lxiiij.colum. iiij.parte pꝛima. Actio in factum an poſſit concurrere cum alia actione extraoꝛdinaria.l.ſancimus. de ſac.ſanctis eccleſi.fol.xiiij.col.tertia parte pꝛima. Actio in factum an tollatur per directam rei vẽdicationem.l.j.de alien.mutan. iu⸗ di. cauſa facta.fol.lxxxij.col.iij.par.) Actio perſonalis pꝛo vſufructu cõpetens quanto tempoꝛe tollitur/⁊ quid in re mo bili.l.coꝛruptionẽ.de vſufruc.fol.cix.col. ij.parte pꝛima. Actio pꝛeſcriptis verbis naſcitur multis modis.l.petens. col.ij.verſi.vel verius. de pactis.fol.lij.col.iiij.par.j. Actio qð met cã an tollatur pꝛeſcriptione longi tempoeis vtil.in rem.i.ſi vi.de his q̃ vi me.cauſa fe.fol.lxxj.col.j.ꝑt.j Actio ſi fuerit per acceptilationeʒ ſublata an poſſit ad eã poſtea re diri.l.vbi pactũ in.ij.oppo.de tranſac.fol.lix.col.iij.par te pꝛima. Actio ſuper quo dolo competat ⁊ vnde ꝓ⸗ cedat.l.actione.col.ij.de tranſac.fol.liiij col.iiij parte.j. Actionem directam habens ſi concurrat cum habente vtilem ad agẽdum quis pᷣ⸗ feret᷑.l.ſi delegatio.de noua. fol.xcj.col. j. parte ſecunda. J Actionem editam an poſſit actoꝛ emenda⸗ re ⁊ coꝛrigere.l.edita.in pꝛin.de eden.fo. xlj.col.iiij.par.j Actionem famoſam an poſſit quis inſtitue re contra patronum ſuum.l.j.de obſequi is patronis pꝛeſtandis.fol.v.col.iiij.par te ſecunda J Actiõe pꝛima extincta an poſſit poſtea ha⸗ beri ad eam regreſſus.l.debitoꝛi.de pac. fol.xlvij.col.iij.parte pꝛima finiũtur cũ actio ſit perpe tuata.l.pꝛoperandum.S.⁊ ſi quidem. de Actiones ⁊ exceptiones dupliciter inter ſe differunt.l. j.de furtis.fol.ij.col.iij.parte ſecunda. Actiones q̃ dicant᷑ pꝛeiudiciales.l.cũ here ditatis de peti.hered.fol.cvj.col.iiij.p.. Actiones que ſint per quas reuocantur a⸗ lienata.l.ſi actu.de reuo.his q̃ĩ frau. cri. alie.ſunt.fol.lxij.col.iij.par.ij. Actiones tranſeunt in fideicommiſſarium tribus caſibus.l.ſancimus. ad ſenatuſcõ ſul.trebel.fo.xxxiij.col.iiij.ꝑ.ij. Actiones tres cõpetunt pꝛo legatis.l.j.cõ⸗ munia de legatis.fo.xxxj.col.iij.parte ſe cunda. 3 Actionum nego.geſt. duplex eſt diuiſio.l. curatoꝛis.de negocijs geſtis. fol.lxix. col.iiij.parte pꝛima Actoꝛ an poſſit trahi inuitus a reo ad incõ petentem iudicem:⁊ ſi hoc fiat qua pena veniat puniendus.il.in criminali.de iuriſ ditione omnium iudicuʒ.fo.xc vij.col.iij. parte pꝛima. Actoꝛ in actione pꝛopoſita an habeat ne⸗ ceſſe perſiſtere.l.qui ſemel.quo.⁊ quan. iud.fol.xlv.col.ij.parte ſecunda Actoꝛ in rem pupilli poteſt conſtitui duo bus modis.l.neq;.de pꝛocur.fo lxv.col. iij.parte pꝛima. Actoꝛum appellatione nonvenit ſententia l.ſupplicare.in addi.in pꝛin.vt lit.pendẽ. fol.xxxvij.col.iiij.parte pꝛima Actus legitimi non recipiũt conditionem l.nouationum.de noua.fol.xcj.col.j.p.ij Ademptio ẽ multiplex.l.hereditas.de his quibus vt indignis.fo.xxvj.col.j.p.ij. Adire an poſſit quis ab inteſtato.l.j.de bo⸗ no.poſſeſſ.ſᷣm tabulas.fol.vij.col.iij.par te ſecunda Adire et reſtituere an ſit cogendus heres heredis moꝛtuo pꝛimo herede.l.eã quã. de fideicommiſ.fo.xxx.col.iij.ꝑte ſecũda Adminiſtratoꝛ alicuius minoꝛis quomo⸗ do ſi cogendus ad defendendum..l.eum qui.de pꝛocur.fal.lxiiij.col.ij.pte.ij. Adminiſtratoꝛ eccleſie an poſſit teſtari et de quibus bonis.lj.licentiam.de epiſcop. ⁊ cleri.fol.xxiiij.col.j.parte pꝛima. Adminiſtratoꝛ publicus an poſſit debitum gratis remittere.l.pꝛeſes.de trãſac. fol. lv.col.iiij.parte pꝛima Adulterium fuiſſe commiſſum qualiter ꝓ⸗ betur.l.neq;.de pꝛobat.fol.cxxiij.colũ. iiij.parte pꝛima Adulterij pena que ſit.l.j.de adul.fo.c.col. ij.parte ſecunda = Adulterum oẽm an ſit licitum occidere:et quas perſonas poſſit maritus occidere. l.gracchus.de adult.fo.c.col.iij.pꝑ.ij. Adultus ⁊ pꝛodigus equiparantur.l.ſi cu⸗ ratoꝛem.de in integ reſtitu.fol.lxxij.col. ij.parte pꝛima. Aduerſarij pꝛeſentia an requiratur in re⸗ nunciatione.l.poſtq;.in pꝛin.de pac.fo. xlvj.col.iij.parte pꝛima Aduocatꝰ an poſſit petere ſalariũ /⁊ q̊ iure l.pꝛoperãadum.S.illo pꝛoculdubio.de iu⸗ di.fo.xc.col.iij.parte pꝛima. Aduocatus in quo differt a pꝛocuratoꝛe.l. j.manda.fo.cxxxvj.col.ij.pꝑte pꝛima. Affectus punit᷑ licet non ſequatur effectus l.ſi quis non dicam. de epiſ.⁊ cleri.folio xviij.col.ij.parte pꝛima. Afflictio non debet addi afflicto.l.ſanci⸗ mus.de vſuris rei iudi.fo.lij.col.iiij.pꝑ.ij Agens ſeu excipiẽs tenetur pꝛobare id qð eſt cã ſue actiõis vel exceptiõis.l.j.ſi ad⸗ uerſus credito.fo.lxx vij.col.ij.pte pꝛĩa. Agere an poſſit quis act.furti in actionibꝰ — Mazateriarum recond ↄtrarijs.l.j.de furtis.fol.ij.col.iij.pte. ij. Agnati aſcendentes ⁊ tranſuerſales an dif ferant.l.ſi quis.de codicil.fol.xxvij.col. j.parte ſecunda. Alia dictio quem effectum habeat.l.qui⸗ cumq;.qui admitti ad bo.poſ.fo.vij.col. j.parte ſecunda. P H Alienare an poſſit imperatoꝛ bona ĩperij vi.in.ij.queſt.in pꝛoe.fo.j.col.if. Alienari an poſſint res ſubiecte reſtitutio⸗ ni.l.res que.commu.de leg.fo.xxxij.col. iij.parte ſecunda. J Alienatio an impediatur ſtatim citatione facta vel mota controuerſia.l.j.cõi diui. fol.cxiij.col.j.parte pꝛima. Aliquid quando fit pꝛopter aliud nõ atten ditur illud qð fit ſed illud pꝛopter qð fit l.cuʒ pꝛoponas.de dolo ma.ſfol.lxxij.col. j.parte pꝛima. Z Anni incarnationis dominice an ſint de ſubſtantia inſtrumenti: vide in additio. ad pꝛoe.fol.j.col.iij. Apocha quomodo differt ab antipocha.l. plures.de fide inſtru.fol.cxxvij.col.iiij. parte pꝛima. Apoſtata ĩ monaſterio reductus perpetuo eſt pꝛiuatus honoꝛe ſed non onere.l.ſed neq;.de epiſ.⁊.cle.fal.xviij.col.ij.ꝑ.j. Apoſtate pꝛopꝛie qui dicantur.i:.ſi quis.ij. in additio.de apoſta.fo.xxviij.col.iiij. parte pꝛima. Apoſtoli infra quod tempus peti debent.l quoniam.de appel.⁊ conſul.fol.lvi.col. ij.parte ſecunda. “r Appellans an compellatur pꝛoſequi appel lationẽ.l.inuitus.de pꝛocur.fol.lxvj.col. iiij.parte pꝛima. . Appellans a ſententia iudicis ſpectabilis vel üluſtris duo debẽt cognoſcere de cã l.ſi qñ.de appel.⁊ ↄſul.fo.lvj.col.iiij.ꝑ.ij. Appellans an videatur confirmare ſenten tiam nullam.l.j.quando pꝛouo.nõ eſt ne ceſ. fol.lviij.col.iij.parte ſecunda. Appellare an poſſit quis in vno qñ eſt cõ⸗ dẽnatus iupluribus delictis.l.ab execu⸗ tione q̊ͥ appel.nõ reci. folio.lix.col.iiij. parte ſecunnaaaaas. Appellare an poſſit clericus ante diffiniti⸗ uam ſentẽtiam.l.ſi clericus de eꝑiſ.audi. foł.xxvj.col.iij.parte pꝛima. Appellare an poſſit condemnatus quino⸗ luit iurare.l.pꝛincipales.de iure iur.pꝛo⸗ pter calũ.dã.fo.lxxxvj.coł.iij.ꝑte pᷣma. Appellari an poſſit ab illatione mulcte.l.æ in mulctis.de appel.⁊ cõſulta.fo.lvj.col. ij. parte ſecunda . Appellatio an confirmet ſententiã.l.et qui non.ſi ex fal.inſtru.fo.liij.co.iij.pte ſcðᷣa Appellatio interpoſita per vnũ ex condẽ natis an ſuſpendit quo ad alios.l.mino⸗ ribus.de his quib.vt indig.fo.xxvj.coł. ij.parte ſecunda. Appellatio non habet locũ qñ ſentẽtia eſt nulla.l.j.qñ pꝛouoca.non eſt neceſſe fol. lviij.col.iij.parte ſecũda. Appellatio que datur a lege tm operatur qtum reſtitutio data ab homiĩe.l.j.ſi ad⸗ uer. liber.fo.lxxvj.coł.ij.parte pꝛima. Appellatio vnius an pꝛoſit alijs.lʒ. ſi ĩ vna ſi vnus ex plu.appei.fol.lx.col.iij.ꝑte.ij. Appellationis exercende tempus qñ inci⸗ piat currere.l.ei qui.de temp. appel.fok. lvij. col. iij. parte ſcðöꝛ. Appellationis inchoande tẽpoꝛa que ſunt Piewporde temp.appel.foł.lvij.col.ij. arte ſecunda. Abpellarionis interponende vel introdu⸗ cende tempoꝛa nõ ſeruantis que ſit pena Lcũ anterioꝛibus.de temp.appel.fo/lvij. col.iij. parte ſecunda. Appellationis interponende tempꝰan cur rat mihi ſi dixi ſententiam nullam..l.j.qñ ꝓuo.non eſt neceſ.fol.lviij.col.iiij.p.ij. Appellationis interponende tẽpoꝛa q̃ ſint l:ſed ⁊ lis.de tẽpo.appel.foł.lvij.col.iiij. parte ſecunda. . Appellationẽ ad hoc vt poſſit quis incho⸗ are ex varietate iudicum a quibus appel lãtur dant᷑ varia tempoꝛa.l.tempoꝛa.de tempoꝛibus appel.fo.lvij.col.j.parte.ij. Appellatione pendẽte nil eſt innouanduʒ. l.j.de bonoꝛ.poſ.ſᷣm tabu.fol.vij.col.iij. parte ſecunda. “ Apud dictio quõ capitur in iure et quõ dif fert a dictione penes.il.ſi quis in tãtam. vnde vi.fo.lxv.col.iij.parte ſcda. Arbiter an poſſit facere litem ſuam.il.ſi qͥs in cõſcribendo.de pact.fo.liij.col.ij.ꝑ.j. Arbuer ⁊ moderatoꝛ quilibet eſt in re pꝛo pꝛia.l.ſi quis in conſcribendo.de pac.ſo. liij.coł.iij.parte pᷣma. Arbiter quomodo differt ab arbitratoꝛe.l. decernit.de recep.arb.fo.lxxxiij.colum. iij.parte pꝛima. Arbitrarie actioni an ſi mittitur certoloco quid dari/⁊ quare di catur arbitraria.l.j.vbi cõue. qui cer.lo. dare ꝓmi.fo.xcviij.col.iuj.parte pᷣma. Argumentum a cõtrario ſenſu an ſemper ſit validum.l.conuẽticulã. de epiſ.⁊ cle. fo.xx.col.j.parte pᷣma. M As/pondo/⁊ libꝛa idem ſunt.l.cum q̃ſtio. de lega.fo.xxviij.col.ij.parte ſecunda. Annum an ſequatur ſi excõica⸗ tio ceſſat poſt annum.l.item q̃⸗ cunq;.de epiſ.⁊ cleri.fo.xix.co Mlum. iiij. parte pꝛima. Bannũ nõ eſt pena criminis.l.eius qui.ſi penden. ap. moꝛs inter. foł.lx. co.ij.ꝑ.ij. Bannũ quid ſit ⁊ cui equiparet᷑.l.item q̃⸗ cunq;.de epiſ.⁊ cleri.fo.xx.col.j.parte.j. Bannum qð hodie datur an habeat vim ſñie.l.j.de requi.reis.fo.cx.col.iij.ꝑte.ij. Baptiſare an poſſit quis ſeipᷣml.ſi quis in addi.ne ſanc.bap.rei.fo.xxviij.colũ.iij. parte pꝛima. . Baptiſari an poſſit quis in aqua roſ⸗ ata. l. ſi quis in addi.ne ſanc.bap.rei.fo.xxviij colum.iiij. parte pꝛina. H Baptiſmꝰ ad hoc vt valeat qͥd requirif᷑.l. ſi quis.in additio.ne ſanc. bap.rei.foł. xxviij.col.iij.in fi.parte pᷣma. — Baptiſmus quo iure fuit introductꝰ ⁊ qᷣd ſit ⁊ vnde dicat᷑.l.ſi quis in addi.ne ſanc. bap. rei.foł.xxviij.coł.iiij.parte pᷣma. Begelli vniuerſitatũ an gaudeant pꝛiuile gijs ſcholarium.l.ſcriniarios. de teſta. mili.fo.xiij.col.j.parte ſecunda. Beneficium vnius quõ pꝛoſit alteri.l.j.ſi ĩ cõmuni eadẽq;ʒ cau.in integ.reſti.poſtu. olio. lxxiiij. co.j. parte pꝛtima. Xions⸗ Uerico vel eccleſie an poſſint trãſ⸗ ferri in fiſcum.l.placet.de ſac.ſanc.eccle. fo. vj. col.iij. parte pꝛima Bono poſ. an ĩmediate deferatur patri.l.j. qui admitti ad bono.poſ.foł.vj.colum. ij. parte ſecunda Bono.poſ.ꝗ tabu.an poſſit concurrere cũ bono.poſ.ſecũ.tab.l.poſthumo.de bono. poſſ. Ebu ſo⸗ viij. coł.j. parte ſcöa. HBono poſ eſt de iure pᷣtoꝛio.l.j.qͥ admitti ad bo.poſ.foł.vi.co.iij.ꝑte.ij. Bono.poſ.habz locũ vbi teſtm̃ eſt in ſcri⸗ ptis. l.bonoꝝ. de bonoꝛum poſ.m tabu. foł.vij.col.iiiſj.parte ſecũda. Bono.poſ.an poſſit petere filius ignoꝛan⸗ te patre.l.j.qui admitti ad bonoꝝ poſſeſ. t locus vbicũq; ꝓp⸗ itarum. foł.vj.col.ij. parte ſecunda. . D erroꝛ qñ poſſit allegari.l⸗ A 11j. de erro. calcu. in addi. fo. xj. colũ.j.parte pꝛtima. Rrnmt, Lalumniari an pꝛeſumafr quis eo ipſo ꝙ non ꝓbat. l. j.de aduo. diuer.iu dicio.fo.lxj.coł.ij.parte pma Canones ⁊ leges quando debent obſerua ri.l.pꝛiuilegia.in addi.de ſac.ſanc.eccle. fo.ix.icoł.iiij.parte pma. Capere ⁊ acciꝑe differũt.l.j.de here.inſti. folio. xv. coł.iij.parte ſcᷣa Capitulum qð dicatur antiquũ ⁊ quod no uum..il.per hanc.de tempo.appel.fo.lviij colum.j.parte ſecunda V Capitis diminutionẽ an patiatur ingredi ens religionem.l.deo nobis,de epiſco.⁊ cle.fo.xxvj. colł.j.parte pꝛima Cartularij iudices qui ſunt.l.cum ſeimus. vbi ⁊ apud quẽ.fo.lxxix.coł.ij.par.pᷣm⸗ Caſus foꝛtuitus an excuſet a ſtipulatione penali ⁊ quõ hoc intelligatur.l.ſancimꝰ. de fideiuſſo.fo.xc.colum.iij.parte.ij. Caſus foꝛtuitus circa rem pignoꝛataʒ an ſemper liberet creditoꝛem.l.que foꝛtuit⸗ de pigno. act.fo.cxxix.coł.ij.parte pᷣma Caſus foꝛtuiti qũñ veniant in actione neg. geſt. l.negocium.de neg.geſt.foł.lxx.co. ij.parte pꝛima Cauſa ad hocvt cognoſcatur tria requirũ tur.l.j.de eden.fo.xlj.co.j.parte pꝛima Cauſa an debeat edi:⁊ que.l.edita.verſi. ſed que.de eden.foł.xlij.co.ij.par.pma Cauſa an ſit in ſentẽtia expꝛimenda l.pꝛo⸗ perandum·S.pꝛoculdubio.de iudi.foł. xc.co.iij.parte pᷣma Cauſa an debeat inſeri in appellatione.l. minoꝛibus.de his quibus vt indig.foł. xxvj. co.ij.ꝑte ſeðᷣa Cauſa ceſſante an ſemper ceſſet effectus.l. generaliter.de epiſco.et cleri.folio.xxv. colũna.ji.parte pma Cauſa ⁊ lis in qͥ differũt.l.cauſas.de tranſ act.fo.lvj.col.ij.parte pꝛima Cauſa limitata pꝛoducit effectum.l.age.ĩ addi.de tranſac.fo.liiij.col.iij.par.j. Cauſa per inficiationem creſcit.l.ea que. de condi.indebi.fo.cxviij. col.j.parte.j. Cauſa ꝓpꝛia que dicatur.l.omnibus.de te ſti. fo.cxxvj.col.j.parte.j. Cauſe cognitio qualis exigatur ad hoc vt fiat miſſio in bonis abſẽtis.l.eum qui de pꝛocur.fo.lxiiij.col.ij.parte.ſ. Cauſe que ſint delegabiles.i.placet.de pe da.iud.fol.xcij.col.iiij.parte.f. Cauſam ſuã an compellatur quis pꝛoſeqᷓ. l.generaliter.in fi.de epiſcop.⁊ cleri.fol. xxj.col.iij.parte.. Cauſarum tria ſunt genera.l.placet.de pe da.iud.fo.xcij.col.iiii.iparte.j. . Cautio mutiana an hodie habeat locumĩ contractibus.l.ambiguitates.de indict. vidui.tol.fo.xxix.col.ij.parte.ij. Cautio ſecunda an interrũpat pꝛeſcriptio niem.l.cum notiſſimi.de pꝛeſcrip.xl.ann. fo.xlij. col.iiij.parte.ij. =ð Cautio verbum quot ſpẽs ſub ſe hẽat.l.j. de ꝓcur.fo.lxiij.col.iiii.parte.j. Cautionis verbũ quid impoꝛtet.l.j.de ꝓ⸗ cur.fo.lxiij.col.iiij.parte.j. Cautionis verbũ ſimpliciter pꝛolatũ refer tur ad nudam pꝛomiſſionem.l.ſancimus de verbon ⁊ rerũ ſignificatio.fo.xxviij. col.iiij.parte ſecunda Cautionem de rato quare non pꝛeſtat pꝛo curatoꝛ rei.l.ji.de pꝛocuratoꝛ.fo.lxiij.col. Cautiones quedã remitti poſſũt ⁊ qued⸗ ] . Hepertoꝛium Allphabeticum non.l.j.de vſufruc.fo.cviij.col.iiij.ꝑte.j. Cedere quid dicitur duobus modis.l.j. de cadu.tollendis.fo.xxxiiij.colum. iuij. parte ſecunda Ceſſio an debeat fleri ante condemnatio⸗ nem..i.j.qui bo.cede.poſſunt.fol.lx.colũ. iiij. parte ſecunda Ceſſio eſt duplex.l.j.de caduc.tollend.fol. xxxv. col.ij.parte.ij. L Ceſſionarius q̃liter debet foꝛmare libellũ l. ꝗͥ ſtipẽdia.ð ꝓcu.fo.lxiiij.col.iiij.pꝑte.j. Chꝛiſtus eſt dñs omnium bonoꝛum eccle⸗ ſie.l.iubemus.in additio.de ſac.ſan.eccl. fo.ix.col.ij.parte.j. Citans aliquem ĩ die dñico vt compareat die lune an valeat citatio.l.dies.de feri. lo.xcvj.col.iiij.parte.j. Citatur quis pluribus modis..l.ceſſante. qũo ⁊ quan.iud.fo.xliiij.col.j.parte.ij. Citatio alicuius an requiratur ĩ executio⸗ ne ſniĩe.l.j.in additio.de iudi.fo.lxxxvij. cCol.ij.parte pꝛima Citatio fit pluribus modis.l.cõſentaneũ. qqũo ⁊ quã.iud.fo.xliiij.col.iiij.parte.ij. Citationis ſpecies ſeu foꝛma que ſit.l.con ſentaneum.quomo.⁊ quan.iud.o.xliiij. cCol.iiij.parte ſecunda Citationes ſeu dilationes quãdo debeant fieri.l.conſentaneum.quomo.⁊ quã.iud. fo.xlv.col.i.parte.ij. Citatus non comparens an cadat ĩ penã. l.ſi contra.de recep.arbi.fol.lxxxij.colũ. iiii.parte pꝛima Ciuitates an poſſint reſtitui quãdo immi⸗ net dãnum reipub..i.reſpublica.quib.ex cau.ma.fo.lxxxij.col.j.parte.j. lam delinquẽs an grauius peccet qᷓ; pa⸗ lã.l.nemo.de ſum.tri.⁊ fide cath.in vlti. oppo. fol.vj. col.j.parte pꝛima Mericatus an poſſit pꝛobari per teſtes.il.ſi qua.de epiſ.⁊ cle.fo.xx.col.iii.parte.j. Qlericus an poſſit tenere locum pꝛincipis iuriſditione ſeculari exercenda ⁊ an poſ ſit eſſe cancellarius ipſius pꝛincipis.vi⸗ de in addi.ad.l.placet.de epiſcop.⁊ cler. fol.xx.col.ij. Mlericus an poſſit de ſuo lucro oꝛdĩare ad ſuum libitum.l.omnis.de epiſ.⁊ cler.fol. xvj.col.iii.parte.j. Ciericus an poſſit renunctare foꝛo.il.ſi qͥs in conſcribẽdo. de pactis.fo.liij.colum. ij.parte pꝛima Mericus verbaliter degradatus an rema⸗ neat ſub iuriſditione epiſcopi.l.ſi quis decurio.ad leg. coꝛ. de fal.fol.cvij.co.iij. parte ſecunda Mericus periurus remouetur a beneficio l.iuriſiurandi.de iureiur.fol.cxv.col.iiij. parte pꝛima Mericus ſi capiatur a iudice laico ꝓpter crimẽ capitale ⁊ petat ſe mitti ad epiſco pum an iudex debeat eum remittere ſub ſfida cuſtodia.l. eos. de appellatio. ⁊ cõ⸗ ſulta.ſo.lv.col.iij.parte.ij. . lerici an ſint vſuarij vel fructuarij.l.om⸗ nis de epil ⁊ cler fo.xvj.col.iij.parte.j. Cerici poſſunt habere bona triplicis ge⸗ neris.l.ſacroſancte.de epiſ.⁊ cler.fo.xxij col.iij.parte.j. ⸗ Codicis cõpoſitio per quam conſtitutio⸗ nem mandat᷑ l.i in.j queſt.fol j.colũ.iiij. parte i. de nouo cod faciẽ. Collatio beneficij poteſt pꝛobari ꝑ teſtes l.cum pꝛoponas. de pactis. fol lj.colũ.j. parte pꝛima Collatio dotis iam ſolute ſub qua foꝛma fieri debeat.l.dotis.de collatio.fol x.col. iij parte ij. Collatio quãdo debet fleri ex teſtamento vel ab inteſtato.l.illud.cõia vtri.iudi fo. cxiij.co.iii.partc.j. Collationẽ facere quomodo quis ſit cogẽ dus.l.ſi ſoꝛoꝛ de collatio fo.x colum.iiij. parte ij. Collationem non impedit relictũ in codi⸗ cillis.l a patre.de collatio.fo.xj.colũ ij. parte ſecunda Collationem quattuoꝛ vidẽtur facere ceſ⸗ ſare.l.j.de collationibus. fo.x.col.j.par te ſecunda. Collationum triplices ſunt ſpecies l.j.de collationibus. fo ix col.iiij ꝑte ſecunda. Collegio abſentes qualiter ſint vocandi. l.placet in addi.fo.vij.col.iij.de ſac.ſanc. eccl.parte pꝛima. Cõminatio vel interlocutio an hẽant vim ſententie.l j cõminatio.ſeu epiſto.fo liij. col.ij parte ſecũda. Cõmodans rem pignoꝛãdam extincto de bito que actio cõpetat l.de reſtituendis. de cõmo.fo cxxix col.j.pte.j. Cõmodatarius an teneatur de caſu.l.j.de cõmo.fo.cxxviij.col.iiij.parte j. Commodatum ⁊ pꝛecariũ quomodo dif⸗ ferunt.l.cum eum,.de commo.fo cxxviij col.iiij.parte.j. Comparatio an poſſit fleri de vno genere ſcripturarum ad aliud.l.at ſi contractꝰ. de fl.inſtru.fo.cxxviij.col.ii.parte.j. Cõparatio quomodo ſit flẽda in iudicijs l.comparationes. de fide inſtrumen. fo. cxxvij.col uij parte.j. Compenſatio an poſſit fleri de rebus amo tis l. neq;.de compenſatio.fol.cxxxiiij. co.ij.parte pꝛima. . Compendioſa an contineat fideicommiſ⸗ ſariam.l.pꝛecibus.de impub.⁊ alijs ſub⸗ ſti. fo.xviij col.ij.parte ſecunda Compendioſa fit a milue ⁊ non a pagano l.pꝛecibus.de ĩpub.⁊ alijs ſubſt.fo.xvij. col ij.parte ſecũda. Compendioſa ſubſtitutio quare ſic appel latur.l.pꝛecibus.de impub. alijs ſubſt. fo.x vij.col.iij parte.ij. . Compenſatio an poſſit obiſci ex quacũq; cauſa.l compenſationes.de compenſat. fo.cxxxiiij.col.ij parte.j. Compẽſatio an hẽat locũ in delictis ⁊ an poſſit obiici extra iudiciũ l.cõpenſatio⸗ nes.de cõpẽ ſa fo cxxxiiij col.iij ꝑte.j. Cõpenſat io qũo dẽat fleri l.j.de cõpenſa. fo.cxxxiiij.col.j.parte j. Cõpꝛomiſſũ fit multis modis.iſ.decernit. de recep.arbi fo.lxxxiij.col.ij.parte.j. Compꝛomiſſum in cauſis crimmalibꝰ an teneat l ſi qui ex conſenſu.de epiſc.audi. fo xxvij col.j. parte.j. Cõpꝛomiſſũ metu factũ an valeat.l.ſi qui ecx conſenſu de epiſ.audi.fo.xxvij.col.ij. parte pꝛima Cõpꝛomitti an poſſit ĩ epᷣm l ſi qͥ ex ↄſenſu. dDe epiſ audi.fo.xxvij.col.j.parte.j. Cõi diuidũdo actio qñ pᷣſcribat᷑.l.j.de an⸗ na excep fo.xliij.co ij.parte.ij. . Cõſiliũ populi nõ põt quẽ legitimare.lj. de iur.anulo.aureo fo.vj.col.j parte.ij. Concubina an poſſit ſuccedere cõcubina⸗ rio.l j.vnde vir ⁊ vxoꝛ.fol.ix.colum.iij. parte ſecunda. Condemnari non debet in expeuſis obti⸗ nens in pᷣma ſnis ſi ſuccumbat in cauſa appellationis.l.generaliter.de iureiurã. fo cx vj.col.iij partej. Cõdictio ob cauſam an hẽat locũ ĩ ctibꝰ innoĩatis l.ſivt ꝓponis.de ↄdic.ob cãm fo.cx viij.col.iiij.parte.j. Condictio ob cauſam an habeat locũ vbi pjũñium non eſt tranſlatum l.ſi vt ꝓponis de condic.ob.cau fo.cxviij coł.iij.pte.j. Condictio ob cauſam an habeat locum in contractibus in nominatis.l.cum ꝓpo⸗ nas de dolo ma.fo.lxxj co.iiij. ꝑte pma. Condictiones an poſſint omnes dari con⸗ tra pꝛocuratoꝛeʒ.l.falſus.de fur ⁊ ſer.fo. iiij.coł.i.parte ſecũda. Conditio ⁊ modus equiparantur l de his qj ſub mo leg.fo.xxxii.co iiij.parte ſcdᷣa. Conditio turpis an vitiat contractũ l cũ donationis de tranſac fo.lix co j. par.ij. Conditionũ tres ſunt ſpecies pꝛincipales I j. de inſtitu ⁊ ſubſtitu. ſub condi fo.xvj. colum.ij parte ſecunda. Cõferre an debeat filius pecuniam ↄſum⸗ ptam ĩ malos vſus quam pater dederat ipſi filio vt emeret libꝛos.l.qð locum.de collatio.fol.x.col.iij.parte.ij. Confeſſio ad liberandũ ⁊ ad obligandum quõ differunt.l j.de confeſſis.fol.liiij.co lũ.ij parte ſecũda. Confeſſio an mihi pꝛeiudicabit ſi cõfiteoꝛ me debere centum ⁊ non debeam l. j. de confeſ fo.liiij.coł.ij.parte.ij. Coõsfeſſio an pꝛeiudicet debitoꝛi.l.ſi ex cau⸗ tione de non nume.pecu.fol.cxxxij.col. iij. parte pᷣma. Confeſſio de indebito quomodo pꝛeiudi⸗ cet confitenti.l.j.de plus peti.fol.xcv.co. iij. parte pᷣma. Confeſſio erronea an poſſit reuocari ꝑ he⸗ redem.l.cum teſtm.in addi.de iur.⁊ fac. igno fo xxxiiij.col.iij.parte pᷣma. Confeſſio erronea an pᷣiudicet minoꝛi l ſi alteriꝰ.ſi minoꝛ ſi maioꝛ.dixi fol lxxviij. col.iij parte pᷣma. Confeſſio er̃ iudicialis in quo differt a iu⸗ diciali l erroꝛ verſi nunc venio. de iur.⁊ fac igno.fo.xxxiij.col.iii.parte pꝛima. Confeſſio facta extra iudicũ an pꝛeiudicet l.indubitati de nõ nume.pecu fo.cxxxiij colũ.iij parte pᷣma. Confeſſio facta in toꝛmentis non vglet. l. cum te.de his que vi me cauſa fiunt fo. lxx.col.iiij.parte pᷣmaet.l.ſi qua.ad vel⸗ lcia.fo.cxxxj.col.iũij.parte.j. Confeſſio iudicialis quomodo differt ab extraiudiciali l.j.de confeſſis.fo luij co⸗ lũna.ii.parte pꝛima. Confeſſio ſi fuerit in ſcriptis an poterit ꝙ⸗ bari contrarium ſine ſcriptura l indubi⸗ tati.de non nume.pecu.fol.cxxxiij.colũ. iij. parte pᷣma. G Confeſſionem an teneatur reuelare pꝛeſby ter quã audiuit ab aliquo criminoſo.l ar chigerontes.in addi.de epiſ.audi.folio. xxvij.co.j parte pᷣma. Confeſſione facta an cenſeatur lis conte⸗ ſtata.l.j.de lit.conteſta.folio.xciiij.colũ. ilij. parte pꝛima. 2 Confeſſoꝛia actio vel negatoꝛia qᷓ;to tem⸗ poꝛe tollatur.l.ſi aqua.de ſerui et aqua. folio.cix.col.iiiij.parte pꝛima. Confeſſoꝛia actio ⁊ negatoꝛia quãto tem⸗ poꝛe tollantur.l.j.de anna.excep.o.xliij columij.parte ſecunda Confeſſus an ſemper habeatur pꝛo iudica to l.j de confeſſis fo.liiij colum j. par.ij. Confeſſus an poſſit appeliare l.obſeruare. qquuo.ap.non recipi fo.lix co.iij.parte.ij. Confitenti an pꝛeiudicet cõfeſſio erronea vel falſa l.cum falſa.⁊ ĩ addi.ad illam.l. de iur.⁊ fac.igno fo.xxxij.co.iiij. parte.j. Congregatio poteſt fieri ſine cuiuſq; con⸗ uocatione in ecclceſia pꝛo negocio eccle⸗ ſie.l.j.de ſac. ſanc.eccle.fo.vj.co.ij.ꝑte.j. Materiarum reconditarum. Cõiunctio eſt młtiplex.l.j.de cadu.tollen. fo.xxxv.colum.iij.parte ſecunda. Conſanguincus pꝛeſumit᷑ ſcire facta con⸗ ſanguinei.l.ſi auia tua.de iur.deliber.fo. xxi.colũ.ij.pte.ij. Cõſenſus partium efficacioꝛ eſt reſcripto pꝛincipis.l.ſi diuerſa.de tranſact.folio. lvj.colum.j.parte.j. Conſentire an teneatur pater filio qñ iudi cis officium imploꝛat᷑.l.j.qui admit.ad bono. poſ.foł.vj. co.iij.ꝑte.ij. Conſoꝛs pꝛo conſoꝛte an debeat admitti dad litem ꝓſequendã.l. cõmune. de ↄſoꝛ. eiuſdem lit.fo.cxiiij.col.j.parte.j. CLonſuctudo ad hoc vt inducatur qualis actus requiraf.l.leges.que ſit lon.cõſue. fol.xciiij.col.iiij.parte.ij. Conſuetudo ad hoc vt ſit inducta qᷓ;dtum tempus requiratur.l.leges.q̃ ſit lon.con ſue.fol vciiij.col.iiij.parte.ij. Conſuetudo an liget furioſum.il.leges q̃ ſit lon.conſue.fo.xcv.co.j.parte ſecunda. Conſuetudo an poſſit vare merũ imperiũ l. leges.q̃ ſit lon.cõſue.fo.xcv.col.j.p.ij. Conſuetudo ⁊ pactũ an eqᷣparent᷑.l.leges. q ſit lon.cõſue.fo.xciiij.colũ.iiij.ꝑte.ij. Conſuetudo qñ dicatur imitari legem. l. leges.que ſit lon. conſue.foł.xciiij.coł. ij. parte ſecunda. Conſuetudo quid ſit et vnde dicatur.l.le⸗ ges. que ſit lon.conſue.foł.xciiij.colum. lij. parte ſecunda. Conſuetudo quomodo differt ab vſu.l. le⸗ ges.que ſit lon.conſue foł.xcv.colum.j. parte ij. Conſuetudinis tranſgreſſoꝛ ita punitur ſi cut tranfſgreſſoꝛ legis.l.iubemꝰ.in addi. fo.lxxxviij.col.ij.parte j. Conſuetudinis virtus eſt imitari legem 2 roboꝛare.il.leges.que ſit lon.conſue foł. xciiij.col j.parte.ij. Conſuetudineʒ an inducat binus actus.l. nemo. de epiſ audi.foł.xxvj.colum.iiij. parte pꝛima. — Conſuetudinẽ inducunt quattuoꝛ.l.leges x. que ſit lon ↄſue fo.xciiij.co.iii.pte.ij. Conteſtatio dicitur quaſi ſimul teſtatio.l. j.de lit. conteſta.foł.xciiij.columna iiij. parte pꝛima. Contractus an valeat vbi dolus dat cãm contractui.l.ſub pꝛetextu.de tranſac.fo. lvij colum.iij ꝑte.j. Contractus an videatur ꝓhibitus ſi alie⸗ natio fuerit ꝓhibita.l.ca lege.de condi. ob cãm.fo.cxviij.co.iiij par.fſ. Contractus bonefidei quare eſt ipſo iure nullus ſi dolus dat cãm ctui l.bonam. de act ⁊ obli fo.cxx.co.j.parte.j. Cõtractus factus ſuper rebus eccłie pↄtra foꝛmã.l an valcat l.qui res.de ſac.ſanc. cccle.fo.xiij coł ij.parte.j. Contractus pꝛincipis an habeat vim leg: l.traditionibus.in addi.de pact.foł lij. colum. ij parte. j. Contractus quando dicatur perfectus.l. contractus.de fide inſtru.fo.cxxvij. col. iij. parte pꝛima. Contractus quando dicatur in ſcriptis.l. ſed nouo. ſi cer.peta.folio.cxvij.col.iij. parte pꝛima. J Contractum an vitiet conditio turpis.l. cum donationis.de tran ſac.fo lix.colũ. jſsparte j. Contradictoꝛ legitimꝰ quis dicatur l edi cto.de edicto diui.fol.xxv.colũ.j.par.ij. Contrahere an poſſit officialis durãte of⸗ ficio.l.quiſquis. ſi cer.peta folio.cxvij. colũ.ij.parte pma. M Contaria allegãs an debeat audiri.l.j.de furtis fo.iſ.col.iij.parte.ii. ntrartoꝛum vnum dat intelligere ⁊ re⸗ liquũ.l.ſi ꝗͥs.de cod.fo.xxvj.co.iiij ꝑ ij. Contrauenire an poſſit quis contra factũ ſuum.l.ſicut de act.⁊ oblig.fo.cxx.colũ. ij. parte. j. Contumax dicitur quis tribus modis l. ſancimus.de iudi.fol.xci.colum.ij par.j. Contumax eſt infldelis et peccat moꝛtali ter.l.ſancimus.in addi.in fi.de iudi.foł. xcj.colum.ij.pꝑte.ĩj. Contumax in non reſtituendo vel in iurã⸗ do an poſſit appellare.l.j.quo.appel.nõ re.folł.lix.col.iij.parte.ij. Contumax non debet audiri niſi pꝛius ſo lutis damnis et expenſis litis.l.ſancimꝰ in addi.de iudi.foł.xc.col.iiij.parte.j. Contumax vere vel ficte quando dicatur quis.l ea que.quo.⁊ quan.iud.fol.xliiij. colum.iij. parte.ij. Conueniri an poſſit deliquens quocũq; lo co.l.j.vbi de cri.agi opoꝛ.fol.xcviij.col. j. parte. j. Conueniri an poſſit quis inſolidũ pꝛo plu ribus.l.j.de ↄdic.fur.fol.cxix.co.iij.ꝑ.j. Conueniri an poteritvnus heredum ꝓ ſo lido.l.pꝛo hereditarijs.de here.act.foł. Ccxxij.col.ij.parte.j. S Conueniri vbi debeat de crimine exiſtẽs in vno territoꝛio qui ſagittat hoĩem in alio territoꝛio.l.j.vbi de poſ.agi opoꝛ. fo. xc viij. col.iij. parte.j. Conuẽtio an ſufficiat ad interrumpendũ actionem..l.cum notiſſimi.de pꝛeſcri.xl. Anno. vo. xlij.col.iii.parte.ij. Conuẽtio quelibet poteſt valere inter cre ditoꝛem.l.vetuſtiſſimã. de iur.do.impe. fol.lxxvi.col.ij.parte.ij. Conuentioni ſtare quo iure poſſit quis cõ pelli.l ſi crditoꝛes.de pac.fo.li.co.ij.p.j. Conuentus alieno nomine an poſſit dñũm in iudicio nominare.l.ſi quis.vbi in reʒ act. fo. xc vii .co.iiij.parte.j. Copula habʒ copulare diuerſa.l cum que ſtio de lega.fo.xx viij.col.iij.parte ij. Coꝛpus vnum faciunt pꝛelatus et capitu⸗ lum. .iubemꝰ.in addi.de ſac.ſanc.eccle. fol.ix.colum.j.parte pꝛima Coꝛrigere an poſſit filius patrem.l.cum opoꝛtet.de bo.que liber.ſo.xxx vij.colũ. iii .parte.ij. Creditoꝛ an poſſit referre queſtioneʒ dñij debitoꝛi agenti.l.nec creditoꝛes.de pig. Act foł.cxxix.colũ.ii.parte.j. Creditoꝛ an poſſit quã velit rem pignoꝛa⸗ tam vendere.il.q;diu.de diſtract.pig.fo. lxxv.col.ij.parte.ij. Creditoꝛi ſi adiudicet᷑ res in ſolutũ an vi deat᷑ aſſignari ꝓ toto debito.l.oꝛdo.de execu.rei iudi.fo.lij.co.ij.pꝑte.ij. Crimẽ ad hoc vt dicatur ciuile duo neceſ⸗ ſaria requiruntur.l.clericus.S. ſed in ci⸗ uili.de epiſ ⁊ cleri.fo.xxij.co.iij.parte.j. Crimen capitale quõ ſumitur.l.tranſigere de tranſac.fo.lvj.co.iij.parte.j. Crimen expilate heredi.an tollatur per ci uilem actioneʒ.l.aduerſus famił.herciſ. fo.cxj.col.j.parte.j. Crimen expilate hereditatis ad quid eſt inuentum.de crimi cxpi.here.in rub.fol. cix.colum.iij.parte.ii. Crimen qñ dicat᷑ graue.l.j.de requi.rcis. fo.cx.colum.iij.partc.iſ. Crim ina plura quõ dicant᷑ naſci ex eodeʒ fctõ.l.qͥ de crĩe.de ac.fo.xcvij.c.iiij.ꝑ.ij. Crimina ſunt multiplicia.l.tranſigere.de tranlſac.fo.lvj.co.ij.parte.j. Culpalata non equiparatur dolo in crimi⸗ nalibus l ſoꝛoꝛem de his quib. vt indig. fo.xx vj col iij parte.ii. Cumulationẽ impedientes ſunt tres regu le.l edita.vᷣſi expedita.de eden.folio xlij. col.iiij.parte pꝛima. Curatoꝛ datus ad litem an debeat facere inuentariũ l.de creationibꝰ.vᷣſi.itẽ q̃ro. de epiſ.audi.fo.xxvij co uiii. partej. Curatoꝛ datꝰ ad vnũ negocium vel plura an tencatur facere inuentariũ l nulli.de epiſ.⁊ cleri fo.xxii.co.j.parte.j. Curatoꝛ datus furioſo per teſtatoꝛẽ vel iu dicẽ an teneatur facere inuentariũ.l. de creationibꝰ.de epiſ.audi.fo xxvij.colũ. iiij parte.j. Curatoꝛ quare datur furioſo l.cum circa. ſi minoꝛ ſe maio.dixe fol lxxvuij.colum. iij. parte pꝛima. Atum turpiter an poſſit repeti l. cũ te de his q̃vi me.cã fiũt.fo. lxxi.co.ii.parte i. ERADebitoꝛ an liberat᷑ ĩteritu.l.incẽ diũ.ſi cer.pe fo cxvii co.ij.parte.j. Debitoꝛ an poſſit iuuari poſt biẽniũ.l.ſi ex cautiõe.de nõ nume.pecu.to.cxxxij. col. iiij.parte pꝛima. DHebitoꝛ certus an debeat iterũ certioꝛari. l.nomen que res pig.oblig.poſ.fol.lxxij. col ij.parte ſecunda. Debitoꝛ de fuga ſuſpectus poteſt capi eti⸗ am in die paſche l.dies.in addit.de feri. fo xc vii.co.j.parte.j. Debitoꝛ ſi rẽ obligatam de conſenſu credi toꝛis vendat ⁊ poſtea acquirit an reinci dat in obligationẽ.l.ſolite.de remiſ.pig. fo.lxxiiij co.iij.parte ij. S Debitoꝛẽ fugientẽ poteſt capere creditoꝛ pꝛincipalis vel ipſius pꝛocuratoꝛ l.j.in Qqaddi.vbi quis de curia,.fo. xcix. colũ iij. parte pꝛima. L Debitũ an poſſit remittere gratis admini⸗ ſtratoꝛ publicꝰ.l.pꝛeſes. in addi.de tranſ⸗ ac.fo.lv.col.iiij parte.ſj. Debitum erroꝛe ſolutum an poſſit repeti.l. cum quis.in pꝛin de iur.⁊ fact ignoꝛ. fol. xxxiiii col.iiij.parte pꝛima. Debitũ paternũ ſolutũ a filio ſui iuris exi ſtente vel non an poſſit repeti.l.ſi filius. de nego.geſt. fo lxix co.iij parte.j. Pebitum totũ an extiguatur per ſucceſſio⸗ nem l ſi adulta.de here.act fol.cxxij co. iif parte pꝛima. Decedere an poſſit quis pꝛo parte teſtatꝰ ⁊ pꝛo parte inteſtatus l cum duobus. de inoffi teſta fo.cij.co.j.parte.j. Decretum ⁊ ſententia quomodo differunt l placet.de peda.iudi fo.xcij.col.iij.par⸗ te pꝛima. Decuriones non incurrunt infamiam ex generce pene l decuriones ex qui.cau.in⸗ fa irro fo lxiij.col.j.parte.j. DHefendere ſe cuilibet licet cũ moderami⸗ ne inculpate tutele.l.j. vnde vi. fol.lxiiij. col.ij.parte.ij. Hefenſio quando ſit permiſſa.l.j.vnde vi. fo lxiiij col.iij parte ij. Hefenſione non eget reusvbi actoꝛ deficit in pꝛobatione.il.ſi quidem.de except.ſfo. lxxvj col iiij.parte.ij. ð Heierans an debeat puniri l iuriſiurandi. de iureiur.fo.cxv.col.ij.parte.j. Delegans an poteri eidẽ delegato qui de cauſa pᷣncipali cognouit delegare.l eos. de appellatio.⁊ conſul.fo.lv.columna.j. parte ſecunda. G Nelegare cauſã an poſſit pꝛeſes.l.j.ne lic. potẽ.fo.lxviij.co.ij.parte.j. Bepertoꝛium Alphabeticum Helegatus an poterit cognoſcere de cauſa reſtitutionis.l.cum ſcimus.vbi et apud quem.fo.lxxtx.co.ij.parte pᷣma. Delegatus an firmet iuriſditionem per ſo lam citationem.l.nulla.de pꝛocura.folio lxvij. colũ.iij.ꝑte.j. Delegatus a pꝛincipe an poſſit recuſari.l. apertiſſimi.de iudi.foł.xcj.co.iij.ꝑte.j. Delegatus ſi eſt quis ab incongruo ⁊ par⸗ tes litigauerunt ſcienter coꝛam eo:anva leat quod fit ab eo.lł.j.qͥ pꝛo ſua iuriſdic. folł.xciij.colum.j.parte.j. Pelegatus oꝛdinarij non poteſt ſubdele⸗ gare.l.a iudice.in additio.de iudi.folio. lxxxvij. colum.iij. ꝑte.j. Helictum an poſſit pꝛobari per inſtrumen tum.l.contra.ad legem acquil.foł.cx.co lum.iiij.pte.j. Demõſtratio falſa an perimat legatum.l. etiam.de falſa cauſa adiec.lega.fo. colum.iiij.parte.ij. Hepoꝛtatus an poſſit facere teſtamentum l.j.de bonis pꝛoſcrip.foł.cxij.colum.ij. parte ſecunda E Hepoſitarius an teneatur de caſu foꝛtuito l.j.de po.vel con.fol.cxxxv.colum.iiij.ꝑ⸗ te pꝛima. Depoſitarius qua actione agit de re.l.ma nifeſtiſſimi.de fur.⁊ ſer.fol.iiij.co.iij.ꝑ.ij. Hepoſitum quõ poteſt pꝛobari l.j.in addi tio.de eden.fo.xlj.col.ij.ꝑte.j. . Herelinquere idem eſt quod tradere.l.ex libꝛis.de acqui.⁊ reti. ꝓoſſeſ.fo.xlj.col.j. parte ſecunda. . . Deſiſtere a lite an poſſit quis.l.edita.verſi. item oppo.ꝙ hodie.de eden. folio.xlij. colum.iiij.parte.j. Heterioꝛatio an veniat actionis iure.l.cre ditoꝛ.de pigno.act.fol.cxxix.colũ.j.ꝑ.j. Dies incertus et conditio equiparatur.l. poſt moꝛtem.de fideicõmiſfo.xxx.colũ. ij.parte ſecunda. RE Dies interpellat pꝛo homine.l.magnã.de contrahen.⁊ commit.ſtipu fo.lxxviij.co lum.iij. ꝑte.if. Pignitas eccleſiaſtica equiparatur ſecula ri.l.ad ſimilitudinem.de epiſ.⁊ cleri.foł. xx.colũ.iij.parte.j. . Vignitates oꝛdinarie ſunt tres.l.quotiẽs Pbiſene velcls ſo reir vol iifraice ignitates ſunt duodecim q̃ liberant quẽ Pignierta poteſtate.vide in addi. ad.l.ſed dignitas.de epiſ.⁊ cleri.fo.xxiiij.colũ.j. parte pꝛima. . Hilatio ad hoc vt detur quid vertatur in cauſe cognitione.il.j.de dilat.fo.xcvj.co⸗ lum.j.parte pᷣma. = . PHilatio an poſſit dari pluries qᷓ; ſemel.lʒ.j de dilat. fo. xcvj.col.j.pte.ei.. VHilatio an poſſit a iudice abbꝛeuiari.l.ſi es de his qui accuſa.non poſ.fo.xcvj.colũ. iij. parte ſecund. Hilatio an poſſit abbꝛeuiaria iudice.aut᷑. offeratur.de lit.conteſt.fol.xcv.colum. j.parte pꝛima. Hilationum plures ſunt ſpẽs.l.j.de dilat. fo. xcvj. co.j.parte.. M DHiligentia circa vnum actũ an ꝓſit in alio l. contra.de inoffi.teſt.fo.cij.co.iij.ꝑte.j. Hipõdium quid dicatur.l.cum q̃ſtio.de le gatis.fol.xxviij.colũ.ij.parte ij. Directa in rem que competit contra em⸗ ptoꝛem an tollat vtilem in rem vel dire⸗ ctam vtiliter q̃ competit contra alienan⸗ tem:ideo qꝛ dolo deſijt poſſiderevel ecõ tra: vide.l.j.in vlt.q̃ſti.de alie.mutã.iud. cã.fac.fo.lxxxij.col.iiij.pꝑte.j. Diſiũcta quã naturam ſeu effectũ habeat. rrxxij. 4 4 l.cum quidẽ. de vboꝛum ⁊ rerum ſignift catione.fo.xxviij.col.iiij ꝑte ſecunda. Diſpenſare an poſſit papa cum monacho iam ꝓfeſſo ꝙ efficiatur laicus ⁊ ꝙ poſſit vxoꝛem ducerc.l.iubemꝰ.in additio.de tranſac.fo.lx.col.iiij.pte.j. DHiuinationum quattuoꝛ ſunt gña.l.artem de male.⁊ mathe.fo.cv.co.j.pꝑte.ij. Diuiſio bonoꝛum qualiter ꝓbet᷑.l.ſi maioꝛ cõi diui.fo.cxiij.col.ij.ꝑte.j. Doctoꝛ an poſſit dici nobilis.l.j.de no.co⸗ di.fa.in addi.vᷣſi.quero vtrũ doctoꝛ.fol. ij.colum.iiij.pꝑte.j. Doctoꝛ an poſſit ex cauſa legere per ſubſti tutũ.vide ĩ addi.ad auct.ſi quas.de ſac. ſanc.eccle.fo.xiij.co.iij.pꝑte.jj. Hoctoꝛ peritus ſi dederit malum conſiliũ an excuſetur ab ignoꝛãtia iuris.l.iuris. qʒadmitti ad bo.poſ.fol.vij.col.j.ꝑte.ij. Doctoꝛ pᷣſumptione iuris ſapiens dicitur l.i.de no.co.faci.in addi.vᷣſi.quero ſcdᷣo fo.iij.colum.j.pꝑte.j. Doctoꝛ ſemel appꝛobatꝰ an poſſit poſtea ex cã repꝛobari.l.j.de no.co.fa.in addi. verſi.quinto q̃ro.fo.iij.col.iij.ꝑte.j. Doctoꝛ vel miles quis eoꝛum dẽat magis honoꝛari:l.j.de no.co.fa.in addi.vᷣſi.q̃r⸗ to pꝛincipaliter.fo.iij.col.ij.pꝑte.j. Hoctoꝛ cuius etatis debʒ eſſe.l.j.de no.co. fa.in addi.vᷣſi ſeptimo q̃rit᷑.fo.iij.colũ. iij. parte.j. Hoctoꝛis pꝛiuilegia q̃ ſint.l.j.de no.co.fa. in addi.vᷣſi octauo qrit᷑fo.iij.co.iiij.p.j. Soctoꝛalis inſignia ſi petat ſcholaris in⸗ dignus ⁊ illiteratꝰ peccat moꝛtaliter.l.j. vt ne liceat ſine auct.iudi.ſig.impꝛi.foł. lxviij.col iij.ꝑte.j. DHoctoꝛandus quot vicibꝰ dẽat examina⸗ ri.l.j.de no.co.fa.in addi.ĩ vᷣſi.quero ter tio. fo.iij.co.ij.ꝑte.j. ðè Doctoꝛatus an ſit dignitas.l.j.de no.cod. fa.in addi.col.ij.vᷣſi.hic ſuꝑ.fo.ij.co.iiij. parte pꝛeima. , DHoctoꝛari an poſſit iudeus.l.nullus.in ad di.de iude.fo.xxix.col.j.ꝑte.ſĩ. Hoctoꝛari an poſſit ſpuriꝰ.de no.co.fal.j. ĩ addi.vᷣſi.ſexto quero.fo.iij.co.iij.pꝑte.j. Doctoꝛari an poſſint infames /apoſtate iu dei:⁊ ſimiles qui nõ ſunt capaces.il.j.de no.co.fa.in addi.vᷣſi.ex pᷣmiſſis.fo.ij.co. iiij.pte.j. Donare an poſſit pᷣlatꝰ res eccłie.vide ple ne in addi.ad.l.iubemus.de ſac.ſanc.ec⸗ cle.fo.xij.col.ij.pte.j. Honatio cã adimplẽde conditionis an cõ putetur in falcidia.l.ſi quis.ad legẽ fal. fo.xxxiij.col. iiij.ꝑte.ij. Honatio cã conditionis implẽde an ĩpu⸗ tetur in quarta.l.flliuʒ quẽ hñtem. fami. herciſ.fo.cxij.colũ.ij.parte.j. Honatio facta filio et interueniente pacto vt ſibi in legitimã ↄputet an valeat.l.pa ctum. de collatio.fo.x. col.ij.ꝑte.ij. Donatio facta in abſentẽ an valeat.l.illu1 a de ſac.ſãc. eccle.fo.xiiij.co.ij.ꝑte.ij. Honatio facta in fraudem legis an poſſit reuocari.l.j.de inoffi.dona.fo.ciiij.coł. iiij.parte ma DHonatio facta s pr̃e filio in ptãte ↄſtituto non tenet a ppᷣncipio:ſed moꝛte cõfirmat᷑ l.pater.de inof.dona. fo.cv.col.j.ꝑte.j. Honatio fctã filio emãcipato an ſit ↄferẽ⸗ da.l.ex teſtõ.de collatio.fo.x.col.j.pte.ij. Honatio inter viuos an computet᷑ in debi ta iure nature.l.ſi qñ.de inoffi.teſt.folio. ciiij.col.j.pte.j. Donatio inter virum ⁊ vxoꝛẽ non valet.l. ſenatuſcõ.ad velleia.fo.cxxx.col.iiij.ꝑ j. Honatio moꝛte ↄfirinat᷑.l.filiũ quẽ.famii. herciſ.fo.cxij.co.iij.parte.j. Honatio per imperatoꝛẽ facta eccłie an te nuit.l.j.in addi.de ſac.ſan.eccl.fo.vj.co. ij.parte pꝛima. Donatio pꝛopter nuptias facta per mino⸗ rem an poſſit retractari.l.j.ſi aduer.don. fo.lxxvj.co.ij.parte.j. Donatio ſimplex an ſit ↄferẽda ſuo.l.ex te ſtamẽto.de colla.fo.x.co.j.parte.ij. Donationẽ ꝓpter nupt.qͥre vir nõ põt alie nare vel obligare.l.ſiue a me.ad velleia. fo.cxxxj.co.iij.parte.j. Dolꝰ non fit ſciẽti ⁊ violẽti qũo intelligit ⁊ limitat iſta regula.l.cũ donationis.de trãſac.in addi.fo.lix.co.j.parte.ĩj. Dolꝰ nõ pᷣſumit᷑ ĩ Sctibꝰ.l.dolũ.de do.ma. fo.lxxij.co j.parte.j. Dolꝰ qñq; dat cãm octui:qñq; incidit ĩ cõ tractũ l.ſi ea.de fideiuſ.minoꝛ.fol.lxxiij. col.ij.parte.j. . Domeſticus quis dicat᷑ ⁊ an poſſit eſſe te⸗ ſtis ꝓ dño l.etiã.de teſti.fo cxxv.colum. iij.parte pꝛima. Dñiũ an poſſit q̃ri ꝑ ꝓcuratoꝛẽ.l.ꝑ ꝓcura⸗ toꝛẽ.de acqͥ.⁊ reti.poſ.fo xl.co.iij.parte. ſecunda. — Dñiũ an trãſeat ex ĩutili õctu l.õctꝰ.de ſt. inſtru.fo.cxxvij.co.iij partef. Pñiũ an trãſferatur ex ſolo titulo l.tradi⸗ tio nibꝰ.de pac fo.lij.co.ij parte.j. HPHñium an qrat᷑ ꝑ pᷣſcriptionẽ l.niſi.de bo. mater.fo.xxxvij.co.iii parte.ii. “ Dñiũ põt hr̃e eccłis ſine traditiõe ſed non poſſeſſionẽ vide ĩ addit.ad.il.vt inter.de ſac.ſãc.eccl fo.xv.col.j.parte.j. Dñiũ vtile an poſſit pꝛobari inſtrumento. l.cũ res.de ꝓba.fo.cxxiiij.co.j.parte.j. Dñs olim an hodie pᷣſumatur dñs.lſi mi⸗ noꝛẽ̃.de in integ.reſt.fo.lxxij.co iij.⁊.l ſi ue.de ꝓba.fo.cxxiiij.co.ij.parte.j. Dos iĩofficioſa ꝑ qͥs poſſit reuocari.l.j.de inoff. dot. fo.cv.co.iij. parte.j. Dos nõ põt eſſe ſine matrimonio ſʒ ſi fue⸗ rit an veniat cõfiſcãda.l.j.de condic.ob cãm fo.cxviij.co.iij.parte.j. , Dos ꝓfectitia q̃ dicat᷑ ⁊ q̃ aduẽtitia.l.filie. de colla.fo.x.co.ij.parte.ij. Dos vel donatio ꝓpter nuptias nõ eſt cõ⸗ ferenda niſi teſtatoꝛ hoc expᷣſſe dixerit lI. illud. cõia vtriuſ.iudic.fo.cxiij.colũ.iij. parte pꝛima Dos vel donatio pꝛopter nuptias qñ com putãtur in legitima.l.qm̃.in addi.de in⸗ offi.teſt. fo. ciij. co.iij.parte.j. . Dotis pꝛiuilegiũ an trãſeat ad heredes.l. j.de pui.dot.fo.lxij.co.j.parte.ij. Dotis non numerate exceptio currit etiã minoꝛibꝰ ⁊ hʒ multa ſpãlia.l.ſi minoꝛ.de tẽp. in integ.reſt.fo.lxxxj.co.ij. ꝑtej. Dotem an poſſit vendicare mulier.l.dote. de rei vendicatione.fol.cvij.column. iij. parte pꝛima. — Conomus quis dicatur. l. iube⸗ ¶mus. de ſacroſactis eccleſijs. 8 fol. xj. columna.iiij parte pꝛi⸗ WW ma. Economus quomodo differt a defenſoꝛe l. cum clericis.de epiſcop.⁊ cleri.fol.xxj. col.j.parte.j. Eccleſia ad que onera ſeu munera tenea⸗ tur. vide plene in additio.ad.l item nul⸗ la.de epiſco.⁊ cleri fo.xvj.columna.iiij. parte pꝛima. Eccleſia an pꝛeſcribat contra pꝛiuatum vt ſint neceſſarij.xl.anni.l.quas actiões. de ſacroſa nctis eccleſijs.fo.xv.colum. iiij.parte pꝛtima. uitatis.l.ad inſtructiões.de ſacro ſanct. eccl.fo.viij.col.iij.parte.j. . Eccleſia ⁊ ciuitas q̃ pᷣuilegia hẽant.l.vt ĩ⸗ ter. de ſac.ſan eccl.fo.xiiij.col.iiij.par.j. Eccleſia quot modis ſumit᷑ de ſacroſã.ec cle.in rubꝛi.fo.vj.co.j.parte.j. Eccleſia q;to tꝑe poſſit pꝛeſcribere ↄᷣ aliaʒ eccleſiã.l.q̃s actiones.vᷣſi.modo q̃ro.de ſac. ſan.eccl.fo.xv.col.iij.parte.j. Edi an opoꝛteat parti copia alleg.iuris.il. is apud.in addi.de eden.ſol.xlj.colũ.iij. parte pꝛima. Edita actio qualiter accipiatur.l.edita.de eden.fo.xlj.co.iiij.parte.j. Editio actoꝛũ ſpectat ad officiũ iudicis. l.is apud. de eden.fo.xlj.colum.ij.⁊.iij. parte ptima L Editio qñ dẽat fleri⁊ q̃yr.l.edita.vᷣſi.item Gro.de eden fo xlij.co.ij.parte.j. Edictum diui adria. an detur fideicõmiſ. l.edicto. de edicto diui adria. fol xxiiij. co.iiij.parte ſecunda. Edictũ diui adria.qñ hẽat locũ.l.edicto. de edic.di.adr.fo.xxitij.col.ij.parte.ij. E ligens ⁊ electus per ſimoniã pariter pu⸗ niũtur.l ſi quẽqᷓ;.de epiſ.⁊ cle.fo.xxij.co. ij;.parte pꝛima. Emancipare filiũ an poſſit cogi pater .l.fl lij.de inof teſt.fo.ciij.col.j.parte.j. Emancipare filios vel filias an poſſit co⸗ gi pater.l.ſi lenones.de epiſ.audien.fol. xx vij.co.iij.parte.j. Emẽcipatus an poſſit excludereveniẽtes ab inteſtato.l.ſuum.de iur.deliberan.o. xxj.col.iij.parte.ij. Emancipatus an poſſit hereditatẽ adire ſolo animo.l.j.de iure deli.fo.xx.col.iiij. parte ſecunda. S Emancipatus an poſſit hr̃e peculium.l.vt nemimi.de colla.fo.xij.col.j parte.ij. Emãcipatus quo iure poſſit ſuccedere ab inteſtato.l.ij.vñ libe.fo.viij.col.j.ꝑte.ij. Emãcipatꝰ ſi ſubtrahit bona hr̃ditatis pᷣ⸗ ſuimitur delinqre nõ adire.l.j.de repudi. abſti. here.fo.xxiij.col.iiij.parte.ij. E mẽdare vel mutare an poſſit actoꝛ actio nẽ editã.l.edita.in pꝛin.de edend. fo.xlj. col.iiij.parte.. B Emens rẽ eccleſiaſticã non obſeruata ſo⸗ lẽnitate cogitur rẽ reſtituere: habebit tñ actionẽ ad pꝛeciũ quod dedit cõtra yco nomũ:vide in addi.ad.l.qui res. de ſac. ſãc.eccle.fo.xiij.co.ij parte.j. E mergens qũo differt ab incidenti l.j·de oꝛdi.iudi.fo.xciiij.col.ij.parte.j. Emphiteota eccleſie ceſſãs per biennium ſoluere põt expelli.l.qui rẽ.⁊ in addi.ad illã.l.de ſacr.ſanc.eccle.fo.xiiij.colum.j. ⁊.ij.parte pꝛima Emphiteoſis qũo differt a conductione. vide in addi.ad.l.qui rem.de ſac.ſãc.ec⸗ cle.fo.xiiij.col.j.parte.j. EEpiſcopus an liberetur hodie a patria po teſtate.l.ſed dignitas.de epiſc.⁊ cleri.fo. xxiiij.col.j.parte.j. = Epiſcopus cuius etatis dʒ eſſe:⁊ quid reqͥ ratur in pꝛomouẽdo in epᷣm.vide ĩ addi. dag. l.ſi quemq;. de epiſcop.⁊ cler.fo.xxij. cCcol ij. parte.j. Epiſcopus debet eſſe ſpeculũ alioꝛũ ĩ mo⸗ ribus vide in addi. ad.lſ.ſi quẽq. de epiſ. ⁊ cle.fo.xxij col.ij.parte.ĩ. Epiſcopus habet ius ⁊ nomẽ heredis vbi eſt indiſcreta nominatio.l.ſi quis.verſi. ⁊æ nota.de epiſ.⁊ cleri.fo.xxiiij.colũ.iiij. parte pꝛima. Eßps pꝛopter qð delictũ poſſit pꝛiuari ſuo G Materiarum reconditarum. Ecckia an teneat᷑ ad refectionẽ muroꝛũ ci epiſcopatu.vide in addi.ad.l.ſi eccleſie. de epiſ.⁊ cler.fo.xix.co.iiij.parte.j. Eps quomodo poſſit vẽdicare res aliena tas alteriꝰ eccleſie.l.ſancimus. de ſacro ſan. eccl. fo. xiiij. co.iij.parte.j. Egquitas ſcripta pꝛefert᷑ rigoꝛi ſcpto ⁊ nõ ſcpᷣto.vide ð hac materia plene ꝑ Butr. in.l. j. de legi.fo.xxix.co.ij.⁊.iij.parte.j. Erro qũo differt a ſeruo l.j.de ſeruis fu⸗ gi. fol.j.co.ij.parte.ij. . Erroꝛ an poſſit reuocari deciſo negocio.jl. erroꝛ.verſi.expedita pᷣma regula.de iur. ⁊ fac.ignoꝛ.fo.xxxiii.col.iij.parte.j. Erroꝛ calculi qñ poſſit allegari.l.j.ð erro. cal.fo.lxj.col j.parte.j. Erroꝛ cõis anſemꝑ faciat ius.l.ſi arbiter. de ſentẽ.⁊ interlocu.om.iu.fo.xlvij.co.j. parte ſecunda. Erroꝛ cõis an ſemper habeatur pꝛo veri⸗ tate.l.enodoꝛus.ad macedoni.fo.cxxx. col.ij.parte pꝛima. Erroꝛ iuris in iudicio an noceat.l.erroꝛ. vᷣſi.ſed quid de iur.⁊ fac.igno.fo.xxxiij. col.iij.parte pꝛima. Erroꝛ iuris an excuſet ĩ dãno.l.venia.vᷣſi. item oppo.de in ius vo.fo.xlv.colum.ij. parte pꝛima. Erroꝛ in facto ꝓpꝛio cenſet᷑ lata culpa.l.ſi poſt.ĩ addi ĩ fi.de iur.⁊ fac.ign fo.xxxij. co.iiij.parte pꝛima Erroꝛẽ calculi an tollat ſnĩa.l.j.de erroꝛe calcu fo.lx.co.iiij.parte pᷣma. Et copula quã naturã hẽat.l ante ſẽtẽtie. quo ap.nõ reci fo lx.co.j.parte.ij. Et dictio qͥd operat᷑.l.csa.circa pᷣn.de epiſ. ⁊ cle fo.xxiij.col.iiij.parte.fſj. Euictio an dẽat pᷣſtari in legato.l.qm̃.de euic.fo.xcij.co.iiij.parte.ii. Euictio qñ pꝛeſtet᷑.l.ſi familic.fam.herciſ. fo.cxj.col.ij parte.j. Euictionem an tollat pꝛeſcriptio longi tẽ poꝛis l.ẽpti.de euic fo.xciij.co.iij.ꝑte ij. Exceptio comꝑetens reo an poſſit poꝛri⸗ gi ad fideiuſſoꝛẽ.l.defenſiões.de except. fo.lxxvij.co.iij.parte.ij. Exceptio dilatoꝛia quando debeat oppo⸗ ni ſeu pꝛobari.l.exceptionem. de pꝛoba⸗ tionibus.fo.cxxiiij.co.iij parte.j. Exceptio diuiſionis quando debeat op⸗ poni.l fideiuſſoꝛ.de fideiuſſoꝛ.fo.xc.col. j.parte ſecunda = Exceptio dolo facis ⁊c.an habeat locum in poſſeſſoꝛio recuperande.i..inſerti.de in terdictis.jfol.lxuij. columna. ij.parte ſe⸗ cunda.,. — Exceptio executionis flende quando de⸗ beat opponi per extraneum poſſeſſoꝛem. l.hoc ſi debitoꝛ.de pigno.fo.lxxj.colum. ij. parte ſecunda. S Exceptio excommunicationis an poſſit opponi coꝛam iudice ſeculari.l.j.in add. vſi ſecunda concluſio.de iur.⁊ fac.igno⸗ ran.fo.xxxij.col.ij.parte j. . Exceptio in incidenti an obſtet pꝛonũcia to ſuper pꝛincipali.l.j.de oꝛdi.iudic.fol. xciiij.col.ij.parte.j. Exceptio libelli male concepti quãdo poſ ſit opponi.l.licet.de pꝛocur.fo lxvij col. iiij parte pꝛima. Exceptio non numerate pecunie quando ceſſat.l.in cont ractibus.de non numera⸗ ta pecunia.folio.cxxxiij.colum.ij.parte pꝛima. Exceptio non numerate pecunie ei com⸗ petit cui ↄfeſſus ẽ ſibi pecuniam numera tã.l.ſi ex cautione de non numerata pe⸗ cunia. folio.cxxxij. columna.ij. parte Exceptio non numerate pecunie q;to tem poꝛe tollatur.l.j.de condic.ob tur.cau.fo lio.cxix. col.ij.parte mmaa. Exceptio non nume.pecu.an tollatur per renunciationem.l.indubitati.de nõ nũe. pecu.fo.cxxxiij.col.iiij.ꝑte.j. Exceptioni nõ numerate pecunie an poſ⸗ ſit renunciari.l.ſi ex cautione.de nõ nũe. pecu.foł.cxxxij.colum.iij.ꝑte.j. Excęptio non numera.pecu.an detur fide iuſſoꝛi.l tam mãdatoꝛi.de non nume.pe⸗ cu.fo.cxxxiij.co.ij.ꝑte.j. Exceptio non numerate pecunie non ha⸗ bet locum intranſactione.l.q;uis.in ad⸗ di.de tranſac.fo.lix.co.iij.ꝑte.,;. Exceptio ꝓcuratoꝛia eſt triplex.l.ita de⸗ mũ.de ꝓcura.fo.lxvj.co.ij.pte/j. Exceptio pꝛocuratoꝛia quando poſſit op⸗ poni.l.licet.de pꝛocura.fo.lxvij.colum. iij. pte. j. Exceptio pꝛocuratoꝛia eſt triplex.l.licet. de ꝓcura.fo.lxvij.co.iij. ꝑte.i.. Exceptio pꝛocuratoꝛis quãdo debeat op poni.l.ita demũ.in additio.fol.lxvj.col. ij. parte pꝛima. Exceptio quando poſſit opponi.l.perem⸗ ptoꝛias.ſenten reſcin. non poſ.fo.lj.col. ij. ꝑte.ij. Exceptio que minuit bona poteſt opponi in iudicio vłi poſt ſententiã.l.ſi ſoꝛoꝛ.de collationi.fol.x.col.iiij.pte.ij. Exceptio rei iudi.in criminali an obſtet ſi reus ab ſoluatur in ciuili.l.j.quãdo ciui. act. cri. pꝛeiu.fo.cix.col.ij.ꝑte.ij. 4 Exceptio rei iudicate quado poſſit oppo⸗ ni.l.j.quãdo pꝛouo.non eſt nece.fo.lviij. colum.iiij.ꝑte.ij. DUW Exceptio ſimulationis qñ poſſit opponi. ſi ſub ſpecie.de poſtu.foł.lxj. co.j.pte.j. Exceptio ſuperueniens poſt lit.conteſta. quãdo poſſit opponi.l.pꝛincipales.de iu reiur.pꝛopter calum.dã.fo.lxxxvj. colũ. iiij.parte pꝛima. G Exceptio ſpoliationis an poſſit opponi.. ſi quis.depo.vel con.foł.cxxxvj.colum. j.parte pꝛima. . Exceptio vbicũq; oꝛdinatur ad pꝛoceſſuʒ eum impedit.l.ne ds.vt nemo pꝛiua.⁊c. folio.lx viij.co. iij.pte.j. J Exceptionem nõ numerate pecu.an indu cat confeſſio ex cã de pꝛeterito.l.aduer⸗ ſus denõ nũe.pecu.fo.cxxxiij.co.j.ꝑte.j. Exceptionẽ opponens an videatur cenſt teri intẽtionem actoꝛis.i.ſi quidẽ.de ex⸗ cep.fol.lxxvij.co.iii.pte.ij. Exceptiones quando debeant pꝛoponi.l. ſi quidem.de except.fol.lxxvij.colum.j. pte ſecunda. Exceptiones ſub qua foꝛma debent oppo ni.l.ſi quidem. de excep.fol.lxxvij.colũ. ij.parte ſecunda. V Exceptionum plures ſunt ſpecies l.exce⸗ ptionem, de ꝓba. fol cxxiiij. col.iij ꝑtej. Excipere poteſt miles poſt ſententiam.i j.de iur.et fac.igno.folio.xxxj.colum.iiij. parte pꝛima. Excõmunicatio an habeat locum ctiũ in foꝛo ſeculari l.placet.in addi.de ſac.ſãc. eccle fo.viij.col.j.ꝑte.i. Excõmunicatus an poſſit conficere publi ca inſtrumẽta.in addi.ad rub.de here.et mani. fo. xxviij. col.j.parte pᷣma. Excõmunicatus ſi appellat an poſtea cen ſeatur excõicatus.l.vt in pꝛiuato .ſi a nõ oↄpetẽ. iudi.ſentẽ.fo.l col.ij.ꝑte.ij. Ex eo / vel ob id / verba quid impoꝛtent.l. nõ dubium de legi. fo. xxx. col.iij. vᷣſi mo do venio partefſ.— * . non remiſſio.l.tranſigere.de tranſac.fol. Filiatio qualiter pꝛobetur.l.non epiſt olis lvij. colum.j. parte pᷣma. Executio qualiter debeat fleri.l.hoc ſi de⸗ bitoꝛ.dẽ pigno.fo.lxxj.col.ij.par.ij. Executoꝛibus duobus datis an vnus ſo⸗ lus poſſit agere.l.nulli.de epiſco.⁊ cleri. fo.xxij.col.j.parte pꝛima Exemplaris ſubſtitutio ⁊ pupillaris quõ differunt.l.humanitatis.de impub.⁊ al. ſubſti. fol. xviij.col.iiij.par.ij. Exemplo non eſt credendũ niſi oꝛiginale pꝛoducatur.l.ſi quis in aliquo.de eden. folio.xliiij.col.j.parte pᷣma. Exheredare an poſſit pater filiuʒ pꝛopter inimicitiã.l.ſi filiã.in addi.ĩ pᷣn.de ĩoffi. teſt.folio.cij.colum.iiij.parte pꝛima. Exhibens rem foꝛma mutata qua actione teneatur.l.exhibitionis.ad exhi.fo.cxiiij colum.iii.parte pꝛima , Expenſe an veniãt in interlocutoꝛia.lłſan cimus.de iudi.fo.xc.col.iiij.parte.j. Expenſe non veniunt in interlocutoꝛia.l. qui ſemel quo.et quan.iud.fo.xlv.colũ. iiii.parte ſecundo. . Expenſarum refectio an habeat locum in cauſa criminali.l.qui crimen.de his qui accu.non poſ.fo.xcvj.col.ij par.ij. E xpꝛeſſo viti ato an vitietur ⁊ tacitum.l.ſi qua vᷣſi.modo diſtingunt.de ſacro ſanc. eccle.fo.xj col j.parte pᷣma. in relictis ad pias cauſas.l.ſi quis.circa medium. de epiſc. Aer c(leri. fo. xxiiij. co. iiij. pte.j. cidia capitur tribus modis aut᷑. vnde et parte pꝛima ⸗ Falcidis poteſt ceſſare aliquo caſu.l. ſimi⸗ liter.ad legem falcid.foł.xxxiiij. colum. iij. parte ſccunda. F alc idia poteſt impediri in tribus caſibꝰ. l.ſed cum teſta.ad legem fal.foł.xxxiiij. colum.ij.parte ſecunda. Falcidia quid ſit ⁊ a quo fuit inductaĩ ru⸗ bꝛica ad legem falcid.fol xxxiiij.colum. j.parte ſecunda. Falſitas pluribus modis committitur l j. ad leg coꝛne.de fal.fo.cvj.colum.iij.par te ſecunda. Falſitatis diffinitio l j.ad le.coꝛne. de fal. folł.cvj. colũ.ij parte.ij. ſima.in addi de pac.foł.l.col.ij parte.j. Familie appellatione qui contineant᷑.l. ſi ſepulchꝛum de reli. ⁊ ſũpt.fu.fo cxiiij.co lum iiij parte ma. Famulus an poſſit teſtificari pꝛo domino. l. etiam.de teſt.folio.cxxv.co.iij.par.j. Feneratoꝛes an ſint infames et an poſſint ſuccedere l impꝛobuʒ ex quib. cau.infa. irro. fo lxiij.col iij parte pᷣma. Feriati dies n dilatio bus.l.j.de dilat.fo.xcvj col ij.parte.j. tiua l.om̃e verbum cõia de lega.fo.xxxj. colum iiij parte ſecunda . Fideicõmiſſum vniuerſale ſi relinquat fl⸗ lio an ſufficiatvt excludatur a q̃rela l.ſci mus · S. cũ autẽ de inoffi teſt. fo. ciiij col. ij parte pma. . Fideiuſſoꝛ an poſſit emere pignoꝛa credi⸗ toꝛi obligata:⁊ an dñiuʒ videat᷑ trãſlatũ in cũ. I j. de dolo ma fo.lxxi.co iij ꝑte j. Fideiuſſoꝛ non agit mandati añq; ſoluat. l.ſi pꝛo ea manda fo cxxxvj co.iij par.j. Fidem alicuius non videtur ſequi quis cũ facit aliquid ex neceſſitate.l.eſt. de bon. Alcidia an poſſit habere locum ſi parens.de inoffi.teſt.fol cj.colũ.iiij. Fama vltima tollit pꝛioꝛem.l.pacta nouiſ⸗ an computentur in dilationi⸗ de pꝛobat fo cxxiiij.co.j parte.j. Filiatio quõ poteſt pꝛobari.l.j.quoꝛũ bo. foł.lxiii.col.iij.parte ſecundd. Fuius an poſſit piudicare patri.lj.qui ad mit. ad bono.poſſeſ.fo.vj.colum.iij.par⸗ te ſecũda. èòM Filiꝰ an poſſit abſtinere a bonis paternis l.ij. vnde liberi fo.viij.col.ij.par.ii. Filius an poſſit reſtitui contra patrem l.ſi cum pater.ſi aduer.rem iudi.foł.lxxiiij. colum.iij.parte pꝛima Filius aſſimilans patri an pꝛeſumatur le⸗ gitimus.l.carbonianũ de carbonia.edi. fol ix colum.ij parte ſecunda. Filius et pater eadem perſona cenſentur. l.ſi quis duobus.de ĩpub.⁊ al.ſubſti.foł. xix.col.j.parte ſecunda. Filius minoꝛ an poſſit cũ conſenſu patris vendere bona ſua.l.j.de bo.mater.folio. xxxvij.col.ij.parte ſcðᷣa. Filius pꝛeſumitur eſſe in poteſtate patris niſi pꝛobetur emancipatus.il.ſi emanci⸗ pati. de collatio.folio.xj.colum.j.parte ſecunda. . .— Filiꝰ ſi accuſat teſtm patris de falſo ⁊ ſuc⸗ cumbat.perdit etiam legitimam ſuam.l. polla.de his quibus vt indig.folio.xxv. colum.iii.parte ſecunda. .⸗ j.parte pꝛima. . Filiuſfa.ſi litigat an debeat iurare de calũ nia.l.pꝛincipales.de iureiur.ꝓp.calum. dã.fo.lxxxv.coł.iij.parte pᷣma. Filij et nepotes non differunt in ſucceden do aſcendentibus.l. maximum vitium. de liber. pꝛeter.fol.xix.columna.iiij.par te ſecunda. F lij naturales an excludant ſubſtitutum. generałr de inſtitu.⁊ ſubſtitu.ſub cõdi. fo xvi.col iij parte ij. Filioꝛum quattuoꝛ ſunt gña.lʒ.ſi qua ad ſe⸗ natuſcon oꝛfi.fo vxxx vj.col.iij parte ij. Filie ita ſuccedunt patri ſicut filij maſculi l.maximum vitium.de liber.pꝛete.fo.xix col.ii: parte.ii. ==Ml Finium regundoꝛum actio vnde naſcitur. l.quinq; finium regũ fo cxiij.co iiij.par te pꝛima. Itẽ qᷓ;to tꝑe duret ibidẽ. Fiſcus dupliciter põt rem alienã vendere l.edicto ſi aduer.ſiſ.reſti.poſtu.fo.lxxvij . col.i.parte.j. Fiſcus ⁊ res publica an differãt. l.j. de pe⸗ na iud qui ma.iud.ſfo.l.col iii.parte.ij. Fiſcus ⁊ mulier paribus paſſibus ambulãt l.q;uis. de pꝛiui.fiſ.fol lxj.colum.iiij par te ſecunda. H Fiſcus poteſt adire aliquam hereditatem dupliciter.l j de heredi.inſti.fo.xv.colũ. ij parte ſecunda. „ Fiſcus quot pꝛiuilegia habeat l.ſi debitũ. Agquando fiſ.vel pꝛiua.fo.cxxij.col.j parte Fideicõmiſſum an faciant verba depꝛeca⸗ ol. p⸗ pꝛima. Foꝛmula vulgaris que dicatur.l.j.de foꝛ⸗ mu fo.lxxxiũij.col ij partej. . Foꝛũ an ſoꝛtiat᷑ quis rõne õctus ⁊ qũo l q̃ in pꝛouincia vbi de crimine agi opoꝛ.fo. xcviij co.ij.parte.j. Francigene ſeruant rationẽ legis in iudi⸗ cando.l nemo. de ſentẽ ⁊ interlo.om.iu. fo xlvij.col.iiii parte.ij. Frangenti fidem fides frangat᷑ eidẽ.l.cuʒ ꝓponas de pac.xo.lj.col.iij.parte.j. Frater ⁊ ſoꝛoꝛ nõ intelligũtur eſſe extra fa miliaml volũtas.de fideicõmil.fo.xxx. col/j. parte.ij. prarte ſecunda. Bepertoꝛium Alphabeticum Executio criminis cuilibet eſt permiſſa:ſx. aucto.iudi.poſfoł lxj.col.j.par ij. Frater ⁊ ſoꝛoꝛ ſi ſuꝑſunt an excludent auũ paternum ⁊ maternũ.l.defuncto.ad ſena tuſ.tertullia fo.xxxvj co iij parte.iſj. Fructus veniunt vt intereſſe quando agik pꝛo ſeruitute.l.j.de ſenten.que pꝛo eo qð inter.fo.xlix.co.iiij.parte ii. Fur an ſit infamis.l.neq; ex qui.cau.infa. irrog. fo.lxj.col.iiij. Furẽ indicare an teneatur quis.i:.ciuile.de fur.fo.iij.col i.parte.ij. Furtũ an cõmittat quis ſi appꝛehendat rẽ a nemine poſſeſſam.l.cum querebat᷑. vñ vi.fo.lxvij.col.iij.parte ij. L Furtũ an ſit de re familiari. l.j.qñ ciui act. cri pꝛeiudi.fo.cix.co.ij.parte.ii. Furtũ an cõmittat quis ſi appꝛehẽdat reʒ ſibi debitã.l.ſi quis in tantãa.vnde vi.fo. lxvi.col.ij.parte ifW. Furtum qũo poteſt fieri ex aſſidua contra ctatione l ſi abducta.de furtis.fo.iij.co. ij. parte ſecunda. Furtum facere quis dicat᷑.l.ſi abducta.de fur.fo.iij.col.ij.parte.ij. Furti actio ex qua contractatiõe naſcat᷑.l. i.de fur.fo ij.co.iiij.parte.ij. Furti actione an poſſit agi per pꝛocurato rem.l aduerſus.de furtis.fo.iij.colum.j parte ſecunda Furioſus an poſſit conſentire l leges.que ſit lon.conſue fo.xcv.col.j.parte.ij. Filiuſfa.minoꝛ ſi fideiubeat:an ſit reſtituẽ Fuſtium ictus an infamet.lʒ.ſi furti.ex qui. dus.l.ji.de filiofa.minoꝛe.fo.lxxiij.colũ. cau.infa.irrogat᷑.fo.lxiij.col.ij.parte.j. Pr Abellam de vino vendito an te E neãt᷑ ſoluere clerici l. omnis. WR de epiſcop.⁊ cle.fo.xvj. colũ. Aij. parte pꝛima Genus tm̃ valet qᷓ;tũ dinumeratio ſpecieꝝ l.oẽs.de pꝛeſcrip.xl.anno.fo.xlij.colum. iij.parte ſecunda. Geſtoꝛ an teneat᷑ de exactis.l.tutoꝛi.de ne go .geſt. fo. lxx. col.j.parte.j. BGloſa accurſij ſemper eſt tenẽda /niſivſus ſit in contrariũ.l.j.in fl.qui ꝓ ſua iuriſdi tio.fo.xciij.co.ij.parte.j. Gꝛauatꝰ de reſtituendo ſub die incerto an dẽat reſtituere ante tpᷣs l.poſt moꝛtẽ.de fideicõmiſ.fo.xxx.co.j.parte.ij. Abitatio in quo differt ab vſu ⁊ y„»yſufructu.l.cũ atiqᷣtas.de vſu If fruc. fo. cix. col.ij parte.j. Er Se Hereditas an q̃rat᷑ filio recuſã te patre.l.cũ non ſolũ.de bo.que libe.fo. xxxviii.co.ij.parte.ij. Hereditas an poſſit adiri ſine voluntate ſeu actu.l.potuit.de iur.deliberã fol.xxj. Ccol. j. parte. iſj. S Hereditas an poſſit dari per donationem cauſa moꝛtis.l.lʒ ĩter pᷣuatos.de pac.fo. li.co.iij.parte.j. Hereditas indigno ablata cui applicat᷑.l. hr̃ditas.de his qͥb.vt ĩdig.fo.xxvj.colũ. j. parte ſecunda. Hrĩrditas nõ põt dari nec adimi directo in codicillis.l.hr̃ditatẽ.de codicil.fo.xx vj. col.iij.parte ij. J 8 Hjĩditas ſemel adita an poſſit poſtea repu diari l.ſicut maioꝛ.de repudi.⁊ abſti.he⸗ re.fo.xxiij.col.iiij parte.ij. Hr̃ditas ſivacet ſine hr̃de ⁊ fiſcꝰ non vult cęõ adire q̃łr cõſulat᷑ creditoꝛibꝰ defũcti co.ij.parte.ij. S Hrditas vel legatũ ſub ↄditiõe relictũ an dẽat᷑ ſi ↄditiõi nõ pꝑeat᷑.l.j.de iſtit.⁊ ſub. ſub cõdi.fo.xvj.co.j parte.iii. Hijrditatis vẽditoꝛ an teneat᷑ de euictione reꝝ ſingulariũ.l.j.de euict fo.xcij.co.iij. l.ſi vona.de bo.auc.iudi.poſſidẽ. fol.lxj. Hereditatis emptoꝛ an poſſit conueniri a legatarijs.l.quãuis.de legatis.fo.xx vij. col.ii.parte.ij. S Hereditatẽ an poſſit adire filius ſine iuſſu patris.l.ſi filius.de peti.here:łol.cvj.col. ij parte pꝛima. Hereditatem patris quo iure adire debet filiꝰ.l.ſi pr̃.de inſti.⁊ ſubſti.ſub condi.fo. xvj.col.iii.parte ſecunda . Hereditatem põt adire quilibet etiã extra nxus⁊ clauſis tabulis teſtamẽti.l.ſi fris. de iure delibe. fo. xxj.col.i.ꝑte ſecũda. Hereditatẽ ſemel repudiãs nõ põt ampliꝰ adire.l.ſi quis ſuus.de repu.⁊ abſti.here. fol. xxiiij.col.j.parte ſecunda . eres an poſſit venire contra factum defũ cti.l.pater de inoffi.dona.fo.cv.col.j.ꝑ.j. Heredes an teneantur ex delictis defũcto rum ne ex delic. defunc.l.j.fo.cxxij.col.iij parte pꝛima. Heredibꝰ erᷣneis an debeat᷑ reuerẽtia.l.li⸗ berti.de oper.liber.fo.v.col.j.ꝑ.ij. Hereſis crimẽ an ſit publicum.l.maniche⸗ os.de here.fo.xxviij.col.j.ꝑte.j. Hereticus an repellatur a teſtimonio.l.cũ ctos.fo.iiij.col.iiii.parte pꝛima.de ſum⸗ ma trinitate t fide catho. Nereticꝰ punitur ea pena qua committẽs crimẽ leſe maie.l.manicheos.de here.fo. xx viii.col.iſ.parte pꝛima. H eretici ⁊ alie ſecte an poſſint eẽ teſtes cõ tra chꝛiſtianos.vide ĩ addi.ad rub.de he re.⁊ ma.in q̃rta q̃ſti.fo.xxviii.col.j.pte.j. Heretici pꝛopꝛie qui dicantur.l.omnes.ð here.fo.xxviii.col.j.parte pꝛima. ereticoꝛum filij an hodie ſuccedant ĩ bo nispatris.l.manicheos.in fl.de here.fo. xxviii.col.ij.parte pꝛima. Hypothecata ad hoc vt ſint inuecta ⁊ illa ta quot requirantur.l ſi non.in qui.cau. pig.taci.cõtra.folio.lxxj.columna tertis parte ſecunda Hypothecaria quattuoꝛ habet tempoꝛa.l. j.ſi aduerſus cre.fo.xlj.col iii.ꝑte.ii. Hypothece pꝛiuilegium qñ incipiat mulie ri.laſſiduis.qui pot.ĩ pig.habec.fo.lxxiij. col.ij.parte ſecunda. Roypothecã an poſſit remittere teſtatoꝛ.l. j. vt ĩ poſſeſſio.lega.vł fideicõmiſ.ſer.fo. xxxvj.col.j.parte ſecunda E omicidium an committat is qui interfe⸗ cit minantem de euʒ occidendo.l j.in ad di.qũñ lice.vni.ſine iudi.fol.c.col.ij.ꝑ.j. Homicidium vnum ſi commiſerit quis et de illo habuerit gratiam:ſi poſtea com⸗ mittat ſecundum ⁊ impetraucrit grati⸗ am de ſecundo homicidio non facta mẽ tione de pꝛimo ⁊ pꝛima gratia:non va⸗ let:nec tenet.vide addi.ad.l.nec damno⸗ ſa.de pꝛeci.impera. offe.fol.xxxvj.col.j. parte pꝛima. Homines mali an debeant defendi.l.qui⸗ cumq;.de epil.⁊ cle.fo.xix.columna. iiij. parte pꝛima. onoꝛ quid ſit.l.placet.in addi.ð ſacroſã ctis eccleſijs.folio.vj.columna.iij.in fi⸗ e.parte pꝛima. . Am dictio quid operetur.l.j.de no. co. facien. folio. .ij. colum. j. A. barte pꝛima. eId quod impedit flẽdum an im pediat iam factum l.j.ſi aduer.rem iudi. fol.lxxiiij. col.ij.parte pꝛima. Isnoꝛans quomodo differt a ſciente.l.cũ teſtamẽtũ de iur.⁊ fac igno.folio.xxxiiij col.iij.parte pꝛtima. . . . — iuris non excuſat in lucro.l. 1 E emancipata.in addi.de iur.⁊ fac.igno. R R fol.xxxii.col.iij.parte pꝛima· Illatio non eſt bona de vno ad aliud.l ſi emancipati.de collatio.fo.xj.columna.j. parte ſecunda. Illico dictio quid impoꝛtet.l.ab eo.quo. ⁊æ quan.iud fol.xliiij.col.j.parte ſecunda Imago quomodo differt a veritatc.l.etiã. de appel.et conſul.folio lvj.col. j.parte ſecunda. Immo dictio quam naturam habeat. l. j. de no.codi.fac.fo ii.col ij.parte pꝛima. Immo dictio quid impoꝛtet.l iubemus. de ſacroſanc.eccle.fol.xj.col.iiij.pte.j. Impenſum cauſa pietatis an poſſit repeti l.j.de nego.geſt.folio.lxviij.col.iiij.par⸗ te pꝛima. Imperatoꝛ an ſit ſubiectus legibus: ⁊ an obligetur ex contractibus iuriſgentium pactis et conuentionibus.l.digna.⁊ ibi ĩ addi.de legi.fo.xxix co.iiij.parte pꝛima. Imperatoꝛ an dicatur totius mundi do⸗ minus.il.cunctos.de ſũ.tri.⁊ fl.ca.in ad⸗ di. in pꝛin.fo.v.col.j.parte pꝛima Imperatoꝛ an poſſit alienare bona impe⸗ rij ⁊ dare eccleſie:vide in.ij.queſt.in ꝓe⸗ fol.j.col.ij. Imperatoꝛ nil poteſt in iuribus eccleſie.l. iubemus.in addi.de ſac.ſan eccle.fo.ix. col.ij.parte pꝛima. Imperatoꝛes iure antiquo electionibus interfuerunt.l cunctos.in addi.de ſũ.tri. ⁊ fi.ca.fo.v.co.iii.parte pꝛima Imperium an poſſu hodie populus roma nus reuocare.i.ſi ĩperisalis.in pꝛin.de le⸗ gi. fo. xxxi co.iiij.parte pꝛima. Imperium merum quare ſicvocatur.l.pla cet. de peda.iudi.folio.xcij.colũ.iij.par⸗ te pꝛima. L Imperij meri diffinitio.l.placet de peda. iudi fo.xcij.co.iij.parte pꝛtima Imperij meri que ſint cauſe.l.placet.de pe da.iudi.fo.xcij.col.iij.parte pᷣma. Imperiji mixti q̃ ſint cauſe.l.placet.de pe⸗ da.iudi.fol.xcij.col.iij.parte pꝛima. Imperiti litteraruʒ an poſſint eſſe iudices l.certi.de iudi fo.xcj.col.iiij.parte pᷣma. Inconſtantia repꝛobatur in iure.l.filia.de inoffi.teſt. fo.cij. col.iij.parte õma. Inculpata tutela quid ſit dicere.l.j.vnde vi. fo. lxiiij. col.ij.parte ſecunda. Indebitũ erroꝛe iur ſolutũ an poſſit peti l.cũ te.de his q̃vi me cã fi.f.lxx.c.iij.ꝑ.j. Indebitum ſolutum ex cauſa tranſactiõis an poſſit repeti.l.nec intẽtio.de tranſac. J fo.lviij.col.j.parte pᷣma. Indicium quod ſit ſufficiẽs ad hoc vt qᷣs poſſit poni ad toꝛturam..il.ſi quis ĩ ea.de cuſt.reo.fo.xcix.col.j.parte ſecunda. Indictum quid ſit.l.placet.in additio.de ſacro ſanc.eccle.verſi. conſequenter.foł. vij.col.ij.parte öma. Indignus ſi fuerit heres inſtitutꝰ quo oꝛ⸗ dine pꝛocedatur contra eum..il.j.de his quib.vt indig.fo.xxv.col.iiij.parte.ij. Infamari an poſſit quis ex contumacia.l. j. vt intra cer. tempus.cri. queſti.ter. foł. cxj.col.iij.parte ſecunda. Infamia an cenſeatur remiſſa per altera⸗ tionem penc.l.et ſi ſeuerioꝛ.ex quib.cau. infa.irro.fo.lxij.colũ.ij.ꝑte pꝛima. Infamia an ceſſet tempoꝛe pene.l.et ſi ſeue rioꝛ.ex quib.cau.infa.irro.foł.lxiij.col. j.parte pꝛima. Infamia iuris quibꝰ modis infertur.l.fu⸗ ſtibus.ex quib.cau.infa.irro.fo.lxiij.co. ij. parte pꝛtima. Infamia facti quot habet effectus.l.fuſti⸗ bus.ex quib.cau.infa.irro.folio.lxiij.co — Materiarum reconditarum. lum.iij.parte pᷣma. Infamẽ quem plura ſunt que relcuant᷑ ab infamia.l.⁊ li ſeuerioꝛ.ex quib.cau.infa. irro.fo.lxij.colij.parte pᷣma. Infans an poſſit exheredari ⁊ an poſſit cõ mittere cauſam ingratitudinis l.ſi quis in additio.de inoffiteſta.fol.ciij.colum. liij.parte pꝛaima. Infans equiparat᷑ furioſo.l.infantis qui admitti ad bono.poſſeſ fo.vj.colum.iu. parte ſecunda. Infans quando dicatut quis.l.ſi infanti. de iur. deliber.fol.xxj.col.iiij.parte.ij. Infantes an poſſint conueniri.l.ſi putãs. de peti.heredi.fo.cvj.col.j.parte pꝛima. Infeud arc an poſſint pꝛelati bona eccleſie ſuis conſanguineis vel alijs. vide in ad⸗ ditio.ad.l.quibuſcunq;.de ſacro ſanc.ec cle.fol.xiij.col.j.parte pꝛima. Infinitas an ſemper ſit vitanda.l.j.de ſen ten.que pꝛo co quod intereſt pꝛofer.foł. xlix.col.j.parte ſecunda. Ingrediens monaſterium an om̃ia ſua bo na acquirat monaſterio. vide addi. ad.l. ingr eſſi.de ſacro ſanc.eccle.fo.x.colum.j. parte pꝛima. Iniuriam inferens clerico in eccleſia an veniat pena capitis puniendus.l.ſi quis in hoc.de epiſ.⁊ cleri.folio.xix.colum.ij. parte pꝛima Iniuriarum actio qᷓ;to tempoꝛe tollat᷑.l.q̃ rela.ad leg. coꝛne.de fal.fo.cvij.colum. ij.parte ſecunda. Inofficioſum teſtm̃ et nullum quomõ dif⸗ ferunt.l.contra.de inoffi.teſt.fo.cij.co.i⸗. parte pꝛima. Inquiſitoꝛ an ſit oꝛdinarius:an delegatꝰ. l. cum ſpecialis.de iudi.fo.xcj.co.iiij.p.j. Inquiſitoꝛ fidei an ſit oꝛdinarius vel dele gatus.l.cum magiſtratus.quando ꝓuo. non eſt ne.fo.lix.co.ij.parte.ij. Inſinuatio an requiratur in donatione fa cta ad pias cauſas.l.illud.de ſacro ſanc. eccle.fo.xiiij.col.ij.parte.j. Inſtantia in cauſis ciuilibꝰ q;dto tempoꝛe durat.l.pꝛoperandũ.in addi.de iudi.fol. lxxxix.colum.j.ꝑte pꝛima. Inſtantie tempus an currat quando ſtat per iudicc.l.ꝓperandũS.ſinauteʒ vtra⸗ q;.de iudi.fo.xc.col.iij.parte pᷣma. Inſtantic tractus habet odium in ſe.l.pꝛo peranduin.de iudi.fo.lxxx viij.colũ.iiij. parte pꝛima. nſtitoꝛia actio ⁊ ꝙ iuſſu quando habeãt locum ⁊ quãdo ceſſent.l.j.de exerci.foł. cxxix.col.iij.parte pᷣma. Inſtitutio an deuoluatur ad ſubſtitutum cum onere impoſito.l.j.de cadu.tollen. fo.xxxv.co.ij.parte.ij. Inſtitutio an valeat ſi interuenit metꝰ cu⸗ iuſdam tertij vt ego inſtituerer.l.eos qͥ⸗ ſi quis aliquẽ teſtari ꝓhibue. fol.xxv. col.iij.parte ſecũda Inſtitutio captatoꝛia qñ valeat.l.captato rias.de teſta.muli.fol.xiij.col.j.par.ij. Inſtitutus in re certa dato coherede vłi an habeat᷑ loco legatarij.l.cũ in libꝛis.ðᷣ here.inſti.fo.xvj.col.j.parte ſecunda. Inſtitutꝰin diuerſis ꝑtibus eiuſdẽ heredi tatis ſi vnã partẽ acceptat an poſſit aliãꝗ repudiare.l.quidam elogio.de iur. deli⸗ ber. fo.xxij.col.iij.parte.ij. Inſtitutꝰ in re certa nullo alio vłr inſtitu⸗ tuto an hẽatur loco vłis heredis.l.quo⸗ tiens.de here.inſti.fo.xv.co.iiij.parte.ij. Inſt itutus in paganicis an differat ab in⸗ ſtituto ĩ caſtrenſibꝰ.l.ij.de teſtamẽto mi litis.fo.xij.colij.ꝑte ſecunda. Bepertoꝛium Alphabeticum Inſtitutus ſub conditione an poſſitvenire ad bona.l.filijs.de inoffi.teſt.fol.ciij.col. j.parte pma. Inſtrumentũ an reddatur falſum eo tẽpo re quo deſiſtit ab vſu.l.ſi falſos.ad le.coꝛ ne.de fal.fo.cvj.coł.iiij.par.ij. Inſtrumentũ ⁊ lr̃e quõ differũt.l.j.de iure iur.pꝛopter calũ.fol.lxxxiiij.col.ij.ꝑte.j. Inſtrumentum falſum conficiẽs an eadeʒ pena veniat puniẽdus ſicut vtens falſo inſtrumento.l.ſi vteris.de fide inſtrum̃. fo.cxxvij.co.j.parte pᷣma. Inſtrumentuz ſi ſit in vna parte vitioſum an redd atur ſuſpectum in alia.l.ſi ex fal⸗ ſis.de tranſac.fo.lx.co.iij.ꝑte pᷣma. Inſtrumentũ publicum nũcupatiuũ teſta⸗ menti an pꝛobet l.j.de teſta.foł.xiiij.col. ij. parte ſecuna. S Inſtrumento non ſtat᷑ donec contrarium pꝛobetur.l. antique. ad velleia.foł.cxxxji. col.iiij.parte ma. Inſtrumẽto plus ſtatur qᷓ; teſtibus.lʒ.ſi al⸗ terius.ſi minoꝛ ſe ma.dixi.fo.lxxviij.co. iij parte pma. ðð Inſtrumenta ⁊ rõnes an differant. l. ⁊ que verſi.qnero q̃ratio.de eden. folio.xliiij. colum.iij.parte pᷣma. S Inſtrumenta publica an poſſit cõficere ex cõmunicatus.vide in additio.ad rub.de here.⁊ mani. fo.xxviij.col.j.ꝑte pᷣma. Inſtrumenta que ſunt que pꝛobent.l. ſi qs in aliquoverſi.item quero.de eden.folio xliiij.col.ij.parte pᷣma 2 Interdictũ ſi ꝓponat actoꝛ ⁊ ſuccumbat/ quia pꝛobare non potuit ſe poſſidere an ꝓpterea debeat condemnari vt reum nõ inquietet.l.j.vti poſ.fo.lxviij.colum.iij. parte ſecunda. Interdictum vti poſſidetis an ſit neceſſa⸗ rium abſenti qui habet ciuilẽ.l.j.vti poſ. folio.lxviij.coł.iij.parte.iij. nterdicta quõ differunt ab actionibus.l. j. vxi poſſi.fo.lx viij col.j.parte.ij. Interdum dictio quem effectũ hẽat.l.mo⸗ mentarie.vnde vi fo.lxvj.col iiij.ꝑte.ij. Intereſſe an veniat in lucro.l.j.de ſenten. que pꝛo eo quod inter.fo.lł.col.j.parte.ij. Intereſſe circa rem /et extra rem.quid ſit l. j. de ſenten. que pꝛo eo quod inter.lo.xlix colum.iij. parte.ij. Intereſſe eſt triplex.lj. de ſenten.que pꝛo eo qð inter.fo.xlix.co.iij.parte ſecunda. Intereſſe pꝛobatur ꝑ teſtes ⁊ non per iura mentum l.j.de ſenten. que ꝓ eo quod in⸗ ter.fo.xlix.co.ij.parte.ij. S Intereſſe qualiter petatur ⁊ ꝓbetur.l.j.de ſenten. que pꝛo eo quod inter.foł.l.col.j. parte ſecunda. . Intereſſe qñ veniat ex rem.lj.de ſenten.qꝗᷓ pꝛo eo quod inter.fo xlix.col.iiij.par.ij. J Intereſſe venit in cõtractibus habentibꝰ certam q;titatem l j. de ſenten. que ꝓ eo quod inter.fo.xlix col.j ꝑte.ij. Intereſſe venit ⁊ agitur ↄ male tradentem ſi fuit in dolo.l j de ſentẽ. que ꝓ eo quod inter.fo xlix.co.iiij.parte.ij. Interrogari an poſſit quis pluries ſuper eadẽ poſitione.l.pꝛincipales de iure iur. pꝛopter calum. dã.fo.lxxxv.co.iiij.ꝑte j. Interrogationes quõ ſint flẽde in petitio ne hereditatis.l.cogi.de peti.here.folio. cvj.co.iiij parte pᷣma. Interrogatꝰ circa pᷣparatoꝛia cauſe/puta an habuerit centum mutuo: an teneatur reſpondere.l.iudices.in addi.de iudi.fo lio.lxxxviij co.j.parte pᷣma. Interrogationes ex quo titulo / ſub qua ſpecie / ſub qua foꝛma/⁊ quando debent fleri:l.pꝛincipales.de iureiur. pꝛopt᷑ ca⸗ lum.fo.lxxxv.col.iij. ꝑte pma. Interruptio eſt duplex.l.moꝛe. de rei ven⸗ dica.fo.c viij.co.iij.parte pᷣma Interruptio poꝛrigitur ad omnes actio⸗ nes.non ad vnam ſolum..il.ſi ex multis. de anna.excep.fo.xliij.co.iij.parte.ij. Inuentariũ ad hoc vt ſit ſolẽne requirun⸗ tur tres teſtes.l.ſcimus.de iur delibe.fo. xxiij.co j parte ſecunda. Inuẽtarium intra quod tempus debet in⸗ cipi.l.ſcimus.de iur.deliber.fo xxiij.co. ij.parte ſecunda. Inuentarium non conficiẽs an perdat de bitam iure nature l. hoc amplius. de fl⸗ deicõmiſ fo vxxxi.co iij parte ſecunda. Inuentarium quando conficitur plura re⸗ quiruntur.l.ſcimus.de iur.deliber.folio. xxiij.col iij.parte ſecunda. Inuentar ium quando conſicitur que ſolẽ nitas requiratur l ſed cum teſta.ad legẽ fal.fo.xxxiiij.col ii par.ij. Inuentarij exceptio quando poſſit oppo⸗ ni l ſcimus.de iur.deliber.foł xxiij col j. parte ſecunda. Inuentarij ſolẽnitates que ſint.l ſcimus. de uir deliber. fo.xxij. col.iiij parte ſcdᷣa. Inuocatio diuini nominis an ſit neceſſa⸗ ria in quolibet inſtrumento in pꝛoe.ĩ ad⸗ ditione.fo.j.col iij. Irreuocabilia debent fleri cum magna de liberatione.l.ne cauſas.de appel et con⸗ ſul fo lvj.col.j parte ſecunda Judex an diuidat omnia in fami. herciſc. iudi.l.vxoꝛ.famil.herciſcun.to.cxj.col.j. parte pꝛima. S Judex an poſſit ſtatuere certum terminũ actoꝛi infra quem agat.l.j.vt nemo inui. age.vel accu. coga.fo.xciij.liiij.parte.j. Judex an poſſit pꝛocedere contra partem abſentem.l.pꝛoperandumS.⁊ ſi quidem de iudi.in additio.fol lxxxix.colum.iij. parte pꝛima. Judex an poſſit quis eſſe in pꝛopꝛia cauſa. l.j.in addi.de pꝛeci.impe. offe.fol.xxxv. col.iuij.parte pꝛima Judex an poſſu teſtiflcari de geſtis coꝛam eo.l.cum antea.de recep.arbi.fo lxxxiij. col.j. parte.j. Judex an poſſit ſupplere defectũ curato⸗ ris in contrahendo l.ſi curatoꝛem. de in integ.reſti.fo.lxxij.col.ij.parte.j. Judex competens quando dicatur quis l.cum.de bo.auc.iudi.poſſ.łol.lxj.col.tij. parte ſecunda . Judex incompetens poteſt fieri cõpetens per reconuentionem.l.cum papi. de ſen⸗ ten.⁊ interlocu.om.iudi.fo.xlviij.colũ.j. J parte ſecunda udex debet laboꝛare pꝛo veritate eruen⸗ da.l.is apud.in fl.de eden.fo.xlj.col.iiij. parte pꝛima , . Judex in cauſe cognitione an debeat ſede re.l a pꝛocedente.de dilatio.ło.xcvj.col. iij.parte.j. Zugex poteſt abbꝛeuiare tempus ex cauſa l.ij.vnde liberi.fo.viij.col.ij.parte.ij. Judex quando pꝛofert ſententiam an ſem per debeat ſedere.l.j.de ſentẽ.ex peri.⁊c. fo.xlvj.col.ij.parte ij. Judex poteſt eſſe laicus ſeu illitteratus.l. ſtatutis. de ſenten.ex peri.recitã.fo.xlvj col.iiijparte ifj. Judex ſecularis non poteſt cognoſcere de re ſpirituali poteſt tamen ſe intromitte⸗ re interrogando l quotiens in addit.de iudi fo.lxxxvij.col iij.parte.j. Judicis officium an poſſit concurrere.cuʒ alia actionel.etiam ſi tutoꝛ vel cura foł. lxxiij.col.iiij parte.j. Judices an poſſint eſſe imperiti litterarũ. l.certi in addi.de iudi fo.xcj. colum iiij. parte pꝛima . Judices ſeculares in clericos nullam ha⸗ bẽt iuriſditionem:vide plene de iſta ma⸗ teria in addi. ad l. ſtatuimus. de epiſco. ⁊ cler.fo.xxiij col.j.parte.j. Judicare an poſſit compelli iudex contra abſentem.l.j.qũo ⁊ quando iud.fo. xliij. co iiii parte ſecunda Judicium a quo ſit incipiendum.l.j.de li. conteſt.fo.xciiij co.iij.parte.j. Judicium an poſſit eſſe ſuper futuro.l⁊ in utiliter. de fldeicõ.fol xxix.col.iiij.parte ſecunda. L Judicium eſt triplex ſummarium videlicʒ plenarium ⁊ pleniſſimum.l.iudices.de iu di fo.lxxxviij.col.ij.parte.j. Judicium non vitiatur per libellum.l.j.de lit conteſt fo xciiij co.ij.parte.j. Judicia equiparantur cõtractibus.lj. de ſatiſdã fo lxxxiiij.col j.parte.j. Judicia ſunt quattuoꝛ aut᷑.offeratur.de li. conteſt fo xcv.col.j parte.j. Juramentum ad hoc vt valeat quid requi ritur l.ſacramenta.ſi aduerſ.vendi. ſol. lxxv.co.j parte pꝛima. Juramentum calumnie an excludat dolũ ⁊ temeritatem.l.generaliter.verſi.videa mus. de epiſi⁊ cler.fo xxj.co.iij.parte.j. Juramentum calumnie an poſſit remittia pꝛincipe.l.pꝛincipales.de iureiuran. pꝛo pter calum.dan.fol lxxxvj co.iij.parte.j. Juramẽtum calumnie an ſit per adultum vel eius curatoꝛem pꝛeſtandum.l.pꝛinci ales. de iureiurã pꝛopter calum.dã.fol. xxxv.col ij.parte.j. Juramentum calumnie an ſit pꝛeſtandum in criminali cauſa.l.j.de iureiurã ꝓp ca⸗ lũ.fo.lxxxiiij.col.iij.parte j. Juramentum an deferatur in delictis.l in bone fidei.de iureiur fol cxv.col iiij.par te pꝛima. . Juramentum de calumnia an remittatur clerico.l.pꝛincipales.de iureiur pꝛopter calũ.dan fol lxxxvj col ij parte j. Jursamentum de calumnia an poſſit omit⸗ ti in cauſa.l.pꝛincipales.de iureiurã.pꝛo pter calũ.dã.fo lxxxvj col.ij.parte·j. Juramentum de non veniendo contra cõ tractum an valeat.l.ſacramẽta.ſi aduer. vendi.fo.lxxv.col.ij.parte.j. Juramentum an firmet contractum inua⸗ lidum l.ſacramenta ſi aduer. vendi. fol. lxxv.co.j.parte pꝛima uramentum an firmet omnẽ contractũ. l.ſacramenta.ſi aduer.vendi fo.lxxv co. iij.parte pꝛima 72 Juramentum an deferat᷑ reo ſi actoꝛ nõ ꝓ bet. l.in bone fidei.de iureiurand.fo.cxv. col.iiij.parte pꝛima l Juramentum de non mutando teſtamen⸗ tum an valeat.i.ſacramenta.ſi aduer.vẽ⸗ di.fol Ixxv.col.ij.parte.j. Juramentum iudiciale ⁊ neceſſarium an ĩ ter ſe differant.l.generaliter.de iureiur. fo.cxvj. co. iij.parte.j. Juramentum non firmat cõtractum ſimu latum l.emptione. plus valer.quod agi. fo.cxxviij col iij. parte i. Juramẽtum per metum ſactum an valcat l.ſacramenta.ſi aduer.vendito fol.lxxv. col.j. parte pꝛima Juramentum non tenet quando cõtractꝰ eſt contra legem.l.j.ſi aduer. vendito fo. Axxiiii.col.iiũij parte.j. Materiarum reconditarum. Juramentum quando ſit deferendum / et cui.l.in bonefidei.de iureiur.fo.cxvj.co. j parte pꝛima. Juramentum an excuſet ab expenſis l.ꝓ⸗ perandum.S: ſinautem alterutra. de iud. fol lxxxix.col iiij.parte pꝛima. Juramenti ſunt multa genera.l.j.de reb. cre.⁊ iureiurand.folio.cxv. columna.j. parte pꝛima. Jurans per deum vel ſacras ſcripturas ĩ caloꝛe iracũdie an excuſetur.l.iuriſiurã⸗ di.ĩ addi.de iureiur.fo.cxv.co.iij.par.j. Jurãas per pꝛincipem eadẽ pena punuur qua iurss per deum l.ſi quis.de tranſac. fo lx.col.j.parte.j. J Juras per pꝛincipẽ qualiter puniatur.l.iu riſiurãdi.de iureiur.fo.cxv.co.ij.par.j. Jurãs in cã pꝛincipali an teneatur poſtea iurare in câ appellationis.l. cum ⁊. de iu reiu.ꝓpt.calũ.fo.lxxxv.co.j.par.j. Jurare an debeant aduocati.l.cum ⁊. de iureiur. pꝛopter calum fol.lxxxuij.colũ. iij. parte pꝛima. Jurare an debeat de calumnia filiuſfa. ſi litigat.l. pꝛincipales de iureiur. pꝛopter calum.folio.lxxxv.columna tertia par⸗ te pꝛima. . Jurare quis dẽat pꝛimo reus an actoꝛ.l. cum ⁊.de lureiu.pꝛopter calũ.fo.lxxxiiij. co iiij parte pꝛima. Jurare ſi debeat actoꝛ de calũnia quomo⸗ do iurabit ſalua conſcientia cum actio⸗ nem non habeat.l.nuda de contrahen.? comymit.ſtipula.folio.lxxviij. columna.ij parte ſecunda. Jurarian poſſit poſt ſententiam.l.genera liter.de iureiur.folio.cxvj.columna.iij. parte pꝛeima. J Jurari an debeat iterum ſi poſt lit. conte⸗ ſta.reo volente mutetur actio.l.cum ⁊.in fl. de iureiuran.pꝛopter calum.fo.lxxxv. co.j.par.j Juriſditio a quo confertur.l pꝛiuatoꝛum. de iuriſdi omniuʒ iud.fo.xcvij.co.ij.par te pꝛima. Juriſditio epiſcopalis poteſt ꝓꝛogari per conſenſum.l.epᷣali.de epiſ.audi.fo.xxvij col.ij.parte pꝛima. Jur iſditio habet ſub ſe quattuoꝛ ſpecies. I.placet.de iudi.folio.xcij.columna. iij. parte pꝛima. Juriſditio pꝛoꝛogata an firmetur ante lit. conteſt.l.i.de iuriſ.omnium iudicum,.fol. xcvij. col.j.parte j. Juriſditionis pꝛoꝛogatio quot modis fi⸗ at:⁊ an poſſit fleri de loco ad locum..l.j.ð iuriſditio omnium iudi fo.xcvij. colum. j.parte pꝛima. Juriſditionẽ an poſſit dare conſenſus vni uerſitatis.l.pꝛiuatoꝛum.in addi.de iuriſ. oim iudi.fo.xcvij.co iij.p.j. YZ Jus deliberandi ⁊ adeundi quod ſit.l.cuzʒ antiquioꝛibus.de iur.delib.fo.xxij.colũ. ij. parte. ij Jus ignoꝛans an ſit in dolo vel lata cul⸗ pa l leges.ij.de legi fſolio.xxxj.columna iij parte pꝛima. Jus patronatus conſiſtens in non facien do tranſit ad heredes etiã extraneos pa troni ⁊ an idẽ ſit in iure patronatꝰ eccle⸗ ſie vide addi.ĩ pꝛĩ. ad.l.venia.de ĩ ius vo cã. fo.xlv.co.ij.⁊.iij.pte pꝛima. Juris pr̃onatꝰ remiſſio inter viuos/⁊ invl tima volũtate tollit oĩa iura pronatus.l ſi qᷣs. de bonis libertoꝝ.fo.v.col.ij.p.ij. Jus quãdo dicatur redire incontinẽti ad recuperãdãa poſſeſſionem.l.j.vñ vi.folio. lxiiij. col.iiij.p.ij. 7 Jus ſtrictũ dr̃ tribus modis.l:.placuit.de iudi.fo.lxxx vij.col.iiij.parte ma. Juris ignoꝛantia an debeat quẽ afficere. lL. iuris.qui admit.ad bo.poſ.folio.vj.co. iiij.parte.ij. .— J Juris ignoꝛantia an excuſet mulieres. l. iuris.qui admit.ad bo.poſ.foł.vj.colũ. iiij.parte.ij. G Jure communi quis dicatur vti.l.non vi⸗ detur. de in integ. reſtit.ſo.lxxiij.colũ.j. parte pꝛima. Juſtum aliquid eſt cuius contrarium iu⸗ ſtius eſt.l exigendi.de pꝛocura.fol.lxvj. colũ.ij.pte pꝛima. Juſtinianus imꝑatoꝛ fuit xpᷣianus. vide Butrig.in pꝛoe.in pꝛimo not.⁊ quare di catur iuſtinianus.fo.i.co.j.ꝑte.j. d = . Aicus an poſſit in clericũ onus iponere.l itẽ nulla.de epiſc.et gccle fo. xvj. col.iij. parte.j. aicus poteſt agere coꝛã iudi⸗ cleſiaſtico ex pacto nudo l.legẽ.in addi. de pact.fo.xlix.co.j.ꝑte hma. Legans rem heredis an dñium tranſeat ĩ legatariũ l.om̃e verbũ cõmu.de lega.fo. xxxii.col.j.parte.ij. Legari poteſt collegio l.j.de ſacro ſanct. eccle.in.j.nota.⁊ pᷣma oppo folio.vj.co. Legatus iuſta de cauſa abſens quõ reſti⸗ tuitur et infra qð tẽpꝰ.l.reſpublica.qͥ.ex Se cau.ma.fo.lxxxij.co.j parte.j. Legatum an vitiat᷑ ſi moꝛiat᷑ ille qͥ debuit eligere.l ſi duobus. cõmu.de legs. folio. xxxij.colum.j.parte ij. Legatum eſt duplex purum vcʒ ⁊ in diem certũ.l.ſi duobus.cõmu.de lega.fo.xxxij co.ij.parte.ij. „ Legatum non videt᷑ reuocare teſtõꝛ ſi rezʒ legatam pignoꝛat vel hypothecat.l. qui poſt. de lega.foł.xxvij.co.iij.pte ij. Legatum rei aliene a teſtatoꝛe factum an valeat.l.cum rem alienam.de legat.foł. xxviij. colũ.j.parte.ij. Legatum relictum mulieri ſub conditio⸗ ne ſi non nupſerit / ſi poſtea nubat an il⸗ lud conſequatur.,i.j.de indicta vidui.tol len.fo xxix.co.ij.parte.ij. Legatum ſeu pꝛomiſſio an valeat ſi ꝓmit to tibi dare poſt moꝛteʒ tuam l.j. vt act. ab hered.et contra.folio.cxx.colum.iij. parte pꝛima. — Legati poꝛtio quare non accreſcit inuitis ſicut poꝛtio hereditatis.l.j.de cadu.tol. fo xxxv.co.iiij.parte.ij. Legata ab inſtituto relicta an videantur repetita a ſubſtituto.lł.j.ſi omiſ.cã teſta. fo xxix.co.j.parte.ij. Legata an debeãtur qñ teſtm̃ vitiatur ex cã exheredationis.l.ſi captiui.de epiſc. et cle.fol.xxiiij.coł.iiij.ꝑte.f. Legata an equiparentur fideicõmiſſis.l. ome verbũ.cõmu.de lega.fo.xxxj.colũ. iiij.parte ſecunda. Legata ⁊ fideicõmiſſa debent᷑ venientibꝰ ab inteſtato etiã ſi hereditas nõ poſſit a⸗ diri ex teſtõ erroꝛe teſtatoꝛis l.eam quãa. de fideicõmiſ.fo.xxx col iij.pte.ii. Legata an pꝛeſtentur oibus ſi teſtm̃ ſit ru ptum per õ tabu.l.j.de bono.poſ.contra tabu.fo.vij.coł.iiij.pte.ij. Legata purs vel in diem certam cedunt a moꝛte teſtatoꝛis.l.j.de cadu.tollen folio xxxv.colum.ij.parte.ij. Legata qua actione debẽt peti.l.ex cauſa. de liber.pꝛeter.folio.xx columna.ij.par⸗ te ſecunda. “ Legatoꝛum tria olim erant genera.l j. de cadu.tollendis.fo.xxxv.columua.j.par⸗ te ſecunda. JG— Legatarius pꝛimus habetur loco credito ris non ſcðs.l.j.de bo.auct.iudi.poſ.fo. lxj co.j.parte.ij. Legsatarius quẽ debeat cõuenire ſcriptũ heredẽ an legitimũ l.cũ.de peti here fo. cvj.co.iiij.parte.j. Legatarius ſeu fideicommiſſarius ſi agit ↄtra heredẽ pꝛo legato ſibi relicto habʒ executionem teſtamenti de iure cõmuni Abſq; libello.l.edicto.de edict.di.adria. fo.xxv.co iij.parte.ij. S J Lex aquilia hʒ tria capita.l.j.de leg.aqui. fo.cx.co.iij.parte.j. Lex iulia de vi publica in quibus caſibus habeat locũ.l tutoꝛes.ad le.iul.de vi pu bli. fo ciij col.ij parte.ij. Lex ſi ꝓhibet fleri aliquem actum vel cõ⸗ tractum: licet non pꝛocedat vltra annul⸗ Nando:tamen actus eſt de ſe nullus: qũo iſta regula intelligatur. vide ĩ addi. cir⸗ ca mediũ.inverſi.notabis tñ.ad.l.nõ du bium.de legibus.folio.xxxj.columna.j. parte pꝛima. . Legi quot modis fit fraus.l.non dubiũ. de legi.in pꝛincip.fo.xxix.columna. iiij. parte pꝛima. S Legem facere an poſſit hodie ſenatus.l.ſi imperialis.de legi fo xxxj.columna. iiij. parte pꝛima. H Legẽ condere an poſſit hodie populus ro manus l.ſi imperialis.de legib.fo.xxxj. colum.iiij.parte.j. Leges ⁊ canones qñ obſeruantur.l.pꝛiui legia.in addi.de ſac.ſanc. eccl.fo.ix.col. iiij parte.j. Leges ignoꝛare an liceat l legesij.de le⸗ gi fo.xxxi.co.iij.partej. Leges nõ ſunt allegande in curijs pꝛinci⸗ pũ l.illã.de collatio.fol.xj.columna. iij. parte ſecunda. Legibus an imꝑatoꝛ ſit ſubiectꝰ.l.digna vox de legi fo.xxix co.iiij.parte.j. B Legitimare an poſſit quis per pꝛocurato⸗ rem l.omnes de his qͥ ve eta.impe. fol. lxxix co j parte.j. Lesgitimatio quid operetur.fo.j.columna ij.in pꝛocmio. Legituma an debeat relinqui iure inſtitu⸗ tionis vel quoquo relicti titulo.aut᷑. no⸗ uiſſima.de inoffi teſta.fo.cj.co.ij.ꝑte j. Legit ima an poſſit ſolui in pecunia .l.ſci⸗ mus in addi.de inoffi.teſt.fol ciiij.colũ. iij. parte j. Legitimã an teneatur pater dare fllio ĩvi ta.aut᷑.nouiſſima in addi.de inoffic.teſt. fo.cj.co.iij.parte j. . Leo ſola voce viuificat filios.lł.ſi ab hoſti bus.quib.ex cau.ma fo.lxxxii.columna. ij parte.j. G Libellus eſt duplex.l.erroꝛes.de erro.ad⸗ uo.fo.lxj.co.iij.parte.j. =R Libellus eſt multiplex.l.edita.vſi.ad eui⸗ dentiã.de eden.fo.xlij.co.j.parte.j. Libellus eſt triplex.l.cũ ſpãlis de iudi fo. xcji. co iiii.parte.j. Libellus qñ ⁊ cui ſit offerendun.aut᷑. offe⸗ ratur de lit.conteſt fo xcv.colum.j par⸗ te pꝛima. B Libellus quid debet cõtinere.l edita. ſi. itẽ quero qͥd debeat.de eden fo xlij.col. li. parte.j. L Libellus recuſatoꝛius coꝛã quo iudice dʒ offerri l cum ſpecialis.de iudic.fol xcij. col.j.parte.j. Libellus ſi fuerit oblatus ⁊ lis co nteſtata fuerit an perpetuetur actio. aiſk offerak, Bepertoꝛium Alphabeticum de lit.conteſt.fo.xcv.col.iij.parte.j. Lihelli oblatio an ſit de neceſſitate auct᷑. offeratur.de lit.conteſt.folio.xciiij.coł. iiij. parte pma. Libelli oblatio eſt duplex.aut᷑.offeratur. oe lit. conteſta.folio.xcv. colum. ij.par⸗ te pꝛima. Libelli oblatio quid operatur.l j.quando libel.pꝛinci.dat.fol.xxxvij.columna.ij. parte pꝛima. Libelli oblatio quomodo differt a conte⸗ ſtat ione lit.l.j.de lit. conteſta.foł.xciiij. colum.iij.parte... Liberi an ſequantur conditionẽ mr̃is.l.ſi qui.de ſer.fugi.foł.ij col.u.ꝑte ij. Libertas tacita vel expꝛeſſa pꝛeualet lega to l.qu:dã.de neceſ.ier.her.inſti.vel ſub ſti fol.xix.col ij.parte.ij. Libertateʒ onerare quid dicatur l.ſi quã. de operis liber.fol.iiij.colum. uij.par ij. Libertates an vitientur teſtamẽto rupto per querelam.l cum ex ea. de inoffi.teſtõ folio cj.col.j.parte pma. Libertoꝛum tria olim erant genera.l.ſed hodie.de iur.anulo.aureo.folio.vj.co.j. parte ſecunda Libꝛi a patre empti an ſint conferendi ab ipſo filio in fami.herciſ iudicio.i.filie fa mi herciſ.fo.cxi.col iij ꝑte pᷣma. Libꝛos quos habuit filius a patre cã ſtu⸗ di/ an vebeat cõferre l.ᷣfilie.de collatio. fol.xj. co.iſ.parte. ij. Lis an poſſit reſeruari poſt ſententiam l. terminato.de fruc.et liti.expen.fol.l.co luin iij. parte ſecunda. Litigioſam rem eſſe que actiones faciant. l.lite. de litigio.folio.lxxvij.colum iiij. parte ſecunda. . Litigioſam rem vel actionem alienans qua pena veniat puniendus.l.cenſemꝰ. de litigio folio.lxxviij.columna.j.par⸗ te ſecunda. . Locutio pluralis nõ ſemper requirit plu⸗ ra.l.j.de conditioni.inſer.fol.xxxiij.col. i. parte. ij. . Lugere an debeat mulier per annũ de ma rito qui ſe occidit conſcientia delictil. ſi is qui.qui teſt.face.poſ fol xuij.col uij. parte ſecunda. . Fr GeXAle fidei poſſeſſoꝛi an poſſit q̃ri. l.i. de rei vẽdi. fo. cvij co.j p.i. Male fidei poſſeſſoꝛ efficitur qͥs AEAA& pzeſumptione iuris per conte kationem.l. litigatoꝛ. de fructi. ⁊ litium cxpenſis.fo lj.co ij.parte ij. Mandare ⁊ cedere quomodo differunt l. j.de act.et obliga folio.cxx.colum.j.par te pꝛim. MWandatum an obliget mandantem.l.nõ ideo.verſi item q̃ro.de accu fo xcvij co lum.ij.parte ſecunda. Mandatum ⁊ ceſſio quomodo differunt. l.ſi delegatio.de noua.in rub.ſoł.xc.col. iiij. parte.ij. Mandatum moꝛte domini finitur.l.man⸗ datum. manda.folio.cxxxvj colum.iiij. parte pꝛima. Sð Abaniteſtat notoꝛia que dicãtur l.ciues. de appella.⁊ conſulta.folio lvj coł.iiij. parte. ij. Manifeſta quandoq; debent pꝛobari.l. qͥ ſemel.quo.⁊ quan.iud.folio xlv.colum. lij parte.ii. Manumiſſio an poſſit per alium fieri.l cũ pꝛoponas.de dolo ma folio.lxxji.colũ. tii.parte pꝛima. OM Maritus vxoꝛi non põt ſuccedere ſi eam expulſit de domo ſine cauſa.l.j.vnde vir et vxoꝛ foł.ix.colũ.iij.parte.ij. Maſculinum an compꝛehendat femininũ l.ſi quis in tantam.vnde vi.folio.lxv.co lum.iij.parte ſecunda. Mater an excludat auum paternũ.l.poſt fratres.de legiti.here.rolio.xxxvj.colũ. iiij. parte.ij. Mater tenetur de pꝛopꝛio nutrire filium minoꝛem triennio.l.alimenta. de nego. geſt fo.lxix.col.ij.parte pᷣma. MWater tranſiens ad ſecũdas nuptias an poſſit omia bona dare marito in dotem. l.ij.de inoffi.dot.fo.cv.col.ij.ꝑte.j. Matrimoniũ nõ tenet inter liberum ⁊ an⸗ cillam l.cũ pꝛoponas.de do.malo folio. lxxi.col.iiii.parte pᷣma. Membꝛũ quid ſit.l.ſed nouo.de ſer.fugi. fol.j.colũ.iiij parte ſecunda. Mendaciũ confirmans magis peccat qᷓ; ille qui facit l. repꝛchendenda. de inſti⸗ tu.et ſubſtitu ſub condi.folio.xvj.colũ. iii. parte ſecunda. MWendacium poteſt committi tacendo ve ritatem:ita bene ſicut expꝛimendo falſi⸗ tatem.l.pꝛeſcriptione.in addi.in ſecũdo nota ſi contra ius vel vtilita pub. folio. xxxix.co.j parte pᷣma. MWercatoꝛes an teneãtur ad collectas ſeu onera.l placet.in addi foł.vij.colũ.j.de ſac.ſanc.eccle.parte pᷣma. MWercatoꝛes an poſſint pꝛohiberi ab epo ne vendãt mercaâtias ſuas nimis care.l. i.in addi. de epiſ audi.fo.xxv:.co.ij.ꝑ.i. Meretrix ſi fuerit in aliquo vico poteſt ex pelli ne alias mulieres inficiat.l.nullus. in additio.de ſum.tri.ct fid.catho.fol.v. colum.iiij ꝑte pꝛima. J MVeretrices poſſunt cogi poꝛtare aliquod ſignum ſeparatum ab honeſtis mulieri⸗ bus.l.mime.in addi.in pᷣn de epilſ audi. fo.xxvij.co.iuij.pte pᷣma. MWerctrices an poſſint vti veſte virili ibi. Metalli pena:opus metalli et miniſteriũ metalli quid ſit.l.ſi fugitiui de ſer.fugi. folio j.coł ii:parte.ij. Meum tuum ⁊ ſuum pꝛonomins ſignifl⸗ cant ſᷣm tempus pñᷣs.l.cum anterioꝛibꝰ. de tempo.appel.fo lvii.co.ij ꝑte.ij. Miles an poſſit pꝛocuratoꝛ eſſe.l. militem de pꝛocura.folio.lxiiij.columna.iiij.par te pꝛima. Miles et ruſticus an poſſint peccare in.l. ſi quis in tantam.vnde vi.folio.lxv.col. iiij.parte.ij. . Miles quando pꝛeſumatur vti pꝛiuilegio militis l.in teſtam de teſtamen mui.fol. xij.col.iiij.parte ij. . Militare qui dicantur.l.cum antiquis.de inoffi teſtam. folio ciiij. colum.iij.par⸗ te pꝛima. Militia quid ſit ⁊ an poſſit computari in quartam.i.imputari.de inoffi teſtõ.folł. ciiij.coł.ii parte.j. Militie lucrum an debeat miles conkerre. l.illud. de collatio.folio.xj.columna.iiij. parte ſecunda. Minoꝛ agens pꝛo patre de quo debet ca⸗ uere.l.exigendi.de pꝛocura.foł lxvj.co. j.parte. j. Minoꝛ annis quando excuſatur a crimi⸗ ne/⁊ ſi exerceat artem ludicram an ſit ĩ⸗ famis.i.ſi fratres.ex qui.cau.infa.irro. fo.lxiij.col.tij.pte.j. Minoꝛ an poſſit ad diuiſionem pꝛouoca⸗ ri.l.ſi ex.ſi aduer.tranſact.foł.lxxvj.col. iij.parte.j. Minoꝛ an poſſit pꝛomoueri ad honoꝛes.l. j.qui ⁊ aduer.quos.folio.lxxviij.colum. ij. partc.j. . Minoꝛ an ſit reſtitueudus etiã ꝓ modico dãno.l.j.ſi aduer.vendi.pig.fo.lxxvj.co lum. j. parte.j. . Minoꝛ an teneatur dolũ ſuum allegare.l. de tutela.de in inte.reſti.fo.lxxij.colum. iiij. parte.j. Minoꝛ an teneatur de crimine.⁊ an poſſit alienare.l ſi captiui.de epiſ.⁊ cle.fo.xxv. co.j.parte.j. Minoꝛ an iuuetur in dãno inchoato cum defuncto ⁊ conſũmato ab ipſo minoꝛe.l. rem quã ſi aduer.vendi pigno.fo.lxxvj. col.j parte.j. Minoꝛ etas qũo dẽat ꝓbari.l.ſi minoꝛẽ. de in integrũ reſti.fo.lxxij.columna iij. arte.j. inoꝛ iurãs de nõveniẽdo contra peeſſũ vel ſnĩam an valeat iuramẽtũ.l.ſacramẽ ta.in addi.fo.lxxv.co.iiij.parte.j.⸗ Minoꝛ leſus qũo ſit reſtituẽdus ⁊ ifra qð tpᷣs l ſi minoꝛ.de tempo.in integ.reſtitu. fo.lxxxj.co.iij parte.j. Minoꝛ quo iure poſſit libertatem dare.l.⁊ ſi.ſi aduerſus libe fo.lxxvj.columna.iij. parte pꝛima. Minoꝛ qũo poſſit ꝓbari locupletatus.l.j. ſi aduer.creduoꝛ fol.lxxvij.columna ·ij. parte pꝛima. .D NMinoꝛ ſi petijt reſtitutionè in cã cõi indi⸗ nuidua an pꝛoderit ſocio ſuo.l.j ſi in com muni eadẽq; cã in integr.reſti.poſtu fol. lxxiij.co.iiij parte.j. Minoꝛis adminiſtratoꝛ qũo ſit cogendꝰ ad defendendũ.l eũ qui.de ꝓcurato.fo. lxiiij co.ij.parte.j. Minoꝛi an detur reſtitutio interueniente dolo aduerſarij.l.ſi alterius.ſi minoꝛ ſe ma. dixe fo lxxviij.co iij.parte.j. Winoꝛi leſo qñ incipiat currere tpᷣs.l.ſuꝑ⸗ uacuã de tẽp in integr.reſt fo.lxxxj.col. jparte.j. Minoꝛi ſuccurritur in delictis quinq; mo dis l.j.ſi aduer.delict.fo.lxxvj.colũ.iiij. parte pꝛima. Miſſio in poſſeſ.in quibus bonis debʒ fie⸗ ri.l eum qui.de pꝛocurato fo.lxiiij colũ. li.parte.j. Miſſio in poſſeſſionem ex qua cognitione fit.lſi quis vbi in rẽ act.fol.xcix colũ.ij. parte pꝛima. Miſſionẽ in poſſ.bo.an impediat vitium viſibile.l.edicto.de edic.di.adria.tollen. fo.xxiiij.co.iij.parte ij. Monachꝰ effectus epᷣs an poſſit teſtari ⁊ de qbꝰ bonis.vi.add.ad l.ĩgreſſi de ſac. ſãc eccl vᷣſi q̃rto limita. fo.x.col.ij ꝑte.j. NMonachus in oĩ ſubſtãtia ſuccedit patri. l deo nobis ĩ addi.de epiſ.⁊ cle.fo.xxvj. co ij parte.j MVonachus ſi habeat aliquos creditoꝛes quis crit conueniendus an ipſe vel eius abbas.vide l ſi qua.vᷣſi itẽ qͥro qͥd ſi.de ſacroſanc eccleſijs.fo.xj. col j parte.j. Vonaſteriũ ĩgredi volẽs ſi anqᷓ; igred iat cõdidit teſtm.qͥd erit de ſtatu ſuo / qͥd de teſtõ ⁊ qͥd de bonis vi.ple iſtã materiãꝑ Butr.i l.ſi q̃.vᷣſi.mõ quid ſi teſtatꝰ.de ſa cro ſãc.eccl.fo.xj co.j.parte.j. Monaſteriũ ĩgrediẽs an oĩa ſua bona ac quirat monaſterio l.ĩgreſſi.ĩ addi de ſa⸗ croſãc.ec fo.x.co.j.parte ji. Nonaſteriũ ĩgrediẽs qũo differt ab ĩigre diẽte capella l.ſi q̃.vᷣſi.itẽ qͥro q̃ dria ſit ⁊c.de ſac.ſãc.ecc.fo.xi.co i.pꝑte j. . Monsgſteriũ ſi ĩgrediat᷑ cõiugatus ⁊ vxoꝛ eũ vendicat quid erit agendũ de bonis ciꝰ.l.ſi qua.vᷣſi.itẽ q̃ro an vitiato.de ſac. Materiarum reconditarum. ſanc. eccle foł.x. col.iiij. parte pꝛima. Voneta qñ dicatur falſa.l.j.de fal.mo.fo. cviij.col.ij.parte ſecunda. MVonetam an poſſit fabꝛicare ciuitas.l.ſi quis nummos.de fal.mone.foł.cviij.co lum. ij. parte ij. Moꝛa committitur tribus modis.l.in mi noꝛum. in qui. cau. in integ. reſti.non eſt necel.foł.lxxvij.col.iij.parte pᷣma. Moꝛa cum moꝛa debet compẽſari.l j.vbi conueniatur qui cer lo. dare pꝛomi foł. xcviij colum.iij.parte.j. Moꝛam an purget ſola oblatio.l. ſubſtra⸗ „ cto.de furtis fo.iij col.ij.parte ij. Voꝛs an poſſit pꝛobari per inſtrumentũ. l. vt inter.in fi.de ſac.ſanct.eccle.fol.xv. colum.j.parte pᷣma. l Moꝛs ciuilis ⁊ naturalis an cquiparent᷑. deo nobis.de epiſco.⁊ cle fol. xxvj col. j parteiſj.— MWoꝛs ciuilis ⁊ naturalis equiparãtur.in addi.ad.l.ſi qua.de ſac.ſanc eccle.fol xj. colum iij.parte.j. Mulier an pꝛcferatur habentibus expꝛeſ⸗ ſam hypothecam l. aſſiduis. qui pot in pig habe ſo.lxxiij.col iij.parte.ij. Mulier an poſſit conueniri pꝛopter deli⸗ ctum viri.l.ob maritoꝛuzʒ. ne vxoꝛ ꝓ ma. fol cxx.colũ.iiij.parte.j. Mulier an admittatur ad pꝛocurationeʒ l.alienam.de pꝛocura. fol.lxvij.colum.j. parte pꝛim. MWualier facilius ſe obligat qᷓ; donat l.j.ad yelleia folio cxxx columna.iiij.parte pᷣ⸗ ma. MVulier que pꝛiuilegia habeat in dote l aſ ſiduis qui pot.in pig.habe.ſo lxxiij.col. Mulier non poteſt cogi ad matrimonium contrahbendum. l. j. de inſtitu. ſubſtitu. ſub condi.fo.xvj col ij.parte ij. Mulier an poſſit eſſe pꝛocuratrix pꝛo ma⸗ rito abſente l.quia.de pꝛocurat. in addi. fo. lxiiij.co.iij.parte. j. L Mulier conſentiendo inſtrumento crediti viri an videatur renunciare l.ſi qua.ad velleia.fo.cxxxi.co.iii parte.j. Maulier quomodo poteſt renunciare bene ficio.l.ſi qua.ad velleia.fol.cxxxj.colũ. Mulier rapiens hominem an puniatur pe na raptus vide ĩ additio.ad.l.raptoꝛes. de epiſ a cle.vᷣſi q̃ro deinde in pᷣſenti ma teria ⁊c.fo.xxv.co iiij.parte.j. Maulierem rapiens per violentiam puni⸗ tur poſſeſſione bonoꝛum q̃ acquirit᷑ mu⸗ lieri rapte vide in addi. ad.l.raptoꝛes in pᷣn. de epiſia cle fo. xxv. co. ij. pte j. Mulierum genus eſt auariſſimum ad vel leia in rub.folio.cxxx.colum.iij.parte pᷣ ma. MWunus patrimoniale an ſubeãt clerici.1. i. de epiſ.⁊ cle fo.xvj.co.ij.ꝑte pᷣmas Munus quot modis i iure ſumatur.l.pla⸗ cet. in additio in pꝛinci. de ſac.ſanc.ecc. fol.vj co iiij parte pᷣma. Munera oꝛdinaria an teneatur ſubire ec⸗ cleſia l placet.in addi.de ſac.ſanc eccle. pſi. quero quare. fo.vij.col ſiij. pte.j. de ꝓba·fo.cxxv.colum.j.par⸗ RNegatiua an debest pꝛobari l. erroꝛes. de erro aduo. folio.lxj. colum. itj. parte.j. ⸗R Negatiua eſt triplex et poteſt tribus mo⸗ dis pꝛobari.l.actoꝛ.de pꝛoba.fol.cxxv. colum.j.parte.j. Egatiua an dẽat ꝓbari. ! actoꝛ. te pꝛima. l Negocioꝛum geſtoꝛum actio vnde naſci⸗ tur.l mater.de rei vendi.fołᷣ.cvij.colum. iij. ꝑte öma· Negocioꝛum geſt actionem an tollat con traria pꝛohibitio.l.ſi quis.de nego.geſt. fo.lxx.col.ij.parte.j. Nuus eſt flumen nobile.l.j.de nili agge.fũo lio.cx.col.ij.ꝑte.ij. Niſi dictio quid oꝑatur.l.actione.de trãſ⸗ act.fol.liiij.col.iii.parte pᷣma.⁊ in addi. NMNobilibus equiparantur perſone littera⸗ te.l.j.de no.cod. fa.in addi.vᷣſi.⁊ nota. fol.iij. col.j. pte pᷣma. Nobilitas a pꝛincipe pꝛouenit l.quotiens in additio.vbi ſena.vel clariſ.foł.xcix. colum.iiij.ꝑte pᷣmꝗ .—K Nolle ille nõ dicit᷑ qui nõ põt velle.l.ab ad miniſtratione.de legat.fo.xxvij. col iiij. parte ſecunda. Nomen actionis an ſit᷑ edendum.i. edita. vᷣſi.modo q̃ro.de.edẽ. foł xlij.co.iij.ꝑ.j. Momen ct aduerbium quitd ſignificent.l. curatoꝛis.in fi.de nego.geſt.folio.lxx.co lum.j.parte pᷣma. Nomen quando dicatur recipi inter reos l.adultera.de adulter.tolio.cj.colum.ij. parte ſecunda. G Nomen quando dicatur receptum inter reos.l.j.de his qui accu.non poſ.fo.xcv. col iij.pte ſecunda.. - Nomen ſuũ quãdo poſſit qͥs mutare.il.j.de muta.no.fo.cviij.co.iij ꝑte.iſ. Notarius eſt vt falſarius puniẽdus ſi mu⸗ tat ſignũ ſuũ.l.plures.de fide inſtru.fol. cxxvij.co.iiii.pte.j. Nouatio an poſſit fleri in pᷣiudiciũ appel⸗ latiõis interpoſite vel interponẽde.l.ap pellatione.de appel.⁊ ↄ ſui fol.liiij colũ. iiiſ. pte ij. Nouatio an ftat per iudiciũ.l.j.de iudi.fo. lxxxvij.co.ji parte ma. Nouatio ⁊ delegatio quõ differũt.de no⸗ ua.in rub.fo.xc.co.iiii.pte.ij. MR( Bijci de falſo an poſſit añqᷓ; re⸗ ſtitutio detur. ſi ex falſis. de Atrã ſac fol Ix col ij. ꝑte.j. eEOblatio ſola quid operet᷑ in vſu rarum 1 colũ.iij. ꝑte pᷣma. B Obligatio aſſumit naturã a rebus q̃ in ea E 4 deducunt᷑.l.j.de ſentẽ.q̃ pꝛo eo qð inter. ij. par S . PNPactũ de ingrediendo tollit vim.l.quis. fo.xlix.col.ij.pꝑte ſecunda. Obligatio qñ nouetur.l.ſi pacto.de pact. foł.l co.iiij. pte pꝛima· Obligatio non oꝛitur ex cauſa impoſſibili l ſi militem de condic.ob cãm. folł.cxix. colum.j.parte pᷣma. Obliqua verba ⁊ directa que ſunt. l. pꝛeci⸗ bus de impub. ⁊? al.ſubſti fol.xviij colũ. ij.parte ſecunda. Obꝛepere quid ſit l.momentanee. qui le⸗ git. perſo.ſtan.folio.xciij.colum.iij.par⸗ te pꝛima. Occidens ſe ob impatientiam doloꝛis an bona eius veniant confiſcanda.l.ſi is q. qui teſtam face.poſſ.folio xiij.colum.ij. parte ſecunda. — „ Offendere aliũ pꝛopꝛia auckoꝛitate nulli mittitur.l.nullus.de iude.fo.xxix. colũ. j. parte pᷣma. ”MUMD Officiales publici an poſſint pꝛomoueri ad ſacros oꝛdines.vide in additio.ad.i’. officiales.de epiſ.⁊ cleri fo.xviij.colũ.j. parte p̃ᷣma. Officium an dicatur merum qñ ſententis mandatur executioni.l.in bone, de vſur. fo. cxxxv. col.j ꝑte pms. = cur ſu.l.acceptã.de vſur.fo.cxxxy Officiũ an poſſit ꝓponi per ſe ad modum actionis.de po.vel cõ.l.vſure.fo.cxxxvj. co.j. parte.j. . Officium iudicis põt imploꝛare:s qui ti⸗ met moleſtari vel ſibi vim inferri.. ſi ſu⸗ per. in add. de tranſactio. o. lv. columna. liij. parte.f. Officiũ publicum hñs an ad aliud publi⸗ cũ poſſit cõpelli.l.officiales.de epiſ.⁊ cle. fo. xvij. co.j. parteej. Onus pꝛobandi cui incũbit.l.j.de iureiur. pꝛopter calum. fol.lxxxiiij.columna.ij. parte piim. Opere an poſſint imponi tempoꝛe manu⸗ miſſionis.l.j.de oper.liber.fo.iiij.colum. iiij.parte.ij. ð Opere an poſſint repeti.l qui nummis. de operis liber.fol iiij.columna.iiij.parte ſecunda. Operas non imponit manumittens ex ne⸗ ceſſitate.l.mater tua.de oper.liber fol.v. co.j.parte ij. .M Oꝛdinariꝰ iudex an poſſit recuſari l.aper⸗ tiſſimi.de iudicijs fo xcj.columna.ij.par te ptiimg. Oꝛdinariũ iudicẽ habẽs ſuſpectũ qũo foꝛ mabit libellũ.l.ſi vero.de iudi.fo.xcj.co. iij parte. j. R DOꝛdo an ſit ſemper ſeruãdus.l.j.de no co. fac.fo.ij.co ij parte..eij. Oꝛdo ſi omittat᷑ an vitiet ſnĩam.l.j.de ap⸗ pell.⁊ conſultatio. ſo.liiij. columna.iiij. parte iſf. AAciſci an ſit licitũ duobꝰ ſux he⸗ ) reditate cuiuſdã tertij l. de ⸗ CEVſtiõe tali. de pac.fo.liij. colum. . WeAiiijf. parte. j. Paciſci de bonis tertij qñũq; quis põt.l.de queſtione. de pactis.tfo.liij.columna ·iij. parte. j. s Pactũ appoſitũ iuxta contractũ ĩcõtinẽ⸗ ti veſti᷑ coherẽtia jᷣctꝰ ⁊ actionẽ ꝓducit l bone fidei.de pac.fo.l.co.ij parte.j. Pectũ appoſitũ incontinẽti fauoꝛe debi⸗ toꝛis an pariat actionẽ.l.petẽs.de pact. fo:lij. co iij parte j. APactum contra leges / cõſtitutiones / vel — bonos moꝛes non valet l pacta que. de pact.fol.xlvij col.j.partejj.· Pactum donatiõis qũo hodie veſtiat pa ctũ de euictione.l.qm.de euictio.fo xcij. co.iiij.parte.ij. de pigno.fo.lxix.col iij.parte ij. NPactũ de futura ſucceſſiõe an valeat.l.pa ctũ.de pact.fo.lj.co.j.pte.i. Pactũ factũ de non ſuccedẽdo ⁊ iuramẽ⸗ to firmatum an valeat.l.pactũ. de colla. fo.x co.j parte.ij. Pactũ factũ inter filiũ ⁊ debitoꝛẽ pater⸗ nũ de liberãdo eũ a debito an noceat ipᷣi filio poſt moꝛtẽ patris.l.filiꝰ.in addi.de pac.fo lij co.j.parte.j. Pactũ incõtinẽti appoſitũ an ſimul actio nẽ veterẽ infoꝛmet:⁊ actionẽ pᷣſcript ver bis ꝓducat l.petẽes in.ij.col.vᷣſi.itẽ q̃ro. de pac.fo lij.co.iiij.ꝑte.j. Pactum inter quos videatur factũ.l poſt venditionẽ. de pactis.fol.xlvj.colum.ij. parte.jfj. =è NPactum legis commiſſoꝛie an valeat ĩ pi gnoꝛibus.ilj de pact pig.fo.lxxvj.col.ij. Pactum legis cõmiſſoꝛie non valet/⁊ vi⸗ tiantur pꝛeterita ⁊ futura l quoniam.de pact.pignoꝛ.fo.lxxvj.columna.iij.parte ſecunda. l Pactum negatiuũ de non ſecedendono ] 4 † Bepertoꝛium Alphabeticum valet pluribus rõnibus.l.pactum. de col Pater veniens contra factum ſuũ an de⸗ latio.fo x.col.ij ꝑte ſecunda. Pactum nudum et pollicitatio in quo dit ferũt.l.legem.in addi.de pact.fol.xiviij. colum. iij. preijj. Pesctum nudũ interpoſitum ſuꝑ pᷣncipali an veſtiat᷑ a ſtipulatione penali.l.petẽs. de pact. fo.lij. co.iij.pte ma,. Pactum nudũ quomõ veſtitur coherẽtia . Pauper qñ quis dicat᷑ l.pᷣterea.vñ vir et traditionis rei.l.ſi certis annis.in addi. Depact. ſo lliſ col ij. pre pina. Pactum quodlibert an veſt to.l.j.de operis liber.foł.iiij.colum. iij. parte ſecůda. S Pactum quõ veſtiat᷑ l̃is.l.legem.de pac. fo.xlviij. colum.iij.pꝑte pᷣma. Pactum tranſactionis non tollit actio⸗ nem.l.cum mota.de tranſac.foł.lv.colũ. ij.parte ma. — Pacta nuda que ſint.l.legẽ.de pact.folio. xl viij. colu.i.ptef. Pacta ſeruabo verba iſta poſita in edi⸗ cto pᷣtoꝛis quid impoꝛtãt.l legem.in ad⸗ di de pact fol.xlix.col.i.ꝑte.j. Pacta veſtua q ſint ⁊ quõ veſtiunt 1 legẽ de pact.fo.xlviij col.j.pte.j. Pacta vltima derogant pꝛioꝛibus.vide in.l.pacta nouiſſima. ⁊ ibi ĩ addi.de pac. fol.l. col j. pte pᷣma. Pactoꝛum vires q̃ ſint.l pacta nouiſſima de pact.fo.l.coł j.ꝑte pᷣma. . Pactiones inite inter aliquos ſuꝑ heredi tate viuentis an valeant l.de q̃ſtione.de pact.foł.liij.co.iiijꝑte pma. Papa qui conceſſit monacho ꝙ poſſit te⸗ ſtari de bonis paternis de quo iure in⸗ telligitur.l.ſi qũ.in addi. de inoffi.teſt.fſo lio.ciiij.coł.ij.pte ma. Papa ſi imponat alicui penitentiam pꝛo aliquo delicto an epiſcopus poſſit illam penam diminuere.l.j.in addi.de pᷣci.im⸗ pera offe.fol.xxxv.col iiij. ꝑte.j. Pape littere an valeãt ſi annus ⁊ dies ex peditionis non ſint poſiti in plica bulle pꝛout ſolent poni.l.ſi qua beneficia. in additioni.de diuer.reſcrip.fo.xl.colum. iij. parte pᷣma Parentes an poſſint teſtiſicari pꝛo paren tibus.l parentes.de teſti.fol.cxxv.colũ. liij parte pᷣma. Partem non facit qui non admittitur ad partem l.j.de cadu. tollẽ.fol.xxxv.colũ. j. parte ſecunda. Partus ancille quõ differt a ꝑtu vacce.l. ancille. de furtis. fol.iij. col.iij. ꝑte.ij. Partus qñ dicatur vitioſus l. ancille. de furtis.fo.iij co iij.ꝑte ſecũda. Parum ⁊ nihil eqparantur.l pꝛeterea vñ vir ⁊ vxoꝛ.fo.ix.col iiij.ꝑte ij. . Pater an teneatur ex delicto filij.lł.ſi auis in tantam. vnde vi. folio lxvi. colum.j. parte ſecunda. . Pater an teneatur inſolidum de peculio ex adminiſtratione filij.l.j.ꝙ cum eo qui in alie.poteſt.folio.cxxix.columna.iij. parte pma. ð Pater an perdat vſum fructum ingrediẽ⸗ do monaſterium.l.excipitur.de bo.q̃ li⸗ ber.fo xxxvij.co.iiij.ꝑte ſecůda. Pater an debeat cõſentire ſi filius litigat pꝛocuratoꝛio noĩe.l.cũ nõ ſolum. de bo. que liber.fo.xxxviij. co.ij.ꝑte.iſj. Pater an poſſit fllio ſuccedere.l.ij.vñ li⸗ ber. fo.viij.co.iij.ꝑte ſecunda. Pater donans filio an videatur donare ꝛopter merita vel affectione paterna.l. i donatione. de collatio.fol.xi.colũ.iij. parte ſecundas. iatur iuramen Peculium cẽſetur caſtrenſe quã beat audiri.l.ſi cum pater.ſi aduer.rem iudi. fol.lxxiiii.col.ij.parte.j. Patronus an poſſit concedereliberto li⸗ beram teſtamenti factionẽ.l.ſi qñ.de in⸗ offi. teſt. fo. ciiij.col.j. ꝑte pᷣma Pstronus ſi conſentit liberto donanti an ſibi pᷣiudicet.l.j.ſi in fraudẽ patroni fac. fuc.alie.fo.v.co.iij.ꝑte ſecunda. vxoꝛ fo.ix.col.iij.pte ſecũda. Pauperes poſſũt inſtitui heredes.lſi qs. de epiſco.⁊ cleri.folio.xxiiij.colum. liiij. parte pꝛima. l Paupertas an poſſit pꝛobari.l.actoꝛ.de pꝛobatio.folio.cxxv.columna. ij.parte pꝛima. Peculium an dicatur habere filiuſfa.quã do efficitur ſui iuris.l.cum antiquis.de inoffi teſt.fo.ciiij.col.iij.pte.j. ãdo papa donat aliquid monacho l. cuʒ multa.de bo.q̃ liber.fo.xxxviij.col.j.ꝑte.ifj. Pecunia eſt triplex.l.j.de peti.here.folio. cv.colum.iij.ꝑte pᷣma Pecunia regulariter eſt periculo debito⸗ ris.l.cum pꝛoponas.de nau.feno.folio. cxxxv colum.iiij.parte pᷣma. Pecunie appellatio an ad numeratam re feratur.l. recepticia. de conſti pecu foł. cxxiii.col jĩ parte pᷣma. Pecunie dñm ſefuiſſe an debeat pꝛobare agens de mutuo.l nõ vnde ſi cer pet.fo. cxvij.col ij ꝑte pᷣma. Pecunie non numerate exceptio quãdo habeat locũ.l ſi non.ſi cer peta.fo.cxvij. colum.j.pte pᷣma. Pecus rua ſi comedat glandem meam qͥ actio mihi cõpetat.l.de his.ad leg.acq̃l. fo.cx.co.iiij.parte.j. Nedagium an teneant᷑ ſoluere ſcholares de rebus ſuis.aut᷑.habita.ne fi.pꝛo pat. fo.cxxj.colũ.j.pte pma. Pens augetur reiteratione delicti. l. qui ſemel.quo.et quan.iud fo.xlvj.colum.j. parte ſecunda. Pena an poſſit adai poſt moꝛtem..l.ſi is qui.qui teſt.face.poſſunt.folio.xiij.co.ij. parte ſecunda Pena conuentionalis an!ſit limitata.l.j. de ſenten. que pꝛo eo quod inter.fo.xlix. colum.iij.pte.ij. Pena generalis an ceſſet ſi pena ſpiritua⸗ lis ſit interpoſita.l.ſi eccleſie.de epiſc.et cleri fol.xix. col.iiii.ꝑte pᷣima. Pena legis antique an tollatur ꝓpter no uam.l.item q̃cunq;.de epiſ.⁊ cle.foł.xix. colum.iiij.pꝑte pᷣma . Pena que eſt in fure quo iure imponatur. l.meminerint.vnde vi.foł.lxv.colum.ij. parte ſecunda. . Pena qñ dicatur remiſſa ꝑ indulgentiam et gram.il.et ſi ſeuerioꝛ.ex quib.cau.infa. irro.fo.lxij.col.iij.ꝑte pᷣms. Pena ſpiritualis an tollat tẽpoꝛalẽ.l.pla cet.de ſac.ſanc.eccle.folio.vj.colum.iij. parte pma. ⸗— Pena ſtatuti punitus non põt poſtea pu⸗ niri pena legali.l.et ſi ſeuerioꝛ.ex qͥ. cau. infa.irro fo.lxii.col.iij.pte.j. Pene alteratio qñ fleri debeat.liet ſi ſeue rioꝛ.ex quib.cau.infa.irro.fo.lxij.colum. iiij.pte pᷣma Pene plures qñ poſſunt imponi l. et ſi ſe⸗ uerioꝛ ex quib.cau.infa irro.fo.lxij.col. ij.parte pᷣma. . enã an poſſit iudex alterare ⁊ ĩ quibus criminibꝰ.l.et ſi ſeuerioꝛ.ex qui.cau.ĩfa. irro.fo.lxij.co j.parte.j. Penam an poſſit minuere iudex.ł ⁊ fi ſeue rioꝛ.ex quib.cau.infa.irrog.fo.lxij.co.ij,.„. parte.j. Penitentia an hẽat locũ in ctibus inno⸗ minatis l.ſicut.de act.⁊ oblig fo.cxx.co. ij parte.j. . = Penitẽtia an hẽat locũ in delictis cõſum⸗ꝛ matis l.nouo iure.de pe.iudi.qui ma.ius di.fo.l.co.iiij.parte.ij. = Peremptoꝛij vim hñt tres denunciatiões l.tres.qũo ⁊ quan.iud.fo.xlvj.columna. j parte ſcdᷣa. . Periurus an dẽat puniri.l.cũctos.de ſum matri. ⁊ fl.cath.fo.iiij.co.iiij. ꝑte.f. Periurus an ſit infamis.l.ſi qͥs.de trãſac. fo. x. col.j.parte.j. Periurus qua pena veniat puniendus ſi agatur ciuiliter.l.iuriſiurandi. in addit. de iureiur. fo cxv.co.iij.parte.j. Perſone cõiuncte q̃ dicãtur.l.maritus.de pꝛocur.fo.lxvij.co.ij.parte.j. MPeſte infecti poſſunt de ciuitate elli l. nullus.in addi de ſum tri ⁊ fl.catho. fo. v. co.iiij.parte.j. Petens plus qũo puniat᷑ l.j.de plus peti. fo.xcv.co.iiij parte j. Petere plꝰ ſimpłr quis dicatur.l.j.de plꝰ peti.fo.xcv.co iij.parte.. Petitio hereditatis an tollatur vſucapio ne vel pᷣſcriptiõe longi tꝑis.l.edicto.de edic.diui adri.tol.fo xxiiij col ini.pꝑte.ij. Petitio hereditatis qũo differt ab ĩterdi cto quo.bo.lł j.quo.bo.fol.lxiij.colũ iiij. parte ij. Pet itio hereditatis quare non datur con tra titu poſſidẽtẽ.l.ſi poſt motã.de peti. here.fo.cv.co.iiij.parte.j. Petitio hereditatis ⁊ rei vẽdicatio inter ſe differũt tribus modis.l.ſi poſt motä. de peti. here.fol cv.co.iiij.parte.ĩj. Petitio heredi an ſit actio mixta l.here⸗ ditatis.de peti hereditatis.fo.cvjcol.ij. parte.j. Petitio hereditatis ⁊ rei vendicatio an poſſint cumulari ⁊ ſimul ꝓponi.lſi poſt motam.de peti.heredi.fo.cv.colum.iiij. parte j. L Petitio hr̃ditatis q̃re non dat᷑ contra ti⸗ tulo poſſidẽtẽ.l.hereditatẽ.in quib.can. longi tẽp.fo xli.col iij parte.ij. Petitionem hereditatis an excludat titu lus.l.j.de inoffi teſtamen.fo.c.colum. iij. Petitoꝛium ⁊ poſſeſſoꝛiũ adipiſcende poſ ſeſſionis an ſimul intentari poſſint l nul⸗ li. de iudici fo.lxxx viij columna iij.par⸗ te pꝛima. Petrus apoſtolus dimiſit omnia pꝛopter chꝛiſtum:quomodo hoc intelligitur:cuʒ etrus non habuerit niſi vnum rethe in onis.l.ſi in cã.quãdo fiſcus vel pꝛiuat. fo.cxxij.co.j.pte.j. Pis cauſa non debet aliam excludi.l niſt. ad ſenatuſcon.trebel.fo.xxxiij.colũ.ðiiij. parte.ij. Pignoꝛari an poſſit res aliena.l.ſi pꝛoba⸗ ucris ſalie res pigno.da.ſit. fo.xxj.col. iij pte.if. Pignoꝛatio an pꝛohibeatur lite conteſt. l.j.communi diuidun. fol.cxiij. colum.j. parte. j. Pisgnoꝛatitia actio eſt duplex. de pignoꝛ. act in rubꝛic.fol.cxxix columna.j parts pꝛima. Pignꝰ an cõflrment res que non erant in bonis debitoꝛis.l.cũ res.ſi res alie.pig. da.ſit.fo.xxxij.co.j.parte.ij. Materia Pignus an liberet ſoluto eo pꝛo quo erat obligatum.l.j.etiã ob cyrogra.pecu.fol. lxxv. col.j parte ij. Pignus iudiciale ⁊ pꝛetoꝛiũ quõ differũt l.ſi decreto.qui poti.in pig.habeã. folio. lxxij.colũ iij.pꝑte.ij. Pignus pꝛetoꝛium ⁊ iudiciale quomodo Differunt.l. veteris.de pꝛe.pig.fo.lxxuij. colum.j.parte ij. Pignꝰ ſi debitoꝛ alienauit an poterit cre⸗ Qlitoꝛ ingredi poſſeſſionẽ pꝛopꝛia aucto⸗ ritate.l.creditoꝛes.de pigno.fo.lxix.co⸗ lum.iiij.parte.ij. Pignoꝛis captio qñ debeat fleri.l.j.ſi in cauſa iudi.pig. ca.folio.lxxiiij.colum.j. parte ſecunda. Pignoꝛis diſtractionem impedit qͥ ſe of⸗ fert paratũ ſoluerc.l.ſi reſiduum. de di⸗ ſtrac.pig.fo.lxxv. col.j. pte.ij. Pignoꝛis ius an tollatur vbi debitoꝛ di⸗ ſtrahit ſciente ⁊ cõſentiente creditoꝛe.l. ſi pꝛobaueris.de remiſpig.fo.lxxiiij.co⸗ lum. ij parte.ij. Pignoꝛis ius non tollit alienatio legalis vel conuẽtionalis.l.vſucapio.de pign. folio.lxx col.ij.ꝑte.ij. H Pignoꝛis ius nõ dicatur ꝓpter cyꝛogra⸗ phariã pecuniã.l.j.etiaʒ ob cyꝛogra.pe⸗ cu.fo.lxxiii:.col:iiij.pte.ij. Pignoꝛis poſſeſſionem ingrediens pꝛo⸗ pꝛia auctoꝛitate pꝛius tamen habita li⸗ centia ingrediendi an committat vim..l. crediuoꝛes.de pignoꝛi folio.lxix. colum. iiij parte ij. V Pignoꝛa an poſſint capi ⁊ diſtrahi libello non oblato et lite non ↄteſt. l. j.de execu. rei iudi.fo.lij.col.ij.parte.ij. Pignoꝛum multa ſunt genera.l.rem quã ſi aduer.vendi pigno.fol.lxxvj. colum. j.parte.j. S” Plus petens quomodo ſit puniendus lI. j.de plus peti.folio.xc v.colum.iiij.par⸗ te pꝛtima. Poꝛtio an accreſcat inuitis.l.j.qñ nõ pe⸗ ten.par.fol.vij.col.ij.ꝑte.ij. MD Poſitiones negatiue an ſint pꝛobabiles. l.pꝛincipales.de iureiur.pꝛop.calum.fo. lxxxv.col.Xiiij.parte.j. Poſitionibus in iuramẽto calumnie mul ta opponuntur.i.pꝛincipales.de iureiu⸗ ran.pꝛopter calum.dan.foho.lxxxv.co⸗ lum. in.pte.j. Noſſeſſio an poſſit q̃ri ſolo aĩo.llicʒ de ac aqui ⁊reti poſ.fo.xxxix.col.iiij.ꝑte.ij. Poſſeſſio an poſſit perdi per ſequeſtratio⸗ nem. l.j.de pꝛohibi ſeque.fol cxvij.colũ. ilij. parte.j. Poſſeſſio an tm̃ extimetur qñ extraneus ingreditur.l.ſi quis in tantãa.vnde vi fo. lxvi. col.ij. ꝑte ſecunda. M Poſſeſſio poteſt nobis acquiri etiã nobis iignoꝛantibus.l.j.de acqui.⁊ retinẽ.poſ. fo.xxxix colum.iij.pte.ij. . Poſſeſſio quando dicatur acquiri.l licet. de acquiren.⁊ retinen.poſſ.fo.xl.colum. j parte ſecunda. Poſſeſſio que dicatur vacua vel vacans. Il.cum querebatur vnde vi.fol.lxvij.colł. ij ꝓparte ſecunda. SPoſſeſſio quõ retineatur.l.licet.de acqᷣ. et rreti poſ.fo.xl.co.jꝑte.ij. Hoſſeſſionis ingreſſus poſt titulum ſcien⸗ te venditoꝛeet non contradicente habʒ vim traditionis l.minus. de acq. ⁊ reti nen poſ.foxxxix.co.iij.ꝑte if. Poſſeſſionem acquirendi qui ſunt modi. A.minus.de acquirẽ.⁊ retinen.poſ.folio. xxxix col.iiij.parte ſecunda. Poſſeſſionem alienam ingrediens pꝛopᷣo dientẽ.l meminerint vnde vi.folio.lxv. colum.j.parte.ij. dat rem dñi.l. cum nemo.de acq. et reti. poſ.fo.xl.col ij.parte.ij. Poſſeſſioneʒ vacãtem ſi occupem ⁊ poſt⸗ eꝗ deijcioꝛ an tenear.l.cum querebatur vnde vi.fo.lxvij.col.iij. ꝓte.ij. Poſſeſſoꝛ an ſtatim efficiatur miſſus ĩ rea li. l. ſi quis emptõis.de pꝛeſcxip.xl.anno. fo.xliij.col.ij.parte.ij. O=WJèM Poſſeſſoꝛium et petitoꝛium ſi pꝛoponant᷑ ſimul qð debeat pꝛecedere l inſerti de ĩ terdic fo.lxii.co iiii.parte.ij. Poſſeſſoꝛium retinẽde ⁊ petitoꝛiũ an poſ⸗ ſint ſimul concurrere.l inſerti. de inter⸗ dic.fol.lxiii.col.j.parte.ij. Poſſeſſoꝛio an poterit agere is qui ſuccu⸗ buit in petitoꝛio linſerti.de interdic.fo. lxiii. co iij.parte.ij. Poſſeſſoꝛioꝛum tria ſunt genera l momẽ⸗ tanee.qui legi.perſo.ſtan fo. xciii.colũ. iij.parte.j. Pofſſidens nomine alterius an debeat ꝓ⸗ bare.l.ſi quis vbi in rem act.fo.xcix.co. j.parte.j. Poſſidens olim an hodie pꝛeſumatur poſ ſidere l.ſiue.de pꝛoba.folio.cxxiiij.colũ. j.parte pꝛima. Poſſidẽs olim an hodie pꝛeſumatur poſ⸗ ſidere.l.non ignoꝛabit.ad exhi fo cxuij. colum ij. pte.j. Poſſidere an poſſint duo inſolidum natu rgliter ⁊ ciuiliter l licet.de acqui. ⁊ reti. poſ.fol.xl.colum.i.et.l.j.vti poſſi.folio. ixvii.columna.ij.parte ſecunda. Poſſidere an hodie pꝛeſumatur qui olim poſſedit.l.j.de non nume.pecu fo cxxxij colum.ij.parte j. . Poſſidere pꝛo herede et poſſidere ꝓ poſ⸗ ſeſſoꝛe quid ſit.l.j.de inoffi teſt.fo.c.coł. iij.parte pꝛima. . Poſthumus pꝛeteritus in teſtamẽto ma⸗ tris habetur pꝛo inſtituto quaãdo in illo teſtõ ſunt inſtituti alii filij l.ſi mater de inoffi.teſt.fo.cj.colũ.j.parte.j. Poſthumus rumpit teſtamentum etiam ſi illico deceſſerit l. vxoꝛis de poſthu⸗ mis pꝛeterit. vel exhere.ſolio.xx.colum na.iij. parte. ifj.. Potentioꝛis patrociniũ aſſumens punit᷑ in amiſſione cauſe.l.i.ĩ addi.in pn.ne lic. potẽ.fo.lxviij.co.ij.parte.j. Pꝛebenda an faciat quem clericum.l.ſi quis in tantam.vndc vi.folio.lxvj.col.j. parte ſecunda. Pꝛebenda qualiter pꝛobatur.l.ſi qua. de epiſco.⁊ cleri. folio.xx columna.ui/par⸗ te pꝛima. – . Pꝛecarium quomodo differt a cõmoda⸗ to.l. habitantis. de pꝛeca.folio.lxix. col. iij parte ſecunda. Pꝛecium rei cõmunis diſtracte cõi noĩe an veniat in fami.herciſ.iudicio l.in fa⸗ milie. fami. herciſ.fol cxj. colum.iij.par⸗ te pimms. Pꝛeco ſi citauit aliquem in die dominico de comparendo die lune an valeat cita⸗ tio.l.dies. de ferijs.folio.xcvj.colũ. iiij. parte pꝛima. . Pꝛedium pꝛeſumit᷑ liberũ niſi ꝓbetur ſer uitutẽ debere l.altius.de ſeruit.⁊ aqua. fol cx.col.ii.pte pᷣma. Pꝛelatus an poſſit eccleſijs pᷣiudicare vẽ dendo.l.iubemus.in addi.de ſac. ſanc.ec cle. fo..ix.co.iij. parte pᷣma. nomine que actio competat ↄtra ingre Poſſeſſionem an tranſferat colonꝰ ſi ven⸗ rum reconditarum. Pꝛelatꝰ clericus an poſſit eẽ conſiliarius pꝛincipis ſecularis.vide ĩ addi.ad.l.pla cet.de epiſ.⁊ cleri.fo.xx co.ii.parte.j. Pꝛelatus ſi cõmittat violẽtiã an teneatur eccleſia ſua.l ſi quis in tata.vnde vꝛi.fol. lxvj.co.j parte ij. H Pꝛelati negligentia an noceat ſubditis.l. iubemus.de ſac.ſan.ecclefo.viij.colum. iiij parte.j. Pꝛelegata an cõputentur ĩ quartã.l.filiũ quẽ.fami.herciſcun.fo. cxij.columna.iij. parte pꝛtima. ð Pꝛelegata veniunt in reſtitutione.l.cũ vi⸗ rum. de fideicommiſ. fo. xxx. co.iiij. par⸗ te ſecunda. Pꝛeſoyteri ⁊ dyaconi qua pena puniãtur de crimine falſi l pꝛeſbyteri.ij.de epiſc.⁊ cle.fo.xix.co.j.parte.j. Pꝛeſbyterũ inuadẽs in ecckłia officiũ cele bꝛãs qua penaveniat puniẽdus l.ſi quis ĩ hoc.de epil.⁊ cle.fo.xix.co.ij.parte.j. Pꝛeſcribere an poſſit colonus.l:.cũ notiſſi mi de pꝛeſcrip.xl.anno fo xlij.colum iiij parte.ij. Pꝛeſcribere an poſſit ſocius cõtra ſocium longo tẽpoꝛe.l.vnus.in quibus.cau.lõg. tẽp ceſ pꝛeſcrip.fo.xlj.co.iij parte ij. Pꝛeſcribere an cenſeat᷑ factus dñs.l.ij.in quib.cau long.tẽp.ceſ.pꝛeſcrip fo.xlj.co lum.ii.parte.ij. Pꝛeſcribẽs quid dʒ ꝓbare.l.ſi poſſeſſio.q⸗ bus nõ obijci.long.temp.pꝛeſcrip.fo.xlj. co itij.parte.ij7ſ. Pꝛeſcribi an poſſit iuri offerẽdi.l.cum no tiſſimi.de pꝛeſcri.xl.anno.fo.xlij.colum. itij.parte iif. 1 Pꝛeſcribi an poſſit res litigioſa l.j.de pꝛe ſcrip.lon.tẽp.x.vel xx.an.fo.xlj.colum.j. parte.ij. Pꝛeſcriptio ad hoc vt valeat an ſufficit ꝙ pꝛeſcribẽs poſſideat ſine vitio vel quaſi. l.j.de ſerui.⁊ aqua.fo.cix.colum iij par⸗ te pꝛima. Pꝛeſcriptio an interrũpatur per lit ↄteſt. l.moꝛe.de reivendica.fo.c viij.colum iij. parte pꝛima. P Pꝛeſcriptio an currat minoꝛi.l.ſancimus. in qui.cau.in integ reſtitu.non eſt neceſ. fo.lxxviij.co.j.parte..iſj. Pꝛeſcribi an poſſint res fiſci.l.j.de qua⸗ drien.pꝛeſcrip fo xli.columna.iiij.parte ſecunda. “ Pꝛeſcriptio ex qua poſſeſſiõe in rebꝰ ĩcoꝛ⸗ poꝛalibus pꝛocedit.l.ſi aquã.de ſer.⁊aq̃. fo. cx. co ·j. parte.j. Pꝛeſcriptio ex qua poſſeſſione ꝓcedat l. nemo.ambigit.de acqui.⁊ reti.poſſ.fo.xl co.ii parte.ij. ð?ðð Pꝛeſcriptio qñ currat contra pupillũ.l.ſi intra.de non numer pecu.fo.cxxxiij.col. ij.parte.j. D Pꝛeſcriptio xl.anno.qualiter hʒ locũ con⸗ tra eccleſiã.l.quas actiões.de ſac.ſan.ec. fo.xv. col.ij.parte.j. Pꝛeſcriptio vna an ſufficiat in annua pᷣſta tione.l cũ notiſſimi.de pꝛeſcrip.xl.anno. fo.xliij co j.parte.ij. Pꝛeſcriptionis exceptio an poſſit impedi re actionẽ ⁊ pꝛoceſſũ.l.edicto.de edic.di ui adria.fo.xxiiij.co.iiij.parte.ifj. Pꝛeſcriptionẽ inchoatã an impediat ſuꝑ ueniẽs impedimentũ.l.j.de anna.excep. fo.xliij.co ij.parte iij. Pꝛeſumptioni an ſit ſtãdum l. inciuilem. de furtis.folio.ij.columna. iiij.parte ſe⸗ cunda. Pꝛeſes an poſſit cãm delegare.l.j.ne li po tẽ.fo. lxviij.co.ij parte.j. :⸗ bb iij Bepertoꝛium Alphab eticum Pꝛeſentes quõ pꝛeiudicant abſentibꝰ.l.ſi orhes.ſi minoꝛ ab here.ſe abſti.ſo.lxxvij colum.iij.parte.j. Pꝛeſtatio triennalis cõcurrente duplici fauoꝛe alimẽtoꝛum quid operetur.lł.j.de fideicom.fo.xxix.col.iij.parte.ij. Pꝛeſumptio iuris /⁊ facti quotuplex ſit. l.ſiue.de pꝛoba.folio.cxxiiij.columna.j. parte. j. Pꝛeſumptionum genera ſunt triplicia.l. ſiue.de pꝛoba.folio.cxxiiij.columna.ij. parte pꝛima. Pꝛeſumptionum quis effectus.l.ſiue.de pꝛob. fo.cxxiiij.co.iij.parte.j. Pꝛeteritio pᷣſens q̃ dicat᷑l.ex cã.de liber. pꝛeter.fo xx.colum.j.parte.ij. Pꝛeteritionũ quot ſunt ſpẽs.l ex cã.de li⸗ ber.pꝛeter.fo.xx.col.ij.parte.ij. Pꝛeteritus pꝛeſumitur inſtitutus ab ea que impetu puerperij inſtituere non po tuit.l.ſi mater.de inoffi. teſt.folio.c.coł. liij.parte.j. , S Pꝛinceps an poſſit mihi auferre domini⸗ um rei mee per reſcriptum l. omnes. in additio in pꝛin ſi cõ.ius vel vtili.pub.fo lio. xxxix.colum.iiij.parte.. Pꝛinceps an teneatur reparare dãnũ fa⸗ ctum pꝛopter bellum l.nemine.in addi. de ſac.ſanc.eccle.fo.ix.col.iij.parte.j. Pꝛiĩceps poteſt rem meam auferre ⁊ alte⸗ ri concedere.l.omnes.de quadrien. pꝛe⸗ ſcrip.fo.xlj.col.iiii.parte.ij. Pꝛinceps quid poſſit l placet.in additio. de ſacro ſanct.eccle.folio. vij.colum.iij. arte.j. Pꝛincipali ſublato an ſemper tollatur ac⸗ ceſſoꝛium.l.eos.de vſur.fol.cxxxv.colũ. iij.parte.j. Pꝛiuilegium datum clericis videtur ⁊ ec cleſie conceſſum.l.non plures.fo. vj.coł. tij.parte.j. .. Pꝛiuilegium datum filio an videatur cõ⸗ ceſſum contemplatione patris l.nõ plu⸗ res.fo.vj.col.iij.parte.j. Pꝛiuilegium facilius tollitur qᷓ; ius com mune.i..cum papi.de ſenten.et interlocu. om.iudi.fo xlviij.col.j.parte ij. ꝛiuilegia clericoꝛum violans qualiter puniatur.l.placet.de ſacro ſanc.eccle fo. vj.colum.iij.parte.j. . Pꝛiuilegia q;to tempoꝛe durent..l.falſo.ĩ pꝛin.de diuer.reſcrip.fol.xl.columna.ij. parte pꝛima. . . Pꝛiuilegia inueterata qualiter poſſunt cõ firmari ⁊ quid operetur eoꝛum cõfirma tio.l.pꝛiuilegia.et in addi ad illam l.de ſac.ſanc.eccle fo.ix.col.iiij.parte.j. Pꝛiuilegiatus ſuccedens non pꝛiuilegia⸗ to an poſſit vti pꝛiuilegio ſuo in pꝛeſcri⸗ ptione contra nõ pꝛiuilegiatum.l.quas actiones.ivᷣſi.item querit glo.de ſac.ſan. eccle fol.xv colũ iiij.parte... Pꝛiuilegiatus ſuccedens non pꝛiuilegia⸗ to an vtatur ſuo pꝛiuilegio.l.ea que de tempo.in integ.reſti folio lxxx.colũ.iiij. parte. j. . Pꝛiuilegiatus contra pꝛiuilegiatum an poſſit vti ſuo pꝛiuilegio.l quas actiões. de ſac.ſanc.eccle.fo.xv.col.iij.ꝑte.j. Pꝛobandi onus cui incumbat an affir⸗ manti vel neganti l.cum te de ꝓba.foł. cxxiij.col iij.pte.j. ꝛobans ſe alibi fuiſſe tali die / an debe⸗ at pꝛobare de toto die.l.optimam.de cõ trahen.⁊ committen.ſtipu.folio lxxviij. colum.ij.parte. ij. ꝛobare an iterum poſſim pꝛobationibꝰ ſemel imductis.l.per hanc.de tempo/et appel.fo.lviij.co ij.parte.ij. Pꝛobare quis debeat in cauſa appellatio tionis.l.qui ad ciuilia.de appella.⁊ con. ſul.fo.lv.col.iiij.parte.ij. Pꝛobatio inducitur non ſolum ex toto in ſtrumẽto:ſed qualibet eius parte.l.ex cõ uentione.in additio.de pact.fol.xlix.co. iiij. parte.j. Pꝛobatio cui incumbat reo an actoꝛi.l. actoꝛ.de pꝛoba.foł.cxxv.colum.j.parte pꝛima. Pꝛobationibus ſuperfluis non debet qᷣs grauari l.j.de condic.ob turp.cau.folio. cxix.colum.ij.parte pꝛima Pꝛobatum in cauſa appellationis an ve⸗ niat pꝛobandum in ſecunda.l.iudicati. ſi ex fal inſtru.fol liij.col.iiij parte.ij. Pꝛoceſſum non impedit exceptio pꝛeſcri ptionis.l.emptoꝛ.de pꝛeſcrip.lon.temp. fol.xlj.colum.ij.parte.ij. . Pꝛocuratoꝛ ad hoc vt quis poſſit eſſe que etas requiratur.l.exigendi.de ꝓcura.fo lio.lx vj.col.j.parte.j. Pꝛocuratoꝛ ad negocia ⁊ pꝛocuratroꝛ ad iudicia in quo differunt.l.neq;.de pꝛocu ra.fol.lxv.col.iij.parte ·j. Pꝛocuratoꝛ an poſſit compelli agere pꝛo aliquo.l.inuitus.de pꝛocura.fo.lxvj.col. iiij. parte.j. Pꝛocuratoꝛ an poterit iurare de calũnia interueniente clauſula dans ei plenũ ⁊c̃. l.ſi piocuratoꝛ.de ꝓcura fol.lxv.colum. ij parte pᷣma. Pꝛocuratoꝛ ceſaris an poſſit eſſe iudex in ter aliquos qui conſenſerunt in eum tã⸗ qᷓ in arbitrum ſeu iudicẽ.l j.de iuriſ.om. iudi.fo.xcvij.col ij.part e.j. . Pꝛocuratoꝛ conſtitutus ad ſniam audiẽ⸗ dam / vel ad alium articulũ cauſe an poſ ſit damnari.l.nihil.de pꝛocura.fo.lxvij. colum ij. parte j. Pꝛocuratoꝛ cõſtitutus a dño an iuret de calũnia.l.pꝛincipales.de iureiur ꝓpter calũ.dã. fo lxxx vj.col.j.parte.j. Pꝛocuratoꝛ datus ad vnam ſpẽm nõ po⸗ teſt aliam mouere.l.ſi ꝓcuratoꝛ de ꝓcu. foł lxv col.ii.parte.j. Pꝛocuratoꝛ ⁊ actoꝛ quõ differunt.l.neq;. de ꝓcura fo.lxv.col iiij parte.j. Pꝛocuratoꝛ falſus quis dicatur.lł.falſus. de furtis fo.iiij.col.j parte.ij. Pꝛocuratoꝛ incertꝰ in rem pupilli an poſ ſit conſtitui l neq;.de pꝛocura fo lxv.co lum.iiij.parte.j. Pꝛocuratoꝛ in rem qualiter cognoſcetur an intentet directas actiones nomine cedentis an vtiles nomĩe pꝛopꝛio.l.qui ſtipendia.in additio.de pꝛocura.ſo.lxv. colum.j.parte.j. Pꝛocuratoꝛ interueniens poſt litem con⸗ teſt an debeat dãnari l. nihil.de ꝓcura. fo.lxvij.co.j parte j. Pꝛocuratoꝛ quando poſſit repetere ſum⸗ ptus litis:et quando ſit ei imputandum l etiam manda fo.cxxxvj.colum ij.par⸗ te pꝛima. Pꝛocuratoꝛ rei quare non pꝛeſtat cautio⸗ nem de rato l.j.de pꝛocu.fo.lxiij.colum. iiij. parte pᷣma Pꝛocuratoꝛ regis Francie dicit᷑ illuſtris perſona.l vniuerſi.vbi cau.fiſca.fo.c.co⸗ um.ij parte.j. Pꝛocuratoꝛ fiſci an poſſit cognoſcere de cauſa inter duos pꝛiuatos.l.iij. vbi cau. fiſca.fol.c.col ij parte.j. Pꝛocuratoꝛ ſi agit cõtra aliquem an poſ⸗ ſit cogi vt defendat l inuitus.de pꝛocur. fol lxvj.col.iij parte pᷣma. Pꝛocuratoꝛis dolus an noceat domino. l.ſi pꝛocuratoꝛ.de pꝛocura.fol.lxv.colũ. ij. parte pꝛtima. Pꝛocuratoꝛis officiũ nemo cogitur ſuſci⸗ pere.l.inuitus.in addit.de pꝛocura.fol. lxvij.col.j.parte pꝛima. Pꝛocuratoꝛem in rem pupilli an tutoꝛ cõ⸗ ſtituere poſſit.l.neq;.de pꝛocura. fol.lxv. col.iij.parte.j. Pꝛocuratoꝛem an poſſit ſolus pater con⸗ ſtituere in rebus filii.l.j.de bo.mater. fo. xxxvij.col.ij.parte.ij. Pꝛocuratoꝛem an teneatur mittere is qui non poteſt venire ad hoc vt nõ ſit contu max.lł.ea que quo.⁊ quan.iudex.fo.xliiij co.iiij.parte.ij. Pꝛocuratrix an poſſit eſſe mulier pꝛo ma⸗ rito abſente.l.quia.in addi.fo lxiiij.col. iij.parte pꝛima. Pꝛonunciare qualiter poterit iudex in in terdicto vti poſſidetis.l.j.vti poſſide.fo. lxviij.co.iiij.parte.ij. Pꝛoꝛogari an poſſit iuriſditio epiſcopaliſ per conſenſum.l epiſcopale.de epiſ.aud. fo.xxvij.co.ij parte pꝛima. Pꝛoꝛogatio quid ſit.i.jin addi.de iuriſdi tio.omniũ iudicum.fo.xcvij.col.ij.parte pꝛima. Pꝛoꝛogationem iuriſditionis quid impe diat.l.j.de iuriſditio.omnium iudic.fol. xcvij.col.j.parte.j. Pꝛoſſecutio ſpecialis reſtringit ſententiã gñalẽ ad pꝛoſecuta.l.licet.in addi.de iu⸗ di.fo.lxxxvij.col.ij.parte pꝛima. Pꝛout dictio tempus ⁊ qualitatem ſigni⸗ ficat.l.edita.de edendo.fol.xlj.colũ.iiij. parte pꝛima. Publicationis inſtrumenti que ſit foꝛma. l. ſi quis in aliquo.verſic.quero ergo.de eden.fo.xliiij.col.j.parte pꝛima. Puniri an poſſit quis ac ſi delictum eſſet conſũmatum..l.ſi quis.de fur.⁊ ſer.folio. iiij.col.ij.parte ſecunda. Puniri grauius quis debeat maioꝛ an mi noꝛ.l.pꝛoperandum .S.ſinautẽ vtraq;.de iudi.fo xc.co.ij.parte.j. Puniri quo modo quis debeat de calum⸗ nia l.non ignoꝛet.de fru.⁊ liti. expen.fo. lj.co iij.parte ſecunda. . Punitus pena ſtatuti nõ poteſt poſtea pe na legali puniri.l.et ſi ſeuerioꝛ.ex quib. cau.infa.irroga fol.lxij.columna iij.par te pꝛima. Puhillaris debʒ fieri verbis affirmatiuis l.pꝛecibus.de impu.⁊ alijs ſubſt.fo.xvij. col.j.parte ſecunda. Pupillaris ſubſtitutio quare ſic dicatur: ⁊ quotuplex ſit ⁊ quibus verbis fiat:⁊ q̃ bona compꝛehendat.l.pꝛecibus.de im⸗ pube.⁊ alijs ſubſtitutio fol.xviij.colum. j.parte ſecunda. Pupülaris ſubſtitutio ad hoc vt poſſit fie ri quot ſunt neceſſaria.l pꝛecibus.de im⸗ pu.⁊ al.ſubſti.fo.xviij.col,ÿij.parte.ij. Pupillꝰ an teneatur ex cõtractu tutoꝛum vel curatoꝛum.il.ei qui.ꝙ cum eo qui in alie.po fo.cxxix.co.iiij parte.j. Pupillus carẽs tutoꝛe põt hereditatẽ adi re iudicis auctoꝛitate.l.ſi infanti. de iur. delibe. fo. xxij.co.j.parte ſecunda. Puhillus ſi agat petitione hereditatis an poſſit agi de ſtatu ſuo.l.j.de oꝛdi.iudi.fo. xciiij.col.j parte pꝛima. PE Walitatiua ba denotãt q̃litatẽ Em tps vbi cui adijcit᷑ l. filinz quẽ habẽtẽ.fam.herciſ fo.cxij col.ij.parte.j. . SW QAuarta an poſſit retineri in vna re.l. falci⸗ die.ad legem falcidiam fo.xxxiiij.colũ. f parte ſecunda. G Quarta an deducatur devna re conceſſa fi lio in peculium pꝛofectitium.l.filiũ quẽ. in additio.familie herciſcun fo.cxiij.co. j. parte pꝛima. Quarta debita iure nature nõ põt impedi⸗ ri per teſtatoꝛc.l.ſcimus. de iur.deliber. fo. xxiij col.ij.parte.iſj. Quarta vns vel due an poſſint deduci per filium.l.quemq;.ad legẽ falci.fo.xxxiiij. Col.iij.parte.ij. Quarte due an poſſunt deduci per filium. l.res que.commu.delega.fo.xxxij.col.ij. parte ſecunda. Quarte quid imputet᷑.l.filium quẽ. famil. herciſcun fo.cxij.col.iij.parte j. Quarte ſunt multiplices.l.filium quem ha bentem familie herciſcun.fo.cxj.colum. iiij.parte.j. Querels etiam non pꝛeparata an tranſeat ad filium ⁊ quomodo.lł.ſi quis filium.de inofficio teſtamen.fo.ciij.colũ.iiij.parte pꝛima. Querela eſt de iure ciuili.l.q;uis.de inoffi cio teſtamen folio.c.columna.iiij.parte pꝛima. Querela inofficioſi teſtamenti datur ↄtra teſtamentum fratris inſtituentis turpẽ perſonam.l.fratres.in addi.de inof.teſt. fo.ciij.co ij.parte.j. AQuerela inofficioſe donationis an rũpat teſtamentum..l.j.de inoffi.dona. fo.ciiij. co.iiij parte.j. L Querele renũciatio fit tribꝰ modis.l.j.de in integ reſt.fo.lxxii.co.ij.parte.j. Querimonie exponende de iudice q̃ recu⸗ ſauit appellationẽ recipere tꝑa ſũtvaria ex iudicũ varietate l.ſi appellationẽ. de Appel.⁊ cõſul.fo.lvj.co.iij.parte.ij. Quicunq; appellatione an contincat᷑ mu⸗ lier.l.quicunq;.de ſer.fug fo.ij.colum.ij. parte.ij. Qui non habet in ere luet in coꝛpoꝛe l.qui cunq; de ſeruis fugiti.fol.ij.columna.j. parte ſecunda. Quis dictio quem naturam hẽat.l.pᷣcipi⸗ mus.de appel.⁊ conſulta.fo.lvj.colũ.iiij parte.ij. Quis vel qui dictiones quid operentur.l. etiam.de fal.cau.adiec.lega.fo xxxij.co. iiij.parte ſecunda. ☛9 Atihabitio in delictis an opere⸗ tur tm qð mandatũ p̃cedẽs.lj. nõ iõ.vᷣſi.item q̃ro.de accu fo. xcvij.co.ij.parte.ij. KRatum an habeã quod nomine meo non eſt geſtum.l.mater.de rei vendic.fo.cvij. co ij.parte.j. 1 NRatum hr̃e non poſſum quod meo nomi⸗ ne von eſt geſtum.l.mater.de rei vendic. fo. cvij.co.iij.parte.j. L NRecõuenire an poſſit qͥs in crĩali.l.⁊ conſe quẽter.de ſent.⁊ interlo.om.iu.fo.xlviij. co.ij.parte.ij. NRecõuentio an poſſit fleri in alis cã qñ eſt cõpꝛomiſſum in vna.l.⁊ cõſequẽter.de ſẽ ten.⁊ interlo.fo.xlviij.co.ij.parte.ij. NRecuſatio qñ poſſit fieri.l.cum ſolitum.de ſenten.⁊ interloc.fol.xlviij.columna.iij. parte ſecunda. . Recuſatio iudicis infra qð tpᷣs põi fleri.l. ⁊ cõſequenter.de ſentẽ.⁊ inter.fol.xlviij. co.j.parte.ij. NReddere verbũ in pꝛopꝛia ſignificatione ſumptũ quid figniſicat.l.ſi ex cautione. de non nume.pecu.fol. cxxxij.colum iiij. parte pꝛima. Re facta dubia in cuius electione erit vel cauere vel plene mandatum pꝛobare.l.j. de pꝛocura.folio.lxiiij.columna pꝛima. parte pꝛrima. NRegreſſus an poſſit haberi ad pꝛimam a⸗ ctionem..l.libera.de ſenten.⁊ interlo.om. iud.fol.xlvij.col.iij.parte ſecunda. Regula cathoniana quando habeat locũ. l.ſeruis.de legatis.fol.xxvij.columna.iij parte ſecunda. NRei debendi anvideãtur pꝛo ſe inuicem fi⸗ deiubere.l.j.de duo.re.ſtipu.fol.lxxxix. col.ij.parte ſecunda. NRei duo an cenſebuntur quando vnus ꝓ⸗ mittit pure ⁊ alter ſub conditione.l.hoc ita.de duo.re.fo.lxxxix.columna. iij.par te ſecunda. NRei plures an poſſint obligari pꝛo mutuo vni dato.l.pꝛopter.de duo.re.fol.lxxxix. col.iij.parte ſecunda. NRei vendicatio ad hoc vt alicui competat quot ſunt neceſſaria.l.j.de aliena.iud.mu tan.cauſa fac.folio.lxxxij.colũna.iij.par te pꝛima. NRelatio ad pꝛicipem an ſit permiſſa.l.que ex relationibus.de lega.fo.xxix.colũ.iij. parte pꝛima.,. NRelatio quãdo poſſit fieri.l.j.de relationi⸗ bus.fo.liiij.col.iij.pꝑte.ij. Nelatiuum ⁊ antecedens ab eodem verbo regi non poſſunt.l.filiuj quem.fami.her cilſ.fol.cxij.col.j.parte pꝛima. NRemiſſio an habeat locum in contractibꝰ. l.j.vbi de cri.agi opoꝛ.fol.xcviij.colum. j.parte pꝛima. NRemiſſio pꝛincipis ſolum ſe extẽdit ad ex⸗ pꝛeſſa in litteris.l.et ſi ſeuerioꝛ.ex qͥ. cau. infa.irrog.fol.lxij.col.iij.parte pꝛima. NRenuncians liti an cenſeatur renũciare in ſtantie/cauſe/⁊ iuri pꝛicipali.l.poſtqᷓ;. in addi.in pꝛin.fol.xlvj.col.iiij.parte pꝛia Nenunciare an poſſit quis iuri pꝛo ſe in⸗ troducto.l.ſi quis in conſcribendo. de epiſcopis ⁊ clericis.fol.xxv.columna.j parte pꝛima. NRenunciare an poſſit quis per teſtes vł in ſtrumẽtũ.l.iubemus.de iudi.fol.lxxx viij col.ij.parte pꝛima. NRenunciare an poſſit quis iuri ſuo.l.ſi qͥs in conſcribendo.de pac.ſolio.liij.colum na.iij.parte pꝛima. HDẽZ NRenunciare quis videtur ex ſolo conſen⸗ ſu.l.iubemus.ad vellei.fo.cxxxj.colum. ij. parte pꝛtima. Nenunciari an poſſit per pactum ꝙ nõ poſ ſit reduei arbitramentum ad arbitrium boni viri.l. decer.de arbi.fol.lxxxiij.col. iij.parte pꝛima. NRenunciatio an poſſit nocere mulieri.l.iu⸗ bemus.ad velleia.fol.cxxxj.columna.ij. parte pꝛima NRenunciatio facta allegationibus vel in⸗ ſtrumentis an teneat.l.iubemus.de iudi. folio.lxxxviij.columna pꝛima in fl.par⸗ te pꝛima. NRenunciatio foꝛi facta per clericum non tenet de iure ciuui.l.ſtatuimus.in pꝛinci. de epiſcopis ⁊ clericis.folio.xxij.colũna iiij.parte pꝛima. NRenunciatio litis in actoꝛe ⁊ reo quid ope retur.⁊ an requiratur pꝛeſentia ⁊ conſen ſus aduerſarij:item an etiam requiratur pꝛeſentia iudicis in ipſa renunciatione: ⁊ an ſit differentia ſit inchoata lis vel nõ vide in.l.poſtqᷓ;.de pact.fo.xlvj.col.iij.et iiij.parte pꝛima ſeu volumine. NRenunciatio quare operatur iure pꝛeſenti ⁊ non ſuper futuro.l.j.verſi.expedita gl. Materiarum reconditarum. de pac.fo xlv col.iiii.parte pᷣma NRepeti an poſſit turpiter datum.l.cuim t᷑e⸗ de his que vi met.cauſa fi.fol.lxxji.colũ. ij.parte pꝛima. NRepeti an poſſit datum iudici.l.de eo.de pena iudi. qui male iudi.folio.lj.colum⸗ na.j.parte ſecunda. NRepꝛeſalie quomodo poſſunt cõcedi.aut᷑. habita.ne fl.pꝛo pat.folio.cxxj.columna j.parte pꝛima. Nepudiatio in vno actu an inducat pꝛeſũ⸗ ptionem ad alium..l.j.de repudi.⁊ abſti. here.fol.xxiij. colum.iij.parte ſecunda. NReſciſoꝛia actio quando naſcatur.l.ſi ab hoſtibus.qui.ex cau.ma fol lxxxij.colũ. iij.parte pꝛima. NReſciſoꝛia quotuplex ſit ⁊ quale nomè ha beat:⁊ vnde naſcatur.l.ſi ab hoſtibus·q. ex cau.ma.folio.lxxxij.columna ſecũda. parte pꝛima. Reſcriptum an vitietur ſi non ſit appoſita clauſula ſi pꝛeces veritate nitantur.l.vni uerſa.⁊ ĩ addi.de diuer reſcrip.fo.xl. col. iiij.parte pꝛima. NReſcriptum contra ius impetratum nonẽ obſeruandum lã reſcripta.de pᷣci.impera. off. fol. xxxvj.columna iiij.ꝑte pꝛima. NReſcriptum falſum quomodo differt a re⸗ ſcripto obꝛeptitio.l.pꝛeſcriptione.verſi. item oppo.ſi contra ius vel vtili pub.fo. xxxviij.col.ij.parte pꝛima. NReſcriptum impetratum in cauſa in qua eſt legitime tranſactum an ſit ipᷣo iure va lidum.l.cauſas.in addi.de tranſac.fo.lvj col.ij.parte pꝛima. HW NReſcriptum pꝛincipis an inducat neceſſi⸗ tateʒ.l.j.quomodo ⁊ quã.iud.fo.xliij.co. iiij.pte ſecunda. Reſcriptuʒ ſi fuerit impetratum /⁊ ille qui impetrauit moꝛtuus eſt anteq; eum pꝛo⸗ duceret in iudicio:an tale reſcriptũ traſe at ad heredes.l.j.in addi. in fl.quãdo li⸗ bel. pꝛinci dat.fo.xxxvij. col.iij. ꝑ.j. NReſcriptifoꝛma que ſit.l.pꝛeſcriptionever ſi.modo quero ſi contra ius vel vtili.pu. fo. xxxviiſ.col iiij.parte pꝛima . NReſcripta quanto tempoꝛe durent.l.falſo. in addi.de diuer.reſcri.folio.xl.columna iij.parte pꝛtima. NRes coꝛpoꝛales quomodo differunt ab in coꝛpoꝛalibꝰ.l.ſi aquam.de ſerui ⁊ aqua. fo.cix.col.iiij.parte pꝛima. NRes pupilli an poſſint vendi ſeu pꝛeſcribi l.j.ſi aduer.vſuta.fo.lxxvij.col j.p.j. Res quando dicatur dubia.l.j.de pꝛocur. fo.lxiiij.col.j parte pꝛima. Reſidui appellatione totum continetur.l. pater tuus.de here inſti.fo.xv.columna. NReſpondere nolens in iudicio an habea⸗ tur pꝛo confeſſoſl pꝛincipales.de iureiu. pꝛopter calum.dã.fol.lxxxvj.colum. iij. parte pꝛima. MNeſtitutio an debeat dari heredi minoꝛis l.j.ſi aduer.dot.fol.lxxvj.col.iiij.pte.j7. NReſtitutio an detur fideiuſſoꝛi non inter⸗ ueniente dolo aduerſarij.l.ſi ea. de fide⸗ iuſ.mino.fol.lxxiij.colum.iij parte j. MHeſtitutio ad quid detur.l.quod tempoꝛe de reſtitutione mili fol.lxxx.columna.ij. parte pꝛima. Meſtitutio an poſſit pluries peti.l.j.ſi ſepiꝰ in integ.reſti.poſtu.fo.lxxviij.colum. iiij parte pꝛima. NReſtitutio anteq; detur an poſſit obijci de falſo.lſi ex falſis.de tranſac.folio.lx.col. ij.parte pꝛima. Reſtitutio an detur abſentl ad rem an ad iiij actionem tantum.l.qð tempoꝛe. de reſti. mili fo.lxxx.col.j ꝑte.j Neſtitutio an detur miuoꝛi interueniente dolo aduerſarij.l.ſi alterius. ſi minoꝛ ſe ma. dixe.fo lxxvii .col.iij.ꝑte.j Neſtitutio quando datur abſenti lj.de re⸗ ſtitu mi i fo lxxix co iiij pte j Neſtitutionis beneficium quibus detur Il. reſpu qui.cau.ma fo lxxxj columna iiij. parte pꝛima J MReſtitutionis beneficium an habeat locuzʒ in tempoꝛe bonoꝛum poſſeſſionis peten⸗ de.l j de reſtitu.mili folio.lxxix. colum. iiij parte pꝛima. NReſtitutionis beneflcium an perpetuetur per lit.conteſta.l.ſuperuacuam.de tem⸗ po.in integ reſti fo.lxxxj.columna pᷣma. parte pꝛima. Reſtitutionis cã an poſſit delegari l cũ ſci mus vbi ⁊ apud quẽ.fol.lxxix.col. ij. ꝑte pꝛima. NReſtitutiones ſunt duplices ·l.ſi paternaʒ. ad velleia fo.cxxxj.col j ꝑtej Reſtituta actio vnde naſciturl ſi ab hoſti bus.qui ex cau. ma.folio.lxxxij colum. ij parte pꝛima. NReſtitui ad appellandum ⁊ ad totam cau⸗ ſam quid ſit.lłj ſi ſepius in integ.reſtit. poſtu.fol lxxviij columna iiij ꝑ.pꝛima. Reſtitui an poſſit filius contra patrem.l. ſi cum pater ſi aduer. rem iudi. fol.lxxiiij. col.iij parte pꝛima. 7 Neuocare an poterit filius alienata per pa trem.l cum.de reivendica.fo evij.colum. iiij parte pꝛims MNReus quando dicatur conuentus per libel lum.l·qui ſemel quo ⁊ quã iud fo xlv.co. iiij ꝑte ſecunda. KRex Francie an poſſit alienare vnam de ciui atibus inuitis ciuibus.l debitoꝛum. de pact fol.lij.col j parte pꝛima. Rex Francie nullo modo ſubeſt imperio. lcunctos de ſumma tri.⁊ fide ca.in addi. fo.v.col.ij parte pꝛima. Nerx frãcie quo iure dat archiepiſcopat? ⁊ epiſcopatus l cunctos de ſum tri ⁊ fide coatho in addi fol v. col ij parte pꝛima. — Acerdotes debent legere offi⸗ cium ? non menti dicere. l. ſta⸗ „ ttutis de ſenten. ex pericu reci⸗ & tan fo. xlvi.col iij parte pᷣma. Sãacramentum dicitur quaſi ſacra mẽs l. ſacramenta ſi aduer. vendi fo lxxv. col j. parte pꝛima. Salarium an debeat habere famulus tem poꝛe infirmitatis ſue l. cum quidam de conditioni. inſer. fo xxxiij col ij parte ſe⸗ cund a. Salarium qua actione poſſit peti ab aduo cato.l.j. de ſuffra.folio cxvij col iij parte pꝛima. Salarium quando debeat ſolui aduocato. lL.j. de ſuffra.fol cxvij.iiij ote pꝛima Saluianum quomodo differt a ſeruiana l. ij de pꝛeca fol lxix· col ii parte ij. Satiſdatio an ſit de ſubſtantia vſufructus vſufructꝰ de vſufruc fol. cviij columna iiij parte pꝛima. Scholaris habet plures iudices: ⁊ poteſt oeclinare foꝛum. aut᷑ habita. ne filius pa.fo cxxj.col.ij.parte pꝛima. Scholaris indignus petens inſignia do⸗ ctoꝛalia peccat moꝛtaliter. H/ vt nemi. lice.ſine auct iudi ſig impꝛi folio.lxviij. col.iij parte pꝛima. Scholarem vocans contra ſuam electio⸗ nem coꝛam aliquo iudice a quo ſit puni⸗ endus aut᷑.habita.ne fi.pꝛo pat.fol.cxxj. Kepertoꝛium Alphabeticum col.ij.parte pꝛima. Scholares coꝛam quo iudice conuenian⸗ tur pariſius aut᷑.habita.in addi.ne fl pꝛo pa.fol.cxxj.col iij parte pꝛima Scholares ſtudentes in alia facultate qᷓ; ĩ legibus an gaudeant pꝛiuilegio aut᷑ ha⸗ bita.ne filius pꝛo pat fol.cxxi.col.ij par⸗ te pꝛima. “ Scholarium pꝛiuilegio non debet gaude⸗ re non intrans ſcholas neq; ſtudens.l qͥ ſub. in addi de ſac.ſanceccle.fol.viij.co. iij parte pꝛima. Scriptura an ſẽper debeat habere ſubſcri ptionem trium teſtium l at ſi contractus de fide ĩſtru fol.cxxviij.colũna.pᷣma.pꝑ.j. Scriptura debet interuenire in actis:⁊ eſt de ſubſtantia.l.geſta.de re iudi.fo lij.co. ij parte ſecunda. . Scriptura pꝛiuata an pꝛobet.l.inſtrumen⸗ ta. de pꝛoba folio.cxxiij columna ſecun⸗ da parte.ÿj. Scriptura publica eſt triplex.l ſi quis.ĩ ad di. de eden fol xliiij. col.ij.pte pꝛima. Scriptura quãdo dicatur ſuſpecta.l iube⸗ mus.de pꝛoba fol.cxxv.columna iij par te pꝛima. Scriptura que ſit que inducatur ad pꝛoba tionem.l.ſi quis vult qui pot.in pig.hab. fo.lxxiij col.j parte ſecunda. Scripture robur qð ſit quãdo non habet᷑ ſubſcriptionem trium teſtium. l.ſcriptu⸗ ras qui pot in pig.habe.fol.lxxiij colũ.j. arte. ij. Seripture eſt ſtandum niſi pꝛobetur con⸗ trarium.l optimam. de contrahen. ⁊ cõ⸗ mit. ſtipu.fol.lxxvuij. columna. iiij. parte ſecunda. . Scripturam pertinentem ad vltimam vo⸗ luntatem per quod interdictum debeat quis petere.lłlj.de tabu.exhi.fo.lxix.col. j parte ſecunda. Scripturam pꝛopꝛiam negans qualiter ſit puniendus.l. contra qui.de non nume. pecu fo cxxxiij.co.j.parte pꝛuna Scripture foꝛẽſes an ſint publice.l.at ſi cõ tractus.de fide iſtru.fo.cxxviij colum⸗ na.j parte pꝛuima. Sed dictio quid impoꝛtet.l.falſas ſi ex fal. inſtru.fo.liij.col.iij. pte ſecunda. Sedere an debesat iudex in cauſe cognitio⸗ ne.l.a pꝛocedente. de dila.fol.xc vj.colũ. iij.parte pꝛima. Sententia a iudice lata de nocte anvaleat l.non minoꝛem.de tranſac.fol.lvij.colũ. iiij.pte pꝛima. Sententia ab incompetenii iudice lata nõ tenet. l.j.ſi a non competen.iud.fol.l.col. ij. ꝑte ſecunda. . Se ntentia an valeat ſi pꝛonũciat vnus ex pluribus de legatis l. cum magiſtratus. quãdo pꝛouo.non eſt neceſ.fo.lix.colum. Sententi⸗ an poſſit ferri reo abſente.l.pꝛo perandum.S.? ſi quidem ĩ addi. de iudi. fol.lxxxix.colum.iij.pte ſf. Sententia an poſſit mandari executioni contra abſentem vel pꝛeſentem: ⁊ que ſẽ tentia.l qua in pꝛouincis vbi de crimine agi opoꝛ.fo.xcviij.col ij.pte.j. Sententia an naſcatur ex iuramento iudi ciali l j de iureiuran folio cxv.columna ij; pte pꝛima. Sententia an teneat que non continet in ſe certum l.hec ſententia de ſentẽ que ſine cer quantit.pꝛofer.fol.xlviij.colum.iiij. parte ſecunkda. Sententia an reſcindatur pꝛopter falſa in ſtrumenta vel teſtes:⁊ an illud ſit yverum ſimpliciter.l falſas.ſi ex fal.inſtru.fo.liij. co.iiij.parte ſecunda. Snia an vitietur ſi iudex omittat cauſe co gnitionẽ.l pꝛolata.de ſentẽ.⁊ interlocu. om iu ſo.xlvij.co.j.parte.ij. Sententia an tollat erroꝛem calculi.l.j.de erro calcu.fo.lx.co.iiij parte j. Sententia an debeat ferri coꝛam officiali⸗ bus. l cum ſententiam. de ſenten. ⁊ inter⸗ locu.om.iudi fo.xlvij.colum.ij.parte ſe⸗ cunda. Sententia an poſſit ferri ante lit.conteſta. l.qui ſemel.qũo ⁊ quãdo iud.fo.xlv.col. iij. parte.ij. Sniĩa diffinit ius poteſt ferri reo abſente ⁊= actoꝛe pꝛe ente.l.qui ſemel.quo.⁊ quan. iud.fo.xlv.co.ii:.parte.ij. Sentẽtia diffinitiua non põt ferri ↄtra ab⸗ ſentẽ in crimninibus que excedũt relega⸗ tionẽ.l.eius qui ſi pendẽ.appel. moꝛs in ter.fo.lx col.ij parte.ij. Snĩa diffinit iua an poſſit ferri a iudice nõ oblato libello.aut᷑.offeratur. de lit ↄteſt. fo xc v. co.ij.parte.j. Snia iterlocutoꝛia an poſſit ferri parte ab ſente. l. j. de ſentẽ.ex peric.recitã.fo.xlvj. co.ij.parteij. Snia lata cũ debitoꝛe in iure dñij an noce at creditoꝛi in iure pignoꝛis.l.pꝛeſes.de pign. fo.lxx.co.j.parte.ij. Snia lata contra vnũ inſtrumentũ an pꝛe⸗ iudicet oĩbus.l ſi vteris.de fi.inſtru.fol. cxxvij.co.j.parte.i. Snia lata ſub conditione an valeat l.cum iudex.de ſenten.⁊ interlo.om.iu.fo.xlvij co iiij.parteaj. . Sniĩa lata cũ vno an poſſit pᷣiudicare alijs l.j.quibus res iudi.non no.fo.liij.colũ.j. parte ſecunda. Sniĩa lata ſuper cã poſſeſſionis an ſit diffi⸗ nitiua ⁊ an ĩterlocutoꝛia aliqd diffiniat l.poſt ſententiam de ſenten. ⁊ inter.om. iudi.fo.xlvij.co.iij parte.if. Sententia lata contra abſentẽ an teneat l. j.qui ex cau.maio.fo.lxxxj.columns iiij. parte pꝛima. Sniĩa lata cõtra minoꝛẽ ĩidefenſum an va⸗ leat.l.in rẽ.ſi aduer.rẽ iudi.fo.lxxiiij.col. lij. parte pꝛima. Snia non valet ſi iudex eſt coꝛruꝑtus pe⸗ cunia l.venales.qñ pꝛouo.nõ eſt neceſſe. fo.lix.co.j.parte ij. Sniĩa q̃rr ſit ferenda ſi iudex reperit ſentẽ⸗ tiam nullã.l.eos.de appel.⁊ conſul.fo.lv. coij.parte ij. Snĩãa qñ mãdatur executioni an poſſit op⸗ poni de reſtitutiõe pꝛopter falſa inſtr̃a. li.iudicati.ſi ex fal.inſtru.fo.liiij colum.j. parte ſecunda. B Sniĩa qñ eſt quod faciat ius quo ad oẽs.l. res inter.quib.res iudic.ſo.liij colum.ij. parte.ij. . Sniĩa que nulla eſt quo ad litigantẽ an poſ ſit eẽ aliqua quo ad aliqd aliud lſivt ꝓ⸗ ponis.qũo ⁊ quando iu.fol.xliiij. colum. ij.parte.ij. = Sententia qũo reſcindit᷑ qñ fuit lata ꝑ gra tiã.l.j.de pena iudi.qui ma.iudi.fo.lł.col. iij. parte.ij. B Sniĩa ſecũda ſi confirmet pꝛimã ex qua dʒ agi.l.j.qñ pꝛouo.non eſt neceſſ.fol.lviij. co.iiij.parte.ij. Sententia ſi fuerit lata ſuper quinq; ⁊ de alijs quinq; nil fuit dictũ an valeat.l.j.ſi aduer.rem iudi.fo.lxxiiij.colũna.ij.par⸗ te pꝛima. Snia ſi fuerit lata pꝛopter inſtrumenta de nouo reperta an poſſit reuocari.l.ſub ſpẽ Materiarum reconditarum. de re iudi.fo.lij co.j. parte.if. Snis ſi fuerit lata ex falſis inſtrumẽtis vel teſtibus an poſſit reuocari pꝛobato falſo l.j.ſi ex fal:inſtrumen.fo.liij.columna.iij. parte ſecundd. Snie an ſemper ſit parẽdũ.l.j.de re iudic. fo li.co.iiii.parte ij. . Sententia an poſſit annullare bꝛeuitas tẽ⸗ poꝛũ l.j.de no.co fi.in addi.verſi quero ſcðᷣo.fol.iij col.ij parte.j. Sentẽtiã an poſſit ferre iudex de equo vel turri.lj de ſenten ex peri.recitã.fo.xlvj. col.iij parte.ij. Sententiã an poſſit mutare delegatus.l.ſi vt ꝓponis de execu. rei iudi.fol.lij.col. lij parte.ij. Snĩam an poſſit iudex reuocare.l.j.ſnĩam reſcĩ.non poſ.fo.lj.co j.parte ij. Sniam an poſſit ferre iudex indeliberate. l. hac lege.de ſentẽ.ex peri.recitã fo.xlvj co.iij.parte.ij. Sniam an vitiet erroꝛ cõputatiõis.l res. de re iudi fo lj.co.iiij.parte.ij. Sniam vitiat locus incongruꝰ.l.cũ ſentẽ⸗ tiã.de ſenten.⁊ interlocu.om.iu.fo.xlvij. co.ij.parte ij. Sepulchꝛũ familiare qð ſit.l ſi ſepulchꝛũ. de reli ⁊ ſump.fu.fol.cxiiij col.iiij parte pꝛimma. Sequeſter ſi reſtituat rem ſequeſtratã iuſ ſu iudicis cuiꝰ auctoꝛitate fuit ſequeſtra tio an patiatur aliquam penam.l. cum apud.de bo.aucto iudi poſſi fo.lxj.colũ. iiij parte ij. — Seruire an poſſit cogi quis pꝛopter debi⸗ tũ.l.ob es.de act.⁊ obl.fo.cxx.colum.iij. parte pꝛuna. H Seruire an poſſit qͥs per aliũ.l.ad ſimilitu dinem de epilſ.⁊ cleri.fo xx.columna. iij. parte.j. Seruitꝰ an poſſit pᷣſcribi ſine titulo:⁊ qᷓ;to tẽpoꝛe querãtur ſeruitutes.l.ſi aquã. de ſerui.⁊ aqua.fo.cix co.iiii parte.j. Seruitus an poſſit acquiri bꝛeuioꝛi tẽpo⸗ poꝛe cuius initi/ memoꝛia nõ exiſtat.l ſi aquã.de ſeruitu ⁊ aqua fol.cx.col i. ꝑ.j. Seruitutem pᷣſcribens an debeat pꝛobare bonã fidem ſe habuiſſe.l ſi aquã.de pᷣui. ⁊2 aqua.fo.cx co j.parte.j. Seruus an poſſit eſſe iudex ⁊ ſi ferat ſentè tiam an valeat l.ſi arbiter.de ſenten ⁊ in terlocu.om.iudicum fo.xlvj.colum.iiij. parte.ij. Seruus an poſſit toꝛq̃ri ſi eſt queſtio de eiꝰ dñio.l cũ.de reivendi.fo.cvij.co.iii.par te pꝛima. Seruus an poſſit iurare de calumnia l.j.ſi ꝑ vimvel alio mo.fo lxvij.columna. iiij. parte.ij. . Seruꝰ an poſſit ſupplicare pꝛincipi.l.j.de Sciĩpera off.fo.xxxv.co.iii:.ꝑte.j. Seruus fugiens põt capi a dño ꝓpꝛia au ctoꝛitate.l.j.vbi cã ſtatus agi debeat.ſo. xcix.co.ij.parte pꝛima. Seruus fugiens ad barbaros an poſſit de capitari.lſi fugitiui.de ſer.fugi fo.j.col. iii.parte.ij. Seruus nõ põt eſſe teſtis in teſtõ.l.j.de te⸗ ſtamẽ.fo.xiiij. co.j parte.ij Seruifugitiui manus ſi abſcindatur q̃ de⸗ beat abſcindi an ſiniſtra vel dextra.i ſed nouo.de ſer.fug.fo.j.columna.iiij parte ſecunda. HMV Sceruum alienum doloſe ſuſcipiẽs qũo pu niatur.l.quicunq;.de ſer.fugi.fol.ij.colũ. j parte.ij. Serui lʒ admittãtur ad cãm poſſeſſiõis nõ tamẽ admittũtur ad cãm pꝛopetatis.l.j. ſip vim vel alio mo.fol.ixvij. columna. iiij.pte. ij. un Si dictio quẽ effectum habeat.l. j. de ope⸗ ris libertoꝛum.fol.iiij.columna. iij.par⸗ te ſecunda. Simulatio an poſſit pꝛobari.l cum ea de tranſact.in addi.folio.lvij.columna. iiij. parte pᷣma. Solis dictio eſt taxatiua.l.j.de bono.poſ. cõtra tabu.fo.viij.col.j.pte.ij. Soluens debitum creditoꝛi creditoꝛis an liberetur.l.ſi vi.de his que vi metuſ.cã fiunt. fol.lxxi.col.j.pꝑte pᷣma. Solutio quando conuertatur in cãm ele⸗ ctam. de ſolutionibus.fol.xcj.colum. ij. pte.ij Solutum an Ee repeti.l.⁊ ſi inutilit᷑.de fideicõmiſ.fo.xxix.col.iiij.ꝑ.ij. Solutum ex cauſa iudicati non poteſt re⸗ peti.l.j.de condic.indebi.folio.cxviij.co. j.pte pma. Solutum falſo ꝓcuratoꝛi an poſſit repeti. l.licet. circa fl.de ꝓcur.fo.lxviij.colum.j pte pꝛima Solutum per metum interueniente iura⸗ mento an poſſit repeti. l.cum te. de his q̊ vi met.cã fiunt.fol lxx.colum.iiij.parte.j Solutum per metum an poſſit repeti.l.cuʒ te. de his que vi metuſue cauſa fiunt.fol. lxx.col.iij.ꝑte pᷣma. Solutuʒ qua actione poſſit repeti.l.ea que de condi. indebi.folio.cxviij.columna. j. pte p̃ᷣma. Solutum ſponte ⁊ incontinenti poſt pꝛo⸗ miſſionem an portit repeti l.cuʒ te.de his que vi me.cã fiunt.folio.lxx.column.iiij pte pꝛima. Species expꝛeſſa an deroget generi.l.ma⸗ ritus.de ꝓcura.fol.lxvij.col.ij.pte pᷣma. Spoliatus an ſemper ſit reſtituendus.l.qᷓ; uis.de edict.diui Adri.fol.xxiiij.colum. ij. pte.ii. Spiritualia ꝑ ſeculares non deciduntur.l. omni.in addi.de ſacroſãct.cccle.ĩ pᷣn.fo. viij.col.j.pte.j. Status queſtio an impediat cognitioneʒ hereditatis.l.j.de oꝛdi.iudi.fo.xciiij.co. I pte pᷣma ”J”I Statutum diſponens ꝙ non liceat allega⸗ re ignoꝛantiam ſtatuti an valeat.l.conſti tutiones.in addit.de iur.⁊ fac. ignoꝛan. fo.xxxv col.iii.pte pma. Statuti pena punitus nõ poteſt poſtea pu⸗ niri pena legali.l.⁊ ſi ſeuerioꝛ.ex qͥ cau. infa.irro.fol.lxij.col.iij.pꝑte.j. Statuta que dicantur contra libertateʒ ec cleſie l.caſſa in addi.de ſac. ſan eccle.fol. x. col.i.parte pꝛima. K Statuta in fiſco an habeant locum in pꝛi⸗ uatis.l.j de peti.herc.fol.cv col.iij.ꝑ.i Stellio quid ſit.l.j.de crimine ſtel.fol.cix. col.iiij.pte ſecunda. Stipulatio an valeat ſine cã.l. indubitati. de non numce.pecu fo.cxxxiiij. columna. jpte pma Stipulatio acquiliana quomodo ft.l.acti one adminiſtrate.de tranſac.fol.liiij.co. iij.pte pᷣma. Stipulatio conditionalis an tranſmitta⸗ tur ad heredem..il.j.vbi act.ab here.⁊ cõ⸗ tra.fol.cxx.col.iiij.ꝑte.j. . Stipulatio quãdo cõmittatur.l.ſi pacto.ð psct. fo.l.col.iij.ꝑte.j. . Stipulatio ſi fuerit inutilis / numeratio e⸗ rit vtilis.lſi cum pecuniã.de contrahen. ⁊ commit.ſtipu.folio lxxviij.columna.j. pte ſecunda. 1 Subꝛogati natura que ſit:l non iuſtam. ad n tuſtonſukeredel ſolio xexiij colum. Subſtitutio bꝛeuiloqua fctã pſonis equa- libus vel inequalibus quot ſubſtitutio⸗ nes compꝛchendat.l. in teſtamẽto de te⸗ ſtamen.mili fo.xi colũna.iij.pte.ij Subſtitutio tacita pupillaris contẽta ſub expꝛeſſa vulgari matrem non excludit.l. pꝛecibus.de impub.⁊ al.ſubſti.fol.x viij. col.iiij. ꝑte.ij. Subſtitutiones ſi fuerint due an cogatur quis vnã habere ⁊ aliaʒ repudiare.l.qui dam elogio.de iur.delib.fo.xxij.colum. ij. pte if. H Subſtitutionum quot ſint ſpecies.l.pꝛeci⸗ bus.de impub.⁊ al. ſub.fol.xvij.colum. ij. pte.ij. L J Succedendi modus ſᷣm legem moſaicam l. ij. vnde liber.fol.viij.col.iiij.p.ij. Succeſſoꝛium edictum quado hẽat locum de ſucceſſ.edict.in rub.fol.ix columna.j. Ppte ij. Suffragium quid ſi de ſuffra.in rub.folio. cxvij.col.iij.pte.j. Sumptus facti per emptoꝛem an poſſint recuperari a venditoꝛe ſi res euicta non fuerit l.j.de euic.fo xcij.col.iij ꝑ.ij. . Suꝑioꝛ an teneatur cognoſcere ſuos ſubie ctos.l.erroꝛ.in addi.de iur.⁊ fac.ignoꝛ. fo.xxxiiij.co.j.ꝑte.j Superioꝛ quis dicatur in rebus eccleſie alienandis.in aut᷑.hoc ius in additione de ſac. ſact eccle.fo xiii.colum.j.p.j. Supplicandi quattuoꝛ ſt tuuntur tempo⸗ ra.l.j.ĩ pᷣn vt lit penden.fol.xxxvij colũ. Supplicãs ꝙ retractetur ſentẽtia que tra⸗ ſiuit in rem iudicatã eſt infamis l.ſuppli care. in fi. vt lit.penden. fol xxxvij.col. iiij ꝑte.j. . Supplicare an poſſit ſeruus pꝛicipi.l.j.de pci.ĩpera. offe.fol.xxx v.col iiij ꝑte j Supplicatio poꝛrecta pꝛĩcipi ĩpetrato re⸗ ſcripto in actionibus pꝛetoꝛijs ⁊ annali⸗ bus quos effectus habeat.l qj.ĩ addi.ĩ pᷣn. quõdo libel.pᷣnc.dat.fol.xxxvij. colum. Suſbendi nemo debet pꝛo furto.l.ſed no⸗ uo. de ſer. kugi.fo j. col.iiij pte.ij. Suus an differat ab emacipato l. ſi de iure deliber fol. xxj. co j. pte.if. Suus eſt heres de iure ciuili.l.ſi ffis de iu re deliber.fol.xx col.iiij ꝑte ij HD Suus habet duas vias vt poſſit heredita⸗ tem adire.l.ſuum.de iur.deliber fol xxj. col.iij.pte.ij J Suus quomodo dicatur in continenti he res re ⁊ nomine.i.ſi cum ſi mi.ab here. ſe abſti fo lxxvij col i ꝑ.j. Suus quomodo differt ab emãcipato . ſi emacipati.de collationi.fol.xj colum. . Abellionis erroꝛ non vitiat te⸗ ÿε ſtamentum. I. erroꝛe. de teſta. fo. xiiij.co.ij pte ij L LTabulas pupillares confirmat exñtia ſui heredis.l.pꝛecibus de impub. ⁊ aliis ſubſti fo xvii.co iiij.p.ii. Tempus legale poteſt ex ca iudex erxcede re l petende de tempo.in integ reſtit.fo. lxxx.co.iiij.p.j. Tempoꝛa appellationis an currãt minoꝛi l.in rem.ſi aduer.rem iudi ſo.lxxiiij col. liij.parte j. Teſtamentum an poſſit pꝛo partevalere: pꝛo parte non l. iubemus.de teſt. fol.xv. col j parte ſecunda. Teſtm an rumpat monſtruoſus.l. vxoꝛis. fris. Zepertoꝛium Allphabeticum de poſthu. p̃ter.fo. xx col.iiij. ꝑte.ij. Teſtamentum an vitiatur ſi teſtatoꝛ incõ⸗ grue loquitur.l ſi patri.de here.inſti.fol. xv.col.iiij.pte.if. Teſtamentum an poterit rumpere filius qui noluit inſtitui a patre.l.ſi quando de inoffi. teſt. fo. ciiii. col.j. pꝑte.j. . Teſtamentum falſum an poſſit firmare vo luntas.l.licet.ad legem coꝛnel de fal.fo. cvj. col.iij.ꝑte.ij. Teſtamentum inofficioſum/⁊ teſtamentuʒ nullum quomodo differunt.l.contra de inoffi.teſt. fo. cij col.ij.. j. Teſtamentum nuncupatiuum an poſſit ꝓ bari per inſtrumentum.l.queſtionem. de flideicommilſ.fo.xxxj. co.ij.ꝑte.ii. Teſtamentum non vitiat erroꝛ in pꝛopꝛio nomine.l.ſi in nomine. de teſtament.fol. xiiij.col.ij.pte.iſj. Teſtamẽtum ſi compleuerit teſtatoꝛ an ſit neceſſe ꝙ apponat clauſulam ſi nonvalet iure teſtamẽeti.⁊c.l.ſi quis.de codicil.fo. xxvi.col.iiij.ꝑte ſecunda Teſtamentum ſecundum an rumpat pꝛi⸗ mumibocimter de teſtaſo xv. columng Teſtamentum ſi fuerit nullum an legata lint pꝛeſtanda venientibus ab inteſtato. l.:eam quam. de fideicommiſ.fo.xxx. co. ij. pte. ij. Teſtm̃ q̃re olim aperiebatur.l.j. de teſta⸗ imnentis.fol.xiiii.co.j.pꝑte.ij. Teſtamentum quando irritatur.l.ex cau⸗ ſa. de liber.pꝛeter.fo.xix.columna.iiij.ꝑ⸗ te ſecundao. Teſtamentum ſi reperiatur caſu raſum an ſuccedatur ex teſtamento.l.noſtrã.de te⸗ ſta.fo.xv.co.ii.ꝑte.ij. Teſtamentum ſi rumpatur ꝑ querelam an poſſit valere iure codicilloꝛum.l.ex cau ſa. de liber.pꝛeter.fo.xxi.co.iij.ꝑte.ij. Teſtamentum ſi pꝛonunciatur falſum an faciat ius apud omnes ſicut ſi pꝛonunci⸗ atur in querela.l.cũ.de petihere.fo.cvij. co j. pte.j Teſtm̃ que conditio vitiet.l.ſi pater. de in⸗ ſtitu. ⁊ ſubſtitu.ſub condi.fo.xvj.colum. Telſim ſi reperiaturinvna parte falſum an reddatur in alia ſuſpectuʒ.l.iubemus.de teſta.fo. xv.co.ij.pte.ifj Teſtamenti apertura facta coꝛam hone⸗ ſtis viris an pꝛobet.l. teſtamenti. quem⸗ admodum teſta.ape.fo.xxiiij.columna.ij . . . . Teſtes iurare an ſufficiat in dilatione da⸗ pte ſecunda. Teſtamenta duo pꝛoducens quod ipſoꝛũ obtinebit. edicto ðᷣ edicto diui adri. fol. xxv. col.ij ꝑte.ij. Teſtamentoꝛum duo ſunt genera.l. hac cõ ſultiſſima. de teſta.fo.xiiij. columna. iiij. pte ſecunda. Teſtari an poſſit is qui in extremis labo⸗ rat ⁊ incipit balbutire.l.quoniã. de teſta. fo. xiiij. co. ij pte. ij. Teſtari an poſſit is qui hʒ bona cõmunia cum alio idiuiſa.l.j.qui teſta.face.poſ.fo. ii.p⸗ Teſtimonium falſuzʒ quibus ſignis cogno xii .col.ij. ꝑte.ij Teſtari an poſſit filius in aduenticijis.l. cũ non ſoluʒz. de bo. que liber.fo. xxx viij. co. ilij. pte. iſ. Teſtatoꝛ aſſignando bona ſua pluribus vł vni an videatur facere teſtamentum vel codicillos.l.quotiens.fami.hercil.fo.cxj. co.ii.pte hma. Teſtatoꝛis moꝛtem non vindicans debet pꝛiuari hereditate que poſtea fiſco appli Cabitur. I. j.de his quibus vt indignis.fo d LTiituſus multis modis capitur.l. cogi. de lio. xxv. co .· iij. ꝑte. ij Teſtatons voluntas eſt potius ſeruãda ⁊ attendenda qᷓ; verba.l.ſi quis filium.de liber. pꝛeter.vel exhere.fo.xix.colum.iij pte.ij. Teſtatoꝛis voluntas an poſſit ſperni l.j.ð his qui pene nomine.⁊ol.xxix.colum.iiji. te. ij. Veſtiſlcare vt non poſſit quis contra ali⸗ quẽ que ſit cautela.lʒ.ſi flliã.de inoffi.teſt. fo.ciſ.col.iiij.ꝑte.jĩ. Teſt ificari an poſſit iudex de geſtis coꝛã eo. l. cum antea. de recep.arbi.fol.lxxxiij. co.j.pte.j. Teſtificari an poſſit quis de alteno audi⸗ tu..l.teſtium. de teſti.fo.cxxvj.co.ij.p.j. Teſtis an poſſit eſſe amicus ꝓ amico ſuo L.pentes.de teſti.fo.cxxv.col.iiij.p.j. Teſtis an poſſit coꝛrigere dictum ſuum.l. at qui ſemel. de ꝓb.fo. cxxiiij.co.iiij ꝑ.j. Teſtis an poſſit eſſe ſocius pꝛo ſocio ſuo.lł omnibuzs. de teſti.fo.cxxvj. columna pꝛi⸗ ma.pte.j. Teſtis committit falſum ſi tacet qð nouit l.ſed iudex.de epiſcopis ⁊ cle.fo.xix. col. j. pte.j. H Teſtes quinq; ſufficiunt in omni vltima voluntate l.ſi quis.de codicil.fo.xxvij.co⸗ lum ij ꝓxte. ij. Teſtis de quo debet interrogari.l.teſtiuʒ. de teſti.fo. cxxvj.columna.ij.ꝑte.j. Teſtis falſus ꝗ̃liter ſit puniendus /vide in addi.ad.l.pᷣſbyteri.ij.de epiſ.⁊ cle.fo.xix colum.ij.ꝓte.j. Teſtis deponens ſuper homicidio vel vul nere an ſit neceſſe ꝙ cognoſcat interfe⸗ ctumyel vulneratum.l.ſcimus.de iur. de libe.fo.xxiij.co.iij.ꝑte.ii. Teſtis quid debet iurare.l. teſti.fo.cxxvj.co.j.ꝑte.j. Teſtis non debet eſſe vᷣboſus.l.ſolã.de te⸗ iuriſiurãdi. de ſti. fo. cxv. col.ilij. ꝑte.j. Teſtis ſemel pꝛoductus an poſſit iterum ꝓduci.l.cum apud.de teſti.fo.cxxvj.co. nij. grejj. Teſtis pꝛoductus ſuper poſſeſſoꝛio an poſ ſit interrogari ſuper petitoꝛio.l. momen tanec.qui legit.perſo.ſtã.fo.xciij.colum. tii pte.f. Teſtem a ſe pꝛoductum an poſſit quis re⸗ pꝛobare poſt didicita teſtiſicata.l.at qui ſemel. de pꝛob. fo. cxxiiij.co.iiij.pte j. Teſteg an poſſint induci in cã appellatio⸗ nis.i.at qui ſemel.de pꝛob.ſo.cxxiiij.col. iiij.parte.j. ta ad pꝛobaduml.ſi quado. deteſti. fol. Ccxxvji.co.iii.partetiil. Teſtes an valeãt tãtum quãtum inſtrumẽ tum.l.ſcripture.de fide inſtru.fo.cxxvij. col.iij.parte.j. Teſtes an poſſint pꝛoduci inuiti ⁊ quãdo debeant venire coꝛã iudice.i.ſi quãdo.ð teſt.fo.cxxvi co.iij.par.j. l. ſicut.de fide inſtru.fo.cxxvij.columns ij.parte.j. G ſcitur in addi.ad.i.pᷣſbyteros.de epiſco. ⁊ cleri.fo.xviij.col.iiij parte./ Theologus an ſit pꝛeferendus canoniſte. l.qui ſub.in addi.de ſacro ſanct. eccle.fo. vilj. col.iiij. parte.j. Titubatio quid ſit.l.pꝛo dubietate.de con di.inde.fo.cxviij.co.ij.parte...)· Titulus an requiratur in tranſlatione poſ ſeſſoꝛis ⁊ vera traditio.l.traditionibus. dce pactis.fo lij.co.ij.parte pma. Teſti an credatur qui legit inſtrumentum peti.here fo. cvj.col.iij. parte. j. Titulus põt pꝛobari inſtrumẽto.l.ci res. de ꝓba. fol cxxiij.co.iiij.parte fj. Titulus pꝛo non titulo qñ poſſit haberi.l. ſi poſt motã. de peti.here.fo.cv.colũ.iiij. parte pꝛima. = Titulũ allegãs ante lit.conteſt. an poterit poſtea penitere.l.cogi.de peti.hered.fo. cvj.coiiij.parte:j. Titulum an cogatur quis dicere ĩ petitio⸗ ne hercditatis vel in rei vẽdicatiõe l.co⸗ gi. de petitio.hered fo.cvj.columna. iij. parte pꝛima. Titulũ falſum hñs nõ põt pꝛeſcribere.l.ex initio ad leg.coꝛ.de fal.fo.cvij.columna ij parte.ij. Titulũ poſſeſſionis an poſſit cogi quis di cere l.ſiue.de pꝛoba.fo.cxxiiij.columna. ij . parte. j. “ Trã ſactio ad hoc vt valeat quid requirit᷑. l.cum te.in addi.de tranſac. fo.liiij.colũ. Trã ſactio an ſit contractꝰ noĩatus vel in⸗ nominatus.l.cum pꝛoponas.in addi.de pac fo li.co.iiij.parte..f. Trãſactio eſt contractus innominatus.lj. ſiue apud. in additio. de trãſactionibus. fo.lviij. columna.iij. ⁊. l.cum te tranſegiſ ſe de tranſactionibus. fol.lv.columns j. parte pꝛima. 2. Trã ſactio facta inter dũm ⁊ ſeruũ nonva⸗ let. l. interpoſitas.de tranſac.fo.lv.colũ. ilij. parte.j. —=D Trãſactio facta ſuꝑ furto an tollat actio⸗ nem furti.l.poſt.de furtis ·fol iij.col.iiij. parte.if. Tranſactio facta in criminibus pꝛiuatis an valeat l.tranſigere.de tranſac.fo.lvj. Co. iiii. parteilll. Trã ſactio facta vt de falſo qri non poſſit qũo intelligitur.l.ſi ex falſis. de tranſac. fo.lx.co.ij.parte.ji. Trã ſactio ⁊ ſnĩa eqᷣparãtur.l.nõ minoꝛem de trãſac fo lvij.co.iiij.ꝑte.j. Trã ſactio generalis facta per verba gña⸗ lia reſtrĩgitur ad rẽ ſuper quã litigatur. l.ſi decreta.in addi.de trãſac.fo.lviij.co⸗ lum iiij. ꝑte.j. = Trãſactio in quo differat a contractibꝰ in nominatis l.ſiue apud. de trã ſactio.fol. lviij.co.ij.parte... Trã ſactio cũ vno facta an alijs ꝓſit.l.j.de trãſac.fo.liiij.co.j parte.j. Trãſactio qñ dicatur pꝛohibits ſeu ꝑmiſ⸗ ſa. l. trãſigere.de trãſac.fo.lvj.columna. iij.partef. 4 Trãſactio qñ eſt permiſſa an poſſit alicui piudicare.l.tranſigere.de trãſact.fo.lvj. co iiij parte.j. Trãſactionis pactũ non tollit actionem.l. cum mota.de trãſactio. fol.lv.columna. ij. parte f. —J Trãſactione ꝓhibita an intelligat᷑ pactũ pꝛohibitũ.l.trãſigere.de trãſact.fo.lvij. co.j.parteeiij. Tranſigere ſeu paciſci licitũ eſt in omnibꝰ delictis publicis ingerentibꝰ penã ſãgui nis.lł.traſigere.in add.de tranſac.fo.lvij. co.ij.parte.j. —= Trãſmiſſio ad hoc vt fiat tria requirũtur. l.j.de his qui añ aper.tabu.here.trãſmit. fo.xxxv.co.iiij.parte ij. Trebellianũ an hẽat locũ ĩ legatis vniuer ſalibus.ilfilij.fami.herciſ.fo.cxj.colum. iij.parte.j. l Turpe datũ an poſſit repeti.l.cũte de con dictio.ob turpẽ cau.fo.cxix.columna.iij. parte pꝛima. . „ Materiarum reconditarum. Tutoꝛ an poſſit cogi vt iuret.l.cũ etiaʒ. de iureiur.fo cxvj.co.ij.parte.j. Tutoꝛ an poſſit dari exiſteti in poteſtate. l.ſi putas.de peti.here.fol.cvj.columna. Tutoꝛ an poſſit hereditatem adire pupilli nomine.l.ſi infati.de iur. deliber.fo.xxij. co.j.parte.ij. Tutoꝛ an teneatur de mala adminiſtratio ne ſubſtituti l.ad ſimilitudinẽ. de epiſ. ? ¶ cle.fo.xx.co.iij.parte.j. G Tutoꝛ datꝰ a teſtatoꝛe an ſit pᷣferẽdus da⸗ tiuo.l.de creationibꝰ.vᷣſic. modo q̃ro.de epiſ.aud.fo.xxvij.co.iiij parte.j. Tutoꝛi põt dari auctoꝛ ſeu adiutoꝛ.l.ſi pꝛe ſes.quomo.⁊ quan.iud fol.xliiij. colum. ij. parte.ij. Tutoꝛes ⁊ curatoꝛes quales ſunt qui poſ⸗ ſunt donare.l.pactum.de pac.in add.fo. li. co.iiij.parte.j. Tutoꝛũ ſeu curatoꝛũ confeſſioni an ſtetur l.pꝛincipales.de iureiur pꝛop.cal.dã.fo. lxxxv. co.ij. parte.j. Ala ſacra an poſſint vendi pꝛo⸗ pter es alienũ.l.pꝛeterea.de ſa j croſã cc.fo.xiiij co.iiij.ꝑte.j. Velicianum qñ dicat᷑ ſubuenire mulieri.l.ſi qua.ad velleia.fol.cxxxj.col. iij.parte.j. HDM Vengdens rem ignoꝛãti an teneatur de eui ctione.l.ſi fundũ.de euictio.fo.xciij.col. iiij.parte ij. Venditio creditoꝛis qñ noceat debitoꝛi.l. ⁊ qui.de diſtractio.pign.fo.lxxv.colũ.ij. parte. ij. M Venditio ꝑer metum facta ⁊ re non tradi⸗ ta que actio competat.l.ſi vi in fl.de his quevi me cauſa fi.fo.lxxj.columna.j.par te pꝛima. UU Vendi an poſſit vna res duobus.l.qͥtiens. de rei vendicatione.fo.cviij.columna.X. parte pꝛtima. Venire an poſſit quis cõtra factum ſuum. l.ſancimus.de ſacro ſanct.eccle.fo.xiiij. co.iiij.parte.j. Verbũ pꝛeſentis tẽpoꝛis non trahitur ad futurũ.l.j.vᷣſi.ſecũda ratio.de pac.folio. xlv.co.iiij.ꝑte.j. Verbs enunciatiue pꝛobata quid operen⸗ tur.l.rationes.de pꝛobatio.fo.cxxiij.col. iij.parte.j. Verba enũciatiua pᷣncipaliter ꝓpter alið pꝛolata regulariter nõ diſponũt qũo in telligit᷑ iſta regula.l.ex his.de teſt.mili. fo.xii co.iiij.parte.ij. Verba enũciatiua in vltima volũtate pᷣn⸗ cipałr ꝓpter ſe emiſſa quid operẽtur.l.j. de fal cau.adiec leg.fo xxxij co.iij ꝑt ij. Verba gñałr pꝛolata an referãt᷑ ad factũ vel ad ius.vide ĩ jq̃ſt.ĩ ꝓemio.fo j.co.j. Veritas an potius attendatur ĩ inſtrumẽ to q; ſcriptura.l.j.plus vale.qð agi.qᷓ; ſi⸗ mula.conci.fo.cxxviij.columna.ij.par⸗ te pꝛima. Veteranus qñ excuſetur a muneribus pu blicis.l.veteranis quando pꝛouo.nõ eſt ne.fo.lix.co.ij.parte.ij. Victus victoꝛi in expenſis dʒ condẽnari: iſta regula limitatur multis modis l.ꝓ⸗ peraãdũ ·S.ſinaũt alterutra.ĩ additio.de iud.fo.xc.co.j.parte.j. Vie due ſi ſunt in eſſe pꝛoducte quid ope⸗ rẽtur.l.ſi qͥs.de codic.fo.xxvij.co.j.ꝑ.ij. Vilis grauius punit᷑ q; nobilis.l.ne quis. vt nemo pᷣua.tit.⁊c̃. fol.lxviij.colum.iij. parte pꝛima. Violenter fieri videt᷑ quod fit ꝑ ſua ſionẽ l.ylt.de apo fo.xx viij.co.iiij.par.j. Vir ſi ſi ingrediatur monaſterium ⁊ vxoꝛ cum vendicat quid erit agendum de bo⸗ nis ſuis.l.ſi qua.de ſac.ſanct.eccle.fol.x. col.iiij. parte pꝛhimmm. itioꝛum varia ſunt genera.l.vitia.de ac⸗ qui.⁊ reti.poſ.fo.xl.co.iij.ꝑte.ij. Viuere melius eſt legibus q; regt etism a bonoviro.l.ſancimus.in qui.cau.iĩ ĩteg. reſti.non eſt neceſ.fo.lxx vij.co.iiij.p.j. ſtatoꝛ.l.cum queſtio.de legatis.fo.xxviij col.iij.pte.ij Voluntas pꝛima an tollatur per ſecũdam l. ſancimus.de teſta.fo.xv.co.j.p.iſj. Volũtas quomodo imponat finem admi niſtrationi.l.tutoꝛi.de nego.geſt. fol.lxx. col.j.parte.j. Vſq; dictio quomodo ſumitur.l.hoc ius. de pꝛocura.fo.lxviij.co.j.ꝑte pᷣma. Vſucapi nõ poteſt res furtiua.lj.de ſer.fu⸗ git iuis.fo.j.colum.j.par.ij Vſucapio an teneat in donatione inter vi rum ⁊ vxoꝛc̃.l.irritam.devſucapio ꝓ do na fo.xxxix.co.ij.par.ij. Vſucapio ⁊ pꝛeſcriptio quomodo pꝛoce⸗ dãt.l edicto.de edicto diui adri.fo.xxiiij col.iij.par.ij. Vſucapionem que impediant.il.j.de vſuc. pꝛo cip.fo.xxxix. col.j.pte.ij. Vſucapionem impediunt ſcientia rei alie⸗ ne vel vitium rei.l.ſi liberam.ꝙ cuʒ eo qͥ ĩ alie.po.fo.cxxx.col.j.par j. Vſucapionem inchoatã a defuncto an poſ ſit complere heres.l nihil.de vſucapi. ꝓ here.fo.xxxix.col.ijipar.ij. Vſucapta re qua actione agetur ad pꝛeciũ lſeruos.ſi vendi.pigno.aga.fol.lxxv.co. iiij.parte ſecunda. Vſura centeſima currit poſt tempoꝛa q̃dri meſtria.l ij.de vſuris rei iudi.fo.lij.colũ. Vſure an veniant ex pacto.l. vſure depo. vel contra.fo.cxxxv.col.iiij.par.j. Vſure an ſint pꝛohibite iure noſtro.l.qui⸗ cumq;.de here.fo xxv.co.ij.par.j Vſure quo iure debeantur.lj.de vſur.fol. cxxxiiii.co.iij par.j L . Vſure quo iure ſunt permiſſe l.ad hec.de vſur /fo.cxxxv.col.ij.parte.. Vſure que currerunt pendente iudicio an veniant ex eodem officio in eadem inſta tia.l.j.de iudi.fo.lxxxvij.co.j.par.j. Vſure que ſint permiſſe ⁊ q̃ licite.l.cũctos. de ſũ tri. ⁊ fl. ca.fo.iiij.col.iiij.ꝑ.j Vſurarum curſus ad hoc vt impediat᷑ qͥd requiritur.l.ſi creditrici de vſu.fo.cxxxv col.j.parte pꝛima. l Vſursrum obligationem an pꝛoducat pa⸗ ctum incõtinenti appoſitum.l quamuis. de vſur.fo.cxxxiiij col.iiij par.. Vſurarum curſum an impediat ſola obla⸗ tio.l.accepta.de vſu fo.cxxxv.co.ij.par.j Vſuras minoꝛes recipiens an videat᷑ ma⸗ ioꝛes remittere.l aduerſus.de vſur.folio cxxxiiiij col.iiij.par.j. Vſuras pꝛomittens in vno loco ſoluere ſi ibi nõ poſſit ſoluere an teneatur alio loco ꝓmittere.l.vſuras.de ſolu.fo.xcj.col.iiij parte ſecunda. Vſufructus an firmatur moꝛte locatricis vel conductoꝛis.l.ſi domina.de vſufruc. fo.cix.col.j.par.j. Vſufructus an extinguatur moꝛte ꝓpꝛie⸗ tarij.l.ſi patri.de vſufruct.ſo.cviij.colũ. iiij.parte pꝛima. Vſufructus qñ poſſit dari a muliere in do tem viro.l.intereſt.de vſufruc.fo.cix.co. Ij.parte pꝛima. iij.parte ſecunda Vſufructus quãdo poſſit legari lj. de vſu fruc.folio.cviij. columna.iij par.j. Vterq; dictio quid impoꝛtet.l.cum qui⸗ dam de impu. ⁊ al.ſubſti.fol.xix.colum. j pparte ſecunda. Vti iure communi quis dicatur.l.non vi⸗ detur de in integ.reſti folio.lxxiij. colum na. j.parte pꝛima. . P Vttilis ⁊ directa in quo differũt.l.j. de act. ncias duodecim an poſſit excedere te⸗ 1 obli.fol cxx.colum.j.par. j. Vtrobi vnde dicitur vide in rub.vtrobi. fo.lxviij.col.j.par.ijj Aulgaris an expiret per aditionem.l.pꝛc⸗ cibus.de impuberum ⁊ al.ſubſti.fol.x vij col. lij. parteij. .— Aulgaris an ſemper habeat verba negati ua. l. pꝛecibus.de impube.⁊ al. ſubſti. fol. xvij.col.j.par᷑.ii. Aulgaris expꝛeſſa compꝛehendit tacitam pupillarem.l quamuis de impub. ⁊ alijs ſubſtitu fo.xvii. col.iparte ſecunda Vulgaris expꝛeſſa et tacita quibusverbis debeat fieri.l.pꝛecibus.de impub.⁊ alijs ſubſti. fo. xviij co j par.ij. Vulgaris quibus verbis debet fleri ⁊ qua foꝛma.l.pꝛecibus.de impub. ⁊ alijs ſub⸗ ſti.fo.xvij.col.ij.parte ſecunda· Vulgaris ſubſtitutio ad que verba poꝛri⸗ Fnr peoclbus. ve impub.⁊ alijs ſubſti. o. xviij.col.j parti. Vulgaris ſubſtitutio qtuplex ſit ⁊ quibus verbis fiat.l.pꝛecibus.de impub. ⁊ alijs ſubſti. fo. x vij.col.iiij parte ij. MU Vulgaris tacita que eſt ĩ pupillari expꝛeſ ſa an excludat matrem l cuʒ quidam. de inſti.⁊ ſubſti.ſub condi.fo.xvj.columna. iitj.parte ſecunda. Vxoꝛ an poſſit teſtificari pꝛo marito.lãeti⸗ am. de teſti fo. cxxv. col.iij.par.j. Vxoꝛ an poſſit ſuccedere marito ſi eſt cle⸗ ricus.l.j.vnde vir ⁊ vxoꝛ.fo.ix.colum.iij parte ſecunda. xoꝛ militis an debeat reſtitui quando ẽ abſens pꝛopter rem ſuam.il.ei q̃.de vxo. mili.fo.lxxx.co.iij.parte pꝛima. Pconomus quis dicatur.l.iubemus:de ſa croſanctis eccleſijs.folio.xi.columna. iiij.parte pꝛima. Explicit repertoꝛium ſeu tabula mate⸗ riarum in hac lectura reconditarum. ¶ Directoꝛium religatoꝛꝛis. a. b. e. d. .f g. h. i. k.l.m.n.o. p.q.r sS. A. B. C.H. E. F. G. H. J. K. L. M. M. O. aa. bb. Omnes ſunt quaterni pꝛeter.s.E. H. = a⸗ an 2 , 2 toꝛ J WWEE Terrarum dominus cunctarü:bella luperbis Inkero: ſubiectis parcere pꝛomptus ero. De nouo Codice faciendo. FJ . I. è &s * cadat in abſurdum ſumendo eius verba impꝛopꝛie qu⸗ 3 R nom e dni E b. do ppꝛie operari non poſſunt ar.dicte.l.ſed ſi boſeſort. Et pꝛo ſummario dic ꝙ incipit Sſed ſi rerum cet l.ſccuola.ff. ad trebelł. SESAWILY a deo: ? ſuum rubꝛum ititulat:· ¶ Qucro an unperatoꝛ de iure poſſit alienare in ecdle.et Impꝑatoꝛ libpſum intitulatum ponit. Et di in hoc ſunt opi. Ana ẽ opi.gl.de qua.S.dixi.Alia eſt opi.qn poſſit uide eam in partes tres:quia in G. de cu.qui nititur pꝛobare ꝙ teneat alienatio qͥ ad oẽs alienare pꝛimga incipit a deovſq; ibi Co⸗ per leges ⁊ per rationes. Et pꝛimo dicit eſſe caſum in.l. bona im⸗ S dicis. Ibi ponit rubꝛicaʒ cõem cum multa.de bo.qꝗ li.⁊.l.j.de peti.bo.ſub.⁊ in aut᷑.de nõ perij. 34 totuùm libꝛuʒ pᷣm glo. vſq; ibi ali ·S· ſciuimus. Pꝛeterea pꝛobat᷑ per rõnẽ ſic/certũ eſt ꝓ = ARWincipit. Ibiponit rubꝛicam ſpe cialem conſtitutionis vſq; in finem. Sed glo.male dicit quia cum genitiui veniũt ad determinationẽ alterius nõ fac iunt per ſe partem/nec cenſentur per ſevt.l.⁊ ſi non.S. perueniamꝰ.de auro ⁊ arg.le.et.l.matre.S.ſi quis rei ſue. de rei ven.⁊.l.quicquidg.. cum partes.de acquir. rerum do. Et ideo diuide in partes duas:quia imperatoꝛ inuo cat nomen dñi vſq; ibi Codicis. Ibi ponit intuuulationẽ huius conſtitutionis vſq; ad nigrum /nõ dico libꝛi/quia hic non eſt initium libꝛi.ſʒ.·j.inci.de ſacroſanc.eccle.Et JIuſtinia⸗ expone rubꝛicam: dñi] hic expone vt glo. Juſtiniani. expone vt glo. Vel dic ꝙ hoc nomẽ fuit impoſitũ ad libi tum cum ſit ꝓpꝛium.vt.l.iiij.de le.j.et.l.ad recognoſcen⸗ dos j.de inge.ma.Cetera expone vt glo. ¶ Nota ꝙ imperatoꝛ eſt chꝛiſtianiſſimus vt papa teſtat᷑ nus impe in epiſtola inter claras ·et ex hoc ſequitur ꝙ habito bono ratoꝛ fuit initio ſeqtur optimꝰ finis.vt ĩ coꝛquomodo opoꝛtet epi. xpᷣianus. in pꝛin. C Op.ð glo.ꝙ nõ ideo dicat᷑ Juſtinianꝰ qꝛ Ju⸗ ſtini filius vt. xvj.di c.ſexta. So.hic ðꝛ Juſtinianus a iu ſticia vel quia Juſtini filiꝰ. vel a caſu ſibi fuit impoſitũ/⸗ ſed in cõtrario loquitur de alio Juſtiniano.ſ Item op ꝙ ꝓpꝛium nomen non poſſit ad libitum imponi.vt.l.j.j.de muta.no.So.ab initio eſt licitũ ſibi ad libitum imponere vt.l.ad recognoſcẽdos:j.de ingenu.ma. et.l ãiiij.ff.de le.j. ſi autem iam impoſitũ volo mutare/aut ſum ſeruus et nõ poſſum.vt.l.fli.Fᷣmvnaʒ lec.·j.ad.l.coꝛ.de fal.aut ſum liber et tunc aut volo mutare in gñe.i.ſine fraude alteriꝰ ⁊ poſ⸗ ſũ / vt dicta.l.ad recognoſcẽdos.aut in ſpecie.i.in fraudẽ alterius ⁊ non poſſum /vt dicta.l.falſi.ᷣm aliã lec.ſ¶ IJtem op.ꝙ male dicatur iperatoꝛ cũ moꝛiatur. So.exponẽdo vt glo.¶ Item op ꝙ dicatur ꝑpetuum ſine pᷣfinitione tẽ⸗ poꝛis. vt.ff.de doli excep.l pure.ĩ fl.So.in his que ſũt ex elementis cõtrarijs cõpoſita ⁊ ſic coꝛruptibuia.Opoꝛtet nos exponere ꝑpetuũ i.donec vixerit:quia in coꝛruptibi libus non eſt dare perpetuitatẽ/vt in aut᷑.de non ali ·Svt gũt.Sed in his que non ſunt ex cõtrarijs elemẽtis cõpo nitur vt actiones ⁊ exceptiones:ꝓcedit ↄtrariũ hoc mo do/ꝙ olim actiones erant perpetue.i ſine tẽpoꝛis pᷣfini⸗ tione.hodie vero oẽs actiones ſunt tẽpoꝛe limitate. vt.l. ſicut.⁊.l.omnes.·j.de pꝛeſcrip.xxx.an.Exceptiones vero et olim ⁊ hodie ſunt perpetue.i ſſine tẽpoꝛis pᷣfinitione vt dicta.l pure.in fi.exceptis quibuſdã que etiam olim erãt tẽpoꝛales:vt.il.ſi inſtra.j.de non nu.pe.Sumit᷑ etiã alijs modis perpetuum: vt no.ff. ꝓ ſoci.l.j.¶ Item op.ꝙ im⸗ beratoꝛ non ſemper augeat: vt.l.diui cõſtanti j.de na.li. So.vt glo.quia auget quo ad pꝛopoſitũ.i¶ Itẽ op.ꝙ etiã omne imperium eſt tranſlatũ in pꝛincipem/ſiue ergo hoc referas ad dominiũ poteru donare cum ſit dñs vt inſti. qui ali.liã fi ſiue referas ad adminiſtrationẽ poterit do⸗ nare quia habet liberã ꝑ hec verba om̃e imperiũ.⁊c.vt.l. pꝛetoꝛ.ff. man.et.l.j.de offi.pꝛo.ceſ.quinimo ct tutoꝛ põt donare ſi pupillo expediat. Que tamen non habet ita plenam adminiſtrationẽ nam donat magiſtris docenti⸗ bus pupillũ et alijs ex iuſta ca:vt.l.cũ plures·S pł.ff de admi.tu.⁊.l.j.in pꝛin.ff.de tu.⁊ ita diſtrahe ſic et unꝑatoꝛ Conſtaãtinus potuit donare pape qͥ eũ docuit in fide ⁊ cu rauit alepꝛa. ¶ Pꝛeterea lex eqparat bona primonialia et fiſcaliavt. .de quadrienna pꝛeſcrip.l.bene.Sed nullũ eſt dubiũ ꝙ patrimonialia poteſt donare:ergo ⁊ fiſcalia. ſic ergo videtur ꝙ teneat alienatio ⁊ quo ad ſe et quo ad ſucceſſoꝛes.Tu dic ⁊ meliꝰ:ꝙ nec etia quo ad ſe/nec quo ad ſucceſſoꝛem tenet alienatio.Et arg.S. dicta ꝓcedũt in alicnatide rei ſingularis/hinc eſt ꝙ tutoꝛ rem pupilli põt alienare cum ſolennitate tamen debita:pᷣm ius tutele nõ poteſt abdicare a ſe nec tutelam ſinere ad ſuum ſenſum li cet adminiſtrationẽ alijs poſſit ↄcedere.vt inſti.de tu.in pꝛin.ſic ⁊ imꝑatoꝛ vr̃ poſſe iuriſditionẽ concedere.vt.l.j. S· cuʒ vꝛbem.ff.de offi.pꝛe.vꝛ.⁊ ar.inſti.de vſufru·S pe. ct.l.ꝙ ſi pendente·S. fl.ff.de pericu.⁊ como.rei ven.ſed non cedere alij iuriſditionem et in totum a ſe abdicare. vt pꝛobatur pluribꝰ ratiõibus. OPꝛimo:quia cum imꝑa⸗ toꝛ habeat iuriſditionem a populo:vt.l.ij.S.nouiſſime.ff. de oꝛi.iu. quod nõ erit ſi ↄcedat.ptʒ non poteſt renũciare iuriſditioni niſi in manu populi a quo hʒ. vt.l.legare.ff. de offi. pᷣſi. ¶ Pꝛeterea madatarius dʒ ſeruare fines man dati: vt.l.diligenter.ff.man.ſed ita eſt ꝙ populus roma⸗ nus trãaſtulit in pꝛincipẽ vt per vnum gubernaret. vt.l.ij. §·nouiſſime.ff. de oꝛi.quod nõ erit ſi concedat pape:ĩmo duo erũt/qð erit abſurdũ.¶ Pꝛeterea pactũ ſuper pub. iure factum et cõtra publica vtilitatem non tenet etiã in pꝛeiudiciũ paſciſcentis.vt.j.de pac.l.tranſigere.⁊.l.iube⸗ mus·S·ſane.j.de ſacroſanc.eccle.⁊ ita nec alienatio iuriſ⸗ dictionis facta a pꝛincipe et in his terminis ſoleo ſtare. Sed modo vltra cedo.ſic/nõne ptatem vtriuſq; gladij habuit petrus:dũ dixit dñs petro:ſufficiũt duo gladij:lʒ habuerit ſolum adminiſtrationẽ vniꝰ ſcilicet ſpiritualis non tepoꝛalis:quia dñs dixit.Mitte gladium tuũ in va ginam.non tamen ꝓpterea ei abſtulit. Et ᷣjm hoc videt ꝙ imperatoꝛ ſolum exercitiũ tẽpoꝛalis habercet ⁊ ſic faci liter per cõceſſionem pꝛicipis vel vacante imꝑio rediret exercitiũ ad papam in quo oꝛiginaliter ↄſiſtit oĩs iuriſ⸗ dictio ſicut vſufructus faciliter redit ad pꝛopꝛietatem: et ſic ar. ad queſtionem de facto. Imperatoꝛ conceſſit Legiti⸗ pꝛiuilegium cuidaʒ vt poſſet legitimare ſpurios:iſte legi matio qͥd timauu in terra in qua pꝛiceps iuriſdictionẽ pape ↄceſ⸗ operetur quo ad ꝓpoſitũ nõ ſit Auguſtus qꝛ cũ de facto alienat ha bet pꝛopoſitũ alienandi. ¶ So.aut conſidero ꝓpoſitum qð habet/⁊ quãdoq; habet diminuendi/aut cõſidero id quod habere debet:et ſemper debet habere pꝛopoſitum augmentãdi vt hic.¶ Item op.ꝙ etiam de facto alienare nõ poſſit.vt in coꝛpoꝛe quõ opoꝛtet epi.in pᷣn. So.quat⸗ tuoꝛ ſunt cõſideranda:pꝛimo factum ⁊ non dubium/ꝙ de facto diminuat. Iteʒ eſt conſiderare pꝛopoſitũ quod ha bere debet/⁊ non debet habere diminuẽdi. Item eſt con⸗ ſiderare ius alienatiõis /an de iure teneat in pᷣiudiciũ ſui ſʒ ſucceſſoꝛis nõ ꝑ.l.peto/S.pᷣdiũ.de le.ij.⁊ de hoc:j.dicã. UVerba ge ¶ Quero generaliter an verba pꝛolata referãtur ad ius neraliter an vero ad merũ factũ:Et dic ꝙ aut poſſunt operari ſᷣm ꝓlata an ius ⁊ non debent referri ad merum factum:vt.l.ca quidẽ referãtur ſi man. ita fu.ali.vt ma.et.l.ſtipulatio.S. ſi quatenus.aut᷑ ad factũ nõ poſſunt operari pᷣm ius/et tũc referũtur ad merum fa⸗ vel ad ius ctum vt aliquid operentur:vt.ff. de iureiu.l.ſed et ſi poſ⸗ ſeſſoꝛi · S. ſed ſi rerum.⁊.l.cũ ſeruus.de cõdi.et de.et.l.ſti⸗ pulatio:S.hi quoq; de vᷣbo.ob. Et per hoc ẽ ar.ad duas queſtiones.pꝛimo/ꝙ ſi liberauite a debito per acceptila tionẽ:⁊ pꝛomiſi penã ſi peterem:cõmittit᷑ pena ſi petã de facto:quia de iure petere nõ poſſum vt dicta.l.ſtipulatio S·his quoq;. ¶ Item eſt ar. ꝙ debemus tex. iuuare ne ſerat. Nũqͥd tenet legitimatio: Certe ſi ↄſideres ꝓxime dicta:⁊ dicas ꝙ unꝑatoꝛ concedendo pape iuriſdictionẽ totũ a ſe abdicauerit cum ſolũ exercitium haberet legiti⸗ matio non tenebit:licet eſſet facta in terra pꝛincipis ꝓdeſ ſet legitimatio etiã in terra pape ad quã ſe traſtuliſſet q̃ſi perſona eſſe affecta pꝛiuilegio arl ex ea.ff.de poſtu. Sed ſi dicamus ꝙ imperatoꝛ non potuerat a ſe abdicare tene⸗ bit legitimatio vbiq; facta cum imperatoꝛ retinuerit iu⸗ riſdictionem vbiq;.Caue tamen ꝙ quis legitimando nõ facit qd legitimuʒ.ſed iura legitimationis ei cõfert vnde remouet impedimẽtum et reddu eum iuri nature in qua non erat diſcretio in coitu. Conclude ergo ſic ꝙ aut ĩpe⸗ ratoꝛ vult alienare ſingłares res ſuas vłfiſcales ⁊ põt vt dicta.l.bñ aʒenone.aut vult alienare res ſingłares pᷣua. et aut per ſentẽtiã et põt dũ modo nõ erret.vt.l.elegãter de pig: act.aut per legem et poteſt. vt dicta.l.bene.aut per modum reſcripti et dicunt quidam ꝙ non poteſt per legem: quare de pꝛici. imper.offe.quod eſt falſum:quia imo poteſt ſi velit:ſi dicat non ob.tali lege in qua ipſe di⸗ xit ſe nolle alienare. Vnde non ex defectu poteſtatis ſed 4 Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis voluntatis vt plene dicam in l. pꝛeſcriptionej.ſi contra ius vel vtili.pu aut vult iuriſdictionẽ alienare ⁊ tũc aut vult alij cõicare ct poteſt. vt.l.j.S. cum vꝛbẽ.ff. de offi. pꝛefec. vꝛ. aut vult a ſe abdicare ⁊ tunc nõ videt᷑ ꝙ poſſit rationibus ſupꝛadictis:vel ſi dicas vt dixi ꝙ oĩs iuriſdi ctio oꝛiginaliter ſit in papa tunc borai g tẽ op.ꝙ ma⸗ le fecit imꝑatoꝛ intitulãdo hũc libꝛum codicem qꝛnimis enerale nomen aſſumpſit ⁊ obſcurũ:cũ ⁊ alij fuerint co⸗ ices. So. verbũ Juſtiniani tollit ambiguitateʒ: nã nul lus aliꝰ fuit codex dñi iuſtiniani niſi iſte ⁊ ideo nulla ob⸗ ſcuritas adeſt. Item dico ſi nõ eſſet adiectũ Juſtiniani adhuc intelligeret᷑ de iſto codice tantũ:quia genus ſemꝑ refert ſe ad potentioꝛẽ ſpẽʒ quã habet ſub ſe ſicut cũ dici mus apoſtolum intelligitur de paulo.ar.ad hoc inſti.de iure na.in pꝛin et.ff.de verbo.ob.l.j.in pꝛin.Et dicit᷑ co⸗ dex a cogendo.i.in pꝛecipiendo.pꝛecipit enim vt·j de ſa croſanctis eccleſijs l.iubemus.et de appel.l.pᷣcipimus. Vel dicitur codex a cogendo.i.cõgregãdo leges: legcs enim diſperſas ĩ vnũ colligit:hinc dicitur qlibet liber in quo ſunt plurarecollecta vt eſt Codex.vt.ff.de eden.l.ar gentarius ·S.·j.¶ Item op.quomodo fecit hunc codicem imperatoꝛ cum ſapiẽtes eũ fecerint vt in ↄſtitutiõe: So. nos debemus conſiderare tres cauſas efficientes huius operis.nam vna fuit pꝛoxima i.immediata ⁊ iſti fuerunt decem ſapientes.vt.j.in conſtitutione.alia fuit remota ⁊ iſte fuit Juſtinianꝰ qui videtur feciſſe poſtq; eius aucto⸗ ritate factum fuit.vt.l.ij·g· vt omnes.j.de veteri iu.enu. aliafuit magis remota ⁊ iſta fuit ipſe deus/qui eſt fons ⁊ oꝛigo oĩm ſciẽtiarum⁊ cauſa efficiens.vt.lʒ.fl.j..de pᷣſcrip. lon.tẽpo.⁊.l.ij.S·om̃ia j.deveteri iure enucle.i In glo.q̊ incipit quia iuſtini.ibiS· eſt et aliud. Vel dic ꝙ ad libuũ fuit impoſitũ cum nõ ſit nomen pꝛopꝛiũ:vt plenius.S.di⸗ xi.¶ In glo.que incipit qꝛ inũctus.i conſecratus in regẽ In glo·que incipit ſuperioꝛ in fl ibi iſtam tantum. Tu dic ꝙ imo eſt tota rubꝛica huius cõſtitutionis:quia geni tiui pꝛecedentes conueniũt ad determinationẽ alterius non faciunt per ſe partem nec per ſe cenſentur vt.ff. de au ro et ar.le.l.et ſi non ſint S·perueniamus.ct.l.quicqᷣdS. cum partes.de acquirẽ.rerum do.⁊.l.matre ·S·ſi quis rei ſue. de rei ven. 5 α△ Hota ꝙ ex hoc mperatoꝛ inuocat Additio ota ꝙ ex hoc ꝙ Imperatoꝛ inuocat nomen dñi⁊ nos inuocare debemus.ex quo infertur ꝙ notariꝰ in inſtrumẽto debet ſᷣm aliquos apponere nomẽ dñi:aut nõ valet tale iſtrumentũ ſᷣm ſpe⸗ culum in ti.de inſtrument.cduione in · S. j. Jo.fabꝛi. Jo. de platea ſolennis doctoꝛ⁊ Ang.de aretio in pꝛoemio nſtitutionũ allegant gloſ. in aut.vt pꝛeponatur nomen mperatoꝛis S. nos em.in verbo.auctoꝛitate.qꝙ limuãt n arduis negocijs ſecus in leuibus ar.l’.leuia. ⁊ ibi Bar. ff.de accuſatio.licet pꝛedicta gloſa illud non dicat/immo videtur dicere ꝙ ſtante cõſuetudine ꝙ nomen dñi appo⸗ natur in inſtrumẽto:ſi nõ apponeret᷑ viciaret᷑ inſtrumen tum:ex quo ĩfertur ꝙ cũ iſtud nõ reperiatur in iure cautũ maxime in requiſitis ad ſubſtantiã inſtrumenti.de quibꝰ per glo.in.l.generali de tabulis.li.x.C. Spe.vero ĩ dicto G.j.ꝙ ſi dicta inuocatio nominis dñi Jeſu chꝛiſti omitta tur nõ viciabitur inſtrumẽtũ ſiue in arduis ſiue in leuibꝰ Et huiꝰ opiniõis fuit Bal.in pꝛoemio.C. ang tamen de aretio.quẽ nomino angelũ lucis contrariã tenuit opinio nem in pꝛoemio cludit ꝙ inuocatio magni dei.vt puta. In nomine dñi eſt fiẽda in pꝛin.inſtrumẽti/adeo ꝙ dicit᷑ de ſubſtãtia inſtru⸗ mẽti tex.iuncta glo.in dicto.S.nos em̃.in glo.ſuper ver⸗ bo.auctoꝛitate que exponit. In noĩie dñi.Aut q̃riturvtrũ anni dñi vel natiuitatis ſint de ſubſtãtia inſtrumẽti:ita q; ſi nõ apponatur viciet᷑ inſtrumẽtũ: cõcludit ibidẽ glo.pᷣ⸗ dicta in verſiculo:ſed nunquid ꝙ ſic/⁊ ſe fundat glo.pᷣdi⸗ cta ſuper cõſuetudine:ſi fueri ↄſuetudo talis nõ veniunt apponẽdi anni incarnationisvel natiuitatis. In iſto paſ ſu mihi videt᷑ ꝙ Ang.in loco.S.allegato nonviderat glo. pᷣdictam. Nam ipᷣe ange.allegat dictã glo.ad hoc ꝙ anni incarnationis dñi ſunt de ſubſtantia inſtrumẽti/ꝙ tñ pꝛe fata glo.non dixit:immo potius contrariuʒ: qꝛ fundat ſe Sabi ſuper cõſuetudine ꝙ nõ faceret/ſi de ſubſtãtia eſſet Quicquid ſit in tantoꝛũ opinionũ diſcrimine: dico poſt ange.in loco.vt.õ.nomen dñi debere per notariũ apponi in inſtrumento per tex. in pꝛoemio Inſti.iuxta b ibi. Ad ideʒ adduco hic tex.noſtrũ.ad idem tex. In nomine nſti.verſiculo vel clarius.⁊c. Ubi con dñi.ff.vtrobiq; veteris ⁊ noui.Et crederem ꝙ attenta ge⸗ nerali cõſuetudine hodierna q̃ in pꝛedi.ita ſe habet ꝙ nõ als valeat inſtrumentũ niſi pꝛedieta tam nomine dũi ꝙæ anni dñi incarnationis fuere appoſiti optima eſt cõſu le⸗ gum interpꝛes pꝛecipue in dubijs opinionibus doctoꝛũ m doctrinã Bar. in.l.aſſiduis. C. ꝗ potioꝛes in pigno. habẽt᷑.j.per.l.minime ff.de legibꝰ.⁊ in.l.de quibus.co.ti. vide Bar. in pꝛoemio.ff.idem Bar. in rubꝛica.ff. de no⸗ ui operis nunciationc. Adde tex.in.c. In noiĩe dñi.xxiij. diſtin. c. In nomine dñi.cx.de teſtibus·c.licet.xxvi.q.vji. et in pꝛedictis hodie ſit cõſuctudini ſtandũ facit in argu⸗ mentum tex.in.l.teſtamenta.verſiculo. mos namq; reti⸗ nendus fideliſſime vetuſtatis eſt ⁊c.de teſtamẽtis.pquẽ adduco ad iſtud pꝛetactum pꝛopoſitum. mpatoꝛ pᷣmo deſcribit finalè Ec q Ue. Srehon vel cauſam ſui oꝑis. Sc&ᷣo materialẽ ⁊ artificialẽ foꝛmalẽ: ⁊ coclu A dit duo.hoc facit ſũmatim.Diuide ſᷣm glo.vel clariꝰ dic ꝙ pᷣma pars ponit multiplicẽ finalẽ cauſa huiꝰ operis vſq; ad verſum.⁊ ideoq;.ibiponit cauſaʒ artificia lem huius operis:vſq; ibi quibꝰ. Ibi ponit foꝛmalẽ ⁊ ma terialẽ vſq; ad ·S.hoc igit᷑. IObi ponitur duplex finalis in⸗ tentio Imperatoꝛis: vna generalis quo ad totũ coꝛpus iuris:alia ſpecialis q;tum ad iſtud volumẽ.i¶ Et ad eui⸗ dentiam quero an iſtud ſit conſtitutio vel quid:⁊ dico ꝙ iſtud poteſt dici cõſtitutio: qꝛ qdð pꝛincipi placuit habet vim.l.⁊ vocat᷑ conſtitutio.vt.il.j.ff.de conſti.pꝛincipũ.ſed hic multa ſibi placuerũt.ergo ⁊c. Item poteſt dici pꝛoe⸗ miñ ⁊ natura ⁊ effectu:qꝛ reddit nos attentos /dociles⸗⁊ beniuolos:vt dicit glo.ar.l.j.ff.de oꝛig.iur. Item poteſt dici epiſtola.nam ſalutatiões hodie in epiſtolis nõ ponũ tur:ſed tm̃ nomen mutẽtis. Itẽ ⁊ in ſubſcriptione nomẽ eiꝰcui mittitur:habet em hec epiſtola narrationẽ.pꝛimo. nam narrat quattuoꝛ ſenatoꝛibꝰ vſq; ad.S.hoc igit᷑. Ibi ponit concluſionẽ vſq; in finẽ:⁊ ſic erũt pꝛincipaliter due artes ⁊ pꝛima ſubdiuidit᷑: quia pꝛimo ponit᷑ multiplex nalis Imperatoꝛis intẽtio. Secundo rtiftcialts. Der tio materialis ⁊ foꝛmalis.partes patent.vt.S. Sed dñs Mar.diuidit cõſtitutionẽ in tres partes:qꝛ in pꝛima po⸗ nitur pꝛobitas imperatoꝛis vſq; ad.v.multitudinem.ibi ponitur eius ſciẽtia in eligẽdo pꝛudẽtes ⁊ reſecando ſu⸗ erflua/ dando foꝛmã ſapiẽtibus.vſq; ad.S.hec igitur. ibi cõcludit ⁊ dicit ſummarie:pꝛimo ꝙ imperatoꝛ intẽdit quattuoꝛ facere. Pꝛimo donũ communi vtilitati facere. Secundo pꝛolixuatẽ litium amputare.Tertio multitu⸗ dinem cõſtitutionũ ⁊ ſuperfluitatẽ reſecare. Quarto vnũ codicẽ ↄponere hoc dicit.vſq; ad.S.ideoq;. ¶ Caſus in terminis cõmode poni nõ poteſt.ſed fingas queſtionẽ ta lem. Senatoꝛes q̃ſiuerunt ab imperatoꝛe ſic ſcimus ꝙ of⸗ ficium debet eſſe circa duo.ſ.arma⁊ leges.Circa arma ſci mus vos benc intendille.ſed querumꝰ qualiter feceretis circa leges. Reſpõdet imperatoꝛ:hec que nullꝰ eſt auſus aggredi huc vſq; ipſe aggredit᷑:⁊ quattuoꝛ ĩtẽdit facere. Pꝛimum eſt hoc donare vtilitati cõmuni.Secũdo lites amputare.Tertio ſuperfluitatem cõſtitutionũ reſecare. Quarto vnũ codicẽ componere ſub ſuo felici nomine qui vocet᷑ Codex iuſtiniani.hoc dicit. Ex tex.auſus eſt Jau di pꝛobitatẽ dñi imꝑatoꝛis ᷣm dñũm Mar In pᷣſenti.i. tẽpoꝛe noſtri imperij ſᷣm Ja.de are(. Cõmuñnibꝰ nõ dico publicis. Nam publicũ reſpicit pꝛicipaluer rem publicã romanoꝛũ:ſed cõmune reſpicit oẽs.vt.l.j.in fl .”j. de cadu. tol.voluit ergo in cõmuni oĩbus ꝓſpicerel Et pꝛolixita⸗ tem Jecce ſcdᷣm qð intẽdit imꝑatoꝛl Multitud ine E& cce tertium quod voluit imperatoꝛ.⁊ ſᷣm dñm Mar.ponitur impcra.ſcientiał Opoꝛtet.i.vtile eſt. ¶ Nota ꝙ imperatoꝛ voluit donare hoc opꝰ cõmunivti litati. Item lites amputare. Item multitudinẽ legum re ſecare. Item vnſi codicem componere.i Op. ꝙ littera ſi⸗ bi implicet cõtraria.nam verbũ pꝛeſentis tẽpoꝛis ⁊ pᷣteri ti ſunt cõtraria.vt.l.verbũ erit.⁊ l.verbũ opoꝛtebit.ff.de verbo.ſig.⁊ tñ hic ponit᷑ vtrũq; ſcʒ verbũ in pᷣſenti ⁊ ver bum cenſuimꝰ.So.vt glo.qꝛ reſpicũt diuerſa v̈ba. Itez op.quõ in pꝛeſenti donat cũ ſapientes compoſuerunt po ſtea. So.quia incõtinenti cõpoſuerũt videct᷑ eſſe iã in pꝛe⸗ ſenti cõpoſitũ.¶ Item op.ꝙ male dicat neceſſario ⁊ opoꝛ⸗ tet/cum pꝛinceps ſit ſolutus legibus. vt.l.pꝛinceps. Fde legi.So.expone neceſſario.i.vtiliter.⁊ opoꝛtet.i.vtile eſt. ¶ Quero an per hanc conſtitutionẽ madetur codicis cõ De nouo Cogice faciendo. poſitio?⁊ dicũt quidam ꝙ non:quia hic ſunt pꝛolata ver ba de pꝛeterito ſcilʒ cẽſuimus:⁊ mandatũ reſpicere debʒ futura.vt.l.ſi vo·S.ſi poſt credità.ff manda.⁊ verba de pᷣ terito pꝛolata non diſponũt de pꝛeſenti. vt.l.ex hac ſcri⸗ ptura. ff. de dona. ⁊ ideo non puto ꝙ hic demandetur cõ⸗ poſitio:tamẽ quia ſcribitur ſenatoꝛibus qui non ſunt illi qui coꝛrigere ⁊ compilare debeant. ¶ Item quia verba dirigũtur ad honoꝛatum.i.ad ſenatoꝛes qui repꝛeſentãt rem publicaʒ que ex hoc opere honoꝛatur: ſed eſt quedã diſpoſitio ⁊ lex:quia non refert ⁊c̃.vt. l.cum pater.S.do⸗ natiõis.de le.ij.⁊ quia quicquid ſcribitur ſenatoꝛibꝰ per pꝛincipem eſt lex generalis.vt colligitur ex.l.iij.j de leg. ¶ Item quero quando facta fuerit hec cõſtitutio.an poſt compilationcem vtriuſq;. C. vel alterius.⁊ videtur ꝙ poſt omnem compilationem cum dicat ſe donare:⁊ certuʒ eſt ꝙ antiqua non donat:quia illa erant vicioſa ⁊ illas habe bat res publica.Et ad declarationem huius queſtionis quero quid demonſtret hoc ꝓnomen hec an iura vetera coꝛrigenda:⁊ videtur ꝙ ãtiqua/quia rubꝛica dicit deno uo codice componendo ⁊ non compoſlſilo.“ rcie quia littera dicit coꝛrigenda/⁊ ſic videtur añ cõ ſtitutionem vtriuſq; C. facta. ecõtra videtur ꝙ on vtra q; conſtitutionem codicis fuerit facta: nã quid eſſet di⸗ cere ꝙ donaret vtraq; iura incoꝛrecta ⁊ vicioſa. Pꝛeter ea quomodo donaret illa cum res publica illa habebat. ¶ Item quia rubꝛica dicit repetite pꝛelectionis. Sed p⸗ mum verius ⁊ quocunq; exponas coꝛrigenda ideʒ eſt ef fectꝰ ſi recte intelligas:nam ſi exponis coꝛrigenda pꝛo⸗ pꝛie conſidera duplicem demonſtrationẽ/ vnã mẽetalem iſſi dicat imperatoꝛ hec ſcilʒ iam coꝛrecta in mẽete noſtra coꝛrigenda tamen per actũ exterioꝛem.⁊ eſt hec demon⸗ ſtratio. alia.ſ.extrinſeca.vel ſi exponas iã coꝛrecta vt fa De dictio cit Ja.de are.dic ꝙ dictio iaʒ habet demonſtrare tria tẽ⸗ ne iam. poꝛa. ſpꝛeſens pꝛeteritũ ⁊ futurum:a hic denotat futurũ quaſi dicat imperatoꝛ hec iam coꝛrecta.i.dũ ⁊ qũ erunt coꝛrecta. Ad contraria reſponde vt in quaterno atiquo. ¶ Op. ꝙ hic non debeat dici conſtitutio pꝛimi codicis cũ ſit foꝛma mutata poſt eaʒ vt l.iuł·.S. ſed ⁊ ſiquis.ff ad ex hiben. So non eſt mutatum in totum ſed in quibuſdam particularibꝰ que nõ hũt alterare totũ:vt.l. ꝓponebat᷑. ff. de iudi. ¶ Itẽ op.cũ ſit aliquid additum ⁊ detractũ di citur eſſe effectum nonũ ius ciuile.vt.l.ius ciuile.ff.de iu⸗ ſti ⁊ iur. So.aut conſideras ipſum totale coꝛpus ⁊ nõ di citur effectum nouum ius vt hic.aut cõſideras id quod eſt additũ:⁊ tunc ſi põt conſiderari per ſe ⁊ illud dicitur nouum ius vt in cõtrario alleg.nõ.ar.l.ſeruitutes.S·j.de ſerui. C Ideoq; Decẽ fuerũt viri qbꝰ fuit ↄmiſſa codi⸗ cis cõpoſitio qͥ hic cũ ſuis cognominibus deſcribuntur. h. d. vſq; ad.Squibus. Ut ponas caſũ in terminis finge ꝙꝙ queratur ab imperatoꝛe ale⸗ viros ipſe elegerit ad hoc opus fiẽdum: ⁊ ipſe rñũdet ꝙ tria conſiderauit.ſ.ope ris ponderoſitatem / operis altitudinem /operis vtilita⸗ tem et ideo opoꝛtebat viros ſufficientes eligere: ⁊ ideo eligit. x.viros ſufficientes ad hoc quos ·.nominat ⁊ co⸗ gnominat h.d. ¶ Nota ꝙ viri debent eligiſᷣm qualitatẽ operis. Itẽ pꝛelatus debet curare ſubiectos ⁊ quis bene adminiſtrare poſſit quod ſibi conceſſum eſt. Sp.ꝙ exq̃ ſtoꝛ ſit nomen offcij.vt l petitionẽ.S.egrediẽtem.de ad uo.di. iudi. So.vt gl. ¶ Item op.ꝙ conſul ſit illuſtris nõ tm̃ clariſſimus vt.l.jj.de offi.cõſul. So.aliud eſt in con ſule vt ibi:aliud in cõſulari vt hic.qui conſularis eſt/qui inſignia conſulatus poꝛtat ⁊ dignitateʒ expectat.¶ Que ro qui dicãtur interagẽtes ⁊ dic vt glo.¶ Item quero qᷣt fuerunt ſapientes in cõpilatione alioꝛum libꝛoꝝ.⁊ dic vt glo.¶ Quibꝰ Joñs ĩperatoꝛ electis viris foꝛmã tradidit vt pᷣfationes ⁊ ſił ia cõtraria reſecarẽt ⁊ his q̃ ĩi deſuctudi nem abierunt claras ⁊ apertas leges nobis traderent ⁊ vnũ codicem componerẽt:⁊ ſingula oꝛdinatim ponerẽt h.d. Vel dic bꝛeuiꝰ ꝙ hic traditur foꝛma operis ⁊ eiꝰma teria.h. d. ¶ Pone caſum ĩ terminis:queritur ab impera toꝛe qualẽ foꝛmã dederit ſapiẽtibꝰ electis. Rñdet ꝙ de dit eis foꝛmam quã iuſſit ſeruari ſ.vt pꝛefationesſuꝑflua 2 contraria reſecarent niſi diuiſione adiuuẽt᷑ ⁊ eas etiã quue in deſuetudinẽ abierunt claras.ll.componerent ad⸗ ꝓpterea viciãtur ĩmo valeant ⁊ generales ſicut ⁊ ille va⸗ lent.⁊ ſunt gñales q̃ miſſe ſunt ad certas ꝑſonas cõſilio pꝛocerum vel ſine ⁊ poſtea ĩ hocvolumine ſunt deſcripta h.d. ¶Cͤ Ex tex.pᷣterꝙ; referas ad oĩa ſupꝛadicta.ſ Diui⸗ ſiõe] Ex hoc collige ꝙ iudex dʒ teſtẽ diuiſione iuuare ſi poteſt vt non videatur ſibi cõtrarius ne cadat in crunẽ falſi vt plene dixi ĩ.l.cuʒ de etate.ff.de/ ꝓba. IJmmo ꝓpo⸗ nitur augmentatiue non coꝛrectiue ꝓpter copulaʒ ⁊/qᷓ ſibi adiung it᷑. vt plenius:j.dicam.¶ Eerba eoꝛum..Ex hoc collige ꝙ ſi vnus contrahentium dicat ꝙvult ſibi fie ri inſtrumentũ ad ſenſum ſapientis ſᷣm ꝙ ſapiens poteſt mutare verba non autem mentẽ. de quo plene nõ.in.l.ſi maãdato.S En 1 n pmo loco Hota duo pᷣmo argu mentãaãdum eſſe ab oꝛdi MNota ſuperſlua reecanda ⁊ taliter ne id ꝙ remanet re⸗ ne. ſecũdo ꝙ oꝛdo ſit ſeruandus. maneàt defectiuũ ſed perfectũ ⁊ iolidũ. Item nota om nia: contraria reſecãda.Alia notabilia dixi ſuper tex. ¶ Ad hãc partem op.pᷣmo ſᷣm gl.ꝙ omnia ſuperflua nõ ſunt reſecata ĩmo aliqua reperiuntur. vt. l.fi.⁊.l.arbit᷑.ff. der dic ae pgignon ſen certe gloſ.nõ bene facit opponen⸗ do de illis.ll.quia hic dicit nil ſuperfluume ſe ĩ hoc codi ce ⁊ ille.ll.ſunt in.ffo.veteri:⁊ ideo melius eſſet opponere de.l. ſi quis in conſcribendo.jde epiſ.⁊ cler.que lex repe titur.S.de pac.So.vt per glo.dict.l.arbit᷑.⁊.l.fi.de diſtra ctio.pign. Ael dic ꝙ nõ ſunt ſuperflua.qꝛ in vna plus eſt qᷓ; in alia. Et eodẽ mò reſponde ad.il.raptoꝛes.j. de epiſ. ⁊ cleri.que repetiturã ti.de rap.vgi. Vel dic ꝙ ideo po⸗ nunt᷑ in pluribus locis quia faciũt advtrãq; materiam:⁊ ideo neceſſariũ fuit eas repeti. 6 Itẽ op ꝙ aliqua contra ria reperiant᷑.vñ ob.ſᷣm glo.l.ſi poſt·.j.de iur.⁊ fac.ig.ad l.cum putareʒ.ff. fami.her. Sed certe glo.non debuit de illis.ll.opponere cum vna ſit in codice alia in. ffo.⁊ ideo melius fecit opp.de.l.ſi donatione.⁊.lł.illud.de col.que vigdentur ſibi contrarie: quia vna dicit donationem non eſſe conferendam.alia ꝙ ſic.ſed dic ꝙ illa contraria diui ſione iuuantur.namvna lex loquitur de ſimplici donatio ne.alia de donatiõe cauſa moꝛtis.Et ſi dicas ſi diuiſiõe iuuantur:ergo non ſunt contraria. Pꝛeterea ⁊ lex ꝙ nul la contraria debent reperiri in hoc lib.vt.l.ij.S·contrari um·j.de vete.iur.enu. Reſpondeo aut conſideras appa⸗ rentiam:⁊ vid entur contraria/aut cõſideras mentem in trinſecus ⁊ non ſunt contraria:aut cõſideras declaratio nez iudicis ⁊ doctoꝛis qui declarant mentem legũ.⁊ eti⸗ am pᷣm hoc non ſunt contraria quia concoꝛdantur et iu⸗ uantur. Item op.ꝙ dictio immo/ponatur coꝛrectiuevt Ne dictio l.ſi vehenda ·S.pe.⁊ fl.ff. ad.l.rodi.de iac. So.hoc opera ne immo. tur dictio ⁊/que hic adiungit᷑ ⁊ non in contrario.Sic et ałs relatiuum quis vel qui.habet de ſuinatura determi⸗ nare ⁊ reſtringere:ſi tamen copula ſibi adijciatur vel di⸗ ctio implicatiua.vt.l.ſi quid harum/S.interemptuʒ.ff.de le.iij.⁊.l.hec adiectio. Vel dic aut in oꝛatiõe que pꝛece⸗ dit dictionem immo eſt maioꝛ ratio qᷓ; in ſequenti/⁊ non coꝛrigit᷑ pᷣma vt hic.aut eſt maioꝛ in ſecũda qᷓ; in pᷣma et ppma coꝛrigit᷑:vt in ðᷣrijs. Vel dic ꝙ aut dictio ĩmo/adij⸗ cit᷑ ⁊/ vel alia ĩplicatiua ⁊ tunc nõ ponit᷑ coꝛrectiue:vt h. aut non adijcitur dictio ĩplicatiua/vel copula et/tũc aut dictio ĩmo ponitur inter contraria ⁊ ponitur coꝛrectiue vt in contrario:aut ponitur inter diuerſa ⁊ non ponitur coꝛrectiue:vt.l.iubemus·S.ſane.j.j.de ſacroſanc.eccle. ¶ Item op.ꝓ male appellet hunc codicem ſanctionem: immo ſanctio ſumitur pꝛo toto coꝛpoꝛe iuris:vt in pꝛoe⸗ mio.ffoꝝ.So.tribꝰ modis accipitur ſãctio/ vno modo: pꝛo Aeider lege non intelligas diſtributiue ſed collecti ue. id eſt pꝛo omnibus legibꝰ ſimul iũctis:vt in ↄtrario. Alio modo ſumitur pꝛo volumine codicis:vt hic. Alio modo pꝛo quadam lege penali:vt.l.ſanctio.ff.de penis. ¶ Item op.ꝙ non ſit argumẽtum ſumẽdum ab oꝛdine: vt.l.cum paterS.fidei tue.ff. de le.ij.Sol.aut eſt iur diſ⸗ poſitio ⁊ ceſſat argumentũ ab oꝛdine vt in contrario:naʒ cum a nomine ſumatur quedã coniecture patet ꝙ nõ ha⸗ bent locum vbi eſt certa iuris diſpoſitio:quia in incertis non certis.⁊c.vt.l.continuus·S.cum ita.ff.de verbo.ob. et. l. pediculis.S· argento ff.de auro ⁊ argen.le.aut nõ eſt certa iuris diſpoſitio:⁊ tunc in dubio ſumimꝰ argumẽtũ Fo. II. ab oꝛdine vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ oꝛdo nõ ſit ſeruãdus vt hic. QOꝛdo an Z..nec eniĩ.ff. de ſolu. So.aut oꝛdo eſt de ſubſtãtia rei ge⸗ ſit ſeruan⸗ ſte: vel dat foꝛmã rei ꝙ idẽ eſt/⁊ tũc debet ſeruari:omiſ⸗ dus. ſus viciaret vt hic.aut oꝛdo nõ dat foꝛmã rei vel non eſt dẽtes ⁊ detrahẽtes veteribꝰ: ⁊ verba mutãtes vt clario res ſint:⁊ ĩvnũ codicẽ reducãt:⁊ eas oꝛdinatun ponãt ⁊ ſub cõgruis titulis ⁊ cũ die ⁊ ↄſule:vt ex die ⁊ ↄſule ⁊ ea rũ cõpoſitione appareat oꝛdo.⁊ ſi careat die ⁊ cõſule nõ Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis de ſubſtantia ⁊ tunc non debet ſeruari/⁊ omiſſus non vi⸗ ciat rem de qua agitur vt in contrario et.l.pꝛepoſteri.j⸗ de teſtamen. ¶ Item op. ꝙ non valeant ſine die ⁊ conſu⸗ le.vt.l.ſi quaj de diuerſis reſcrip.Sol.aut queris an lex valeat ſine die ⁊ conſule ⁊ dico ꝙ ſic: ſi eſt redacta in coꝛ⸗ poꝛe iuris:vt hic.aut q̃ris de reſcripto an valeat ſine die et conſule.et dico ꝙ non:vt in contrario niſi eſſet reda⸗ ctuʒ in coꝛpoꝛe iuris.aut queris de inſtrumento:an va⸗ leat ſine die ⁊ conſule ⁊ dic ꝙ aut loqᷣmur de inſtrumento publico aut in pꝛiuato.in publico dic ꝙ nõ valet ſine die 7 cõſule.vt in aut᷑.vt pꝛepo.nomen imperato.in pꝛincip. ⁊.l.j·S· editiones.ff.de eden.in pᷣuato eſt opinio /quidam ꝙ ſic:alij ꝙ non per.l.cuʒ tabernam ·S·idem queſijt.ff.de pigno.ego puto ꝙ debeat apponi nec in.l.cum tabernaʒ queritur an debeat apponi dies vel non: immo poſſuʒ di cere viciari ibi ſcripturam licʒ ibi non vitietur pignoꝛis obligatio de qua aliter conſtabat.vt.l.contrahitur.ff. de pign.¶ Item op.ꝙ ea que ſunt reſcripta ad certas perſo⸗ nas non habeant vim legis generalis:vt.l.ij.j de legi.et conſti.So.vt gloſ.⁊ iunge ſimul ſo. Et dic ꝙ aut impe⸗ ratoꝛ reſcribit eo animo vt eſſet ius cõmune:⁊ non pꝛiui⸗ legium alicuius ⁊ hʒvim.l.generalis.aut reſcripſit in pꝛi uilegium alicuius:⁊ tunc aut illud pꝛiuilegium eſt reda⸗ ctũ in coꝛpoꝛe iuris ⁊ habet vim legis communis vt hic niſi eſſet expꝛeſſe dictum ꝙ non haberet locũ in alijs per ſonis:aut non eſt redactum in coꝛpoꝛe iuris ⁊ non valet vt lex generalisvt in cõtrario. C Hoc igitur.iperatoꝛ vult oſtendere duo. Pꝛimũ ꝙ ipſe eſt ſollicitus ad bo⸗ num commune.Secũduʒ ꝙ de cetero.ll.ex iſto.C.nõ ex alijs allegentur.h.d.¶ Diuide in duas partes:quia in ꝑ⸗ ma parte imperatoꝛ ponit concluſionem ſue intentionis generalem:quantum ad totum coꝛpus iuris que colligi⸗ tur ibi ſtudentes ⁊c.vſq; ad ver.vt ex eo.ibi ponit cõclu⸗ ſionem ſpecialem quantũ ad iſtud volumen vſq; in finẽ. ¶ Pone caſũ in terminis ſic. Querunt ſenatoꝛes a pᷣnci⸗ pe.quare nobis hanc epiſtolã ſcripſiſtis reſpondet im⸗ peratoꝛ ꝙ pꝛopter duo.pꝛimo vt ipſi videant quałr eſt in tentus circa bonum commune:⁊ vt videant ꝙ ipe ſtudet certas ⁊ indubitatas leges in vnum codicem eſſe reda⸗ ctas:⁊ ipſe tantum modo in iudicijs decetero allegttar. h. d. C Sequentia leguntur extraoꝛdmnarie vſq; ad ti.de ſacroſan.eccle. Jacobus Butrigarij. . Add iti Adde hic ad finem pᷣncipi an liceat ali⸗ tio. cui fame ſeu honoꝛi alteriꝰ aliquid de⸗ tractando dicere:Pic ſimpliciter ꝙ non.not.in.c.ho mi⸗ cidioꝛũ.de peni.di.j.⁊ ibi.glo.in vᷣbo.detrahit.que tales vocat detractoꝛes homicidas:quia qᷓ;tum in eis eſt pꝛi⸗ uant animã que melioꝛ eſt pars hominis vita:duʒ negat virtutes quibus anima viuit eſſe in ea:vt puta ſi quis di⸗ cat ſapientem ſapiẽtiam non habere:caſtum caſtitatem. Sicut iudei dicentes Chꝛiſtũ in belʒebuth demonia eij⸗ cere.xxj.diſtin · S.j.et hoc eſt peccatũ contra ſanctũ ſpiri tum.c.ſi euangelica.lv.di.xxxij.q.v.qui viderit.⁊ hoc eſt er̃ iudiciuʒ. In iudicio vero ſi cauſa illud requirat:licet alteri detractare.l.eum qui nocentem.⁊ ibi bar.ff de iniu rijs.in aut᷑.de non alienandis ·S.pe.et maxime ſi intereſt reipublice quia ſpurius falſarius vel homicida de quo ꝑ cy.in.l.ſi non ↄuitijjde iniurijs in.viij.q. Idem cy.in.l. iij . de liber. ⁊ poſthu.Hu.⁊ hoſt.in ſũma de iniurijs ex. pↄtra nos.canoniſte in.c.accedens.de purga.ca.oldra⸗ us conſilio.ciij.incipi.cõſueuit dubitare.aʒo.in ſũma de infa. bal.hic in quarta oppo.⁊ quando poſſit impune iniuria dici per ange.in.lł.iij.de liber.⁊ poſthu·j.faciũt qᷓ nota.per bar.⁊ ange.in.l.que omnia.ff.de pꝛocur.notant guillermus de cu paul. de caſtro.bal.ange. et ibi alex. et imoꝛtalis fame iaſon de may.in.il.fi.ꝙ qſq; iuris in aliuʒ ſtatuerit.ff.in.j.colum. verſiculo.item facit.⁊c.et in vᷣſi⸗ culo tertio facit.c.⁊ ibi bar.⁊ ſaly.Nã licet diceres tu mẽ tiris vel teſtes eſſe falſarios pecunia vł aliter coꝛruptos pꝛo defenſione iuris mei ſᷣm pꝛefatos doctoꝛes in locis vbi.S.per ang.in.l.apð labeo·S.ꝙ ait.⁊ in.l.iniuriaꝝ·S·ſi quis.ff.de iniurijs.bar. in.l.ſi quis extraneꝰ.ff. de acqui. beredi. et ibi doctoꝛes per iaſonem in.l.non ſolum · S. moꝛte. de noui operis nunciatione.ff.per abbatem in.c. cum te.de re iudi.ex.alex.in.l.turpia.ff.de leg.j.⁊ ibi ante bar.abbas in.c.eam te.de iureiurã.alber.de roſaã ſcðᷣa parte ſtatutoꝛum.q.xliiij.incipi.ſed quid ſi quis.⁊c̃.aut cauſa hoc non requirit nec facit ad defenſionem cauſe ⁊ tunc non eſt licitum alteri maledicere.l.quiſquis.de po/ ſtulãdo.⁊ ibi bal.cõtra aduocatos ꝓꝛumpentes in vᷣba iniurioſa potius ad inuidiã loquẽtes qᷓ; iura partium re leuãtes:vtinã ab iſtis illicitis ſuꝑfluiſq; abſtinerẽt facũ⸗ di aduocati andegauẽſes.Si vero loquamur in e iudi⸗ cialibus non licet alicui ↄuiciari:reqre.not.in.c.ſi pecca uerit.ij.q.ij.adeo tamen ꝙ dicẽdo alicui veritatem ſim⸗ pliciter iſtud eſt licitũ ſᷣm iacobũ de bel.viſu.⁊ bal hic ꝙ ego intelligo ꝓcedere iuxta doctrinã bar. in dic.l.eum qui nocentem.per panoꝛ.in.c.nouit.ex.de iudi.vbi ſi peccauerit frater tuus.⁊c̃.¶ Hic ſuꝑ vᷣſiculo tex.noſtri in · S.· j. dum tex. dicit Theophilũ virũ ⁊c̃.dic ꝙ doctoꝛa⸗ tus eſt dignitas.tex.in.c.quanto.de magiſtris ex.Et ibi panoꝛ.in notabilibus vbi allegat tex.noſtrum hic.idẽ te net Bar. hic in.ij.col.vᷣſicu.quero circa hoc ⁊c. Et ꝙ do ctoꝛatus ſit dignitas patet:qꝛ doctoꝛ habet iuriſditionẽ oꝛdinariam in ſcholares aut.habita.⁊ ibi Bal...ne filiꝰ pꝛo patre.⁊ tex.in pꝛoemio.ff.S.fl.⁊ habere iſtam iuriſ⸗ dictionem eſt dignitas quod apparet:qͥa als repellunt vt infames.vt.l.pꝛetoꝛ.ff.de his qͥ not.infamia.fateoꝛ ta⸗ men ſᷣm bar hic.ꝙ doctoꝛ non eſt illuſtris vt in pꝛoemio. ff ſi tamen doctoꝛ legerit per viginti annos dicet᷑ comes ſacri palacij:vel clariſſimus.de quo per abba. in.c.pꝛo⸗ poſuiſti. ex. de taore⸗ ct.l.j.⁊ ibi.io.de pla.de pꝛofeſſo. qui in vꝛbe conſtã.vide tex.ad hec dicta.in·S.reliquos. in aut.vt liceat mr̃i ⁊ auie coł.viij.panoꝛ.in dicto.c.quã⸗ to.tex.in.l.alexandrinis.de decurio. C.li.x.ibi io.de pla. ⁊ luc.de penna.poſt bar.ibi in pᷣmo nota.inter quos repe rio dñm doctoꝛem anſelmũ reynaldũ in floꝛẽtuſimo an⸗ degauoꝛũ pꝛimam obtinens in iure ciuili cathedram oꝛ⸗ dinarie legentem:necnon dñm henricũ de carnaret pᷣmã in iure canonico obtinẽs regẽtiã virũ ſumme theoꝛice ⁊ pꝛactice officialẽ reuerẽdi ĩ xpᷣo patris dñi andegauẽſis epiſcopi.at etiam dñm paſſinũ.iuris vtriuſq; doctoꝛem diſertiſſimũ in pꝛedicta andegauoꝝ achademia lecture oꝛdinarie ac tutele reparatiõibus lectionum ſuoꝝ ſcola⸗ rium incumbẽtem:non pꝛetermittẽdo ſpeculatiuũ virũ lectura facundũ doctoꝛem meritiſſimũ regentem in pᷣdi⸗ cta vniuerſitate dñm egidium de comers:vulgariter vo⸗ catum langlade officialem reuerendiſſimi cardinalis de lulanburſo epiſcopi ſenomanẽſis.non pꝛetermittendo honoꝛatiſſimũ iuris vtriuſq; doctoꝛem regẽtem in facul tate ciuili dominũ ludouicũ de la honue:quẽ mihi ſemꝑ reperi amicum/totũq; paratuʒ.cui me ad antidota reco⸗ gnoſco obnoxium.⁊c̃.necnon cariſſimum amicũ meum iuris vtriuſq; doctoꝛem conſiliariũ ac vice pꝛeſidentem ducatus ſeu concilij andegauie dñmæfranciſcum laſnier regentem in facultate ciuili:in locum dicti la honue.cuiꝰ anima in pace requieſcat:regratiãdo litteratiſſimo viro ac nobili in legibus liceñ.ſcientie ac bonoꝛũ moꝛum dire ctoꝛi magiſtro ioãni arnauld. capitaneo de bꝛiulay auun culo iam dicti laſnier.¶ Ex pᷣmiſſis eſt inferendũ ꝙ infa⸗ mes ⁊ apoſtate ⁊ ſimiles qui nõ ſunt capaces nõ poſſunt doctoꝛari qð pꝛocedit etiam in iudeis qui doctoꝛari non poſſunt:quia ſunt incapaces alicuius dignuatis.lʒ.fi.. de iude.et ibidem bar.cõcludit ꝙ iudeus non poteſt docto⸗ rari: ⁊ ita ſe dixit ałs conſuluiſſe cuidam iudeo de quo per ummoꝛtalem iaſonem de map.in rubꝛica.ff. de iuſti⸗ tia et iure panoꝛ in dicto.c.quanto.S.allega. Vnde per pꝛemiſſa teneo doctoꝛatum eſſe dignitatem:nec obſtat opinio bar.in.l.ex eo.de milit.teſtam ff.vbi concludit nec miles/ neq; doctoꝛ dicantur habere dignitatem. ⁊c᷑. alibi vt in locis ſupꝛa allegatis tenet contrarium idem tenuit in pꝛoemio.ff. contra moꝛem ſuum ſolitũ:ſibi con⸗ trarius:ſatis poteſt dici ꝙ doctoꝛ ſaltem legens inconti⸗ nenti ꝙ incepit dicatur dignitatem habere ꝓbatur ma⸗ xime cum habeat iuriſdictionem oꝛdinariam ſuper ſcho lares.dicta aut᷑.habita.quam iuriſdictionem non habe⸗ ret ſi dignitatem per doctoꝛatum habere non diceretur ſm bar. hic in.iij.col.idem voluit panoꝛ.in dicto.c.quã⸗ to. de quo per franciſcum de zabar.in clemen.iij.de ma⸗ giſtris.et ibi tex.iuncta glo.ibi. Quero vtrũ doctoꝛ eo ipſo quo doctoꝛ eſt nobilis eſſe dicatur:Dic ꝙ ſic. vt not. mn.l pꝛouidendum.i. de poſtu.in verbo nobiliſſimos.iun⸗ cta glo.ij.et ibi.cy.de piſtoꝛio.declarans/ an et quando ſcientia nobilitet vel non:et que nobilitas ſit pꝛeferenda ſanguinis vel virtutis pꝛoueniẽtis pꝛopter meritum de qua nobilitate habetur in.l.diximꝰ.S.ſi pater.in fine ſui: De emendatione Juſtiniani Codicis. Fo. III. vbi dicitur vulpinianus nobiliſſimus.⁊c.ff.de excuſ.tu. ⁊ cu.hinc dixit panoꝛ.in.c.de multa.ex.de pꝛebendis.in verſi.circa ſublimes.i.nobiles/quaſi ſupꝛa alios eleuati ſeu limen poſiti:tales enim perſone non repꝛobãtur ab eccleſia quinimmo honoꝛantur in collatiõibꝰ beneficio⸗ rum. ¶ Et nota bene ꝙ perſone litterate equiparantur nobilibus .intellige tamen panoꝛ. dum dixit. ibidem equiparatur nobilibus id eſt nobiles ſunt:per iura ſupꝛa allegata ⁊ eccleſia honoꝛat perſonas litteratas non ſolũ verdo:ſed etiam facto:vt ſubueniẽdo eis de pĩguibꝰ red ditibus eccleſie pꝛe alijs minus litteratis:⁊ hoc nõ ꝓue⸗ nit ex alio niſi ꝙ ſcientia pꝛodeſt nedum habenti: ſed etiam toto vniuerſali eccłie.Hã vꝛbs ſine litteratis regi non poſſet in aut᷑.habita.j.ne filius pꝛo patre: alibi dr̃ ꝙ eccleſia vniuerſitatis admodũ ad ſui regimẽ indiget vi⸗ ris litteratis.c.cum ex eo:de electio.lib.vj.⁊ ibi Philip pus fran.Et pꝛopter hanc cauſam eccleſia diſpenſat cũ Poõne ſci⸗ volentibus ire ad ſtudiuʒ litteraꝝ vt poſſint ſe abſentare entie qͥdã ab eccleſijs etiam curatis per ſeptennium: ⁊ vt non tene fiunt que antur interim pꝛomoueri ad ſacerdotium:vt in dic.c. cuʒ ałs non. ex eo.⁊ per hanc conſiderationem ⁊ multas alias cõiter doc concludunt in.c.pe.de magiſtris:ꝙ religioſus de li⸗ centia ſui pꝛelati poteſt pꝛomoueri ad officium docendi nec aliqui doct.diſcrepant niſi parum ſapientes: ⁊ idem archi. xvj.q.j.c.monachi:⁊ ideo dixit Hiero.ſcribendo ad ruſticum monachum:lõgo tempoꝛe diſce que poſtmo dum doceas ⁊c.ꝙ facit contra aliquos qui bꝛeuiſſimo tẽ Nõ. ali⸗ poꝛe ſtudentes nimis cito aſcendunt cathedram ⁊ pa⸗ quos ſcho rant alijs ruinam:ꝙ non eſt ab aliquo tam cito pꝛeſumẽ lares. duʒ.xlviij.diſt · S.j.c.ſic viue.xvj.q.j.de peniten.diſt.ij·S. hec que:quia nemo repente fit ſummus tex.iuncta gloſ. in ver. inſtructus. in.c.tuzʒ ex litteris.ex.de ĩ integ. reſti. gkia epi.xij.q.ij.faciũt que notãtur ĩ.c.offi.ex.de electio ne. vbi dicit tex. ꝙ quis non debet eſſe arrogans vt vclit eſſe magiſter anteq; ſit diſcipulus.idem in.c.miſeruʒ.lxj. di.c.ſi clericatus.xvji.q.j.c.cũ in magiſtrum.de electione ⁊ in. c.oꝛdinatos.lix.di.aliquando tñ pꝛopter defectũ ſa- pientis eligitur qͥ ał'as repelleretur: de quo vide Paul. de caſt. in.l.j.qui ⁊ aduer.quos in integrum reſtitutio po ſtul. tex in.l.non tãtum·S.neq; enim.⁊ ibi gloſ.l.ij.S.fi.ff. de decurio.l.ij.qui etate ſe excuſ.C.li.x.notat᷑.in.l.iij.iun cta gl.fl.ff. de iurc ĩmu.in.l.vt gradatim ·S.quotiẽs.ff. de muner.⁊ hono.¶ Ex pᷣdictis eſt inferendum ꝙ ex bꝛeui⸗ tate tempoꝛis non pꝛeſumitur quid perfectum:plena per fectio licet ex curſu tempoꝛis pᷣſumptio aliquando legi⸗ tima oꝛiri dicatur vt in caſu.l.ſing.ſi filius.de petitio.he redij.pᷣm Bar.ibi ⁊ in l.cũ te minoꝛẽ.⁊ in.l.ſiue poſſide⸗ Mõ.ð il⸗ tis.⁊ ibi bar.poſt Cy.de piſtoꝛio.. de ꝓbatio.facit totꝰ los qͥ ſũt ĩ tit.ne de ſtatu defunc.il.fl.ſi ma factus ratam habuerit moꝛapetẽ venditioj.in l. poſt moꝛtem. ibi Bal. ff. de adop.ſaciunt di us qð notata per Panoꝛ. in. c.venera.in expeditione gloſ.ma⸗ bñt ĩ offõ gne in ver.conſtituat᷑ de dolo ⁊ contumacia er.vbi con⸗ vł bñficio cludit per illam glo.ſingu. Panoꝛ.ꝙ non pꝛoſcquẽs ius quod habet ad beneficium per lapſum.x.anno.excluſus dicitur.idem panoꝛ.in.c.capłʒ.de reſcrip.in penulti.col. idem ego reſpondi alas andegauis de quodam pꝛeten⸗ dente ius in aliquo officio iudicature qui initiato pꝛoceſ ſu ad dictum officiũ pꝛoceſſum doꝛmire fecerat per.x.an nos ⁊ vltra dixi non eſſe vlterius admittendum ad pꝛo⸗ ſecutionem cũ ex tali tempoꝛe obliuio inducta cenſeatur ⁊ ſit per cõſequens quedam tacita renũciatio per ea que vult panoꝛ.ibi vt.S.not.in ·S.qͥd aũt.le.j.⁊ ibi ang.de arc tio. ĩſti.de vſucapi.glo.finalis in.il.licct .jde aqͥ. ⁊ amit. poſſ.ſſione.cum curſu decẽnij obliui.pᷣſumatur quicquid dicat bal.in.c.querelam.de electio.ex.vbi vult ꝙ in his ſtetur arbitrio iudicis. Idem tenuit panoꝛ.in.c.j.er̃ de officio vicarij.in pᷣma oppo.quẽ bene pondera qꝛ perpul chꝛe limitat pꝛecedens dictum: dicens in non pꝛoſequẽ⸗ do quem pꝛiuari: verum ſi monitus fuerit.⁊c̃.non alas. ⁊c.ad idem faciunt q̃ habent᷑ in.c.cũ in cũctis.et ibi glo. inno.panoꝛ.et alij canoniſte er.de elec.dum loquitur ibi de obtinente dignitatem ĩferioꝛem epiſcopali dignitati ue licet nõ pꝛomoueatur tñ per lapſum non anni perdit uum beneficium cum ibi monitio requiratur de pꝛomo⸗ Poctoꝛ pᷣe uendo.nec obſtat.c.licet canon.de elect.li.vj.⁊ alia iura ſumptiõe vulgaria quia de alijs beneficijs loquũtur. iuris ſapi- ¶ Quero ſecũdo ex pꝛemiſſis.doctoꝛ qui pꝛeſumptionc ens dicit᷑. iuris ꝑſumitur peritus:vt notat dñs cy. de piſtoꝛio.in.l. actoꝛ j.de ꝓba.allegat in ar.glo.in.l.ij.de ꝓba.⁊ pᷣſump. ff.quã glo. inducas ſᷣm cy. vbi.S.ꝙ doctoꝛes ꝓpter eoꝝ ſcientiã cminẽtem ad officia ſenatoꝝ pariſius quotidie aſſumũtur:⁊ vbiq; per totam franciã ad iudicaturas.Et glia inferioꝛa et ſuperioꝛia eligi cõſueuerunt ꝙ doctoꝛi⸗ bus toloʒanis meritiſſimis:⁊pꝛecipue dño bauł cõſilia⸗ rio ad latus pꝛincipis quotidie inſiſtente/necnõ multis oꝛelia.doc.eueniſſe compertũ fuit inter quos reperio do. anth. de petru.legum doc.caturceñ.aduocatũ regium fa moſiſſimũ pꝛeceptoꝛẽ meum.⁊ doctoꝛi volẽti ingredi in curiam pꝛincipis non debet ꝓhiberi ingreſſus.Sed de⸗ bet ad:mitti etiam ad ſecreta iudicum.l.vlti.j de offi.di⸗ uerſo.iudi.idẽ tenet ʒabar.in dic.clemen.ij.Doctoꝛ ma⸗ xime ad iudicaturã aſſumptus qui fert ſentẽtiam in tam bꝛeui tẽpoꝛe ꝙ non eſt veriſimile ꝙ acta pꝛoceſſus vide⸗ rit ac ponderauerit iura partium vt in.c.j.de re iudi.in vj.c.iudicantem.xxx.q.v.vult bar.in.l.ꝓbatam.j.de ſen⸗ Bꝛeuitas teñ.⁊ interlo.oĩm iudi. Vtrũ talis ſentẽtia valeat de iu⸗ tẽpoꝛum re: Reſpondeo ꝙ non.immo eſt ipſo iure nulla.ſᷣm bar. vtrũ anul in dic.l.pꝛobatam.⁊ in dicto.c.i icantem.⁊ ſic ex bꝛeui let ſniam. tate tẽpoꝛis perpere iniquitas ſententijs ſᷣm ange.peru. in.l.iudices.⁊ ibi immoꝛtalis iaſon de may.in pᷣmo not. .de iudi.poſt inno.in.c.cum bertoldus de re iudi.idem bar. in.l.ex ſtipulationej.de ſentẽ.⁊ inter.oĩm iudi.anth. de lup.et panoꝛ.iĩ.c.ij.de re iudi.⁊in.c.eccłia poſt glo. ibi de ↄſti.ex tex.iũcta glo.in.c.tũ ex lr̃is de ĩtegrũ reſti.ex. ⁊ ibi vide panoꝛ.in.viij.nota.qͥ declarat bar.in iſto paſſu facit glo ·in.l.ſed ⁊ ſi ine pᷣtoꝛẽ.S·quotiẽs.ff.ex quibꝰ cau⸗ ſis maio.tex.in.l.ſi finita·S.nõ aũt.ff.de dãno infecto.ad pmiſſa facit lex.⁊ ibi glo.in.c.põderet.l.di.vbi dicitur ꝙ tẽpoꝛe egemus vt aliquid maturius agamus.⁊c̃.ꝓpter qð arguit ibi geminia.cõtra iudices qͥᷣbus de mane mit⸗ titur pꝛoceſſus ⁊ in veſperis ferunt ſentẽtiam:ꝙ ſint ipſo iure nulle quia non pꝛeſumitur ꝙ de cauſa cognouerint ſcðo facit lex in.c.ad noſtram de cenſ.per quem tex.bal. ibi inuehit ̊ iudices fabꝛicãtes ſenten.non ruminã pꝛo⸗ ceſſũ.⁊c̃.Tertio facit qð vult petrꝰ de anch.ↄcilio.lxxij. incipi.viſis.⁊c.alex.con.ccclix.viſis verbis rapha.cu. con.clxx.videtur pꝛima frõte rapha.ful.con.xj.incip.qͥ⸗ dam petrus.⁊c᷑. Et dixit dominꝰ iaſon viua voce quo iſtud facit contra ruſticos qui illamet die qua factum eſt compꝛomiſſum pꝛoferunt laudum quod nil valet iaſon n dic.liudices.in.j.colũ.circa finem.verſiculo quarto acit. Tc. ¶ Qucro tertio pꝛincipaliter quibus vicibus debet do⸗ ctoꝛandus examinari anteq; ad doctoꝛatum pꝛomouea⸗ tur:dic ꝙ tribus vicibus.ſᷣm bar.in.l.vnica. de allet. li⸗ bꝛo.x.C.panoꝛ.in.c.cum ſecundum penul.col.ex.de pꝛe⸗ ben.ad hoc.l.magiſtros.⁊ ibi.io.de pla.poſt bar.de pꝛo⸗ feſ.et medicis.C.lib.x.et ibi.bar.in fine dixit enumerari omnia que in doc.requirantur. Ita ſe habet conſuetudo ſᷣm panoꝛ.in dic.c.cum ſecundum.arch.in.c.de quibuſ⸗ dam.xxxvij.di.non enim poteſt depꝛehendi vnica exa⸗ minare ſententia hominis/ꝙ facit contra ſcholares qui vnica examinatione faciunt ſe pꝛomoueri ſᷣm panoꝛ.in dic.c.cum ſecundum.in penul.col. ¶ Quarto pꝛincipaliter querit᷑ quis debeat magis ho⸗ noꝛari /an doctoꝛ vel miles:Dic ſᷣm bal.in rubꝛica.ff. de iuſti.et iure.ꝙ doctoꝛes legum ſcientes debent pꝛeferri. ſed non doctoꝛelli. an. in.l.tribunus.ff.de teſtamen.mi⸗ Honoꝛã⸗ li. eſt in alia opinione:ꝙ tempoꝛe guerre ſunt magis ho⸗ di ſũt do⸗ noꝛandi milites:ſed tempoꝛe pacis ſunt magis hono⸗ ctoꝛ ⁊ mi⸗ randi doctoꝛes.tex.in ·S.j.in pꝛocmio inſti.et ibi.ange. les. de aretio.in.j.colum.et.j.q.et ibi concludit ꝙ olim eſft hodie ſi doctoꝛ eſt actu legens:⁊ legerit per viginti an⸗ nos in ſtudio etiam extra Romã vtputa bononie/ande⸗ gauis:vt doctoꝛ meus / dominꝰ anſelmus reynal.et quia lam dictus doctoꝛ fruitur dignitate vicariatus pꝛinci⸗ pis: et eſt comes et dux:vt eſt glo.bar.io.de pla.in.l.j.C. de pꝛofeſ.qui in vꝛbe conſtã.⁊c.li.xij. Igitur talis do⸗ ctoꝛ crat olim militibus pꝛeferendus: hodie nulli du⸗ bium ꝙ talis doctoꝛ qui tanto tempoꝛe legit / ſir pꝛefe⸗ rendus cnicunq; militi. Si vero doctoꝛ non legit: vel non legerit per viginti annos.tamen ſcientia pꝛecellit crederem ſᷣm ange.de aretio.loco.S.allegato olim do⸗ ctoꝛ et miles pariter pꝛocedant.l. aduocati . de aduo. di. iudi.ꝙ facit glo.in.l.miles.ff.de re iudicata. et ſic miles et doctoꝛ equiparantur per dictan glo. l. mi⸗ 3 uii) Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis les.Adeo dico militem et doctoꝛem pꝛocedere a pari.ꝙ ſicut donatio facta per militem concubine non valet vt notat᷑ in.l.ſi ancillaʒ.et ibi richardus de malũbea ⁊ bar. C.de donatio.inter virum ⁊ vxoꝛẽ per bar.in.l.affectio⸗ nis.ff. de donatio. Idem de milite celeſtis militie iuribꝰ S.alle.pariter. Idẽm de eo dicendum in doctoꝛe donãte ſue concubine per eãdem rationem cum doc.ad rem pu⸗ blicam regend am tẽdeat:ſicut miles armate militie per iura ſupꝛa allegata ꝙ patet in aut᷑.habita.j.ne filius pꝛo patre.argu in ꝓemio inſti.in pᷣnci.vbi imperatoꝛ qð eſt armoꝛũ attribuit legibus/⁊ qð eſt legũ applicat armis. Ex quo clare idem dicendum in vno ⁊ in alio:quia ĩ cõ⸗ nexis idem eſt habendum iudiciuʒ ſeu eadem diſpoſitio c tranſlato.⁊ ibi canoniſte er de cõſtitutio.doctoꝛes mi⸗ litare dicuntur in.l.aduocati.S.alleg.pᷣm LZabar.inpꝛoe mio clem in.ij.q pꝛincipali.Ad pꝛopoſitum reuertẽdo eſt dicenduʒ ꝙ hodie doctoꝛ eſt pꝛeferendus:ratio:quia doctoꝛ pꝛecellens vocatur anteceſſoꝛ imperatoꝛis in · S. HNota de cumq; hoc.inſti.in pꝛoemio.Et quoniam hodie milites militibus non gaudẽt pꝛiuilegijs:vt notat Cy.in.l.j.j de iuris ⁊ fa noĩe qͥ ma cti ignoꝛ.quod eſt intelligẽdum de militibus noſtri tem⸗ gnam bꝛa poꝛis qui non ſunt armate militie nec ſunt vtiles tempo gã faciũt. re guerre.ſatis eſt ſitales milites honoꝛẽtur in ſedẽdoꝛ bibendo.vide Jo.de imo.in c.j.de maio.⁊ obedientia.ex intantum ꝙ aũ us eſt dicere Barto.in.l.filius faS. ve⸗ terani.ff.de pꝛocura.ꝙ milites hodie non in caſtris/ſed per plateas ⁊ vicos diſcurrentes tota die ⁊c̃.tales poſ⸗ ſunt eſſe ꝓcuratoꝛes ⁊ nullo modo tales milites hodier ni habent ſex qualitates de quibus per gloſ.oꝛd.in.l.pe. ff. ex quibus cauſis ma.⁊ in aut᷑.de man.pꝛinci:S. fina. nimirum ergo ſi ooctoꝛ in quo interuenerunt omnia de quibus in tex.⁊ ibi Bar. Jo.de pla.l.magiſtros.C.de ꝓ feſſ.⁊ medi plene per petrum de anch. in cle.ij.de magi⸗ ſtris.ſit pꝛeferendus.⁊ maxime cum etiam pupillus poſ ſit eſſe miles.l.fi.j.de teſtamento mili.⁊ ſic in coꝛpoꝛe ꝙ caret ſenſu ⁊ diſcretione cadit militia.vt.l pupillus.⁊ibi Bar. ff.de acquir.here.⁊ ignoꝛat quicquid videt l.j.in fi ne · . de falſa moneta. Jo.de pla.poſt Ange.de aretio ĩ ꝓ hemio inſtitutionum. ¶ Quinto qro an doctoꝛ ſemel appꝛobatus veniat ex cauſa repꝛobandus: dic ꝙ ſi doct ꝛeſt tanqᷓ; ſufficiẽs ꝓ motus ⁊ deinde reperiatur inſufficiens debet repꝛobari ⁊ inſignijs doctoꝛalibus pꝛiuari pꝛo hoc bonus tex.in.l. grammsticos ⁊ ibi Bar. Jo.de platea de pꝛofeſ.⁊ med. li.x.C.⁊ in.l.ſed ⁊ repꝛobari ff de excu tu.⁊ cu ⁊ ibi bar. nam in eis ſubeſtvtilitas publica cum per pꝛe umptionẽ gradus doctoꝛes ad multa officia publica aſſumunt᷑ ⁊ ꝑ imperitiam multos ledunt. gloſ.? anoꝛ.in.c.cũ ſcõᷣm ex de pꝛebẽdis.il.vt.gradatimS·repꝛobari.ff.de mune.⁊ hono.Et quid ⁊ qualia in doctoꝛe requirantur vide ple ne per Zabar.in clem̃ ij.de magiſtris. verſiculo.ſcðᷣo 4 ro ⁊c̃. Panoꝛ.in.c.cum in cunctis. de electide.⁊ aliqui in.c.penul.de pꝛebendis.duʒ ibidem loquitur de eminẽ⸗ ti ſcientia ⁊ in.c.pꝛopoſuiſti.er̃ de pꝛobatio.⁊ in.l.magi⸗ ſtros ⁊ in.l.medicos.⁊.l.grammaticos.de pꝛofeſ.⁊ med. li.x.C. Bar. Jo.de pla ⁊ Lucas de pẽna.⁊ pꝛedicta tene as habere locum in omni doctoꝛe ⁊ doctoꝛando pſᷣm Za bar.⁊ alios doc.in locis S.alleg. ¶ Sexto quero vtruʒ ſpurius poſſu doctoꝛari: videtur non:quia doctoꝛatus eſt dignitas ad quam tales ſunt ncapaces per ea que notãtur in.c.cum in cunctis. et ibi panoꝛ ex de elec.⁊ in.c.cum nobis.⁊ ĩ.c.innotuit.eo.ti.⁊ ibi nenſte paob aur to.ti.de filijs pꝛeſbiteroꝛum er.⁊ in.vj. per Jaſonem in.l.barbarius phil. de officio pꝛeto. ff et hec eſt veritas ꝙ ſpurius non poteſt pꝛomoueri ad dignitatẽ doctoꝛatus ar.l.gñaliter·S.ſpurio.ff. de decu⸗ rionibus.⁊ in.l.honoꝛi.ff de muner.⁊ hono.pꝛedicta ĩtel ligi debent niſi in defectuʒ quia admittũtur ſpurij per iu ra ꝓxime. al.ſᷣm Bertrã.in dicto ꝓemio:⁊ q̃ſtio pᷣdicta examinat᷑ ꝑ eũ.in.c.quanto e de magiſt.in.ij.colũ.vᷣſi. q̃rto põt ex.idem MNHicolaus ſuperãtius in addi.clemẽ. in pꝛoemio hodie iſtud male obſeruatur quia indiſticte ſpurij ad doctoꝛatum admittũt᷑ pᷣm Zabar.in dic.cle.ij. Septimo qrit᷑ cuius etatis debeat eẽ doctoꝛ:qͥdã di⸗ cunt quinquaginta annoꝝ ar.l.ad rem publicaʒ.ff de mu ner.⁊ hono.Alij dicunt de alijs tẽpoꝛibus de quibꝰ in.c. cũvigeſimũ e de officio ⁊ poteſt.iud.deleg. per Bal.ũ.l. * I·ff de poſtula. Concluſio eſt ꝙ nulla etas eſt determina⸗ ta: dũ tamẽè habeat alia requiſita poteſt ſemper fleri dðo ctoꝛ:non em̃ refert an quis iit ſenex per etatem an ſʒ mo res.i.ethicam ⁊ aliqui pꝛopter nũmũ pꝛeueniũt tempus ar.notatoꝛum in.c.tum ex litteris.de in ĩtegrũ reſtitutio. inter quos reperio virum illuſtrẽ militẽ re ⁊ fama peritiſ ſimũ eminentiſſima tbeoꝛica ac pꝛactica oꝛnatũ digniſſi mũ do.Anthoniũ de pꝛato pᷣmũ pᷣfectũ ſupꝛemi ſenatus Francie pariſius:ille nãq; eſt qui diu gradu meruit do⸗ ctoꝛali inſigniri.plura nãq; etia altioꝛa meretur:poſſũ cĩ de eo dicere qð dixit bal.ĩ.l.j.ĩ.xj.colũ.j.qui accuſare nõ poſſunt.vbi inquit loquens de Bar.iuris ciuilis interpᷣ⸗ te acutiſſimo:vir namq; erat dedicatus pꝛactice qui mul tum ſe bñ fecit in legendo hinc ĩmoꝛtalis fame de Jaſo. de mapy.in pᷣludijs rubꝛice ſi cer.petatur.ff.bar.tanq; ter reſtre lumen in iure eiꝰ adoꝛamꝰ ⁊ inſequimur veſtigia. Bal. adoꝛat ⁊ inſequitur domi. Jaſo. in rubꝛica de iure emph ego iurium doctoꝛ humillunus cui anth. depꝛa⸗ toveſtigia inſequi ſummo deſiderarẽ affectu vſq; ad ani mã ⁊ ſanguinẽ inherendo ⁊c̃. Noto tamẽ.l.ad rempubli cam.S.in pᷣncipio iſtius queſtionisallegatam qꝛ ſingula ris eſt ⁊ menti tenenda ad hoc ꝙ non poteſt quis eſſe de dominis vel de concilio ſenatoꝝ pᷣcipue Pariſius niſi xxv.annos habeat perfectos optima cõſideratiõe:nã ſi non dicatur quis idoneus in ꝓpꝛie ſubſtãtie adminiſtra tiõe to ti.de minoꝛ.xxv.annis.ff.foꝛtiꝰ in adminiſtratiõe reipublicevbi eſt maius periculũ tñ ſtante conſuetudine admittũtur minoꝛes ar.l.non tantũ.ff.de decurio.qͥ tex. eſt menti tenẽdus ad hoc ꝙ cõſuetudo eſt attendẽda in iſtis officijs deferẽdis:vnũ tñ nolo tradere te obliuioni ꝙ ea que dixi ſupꝛa ꝙ.xxv.anni requiſiti eſſe dicuntur vbi ad conſilium vel adminiſtrationem reipubli perue⸗ nire affectatur /tunc non ſufficeret vltimum annum teti⸗ giſſe ſᷣm Bald.in dic.c. cum vigeſimumfil.colum.verſi. in iuriſditione ⁊c̃.vbi dixit ꝙ in iuriſditione dãda requi⸗ ritur ↄſummatio:ſed in honoꝛibus quibꝰ non ineſt iuriſ ditio contẽtioſa ſufficit tetigiſſe vltimũ annũ.qꝛ ibi ver⸗ titur ſimplex fauoꝛ.⁊ in nulliꝰvergit pꝛeiudiciũ in.lł.iij ·S. minoꝛẽ ⁊ ibi Bal.ff.de mino.xxv.ãnis.faciũt ea qͥ notat i.l.fl.-·de his qui veniã.⁊ ĩ.l.ſi queramꝰ.ff. de teſtamẽtis. ¶ Sctauo q̃rit᷑ quot ⁊ quibꝰ puilegiis gaudeat doctoꝛ dic ꝙ decẽ. Pꝛĩo qꝛ excuſat᷑ a mũeribꝰ etiã realibꝰ.l.me dicos ⁊ ihi glo.Bar. Jo.de pla.de ꝓfeſ.⁊ med.li.x.C.l.j. de mune.pr̃imo.C.li.?.vbi de hoc ꝑ doc.Scðo qꝛ ĩ iudi⸗ cium trahi non debʒ inuitus ſeu exhiberi etiã in caſuvbi alius traheret᷑ dic.l.medi.⁊ ibi eſt glo.ſingula.in ver.ex⸗ hiberi. ad hoc ꝙ doctoꝛ ꝓ debito ciuili nõ põt incarcera ri.ſᷣjʒ Bal.ĩ tractatu de carceribꝰĩ.iij.car. Lertio qꝛ iuriſ ditionẽ habet in ſcholares aut᷑.habita.⁊ ibidẽ Bal.j.ne filius pꝛo patre.in pꝛoemio.ff.S.fi. Quarto qꝛ cum per pꝛeſidẽtẽ ſcribitur doctoꝛi nõ frater ſed pater eſt nominandus:als pena arbitraria ĩcurritur l.j.de officio diuerſoꝛum iudicum. Quinto doctoꝛi nõ debet denegari ĩgreſſus ĩ curiã pᷣnci pis etiam ad ſecreta.l.fl.ti.pꝛoxime allegato. Sexto qꝛ ſoliꝰ teſtimonio credit᷑ ſuper peritia ſui ſchola ris.l.nemini:j.de aduo.diuer.iudi.⁊ etiã ſuꝑ vita.c.j.xij. q.j.vbi de hoc vide Jaſo. in repe.l.admonẽdi.ff.de iure iur.An ⁊ qñ doctoꝛi medico ſit credendũ etiã per verbũ credit ſcholarẽ peritũ vel medicus vulnꝰ moꝛtale ⁊c.ibi colũ.xvij.vᷣſi.⁊.S.⁊c̃.per doc.in.l.j.ff.de vẽtre inſpi.⁊ ibi vide Alexã. in addi.ad bar. Jo.and.in addi.ad ſpecu.ti. de homicidio·S.j.ver.ponc.a.vulnerauit ⁊c.vide glo.ſin gu. ſᷣm Ra. Paul. de caſt. ⁊ Jaſo. de map. in.l.ſi ab hoſti libꝰ. S. f. ff ſoluto ma. vbi crẽdit᷑ medico ĩ hoc caſu hoc modo.Quidã ticiꝰ vulnerauit gaiũ: iſte Gaius cũ eſſet pariſiꝰ vbi ſũt boni ac optimi ſirurgici nõ curauit nec vo luu ſioi adhibere ſirurgicos:tãdẽ pꝓpter defectũ ſirurgi hꝛũ moꝛtuꝰ eſt:nũc ẽ dubiũ vtrũ pᷣdictꝰ Ticiꝰde homi⸗ cidio teneat᷑:dic ꝙ ſic ſirurgico deponẽte ꝙ ſi pfatꝰ Sa⸗ ius medicinã adhibuiſſet ꝙ ex talivulnere nõ deceſſiſſet non tenebit᷑ de homicidio dictꝰ ticius qð eſt menti tenẽ dum ſᷣm pꝛefatos docto.in locis.S.allega.Septimo ve⸗ hiculis põt vti ctiã in loco vbi eſt imperatoꝛ ⁊ vbi alias nõ poſſet.l.j.de ho.vehi.li.xj.Octauo.ſi per.xx.annos le git comes efficitur.l.j.de pꝛofeſſ.qui in vꝛ.conſtã .l.j.lib. xij.Alexandrinus de decurionibꝰ.libꝛ.x.C. Nono quia executoꝛ eſt contra exercentes ludos in pꝛoemio.ſfr᷑.g. pe.ibi Bar. Decimo eiꝰ ſtat᷑ ĩterpᷣtationi ſi ſit ꝓbabilis ⁊ De GBumma Trinitate et Fide Catho. Jo. IIII. ſit iuri cõſona.c.j.de poſt. pᷣlatoꝛ.l.j.de legibꝰ.j.x ibi per doc.l.ſi de interpᷣtatiõe.ff.de legibꝰ. Et ex his ptʒ ꝙ ho⸗ noꝛ doctoꝛalis non eſt ſine fructu. vt apparet ex pᷣdictis vᷣ j. eſt puilegiũ habens opinionẽ doctoꝛis famoſi ꝓ ſe li. vj.per bar. in.l.in bonoꝛum.ff. de bonoꝛum poſſeſſione. p illũ textũ bal.ſaly.in.l.iuris ignoꝛantiã.ſ..qui admi.ad De oꝛdie ſcripture. Nota de excuſat᷑ ab expẽſis.vide iaſonẽ ⁊ alios in.l.ꝓperãdũ.S· ſi aũt alterutra in.iiij.coł.de iudi:.j.no.in.c.vt debitꝰ.de appel.ex.⁊ ibi ꝑ canoniſtas.⁊ in.c.vnico de poſt.pᷣlatoꝛ. bonoꝛum poſſeſſionẽ.ymo.⁊ ange.in.l.ſi couenerit.ff. de re iudicata ar.iuriũ.in.l.ſi quis iniuriatꝰ.ff.depoſiti.⁊ in regula is qui in ius alteriꝰ.de reg.iu.li.vj.⁊ in reg.qui in glterius.ff de regu.iu.que declara ſᷣm iaſonem in loco.S. allegato.iiij.colũ.verſiculo pꝛimo.⁊xc. ¶ Nono pꝛo cõplemento huius pꝛoemij in.S·quibus. verſiculo ita tamen vt oꝛdo:nota oꝛdinem attendi intel⸗ ligas ad ĩtellectum ⁊ nõ quoad ſcripturã.require per ea que notãt᷑ in.l.ij.S·fl.in.iij.coł.vᷣſiculo.ſcdðᷣo moueoꝛ.⁊c̃. et iſte eſt verus ⁊ appꝛobatꝰ intellectus citra montano2ꝛnãC 5ſ̃m iaſo.de may.de hoc in.l.eniĩ.ff.de ſolu.de quo per iaſo nem in.Sſupereſt.de actio.inſt.in.ij.colũ.vᷣſi.tamen ᷣm oꝛdinem intellectus qͥ eſt attendendus vt in dic.lij. S· fl. et ibi plene per iaſonem.ff de vulgari et pupillari ſubſti. limita pꝛecedens dictum ꝙ oꝛdo intellectus debeat attẽ di non ſcripture pꝛocedere in his que fiunt vno cõtextu per tex. in diger ibi iaſon in penul.colũ.circa finem 2 in tertia in fl.oꝛ eo. ti. debet attendi:ſecus ſi in diuerſis ti.ſᷣm glo.bar. in l.iij...de iure codicilloꝛum. in dubijs attendimus oꝛdi⸗ nem ſcripture ⁊ ſermonis ſᷣm bar.et iaſonem in di. l. ij. · fl.in pe.colũ cir ca medium.⁊c. Et de hoc dic ſᷣm bar. hic in fl. Eol emepsoppoſitionemn:e Pleunaper eundẽ? l. ⁊c.in.ij.iij.⁊.iiij. col.infero ex iſto textu hic in di.verſi.ita tamen oꝛdo. pꝛioꝛes in electione pᷣmo loco ponũtur ſequentes poſtea ym bar.hic in pe.colũ.verſi.venio.⁊c. Amplio iſtud di⸗ do tamen reſpectu legum poſitarum in bar. ⁊ ibi no.iaſon de may.in di.l.ij. S· iure quod ctum bar pꝛocedere non ſolum in electione / ſed etiam in qs hʒ ob caãm poꝛi⸗ in.S·ſinguloꝝ.ibi ange.de aretio.de rerũ diuiſione.inſti. teipoꝛe eſt pꝛeferendus tex.in. S oꝛdina.in aut᷑.de mo⸗ quibuſcũq; actibus cum dicatur venerãda ſenectus no. ar.l.ſemꝑ.ff.de iure immunitat.data paritate antiquioꝛ nachis.textꝰ in.c.epiſcopi.xxiiij.di.glo.oꝛdi.in.l.cuʒ qͥd. ff.ſi cer. petatur.alibi tamen no.bal.in.c.cum omnes.de conſt.ex ꝙ non debet fleri differẽtia inter iuuenem et ſe⸗ nem paria iura habentes:et ꝙ tamen valet vox iuuenis q;tum vox ſenis etiam in cardinalibus quod dixi in qui⸗ buſcũq; actibus. intelligo in quibus ratione pꝛioꝛitatis de iure cõmuni eſt fundatus: vtputa in.c.auditis.de ele⸗ ctione.⁊ ibi panoꝛ.in tertio nota.verſi.ſed tu dic clarius ⁊c̃᷑.vbi ↄcludit ꝙ antiquioꝛ canonicus reſpectu inſtituti⸗ onis idem pꝛeeſſe alijs:vnde ad eum ſpectat ipſius capi tuli cõuocatio.ſecundo ad eum ſpectat pꝛimũ eſſe in vo⸗ ce ⁊ ſubſcriptione/a in ſedendo⁊ alijs ſimilibus.facit ad pꝛedicta.c.ſtatuimus.de maio.et obedientia.et quod no tat ibi innocen.et ibi panoꝛ.poſt inno.dicentem ꝙ vacã⸗ te eccleſia abbate ſeu pꝛepoſito.iſte qui eſt antiquioꝛ in oꝛdine habet(vt ſupꝛa diximus) conuocare capitulum Et dico poſt ino.et panoꝛ.in dic.c.pᷣmo.ceteri de capło ad iſtius antiqoꝛis mandatũ tenẽtur venire:verũtamen per hoc non exercebit iſte iuriſdictionẽ in alios niſi con aſuetudo hoc habeat. Undce non poterit punire non veni⸗ erntes / neq; poterit facere cõtractus nomine eccleſic: ſed habet iſtam maioꝛitatem in honoꝛibus ⁊ in iſtis maioꝛi- tatibus.habebit tamen hec vocatio ad capłm per iſtum facta hunc effectum quia poteſtas reſidebit penes veni⸗ entes:et ſic facit abſentes contumaces.ad idem facit qð notat innocen.in.c.ij.de noui operis nũ.in ſecũda colũ. ver ſſi.quando autem derici.⁊c.vbi dixit ꝙ ille ad quem ſpectattvt.S. dixrimus) capituli cõgregatio poteſt alios vocarc.verum / dum tamen in tuto loco conuocet:als ſi lõbardos ꝓ maioꝛi parte de lombardia vellet cõuocare in franciam non tenẽtur ire/quia mandatũ eſt manifeſte miquum ar. c. cum intervniuerſas.ex. de elec.ſecus in du bio quia tunc ſemper obedire debent xj. q-/iij.quid ergo. et qꝙ ad mandatum antiquioꝛis de iure vel conſuetudi⸗ ne poteſtatem pꝛedictam habentis teneantur vocati ve⸗- mnire:⁊ ſic in hoc ei obedire facu tex.in.l.fi.ff. de fide ĩſtru. t1 de pieęfecti pꝛetoꝛio.lj.ct.ij lib. xij. C.de pꝛoxi.ſacro. l.vbicunq;. C. de offi.magi.l.nemo.l.j.ff.de albo ſcriben⸗ do:et ibi vide bar.ad pꝛemiſſa.idem panoꝛ.in dic.c.pꝛi mo. et vtrobiq; inno. Hota hec dicta inno.que quotidie alleg.et ſequitur bar.in dic.l.j.de albo ſcribendo. ¶ ecimo quero. Reperiũtur duo inſtrumẽta ſcriꝑta in vna charta / an inſtrumẽtum pᷣmo ſcriptum pꝛeſumatur pᷣmo celebꝛatũ: Hic ꝙ ſic:per tex.in iſto.S.quibꝰ: verſi. colligentes.ſᷣm bar.hic pe.colũ.verſiculo nota.⁊c.⁊ tene menti bᷣm bar.vbi. S. Idem tenet bal.hic:idem tenuit ia⸗ ſon de may. in.l.ij.S.fi.pe.colũ.vᷣſiculo ſecũdo adde.⁊c. ff. de vulgari et pupil.ſubſtitu. Idem no.val.in.l.de rebꝰ .de dona.ante nuptias.adde illud qð notabiliter vuitt bal.in aut.hoc amplius.in pe.colũ.ide fideicom ꝙ pꝛi⸗ mo nominatus in contractu pꝛeſumitur pꝛincipalis. Secundo nominatus pꝛeſumitur fideiuſſoꝛ limitando ſm bal. ibi. . ¶ Tertio adde illud quod notant ange et ymo in.l.qui Mota de ſoluendo.ſecunda ꝑte ꝑ illũ tex.ff.de heredibus inſtituẽ⸗ oꝛdine. dis.ꝙ oꝛdo denominationis deſignat oꝛdinem dilectio⸗ nis et charitatis idem bar. in.l.pe.in.iij.oppoj.de ver⸗ vaium ſigniſicatione. et in.lł.j. de edicto diui adriani ollen. M ¶ Quarto adde qð notat ange.in.S. etenim.in auten. de heredi.et fal.colla.pꝛima. vbi notat qð ſi in eodem inſtru mẽto obligaſtinlicäputs domi ticio et ſeio hypotheca ſei erit poſterioꝛ ꝓpᷣter oꝛdineʒ ſcripture: qð bene nota⸗ bis quia poſſet tibi facere honoꝛꝛem. = ¶ Quinto adde quod notat alber.de ro.in pꝛima parte ſtatutoꝝ in.q.clxxij.incipiente qd ſi ſtatuto.⁊c̃.vbi tenet ꝙ ſi ſtatuto caueatur ꝙ bona captiuoꝝ alienata non ſolẽ⸗3⸗.C niter reuocentur per pꝛioꝛes vel ancianos pꝛeferuntur pꝛioꝛes tanq; pᷣmo nominati ex oꝛdine ſcripturc. Limi⸗ ta oĩa pᷣdicta ſingulariter niſi ex conuentiõe partium ſi actum ꝙ contractus debeat in ſcriptis celebꝛari ſi in tali inſtrumẽto eſſent deſcripta multa pacta:nõ poteſt argui ex pꝛioꝛitate pactoꝛũ vt plus in eis acquiratur vniqᷓ; al⸗ teri:qꝛ oĩa perficiunt᷑ vltimo verbo quado partes habẽt contractum ꝓ perfecto et abſoluto. Ita determĩat ſingu lariter bar.in.l.cõtractus. de fide inſtrumentoꝝ.ſequũ⸗ tur bal.ſaly.et alij iidem. Et huius opinionis eſt facũ⸗ dus canoniſta do.ioãnes de boſqueto natione nauarrus vulgariter vocatus cõmendatoꝛ lectura toloʒana picta⸗ uenſi andegaueñ. ac pariſienſi comendatus. er ſſe rubꝛice ĩuocat RN AMKima pars alale iuot qj habes eſt unꝑatoꝛ chꝛiſtianꝰ et pot tiinura iperij guber nare vt in aut᷑.ius iu⸗ ran. qð pᷣſta. ¶ Itẽ habemꝰ ꝙ ab bono VY ESlinicio inchoadũ eſt ⁊ cetera bene ſub⸗ — CSſequẽtur. vt in coꝛpoꝛe quomõ opoꝛtet 9 Erepiſcopos. circa pꝛin. ¶ Secũda pars intitulat libꝛum pꝛimum. Tertia pars continuat rubꝛi cam vt in glo.et quidam ſumunt cõtinuationem a pꝛima parte rubꝛice:quidam a ſecunda.in glo.que incipit de iu 2 ſticia ibi.j.q.j.cum paulus.et matthei.iiij.c. catholica Rubꝛica. Additto. Hora Omitto ilud ab vut inno. n c. firmiter. in fine er eo.ti. Referunt et ſe⸗ quũtur bal.paul.de caſt.hic do.anto.de butrio.in.c.pᷣmo S.ſane.ex̃.eo.ti.ꝙ ſi aliquis ſimpliciter credit illud quod credit ſancta mater eccleſia:ſi in ſpecie credat ĩ trinitate patrem eſſe maioꝛem filio:vel crederet eſſe quaternitatẽ erroꝛe ductus: quia ſi crederet temere eccleſia dũmodo non pertinaciter duret in hac opinione nõ eſt hereticus: nec poteſt puniri de hereſi:quod eſt valde notãdum ſᷣm bal.ad defendendum ruſticos vel idiotas ꝑſonas q̃ ſepe impetũtur ab inquiſitoꝛibus heretice pꝛauitatis. Adde ad hoc tex.no.in.c.dixit apoſtolus:cum glo.in verbo ꝑ⸗ tinaci.xxiiij.q.iiij.et glo.in.c.hec eſt ſides.in verbo emẽ 22 dari.xxiiij.q.j.⁊ in.l.om̃es.in ver.argumẽto.jde hereti. do. bar. vero cautella.ccv.et.ccxxxvij.vbi refert alber. de roſa.in.iij.parte ſtatutoꝛum.q.xxxij.defendiſſe in cu⸗ ria romana coꝛam papa quoſdam mediolanenſes de he⸗ Poteſtaſ vñ dicitk. Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo CTodicis reſi impetitos.Quãdo dicat᷑ quis pertinaciter aſſerere. habes tex.in.l.iij.S. tutoꝛes.in ver.pertinaciter:cuʒ glo. et ibi notat bar.ff. ve ſuſpec.tu.et q;uis aliter dicat glo. in. c.j.de malefi. ¶ Nota etiam ꝙ non eſt hereſis fa⸗ cere contra articulos fideiſed ſentire ⁊ credere:et ideo credẽs ꝙ ſimonia non ſit peccatum iſtud bene eſt de ſpe cie hereſis.ita decla.bal.in.c.at ſi clerici in.vj.col.de iu di.idem archy.in.c.fertur.j.q.j.qð dicit bene notãdum bal.in loco vt.S. Idem do.iaſon de map.iuriũ egregius ac ſolẽnis nodoꝝ ſoluro um hie ſun . = ec lex tria facit.qꝛ pᷣmo tra 42 nctos. ſtrnobis fidem quã ſeruare r, debemꝰ.ſcðo/pᷣmiat ſeruãtes.tertio/punit nõ D ſeruãtes.h.d.hiuide.l.in tres ꝑtes ſᷣm ꝙ tria dicit. Scda pꝑs ĩcipit ibi hãc legẽ.t᷑tia ibi reliqͥs. Caſus in termiĩs eſt talis.Querit iuuenis:nos ſumꝰ in tractatu de ſũma trinitate et fide catho.q̃ro q̃ ſit iſta fides:icit imꝑatoꝛ/ꝙ ipſe vult cunctos populos ſeruare fidem quã tradidu ſanctus petrus apoſtolus et pontifex damaſus et petrus epᷣs:⁊ hec fides eſt vt credamusvnũ eſſe deum et tres ꝑſonas.ſ.patrem et filium et ſpiritũ ſanctum et pa rem maieſtatem. Inſtat iuuenis:qð erit mihi pꝛemiuʒ ſi fidem ſeruabo: Keſpondet᷑ ꝙ vocabit᷑ xpᷣianus.Sed qͥd ſi non ſeruabo fldẽ:? Reſpõdetur ꝙ iudicabitur demens ⁊ furioſus:⁊ erit infamis: Ganicter⸗ a deo / et punietur a pꝛincipe.h.dicit. ¶ Hota fidẽ quã debes ſeruare.i¶ Itẽ nota ꝙ eſt magnum pꝛemiũ vocari bono nomine et do⸗ an Put. ¶ Item magna pena vocari malo noĩe ⁊ turpi. Se violata rigi⸗ non ſit punienda.vt.l.ijide iure iu.Sol.quidam nõ ſeruant religionẽ fidem non ſeruãdo et illi puniũtur vt hic.quidã deierando:⁊ illi non puniẽ⸗ tur in hoc mũdo ſed a deo.vtin ↄtrario.qð an ſit verum F. dicam. ¶ Item op. ꝙ hereticus nõ ſit infamis:quia in⸗ famis non põt eſſe teſtis vt.l.iij.S. iulianꝰ.ff.de teſti.⁊ he reticus admittitur ad teſtimonium.vt l.quoniã ·j de he⸗ reti.Huius timoꝛe ſunt hic plures lec.pꝛimam pꝛobant vltramontani ꝑ hunc tex.⁊ cõmunẽ locutionẽ:quia dicit ꝙ vocabuntur veſani ⁊ furioſi:et cõmunis locutio potiꝰ infamiam facti irrogat qᷓ; iurj.vt.l.verbum.ſ.de infa.⁊.l. impꝛobũ.⁊ hec eſt ſatis bona:et vltima etiã eſt bona.ſed tene pꝛimã ↄtra quã op/ꝙ ſint infames infamia iuris.vt aut᷑.gaʒaros.j.de hereticis.So.illud iure nouo ſchoies vltimã iungere cũ iſta ⁊ dicere ꝙ iure nouo ſunt infames ipſo iure:⁊ repellunt᷑ ateſtimonio:iure iſto non ſunt infa⸗ mes anteqᷓ; fuerint cõdemnati:⁊ ideo admittuntur ad ſit teſtimoniũ / poſt ſnĩam nõ.¶ Item op.ꝙ pena infideliũ oꝛdiaria.vt ĩ.d.aut᷑.gazaros. So.eſt oꝛdĩaria iure nouo vt ibi:nõ iure veteri.vt hic. Modo hec lex ĩducit᷑ ꝙ lex nonliget ſubditos:qꝛ dicit quos noſtre clemẽtie ⁊c.⁊ hu ius gratia querit᷑:cõmune bononie ſacit exercitũ ſuꝑ di⸗ ſtrictu mutine.⁊ ibi eſt poteſtas:⁊ quidã bononieñ.delin quit:nũquid poteſtas poteſt eũ punire ibi:videtur ꝙ nõ qꝛ extra territoꝛiũ.⁊c᷑.vt.l.fl.ff.de iure iur.et de offi.pᷣfec. vꝛ.l.fl. .l.iij.de offi.pꝛeſi.cũ ergo exiſtẽs ſuper territoꝛio mutine ſit extra territoꝛiũ ſuũ non poterit punire aliquẽ. hec lex facit ꝓ vtraq; parte.nã pꝛimo facit ꝙ nõ poſſu qꝛ dicit quos noſtre clemẽtie ⁊c᷑. In contrariũ facit hec lex quia dicit quos noſtre clemẽtie regat:ſed ibi poteſtas re it / g punire poterit. ¶ Pꝛeterea poteſtas dicit᷑ a terren⸗ o.vt.l.ſi pupillus.S.territoꝛiũ.ff.de verbo.ſig.ſed ptãs ibiterretur / ergo punire poterit.pᷣterea ibi eſt cũ vniuer⸗ ſitate.ſ.cum populo bononienſi.et non tanqᷓ; pꝛiuata. ¶ Quero in ↄtractibus quis locus attendatur: Reſpõ⸗ deo locus ↄtractꝰ debet attendi:⁊ ſᷣm eum locũ iudicari ar.l.fideicõmiſſum.ff. de iudi. et.l.ſi fundus.ff.de euict. dem in q̃ſiotractu et hoc ĩ iudicio.etiã ſi queramus de deciſoꝛijs ſed in pᷣparatoꝛijs ſeruatur locus in iudicijs: vt. l.ij ¶ de emãci.li.⁊.l.ij.quẽadmodũ teſ.aꝑi.Et ideo ſi ago hic et ex vigoꝛe teſtamenti hic obſtat mihi pᷣſcriptio q̃nquẽnij ⁊ in loco ↄtractꝰ nõ obſtaret:certe nõ obſtabit mihi niſi in ĩſtrumẽto ſit dictũ ꝙ vbiq; poſſit agi:vel niſi ſim de ciuitate iſta. Sed quid ĩ delicto ſi lex municipa⸗ lis imponit aliam penam qᷓ; lex cõmunis:que pens mihi imponetur: Reſpodeco:puniar ſᷣm locũ delicti:ſicut iudi catur in ↄtractibus /ſᷣm locum contractus:et quo ad hec ↄparantur iudicia et ↄtractus.vt ar.in aut᷑.qua in ꝓuin⸗ cia·j.vbi de crimi agi op.ct hoc eſt ſatis equũ /verum nõ eſt dubium ꝙ licet arguere de tẽpoꝛe ad locũ.vt.l.vinũ. ff. ſi cer. pe. a.l.fl. de triti. Sed ita eſt ꝙ. ll.dicũt ꝙ in publi cis criminibꝰ ↄſiderat᷑ tẽpꝰ cõmiſſi criminis:in pꝛiuatis tempus ſniĩe.vt.ff.de penis.l.j.et.l.ij.ff.ſi ex noxa.cã aga. ita nunc hic dicendum in loco ꝙ ſi cõmiſit crimen publi⸗ cum puniatur ſᷣm locum delicti/ſi pꝛiuatuʒ ↄſideretur lo cus vbi agit᷑ et ̃m illum ↄdẽnetur.¶ Itẽ quero. Quida cõmiſit actum hereſis in tuſcia:poſteã venit hic/⁊ moꝛat᷑ hic/⁊ nihil facit hereticũ:modo inquiſitoꝛ tuſcie vult ꝙ ſi bi remittatur quia ibi deliquit. Imꝑatoꝛ hic exiſtẽs nõ vult eum remittere: ĩmo vult eum punire / qꝛ dicis ꝙ hic deliquit hereticus:nã hereticus delinquu eo ipſo ꝙ mo⸗ ratur in romano ſolo.vt.l.arriani.pde hereticis.cũ ergo hic moꝛãdo delinquat / poteſt hic puniri. Nerũ inqᷣſitoꝛ tuſcie dicit ꝙvbi eſt par delictũ bene eſt verũ ꝙ nõ debet remitti:ſed quotiẽſcumq; quis in vno loco cõmittit deli ctum maius/⁊ alibi minus:remittitur ad locũ in quo ma ius delictum cõmiſu vt ꝓbatur m..ꝛ.ſi cui.·ſi.ff.de accu. ſed ibi deliquit et moꝛabat᷑:hic moꝛatur tantũ/et ideo dʒ ibi remitti.Quid ̊ dicã: Rñdeo ꝙ erroꝛ eſt in aĩo vt.l.j. I de here.⁊ hereſis ↄcomitat᷑ eũ:vt.l.ex eo.ff.de poſtu. ⁊hic eſt hereticꝰ.Dicerẽ &̊ ꝙ aut ↄuenit᷑ qꝛ moꝛat᷑ in ro mano ſolo et debeat remuti tuſcie cũ ibi magis deliqrit: aut cõuenit᷑ vt qꝛ hereticus /et tũc cũ ſit hic hereticus et vbicũq; vadat hereſis eũ ſeqᷣtur:et ſic par delictũ cõmit⸗ tit hic ⁊ ĩ tuſcia:⁊ ſit nõ remittet᷑ in tuſciam/quis in pari cauſa melioꝛ erit ↄditio poſſidẽt .¶ Quero an vſure ſint coꝛrecte:et glo.arguit ꝙ ſic/⁊ argumẽta eius non video qualiter ꝓcedãt qꝛ . in epła inter claras.flrmant᷑ quat⸗ tuoꝛ cõcilia et tamen poſt eã concedũtur vſure.¶ Quero ergo quo iure ſint vſure pꝛohibite: ⁊ dico ꝙ ſunt cõceſſe de iure ciuili ⁊ iure.ffoꝝ.et codi.⁊ aut.ſed licet nõ ſint ꝓ⸗ hibite ſunt tamẽ illicite:quia minoꝛ magiſtratus nõ põt tollere legẽ ſuꝑioꝛis.vt.l.ille a quo.S·tempeſtiuũ.ff.ad trebel.⁊ ſic nec imꝑatoꝛ legẽ dei:nam ſpiritualia nõ ſunt in poteſtate pꝛincipis vt in eis ð ius diuinũ poſſit diſpo⸗ nere:immo nec etiã pꝛo eis aliquid põt diſponere impꝑa⸗ toꝛ/cum ad ipſum non pertineat vt ꝓbatur e⁊᷑.de conſti. c.eccleſie ſancte marie.nunqᷓ; fuerunt licite vllo iure non tñ ſunt pꝛohibite iure noſtro:⁊ ſi leges alicubi appꝛobãt quattuoꝛ cõcilia verũ eſt quo ad fidem.i¶ Itẽ quero que Aſure ſint vſure permiſſe ⁊ licite ſi qͥ ſũt licite: Reſpõdeo aliqñ ſũt ꝑmiſſe petuntur vt ſoꝛs /⁊ iſte licite ſunt.vt.l.idemq;.S·ſi ꝓcura et qͥ licue. toꝛ.ff.manda.ſicut indebituʒ exactum a ꝓcuratoꝛe meo debet mihi reddere/liceti. ite exegerit nomine meo vt.l.ſi ꝓcuratoꝛ.ff.de cõdi.inde.aliqñ petunt᷑ vt intereſſe ⁊ tũc etiã licite petunt᷑.vt.l.et in ⁊ ia.ff.devſuris. Nerũ⸗ tamen ſi habeo ↄdi.ad repetendũ et debet cedere actio⸗ nem.vt.l.modeſtinus.ff.de ſolu.quedã petũtur vt lucrũ et iſte ſunt ꝓhibite vt.l.ſocius qui.ff. ꝓ ſocio. Sed quid in illis que non veniũt ex ↄuentione ſed ex lege ꝓpter cõ tumacia:vt in vſura q̊ͥ datur ꝓpter dotem tardius ſolutã nõne ſi lex imponeret marito tardius reſtituẽdi penam triplici valeret: Certe ſic. Sed quidam theologus di⸗ xit mihi ꝙ quia ille veniebant ᷣm curſum tempoꝛis ꝙ erãt pꝛohibite:qꝛ ibi eſt vtilitas curſus tẽpoꝛum / ſecus ſi eſſet taxata certa pena. Sed vſura nautica non eſt uli⸗ cita ſicut nec ludus asardi qꝛ mutuans ſuſcipit in ſe peri culũ. ANnde vſura que pᷣſtatur eſt pꝛeciũ periculi.vt.l.pe⸗ riculi.ff.de nau.fe.et ideo eſt licita.i Itẽ quero an deſer⸗ ta religio puniatur cũ non eſt dubium ꝙ deſerentes fidè hunintur vt hic.ſ Sed quero an periurus punia᷑ Rñ⸗ Periuruſ eo ꝙ aut periuriũ cadit in ſpeciale nomen delicti et pu an puniat᷑ nitur:vt.l.j.ff.ad.l.coꝛ.de fal.Aliqñ non cadit et tunc aut iurauit per pꝛincipem et punit᷑:vt.l.ſi duo.·fl. ff. de iure iu. aut per deũ:et tunc aut iurat ſibi vel deo et ſatis eſt ꝙ punit᷑ a deo vt.l.ij de iureiu.aut iurat alij:et tũc aut iu⸗ rat ſuꝑ cõtractu:et tũc punit᷑ qꝛ venit ð iuramẽtũ et ↄtra ctum vt.l.quiſquis maioꝛ.· de traſactio.aut ex cõtractũ et tũc aut cõuenitur rõne deſerte religionis ad deũ et nõ punit᷑ vt.l.ij de iureiu.aut cõuenitur ꝙ deierãdo ↄmiſit dolum in aduerſariũ et punitur crimine ſtellionatꝰ.vt.l. de per iurio ff.de crimi.ſtel.⁊ ideo vidi iam quẽdam foꝛ⸗ mantẽ libellũ ↄtra periurũ ſic. Peto talem puniri qꝛ de⸗ lerauit.certe male dicebat qꝛ videbat᷑ petere vt puniret᷑ ratione deſerte religionis ad deſũ. immo debet dicere pe Rereticꝰ to talem puniri quia deierãdo cõmiſit dolũ in me.¶ Itẽ an repella quero an hereticꝰ repellat᷑ a teſtimonio:x⁊ dic ꝙ aut qͥris tur a teſtt co iure quo eſt infamis ipᷣo iure t infamia iuris/⁊ dico ꝙ monio. De Bumma Trinitate et Jide Catho. Fo. V. repellit. vt liij. Slege iulia f de teſt. aut q́rit᷑ eo iure qͥ eſt infamis infamia facti.⁊ dicit ꝙ admittit᷑ in ſubſidiũ ⁊ cũ toꝛmentl.ſic ĩtelligat᷑ glo.l.caſſius.ff.de ſena.i Itẽ que⸗ ro quidãaã deceſſit inteſtatus:⁊ ſtatutũ huius ciultatis vo cat quoſdã agnatos ad ſucceſſionẽ:⁊ ſtatutum locioꝛigi nis defuncti vocat alios:⁊ ſtatutũ loci in quo ſunt bona defuncti vocat alios /quero qͥs locus debeat attẽdi:Et videt᷑ ꝙ locus bonoꝝ:quia in his que reſpiciũt patrimo nium vt eſt diſpoſitio defuncti qui de ſuis bonis diſponu attendimus locũ bonoꝛũ.vt.l.libertus.S.ſola ratio.ff.ad munici.et.l.foꝛma.S.ſi vero.de cenſi. Ecõtra videt᷑ ꝙ ſit attendẽdus locus ꝑſone:qꝛ in his c iciũt ꝑſonã locꝰ oꝛiginis attẽdit᷑.vt dicta.l.libertꝰ..pᷣſcriptio.ſed ꝑ ſuc⸗ ceſſionẽ heres ſuccedit in perſonã defuncti/⁊ in perſona li obligatiõe ⁊ eiꝰ in perſonã in hominibꝰ repᷣſentat.ergo in ſucceſſione locus oꝛiginis debʒ attẽdi.⁊ facit.l.incola. GS.virgã.ff. ad munici. Quidam dicũt ſic:ꝙ ſicut teſtatoꝛ moꝛiens faciendo teſtamẽtum expꝛeſſe cõfert bona here dibus /ita decedens inteſtatꝰ tacite cõfert in ſucceſſoꝛes ab inteſtato.vt.l.cõſiciũtur.ff.de iur.codi.⁊.l.j.G.fl.de le. iij.ſed ſi feciſſet teſtamentũ nos cõſideraremꝰ locũ teſta mẽti. vt.l.ij..quẽadmo.te.aꝑi.ergo idẽ qñ ab inteſtato decedit cõſiderabimus locum vbi deceſſit/⁊ ibi tacite vi deat᷑ bona conferre ⁊ diſponere. Ja. but. Additio Hecc.l.eſt ſicut pꝛima fllia q̊ venit ad nu ptias.ſᷣm Cy. Bal. ⁊ Jo. amplam a do⸗ ctoꝛibus dotem eſt ↄſecuta. Idẽ Jaſon de map.hic:vn⸗ de in tex.nr̃o.hic dum dicit populos quos.i.oẽs ſᷣm bar. Imꝑatoꝛ hic. Hinc queruur vtrũ ĩperatoꝛ de iure ſit totius mun⸗ vtꝝ dicat᷑ di dñs:dic cõmuniter ꝙ ſic.ita tenẽt cy. bar.bal.ſaly.⁊ ia totius mũ ſon hic.glo.in.c.ꝑ venerabilẽ.qui fllij ſunt legi.glo.in.c. di dñs: adrianꝰ.ij.lxiij.di. Ho.in ſumma.in ti.de offi. oꝛdi.S.j. ver.ſed imperatoꝛ. per tex.in.l.vulgari.depcatio. ad le⸗ gem rodi.de iactu.ff. Nam pꝛincipes ⁊ reges ſubſunt de iure ĩperio.c.in apibꝰ.vij.q.j.late.Oldra.laud.ↄſilio.lxix cõſueuit dubitari.⁊c̃. NPatẽt pᷣdicta/oẽs natiões de iu re ſubſunt imꝑatoꝛi.dic.c.adrianꝰ.⁊ oĩa ſunt ſub eius po teſtate.viij.di.c.quo iure.xxiij.q.viij.c.cũ venio.idem ſir mat ſpe.in ti.de appel.S.nunc tractemꝰ.alibi dicit bal.in pꝛoemio.ff. in.iij.colũ.in fine.ꝙ imperatoꝛ imperat de iu⸗ re in vniuerſa ditione que aſcendentem videt et deſcen⸗ dentẽ ſolem et ex vtroq; latere meridie ⁊ ſeptẽtrione.S.⁊ hoc ↄſideremꝰ.in aut᷑.vt oẽs obe.pᷣſidi.ꝓuin. Itẽ ĩꝑatoꝛ impat oĩbus inſulis vſq; ad occeani receſſus inaut.vt ec⸗ cleſia ro· S. qd S.col.ij. Et ðꝛ ĩꝑatoꝛ ab imperando ꝓut eſt imperiũ in altiſſimo ſuo ſitu ⁊ circulo quod eſt ſumma ptãs nullis circũcluſa limitibꝰ. ⁊ iſtud eſt in tantũ veruʒ quod bar.in.l.hoſtes.in ij.colũ.ff.de captiuis.firmat ꝙ ſi aliquis diceret imperatoꝛẽ non eſſe dñʒ totius mundi et monarcham eſſet hereticꝰ: qꝛ cõtra euangeliũ Luc.iij E xijt edictũ a ceſare augu.⁊c. Licʒ bal.in hoc teneat cõ tra bar.tene tñ ꝙ imperatoꝛ eſt totius mũdi de iure dñs. Jo.fabꝛi.Ra.ful.⁊ nõnulli moder.cõtrarium tenẽt per.l. mercatoꝛes.cũ glo.ibi:j.de ↄmer.⁊ merca.vbi dicit᷑ ꝙ rex Perſaruʒ nõ ſubeſt imperio:⁊ fa.l.jde offi pᷣfec.pꝛetoꝛ. aphꝛi.⁊ in.l.ij.de vete.iure enucleãdo.¶ Ad pᷣmiſſa tñ po teſt reſponderi ꝙ Rex perſa.et alij de quibus ſupꝛa non ſubſunt de facto:ſecus tñ de iure.Sed foꝛtiꝰ ſtringit qð etiã de iure ⁊c̃.quo imperatoꝛ multas ciuitates eccle donauit.ille de iure non ſunt ſubiecte ĩperio.ſᷣm bar.in.l. oĩbus.ff.ad trebel.⁊c̃. Reſpõ.ꝑ bar.in.l.j.S.fi.per illũ tex. ff. de rei vẽdi.⁊ in pꝛoemio.ff.bal.ang.in.l.bene a ʒenone de qua.p̃ſcri.bal.in.c.j.de pace iur.firmã.mũdus dicit quid vniuerſale ⁊ nõ repugnat ꝙ imperatoꝛ dicit᷑ vniuer ſitatis dñs:quãuis in particulari aliqua ad alios ſpectet dic.l. j. S.fl. et ibi bar. idem bar. in eruag.qͥ ſunt rebelles. ange.in.l.ſi heredi.ff.de leg.j.Qui dicit ꝙ imperatoꝛ eſt totius mundi dñs / intelligo in imperatoꝛe alio qᷓ; in ma⸗ ximiliano qui ſolũ rex romanoꝛũ appellat᷑ ſ̃m panoꝛ.et alios in. c. venerabilẽ. de electio.ex.et ibidẽ plene per eũ: quicquid ſit.nõ intẽdo dicere imperatoꝛẽ aliquã ſuperio ritatem habere nec de iure.⁊ minus de facto in regno frã cie.adeo ꝙ rex francie nec de iure et minꝰ de facto nullo⸗ modo eſt ſubiectus imperio.per tex.in.c.pervenerabilẽ. et ibi glo.qui filij ſunt legiti.⁊ ibi panoꝛ.iĩ vlti.colũ.tenet ſpecula.in ti.de appel.S.nũc tractemꝰ. in pꝛincipio.bar. mn dic.l.hoſtes.in.ij.colũ.et bal.in.c.j.in pꝛin.repꝛobata. glo ibi de pace iur.flr. in vſib.feud. ⁊ ibi and.de yſernia: huic opinioni reſidet iaſon de may.hic in.ij.col.Quic⸗ quid in contrariũ alle.de rege hiſpanie dic idem pᷣm glo. in dic.c.adrianus.Quid de amicis nr̃is ſereniſſimis ve⸗ netis.dic ꝙ nec de iure neq; de facto imperio ſubeſſe di⸗ cũtur pſᷣm bal.in rubꝛica de re.diuiſio.ff.in.iiij.colũ. Mo⸗ tus: qꝛ eoꝝ ciuitas nõ eſt fundata in ſolo ſed in mari.ſed de iure gentiũ et ciuili ſtatutũ eſt ꝙ ciuitates edificate in mari cõmuniſſimo oĩbus animãtibꝰ ſunt coꝝ qui eas edi ficant.l in tm.ᷣin pꝛin.ff.de re.diuiſio.ct hac rõne quia ve neti ſunt fundati in mari et nõ in ſolo iuriſditiõis alicuiꝰ merito de iure pꝛetendunt libertatẽ ab imperio. Idẽ te⸗ nuit Jac.alua.in.c.j.in pᷣnci.in pe.colũ.quis dicãt᷑ dux/⸗ comes /vel marchio.invſibus feud.HNinc quia dicimꝰre⸗ gem noſtrũ frãcie nullomodo imperio ſubijci.quero vñ Rex frã⸗ eſt hoc an a iure imꝑatoꝛio:quo in regno iſto francie illu cie nullo ſtriſſimus noſter Francoꝛũ rex vtit᷑ an aliunde ꝙ archi. mõ ſubij⸗ epiſcopatus / abbatias/pᷣbendas cathedraliũ eccleſiaꝑ/ citur. et collegiatarũ archidia.et alia minoꝛa et ſuperioꝛa con fert beneſi.dicit bal.foꝛmaliter in.c.quãto.fl.colũ.ex.de iudi.⁊ ibi añ bal.archi.ꝙ reges ſunt patroni in epiſcopa/ tibus:et ſic vt patronꝰ epᷣus cõfert.per.c.lectis.lxiij.di. et.c.reatina.ea.di.et hfacit ꝓ ducibꝰalma.et ſimilibꝰ qð tene menti ſᷣm bal.ibi.¶ Quero ex his qꝛ videmus quo⸗ Rex quo tidie ꝙ vacantibus archi.⁊ epi.et ſic de ſimilibus regem iure dat noſtrum ſereniſſimũ vni dare epiſcopatum alio nichilo⸗= epiſcopa⸗ minus per eligentes canonice electo.ita ꝙ ille qui ad tus. epiſcopatũ ad beneplacitũ regis eſt pꝛeſentatus venit pᷣ⸗ ferẽdus:vnde eſt hoc ꝙ dictꝰ rex talem habeat in talibꝰ pᷣrogatiuã cũ videat᷑ de iure electionẽ ad ipſos clericos eccleſie ſpectare iure hodierno vt in. c. officij.c.ne ꝓ defe ctu.quia ꝓpter.er̃.de elec.⁊ alijs vulgari.iuribꝰ.⁊ nemo iure ſuo veniat ſine cauſa puandus.S·cauſas.vt cum de appella.cogno.colla.viij.ar.no.in.l.culpa.ff.de reg.iu.⁊ in.c.ij.ẽ.de reſcrip.et ibi panoꝛ.facit reguid 35 noſtrũ eſt.de reg.iu.ff.et alijs iuribus vulga.ex quibꝰ videtur electionẽ pluriũ eligẽtium pᷣferri debere beneplacito re⸗ gis in talibus ↄſuetu.per ea q̊ͥ notant᷑ plene ꝑ canoniſtas in.c.cũ terra.et ibi panoꝛ.in tertio no.ex.de elec.dicẽs ꝙ poteſtas libera debet eſſe apud eligẽtes:nec valet cõſue tudo talem libertatem eccleſie ꝙ eligentes tenentur eli gere pꝛelatum ad voluntatẽ pꝛincipis cum talis ↄſue.ſit cõtra ſubſtantiã actus electionis.vnde talis cõſue.non poteſt tollere libertatem in actu eligẽdi ſᷣm panoꝛ.in pe⸗ nul.no.dic.c.cum terra. Item non poteſt induci per con ſue.vt poſt factã elec.in eccleſia requiratur ↄſenſus pꝛin cipis.et dixit inno.in dic.c.cũ terra.ꝙ requiritur iſte cõ⸗ ſenſus in talibus ↄfirmatiõibꝰ niſi aliud habeat cõſuetu do.⁊c̃.põderat hec verba inno.niſi aliud.⁊c. Quicquid tamen velit inno.tu dic latius ſᷣm ꝑanoꝛ.ibidẽ/ꝙ aut cõ⸗ ſuetudo ſuꝑ hoc nihil diſponit nec pꝛinceps vel alius eſt patronus et tũc de iure nõ tenẽtur eligẽtes reqͥrere ante vel poſt conſenſum pꝛincipis vel alterius ad quem non ſpectat cõfirmatio ele.⁊ maxime hoc ꝓcedit in ſeculari⸗ bus ad hoc.c.bene quidẽ.xcvj.di.et.c.eccleſia ſancte ma rie.de conſti.er.et.c.fl.de rebus eccleſie non alienãdis. poteſt tamen de honeſtate pꝛincipis requiri vt cõſentiat non ꝙ cõſenſus habeat pᷣſtare robur:ſed vt non poſſu in futurum opponere cõtra electũ vel electionẽ: namm ꝑma,-· xime pꝛinceps poteſt opponere cõtra electumvel electio nem exceptiones legitimas maxime ſi rex noſter francie dubit at de pꝛoditione patrie:vel reuelatione cõſilioꝛum et ſecretoꝛum ſrox vt no.inno.in.c.ſuper his.de accu.ex. Si vero in eccleſia habet rex ius patronatus ꝓut habet rex in franciam/et potẽtiſſima domina claud.duc. bꝛita⸗ nie pᷣdicti regis filia cariſſima:tunc debet requiri cõſen⸗ ſus regis patroni.vt in.c.nobis.de iure patro.er et hoc poſt electionẽ factam et non ante.ſi vero non vellet pꝛin⸗ ceps cõſentire ſine cauſa rationabili:nõ ꝓpter hoc caſſa⸗ bitur electio ſed requiritur conſenſus vt audiantur ſue exceptiones legitime ſi quas hʒ ⁊ vt in poſterũ nõ poſſit opponere.⁊ẽ᷑.ſuper quo vide plene panoꝛ.et alios in dic. c.cum terra.pᷣma ⁊ ſcdᷣa colũ.idem in.c.cũ inter vniuer⸗ ſas.in quarto notabili.de elec. Ex quibus infero.poſtqᷓ; eius conſenſus eſt tm̃ poſtea requirendus ꝙ licet etiam patronus nõ poteſt ex ↄſuetudine ſibi ius vendicare in⸗ tereſſendi in electione p̃lati: nam conſuetudo non facit laicum capacem iuris ſpiritualis:vt in. c.cauſaʒ.de pꝛe⸗ ſcrip et ibi panoꝛ.⁊ alijs no.m.c.ad decimas.de reſtitu. Butrigorius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ſpoliatoꝛ.li.vj:ibidẽ per Seminia.? Phi.frã. Cur tãva rie ꝙ patronus poteſt pꝛeſentare rectoꝛẽ eccleſie non col legiate ⁊ non ſic eligere pꝛelatum vna cum clericis ip⸗ fius eccleſie collegiate:dic ſʒ compoſte.poſt inno. ꝙ ele ctio eſt actus mere ſpiritualis:nam per illam ſaltem traſ fertur ius pꝛelature in habitu in clectũ:⁊ cõtrahitur ma trimoniũ ſpirituale vt notat glo.in.c.quanto.lxiij.di.fſa⸗ cit tex.in.c.cum inter canonicos.er.de elec. Laicus oᷣo non eſt capax exercẽdi hec iura ſpiritualia: nec eccleſia voluit patronum facere capacẽ:bene hoc potuiſſet ſi vo⸗ luiſſet. Ham impatoꝛi romano⁊ multis pꝛincipibus ec⸗ cleſia alłs cõceſſit ius eligendi ⁊ ↄferẽdi.vt in. c. adrianꝰ Lxiij. di. que tamẽ pꝛiuilegia tractu tempoꝛis eccleſia re. uocauit vt in.S· verũ.eadẽ di.ſed per pꝛeſentationemno tranſfertur ius pᷣlature nec ↄtrahitur de iure mrimoniũ ſpirituale:ſed quoddam pᷣambulũ ad iuſticiã obtinenda ex qͥ ꝓuenitius tituli ⁊ plature. Vnde licet laicus non eſſet ꝑ ſe capax etiã huius iuris pᷣſentãdi.vt in.c.quãto. e. de iudi.tantum valuit eccleſia cum patrono laico in iure non magne impoꝛtantie diſpenſare vt facilius laici inducerent᷑ ad fundationem ⁊ dotationem eccleſiarũ de conſuctudine aliqui reges vel ex iure patronatus ſibi co nantur vt in electionibus eoꝛum requiratur conſenſus. de iure vero nõ poſſunt per dic.c.nobis.S.allegatum:qꝛ yt iam dixi patroni conſenſus debet requiri poſt electi⸗ onem factã vt dic.c.nobis.⁊ ibi panoꝛ.⁊ alij canoniſte. Adeo ꝙ de cõſuetudine non poteſt ſibi regi vel alteri ta⸗ le ius competere quia cõſuetudo non poteſt eum facere capacem. vt S. dictum eſt. Poteſt tamen ꝑ cõſuetudinẽ introduci vt moꝛs pꝛelati nuncietur pꝛincipi et ab eo pe tatur licentia eligẽdi pꝛelatum:ita ꝙ electio aliter facta nõ valer:intereſt pꝛincipis ne eligatur aliquis ſibi ſuſpe ctus qui poſſit reuelare ſecreta regni ſui ar.l.omne deli⸗ ctũ.S·exploꝛatoꝛes.ff.de re militari. iſtud eſt quod ſing. notat inno.in.c.qð ſicut.⁊ ibi panoꝛ. in.iiij.colũ.de elec. ex.vide inno.idem tenẽtem in di.c.ſuper his.⁊c. Infero ex pᷣmiſſis ꝙ ex cauſis pᷣmiſſis põt pᷣneeps ſecular̃is non admittere pꝛelatum per papã. aduerte quia contra dicta inno.facit foꝛmaliter in ↄtrarium tex.⁊ ibi panoꝛ.in.iiij. colũ.in di.c.qð ſicut in ver.et ſi ſecus aliqũ per vſurpa⸗ tionem. ⁊c̃.et ſic oculariter et ad ſenſum patet ꝙ cõtrariꝰ vſus eſt potius abuſus:⁊ ſic videtur vt iam dixeramus ꝙ non poſſit induci conſuetudo vt electio retractetur ſi non fuerit petita licentia eligẽdi.pꝛo hoc facit qꝛ aliquo modo impeditur libertas eligẽdi vt in dicto.c.cũ terra. et hanc opi.crederem de iure verioꝛem per fundamenta S.allegata.Quicquid ſit tamen dictũ inno.ſolet cõmuni ter teneri ſ̃ᷣm panoꝛ.iĩ di.c.qdð ſicut.⁊ ad pdicta vide Jo. lupi.in tractatu ſuo de libertate eccłeſiaſtica in ij . parte qxiij.in fine.⁊.q.xiiij.in pᷣnci.idem bal.in.c.cum inter. et. c.quod ſicut.S.allegatis.vbi concludũt quicquid di ceremus ꝙ pꝛinceꝑs ſecularis non poteſt repellere pᷣla⸗ tum per papam inſtitutuʒ.et quãdo panoꝛ.allegat inno. in dic. c. ſup his.dic ꝙ hec nõ dicit ibi.ſed Ho.in. iij. col. ⁊ alij incidẽter dicunt ꝙ rex poteſt obijcere electũ.xc. o.lupi.italus ſancte ſedis apoſtolice ꝓtonarius ſenen is. Hõ tradas obliuiõi ꝙ ſefundãtes in. c.lectis. adria⸗ nus.reatina.lxiij.di.per totum:dum dicunt adulãdo ꝙ Impꝑato⸗ reges de iure habent poteſtatem in electionibus epiſco⸗ tem ipedit nec intendit libere potentes eligere ipſos cõ pellere:ſileant emulatoꝛes ↄtraria aſſerẽtes crimen leſe maieſtatis ↄmittẽtes:ſi quis imꝑatoꝛi male dixerit·j· 3 eticoꝝ/⁊ tradit fidẽ ſeruãda Ir uunit ↄtra faciẽtes /⁊ repetit ꝓhibitionẽ vt .RAAHaddat penã hoc dicit in ſũma. Diuide in tres ꝑtes:qꝛ ĩ pma ꝓhibet locũ ↄgregatiõis hereticoꝝ: vſq; ibi vnꝰ. ibi ponit fidem quam ſeruare debemus: vſq; ibi at ſi quid. ibi repetit pꝛimã ꝓhibuionem vt penã addat vſq; in finem. ¶ Op. ꝙ ſit iſtis conceſſus locus:vt.l.in ſi⸗ nagoga.jde iude.Solu.vr glo.i¶ Item op. non ſit hic ſpeciale quia reſcripta per obꝛeptionem obtẽta viciant imo eſt regulare vt.l.reſcriptaXj de diuerſis reſcrip.So. ſi certum eſt ꝙ eſt per fraudẽ elicituʒ viciatur ſemper:vt in ↄtrario.ſed in dubio nõ pꝛeſumitur regulariter ꝑ frau dem elicitũ:hic ſic ⁊ in hoc eſt ſpeciale.i¶ Ex tex.paren⸗ tem:ſub.⁊ filio et ceſſat contrariũ.¶ Item op.ꝙ imꝑatoꝛ male dicat:nam ſpũs ſanctus ex patre ⁊ filio ꝓcedit vt dicit᷑ in ſimbolo. So.dicũt quidã ꝙ hec lex loquitur ſᷣm grecos:⁊ ſic male dicit:ſed certe non eſtveriſimile/ꝙ cũ opus iſtud fuerit appꝛobatũ per papam vt in epła inter claras.ꝙ hic poſuiſſent legem male dicentem/⁊ cõtra fi⸗ deʒ:⁊ ideo qð dicit tex.ex ſummo rerum parente:ſub.et filio.⁊ ita bene dicit. Ad d iti o. In hac.l.inver.cum om̃es.in fine no.ꝙ EEDU. ante factũ maleficis eſt obuiandũ poſt vero factũ delicta ſunt puniẽda: ſʒʒ bal.qð facit ad qſtio nẽ. Oꝛitur ĩter duos cõtẽtio de poſſeſſione cui iminet ti moꝛ vt puta qꝛ iam ſe pꝛeparãt ad arma:⁊ ſic veriſimili⸗ ter iudex poteſt pꝛohibere ambobus cõtendtibꝰne ad poſſeſſionẽ accedãt donec ſit de iure diſcuſſũ de qͥ ꝑ ino. in.c.in pꝛeſentia.ex.de ꝓba.in.ij.colũ.ver.poſtq; autem ⁊c̃. Vbi cõcludit partes nec publice nec pꝛiuatim poſſe accedere ad poſſeſſionem poſt iudicis inhibitionem.ar. no.in.c.cum apłs.et.c.non ſolum.⁊.c.ro.S.iiij.ibi do.de ſancto geminiano. Philip.franc. de appel.⁊ ꝑ hec iura cõfirmo dictum pᷣcedens inno. facit.l.equiſſimumff.de vſufruc.tenet cy.in.lł.j.in fine j.vti poſſidet.⁊ in.l.fi.ff.de offi. ꝓcu. ceſaris. ſ̃m bal. hic qð facit ↄtra iudices viden tes rixas:eas tamen non ꝓhibentes pᷣm bal.Et adde ꝙ ſicut heretici per iſtam.l.ſunt de ciuitate expellendi ſic infecti ſeu infirmi moꝛbo peſtilenciali debent a ciuitate remoueri ne alios inficiant. in auctentico vt iuſiurand. quod pᷣſtatur ab his.in.S·fl.colla.ij.idem dic in lepꝛoſis qui expelli debent a cõuerſatiõe alioꝝ ne ipſos inficiãt. Igem in mulieribus mercrriciboer marime lenonibus maledictis que virgines ad perditioneʒ deducũt:qð eſt dolendum de tam grandi numero pꝛedictarum ar tex. in autẽtico de lenonibꝰ. rolle ii. dẽ dic de ſcolari alios infeſtante qui expellẽdus eſt B as bal.hic in additionibus ad bal. Nblice diſputare ꝓpter duas rões hic poſitas: Aet ex varietate pſonarũ varie ĩponũtur pene. id. Vel dic ꝙ de fide catholica nõ licet pub.diſputare: ſubijciunt᷑ due rõnes hoc pᷣmo:et vbi dignitas minoꝛat delictũ /mĩoꝛat ⁊ penã.h.d.i¶ Diuide.l.in ꝑtes tres qꝛ pᷣ ⸗ ꝛ0ohibet locuʒ cõgregationis ura que allegat andre⸗ Emo clericus. on en l ta de rfes iure patuum. ⁊c̃.dicas ꝙ tẽpoꝛe tyꝛannidis ⁊ attenta infide⸗ mo ponit ꝓhibitionẽ vſq; ibi.ex hoæ.ibiponit rões ꝓhi antiqͥ ele⸗ litate impꝑatoꝛũ: et vt maius malum euitaretur: et ne ec. bitiõis vſq; ibi. igit.ibi ĩponit penã Sfacletib⸗ vic; nt ctiõibꝰ ĩ⸗ cleſia in ſciſma ĩcideret cauſa imꝑa.⁊ ne eccleſia careret ¶¶¶ Ex hoc:diuide hãc ꝑtẽ ĩ q̃ttuoꝛ/qꝛ ĩpꝛĩa ponit᷑ pᷣma rõ terfuerũt. paſtoꝛe ita ⁊ hac de cauſa pꝛiſco tẽpoꝛe fuerat ſtatutum vſq; ibi.nã ⁊ iniuriã. ibi ponit᷑ ſecunda ratio: vſq; ibi cũ imperatoꝛes intereſſe in electionibus.⁊c̃. Iſta voluit ſen tire ſtepha.põtifex in.c.noſſe.⁊ tex.ĩ.c.valẽtinianꝰ.lxiij. di. Ita tenet guido ĩ dic.c. reatina. Ydẽ tenuit dñicus in locis.. alle. Idem cardinalis ſancti ſixti in.c.j.lxiij.di. Vide plenius per dictũ io.lupi in dic.ſuo tractatu de li⸗ bertate eccleſiaſtica in.iiij.q.penul.carta ver.namlʒ.⁊c. Hec volui inſerere hic ne credant meri legiſte poteſtatẽ impꝑatoꝛum eſſe amplã in pꝛedictis iuribꝰ ſpũalibus.⁊c. dum dicit imperatoꝛẽ eſſe dũm totius mundi non tamen habet in pᷣdictis iuriſditionalẽ poteſtatẽ /⁊ ſi quã habet potius vſurpatiõe habere dicitur qᷓ; iure ſeu bona rõne: Hinc eſt ꝙ ehꝛiſtianiſſimꝰ /potentiſſimꝰ iuſticie cõſerua⸗ toꝛ Ludouicus huius noĩs duodecimus francie rex di gniſſimus dum vacant epatus ⁊ alia ſuperioꝛa beneficia ↄſueuit pꝛo meritis(vt credit᷑)deſtinare oꝛatoꝛes nõ au⸗ ea que.ibi ponitur declaratio ſecũde rationisvſq; ibi nẽ ⁊ in contẽptoꝛes:ibi videtur poni quedã ratio:ſed nõ eſt immo eſt potius quedã repetitio pᷣme ratiõis vſq; ad.S· igitur. Mota ꝙ nõ licet publice diſputare de flide. Scoo non licet ſemel deciſa amplius in dubium reuocare. rtio nota ꝙ plus punitur ignobilis qᷓ; nobilis.Quar to nota ꝙ videtur peius facere qui palã delinquit qᷓ; qui clam. ⁊ ad hec q̃ttuoꝛ notabilia eſt ꝑ oꝛdinẽ opponẽdũ. Pꝛimo op.ꝙ liceat diſputare de ſide.vt.l.quoniam·Xj. ti.j. So.quidam diſputãt vt fidem ſubuertant et hoc nõ licet vt hic.quidam diſputãt de fide vt addiſcant et hoc licet.quidã diſputant vt hereticũ conuincant:⁊ hoc etiã licitum eſt. vt dic.l.qm venerabilis·jti.j. ¶ Item op 4 . c.AE 3*) J. 8 P deciſa ſemel poſſint iterũ retractari vt.l.et in maioꝛibꝰ.j. de appella. So. ibi loquit᷑ de reuocabili hic de irreuoca — bili. ſ. de fide.¶ Item op. ꝙ plus debeat puniri in digni⸗ tate exñũs qᷓ; puatus vt.l.pᷣſopteri:j de epiſcopis ⁊ cleri. et. l.pedius.ff. de incen. ruina nau. et.l.ꝓperandum.S·ſin aũt ·j.de iudicijs.So.aut dignitas auget crimen ⁊ auget penamvt dicta.l.pꝛeſbyteri.aliqñ dignitas minoꝛat deli ctum ⁊ tunc minoꝛat penãvt hic:nam peius faciunt laici qui nil ſciunt ſe intromittere de diſputatione fidei.aut di gnitas nec auget nec minoꝛat crimen.tunc aut tractatur de pena coꝛpoꝛali ⁊ grauius puniunt᷑ ignobiles vt dic.l. pedius ⁊.l.⁊ ĩſeruoꝝ.ff.de pen.aut tractamꝰ de pena pe⸗ cuniaria ⁊ in illa plus punit᷑ nobilis qᷓ; ignobilis:vt dic. l.ꝓperandũ ·S.ſin aũt.cum ſi.¶ Item op.ꝙ peius ſit fa⸗ cere clam qᷓ; palam:vt.ff.de ritu nup.l.fl.⁊.l.nõ exiſtimo. de admi.tu.⁊.l.qui ſine.de nego.ge.So.aut tractamꝰde cauſa velicti aut de effectu:ſi de cauſa que ẽ dolus aut cõ ſtat de dolo ⁊ non facio differentiam clam vel palaʒ /aut dubitatur ⁊ tunc aut tractamus de his que ſunt de gene⸗ re pꝛohibitoꝛum ⁊ non facio differẽtiam vtrum palaʒ an clam quis faciat:qꝛ ſemꝑ dolus pꝛeſumitur:vt.l.j:j de ſic ca.⁊.l.ſi quis fumo.ad legẽ aqli.ſaluo ꝙ ratiõe cauſe ex⸗ terioꝛis /aliqñ hoc inſpicitur vt in rapina que magis pu⸗ nitur q; furtum:non ideo quia ſit factum palam. ſed qꝛ ẽ maius delictum cum habeat in ſe violentiã. Simile ẽ in veneficio ⁊ homicidio:nam veneficium ideo dr̃ eẽ graui us non ideo qꝛ fiat clam:ſʒ qꝛ in ſe hʒ quãdã pꝛoditionẽ vt.l.j . de male.⁊ ma.aut loquimur in his que ſũt de gñe permiſſoꝛum:in ſpecie tamen ſunt pꝛohibita vt matrimo nium:⁊ tunc aut fiunt clam ⁊ pꝛeſumitur dolus:aut palã cſ dolus nõ pꝛeſumitur /ſy erroꝛ:vt.l.nõ exiſtimo.ff.de ad mi. tu.⁊.l.qͥ ſine. de nego.ge.⁊.l.fl.de ritu nup.⁊ hoc ſi cõ ſidero rem ex parte cauſe/ſi aũt conſideras rem ex parte effectus:tunc dico ꝙ peius eſt ratione exẽpli facere pa lam q; clam:vt hic.Et ideo fuit queſtio hic.Quidã fr̃ ꝓ⸗ feſſus iã exiuit oꝛdinẽ ⁊ accepit vxoꝛeʒ querebatur an in quiſitoꝛ de hoc poſſet cognoſcere/ego dicebam ꝙ aut ac cepit vxoꝛem clam ⁊ pꝛeſumitur in dolo ⁊ non errare/et ideo inquiſitoꝛ non debet cognoſcere.aut accepit palaʒ ⁊ non pꝛeſumitur in dolo:ſed errare ⁊ ꝙ putat ſivi licere: 7 qꝛ errat ĩ fide/ cognitio pertinet ad inquiſitoꝛez. Itẽ quero qualiter punietur hic ſtatuliber:⁊ dic vt glo. Ad d iti 0 Adde ad iſtam legẽ dum vult ꝙ nõ eſt licitum de fide publice diſputare:veruʒ ad fidei ſubuerſionem:alłs licituʒ eſt pꝛo fide extollenda de fide publice diſputare tex iuncta glo.in ver.vno oꝛe·j· de epiſco.⁊ cleri.ſᷣm Bar.idem Inno.ĩ ca.dãnamus·S·ſi quis igitur.vbi no. Inno ꝙ nullatenus licet:immo ꝙ plus eſt nec de fide licet publice diſputare turbis coadu⸗ natis cauſa tumultus vel ſue perfidie defendende:aut ad confuſionem hereticoꝛum / vel ad veritatem clarifican⸗ dam aliquis diſputaret:non crederem maluʒ: vt fecit pa pa ſilueſter ſᷣm Inno in oco. Sliegaro. . 4 E „ Hec non legitur oꝛdi⸗ D KR ter claras. narie:nec extraoꝛdina⸗ EBrie. Titulus de ſacroſanctis eccleſijs legitur Na oꝛdinarie vſq; ad tiulum de epiſcop. et cleri. Jaco. Butrigarij do. . Ad d itio Adde ad iſtã legẽ ꝙ obſeruãda ſunt ſta tuta ſanctoꝛum patrum in ſinodo:in.c. a ſctis.⁊ duobꝰca.ſeq̃ntibꝰ.xxv.q.ij.⁊ iſta Juſtinianꝰim peratoꝛ hic pꝛofitetur ſe facturum pꝛomptum paratum q;.patet hic ꝑ totam iſtam legẽ quã ꝑ te videas ſᷣm Bal. ⁊ dicit Odof. vt refert Bal.hic ꝙ papa ratione peccati põt de oĩ delicto cognoſcere:de qͥ vide Ber.gloſatoꝛẽ iu ris canonici ĩ.c.nos ĩter alios.er.de purgatione canoni ca.⁊ ibi glo.pꝛĩa:dicẽs ꝙ epiſcopus cognoſcit de certis criminibus ⁊c̃.papa.vero indiſtincte ꝑ notata in.c.no⸗ nit:⁊ ibi plene Panoꝛ.in.v.notabili ⁊ alij canoniſte. ¶ e ſacroſctis ecclelijs ſt de re De . Gacroſanctis Eccleſiſs. Fo. V. piꝛo cõgregatione pluriũ in eodẽ loco congregatoꝛũ ad vſq; in f. ¶ MHota ꝙ collegio ſanctiſſimo poteſt legari. inſti. Solu. aut collegium eſt licitum ⁊ ei poteſt legari: etiam ꝑſonis de collegio non poſſu legari:vt·j.de hereti collegio:vt dic.l manicheos:aut alia ratione eſt illicitũ / ipſo qð eſt collegiuz pium ⁊? ad ſeruiẽdum deo deputatũ ri ſine cu⸗ intelligit᷑ eſſe licitũ:poteſt ei legari.cũ ałs regulariter oẽ iuſq; ↄuo⸗ pᷣſidens facultatẽ chꝛiſtianis dedit acquirẽdi pꝛedia ſeu bar. in ꝓemio. ff. pe.et fi col.in cle.j.⁊ ibi ʒabar.et alij de iureiuran.per bar.in exuagã.ad repꝛimendũ.quomodo nus:⁊ qui non eredit punitur:vtlj de ſumma trinitate ? fide catholica. Scõo modo ſumitur eccleſia ꝓ loco mu⸗ ris circũdato et ſᷣm hoc habet etiaʒ pᷣuilegia:vt patet.·j· de his qui ad eccle.cõfugi. Tertio modo ſumitur eccł ia ſeruiendũ deo:⁊ hoc modo ſumitur hic eccleſia.⁊ qꝛ ha⸗ bet pꝛiuilegia ⁊ res / ideo diciturin rubꝛi.de rebus ⁊ pꝛi⸗ uilegijs earum. Pio collegio relinquetur/eoipᷣo E Ab eat. piument ipſo iure pprobatch, Diuide in duas partes:quia in pᷣma ponit di ctum vſq; ibi nichil eſt. ibi ponit rationẽ dicti ¶ Item nota ꝙ in vltima volũtate debet eſſe liberũ arbi⸗ trium.¶ Item op.ꝙ collegio nõ poſſit legari:vt ff. de le.j. l.ſi heres·S. vicis.⁊.l.ſenatus. et.l collegium.de heredi. vt hic.aut collegiũ eſt illicitum ⁊ ei nõ:vt in contrario. Item op.ꝙ illicito poſſit legari vt dic.l.ſenatꝰ.⁊ de re. dů. So.põt legari ꝑſonis de collegio etia illicite vt ibi.ſʒ ipſi collegio non vt dic.l.ſi heres.S.vicis.iſ¶ Item op.ꝙ cis.l.manicheos.So.ibi erit ipꝛobatum rõne ſecte.Col⸗ ligitur ergo ꝙ aut collegiũ eſt app:obatũ ⁊ poteſt legari collegio ⁊ ſingłis de collegio:vt hic.aut eſt ulicitũ/⁊ tũc aut ratione ſecte et non põt legari collegio nec alicui de ⁊ tũc collegio legari nõ poteſt:vt.l.ſi heres·S.vicis.·ff. de le.j.ſed ſingulis de collegio põt legari:vt dic.l.ſenatus de rebus du. ¶ Wodo quero qð pᷣuilegiũ habeat hic ec⸗ cleſia cũ cuilibet collegio licito poſſit legari:dicunt qͥdʒ ꝙ ctiã inhabilis ad teſtandũ poſſit eis relinquere vel ſi teſtamentũ eſt minus ſolẽne qð non placet vt dicit glo. ſed debet ſuppleri ſi volũtas eſt ſolẽnis ⁊ is qui legat le⸗ gare poteſt ar.l.vt gradatim·S.ſed ſi lege.ff.de mu.⁊ ho⸗ Cõgrega no.quod ergo pᷣuilegium habet eccleſia?: Reſpõdeo ꝙ eo tio põt ſie colle giũ ſit illicitũ niſi ſit ſhecia iter⸗ appꝛobatuʒ:et ideo catione in clibanarij quinõ oſſunt facere cõgregationẽ ad ſua ne⸗- eccleſia ꝓ gocia faciũt eã ad eundũ ad ſanctà mariam de monte:⁊ negocijs dicunt ꝙ ipſo iure eſt permiſſum eis poſtq; faciunt ad ſer eccleſie. uicium dei. ò” Ad ditio Adde ad quid fuit iſta lex ⁊ a quo intro E ducta.c.futurã.xij.qj.vbi dicitur ꝙ cle rici in egipto pᷣdia nõ habebãt:imꝑatoꝛ in ↄcilio niceno poſſeſſiones habẽdi:ꝙ perpꝛius nõ erat:⁊ ſedi apoſtoli⸗ ce multũ de ſuo dedit.⁊ an tenuerit donatio.vide plene ꝓ in crimine leſe maie.ꝓceduur ⁊ ibi magis cõis cõcluſio eſt ꝙ tenuit donatio eccleſie facte.⁊c.Et ibi plenevidere poteris.Neinde in pᷣſentilege duʒ dicit᷑ hic in tex.noſtro hHonatio ſm bar.et alios doctoꝛes ꝙ relictũ eccłie vel venerabili ꝑ imꝑato loco nõ viciatur rõne incertudinis facit.l per qð pauꝑi⸗ rẽ fcta ec⸗ bus. ibi bal.j.de epiſco.⁊ cleri.Quid ergo ſi teſtatoꝛ relin cleſie te⸗ quat centum eccleſie ⁊ nõ dicat cui eccleſie de qua in du nuit. bio intelligit᷑: videtur dicẽdum ꝙ de eccłia maioꝛi ⁊ ſic cathedrali per texin ·S.ſi quis in noĩe in aut᷑.de eccle.ti. Ita tenent io.fabꝛi.⁊ ange.de are.in·S.ſed ius quoddaʒ ciuile inſti.de iure gentium ⁊ ciui per iſtũ tex. in dic ſi quis.veritas eſt ꝙ in dubio intelligitur relictũ eccleſie in.c.fl.de ſepul.⁊ ibi vide panoꝛ.ſuꝑ iſto paſſu idẽ cy.hic in.v.q.Saly.⁊ paul.de caſt.hic.ar.tex.in.l.que conditio. Sfi.ff.de condi.⁊ demõſtra.et ibi bar.idem tenet io.and. ti. de inſtru.edi·S.nũc vero.pet de ancha.⁊ ymo.in c.re⸗ latum ij. de teſtamen.ex.io.and.in.c.cum quis.de ſepul. in. vj. Si vero habet duas parrochias:vel in vna eſſent duo pꝛeſoiteri ꝓut eſt in eccleſijs parrochialibus ande⸗ gauis in ſpeciali honoꝛabiliq; eccłia ſancti maurilij cõ⸗ Eccleſia 113 eſt ſciẽdu gruenter per amicũ meũ magiſtrũ mace.manſeũ vulga⸗ D euid entia m ꝙ trib?ꝰ mo triter vocatum.riquaãtes pꝛo tpᷣe ſuo excultum in dubio R dis ſumitur eccleſia:vno modo pꝛo cõ relictũ videtur pandũ pauperioꝛi eccleſie qñ ſunt due: ſi gregatione vniuerſa ommum fideliuz vero duo ſint pᷣbbiteri relictũ iſto tᷣe eſſet dxndũ paupe⸗ ℳ X7 de hoc habes in ſymbolo ⁊.S.in epi⸗ txioꝛi pꝛeſoitero dicte eccleſie ſancti maurilij:⁊ ſic curato Rark as E, ſtola intet claras: 'm hoc eccleſia ha vocato henrico lair. cuʒſocio dicti maſci. ar. dic.S. ſi qͥs. bet multa pꝛiuilegia.ſ.quia qui credit ĩ eã vocat᷑ chꝛiſtia ſm cy.hic in.vj.qpaul.de caſt.hic.bal.in.l.cũ multe·g⸗ pe ꝓ de dona.ante nupti cano.in.c.fl.de ſepul.v.allega⸗ to.facit qð in ſimili determĩat Bal.⁊ Imol.in.l.ſi domꝰ in pꝛinci.ff. deleg.pꝛĩo.Cetera que hic per bar. in repeti⸗ tione iſtius.l.tanguntur omitto:de quibus plene per Ja ſo. de may.hic.j.ij.iij.iiij.v.vj.coll. LDE Lapcinon debẽt ſedere in choꝛo cum mo. clericis.h.d. Jaco. . ¶ Nemo martyres.Mihil iaco. ꝛiuile⸗ rvog Hec lex eſt localis. Hota datuz En plu res ꝙ pꝛiuilegiũ datũ clericꝭ clericis vi fintelligiturpotiꝰ datũ eccleſie q; clericis. Sic det᷑ eccłic datum fuio: cõtemplatione patris intelligitur cõceſſum. potius datum patri q; filio ⁊ patri queritur: vt.l.ſed ⁊ ſi Pꝛiuile⸗ lures Fen arogeto ffoe vin dgu ſ Er ſemel fuu ta gin datuz lis que ceſſũptem fuit dictum munquid filij debebunt habere pꝛiuilegiuʒ: platione certe ſic:quia pꝛiuilegium qð fuerat conceſſuʒ filijs erat pr̃is potius ticij:vt.l.ij.de epiſc.⁊ cleri.⁊ ideo renouato pꝛi⸗ uilegio patris videtur renouatũ pꝛiuilegiũ filioꝝ:qð eſt patris. In glo queĩcipit ſic ergo.ibi eccłie cõceſſũ:ergo eccleſie vt...ſed ſi plures:S· in arrogato.ff. de vulga.⁊ pu pil.⁊ bene facit.l.ijj.ti.j. acet Eccleſia nullum onus cognoſcit NAS niſi oꝛdinarium:⁊ pꝛopter ſubituʒ y aduentuʒ pꝛincipis.h.d.Diuide in tres partes . &licet glo diuidat in plures:qꝛ pꝛimã exoꝛditur dſq; ad ver5.pꝛima quippe. ibi ponit que debeat eccleſia agnoſcere:⁊ q̃ nõ vſq; ibi.ſi quis contra.ibi imponit pe⸗ nã contrafacientibus vſq; in finẽ:pone ꝙ ille qui viola⸗ uit pꝛiuilegium eccleſie fuit accuſatus coꝛamyvicario epi ſcopi⁊ fuit excommunicatus poſtea accuſatur coꝛã pote ſtate vt depoꝛtetur: ipſe dicit ꝙ ſemel fuit de crimine dã natus ⁊ punitus:⁊ ideo amplius puniri non debet per le ẽ ſenatꝰ.ff.de accuſatio.nũquid bence dicit.dic ꝙ nõ: qꝛ ex ſenatus.locum habet quando plures pene veniunt ex diuerſis legibus:ſʒ quãdo veniũt ex eadeʒ lege oẽs veni⸗ aſpũ unt: vt hic. ¶ Sic 60 nota ꝙ pena ſpũalis non tollit tẽ is an poꝛalẽ nec econtra. Eiñ lʒ qs acceꝑit pemtentiam de deli tollat tꝑa cto:non pꝛopterea minus in palatio punietur. Itẽ no⸗ lem, ta ꝙ que cum del iberatione flunt ⁊c̃. Itẽ nota ꝙ pena excommunicationis appꝛobat᷑ ꝑ legẽ. Nũquid ergo po terit opponi agẽti excõmunicatio.⁊ dic ꝙ ſic:qꝛ qui vult aliquid videt᷑ velle ⁊ effectum eiꝰ:vt.l pꝛo herede·S papi nianꝰ.ff. de acqͥrẽ.heredi.⁊.l.S· beſtias.de poſtu.ſed im peratoꝛ vult excõ municationẽ ĩponi qꝛ es appꝛobat: er⸗ go videtur velle effectum. Effectus autem eius eſt: vt ex communicatus ſit ſeparatus a communione fideliũ: ⁊ ꝙ nullus ſecum communicet:⁊ ideo repellitur ab agẽdo nõ tã vigoꝛe canonis qᷓ; legis hoc appꝛobantis hic.Sʒ nos habemꝰ ſtatutũ ꝙ exceptio excommunicationis non au diat᷑¶ Sp.ꝙ clerici agnoſcat extraoꝛdinaria:vt.lʒ.fi..de HBona cdle exac.tribu. So.vt glo.ſ¶ Et ex vltia ſolutione patet ꝙ; cõ ricoꝛũ vel trarium non debuit ſignari ad pꝛimam partem: ſed ad ſe eccłie an cundam. Ad id ꝙ dicit᷑ ꝙ eccleſia non patitur tranſlatio⸗ ofſit trãſ nem: illa lex dicit contrarium:ergo male.Sʒ ſolue ᷣm vl⸗ erri in fi- tramontanos ꝙ aut pꝛedium fuit ſẽper eccleſic ⁊ tũc pꝛo ſcum. prter ceſſationem ſolutionis non poteſt tranſferri in fiſcũ: vt hic aut pꝛimo fuit pꝛiuati:poſtea peruenit ad eccleſiaʒ æ tunc cum tranſierit ad eccleſiam cum ſuo onere poterit tranſferri in fiſcum:ſed nõ ſoluerat debitum.vt in contra rio.¶ Item op. ꝙ clerici patiantur tranſlationem pꝛedio rum ſuoꝝ in fiſcum:vt.l.de his:j de epiſco.⁊ cleri. So.di cũt quidam ꝙ ſi non ſoluit indebitum non patitur trãſla⸗ tioneʒ:vt hic.ſi non ſoluit debitum tũc ſic:vt ibi. Nel me lius aut loqueris de pꝛedijs eccleſie:⁊ illa non patiuntur tranſlationezʒ: vt hic.aut de pꝛedijs ipſoꝛum clericoꝛum Pꝛiuile⸗ ⁊ illa patiuntur tranſlationem:vt in contrario.ſ¶ Itẽ op. gia cleri: ꝙ violans pꝛiuilegia clericoꝛum aliter puniatur q;; hic di coꝛuʒ vio⸗ catur:vt.l.ij de legi.⁊ j.e.ti.l.ſi eccleſie. Solu diſtingue lãs quali⸗ quia quidam violãt pꝛiuilegia eccleſie in debita exactio⸗ ter pũiat᷑. ne ⁊ puniuntur ſᷣm hãc legem:quidam violant per ullici- tam alienationẽ ⁊ hʒ locũ.l.iubemus e.qdãviolant pᷣui legia cccleſie falſe interpꝛetãdo ea:⁊ tunc puniunt᷑ ᷣm.le. ij .j.de legibus:quidam aliter violant pꝛiuilegia eccleſia rum ⁊ puniuntur? m.le.ſi eccleſie e.¶ Item quero nun⸗ quid in codem libello poterit peti ſibi imponi vtraq; pe⸗ Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis io:quia fuit conceſſum cuidam ticio pꝛiuilegiu, filio an vi vt poſſet eſſe de concilio populi⁊ filij ſui.poſtes fuerũt re deatur cõ nocata illa oĩa pꝛiuilegia excepto illo ticij ⁊ de filijs nõ nam mam non eſt dubium ꝙ vna pena non tollitur per a⸗ liã cũ veniãt ex eadẽ lege:vt.l.nemo.de aduo. di indi. Nunquid ergo in codem libello veniunt. dic ꝙ ſic: quis veniunt ex eadem le ⁊ ſunt ambe criminales: immo plus qñ ſunt vna ciuilis alia crialis veniunt ex eadẽ le. poſſũt cumulari vt dicta.l.nemo.ſed non video qualiter idẽ iu- dex poſſit vtrãq; penam imponere niſi ſᷣm ꝙ dicam.j.de epᷣis ⁊ clericis:aut᷑.itẽ nulla.i¶ Itẽ op.ꝙ non ſit pᷣuilegiũ clericſ.de eroꝛdina.quia nec pꝛiuati.ſoluunt. vt.l. vnica. J. de ſuperindic.ſo.vt gl. Ad declarationem ergo dicæ ſoꝛdida ſunt in en⸗ vertitur turpe miniſteriuʒ perſone quedam ſunt oꝛdinaria vt capitatio ⁊ tributum vel an⸗ nona. Item ſuperindictũ quod imponit᷑ de quinquẽnio in quinquenniũ ⁊ iſtud erat olim extraoꝛdinariũ.alið eſt ſuperindictum ꝙ nec etiam hodie eſt factũ oꝛdinarium vt ſi quando filiꝰ natus eſt pᷣncipi imponitur aliqð onus vel qꝛ pꝛinceps duxit vxoꝛẽ.¶ Item eſt ſciendũ ꝙ quedã ſunt munera perſonalia vbi tãtũ vertuur miniſteriũ per ſone:quedam ſunt realia tantũ:quedam mixta vt ducere plauſtrũ in exercitũ:quedã ſunt que ĩponuntur perſonis pꝛopter res vt collecte.Aut ergo queris an cłici ſubeãt munera ſoꝛdida ⁊ dico ꝙ non. Item nec extraoꝛdinaria niſi ĩ aduentũ pᷣncipis:vt hic:ĩ oꝛdinarijs dic ꝙ aut im⸗ ponunt᷑ perſone ⁊ ea non agnoſcũt:aut rebus ⁊ agnoſcẽt aut ſũt mixta ⁊ agnoſcũt quatenus reſpicit res non qua tenus reſpicit perſonam vt ar.inſti.de acti·S· quedam. ¶ Sed quid de his que unponuntur perſonis rationc re rũ vt ĩ collectis certe illa non agnoſcũt vt.l.reſcripto·S. fi.de mu ⁊ ho ⁊ ᷓ de mulieri.ĩ quo loco hodie deciſuʒ eſt ꝙ nulla agnoſcunt clerici etiam oꝛdinariam vt.·j. de epiſ. ⁊ cleri.aut᷑.item nulla. Sed quid inſuperindicto qͥ tem⸗ poꝛe huius.l.erat cẽoꝛdinariũ:hodie eſt factum oꝛdina⸗ riuʒ: ⁊ vr̃ ꝙ eccleſia non debeat agnoſcere:qꝛ debet in⸗ ſpici tẽpus huius.lł.ar.l.ſi cognati.ff.de rebus du.Sʒ ego puto ꝙ imperatoꝛ reducẽdo extraoꝛdinaria ad oꝛdina⸗ ria videtur ſtatuere ꝙ iura que hñt locũ in oꝛdinarijs ha beant locum in extraoꝛdinarijs redactis ad oꝛdinaria 2⁊ ſic agnoſcãt ar ĩ.llege·S.vlti.⁊.l.meminimꝰ.S.fl.de le⸗ gi. heredi.⁊ ad ſilla l.oẽs.de pᷣſcrip.xxx.an.⁊.l.ij.de qua Ariẽ.pſcri.¶ In glo.q̃ incipit id eſt ex qͥꝝ ibi nõ de ſoꝛdi dis hec videt᷑ vera qꝛ illa dicit tranſlationem fieri ꝓpter non ſoꝛdida.hic pꝛohibet ⁊ ideo debuit ſignari ad id qð dicit tranſlationeʒ nõ fieri. ¶ In gl.quia natus eſt.exẽ plum extraoꝛdinarie ⁊ irregularis: Ad d iti 0 Dic ꝙ in iſta.l.placet eſt tractatũ a qui⸗ bus muneribꝰ eccleſia ſit exempta ⁊ eſt canoniʒata.xxvj.qꝛ.viij.c.tributũ.⁊ ibi per archi.Et ſ. mitte ꝙ iſte terminus munus capitur ĩ iure tribꝰ mod pmo pꝛo dono.i.inter donũ.ff.de verb.ſignifi.Scðo pꝛo officiovt cum dico eſt munus militare:id eſt officiũ mili tare:eſt munus doctoꝝ id eſt officiũ ⁊ iſtud nil ad pꝛopo ſitum nr̃m. Tertio capitur munus pꝛopꝛiet ſtrictevt hic in iſta.l.⁊ tunc munus eſt onus de publico quod ſubimꝰ moꝛe vel conſuetudine vel imper io eius cui ſubiecti ſu⸗ mus tex.eſt in.l munus pꝛopꝛie ⁊.l.munus tribꝰ.ff. de vᷣb. ſigni. Iſtud munus ꝓpꝛie ſumptũ eſt triplex quoddã eſt mere perſonale quoddã mere reale:⁊ quoddam eſt ⁊ ter tio mixtũ.l.fl.per totã.l.ff.de muneri.⁊ hono.no.Bar.iĩ.l. j. C. de mulie.⁊ in quo loco lib.x.cuius verba tranſfoꝛma uit Panoꝛ.in.c.non minus er.de immuni.eccleſia.Cy.ĩ l.volũtaria.j de excu tu. Suil.de cu.in.l.neminẽ.·j.eo ·tit. Pꝛimũ munus perſonale merũ eſt triplex.vnũ eſt cũ di nirare r innd appzltarur- honoꝛ. MHã honoꝛ eſt admini⸗ Honoꝛ ratio reipublice cũ dignitatis gradu l.honoꝛ.in pᷣn. ff. quid ſit de muner.⁊ hono. puta creat᷑ aliquis Pariſius decurio ſcu ſcabinus vel Andegauis vbi honoꝛes multũ affectã tur in omni ſtatu ⁊c.ibidem maxime tale munus vel ſimi le honoꝛ ꝓpꝛie appellat᷑.aliud eſt munus perſonale ſoꝛ⸗ didum.de quo quere per exẽpla in.l.maximaꝝ.⁊ in.l.ſoꝛ didoꝛum. C. de excuſa. munerũ.li.x.⁊ hoc munus debʒ vi libus perſonis iniũgi puta vilibus ⁊ abiectis:puta illi qͥ mittitur andegauis ad querendũ panem ꝓ ĩcarceratis/ vel lepꝛoſis ⁊ ſic de ſimilibus.de iſto munere nil in hac.l. noſtra.quia hec.l.loqtur de munere reali ſoꝛdido.⁊ mul ta ponit exẽpla glo hic in ver. munerum. Quoddam eſt tertio munus ſimplex perſonale quod nec honoꝛ nec ſoꝛ⸗ ditas vt puta aliquis deputat᷑ ad leuãdas pecunias pu- blicas. vt poteſt dici de Nicolao guyet mercatoꝛe ande⸗ De Bacroſanctis Eccleſiss. Fo. VII. gauis commoꝛante:qui dum eram ego petrus de la ver⸗ gne iurium doctoꝛ als andegauis rectoꝛ dictus guyet compotum ⁊ reliqua pꝛo recepta coꝛaʒ me ⁊ dominis de collegio reddidit:verũtamen in reliqua ccxx.libꝛis obli gatus remanſit ⁊c.tale pꝛedicti guyet officium recepto⸗ ris dictum eſt in iure perſonali:tamen andegauis eſt offi cium honoꝛificum quicquid.S.dixerimus.Nam dico ꝙ illud appellatur honoꝛificum ſeu dignitas ſᷣm ꝙ eſt repu tatum in loco in quo exercetur ſᷣm doctrinam panoꝛ.aut alioꝛum canoniſtarum.in.c.de multa.ex.de pꝛebẽ.archꝛi. ĩ.c.j.de conſue.lib.vj.⁊ ibi per philip.franc.dic tamen q; ab iſto munere perſonali pꝛoxime relato ſunt exempta tẽ pla dei ⁊ etiam clerici vt hac le.⁊ alijs iuribꝰ.S.alł. Se⸗ cundo pꝛincipaliter quoddam eſt munus publicum me⸗ re reale ſeu patrimoniale:vt dicam burſale:⁊ de iſto cu⸗ rat eccłia quia ad iſtud regimẽ eccłia tenetur ſᷣm Bal. in ti de pace cõſtãtie:in ver.ſibelloꝛũ.Et reperio qð huiuſ⸗ modi munꝰ triplex de iure reperitur:pꝛimo quoddã eſt qs imponitur non habito reſpectu ad bona: vt puta quã do en imponitur per capita vel fumantes ⁊ iſta di⸗ cta eſt iure noſtro capitatio.l.etatem.ff.de cenſibus.⁊ ab iſto munere eximit imperatoꝛ quoſcũq; pꝛeſertim roma⸗ nos adeo o ſoli ruſtici tenentur ad onus capitatiõis:pa⸗ tet ĩ rubꝛica ⁊.l.vnica.C. de capi.ciui.lib.xj.Scðo quod⸗ Nõ.de e⸗ dam eſt munꝰ reale qdð imponitur perſonis habito reſpe noꝛmi ex⸗ ctu ad res puta quando imponitur per es ⁊ libꝛã.i.ſᷣmva gctione. loꝛẽ bonoꝛum:⁊ iſtud ꝑ totam frãciam fuimꝰ experti an⸗ no domini milleſimo qngẽteſimo.xij.⁊.xiij.qñ fuit pᷣtẽſũ bellũ inter regẽ noſtrũ Frãcie Ludo.⁊ regem paruulum anglie:dolendum fuit de communi ppło vbiq; ⁊ pᷣcipue de populo communi noꝛmanie ⁊ ſeromanie:vidi tunc tẽ poꝛis qᷓ;plures lodices vendẽtes pꝛo tallijs ⁊ impoſitio nibus ſoluẽdis.Collecte pꝛopꝛie ⁊ ſtricte dicunt᷑ ille que non habent certam.i.non oꝛdinarie eueniunt ſiue impo⸗ nuntur:puta opus eſt facere aliquam impenſaʒ: imponũ tur collecte per es ⁊ libꝛã.gloſ.⁊ ibi bar.ad pꝛedicta in.l. exempto .S.fi.ff.de mune.⁊ hono.aliquid per bar.in.l.j·· j. ff.ꝙ cuiuſq; vniuerſitatis nomĩe.bar.ĩ dic.l.j.C.de mu⸗ lie.⁊ in quo loco munera.lib.x.⁊ iſte collecte non poſſunt imponi foꝛenſibus: nec clericis:vt dicunt Bar. Bal. T⁊. alij hic ⁊ in locis.S.alł.idem bal.in.l.fl.jſine cenſu vel reliqui.bar.in.l.ij.ff.de iure immunita.ſpec.in ti.de cler. ↄiug. Jo.and.in.c.j.de ĩmunitate eccłiaxꝝ.lib.vj.bar.cõ⸗ ſilio incip.pũctus queſtiõis quidã ticius olim.¶ Ratio nona militaris que tributum dicitur oꝛdinariũ qð tribui tur pꝛincipibus in annona:puta vna ciuitas eſt obligata dare onni anno pꝛincipi certas menſuras bladi /vimi / ſa lis vel alioꝛum victualium: ⁊ ſic eſt annona in ſpecie to.ti.de annonis ⁊ tribut lib.x.C. Ad pᷣmiſſa ſinonima vide glo. magiſtra.in.l.j.in pꝛinc ff. de public.idem tenet bal.i.l.ſacroſacta.jeo.ti¶ Quarto q̃da ſũt mũera mixta: ideo ſic dicta:quia participãt de vtroq; ſcʒ de onere pſo⸗ nali ⁊ reali.l.fl.G. fi.ff.de mũer.⁊ hono.⁊ bar.i.l.j.ð muli. ⁊ in quo loco.C. lib.x.vide pleniſſime io.de pla.in rub. de annonis ⁊ tributis.vbi per diſtinctionem ad longum ge nera munerum ac quarũcũq; impoſitionum pꝛoſequitur ¶ Secũdo pᷣmittendum eſt in hac ĩtricata muneruʒ ma teria ꝙ alia eſt ⁊ ſecunda diuiſio munerum:⁊ ſic munera quedam ſunt oꝛdinaria:de quibus per bar. in.l. ij. ff. de iu re immu.bar.in.l.iiij.de anno.⁊ tribu.lib.x.bar.in.l.j.de agri.et cenſi.lib.xj.C.⁊ dicuntur oꝛdinaria que ſunt im⸗ poſita a.l.vł a ſupꝛemo Imperatoꝛe rege Fᷣrancie in frã ciam vel alio non recognoſcente aliquem in ſuperioꝛem inter quos eſt fidelis amicus rex ſcocie ⁊ dux ſabaudie: Thabent certam ac determinatam foꝛmam: ⁊ ab iſtis:ec cleſia non eſt exempta:vt hic in tex.nec ẽ in hoc iſta.l.coꝛ recta ſᷣm bar.poſt cy.vt.jplenius dicemus.i¶ Extraoꝛdi naria aũt munera dicuntur econtra que non habent cer⸗ tam ⁊ determinatam foꝛmam:⁊ poſito ꝙ habeant deter⸗ minatam foꝛmam ⁊ certa ſint:tamen non ſunt impoſita a ſuperioꝛe:⁊ ſic apparet qð deficit vnum de pꝛincipalioꝛi bus ſubſtantialibus:vnde cauſatur ⁊ cauſari dicunt᷑ mu nera oꝛdinaria:ipſo igitur deficiente deficit cauſatuʒ ar gumento not. ſᷣm bal. in.l.ſuper longi.j.de pꝛeſcriptione longi tempoꝛis.vbi vult ꝙ hec tria:titulus verus:poſſeſ⸗ ſio:⁊ bona fides in ſimul iunctas.cauſant vſucapionẽ ꝓ iura vulgaria.l.vnica.de vſuc.tranſfoꝛ.inſt.de vſuc.⁊. per to.vno vero pꝛedictoꝛũ deficiente ſecus ⁊c̃.ideo mõ ſumpta occaſiõe ꝙ oĩa munera q̃ iponunt᷑ ab inferioꝛibꝰ a ſummo imperatoꝛe oĩa ſunt extraoꝛdinaria ⁊ ſic ab oi⸗ bus eccleſia eſt immunis:ita vult tex.in.l.j.devacatione mune. C. bar. in.l.j. de iure ĩmu⁊. in.d.l.j.in vlt.col. Bal. ĩ· lLfl.jſine cenſuvel reliquis Imol.in.lʒ.ſi ex toto.ff de le.j. Conſequenter dico ꝙ habemus indictũ ⁊ ſuperĩdictũ de quibus iſte text.loquitur:⁊ de hoc habes in duobus locis pꝛincipaliter.C. de idictionibus li.x. C.⁊ de ſuper indicto li.x.C. Indictũ eſt illud ꝙ a pꝛincipio fuit extra oꝛdinariũ poſtea aſſiduo vſu tractũ fuit in ↄñam ⁊ ſic oꝛ⸗ dinariũ.vt in rege Ludouico qui tallias ⁊ qplura ſubſi Tallias dia ſeu ĩpoſitiões adiuenit tadẽ: alij ſeu ſequaces reges qs adiue⸗ Francie boni ⁊ pluſq; curioſi patreſfamilias /hec conti nit. ad pᷣcedẽtia eſt qꝛ collecte imponuntur perſonis pꝛo re⸗ bus:ergo non debẽt poſſe imponi perſonis pꝛo rebus cũ perſonis non ſint ſubdite. faciunt not. in aut᷑.item nulla cõitas.⁊ in.l.de his.Xj de epiſco.⁊ cle.alex. in cõſi.lxviij.ĩ ij.volu.incip.viſo bene diſcuſſo pꝛoceſſu ⁊c.vbi conſulu⸗ it an foꝛenſibus pꝛo rebus hic exiſtentibus poſſit colle⸗ cta imponi:⁊ arguit ad partes:finaliter concludit ꝙ non ad idem.adde tex.in.l.reſcripto.in·S·fl.ibi bar.ff.de mu⸗ ne.⁊ hono.in.l.foꝛma/S.j.ff.de cenſibus.bar.in.l.cũ neq;. de inco.lib.x. C. bar.ĩ.l.iiij ·S· actoꝛ.ff.de re.iudica.Qua⸗ luer dic.l.reſcripto ·S. fi.debeat intelligi:vide Bar.ibi et alex. in additionibus.in.l.foꝛma.in · S.dicto.in vltima o po.vbi vult ꝙ foꝛenſes non tenentur ad collectam:limi⸗ ta pꝛimo niſi conſuetudo ſit in contrarium ſᷣm Bar. in dic.l.j.et in.l.j.de auro coꝛonario.lib.x. C. diffuſe. ale⸗ xan.in dicto conſi.lxxvuj. Secundo fallit in foꝛenſi vſura rio ſᷣm bar.in.l.ᷣfl · S. pe.ff. de mune.⁊ hono.idem bar.in.d. l.j.bal.in.l.vbi.dẽ hoc tex.etiam in pe.coł.j.de execu.rei iudicate.not.in.il.fllij.S.fl.ad municipa.ſingularit᷑ ſʒ io. de plat.ĩ.l.ij.de annonis ⁊ tribut .lib.x.C.ad hoc ꝙ mer⸗ catoꝛ qui pꝛedia non poſſidet:ſed ſolum pecunia tenetur Vercato ſoluere collectas ⁊ onera:⁊ extimari ſicur habens poſſeſ⸗ res an te⸗ ſiones qð eſt bene notandum:iſtud facit contra mercato neãtur ad res / hiſpanos/catalanos/toloʒe moꝛam trahentes: ⁊ in onera. monte peſſulano qui viam habere dicũtur in pecunia:na per hoc non excuſantur quin onera pꝛedicta ſoluere tene antur iſtud plurimuʒ accidit in diuerſis locis quod tene as coꝛdi.¶ Tertio ⁊ pꝛincipaliter quoddam eſt munus mere reale:⁊ iſtud tributum eſt nuncupatum ſtricte ⁊ pꝛo pꝛie ſumendo pꝛo eo ꝙ pꝛincipi tribuitur quãdo pꝛopꝛie ⁊ oꝛdinarie tribuitur: pono exemplũ in Rege noſtro Frã cie / vna ciuitas ſingulis annis dat centum mille regi:plꝰ vel minus / iſtud non ſolum appellatur tributum: ſed eti cenſus ſeu annua pꝛeſtatio.iſta ſunt ſinonima: eſt etiã an nuauerũt q;ᷓpluribꝰ vicibus augmentarũt neceſſitate vꝛ ente vt aſſerebant:⁊ credo muſtotiẽs pꝛefatos illuſtriſ imos reges ignoꝛare/ac nõ aſſenſiſſe infinitis liberamẽ tis per nonnullos financiarios bꝛeui tẽpoꝛe ditatos ne⸗ mo eſt qui neſciat. Indictũ enim eſt illud bnie qð olim imperatoꝛes Ro.vltra tributũ ⁊ cẽſum qð ſoluebat᷑ omi anno exigebant:⁊ dic ꝙ tributũ olim nõ ſoluebatur ſin⸗ uis annis:ſed ſingulis luſtris.i.quinq; ãnis ciuitates oluebat tm̃ de ferro:poſtmodũ tantũ de argento / poſt⸗ ea tatũ de auro ⁊c᷑. Tamẽ iſta indictio q̃ ſoluebatur per ſingula luſtra reuerſa eſt in oꝛdinariũ munus:⁊ ſic etiam de luſtro in luſtrũ fiebat tributoꝛũ ſolutio.⁊ a.xv.annis ⁊ ſic tribus luſtris lapſis incipiebant ad pꝛeſtationem muneꝝ.i.tributoꝝ.Et ab iſta indictione notarij incipiũ: ſtilũ ſuũ ĩ ĩſtrumẽto gl.no.S.de nouo codi. cõfir.ĩ fl.ĩ vᷣ. vij.⁊ in aut᷑.vt pᷣponatur no.ĩperã ver.qͥd ĩdictio.late et magiſtraliter ſpe.in ti.de ĩſtru.editiõe.in pᷣn.in.ij.col.gl. in rubꝛica de ãno.⁊ tribu. Superindictũ eſt ꝙ olim ⁊ hoᷣ die ſemꝑ fuit munus extraoꝛdinariuzʒ:⁊ ꝓpꝛie ſuperindi ctum dicitur illud:qñ a pᷣncipio ex aliqua cã quam vult videri in inſtrumẽtũ /vt tributum ⁊ indictũ aliquam im⸗ penſã extraoꝛdiariã.puta ppter tẽpoꝛa guerre an ſit ma gna fertilitas ⁊ ab iſto indicto excuſatur eccleſia.gloſ.et ar.in rub.de ſuperindicto.li.x.C. bal.in.lʒ.fi.jſine cẽſu vel reliqs. Per pᷣdicta patet ſolutà dubitationẽ q̃ poſſet oꝛiri ĩ tex.dum vult ꝙ eccleſia ſit immunis ab oibus mmnu neribus extraoꝛdinarijs:intellige tex.etiaʒ ſi imponant᷑ ꝓpter aliquã neceſſitatẽ emergentem ⁊ ſuper hoc dicam in aut᷑ item nulla communitas.æ pleniſſime vide an qñ eccleſia tempoꝛe hoſtilitatis teneatur vel ne:dictum fuit S.in pꝛin.ꝙ munus eſt onus quod iniũgitur de publico. Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis Vnge ab iſto termino munꝰ deſcẽdit immunis.i.qui eſt exẽptus ab illo onere publico.to.ti.de iure ĩmu. ff. hinc deſcendit municeps:de quo loquitur to.ti. ad municipa les.ff. ?1 municeps pꝛopꝛie eſt ille quinobiſcuʒ munera ca pit ⁊ participat᷑ de oneribus ciuitatis.tex.in.l.j.ad muni cipales.ff.⁊ in dic.l.munus pꝛopꝛie.S.in pꝛin.allegata.⁊ vide illam.l.quia declarat quomodo tributum qð a ſupe rioꝛe habente poteſtatem iubendi imponitur:intellige ſa ne talem qð habet imperatoꝛ vel ſibi ſimiles quos.S.ret tuli. An eccłia teneatur cõferre in caſibus.l.ad ĩſtructio nes.⁊.l.iubemus. nullaz. ⁊ in.l.neminẽ.ꝓ. vbi adduntur ͥ daʒ munera ad que ecclie teneri dicunt:declara ſm pau. de caſt. ibi dicemꝰ ..immediate paulopoſt.(¶ Ad vlterio⸗ Superioꝛ ra pꝛocedendo dum dicit tex.rationabilis conſiulij teno⸗ qd poſſu. re perpenſo ⁊c. notant bal.⁊ moder.ꝙ pꝛinceps debet cũ conſilio pꝛocerum cauſas graues de neceſſitate tractare 2 non ex ſuo capite.l.dudũ .j de diuerſis reſcri Adde.l.ꝓ xime.cuʒ ibi notatis.ff.de his qui in teſtamẽto delentur. dar. in.l. humanum·j de legibus.in· S.ſed qð pꝛincipi pla cuit. inſt. de iure natu.gentium ⁊ ciuili.adde ea que vlc⸗ ne notat᷑ in. c. cuz veniſſet. extra de iudi.⁊ ibi cano.Ad pᷣ⸗ dicta facit qð ſingulariter inquit bal.in.l. cuʒ multa·j. de bonis que liberis.ꝙ papa non poteſt ardua negocia ſine cardinalibus expedire:als ſi quid arduũ facit ſine cardi nalibus totuʒ eſt nullum. Alibi dicunt inno.⁊ alij cano. in.c. edoceri. de reſcrip. ꝙ in cauſis arduis nunq; aliquo caſu poteſt pꝛelatus ſine capitulo agere:nec econtra ſm inno.ĩ c.cauſãq;.de iudi ex.inno.idem ĩ.c.ad hec.de offi cio archi.ex.facit qdð vult inno.in.c.ij.de no. ope.nũ. ex. vbi dicit ꝙ in graui negocio pñtes de cap.nihil poſſunt ſtatuere niſi nominatim citatis abſẽtibus:als actꝰ geſtꝰ Abſentes eſt nullus ipo iure:tñ glo.ſingu.ĩ.c.pꝛeſẽtium. de teſti. li. collegio vj.ĩ. ver.ipſoꝛum.ibi dr ꝙ abſẽtes non ſunt vocandi niſi q̃liter ſint i tribus caſibus:vt ibi per glo.ĩter quos iſte nõ eſt ex il . vocandi. lis:tamẽ dictum inno.ſequitur ãtho.de bu.ĩ.c.cum om̃s. de cõſti.ex.⁊ ĩ.c. fl.de maioꝛ.⁊ obe.erx.⁊ ĩ.c. licet.ĩ.iij.coł. de elec. ex.⁊ ĩ.c.j.de noni ope.nũ.ex. vbi dicit ꝙ iſta do⸗ ctrina inno. eſt magis equa qᷓ; doctrina illiꝰ glo.ĩ. dic. c. pꝛeſentium. licet ad eam totus mundus recurrat et bßᷣm iſtud dictum ĩno.tenet panoꝛ.ĩ.c.j.i.fi.coł.de his que flũt a maio.parte cap.er.⁊ ĩ.d.c.ij.⁊ ĩ.d.c.cũ omes.idem te⸗ net panoꝛ.ĩ.c.cu dilecta. de cõfir. vtili vl ĩutili:vbi pꝛedi ctam glo.c.pñtium. limitat ĩ arduis ⁊ ſimilibꝰeſſe trahẽ⸗ dam.Tamẽ cõtrarium tenuit ino.ĩ. c. cum apoſtolica. ex. de his que fiũt a pᷣlato ſine cõ.capi.⁊ in di. c. fl. de maio⸗ ritate ⁊ obe.⁊ ĩ.d.c.cum om̃es.ĩ.v.coł.vbi ſeqtur dictam glo.c.pñtium.contra ĩno.⁊ dicit bal.ĩ.d.c.cum omnes in alienatione magnarum rerum eccleſie ſunt de neceſſa rio abſentes cit andi:⁊ ſoli pꝛeſentes nihil poſſunt ſtatue⸗ re argumẽto.l.iubemꝰ nulli.xiſto ti.⁊ hoc qꝛ equiparan⸗ tur cauſis ſtatus.argumento.l.pꝛopter litem.ff. de excu⸗ ſa. tutoꝝ:abbas tñ tenet contradicens ꝙ alienatio rei im mobilis non dr̃ graue negociuz: pꝛo iſto tamẽ dicto bal. facit 35 ipſe not. in. l. j.ff. de magiſt. ↄue.poſt ſpeculum in ti. de ſindi.S.j. vbi ſingulariter notat ꝙ qñ creatur ſin⸗ dicus in cauſis arduis ꝙ non valet creatio ſindici ni⸗ ſi nomina illoꝛum qui ſindicũ creauerũt in cauſa ardua „ de neceſſario in inſtrumento ſindicatus expꝛeſſim nomi nẽtur: nec ſufficeret dicere ticius ⁊ iohan.clerici/canoni ci⁊ alij maioꝛẽ partẽ capi.facientes ⁊c̃.quia eſſet ſindica tus ipſo iure nullus:quia in arduis magis deliberate eſt pꝛocedẽdũ.Hec opinio pᷣdicta bal.⁊ ſuoꝛum ſequacium eſt eadem cum dicto inno.⁊ in hoc dicto inno. inclinarẽ magis qᷓ;ᷓ in dictaʒ glo. dic. c. pꝛeſentiũ. cum opinio dom̃. ino.eſt amica eccleſie:⁊ ĩ dubio ẽ tenẽda illa opinio que cccleſijs applaudet.⁊ tenẽda eſt opinio que fauet religio ni.l.ſunt perſone.ff.de religio.argumẽto notatoꝝ.in.c.fi. ex̃. de iudi.⁊ ibi canoni.⁊ in.l.in amb iguis.ff. de iure doti um:a in.l.in ambiguis.ff. de regu.iur.ꝗ Advnuʒ tamẽ qð dicimus.S.qꝙ papa non poteſt ardua ſine cardinalibꝰ ⁊c̃. adde diffuſe per phili.in rubꝛica de conſti.⁊ ibi allegat ad partes affirmat iue ⁊ negatiue/tãdem tranſit cum opi nione communi ꝙ ĩmo papa poſſit ⁊c.⁊ hec opinio E de iureverioꝛ per ea que notãtur in.c. geſtis. de cleri.non re. ex. ⁊ ibi per panoꝛ. argumẽto gl.ĩ.c.ad apkice.de re iud. lib. vj. que glo.dicit ꝙ ſolus papa poteſt regem deponere ⁊ etiam imperatoꝛem/⁊ quoſcũq; alios.facit tex. in.c.ali us.xv.q.vj.vbi ſolus papa depoſuit regẽ frãcieidẽ tenet * emi. in. c. ſup eo.de here.lib.vj. ⁊ ibi vide Philip. fran uper iſto paſſu an papa poſſit ſine cardinalibus 7c pau. de caſt. in conſil. cclxxx. incip.in facto pꝛeſenti⁊c.⁊ in.l. j ff. de legibus.tenet ꝙ papa ſolus poteſt expedire nego⸗ cia ardua ſine cardinalibꝰ ex quo habet poteſtatẽ clauiũ ĩmo plus dicit panoꝛ.in.d.c.ex geſtis.ꝙ per ↄſuetudinẽ non poſſet introduci ꝙ papa ſine cardinalibus nõ poſſet negocia expedire:qꝛ iſtud eſt pᷣſcribere cõtraſt upꝛema po teſtatem pape/ꝙ eſt cõtra ea que not.in. cj. de cleri.egro tante in. vj.ct ibi per doc.phi franc. Ad pᷣmiſſa bene facit ꝙ papa ſolus poteſt creare cardinales ⁊ non tenetur de neceſſitate requirere conſilium alioꝝ cardinalium ᷣm io. and.in.c.ſance.⁊ ibi videt᷑ tenere antho.de butri.de puer. coniuga.ex. epiſcopus vero in arduis nihil põt ſine con⸗ ſenſu ſui capituli ſᷣm ſpec.inti. de actoꝛe · S· j.pe. col.vᷣſic. bꝛeuiter tenet.inno.et io.and.i.c.magne.de voto.ymo. do. antho. ⁊ inno.in.c. quod in dubijs.ex.de renũ. Idem inno et alij in.c.edoceri.de reſcrip.panoꝛ.in.c.ij. de rebꝰ eccleſie nõ alienãdis.in clemẽ.⁊ dicũt canoniſte in dic.c. edoceri.ꝙ in materia ardua nõ poteſt pᷣlatus agere ſine cõſenſu capituli. Idem io.andr.in.c.querelam.de ꝓcur. ang.in. l. fl · ff. cuũiuſq;.ludo.ro.ↄſi.ccclxix.quod incipit circa pꝛimũ dubium in.vij.coł.adeo ꝙ quãtumcũq; bo⸗ na pꝛelati ⁊ capituli ſint ſeparata ⁊ diſcreta adhuc in ar⸗ duis alius.i pꝛelatus ſinc capitulo vel capitulũ ſine pᷣla⸗ to nil facere poſſunt. Ita pulchꝛe notat ĩno.in.c. cauſam. in.j.in.ij. glo.parua ⁊ ibipanoꝛ.ſolꝰ in.iij.coł.hoc multũ notãs de iudi. Idẽ dicas in archidiacono.in his q̃ per⸗ tinent ad iuriſdictionem archidiaconatꝰ nõ poteſt expe dire ardua ſine cõſenſu capituli ſᷣm inno.⁊ canoniſtas in cad hec. de offi.archidiaconi.⁊c. ¶ Quero q̃re diximꝰ S.eccłiam immunẽ a quibuſdã muneribus:vtrũ eccleſia hodie tenetur ad munera oꝛdinaria in iſto paſſu:quicqͥd vicãt.glo.hic ⁊ butri.in fl.dico ſᷣm bar.qͥ ſemꝑ ᷣm iaſo. habuit veritatẽ ante oculos et melius dicit. ⁊ eiꝰ opinio tenetur cõmuniter per oẽs legiſtas ⁊ canoniſtas: indiffe renter bar.hic dicit meram veritatẽ dicẽs ꝙ quedã ſunt munera vere realia q̃ imponũtur pᷣdijs cũ cõſenſu pꝛinci pis ⁊ iſtud vt.S.in pᷣncipio diximus appellat᷑ tributũ ꝓ⸗ pꝛie:⁊ ab iſtis eccłie.nõ ſunt immunes:etiꝗ de iure cano nico.xj.q.j.c.ſi tributũ.xxiij.q.viij.c.tributum.ar.c.pla⸗ cet. ⁊ ibi archi.xvji.q.j.et ibi eſt canoniſata iſta lex.⁊ in h nullus diſcoꝛdat. Quedã ſunt munera q̃ imponunt᷑ per⸗ ſonis pꝛo rebus.⁊ appellãtur pꝛopꝛie collecte:⁊ ad iſtas collectas nõ tenetur eccłia ſicut nec foꝛenſes cum impo nãtur perſonis eccleſiaſticis q̃ non ſunt ſibi ſubiecte niſi talia pᷣdia añ fuiſſent tributaria ⁊ obnoxia collectis añq; trãſirẽt in eccłiã:qꝛ tũc tranſirẽt cũ onere l.reſcripto.S· ſciẽð ⁊ ibi bar.ponit idẽ ꝙ hic.ff.de mune.⁊ hono.faciũt ad iſta q̃ voluit inno.in.c.verũ.de foꝛo ↄpe.ex in ſumma ti.de iure immuS.a quibꝰ.ꝓpe pꝛincipiũ.et in illis locis notãt ↄcludendo: ꝙ ſi eccłia acquirat rem feudalem te⸗ netur ad onera que tenebat᷑ vaſallꝰ ex quo erat feudalis anteq; iuerat ad eccłiã. adde cũdẽ panoꝛ.in.c.nõ minus in expeditione glo.magne in ver. ſub tributo.de immu. eccłiaꝝ.ex.ex quo hic.⁊ in dicta.l.reſcripto.in.S.·ſcienð. dicit bar.ꝙ eſt dare cõſilium quo mediate eccleſie tene⸗ bunt᷑ ad collectas ꝙ fiat ſtatutũ ꝙ oĩa pꝛedia ſint tribu⸗ taria qꝛ ſi poſtea irent ad eccłiam asleren cum onere collectandi:refert bar. ꝙ engubꝛenſes/⁊ peruſini vſi ſunt iſto ↄſilio cũ eoꝝ eccleſie nimiũ ditari viderẽtur. Iſtud conſiliũ bar.eſt falſum ⁊ dãanatum per oẽs.bal.hic.⁊ in.l. neminẽ ·j.eo.in aut᷑.item nulla cõitas.jde epiſco.⁊ cleri. et in l. fl. ſine cenſu vel reliquis. archiio.and. gemi.in. c. fi.de ĩmu.eccłiaꝝ in.vj.io.de imo.in.c.fi.pe.col.de vita⁊ honeſt. cle.ex.ludo.ro.in.l.ſi pub·S.j.ff.de pub.⁊ ↄmiſſis et omiſſis argumẽtis doctoꝝ tanq; nõ multũ vꝛgentib?ꝰ idẽ tenuit bar.ſibi vrius ↄſilio incip.ſi aliqua poſſeſſi.⁊c. Vnũ clare fuit ↄtra bar.hic.quia eccłia eſt immunis ab exoꝛdinarijs muneribꝰ vt in iſta.l.et ſolꝰ imꝑatoꝛ poteſt oꝛdinaria inducere munera alij vero inferioꝛes qcunq; ſtatuta facient ⁊ quecũq; munera inducant ſemꝑ dicun⸗ tur appellare munera exoꝛdinaria. ita declarat ipſe bar. in his qui.ff.de iure immu.⁊ in alijs locis.S.in pꝛicipio allegatis:⁊ ſic bar. pꝛopꝛio gladio ſe ꝑcuſſit: vnde in ter⸗ minis i quibus hic loquitur:quia engubꝛẽſes ⁊ peruſini. malc ſoluerunt:qꝛ nõ tenebantur per ea que. S. diximus ⁊c̃.opinio bar.bene pꝛocederet ſi imperatoꝛ ſtatutum fe⸗ poſuiſſet ⁊ tunc eccleſia teneretur:quia eſſet oꝛdinariuʒꝑ ea que dixi in pꝛĩcipio huius queſtionis. Itẽ anteq; pꝛe dia poſſint effici tributaria requiritur ꝙ confirmetur cer ta ſpeciſica ⁊ determinata qualiras:ałs non poſſunt cffi⸗ ci tributaria.ſi indifinite determinentur ſᷣm Bar. ita de⸗ claratem in.l.neminẽ.j.eo.ti.idem pau.de caſt.hic:vnde in caſu quem ponit bar hic nõ eſt aliqua certa ⁊ determi⸗ nata qualitas ⁊c. ¶ Nota hicvltra bar.ꝙ ex pacto inito cũ eccleſia poteſt fieri vt res que ad eccleſiaʒ peruenit te neatur ad collectas not.inno.in.d.c.veruʒ. de foꝛo cõpe. idem bal.in l.neminem.j.eo.ti.An vero clerici pꝛo rebus hereditarijs q̃s tenẽt titulo hereditario tanqᷓ; laici tene antur ad gabell as.vide per panoꝛ.⁊ alios canoniſtas ĩc. fi.de vita ⁊ honeſtate clericoꝛũ.⁊ ibi pe.de ancha.ymo.⁊ fredericus de ſenis conſũio.ccxxxviij.ludo.ro.in.i.ſi pu⸗ blicanus.ff.de puo.Nota tamẽ ꝙ ſi ego qui poſſideo fun⸗ MNota ðᷣ il dum ratione cuius ſoluo tributum datã vel aliud denari los qͥ vo⸗ um ſifuero deſcriptus in extimo cõmuni et velim pꝛedia lũt frauda reuendere non ſum remouendus de extimo. niſi appa⸗ re. reat pꝛius ꝙ ille in quem alienaui ſit bene ſoluendo: alł as ego pꝛimus teneoꝛ.tex not. in auten. ſed pericu um ⁊ ibi vide balꝗj.ſine cenſu vel reliquis.bal.in.l.in tota. ff. ad municipales.iſtud inducas contra illos qui male vtũ tur ſuis bonis qui cum impetuntur pꝛo ſolutione tributi ſeu denarij non aliud habent remedium niſi ꝙ vẽdũt qð poſſidebant credentes alium pꝛo eis reſpondere et ſic ſe nõ poſſe ↄueniri. Nota ⁊ vide Jaſo.hic in fine fina.col.ĩ ij lec.oꝛdinaria huius.łplacet.vnum tamẽ eſt cõmedan⸗ dum menti ſᷣm cy. hic ex iſta.l in verſi.ſi quis cõtrauene rit.ꝙ exceptio excommunicationis eſt admittèda in fo ro ſeculari:etiain de iure ciuili:vt hic in tex.⁊ in aut᷑.vt de term.ſit nu.cle·S.fi.coł.j.⁊ de eccle.ti.col.ix.ĩ pꝛĩc.l.ij.S. ti.pꝛoximo.quibus iuribus recepta eſt excommunicatio Excõmu⸗ a iure ciuili.de iure cano.non eſt duꝰium ꝙ iudices ſecu⸗ nicatio hʒ lares ſunt compellendi per cenſuram eccleſiaſticam ad⸗ locũ etiã ĩ mittere exceptionẽ excom municatiõis ⁊ ſic expellere ex⸗ foꝛo ſecu⸗ communicatos:vt in.c.decernimus.vt iudices.de ſentẽ lari. tia excommu facit etiã tex in.c.fl.de exceptio.lib. vj.gl. ſingu in.l.j.de iuris ⁊ facti igno. ſᷣm Raph ful.quam gl. ad hoc no.bal.in.c.intelleximꝰ.ex.de iudi.⁊ in.c.contĩgit x.coł.de dolo ⁊ cõtu ex᷑.⁊ in.l.fi.in.j.coł.j.ſi a non comp. iud. fuer.appel.ſᷣm iaſo.de map.hic fi.col.in fine:⁊ ibi gl. domi. de ſctõ geminiano.⁊ Philip franc.pꝛedicta ⁊ alia adducebam andegauis dum ibi legebã oꝛdinarie in iure ciuili hoꝛa nona de mane ⁊ hoꝛa tertia poſt pꝛandiũ ĩ di cta vniuerſit ate extipendiatus. P.de la vergne. 4 tur. ⁊ eius eſt interpꝛetari cuius eſt Icondere. CAd euidẽtiã ẽ ſcienduʒ ꝙ olim do⸗ mninus imperatoꝛ cum cõcilio archiepiſcopi fe rmEαüt canones quos quidam tirannus innouauit que innouationes remouẽtur hac.l.⁊ dicit ꝙ ſi occurrat dubium circa eas interpꝛetabitur archiepiſcopus qui vi detur feciſſc:cum cius auctoꝛitate ſint facti:vt.l.j.S. om⸗ nia.j.de veteri iure enucle. Op.vno modo:vt glo.⁊ ſol⸗ uevt ipᷣa. In gl.que incipit arg.õð.ibi ⁊ facit ad hãc.ſcʒ vt eius ſit interpꝛetari cuius eſt condere. Adde ad iſtã legèẽ in v.vt ſi quid dubie Spüualia Add itio tatis: ꝙ quãdo eſt aliqd dubij circa ea ſcłares ſpũalia ſunt debet tale dubiũ per epiſcopũ determinari/ nõ decidũ ⁊ ſic ea q̃ ſpiritualia ſunt debẽt per iudicem eccleſiaſticũ tur. determinari.qð eſt ꝓꝑpetuo menti tenẽduʒ. Et nota bene ſᷣm bar.hic. Pꝛedicta ꝓbant᷑ in.c.tuã.de oꝛdĩe cognitio. ex.⁊ ibi panoꝛ.in ſcðo notabili.idem in.iij.et.iiij.coł.ibi tex.in.c.latoꝛ.qui filij ſunt legitimi.idẽ tex.in.c.ſi iudex laicus.de ſententia excõ.li.vj.et ibi phi.fran.poſt arch. io.and.in nouella ⁊ do.de ſctõ geminiano ⁊ ꝑ pᷣdicta di⸗ ximus ꝙ queſtio vſurarũ debet in foꝛo eccłiaſtico termi nari. Hoc intellige verũ quãdo de ſubſtãtia ↄtractꝰ agi tur an ſit vſurariusvel nõ. Iſto caſuſolus eccleſiaſticus cognoſcit qꝛ hec eſt determĩatio peccati:⁊ ꝓhibitio ha buit oꝛtũ a iure diuino ⁊ canonico de vſur.c.ſuꝑ eo.et.c. cuncta:attento pctõ eccleſia ſuper his cognoſcit.c. nouit cum ibi notatis ex.de iudi.et ibi plene per panoꝛ.⁊ alios in. c.cum ſit generale.⁊ ibi glo.fl.enumerans crimina de quibus cognoſcit eccleſia vſurarũ /hereſis ſimonie / viu rij/adulterij ⁊ vbiq; de quocũq; peccato agitur.vt in.d. “ Innouata contra canones ĩfirmã De Bacroſanctis Eccleſijs. lſſet vt omnia pꝛedia eſſẽt tributaria:vł ałs tributum ĩ c nouit panoꝛ. in. vj.coł.in dicto.c. cum ſit generale.Aut non dubitat᷑ ꝙ contractus ſit vſurarius ſed tantũ immi⸗ net queſtio facti vtq; repetũtur vſure ſolute ⁊ ſic ſolũ agi tur de ſimulatione ↄtractus:vel quia allegat᷑ qꝛ ſimulate fuit facta venditio cũ eſſet ↄtractus pignoꝛaticius ⁊ cla⸗ re hoc vult ꝓbare per teſtes ita ꝙ non eſt dubiũ de vſu⸗ ra:iſto caſu vterq; iudex põt cognoſcere.Hanc opinio⸗ nem tenet bar.hic idem bar.in.i.ticia.ff.ſoluto matri.et in.l ij.ff.de iuriſdiomniũ iudi idem butri.in l.cum alle⸗ gas·j/ de vſuris.idẽ paul.de leaʒar.ĩ cle.j.de vſuris.⁊ ibi ʒabar.idem ſentire videtur archi in.c.quid dicam.xiiij. q iiij.do.anth.de bu.et do.cardina.de ʒabar.in dicto.c. cum ſit generale.⁊ ibi panoꝛ.in.vj.col.⁊ hec opinio vide tur cõmunis facit qð notat io.and.poſt garſi.⁊ io.mo.in c.pꝛimo.de vſur.lib.vj.mouetur do.antho.de bu qꝛ cau⸗ ſa vſurarũ non poteſt dici ſpũalis alio reſpectu niſi quia pctm habet annexum:res em̃ ſubiecta.ſ.vſura ſoluta con tractus ⁊ tota materia eſt ſpiritualis: vnde videmꝰ ꝙ cu ria ſecularis additur ꝓ turpiter queſitis etiã vbi nutri⸗ tur ſeu dat᷑ ↄcurſꝰ peccati dũ modo nõ diſputet᷑ de pctõ pꝛincipaliter:vt ptʒ ꝑ to ti et.ff.de ↄdi.indebiti.⁊ to.ti. P⁊.ff.de condi.ob turpẽ cauſaʒ.qð metus cauſa.j.⁊.ff. de fur.vi bonoꝝ.rap.jff per to.ti. als ſi in quolibet tẽpoꝛa⸗ li debito adiretur iudex eccleſiaſticus etiã vbi peccatuʒ verteretur iã pene ex toto vacuaretur foꝛus ſecłaris: qðᷣ eſſet ↄtra.c.nouit. de iudi cx.vbi foꝛus eccleſie non debʒ impedirce ſecularẽ vel econtra idem in.c.licʒ ex ſuſcepto de ſoꝛo cõpe.cx.⁊ ibi Inno.⁊ Panoꝛ.⁊ iſta ſunt de mẽte bar. hic ⁊ vbiq; ⁊ ſuoꝛũ ſequaciũ ⁊ aſſerẽtiũ hoec opinio eſt cõis ⁊ placet Panoꝛ.in d.c.cum ſit generale.i.vj.col. circa finẽ verſi.⁊ hoc ⁊c᷑.mouetur ibi iſto medio videmꝰ ꝙ iudex ſecularis poteſt ↄpellere ad obſeruantiã iuramẽ ti ⁊ coꝛam eo poteſt obijci de iuramẽto ſi nõ vertit᷑ in du bio de validitate iuramẽti vt in c.licet de iureiuran:lib. vj.⁊ ibi phi.franc.poſt do. de ſancto geminiano.io.and. in. c.fl.de foꝛo cõpe.lib.vj. Judex ſecularis punit piuros etiã de ↄſenſu eccleſie.vt in c.rex debet.xxiij.q.v punit ſacrilegos:vt in dicto.c.cũ ſit gñale.⁊ in.c.ſunt quedam. xxiij.q v.et.c.felicis.de penis.li.vj.ad hoc em̃ pᷣncipes mũdi receperunt gladiũ vt ſcelera vindicent vt in palle gato.c.ſunt q̃dam.ſed ſi dubitet᷑ de pctõ:tunc recurrẽdũ eſt ad eccłiam:vt in. c per venerabilẽ et ibi per cano.ex qui filij ſunt legiti.et in cle.vna.de vſuris.et ibi de ʒaba rellis.Necvidet᷑ rõ in öᷣriũ quare iudex ſecularis ex quo conſtat de vſura non poſſit ad reſtitutionẽ cõpellere ma⸗ xime tenẽdo opinionẽ ꝙ repetant᷑ tanq; indebite ſolute de quo per gloſ.in.c.michacel.de vſuris extra ⁊.xvj.q.vj. c.ſi epꝑiſcopũ.⁊ ius ciuile multum verſatur circa repetitio nem huius.vt.ff.⁊ .de cõd.indebiti nec eſt verum ꝙ iſta cauſa ſit ſpiritualis ſtricte.vnde licct glo.in.c.ſi annũ.de iud.lib.vj.dicat enumerando iſtã inter cauſas ſpiritua⸗ les iſtam eſſe ſpiritualeʒ: tñ glo in.c ex litteris.de iureiu rã.dicit ꝙ eſt quaſi ſpiritualis ⁊ ira Jo.and ibi in nouel⸗ la dicit ꝙ eſt ſpiritualis large.i eccłiaſtici foꝛi ⁊ ſic patet ꝙ vbi agitur etiã de peccato ⁊ ſubſtantia contractus nõ poteſt dici talis cã ſpiritualis ſtricte ſicut eſt cã benefici alis:quia vel iudex eccleſiaſticus cognoſcit qꝛ adeſt pec catum vel qꝛ eſt crimen cõtra naturã:quiavſurarius abu titur natura reꝝ:vnde dei vicarius cognoſcit vt no. Jo. and.in dicto.c.j.de vſur.lib.vj.⁊ ſic qũ agitur ad reſtitu⸗ tionẽ nec eſt queſtio de peccato nullomodo põt dici ſpi⸗ ritualis:⁊ per cõſequens vt.S.dictũ eſt cognoſcit iudex moꝛe ſecularis.Tene iſtã opi.quicquid dicit lapus alle. lvij.⁊.lxxv.dicens ſe de facto obtinuiſſe ⁊ curiã romanã ſic ſeruare.hãc opi.dictilap.tenet glo.in cle.diſpẽdioſã. de iudi.⁊ ibi vide motiua in glo.ſuꝑ verbo matri / vbi dẽ ꝙ ſiue dubitet᷑ an õctus ſitvſurariꝰſiue ſit certũvt repetũ tur vſure ſolute tamen iudex eccleſiaſticus ſolus debet cognoſcere ⁊c.pꝛo iſta opinione facit glo.c.ex lr̃is.de iu reiur.⁊ in.c.cum ſit generale.S.alleg.tex.in dic.cle.diſpẽ⸗ dioſaʒ.cle.j·S. ceterum devſuris.vbi per cenſuram eccle ſiaſticaʒ compelletur heres ad edẽdos lihꝛos vt ſic fiat reſtitutio vſuraꝝ ⁊ ſic patet ꝙ etiã quãdo eſt queſtio de facto ꝙ tamẽ iudex eccleſiaſticus cognoſcit ⁊c. Quicqͥd ſit tamen tene pꝛima opinionẽ᷑.S.relatã quia communis eſt:⁊ a communi opinione regulariter non eſt recedẽdũ vt notat᷑ ĩ. c. capellanus.de ferijs.ex ⁊ ibi panoꝛ.in.j.col. Bar. in.l.fi.. de pena iudi.qui male iudicauit ſʒ canoni. Fo. VIII. Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo in pꝛoemio ſexti.⁊ ibi Phi.fran.idem in.l.j.ff. de offõ q̃⸗ ſtoꝛis per Panoꝛ.ĩ.c.j.de cõſti.er de crimine ſacrilegij. dic ꝙ eſt mixtum ᷣm Ho.⁊ Oãanoꝛ.in.d.c.cũ ſit genersle in.v.col.ſcdᷣo pꝛoſequendo ⁊c de alijs criminibus.S.re⸗ latis:qͥmodo eccleſia cognoſcit dic pleniſſime per Pa⸗ noꝛ.⁊ alios locis alleg pꝛecipue in.d.c.cuʒ ſit gñale.⁊.d. c.nouit. Ad pᷣdicta vide glo.cũ ibinotatis in.c.nos ĩter alios.ex.de purg.canonica.in gl.j.dicit de quibus crimi nibus epiſcopus cognoſcit in laicũ ⁊c.quod facit ad qð uir⸗ gloſ.in aut᷑.item nulla communitas ⁊ ibi dicaʒ ·· de epiſ. =ð 7 cleri. S . MRefectionem AADinſtructiones. nni ritine rum agnoſcit eccleſia.¶ Quid in reſectiõe mu⸗ Oꝛu dic vt glo. æ ideo ad refectionẽ vie cõfert quia hoc fit ex neceſſitate rei publice ⁊ ipſoꝛum. Et ideo vidi dubitari de gabella plauſtroꝛuʒ que ſoluitur ad poꝛ tam : an clerici debeant conferre: ego dicebam ꝙ ſic: qꝛ illud ſoluitur eo quia plauſtra deſtruũt ciuitatẽ ⁊ vias ⁊ opoꝛtet ꝙ quotidie reficiãt᷑ vie ex illa pecunia:⁊ ideo ſic ad refectionẽ viarum tenẽtur:ita ⁊ ad ſolutioneʒ illiꝰ ga belle ex qua reficitur via. ¶ Item in muro ego dicerem aut fit ad oꝛnatum ⁊ non debent conferre:aut ad neceſ itatem ⁊ ſic:qꝛ eſt eadẽ ratio que ĩ via.ſ Item quero an ipſa eccleſia debeat reficereviam coꝛam ſe ipſa eccleſia ⁊ Pigarercerte ipſa eccleſia non reficit /que in nullius bo⸗ nis eſt:ſed tota parrochis reficiet. l Ad ditio An eccleſia teneatur hodie ad repa⸗ * rationem itinerum ⁊ viaruʒ:dic aliter qᷓ; dicãt Butri.⁊ Bar. hic vt dicam pleniſſime in aut᷑ itẽ nulla communitas·j.de epiſco.⁊ cle.⁊ibivide:pꝛo pꝛeſen ti omitto hic dicturus ibidem. S MHec lex legitur tribus modis: ( Bi ſub vno mõ:in eo qᷣ fingit ſe ingreſ⸗ fſſurum ?⁊ nõ eſt verũ.Alio mõ in eo qui vere eſt . co qui vere ingreſſus eſt. ct ſeruit ſed fraudulẽter ingreſ⸗ ſus eſt:et hec lex bꝛeuiter hoc intendit.Qui nõ ſeruit ec⸗ cleſie ⁊ fingit ſe clericũ /⁊ non eſt:nõ debet pᷣuilegio cle⸗ ricoꝝ gan ere:ſed eins loco eſt ſubꝛogãdus alius.¶ Ex iſta lec.quero an clericus vere /qui nõ ſeruit debeat habe re pꝛiuilegiũ clericoꝝ: Reſpõdeo:queda cõferũtur cleri cis ĩmediate ꝓpter ſeruitiũ eccłie vt pꝛebenda.⁊ ille qui non ſeruit nõ debet eã haberc vt hic.ſed ille qui eſt in ſtu dio ſeruit eccleſie:qꝛ videt᷑ ipingari duʒ ſtudet vt poſtea eccleſie melius ſeruiat ⁊ honoꝛet: vt.l.diuoꝛtio·S.non ſo lum ff. ſo. ma. illi vero qui ſunt vagabũdi ⁊ non ſtudent cũ etiã non ſeruiãt eccleſie nõ debẽt habere pᷣbendas:vt hic.ſed q̃dã ſunt q̊ dant᷑ clericis in honoꝛẽ oꝛdinis cleri⸗ catus nõ immediate ꝓpter ſeruitiũ qð faciunt eccleſijs: vt pᷣuilegiũ foꝛi:⁊ iſtud hʒ clericꝰ qtũcũq; ſeruiat eccłie. Ad S △ Dicas per iſta lege ßm bar. hic. ct in. l. j. d iti 0. de incolis.lib.x. Cꝙ ille qᷣ eſt ĩ matricu⸗ Contra la ſcholariũ/ non intrat ſcholas nec ſtudet:non dʒ gau⸗ ſcholares dere pꝛiuilegio ſcholariũ.dic.l.j.de incolis.vbi eſt iſta.l. nõ ſtuden de vbo ad verbũ. Idem dic in alia quis arte: vt ille qui tes. artem illã non exercet nõ gaudeat puilegijs illius artis l. ſemp· S. pe.ff. de iure unmunita.hinc dicit do cr de pi⸗ ſtoꝛio hic ꝙ ſtante pꝛiuilegio ꝙ ſcolaris ratione ſtudii in abſentia fructus canonicatus ſeu pꝛebẽde percipere poſ ſit ꝙ ſi ſcholas non ingrediatur ac minꝰ? ſtudeat ꝙ in hoc caſu non debet gaudere pꝛiuilegio: cum cauſa cõcedẽdi puilegij fuit ſtudiũ:⁊ ſic ceſſãte cauſa fi. debet ceſſare diſ⸗ poſitio. tex.foꝛ.in.l.generaliter. ⁊ ibi glo.ct bal.j. de epiſ. et cle. in.l.j.de materia per doc ff de poſtulãdo.tex. in.l. cum ancillam. ibi glo no.⁊ bal.j.de condi. cauſa data et cauſa non ſecuta.vel ceſſante cauſa fina. intelligo expᷣſſa ceſſat effectus ſᷣm.l.ſi repetendi:⁊ ibi bona glo.bar.bal.⁊ alij illo ti. de condi.cauſa data ⁊ non ſequuta. ⁊ an cleri⸗ cus ſit de iure pꝛiuilegiatus vt ratione ſtudij in abſentia fructꝰ percipere debeat:vide.c.relatũ.⁊.c.tue.ex.de cle. non reſidentibus.⁊ ibi panoꝛ in fi.coł.verſi.ex glo.⁊c.⁊ ibi io. and. dicens ꝙ ſtatuto pꝛiuilegio conſuetudine po⸗ teſt induci ꝙ clericus abſens pꝛecipue theologie ſtuden do fructus percipiat in abſentia ⁊ iſti ſunt a iure pꝛiuile⸗ giati ᷣm hoſt. in ſumma de mag ·in.S fi per quinquẽniuʒ in ſtudio tales fructus eoꝛum beneficioꝛum:in.c.quibui⸗ dam. xxxvij. di. per. c.ij. de pꝛiuilegijs.lib. vj. tamen pꝛo⸗ . ingreſſus:ſed non ſeruit eccleſie. Alio modo in pꝛie verba iuris non adaptant᷑ niſi in ſtudentibꝰ in theo Mõ ꝓ ſtu logia vt in. c.fl. de magi. m hoſt.⁊ panoꝛ in locis.S: alle. dẽtibus ĩ argumẽto.c.ſuꝑ ſpecula.ex.ð puilegijs.vbi ĩ fauoꝛẽ theo theologia logie pꝛohibetur ibi ne pariſius vel in locis vicinis lega tur ius ciuile:generaliter tamen eſt dicendum ꝙ ſi ſcola⸗ ris pꝛomouet generale ſtatutum eccleſie vt pꝛobatur in c. cum ex eo. de clec lib vj. attento ꝙ eccleſia vniuerſitat/ non poteſt regi pꝛeſertim ſine iure cano.c.j.ex. de conſan Pꝛeferen gui. ⁊ affi. vbi voluit oſt. ⁊ alij ꝙ ceteris paribꝰ canoni dus qs iit ſta pꝛeferatur theologo:vbi non ſunt multi heretici po⸗ theologꝰ? teſt dici maxime in fauoꝛem ſtudentium ꝙ gaudeant tali an canoni pꝛiuilegio quo gaudent theologi in dictis fructibus per ſta. cipiendis ⁊ ſaltem epiſcopus poteſt diſpenſare etiã ſi be neficium ſit curatum:vt abſens cã ſtudij fructus percipi at argumẽto nota.in.d.c.cũ ex eo.vbi dr ꝙ cauſa ſtuadij epᷣs poteſtde iure diſpenſare:vt pꝛomotus ad eccleſiam parrochialem non teneatur facere ſe pꝛomoueri:j annuʒ ad ſacerdotium:ſed cauſa ſtudij poſſit differri per ſepten nium ⁊ ponitur ibi vicarius ad deſeruiendum cui datur certa poꝛtio fructuum ⁊ reliqui abſenti ſtudenti aſſignãä⸗ tur.idem eſt dicendum de docentibus vt ſunt voctoꝛes legentes ⁊ alij licentiati ⁊ bachalarij: vt fructus ratione ſtudij percipiant:vt in.d.c.fi.cum epiſcopus poteſt diſpẽ ſare:vt fructus percipiam ſᷣm panoꝛ in.d.c tue fraterni⸗ tatis de cleric.non reſiden. cx. ad pꝛedicta facit ratio aut᷑.multomagis:j.de ſacroſa.eccle.⁊ in regula cui licet qð eſt plus de reg.iur lib.vj.non inte ligas ꝙ ſcolares an degauenſes aliqui qui ſub vlmo ſancti petri andegauis moꝛam faciunt dum legitur: ⁊ ibi q;plura verba ocioſa pꝛoferunt ſibilando/inhoneſta faciendo non debent re⸗ putari ſcolares immo magis ſunt nominandi diſcoli nec gaudent pꝛedicto pꝛiuilegio vt per ſuperioꝛa:patet ita di ci als dum ibi iſtam.l.legerem. KS MNegligentia pꝛelati nocet B E v emus. ſubditis ⁊ reſs criptum ↄtra ytilit atẽ publicam ipᷣo iure pᷣſumitur ſubꝛepti ccie impetratũ.b.d. Hiuide legẽ in partes quat tuoꝛ.quia in pᷣma ponit᷑ dictum ꝓhibuoꝛiũ vſq; ibi.nec ſi celeſte. Jbi ponit vnã extẽſionẽ vſq; ibi.ꝙ etiã. Jbipo nit aliã extenſionẽ vſq; ibi quicquid. Ibi ponit pẽnã cõ⸗ tra faciẽtibus vſq; in ſinem. Ad euidentiã eſt ſciẽdum ꝙ olim tot hoĩes naſcebant᷑ in ciuitate romana ꝙ opoꝛte⸗ bat eos tranſferri ad aliũ locũ:⁊ opoꝛtebat cum manibꝰ bladũ duci rome ⁊ naues ſuas nemo poterat ab hoc one re excuſari. ¶ Nota ꝙ negligẽtia pꝛelati nocet ſubditis ¶ Item nota ꝙ reſcriptũ ↄtra vtilitatẽ publicã cõceſſum nonvalet ⁊ pᷣſumitur ſubꝛepticie impetratũ:⁊ hoc niſi im peratoꝛ diceret non obſtan. tali lege quia tunc valeret. ¶ Op.· ꝙ negligentia pᷣlati nõ noceat ſubditis:vt·je l.iu bemꝰ.S.ſane.So.vt gl.mult modis:⁊ iũge eas ſic:⁊ dic qꝙ aliqñ pꝛelatus vult pᷣiudicare eccłie contrahẽdo et nõ poteſt niſi ſeruata foꝛma iuris:vt·:j.e.l.iubemus.⁊ in aut᷑. ibi poſita.Aut vult pꝛeiudicare eccleſie negligendo ⁊ po teſt vt hic pᷣm vnam lccturã:aut vult Eunckecare eccleſie 1 delinquẽdo ⁊ tunc aut deliquit cõſenſu totius capituli ⁊ pꝛeiudicat eccłie:vt · S.ſi quis aũt.in aut᷑.de ſanctis epis ad inſtar pupilli delinquẽtis auctoꝛitate tutoꝛis:vel ſolꝰ cui non ſuccurritur in delict::vt.l.auxiliũ.ff.de mini.aut delinqͥᷣt ſolus ⁊ tunc eatenus tenet᷑ eccleſia vt cedat leſo actionẽ ↄtra pᷣlatum: vt.ff.de regu.iu.neq; in interdicto. Add itio Pic ar. huius·l.m Bar. hic qp ciuitas Ciuitas poteſt capere animalia ad perferenduʒ tpᷣe neceſſi ſalinas cauſa mittendi frumentum in exercitum vel cau⸗ tatis qͥd ſa faciendi venire frumentum: vnde iſto tẽpoꝛe commu põt facere nitas pariſienſis andegauenſis ⁊ alie ciuitates Francie cauſa mittẽdi victualia ad nccitatẽ regis Frãcie bel⸗ lum angloꝛum necnon ſueuoꝛum poteſt licite equos/bo⸗ ues/mulos ⁊ alia animalia capere cũ his indigemꝰ. Fa⸗ cit etiam ꝙ ſi iudex mittit aliquem ad furcas ꝙ poſſit fa cere capi aſinum ſuper quo poꝛtetur ad furcas. vt.l.fi· fi. in fine ſm Bar. ff. de pigno.act.⁊ m Bar. hic. ¶ Aduerte inquãtum in fine huius.l.ꝓbatur ꝙ factũ pᷣ⸗ lati nocet eccleſie puta quia nauis eccleſie publicatur ꝙ eſt pꝛima facie cõtra nõ.in.l.iubemusj.eco.ti.et in aut᷑. Hhoc ius poꝛrectum ꝓ. canoniſatam. in.c.hoc ius poꝛre⸗ ctum. x.q.ij.in regula delictum perſone de regu iur. lib. vj.⁊ ibi.io.and.dy.et alber.de roſate.in iſto paſu diſpu⸗ De SBacroſanctis Eccleſijs. Fo. IX. tabili ac in iure multũ ꝓlixo ſᷣm panoꝛ in. c flnali.f. coł. in finali.vſi.ex.de donatio.dicas plenius qᷓ; bar. hic poſt butri.⁊ alios poſt cy.per Saly.bal.hic cũ cõqueritur an ꝓ factum delictũ ac non factũ pᷣlati damnũ poſſit eccł ie irrogari: eſt dicendum ad plenuʒ pꝛo iſto examinãdo qͥc quid dicunt do.antho.de but.in.c.j.ex.de dolo et contu. fm panoꝛ.ibi in.iij.coł.verſi.quero quo ad ſecundũ qͥd in eccleſijs ⁊c.⁊ i.v.coł.verſi.Et hoc plus placet ⁊c. vbi magis communiter ſolet concludi hoc modo ꝙ in caſibꝰ in quibus delictum adminiſtratoꝛis puta tutoꝛis vel cu ratoꝛis non pꝛeiudicat pupillo in bonis ſuis eadeʒ ratio ne ⁊ a foꝛtioꝛi non pꝛeiudicabit eccleſie delictum pꝛelati ſoli ſiue cum capitulo ita tenẽt glo.laud.archi.in.c.placu it. vj.q.vj.idem do.cardinalis in.d.c.j.de dolo ⁊ contu.et idem glo.in.c.pꝛiuilegiũ.xj.q iij.vbi notat᷑ ꝙ quãtũcũq; delictum flat conuocato ac communicato conſilio nun⸗ qᷓ; tñ pꝛeiudicaret eccleſie vt eccleſia pꝛiuetur re ſua:quia cum expꝛeſſe non poſſit pꝛelatus ⁊ capitulũ ſine cauſale⸗ gitima ⁊ ſine ſolẽnitate debita alienare bona eccleſie:vt in.c.ſine exceptione.xij.q.ij.multo foꝛtiꝰ neq; tacite ma⸗ xime delinquendo pꝛeiudicare poterit ipſe eccleſie:pꝛo⸗ bo Saecie nouo fundamento in iſto pꝛopoſito a nullo adducto pꝛouiſio expꝛeſſa hominis facit ceſſare pꝛouiſio nem tacitã.l.cum potentioꝛ ſit pꝛouiſio hominis qᷓ; legis per ea que notãtur plene ꝑ bar.⁊ alios alex.⁊ iaſ.de may. in.l.ſi filius qͥ pꝛi.ff.de vulgari.⁊ pupil.ſubſt.per tex.ĩ.l. apud iulianum .S.idem iulianꝰ.ff. ad trebelł.et ibi ꝑ doc. vbinõ.ꝙ datio ſubſtituti vulgar facit ſiue enernat vires ſuitatis:ſi ergo illa expꝛeſſa ꝓuiſio que eſt ipᷣa ſubſtitutio hoc nõ faceret nec poſſet tacita hoc facere.patʒ quia fun damentum ibi eſt quia expꝛeſſa erat pꝛouiſio ſit in iſto caſu cum per expᷣſſam diſpoſitionẽ non poſſint pᷣlatus et capituluʒ:ergo nec pertacitam.Si illud qð magis vide⸗ batur ineſſe ⁊ non ineſt:a foꝛtioꝛi nec illud quod minus aut᷑.multomagis j.iſto ti.Scðo ꝙ pꝛelatꝰ non poſſit mo do pᷣmiſſo eccleſie nocere facit quod vult glo.in vna ſo⸗ lutione ſingulariter notanda ſᷣm panoꝛ.in dic.c.j.de do⸗ lo ⁊ contu et ibi panoꝛ.in.iij.colũ.vᷣſiculo.nota bene.⁊c̃. vbi notatur ꝙ vbi pꝛelatus delinquit etiam occaſione ⁊ contẽplatiõe eccleſie punit᷑ in ſuo patrimonio dũtaxat facit in ſimili tex.in.l.non eſt ignotum.⁊ ibi glo.extendit iura loquentia de tutoꝛe ad pꝛelatum eccleſieᷓ. de admi⸗ niſtr. tuto.ad.l.polla.j.·de his quibus vt indig.ar.ll.ij.j·ꝗ accuſare poſſunt vel non.et in.l meminerint·:j vnde vi.fa cit quod notat glo.in.c.de multa er.de pꝛebendis in glo. in verſi. puentibus. Nec obſtat diſtinctio que fieri ſolet hic ⁊ alibi dum dicitur aut aliquid fit cõmunicato conſi⸗ lio capituli aut non.quia illa diſtinctio non habet locum niſi in his que cadũt in poteſtate pᷣlati ⁊ capituli: vtputa in obligando eccleſiam pꝛo aliqua legitima cauſa:vt le⸗ gitur ⁊ notatur in.c.quod quibuſdam.de fideiuſſoꝛ.ex.⁊ ibi panoꝛ.et alij.in his vero que in poteſtate pꝛelati ⁊ ca⸗ pituli non cadunt non habet locũ pꝛedicta diſtinctio in ſimili quod notat bar.in.l.ſciendum.ff. de verbo. obli.et in aut᷑.ſi quis in aliquo documẽtoqᷓ.de edendo.in fl.col. verſi. Juxta pꝛedicta quero:eccłia vendidit fundum.⁊c. foꝛtifico pꝛemiſſa ⁊ cõſidero ꝙ pꝛelatus ⁊ capłm nõ ſunt domini bonoꝝ eccłie:ſed ipſe deus ſeu eccleſia vniuerſa lis vnam opinionẽ in.c.cuʒ ex eo.de elec.lib.vj.per inno. in.c.cum ſuper.de cauſa poſſeſſio.⁊ ꝓpꝛictatis.⁊ ibi ple⸗ ne per panoꝛ.de hoc vide glo.in.c.cauſa carpenſis.ex.de verb. ſigni.pꝛelatus vero ⁊ capitulum ſunt adminiſtra⸗ toꝛes:⁊ ideo in quibuſdam caſibus pꝛelatus nichil po⸗ teſt ſine conſenſu capituli: quis non in omnibus dicit᷑ ꝙ pꝛelatus ſolus habeat totalem adminiſtrationẽ: ſed ne⸗ ceſſe habet conſenſum ſui capituli ſibi adeſſe per ea que nõ. in cle. ij. de rebus eccł. non alienã. et ibi de ʒabarel. et in.c.paſtoꝛalis.ex.de donatio.⁊ in.c.cum nos.⁊.c.tua. et.c.paſtoꝛalis.de his que fiunt a pꝛelato.er̃.et ibi plene Coꝛpus vnũ faci⸗ unt pᷣlatꝰ Tcapłm. videas per canoniſtas.Et ex his in fertur pᷣlatum ⁊ capi tulum facere vnum coꝛpus:vt in.c.nouit.et in.c.quanto. de his que fiunt a pꝛelato:et penes iſtud coꝛpus fictum ⁊ repꝛeſentatum conſiſtit plena adminiſtratio rerum ec⸗ cleſie.⁊ habetur hoc coꝛpus loco dñi cum bene admini⸗ ſtrat. ſi vero male potius loco pꝛedonis ⁊ grauiter puni tur:vt in.c.ſi quis pꝛeſbiteroꝝ.de rebus eccle.nõ alienã. ex. ⁊ in.c.ſine exceptione.xij.q.ij.et in.c.monemꝰ.de ſolu tio.ex. c.ij. ſicut dicit.l.ciuilis de tutoꝛe.vt in.l.qui fun⸗ dum ·S.ſi tutoꝛ. ff.ꝓ emp. Tertio ſi in cõtrahendo in ne⸗ gocijs eccłie factum pᷣlati ⁊ capituli non pᷣiudicat eccłie niſi flat alienatio in caſu licito:⁊ ſeruata ſolẽnitate a iure tradita:vt nõ.in.c.j.de in ĩtegrum reſtitutio.et ibi bona. glo.quã ſequitur panoꝛ.in vᷣbo redire.ideʒ tenet bar.hic in ſua diſtin. nec obſtat.l.ſi quis in tants·j. vnde vi. que lvult puare dominũ dominio rei muaſe ratione delicti Aduerte bene illa.l.nõ põt adaptari ad caſum in cõtra⸗ rium:ĩmo ꝓbat foꝛmaluer ꝙ delictuʒ pᷣlati non dʒ eccłie nocere qð patet qꝛ ibi pꝛiuat᷑ ille qui dñs erat. Sed pᷣla⸗ tus ⁊ capłm non ſunt dñi ſed adminiſtratoꝛes.vt.S.dixi mus.Heus autẽ eſt oñs cui oĩa bona eccłie ſunt oblata: et facta ſunt ſancta ſanctoꝝ dño.c.non liceat.c.pᷣdia.c.qͥ abſtulerit.xij.q.ij.⁊ di.c.cum ex eo.de elec.lib.vj.non dʒ igitur eccłia ꝓpter delictum pᷣlati.vt.S.diximus pꝛiuari dñio rei ſue ſicut nec pupillus vel adultꝰ delicto tutoꝛis vł curatoꝛis:vt ĩ d.l.meminerit.⁊ ĩ.d.l.ſi qͥs in.tãtã lzʒ iſti habcant᷑ loco dñi. dic.l.qͥ fundũ ·S.ſi tutoꝛ.ꝑ notata.ĩ.l.j. per glo.bar.ff. vecadi fuſeina ger glo iaſe de may. in · S. ſuꝑeſt. in glo.magna.in vᷣbo.debet᷑.in fl.illius gl.inſti.de actionibus. Ita ałs retuli andegauis dũ legerem cũ pe⸗ cunijs ti.de actio.inſti.in di.glo. Item nõ dʒ quis odio alterius pᷣgrauari:ſed peccata debẽt ſuos auctoꝛes tene re ſᷣm regłam vtriuſq; iuris.c.q̃ ſunt.ex.de his q̃ flunt a pᷣlato.et in.l.vulgari ſancimus.j.de penis.qͥnĩmo hʒ lo⸗ cum.d.il.ſi quis in tantã.j.vnde vi.vbi dicitur ꝙ ſi delin⸗ quens nõ eſt dñs reiↄpellitur reſtituere ⁊ dãnatur in eiꝰ extimationẽ.ſatiſfacit igitur nrns ⁊ capłm de ſuo ſicut ſeruatur in tutoꝛe ⁊ curato.delinquẽtibꝰ in bonis pupuli vel adulti iuribꝰ.S.alle.cũ ergo leges ciuiles pᷣdicte.its oꝛdinauerũt in rebꝰ pupil.foꝛtius credendũ eſt hoc ideʒ voluiſſe in rebꝰ eccłie qͥ ſunt magis fauoꝛabiles cũ ſemꝑ ſint in ſtatu minoꝛis.c.j.cuʒ ibi notatis de in ĩtegrũ reſti. ex.panoꝛ.per bar.in.l.ab hoſtibꝰ.S.ſed qð ſimpliciter.ff. ex qᷣbus cauſis maioꝛes.⁊ ex eiꝰ bonis debẽt pauꝑes ſu⸗ ſtentari.xvj.q.j.c.fl.Ex quibꝰclare conſtat ꝙ pᷣlatus per ſuũ delictũ nõ põt etiã ↄuocato capituli cõſenſu in pꝑpe⸗ tuũ eccłiam pꝛiuare re ſua.⁊ ad dic.c.placuit.xvj.qj.qui per aliquos adducit᷑ ad hoc qð delictũ pᷣlati puat eccłiã ⁊c̃.dico ſᷣm panoꝛ.ꝙ ille canon loqᷣtur q ſolus pᷣlatus pᷣ⸗ tẽdebat ius puta qꝛ cõtendebat de honoꝛe ſuo dicẽdo ec cłiã eſſe ſubicctã:merito ꝓpter eiꝰviolẽtiã pᷣuatꝰ fuit ibi pᷣlatus tali honoꝛe:nec dʒ ipſe ampliꝰ audiri qꝛ in hoc po tuit ſibi pᷣiudicare tñ ſuperioꝛ illius pᷣlati delinqᷓntis vel ſucceſoꝛ dicti pᷣlati delinquẽtis poſt eius moꝛtẽ poſſunt cauſam inſtaurare. Argumentũ optimũ cum ibi notatis in.c.cuʒ veniſſent.in flne de ĩſti.ex et ita loquitur canon placuit.xvj.q.j.S.ſepe allegatus.nec intelligas ad coꝛti⸗ cem illũ tex. vt velit dicere ꝙ eccłia debeat dñio rei ſue pꝛiuari qꝛ iſtud eſſet falſum ꝑ ea q̃.S.dicta fuerũt.Nam ſi bñ reſpicias dic.canon placuit.de ſolo epᷣo loqᷣtur nõ aũt de capło:nõ ꝗ̊ põt intelligi ꝙ eccłia pᷣuet᷑ dñio rei ſue cuʒ tex.canõis ibi ſeq̊ntis dicat ꝙ delictũ pſone nõ dʒĩ dãnũ eccłie redũdare idẽ ĩ dic.c.delictũ pſone de reg: iu.li.vj. nec obſtat iſta l. iubemꝰnullã:qꝛ ñ fuit recepta de iure ca Chꝛiſtus dñs eſt. nonico ñvʒ reſpectu eccłie/qꝛ iꝑatoꝛ ñ potuit diſponereĩ Impatoꝛ rebꝰ eccłie.xcvj.di.bñ qͥdẽ.c.eccłia.⁊.c.q̃ĩ eccłiaꝝ ex de nil põt in ↄſtit.⁊ ibi plene ꝑ Pan.⁊ alios pʒ:qꝛ hec loq ſpeciſice ð iuribus ec rebꝰeccłie:⁊ tñ.l.pᷣncipis eccłie pᷣiudicatiua nõ vʒ niſi ab cleſie. eccłia expᷣſſe appꝛobata.vt no.i.d.c.eccełia⁊ ĩ.c.fi.ð ſolu. cx ⁊ ibi ho.nec ob.c.ij.de oꝛdi.cog.dic vt ibi no.Ad.c.au dit ð ĩ iteg.reſt.⁊.c.cũvenerabil ð excep.⁊ ad.c.cũ olĩ ð cẽſibꝰ⁊ ſiłlibꝰ dico ꝙ nõ loquũt᷑ q ſeqᷣt᷑ directa alienatio rei eccł.ſʒ loquũt᷑ i iudicialibꝰ actibꝰ ⁊ ĩ alijs caſibꝰ alij admiſtratoꝛes pᷣiudicãt dñis ⁊ dat᷑ reſtitutio ĩ ĩtegrũ vt ibi pʒ ⁊ fauoꝛe iudicioꝝ młta ſtatuũt᷑ nõ.gl.ĩ dicta regła delictũ ꝑſone.ad pᷣdicta facit dictũ inno.ĩ c.accedẽtibꝰ ðᷣ exceſ.pᷣlatoꝝ.vbi vult ꝙ pᷣlatꝰ ⁊ capłʒ nõ pñt renũciare ſtatut⁊ ↄſuetudinibꝰ⁊ iuribꝰeccłie ĩ pᷣiudiciũ ipiꝰeccłie facit.c.j.de his q̃ fũt a maioꝛi ꝑte cap.ex facit dictũ ino. i. c. ſtitutꝰ.er᷑ de relig. do.vñ ↄcludo ꝙ ſi res ſpectet ad mẽſam pᷣlati ſolũ:vł ad pᷣlatũ ⁊ capłm ĩ caſuvbi venirẽt puniẽdi rõne delicti puta violẽtie inuadẽdo alis rem in termĩs qõnis note.ĩ.c.j.er̃ de do.⁊ ↄtu.tũc ſoliĩ eoꝝ vita punirent᷑.ſi vero res erat eccłie ⁊ nõ pertinebat ſoluʒ ad menſam p̃lati ⁊ capituli.Tũc cõdẽnẽt᷑ ipſi ĩ extimatione aAks ſi nõ abeãt ĩ bonis luãt ĩ coꝛpoꝛe ar.c.finẽ litibꝰ. ex. de do. 1 9tu. i. l. ſi qs id qð.ff. de iuriſdi.oĩʒ fmaien. bar. Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis Jaſo.map.⁊ alios ange.deare.in ·S.penales.in.v.coł.de actio.inſti.pꝛedicta pꝛocedũt qũ delictũ parit᷑ nõ põt pu niri ĩ ꝓſona pᷣlati ⁊ capłi ⁊ ipſius eccłie alas ſemꝑ puniũ tur ipi delinqntes ⁊ nõ extẽdit᷑ manus qũo ad res eccłie ꝓ hoc accedat gl.in.c.de hoc.⁊ ĩ.c.qm.de ſimonia.Si ve ro queratur vtrum pꝛelatus poſſit ĩ acqrẽdis eccłie noce re:dic ꝙ ſic.ꝑ frederi.ↄſilio.ix.bal.i.l.pupilloꝝ de repud. hered.jꝑ lapuʒ ał.xxvij.plene de hoc articulo ꝑ panoꝛ. i.c.tua de his ꝗᷓ fiũt a pᷣlat.ĩ rebus aũt ſeu iure acqſito di Pꝛelatuſ cas ꝙ pᷣlatus põt ad modicum tpᷣs pᷣiudicare lʒ ↄpetere an poſſit poſſit reſtitutio: ad tpᷣs vero magnũ ſeu ſi agat᷑ de aliena vẽdendo tione rei nõ põt pᷣlatꝰ etiã cũ capło pᷣiudicari eccleſie niſi eccłie pᷣiu ſeruetur ſolẽnitasa iure itroducta ⁊ fiat ĩ caſu licito diſtĩ dicare. guẽdo:vt ĩ cle.j.de rebꝰeccłienõ alienã.⁊ i.c.j.de ĩ ĩtegr. reſtitutio.ex.xij.q.ij.ĩ ſũma.c.ſine exceptiõe ĩ.c.j.de reb. ecełie nõ alie li.vj. In omittẽdo aũt pᷣlatꝰ.ex.iudiciũ pa riẽdo pᷣſcriptionẽ currere ð eccłiam pᷣiudicat ecclie ptʒ ꝑ to.ti.de pᷣſcrip.ex.⁊ ĩ aut᷑.q̃s actiões:jiſto ti.⁊ iſto caſu dr̃ cauſari alienatio rei pᷣſcripte nõ tm̃ cx facto pᷣlati:ſj po tiꝰ ex negligẽtia totiꝰ eccłie ⁊ iuris auctoꝛitate iducẽtis pſcriptionẽ ex cã ne dñia reꝝ diu ſint icerta Motabis vnũ mẽti ꝑpetuo ꝙ õᷣ pᷣlatũ patiẽtẽ pᷣſcriptionẽ põt agere ec⸗ cleſia ad ĩtereſſe ꝓpter negligẽtiã gloſ.no.in.c placuit.ij. xvj.q.iij.idẽ dicas ĩ plato ꝙ cũ aliqᷣd fuiſſet donatũ eccle ſie ſub ↄditiõe reſoluẽte vt reuocet᷑ ĩ aliquid fueru factũ vel nõ factũ ĩ hoc caſu factũ pᷣlati ſolius vel pᷣlati ⁊ capti non pꝛeiudicat eccleſie cuʒ agatur de iure q̃ſito ꝑdendo vt nõ ·in.c.verum.de conditio appo ex per lapũ.xciij.al⸗ legatione.et vbicũq; pᷣlatus eſt in culpa acqrendi eccłie puta qꝛ cum poſſet aiunplere conditionem ſub qua erat aliqͥd relictũ eccleſie non fec de ſuo ſicut dicimꝰ de tuto.⁊ curatoꝛe vt in.l.quicqͥd.j.ar bitriũ tutel.tex.⁊ ibi gloin.c.ij.xij.q ij. In iudicijs vero nocet factũ pᷣlati:puta ſi omiſerit exceptiões legitimas ⁊ ꝓbatiões ĩ hoc tñ dat᷑ eccłic reſtitutio: vt nõ.iĩ.c.j.vt lite nõ ↄteſtata.ex.⁊ in.c.auditis.⁊ in.c.tum ex litteris ex.de in integrum reſtitutio.de exceptio.cũ venerabilis.c.cum olim. de cenſibus.glo.in reg.delictũ.de reg.iur.in.vj.de ſcriptio ex in.c. vltimo de ↄfeſſis ·in.c.ij.de teſtibus li vi.xxij.di.de cõſtantinopol ⁊ in pᷣallegato.c.j.vt lite non cõteſtata hec bꝛeuiter ⁊ ſub ꝓᷣboꝝ compendio dicta ſuffi ciant qꝛ longiſſimũ eſſet ⁊ laboꝛioſum ſingulos caſus hu ius materie cõplecti:ſed decidendi ſuntm facti accidẽ tiam ⁊ varietatẽ in ſuis ſpãlibus locis vt.õ notauimus. NV E ine. Non ſoluit eccleſia angaria ꝑ Em in angaria vel mixta niſi in aduẽ⸗ tum pꝛĩcipis.Querit glo.qͥd de gualdana⸗ . RAEt dicꝙ exercitus dʒ ſe ſemꝑ pᷣmunire ⁊ ſinõ potuit ita cito /ſi ꝓuincia habet aliqd in cõi deoʒ ſoluere illud anteqᷓ; collectã imponat.l.j/S· ꝙ ſi nemo.ff. ꝙ cuiuſ. vni ſi tamen nõ habet illa ꝓuincia imponeretur collecta ſingulis de pꝛouincia ⁊ poſtea illa collecta diſtribuetur? imponetur in oẽs ar.lj.de operi pu.lij. .— 2 ¶ In glo que incipit in quious ibi debent exigere ante cõfeſſione Line in noceat eccłie:Nic vt in.c.fi.de P⸗ q; veniant ad grauamen ſinguloꝛũ.ar.l.j.S·ꝙ ſi nemo.ff. ꝙ cuius.vni.⁊ in aut᷑.vt in ſine quoquo ſu.⁊ poſtea col⸗ lecta diſtribuetur inter omnes ar.jde operi.pu.lłij. Add t Adde hic duʒ dr ꝙ GSualdana pncipis ltio. poteſt licite capere res ſubicctoꝝ veruʒ ſi pecunia deſiciat ar.l.ij.ff.ad l.rod.de iactu.vel qñ ruſti ci ſunt adeo tenaces ꝙ non vellent vẽdere victualia pᷣm Bal. in ti. de pace conſtantie.inver intrantibus ⁊ iſta ob tunc ſeruauerunt per totã Franciã ⁊ in noꝛmania ſueui vulgariter vocati lancequenetʒ anno vñi. vʒ. ¶ ac.i5. vtrũ inita pace inter potentiſſimũ regem noſtrũ Frãcie Pꝛiceps Ludouicum huius noĩs duodeci.et HNenricum regem an teneat᷑ angloꝝ teneantur angli reparare dana que dederunt ci⸗ reꝑare dã uitati Moꝛinẽſi ⁊ pꝛecipue eccleſie cathedrali dicte ciui nũfactũ ꝓ tatis ac patrie picardie. Reſpondeo ꝙ attento ꝙ rex an⸗ pter bellũ. glie nullam habet cauſam querelandi in Kracichun om̃i vᷣus notiſſimũ eſt dicẽdũ eſt cũ bellũ ſuũ fuerit iniuſtũ ꝙ tenet᷑ ſupꝛa mẽcionata reſarcire leſis ex tali guerra ꝑ no ta in.c.ſicut.⁊ ibi Inno.de iureiur.ex.diceret aliquis rex noſter Frãcie in còfeder atione pacis perpetue inite cum dicto rẽge Anglie remiſit dãna ⁊ iniurias ſuoꝝ ſubdito⸗ rũ dico ꝙ hoc non potuit facere ſᷣm glo.⁊ bal.in.l.venia ꝓde in ius vocando idẽ vult Inno.ſi bene inſpiciat᷑ ĩ.c. it tenetur ad intereſſe eccłie in nr̃a er de iniur. vide Peir.de anch.ↄcilio.cccixvj.ple ne phil.fran.i.c.ad apłice.⁊ alijs vulgaribꝰlocis itavult bal.in.c.ſicut ĩ.j.col.ver.ex hoc no.de teſti.ex videas ple niſſime per Jaſo. de may. in.l. venia· de in ius vocando penult.col.ver.bene facit qð al ia nceſſa cleri .„ α. , ꝛiuilegis ↄceſſa cleri⸗ iu ilegia. cisofirmãat᷑:leges ð ipᷣos ? facte tollũt᷑:elemoſinc roboꝛãt᷑.h.d.cũ.l.decer⸗ ſata puilegia eo tẽpoꝛe quo ↄfirmat cũ nihil ſit quid ↄfir mari debeat nec poſſit. Rñdeo ꝙ caſſatio ipſo iure fuit nulla:⁊ ideo durauerũt de iure pᷣuilegia clericoꝛuʒ. Vel dic ꝙ hoc ideo ptingit qꝛ lex iſta ſe refert ad pᷣteritũ tpᷣs qͥ hẽbãt pᷣuilegia⁊ illa ↄfi ¶Op.ꝙ lzz pluries ſint pᷣſtite elemoſine nõ pꝛopterea de beant infuturũ pꝛeſtari.vt.j.·de pact.l ſi certis annis.ibi pꝛeſtabãtur ex volũtate ⁊ exveteri pᷣſtatione nõ ideo de bent pᷣſtari in futurũ:ſed hec lex facitvt in futurũ debeãt pꝛeſtari. Quid ergo operat᷑ antiqua pꝛeſtatioreſpõdeo declarat hanc.l.ſ.quantũ ſit illud quod debeat p Krtve l.ĩ ſum.⁊. l.ait pꝛetoꝛ.ff.de re iudi.¶ Iteʒ op ꝙ obligatio incerta non teneat.Sol.vt gloſ.⁊ uia debet determinari hec gloſ. Ad d iti 0 Qualiter lallegla ↄflrment᷑ ⁊ quid ope ret᷑ eoꝝ ↄfirmato. dic bꝛeuit᷑ ᷑ʒʒ bar.hic ⁊ in.l.moꝛe maioꝝ.ff. de iuriſdi.om.iud.in.ij opp. Pau. de caſt.concilio.clvij.incipiẽte xpᷣinomine amen in.ij.x vlt. col per Panoꝛ.in.c.ij.⁊.iij.ex de cõfir.vtili vel inuti li.Et dic ꝙ pᷣuilegia ĩueterata poſſunt petirenouaritex. iũcta glo.in vᷣbo reparare ⁊ ibi bar.in fi.col.in ·S.j.de he⸗ red. ? fal.col.j.tñ talis renouatio nõ tribuit ius de nouo: . ſed ſolũ ius vetus ſi qðᷣ hẽbat ↄſeruatur.c.ex parte.de pᷣ⸗ uilegijs.c.ꝙ aptis.xij.di.in.c.cũ dilectus.⁊ ibi panoꝛ.ex de ↄfir.vtilivel inutili.idẽ dicas in inſtrumẽto ꝙ ſi amiſi qð poſſum petere iteꝝ reſti. ita no.gl.in.l.ij.de diſcuſſoꝛ. lib.x. C. idem dic in cyꝛographo amiſſo poſſum petere ĩ ſtrumentũ cyꝛographi mihi renouari ſᷣm ſpe.ti locati H⸗ nunc aliqua bar.vt.S.ad pᷣdicta vide tex.ꝙ inſtrumenta pᷣuilegii antiqua ⁊ iã cõſumpta poſſunt renouari tex.glo. 2 doc. in. dicto.c. cũ dilectus. He alijs inſtrumentis in.c. fl . de fide inſtru.ex̃ ⁊ ibi per Oanoꝛ.⁊ alios intellige ꝙ ĩ⸗ ſtrumẽta renouãtur vtrũ ſi tenoꝛ legi poſſit ałas ſi dubi⸗ tat᷑ de ipſoꝝ tenoꝛe non fleret renouatio niſi pꝛ ius per te ſtes ꝓbẽt᷑ ↄtẽta in eis.c.olim. ex de puilegijs.⁊ ibi doc. Quero ſũpta occaſiõe ſi.l.vꝛict᷑ canoni qͥd obſeruandũ veniat tꝗ in foꝛo eccłie qᷓ; ſeculari. Conclude ſᷣm bar.hic ꝗ in ſpiritualibus ⁊ ad flidẽ pertinentibꝰ canonibꝰeſt ſtã nim?ꝰ.j.eo.¶ Sʒ qũo põt firmari qꝛ cũ ſint caſ⸗ rmatvt hic ⁊ eo.l.decernimꝰ. dũ vt hic cũ iuribus allega.in glo.magna in.c.eccłia ſan Canones cte marie.de ↄſti. er ⁊ ibi doc.in tẽpoꝛalibus: in terris ec ⁊ leges qñ cłie canones inſeqͥmur.in terris vero ĩperatoꝛis ſi verta obſeruãt. tur pctm ius canonicũ obſeruamus: vt in. c.ij. de reg.iu. lib. vj. ̃jʒ Jo. and.ibi.vbi aũt legis odſeruates pctii non inducit:tunc legibꝰ paremus eas q̃ inſeqmur.c. ꝓꝑvenera bilẽ eỹ qui filii ſunt legiti. ad pdicta pleniſſime vide a noꝛ in c fi cx.de nouiope nũ.ver.in glo.in ver.adiman⸗ tur ⁊c. ibi an ⁊ qũ.c.pꝛeferatur.l.idem Panoꝛ.in.c.pe.⁊ finali.ex de ſcdᷣis nuptijs ĩ cauſis mr̃imonialibꝰ l. ſing. LS.· vj. gradu inſt. de gradibꝰ.ſerua canones. Scdo ĩ cau ſis benefl. ⁊ in ſpũalibꝰ. c.fl.ex de iudicijs ꝑ Panoꝛ.in c. venerabilis eo.ti. Tertio vbicũq; eſt periculũ aĩe teneca nões.c. poſſeſſoꝛ.ðᷣ reg.iur.ĩ.vj.c.qᷓuis ð pac.li.vj.Quar to vbi agit᷑ de interpᷣtatione fidei vel legis diuine c. ma⸗ ioꝛes de baptiſmo.lʒ.ft. s. de ſum.tri.⁊ fl.ca. Quĩtovbi ius ciuile defſicit.vt.de nouo codi.ↄponẽdo c.qͥs neſciat.xj di ꝑ cano.in. d. c.j.de noui ope.nũ.·er per Jaſo in l fili quẽ habentẽ.j..familie her. Sexto bin iuribꝰ ſn⸗ yt iuribꝰ.. alle.̃m phi.fran.in.c. ij. de arbi.lib. vj. in ver. lex ciuilis ⁊c ⁊ ibi dum legebam Andegauis ſextũ libꝛiᷣ decretaliũ cũ pecunijs ĩ.d.c.ij. de arbi iſta retuli ⁊ q;plu⸗ ra alia inſequẽdo bimoder. hi. fran. — ec aut᷑.venit ad.l codicis adden⸗ R Alla. Hee bꝛeuiter. h. d. ꝙ in ſpiritualibꝰ ro noſtro pꝛeualet.l.canoni. Statutũ habebamꝰꝙ ſi cle ricꝰcoꝛam ptãte ↄuentꝰ declinaret foꝛũ eximeretur a p⸗ tectione cõi ⁊ nõ redderet᷑ ei ius nunquid iſtud ſtatutum eſt ᷣ libertatẽ eccłiaꝑꝝ:dicebat᷑ ꝙ nõ,.ſed eſt q̃dã limitatio t in his que ad canones pertinẽt/lex ſuccum Abit canoni. In his que ad alia pertinent in fo 2 De Bacroſanctis Eccleſijs. iuriſditiõis ptãtis noſtre vt in tali caſu non cognoſcat. Itẽ habemus ſtatutũ ꝙ clericus litigãs in ſoꝛo nr̃o id haãberet ⁊ nõ plꝰ qð habet laycꝰ in foꝛo eccłiaſtico:mõ q̃ᷓ rit᷑ an hoc ſtatutũ valeret tãqᷓ; eõt factũ libertatẽ eccłia rũ.dicebant qͥdã ꝙ valebat qꝛ reducebat clericos ad ſuũ ius cõe vñ non eſſet g̊ libertatẽ eccłiaꝝ:lʒ minꝰ cõcederet clerico qᷓ; layco:qꝛ laycꝰhabebatvltra ius cõe vigoꝛe ſta turi & Mota ꝙ lex pᷣcedẽs pᷣualet ↄſuetudmi ⁊ ſic eſt õ.l. de qᷣbus in fi·ff. de leg. So. vbicũq; lex derogatoꝛia pᷣnci⸗ pis pᷣcedit ↄſuetudinẽ habet ei derogarevt hic et Erõ:qꝛ populꝰ nõ põt facere legẽ ſcriptã vł nõ ſcriptã niſi aucto ritate pᷣncipis:⁊ tũc ipemetvidet᷑ facere vt.lł.j ·S·oĩa.j de veteriiure enucle.mõ ergo vbi expꝛeſſe ihibet populo ne faciat aliquã legẽ vt eſt hic cũ nõ ceſſet eiꝰ auctoꝛitas nõ poterit populus legem facere. Ad ditio Caſſentur leges ↄſuctudineſq; ⁊ ſtatuta gʒ libertatẽ eccłie vt hic ⁊ in ti.de ſtatu ʒ liber.eccłie coł.x.in vſibꝰ feudoꝝ ⁊ reuocãt᷑ ipo iure.Et ſi querat q̃ dicant᷑ ſtatuta ʒ liber.eccłie dic ſᷣm inno.que ſequunt᷑ cõiter cano.in c.nouerit.er.de ſentẽ.excõ.⁊ ibr panoꝛ.ĩ.j.q̃ſtio.vbi dr̃ ꝙ illa dicunt᷑ ↄ liber.eccłie q veni⸗ unt ʒ pᷣuilegia cõceſſa eccłie vniuerſali vła deo vł a pa⸗ a vł imꝑatoꝛe ſecus ſi puilegiũ ↄceſſũ eſſet eccłie ꝑticu⸗ ari: l tranſeãt oẽs cũ hac doctrina inno.quã doc.refe rũt cy. bar.⁊ alij. hic tñ bar.latius tãgit hãc materis ſᷣm panoꝛ. in.d.c.nouerit. ponẽdo ſʒ bar. hic talẽ cõcluſionẽ ꝙ vbicũq; ꝑ ſtatutũ clerici efficiũt᷑ timidioꝛes ⁊ layci au dacioꝛes ad nocẽdũ ꝙ tũc dicũt᷑ ᷓ liber.eccłiaſticã Exẽ plũ:ẽ ſtatutũ laicoꝛũ ꝙ qcũq; ĩterfecerit aliquẽ laicum ꝙ puniat᷑ grauiter:interficiẽs vero clericũ puniat᷑ ĩ. x.floꝛe noꝛum ſũ mã vel in alia mitioꝛi pena pꝛo hoc.l.j.S·qͥ one⸗ rande ff. quar.xrer. actio nõ dat᷑.hoc dictũ bar.hic placet panoꝛ.ĩ. d.c. nouerit.⁊ ꝓ huiuſmodi doctrina bar. addu⸗ cit tex.in.c.grauẽ. eo ti.de ſentẽ.excõ.⁊ ibi no.panoꝛ.ꝑ il lũ tex.ꝙ faciẽtes ſtatuta ↄ libertatẽ eccłia.ſunt ipſo iure abſq; alia pᷣuatiõe feudis eccłiaſtic pᷣuati: ⁊ etiã faciẽtes p̃dicta ſtatuta õᷣ eccłiaſticã libertatem ſeu coꝛũ ſucceſſo rxes deleri nõ faciẽtes de lib. ſtatutoꝝ infra duos mẽſes excõmunicat tã pᷣdictos qᷓ; rectoꝛes cõſules ſcriptoꝛes ⁊ alios qui de cetero ſᷣm pᷣdicta auſi fuerſit iudicare ⁊ qͥ ſit immunitas ſeu libertas eccłiaſtica gl.i.c.cũ deuotiſſima xij.q.ij.⁊ ibi archi.hoſt.in ſũma.in.S.j.⁊ ibi vide: dicam plene ĩ aut᷑.itẽ nulla cõitas.j de epiſ.⁊ cle.⁊ in abꝰ caſibꝰ qͥs dicat᷑ venire ð libertatem eccleſiaſticamvide io.lupi. in tractatu de libertate eccłiaſtica queſtio.x.⁊ ibi pleniſſi me viderc poteris ĩvnũ recollectũ qͥ omitto cãâ bꝛeuitatj. catus põt in clero ⁊ ĩ quãcũ⸗ q; perſonam eccłiaſticam quacũq; vltima vo Aluntate diſponere. d. hoc. ¶ Ex tex ibi ſiue vi dua hic numerat perſonas diſponentiũ Teſtamẽto bic ponit ſpccies diſpoſitionũ Eccleſie hic ponu perſo nas ĩ quas diſponi Siue hoc] hec eſt ſpecies ti.quo cõ fertur Omni in poſterum hic confirmat omnia. Add iti 0 Hec ẽ coꝛrecta per aut.ingreſſi ſᷣm bar. poſt butry. ⁊ alios doc. 2 „◻ 2 grelli. doum ponã ſũmarium Se⸗ cuũdo continuabo aut.ad...codicis ⁊ aut᷑ſi qua nem ad quodlibet verbum et queram: deinde veniam ad aut. ſi qua. hoc ergo bꝛeuiter dicit. Mõ dñinõ teſtant h. d. hec aut᷑. Cõtinuatur ad.l.codicis eam determinãdo ⁊ coꝛrigendo in partẽ vñ ei derogat non ea abꝛogat:naʒ lex codicis permittit cuilibet eccłiaſtice perſone teſtari hec coꝛrigit ſolũ ĩ monachis non in alijs.¶ Caſus in ter minis ẽ talis.querit inuenis ab imperatoꝛe:vidi legẽ co dicis permittentez cuilibet clerico teſtari: nunqᷣd hoc eſt veruʒ hodie.Rũñdet ꝙ ſic.in omnibus niſi monachis. in his em̃ coꝛrigitur.l.codicis quia teſtari non poſſũt.⁊ eſt ratio quia non dñi teſtantur monachi non ſũt domini: er go non teſtantur modo hic iunge auct᷑ ſi qua ia.butri. Ad dD itio Adde ꝙ iſta aut᷑.eſt canoniſata ĩ.c.quia ingredientibus.xix.q.iij.vult iſta aut᷑.ĩ effectu ꝙ ingreſſi monaſteria ipſo iure omnia bona ſua ac quirunt monaſterio de quo vide plene per cano.in.c.in pᷣ ſentia. ex· de pꝛobatio. Limita iſtam deciſionem qũ inter neniret doloſa perſuaſio abbatis per dolum inducentis n hac aut ꝓcedã hoc oꝛdine mulier: et poſtea opponam ad iſtam per oꝛdi aliquem ad religionẽ ingrediendũ vt bona ſuo inenaſte⸗ rio acquirent᷑ iſto caſu:lʒ teneat ingreſſus tamẽ bona nõ acquirent᷑ monaſterio:ſed eius agnatis⁊ cognatis tex.ẽ ſingu.in.c.conſtituit.xx.qiij.de quo per glo.in.c.cum di lectus. in gl.fi.ꝙ metus cauſa.ex.⁊ ibi panoꝛ. dicit illum tex.eſſe ſingu.in fi.coł.ibi idem bal.in aut᷑.ſi qua mulier fl.coł.j.eo.ti.⁊ nunqᷓ; recedatis de illo tex.allegat Specu lum in ti. de ſtatu mo.ver.fi.⁊ vide.c.perlatum ⁊ ibi gloſ. xix.q.iij.¶ Secundo limita qñ quis eſſet monachꝰ ꝑ me⸗ tum reuerentialem patris:⁊ hoc caſu ipſo iure viciatur ĩ greſſus glo.eſt de hoc no.in.c.pꝛeſens:in ver.pr̃em.xx.q. iij.que glo.non eſt alibi ſᷣm ymo.in.l.ſi cum dotem · S. eo tẽpoꝛe ⁊ ibi vide plene do.alex.de imo.ff ſolu.matr.facit tex.in.c.cum virum:⁊ ibi do.anto.de bu.de regular.ex.⁊ facit iſtud pꝛo nobili franciſco doꝛiet pꝛeſbitero commo rante in domo ſua nobili vocata la garane dioceſis ande gauenſis in parrochia de tarlaʒe ĩiuſte a fratre ſuo hic ⁊ ſuꝑ iure ſuccedendi in bonis eoꝛum quõdã pf̃is vexato pʒ em dictũ franciſcum nũqᷓ; ꝓfeſſionẽ feciſſe ⁊ qcqd fece rit cõmoꝛandoꝝꝑ aliqua tꝑa in monaſterio dela boyſiere oꝛdinis ſancti bernardi totũ fecit inuitꝰ⁊ metu reueretie paternalis.alias q;plures habet defenſiões quas hic re⸗ citare lõgũ eẽt.( Tertio limita iſtũ tex.niſi de licẽtia pa pe qꝛ papa põt dare licẽtiã monacho teſtadi immo qð ẽ foꝛtius ſufficit licẽtiã ſupuenire ſᷣm bal.in.l.fi.ix.col .j..vñ vone er de caſt.in.l.⁊ militi.j. de teſtamẽ.idẽ bal.in aut.niſi rogati.in pe.colla.v.q̃ro quid ſi monachꝰidem bal.in.l.ſi quando.circa finẽ.j de inoffi.teſtamen. ⁊ in.l. I·ſi ſeruus extero.ad idẽ facit qð volunt Ange.⁊ JImo.in l.ſi ſeruus communis. ff.de ſtipula.ſeruoꝛuim.vbi volunt ꝙ papa poſſit dare licẽtiã cardinali teſtandi de bonis qſi tis occaſiõe cardinalatus. Ita eſt tenendũ quis contra⸗ riuʒ teneat in monacho panoꝛ.in repe.c.cũ eſſet.de teſta. ſm Jaſo.de map.hic in.ij.col.circa finem ver.limita ⁊c. Adde doctoꝛes in.c.in pᷣſentia.ex.de ꝓbat.idem in.c.cuʒ ad monaſterium ex ſtatu monachoꝛum.¶ Quartolimua niſi monachus efficiatur epᷣs: qꝛ tunc poteſt teſtari non de bonis iam queſitis monaſterio:ſed de alijs poſtea ob uenientibus ſᷣm ſpecul.in ti.de ſtatu mo.verſi.xxiij.⁊ ibi Bal.in add.in ver.cui querit᷑ Et facit ratio qꝛ monachꝰ cffectus epᷣs abſoluitur a regula monachali.c.j. ⁊t ibi glo. no.xviij.q.j.⁊ glo.plenioꝛ que declarat a qᷣbꝰ abſoluat᷑ in c.de monachis.xvj.q.j. Tñ de hoc vtrum monachus ef⸗ fectus epᷣs poſſit teſtari dubitat bai.⁊ inclinat ĩ oppoſitũ his que ꝓxime dixi in.c.clerici.de vita ⁊ honeſt.cleri.ex. ⁊ ibi notatur per illũ tex.ꝙ non in totũ cximitur a regula ⁊ ſic videtur ꝙ teſtari nõ poſſit qutũcũq; ſit epᷣs effect⸗ ⁊ huius opinionis eſt Bald ibi per text.dum dicit niſi monachi fuerint ⁊c.ect ibi glo.fi.dicens ꝙ monachus effe ctus epiſcopus non penitus eſt a regula abſolutus.hanc opinionem Bal. confirmo.pꝛimo ꝙ monachus effectus epiſcopus non põt habere ꝓpꝛium glo.no.in.c.qꝛ in tua in glo.j.per illum tex.xij.q.j.Scðo monachus effectꝰepi ſcopus non poteſt comedere carnes glo.in.d.c. de mona chis.S.pꝛoxime allegato.Quarto monachus effectꝰ epᷣs nõ põt mutare hitũ gl.xvj.q. vij.ĩ.c.nona.gl.xxiij.di.ĩ.c. ſctimoniał.gl.ĩ.d.c.de monach.canoni.⁊ ibiꝑ NPanoꝛ.ĩ d.c.clerici.⁊ in.c.quod dei timoꝛem.⁊ ibi Anthon.de bu. de ſtatu reg.glo.⁊ ibi phi.franc.in.c.quoꝛundam de elec. lib. vj. intantũ ꝙ ſi deponat habitum monaſticum ⁊ aſu⸗ mat rochetũ eſt excõmunicatus ſᷣm do.cardi.in cle.ne in agro.in pꝛin.in.iij.q.devita ⁊ honeſt.cler per tex.in.c.ij. ne clerici vel monachi.lib.vj.hanc vltimam opinioneʒ tene per ꝑꝛedicta. ¶ Quinto limita pꝛecedentia in pᷣſen⸗ ti aut.niſi ĩ caſu aut᷑.ſi qua mulier.X/immediate ſequẽtis. ⁊ ibi dicam pᷣʒ Jaſo.¶ Sextolimita ꝙ licct monachꝰ nõ poſſit teſtari:tamẽ teſtamentum quod fecit per ante inſe culo poſtmoduʒ tempoꝛe quo eſt monachus ſi eſt effectꝰ cpiſcopus poterit teſtamentum pꝛedictum reuocare ar. notatoꝛum in.l.ſed ſi moꝛs ⁊ ibi Bar.ff.de donatio.intex virum ⁊ vxoꝛem.idem Bart. et alij in.l.j.ff.de teſta.ideʒ Bar.⁊ ibi ad plenuʒ dicam ĩ aut᷑.ſi qua mulier ·j. DPc hac queſtione fui interrogatus in villa Montiſpaſerij dio⸗ ceſis Sarlateñ.apud petragoꝛas a qua villa ſupꝛa men⸗ cionata ſum ego oꝛiundus:deducam plenius ĩ dicta au⸗ tenti.ſi qua mulier.¶ Septimo limita ꝙ licet monachus poſt ingreſſum non poſſit teſtari per ea que diximus tamen eius filius quem habuit legitime in ſec lopoterit Fo. AX. Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis teſtari licet in reiueritate adhuc viuat eius pater nunc monachus cum per ingreſſum religionis in hoc habea kur pꝛo moꝛtuo mundo:et ſic ab eius poteſtate dictus fl⸗ lius liberatus dicitur. ita tenet bar.poſt guil.de cu.in.l. patre furioſo.ff. de his ꝗͥ ſunt ſui vł alieni iuris.idẽ iaſon de map.hic in.iij.col.alia q̃ pñt dici in hac aut᷑.omiſi cuʒ longiſſime in vtroq; iure ꝑ oẽs doc.tradita hic reperiãt᷑ et plus in.c.in pᷣſentia ⁊ ibitota ſchola canoniſtaꝝ ⁊ in.c. fi.de ſucceſſio. ab ĩteſtato.⁊.c.j.de teſta ⁊ in.c.cuʒ eſſes:⁊ ibi panoꝛ.in repe.eo.ti.⁊ alijs vulgaribus locis.⁊ ad ea q̃ dici ad plenũ adegauis qñ legebã iſtã aut᷑.q̃ ẽ ſingłaris. Pr J Hec ↄtinuat᷑ ad aut᷑.ingreſſi cõfir RA ¶q Ua. mãdo cã ꝓparte coꝛrigẽdo eã:vt e /[patebit. hec aut. bꝛeuiter. h. d. Hodie ingre ARdiéës monaſteriũ potuit teſtari ante ingreſſum ſeruãata foꝛma huius aut᷑.hoc dicit. Diuide hanc aut.in tres partes: quia in pᷣma loqtur quando ingrediẽs non habet liberos vſq; ibi.ſed ſi perſona. In ſecunda loqᷣtur/ qñ ingreſſus hʒ liberos ⁊ vult in eos teſtari vſq; ibi. Sed ſi poſt. Ibi loqtur qñ hʒ liberos ⁊ diſponere nõ vult iĩter eos vſq; in fl. Cõtinuatur iſta aũt ad aut᷑.ingreſſi: qꝛ illa aut᷑ ingreſſi / ꝓhibet oĩno teſtari:hec ↄflrmat eã qñ igre⸗ diẽs nõ hʒ liberos:ſʒ q hʒ liberos coꝛrigit eã. ¶ Caſꝰ ĩ terminis ẽ talis.Querit᷑ an hodic in ĩgreſſu debeat ſerua ri aut.ingreſſi: Rñdetur ꝙ ſic:qñ ĩgreſſus nõ hʒ liberos. Sed qd ſi hʒ liberos nũqͥd poterit teſtari iter eos ⁊ qua⸗ liter. Rñdet᷑ ꝙ põt teſtari ⁊ hac foꝛma:qꝛ aut vult ↄferre filijs qᷓ; minus põt et dʒ dare eis legitimã ⁊ reſiduũ mo⸗ naſterio dare/aut vult dare eis q;tum põt ⁊ tũc dʒ ꝑpſonã ſuã annũerare cũ filijs ⁊ ſibi retinere virilẽ q̃ erit mona⸗ ſterij ⁊ reſiduũ erit filioꝝ.Sed qͥd ſi decedit ingreſſus et nil de bonis ſuis diſponit: Rñdetur ꝙ monaſteriũ hẽbit totũ excepta legitima q̃ fllijs applicabit᷑.h.d. ¶ MMorz ꝙ q ingreditur monaſteriũ põt ante teſtari. Itẽ nõ.ꝙ ſi ate nõ eſt teſtatꝰpõt teſtari poſt ſi hʒ filios.⁊ ſi teſtat᷑ /aut vult filijs docere qᷓ;tum põt ⁊ retinet ſibi virilẽ ꝓ mona⸗ ſterio ⁊ reſiduũ dat filijs:ſi vult eis dare q;minꝰ põt dat eis legitimã ⁊ reſiduũ monaſterio. Itẽ ſi non teſtat᷑ fllij hẽbũt legitimã ⁊ reſiduũ mõaſteriũ. ¶ Expedito textu redeo ad aut᷑.ingreſſi.Ad aut᷑.ingreſſi oppono ꝑ oꝛdineʒ ad ſingula vᷣba.Et pᷣmo ad pꝛimũ.ſ.ingreſſi.Et videt᷑ ꝙ ingreſſi nõ ꝑdant bona. Nã multi ingrediũtur vt oꝛent. So.vt glo.qꝛ aut ingredit᷑: vt oꝛet vel amicũ viſitet ⁊ nõ ꝑdit bona / aut vt ibi ꝑpetuo ſtet ⁊ ꝑdit.¶ Cõtra hoc op. ad vbũ monaſteria.⁊ videt᷑ ꝙ ⁊ ſi ingredit᷑ vt ꝑpetuo ibi ſtet ꝙ non ꝑdat bona:vt·j.ti.j.l.ſi q pᷣſoiter. So. Aut in⸗ gredit᷑ eccłiam q̃ põt hẽre ꝓpꝛiũ in cõi⁊ ibi ſtãtes in ſin gulari ⁊ tunc nõ ꝑdit bona:aut ingredit᷑ monaſteriũ in qͥ põt hẽre ꝓpᷣuʒ in cõi nõ in ſingł ari ⁊ tũc efficiũt᷑ mõaſte⸗ rij. Sʒ qͥd ſi eſt eccłia q̃ nõ põt hẽre ꝓpꝛiũ in cõi nec i ſin głari ⁊ tũc efficiũt᷑ mõaſterij:vt ſũt fres mioꝛes:qͥd fiet de bõis ⁊ dicũt qdã ꝙ vidẽt᷑ hẽri ꝓ derelict ⁊ ſicↄcedũt᷑ occupãti.Alij dicũt ꝙ erũt tãq; vacãtia ⁊ capiet ea fiſcꝰ i.papa.nã qñ quis vult a ſe abdicare bona vel ea retine⸗ re nõ põt:⁊ lʒ alij nõ acqrantur:tñ ille cuiꝰ erat ꝑdit ea et dominiũ eoꝝ vt videt᷑ colligi in ſolutiõe grij in.l.qð mõ. ff. de acqͥren poſſ.⁊.l.ſi me in vacuã.Aut ᷓ dicã hẽri pꝛo derelictĩ æ dabũt᷑ occupãti vł dicta ea nõvacãtia ⁊ appli cari fiſco.ſ.romane eccłie.Alij dicũt ꝙ eccłia.i.papa hẽ⸗ bit alia rõne.ſ.qꝛ monaſteriũ bñ accepit bona.ſed nõ ca⸗ pit. Vñ ⁊ aufert papa tanq; ab indigno:duobꝰ ergo mo⸗ dis fiſcus ſuccedit. Ano mõ ĩ defectũ agnatoꝝ ⁊ cogna⸗ toꝛũ ⁊ viri ⁊ vxoꝛis.Alio modo:nõ in defectũ ſed qñ hr̃s inſtitutꝰ eſt indignꝰ.nã tũc fiſcus ei hereditatem aufert tãqᷓ; idigno: vt.l.papinianꝰ.S.meminiſſe.ff.de inoffi.teſt. Si g̊ dicã ꝙ mõaſteriũ accipiat/ſj̊ nõ capiat de eiꝰmanu capiat eccłia. Sed decretalis nõ patit᷑ ꝙ etiaʒ accipiãt. Vñ viderẽt᷑ vacãtia ⁊ ſic capi ab eccłia ſicut fiſcus vacã tia ſecular nã fiſcus ſuccedit duobus modis.vt.S.dixi. Sed tutiꝰ videret᷑/ꝙ ſi dedicãs ſe dediſſʒ deo ⁊ ꝑ ↄñs pa pe qͥ eſt loco dei/⁊ nõ eccłie ⁊ bona ciꝰ/q̃ etiã papa cõicat alijs monaſterijs in quibꝰ qͥs ingredit᷑/qñ vult ⁊ qũ mo⸗ naſteriũ etiã vult recipere/⁊ qũq; nõ cõicat:ſcʒ quãdo nõ vult:⁊ qꝛ monaſteriũ etiã nõ vult hẽre ꝓpꝛiuʒ nec in cõi nec in ſingulari certe bons ipſi pape iã per dedicationẽ q̃ſita remanent. Vel dicas ꝙ etiã monaſteriũ nec capiat nec accipiat ꝑinde ac ſi eſſet moꝛtuus naturaliter.nã nec moꝛs ciuił ↄſũmauit effectũ ſuũ /ſicut naturalis:⁊ veniẽt ſucceſſoꝛes ab ĩteſtato ⁊ capiẽt bona ĩgreſſi ac ſi naturali ter cẽt moꝛtuꝰ ĩteſtatꝰ:tene &ᷣ qð vis.iſ.vel hocqð vltĩo di xi. vel qð penultio dixi. ¶ Sp.ad vᷣbũ ĩgreſſi⁊ vr ꝙ ꝑ ſo lũ ingreſſum nõ trãſferat᷑ dominiũ.vt.l.traditionibꝰ.·j.de pac. Solu.hic eſt vniuer ſalis acqᷣſitio.in qᷓ̃ dominiũ ſine traditione ipſo iure trãſfertur:vt.l.j.ff.pꝛo ſocio.ibi nõ. Vel hic ſpeciale fauoꝛe eccłie.i Item op.ad verbuʒ ſua dedicant.⁊ videt᷑ ꝙ bona nõ dedicẽtur ſed ꝑſona:vt.ꝓti. j.qͥſquis emẽſis.Sol.vt gl.qꝛ ĩpꝛopᷣe ponit᷑/quoad bona E MWodo q̃ro an poſſit ſibi retinere bona:et de hoc non eſt uikg. nõ poteſt retinere /qꝛ eſt ↄtra ſubſtantiã mo nachatꝰ. Sed dubiũ eſt an ſic retinẽdo vitietur ĩgreſſus et in hoc eſt opi. Pꝛima ẽ glo.vt hic.Alia eſt dñi W.di⸗ centis ꝙ aut deducit bona per ſe:vt quia dico dedico me ſi mihi liceat retinere mea:⁊ tunc cum ingreſſus ſit cõdi⸗ tionalis ⁊ ſub ↄditione impoſſibili viciat᷑ ingreſſus. Aut dicit ſimpliciter dedico me ſine meis.vel vt mihi liceat retinere bona mea ⁊ ſic per modũ cauſe qꝛ ꝑ vt.⁊ tũc nõ viciatur ingreſſus:ſed deductio.⁊ ita pꝛocedit gloſ.Alij dicũt ꝙ aliqñ deducitur id qð eſt ſubſtãtiale eiꝰ de quo q̃ritur vt deducere vſum de vſufruc.quãdoq; deducitur aminiculare vt deducere iter de actu. dicimꝰ ergo ꝙ aut deducitur ãminiculare ⁊ tũc ſiue incõtinẽti ſiue ex inter⸗ uallo viciatur deductio ⁊ nõ id de quo agitur:ſi autẽ de⸗ ducitur ſubſtãtiale tũc aut deducitur incõtinẽti ⁊ oĩa vi ciãtur /aut ex iteruallo ⁊ ſola deductio viciatur: vt.l.j · S· j.ſi vſufruc.pe.⁊.l.per ſeruũ.de vſu ⁊ habi. Ad ꝓpoſitum ergo ſi dicamꝰ ꝙ bona nõ habet ſicut amminiculare mo⸗ nachatus ⁊ tunc ſiue deducat incõtinenti ſiue ex ĩterual lo vicietur deductio et nõ ingreſſus /aut dicã ꝙ ſubſtan⸗ tiale ſit/⁊ hoc eſt verius. Nam ꝓmittit obedientiã / caſti tatẽ ⁊ pauꝑtatem:⁊ ideo aut incõtinenti deducit ⁊ viciat᷑ ingreſſus/aut ex ĩteruallo ⁊ vicietur ſola deductio.⁊ hoc tenẽt vltramõtani ꝑ.l.ſi hr̃s.ff.de hr̃di.inſti.q̃re &̊ aut cõ parabimꝰ deductionẽ iſtã vltime volũtati ⁊ nõ viciabit mngfeilus ſed conditio tanq; impoſſibilis ⁊ ſic deductio: ſed ſi comparemus hãc deductionẽ diſpoſitioni inter vi uos quod videtur verius:qꝛ nõ diſponit malũ de bonis ſuis ⁊ vult ſibi retineri. Nera erit opinio dñi War.⁊ di⸗ cemus ſic arguendo ex glo.il.ſi militẽ in fl.j. de condi.ob cauſaʒ. ꝙ aut deducitur per modum conditionis.ſ.dedi co me ſi michi liceat mea retinere ⁊ tunc viciatur ingreſ⸗ ſus: cũ ſub ipoſſibili cõditiõe factus:que cõditio in ↄtra ctibꝰ( cui hoc aſſimilatur) viciatur vt inſti. de inutili ſti⸗ pu ·S·ſi impoſſibilis.aut non deduxit per modum condi⸗ tionis ſed ſimpliciter quia dixit dedico me ſine meis:et tunc aut ſtatim facit deductionem ⁊ viciatur ingreſſus: aut ex ĩteruallo ⁊ ſola deductio viciatur.i¶ Itẽ quero an interſit ſi dicat de ſuis an ſi taceat ⁊ dic vt glo.ſ.qꝛ habe bu ex diſpoſitionc expꝛeſſa ſi expꝛimatur. Alij dicunt ali ter ⁊ diſtingunt ꝙ pꝛecedat vt patet in glo.Tu tene gloſ. ſꝙ vbi expꝛimitur dedicatio bonoꝝ habet eccleſia expᷣſ⸗ ſa diſpoſitione nec eru ſuperfluũ expꝛimere:quia expᷣſſuʒ facit ſilere tacitũ ⁊ ceſſare ⁊ ſic nihil eſtſuperfluum. Hec ob.l.cum enim.ff.de nouatio.que allegatur pꝛocontraria vt dicaʒ ſuper glo.⁊ hoc pꝛodeſt ad queſtionẽ ſequentẽ. ¶ Item quero anviciato ingreſſu quia ingrediẽs erat cõ iugatus ⁊ vxoꝛ eũ vẽdicauit quid erit de bonis.glo.lcui ter trãſit. Sʒ doctoꝛes dicũt ꝙ aut bona trãſiuerũt ex di ſpoſitione expꝛeſſa ⁊ tunc non auferentur bona monaſte⸗ rio:aut ex tacita in ↄnam perſone.tunc ꝓcedat glo. ꝙ bo na nõ remancãt monaſterio.⁊ pꝛobant per.l.ij.pſi pẽ.ap pel.moꝛs inter.⁊ hec opinio eſt multuʒ cõis.Sed ego di cerem ꝙ gl. indiſticte bene diceret. NHec ob. illa lex.ij.jſi pen.appel.qꝛ aut loquimur in ſnia depoꝛtationis ⁊ tunc cum illa veniant tacite bona:qꝛ expꝛeſſio hoꝛum que ta⸗ cite inſunt nihil operatur.vt.l.hec verba.ffde le.j.⁊ j.de fideiuſſo.l.non recte.dicerẽ ꝙ poſt moꝛtem ibinon diſpu taret qſtio bonoꝝ que fuerunt expꝛeſſe adempta ſiue non aut loquimur de ſnĩa relegatiõis ⁊ tũc cũ in ea nõveniãt bõa niſi fuerit expᷣſſũ ⁊ ſi fuerit expᷣſſũ durabit qõ bonoꝝ poſt moꝛtẽ ⁊ de hac loqt᷑ pꝛedicta.l.ij.ſi pen.appel.in F cum ergo hic loquamur quando bona tacite veniebant dato ꝙ nonfuiſſet expꝛeſſum dicerẽ indiſtincte eum recu perare bona: ſi tũ ignoꝛabat ingreſſum non tenere ſed ſi ſciebatvt colligit᷑ ſoluẽdo ↄꝛiũ de.lʒ.ſi militẽ.de condi.ob tur.cãm.ad.l.ab adminiſtratiõe .j.deleg.Et iõ ego dice⸗ rẽ ꝙ aut igꝛabat ĩgreſſũ ñ tenere ⁊tũc bona repetat idiſii De Bacroſanctis Eccleſijs. cte quia cum monaſterium loco filij debeat ſuccedere ſi non tenet ingreſſus:⁊ ſi non ſit filiꝰ non habebit bona nã diſpoſitio quã quis facit ĩ aliquẽ putãs filiũ ſuũ ſi nõ eſt fuiꝰ⁊ ita errauit teſtatoꝛ.nõ hʒ bona ĩſtitutꝰ:vt.l.ſi pr̃. jj.de her.inſti.⁊.l.eã quã j.de fideicõmi.¶ Wodo diſtin gũt vltramõtani ⁊ male.an dediſſet expᷣſſevł tacite ꝑ dic. lii.j.ſi pen.appel.⁊ ideo dicerẽ ꝙ aut errauit putãs igreſ ſum valere ⁊ nũq; ꝑdit bona ꝑ dictã.l.ſi pĩ.de here.inſti. ⁊ qꝛ videt᷑ dare ob cãm ⁊ vicioſe qᷓ;tũ ad ꝑſonã:⁊ remota cã.⁊c.cũ viciato pᷣncipali.⁊c.aut ſciebat/⁊ tũc aut ꝑ mo⸗ dũ ↄditionis dedicat bona.ſ.dedico me ⁊ bona ſi teneat ingreſſus ⁊ tũc ſi ĩgreſſus nõ tʒ:viciat᷑ dedicatio bonoꝝ/⸗ ⁊ ea recuꝑat:vt l.militẽ.jde ↄdi.ob cãm.aut ſimplicit᷑ ſe dedicauit ⁊ bona expᷣſſe vel tacite tunc cũ veniũt bona ꝑ modũ cae ⁊ ſciebat cãm nõ male videt᷑ velle iactare ⁊ bo na ꝑdere.Et pꝛo hoc facit bꝛocardicũ quo qrit/an vicia to expᷣſſo viciet᷑ tacitũ: qꝛ dicimꝰ ꝙ aut viciũ qð ſe hʒ ad expᷣſſuʒ dicit ſe pariter ad tacitũ ⁊ viciat᷑:vt.l.debitũ ·j/de remi.pig.aut non ſe hʒ par rõ ad tacitũ:et tũc aut nõ po⸗ terat valere tacitũ ſine expᷣſſo ⁊ viciat᷑ vtrũq;:vt.l.ſi ſpõ⸗ ſus · S· gñaliter.ff.de dona.int᷑ virũ ⁊ vxo.aut poterat va⸗ leretacitũ ſine expᷣſſo:⁊ tũc aut vtraq; erat vt pᷣncipale.ſ. expᷣſſum ⁊ tacitũ ⁊ tũc nõ viciat᷑:vt l.ſi fideiuſſoꝛ.ff.de le. nõ tacitũ veniebat in ↄnam expᷣſſi ⁊ nõ vt pᷣncipale ⁊ tũc aut viciat᷑ expᷣſſum de iure ſpali ⁊ nõ viciat᷑ tacitũ:vt l.j.S.cũ vẽditoꝛ.ff.qͥ.mo.pig.vel To.l aut viciat᷑ eᷣſſũ de lure cõi:⁊ tũc aut viciat᷑ ex poſt facto ⁊ nõ viciat᷑ taci⸗ tũ:vt.ar.l.emãacipatũ.ff. de ſenato.aut viciat᷑ expᷣſſum 4b initio ⁊ viciat᷑ tacitũ:vt.l.iter·S·qͥ hʒ.ff.de vui.ruſti.pᷣdi. ⁊ iſte videt᷑ eẽ caſus nr̃:nã bona tacite veniũt in ↄnam ꝑ⸗ ſone ⁊ viciat᷑ expᷣſſum ab initio ⁊ de iure cõi ̊ ⁊ tacitũ.ſjʒ qꝛ hec diſtictio ꝓcedit ſolũ qñ nil fuit expᷣſſum de bonis ideo tene pᷣcedentẽ.ſ.ꝙ aut fuit ignoꝛãs ⁊ nõ ꝑdit bona/ aut ſciẽs ⁊ tũc aut ꝑę modũ ↄditiois ⁊ nõ perdat:aut ſim⸗ pliciter ⁊ ſic. Itẽ q̃ro qͥd ſi hẽbat aliqͥs creditoꝛes qũo ↄueniẽt an ipᷣm monachã/an abbatẽ: Rñdeo quicqᷣd di cat glo.ꝙ ↄueniẽt ipᷣm monachã.caſus ẽ ti.j.aut᷑.cã q̃ ſed ſi abbas nõ defendet eũ mittent᷑ creditoꝛes in poſſe. bonoꝝ q̃ ex ꝑſona ĩgreſſi ꝑueniũt ad monaſteriũ:vt ĩſti. de acqſi ꝓ arroga.in fi.⁊.l.in arrogatoꝛẽ.ff.de pecu. Itẽ q̃ro qͥd de libelł.⁊ alijs:Nic ꝙ aut debebat inde aliqd ꝑ⸗ ſonale ⁊ tũc non acqrit᷑ eccłie:ſed reddit ad minimũ.St aũt debeat inde pᷣſtari aliqd pecuniariũ ⁊ tũc acqret᷑ mo naſterio ⁊ mõaſteriũ poterit dare ꝑ aliũ dño/ qð dari dz p̃m d.mar.ar.l.aretuſa.ff.de ſta.ho.i Itẽ q̃ro qͥd de vſu⸗ fructu: Et dic ꝙ remanet ſibi donec vixerit qꝛ ẽ inſeꝑabi le a ꝑſona. vt tʒ glo.⁊ bñ in.l.nccio/S. fi.ff. de ꝑi.⁊ cõmo. rei ven.¶ Itẽ qro q̃ differẽtia ſit ĩter ingredientẽ capellã ⁊ monaſteriũ: Rñdeo qꝛ ĩgrediẽs capellã nõ ꝑdit bona niſi expᷣſſe dediſſet ea/qꝛ licitũ eſt ei hre ꝓpꝛiũ:ſed qñ in⸗ gredit᷑ monaſteriũ dato ꝙ nil dicat᷑ de bonis: ꝑdit ea et acqͥrit mõaſterio cũ ingrediẽs ea hr̃e nõ poſſit.¶ Vltio op.q ĩgrediẽs monaſteriũ nõ ꝑdat bona:vt in aut᷑.vt nul li iudi:S.qꝛ vero.So.ibi loquit᷑ de ingrediẽte rei coacte ⁊ nõ vt ſit monachus ſed vt monaſticã vitã ducat /hic de ſpõte ĩgrediẽte ⁊ vt ſit monachus.ſ Itẽ op/ꝙ nõ dñs te⸗ ſtet᷑ et ſo.vt glo.¶ In glo.q incipit.i.trãſferũt ibi.ar. .ff. de noua.cũ em.So.dic ꝙ aut ibi nũeratꝰ erat ad ĩplẽdã ſtipulationẽ ałs iualidã ꝙ dedicatio bonoꝝ tũc nõ erat ad ĩplẽdũ ĩgreſſũ qͥ erat als validꝰſine ea.¶ In ea.gl.ibi ad ĩſtar capite.⁊c.vt ĩſti.de acqͥ ꝑ arrog.⁊ ibi plene. In cað glo.ibi ſaltè in vita illiꝰ.Rñdeo:ſi vſufru.nõ poterit traſire ſʒ trãſibit comoditas vtẽda.vt.l.neceſſario·S. ft. ff. de pi.⁊ como.rei ven.¶Ad aut.ſi qua młr op.pᷣmo ſic nunqͥd vllo mõ poſſit teſtari ingreſſus monaſteriũ vt añ ingreſſũ.So.illa risfd tẽ op.ad idẽ de aut᷑.nũc aũt Tti.j. Sol.ĩmo ↄcoꝛdat ſi ſumis eã ex h̊ coꝛꝑe vñ ſumit hec/qꝛ aut diſponit ⁊ ceſſet diſpoſitio vt ibi.aut nõ.⁊ mo⸗ naſteriũ hẽbit ſʒ foꝛmã huiꝰlegl. Itẽ op.de · S. qꝛ vo.in aut᷑.vt nulli iudi.So.ibi loqᷣtur de nccio ingreſſo.hic de volũtario. ¶ Wõ qd ſi eſt teſtatꝰ añqᷓ; ingrediat᷑ qͥd erit de ſtatu ſuo:⁊ qͥd de teſtõ/⁊ qͥd de bonis: Rñdæeo:qͥdã di cũt ꝙ teſtm̃ eſt ruptũ capitis diminutiõe:vt ĩſtiq.mo.te. infir·S.nõ añ.⁊ igreſſus patit᷑ maximã capitꝭ diminutio Rcẽ:qꝛ efficit᷑ ſeruꝰ:vt nõ.in.l.ſi ex cã ·S.·fl.ff. de mino.Alij dicũt ꝙ rũpit᷑ agnatione poſthumi.nã ingrediẽs acqᷣrit filiũ.ſ.monaſteriũ:vt in aut᷑.de ſan.epiſS· ſed ⁊ hoc pñti. grũpit vt inſti.de exher̃.li ·S· poſthumi,/et · S poſthůoꝝ. Fo. XI Alia eſt opi ia.de are.dicẽtis ꝙ mõaſteriũ retinet donec viuit ĩgreſſꝰ bona poſt moꝛtẽ eiꝰ naturalẽ ſſtar 7 legats æ fideicõiſſa ⁊ bona iſtituto ar.l.ex fctõ · S. facto.ff ad tre belk. Alij dicũt ꝙ heres inſtitutꝰ hẽbit vacuũ nomen he⸗ redis:nꝗ qꝛ oĩa bona ſibi ↄtulit ĩ aliũ poſt factuʒ teſtm.ſ. i mõaſteriũ ſicut alicui alij donaſſʒ remaneret hr̃s vacuꝰ ⁊ ſolũ nomẽ haberet:tenet tñ teſtm̃/ita ẽ hic:qͥd g: Ego repꝛobo oẽs opi.pᷣdictas.Et pᷣmo pᷣmãa:qꝛ nõ eſt verũ ꝙ capite diminuat᷑/nã non magnã capiutis diminutionẽ pa zatuna⸗ poſſunt eẽ teſtes. Itẽ nec mediã:qꝛ poſſunt in⸗ ſtitui ⁊ ſuccedere /qð nõ eſſet ſi ciuitatẽ pꝑdidiſſent: vt.l.j. I. de her.ĩſti. Itẽ nec minimã qꝛ nõ ꝑdit ius agnatiõis: vt. l.deo nobis·j.ti.j.&̊ nullã patit᷑. Iteʒ nec eſt vᷣa ſeda g poſthumi agnatiõe rũpat᷑:nã bene eſt verũ ꝙ ĩpietur ↄdi tio in caſu ſpali ꝑ ĩigreſſum.ſ.ꝙ videat᷑ fllios hẽre:vt nõ glo.in aut᷑.de ſctis epiſS.ſed ⁊ hoc pñti.fi ̊ eſt ibi ſpãle nõ dʒ trahi ad alios caſus.Vel etiã poſſumꝰ dicere ꝙ ibi erat ↄditio alt᷑natiua.ſ.ſi liberos hẽret:dicã ergo potiꝰ ꝙ monaſteriũ ſuccedat loco nuptiaꝝ q; filij vt ſic ĩgrediẽs videat᷑ eccłiam deſpõſare. Itẽ tertia opi.nõ eſt bona q· ibi lex ex fctõ.S. ex f̃cõ loqᷣt᷑ de reſtitutiõe nccia quã facit hr̃s ĩſtitutꝰhic ð volũtaria diſpoſitiõe/qᷓ; facit ĩgrediẽs. . tẽ nec vltima opi.placet qꝛ hrs nil hẽret/qͥd ꝓdeſſʒ vo enti ingredi teſtari añ ingreſſũ /ex cõſilio.l.certe nihil:⁊ ↄſiliũ.l.nu lũ eſſet ſi poſtea teſtm̃ viciaret᷑. Dhicerem ̊ ſic diſtinguẽdũ eſſe qꝛ aut pᷣmo diſpoſui nulla pᷣcogitatiõe hita ad ingreſſũ et poſtea ingredioꝛ ⁊ tũc puto bñ tenere teſtm ſed erit vacuũ qꝛ videt᷑ vltimo trãſtuliſſe in mona⸗ ſteriũ bona/⁊ vltia diſoſitio tenet.vt.S.eo.l.j.aut diſpo⸗ ſui cogitans de ingreſſu ⁊ eius pꝛetextu quod apparebat ex eo ꝙ poſtea eſt ingreſſus ⁊ concedo monaſterio ꝙ de⸗ beo ſᷣm glo.⁊ ſub vltima diſpoſitione omnia facio ⁊ tunc illud quod conceſſi monaſterio habebit perpetuo ⁊ alia donec viuam ⁊ potius iure collationis qᷓ; ſucceſſionis: quia viuenti non ſucceditur. vt.l.hereditates de colla. bo.⁊ me moꝛtuo naturaliter ſumitvires teſtm̃ ⁊ pꝛeſtabũ tur relicta ⁊ omnia ⁊ hoc qñũ in determinatione nu dixit als ſi expꝛeſſe dedicaſſet ſuꝑeſſet teſtamẽtũ. Sed quid ſi teſtatur poſt ingreſſũ an eſt teſtm̃:videtur ꝙ non qꝛ do minus non teſtatur ⁊c.ſed eſt iudicium diuiſoꝛiũ vt facit mulier ⁊ iudex.vt in gl.Econtra videtur ꝙ ſic qꝛ lex per mittit teſtari ⁊ qñq; etiaʒ non dñs teſtatur nã pater facit teſtamẽtũ fllio ĩpuberi de bonis ipᷣius filij ſubſtituendo ſibi aliquẽ vt.l.hũanitat.⁊.l.pᷣcibꝰ.j.ð ĩpube.⁊ alijs ſub. qd g̊ ego intẽdo ꝓbare ꝙ ſit vltia volũtas.Scðdo ꝙ ſit te ſtm̃:⁊ꝙ ſitvltia volũtas pʒ:qꝛ qð capit effectũ poſt moꝛtẽ habet vim vltime voluntatis vt.l.ſeia · S· cũ pr.ff. de do⸗ na.cau.moꝛ.⁊ pꝛobatur ſic:qꝛ dicit ꝙ debet conferre legi timã que legitima eſt limitata re ⁊ tempoꝛe:re vt habeat poſt moꝛtẽ.Hã pater nõ tenet᷑ fllio cõferre q̃rtã niſi poſt moꝛtẽ ſuam:habeo ergo ꝙ eſtvltima voluntas.⁊ ꝙ ſit te ſtm̃ pꝛobo.Nã q̃libet diſpoſitio in q̃ de bonis diſponitur per modũ quote ⁊ vniuerſitatis in dubio dr̃ teſtamentuʒ vt nota.in.l.quotiẽs.j/fami.her.⁊.l.hereditatẽ.j.de codi cillis.⁊.l.non codicillũ.de teſtamẽtis. Itẽ quero qñ ſu mat vires teſtamẽtũ:⁊ videtur ꝙ ſtatim per ingreſſũ ałs fllij carerent alimentis.Tu dic ꝙ poſt moꝛtem naturalẽ capit robur nã dicunt vltramontani ⁊ dy.per alia verbæa ꝙ ſi queratur an moꝛs ciuilis equiparetur naturali. ꝙ; aut ciuilis ñ ↄſumauit effectũ naturalis ⁊ tũc nõ eqparã tur vt eſt hic nã pater lʒ ſit ingreſſus monaſteriuʒ thᷣ vult comedere donec viuit quod non eſſet ſi eſſet moꝛtuus na tura liter.Hiĩc eſt ꝙqui vult reſtituere hereditatem poſt moꝛteʒ eã nõ reſtituet ſi depoꝛtet᷑ ⁊ ſic moꝛiatur ciuiliter qꝛ ita expedit ei comedere vt pᷣmo:ſed quando eſt moꝛtu us naturaliter tũc reſtituitur vt.l.cũ pater.S. hereditatẽ ff. de leg.ij. ⁊.l.ex facto.S. ideo.ff.ad trebelł.Sed qũ effe⸗ ctꝰ naturalis ↄſumitur per ciuilem moꝛtem ſicut per na⸗ turalẽ ⁊ ideo equiparãtur moꝛs ciuilis ⁊ naturalis. ¶ Pꝛeterea hec aut᷑.q̃ loquitur de ingreſſo in fi.⁊ dicit ꝙ ſi poſtea moꝛiatur filij debẽt habere legitimam ergo lo⸗ quitur de naturali moꝛte. ¶ Sed nunquid filij carebunt glimẽtis.reſpondeo non.na ſicut ſi erat debitoꝛ aliquoꝝ conueniretur ipſe ⁊ non monaſteriũ quicquid dicat glo. vt in aut᷑.cauſa que fit·j/ti.j.⁊ ſi monaſterium vel abbas non defendat eum fiet miſſio in poſſeſſio. bonoꝛum que fuerunt ingreſſi ar.inſtitu.de acqui.per arroga.in fl. et.l. iu arrogatoꝛem. ff. de pecv ſic hic vꝛaetuß paler debitoꝛ S= Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis fllioꝛũ in alimẽtis/nam hodie inſtitutus naturalis ad li⸗ beros alendos ẽ redactꝰ ad neceſſitatẽ:vt.l.ſi qͥs a liber⸗ ff. deli. agno. cõuenit᷑ ergo ĩ vita ad alimẽta filioꝛũ: ſʒ ad legitima ↄueniet monaſteriũ poſt moꝛtẽ naturalem tm. Itẽ q̃rit qͥd ſi nõ hʒ liberos:ſj̊ ꝑentes an ipᷣi dñt hẽre le gitumã ⁊ videt᷑ ꝙ nõ qꝛ monaſteriũ ſuccedit loco filioꝛũ: vt ĩ aut᷑.de ſan.epᷣiS.ſʒ ⁊ hoc pꝛeſenti.ĩmo ẽ potẽtioꝛ eiꝰ rõ qᷓ filioꝛũ qꝛ ſi nil diſpõit filij nõ hũt niſi legitimã ⁊ mo naſteriũ totũ reſiduũ: ſʒ ita ẽ ꝙ filij ſi extarẽt excluderẽt parẽtes. multo foꝛtiꝰ monaſteriũ.in ↄꝛiũ videt᷑ qꝛ ſicut ſt lius dʒ hẽre legitimã a pr̃e ecõuerſo pri ⁊ filio/nec ĩ hoc ẽ differẽtia ĩter votũ parẽtũ qð hñt ad filios nõ filij ad pa⸗ rẽtes: vt.l.nã et ſi.ff.de inoffi.teſ. Pꝛeterea excluſo filio a querela repudiant vel ipe pr̃ ad eam admittit᷑ taq; exi⸗ ſtẽs eiuſdẽ gradꝰ:vt l.pr filiũ.ff.de inoffi.te.hoc puto ve riꝰ cũ eadẽ ſit rõ eqᷣtatis in pr̃e q̃ ẽ in filio. Nec eſt veꝝ ꝙ monaſteriũ hẽat᷑ ꝓ filio niſi in ſpali caſu:vt.S.dixi.¶ Itẽ qro an ſi ſemel poſt ĩgreſſũ diſpoſuit int liveros.⁊ poſtea vult iterũ diſponere:⁊ pꝛimã diſpoſitionẽ mutare an poſ ſit: ⁊ puto ꝙ ſic qꝛ hec lex dat ei arbitriũ diſponẽdidonec viuat.ar.S. eo.l.j.iaco.butrigarif. α Adde ꝙ iſta autẽtica ẽ canoniʒata ĩ· S. Additio q̃ mulier xix. q vlt. ⁊ ibi bona gl ĩ xbo nõ extãtibꝰ⁊c.hĩc qꝛ dr ĩ iſta aut.ſi q̃ mulier.qꝙ igreiſoreli giõis nõ ĩpedit parẽtẽ ĩter liberos de bonis iuis diſpo⸗ nere etiã ſi pꝛiꝰ añ ĩgreſſã nłlo diſpoſuerit mõ qurxta iſtð q̃ro ticiꝰ añ ingreſſũ religiõis fecit ⁊ hoc fecit cogitas de igreſſu mõaſterij qͥ caſu vᷣʒ opinionẽ Jꝗa bel quẽ ſequunt odof. Jac.butri.⁊ bar.hic.ĩ.iij.col vᷣ.vñ alij / vt dñs ⁊c. idẽ OPau.de caſt idẽ Imo.tenet ĩdiſticte teſtm̃ valerelzʒ poſtmodũ ĩgrediat᷑ religionẽ nec ĩgreſſꝰrũpit pᷣcedẽs te ſtmĩ pdicto caſu/cũ ĩpatoꝛ talivolẽti ĩgredi perate ꝑmit tat libere teſtari.vt.ĩ·S·illð.de mona ·col j.qᷣcqᷣd voluerit ibi dicere gl.ĩ Zꝛiũ ⁊ male ſᷣm bar.hic ula glo.repꝛobatẽ ĩ v. tñ ĩ dicto ⁊cĩ iiij.col.ĩ pᷣn.idẽ tenet bal.hic dicẽs ꝑ in⸗ greſſũ monaſterij oĩia monaſterio acqrũt᷑:illð eſtvex niſi pꝛiꝰ teſtatꝰ fuerit vł niſi pꝛiꝰ diſpoſuerit aut.nũc aũt.j.de epiſ.⁊ cle.⁊ iſtã opinio.tene qͥcqͥd dicat glo.nr̃a hic ĩ ſcðᷣa opiniõe dicẽs ꝙ niſi teſtatoꝛ aliqᷣd reliqrit mõaſterio ti. iſtitutiõis qð ſuũ teſtm̃ nõ valebit ⁊ iſtã opi tenet gl.nr̃a hic vᷣc iõ ſto pᷣme opiniõi ⁊c̃ ⁊ iſtã opi.ſedt᷑ gl.ĩ.d.S· illð de monach.⁊ ĩ.c.ſi q̃ mulier.xi. Ar vetdo bel.p Cy. ra ph.ful. hic ſpec ti. de teſta.mo.v.l. Inno.⁊ Jo.and.i.cĩpᷣ lſẽtia. e de pba ⁊ dic̃ Jo.de imo.iĩ l.j.viij.col.ff. de teſt.ꝙ hec eſt opinio cõis ⁊ ĩ hoc eſt hec gl ſingu. m ſaly. hic ꝙ monaſterio ⁊ ſic filio ficto aut filio vᷣo relĩquẽda eſt iegi tima ⁊c̃. de qͥ paſſu vide ꝑ doct.hic ⁊ ĩ aut nouiſſima ⁊ iõi plene dixi dũ legebã ãdegauis.ti.de inofi teſt.cibi Ja ſon de may. hic ⁊ finałr pᷣdictã opinio bar tʒ Yal. hic v. col.v.tñ ĩoſulẽdo ⁊c̃. Si vo pᷣfatꝰ Ciciꝰañ ĩgreſũ ſimpir faceret teſtm̃ nõ cogitàdo de ĩgreſſu ⁊ tũc igreſſus rũpit illð teſtm̃ tãq; nouã volũtas:cũ eĩ oĩa ſua bõa det mona⸗ ſterio expᷣſſe vł tacite videt᷑ reuocare pᷣmũ teſtm̃ ſicut pᷣ⸗ mãũ p ſcðᷣʒ tollit᷑.vt ĩ.l.ſãcimꝰ.j.de teſta.⁊ ali s vulgaribꝰ retẽto eodẽ caſu pncipali. ¶ Quero qͥd ſi pdictꝰ ticiꝰ te ſtatoꝛ poſt ĩgreſſũ religiõis ⁊ ſic te qͥ de nouo regularit᷑ nõ poſſet teſtari . ea q̃ diximꝰ in aut. ĩgreſſi. poſſit ſivelit mutare teſtm̃ añ ĩgreſſũ factũ.⁊ eſt rũdẽdũ pᷣm Bar hic ĩ iiij. col. ᷣ iuxta q̃r.vbi ↄcludit ꝙ ſi qs eſt ĩgreſſꝰreligiõeʒ frim minoꝝ nullomõ poſſit teſtm reuocare: qꝛ ſicut teſtm̃ p moꝛtẽ teſt atoꝛis naturalẽ ↄfirmat᷑ irreuocabiłr ex ꝑte teſtatoꝛis.vt ĩ.lj.S.iſto ti.ita ꝑ ĩgreſſũ huiꝰdeuote ac ſctẽ religiõis.Mã iſti ffes oꝛdis btĩ Frãciſci poſt ꝓfeſſioneʒ factã nũqᷓ; pliꝰpñt ſe derebus mũdanalibꝰ itromittere cle. exiui de ꝑadiſo de vᷣ ſig.vñ ĩ iſtis nõ hʒ locũ iſta aut᷑. q̃ diſpoſuit poſt ĩgreſſũ rligioſũ poſſe diſpõere. Sinuero p̃noĩatꝰ teſtatoꝛ aliã religionẽ quã bti Frãciſci ingreſſꝰ kerit puto ſᷣm bar.qð teſtm̃ qð pus fecerat poſſit reuoca re nũc dũ viuit q;tũcũq; fit religioſus ar.l.res vxoꝛis·j· de dona. iter virum ⁊ vxoꝛem.idem tenet bar.ſub dubio foꝛte in.l.j.ff. de teſt. idem cy.⁊ ſaly.hic in.vj.q.alex.con⸗ ſilio. xiij.in.iij.colũ.⁊ ſeq.de ꝓba.⁊ ibi dicit ſe ita de facto rñdiſſe.ꝓ iſta diſti.bar.bñ facit qð vult bar.in.l.cũ pr · · hereditatẽ. ff. de leg.ij.ange.⁊ ymo.in.l.ex fctõ ad trebel. ibi in. iij. col. ᷣm ia.hec moꝛs ciuilis nunq; eqparat᷑ natu rali niſi in caſibꝰ ĩ iure expᷣſſis gl.ſing.ĩ c.placuit.xvj.q.j. Bar. ⁊ alij l. ex ea pꝑte ff.oe vb. obl. per phi. fran ·in. c ſu⸗ ſeeptũ ⁊ ibi ꝑ gl.de reſcrip.lib.vj.⁊ ibi gl.in vᷣſ.nõ moꝛte nũqꝙ; vero moꝛs ciuilis eqparat᷑ naturali niſi ĩ caſibꝰ ĩ iu⸗ re expᷣſſis ⁊c̃.⁊ ſic pʒ ꝙ dic.gl.c.placuit.quã ꝓ ſingkari al legauit Jaſõ de may. hic ĩ. iiij. col. vſi. ſicut ĩ ſili⁊ c.nõ eſt ſing. cũ.d. glo.ſuſceptũ.de reſcpᷣ.li.vj.idẽ dicat.⁊ ibi vide vt dixit Phi.frãc.ad plenũ ⁊c.hac q̃ſtionẽ ĩ terminis.S. relatis habui:de qdã dño Geraldo de barriaco qͥ anteqᷓ; fuiſſet ĩgreſſꝰ oꝛdĩeʒ ſcti Auguſtini ĩ latioꝛi regłafecerat teſtm ⁊ de oĩbus bonis ſuis diſpoſuerat:⁊ quẽdã nepotẽ ſuũ Hhauidẽ de fargijs ĩſtituerat heredẽ tãdẽ ſeductꝰper dñm Bertrã.pᷣſbyteꝝ aliũ nepotẽ dicti dñi geraldi dictꝰ Geraldꝰ religioſus volebat pmũ teſtm ĩ qͥ dictũ dauidẽ iſtituerat reuocare ⁊ bertrãdũ pᷣdictũ iſtituere ⁊c̃.ↄſului iſequẽdo q̃ ſupꝛa retuli ꝙ poterat reuocare ⁊c̃.⁊ fuerunt hec anno dñi.ioʒ.in menſe Jullij in villa Mõtiſpaſerij dioceſis Sarlatẽſis apð pꝛetragoꝛicẽſes:⁊ ibi hẽo tota⸗ lẽ natiuitatẽ pr̃em ⁊ matrẽ qbꝰ deꝰ ꝑ ſuã gr̃am vitã det⁊ nobis eternã.i Reliq̃ an filij loco dicat᷑ monaſteriũ per doc. Bar. Jaſon hic Inno. Panoꝛ.⁊ alios ĩ.d.c.pᷣſẽtia. Et an qs pᷣoſſit oĩa bona pᷣſentia ⁊ futura eccłie donare dic plene ĩ locis.S.alleg.ꝑ Jaſo.hic ⁊ ĩ.d.c.pᷣſẽtia.vbi eſt ſingulariter notãdum ſᷣm pᷣanoꝛ.ibi ⁊c̃.⁊ de alijs multis hic ⁊ ioi vide abundanter per doctoꝛꝛes. Släl G b emus NRes eccłie Cõſtãtinopoli 3 tanc mobiles / vl imobiles Nꝓ vl ã nui redditꝰ nullo ti. poſſũt alienariniſi in Ea E caſu remuneratiõis ñ ficticie ⁊ etiã diuidi pñt hoc dicit vſq; ad.S.ſane.¶ Diuide hãc.il.ĩ tres ptes.qꝛ in pᷣma ꝓhibet.in ſcdᷣa punit ibi ſane ſi hec.in tertia pꝑmittit vſq; ĩ fl.⁊ ſicut diuidit᷑ lex ita diuidunt᷑ aut᷑. Hã q̃dã ſunt ꝓhibitoꝛie ⁊ ille ſignãt᷑ ſuꝑ pᷣma pte legis q̃dã ꝑmiſſiue: ⁊ iſte ſignãt᷑ ſuꝑ ſcðᷣa ꝑte legis.q̃dã ſunt ꝑmiſſiue.⁊ iſte ſi⸗ gnat᷑ ſup tertia ꝑte.l. Ex tex.Cui res Ex hocbo col ligit᷑ diffinitio cconomi:qꝛ economꝰ ẽ ille cui res eccłia Econo⸗ ſtica gubernãda mãdat᷑ adde ab epᷣo.vt.jti.j.oĩs. Op. mꝰ qͥs di⸗ ꝙ l̃a ſibi dicat nã ꝓhibet alienationẽ ⁊ diuiſio eſt alie⸗ catur. natio ⁊ hãc ꝑmittit g.⁊c. Huiꝰ timoꝛe ſunt hic płes opi⸗ niones vt ĩ glo.dic ᷣ ꝙ aut q̃ris de diuiſiõe factivt ꝑ ſopi ta:⁊ illã põt facere vt hic ſᷣʒ vno lec.aut q̃ris de alienatio ne iuris ꝑ quã dñiũ trãſfert ⁊ dic ꝙ regłariter illã nõ po teſt facere:hoc fallit ſi ꝓuocet᷑ ab alio.vt.l.ĩter oẽs ijde pᷣ dijs minoꝛ. Item ꝓpter es alienum vt aut᷑.hoc ius·j.eo. Itẽ ꝑmutare cũ eccłia:vt ĩ aut᷑.iter ſibi. ¶ Querit gl.an verũ ſeruitiũ poſſit remunerare.⁊ puto ꝙ ſic tñ.d. Mar. dicebat ꝙ nõ ne det᷑ materia fraudis ĩueniẽdo ar.l.in fũ⸗ do.ff.de rei vẽ.i¶ In glo.q ĩcipit an ergo ĩ fi.j. eo.vnũ tm̃ caſũ remuneratiòis ꝑmittit &̊ alios ꝓhibet ⁊ hãc appꝛo⸗ bat dñs Mar.maxie ne detur materia fraudis ar.l.⁊ fũ⸗ do.ff.de rei vẽdi. ¶ Sane.¶ Si cõtingat eccłie alienari ʒ foꝛmã huiꝰ.l.punit᷑ emptoꝛ ĩ amiſſiõe pᷣcij:punit᷑ tabel⸗ lio ſcribẽs.punit᷑ iudex auctoꝛitatem ĩ hoc pᷣbẽs ⁊ parti⸗ cipãs hũcõctũ h.d.DNiuide.l.ĩ qᷓ̃ttuoꝛ ꝑtes:qꝛ ĩ ·S pꝛedia punit eũ qͥ participat rẽ ab eccłiavſq; ibi economꝰ.in ſe⸗ cũda punit dãtẽ vſq; ibi his tabellionibꝰ.in tertia punit tabellionẽ ſcribẽtẽ vſq; ibi his qͥqʒ.in quarta punit iudi⸗ cẽ vł ius actoꝛis hñtẽ vſq; ad ·S.ſane.¶ Ex tex. Immo ] De dictio nõ ponit᷑ coꝛrectiue ĩmo argumẽtatiue nã ſicut dixi in p⸗ ne immo. ma ↄſtitutiõe.C.vbi ĩmo ponit᷑ inter ea q̃ nõ ſunt ↄꝛia po J nit᷑ augmẽtatiue ⁊ non coꝛrectiue/vel vbi minoꝛ rõ eſt in ofone ſequẽti dictionẽ ĩmo ꝙ ĩ pᷣmo pᷣcedẽti nũqᷓ; ponit coꝛrectiue vt ẽ hic:nã maioꝛ rõ eſt puniẽdi qñ alienat qᷓ qñ patitur alienari:naʒ peius eſt facere qᷓ; negligere vrl ſi cõſtãteSmaritꝰ.ff.ſo.matri. ¶ Ex·S.his tabellionibꝰ Nota ᷣ tabelliões faciẽtes ĩſtrumẽta feneratoꝝ anvide⸗ ant participare delictũ /nã vidi tẽpoꝛe dñi legati auferri cuidã tabellioni.qͥ venerat ad moꝛtẽ qͥs poterat eẽ lucra — tꝰ ad confectionẽ taliũ inſtrumẽtoꝝ.iſ Ex.S.his quoq;. ex tex. ¶ Geſta cõfecerint. Hota ꝙ qñ aliqͥd debet ĩſinua⸗ ri coꝛã iudice vel fleri debet ſcribi in actis ꝑ notariuʒ ibi exñtẽ ⁊ acta ſcribere ch ignitatis ppᷣe. Nota de degra⸗ datione verbali / realis vero fit qn auferũt᷑ ꝑ oꝛdinẽ q̃ ſi⸗ Moꝛs ci⸗ff. bar.in.l.ſtatꝰ·S· coꝛnelio ff. de iure fiſci.Et aduerte hie bi coõceſſa fuerũt ĩ auferẽda dignitate.vt.l.qͥ cũvno · S· ex uilis ⁊ na⸗ inq;tum bar.vult ꝙ moꝛs ciuilis eqparat᷑ naturali vt eſt auctoꝛatus.ff.de re mili. Et de hac materia habes extra turalis an qñ qͥs ingredit᷑ religionẽ mẽdicãtiũ allegat.l.deo nob. iĩ de hereticis.c.nouimus.ꝗ Nota ꝙ viciatur contractus: cqᷣparent᷑. S·j.dic ꝙ voluit allegare v.et hͥ tm.quẽ inducas ſᷣm euzʒ ⁊ tunc lex vltra pꝛocedit penam imponendo:⁊ hoc ideo no⸗ De Bacroſanctis Eccleſijs. qꝛ lex curabat penas:ſ foꝛte ſi ſimpliciter penas ĩpoſuiſ⸗ ſet nõ viciaret vt cõtractꝰ ipſo iur.⁊ de hoc plene dicã ·· de legi.nõ dubiũ.i¶ Itẽ no.ꝙ q̃ͥ ð legẽ flũt ⁊c. gire nõ & reuoe ates 3 ¶¶Op. ꝙ& eccłia nõ debeat locupletari cũ aliena iactura.So.vt gl. vb dic ꝙ cõtingit ꝓpter delictũ accipiẽtis.ſ Itẽ op.ꝙ nõ patiat᷑ danũ emptoꝛ imo hẽat regreſſũ i yconomũ: vt in aut᷑.de nõ alienã ·S.ſi quis.So.ꝑdit quo ad eccłiam: ſed poſtea recuperat ab yconomo:vt ibi.qð tñ ĩtellige ſic di⸗ ſtinguẽdo qui aliqñ accipiẽs eſt in dolo qꝛ ſcit factum ⁊ res reuocant᷑ ⁊ ꝙ oès ꝑticipãtes gᷣctuʒ puniun ius⁊ tunc locupletat᷑ eccłia cum alieno dãno:⁊ ſibi impu tet qui recepu qꝛ dãnum quod quis.⁊c.vt.ff.de regu.iur. danum.⁊ qui conſentit in delinquẽdovidetur conſentire in paſciſcendo:vt.l.j.S. beſtias.ff.depoſi.¶ Sed an recu⸗ perat ab yconomo:ĩ hoc eſt opi.vna eſt in aut᷑.qui res j. co.ꝗ dicit ꝙ ſic.quia dolus yconomi pꝛeponderat ꝓpter eius officiũ:qð nõ placet qꝛ nõ hʒ officiũ reſpectu cmpto ris: ſʒ eccłie.Alia eſt in coꝛpoꝛe de non alie·S. ſi quis igr que dicit ꝙ nõ reperitur qꝛ dolus cum dolo compẽſatur vt.l.viro.ff.ſo.ma.⁊ hec vera:aliquando recipiens nõ ẽ in dolo.ſed in lata culpa:vt.l.late culpe.ff.de verbo.ſig.q̃ equiparatur:vt.l.ꝙ nerua.ff.depoſi.⁊ tunc licet nõ repe⸗ tat ab eccłia pᷣciuʒ repetit vel ab yconomo: qꝛ yconomo pᷣpõderat culpa emptoꝛis vt.l.itẽ ſi obſtetrix.ff. ad.l.aqᷣ. ſi aũt accipiens ignoꝛat ius ⁊ factum quia credit reʒ eſſe yconomi:⁊ ſic nõ eſt in dolo nec in lata culpa ſʒ habet bo nam fidẽ ⁊ tũc eccłia retinet rẽ ⁊ pꝛeciũ:⁊ accipiẽs agit cõtra yconomũ:verũ ſi nõ eſt ſoluẽdo agit cõtra eccłiam q̃ locupletata eſt ex dolo alterius:vt.l.fl.ĩ pᷣn.ff.de eo per quẽ factũ erit:⁊ ita intelligat᷑ gl. Itẽ op.qꝙ eccłia ſit ſibi cõtraria:nꝗ petẽdo rẽ vel ĩfirmarẽt cõtractũ ⁊ agẽdo ex cõtactu. ad pꝛeciũ videt᷑ appꝛobare eam: ergo debet re⸗ pelli.vt.l.j...de fur.So.agit ad rẽ rei vẽdi.ad pꝛeciũ ↄdi ctione ex iſta.l.⁊ nõ actione ex cõtractu:ſjʒ huic repugnat tex.in coꝛpoꝛe de nõ ali:S.ſi qꝗͥs igit᷑.vbi dicit ꝙ agitur ex cõtractu:⁊ ideo dicit aliqñ cõtractꝰ nõ ẽ nullus ſʒ clau dicat qð eſt vbi iuſta ſubeſt ratio claudicandi:vt.l.cũ ſer uus.ff.inan.⁊.l.ſed celſus·S.ſi fundũ.de contrahen.emp. ⁊ ita eſt hic:nã aut queris an ↄtractus ſit nullꝰ reſpectu eccłic vt.ſ.ipſa nõ poſſit agere ad pꝛeciũ ⁊ dico ꝙ non ẽ nullꝰ ĩmo eſt aliqs fauoꝛe eccleſie/aut queris an ſit nullꝰ reſpectu emptoꝛisvt cõtra delictũ agere non poſſit ad re cuperanduʒ pꝛecium: ⁊ dico ꝙ eſt nullus eius odio:quia participauit delictuʒ: aut queris an ſit nullꝰ reſpectu em ptoꝛis vt ipe nõ poſſit agere contra yconomum:⁊ dico ꝙ gꝗliqñ eſt nullus:vt quando emptoꝛ fuit in dolo: aliqñ eſt aliquis vt qñ fuit in lata culpa:qꝛ dolus yconomi pᷣpon⸗ derat vt.S.dixi.multo foꝛtiꝰ ſi eſt bone fidei ẽptoꝛ.ſ Itẽ quero an ſi eccłia nõ habet pᷣciũ poſſit agere ad illð Pla cen.ꝙ nõ.Tu dic ꝙ ſic:vt ex ſuperioꝛibꝰ patet.ſ¶ Itẽ op. ꝙ agẽs ⁊ conſentiens non pariter puniant᷑ quia nõ pari ter delinquũt:vt.il.ſi multi.ff.de public.So.aut regulari⸗ ter delinquens ⁊ conſentiens nõ pariter delinqũt:⁊ ideo non pariter puniũtur vt.l.jiᷓ.de rap.vir.⁊.d.l.ſi multi.ff. de public.qñ aũt pariter delinquũt ⁊ tunc pariter puniun tur vt hic ᷣm dom̃.mar. ¶ Mõ qro ꝑ quẽ poſſit vẽdica ri res an idem qui alienauit ⁊ poſſit:quidã ꝙ nõ qꝛ ẽ pꝛi⸗ uatus officio. Tu dic cõtra.quia non eſt pꝛiuatus ipſo iure:ſj debet pꝛiuari ꝑ ſũiam:ergo añq; pꝛiuetur durat in officio ⁊ habet ius adminiſtrãdi:vt.l.fi.ĩ.de iure deli.vẽ⸗ dicabit ergo añqᷓ; pꝛiuetur officio ⁊ veniet ↄ factũ ſuũ:⁊ hoc triplici rõne: Pꝛima qꝛ factũ ſuũ ipᷣo iure non tenet ergo põtotrauenire:vt.l.q;admodũ:de agrico.⁊ cẽ.li xj. Scða rõ eſt qꝛvenit noĩe alieno.ſ.eccłie ⁊ nõ ſuo:vt hic ⁊ de li.cau.l.j.Tertia rõ ẽ qꝛ ꝓponet rei vendicationẽ in qua non eſt dolus:⁊ ſi emptoꝛ excipiat de doloyconomi replicabit:yconomus de ſuo:⁊ ſic exceptio ⁊ replicatio tollentur et remanebit firma ſine dolo et turpitudine ex qua emptoꝛ veniet condemnandus ad reſtitutionem rei vt.l.apud celſum·S.marcellus.ff.de dolo:quia ſi actio ⁊ exceptio contineret in ſe dolum compenſaretur ⁊ inceſti agi non poſſet:vt.l.viro.ff.ſo.mat.iſ¶ In glo.que incipit.i. nos.in fine quivoluntate ymo.per eimptoꝛes pꝛo id bona opera ⁊ pꝛo id memoꝛiam¶ In glo.que incipit ſic ergo.ĩ fi:Et contingit hoc pꝛo delictis emptoꝛis vel qꝛ claudi⸗ cat in hac parte contractus:vt.l.ſi cuʒ ſeruus.ff.manda. ⁊:l.ſed celſus .ff.de contrahen.emp.⁊ hec verioꝛ:⁊ nota.ĩ coꝛpoꝛe de non ali ·S. ſi quis igitur.¶ In glo. que incipit uari:ſed non dicit ꝑ quẽ.ſed pꝛobatur per.l.j.S.ius publi Fo. XI et per iſtos. ibi de decurio.l.ſi quis. Illa bñ dicit reno⸗ cum.ff.de iuſti.⁊ iure.i¶ In glo.que incipit vel ibi pariter delinquunt.ĩmo regulariter non pariter deliquũt ⁊ ideo non pariter puniuntur:vt.l.vnica.de rap.virgi.⁊.l.ſi mul ti.ff.de publican.ſic vbi reperias contractum eſt ſpeciale vt hic ᷣm domi.marti. ¶ Sane ne.Licet eccłie ad ẽtpo⸗ ralem vſũfructum concedere rem ſuam vt tempoꝛe fſini⸗ to recipiat rem ſuam et alia tanti valoꝛis hoc dicit.Ex tex.vt deſideranti ecce pꝛimum ſolemne ꝙ requirat eum pꝛiuatus.( Tpᷣalis ecce ſcdᷣm qð requirit᷑.Cõſcribat ecce tertium ſolemnel Poſt ſtatutuʒ lecce quartũ.( Ita ecce quintum. ¶ Nota quot ſolemnia requiruntur vt ſu⸗ per tex colleg. Item quero an dominium perlone pꝛi⸗ uate ipſo iure tranſeat in eccleſiam:⁊ dic vt glo. Neruũvl tramõtani dicunt et bene ꝙ iure veteri ⁊ nouo debet da re inter viuos ⁊ tranſrferre dominiũ in eccłiam: ſʒ retinet vſumfructũ: vt in.S.ſi qͥs igitur.ĩ aut᷑de nõ alie. Add iti 9 Ad vnũ aduerte hic in tex.in:S·ſciẽtes OEELB juxta glo. in v. beneſicij. æ in v permiſſã ⁊c̃.cõtrario ſenſu qð in iure foꝛtiſſimũ.vt ĩ c.cũ apoſtoli ca.de his q̃ fũt a maioꝛi ꝑte capłi.⁊ ib.panoꝛ.tex.ĩ.l.j·S. huius rei argumentũ ⁊ ibi plene ꝑ Jaſo.de may.ff. de of fl.eius cui mꝗ iuriſd.dũ tamen nõ reſultet abſurditas vt in.l.ij.⁊ ibi tex.⁊ gl.ſᷣm bal.ibi.j.de cõdi.ĩter.leg.⁊ fidei.⁊ in.l.cõuenticulã·j.de epiſ.⁊ cle.nam dũ tex.hic ĩ di S. ſciẽ tes vult ſub coloꝛe coloꝛati.i.pᷣtextu ſeruitij ꝙ in reiueri tate non fuit exhibitũ ipſi eccleſie nõ poſſe donare res ec⸗ cleſie:ergo a ↄꝛio ſenſu ſi re vera aliquis ſeruitiũ eccleſie exhibuerit tũc licite põt donari de bonis eccłie vſq; ad remunerationẽ condignã ſᷣm Bar.hic:qð eſt ſine dubio verũ in mobulibus ʒʒ bar.idẽ bal.tex.ĩ.c.tributũ.ij.⁊ ibi Panoꝛ.ĩ.ij.col.de teſtamẽ.ex.ĩ.c.per tuas ⁊ ibi panoꝛ.ĩ ij.notabili de dona.ex idẽ Jo.and.iĩ addi.ſpec.ĩ Rub.de re.eccł.nõ alie.fuit nõ.ꝑ do.abba.in.c.fi.de dona.ĩter viꝝ ⁊ vxo.ex.⁊ dicit Bal.hic ꝙ poteſt donare pᷣlatꝰ ꝓ remune ratione ſeruitij intellige qñ fit non ꝑ modũ alienationis ſed ↄceſſiõis fructũ alleg. Inno.iĩ.c.cũ ĩ officijs.ex.de te ſta.tñ ibi Inno.niul dicit ⁊ bar.alleg.inno.in.c.relatũ.ij.⁊ tñ nec ĩ pꝛio relatũ nec ĩ ſcdo relatũ aliqd ðꝛ. Et dicẽ̃ do. Cy.hic circa pᷣncipiũ vᷣſ.queritur ſi pꝛelatꝰ ⁊c᷑.ꝙ pᷣlatus põt donare ad ĩſtar tutoꝛis vł curatoꝛis.vt ã l.ſi płes.ff. de admi tutoꝝ. Aduerte illa.l.ſi płes.nil facit ad ꝓban⸗ dũ ꝙ pᷣlatꝰpoſſit donare res eccłie cã remuneratiois.de buit do. Cy.allegare l cũ płes·Sfl.⁊ ibi gl.ĩ ver.pupilli. vbi dr ꝙ tutoꝛ pee donare remunerãdo ruuia pᷣceptoꝛis ipᷣiꝰ pupilli. Idẽ eſt dicẽdũ ĩ pᷣlato ꝙ nõ dñs ſʒ ſolꝰ admi niſtratoꝛ reꝝ eccłie dr.vt in.c.ij.⁊ ibi panoꝛ.i.ij.notabili. vt poſſit aliqua donare rõne remuneratiõis ſeruitij ipſi eccłie exhibiti pᷣm OPanoꝛ.ĩ dicto.c.relatum.ij.dicerẽ ĩ pñ̃iti caſu ceſſate cõſuetudine nõ poſſet platꝰ abſq; cã rõ nabili aliqᷓ donare ſed cũ cã rõnabili ſic.puta:qꝛ recepit ſeruitiũ ab illo cui vult donare ⁊ vult eũ remunerare: ita debent intelligi iura ꝓ ⁊ contra alleg.ꝑ glo. in.c.ij.de do na.S.alleg.pᷣmiſſa nota ꝓcedere maxime ſtãte ↄſuetudi⸗ ne.vt in.d.c.relatũ vbi põderat᷑ cõſuetudo facit.l.filiꝰ.ff. de dona. vbi dr ꝙ filiꝰ habens liberã peculij adminiſtra tionẽ põt aliq̃ donare attẽta tñ q̃luate filij. Idẽ põt di⸗ ci in pꝛelato qͥ hʒ liberã adminiſtrationẽ ĩ rebus eccleſie notat᷑ in.c.cũ nobis.ĩ fi.de electio.ex ⁊ ĩ.c.is cui.de elect. li.vj.ſᷣm panoꝛ in.c.ceterũ.in fin.col.⁊ ĩ pᷣmo notabili e de dona. dicit finaliter Bar.ꝙ pꝛelatꝰ poteſt donare ĩmo bilia ⁊c.refero verba Bar.hiæ ſuꝑ iſto mẽbꝛo q̃ͥ ſunt ſub iſto tenoꝛe.de ĩmobilibꝰ vero ſiqͥdẽ eſt beneſiciũ collatuʒ nõ poteſt reuocarevt hic:ſed ſi nõ eſt collatũ tũc ſic⁊c.ad uerte ad hec ꝓxune verba relata dic ꝙ bar. eſt hic coꝛru⸗ beus ⁊ pꝛedicta verba nullũ vt ſunt poſita intellectũ ha⸗ erc videntur.vñ dic ꝙ debet ſic eẽ in Bar. duʒ queritur vtruʒ pꝛelatus poſſit donare immobilia cauſa remunera tionis de immobilibus vero ſiquidem eſt beneficium co loꝛatũ nõ põt donare vt hic:ſed ſi nõ eſt coloꝛatũ tunc ſic ita tenet gloſ.hic iſta ſunt vera verba bar.⁊ rogo te qͥ hec leges ꝙ iſta conſideres.Credo tñ ꝙ qñ epᷣs vel alius pᷣla tus vult aliqñ alienare etiã ex cauſa remuncrationis qð illud facere non poteſt niſi obſeruata ſolẽnitate.c.j.extra de his q̃ fiũt a pᷣlato ſine cõſenſu cap.⁊ tbi panoꝛ.⁊ ſ.c.no uit.e.t.⁊ ĩ.c.nulli.de rebꝰeccł ie nõ alien ex·i.c.j.eo.ti.lib. vi.in aut᷑.hoc ius poꝛrectum.⁊ ibi Baͤl igo titu.⁊ in b iiij . S Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis hoc aut᷑.de alienatione? emph.coł.ix.⁊.j.coł.in.iiij.qſtio nevbi idẽ tenet ꝙ hic.idẽi ·S.j.de non alie.colł.ij.Et inqᷓ; tum hic ĩ·S.· ſane dr ꝙ ſi economꝰ rem eccłie vendiderit: ꝙ poteſt venire ipᷣe cõtra ꝓpꝛiũ factum dic pleniꝰ ꝑ bar. q; hic poſt cy. in· S.j. in vitimo notabili.in.ij. coł.de non alienãdis aut permatandis rebꝰ ecclłiaſticis.colla.ij.pa noꝛ.in.c ſi quis pꝛeſbiteroꝛum.de rebꝰ eccłie alie.vel nõ. ⁊ ibi in fi.coł᷑.vide an emptoꝛ malefidei pꝛecium recupe⸗ ret a pꝛelato male alienante ⁊ dic ꝙ non. idem cy.⁊ Bal. hic io.de lig.in cłe.j.de reb.eccle.alie.vel non:ſi vero eſt bonefidei recuperat pꝛecium a pꝛelato non ab eccleſia ni ſi in defectuʒ: vide in.c.ad audiẽtiam.eo.ti.plene que hic omitto cauſa bꝛeuiratig. die inacoe eioi ecckia res E odie iuscõe ẽ ĩ oĩ eccłi 2 Scius eiꝰ alienari ⁊ pignoꝛari ꝓhibent᷑ E9excipit᷑ vbi ĩminet es alienum h. d. Jaco. Diui WQdit᷑ hec aut. duobus modis pꝛimo ſic: pꝛima pars aut ſumitur ex coꝛ. de nõ alie.vſq; ad vᷣſi.vt nec res eoꝛum. Scðdᷣa ſumit᷑ cõiter ex coꝛꝑe de non alie. et de ali. in emphi. Tertia pars ſumitur ex coꝛpoꝛe de alien. ⁊ em phi. Alio modo diuiditur ſic:qꝛ pꝛimo unmplicat.l.codicꝭ ad alias eccłias vſꝙ; ibi vt nec res eoꝝ pignoꝛẽt᷑ Ibi am pliat id qð dictuʒ ẽ de alienatioõe vſq; ibi ⁊ perpetũo / Jbi confirmat regulã in quibuſdam caſibus ſine cxceptione vſq; ad vᷣſic.in certis. Ibi cõfirmat regulam gñaliter in omnibus rebus cum exceptione tñ:tradens foꝛmã in ali enatione ſeruanda vſq; in fl. Itẽ vᷣſi. in certis ſubdiuidit᷑ in quattuoꝛ particulas:quia pꝛima ponit quando immi⸗ net es alienum eccleſie ⁊ poterit eſſe conſultũ eccłie ſine glienatione vſq; ibi ꝙ ſi nolit.⁊ ibi imminet es alienũ:⁊ ſi ne alienatione non poteſt conſuli eccłie vſq; ad vᷣſic.em⸗ ptoꝛe. Ibi nõ poterat conſuli eccleſie etiam cũ alienatio ne vſq; ad vᷣſic.ſit tamen in fine. ¶ Modo q̃ro qualiter hec aut.veniat ad.l.codicꝭ/an addẽdo/an coꝛrigẽdo/an derogando. Rñdeo ego poſſuz dare reſpectuʒ ad alterũ de tribus:nam aut habeo reſpectum ad regulam ⁊ tunc ĩ eo ꝙ confirmat regulam addit de alijs eccleſijs ⁊ de pi⸗ gnoꝛatione: aut habeo reſpectuʒ ad exceptionem ⁊ dero gat.l.codicis:⁊ non abꝛogat:quia excipiendovnũ caſum confirmat regulam in alijs: aut conſidero ipſum caſum exceptum: ⁊ ille cum ſit contra regulam eam coꝛrigit. ¶ CLaſus in terminis talis eſt.querit iuuenis ab impera toꝛe ſic vidi in.l.codicis qualiter eſt pꝛouiſum ne res ec⸗ cleſie conſtantinopolitane alienent᷑: quero qualiter in a⸗ lijs eccleſijs ſit ꝓuiſum:rñdetur ꝙ ſtatutũ in eccleſia cõ ſtantinopolitana ad oẽs alias eccleſias loca et collegia deputatas ad dei ſeruitium eſt poꝛrectum:vt.ſ.bona alie nari non poſſunt licite.h.d.pma particula.ſ¶ Op.ꝙ actio eſt ius pꝛoſequendi:vt inſti.de acti.in pꝛinc.So.ponitur pꝛo accu.vt hic.⁊ pꝛo iure pꝛoſequendi: vt in contrario. ¶ Adhuc inſtat iuuenis ⁊ qrit an poſſit ſaltĩ pignoꝛari ⁊ reſpondet᷑ ꝙ nõ:⁊ ſumit᷑ hec particula communiter ex coꝛpoꝛe de nõ ali.⁊ ex coꝛpoꝛe de ali.⁊ ẽphi. Op.ꝙ poſ⸗ ſit pignoꝛari:vt in coꝛpoꝛe de non aliS· ſi vero creditoꝛ. So.gñalis pignoꝛatio pꝛohibita ẽ cũ traditione.ſʒ non ſine traditione particularinõ alienãdis:ſ̊ͥ ſpecialis ꝓhi bita ẽ ĩdiſticte:qꝛ eſt foꝛtioꝛ contradictione.ſʒ per auct᷑ de alie.⁊ ẽphi. pꝛohibetur quelibet pignoꝛatio.¶ Item op.ꝙ ſpecialis ꝓhibitio.vt· j·iĩ · S· in certis. So.vt ibi Lel melius aut queris de voluntaria pignoꝛatione ⁊ illa eſt permiſſa vel denegata.ſᷣm ꝙ dixi in ſolutione pꝛecedent contrarij. Aut queris de neceſſaria ⁊ illa eſt permiſſa et ſm aut᷑.de non ali·S.huc.ſi in ea non eſſet expꝛeſſum:nam alienatione pꝛohibita videt᷑ voluntaria eſſe pꝛohibita et non neceſſaria:vt.l.alienatiões.ff.famil.hercil.⁊.l.filius. 5S· diui. ff. de le. j. ¶C Et perpetuo] Querit᷑ an regła ſit ve ra ſine aliqua exceptiõe: rñdet᷑ ꝙ ſic in re data a pꝛĩicipe. hoc dicit. ¶ Sʒ an ſit ſolũſpeciale ĩ iſto caſu vt nullo mo do poſſit alienari reſpondeo ꝙ non:ſed in caſibꝰ alijs ha bet locum qui numerantur in gloſ. In certis hic fir⸗ mat regulam cum exceptiõe tamẽ ⁊ queritur hic an in a⸗ lijs rebus non a pꝛĩcipe dat ſit neceſſaria regula.Rñde⸗ tur ꝙ ſic:niſi imminet es alienũ:quia permittitur pigno ratio ſm foꝛmam huius.lł.⁊ hic poterit conſuli eccleſie a⸗ liter qᷓ; per alienationem:qꝛ creditoꝛ cõtentabitur.i Op. ꝙ fructus non computẽtur in ſoꝛtem:vt.j.de vſur.l.ſi ea. So.vt glo.i Itẽ op.ꝙ arguẽdo ex oꝛdine lr̃e.ar.l.cũ pꝑ̃. S· fldei.ff. de le.ij.⁊ videtur ꝙ pꝛimo invſuris deinde ĩ ſoꝛ tem computentur: vt l.j ff. de ſolu. So. vt gl.? illud ẽven ꝙ hic oꝛdo nõ attẽdit᷑ ⁊ ſic certa iuris diſpoſitio:vt.l.nec concedo.ff.de ſolutio. ¶ r ſi nolit hic non poterat con ſuli eccleſie niſi per alienationẽ:ſʒ per alienationem rñde tur ꝙ abbas conuocabit capitulum ⁊ de conſen ſu maio⸗ ris partis capituli adit epiſcopum ⁊ iurabit duo de ↄſen ſu capituli ſcilicet debitum ſubeſſe.⁊ ex mobilibus ſolui non poſſe.et de hoc fiet ſcriptura ⁊ ex ſcripturanil ſol uet eccleſia:⁊ tunc epiſcopus faciet exponi remvenalem ⁊ ſic expoſita ſtatim per.xx.dies:⁊ per conſequens tranſi bit in notoꝛiuʒ ſᷣm ea que dixi in aut᷑.qui ſemel.⁊ dabitur plus offerenti ⁊ pꝛeciuʒ debet ſolui creditoꝛi als emptoꝛ reʒ retinere non poſſet: ⁊ de hoc debet fieri ſcriptura in q̃ contineatur nihil eſſe factum ad leſionẽ᷑ eccleſie.h.d. vſq; ad vᷣſic.ẽptoꝛe.¶ Nota ergo ſcripturam eẽ neceſſariam Itẽ nota ꝙ de cõſenſu capituli abbas adibit epiſcopũ ⁊ de ipſoꝛum conſenſu debet iurare.ſ Itẽ debet iurare.ſ. debitum ſubeſſe:⁊ ex mobilibus ſoluinõ poſſe.ſ Itẽ no⸗ ta ſubhaſtationẽ flendam ⁊ rem dare plꝰ offerenti ⁊ pꝛe⸗ ciũ ſolui creditoꝛi.Sʒ quid ſi non adeſt ſuperioꝛ vel epi⸗ ſcopus quia vacat epiſcopatus qui adibitur. Dicunt qui dam archidiaconũ ar.l.ij.vt digni.oꝛ.ſerue.li.xij.ego pu to adeundũ totũ capitulum cum ſubeat vicẽ epiſcopi.ar. l.vbi abſunt.ff.de tu.⁊ cu.da.ab his.¶ Sʒ quomodo cõ⸗ uocabũt. Reſpondeo non conuerſi:ſed clerici ibi exiſten tes:⁊ dicit gl.ꝙ ſi omnes veniant vel due partes ſtabitur iudicio maioꝛis partis.ar.l.qð maioꝛ.ff.ad munici.⁊ l. il a Hereſert veregu iut r, nulli gcuini vniuer. no. Sed domi.martinus dicit pꝛimo cõſiderandam dignita tem ⁊ diſcretionem qᷓ; numerum: in his em̃ que ad fideʒ pertinent.debet pꝛimo ſic conſiderari quis meliꝰ rõnem dicti ſui aſſignet:vt.l.ob carmẽ.S.ſi teſtes.ff.de teſt. Itẽ in his que ex diſtinctione ꝓcedũt cõſiderat᷑ qͥs ſit diſcre⸗ tioꝛ vt eſt hic ar.in aut᷑.de monachis ·S.j.⁊ hoc vbi nõ tra ctatur de com modo burſali vel ſingulari ſed vniuerſali vel alieno pꝛoꝛſus ſed vbi de ſingulari ⁊ pꝛopꝛio dãnovł lucro querit᷑ pᷣmo conſideratur numerꝰ q; dignitas.vt.l. maioꝛem.ff. de pac. Itẽ op.ꝙ clerici non debeant iura⸗ re vt.l.cũ clericis.ti.j.So.vt glo. ¶ Einptoꝛe hic etiã per alienationẽ nõ poterat conſuli eccłie:⁊ queritur ab ĩ peratoꝛe ſic. Nidi ꝙ ex neceſſitate vẽditur res eccleſie:ſʒ quid ſi emptoꝛ nõ reperiatur. Rñdet᷑ ꝙ res dabitur exti⸗ mata cũ conſenſu capituli in ſolutũ creditoꝛi adiccta.x. parte pꝛecij in extimatione.hoc dicit iſta particula. ¶ QAuero que opinio ſit tenenda vel ꝙ addatur decima vel detrahatur. dico ꝙ ſtatur fauoꝛe eccłie. Item op. ꝙ quis non cõpellatur aliud pꝛo alio recipere.Solu. hic ſpeciale.ſ¶ Itẽ op.ꝙ creditoꝛ debeat eligere rẽ quã velit. o.ſpecialiter fauoꝛe eccłie. ¶ Sit tamen] hic diſpo⸗ nit certã cauſam ⁊ foꝛmã alienatiõis:⁊ querit que res eſt illa que debet dari inſolutũ/rñdetur ꝙ debet eſſe medio⸗ cris inſpecta qualitate rei ⁊ quantitate ⁊ honoꝛe:⁊ ĩtelli⸗ atur creditoꝛ eẽ qui ꝓbat ülud quod mutuauit foꝛe ver um in vtilitatem eccłie.h.d.q Op.ꝙ creditoꝛ ꝓbare nõ debeat:nã non cogitur eſſe curioſus ⁊ diligens.vt.l.doli mali.ff.de nouatio.So.regulariter qͥs non debet eẽ ſolli citus vt in contrario.fallit vbi quis vult aliũſibi obliga re ex alterius ↄtractu pꝛelati. Vel ſpeciale fauoꝛe eccle⸗ ſie.¶¶ Itẽ quero qualiter pꝛobabit creditoꝛ.dicunt quidã per pꝛeſumptiones ⁊c.dic.vt glo.¶ Itẽ querit glo.qͥd ĩconſuetudo ſe habet ↄ.l.iſtaʒ. dicit glo. eam ſeruandaʒ tu dic S.per aut᷑.caſſa.iſ¶ In gl.que incipit hoc eſt.ĩ fl.ibi ſed generalis.vel illa in voluntario pignoꝛe iſta in neceſ ſario.¶ In glo.que incipit pꝛimo ibi cũ pater · S.pe.So. vbi eſt contraria iuris diſpoſitio non ſeruatur oꝛdo. In gloſ. que incipit / que attenditur.ibi ſufficit ⁊c.de bent tamen omnes citari.vt.l.ij.ff.de decre.ab oꝛdi.fa. In glo.que incipitvt ſi.ibi decẽ accipiat ꝓ.xj.ec ve⸗ ra quia innuit lex ne decipiatur eccleſia ᷣm do. Mar. ( e glo.que incipit tẽpoꝛalẽ in pꝛin.ibi ſpeciale.ꝙ com pellatur creditoꝛ eſſe curioſus ⁊ diligẽs.¶ In eade gloſ. ibi diligebat in eam rem ↄtraxit ar.l.fl.ff. de exerci.¶ In eadẽ glo.in fi.ibi·S.ex non ſcripto.pꝛimo dic ꝙ non valet per aut᷑.caſſa. = Ad ditio Solẽnitates huius aut᷑ non ſunt de ne tEEO ceſſitate ſeruande in alienatione rerum eccleſie dum tñ obſeruetur foꝛma.xij.q.ij.in.c.ſine exce⸗ ptione.Et dic ꝙ ſolẽnitas de qua in pᷣſenti per vſuʒ ↄriũ Superioꝛ qͥs dicat᷑ in rebꝰ ec⸗ cle.alieñ⸗ De Gacroſanctis Eccleſijs. Fo. XIII. aviſt in· S.leges.iiij.diſt.glo.in.c.j.⁊ ibi doc.de reb.eccle. non alieñ.in.vj. Et eſt hec auctentica cano.in.c.hoc ius poꝛrectũ.x.q.ij.⁊ eſt ſingularis ſᷣm panoꝛ.in.c.coꝛam.ex. de elec.dicit tñ io.and.⁊ ibi panoꝛ.in ca.nulli.poſt gl.ibi ex.de reb.eccle.alien.vel non.ꝙ ſatis eſt ſᷣm inno.in alie⸗ natione rerum ecckłie ſeruare cõſuetudinẽ illius eccleſie/ de cuius alienatione agitur qð tñ non placet hoſtien.qꝛ eſſet cõtra.c.j.S.allegatũ.vnde dicit io.and.ſe credere ꝙ ↄſuetudo nõ poſſit adimere ſolẽnitatẽ dicti canonis ſine exceptione pꝛo quo facit.c.cum cauſam.de re iudi.et.c.j. de cõſuetu.er.et hec ꝓxime dicta intelligas ꝙ conſuetu⸗ do non poſſit adimere ſolẽnitatem in vendẽdis rebus ec cleſie verũ in ſolẽnitate a iure canonico ĩtroducta:vt in dictis.c.ſine exceptione.⁊.c.j.S.allega.Sed ſolẽnitateʒ ꝗ iure ciuili introductam: vt in hac aut᷑.bene poteſt tol⸗ li per cõſuetudinẽ in hoc ꝙ eſt plus non eſt neceſſaria cõ⸗ ſuetudo ad illã tollendã:qꝛ ius ciuile non potuit introdu cere ſolẽnitatem in alienatione rei eccleſiaſtice:qꝛ ꝓuiſũ eſt per ius canonicũ. Ita vult inno.et ibi.io.and.in.c.j de reb.eccle.alien.vel non.li.vj.Et ideo ſi cõſuetudo cõ traria canoni ſine exceptione ſit grauoſa eceleſie nõ va⸗ let cõſuetudo in c.j.exr̃ de conſue.Cum hac opinione trã⸗ ſeunt cõiter oẽs ſᷣm panoꝛ.in.ij.colũ.in.c.nulli.S.alle.ſer ua ergo diſpoſitionẽ iuris canonici in iſtis in.c.j.de his que fia pꝛela.et in dicto.c.nulli.et vbiq; plene per panoꝛ. Et dum in iſta aut᷑.dr / ꝙ in alienatione rei eccłie requi⸗ ritur auctoꝛitas ſuꝑioꝛis:intellige in eccleſia illũ dici ſu⸗ perioꝛẽ qͥ ibi oꝛdinat rectoꝛẽ̃.⁊ per hoc habes ꝙ ſi eccłia ſubeſt vni abbati pꝛout eſt cura ſancti michaelis andega uis q̃ ſubeſt abbati ſãcti albini illo caſu.in alienatio.aũt rerum dicte eccłie ſufficeret auctoꝛitas illiꝰ abbatis nec reqͥritur auctoꝛitas epi andegaueñ. Ita tenet io.and.in cle.hac ↄſultiſſima.de reb.eccle.non alienã.qð tene mẽ⸗ ti. Et nota pᷣm bar.hic in.ij.colũ.vᷣſiculo venio ad quar⸗ tam partẽ.⁊c᷑.vide not.per panoꝛ.⁊ alios in.c.ij.de trãſ. ex.pᷣdictam tñ eccleſiam ſancti michaelis ꝓpe monaſte rium ſupꝛadictũ ꝓ tpᷣe ſuovtiliter gubernauit.ibi do.lu⸗ douicus de la honue iuris vtriuſq; doc.eminẽtiſſimꝰ ac lingue latine diſertiſſimus in iure ciuili andegauis inter doctoꝛes vnus de regẽtibus /nationeq; flami. C— t Sicut nõ conceditur male vendere Icu ita nec male emerc.h.d. Quero qͥ modo poſſit eſſe oneroſa.dic vt glo. Ad ditio Alienarevel acqrere dãnoſa eccleſie qli ter ſunt pꝛohibita:vt in pᷣſenti aut᷑.que eſt cano.in.c.hoc ius.x qij.Et dic ꝙ iſta aut᷑.non coꝛri⸗ git. l. codicis.⁊ intellige ⁊ nota ꝙ hic lodqtur de tali re ſte rili cuius onus aggrauat. ita ꝙ extra primoniũ eccleſie poꝛrigitur cũ alienatio extra ſit patrimoniũ poſitio:vtiĩ l.alienationis vᷣbo.ff.de verb.⁊ rerum ſig et in.l.ex diuer ſo.ſolu.ma.ff.als ſi non grauetur eccleſia vltra ſuũ patri monium:bene poſſet q̃rere rem ſterilem: et ita intellige:⁊ no. pᷣm cy. hic. * chtal J llud BeA ꝛopter vnum quodq; tale ⁊ il lto magis.h. d. Vel dic. Potẽtioꝛ eſt ꝗratio in cã qᷓ; in cauſato.h.d.⁊idẽ eſt dicere qð pꝛecedens ⁊ pꝛobatur hoc in.l.digna.j.de legi bus. Jaco. Butrig. Additio lligitur illa ppoſitio ari.pꝛopter qð vnũ quodq; tale ⁊ ipſum magis ſᷣm cp. hic poſt iaco.but.et eſt hec au caninc. hoc gr.i. uãtũcũq; ałs alie⸗ R B ib uſcunq;. anio ſit permiſſa pꝛo Ahibita eſt in ↄiũctum economi.h.d. Iſta aut᷑. R AA continuari põt ad. .. codicis in fine. ⁊ tũc habe bit ſolum locũ in eccleſia conſtãtinopolitana:⁊ alio mo do poteſt continuari ad aur.hoc ius poꝛrectum:⁊tũc ha bebit locũ in qualibet eccleſia:⁊ melius erit modo ad qð ☛ dixi in ſummario.⁊ rõnem aſſignat glo. ¶ Op. de · S· ſin aũt. in aut᷑.de ſanctiſſi.epiſc.So.vt glo.et eſt vera.ar.l.ſi in emptione ·S· penul.ff.de ↄhen.emp.ſᷣm vnã lecturam. ¶ In glo. q i ncipit vel a finibus.in fi.in.S.ſinautẽ.ꝓbat᷑ hoc ſcõm facit.l.ſi in emptiõe·S.penul.ff.de ↄhen.emp. Ad ditio Alienatio rei eccleſiaſtice incõmutabili 4 ter pꝛohibetur fleri in economuʒ ipſius eccleſie vel eius conſanguineũ / ⁊ facit quia pꝛelati eccle ſiarum non poſſunt infcudare bona eccleſie ſuis conſan⸗ guineis glo.ſingularis in.c.j.ſi de inueſti.lis oꝛiatur ĩter dñm ⁊ vaſſalũ.in vſi.feud.⁊ hoc de iure. Pe ↄſuetudine vero que pꝛeualet poſſunt hodie pꝛelati ĩfeudare ſuis cõ ſanguineis quod intelligo dũ tamen conſuetudo non ſit eccleſie dãnoſa:qꝛ tunc non valeret ↄſuetudo infeudan⸗ di. vt.in.c.j.⁊ fl.ex de conſue.verũ tñ quando conſangui nei pꝛelati ſunt idonei poſſunt pꝛelati de iure eis bona ĩ⸗ feudare ſᷣm Bal.inloco.S.alleg facit.in ſiłi qdð no.ꝑ glo. in.l.illud.j.eo.ti.bar.in.l.cũ quidam.de lega.ij.ff per do. abba.in.c.vt ſupꝛa.de reb.eccle.nõ alie.vbi tenet contra opinionẽ legiſtarũ ꝙ indiſtincte pꝛelatus poſſit contra⸗ here cũ conſanguineo.adeo ſᷣm Bar.hic dicẽtẽ ꝙ pꝛela⸗ tus põt alienare infceudando bona eccleſie ſuis conſãgui neis ad tempus.vt puta advnã generationẽvł plꝰſecꝰ ſi concederet perpetuo vt hic. In conſanguineis autẽ pau peribus poteſt abbas vel aliꝰ pꝛelatus emphiteoſim per hetuam vel feudum dare.ita no.dicit Jac. de bel.in.j.cõ ſti.feudoꝛum in pꝛin.⁊ ibi multa allegat.quod eſt menti tenendum pꝛo pꝛelatis ⁊ abbatibꝰ Bar.hic.⁊ vide Pe. de ancha.in. c.j.de exceſſi.pꝛela. Pe i res Accipiens titulo non gratuito ENNB H rem eccleſiaſticã contra foꝛmã 8 Lllegis / rem reſtituit /⁊ ꝑdit qð dedit. Accipiẽs titulo lucratiuo:reddit qð accepit et tmdẽ de ſuo. h. d. Iſta aut. cadit rer ſcðᷣa parte legis iubemus. ⁊ hec ſola eſt punitiua. Ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ con⸗ tractus factus ſuꝑ rebus eccłiaſticis contra foꝛmã.il.eſt ſᷣm qð aliquis/qꝛ eccleſia retinet pᷣcium ac ſi teneretotra ctus:⁊ eſt ſᷣm qð melius /qꝛ eccleſia reuocat rem tanq; cõtraria non teneant. Item ſᷣm quod aliquis / vt ſi agat emptoꝛ ̊ yconomum ſi non fuit in dolo. Diuide in q̃t⸗ tuoꝛ partes:qꝛ pꝛima loqᷣtur in alienatione facta ti non gratuito vſq; ibi.donatariꝰ. Ibiloquit᷑ in alienatione fa cta ti.lucratiuo vſq; ibi credita. Ibi loquitur in ↄtractu pignoꝝ vſq; ibi.emphiteoſis. IJbiloqᷣtur in cõtractu em Pitcſie Er tex.reſtituat qꝛ ſᷣm id cõtractus eſt nul⸗ SLActionem qꝛ ſᷣm eam cõtractus eſt nullus Aliena⸗ uit quia ſᷣm hoc ↄtractus eſt aliquis. ¶C Op.ad fl.l.jde aut᷑.qui remj.e.vbi ſolũ ꝓ pᷣterito ſoluit tẽpoꝛe.So.hic delinquit hendo:ibi nõ ſoluẽdo.vt glo.ſ Itẽ quero an ſit contractus.vt qꝛ caſus erat ꝓhibitus alienationis et tunc dicitur ᷣ.l.Aliqñ impugnatur foꝛma cõtractus:vt quia alienatio eſt ꝑmiſſa ſed debet fieri certa foꝛma / q̃ ſi non ſeruatur tũc contractus ðꝛ pꝛeter legẽ.i.pᷣter foꝛmã datam a lege.⁊ hoc facit pꝛo opi.mar.que repꝛobat᷑ſ.de legi.l non dubium:in glo.q̃ incipit vt fideiuſſoꝛ. ¶ Que⸗ ro ergo an hec lex habeat locũ ſiue ſit cõtractus cõtra le gem / ſiue pᷣter legẽ: Et dico ꝓꝙ ſic.nec dicit gl. ꝙ emptoꝛ agit contra yconomũ etiã ſi ſit emptoꝛ in dolo quia do⸗ lus yconomi pᷣponderat:⁊ male dicit qꝛ qñ dolus cõmit titur reſpectu vnius:alter cuius reſpectu non commit⸗ titur nõ poteſt de dolo obijcere:vt.l.fulcinius:S.:ꝙ ſi ad⸗ uerſus.ff.ex qui.ca.in poſ.ea.et.l.eum qͥ.de iiurijs.mõ ita eſt ꝙ ẽptoꝛ nõ ↄmiſit dolũ.reſpectu yconomi ĩmo eccłie ergo ipſe nõ poteſt de hoc obiicere ſed eccleſia/nec etiaʒ dolus cõmitti potuit in yconomum qꝛ fuit ſciens:vt.l.j. ff. de actj.emp.⁊ glo melius dicit in coꝛpoꝛe. Item nec eſt verum ꝙ inſubſidiũ cõtra eccleſiã q̃ hoc ſibi imputet: qꝛ participauit ↄtractũ:vt.l.et elegãter in pᷣn.ff de dolo. et ideo plene dic vt dixi.S.eo.l.iubemus·S. ſane.i¶ In gl. q̃ incipit vel qꝛ nõ.in fi.ibi.dolo emptoꝛis.qð nõ eſt verũ quia emptoꝛ non ↄmiſit dolum reſpectu yconomi ſed ec⸗ cleſia ar.l.fulciniusS ꝙ ſi aduerſus.ff. ex qui.cau.in po. ea.et.l.eum qui.ff.de iniur. Item qꝛ yconomꝰ fuit ſciens vt.l. j. in fl. ff. de act. emp.¶ In ca.glo.in fl. ibi.l.ft. in pꝛin. qð non eſt verũ niſi q; emptoꝛ ingnoꝛauit ius ⁊ factũ:vt S.e.l.iubemus·S. ſane. Add itio Zaaant reſniel ſecundaʒ parteml.co dicis non vt coꝛrigat ſedvt addat.⁊ dũ dicitur hic ꝙ emptoꝛ rei eccleſie non obſeruata ſolẽnita te cogitur reʒ cũ omni incremento eccleſie reſtitui actio nem tamen ad pꝛecium quod dedit habet non contra ec⸗ cleſiam ſed contra ecconomum indebite vendentẽè vt hic iure noſtro. Jure vero canonum non datur actio. vt no. Bernar. gloſatoꝛ iuris canoni.in.c.ad audiẽtiã.ex.de re bus eccle.non alien.cũ quo concoꝛdant ibi Gofre.⁊ In⸗ no. in. c.ſi quis.eo.ti.tamẽ ſᷣm Cet.de bella.per.in.l.fi ·S· fi ij.cõmunia de lega.⁊ ſᷣm Cy.hic eſt dicendum ꝙ ſi em⸗ ptoꝛ fuit bone fidei ꝙ recuperat pꝛeciũ ab ipſo economo Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ſi eſt ſoluendo alłs in ſubſidium ab ipſa eccleſia. Si vero emptoꝛ male fidei fuerit nullo modo pꝛeciũ recuperabit imputet ſibi quare nõ fecit ſibi optime caueri vt in.l.ſi fũ dum. de euic ·j.ne ſic ex ſuo dolo commodũ repoꝛtet.vt.ĩ l.plane.ff. de lega.j.⁊ in.l.itaq;.ff.de furt.ſᷣm cy.⁊ bal.hic ita tenet Panoꝛ. in dicto c.ſi quis.S. allega.in fi.colum. Jo.and.in dicto.c.ad audientiã.S.alle.⁊ ibi Panoꝛ.gl. ad hoc no.in.c.vulterana.xij.qij.⁊ iſta teneas nevacilla re videaris.et eſt cano.hec aut.in.c.hoc ius.x.q.ij. ℳ 1 8 poteſt dari in perpetuã emphi⸗ teoſim: ſeruata tamẽ foꝛma ⁊ penſione que da⸗ E tur in his autẽticis.h.d.cũ aut᷑.perpetua.jco. Ad euidentiam eſt ſciendũ ꝙ iſta aut᷑. videtur dicere ꝙ per eam ſit conceſſa perpetua emphiteoſis in coꝛpoꝛe vnde ſumitur:ſicut appoſitũ:⁊ ideo ſupple vt gl.Diuide ſic quia nec domꝰ pꝛo noxa locatur in perpetuaʒ emphi⸗ teoſim cuius fructus ad nichilũ vel ad modicũ eſt reda⸗ ctus.i.coniunctus vt penſio incipiat pꝛeſtari a tẽpoꝛe cõ tractus:⁊ tunc loqᷣtur aut᷑.ſi quas.vſq; ad ver.aut pꝛius Aut pẽſio debet pꝛeſtari a tẽpoꝛe refectiõis ⁊ loquit᷑ ver. aut pꝛius vſq; ĩ finẽ/ Aut locatur res non ruinoſa ⁊ ſi eq bona ſicut quando peruenit ad eccleſiam ⁊ loquit᷑ aut᷑. ꝑ. petua.ĩ pᷣnc.vſq; ad ver.aut ſi ob cladeʒ. Aut res non eſt ruinoſa ſed minutus eſt fructus cũ deuenit ad nullũ fru⸗ ctum vel parum.⁊ tunc loqt᷑ verſiculꝰ aut ſi ob cladẽ.vſ⸗ q; ad ver.ꝙ ſi res.⁊vſq; ad ver.ea tamẽ.ibi traditur que⸗ dam regula circa res in emphiteoſim concedendas vſq; in fl. ⁊ hoc eſt verius. Iſta aut᷑.loquit᷑ ſuper vltima par⸗ te legis codicis ⁊ eſt permiſſiua ſicut ⁊ omnes ſequẽtes. ¶ Ex tex. in tertiã partẽ ſoluendam fʒ ꝙ colligitur in coꝛpoꝛe in·S · ſi vero quedan. 1 1. cod 2ððð a aut᷑.reſpicit vltimã partem.l.codi Additio. laaut eſpict elrimaß .·cis non coꝛrigẽdo ſed addendo ſᷣm cy. hic. ct vide hic bal.de materia renouatiõis et per cano. in.c.j. ex de pᷣca.vbi dicit panoꝛ.ꝙ renouatio pᷣcariaꝝ eſt potius de cõſuetudine loci q; de iuris dippoſitione: nam Him ius non eſt neceſſe renouare vt videtur tex.in c.pᷣca⸗ rie.x.q.ij.et dicit abbas/qꝛ renouatio dʒ fieri per pᷣlatuʒ vbi hoc habet conſuetudo qð intelligas ſᷣm panoꝛ.in di. c.j. de pꝛeca. qñ conſuetudo loci vbi res agitur ita ſe hʒ. Et nota ex hoc ꝙ cõtractus cenſetur initus ſᷣm cõſuetu⸗ dinem loci qð melius ꝓbatur in.l.qð ſi nolit ·S·qui aſſi⸗ dua.ff. de edili.edi.et in.l.ſi fundus.ff de euict.⁊ in.:.cir⸗ ca·j.loca.Vñ ĩ ſimili: ſi in ſtudio eſt cõſuetudo ꝙ doctoꝛ poſſit ex cauſa legere per ſubſtitutũ licʒ hoc nõ fuerit de⸗ ductum ex ↄtractu·i tẽpoꝛe quo doctoꝛ fuit ad regentiã receptus:nihilominꝰ tñ poteſt doctoꝛ ſubſtituere:qꝛ qð habet cõſuetudo videt᷑ appoſitũ in contractu:⁊ ita obſer natur in vniuerſitate adegaueñ.vbi ↄſueuerũt doctoꝛes legere per ſubſtitutũ:et ibi ego pluries ꝑ ſeptẽnium legi vt ſubſtitutꝰ do.anſelmi reynaldi.aliqñ loco dñi nicolai adam.multotiẽs loco dũi michaelis paſſini.necnon per annũ cum dimidio loco dñi ludouici de honue.doctoꝛũ in facultate leguʒ regẽtium:⁊ ita aliquibus vicibꝰ legi lo co dñi egidij de cõmers.vocativulgariter lãglade:regẽ⸗ tis ĩ facultate iuris canonici offi.reuerend.cardinalis de luſaburgo epᷣi cenomanenſis qui in eius abſentia a pᷣdi. vniuerſitate andegaueñ.receptꝰ per ſubſtitutũ legit:ma⸗ ius vero ꝓficuũ dicte vniuerſitati faceret ſi ipſemer do⸗ ctoꝛ pñaliter eſſet /et ibi ego ſtipendiatus a dicta vniuer⸗ ſitate octo annis oꝛdinarie iteratis vicibꝰ in die in iure ciuili legi. . G = Erpetua. Curlobaggergge yl⸗ culus legit᷑ tribꝰ modis mo æ zre aut᷑.ſi quas. ſed dic ꝙ hic loqtur qñ res non ⸗teſt rumoſa: ſed eſt minutus fructus aliquãtulũ ⁊ ideo hic nõ fit aliqua mercedis diminutio/qꝛ multũ di minuta eſt/ nec eſt veriſimile ꝙ ſemꝑ ſtetiſſet:ſed ꝙ redi⸗ bit ad ſolitos fructus.ergo ſic minuta ſemel nõ debet am plius minui in pᷣiudicium eccleſie:qꝛ nõ debet addi affli⸗ ctio.Sed.S.in pꝛin.aut᷑.nõ erat diminuta in aliquo:et ſic cum ecckia nullã diminutionẽ ſit paſſa ⁊ ↄcedat᷑ vt ſextã partem penſionis poſſit minuere. ¶ Op.ꝙ nõ minuatur penſio:vt.S.aut᷑.ſi quas. Huius timoꝛe ſunt hic tres lec. vna eſt hic.glo.q̃ concoꝛdat ceas.ſed tu aliter cõcoꝛda:qꝛ aut res deuenit ad modicũ fructũ:vl titulũ ⁊ loqᷣtur aut. ſi quas.⁊ eius diſtinctio.aut res nõ deuenit ad modicum . quas Ruinoſa non ruinoſa eccleſia ¶ VOp. ꝙ per triẽnium debeat expectari. vt.l.ij.de iure fructũ / vel nullum ſed eſt minutus fructus ⁊ tũcloquitur hic.qꝛ debet locari ſᷣm pᷣſentem leſionẽ ⁊ non fieri aliqus diminutio ſufficit ꝙ ſemel diminuta eſt: vnde ampliꝰ in dãnũ eccleſie diminui nõ dʒ nec addi afflictio.vt nõ.in coꝛ.de non ali:S.· qꝛ vero leonis:·j.⁊ ibi eſt de hoc veritas Alia eſt opi.do.mar.dicentis ꝙ aut duninutio fit ob rui⸗ nam ⁊ habet locũ aut᷑.ſi quas.aut ꝓpter cladem.i.infoꝛ⸗ tuniũ:vt qꝛ demũ deuote vadũt per domũ illam: et ideo nullus vult habitare:⁊ tunc hʒ locũ hic vᷣſiculus.¶ Iteʒ op.ꝙ per aut᷑.iſtam nõ concedat᷑ ꝑpetua emphiteoſis cũ in coꝛpoꝛe denegetur:vt in coꝛ.de non alie · S· alienatiõis in pꝛin. So.vt glo.qꝛ verbũ ꝑpetua non ſumit᷑ ex eodem coꝛpoꝛe expone ꝑpetua ·i.qᷓ;diu penſio ſoluatur:⁊ ita pu⸗ to ꝙ hic ſumat᷑ ꝑpetua:licet alij multis modis exponãt. Item op. ꝙ deterioꝛ ſit cõditio eccłie q; pꝛiuati:quia pꝛiuatꝰ qñ eſt bona res nihil remitteret /ſed eccłia remit tit ſextam:vt in pᷣn.huius aut᷑.So.vt glo.et male qꝛ eius ſolutio nõ ꝓbatur in coꝛpoꝛe/nec ẽ de mẽte ter. Et ideo dic ꝙ; hec aut᷑.nõ dicit ꝙ yconomꝰ debeat remittere ſex⸗ tam partẽ:ſed ſi velit diminuere penſionẽ non poteſt niſi ſextam cũ pꝛiuatꝰ totã poſſet remittere. vel ſaltẽ vſq; ad dimidiã:vt.l.ij.C. de reſcin.vendi.⁊ hic eſt fauoꝛ eccleſie ⁊ ↄceditur hoc yconomo ꝓpter certitudinẽ quã habʒ de habendo in anno tm̃ noie pẽſionis.poſſent em eſſe multi caſus in coꝛpoꝛe ꝙ nõ habet cos fructꝰ:vt habet aut᷑.lo⸗ cabit ergo yconomus qᷓ;tum poterit/ſed ſi velu diminue re poteſt vſq; ad ſextã ⁊ nõ plus alłs ↄtractus non tenet. ¶ Itẽ op.de · S.· ⁊ in coꝛpoꝛe de ali.in emphi.So.vt glo. In glo.q incipit.i tertia.ſed dic determinari melius in coꝛpoꝛe(ſcʒ per aut᷑ perpetua)de non alie·S. quia vero pſone. In glo.que incipit.ſcʒ ad plus.ibiloca.⁊ cõduc. l.q̃ro.S. j.ſed loqᷣtur in ſimplici colono.hic in emphiteoti co vbi nulla ſit remiſſio:vt. de iu. emphi.l.j.dic ergo ꝙ colono põt pꝛiuatus remittere quãtum velit:eccłia non niſi ſextã.¶ In glo.qꝗᷓ incipit nũc loqᷣtur in ft.ibi ſi q̃s rui nas.Mõ eſt verũ.qꝛ ĩmo dic ꝙ in aut᷑.ſi quas deuenit ad nullum fructũ vel paucũ /hic nõ.ſi eſt aliq;tulũ diminutꝰ fructus.i¶ An glo.q̃ incipit.i.vt tm̃.ibi vel hic quãdo ali⸗ quos habẽt.hec vera ſᷣm dñm mar.Ael ibi eſt duninuta ꝓpter ruinam.hic ꝓpter cladem.i.infoꝛtunium. Sed pᷣ⸗ cedens verioeoor. Ad diti 0 Canoniſat᷑ in ca.hoc ius x.qij.idẽ aut᷑. .· ſequens.ſed ⁊ ꝑmutare.cum duabus ſe⸗ queñ. Vnde in materia iſtarũ aut᷑.in caſibus in quibꝰ de iure tenet reruʒ eccleſie emphiteoſis tpᷣalis ad gñationẽ vel ꝑpetua vt diximꝰ in aut᷑.qbuſcũq;.S.eoð.Si qratur vtrũ moꝛtuo emphiteota ſiue feudatario in caſu in qͥ de iure traſit in ſucceſſoꝛes ſit recognitio neceſſaria vt dica⸗ camus ꝙ ſucceſſoꝛes dicant᷑ venire ad recognitionẽ:Et dicẽdũ eſt ꝙ ſic q̃ttuoꝛ de cauſis. Pꝛima:qꝛ inſtrumẽtũ infeudationis eſt multum antiquum. vnde indiget reno⸗ uatione tex.glo.⁊ ibi bar.in· S./j.de here.et falci.col.j.vt ĩ ſimili dicunus in pꝛiuilegijs:in.c.olim ex.de pꝛiuil.vide que diximꝰ in.l.pꝛiuilegia.S.eodem. Scðdo fit renouatio ſi fuit dictum ⁊ conuentuʒ inter partesS.neq; illud.⁊ ibi glo.oꝛdina.in aut᷑.de non alien.col.ij. Tertio vbi oꝛit᷑ ne⸗ ceſſitas quia ita eſt conſuetum vt renouatio fiat ⁊ aliqᷣd dño ſoluatur.l.dñi pꝛedioꝛuʒ.ad.l.falci.Quarto fit reno uatio ratione tollende obſcuritatis ⁊ pꝛobatiõis difficul tatis quia termimi ignoꝛantur:ideo inſtrumentum eſt re⸗ nouãdum vt tollatur ambiguitas finium ar.l.cos. finiũ regundo.⁊in.l.lucius.de acti.emp.Quinto fit renouatio ratione mutate ſucceſſionis tam vniuerſalis qᷓ; particu⸗ laris. Et nota bene iſta:quia alibi non reperies ſm bal. in aut᷑.ſi quas ruinas.S.eodem ⁊ ibivide in.ij.colũ. S Ed et Cum pꝛuncipe permutat ecdleſia huius - L au ſonne trvatd dor dicit. PERm QAui non ſoluit debuũ canonẽ Bi rem. eccleſie per bienniũ cadit a iu⸗ Are ſuo:pꝛo pᷣſenti tpᷣe et futuro penſionẽ ſoluit Ap̃ᷣteriti tẽpoꝛis non futuri.h.d. emphi.So.vt glo.Cõtra quã op.ꝙ idem ſit in eccleſia ⁊ puato:vt.l.quero.et.l.aſſiduũ.ff.loca.Sol.dicunt quidã ꝙ aut eſt actum vt non expellantur et poteſt tantum ex⸗ pelli poſt triennium:aut nil eſt actum ⁊ tunc poſt bienni⸗ um: vt hic. Tu dic. ꝙ aut loquimur in cccleſia et ſerua legem. ſ. ſ non ſoluit ꝑ bienniũ poſſit expelli.aut loqui⸗ De BGacroſanctis Eccleſiss. Fo. XIIII. mur in pꝛiuato ⁊ tunc aut pꝛiuatꝰ vult reijcere nõ ſoluẽ⸗ tem a eenti vſu rei/a poteſt ſtatim cũ nõ ſoluit penſionẽ quã debet:vt.l.ex cõducto.ff.loca.⁊ ↄdu.⁊ ſic pot intelli⸗ gi. l. cũ ſoluerit.ff.de diſtrac. pig.⁊.l.cũ dñiff.loca.autvo lo ipᷣm repellere a toto iure ſuo ⁊ tunc aut ceſſauit biẽnio et cadit a iure conductionis / non emphiteoſis.aut ceſſa uit triennio ⁊ cadit ab omi iure ſuo:vt.l.ij.de iure emphi. cum ſimi.¶ Itẽ op.ꝙ ſoluat etiã pꝛo tpᷣe futuro penſionẽ vt.S. e.aut᷑.qui res.So.vt glo.¶ Item op.ꝙ eccleſia non debeat locupletari cum aliena iactura.So.hoc cõtingit ꝓpter delictũ ſoluẽtis.¶ Querit Go.d ſi vno nũmo lo cauit:⁊ attende quia quotidie ſic fit.eccłia habet rem va lentẽ centũ ⁊ dat in emphiteoſim vt ſtatim recipiat ſexa⸗ ginta ⁊ pꝛo reſiduo ſingulis annis dʒ recipere vnũ num⸗ mum ⁊ iſte cõtractus eſt ĩpꝛobatus a.l.vt in aut. de non alie · S. lex itaq;.ſed de cõſuetudine eſt admiſſus. VUñ ſᷣm conſuetudinẽ ꝓcedit q̃ſtio ᷣm leges nõ.et arguit glo.q; ꝓpter teſtationẽ cadit a iure ſuo:poſtea arguit ꝙ nõ duo bus argumẽtis. Pꝛimo:qꝛ de modicis nõ curat᷑. Scðo: qꝛ hec aut᷑.non reſpicit hũc ↄtractũ: et a iure ſic ĩpꝛobat᷑ licet de cõſuetudine ſit admiſſus et ideo pena huiꝰ legis nõ adaptatur ad caſuʒ iſtũ ⁊ de ipſo cogitatũ nõ erat: vt ar.l.qui cum tutoꝛibus.et.l.aquiliana.ff. de tranſactio.⁊ hac vltima rõne puto verũ hoc.ſed pꝛimũ argumẽtũ nõ ꝓcedit:quia quedã ſunt minima/qdam reſpectu alteriꝰ ſunt magna ⁊ de his bene curatur. ſicut dicimꝰ in co qui erat in articulo fidei ⁊ leui qꝛ per reſpectũ ad deum non eſt leue ideo ita punitur /ac ſi in magno erraret/ſic etiam in liberto /qui iniurias leues facit paterno:vt.l:.ij.i.de li. ⁊ eo li.ſic eſt hic qꝛ licet vnus ſit modicũ in ſe eſt tñ ma⸗ gnum reſpectu pᷣſcriptionis quã interrũpit ſcʒ totiꝰ rei: ſed ſcdᷣa ratio eſt bona. ¶ Querit glo.quid ſi vna eccłia habzʒz ab alia? Et dicit idẽ ⁊ allegat.l.fi de fru.⁊ li.ex pen. Sed certe illa ꝓbat oppoſitũ ⁊ non puto ꝙ eccłiavtatur puilegio 5tr aliam ⁊ cũ ſint in pari cauſa melioꝛ condi io erit leſe. . Ii Iſta aut᷑. addit ſicut alie ſᷣm cy. hic et Ad ditio. adde inq;tum tex.noſter hic dicit cõdu ctam vel emphiteoſim.⁊c.ex quo apparet ꝙ inter emphi teoſim ⁊ ↄductionẽ eſt differẽtia de quo per glo.⁊ doc.in l.jꝗ. de iur. emphi.⁊ in · S. adeo.inſti.loca.et dic in effectu pm bal. in. c. littere.iij.colũ.de dila.ex.quicqͥd dicat io.de ymo.in.c.j.⁊ in.c.ad audiẽtiã.ex.de re.eccłie nõ alie.vbi dicebat nõ eſſe differentiã in effectu inter iſta ſed tantum in nomine vt dicebat io.fabꝛi in.l.j colũ.jij.de iu.emphi. tamen vt dicit bal. ꝓpꝛie emphiteota eſt qͥ ſoluit modicũ cenſum in recogni.dominij non habita recompenſatiõe fructuum quos percepit:vt declarat bar.in dicta.l.j.de iure emphi.et hec emphiteoſis.Sed ille qui impꝑpetuum ſoluit tantum omni anno.iuxta recõpenſationem fructu⸗ um appellatur conductoꝛ:⁊ ſic iſta eſt eminens differen⸗ tia inter pꝛedicta.et ſubdit bal.ibi.verbum ſolẽne ꝙ licet emphieoſis eccleſie non tranſeat ad extraneos heredes vt per glo.et doc.in.l.etiam.in pꝛinci ff.ſo.matri.tamen locatio perpetua rei eccleſiaſtice trãſit ad extraneos he⸗ redes quod eſt multum notandum fm iaſo.hic pꝛo limi⸗ tatione glo.et ſcriben.in dic.l.etiam.vbi nemo tangit. ¶ Item ex pꝛeð.reſultat differẽtia effectualis.NHam em⸗ phiteote ꝓpter ſterilitatẽ vel interitum partis rei nõ fit remiſſio penſionis ex quo modicum ſoluit non habita re compenſatione ad fructus quos percepit.l.j.vbi bar.et doc.in.l.j.de iure emphi.ſglo.⁊ doc.in.c.potuit.de loca. ſecus eſt tamen in conductoꝛe ꝑpetuo cui pꝛopter ſterili tatem debet fieri remiſſio penſionis iuxta.lʒ.ſivero in pᷣn. ff. loca.et.l.licet.et.l.excepto.j.loca.et ita tenent in ſpecie cy.⁊ bal.in dicta.l.j.de iure emphi.pe.de ancha.et ymol. in dicto.c.potuit.fran.de aret.concil.lv.incipieñ.in cau⸗ ſa mihi pꝛopoſita. au.de caſtro concil.liij.incipicñ.qꝛ exceptiones.⁊c.Scðdo inq;tũ in iſto tex.dicitur ꝙ emphi teota vel colonus eccleſie pꝛopter deterioꝛationem rei poteſt expelli a iure quod habet. adde idem eſſe in colo⸗ no pꝛiuati.l.quero.S.inter locato.verſiculo hec vt opoꝛ⸗ tet colere.ff locati. idem eſt in vſufructuario dãnificãte reʒ ſᷣm pau.de caſt. hic poſt guyl.de cu.hic ꝑ terx.in.l.hoc ampliꝰ. S. fl.ff. de dã.infec.⁊ in l.cognouimꝰ.j.de colo. mãci.li. xj. codicis.⁊ in.l.itẽ ſi fundũ.in pᷣn.ff.loca.qͥ eſt tex.oꝛdĩariꝰ ad iſtð ꝓpoſitũ ſᷣm ia.hic.et dic̃.pau.de ca. hic idem eſſe in vaſallo vel feudatario ꝓpter deterioꝛa⸗ tionem rei feudalis poſſunt expelli ⁊ ſimiliter ſi vaſallus male tractat ſubditos ſuos poteſt expelli a iure feudi ar⸗ gumẽto l.j.ff.de his qͥ ſunt ſuivel alie.iur.que tñ.l.parum vel nihil facit ad iſtud pꝛopoſituʒ ſᷣm iaſo.hic lʒ pau. illã l.alleget tamen ꝓ pꝛimo dicto habes texĩ c.j.S. publici latrones.in verbo inoꝛnate tractauerit ti.de pace tenen. in vſi.feu.⁊ ibi dicit bal.ꝙ vaſſallus qui malevtitur feudo deterioꝛando rem feudalem perdit ullaʒ:⁊ ibi allegat iſtã qut᷑.ad hoc idẽ bar.in.l.diuoꝛtio·S.ſi funduʒ in fine ſolu. matri.ff.innoc.⁊ ibi gemi.in.c.ad aplice de re iud. in.vj. bal.in.c.fi.coł.penul.de iud.ex. Ita foꝛmaliter vult bal.iĩ dicto · S· publici latrones.vbi dicit ar. huius tex.ꝙ ſi vaſ⸗ ſallus habet caſtrum in feudum ⁊ male tractat burgẽſes caſtri dominus vt eſt in pꝛetenſo caſu rex poteſt eum mo nere ꝙ eos tractet moꝛe debito ⁊ cõſueto.als poteſt ei au ferre caſtrum quod eſt menti tenendum. idem tenet lu⸗ do.ro.in.l.diuoꝛtio ·S.ſi fundum ⁊ ibi alex.iĩ.ij.coł.ff ſolu. matri.idem gemy.in.di.c.ad aplłice.S.ſed licet ꝑ illũ tex. ibi.intellige tamen pꝛedicta dũ tñ trina pᷣcedebat moni⸗ tio per tex.iuncta glo.in.c.j.de mili.vaſſallo qͥ contumax eſt.in.c.jG.ſ.de pa.iura.firman.⁊ in clẽ.j.de vi.⁊ ho.cle ri.fa.c.ex litteris.⁊ ibi bal.⁊ alij canoniſte.ex.de cõſtitu. ⁊ in.c.fil.de vi.⁊ ho.cleri.⁊ ibi panoꝛ.Et nota ꝙ licet em⸗ phiteota eccleſie ceſſans per biennium ſoluere poteſt ex⸗ pelli:vt hic ⁊ in.c.ꝓpter ſterilitatem ⁊ in.c.potuit.de lo⸗ ca.tamen emphiteota qui incenſum quocũq; tempoꝛe ceſ ſauerit:nũqᷓ; tamen poteſt expelli a re cenſuali: ſed tantũ poteſt compelli ad ſoluendum.tex.in.c.conſtitutus ⁊ ibi glo.magna in verbo.iuxta ratã in ver.vnde qncũq; tem⸗ poꝛe ⁊c᷑.ex.de reli.domi.quaʒ glo.inſequuntur oẽs cano⸗ niſte.ibi q̃ gl.eſt ad hoc ſingularis ſᷣm panoꝛ.in.c.fi.coł. fl.ex.de cau.poſ.⁊ pꝛopꝛie.idem philip.frã.i.c.ad apłice. in.iij.coł.de re iud.li.vj.pꝛedic.tenet innoc.ĩ.c.ad audi⸗ entiã de reb.eccle.nõ alie io.fab.in·S.adeo.inſti loca.bal. in aut.ei qui.xv.coł.j.de bo.aut᷑.iud.poſſi.⁊ notes in ꝑpe tuum ꝙ in dubio contractus cenſetur cẽſualis:vt puta di citur in inueſtitura iſto modo abbas ſancte genouefe cuz capitulo conceſſit tale feudum in perpetuum ticio ⁊ here di.⁊ non dicitur nec fit mẽtio aliquo modo de emphiteo⸗ ſi tunc ſemꝑ dicet᷑ cenſualis:ita dicit albe.de roſa.ſe ita de facto reſpõdiſſe in.l.ij.viij.coł.de iur.emphi.j.Et ad⸗ de ad materiam huius aut᷑.ꝙ pꝛelati nõ poſſunt infeuda⸗ re res que ſunt de menſa eccleſie:vt concludunt innoc.et panoꝛ.in.c.vt ſuper.ex.de reb.eccle.alie.vel non.⁊ in.c.fi. ex.·de feudis.Et que dicantur de mẽſa eccleſie vide glo. notabilẽ ĩ cle.j.de exceſ.pꝛela.in glo.magna.in verbo ad menſam:⁊ ibi de ʒabarel.per car.ĩ dicto.c.de feudis.⁊ ibi Imol.doc.i cle.j.de reſcrip.ino.ĩ.c.ij.ex.de ſta.mo.⁊ idẽ iaſo.hic in.ij.coł.in ver.fina.Sed ego quero vtrum va⸗ . leat conſuetudo ꝙ pꝛelatus poſſit infeudare bona eccle⸗ ſie:dico ꝙ ſi alienatio eſt manifeſte dãnoſa eccleſie tunc requiritur conſuetudo tanti tempoꝛis: de cuius contra⸗ rio non extat memoꝛia aut eſt manifeſte vtilis eccłie in⸗ feudatio ⁊ tunc pꝛeſcribitur ius infeudandi ſpacio.xxx. annoꝛum aut eſt dubium:⁊ tunc requiruntur. xl. anni ita concoꝛ.diuerſe opiniões glo.nico.de neap.⁊ iaco.de bel. ⁊ itavult bal.in effectu qᷓ;uis non ita clare ĩ.c.j.⁊ ibi iaco. de aluero.in.vj.coł.verſi.ſed concoꝛdando omnes opini ones.de his qui feudum daſe poſſi nnt zn ib. feudoꝛum. W ec aut᷑.ſᷣm vltramontanos S Ec vſus. potius venit confirmando qᷓ; derogando:nam idem erat iure veteri vt col ligitur in coꝛpoꝛevnde ſumiturvbi recitat᷑ ius vetus codicis ⁊ hoc puto verum qͥcquid dicat glo.Ex tex.iam dicram ſi vominin rranſ a die otmaeris. n e . onationes in pias cauſas colla⸗ Llud te valẽt vſq; ad quingentos ſolidũ Inſinus⸗ Re Gſine inſinuatione ⁊ non vltra excepta imperiali tio an req; Doonatione quevalet vſq; in infinitũ. Modo po rat᷑ in do⸗ ne ꝙ hodie eſt conceſſum etiam pꝛiuatis vt vſq; ad quin⸗ natione fa gentos ſolidos poſſunt recipere ſine inſinuatione: vt.l.ſi cta aͤci⸗ quis argento /j. de donatio.an eccleſia poſſit recipere as cauſas glo.ꝙ ſic.tu dic ꝙ non:quia lege non cauetur ⁊ erubeſci⸗ mus ⁊c̃.vt in aut᷑.de trien.⁊ ſe·S.ↄſideremꝰ.¶ Itẽ q̃rit gl. Donatio anvalet donatio ſi ↄferat᷑ ĩ abſẽtẽ.Et circa hoc dic ꝙ aut facta ĩ ab⸗ ↄſideras legatũ aut donationè: ſi ↄſideras legatũ valet ſẽtẽ an vs ſiue ſit pñs legatariꝰ ſiue abſẽs: qꝛ nõ refert cũ qͥ de ſupꝛe leat. mis ſuis loquatur ⁊c̃.vt.ff. de le.ij.l.cũ prᷣ.Scũ donatiois 2 Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ſunt ff. de tu. 2. cu. da. ab his. ¶ In glo. que incipit quãdo Venire Z alius in fi.ibi ⁊ non economus.immo ipᷣe idem c obli⸗ factũ ſuuʒ gauit vel alienauit repetet:quia ⁊ veniet contra factũ ſu⸗ an poſſit et.l.non idcirco/de codicillis:aut conſidero donationẽ ⁊ tunc aut conſideras ius vetus.⁊ tunc erat neceſſaria ſti pulatio:⁊ ideo inter abſentes nõ poterat fieri vt inſti. de inutili ſtip·S· inter abſentes ⁊ de cõtrahẽ.⁊ comi.ſtip.l. optimam.aut conſideras iura noua ⁊ m ea poteſt fieri donatio nudo conſenſu vt dicta.l.ſi quis argentum.⁊ in⸗ ſti. de obli. ex conſenſu in fi.debet tñ fleri mediãte nũcio vel epła:vt.l.labeo.ff.de pactis. Ad ditio Iſta eſt bona lex ſᷣm cp.in pꝛi.⁊ qͥcquid U.· dicatur hic in caſu iſtiꝰ.l.hodie põt do⸗ nari cuilibet vſq; ad quingentos aureos ſine inſinuatio⸗ ne in. l. penulti:j de do.ałs de iure communi in contracti bus inter viuos locus eſt inſinnationi:vt hic ⁊ alijs vul. iur. limita tamen iſtaʒ.l.⁊ dicas de ime canonico quo in re valent donationes excedentes ſũmã quingentoꝛuʒ au reoꝛuʒ facte eccłie a quocũq; flãt ſine imꝑatoꝛe vel pꝛiua to.no· hoſt.et io.and.in.c.fi.de ſolu.fa.caſunt qͥ opes.xvj q.iiij.in cle.ᷣfi.de deci.cum.ll.imꝑatoꝛũ ſuꝑ iſtis inſinua⸗ tionibus flendis nõ potuerunt eccłie pꝛeiudicare no.i.c. eccłia ſancte marie ⁊ in.c.que in eccłiarum.ex.de ↄſtitu. idem panoꝛ.in.c.fi penul.coł.de ſolu.ex.de quo per abbs tem.in.c.relatum.ij.ex̃ de teſta.per bar.ĩ.l.j.S.de ſum.tri. ⁊ vtrum donatio poſſit fleri in abſentẽ:dic vt hic per cy. ⁊ bar.in fine de quo per glo.hic interueniente nũcio que pꝛo abſente donationem acceptet ⁊c.de quo in.l.abſente ⁊ ibi bar.ff.de dona.in.l.ſi cum coꝛnelius·S.· j.ff.de ſolu. ſi vero donatio flat pauperibus ſiue eccłie ſempervalet do natio non habita differentis ſi pauperes ſunt pꝛeſentes vel aliquis pꝛo eccleſia quũ deus ſemper cõſentit quum ⁊ ipſe requirat dari pauperibus:vt ĩ diuina ſcriptura pa tet ſᷣm cy.hic de quo per inno.⁊ io.and.in regu.qui tacet Se egulut e. Wobil 6 obilia deo conſecra⸗ EF Ancimus *ta non alienãtur niſi in cauſã redemptionis captiuoꝛuʒz. h. d. Diuide ĩ tres partes quia in pꝛima pꝛohibet vſq; ibi ſed ab his.ibi punit vſq; ibi exceptavidelicet.ibi ꝑmittitvſq; in fi. ¶ Sʒ quomodo vendicat epiſcoꝑꝰ res alienatas al terius eccleſie:reſpondeo vt glo.qꝛ erãt res epiſcopales qð intelligo verum quando yconomus eſt negligens in vẽdicãdo ⁊ hoc pꝛobatur ratione ⁊ lege.ratione:qꝛ vbi ſubditi ſunt negligentes in vendicãdo ſuperioꝛes vendi cant:vt in aut᷑.de mãda.pꝛincipum ·S.ſi tibi.⁊ pꝛobat tex. in.l.abſũt.ff.de tu.⁊ cu.da.ab his.de yconomo non eſt du bium. ſi repetit quia ipſe eſt cui res eccleſiaſtica guber⸗ nãda mandatur:vtx j.c.l.iubemus.in pꝛĩcipio.Sed de ſa⸗ criſta eſt miruʒ.⁊ ex hoc collige ꝙ cui omittitur rei cuſto dia videtur eſſe commiſſumvt rem ſibi cõmiſſam poſſit re petere ſi ei auferatur. Itẽ pꝛobatur.in.l.j.j. ſi per vim vel alio modox.l.fi'. de pactis conuen. Itẽ op ꝙ eccłia nõ debeat locupletari cum aliena iacturã. So.vti glo.i¶ Itẽ oppo.cum actio in factum detur in ſubſidium vt.l.j.ct.ij. ⁊.lqͥtiẽs.ff.de pꝛeſcrip.verb.quo cõcurrit cũ alijs.Huiꝰ timoꝛe: dicunt quidam ꝙ dantur diuerſis caſibus: nam aut res extant in pꝛopꝛia foꝛma ⁊ vendicãtur reivendica tione: aut extant ⁊ non in pꝛopꝛia foꝛma ⁊ repetunt᷑ cõdi ctione ſine cauſa:aut nullo mõ extãt ⁊ agitur in factũ ad Actio ĩ fa pꝛeciũ:⁊ ita ſentit gloſ. Sed vltramontani dicũt ꝙ actio ctũ an cõ⸗ in factum poteſt concurrere cum alia extraoꝛdinaris currat cuʒ que exequitur:et ideo dicunt ꝙ aut res extat in pꝛopꝛia glia actio foꝛma ⁊ agitur rei vendicatione:aut extãt foꝛma mutata ne eoꝛdi vel nullo modo extant ⁊ agitur actione in factum ⁊ con⸗ naria? ai economi:ar. in aut.de man.pꝛinci · S dictione ſine cauſa: ⁊ foꝛte vtili in rẽ:ſʒ de pꝛimis duabꝰ non eſt dubiuʒ actio in factũ cõcurrit cũ vtili aqlia: vt.l. qui occidit · S. in hac ⁊. l.it ſi obſtetrix.ff.ad.l.ad⁊ hecvi detur ſentire glo.in.l.ſi cuʒ exceptione ·S. eũ qui.ff. ꝙ me. cã.¶ Itẽ op. ꝙ res eccłie vendicari non poſſint cum non ſint in bonis alicuiꝰ. Rñdeo vt glo.aut ergo ſunt confla⸗- ta ⁊ vendicãtur per vtilem in rem etiam ſine adiectione aliqua:aut non ſunt conflata ⁊ tunc vendicantur adiecta cauſa de iure eccłie:vt.l.jS. ꝑ hanc.ff.de rei vendi.q¶ Itẽ op.de aut᷑ pꝛeterea hic poſita. So.vt gl. ¶ Itẽ quero qui⸗ bus caſibus detur in factũ actio?⁊ dic vt glo.¶ Itẽ que⸗ rit glo.an idem ſit in cauſa pauperũ ⁊ dicit ꝙ ſic: ſed ego non extenderẽ.l.iſtam.¶ Itẽ op.ꝙ lex non reſpiciat pꝛete rita. So. vt gl. ¶ In glo. que incipit cũ foꝛte. ibi alicuius capelle qð puto verum in ſubſidium dobte zneligen. um cum ipſo iure non teneat. Ad ditio Adade ad iſtam aut᷑.a. aurum habet ec⸗ cleſia.xij.q.ij.vbi fauoꝛe anime ⁊ paupe rum conceditur rerum eceleſiarum ſacrarum ⁊ aliarum venditio:vt fecerunt babuonij qui cuʒ nabuchodonoʒoꝛ ceperunt iheruſalem abſtulerunt vaſa de templo domini de cõſe.di.j.ca.veſtimenta.abutẽdo iam dictis bonis ec cleſie ⁊ non in pauperibus exponendo qð fecerunt dicti babilonij. Item duz dicitur hic ꝙ pꝛelatus poteſt vendi care bona eccleſie vendita aliter q; tribus caſibus hic cõ tentis ⁊ in dicto ca.aurum.Quero quo iure vendicat pꝛe latus cum non ſit dominus:ſed ſolus adminiſtratoꝛ: vt ĩ c.ij.⁊ ibi panoꝛ.ex.de dona.de quo in.c.petitio.⁊ ibi per doc.ex.de pꝛocura.dico ꝙ pꝛelatus vel rectoꝛ eccł ie rem eccłie vel ius non poſſunt ſuo nomine petere:ſed nomine eccłie vel conuentus pꝛelaturam vel rectoꝛiam peterent ſuo nomime ſicut vſufructuarius vendicat vſũfructũ ſuo nomine:vt in.l.j..fi.de no.op.nũcia.ff pꝛobatur in.c.pñ tium. de teſti.li.vj.⁊ ibi do.⁊ phil.franc.per ĩnoc.in extra uaganti que incipicbat.ad hoc fa.qð no.in.iij.gl.in.c.cõ querente.ex.de offi.oꝛd.⁊ ĩ.c.abbate.deverb.ſig.⁊ hoc po teſt non ſolum rectoꝛ pꝛopꝛius eccleſie:ſed etiaʒ ſuperioꝛ yt epiſcopus vel alius per iſtum tex.iuncta gl.vt no.bar. ĩ dicta.l.j.S·fi.coł.fi.ad fineʒ de no.op.nũ.⁊ ita tenent ca noniſte in locis ſupꝛa alles is. vaſa ſuperfkuua in dek⸗ acra vaſa ſuperflua in defe . Meterea. ctũ alioꝛum mobiliũ ꝓpteres Aalienum poſſunt alienari.h.d. ¶ Quero quali⸗ ,e=Ater. hec aut᷑. veniat ad. l. codicis. reſpondco ſi conſideras pꝛincipium.l.quod eſt pꝛohibitoꝛiũ iſta aut. venit derogando/ſi conſideras finem qui eſt permiſſoꝛiꝰ venit addendo. ¶ Op.vt glo.qꝛ videtur manere ſacruʒ ⁊ confractum:ſed immo non vt in gl.¶ Item op. ꝙ extuna ri non poſſit res ſacra.So.vt glo. Iñ glo.que ĩcipit lex quis. Vaſa ſa⸗ cra an poſ ſint vẽdi pꝓppter es alienum. codicis in fi.ibi hic in alio ⁊c᷑. ⁊ ᷣm hoc venit addendo. Sed ſi conſideras pꝛincipium venit derogando. ¶ In glo.q incipit.i.ↄfracta in fi.ibi.lʒ.fi.per reſpectum ad ma⸗ teriam non per reſpectum ad genunſier xrinnetl . mmunis eſt eccleſis a lu⸗ Ancimus. cratiua deſcriptione.h.d. (NOp. de auk. ſed nen ti. Sorve g, Rac- B. WSp T inter. ccłia ⁊ ciuitas ĩ hac.l.ſoꝛt 6 EL. triplex pꝛiuilegiũ. pꝛimũ ſoꝛtit HRAlongeue pᷣſcriptionis cẽtũ annoꝛum. Secũdũ ꝙ dominium ſine traditione querat ĩ quattuoꝛ caſibus. Tertiũ ius ypothece pſᷣʒ quoſdãch.d.¶ Diuide ĩ qnq; ꝑtes:qꝛ ĩ pᷣma ponit᷑ dictũ qͥ ↄfert᷑ pᷣuilegiũ iuri pu-⸗ blico ⁊ diuĩo vſq; ibi:ſʒ ⁊ ſi in redẽptionẽ. ibi extẽſio pꝛi uilegij ad captiuos vſq; ibi ⁊ nobis. ibi declaratio pꝛedi cti vſq; ibi.in his autein omnibus.ibi pꝛiuilegium vſq; ibi hec autem. ibi limitato omnium pꝛemiſſoꝛum vſq; in finem.¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ hec.l.facit diffe⸗ rentiã inter ius publicũ ⁊ diuinũ/ex parte vna oppoſitũ ad pꝛinatũ ex alia.¶ Itẽ eſt ſciendũ ꝙ hic loquit᷑ tatũ in quattuoꝛ caſibꝰ.ſ.ĩ hereditate legato vł fideicõmiſſo do natione ⁊ vẽditione ⁊ nõ ĩ alijs.ſ Nota ꝙ ius diuinũ exe quat᷑. Itẽ ꝙ pie cauſe debent pꝛiuilegiari.¶ Itẽ ꝙ longũ tempus vice hominũ eſt centũ annoꝝ. tẽ ꝙ dominiũ ſiue poſſ.q̃rit᷑. Itẽ ius ypothece ſᷣm quoſdã.¶ Quero q̃ pᷣuilegia hẽat hic eccleſia ⁊ ciuitas.Rñdeo duo ſᷣm oẽs ſ.pꝛeſcriptionis ⁊ trãſlatiõis dominij.Alij addũt ꝙ etiã habent ypothecã non quantũ ad legata qꝛ illð habent ꝑ aliam legem ſed quãtũ ad alios ↄtractus.ſ.emptionis ⁊ venditionis.Sed hec opinio non eſt multũ invſu ſed po tius alia. ſiꝙ ſolu hic habeãt duo puilegia. ⁊ qð hic dicit de ypotheca referatur ſolum ad legata vt dicit littera ⁊? quid velit dicere tex.q dicit de pꝛimis ꝑ d euidẽ tiaʒ ſcias ꝙ in contractibus pᷣma perſona eſt contrahen⸗ non habebit in ea pꝛiuilegiũ per nanolese 4 Pa quero onis. tis in her editate ⁊ legato pᷣma perſona qui poſſit conue⸗ niri eſt hereð.habet ergo pꝛiuilegiũ contra ghentẽ ⁊ eiꝰ heredem heredis: ſed cõtra alios extraneos non. ¶ Sʒ uare dicit de extraneis cũ ipſi ↄueniri non poſſint. Rñ eo aut conſideras perſonalẽ actionẽ ⁊ ita contra extra neos nõ datur.ideo quantum ad eã nõ eſt neceſſaria limi — = 1 2 De Sacroſanctis Eccleſiss. Fo. XV. tatio. aut conſideras realẽ. ſ.rei vendicationẽ t hec ptra quęlibet poſſeſſoꝛẽ dat᷑:⁊ ideo in hac fuit neceſſaria limi tatio.ſ.ꝙ ſi agatur contra contrahentẽ vel eius heredem vel ↄtra heredẽ legãtis ⁊ heredeʒ heredis habeat eccłia ⁊ ciuitas hoc pᷣuilegiũ vt ſi non obijciatur pꝛeſcriptio ni ſi longeua.ſ.centum annoꝛum.ſi autem contra alios aga tur tunc ſpacio longi tempor excludantur:ſed in petitio ne hereditatis non viderur poſſe adaptari hec limitatio qꝛ hec datur contra alios poſſeſſoꝛes ſine titulo ⁊ heredi non autẽ ↄtra heredẽ vel heredis heredẽ:⁊ ideo videtur ipſa ↄtra quoſlibet cõpetat vt in centũ annos ſine aliq̃ mitat ione ⁊ hoc in petitiõe hereditatis directa:in fidei commiſſoꝛia vero poſſet adaptarilimitatio.ſi eẽt relicta hereditas per fideicommiſſum eccleſie vel ciuitativt tũc fideicommiſſoꝛia hereditatis petitio contra heredẽ ⁊ he redis heredẽ duret centuʒ an.ꝗ alios.xxx.⁊ hoc foꝛte vo luit glo.que dicit ꝙ in petitione hereditat poteſt adapta ri.¶ Op.ꝙ nullo tempoꝛe ius publicum tollatur:vt ĩ pꝛoe mio.ffoꝝ.So.aut conſideras ius diſponens ⁊ factum ab eo.⁊ publicum a publico factũ:⁊ iſtud non recipit limita tionẽtvt in contrario:ſi ꝙ dr̃ ius eſt adeo factum vel pu⸗ blice factum:⁊ iſtud limitatur tempoꝛe:vt hic.( Iteʒ op. ꝙ res publica ſumat᷑ pꝛo re publica romana tm̃:vt.l.cũ vectigal.ff de verb.ſig. So.vt glo.quia impꝛopꝛie accipi tur res publica:poſſet etiam intelligi hic de re publica ro manoꝛũ ſi conſderemus tpᷣs poſt tranſlationem in pꝛin⸗ cipem.¶ Itẽ op.ꝙ infinitas non euitetur:vt.l de ſen. q̃ pꝛo eo.So.vt plene ibi dixi. Itẽ op.de.l.in omnibus.ff. de diuer. ⁊ tempo.pꝛeſcrip.Sõ.vt gloſ.vel melius dic ꝙ aut quero de iure ſiſcali vel ciuitate romana ante tranſia tion ẽ ĩꝑij ĩ pꝛicipẽ ⁊ hñt ſuas.xl.an.vt.j.de pᷣſcri.xxx.an. aut qrſ de alijs ciuitatibꝰvel de romana poſt traſlationẽ iperij in pꝛincipeʒ ⁊ tunc in quattuoꝛ caſibus hic poſitis hñt hãc pꝛeſcriptionẽ: in alijs nõ.vt in contrario.ſ Itẽ op.de.l.eum.j.de fundo rei publice.So.vt gl.¶ Item op. de.l. pꝛeſcriptioj/de oꝑi.pu.So.ibi loquitur de re publi⸗ ca ⁊ que ĩ publico vſu eſt que nullo tempoꝛe pꝛeſcribitur hic de publica:que tamen non eſt in publico vſu. ¶ Itẽ quero an eccleſia acquirat dominium ex ſolo titulo em⸗ ptionis ⁊ ſi non numerauit pᷣciũ.⁊ dic ꝙ nõ vt ĩ gl.¶ Itẽ quero an poſſeſſionem querat ſolo titulo:qꝛ dic ꝙ non vt glo.ſ¶ Itẽ quero an ſi pꝛimo vendit vni eccłie ⁊ nõ tradit poſteã alij ⁊ tradidit que pꝛeſeretur:⁊ videtur ꝙ ſecunda ar.l.quotiens:ſ/de rei vend.ſed tu dic ꝙ pꝛima eſt potioꝛ ſi exſoluerat pꝛecium qꝛ cum ex ſolo ti.acquirat domini⸗ um patet ꝙ venditoꝛ non poteſt poſtea in ſcvᷣm trãſferre dñium cũ non ſit dominus.i Itẽ quero quomodo hic ac cipiatur donatũ:dicũt quidã ꝙ ſiue inter viuos ſiue cau ſa moꝛtis ⁊ hoc quia pꝛofertur a lege als ſi ab homine re ferretur ad donationẽ inter viuos niſi fleret moꝛtis men tio:vt.l.donatum.S.alienationis.ff. deverbo.ſig.Alij di⸗ cunt ꝙ ſolum refertur ad donationẽ inter viuos cum.õ. dixerit de hereditate ⁊ legato.Tu dic ꝙ ↄpꝛehẽdit ⁊ do⸗ nationem inter viuos ⁊ cauſa moꝛtis:qꝛ de ea non eſt ha⸗ bita mentio.õ. Altio hec lex ẽ in ar.ad duas queſtio⸗ nes:pꝛima ẽ ꝙ ſi feci pactũ cũ cribanario ꝙ coqueret mi ti panem pꝛo me ⁊ familia mea ⁊ ſingulis annis darem ibi. xx. ſoliðᷣ.⁊ tunc habebam duos filios ⁊ poſtea ſunt mihi nati plures ⁊ familia aucta ꝙ non teneatur coquere pꝛo pꝛecio conuento ne in infinitũ poſſit augeri familia ⁊ obligatio cribanarij. Nec obſtat ꝙ ꝓmiſit coquere mi ratoꝛem.ff. de acquir.poſ.qð eſt lure eccleſie contra hatur qꝛ tunc ſine traditione nõ trãſ⸗ fertur in eccleſiam dñium ſᷣm ange. 1 alios ĩ. l.j· S. pꝛocu⸗ ratoꝛem. ff. d qð eſt ſingulareᷣm iaſo. hic in ij.coł.poſt pꝛin. Itẽ inq;tum in hac.l.dr̃ ꝙ reſpublica in pꝛeſcriptionibus gaudet pꝛeſcriptione centum annoꝛum ⁊ idem in eceleſia ᷣm iſtam.l.lʒ hodie ſola romana eccle⸗ ſia gaudeat pᷣuilegio cẽtũ ãno.lʒ xo hodie eccłia gaude at.xl.ãnis dẽpta romana:vt ĩ aut.ſeq̃n.vt ĩ.c.de quarta.⁊ c.illud.ex.de pꝛeſcripti. Limita pꝛedictã theoꝛicam ſin⸗ gulariter ⁊ no.iſtud canoniſte qð iura dicẽtia ꝙ eccleſia hodie gaudeat in pꝛeſcriptiõe.xl.annis iuribus ſupꝛa ał. dicas iſtud eẽ ſingulariter veꝑ ĩ rebus ĩmobilibꝰ que ſũt yeri dominiij eccleſie:ille enim minime pꝛeſcribuntur mi⸗ noꝛi ſpacio q;.xl.ſecus in his que ſunt ſolum quaſi domi⸗ nij eccleſie ⁊ ſic pꝛo quibꝰ eccleſie non competit reivendi catio:ſed publiciana in iſto caſu contra eccleſiam ita be⸗ ne pꝛeſcribitur. x. annis inter pꝛeſentes ⁊.xx. inter abſen⸗ tes ſicut contra quemlibet pꝛiuatum ita perpulchꝛe re⸗ fert Ange.notabiliter in.l.ij j.vt rei dona.vbi dicit ꝙ ita dicebant bar.frater ſuus bal.in.l.ſi finita· S. de vectigali⸗ bus. ⁊ ibi nihil inuenitur. ff.de dam.infect.ſᷣm iaſo.hic in v. coł.vide tñ ang.⁊ imol.i.l.vſucapiõe.ff.de vſucap.F al lit etiam pꝛedicta theoꝛica in actionibus perſonalibus qꝗᷣ licet competant eccleſie tamẽ tolluntur ſpacio.xxx.ãnoꝝ ⁊ idem dic de alijs actionibus quarum alique claudun⸗ tur ſemeſtri: vt in redhibitoꝛia vel quanti minoꝛis vel in actione de dolo que biẽnio tollitur: etiam ſi eccleſie com⸗ petit. ⁊ hec no.pꝛo limitatione fere totiꝰti.ex.de pꝛeſcri. ⁊ dicas ꝙ in omnibus iſtis ita pꝛeſcribitur contra eccle⸗ ſiam ſicut contra pꝛiuatum ᷣ̃m ſcriben ibi ita tenent glo. io.fab.⁊ ſcriben.in aut᷑.ſequen.⁊ conſueuit allegari iſta.l. ꝙ quilibet in dubio pꝛeſumitur viuere vſq; ad centum an nos niſi pꝛobetur moꝛs:lapſis tamen centum annis vtrũ pꝛeſumatur moꝛtuus:iſte tex. videtur ꝓbare ꝙ ſic: dic vt per ſali. hic per.glo.bar.⁊ doc.in.l.ij·S. ſi dubitetur.qᷓ;ad⸗ mo.teſta.ape.ff.de quo hic plene per iaſo.in.v.coł.vᷣſi.ſe⸗ ptimo nota.⁊ notes vnũ ꝙ q;tũcũq; aliquis pᷣſumat᷑ viue re per dictum tempus tamẽ dictam pꝛeſumptionẽ opoꝛ tet allegare ſᷣm Bal.in.c. ex tenoꝛe.ij.colũ.ex deteſt in.l. ſi adulterium cum inceſtu ·S idem pollioni.ff. de adult.fa. l. ij. de excuſa. vete ·. · B — Pieſeriptiones.x. Bas actiones. at vhram n cłia ſũt redacte ad.xl. alie minoꝛes pᷣſcriptio⸗ nes non mutãtur eccleſia romana vtitur pꝛiui £ legio centũ ann. ̃m quoſdaʒ. h. d. DHiuide in tres partes: quia pꝛimo tradit regulam in maioꝛibus pꝛeſcriptiõibꝰ vſq; ibivſucapiõe.ibi põit regłaʒ mĩoꝛibꝰ pſcriptiõibꝰvſ q; ibi ſola.ibi ponit exceptionẽ.i¶ A pᷣma regula vſq; in fl nem pone caſum in terminis hoc modo querit᷑ ſic. Quia multe leges varie loquuntur de pꝛeſcriptionibus contra eccleſias cõpetentibus ideo peto quid ſeruare debeam. NReſpondetur ꝙ vbi contra pꝛiuatum.x.vel.xx.vel.xxx. an.pꝛeſcribentur contra eccł iam.xl. In minoꝛibus pꝛe⸗ ſcriptionibus ſoꝛtiũtur ius cõe.Sed eccłia romana gau det pꝛiuilegio centũ anno. ¶ Ad declarationeʒ tex que⸗ ro q̃ ſit pꝛeſcriptio.x.vel.xx.an.Reſpondeo quando rem alienam poſſideo immobilem bona fide ⁊ iuſto ti.pꝛeſcri bo ↄtra dñm ꝑꝛeſentem facio.x.anno.ſine titulo/vel ſine bona fide pꝛeſcribo ſpacio.xxx.anno.vt pbãtur hec.in.l. ſi quis emptionis·j.de pꝛeſcrip.xxx.an.⁊ hec contra pꝛi⸗ Pꝛieſert gitur ia uatum:contra eccleſiam in omnibus pꝛedictis caſibus pᷣ ptio.xl.an tempoꝛe conuentionis. Itẽ ẽ hic argumẽtũ qð de moꝛ ſcribitur ſpacio.xl.an.⁊ vſucapio habet locum vbi rẽ mo no. q̃tr bʒ te alicuius poſſit pꝛobari per inſtrumẽtũ:nã ſi habeo in-⸗ bilem alterius poſſideo bona fide⁊ iuſto ti.pꝛeſcriptis q̃ locũ õ ee⸗ MWoꝛs an ſtrumentũ in quo continetur ticium contraxiſſe tali die ? Aienni locum habebat quando fiſcus rem alienamven cleſiam. poſſit ꝓba pꝛobo poſt illam dieʒ ſunt lapſi centũ anni interea pꝛe ebat vt ſuam:naʒ dñs rei poterat eã vendicare vſq; ad ri ꝑ inſtru ſumptione pᷣſumet᷑ moꝛtuum eſſe ꝑ hanclegge. quadrienniũ ab emptoꝛe hodic emptoꝛ ſtatim eſt ſecurꝰ mẽtum. Ad d itio. Addeꝙ iſta lex ẽ notabilis ⁊ ſubtilis ? ſed dñs rei poteſt ad pꝛecium agere contra fiſcum·j.qua hi ⁊ familie mee quia intelligitur de familia quã habebã vario modo legitur ꝑ cy.poſt pe.de bel. per. hic ſᷣm iaſo. Et nota hic caſuʒ ſᷣm bar.⁊ alex.mirabi⸗ m caſum ꝙ eccleſia habet dominium ſine traditione: ſʒ non poſſeſſionẽ que ſine traditione regulariter nõ acqui⸗ ri᷑: vt in.l.deniq;.ff.qui.cau.maio.⁊ in. l. cum heredes.ff. de acquir.poſſ.de quo per glo panoꝛ⁊ alios in.c.ij.ex.de conſuetu.vbi notat᷑.ꝙ de ↄſuetudine poteſt induci ꝙ ipᷣo iure abſq; traditione poſſeſſio tranſferat᷑ ibi per archi. ⁊ alios:⁊ aduerte inq;tum in hac.l.dicitur ꝙ ſolo contra etu in eccleſia dominium tranſfertur:verum niſi cum pꝛo driennium. dabatur ergo pꝛeſcriptio olim emptoꝛi con- tra dñm rei:hodie fiſco contra dñm rei.⁊ hee pꝛeſcriptio nes non mutanturvt hic. Item ſunt conſiderãda quattu oꝛ iura pꝛimo.l.vt inter diuinum.que ĩ quattuoꝛ caſibus tm̃ dat eccleſie pꝛiuilegium cen.ann.poſtea eſt aut. vt ro mana eccleſia que videtur confirmare dictã.l vt centum annos habeat.poſtea ſuccedit aut᷑.hec conſtitutio in no⸗ uat ⁊ autde eccleſiaſti.ti.que videntur pꝛopter rationeʒ quam aſſignat:que ita conuenit romane eccłie ſicut aliſs videtur coꝛrigere:⁊ pꝛopterea dicunt quidam ꝙ hienon dʒ eſſe clauſula iſta ſols romana licet yrne. poſuerit.veꝝ yr. ⁊ glo.que tenent hanc opinionẽ poſſunt tali rõne mo⸗ ueri qꝛ ti vt romana eccłia videtur loqui ſpãliter in ec⸗ cleſia romana vñ licet poſtea ſequẽtes aut᷑.gñaliter coꝛ⸗ rigat ſpẽs eximitur de genere . vt ſic ille ſi pecialis titulus nõ coꝛrigatur. Et ſi oppo.ꝗ eos ꝙ in nigro loqui videt᷑ de alijs eccleſijs:ipſi intelligũt de illis qᷓ immediate ſub⸗ ſunt ecckie romane.⁊ ſᷣm eos coꝛrigetur ſolũ lex inter di uinũ.que oĩbus eccłijs ↄcedebat cẽtũ annos.⁊ ſi dicas nõne lex vt inter diuinũ.loqtur in quattuo: caſibꝰ ſpaãli⸗ bus tm̃ ergo nec ipſa cum ſit ſpecialis deberet coꝛrigi⸗ Reſpodeo lʒ ſit ſpalis in quattuoꝛ caſibꝰ eſt tñ generalis quo ad oẽs eccłias ⁊ ideo coꝛrigetur.⁊ hac opinionẽ tʒ glo.⁊ yr. ⁊ canoniſte ſed vltra motani dicũt coꝛrigi diectz- aut. vt eccleſia romana. per aut᷑.hec ↄſtiturio inouat.· cu⸗ ius ratio eſt gñalis ad oẽs eccłias:nam licet lex in pꝛin⸗ cipio ſit ſpecialis ſi tñ poſtea ſit gñalis in aliqua ſui ꝑte/ tota dr̃ generał lex. vt.l. regula.ff. de inr. et fac.igno.⁊ ſic pm eos clauſula ſola hic eſſie non debet. tene ergo qð vis ¶ Quero ergo quõ hec aut.veniat ad.l.codicis: Rñdeo q;tũ ad illos q̃ttuoꝛ caſus in quibꝰ cccłia habebat centh annos venit coꝛrigendo/qꝛ hodie ſunt ſolũ·xl.ſed quãtũ ad alios caſus in quibꝰ habebat longum tẽpus:vt puati venit addẽdo/vł augmentãdo dãdo ei.xl. annos.i Op. ꝙ nõ habeat tantũ tẽpus imo bꝛcuioꝛi tpᷣe qᷓ; contra pꝛi⸗ natum:vt in aut.de ſan. epiſ.S. ante penul.So.dicũt qdã ꝙ ibi eſt quidã caſus ſpãlis:qꝛ cum bona debeãt als do⸗ nari fiſco ⁊ dantur eccłie ⁊ ſic habet hoc ꝓ ſe: ergo habe⸗ at cõtra ſe illud. Sed ego puto ꝙ alia ſi rõ.ſ.vt cito puni at ecckia delinquẽtes. cito puniãt᷑ non eccłia.¶ Itẽ op.cum lex inter diumũ. lo quatur in quattuoꝛ caſibus ſpalibus debet eximi a gñe⁊ non coꝛrigi: vt. l. in oĩbꝰ de reg.iur.⁊.l.vxoꝛem·S· fcliciſſt ¹ mo. de le.uij. So.lIz loquatur in quattuo: caſibus ſpãlibꝰ eſt tñ generalis quo ad oẽs eccłias/pꝛeterea ſpecies exi mitur a genere niſi genus ad eã ſpecialiter ſe referat: vt cſt hic:nam aut᷑.hec cõſtitutio ſpaliter facit mentionèe hu ius a ideo eãâ coꝛrigit ⁊ ałs nil coꝛrigeret. Modo q̃ro quãto tpᷣe eccleſia pᷣſcribat õᷣ aliam ecckiaʒ ⁊ videt᷑ ꝙ cõi tẽpoꝛe qꝛ cum quelibet fit pᷣuilegiata neutra vtetur pꝛiui legio cõtra aliã ⁊ ſic reducẽtur ad ius cõe.⁊ ꝓ h̊ videtur caſusꝗ·ad trebelł.aut᷑.niſi rogati.in contrariũ videtur.l. — ex qui.ca.ma.quid er f o: Ego dicã pꝛimo m tramõtanos qꝛ ecclcſia q̃ pꝛeſcribit nõ habet pᷣuilegiũ ſed illa ↄtra quã pꝛeſcribif᷑: ⁊ ideo non põt dici ꝙ pꝛiuile ſtitutionẽ militi ⁊ minoꝛi.ſ.leſio ⁊ abſentia uiris. Hi L giatus vtatur pꝛiuilegio cõtra pꝛiuilegiatũ/ſed ipſi benc Dicunt ſed nõ clare.⁊ ideo dic ꝙ duo ſunt q̃ faciũt dari re 1 minoꝛi leſio ⁊ etas dat ei reſtitutionẽ: vt. l. naʒ ⁊ poſtes 5Sſi mĩoꝛ.ff. de iureiu.ita eccł ie dat̃ qñ eſt leſa: ſʒ ita eſt ꝙ ecckia pᷣſcribẽs nõ ẽ leſa ĩmo aliã ledit:g nec puilegiata illa 3 quã p̃ſcribit᷑ eſt leſa & puilegiata: vt õ eã nõ currat pᷣſcriptio niſi xl.an. vtitur ergo puilegiatus.i.cccłia leſa Pꝛluile⸗ giat?ꝰ pᷣ⸗ pꝛiuilegiato.Si ergo q̃ris an pꝛiuilegiatus vtatur pꝛiui nilegiatũ coõtra non pꝛiuilegiatũi. eccleſiam nõ leſam ſed ledẽtem et per hoc tollitur ratio pꝛima:qꝛ loqtur vtroq; exiſtente legio contra pꝛiuilegiatũ diſtingue ſic:qꝛ aut loqmur de an vtatur pꝛiuilegijs incluſis in coꝛpoꝛe iur.aut de non inclu.ſi lo⸗ ſuo pᷣuile Lio⸗ noꝛi:vt ex.de reg.iur.c.pꝛiuile „ quoꝛ de puilegijs ĩcluſis in coꝛꝑe iu.aut pꝛiuilegia ſe ha⸗ bent pᷣm magis ⁊ minus: aut ſunt equalia. ſi ſe habẽt ſᷣm magis ⁊ minus tũc maius pᷣfertur.ſi concurrat cum mi⸗ la. et. ff. de mino.l.ſi ex cã. 5Sſi apud. et.l.verũ.S.j.ff.pꝛo ſocio Aliqñ pꝛiuilegiuʒ eſt par vtriuſq; tũc nullꝰ vtitur pᷣuilegio:qꝛ pꝛiuilegijs hinc inde ſublatis melioꝛ erit cõditio poſſidẽtis: vt.l.verũ.&. penul. ff. de mino.⁊.l.cum apud. in e.ti.et.l.cum mulier.⁊ d0 eſet facta mentio pmi ⁊ poſt poſitũ ⁊ facit.l.nec auus.·j. „ l. viro· S. de viro.ſo.ma.et.l.apud celſum.S marcellus.de krexecp. Si aũt loquimur de pꝛiuilegijs non incluſis in coꝛpoꝛe iur.tunc aut vnum pᷣcedit aliund in ſe et pᷣfert pꝛimũ:quia videtur ſcðm eſſe cõceſſum ſine leſione pᷣmi. vt l.qij · S merito.ff. ne quid in loco pu.niſi expꝛeſſe in ſcðᷣo — de natu.libe.aut ſunt cõceſſa ſimul:æ tunc aut vnuʒ eſt in ſpecie/et aliud in genere cõceſſum.tũc pᷣualet ſpeciale:vt l.vxoꝛẽ.· S. feliciſſimo.ff. de le.iij.⁊.l.in oĩbus·j. de reg. iu. aut vtrũq; ↄtinet genus ⁊ eſt gñale.vel vtrũcq; ſpãle ⁊ tc aut otinet diuiſibile aut ĩdiuiſibile ſi otinet diuiſibile tũc qᷣlibet partẽ capit: vt.l ſi foꝛtidianũ·de leg. ſi indiuiduũ ñ in odium delinquẽtium eſt vt rere contra euʒ cui ecc Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis tũc dicũt qͥdã ꝙ rõne dubit atlõis qᷣlibʒ puat puilegio: vt lI. duo ſunt titij.de teſta.tu.⁊.l.cũ ex pluribus.ff.de manu. teſt. Sed ego dicerẽ hoc vltimo caſu qñ cõtinet ĩdiuidu⸗ um ꝙ aut litigant inuicẽ ⁊ melioꝛ ſit cõduio ↄuẽti: vt. l. ſi quis ſeruũ · S· ſi inter.ff. de le.ij.aut agunt tertin ambo ⁊ tunc nulli ꝓd erit pꝛiuilegiũ rõne icertitudinis: vt dic. l.duo ſũt titij.de teſta.tu.et.l.cum ex pluribus.ff.de ma. teſta.¶ Itẽ qͥro:nunqᷣͥd cõtra pꝛiuatũ eodem modo pᷣſcri bat eccłia:Et videtur ꝙ ſic. vt.l.iij.ff. ꝙ quiſq; iur. Sed Eceęleſis dic ꝙ non.qꝛ illud verũ quãdo aliqd ad poſtulationẽ cõ⸗= an pᷣſcri⸗ ccditur:quia tunc nõ videtur conceſſum ſalubꝛiter nec fa bat pua uoꝛabiliter: ſed ex ĩpoꝛtunitate: vt.l.jij de peti.vo.ſubla. tuz vt ſint et ideo fit retoꝛtio in impetrantem. ſed hie non fuit con neceſſarij ceſſum ad poſtulationem eccłie: ſed ſalubꝛiter ⁊ fauoꝛa= xl.anni. biliter ergo non dʒ in eam retoꝛqri: vt.l.nulla.ff.de legi. ct ·. .. de legi. l. qð ftanr Srd nunqᷣd ĩ ciuitate eſt coꝛre⸗ ctum ꝙ ipſa hodie nõ habeat cẽtũ annos.gl:tenet ꝙ non niſi ſit immutatũ.vltramõtani tenẽt õ.pꝛimo per ronem gñalem q̃ eſt in aut᷑.hec cõſtitutio innouat. Pꝛeterea ipſi pꝓbãt per.l.j. de diuerſis reſcript .vbi qũ cõiter de duo⸗ bus q̃ritur ⁊ ad vnü tm̃ reſpõdetur idem videt eſſe rñſuʒ in altero ſic et hic. ſed tene glo.⁊ pꝛoba ſic:qꝛ nõ eſt nouũ ꝙ rõ coꝛrigatur:⁊ tñ non coꝛrigitur.ł niſi expᷣſſe dicatur. Ecce ꝙ filius fa.olum teſtari nõ poterat: qꝛ nõ dñs.ho⸗ dic eſt dñs aduẽtitioꝝ:vt.l.cũ opoꝛtet.de bo.q̃ li.⁊ tñ te⸗ ſtari nõ põt vt nõ.in.l.tam his.ff.de dona.caula moꝛtis ¶ Item depoꝛtatus olim teſtari nõ poterat qꝛ non habe⸗ bãat bona / hodie hʒ per aut᷑.bona·yde bo.ꝓſcrip.⁊ tñ non teſtatur ar.l.ſi is. ff. de teſta.⁊ ibi nõ.¶ Itẽ donario erat olim ↄtractus innomiatus qꝛ ſolo cõſenſu non perficie⸗ batur:hodie ꝑficit᷑ ↄſenſu ⁊ nõ eſt noĩatꝰ. Vel ſi dicas ꝙ ſit noĩatꝰ ſeq̃ẽ aliud ꝙ oli in ea hẽbat locũ ↄdictio ob caʒ qꝛ erat ↄctus ĩ noĩatꝰ hodie noĩatꝰ:⁊ nihilominꝰhʒ locũ condictio ob cauſã.ſic ⁊ hic licet coꝛrigatur.ideo iĩ ecclłe ſia non coꝛrigitur dictum in ciuitate. Mec ob.l.j.de di⸗ uer ſis reſcrip.qꝛ ibi duo pariter querebant ⁊ cõuer ⁊ nil deciſiuũ pctebat:ſed reſcriptũ cognitionale:⁊ ideo abo⸗ bus videtur reſcriptũ.ſed hic nõ fuit queſitũ niſi de cccle ſia⁊ petebatur quid deciſiuum.⁊ ideo ad ciuit atẽ nõ poꝛ rigitur.¶ Item querit Soan pꝛeſcriptio inceperat cur ia ſucceſſit an vtetur pꝛiuilegio:⁊ videtur ꝙ non immo currat pꝛeſcriptio ſᷣm initiũ vt.l. ſi fundum. ff. defu. dota. ⁊. l..j. ſi aduer. vſu.⁊.l.etiam.ff. de minoꝛi.Econtra videtur ꝙ pꝛiuilegium ſucceſſoꝛis attẽ⸗ datur vt.l.ſicut· S· non ſexus·j·de pꝛeſcrip.xxx an. qͥd er⸗ go dicunt quid am ꝙ aut pꝛiuiegiũ ſucceſſoꝛis habet lon go tẽpoꝛe pꝛeſcriptionẽ differre multũ.⁊ tũc attenditur pꝛincipium pᷣſcriptionis ⁊ non pꝛiuilegiũ vt dicta.l.ſi fũ dum.nã poſſet maruus durare longo tempoꝛc cũ vxoꝛc aut nõ habet multum differrevt eſt in pupulari etate que cito tranſit:⁊ tunc attenditur pꝛiuilegiũ ſucceſſoꝛis vt di cto·S.nõ ſexus.quod non placet:⁊ ideo ego dicerẽ in pꝛe ſcriptionibus ſic ꝙ aut pꝛiuilegiatus ſuccedit ülicontra quẽ pꝛeſcribit᷑ ⁊ tunc copletur vſucapio ſᷣm tempꝰ ĩchoa tum ⁊ ita nihil operatur pꝛiuilegiuʒ. vt dicta.l.ſi fundũ.j· defundo do. Hec ob l.ſicut·S. non ſexus.j de pꝛeſcript. xxx.an.quia ibi loquitur in caſu ſpeciali..ĩ pupulari eta⸗ te⁊ in odioſa pꝛeſcriptione.Si aũt pꝛiuilegiatus ſucce⸗ dit illi qui pꝛeſcribit tũc vtitur pꝛiuilegio ſi nolit vti ad⸗ miniculo ſui auctoꝛis ałs non. vt.l.põponius·S.cũ quis ff. de acquir. poſſ.⁊ ita debet diſtingui in eccleſia.ſ.cui ſuc⸗ cedat.Si ergo queris an pꝛuuilegiatꝰ nõ pᷣuilegiato ſuc⸗ cedẽs vtatur pꝛiuilegio.dic ꝙ aut tu queris a me ĩ pꝛeſcri ptionibus ⁊ tunc aut queris de iam terminata cum defũ⸗ cto ⁊ tunc veluilegti⸗ nihil operatur. vt.l. es que de reſtit. mili. 1 ar. l.j. . ij. ſi no. aut q̃ris dc inchoata cũ defuncto terminanda cũ he⸗ rede:⁊ tunc dic ꝙ aut ſuccedit pꝛiuilegiatus ex parte pꝛe aduerſus ven.pig.⁊.l.emiliꝰ.ff.de mi⸗ ſcribentis aut ex parte eius cõtra quem pꝛeſcribitur: ſi ſuccedit ex parte pꝛeſcribentis aut ex parte cius contra quẽ pꝛeſcribitur:ſi ſuccedit ex parte pꝛeſcribẽtis tũc aut vtitur adminiculo ſui auctoꝛis ⁊ non vtit᷑ pꝛiuilegio ſuo als ſic vt.l.cum notiſſimi .S. ſed cuʒ illð.pde pꝛeſcriptio. xxx.annis.⁊.l.pomponiusS· cum quis de poſſeſſ. Aut ſuccedit pꝛiuilegiatus ex parte eius cõtra quẽ pꝛeſcribit ⁊ tunc nihil operatur pꝛiuilegiũ ex parte eius cõtra què pꝛeſcribitur:ſed pᷣm initium fintt᷑.vt.l.ſi fundũ.ff.de fũdo do.⁊.l.jſi aduerſus vſuc lʒ tamen finiatur ſᷣm initium De Epiſcopis et clericis datur tamen minoꝛi reſtitutio in integrũ.?⁊ ſic currit nõ in effectu:vtlſi poſt acceptũ.ff. de rei vẽdica.q an derur eccleſie dicam.fallit in pᷣſcriptione odioſa.xxx.vel.xl. anno.que ipᷣo iure non currit tpᷣe pupillaris etatis:vt di⸗ cta.l.non ſicut Snõ ſexus.⁊ hec in pꝛeſcriptiõibꝰ. Si au- tem queris in obligationibus:dic. ꝙ aut ſunt cepte ⁊ cõ⸗ ſummate cũ defuncto et tunc pꝛiuilegiũ ſucceſſoꝛis nihil operatur:vt dic.l.quia pre j de reſti mili.aut ſunt cepte cum defuncto ſed cõſummãde cũ ſucceſſoꝛe pᷣuilegiato ⁊ tunc dic ꝙ aut ſunt cõſummãde ꝓpter fieri aut ꝓpter nõ fieri.ſi ꝓpter fleri tunc vtit᷑ puuilegio ⁊ eſt ratio qꝛ ex fa⸗ cto ſequẽti videt᷑ tota obligatio cõmitti ⁊ ſic cum pꝛiuile iato:vt.l.cum filius.S.in hac ⁊ ibi nõ.ff.de vᷣbo.ob. et.l. Ralir ar.C.qui potioꝛ.in pig.ha.l.potioꝛ.⁊.l.q balneũ S·eo amplius.aut eſt nõ ↄmutẽda ꝓpter non flieri et tũc nõ vtitur pᷣuilegio:vt.ij.ſi aduer.ven.pig.l.j.⁊.ij.⁊ dic.l. emilius.ff.de mino.⁊ hec habẽt locũ in vna pᷣſtatione.ſi autẽ ſunt plures flende per tẽpoꝛa ↄſiderabo in qualibet ſuũ tpus:vt.l.cum qͥdãa · S.fiſcus.ff.de vſuris.¶ Modo pone ꝙ eſt cõceſſum eccleſie pᷣuilegiũ vt nulla pᷣſcrip.cur rat eccleſie nunqͥd valet.glo.tenet ꝙ nõ.⁊ aſſignat rõneʒ. ſed tu aſſignes melioꝛẽ rationẽ.ſ.qꝛ ꝙ iura durẽt ⁊ actio nes eſt ʒ.l.iſtam ⁊ inſti.de vſu.in pᷣn.et ideo nõ valet niſi dicat impatoꝛ nõ obſtãte tali lege.ſ.l.nec dãnoſa ·x daß. ci.ĩpe.offer. ¶ Modo pone ꝙ eccłie nouãtulane ↄceſſuʒ eſt pᷣuilegiũ ꝙ gaudeat ſpatio centũ annoꝝ nunqd valet pꝛiuilegiũ.glo.tenet ꝙ ſic ⁊ poſſet ꝓbari.vno modo ſic: qꝛ lex eſt pactũ ſed pactum ſcõᷣm pꝛimum valet.ergo ⁊ lex ſecũda ⁊ pꝛiuilegiũ ↄtra iſtã. Sed vltramõtani repꝛo bant ſic qꝛ pactũ cõtra pactum ideo valet:qꝛ nõ pꝛecedit derogatoꝛiũ pactũ ſed in.l.pᷣcedit lex derogatoꝛia.ſ.di⸗ cta l.nec dãnoſa:ergo nõ valet pꝛiuilegiũ niſi dicat᷑ non obſtãte tali.l.ſed certelʒ ipſi verũ dicãt nõ tñ bene repᷣhẽ dũt glo.qꝛ gl.habuit aliũ reſpectũ vt ptʒ ex.l.quã allegat nam voluit dicerere ꝙ ſi cõcedat pᷣuilegiũ centũ annoꝝ nõ eſſet g̊ legẽ aliqͥd facere ſʒ antiqᷣtate nature ⁊ pᷣſcri⸗ tioni reddi: qð faciliter fieri põt:vt.i.ſi vnus·S. pactus. vſi.ꝙ in ſpẽ.ff. de pactis.Sed dñs mar repᷣhẽdit glo.ali ter qᷓ; vltramõtani:⁊ bene ſcilʒ ꝙ aut tractamus de iure eliſo ⁊ nõ ſublato ⁊ tunc ad eum de facili põt haberi re⸗ greſſus ⁊ ita loqᷣtur dictꝰ.S.pactꝰ. aut loqᷣmur de iure pe⸗ nitꝰſublato.vt eſt hic pᷣſcpᷣ.centũ ãnoꝝ ⁊ tũc nũqᷓ; ad illð redit᷑ vt hic.pꝛiuilegiũ ergo ſic ↄceſſum nõ valet cum ſit qʒ hanc.l.niſi dicatur non obſtãte tali lege. Itẽ qro an eccłia ð pꝛeſcriptionẽ poſſit reſtitui:⁊ dicũt quidã ꝙ ſic. qꝛ fungatur vice minoꝛis.ſed certe ſi hoc eſſet cũ ſemper duret eccłia ſeinꝑ hẽret reſtitutionẽ ⁊ nulla pᷣſcrip.etiaʒ mille annoꝝ ) ipſam curreret cum effectu ⁊ ideo dic ſᷣm ignocen.bꝛatruũ ⁊ apoſtolanũ.ꝙ in cõtractibus reſtitui⸗ tur eccłia vſq; ad quadrienniũ in pᷣſcriptionibꝰ nõ reſti⸗ tuitur:vt ſit litium finis. Ad ditio Quod dicitur in hac aut᷑.ꝙ contra ec⸗ cleſiam inferioꝛẽ eccłie romane nõ cur⸗ rit pᷣſcriptio minoꝛ.xl.annis:vt in.c.de quarta.⁊.c.illud. ex.de pᷣſcrip et ibi panoꝛ.adde ꝙ idem eſt in pauperibꝰ ꝓſonis qͥbus in rebus ſuis non pᷣſcribitur minoꝛi ſpacio q;.xl.annis ſᷣm bal.hic.et eſt textus in autẽtico de eccle⸗ ſiaſticis ti in · S· pauperibꝰ. Idem tenet de imola.c.fi.ex. de pꝛeſcrip.in.c.ij.et ibi panoꝛ.ex.de pᷣſcrip.immo gene⸗ ralius eſt dicẽdum ꝙ omnia pꝛiuilegia ↄceſſa eccleſiaſti⸗ cis perſonis ↄpetũt etiam pauperibus et miſerabilibus ꝓꝑſonis quatenus eis ↄueniunt ſeu adaptari poſſunt:ita vult bal. in.l.pe·S·cuʒ aũt.in vltima colũ·..ad trebeł.idẽ bal.in ·l.illud S.eodẽ.et ibi glo.in verbo.capti.Etlimita iſtã aut᷑.illis modis quibus diximus in.l.pᷣce. Scðo pᷣn⸗ atifer limita iſtã aut᷑.q;tũ ad ipſaʒ eccleſiã vt gaudeat pᷣſcriptione.xl.anno.ſed q;tũ ad habentẽ cauſam ab ipſa eccłia pᷣſcribitur illi ſicut contra mere pꝛiuatum vt nõ. in.l.pꝛeceden.Tertio limita iſtam aut᷑.ꝙ non habeat lo⸗ cum in perſonalibus conſuetudinibus puta baptiſandi in aliena parrochia vbi non pꝛeſcribitur etiam.xl.annis ſᷣ̃m io.and.et do.antho.de but.in.c.quia nõnulli.de cler. non reſiden. Et quero hic extra glo.huiꝰ autẽtice.vtruz clerici in eoꝛum pꝛopꝛijs bonis pꝛimoꝛdialibus nõ dico eccłiaſticis gaudeant iſto pꝛiuilegio.xl.annis terminat ſaly.hic in vltima queſtione ꝙ non per tex.nõ.in.l.de his J. de epiſ.⁊ cler.⁊ qꝛ iſta pᷣſcpᷣ.ſolũ hʒ locũ in cccłiaſticis bonis.c.de quarta ⁊.c.ad aures ex.de pꝛeſcri.nec obſtat c. fi. de vi.⁊ ho cle. quia illic ᷣm ſaly. loquit in alio pꝛiuile gio qᷓ; in pꝛeſcrip.de quo ibi per ꝑanoꝛ.⁊ de hoc habent canoniſte duas glo.gl.ẽ in ca poſſeſſionis.xvj.qliij.gl.at chi. ⁊ alij.in c.q;; de cenſi.li.vj idem no:tenet domi.an⸗ to. de but. in. c. ſi diligenti in vlt.colũ.de fo.cõpet.panoꝛ. Fo. XVI. in.c.eccłia ſancte marie.ex de ↄſtitu ſuper glo.in verbo. perſonis. vbi dicit panoꝛ.in.iij.coł.ꝙ dicta glo ca. poſſeſ ſiones è ſingulariter no ad hoc ꝙ bona patrimoialla cle⸗ ricoꝛum pꝛeſcribuntur ſicut bona laicoꝛũ adeo ꝙ pꝛeſcri ptio.xl.annoꝛum non ſe extendit ad illa de quo per glo.i c. ex litteris. ex. de pig.antho.de but.⁊ io.de imol.i.c.j.ex. de ↄſuetu.idem antho.de but.in.c.non minꝰ ex de immu. eccle.⁊ hęc aut᷑coꝛrigit.l.pꝛeceden.ſolũ in eccleſia ⁊ pau peribus ) quos currit pꝛeſcriptio.xl. annoꝛum vt in aut᷑. de eccle.ti.in verbo pias cauſas ſᷣm bal.hic in.j.coł.ciui⸗ tas vero ſeu reſp.hodie ⁊ antiquitus ſemper gaudet pꝛi⸗ uilegio centum annoꝛum: ⁊ ſic hec aut᷑.in hoc non coꝛ⸗ rigit.l.pꝛeceden.ſᷣm bar.hic in vlt.coł. bal.in.ij.coł.idem io.gloſatoꝛ hic qð eſt bene notandum.Nã vitanda eſt le⸗ gum coꝛrectio ad hoc alł.iſte tex. iuncta glo.ſᷣm doc.hic nam pꝛopter varios ⁊ ſubauduos itellectus ac ſuboꝛna⸗ tos non debet inducilegum coꝛrectio:glo. eſt ſingularis in.c. cupientes·S· qdð ſi per viginti de elec. li.vj.in gloſ. in verbo ꝓetere circa finem.⁊ ibi philip.franc.idem iaſ.in.l. j.de offi. eius cui man.eſt iuriſ.ff. ¶ De epilcopis Eecle ricis. Rubꝛir. VOVEAOC. ſubeunt ⁊ hoſpitem nõ re⸗ ENcipiunt:hoc dicit in eo ꝙ gl. dicit ꝙ cõ ſtantinꝰ facit mẽtionẽ. l.placet.S. ti/j. auã ipᷣemet fecit bene picit:ſed inqᷓ;tuʒ að dicit vel alius pꝛedeceſſoꝛ eius eaz 74 .. WA eenale Sie quia l pd reſſ NR 92.◻ Leius fuit xp̃ᷣianus ergo eciſſet. l. ĩ fans:emteccleſt. dianus ervo non feciſſet len ¶ Oppo.ꝙ debeant recipere hoſpitem.ſ.pauperem:vt. l.pꝛoxi.⁊ in dicto Pauli.hoſpitalitatẽ ⁊c. So.milites nõ recipiunt vt hic ſed pauperes ſic vt in contrario.ſ¶ Iteʒ op ·ſic:certum eſt ꝙclerici ſubeunt mũera patrimonialia vt. l.ꝓlacet.S. de ſumma tri ⁊ fide catho.ſed recipere ho⸗ ſpitalitateʒ eſt munus patrimoniale:vt.l.iij.⁊.l.etiã.ff. de mu.⁊ ho.ergo ⁊c̃. So.vt glo.duobus modis:ſecundaʒ re pꝛobant vltramontani dicentes ꝙ clerici potius habent Munꝰ pri mõiale an clerici ſub eant euitare ea que fiunt cum deliberatione qᷓ; repentina:nam repentinũ nõ euitant vt.l.neminẽ.S.ti.j.⁊ dicta.l.placet quid ergo: ego dicerẽ ſic.ꝙ licet hoc munꝰſit patrimoni ale: vt in contrario ẽ tamen ſpeciale in eo:vt eccłia non recipiat. Idem dicã ſi habet bona pꝛopter que deberent non ſubeat.conclude ergo ſic ꝙ extraoꝛdinaria clerici nõ ſubeunt hoſpitem pauperem maſculum non feminam de bent recipere:militem non tenẽtur ſuſcipere:lʒ ſit munus patrimoniale vel reale niſi quando exinopinato veniunt cum pꝛincipe:vel etiam ſi ſine pꝛincipe veniunt cauſa rei publice cum ſit eadem ratio que in pꝛincipe:tenentur er⸗ go tunc recipe:qð intelligo ſi alibi in ciuitate ↄmode po ni non voſſunt ałs nõ puto ꝙ tenẽtur reciere. R Mnis Mericinõ vocantur ad ſoꝛdida: eIEEB. ratio quia conuęnientiuseſt ꝙ bo AIna in pauperes diſtribuant qᷓ; in ſoꝛdidis hoc REA&pzimo: æ hoc pꝛiuilegium datur clericis ⁊ eoꝛuzë ſeruitoꝛibus ⁊ vxoꝛibus ⁊ filijs hoc ſcðᷣo.i¶ Niuide.l.iſtꝗ in tres partes.quia in pꝛima dat pꝛiuilegium clericis vſ⸗ q; ibi (ſiue quid em̃ ibi aſſignat rationem unleg vſh; ibic veꝝ etiã libi extẽdit pᷣuilegiũ vſq; fl. recipere ⁊ ſic eſt onus reale vt ſit perſonale in eccleſia v uid fi ſtatutũ Gabellaz dicit ꝙ omnes qui negociantur ⁊ vendunt vinum ſoluãt an teneat᷑ gabellam ⁊ clericus vendidit vinuʒ nũqᷣd debet ſoluere: ſoluere cle certe nos dicimus ꝙ aut honeſte vendit vinum ſuum qð rici de vi⸗ ſibi ſupereſt ⁊ nõ tenet᷑ ſoluere:vt hic aut venditvinũ gra no vẽdito tia mercimonij ⁊ tenet tabernam ⁊ tunc tenct᷑ ſoluere: qꝛ cum inhoneſte faciant ⁊ excedant debitam honeſtatem ⁊ ipſi etiaʒ excedent᷑ ar.l.gñałr ⁊.l.omnes.je.⁊.l.edicto. S·fl .j.de edi.di.adri.tollẽ. ¶ Mota ꝙ cleici nõ agnoſcũt extraoꝛdinaria. Itẽ nec ſoꝛdida.¶ Itẽ nota ꝙ quicquid eis ſupereſt debent dare pauperibus.ſ Itẽ nota ꝙ pꝛiui⸗ Byj5utrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis Clerici an legiũ eis conceſſum extendit᷑ ad familiares ſuos. C Que ſint vſua⸗ ro an clerici ſint vſuarij an fructuarij: nam ſi debent ſo⸗ rij vł fru⸗ lũ habere id quod eſt ſibi neceſſe ẽ vſuarius ſi dicã ꝙ hñt ctuarij. totum et diſtribuant reſiduum erunt fructusrij quid er⸗ go Ego dicerẽ per hãc.l..ꝙ tenerẽt mediũ inter vſuariũ ⁊ fructuarium:nam quia totuʒ recipiunt a ſeipſis nõ ſũt vſuarij. Itẽ quia ſuperfluum tenentur dare pauperibus nõ ſũt fructuarij tenẽt ꝗ̊ mediũ.Et ex hac lr̃a nota ꝙ pꝛi uilegia data ſcolaribus que ſunt multa: vt in autentica Abłs fa⸗ habita.j.ne filius pꝛo patre.extenduntur ad filios † mulos. rum non ꝙ famuli habeant aliud pꝛiuilegium per ſe: ed pꝛiuilegiũ ſcolarium ad eos extenditur. Sed quomo⸗ do pñt clerici habere filios niſi ſpurios qᷣ ſpurij nullũ pꝛi uilegium debent habere ex perſona parent :vt ĩſti.de nu ptijs S.fi. So. ego ĩtelligo de filijs natis ante oꝛdines ſa cros acceptos ⁊vxoꝛes quas poſtea retinent:vt.j.e eum qui. ¶¶ Sed quero quanto tempoꝛe familiares clericoꝛũ el ſcolariũ debeant gaudere pꝛiuilegio clericoꝛũ vel ſco larium quid enim ſi aliquis ſtetit cum clerico vno anno: nũqd perpetuo gaudebit pꝛiuilegio clerici Certe nõ: in⸗ mo ſolum dũ ſtabit cum eo:nam iſtud pꝛiuilegiuʒ datur per ſone eccleſiaſtice ⁊ eius familie.de lciente ergo perſo na clerici qꝛ non eſt amplius eius dommus ceſſabit pꝛiui legiuʒ famuli: vtl.in omnibus de regu iuris ⁊ cꝗ pꝛiuile gij eſt miniſterium ſcolaris:ergo cã ceſſante ceſſabit effe ctus:vt ·j.e.l.generaliter:verum ego dicebã in. l. placet.S. ti.ij. ꝙ munus mixtum ſubeuntclerici quatenus ẽ ibi per ſonale non vt ar.S.quid am. inſti.de actionibus ⁊ in.l. ceſ ſoꝛia.ff. de verb.ſig. ſed in his repugnat iſte tex. qui dicit Fdangan nõ ſubeunt qð eſt onus mixtum:ſed nos poſ mus intelligere hunc tex. ſ̃m illa que dixi vt non agno ſcant ſed quid ibi eſt ꝑſonale:ſʒ quatenus ibi ẽ reale aut munus oꝛdinarium ? ſubibit: aut extraoꝛdinariuz ⁊ nõ ſubibit. ¶ Item op. ꝙ extraoꝛdinaria ſubeant clerici vnvt detur obſtare l. generaliter j.e. So. vt glo ¶ Sʒ qũo ſi eſt vagabundus perdit pꝛiuilegium bonoꝛum cũ ea debeat pauperibꝰ ſeruare. Rñdeo pꝛiuilegia perſonalia perdit oĩno.in realibꝰ dic ꝙ aut ſũt diſſipatoꝛes bonoꝝ ⁊ nõ ha bẽt pꝛiuilegiũ qꝛ non pꝛopterea pauperes haberent bo⸗ na cum diſperdat ea:aut nõ eſt diſipatoꝛ ⁊ tũc habet pꝛi⸗ uilegium reale ratione pauperum. Itẽ op. ꝙ non tenes tur clerici ſua bona dare pauperibus imo cui volũt: vt ·. eſacroſancte. So.ibi plene:ſj quantum ad pꝛeſens dic ꝙ quedam habent ex patrimonio ſuo ⁊ de hoc poſſunt di⸗ ſponere:vt ibi:quedaʒ de bonis eccleſie ⁊ hec ſeruãt pau Clericus peribꝰ. ¶ Sed quid ſi ex opera ſua aliquid lucratur vide an de ſuo tur ꝙ ſit patrimoniale ſi de ſua pecunia lucret᷑ ideo poſ⸗ lucro poſ= ſit de ea diſponere ſicut velit ſed quia ipſi debẽt eccleſie ſit oꝛdina operari videtur conſiderandum q ibi ſit eccleſie quid re ad ſuũ ſuum ar.l.cum opoꝛtet.de bo q̃ li. Ego tñ puto æ poſſit libitum. ſibi acquirere ex opera ſua ⁊ ꝙ illud poſſit ad ſuum libi⸗ tum diſponre. 1 lerici KHW Y— on grauantur clerii . 6 T emn ulla lair e ab aliquo one⸗ Laicꝰ an zre et pena imponẽtihus imponitur.h.d.vł dic poſſit ĩ cle 0α nullus laicus nullum onus poteſt in cleri⸗ ricũ onus cũ imponere:hoc dicit. ¶ Ad euidẽtiã eſt ſciendũ ꝙ que⸗ imponere dam onera imponuntur rebus tãtum:⁊ hoc pꝛeſtabãt cle rici que ſequunt᷑ poſſeſſoꝛes ⁊ pꝛedia ⁊ taq; hoc onere af⸗ fecta tranſeunt cum ſuo onere ad quẽcũq; perueniant:vt l.ſi diuina.ĩ.de exac.tribu quedam umponuntur perſone 2 hec non ſubiciunt clerici nec olim nec hodie ſubeũt cle⸗ rici:quedam imponunt᷑ perſone pꝛopter res:vt collecte ⁊ non videtur ꝙ iſta ſubire debeãt qꝛ iſta non ſe equunt᷑ res nec eas afficiunt ſed perſonas: vt l.j.de mulie.⁊ in quo.⁊? ff. de mune.⁊ hono.l.reſcriptoS·fl.in quo ergo releuant᷑ clerici nunqͥd ab onere reali?: Ego puto ꝙ ſi incipiat ho⸗ die imponi onus reale nõ poterit imponi pꝛedijs clerico ruym: ſed ſi pꝛius erat impoſitũ pꝛedio ⁊ poſtea eſt aliena tum in clericum bene puto ꝙ debeat ſubire onera realia que tranſeunt cũ re:vt.lomnes·j.ſine cen.vel reli.⁊.l.vni ca.de exac.tributo. Iſta ergo aut᷑.non vult ꝙ aliqͥs laicꝰ imponat grauamen clerico:nec pꝛedijs eius. Sed ſi ſunt iam impoſita rebus ⁊ poſtea tranſcunt ad clericum non puto ꝙ releuetur ab onere. Sed quid dicemꝰ rimantes qui bona ſua fecerũt deſcribi in extimo pꝛo collectis ⁊ ſta tutũ dicit ꝙ collectis ſint obligata ⁊ pꝛediũ alienat ĩ cle⸗ ricum nunquid clericus tenebit᷑ ad collectas pꝛo illo pꝛe dio certe ſi dicamꝰ ꝙ ex vigoꝛe ſtatuti pꝛediũ fuerit obli⸗ gatuʒ pꝛo futuris collectis tunctenerctur clericus:ſed ſi nos dicamus ꝙ ypothecaria non poſſit contrabi ante ꝑ⸗ ſonalem ⁊ certum eſt ꝙ perſonalis obligatio in collectig non contrahitur niſi quando fuerint impoſite pꝛediũ nõ erit obligatũ niſi ꝓ pꝛeterita collecta ⁊ ꝓ futuris erit de inceps liberũ penes clericum ⁊ collecta non afficigt rem Hanc aut᷑.diuide in partes duas:quia pꝛima eſt pꝛohibi toꝛia vſq; ibilꝙ ſi fecerit ſecunda eſt permiſſoꝛia vſq; in flnem.¶ Ex tex. Uel eccleſia nota ꝙ eccleſia pꝛocedit ʒ laycum. MNota pꝛimo pꝛohibitionem: ſecundo requiſitio ne: tertio penam ¶ Que eſt ratio ꝙ c ericus onꝰ non ſubit Rñdeo:qꝛ laycꝰnõ hʒ iuriſdictionẽ aliquã ĩ clericũ nec ĩ eiꝰ bona ⁊ ideo eos grauare nõ poteſt õ. aut᷑.iſtam 2 auk. caſſa. et aut᷑ ſtatuimus·.j.eo Sed ſi iam grauata pꝛedia veniunt ad clericũ bene ſubeat non tanq; ſibi impoſituʒ ſed pꝛedio. vt.l.cũ poſſeſſoꝛ.ff. de cenſi.⁊.l.oẽs.j..ſñ cc.vel reli.Sed qũo eccleſia poteſt laicũ amonere. Rñdeo elte ro de duobus modis vel ꝙ eſt requiſitio er udicialis.vt ſatis faciat.Vel dic ꝙ eſt iudicialis ⁊ ſᷣm hoc notabis ꝙ ſicut quis delinquẽs in territoꝛio alieno ſubijcitur iuriſ⸗ dictioni iudicis illius territoꝛij per aut᷑.q̃ in pꝛouincia·j· vbi de crunine agi opoꝛ. ita delinquens in rẽ eccleſiaſti⸗ cam vel in clericũ ⁊ res eius ⁊ in ſpiritualibꝰ rationc deli cti ſubijcitur iuriſdictiõi epi.nã ⁊ pena ſpũalis hic debet imponi.ſexcõicationis.vt. S. ti.j.·.placct.(¶ Quc eſt ergo melioꝛ iſtaruʒ duarũ expoſitionũ. Reſpõdeo hec vltima ſ.vt ratione delicti in clericũ vel eius res cõmiſſi ſubicia tur iuriſditioni epiſcopi:⁊ hoc ꝓbo ſic:qꝛ alternatiue po nitur ꝙ requiratur ab ecełia vel imperio:⁊ natura diſiun ctoꝛum eſt vt habeant ſe pariter ſicut ⁊ natura ↄiunctoꝝ vt pꝛobat᷑ in. l.q;uis de impube.⁊ alijs ſubſti.⁊.l.qͥdaʒ. 5ſi ſub conditione.ff de cõdi.inſti.ſed imperiũ requirit moꝛe iudiciali:ergo ⁊ eccłia.nam diſiunctiovel /poſitaĩ⸗ ter duo debet pariter vtrũq; reſpicere vt dictio ⁊. vt.l.fl. I. de ſentẽ.¶ Sed quid operatur hoc bannum ⁊ ſi dicas quare fieret quotidie. Reſpondeo quia poſita eſt pena ꝑ ſtatutum ei qui patitur ſe banniri:⁊ ſic ex diſpoſitione.i. municipalis operatur que dicu ꝙ ſi bannitus veniat in foꝛtiã communis ãputetur ci pes.⁊ ideo gl.que eſt inſti. qui.mo.ius pa.po S·ij.que dicit ꝙ bannitus ſi debet per dere bona equiparetur depoꝛtato:ſi nõ:relegato.repꝛo⸗ batur per doc.qꝛ bannũ imponitur per interlocutoꝛiam ⁊ ex contumacia. vt.l interlocu..cõmi. vel epi.Sed rele⸗ gationes ⁊ depoꝛtatiões fiũt ꝑ diffinitiuã ſnĩaʒ ⁊ ex cxi⸗ mine ⁊ ideo nõ cquiparantur:⁊ ideo dñs Fredicꝰ de ſca lis dicebat ꝙ bannũ nihil operatur:ego puto ꝙ operetur hoc in caſu iſto ꝙ ſi cõtingat eũ nõ ſeruare bãnũ ꝙ poſſit affici maioꝛi pena:nã nõ debet venire in territoꝛio:vñ bã nitus eſt. ⁊ ſi veniat tanqᷓ; inobediens poteſt affici ma⸗ ioꝛi pena. vt dicimus in relegato. vt.l.aut damnum.. quiſquis.ff.de penis.⁊ ideo ſi deberem bannitũ alicui e parare potius relegato eum equipararẽ q; depoꝛtato:na non perdit ius teſtandi nam ſi vnus eſt bannitus de ciui tate iſta non pꝛohibetur teſtari ⁊ contrahere mutine:non ex.l.cõmuni quia illa non pꝛohibet euʒ :nõ ex municipali huius ciuitatis quia non extenditur vltra territoꝛiũ iſtðᷣ ſed ſi veniret ſuper diſtrictu iſto contra foꝛmam bani pu niretur pᷣm ſtatutum non vt de crimme conuictus ſed qꝛ bannum non ſeruauit.⁊ ideo ſi aliquis bannitum de ciui tate iſta caperet mutine ⁊ eum inuitum hic adduceret bã nitus non debet puniri quia non venit contra bannum ſz muitus fuit adductus. . Add itio Quia polliciti fuimus in.l.placet. S. de 1. ſac. ſan. eccle. nos dicturos hic ad plenũ ad que onera ſeu munera teneat᷑ eccleſia. NHaʒ legitur.iij. reg.c.viij. Salomon pꝛo tẽplo edificato ⁊ veniẽtibꝰad templũ maximas libertates ⁊ immunitates ac pꝛeroga⸗ tiuas a deo petiit ⁊ impetrare voluit vt impetrauit ⁊ ob⸗ tinuit vt conſtat ſucceſſiue in.c.ix.eodem lib.vbi dñs ait Exaudiui oꝛationẽ tuã ⁊ depᷣcationẽ tuã quã depꝛecatꝰ es coꝛaʒ me/ſanctificaui domũ meã quã edificaſti ⁊ erũt oculi mei ⁊ coꝛ meũ ibi cunctis diebꝰ. Exo.xxj.c.pꝛopo⸗ ſuit deus moyſi /vt conſtat Joſue.xx.c.deus dedit ⁊c. nu meri.xxiij.ego tuli leuitas.⁊.c.xviij.⁊ Joſue.xiij.Exo. xix. deus ait mea omnis terra.⁊ NHumeri.c.viij. Gꝛeg. in in ca.ſacerdotibus.xj.q.j.quibꝰ cauetur dñm pleniſſimã libertatcʒ eccleſie ac perſonis eccleſiaſticis dediſſe:adeo “ * gaut inua requiſiti ab eccleſia vel imperio emẽdare contempſerint triplũ refundant nibhil ominus banno imperiali ſubia⸗ ceant quod abſq; ſatiſdatione debita nullatenus remittã tur innoc.in.c.non minus.de immu.eccl.ex̃ ſatis confuſe facit iſtam diſtinctionem quam ſupꝛa retulilicet deuiare videatur in aliquibus tã in nominibꝰ q; ſignificatiõib“c. 2 abb. ſiccu in dicto.c.non minꝰ. male contentus de cõfu ſione Innoc.ita pꝛolixe iſtam materiã tractauit ꝙ in rei veritate reincidit in confuſionęm inno.licet in ſubſtantia De Epiſcopis et clericess Fo. NXVII. ꝓvenientes contra libertatẽ eccleſie ſacrilegium cõmit⸗ tere dicuntur ⁊ excommunicantur.in clę.j.de pe.⁊ fano. in. c. conqueſtus.ex.de ſo cõpe.⁊ vt dicit Phs.iij. retho. opoꝛtet pꝛoceſſum locutionis ad intellectum ſuuʒ eſſevt dixeramꝰin dicta.l placet. munerum multa eſſe generavt dicit Hoſti pleniſſime in ſum ti.de immu.eccleS. quibꝰ. vbi dicit munera alia ſoꝛdida alia honeſta.Honeſtoꝛuʒ alia oꝛdinaria/alia cxtraoꝛdinaria, Oꝛdinarioꝝ alia an⸗ garie ⁊ perangarie alia reruʒ; tm. Extraoꝛdinarioꝝ alia pertinẽt ad publicam vtilitatẽ/alia ad pietatẽ/alia ad ca pit aneã voluntatẽ vt ſicvolo ſic iubeo.Ad oꝛdinaria aũt munera que regulariter ſunt ſicut tributuʒ ⁊ cenſus ĩ poſ ſeſſionibus aut rebus que peruenerunt annexa ſeu onerz ta ad eccleſias eccłie ſacerdotes tenentur. xj.q.j. ca.ſi tri butum. xxiij.q.viij.c.conuenioꝛ.et in c.ex lr̃is de pig ⁊ in cC.paſtoꝛalis ex.de deci.⁊ m.l.de his.j.co.licet aliqũ ſi dã tur in dote pꝛo fundatione eccleſiarum ⁊ videntur onera remiſſa.vt in.c.j.de cẽſi.⁊ ibi per doc.in.c.cõperimꝰ.xiiij. ꝗq.vj. MHon aũt intelligas ꝙ cenſus realis aut tributũ rea le quod imponitur hominibus ratione bonoꝝ ſuoꝝ ctiã ſi bona ſint deſcripta ratiõe operis. nam huiuſmodi onꝰ non tranſirct in eccleſiã cum re in eã tranſlata.vt volunt do. ⁊ alij doc.in.c.j.de ĩmu.eccle.li.vj.Ab exactionibꝰſeu muneribus ſoꝛdidis angarijs t pergarijs/ r ab oꝛdina. rijs pᷣterq; in munere ſeu cenſu reali.vt/S. ⁊ ab extraoꝛdi narijs eccleſie ⁊ earum ſacerdotes ſunt immunes vt.S. pꝛobatum eſt de iure diuino ⁊ canonico.de iure ciuili ve⸗ rro pꝛobat in.l.ij.in.l ꝓlacet.⁊ ĩ.l.om̃s.⁊ ĩ.l.pſoiteros iſto ti.hic ⁊ in.l placet.⁊ ibi per oẽs doc.⁊ ibi diximꝰ.S.de ſa croſan.eccle.nam vt ait Hoſt.in ſum.de cleri.ↄiuga.ĩS· ⁊T pꝛiuilegij.⁊ in ti.de immu.eccle.S.j.hodie om̃s eccleſie ſunt immunes reſpectulaicoꝛũ ab omnibus exactionibꝰ ſupꝛadic ⁊ ꝙ tales exactiones vt indebite ſunt cõdẽnan de non obſtante abuſu contrario vt in aut.de eccle.ti ͤr ad hoc ſancimꝰ ⁊ in aut᷑ vt nulli iudicũ ·S. nulli liceat.col. ix.⁊ ait quod bñ facit.l.que ĩcipit hac edictali · S· illicitas cuius verba ſunt hec illicitas etiã exactiões maxime ab cccleſijs quarum abuſus iam per longa tẽépoꝛa inoleutt per ciuitates ⁊ caſtella omnimodo cõdẽnamꝰ ⁊ pꝛohibe mus ⁊ ſi facte fuerit in duplũ reddant᷑. Itẽ alius Siqus dã.l.que incipit ad decus ⁊ decoꝛẽ.S. itẽ nulla cõitas vel perſona publica vel pᷣusta collectas ſiue exactiones an⸗ garias perigarias eccleſiis alijſq; pijs locis imponãt lere eccleſiaſtica bona pꝛeſumant/ꝙ ſi fecerint? multum videat᷑ concoꝛdare cũ dictis hoſtien.cũ aliqua Ddicta ibi per inno.ſi intelligerentur ſimpliciter vt ipſe di cit nec poſſunt aliquo iure ſtare ꝙ in aduentu pꝛincipis clerici debuiſſent contribucri niſi intelligatur vt abb. in⸗ tellexit ſcʒ in patrimonio eccleſie vel alicuius pꝛelativbi ſeculares aliquid exponerent in aduentu pape non eſſet incõueniens dũ tũ ſeculares ipſi non eſſent imponentes onus vt clerici ſoluerẽt.vt in.c.peruenit eo.ti.iła ꝙ omi ſis varijs ⁊ confuſis opinionibus quod eſſet pꝛolirxũ ma ximũ quid narrare licet ſᷣm qᷓ; plures leges imperatoꝝ ⁊ ßmverit atẽ ſcilicet ipſum redemhtore ⁊ magiſtrũ noſtrũ qui fuit ⁊ eſt ſine fallentia vere legis conditoꝛ ⁊ ſᷣm eius vicarios eccleſie ⁊ earũ ſacerdotes ſunt immunes ab oĩ bus exactionibꝰ ſcʒ ab omni munere turpi honeſto ⁊ ex traoꝛdinario ⁊ oꝛdinario pꝛeterqᷓ; in cenſu reali. vt.S. li⸗ cet theoꝛica abbatis in dicto.c. non minus. de reparan. vijs ⁊ itineribꝰ videt᷑ mihi ꝙ poſſet ſtare ꝙ ſi imponatur in curribꝰ cenſus pꝛo reparatiõe viaꝝ contribuat maxi- me cũ clericus no debet eſſe auriga currus attẽto maxĩc currꝰ ꝓ ſuſtẽtatione clericoꝝ nòſunt omnino neceſſarij lcut fontes ⁊ põtes ⁊ putei ad aquã etiã ad vtilitatẽ pu- blicã ⁊ pietatẽ coactã ſunt immunes.vt.S⁊ late per ab⸗ ba.in.c.nõ minus.in.vij.col.licet ad neceſſitatẽ cõem q̃ſi ineuitabilẽ teneatur de iure ſcilʒ ad vigilias muroꝝ ciui tatis.vt in.c.ꝑuenit.de immu.eccle.vbividetur in hac ne ceſſitate ⁊ periculo pꝛouiſũ vt clerici non teneãtur a vigi lijs muroꝝ ciuitatis ſe excuſare quod ſane eſt inteiligen dũ.vt intellexit ibi glo.in pn. ſcʒ nullũ de hoĩbus eccłie ſecularibꝰ aut meliꝰvt intellexit Jo.and ⁊ Hoſt refert abb. in dicto c. non minꝰ ſcʒ qũ ciuitas hʒ inſdeles ſuſpe ctos:vbi tũc nõ ſolũ ꝓ obſeruatione bonoꝝ:ſed perſona rũ datur clericis a iure licẽtia hoc faciendũ ⁊ in euentũ bellaãdi.vt in.c.petitio.de homi.⁊ ratio eſt in pꝛõptu ⁊ vi dimus qð dolendũ eſt) tẽpoꝛibꝰnoſtris in hoc. Nam cũ turci⁊ inimici infideles ciuitatẽ inuadunt ⁊ intrant acci piũt bona⁊ interficiunt perſonas ſicut ibi ꝙ interfecerũt archiepm alias nerſonns eccłiaſticas ⁊ ſic videtur lici tũ in ſimilibꝰ ↄtra infidele 1s v ſed pugnare ⁊ interficere ⁊ mutilare cũ videãt᷑ defenſare deles nõ ſolũ pꝛeſpiteros vigilare ſe ⁊ ſua in cuius defenſione non göᷣhitur irregularitas.vt m.c.interfeciſti.de homic.⁊ in cle.ſi furioſus.eo.ti.vbi vi detur conceſſum pꝛeſbiteris ꝓ defenſione ꝑſone hominẽ interſcere ſine pena irregularitatis. Hec ob.licet m ali quos videat᷑ obſtare:c. petit᷑io.de homi.vbi c(lerici inter⸗ ficiẽtes ĩfideles ſunt irregulares cũ ibi apparet caſus ꝙ homicidia nõ fuerunt cõmiſſa ꝓ defenſione muroꝝ ciui⸗ tatis:ſed extra ciuitatẽ clerici cũ laicis exeũtes bellarũt vbi cõmiſſa fuerũt homicidia:quare clericinon excuſan tur ab irregularitate ſi reperiũtur homicidia aut mutila tiones mẽbꝛoꝛum manu pꝛopꝛia facta.⁊ iſte eſt verus in⸗ tellectus ad dictũ.c.petitio.nec aliter poteſt ſaluari ſicut excuſantur.vt dico ſi in cuſtodia muroꝝ turcos interfice rent cũ intrantibus turcis clerici de vita nullã ſecurita⸗ tẽ habent quod ſecꝰ eſſet ſi vigilia eſſet cõtra chꝛiſtianos q vellèt ciuit atẽ inuadere:in qͥ caſu credo ſalua deteria⸗ tiõe maioꝛũ clerici non teneant᷑ per ſe vel alios vigilare nec hoc voluit dicere.c.peruenit.cũ loquatur Gꝛeg. epᷣo Taragoneñ.qͥ ſemꝑfuit put eſt in ſuppoſitione agareno rũ ſeu vt vulgariter loqmur ſarracenoꝛũ ſtantiũ in Affri ca. Hã vltra ciuitatẽ aragoneñ.q̃ ꝑ mare parũ diſtat a machometicis affricanis habet eccleſia taragoneñ pul⸗ chꝛũ caſtrũ in inſula que vocat᷑ Juiſa que non diſtat per duas dictas a pᷣncipali ciuitate affricana:⁊ ſic ibi fuit iu ſta puiſio.Nãa alas ſi eſſet bellũ inter chꝛiſtianos qͥs ex⸗ cuſaret clericos in homicidio ab irregularitate quã nec ꝓ pr ia nec ꝓ parẽtibus nec defenſione eccłiarũ cleri⸗ ci debẽt incurrere.vt in.c. ſuſc . homi.qꝛ lʒ videat᷑ ↄceſſũ clericis ſine mutilatiõe ⁊ homi cidio ⁊ ſaguiĩs effuſiõe laicos ĩ caſu iuſto defẽſare vbilʒ alios ſeqt᷑ homicidiũ ex adiutoꝛio clericoꝝ clerici nõ ĩ currũt irregularitatẽ tex. eſt ſingular ĩ.c.pñntiũ de cleri. pcuſſo.⁊ gl.ĩ ·S·j.xxiij.q.vij.qꝛ clerici dũ pñt ſine ſcãdalo epims. 1 i c. ſignificaſti. de ⁊ irregularitate tenẽt᷑ ꝓximũ defẽſare.vt i.c.nõ ĩferẽda. ⁊ ĩ.c.qꝗͥ põt.⁊ ĩ.c.ab ĩpatoꝛibꝰĩS./ecce.xxiij.q.iij.⁊ i.e dile cto de ſen.excõ.li.vj.tñ ipi clerici nõ tenet᷑ ꝓ alia defẽſio ne q; ꝓpᷣa ſua mutilare aut homicidiũ facere. Mec ob.c. oĩ timoꝛe.xxiij.q.viij.qͥ allegat᷑ ꝑ doc.⁊ ꝑ abba ĩ di.c.nõ minꝰ ⁊ ĩ c.puenit. nã valde abb.⁊ aliqͥ doctoꝛes fuerunt ĩ lrᷣa illiꝰ c.decepti cũ nõ aduerterũt ꝙ papa ibi ſcripſit ex ercitui Frãcoꝝ⁊ ſic laicis ⁊ vbi abb.recitat tex.vbi lr̃a di cit ſi qlibet veſtrop moꝛiet᷑ ꝓ vitate fidei ipᷣe abb.refert nr̃oꝝ itãtũ ꝙ cũ illo erroꝛe ĩ. c.clerici.de vi.⁊ ho.cleri.vo luit ꝓbare eẽ licitũ clericis ↄᷣ ĩfideles ĩdiſtincte bellare: nec etiãvalet qð allegat ĩ dic c.puenit in.iij.col.⁊ i.c.pe⸗ titio.ðᷣ homi.Ad ꝓbãdũ qꝛ clerici teneãt᷑ advigilias ſcu cuſtodiã ciuitatis:qꝛ vt dixi tex.ĩ.c.petitio.loqt᷑ ð infide les vbi ſi homicidiũ fuiſſet factũ in cuſtodia muroꝝ cleri cus non vᷣhit irregularitatẽ:itaq; in caſu de qͥ agit᷑ nõcre do ſalua determinatione pᷣmiſſa ĩi muneribꝰexoꝛdinarijs etiã ĩ tãgẽtibꝰ pietatẽ ſeu cõitatẽ ꝙ clerici pñᷣt a ſeculari bẽ aſtrigi vt ↄtribuãt nõ qꝛ clerici ab operib? pijs exclu dãtur ſed qꝛ ꝓhibẽt᷑ ĩponi a ſecularibꝰ. Nã certũ eſt ꝙ opꝰ piũ ab oĩbꝰ catholicis eccłijs edificare ⁊ pontiſices pncipes hoc exhoꝛtant᷑.vt ĩ.c.boni pᷣncipis.xcvj.diſt. ſʒ ſec eis nec alijs ꝑmiſſũ eſt auctoꝛitate ꝓpᷣa aut auctoꝛi⸗ tate ſcłariũ eccłias edificare.vt ĩ.c.nemo.⁊ ĩ.c.baſilicos de ↄſecr.diſ.j.⁊ ſic ĩ caſu de qͥ agitñ lʒ ſit meritoꝛiũ edifica re põtes / reꝑare fontes/putceos mũdare/ ſiłia pia nõ tũ videt᷑ hoc iure ꝑmiſſũ pᷣſpiteris de mãdato ſcłariũ cũ nõ habeat ptatè imperãdi:ſed vt pᷣdictũ eſt citiꝰ ĩ oibꝰ obe⸗- diendi ſacerdotibꝰ ⁊ eccłiaſticis.NHec videt᷑ ꝓcedat nec faciat argumẽtũ qð pluries vbiq; locoꝛũ faciũt ſcł'ares neq; etiã aliqͥ doctoꝛes opinionẽ ↄꝛiã ſequeñ.ſcʒ iſta ſũ: Cc BGuutrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis vtilia cõmuniter tam pꝛeſbiteris q; ſecularibus ⁊ ſic nec immerito cccleſiaſtici contribuant vt in re cõmuni.nam vt pꝛobatum eſt in locis pꝛeallegatis.Heus ſacerdotes vt tanq; in ſoꝛtem eius electi voluit ab iſtis exactioni⸗ bus ⁊ curis vt ſolum vacarent diuinis liberius eſſent li⸗ beri et exempti: vt videtur hoc ſcriptum per nicolaum pꝛimum ad carolum imperatosem quod traſlatum eſt in. c. repꝛehẽſibile.xxiij.qviij. vbi littera ait rephenſibi⸗ le valde ↄſtat eſſe qð ſubintuliſti dicẽdo maioꝛẽ partem oĩm epoꝝ diu noctuq; cũ oĩbus alijs fidelibus tuis ð pi⸗ ratas maritimos vigilare ⁊ ob id epiſcopi ipediatur ve⸗ nire cũ mil itũ xpᷣi ſit xpo ſcruire/ milites ſeculi ſeruiãt ſe culo:qꝛ nemo militãs deo.c.ita ꝙ realiter ⁊ plene ꝓba⸗ tur nullo pacto contra chꝛiſtianos licet peſſimos tiran⸗ nos clerici debeant ciuitates vigilare / nam quod genus ita peſſimuʒ inter chꝛiſtianos / q; piratarum poteſt dari. Sed vltra ius diuinũ ⁊ põtificium ſtat contra ſeculares maxima ratio quam abbas ſiculus in dicto.c.nõ minug ct alij doctoꝛes allegãt.ĩmo iura expꝛcſſa que faciunt ad caſus:qꝛ ipſi ſeculares gaudẽt de bonis / honoꝛibꝰ / digni tatibꝰ ſecularibꝰ ipſius ciuitatis /habẽt etiã caſtellanias ptãtẽ / rectoꝛias /tã in caſtris ciuitatis qᷓ; ĩ ipſa ciuitate ⁊ ic hñt ex ciuitate honoꝛes ⁊ vtilitates et pecunias ꝓ ſe - ſuis cuiꝰ cã nec ĩmerito vt cũ ſi gaudẽt honoꝛibꝰciuitat/ ſuppoꝛtẽt onera:vt in regula rõni congruit.⁊ in regka qꝗᷣ ſentit onus ſẽtire dʒ cõmodũ ⁊ ecõtra de re iudi.li.vj.ita ꝙ videt᷑ pontificio ⁊ ꝑq; plures leges imꝑatoꝝ de eqᷣtate et rõne ſacerdotes ab om̃i munere ⁊ cenſu pᷣterqᷓ; a cenſu reali vt.S. cſſe immunes: ncq; obſtat ꝙ aliquando per ali⸗ quos imperatoꝛes aliter videatur ꝓuiſum in exactioni⸗ bus ad pias et vtiles cauſas in.l.ad inſtructiones:⁊ in. I. nemincm. C. de ſacroſanc.eccle.nam neq; imperatoꝛes habuerunt facultatem in his diſponendi nec leges ha⸗ bent locum/nec in aliquo iudicio:vt.S.ſunt admittende quia ius ciuile intendit ſeruare ciuilem ſocietatem non curans de vtuitate anime et ius canonicum pꝛincipali⸗ ter curat de ſaluationce aĩe.vt in. c.vt aĩaꝝ.de cõſti.li.vj.x ibi ꝑ do eſt glo oꝛdinaria in.c.cũ ↄtingat.de iure iu id eo lʒ ius ciuile ꝓpter ſocietatẽ ⁊ publicãvtilitatẽ ꝑmitteret vſuras dãdas ⁊ pᷣſcriptionẽ cuz mala fide ius canonicũ dð tẽd t ad finẽ dei magis qᷓ ad ſocietatẽ ⁊ vtilitatẽ ho⸗ us ad ge ait quicũq; igitur aliter ſcripturã intelligit q;ᷓ ſenſus ſpi⸗ mimnũ iſta ⁊ ſimilia excluſit ⁊ repꝛobauit ⁊ noluit vt ĩ his ll.impꝑatoꝛũ locũ haberẽt/a in locis pᷣalleg.⁊ in.c.nõ licz impatoꝛi.x.diſt.vbi lr̃a ait.non lʒ ĩperatoꝛi:vel cui pie⸗ tatẽ cuſtodiẽti aliqᷣd ↄ diuina maãdata pᷣſumere nec qcq; qð euãgelicis vel ꝓpheticis aut apłicis regulis obuiet agere hoc in.c. lege imꝑatoꝛũ ⁊ in.c ↄſtitutiones ct in.c. imperiũ.⁊ quaſi ꝑ to.ea diſt.hoc idẽ.in.c nulli fas.ct ĩ. c. violatoꝛes.xxv.q.j.et q̃ſi ꝑ to.hoc idẽ.in·c.eccłia ſancte marie.in.c.q̃ in eccłiarũ de ↄſti.⁊ in.c.ſane.xv.q·iij.in · S· ſed ſicut. vbi lr̃ᷣa ait. Sed ſicut circa huius opis initiũ pᷣ⸗ miſſũ eſt totis legibꝰ imꝑatoꝛũ in eccłiaſticis negocijs vtendũ cſt quotiẽs ſacris canonibꝰ obuiare nõ inueniũ⸗ tur.hoc idẽ grego.naʒãʒenus ſcripſit imꝑatoꝛibꝰ cõſtan tinopolitañ.qð trãſlatũ eſt in.c.ſuſcipitis.x.diſt. vbi lr̃a ait:ſuſcipitis ne libertatẽ vᷣbi libẽter accipitis qð lex dei ſacerdotali vos ſubijcit ptãti atq; iſtis tribunalibꝰ ſub⸗ dit. dedit enim vobis ptatem / dedit et pꝛincipatũ multo pfectioꝛem pꝛincipatibꝰ vr̃is / aut nunqd iuſtũ vobis vi⸗ detur ſi cedat ſpũs carni:ſi a terrenis celeſtes ſuperent᷑.⁊ ſi diuinis pferant̃ humana:ecce ꝙ oſtitutiones pꝛincipũ eccłiaſticis.ll.poſtponẽde ſunt.vbi aũt euãgelicis et ca⸗ nonicis decretis nõ obuiauerũt omi reuerẽtia digne ha⸗ beant᷑.ita ꝙ clare deciſum eſt de iure diuino et pontificio impatoꝛes ⁊ dños tẽpoꝛales ꝑ ſuas.ll.nõ poſſe venire cõ tra libertatẽ eccłiaſticã/nec aliquid directe aut ĩdirecte poſſe diſponere in pᷣiudiciũ eccłiarũ ⁊ clericoꝝ nec oꝛdi⸗ narie ĩmo non ſolũ in ſpũalibꝰ:ſed etiã in alijs eccłiaſti⸗ cis tpᷣalibꝰ.ll ĩpatoꝝ nõ recipiunt᷑ in foꝛo eccłiaſtico niſi in ſubſidiũ qñ canonica decreta deficiũt.vt.S.et in.c.j.de no ope.nũcia.et in.c.clerici.de iudi:.⁊ in.c.ſuꝑ ſpecula.de pꝛiuile.⁊ ſunt iura vulga.nã cui dubiũ qð impatoꝛes non potuerũt ꝓuidere neq; ꝑ ſuas.ll. diſponere vt ꝓuiderũt tt diſpoſuerunt de tpᷣe oꝛdinãdoꝝ pᷣſbiteroꝝ/⁊ de matri⸗ monijs ↄtrahẽdis per epos vel pꝛeſbiteros ⁊ de multis alijs eccłiaſticis ⁊ ſpũalibus: cuʒ in his nihil ad eos ſed ad xpᷣi vicarios ⁊ ſũmos ſacerdotes quibꝰ a deo data eſt * . — „ poteſtas ꝓuidendi/paſcẽdi ligãdi/t abſoluẽdi: et inter lepꝛã ⁊ lepꝛam diſcernẽdi:namlʒ videatur in. c. pluresc in c. pꝛincipales.⁊ in.c. reatina.⁊ in.c. nobis.⁊ quaſi ꝑ to. lxiij. diſt. qdð in electionibꝰ ⁊ pꝛouiſionibꝰ eccłiarũ ⁊ pla⸗ toꝛum imꝑatoꝛes interuenirẽt hoc erat viſa ⁊ ꝛttenta ti⸗ rannide ⁊ infidelitate ipſoꝝ imꝑatoꝝ: vt maius malum euitaret᷑.ſcʒ ne eccleſia careret paſtoꝛe ⁊ incideret in ſe iſ⸗ ma cauſa imꝑatoꝝ.ita voluit ſentire ſteph.pontitex in.c. noſce.⁊ tex. Lc.valẽtinianꝰ.lxiij.diſt.ita ĩtellexit guydo. in.d.c.reatina. vbi ait ꝙ leo papa quartꝰ fuit natione ro manus qui fuit multũ timidus ⁊ in graue pᷣiudiciũ eccle ſie pꝛincipi ſeculari ſe ſubmiſit ⁊ etiã hoc ↄfirmatur in.c. lectis.lxiij.diſt.vbi ait ꝙ ſteph.tertius natione romanus bic plus tumuit lapidari cito flexus / q; ſanctꝰ ſtephanus aomortir bor videtur ſentirc dominicus in pᷣallega. No cis Cardinalis ſancti ſixti in.c.j.lxiij.diſt dicit ꝙ da⸗ batur locus laicis vt intereſſent in electionibus ſummi pontificis nõ ꝙ licitum eſſet ſed ꝓpter pacem et quietem eccleſie vt ſine ſcãdalo celebꝛaret᷑ electio. Idẽ Cardina lis in. c. perlecta.ea.diſt. ꝙ requirebat cõſenſus laicoꝝ ad euitandũ ſcãd alũ coꝝ qui impedire poſſent electionem: ita ꝙ inpatoꝛes nec directe nec ĩdirecte per ſuas.ll.neq; ſtatuta poſſunt/nec ſi catholici ſunt/debent cõtra liberta tem eccleſiarũ t ſacerdotũ earuʒ diſponere ſeu iudicare imo doctoꝛes volẽtes aliter ſentixe q; eccłia ſentit cano nes eccleſie ſcindere dicũtur ⁊ vident᷑ ſanctũ blaſphema re ita btũs damaſcenꝰ papa poſuit ĩ.c.violatoꝛes.xxv.q. j.vbi lr̃a ait violatoꝛes canonũ volũtarie grauiter a ſetis patribus iudicãtur/⁊ a ſpũ ſancto inſtin tu cuius ac do⸗ no dicati ſunt dãnantur quoniã blaſphemare ſpiritũ ſen ctum non incõgrue vidẽtur qui cõtra eoſdẽ ſacros cano nes nõ neceſſitate cõpulſi ſed libẽter vt pᷣmiſſuʒ eſt aliqᷣd aut pꝛoterue agunt aut loqui pᷣſumũtur / aut facere volẽ⸗ tibus ſponte conſentiunt.talis enim pꝛeſumptio manife⸗ ſte vnũ genus eſt blaſphemãtiũ ſpm̃ ſanctũ hoc idẽ in.c. nulli fas.ea.cau.et.q.vbi lr̃a ait.nulli fas ſit ſine ſtatꝰ ſui periculo:vel diuinas ↄſtitutiones vel apłice ſedis decre ta temerare:nã vt ait beatus aug.qð traſlatũ eſt in.c.he⸗ rcticus.xxiij.q.iij.hereticus eſt qui alicuiꝰ tpᷣalis cõmo⸗ di et maxime vane gloꝛie pꝛincipatuſq; ſui gratia falſas ac nouas opiniones vel gignit / vel ſequitur. ⁊ etiã Pau lus ad gala.quod tranſlatum cſt in.c.hereſis ea.cau⁊ q. ritus ſancti flagitat q̃ ſcripta licet ab eccleſia non receſſe rit tñ hereticus appellari põt.itaq; doctoꝛes volẽtes ali ter interpᷣtari iura diuina et pontificia qᷓ; interpᷣtatum et deciſum eſt per eccłiꝗ ⁊ nõ vidẽt᷑ ab hereſi multũ diſtare et multa mala a deo ſperare ⁊ eccłia vt ipſe deus ait per eʒechie. xiij.c.qui multa mala cõminatur contr a inter heerames ſeu loquentes de ſcripturis aliter qᷓ; interpꝛe⸗ – Ehis Clerici ſubeunt onera oꝛdinaria ⁊ . patiuntur tranſlationẽ rerum ſua⸗ /rum in fiſcum ꝓpter debitam ceſſat onem.h.d. 668 ¶Vbbo clerici non agnoſcant onera.vt.S. titu.j. placcet. o.hic in oꝛdinarijs ibi in ſoꝛdidis et ex⸗ traoꝛdinarijs.¶ Item op.ꝙ ſi non ſoluãt non patiantur tranſlationem:vt᷑ dicta.l.placet. So.dicunt quidã vitra⸗ montani ꝙ pꝛopter ceſſationem indebitam ſcuicet quan⸗ do ſoluere non debebant non patiuntur tranſlationem: vt in contrario pꝛopter debitaʒ bene patiũtur vt hie.ſed certe hoc non eſt de intentione tex et ideo dic ꝙ pꝛedia cccleſie non traſferũtur in fiſcum ⁊ ſi debitum non ſolua⸗ tur vt ibi.ſed pꝛcdia clericoꝛum ſic vt hic.i¶ Item oppo. ꝙ inter ytalicos et pꝛouinciales non ſit differentia: vt.l. vnica.i.devſuc.tranſtoꝛ.Solu.aliud in vſu capione:nam qꝛ ꝓumciales non habẽt in pꝛedijs ſed fiſcus.habent ta⸗ men vtile et ratione dñij directi quod habet ſiſcus ſol⸗ uunt tributum :ſed in ytalicis non habet fiſcus aliquod dominiũ cuius eetcxtu debeant ſolui tributa ⁊ ideo in hoc differunt ſed conueniunt in pꝛeſcriptione quia ſicut pꝛeſcribitur dominio directo italicoꝛum longo tempoꝛe ita dominio vtili pꝛouincialium. nõ autem intelligas ꝙ dominio directo quod habet fiſcus in pꝛedijs pꝛouin⸗ cialibus longo tempoꝛe pꝛeſcribatur. ¶ Item oppo. ad idem de · S. per traditionem. inſtitu. de rerum di. Solu. q;dtum dominij tranſlationem equiparantur non in tribu tis: vt hic. ¶ Item oppo. ꝙ omnes ſoluant tributa: 6S = —. in⸗ 40 bbu B 4 iſe . 7 „ , ℳ☛— L De Epiſcopis et clericis Fo. XV vt ..ſine cen. vel reli. So.lla determinatur per iſtaʒ. ar.·· quo per Jo.and. dicto.c.j.goffre.in c.ante.per illũ tex: vt gradati · S.ſʒ ſi lege.ff.de mu.⁊ hono.⁊.l.j.jde ĩ offi.do. Item op.ꝙ nulla onera ſubeãt clerici:vt in aut᷑.itẽ nul⸗ la. So.illud iure nouo. dic ad cuidentiã ꝙ aut eſt officialis ⁊ debuoꝛ et loquitur pꝛima pars legis vſq; ibi.ſi vero. aut eſt officialis et non debitoꝛ ⁊ vult ingredi palam:⁊ loqtur ſcdᷣa pars vſq; ad verſi.ꝙ ſi clandeſtinas:aut eſt officialis ⁊ non debitoꝛ et vult ĩgredi clam ⁊ loquit᷑ tertia pars in fi. aut eſt debitoꝛ ſed nõ officialis: quia finitũ eſt eiꝰ officiũ ⁊ ille caſus nõ eſt hic. Scd ·e.quiſquis.⁊ hec lex bꝛeuiter hoc intẽdit ꝙ officialis ⁊ debitoꝛ non clericatur palam nõ clam.h.d. ¶ Querit glo. que ſit iſta pena ⁊ dicit ꝙ eſt realis et ꝑſo⸗ nalis ⁊ ꝓbat ꝙ bona ꝑdat:ar.a minoꝛi qꝛ ſi punitur in fa cultatibus vbi in eccleſia dimittit᷑: vt in fi.l.multo foꝛtiꝰ vbi ad eccleſiam retrahit᷑: vt hic in pꝛin. Sed non videt᷑ bona argumẽtatio:qꝛ cum in pꝛima parte reuocct᷑ ad cu⸗ riã:vt ei ſeruiat nõ debet puari bonis:ſed in vltimo caſu huius legis nõ reducit᷑ ad curiã ⁊ ideo nimirũ ſibona ꝑ⸗ dit.⁊ ideo nõ videtur glo.bene dicere niſi arguas ſic. Si ꝑdit bona vbi nõ eſt debitoꝛ vt in fine.l.multo foꝛtiꝰ vbi erat debitoꝛ: vt in pn.⁊ ita ꝓcedat glo. ¶ Sin vo.¶ Hic erat officialis ⁊ nõ debitoꝛ.⁊hũc vᷣ.dicit gl coꝛrigi ꝑ aut᷑. ¶ Op· ꝙ hec lex male dicat / nõ diſtinguedo iter officia⸗ les g̊ legẽ quiſquis.j.c.So.vt gl Vel meliꝰ dic ꝙ aut eſt officialis ⁊ debitoꝛ ⁊ tunc nulla eſt differẽtia inter pꝛimi⸗ pilariũ ⁊ aliũ:idem ſi erat officialis ⁊ nõ debitoꝛ.et ſerua hãc legẽ. Aut non eſt officialis ſed debitoꝛ ⁊ tũc eſt diffe⸗ ricali / vel. l.nõ diſtinguemꝰ. S. ſacerdotio.ff.de arbi.⁊ pᷣſ⸗ biter poteſt eſſe tutoꝛ: vt. eo.aut᷑.pꝛeſbiteros.quomodo ergo hoc dicit hec lex.et ideo dicunt vltramõtani/ꝙ aut qjuis habʒ officiũ pꝛiuatũ ⁊ vult aſſumere publicũ:vt cle Officium ricatũ ⁊ poteſt:vt dic·S· ſacerdotio/aut habẽs publicũ.ſ. ublicum clericatũ vult aſſumere pꝛiuatũ ⁊ poteſt:vt dicta aut᷑.pᷣſ⸗ Pis an ad biteros.aut habens pꝛiuatũ vult ſumere aliud pꝛiuatũ ⁊ aliud pu⸗ poteſt vt eſſe ꝓcuratoꝛ ⁊ negocioꝝ geſtoꝛ.aut habẽs pu⸗ blicũ poſ⸗ bneumn vult aſſumere aliud publicũ oĩno ⁊ habʒ locũ iſtas ſu cõpelli.lex:qꝛ aut erat officialis ⁊ debitoꝛ ⁊ nõ poteſt.aut officia⸗ lis ⁊ nõ debitoꝛ ⁊ põt palam ſᷣm hanc legem:hodie non indiſtincte p aut᷑.hic poſitam:ſed vᷣm eos poteſt hodie ſi⸗ cut ⁊ olim: nõ eſt oꝛiginaliter aſtrictꝰ curie.idẽ ſi erat aſtrictus ⁊ geſſerat officiũ pium vt ſeruire poteſtati⁊ iun dicibus in cauſa:vt ipſi colligũt ex pꝛincipio aut᷑.als nõ vt ĩ aut᷑.clã vo ĩgredi nõ põt nec olim nec hodie Ja.but. Add tio Officiales publici ad ſacros ꝓmoueri ltio. nõ poſſunt in.c.aliquãtos.lj.diſt.de quo plene per panoꝛ. ⁊ alios in.c.j.de obliga.ad ratio.oꝛdinã. vel nõ.nec obſtat.ca.puenit.lxxxvj.diſt.ã dicẽdũ eſt ꝓ reſolutione ꝙ qñq; aliquis eſt obligatꝰ ad ratiocinia ali⸗ cuius pꝛiuate ꝑſone ⁊ durat in officio et nõ põt ꝓmoueri iſto caſu eo exiſtẽte in tali officio.xxj.q.iij.c.j.⁊ ne cleri. vł mo. c.j.⁊.ij. ex. Si aũt aliqs ſit adminiſtratoꝛ miſero⸗ bilis pſone vlł eccłiaſtice põt ꝓmoueri:vt in.d.c.puenit. ⁊z hoc fuit volũtarie ſiue ex neceſſitate qꝛ pꝑppetuo ad gerẽ dam adminiſtrationè eſt aſtrictꝰ.tũc in iſto caſu ob oꝛdi⸗ nibus repellit᷑.liij.diſt.legere.liiij.diſt.quicũq;. Si vero aliqs exercet admiſtrationẽ publicã: vt in hac.l.tũc nõ põt ꝓmoueri ante redditã admiſtrationẽ: vt hic. Si vᷣo adminiſtratio eſt pᷣuata ⁊ tpᷣe ꝓmotiõis cõuenit᷑ de dolo vel ꝑfidia cõmiſſis /tunc eſt dicendũ talẽ nõ ꝓmouendũ anteqᷓ; rõnẽ reddat.lxxxj.diſt.c.tantũ.xxiij.diſt.c.illud. ita eſt ĩtelligẽd a.l.reũ .-ide ꝓcura.niſi ↄueniret᷑ de culpa tm̃:qꝛ tũc pot ꝓmoueri nõ obſtãte reclamatione credito ris lʒz hoſt. ala.⁊ guillermꝰ naʒã. dixerint pᷣfatã noſtrã di⸗ ſtinctionẽ eſſe ꝓlixã ⁊ ĩualidã adeo ꝑ iſtã legẽ officialis. et.l. diſt. ꝓ to.⁊ ar.l.iij.de offi.pᷣſi.ffet.l.de pᷣcio.de publi. ff. ind iſtincte adminiſtratoꝛes nõ poſſe ꝓmoueri ad oꝛdi nes:ſalua tñ ipſoꝝ alani ⁊ guillermi pacenr̃am dictã di⸗ ſtinctionẽ hic nõ eſſe tollẽdã:ſed tenèdã ar.no. in.c.eccle ſia.le.ij. ᷣm panoꝛ.in.d.c.j.in.ij.col.de obli.ad ratioci.qð facit ad q̃ſtionẽ de laico conuento coꝛa iudice ſeculari qͥ poſt ea factꝰ ẽ clericꝰ an poſſit dãnari a iudice ſeculari de BGlo. intelligit ꝙ lex ſit coꝛ⸗ 7. N Fficiales.cta in vno mẽbꝛo. vltra⸗ montani variãt legẽ ab aut.vt nõ coꝛrigat᷑ lex Eet dicunt ꝙ lex loquit᷑ in officiali ſimplici non aſtricto curie oꝛiginaliter ⁊ ſic nõ coꝛrigit.l.codicis.Et ex de reſcrip.de quo per Bart.in.l.j.ff.de penis.⁊ in iſto paſſu varie reperiuntur opiniones.Et finaliter tamẽ eſt concludendũ ꝙ ſi laicus fuerit litem conteſtatus cũ non pꝛodeſt ſibi foꝛi mutatio.vt no ĩ.l.quedãa puella.⁊x ibiper bar. Alex. ⁊c ia. ff. de iuri.om.iudi.⁊ in.l.hi tñ.de accuſa.ff. ⁊ in·l.ſi quis poſtea q;. ff.de iud.Si vero non eſt lis con⸗ teſtata ⁊ mutat in fraudem tũc nõ pꝛoderit ſibi mutatio foꝛi. vt in.l.f.j.de his qui ſibi moꝛ.ↄſciue.in.l.fl.de re mi II. li ff. aut ſine fraude ⁊ tuncvtetur pꝛiuilegio cleri.nec con dẽnabitur a iudice ſeculari ⁊c̃.de qua queſtiõe.vide ple⸗ ninus per panoꝛ. de oblig. ad ratioci.iij.col.⁊ per legittas in locis pꝛeallegatis. 8 Fmontani intelligunt aut᷑.in eo qui oꝛiginaliter SEE Hec aut. fm glo. coꝛrigit. l. co K Ed ne;. eg mn g in vero. Senl vltra r Aerat aſtrictus curie:alegem intelligunt quãdo erat ſimiplex officialis nõ oꝛigialuer aſtrictus curie ⁊ ſic cũ diuerſis caſibus loquatur noncoꝛrigeret᷑ lex codicis. ⁊ hec aut᷑.bꝛeuiter hoc intendit. Hodie officialis curia⸗ lis non clericatur niſi pꝛobatus.h.pꝛimo.Et ſi apoſtata uerit reducitur ad curiã:idẽ in monacho non curialihoc dicit:pone ergo caſum ſᷣm glo. ¶ Ex tex.·clero iniuria fiat. Ex hoc colligũt vltramon tani ꝙ ſi gerebat officium perinde poſſit clericari quaſi erx hoc nulla ĩiuria flat clericis ( SFoꝛſitã vitã nõ dicas ꝙ fiat monachus ſed vitam monaſtichã ducit. ¶ Sed qũ o0 põt quartã partẽ bonoꝝ habere ſi eſt monachꝰ ↄtra aut᷑. ingreſſi.Reſpondeo hic non eſt monachus licet monaſti chã vitam ducat:⁊ ideo poteſt habere pꝛopꝛium. ¶ (Sed ſi poſt.¶ Sed quo reuocat᷑ iſte ad euriã ꝓpiĩ deli ctum ⁊ ſic ad honoꝛẽ᷑. Reſpõſio reuocat᷑ ad onus non au Apoſtata oꝛ ⁊ tuc eſt? tem ad honoꝛes quia nunq; habebit honoꝛem in curia: ĩ monaſte rẽtia:vt in ↄᷣrio.¶ Sed nonnc exiſtens in officio põt cle⸗ ſed onera ſubibit ⁊ ita ꝓbat.l.ne quis.j de decur.hinc eſt rio redu⸗ ꝙ ſi fratres reducũt apoſtatã in oꝛdine reducũt eũ vt ha ctꝰ ꝑpetuo beat onera ſicut alij fratres.nõ aũt honoꝛẽ habet ꝑpetuo eſt puatꝰ ¶COp.ꝙ ſi fugit non reducat᷑ ad curiã:ſed ad aliud mo⸗ honoꝛe ſʒ naſteriũ.vt in aut᷑.de ſan.epi ·S/ſi monachus.So.vt glo.nõ onere. AVel melius dic ſᷣm vltramontanos ꝙ aut fugit ⁊ duxit vxoꝛẽ ⁊ reuocatur ad curiã.vt hic aut fugit ſed non du⸗ cit vxoꝛem/a tunc in aliud monaſteriũ mittitur vt in con trario. Jacob. H Ato. h. d. ¶Quidã intelligũt hanc.l. ita ſtricte ꝙ pter delictũ in quo qͥs pꝛocedit ad actũ ⁊ non conſuma⸗ uit:qꝛ non potuit ꝙ puniatur ꝓ delicto conſumato. ¶ Ex tex.dicam i.in monachã ſᷣm quoſdam nã alie in dute de albo non ſunt monache: ſed dicunt᷑ ſacratiſſime virgines:idem tñ ĩvtraq; vt hic.hic ſunt due glo.que di⸗ cunt idẽ.Scðda fuit antiq̃ ⁊ qꝛ erat bꝛeuis ⁊ obicura fuit facta pᷣma que eſt noua ⁊ clarioꝛ. ¶ Ad declarationẽve⸗ teris op.de.l.cogitationis.ff de peni.So.vt gloſ.⁊ ⁊ ple⸗ nẽ j.dicã.ſ Itẽ op.ꝙ etiã ſi deueniat ad actũ ⁊ non cõſu⸗ mauit ꝙ non puniat᷑.vt.l.j.in fi.ff. ꝙ quiſq; iur. Sol.ſᷣm vltramont anos hic loquitur in atrocioꝛibꝰ delictis:lex cõtraria ĩ leuioꝛibꝰ.ſed vltramontani ſoluũt ſic ꝙ aut cri men eſt tale de quo non poteſt criminaliter agi ⁊ non ha⸗ bet pꝛo cõſummatovt in ↄꝛio:aut ex delicto poteſt crimi naliter agi ⁊ tũc habet᷑ ꝓ cõſumatovt hic.(¶ Itẽ op.ꝙ eti am in atrocioꝛibus non puniat᷑.vt.l.qͥ falſam.ff.ad.l.coꝛ. de fal.So.ibi nõ ↄſumauitqꝛ noluit:hic aut᷑.qꝛ nõ potuit. Itẽ op.ꝙ ctiã in atrocioꝛibus ꝓcedens ad actũ nõ po niat᷑.vt.l.vulgaris ·S.·qui furadi.ff.de fur.So.aut eſt deli ctũ qð non poteſt criminaliter tractari ⁊ puniri ⁊ nõ ha⸗ bet᷑ ꝓↄſumato.vt.l.j.ĩ fi.ff.qð qͥſq; iur.aut põt tractari crimĩałr ⁊ tũc aut agit᷑ ciuilit᷑ ⁊ nõ punit᷑ ꝓꝑ ↄſumato deli cto.vt dic.l.vulga ·S·qͥ furãdi.ff. de furtꝭ.aut agit᷑ crimi⸗ nalit᷑ ⁊ punit᷑ ꝓ ↄſumato ⁊ ita loqᷣt᷑ hec lex.( Itẽ op.del. int oẽs · S. recte.ff.de furt.So.ſᷣʒ vltramõtanos aut ĩ ↄſu mãdo ĩteruenit ipedimẽtũ iur ⁊ ñ punit᷑ vt ibi:aut ipedi mẽtũ fetĩ/⁊ punit᷑vt h:qð nõ eſtveꝝ qꝛ ĩmo ĩpedimẽtũ fa = . Qui cogitat ⁊ agit ?⁊ de J quis no n. lictum non conſumauit auia non potuit punitur pꝛo delicto conſũma⸗ loquat᷑ ſolũ invirginibus deo dedicatis. Alij intelligunr in omni genere delicti vt hec lex faciat regulã ꝙ qlibet ꝓ cti⁊ iurj eqpant᷑.vt.l.j.ĩ fl.ff.qð qͥſq; iur.⁊ iõ dic ꝙ ĩ.l.ꝰv ⸗ ria non delinquit:qꝛ cum furtum requirat doluʒ ⁊ ibi ceſ ſabat dolus ergo ⁊ furtum:ergo nimirum ſi non punitux c ij vt hic delinquit ergo punitur. Itẽ op.ꝙ non puniatur pꝛo delicto conſumato ſed er̃oꝛdinarie arbitrio iudicis. vnde dicitur obſtare.l.j.de extraoꝛ.cri.So.ſᷣm vltramõ⸗ tanos aut venit ad actum verbi tantum ⁊ non punitur ꝓ cõſummato. vt in contrario: aut ad actum factiꝛ tũc ſic. yt hic:ſed certe ipſi male dicũt ꝙ etiã ſi peruenit ad actũ facti non punitur pꝛo cõſummato.vt.l.iij.de ſerui.fugi.et l.ſi quid aliquid.ff.de penis.⁊ ideo pꝛidie dicebã ꝙ nos habemus ſtatutum ꝙ qui poꝛtauerit tale quid extra ter⸗ ritoꝛium noſtrũ:puniatur in tanta pena. Modo quedam poꝛtabant non tamen adhuc erat extra territoꝛium nr̃m querebatur an deberet puniri? ego dicebam ꝙ non qꝛ ſta tutum loquitur ĩ eo qui poꝛtauit extra territoꝛiuʒ at iſte non poꝛtauit ſed poꝛtabat ergo ⁊c᷑. Et ideo dic ꝙ aut qͥs peruenit ad actum pꝛoximum vt quia gladium daret ſtatim homini pꝛeſenti ſed non potuit ꝑficere ⁊ tunc pu⸗ nitur ꝓ conſũmato.vt.l.is qui cũjde ſicaræ hic: aut ꝑ⸗ uenit ad actum remotum vt eſt in contrario nolebat ire a barbaros qui longa via diſtant tunc non punitur pꝛo delicto cõſũmato:quia poteſt eẽ ſpes penitẽdi/quod nõ eſt quando ad actũ ꝓximum venit.ſ Itẽ op.de l.ea qui dẽqᷣ/ſi mã.fue.ali.vbi inchoaui ⁊ feci quantũ potui⁊ nõ punioꝛ. So. p̃m vltramõtanos ibi interuenit ipedimẽtũ iuris quod nil eſt æ ideo dic ꝙ ibi loquitur in pena cõuẽ tionali hic in legali:⁊ eſt ratio differẽtie: qꝛ pene legales non expectant iuris effectum.cũ imponãtur pꝛopter deli cta que effectũ iuris ſpectare non pñt ⁊ ideo ſufficit de fa cto facere quod poteſt:ſed conuentionales pene irrogãt᷑ pꝛopter efficaciâ iuris ⁊ non pꝛopter merũ factũ / dic tñ ĩ penis conuentionalibus ꝙ aut ſunt oꝛdinate ꝙ pꝛopter ius cõmitti pñt ⁊ ex mero facto nõ cõmittũtur.vt dicta l.ea quidẽ.aut non poſſunt pꝛopter ius cõmitti ⁊ tunc ꝓ⸗ pter factum cõmittãtur.vt l.ſtipulatio S· id quoq;. ff.de verb.obl.⁊ ſic eſt argumẽtũ ꝙ ſi liberaui debitoꝛẽ ꝑ acce ptilationẽ ⁊ pꝛomiſi penã ſi amplius peterem commuta tur pena etiã ſi de facto vel de iure penã petere non poſſũ ¶ Itẽ op ꝙ etiã de delicto cõſũmato non puniar.vt.l.cer tũ.ff. de fur. So.ibi actus non erat oꝛdinatꝰ ad illud deli ctũ lʒ ex ↄña ſit commiſſuʒ.vñ ſufficit ſi puniat᷑ de illo ad quod pꝛincipaliter intendebat. ¶ Et vt hec materia ple⸗ ne liqueat diſtingue ſic:qꝛ aliqũñ quando cogitat quis de linquere ⁊ delinquit aliud q; cogitauit: aliquando delin quit plus qᷓ; cogitauit:aliqũ delĩquit minus q; cogitauit ſi delin quit alið qᷓ; cogitauit / punitur:ne actus delicti re maneat unpunitꝰ.vt.l.eum qui non certe.S.ſi ĩiuria.ff.de iniurijs:ſi delinquit in plus qᷓ; cogitauit⁊ tunc punit᷑ ᷣm qðò cogitauit ⁊ non in plꝰ.vt.l.etiã apud ·S.ſi qͥs virginẽ. ff. de mniurijs.⁊ in dicta.l.eũ quiS. fl.ſi deliqui in minus qᷓ; cogitaui modo iſta materia nr̃a in qua dic ꝙ quidam cogitant tantũ ⁊ in cogitatione nõ perſeuerãt/⁊ iſti non habent penã quo ad mũdũ qꝛ pꝛobari non põt ⁊ delicta non debent are obari I-Erer ſoepeoharto immo eſt meritum expellere cogitationẽ / aliqñ in cogitatione perdurat ⁊ tunc ſᷣm glo.committitur veniale peccatum. ¶ Sed theologi dicũt ꝙ aut ſtat in moꝛoſa cogitatiõe cũ delectatione ⁊ cõtrahitur moꝛtale:aut non in moꝛoſa co⸗ gitatione ⁊ contrahiturveniale aut interuenit conſenſus ⁊ tranſit etiã in moꝛtale:ſed ſi dubitat conſentiat vel nõ quia ipſemet neſcit ſi facere poſſet: ⁊ hoc caſu eſt dubi⸗ um apõ theologos/aliquãdo cogito ⁊ ago⁊ delictũ per⸗ ficio ⁊ tũc regulariter punioꝛ ⁊ regulariter non habet lo⸗ cũ penitentia.vt.l.qui ea mẽte.ff.de fur.fallit ĩ aut.nouo iure . de pena iu.⁊ eſt ſpeciale vbicunq; reperias ꝙ ad⸗ mittat᷑ penitẽtia coſumato delicto / aut nec cogitaui nec egi ⁊ regulariter non punioꝛ fallit in crimine maieſtatis qꝛ iure pꝛeſumptione pꝛeſumitur filiꝰ delinquere. vt.l.qͥs .ad.l.iułma.aut cogitaui ⁊ actũ pꝛoceſſi:ſed non cõſu⸗ maui:⁊ tunc aut quia nolui ⁊ non punioꝛ.vt.l.qui falſam. ff. ad.l.coꝛneliã de ſicca.ſi qꝛ nõ potui reiecta opi. vltra⸗ montanoꝝ dic ꝙ aut eſt de leuioꝛibus ⁊ nõ punioꝛ.vt.l.j. ff. quiſq; iur. aut de grauioꝛibus ⁊ tunc aut deueni ad actum verbi ⁊ nõ punioꝛ ꝓ conſumato. vt.l.ij.de extraoꝛ. cri aut deueni ad actũ facti ⁊ tunc aut ad ꝓximũ ⁊ puni⸗ oꝛ ꝓ ↄſumato vt hic.⁊.l.is qui.ad l coꝛneli.de ſicca.ſi ad remotũ nõ punioꝛ ꝓ ↄſumato: ſʒ exoꝛdinarie vt.l.iij. de ſerui fu.⁊.l.ſi qͥ aliquid ff.de penis.hoc ſi agit᷑ criminali ter ſed ſi agitur vt ciuiliter/non punitur pꝛo conſumato. vt.l. vulgaris·S· qui furti.ff. de furtis.⁊ hec in penis le⸗ Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis galibus. in conuentionalibus dic ꝙ regulariter pena in telligitur redacta ad ius ⁊ pꝛopter merũ factũ no cõmit⸗ titur.vt.l.ea quidẽ .jſi man. ita fu. alie.ſed ſi conſtat ꝙ eſt redacta ad meruʒ factũ / vel pꝛopter ius cõmitti non põt tunc pꝛopter meruʒ factũ cõmittit᷑.vt.l. ſtipul atio · 5· hi qͥ q;.ff. de verbo.ob. ⁊ hoc ſufficiat de materia iſta. ¶ In glo. q incipit / ita ibi iuris efficaciã.quod eſt vbicũ qʒ tractet᷑ de pena legali.¶ In eadẽ gl. ibi ac ſi deſiderat ⁊ hoc eſt regulare vbicũq; tractat᷑ de pena cõuentionali. Add tio Ad hanc.l.dicas ſᷣm lecturã verioꝛem. UleID. ꝙ ſi aliquis virginem ſanctimonialem deo dicatã cauſa matrimonij raperevoluerit ⁊ ad actus exterioꝛes appꝛopinquauerit vt puta qꝛ iuit ad monaſte rium ⁊ fregit hoſtium tñ non rapuit:dic tamen per hãc.l. 6 pena capitis puniendus eſt ᷣm Cy.hic. Alia lectura et ecunda eſt vera. Nolebã cum aliqua matrimoniũ göᷣhere vt pꝛius tamẽ mihi traderetur ad tentandũ ⁊ ſi mihi pla ceret ſecum contraherẽ/ſi iſto modo eã attẽtauero ꝑ hãc l.ſũ decapitandus.Tertia lectura ⁊ vera eſt volebã cum gliqua contrahere matrimoniũ rapui eã cauſa matrimo nij contrahendi dico E per hanc.l.venio puniẽdus qꝛ qᷓ; uis matrimoniũ non ſit tus.vt hic ⁊ in.l.raptoꝛes.de rap.j.⁊ to.ti.de rap.ex.⁊ i.l. raptoꝛes.·j· iſto ti. Hec obſtat ꝙ aliqvolebant dicere ꝙ cã matrimonij non eſt permiſſũ aliquã attẽtare:ergo matri pꝛohibitũ eſt tñ raptus pꝛohibi⸗ moniũ eſt pꝛohibitũ quod eſt abſurdũ.vt.in.l.j.ſolu.ma⸗ tri ff pꝛeterea ſi eſt pꝛohibitũ attẽtare virgines: ergo eſt ꝑmiſſũ attẽtare coꝛruptas dic ꝙ nõ ſequitur. vt dicã.·.l. penul.jiſto ti. de quo ĩ.l.verũ.⁊ guil.de cu. ff. de fur. vnde dicas ꝙ non licet attentare cauſa matrimonij incipiẽdo a puella ſed a parentibus ſecus:⁊ hoc ne puella iungatur cum alio qᷓ; parentes velint: hoc tamen de conſuetudine in ciuitate neapoli non obſeruatur:licet tñ in Franciam pari.acĩ parlamẽto Burdegaloꝝ ałs fuerit obſeruatũ Et licet dicatur hic ꝙ puniat᷑ affectus ĩ atrocioꝛibꝰ vbi non fuerit ſecutus effectꝰ de quo per bal pleniſſime ĩ legi bus in glo.magna hic alle.tñ docet ſpecu.in ti.de accuſa. G. j. vᷣſi.quid ſit pꝛimo ꝙ omnibus.ll.de mundo diſponẽ tibus ꝙ ex ſolo conatu quis puniatur derogatũ eſt ꝑ ge⸗ neralem cõſuetu.qð dictum eſt perpetuo tenẽdum mẽti ſ̃m Ange.⁊ Pau.de caſtr.in.l.j·S.fina.et ibi Ja.ff. qued quiſq; iur. Reſtringe tamen pꝛedicta locum non habe re in crimine leſe maieſtatis/⁊ patrie expugnate vel per⸗ turbationis ſtatus.vt ĩ.l.qſq̃s.⁊ ibi Ange.j.de ſica.qꝛ in illis caſibus puniret᷑ conatus:non obſtante gñali ↄſuetu dine quã ſupꝛa retulimꝰ ⁊ ad illud dictũ ſpecu.vide bar. in.l.j.S·diuus.⁊ in.l.fi.ff.de ſicca.⁊ in dicta.l.is qui cum telo.⁊ in alijs.ll.per Alex.alle in dicta.l.j.ff. quod quiſq; iur.⁊ iſta notes.⁊ ałas iſtud dictũ notanduʒ ⁊ peculiare retuli Andegauis dũ legebã titulum quod quiq; iur. in aliuz ſtat. ff. Et ad iſtãꝗ.l.vide pleniſſime bal. hic:⁊ eſt ca noni. hec.l.in ca.ſi quis.de peni.diſt.j.⁊ ad materiam hu⸗ ius.l.vide ca.cogitationis de pe. diſt.j.⁊ vide Bal.hic qͥ dicit ꝙ pena huiꝰ.l.non haberet locũ ſi per ſtatutuʒ deli⸗ ctũ iſtud puniretur:qꝛ tunc non habet locuʒ pena ſtatuti niſi realiter crimen fuerit perpetratũ ide panoꝛ. in.c. iter Ii.extra de purgatione canonic. Keſbt itero Hi clerici ⁊ eoꝛum ho⸗ 6 S:ſtiarij excuſantur a mu⸗ H, A. neribus perſonalibus. h. d. . Ad d iti 0 lec lex pꝛeſbiteri eſt canoniſata in ca. D. quia:verſi.pꝛeſbiteri.v.q.vj.⁊ in ca.pꝛe⸗ ſbiteri. ea.cau.⁊.q.⁊ notabis in hac.l.ꝙ pꝛeſbiteri vacillã tes in teſtimonio non ſunt toꝛquendi ⁊ de hoc in dicto.c. pꝛeſbiteri. Item nota ꝙ in teſtimonio vacillan.poſſunt ⁊ Teſtimo⸗ debent pꝛo veritate eruenda toꝛqueri:⁊ quando teſtis va niij falſi ſi⸗ cillat debet notarius de mandato iudicis ſcribere quo⸗ gna. modo titubat trepidat pallet mutat coloꝛem in facie que omnia ſunt ſigna falſi teſtimonij. de quo per ĩno. in.c.q̊⸗ niam extra de pꝛoba. ⁊ hec ſunt in arbitrio iudicis.l.de minoꝛe· S. toꝛmenta.ff.de queſtio. Item nota ꝙ parti da⸗ tur actio ad intereſſe contra teſtem que falſo depoſuit adeo ꝙ non ſolum ille eſt falſus teſtis qui falſum depo⸗ nit:ſed ⁊ ille qui verum ſupumit.i.tacet veritatem quod eſt valde notandum ſᷣm Bald.poſt Bar. hic dicen.iſtud eſſc notandum contra teſtes ⁊ notarios ⁊c.et quando in terminis huius.l. ratione dignitatis veniat aliquis plꝰ puniendus qᷓ; alius vide text. gloſ. in verboſeueriſſimis. — — — — —. —N et ibi pleniſſime per bal.S.de ſumma trini.et fid catho.et iunge hic autenticã ſequeñ pꝛeſbiteri vide ad pꝛedicta. cij.de criminefal.ex.⁊ ibi vide panoꝛ poſt inno.in.j.⁊.iij. nota.vbi dicit ꝙ quando aliquis aſſumpſit officium teſti ficandi:vel als tenetur ex officio debet dicere veritatem ałs autẽ tacere veritatem non eſt peccatum ⁊ ſic nõ eſſe⸗ mus in termĩs huiꝰ legis.de quo vide in.c.ne quis. xxij. q.ij. de quo per inno.in dicto. c.j.de crimine falſi.quod eſt valde notandum m bal.hic idem bal.in.l.vbi exigit᷑ 5§· dolo ff. de eden. Idem bar.⁊ ibi glo.in aut᷑.de teſti.col. ij.vnum tamen rogo notes in ꝑpetuum pꝛo defenſione iſtoꝛum ruſticoꝛum deponentium falſum ꝙ ruſticus de⸗ ponens falſum teſtimonium nõ debet puniri de falſo niſi appareat ꝙꝓ de malignitate falſuʒ depoſuiſſet: quia pꝛeſu mitur potius ex ſimplicitate dixiſſe ꝓpterea debet mul⸗ tum iudex aduertere.ita notat ang.in·S.et licet.in auten⸗ tico.de teſt.colla.iij.colũ.vij.per io.and.in.c.cuʒ ioãnes heremita.ex.de fi.inſtru.⁊ hec intelligas ꝓcedere in iſtis ruſticis quadratis et ſimplicibꝰ: ſecus autem in ruſticis ſagacibus ⁊ malicioſismam quidã ſunt ſagaces ſᷣm glo. Rurgpraretn de ruſticis.ff.de excuſa.tuto et alibi di⸗ citur ꝙ ruſtici ſunt foꝛtes ad tenendũ:vt nõ.in ·S.·fl.et ib bar.in aut᷑.de inſtru.cautel.⁊ fide.col.vj.de quo per iaſo. in.l.ſi quis id qð.de iur.om iudi.ff. per bal in l.venia.de in ius vocan·j· Epiſcopus nolẽs vel ĩuitus B NEc honoꝛe. teſti cat ho dicit Jaco. s fori Hec lex tris dicit.q̃re pᷣmo S N Keſo iteri.t dictũ vſq; ibi ceteri eyV Secundo dictum vſq; ibi Iſalua tamen] Ibi .8 pꝛouidet contra iniquiatem que inſurgebat ex pꝛimo dicto vſq; in finem.et hec lex bꝛeuiter hoc intẽ⸗ dit. Releuantur pꝛcſoiteri in dicendo a queſtionibus clerici debent ſᷣm ius cõmune/⁊ licet pꝛeſpiteri a queſti⸗ onibus releuẽtur nõ tamen expoſt facto releuãtur a pena ſi falſum dixerit.h.d. Vel dic ꝙ vbicũq; dignitas auget crimen/non minuit ſed auget penã:etiam ſi de pena coꝛ⸗ poꝛali tractet᷑.hoc dicit Jaco.butrig. Aut ergo duoitat᷑ an falſum dicãt tũc non toꝛquẽtur/licet videãtur vacilla re in dicto:ſed accuſantur a pena falſi/ĩmo grauius puni untur q; alij:qꝛ dignitas auget crimẽ ⁊ ꝑ cõſequẽs penã. ¶ Op.·ꝙ ſi de pena coꝛpoꝛali tractetur mitius puniatur in dignitate exiſtens: vt.l.pedius.de incen.rui.naufra. So.vt plene dixi.S.c.l.iij. Jaco. Butri. — Hec aut᷑.videtur venire ad Ed iude V. modificandum.I codicis.: R quodãmodo coꝛrigẽdo:nam l.codicis nõ co⸗ AAgcbat epm teſtificari:ſed ꝑ aut᷑ iſtã videt᷑ cogi cum quadã modificatione.ſ.vt nõ vadãat ad iudicẽ: neq; lurẽt ⁊ bꝛeuiter.h.d. Epiſcopus nõ vadit ad iudicẽ: ſed iudex mittit ad eũ:nec iurat ſʒ pᷣpoſitis ſacroſanctis ſcri pturis deponit.hoc dicit. . ¶ Nota ꝙ teſtis debet dicere quod nouit:nõ pꝛo actoꝛe vel rro ſed p vtraq; parte.¶ Item nota ꝙ teſtis tacẽdo de eo qð nouit cõmittit falſum:vt hic.⁊.l.pꝛeſbiteri. ¶ Op.· ꝙ teſtes debeant adire iudicem non ecõtra: vt·j eI.iubemus.nam teſtis dʒ eſſe in poteſtate iudicis: vt l. ſfi quãdo:Xj.de teſt. So.hic ſpeciale:vt ⁊ ĩ alijs egregijs ꝑ⸗ ſonis. vt. I. ad ꝑſonas.ff. de iure iur.¶ Itẽ op.ꝙ iurent ta⸗ ctis ſacroſãctisſcripturis.So.hic ſpãle ſᷣm verã opinio nem ſic ⁊ iudici ꝓponit᷑ ⁊ nõtangit:vt.l.rem non nouã·j. de iudi.ſed ibi eſt alia ratio.ſ.qꝛ iudex in pᷣncipio ſue ad⸗ miniſtrationis iurat ⁊ ideo amplius iurare non cogitur. pori Hec lex venit ad.l. pᷣſbite RbN Kelbiteri. odasler codi⸗ N. Aparte/1o& alios clericos ex alia: ſed hic ad⸗ iũgitur dyaconus pᷣſpitero:vt.ſidem videt᷑:ſic in vtroq; tẽ in.l.codicis dixerat eos puniri de falſo:ſed nõ dice⸗ = . at qua pena:hic declarat penã. ⁊ hec aut᷑.bꝛeuiter dicit ꝛeſbite⸗ OPꝛeſviteri ⁊ dyaconi piter puniũtur in crimie falſi:vt ꝑ ri ⁊ diaco triẽniuʒ ab officio ſuſpẽdantur in cãa criminali legitimis ni qua pe⸗ penis ſubdunt᷑. Ceteri clerici ius amplectũtur.h.d.ſ¶ Ex na puniũ⸗ tex.tradãtur quidã habẽt hic in tex.¶ ꝓ verberibꝰ hoc tur de cri⸗ verbũ cum gloſula de qua fit hic mẽtio eſt in coꝛꝑe.vñ ſu mie falſi. mitur hec aut᷑ ⁊ gloſula vna exponit.i.loco vberũ ⁊ ma⸗ le qꝛ verbera imponunt᷑ ad cruẽdam veritatẽ:⁊ hec pena hic ĩponit᷑ ꝓpter falſi crimen ſeparati monaſterijs.Sed De Epiſcopis et clericis cis faciebat differẽtiã inter pᷣſbiteros ex vna que eſt pena remouere eos ab officio:ĩmo eſt cis ſolatiũ: ſed certe ĩmo eſt pena bonis. Ite eſt pena tradi monaſte Fo. XIX. rijs:vt ſi ſubtrahit᷑ ab officio per ↄſequẽs pᷣbẽdã pdit que ꝓpter officiũ datur:⁊ iſta crit pena/honoꝛe nudati. Nota de pena degradatiõis: ſed an erit verbalis vel realis. Reſpõdeo quedã degradatio ſt ad pparationem iuriſqictionis de qua in.lſi clericus.qͥd am ſit vt terminꝰ pene/q̃dam fit ad pparationẽ pene:⁊ de hac videtur hic loꝗ.an ergo erit degradatio realis/ an vᷣbalis:? Et certe cũ hic fiat ad pparationẽ nds debemus vti pᷣparatoꝛijs quatenus ſufficit ad neccſſitatẽ pꝛeparati ⁊ nõ plus: vt.l. j. in fi.ff. oe interro.act.ſi ergo eſt talis pena iponenda ꝗᷓ in clericũ poſſit cadere ecõòtra contẽtus vᷣbali degrada⸗ tionc.Si vero eſt talis pena imponẽda q̃ nõ caderet niſi in laicum vtar reali q̃ᷓ fit auferẽdo per oꝛdinẽ clerico/ſen q̃ in dignitate ↄferẽda fuerũt ſibi conceſſa: vt.il.qui cum vno·S. exautoꝛatus.ff.de re milii. V Ad DdD ti 0 Iſta aut᷑.eſt canoniʒata in.c.qꝛ.v.q.vj. . ct in hac aut᷑.dicit᷑ qualiter puniaãtur cle rici falſa deponeñ qð eſt notandũ pᷣm bar.Et ſi q̃rat᷑ qua pena ſit puniẽdus falſus teſtis.dic ꝙ in cauſis criminali bus teſtis ad cuius dictũ falſum aliqs fuit indebite puni tus ꝓunit᷑ teſtis ad penã talliõis adeo ꝙ ſi aliqͥs fuerit ꝑ falſum teſtimoniũ alteriꝰ ſuſpẽſus moꝛiet᷑ ipſe teſtis vt ĩ l.j.S· j.ff. ad.l.coꝛnel.de ſicca.et idẽ dicas in illo qͥ coͤpeilit teſtem ad dicẽdũ falſum:qui eadẽ pena venit ſicut teſtis puniẽdus ſᷣm bar.in dic.l.j.S.j.ad l coꝛnel.idem bal.in.l. pᷣſoiteri.in ·ij.col.S.eodẽ et adde ꝙ ule qui ſe occultat.vt nõ ↄpareat ne veritas apparere poſſit:dicas talẽ eſſe pu⸗ niendũ crimĩaliter pena crimĩs ſtellionatꝰ/⁊ciuiliter ꝑti tenet᷑ ad intereſſe vel reipu.p acti.de dolo.per dictũ bal. in di.l.pᷣſpiteri.S.eodẽ in.iiij.col.Teſtis autẽ qui falſum deponit agẽdo ciuiliter ⁊ crimĩaliter tenebit᷑ in illo caſu ad ſatiſfactionẽ parti inqtuʒ leſit l.qui noiĩe.fr.de fal.ar. c.j.de crimĩe fal.⁊ poſtmodũ poterit etiã idẽ teſtis accu⸗ ſari criminaliter oꝛdinarie ð̊ eum ſuꝑ crimine fal. ꝓcedẽ do:vt no.cy.in.l.nullum de teſti.ſpecu ti.de te.verſi.ſed nunqᷣd.⁊c.et vide glo.in.c.pᷣſoiteri.v.q.fl.per ca.ne quis pᷣſbitereturxxij.q.ij.de quo per bal.in.l.voi.⁊ in.l.dãnis ad.l.coꝛ.de fal.vbi punit᷑ qͥs de falſo officio iudicis pen⸗ dente ꝓceſſu pꝛincipali inter partes/⁊ deinde poſtmodũ põt puniri etiam oꝛdinarie. Ecerdotẽè in eccłia è pena capit crimen publicũ Ghoc pꝛimo ⁊ vbi deficit inferioꝛis ptãs recur⸗ r ſuꝑioꝛẽ.h.d.¶ Quidã intelligũt legẽ iſtã in pᷣſbite ro miniſtrate in eccłia illa ⁊ iiuria facta ſiue in ipſo cultu J In crimine ĩiuriaꝝ N uis in h 0 C. illatarũ in pᷣncipẽ ſa Pꝛeſbite diuino ſiue nõ.⁊ hoc dicũt ꝑ diſiũctiuã q̃ eſt in tex.ibi vel rũ iuadès in ipſo cultu.⁊c. ¶ Sed iſtis repugnat aut᷑. in coꝛpe.vñ in eccłia ſumit᷑ q̃ videt᷑ loqui qñ celebꝛatur offi ia.⁊ ideo pone ca officiũ ce⸗ ſum indubitabilẽ qñ irrui in eccłiam tpe quo officiũ cele lebꝛans q̃ bꝛat᷑ ⁊ ipſis pᷣſbiteris calebꝛãtibꝰ intuli iniuriã:qᷓri᷑ qua pena puni pena puniar: Rũdetur ꝙ capite puniar:nec dʒ expectari atur. ꝙ epᷣus ↄ querat᷑:qꝛ ĩmo potiꝰ parceret ꝓpter ſanctitatẽ ſuã:⁊ qlibʒ vt de publico crie poterit accuſare ⁊ ſi accuſa tus eſſet tã potẽs vt õ eũ iudex minoꝛ nõ poſſet ꝓcedere tũc recurrẽdũ ẽ ad ſupioꝛẽ qͥ ⁊ militari auxilio lris ↄgre gato ꝓcurabit deliquẽtẽ capere ⁊ debito mõ punire.h.d. ¶ Nota ꝙ pena capitis eſt inferre iniuriã clericis in ec⸗ cleſia o fficiũ celebꝛatibꝰ.q Itẽ nõ.ꝙ põt iudex ex inqᷣſiti one ꝓcedere.i Itẽ nõ.ꝙ crimen eſt publicũ ⁊ qlibet põt accuſare. Itẽ no.ꝙ vbi deficit inferioꝛis ptãs recurrẽ⸗ dũ eſt ad ſupioꝛẽ. ¶ Itẽ op.ꝙ de crimine iniuriarũ non ſit pena capitis.vt.l.iniuriarũ.ff de iniurijs.So.hic ſpe⸗ Iniuriaꝝ ciale in ĩiuria illa ſacerdotibꝰ in eccłia miſtratibꝰ ⁊ tpe crimen an miniſterij diuini:vt etiã ſi iniria ſit facta in eccłia et ſa⸗ ſi pena ca cerdotibꝰ illiꝰ eccłie dato ꝙ nõ cultꝰ tpe.¶ Itẽ op.ꝙ cri⸗ men iniuriarũ ſit pᷣuatũ.vt.l.iniuri arũ qᷓ.de iniurijs.So vt glo.qꝛ hic ſpãle:vel hic eſt ſacrilegiũ. Ad D 1 ti 0 Mõ.ex hac lege ꝙ ſiuria q̊ fit deric! vel L ecclie põt tãq publicũ crimẽ ab oibꝰ de duci ĩ iudiciũ. Itẽ de ̊ ꝑ officialẽ etiã nemie poſtulãte põt inqri lʒ regłariter dicat᷑ neminẽ puniendũ ſine accu⸗ ſatoꝛe:vt ĩ.l.reſcpᷣto/S. ſi d; accuſatoꝛẽ.⁊ ibi gl.iux.illud młier nẽo te accuſat.⁊c᷑.ð qͥ ĩ.c.de maiſeſta ij.q/j.vbi xpᷣ iudã nõ eiecit qꝛ accuſatoꝛẽ nõ hebat lʒ eũ furẽ ſciret: an pitis. qs ſine accuſatiõe puniat᷑ remitto ad.l.ea qdẽ.⁊ibi.p bal. C iij i.de accu.de quo per glo.bal.⁊ alios.ſqui rcuſ hat vl non. Itẽ inq;tum dicitur hic ꝙ iudex qui non eſt ſatis po tens poteſt inuocare bꝛachium alterius iudicis ſᷣm bar. hic de quo per canoniſtas in.c.nouit.ex.de iud.⁊ ĩ.c.licet ex ſuſcepto.⁊ ibi per Panoꝛmi.ex.de foꝛ.competent.ſᷣm Bal. in. l.ij.verſic.ſi autem pꝛopter multitudiem ·j.de his quilatro.occul. vbi notatur per illum tex. ꝙ iudex ciuilis de quo in iſta.l.non poteſt imploꝛare bꝛachium militare vel eccleſiaſticum ſeculare niſi in ſubſidium quʒ do exercuit vires ſuas ſᷣm But.ibi fa.no.ĩ.c.j.ex.de offi. oꝛd.et ibi Panoꝛ.ĩ vlt.no.⁊ ĩ.c.cũ nõ ab hoĩe.ex.de iudi. Hec lex vel aut᷑.diſtinguit — Ed no uo. egem codicis ⁊ bꝛeuiter di G ) cit qꝙ vbi officium vel letanie turbantur inpo⸗ nitur pena capitis vbi non turbantur pena ver um exilij: ⁊ letanias ſoli laici facere pꝛohibentur que ber cuʒ oꝛationibus ⁊ cruce fieri debent.hoc dicit.¶ Ex tex. Tali iniuria t tex.ĩ coꝛpoꝛe vnde hec ſumitur loquitur quando celebꝛatur diuinum officium videtur velle ꝙ re⸗ quirantur tria.ſ.perſona / pꝛeſbiter vel clericus. Item tempus.ſi tempoꝛe quo celebꝛat:⁊ locus.i.in eccleſia:⁊ tũc aut fuit officium diuinum turbatum ⁊ eſt pena capit/ imponenda: aut non fuit turbatum ⁊ imponitur pena exi lij.⁊ ſic hec lexvidetur venire determinatiue ad l codicꝭ vt tunc demum hebeat locum pena capitalis quãdo tria cõcurrũt que.S.dixi.Hiſtingue ergo quattuoꝛ caſus qꝛ aut irrui in eccleſiam ⁊ irrui in ſacerdotes vel miſtros et dum officium celebꝛabatur ⁊ diuinum officiuʒ fuit turba tum tũc de iure veteri ⁊ nouo eſt pena capitꝭ: aut irrui in eccleſiã vel ſacerdoteʒ ⁊ miniſtros tempoꝛe quo celebꝛa tur cultus: ſed officium non fuit turbatuʒ ⁊ tunc eſt pena exilij:vt in iſta aut᷑ ⁊ ſi iſte caſus poneret᷑ in.l.codicis eſ⸗ ſet còꝛrecta:aut irrui in eccleſiã ⁊ ſacerdotes ⁊ miniſtros ſed non tempoꝛe officij diuini:vel irrui in eccleſiam tem poꝛe officij:ſed non in clericuʒ tunc eſt dubium ⁊ de hoc non loquitur iſta autent᷑.ſed lex codicis videtur eos ca⸗ ſus ponere. Nũquit ergo erit coꝛrecta:ſi dicamus ꝙ nõ. ſequitur abſurdum:quia minoꝛ pena erit impoſita quan⸗ do ſolum duo concurrunt ſcilicet ꝙ officium dicitur ⁊ in iur iatur laicus in eccleſia. vel ſi non dicitur officiuʒ iniu riatur clericus in eccleſia qᷓ; quando concurrunt tria:ſci licet quia eſt clericus ⁊ in eccleſia ⁊ celebꝛatur officium ⁊ nõ turbatur.⁊ ideo ſi coꝛrigitur lex codicis ⁊ concurren tibus tribus pꝛedictis quis pena capitis non imponitur ſed exilij multo foꝛtius coꝛrigetur vbi tm̃ duo ↄcurrũt vt ſcilicet ſolum habeat locum pena exilij niſi concurrät quattuoꝛ que in pꝛimo membꝛo D butri. ezlo⸗ HR cripticius in eodeʒ lo⸗ R ecclelujs. co clericatur pꝛeter volũ tatẽ dñi ⁊ Z:⁊ vbi nũerꝰ ĩ eccłia eſt taxandus hic voluit.ſi hic loquatur de aſcripticijs ⁊ pñt in eodeʒ loco clericari ⁊ volente ⁊ inuito dño in alio loco poſſunt olim volente domino hodic etiã eo inuito poſſunt. ¶ Item opponi ꝙ ctiam de alia villa poſſit eligi: vt.l.vt gradatim.ff.de munerib.⁊ honoꝛi. Solu. vt glo. ¶ Item oppo.ꝙ epiſcopus non eligat: ſed patroni:vt in autent᷑. e.S.· aſcripticios.Solu vt gio. . . Additi 0 Qlerici ſunt ponẽdi in eccleſijs ſᷣm qua litatem ⁊ q;titatem reddituum.vt hic et in autent᷑.vt deter.ſit nume.cleri.et.c.cum.m.ferrarieñ. ex. de cõſtitu.⁊ ibi per panoꝛ.⁊ in.c.j.de inſtitu ex et in.c. vnico.de ſta.reg.li vj.⁊ puto dicẽdũ per ea que no.ꝑ pa⸗ noꝛ.in.c.cum veniſſent in quarto no.ꝙ epũs cum capitu⸗ lo pñt numerum antiquum clericoꝛũ reſtringere ⁊ ex plu ribus pꝛebendis conſtituendo paucioꝛes:tendit enim in dedecus eccleſie cum canonici conſtituuntvnum coꝛpus cum capitulo qñ nõ poſſunt ex redduibus cõgruc ſuſten⸗ tari adeo etiam ꝙ excreſcentibus fructibus poteſt nume rus clericoꝛum augmentari:vt in dicto.c.cum.m·⁊ dicto c.cum veniſſent. ⁊ ibi per Panoꝛ.feli.⁊ ceteros ſcriben⸗ tes. c. de conſtin quis Curialis non clericatur ⁊ ſi cleri ctiam ſi bonis cedere velit: hoc dicit butri. A iecta contra innoc.in.c.verum.ex.de fo ro competen.in queſtione vtrum pactum quod liceat in⸗ a taxantur arbitrio epi. h. d. Attende qꝛ glo. j. lũbꝛa qui erat de hereſi damnandus. Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis gredi poſſeſſionẽ ſua auctoꝛitate poſſit exerceri ſi poſſeſ⸗ ſ tranſit ad eccleſiam ⁊ ibi per Inno.qui dicit ꝙ non:li cet contrarium teneat bar.in.l.iij.in repetitione illius le⸗ gisꝗj.de pig. quicquid dicat inno.in dicto.c.verum. ver⸗ ſi ſed nos contra credimus ⁊c. „ Qui violat pꝛiuilegia eccle⸗ S elc lelie. cr quĩq; lib.auri punit᷑:hoc X dicit. (Tres. l. obuiat huic legi. pꝛima eſt. l. iu⸗ ea bemus.S. ſane. S. de ſacroſanc. Secunda eſt. l. placet.eo.tit. Tertia eſt.l.ij.j. delegi.que omnes impo⸗ nunt alias penas:ſed facile eſt reſpondere quia quando⸗ qʒ violat quis pꝛiuilegia per illicitam exactionem ⁊ loq⸗ tur dicta.l.iubemus.quidam per iniquam interpꝛetatio⸗ nem ⁊ loquitur.l.ij/de legi.quidam aliter violant ⁊ loqͥ tur hec lex vel hec eſt regula ꝙ non poꝛrigitur ad caſus in quibus ſpecialiter eſt pꝛouiſum vt.l.doli clauſula.ff.de verbo.ob.vnde contraria loquũtur in ſuis caſibus ſpeci⸗ alibus:vel dic ꝙ pꝛiuilegia incluſa ĩ coꝛpoꝛe iuris habẽt ſemper ſpecialem penam annexam ſi violẽtur. Sed alia Pès gña pꝛiuilegia multa habet eccleſia que ſi violentur ⁊ in his lis an ceſ⸗ non eſt ſpecialis pena:⁊ tunc habet locum hec generalis ſet ſi pena pena. ¶ Quid ergo ſi imꝑatoꝛ concedat pꝛiuilegium ali ſpalis ſit ĩ quod eccleſie ⁊ in reſcripto dicat ꝙ ſi quis violauerit re⸗ terpoſita. ſcriptum talem penam incurrat nunquid habebit locum hec generalis pena. Reſpõdeo non:cuʒ de ſpeciali ſit pꝛo uiſum: ⁊ hec vltima.ſo.multum mihi placet. Ad d itio Dum dicit hic ꝙ pꝛopter delictũ epiſco pum pꝛiuari epᷣatu in.c.j.de iudi.et ibi ꝑ panoꝛ ⁊ alios canoniſtas ⁊ in.c veritatis.de dolo ⁊ con⸗ tu.e.ad hoc no.ſingulariter ꝙ cum ſcandalo populi nõ debet quis pꝛefici etiã interueniente electione collegij iſi quo optime facit.c. cum teneamur.de pꝛeben.ex.in.c.n cũ pꝛidem.de renuncia.⁊ vide ſingulare dictum inno.ibi vbi dicit ꝙ ſi populus perſequitur pꝛelatum iaʒ inſtitutũ ⁊ non poteſt compeſci a tali perſecutione:vt populus qᷣe⸗ ſcat ⁊ eccleſia ſtet ĩ quiete debet pꝛelatus cedere vł remo ueri per ſuperioꝛem aſſignato tamen ſibi alibi bono cam bio qð ſingulariter nota adeo ꝙ pꝛinceps poteſt repelle⸗ re epiſcopum vel ſuſpectuʒ reuelãtẽ ſecreta regni de quo per inno.i.c.ſuꝑ his.ex.de accuſa.qð eſt ſingulariter no. Fm panoꝛ.in.c.j.ex. de elec.adeo ꝙ epũs committens cri men leſe maieſtatis contra pꝛincipeʒ eccleſiaſticũ debet pꝛiuari ſuis beneficijs:patet quia pre illius filij commit⸗ tente pꝛiuaretur ipſe filius ſuis beneficijs:vt in.c.felicis recoꝛdationis.in verbo pontificalem.de penis in.vj.ꝙ ẽ ſingulare ſᷣm phil.de quo in c.ſatis peruerſum.lvj.diſt.⁊ ihi glo.ſingulariter no.ſᷣm philip.franc.in dicto.c.felicis Intellige tamen pꝛedicta ꝙ ſolus papa poteſt epiſcopuʒ deponere cauſa ſubſiſtẽte ſᷣm panoꝛ.in.c.fi.ex.de confir. vti.vł ĩuti.ĩ penul.⁊ fl.coł.ĩ.c.niſi cũ pꝛidẽ.ex.de renũ.de quo per panoꝛ.in.c.ſignificaſti.de elect.in.c.ad honoꝛeʒ ex.de aucto.⁊ vſupal. g ica ab . eerf pũs repulſus ab epiſcopatu WD Bic UG;. pꝛopter delictum cõmiſſum ĩ rẽ ppublicam non eſt reducẽdus ad epiſcopatũ.h. Rn d. Mota ꝙ qs malos hoĩes nõ debet defen⸗ dere:⁊ ideo collegium doctoꝛum fuit foꝛtiter repᷣhẽuʒ a dſñio legato dũ doctoꝛes ſupplicabant ꝓ dño ricardo ma holes ma li an debe oren r Mec aukf. cadit ſu⸗ ant vᷣfẽdi Tem 0 u ecu q;. per. l. eccłie ⁊ venit sddẽdo penzꝭ. ¶Mũ quid erso pena.l.ãtiq̃ tol⸗ Pẽa leg Walit ꝑ nous. Certenos dicimus ꝙ qñ lex noua atiq̃ an tol imponi penã in caſu in quo lex antiqua aliã penã ipone⸗ lat᷑ ꝓpter ctis.ſed dic ꝙ nõ qꝛ hec pena ſe bat ꝙ noua non tollit antiquã ſed põt vna eligi vt.l.⁊ qͥ ſe nouã. pulchꝛa.j· de ſepulchꝛo viola.modo hic videt᷑ augere pe⸗ nã aio ⁊ bꝛcuiter dicit ꝙ ad penã ſpũaleʒ ſuccedit tꝑali Szʒ nundqd poſt aãnũ ceſſat excõmunicatio ⁊ ſuccedit bã Bãnũ an nũ loco eiꝰ.videt᷑ ꝙ ſicvt.l.reſcriptũ·S.ſi pacto.ff. de pa⸗ ſeqt excòõi ctis. ſed dic ꝙ, nõ q⸗ na ſcᷣa venit cumulatiue ad catiõis ſe pꝛimã ⁊ nõ ꝑ modũ ſubꝛogationis:⁊ qꝛ ſcdᷣa pena ꝓcedit tẽtiã poſt a tali qͥ penã tollere nõ põt:ſecꝰſi poſſet ⁊ veniret ꝑ modũ annum. ſi cleri ſubꝛogatiõis. ¶ Mõ qᷓro an hec aut᷑. hẽat locũ ĩ caſu.l. co⸗ catus fuerit reuocatur ad curiaʒ dicis:ego puto ꝙ vbi pᷣuilegiũ ẽ tale ꝙ ſiviolet᷑ iponit᷑ pe 32 na excõicationis ſucceſſiue poſtea tũc hʒ locũ hec aut᷑.ſʒ dditio Ex hac.l.notabis verſic.veluti manu in ſi eſt tale pꝛiuilegium ꝙ ſi violenter nõ inponit᷑ pena ex⸗ cõicatiõis:⁊ tũc nõ hʒ locũ hec aut᷑.qꝛ reqᷣrit excommuni cationeʒ pꝛecedere. Idẽ ſi ſcðʒ idem tempus copcurrat = . = gi⸗ nce⸗ ſhen ooſti doſti De SBacroſanctis Eccleſijs. pena tempoꝛalis ⁊ ercommunicatio: vt. l placet S. de ſa⸗ dñim croſã.eccle.nã tũc nõ hʒ locũ hec aut᷑.⁊ hec aut᷑.fuit facta contra illos que contẽnunt excommunicationem:aut er go quis pꝛopter delictum nõ in eccłia cõmiſſum excõica tur ⁊ nõ habeplocum hec aut᷑.aut pꝛopter delictũ in eccle ſiaʒ commiſſũ ẽ ęxcõicatus:⁊ tũc põt pꝛocedere hec aut᷑. Sed quid ẽ bannũ certe per leges veteres nil diceba⸗ Bãnũ qͥd tur de bãano:ſed hec lex noua facit mẽtionẽ: ⁊ ideo gl.du ſit et cui bitauit cui equiparẽtur bãniti:⁊ dicit ꝙ depoꝛtato qð nõ eqparetur placet quia depoꝛtatur quis ex delicto: ſed bannitur qᷣs ex contumacia.¶ Itẽ depoꝛtatus efficitur infamis: ſʒ bã nitus non niſi de facto quia eius bona adnotantur: vt·j· de requiren reis.quid ergo operatur bannum:reſpõdeo AY non debeant ſtare in territoꝛio vnde banniti ſunt. Sed Auid ſi ſtẽt:certe nulla pena videt᷑ impoſita:ſed dic ꝙ po terunt puniri maioꝛi pena poſtq; non parent banno:vt.l. aut damnum.S.quiſquis.ff.de penis.ſed de iure munici⸗ pali habemꝰ determinatas certaspenas ſi banna non ſer uant Jacoous Butrigarij doctoꝛ. S Additio Venientes contra libertateʒ eccleſie ſa LE. crilegium committere dicuntur ᷣm In⸗ no.in.c.conqueſtus ⁊ ibi doc.immo ſeculares cõtrarium facientes ſunt ipo facto excommunicati: vt in cle.j.de pe. de quo vide io.lupi.in trac.ſuo de libert.eccle. in queſtio ne illa an pꝛincipes ſeculares ſeu dommi tempoꝛales pi ſint aliquos ſeu aliquas perſonas ĩſimul mittere:⁊ remit to ad plenum ad ea que diximus in aut᷑. itẽ nulla cõitas. S.vide eundẽ io.lupi.in tract.de libert.eccl e.q.x.incipiẽ te de pꝛiuil.⁊ libert.eccle.⁊ in quibus caſibus dicatur qs venire cõtra libertatẽ eccłiaſticã ⁊ ibi plenevide ann qn libertatem eccłiaſticã infringamus. cauſam non inducit argumentum a contrario cleſia eſt licitum facere conuenticulaʒ ar.l.j·S. huius rei. ff.de offi.eius cui man eſt iuriſdic.So.ſi habes in littera etiã /planũ eſt:quia implicat ⁊ ponitvtrũq; caſum. Sed ſi non habes etiam vt cõmuniter non habetur tunc reſpõ de ꝙ aut id a quo ſumitur ar. a contrario ſenſu reſpi⸗ cit finalem cauſam:⁊ tunc inducit ar.a contrario ſenſu vt in contrarijs nec facio differentiã an ſi ponatur pꝛo quia an per moduʒ conditionis:quia ſi ponatur pꝛo quia ĩdu cit ar.a cauſa ceſſante ſi cauſa eſt finalis non impulſiua. ¶ Item ſi ponitur per modum conditionis inducit ar.a contrario ſenſu:ſi conditio eſt finalis non ſi impulſiua:ſʒ hic id a quo vis ſumere argumẽtuʒ a contrario ſenſu nõ reſpicit cauſã finalem:nã dictioſ E ccłiam non reſpicit cauſam:ſʒ dictio Illicitã ſic ⁊ ideo ab ea poteſt ſumi ar gumentum a contrario ſenſu ſic:non licet facere illicitax ergo licitam ſic:⁊ tunc bene pꝛocedit argumentum a con trario ſcaſuu. Addtti 0 Argumẽtũ a contrario ſenſu eſt validũ 1VIDniſi reſultet abſurduas vt hic iuncta gl. in verb.ex. eccleſiam.⁊ vide bal.hic pleniſſime declaratẽ an ⁊ quando argumentum a contrario ſenſu vel a ſimili vel a communiter accidentibus valeat:⁊ de alijs diuer⸗ ſis ſpeciebus argumentoꝛuʒ:vt hic per eum:de quo in.l. ij.de con.inter.leg.⁊ fideicdom. N Aiſgnti Aſcripticius non clericatur . Diſquis inuito dño eo volẽte eatenꝰ Aclericatur: vt ſeruitia debita domino nõ dene ſacroſanc.eccle.l.placet.ſ.ꝙ licet eccleſia pꝛo ſe non debe at ſoluere tributa:debet tamẽ ſoluere ex perſona eius cui ſucceſſit:vel ſi aliquis fumans alienat reʒ alicui eccłie te netur eccleſie:nam fumantes noſtri ſunt aſcripticij ⁊ res eius ſunt aſcripte hodie ſerua aut᷑.aſcripticios.. e. T acet Nilites eccleſiaſtici vł ſeculares dicit. Cõcoꝛdat cũ.c.exiui.er.de verb.ſig.¶ Extex. Ni ſi foꝛte Iſtud niſi põt reſpicere vtrãq; regulã.ſ.clericoꝝ TX medicoꝝ Sindico oꝛdinato iſte tex.tollit argumẽtuʒ Onuenticulam. Serbu gaed Aſenſu. h. d. ¶ Op. ꝙ a contrario ſenſu ergo in ec gẽtur.h.d ia.hec lex facit pꝛo eo qð dixi.gõ.de 4 pꝛocur ationis officium non exer⸗ Ecent niſi in pꝛopꝛia cauſa vel ſui numeri nec ad àſpectacula debent ire:idẽ in parabolarijs hoc dñi martini qui arguit ex tex.l.ſi flliꝰ g. milites.ꝗᷣ dicit ꝙ nõ pñt milites eẽ pꝛocuratoꝛes:poſtea dicit niſi in cauſa mrimonij dicit ipe ſi regula ẽ de ꝓcuratoꝛe:ergo ⁊ exce ptio:⁊ ſic in cã collegij poteſt pcuratoꝛ cõſtitui ⁊ nos di- cimus ꝙ non põt ſed actoꝛ debet cõſtitui.⁊ iſte tex. ꝓbat hoc ⁊ colligit ᷣrium dñi Martini. L Additio eꝛ clerici non poſſunt ſe immiſcere in Se officijs ſecularibus de quo in.c.fi.et in c.j.ex.de poſtu.in ca.j.ij.⁊.iij.xxj.q.iij. Jtem per hanc l.non poſſunt exercere officia ſecularia pꝛecipue vbi tra⸗ ctatur cauſa ſanguinis vt in.c.ſententiã.⁊ ibi.panoꝛ.in.pᷣ ma queſtione ex.vt cleri.vł mo.ſecu nego.ſe ĩmiſ.alłs ir⸗ regularitatẽↄtrahũt:vt ibi plene.adeo ꝙ nec aduocatus poteſt eſſe in cauſa ſanguinis:nec ꝓ actoꝛe nec ꝓ reo jm veram opinionẽ ⁊ cõmunẽ in di.c.ſententiã.⁊ ibi panoꝛ. vſi.qnto quero quid ſi clericus:⁊ ibi glo.inverbo.ſanguia nis.adeo ꝙ clericus legendo epłam continẽtem cauſam criminalẽ incurrit irregularitatẽ legendo pᷣdicta epłam pꝛincipi vel alteri iudici qð eſt valde notandũ.⁊ ad pꝛeð vide.c.ſed nec ꝓcuratiões.vbi expꝛeſſe phibetur clericis vt ſint iuſticiarij ſeculariũ:qdð facit cõtra nõnullos cleri⸗ cos quotidie inſiſtentes ſeruicijs ſeculariũ.quod inxelli⸗ go etiam in clericis qui non ſunt ſacerdotes. ex quo eſt inferendum ꝙ dlerici non debet eſſe famuli laicoꝛum vel ſeruitoꝛes ſjm panoꝛ.ibi adeo ꝙ clerici in cõſilijs pꝛinci⸗ pum exiſtẽtes ⁊ pꝛecipue pꝛelati ſi querat᷑ ab eis de pena imponẽda in delicto grauiſſimo: ꝓ quo venit imponẽda pena moꝛtis/vel mẽbꝛoꝝ detrũcatio ſᷣ̃m hoſti.ct io.and. poſſunt cõſulere illum abſoluendũ ſi eſt reus:ſi aũt eſt in via cõditionis nullo modo cõſulant /niſi veniret ĩponen da pena coꝛpoꝛalis leuis ar.no.in.c.in epatu.de rap.⁊ no tes ꝙ voi non immincet caſus.i.nõ pendet ꝓceſſus ſuper crimine ſi querat᷑ ab eis qua pena veniret puniẽdus ali⸗ quis qui tale crimen vel homicidiũ cõmitteret:tũc bene poſſunt de iure rñdere gñaliter reſpondendo/ar.xxiij.q. vj.c.j.et idẽ no.in.c.ex ſris.et ibi nõ.et vide ex.de exceſſi. ſia de quo per panoꝛ.in.c.clericis.ij.col.verſi.quero qͥd ĩ plati ſunt in conſilijs pꝛĩcipũ.⁊ẽ.ne cleri.vł mo.(¶ Sed quero pꝛĩcipaliter in materia huiꝰ.l.vtrũ pꝛelatꝰ q cleri⸗ cus eſt poſſit eſſe ↄſiliarius pᷣncipis ſecularis:et dicas ꝙ; ſic ad hoc eſt tex.et ibi panoꝛ.in c.nõ eſt ex.de vo.non ta⸗ men debet eſſe officialis iuſticie exercende ar. eoꝛum que nõ.panoꝛ.in c.ij.et in c nouit.cx.de iudi.qð ſatis placet panoꝛ.in dicto.c.clericis.ij.col.verſi.nota ex his ꝙ pᷣla⸗ tus.⁊c. ¶ Sed q̃ro ⁊ finaliter vtrũ clericus poſſit tenere locum pꝛĩcipis in iuriſditione ſeculari exercẽda.Hicas bꝛeuiter ꝙ non etiam lieet non infligat penam moꝛtis vł membꝛoꝛum detruncationem:quod intelligas quando vult facere tanq; officialis pꝛincipis ſecularis: vt in. c. ſed neq;. et ibi per panoꝛ.ex.ne cleri.vel mo.ſecus autem ſi iuriſditio ſecularis eſſet dignitati eccleſiaſtice anne⸗ xa:quia tunc poteſt epiſcopus vel alius pꝛelatus eccle⸗ ſiaſticus maioꝛ vel inferioꝛ per ſe exercere iuriſditionẽ dummodo non inferat penam moꝛtis / vel membꝛoꝛum detruncationem. Et idem dic ſi ipſam iuriſditionem ha beat vir eccleſiaſticus nomine pꝛopꝛio vt ratione patri⸗ monij de quo in.c.fina.et ibi per gemi.et phulip.fran.ne cleri.vel mo.nego.ſccu ſe ĩmiſceat. lib.vj.quod extẽdas pꝛocedere etiam in pꝛelato religioſo:vt in. c. dilectus. ex. de offici. oꝛdi.in.c. auditis.de pꝛeſcripet in.c.inter dile⸗ ctos in pꝛinci.de fi.inſtrumẽ.ex.quod limita tamen vt in c.recolentes.ex. de ſta.regu. et inferas ex pꝛemiſſis que diximus in queſtione pꝛeceden.ꝙ epiſcopus vel pꝛelatꝰ alius:eccleſiaſticaq; perſona non poteſt eſſe Cancella⸗ rius potentiſſimi regis noſtri Francie necnon in ducatu mediolanenſi. et ſi dicas ꝙ in Francia habuimus epi⸗ ſcopos cancellarios. dicas ꝙ illud non eſt de iure com⸗ muni:nec poteſt fleri:ſed potius crederem regem in hoc habere pꝛiuilegium. et ad pꝛemiſſa vide panoꝛ.in dicto c. clericis.iiij.col.S.allega.vide notata per panoꝛ.in.c. derici.er.de vita ⁊ honeſtate clericoꝛum. os ι1τ Extextul ꝓhibe⸗ Aterdicimus. fenlerctibe. pꝛebẽda pꝛiuetur ałs nõ eſſet pena dicere offi R AA&ciu;z nec mitti in monaſteriũ:hodie eſſet pena ſed foꝛte olim erat pena:qꝛ duram vitã ducebant:hodie bene comedunt ⁊ melius bibunt. Butrigariuus. ̊r. c iiij Fo.XX. ☛ 5* Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis INParabolani diit eẽ ſex⸗ S Arab olani. irvltranu vſtgaudet ullegio eoꝝ: eſut ſub cura archiepi.h.d. Argu R6nétů ꝙ collegiũ doctoꝝ dicatur eẽ ſub cura ar laconi Butrig. Rigſte ſine ſuſpitione poſſunt retineri·h. d. Intelli NRS,—ge ꝙ retinet vxoꝛem quã pꝛimo habebat nõ au poſt Factus eſt epiſcopꝰ accipit vxoꝛeʒ hodie.hoc coꝛrigitur per aut᷑.hic poſitas.dñs Jacobus Butriga. uis Pꝛeſbiter diaconus ⁊ quilibet monachus poſſũt teſtari:⁊ ſi mo WMmo et ſi non ſuperſunt. tunc eccleſie exceptis acripticijs quoꝛum bona curie applicãtur ⁊ exccptis li⸗ bertis quoꝛum bona patronis reſ eruantur: hoc ſaluo ꝙ ſi quid geſſit ĩ bonis eccleſie ⁊ remãſcrit obligatus/actio nes eccleſie reſeruantur hoc dicit Jaco.Butriga. In- ſodie monachus non nc autem.icnat᷑: ſed bona diuidit Cat quos habet. h. d. AUbi nõ eſt ra „2 n⸗ D ſimilitudinem. dectummi⸗ boc dicit. Et eſt argumentũ ꝙ vaſallus poſſit per ſubſtitutum dño ſeruire maxime ſi fuerit impeditus. Pignitas Mota eqᷣparari dignitatẽ eccleſiaſticã ſeculari.¶ Itẽ eccłiaſti⸗ nota qͥ ſeruit per ſubſtitutũ:tenet᷑ de geſtione ipſius quẽ 2 gipa ſubſtituit:⁊ ideo plures tutoꝛes nolunt vni committere eculari. teneat᷑ de la electio ſit in culpa.vt.ff. mand ati.ſi pꝛocuratoꝛẽ· S·.j. mala ad⸗ miſtratio Sol.vt gl. Vel melius hic de voluntate curie clericatur ne ſubſti⸗ vnde tenet clericatus /ſeruiet tamen curie per ſubſtitutũ: tuti. . diel c⸗ habent dignitateʒz ſine adminiſtratione / nec alle⸗ gat. l. ſ allega.l.añpenul ·j de decuri li.x.que tamen coꝛri guntur per.l..penul.⁊ fi.in.eo.ti.vnde hodic habent cum Seruireꝑ adminiſtratione.¶ Iteʒ habes ꝙ quis poteſt ſcruire per aliũ an qͥs alium. Circa quod dic ꝙ quedam ſunt in dãdo ⁊ hec poſ poſſit. ſunt fteri per alium. vt. l aretuſa.ff. de ſtat.ho. quedã ſunt in faciendo ⁊ tunc aut eſt electum certum miniſteriũ per ſone ⁊ non poteſt fieri per alium.vt.l.inter artifices.ff.de ſolu. aut non eſt electum miniſterium certe perſone.⁊ po⸗ teſt impleri per alium.vt hic. Et colligũtur hec ex.l.vna S.ne autẽ.de cadu.tollen. ⁊ eſt argu.ad.q.quia quidam ſcriptoꝛ fuit factus rectoꝛ medicoꝛũ ſcholaris quidam cui ipſe pꝛomiſerat ſcriberevult ꝙ ſcribat:ipſe dicit ꝙ nõ eſt conueniens dignitati ſue.ſ.rectoꝛatus ꝙ ipſe ſcribat certe ipẽe bene dicit per hanclegem. 1 Abi calũnioſe epiſcopus accuſat᷑ R 7 4 ua punitur accuſatoꝛ in.xxx.pondꝰ auri hoc pꝛimo. Scðo cõfirmat pꝛiuuilegia ec⸗ EaAs Acleſiaſtica. Tertio dicit ꝙ ſi clericꝰ vult habe⸗ ri pꝛo clerico / debet ſecũ poꝛtare litteras clericatus.h.d. ¶ Sp.ad pꝛimũ dictũ ſimplicuer. pꝛimo videt᷑ ꝙ calũ⸗ nia non debeat ꝓbari.ſi pᷣſumatur:vt.l.athletas ·S· calũ⸗ niatoꝛ. ff. de his qui nõ.infa. Scðo:qa videtur ꝙ calũnia toꝛ non debeat puniri ſimilitudine ſupplicij. So. Ad pꝛi⸗ mum / rñde vt glo. Ad ſcðᷣm dic. ꝙ hic eſt ſpeciale ꝙ im⸗ onit᷑ hec pena ad minus q;tumcũq; ſit paruũ delictũ.et hec placet / nec poteſt ꝓcedere ſo. glo.vt diſtinguatur in⸗ ter ciuiles ⁊ criminales:qꝛ aut loqueris de ciuili ⁊ crimi⸗ nali q;tum ad cauſam in qua ↄuenit᷑ epiſcopus ⁊ hoc eſt exped itũ:qꝛ tertus dicit de cruninali:aut q̃ris de ciuili ⁊ crimin ali q́;tum ad cauſam calũnie in qua cõuenitur ca⸗ lũniatoꝛ:⁊ non eſt dubiũ ꝙ eſt criminalis et pena ſit flſco applicanda. ⁊ ideo nõ puto gl.bene dicere:opoꝛtet ergo dici vel ꝙ hec pena habeat locum in pꝛeſcripta calũnia/ ? in vera habcat locuʒ cõmunis / vel dicere ꝙ ſit ſpeciale Qlericatꝰ in epiſcopo:vt.S.dixi.qð eſt verius. Quero an clerica an poſſit tus poſſit pꝛobari per teſtes:et videt᷑ ꝙ non vt hic.qꝛ vi⸗ ꝓbari per detur eſſe ſpecialis caſus in quo ſunt neceſſarie littere et teſtes. videtur ꝓbari per.l..jde manda. pbꝛn. ·⸗ ¶ Sed nũquid ꝓbabitur per tonſuram: dicũt quidam ꝙ aut reperit᷑ cum clerica in capite ⁊ tunc cuʒz ſit in quaſi D Eßs poteſt habere ſecũ vxo B m qut. rem ſoꝛoꝛem ⁊ matrem: quia riantur inteſt ati bona agnatis deferantur pꝛi⸗ niſterium perſone licet per ſubſtitutum ſeruire adminiſtrationem.ne de aliena mala adminiſtratione te Tutoꝛ an neantur quod eſſet.vt.l.ſi plures.ff.de admi.tu quaſi ma Opp.ꝙ curialis non clericetur.vt aut᷑.ſed neq;.sẽ.eo. ſed ſi contravoluntatẽ curie reuocaretur a clericatu glo. poſſeſſione clericatus non incũbit ei onus ꝓbandi Ao dicunt quidã verum ſi habet clericaʒ ex longo the: ed ſi ex modico pᷣſumuur fraus.ar.eius ꝙ de ſtatu dicirur: vt Liij.S. ſi ſeruus.ff. de acquir. poſſe. Sed certe.limoueoꝛ. de ſerui expoꝛ loquitur indiſtincte. ꝙ ſm ſtatutũ pᷣſens dʒ qs iudicari ⁊ ideo dicere ꝙ ſi bʒ cłicam ⁊ dicit hoꝛas ex ↄſuetudĩe:vt alij:⁊ nõ facit enoꝛmia ꝙ cũ ſit in q̃ſi poſ ſione clericatꝰ:ꝙ aduerſariꝰ hẽat ꝓbare eũ nõ eſſe cłicũ/ nõ dico ꝙ talia faciãt eũ clericũ:ſʒ ↄſtituũt eũ in qſi poſ⸗ ſeſſiõe clericatus. Si aũt non eſt in q̃ſi poſſeſſione cleri⸗ catus /eo modo quo dixi:tũc ipſe habet neceſſe ꝓbare ſe clericuʒ.habes ergo qñ pꝛobare debeat.Sed quomodo ꝓbare dz / certe hec lex videt᷑ reqͥrere ꝙ ꝑ litteras ppeent et non per teſtes ⁊ hoc puto verum ¶ Sed qualiter ꝓba⸗ Pꝛebẽda bitur pbenda.Certe doctoꝛes dicũt ꝙ aut pᷣbẽda eſt col qliter pꝛo lata a ſũmo pontifice ⁊ dʒ ꝓbari ꝑ litteras ꝑ.l.j.de mã. batur. pꝛin. aut eſt collata ab alio vt ab epo ⁊ tunc aut pbenda eſt parua ⁊ ꝓbari poterit per teſtes.aut magna ⁊ tunc cũ ſit quedã collatio dignitatis debebit pꝛobari ꝑ litteras. Itẽ quero gñaliter an littere ſigillate ꝓbent: Et dic aut habent ſigillũ publicũ /aut pꝛiuatũ.ſi habẽt publicũ / bene ꝓbant:vt hic.et pꝛo hoc pꝛobat᷑ ꝙ quelibet ciuitas poſſit monetã facere cum habeat ſigillũ qð poſſit impꝛi⸗ mere in moneta/x eſt ſigillũ publicũ epiſcopi et ciuitatis et vniuerſitatis. Si autem habent littere ſigillum pꝛiua⸗ tum alicuius.tũc aut habent publicũ teſtimoniũ:aut nõ. ſi habẽt vt fit quotidie de ↄſilijs doc.qui dãt ea ſigillata ⁊ pꝛecipiũt notario ꝙ inde faciat inſtrumentũ ⁊ tunc ꝓ⸗ bant:vt.l.j.circa mediũſ/.de cõi ſer.ma.aut nõ habẽt te⸗ ſtimoniũ publicũ ⁊ pꝛobãt ad inſtar ſcripture pꝛiuate.ſ. ſcribẽtem ⁊ ſigillantẽ: vt.l. ſi ꝓcuratoꝛẽ.ff. de ꝓcura.⁊.l. inſtrumentaj.de pꝛobatio. Add itio Dic ꝙ licet regulariter ſcriptura non ſi de ſubſtãtia cõtractus:vt.l.pactum.ij. de pac.⁊ in.l.cõtrahitur.de pigno.ff. ⁊ alijs vulga.iuribꝰ tñ in caſu iſtius.l.clericus non alłs admittit᷑ vt talis:pu⸗ ta vt clericus:niſi ꝓbet ſuam clericationẽ per ſcripturẽ vt in.c.poſt ceſſionẽ de pꝛoba.er et dum dicitur hic in fi. er butriga.ꝙ tales lr̃e clericature habẽtes ſigillum pu licum epᷣi faciunt fidem als non adde plene panoꝛ.in d. c.poſt ceſſionem in.ij.col.ad fi.verſi.ſed hec opinio.⁊c. ⁊ in tertia.iiij.v.vj.col.et in.vij.col.verſi.litteris epᷣi ⁊ in ix.col.verſi.ego indiſtincte tenerẽ/quod.S.dixi in cõclu⸗ ſione vbi cõcludit ꝙ ſi tractat᷑ de modico pꝛeiudicio cre⸗ datur lr̃is ſigillatis ſine aliqua ſubſcriptione:ałs ſecus quod vide plene per eũ ibi.⁊ in.c.j.⁊ fl.ex.de cleri.pereg. et an littere ſigillate faciãt fidẽ vel non.vide cdde &. inſtru.et in.c.ĩter dilectos.illo ti.⁊ in.c.iij.de ꝓba.et alijs locis ſupꝛa allega.⁊ ita intelligas bar.in.ij.no.et diſtin⸗ guas ſᷣm canoniſtas in locis pꝛeallega. Nnũ tamen non obliuiſcaris.T.impetrauit vnũ reſcriptũ in auo pnceps mandat aliqᷣd fieri deinde quidam venit ⁊ pᷣſentat iſtud reſcriptũ iudici iux.l.u.de his qui ve.eta.unpe.ſet alle. ſibi ꝙ ipſe nõ eſt ille cuius nomen eſt in reſcripto. Reſpõ de ꝙ pꝛeſumptio eſt ꝙ ille qui pᷣſentat reſcriptũ eſt ille de quo reſea iyts loqᷣtur ar.huius.lł.in fl.ſᷣm do.c.de piſto⸗ rio.hic in fi.queſtiõe.vbi alle.iura que ꝑ teipſum videas et non obliuiſcaris ꝓ illo qui ꝓducit inſtrumentũ tonſu re ad ſe remouendũ a manibus iudicis ſecularis ſi alle⸗ getur ſibiper iudicẽ ſecularem ꝙ ipſe non eſt ille de quo Ira tonſure loqͥtur:dic per pᷣdic.ꝙ iudici incũbit onus ꝓ⸗ bandi contrariũ cum iſte poꝛtans las ſit de iure fun tus qð fa.ad materiã.c.ſi iudex laicꝰ de ſentẽ.excõ.li.vj. Bo ni am Conuenit homines ex meri⸗ O. tis honoꝛari ⁊ acclamationi bus decoꝛari. hoc dien durriga. lex es “ : cialis eſt hec lex cõtra re ◻ R D quod gulam cõmunem: qꝛ regulari VEEter relicta ĩcertis ꝑſonis nõ valẽt. fallit h.h.d. N. Vel dic ꝙ incerta que aut lege aut ſubſequẽti facto ad certitudinẽ reducũtur vel ĩcerta nõ viciãt᷑.h.d. ¶ Op.· ꝙꝓ non ſit hic ſpaãle ĩmo generale:vt.l.quedã.ff.de re.du.So.vt glo.Ael dic melius vt dixi in ſummario.ſ. ꝙ hic non habet᷑ pꝛo ĩcerto qꝛ lex ad certitudinem redu⸗ cit:vt..e.ſi quis ad declinandã.vnde hic ex legl diſpoſi tione fit certum /nec eſt verũ qð dicit glo.ꝙ ſi legatur in⸗ certo de certis ꝙ valeat.vñ ſi dico lego vni ex cognatis meis nõ valet legatũ.Sed dico lego vni ex cognatis me ☛ . Ded is qui pᷣmo aſcendet capitoliũ valet qꝛ ſub ſequẽti facto certificatur.i¶ Itẽ op.de l.cum ex pluribus.ff.de ma.te. So. dicit dy. in.c. in obſcuris.ꝙ ibi eſt mixta incertitudo ſcʒ pſone legatarij ⁊ rei legate.i. libertatis: ⁊ ideo nõ va⸗ let. Sed vltramõtani ſchon ralier rõnem.ſ.ꝙ vbi incer certitudinẽ reduci nec ꝑ.l.nec titudo nullo modo põt per factũ ſubſequẽs: tũc nõ valet legatũ ⁊ ita loquit᷑ d. l. cum ex pluribꝰ.ſed vbi põt reduci ad certitudinẽ:tunc te tet:vt hic ⁊.d.l.quidam. . Ad d iti 0O Adde ꝙ glo. huius legis non ſunt alibi ⁶ „ H. pᷣm bar. hic et vide plene bal.hic in ma⸗ teria executoꝛũ teſtamẽtoꝝ de qͥ in.c.nos q̃dã ex.de teſt. et in. c.ij · S· fl. et ibi domi. et hi. fran. de teſta. lio. vj. per.l. veritas. ff. de peti. heredi. fa · S. diſponit. teſtatur.in aut. de nup. col.iiij.et vide hic bar.in queſtione iſta ꝓmitto ratũ firmũq; habiturũ.⁊c.tũc ſtipulatio ↄmittit᷑ ſi veniã contra de iure ſiue de facto ſecus ſi ꝓmitterem ſolũ ratũ habiturũ tunc veniẽdo ↄtra de facto nõ cõmittitur ſtipu latio.l. ꝓcuratoꝛis.ff.rem ra.habe.de quo ꝑ tex.et ibi pa⸗ noꝛ. in.c. raynutius de teſta.ex.tex.in.l nuda.de ↄtrahen. Rena in.l.ſi pacto quod penam.et ibi bar.pau.⁊ ia. de pac j..an et qñ quis cotraueniẽdo de facto vel de iure incidit in penã ↄtractus ſeu intereſſe cõuentionale:vt in terminis.lʒfi.de pꝛeto.ff.vide plene bar.et nouiſſime Ja. in.l.ſtipulatio iſta habere licere.⁊ in.l.ij.S·fiet in.l iiij.S.· catho.ff. de verb. obliga.et ibi ałs illam materiã explica uilegendo illum titul de vbo.oblig. in academia ande⸗ gaueñ.⁊ pꝛo nunc vt exeam terminos huiꝰ legis omitto ad pñs cũ nõ ſit ꝓpꝛia ſedes eius. V rr , .Ii In iudicibus pluribꝰ 7 Bm clericis Aos habet reus ele⸗ ccio eſt actoꝛis hoc.d.vſq; ad·S·memoꝛati. Iſta lex queru de tribus. de foꝛo clerici con⸗ ſtatinopolitani vſq; ad· S·memoꝛati.Scðo loqtur de ſa⸗ tiſdatione vſq; ad · S. fin.e.l. Lertio loquitur de ſpoꝛtu⸗ lis vſq; in finem. . ¶ Nota ergo ꝙ in pluribus iudicibus electio eſt actoꝛ ⁊ non rei.⁊ eſt ratio quia eſſet ĩ ptãte eiꝰ an deberet con⸗ tra.l.ij.ff.de eo ꝙ certo lo.nam reus poſſet ſemꝑ variare. cum electio ſit legalis vſq; ad ſnĩam vel vſq; ad lit. ↄteſt. ¶ Wemoꝛati.i¶ Ex tex.Sẽtẽtiaꝝ Hota ꝙ ad petitionẽ creditoꝝ nõ debet citari debitoꝛ niſi iudex hoc pᷣcipiatꝙ citetur / qð bene ſeruat᷑ hic in cauſis criminalibꝰper ti.de requiren.rei.ſed in ciuilibus non ſeruant ⁊ male faciunt Ael defenſoꝛem differentia eſt inter defenſoꝛẽ ⁊ ꝓcono mum:qꝛ yconomus eſt qui eſt oꝛdinatus ad cuſtodiam t bernationem oĩm rerum eccleſiaſticaruz:ſed defenſoꝛ tet conſtituitur ad cauſam vt colligitur ex.l.iubemus ĩ pꝛĩcipio.S. de ſacroſan.eccle. Pꝛo ſe nõ pᷣbeat Hota ꝙ cui ↄmittũtur aliena multo foꝛtius ſua.hodie coꝛrigitur bec lex per aut᷑.nullus epiſcopus.Ex cuiꝰ fine nota ꝙ nũ cius communis non debet iudici parere vbi cõſtat ꝙ iu⸗ dex contra ius facit ĩmo punitur ſi paret qð non eſſet ſi non delinqueret. .— “ Add itio Adde ꝙ omnis iuſſus iudicis dicitur ſe Dotentia iterlocutoꝛia.item inq;tũ dicitur hic ꝙ clerici non debent iurare de iure tñ canonico pñt vt in.c.j.⁊ ibi panoꝛ.in.vij.coł.verſi.ego puto poſſe dari vnam regulam bꝛeuem ⁊ veriſſimam.vbi dicit ꝙ iuſta cã exigente poteſt clericus omne iuramentum ſine licentia ſui ſuperioꝛis pꝛeſtare niſi expꝛeſſe a iure pꝛohibeatur ⁊ ibi vide panoꝛ.in.vj.col.verſi.⁊ ſqueris quare in contra ctibꝰ coꝛã laico iurare non poſſunt ⁊ non in iudicio ⁊ ibi dicit inno.ꝙ clerici licite iurant de calũnia coꝛam iudice laico.⁊ ideʒ ſi iurant aliquem contractuʒ ſeruare.de pur ga.ca.ex.per to.⁊ in.c.querelaʒ.⁊ in.c.ex reſcripto.ex.de lure iuran.lʒ alij fuerint in contraria opiniõe dicẽtes cle⸗ ricum non poſſe nec in iuramẽto de calũnia nec vr teſtis ſine licẽtia ſui epiſcopi iurare coꝛã iudice ſeculari.c.teſti monium. xj.q.j.⁊ in.c.nullus.xxij.qvlti.quicquid tamen ſit in ſubtilitate iuris hodie opinio inno.in pꝛacticavbiq; tenetur vt omnibus notum eſt. — Itẽ nota ꝙ iſta aut᷑. pꝛo „KES Eneraliter. bibet ⁊ punu. ꝓhibet vſ q; ibi pena. deinde punit vſq; in fineʒ.¶ Ad e⸗ Auidentiam eſt ſciendum ꝙ actoꝛ quando vult piſcopis et clericis agere vadit coꝛam iudice ⁊ iudex dicit oſtende libellum tfſi oſtendit dicit iudex ꝙ non recipiet libellum niſi inter ponatur cautio de lite inchoãda.j.duos menſces.⁊ ita lo⸗ quit᷑ aut.libellum·j.de lit.cõteſt.oblato libello iudici cita fur reus ⁊ ipſe cõparet ⁊ dicit ꝙ ſibi offeratur libellus.di cit tamen ꝙ eũ nõ recipiet niſi actoꝛ pꝛomittat ꝙlitẽ pꝛo ſequetur vſq; in fi.⁊ decimã litis reſtituet noĩe expẽſarũ ſi non vincet.⁊ de hoc loquitur hec aut᷑⁊ bꝛeuiter hoc in⸗ tendit. MNon auditur actoꝛ reo volens offerre libellum ni ſi caueat de lite pꝛoſequenda vſq; in finem ⁊ de decima litis reſtituenda:ſi contingat eum iniuſte mouiſſe litem pena contrafacientibus ĩminente.hoc dicit. Iſta aut. ve nit ad.l.codicis addendo quia illa loquebatũr de ſatiſda tione pꝛeſtanda a reo hic addit de ea que eſt pꝛeſtãda ab actoꝛe.¶ Ex tex.¶ Suꝑ his i.iuret᷑ ꝙ pꝛoſequet᷑ vſq; in ft nem ⁊ ꝙ ſi ſuccumbet ꝙ decimam litis reſtituet. Item iu rat ꝙ fideiuſſoꝛem dare non poteſt:vt dicit glo. ¶ Mota ꝙ actoꝛ inchoataʒ litẽ tenetur pꝛoſequi ⁊ de hoc pꝛeſtat fideiuſſoꝛem vel iuramentum ¶ Item nota ꝙ in ſcriptis hec aſſeuerat ⁊ ex ſcriptura obligatur.¶ Itez nota ꝙ eſt periculũ officij ſi fideiuſſoꝛ non pꝛeſtetur vel minus ydo neꝰ.¶ Itẽ nota ꝙ duo iurat actoꝛ vt hic.ſ Itẽ nota ꝙ pe na imponitur officio et iudici ⁊ diuidetur per mediumvt dimidiam iudex ſoluat dimidiam eius officiũ.⁊ eſt ar.ad id qð dixi.S.e.i¶ Itẽ nota ꝙ executoꝛ debet parere immo debet diſcutere an fideiuſſoꝛ ſit datus ⁊ ſic eſt contra.l.ſi vt pꝛoponis·jde execu.rei iudi.ſed non cognoſcu de cau ſa:vt ibi.ſed an ſit datus fideiuſſoꝛ ſicut hic. Item nots qꝙ; quedam de cõſenſu partiuʒ remittuntur qð exponunt quidami.quando compꝛomittitur ⁊ male:quia compꝛo⸗ miſſum ſequitur iudicium:vt.l.rem non nouaʒ.j. de iudi. ⁊ ideo expone vt glo.ſ Et nota ꝙ quedam reſpiciunt fa⸗ uoꝛem partium ⁊ iſta poſſunt remittere ex conſenſu: vt.l. queritur ·S.ſivenditoꝛ.ff. de edili.cdic.⁊ hic ⁊ ..e.ſi quis ĩ conſcribendo:quedam ſunt que reſpiciunt vigoꝛem iudi cij.⁊ iſta non poſſunt remittere vt·j.de ſen.l.pꝛolatam: et de lit. cont.aut᷑.offeratur.quedam reſpiciunt publicãvti litatem vel cõem ⁊ hec non poſſunt conſenſu partium re⸗ mitti vt.lij ·S.ſed qꝛ veremur.j.de iura.calũ.⁊.l.iure gẽti uʒ ·S.· ſi paſciſcar.ff.de pacti. ¶ His textualiter expedit venio ad aoPolones ⁊ pꝛimo op.ꝙ non ſatis det indi⸗ ſtincte:vt.l.ſciendum. ff. qui ſatiſda.co. So. illa determi⸗ nat iſtam qð non placet:quia imo ibi loquitur in ſatiſda tione quam pꝛeſtat reꝰ:vt ſic ſufficiat actoꝛi ſi habeat bo na reus in que potcrit mitti:⁊ ideo ſi reus habet bona nõ debet cauere:ſed hic loquitur in ſatiſdatione quã pꝛeſtat actoꝛ indiſtincte:quia licet ipſe habeat bona immobilia non pꝛopterea eſſet conſultum reo quia nõ poteſt petere ſe mitti in poſſeſſionem eoꝛum cũ debitum non pꝛecedat ⁊ pꝛo menſura debiti debet fieri mentio.¶ Item op.ꝙ nõ debeat ſatiſdare:vt in aut᷑.de ſctĩſ.epᷣi · S· ſi quis autẽ pꝛo pecunia.So.ibiloqᷣtur in ſatiſdatione actoꝛis.¶ Itẽ op. ꝙ non compellatur pꝛoſeqͥ: vt.j. vt nemo inuitꝰ ꝑ totum So.olim non ↄpellebatur pꝛoſequi:hodie ſic.hoc modo quia aut eſt pꝛoceſſum ſolum vſq; ad libelli dationem et compellitur cauſatiue:qꝛ reus poterit pꝛoſequi ⁊ liquida re:vt in aut᷑.qui ſemel.Si aũt ꝓceſſit ad ſatiſd ationes pᷣ⸗ ſtandas compellitur hac foꝛma:vt ſi non pꝛoſequatur vł non vincat committetur ſtipulatio de q̃ hic loquit᷑.¶ Itẽ op.ꝙ hec ſtipulatio nõ debeat interponi qꝛ nõ põt cõmit᷑ ti: vt.l.hec ſtipulatio · S.· diuꝰ.ff.vt.le.no.caue.⁊ ꝙ non poſ ſit quia he ſtipulationes ita demum interponuntur: ſʒ in tereſt ſtipulatoꝛis: vt.l.pꝛetoꝛic.ff.de pꝛet.ſtip.ſed hic nõ intereſt rei ꝙ actoꝛ pꝛoſequatur ĩmo oppoſituʒ.ergo ⁊c᷑. aut ergo actoꝛ pꝛoſequetur ⁊ non comittetur quia rei nõ intereſt. So.ſi actoꝛ deſiſteret bene eẽt vtile reo.quia am pliꝰvexari nõ poſſet:vt.l.poſtq;.de pac.Sed qñ nõ vult deſiſtere ſed differre tunc intereſt rei ꝙ pꝛoſequaturvt nõ vexetur luibus et expenſis:⁊ ideo vtilis eſt ſtipulatio. Item oppo.ꝙ alia ſatiſdatiõe interponatur:vt·j de lit. cõteſt.aut᷑.libellum.So.illa loquitur quando libellus of fertur iudici: hic quando parti:vnde non eſt vna ſuper⸗ flua per aliam. ¶ Item opponitur ꝙ iſta ſcriptura acto⸗ rem non obliget. vt.l. certum · S ſi quis abſentem.ff. de cõ feſſ. So. hec non dicit ꝙ in abſentia aduerſarij confiteat᷑ ſed dicit ꝙ libellus aduerſario pꝛeſenti nõ detur niſi hoc pꝛomittat᷑. vltramontani dicunt ꝙ quedam ꝰ?feſſio fit vo luntarie nõ per modum contradictoꝛie iuriſdictionis et hec debet fleri parte pꝛeſente vt in contrario:ſed certe lzʒ hoc poſſet eſſe verum/tñ nõ hic alia ratio:quia nõ eſt ſim plex confeſſio:ſed obligatio qꝛ ſe obligat. Itẽ fit publice perſone.ſ.tabellioni qui fungitur duplici iure.ſ.tabellio nis ⁊ pꝛocuratoꝛis.vt.l.ſeruis.ff rem pupil.ſal.foꝛe.Vel dic ꝙ non oꝛitur obligatio ex confeſſione vt in gl.¶ Itez op.ꝙ omnes expenſe reſtituãtur ⁊ non ſolum decima li⸗ tis.vt.j.de iudi.l.pꝛoperandũ ·S.cũ aũt.⁊.S·ſinauxẽ. So. conſidera tria iura pꝛimo vetcra ſᷣm que pꝛeſtabatur de⸗ cima litis ⁊ iure actionis.vt colligitur exS.hec aũt oĩia vt inſti. de pena teme. liti. Sũt iura media ſᷣm queveniũt omnes expenſe loco decime. vt.l.pꝛoperandũ.S· cũ aut · de iudi. Iteʒz ſunt iura nouiſſima ſᷣm que decima venit ⁊ officio iuũdicis non actionis iure.nã ex inſcriptione non inſurgit obligatio quicquid dicãt vltramontani immoĩ ſurgit officiũ ⁊ pꝛeſtatur decima ⁊ ſub.⁊ ſi plus eſt in ex⸗ penſis totuʒ venit ſed fideiuſſoꝛ tenet᷑ actiois iure:nec ꝑ hoc videtur plus teneri qᷓ; reus quia non eſt plus aliquo de quattuoꝛ modis.vt nõ. in.l.ſi poſt moꝛam.ff.de eo ꝙ cer.loc.¶ Modo quero an iuramentum calumnie excuſet Juramẽ⸗ ab expenſis.⁊ glo.tenet ꝙ ſic in aut.de iudig opʒ. Pꝛe fũ calũnie terea nõ eſt veriſimile quem immemoꝛem ſalutis eterne. an excuſet vt.l.fl..ad.l.iuł.re.Canoniſte contrar ium tenent:⁊ vltra quẽ ab ex montani dicunt ꝙ ſola victoꝛia veniant expenſe ⁊ ꝓbãt penſis. per hanc.l.quia non inſpicit animum ſi iuſte petierit vel non. ¶ Pꝛeteres dicunt ipſi ꝙ ſententis que ſequi⸗ tur tollit pꝛeſumptionem iuramenti pꝛecedentis: ſed ipſi male dicunt: quia text.incoꝛpoꝛe de iudic.S· opoꝛ⸗ tet dicit ꝙ iudex debet inquirere de animo accuſatoꝛis ⁊ ſi videat ꝙ iuſte fuerit motꝰ non condẽnabit ipſum in ex penſis. Pꝛeterea tex.pꝛobat expᷣſſe inſti.de pena teme.li ti · S. hec autem.ibi pꝛo veteris calumnie ⁊c̃.nam dicit æ& expenſe ſolum rat ione calumnie veniebant non ex ſo⸗ la victoꝛia veniant expenſe:et pꝛobant per hanc legem quia non inſpicit animum ſi iuſte petierit vel non. Igdem pꝛobat l.vl.j.de fruc.⁊ lit. expenſis ibi.pꝛo calũ⸗ nia quidam ⁊c̃. nec eſt verum ꝙ ſententia tollat pꝛeſum⸗ ptionẽ iuramenti calumnie pꝛecedentis. nam bene facit pmir g miuſtelir mouerit re ipſa:ſʒ ꝙ malo aĩo ⁊ ca⸗ o mouerit hoc non facit pſumi. ⁊ ſi dicas nonne ⁊ pꝛeter calumniam ex temeritate veniunt ſumptusvt di cit rubꝛica inſti.de pe.te.li.⁊.ff.de iudi.l.eum quẽ temere. Reſpondeo ſic vnde eſt ſciẽdum ꝙ qdaʒ litigant calum: nioſe ⁊ iſti puniuntur in expenſis. quid am litigant teme⸗ rarie vt quia iniuſta ratione moti credunt fouere bonam cauſam ⁊ iſti etiam puniuntur in expenſis vt dicta.l.eum quẽ.quidam litigat ſine aliquo de pᷣdictis duobus:vt qꝛ iuſta ratione moti credunt fouere bonaʒ cauſam ⁊ iſtinꝰ puniuntur in expenſis. ¶ Uideamus ergo an iuramẽtũ calumnie excludat hec duo.ſ.doluʒ ⁊ temeritatẽ: ⁊ certe non eſt dubium ꝙ dolum excludit:qꝛ nõ eſt veriſimile ꝙ quis ex certa ſciẽtia deieraret.vt dicta.l.fl. . ad.l.iuł.r. pe.ſz ꝙ etiam temeritatẽ excludat. pꝛobo ſic:nam non ſu ficit credere niſi iuſta ratione credatur.vt.l.iuł·S.ij.ff. de ac.emp.hinc eſt ꝙ minoꝛ non poteſt iurare de calumnia cum non poſſit diſcernere iuſtam rationẽ habeat litigan⸗ di vel non/alłs ſi ſufficeret ſimpliciter iurare crederẽ bi poſſe mioꝛẽ iurare quod eſt S.l.ij.S·quod obſeruari·.de iura.calum. Ille ergo qui iurat ſe credere fouere bonazʒ cauſam videtur iurare ſe credere iuſta ratione ⁊ ꝑ hoc ex cluditur temeritas.cum ergo iuramẽtum excludat dolũ. vt.l.plagij·.j.ad.l.iuł.de plagia.⁊ temeritateʒ. vt. l.iuł ·. S ij.ff.de act emp.ergo expꝛeſſe venire non debẽt qveniunt per alterum de pᷣdictis duobus: non poſſuʒ tamẽ negare quin victoꝛia faciat pꝛeſumi aduerſarium calumniole li⸗ tigaſſe quando iuramẽtum non pꝛeceſſit.Dic ergo ꝙ aut certum eſt Fmeloanimd litigauit ⁊ punitur in expenſis aut certů e iuramẽtũ calumnie pᷣceſſit ⁊ non pᷣſumitur calumnia nee temeritas.vt.S. ↄꝛobaui.⁊ ideo non punitur in expenſis aut non pꝛeceſſit iuramentum calumnie.⁊ tunc victoꝛiaʒ facit pꝛeſumi eum calumnioſe litigaſſe:⁊ ideo punitur in expẽſis:⁊ ita ꝓcedat opinio vltramontanoꝛum:⁊ hecve ra quando expᷣſſe veniunt officio qdð eſt hodie ſʒʒ glo.niſi fuerint pꝛomiſſe.ſi autẽ ſunt pꝛomiſſe tunc veniunt ex ſti⸗ pulatione actionis iure/⁊ ideo quantũcũq; iuramẽtum calumnie interueniat punitur in expenſis reus ſuccubeẽs fa it cert eſt ꝙ bono animo litigauit ⁊ non punitur in ex pẽſis.vt in aut᷑.de iudi:S. opoꝛtet.aut dubitatur ⁊ tũc aut W . Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis 2 hac ratione foꝛte poſſes defẽdere optnionẽvltramont⸗ noyx in ſideiuſſoꝛe qͥ tenet᷑ ipſe actionis iurc/vt ipe expẽ? ſis tenetur qtũcũq; de calunis iuraueru. S ed certc ego non extenderem obligationem fideiuſſoꝛiam in plus q; ſit opligatio pꝛincipalis.¶ Sed nunquid hodie iſte ſatiſ dationes pꝛeſtant᷑. Eerte ſtatuta coꝛrigunt aut iſtam : ſʒ ſicubi de iure cõi debeat litigari ⁊ ſtatuta non ſint in con⸗ trarium an pᷣſtabuntur ſatiſdationes. Quidam ꝙ ſic: qꝛ ꝙ non quaſi ſit abꝛogata per contrarium vſum. vt. l. de 4 S bus. in fl. ff. de legi Altimo op.ꝙ quis non cõpellatur hec lex nõ reperitur per aliquã aliaʒ coꝛrecta. Alij dicũt pꝛoſequi cauſaʒ.vt.l.ſi quis libellosj·. de appella.⁊.l. eos in fi. Sol. hic loquitur in cauſa pꝛincipali in qua intereſt ipſius rei ꝙ pꝛocedatur ⁊ cauſa expediatur ne diuti ve⸗ xetur litibus ⁊ expenſis. Sed contraria loquũtur in cau. ſa appellationis in qna non ĩtereſt victoꝛi ꝙ pꝛocedatur: immo ꝙ non pꝛocedatur qꝛ per lapſum fatalium ſenten⸗ tia confirmatur/æ hec ad pꝛeſens ſufficiãt ĩ materia iſta. Additio Hec aut᷑.generaliter eſt bona licet vſus eam non obſcruet.⁊ dicit Bart.ꝙ vidit iſtam ſatiſdationem . nem poſtulari nec potuit eam obtinere: vnge dicit glo. in · S. ed hodie.inſti.de ſatiſda.ꝙ iſte ſatt· dationes hodie non pꝛeſtantur:⁊ verum dicit Bar. licet butrig. hic magnam faciat verboꝛum ſilerciam crederẽ Bar. cum eſſct vir dicatus pꝛactice qui multũ bene ſe fe⸗ cit in legendo piſis:vt refert Bald. in.xj.col.jin.l.j.q ac cu.non poſ.⁊ dicas in hac.l.ꝙ iuramẽtum de calumnia p ſtitum a parte non excuſat ab expenſis ⁊ hoc cum expen· ſe pꝛeſtentur non ſolum pꝛopter calũniamverumetiã pio pter temeritatem.l.eum quẽ temere.ff.de iud.⁊ inſt.de p- na teme.litig.glo.in pꝛoh.inſti.canoniſte in.c.finem liti⸗ bus de do. ⁊ ↄtu.ex.dicemus in.l.pꝛoperandũ.de iud.de quo vide per Cy.hic. —6 & aut᷑. ponit foꝛmã p̃ʒʒ quã debet ſoluere. Et tris tio punit. Pꝛohibet ergo exigi a clericis nomine ſpoꝛtu = S½ Iſta aut. venit adil. codi⸗ Ed H 0 d le. cis hoc modo qꝛ in.l.codi S cis dixit de ſpoꝛtulis pꝛeſtãdis a clericis.hec cit hec aut᷑. quia pꝛimo pꝛohibet. Scðᷣo diſponit. Cer larum / vltra id quod hic dicitur hoc pꝛimo. Secundo di ſponit quis actiones eccleſie cõpetentes debeat pꝛopo⸗ nere hoc ſcõᷣo.Tertio punit exigentes nomine ſpoꝛtula⸗ rum vltra foꝛmam huius aut᷑.hoc dicit. ¶ Qucro qᷣd eſt ſiliqua.dic vt glo.Querit glo. que eſt ratio ꝙ quando iu dex trahitur ad longinquã ꝓuinciam ꝙ ſoluit ſoliduʒ.⁊ Siliqua quid ſit. dic vt gloſ. Vel melius dic ꝙ ratio eſt:qꝛ plus graustur nunciꝰ eũdo ad aliã ꝓuĩciã. Itẽ q̃rit gl. ſi cã eſt eßalis ?- dic vt glo.ſed ego dico ꝙ poſſit pꝛocuratoꝛem conſtitue⸗- re cum ſit adminiſtratoꝛ ad ſuum cõmodum ſicut ⁊ pater in bonis aduẽticijs pꝛocuratoꝛem conſtuuit.vt.l.j.in fl. .de bo. mater. ¶ Oo. de. S. ſed hoc. in aut vt liti iuren. Sol. vt gloſ. . Item opp.ꝙ triplum ſoluatur.vt inſtit.de act.S:tripli. So . ibi loquitur quando plus petitur in iudicio de debi to pꝛincipali: hic quando exiguntur ſpoꝛtule plꝰ debito. e Quidebent eſſe ſoli et REcernimus. mintes non oebent ire ad plateam ad loca publica occupanda: hoc ANdicit. Hota deſeruiendum nomini. ¶ Item nota ꝙ argumẽtuʒ ab ethimologia vocabuli eſk validum.¶ Sed ad hoc op.de.l.tugurij.de ver.ſig. Sol. illa non eſt contra immo concoꝛdat. ſed.l.taberne in eo. ti. bene eſt ↄtra. Sed dic ꝙ inherendum eſt ethimologie ⁊ eſt validum argumentum.ut hic ⁊.lʒ.ij·S appellatur.⁊.. pupillus. S. territoꝛium.ff.de verb.ſig.⁊ hec vᷣa niſi reu gnet ethimologice cõis modꝰ loquẽdi:qꝛ tunc ab ea rece—,- dimꝰ.vt inſti.qui da.tu.pñt.in fi.vel niſi diffinitio voca⸗ buli repugnet ethimologie:qꝛ tũc ab ethimologiarecedi mus.vt.l·j.de teſta.ff.⁊ inſti.de tute.circa pꝛin.⁊ dicta.l. W taberne. Jacobus. rius. B. d.⁊ ceſſant contrari. ¶ Dop. de.l. officiales. S. eo. So.aut eſt officialis ⁊ debi toꝛ ⁊ nõ clericatur. vt dicta.l. officialis.j·reſpon. aut erat officialis æ non debitoꝛ:⁊ tunc ingreditur palã/clam nõo vt dicta. l.officiales.ſcðᷣo caſu aut non erat officialis: ga· i rrei& Sieſt curialis debitoꝛ ſi flni 4 B iſq in 18. tũ eſt officium poteſt quantũ Acumq́; voluerit clericari niſi fuerit pꝛimipila De Epiſcopis et clericis ſinitum erat officium: ſed remãſit debitoꝛ:⁊ tũc poteſt rez gulariter clericari.vt hic in pꝛima parte.fallit ĩ pꝛimipi lario vt in ſecũda parte huius.l.⁊ hec eſt veritas quicqd dicant alij. Ultimo hec.l.eſt ar.ꝙ mutatio ſtatus iducat mutationem foꝛi quia cum non vult imperatoꝛ pꝛimipi⸗ larium clericari.vt reſpondeat ſub iudice ſub quo pꝛimo erat aſtrictus.et ſic videtur ꝙ non obligatio nec contra- ctus inducat pꝛeuentionem:ſed conteſtatio /ſentẽtia / vel conuentio.vt.l.cum quedã.ff.de iuriſd.om.iu. ne hoc pꝛimo. Eius diſtributio pertinet ad cõ HA AAEmiſſariumateſtat e non facto diſtribuit epiſcopus hoc tertio vſq; in finem. de fideicommiſſo vſq; ibi ⁊ ſiquidem. Secunda de admi niſtratoꝛis perſonavſq; ibi cuʒ aũt.ibi de officio admini ſtratoꝛis ⁊ diſtributionis vſq; ibi ꝙ ſi teſtatoꝛ. reddit ad mediam partem.ſ.ad perſonam adminiſtratoꝛis et cir⸗ ca eam mouet dubium ⁊ decidit vſq; in finem· ¶ Ex tex. Poſthumus ar. ꝙ omnis admiſtratoꝛ tene libꝛum rationum conficere:⁊ ſupꝛa fecit epiſcopus inuẽ⸗ tariuʒ: hic conficit rationes et eſt argumen.pꝛo eo qu.od dixi in.l.final..arbi.tu.¶ Nota ꝙ valet relictum incertũ quo pium. ¶ Secundo ꝙ adminiſtratio pertinet ad ele⸗ ctum per defunctum. ¶ Tertio ꝙ ſi non diſponit de ad⸗ miniſtratoꝛe epiſcopus eſt adminiſtratoꝛ legalis. Item nota ꝙ locus oꝛiginis ĩſpicitur.¶ Itẽ nota ꝙ in dubio / locus vbi eſt moꝛtuus attẽditur quia vbi te inue⸗ nero ibi te.⁊c̃. Itẽ nota ꝙ facit inuentariũ epiſcopus:⁊ Curatoꝛ ſolet dubitari an curatoꝛ datus ad vnum negocium tan⸗ datus ad tum debeat facere inuentarium:et dicũt quidam ꝙ non. vnũ nego ꝗꝛ lex tutoꝛes·j. de adminiſtratiõe tutoꝝ. que dicit ꝙ flat ciũ / vł plu inuẽtariũ loqᷣtur in adminiſtratoꝛe gñali. Sed certe hec ra:an tene lex ꝓbat orium:nam hic adminiſtratoꝛ ⁊ diſtributoꝛ nõ at facere generalis / ſed vnus legati tm̃ debet facere inuẽtarium. inuetariũ. ¶ Quid ſi eſt datꝰ curatoꝛ minoꝛi ad auctoꝛitatẽ pᷣſtan⸗ dam venditioni flende per minoꝛẽ:an debet facere inuẽ tariũ:certe ſi ipſe eſt debet pꝛeciũ rei recipere:qꝛ ad hoc etiã eſt oꝛdinatus dʒ facere inuentariũ ałs non.cum ni⸗ chi ad euʒ pueniat.puto ergo per hanc.l.ꝙ quicũq; ad⸗ miniſtratoꝛ ſiue generalis ſiue ſpecialis debet facere in⸗ uentariũ:ſi aliquid ex adminiſtratione ad eum peruenu ałs non. Sed quid in curatoꝛe dato ad litem:certe de cõ ſuetudine non cõficit inuẽtarium: ſed de iure ſi aliqd ad eum perueniret deberet facere.¶ Item nota ꝙ cõficiunt rationes quas edere tenentur. JßV ¶ Op · ꝙ non ſolum habeat licentiã petere:ſed etiam cõ⸗ pellatur:vt in aut᷑.de eccłiaſti.titu.S. ſin autẽ qui. So.vt glo.Sed qua actione petet fideicõmiſſarius legatũ dici lo. ꝙ condic. ex hac. l. certe ĩmo obligatio inſurgit ex te⸗ ſtamẽto:⁊ ſi diceres ꝙ non valet teſtamẽtum nec legatũ: qꝛ incertũ ſed lex roboꝛat legatum fauoꝛe pie cauſe et ſic ex ipſa lege agat᷑:vt.l.ſi quis argentũ·.j.de dona.hoc eſſʒ abſurdum qꝛ hec lex dicit valere relictũ.aut ergo queris que actio naſcat᷑: Et dico ꝙ actio exteſtamẽto /aut q̃ris cui exercitiũ cõcedatur: ⁊ dico ꝙ electo ꝑ teſtatoꝛem:vł epiſcopo datur exercitiũ per hanc legẽ Jaco. Ste op. ſimplex cõmiſſarius actionẽ non habeat:vt ff. ad tre⸗ ek.l.luciꝰ.S. meuia.⁊ de le.ij.l.lucio. So.hic ſpeciale/i⁊ ĩ l. alio herede.de annu.le. Itẽ eſt ſpeciale qñ teſtatoꝛ con⸗ cedit licẽtiam cõmiſſario agendi: vt quotidie faciunt et durat mãdatum:qꝛ eſt poſt moꝛtẽ collatum vnde incipit poſt moꝛtè ⁊ non finitur moꝛte:vt.lł.ſi veroS·fl.ff.man. et l.fi. ff. de ſolu. Sed qͥd ſi in vna ciuitate eſt natus ⁊ in alia habet domicilium quis pᷣferetur:dicit gl.ꝙ ↄcurrũt:ſed iſte tex. videtur oꝛiginem reſpicere.⁊ ideo dicerem ꝙ aut cõcoꝛdant inuicem in diſtributione fienda/⁊ tunc còcur⸗ rant:vt ĩ glo.nõ ob.lege ꝓuinciales.ff.de vᷣbo.ſig.qꝛ ibi ſubauditur tm:aut ipſi diſcoꝛdant in diſtributione flen⸗ da. ⁊ tũc ego puto oꝛiginem pᷣualere per hãc.l.⁊ ar.l.aſſũ Executo⸗ ptio.S.filius.ff.ad muni l.vlt.S.pꝛeſcriptio. Sed quid ribꝰ duo⸗ ſi erãt duo cõmiſſarij an poteſt vnus ſolus facere:Certe bus datis ſi aſſimilo eos ꝓcuratoꝛibus nõ poteſt vnꝰ ſine alio:niſi an vnꝰ ſo⸗ eſſet ei a teſtatoꝛe ĩſolidũ cõmiſſa adminiſtratio:vt.l.plu⸗ lus poſſit ribus ff.de pꝛocu. Si ↄparo eos tutoꝛibꝰ:quilibet poteſt agere?: ſolus facere/ quid ergo:dñs mar.ꝙ aarar eos tutoꝛi us: qꝛ ſunt tutoꝛes aĩe:et ideo inſolidũ põt quilibet fa⸗ cit ꝙ eſt ſpeciale.vbi alij ſunt abſentes 2. expedire verũ ego vidi ſic intelligi ulu . ta eſt diſtributio.ſ.qꝛ debet per eoꝝ arbitros diſtribui q⸗ .l. cun uriſd. om. u. bruaus ſibi melius videbitur. vt. l. it ſi vnꝰ. S. .?.l. ſi qff. de Olli Legatum relictum in redemptionez 1 captiuoꝛum valet licet incerte perſo miſſarium a teſtatoꝛe electuʒ hoc ſecundo. quo Fo. NXII 3 cere. Sed certe licet edparemus eos tutoꝛibꝰ tñ tutoꝛes in his q pertinet ad tutelã finiẽda non poſſunt niſi ſimul gerere:vt.l.fl..de aut.pᷣſtan.cũ ergo hic tractetur de di⸗ ſtributione:per quẽ finietur hoꝝ officiũ debẽt ſimul face re ⁊ eſt caſus ex. de teſt.c religioſus ·S.ſane.lib.vj.vbi di vnus ſolus põt capłm qñ incer arbitris.ſed qñ diſtributio eſt certa:vt qꝛ dixit fratribus minoꝛibus tm relinquo ⁊ talitantũ ⁊ nolo pᷣdicta exequi per talem: tunc debẽt ipſi cũ non ſit fieda niſi ſola execu⸗ tio poterit ſolus qͥlibet eoꝝ exequi. Itẽ quero an iſti de cto; oc terti fi llatoꝛes habeãat actionẽ: Et dic ꝙ non qꝛ ſolum habẽt in Dinide in quattuoꝛ partes:quia pꝛima pars diſponit uiceʒ deducere.ſimile in.l.ſi quis poſt hec.j.de bo.ꝓſcpᷣ. datur ergo actio epᷣo:⁊ iſte nõ dicit᷑ delatoꝛ qꝛ non ad pu blicam vtilitatẽ defert /nec fiſcalem /nec defert fiſco:ſed pietate mouetur/et ideo nõ eſt delatoꝛ:vt.l.ex quibuſdã. ff. de iure fiſci.¶ Item q̃ro cuʒ epiſcopus habeat actionẽ coꝛaʒ quo de hoc legato cognoſcet.nunqd coꝛã eo: certe videt᷑ ꝙ non.qꝛ ſic eſſet actoꝛ ⁊ iudex in eadẽ cauſa. Pꝛe terea hec lex licet det ei petitionem non tamen dat ei cognitionẽ:ſed ipſi totum ſibi vſurpant ⁊ petitionẽ ⁊ co gnitionem:qð nõ videtur bene ↄuenire huic legi.et ideo debent agere coꝛam pᷣſide vel pꝛefecto. Butriga. Add itio Iſta ẽ bona.l.Executio teſtamẽtoꝝ de . Oiure cõi ſpectat ad epiſcopũ:niſi fuerit ꝑ ſpecialẽ executoꝛem a teſtatoꝛe puiſum: vt hic ᷣm bar.⁊ vide ad materiam huius legis bar. et Jaſo. in aut. hoc amplius·j. de fideicõmi. et puniat᷑ heres qui volũtatem teſtatoꝛis nõ adipleuit de quo in.c.ſi veſter.xj q.j.⁊ in.c. ſi heredes ex de teſta.in.c. licet eẽ de vo.⁊ in dicto.c.ſi he redes:⁊ ibi panoꝛ.in.ij.⁊ iij.nota.⁊ in.c.nos quidẽ eo.ti. vbi eſt dictũ executionem teſtamentoꝛũ ſpectare ad epi⸗ ſcopum herede negligente intantũ ꝙ in hac materia exe⸗ cutoꝛia teſtamentoꝝ locus eſt cõuentioni inter ſeculares iudices ⁊ eccleſiaſticos quod eſt notandũ ſm Panoꝛ.in dicto c.ſi heredes in vl.no.fa.que no.per eundem panoꝛ. in.c.cũ ſit generale.ex de fo.compe. == J q uem VEßs non debz eligiper pe Eliges ⁊= Sð p. cuniam als punitur pena electꝰ ꝑ ſi⸗ m, ſimonie eligens ⁊ electus.h.d. monis pa eA Sb bonum ſit epiſcopatũ petere.vt.viij. rit᷑ puniũt .j. qui epiſcopatum. So.vt glo.¶ Scdo op ꝙ faciens ⁊ conſentiens nõ pariter puniatur.vt.l.ſi multi publicani. cum ſi.ff.de publica.So.agens ⁊ conſentiens qñq; pari⸗ ter delinquũt:⁊ tunc pariter puniũtur vt hic:ſed regula⸗ riter pariter non delinquunt: ⁊ ideo regulariter par iter non puniuntur vt in contrarijs ſ m dñũm Mar. Ad ditio Dum dicitur hic ꝙ epᷣs meritis⁊ nõ pꝛe *0 D· cibus ⁊ pꝛecio ſed meritis ad epᷣatuʒ de bet eligi. Adde ꝙ epiſcopus debet eſſe ſpeculum alioꝛum in moꝛibus vt in.c.magne.ex de vo.in.c.cum in cunctis. eðÿ de elec. Itẽ debet eligendus in epiſcopũ habere.xxx. annum.nam in anno.xxx.chꝛiſtus fuit baptiſatus ⁊ ince⸗ pit pꝛedicare:⁊ ideo ad ipſius ſaluatoꝛis iſtar iſtud tem pus fuit pꝛefixũ epiſcopo.vt in.ca.pꝛeſbiter.lxxviij. diſt. licet glo.referẽdo Jo.chꝛyſo. tenuerit chꝛiſtũ nondum compleuiſſe.xxx.annum. Itẽ ꝙ ſit de legitimo matrimo⸗ nio natus: non enim ſufficeret ꝙ fuerit legitimus: ſed re quiritur ꝙ ſit natus de matrimonio legitimo ſ̃ʒ Panoꝛ. in.c.cum in cũctis.de elec.licet contrarium tencat glo.i c.innotuit.in verbo coniugata ad fineʒ.extra de elect.et ibi Panoꝛ. in.v.col.ver.⁊ q;; pꝛedic.multũvꝛgeant vbi finaliter quicquid dixerimus ſupꝛa pꝛoxime tenet ꝙ fuiꝰ natus ex concubina legit imatur per ſubſcquẽs matrimo nium abſq; alia diſpenſatione poſſe eligi in epᷣm ⁊ ĩ hane opinio.ſcdᷣam ꝓximo dicto contrariã inclinat fauoꝛe fi liationis ⁊ matrimonij vt dicit ibi per.c.tanta.extra qui fl. ſunt legit. Itẽ in pꝛomouendo in epᷣm requiritur ſcien tia aut noticia noui ⁊ veteris teſtamẽti. de quo vide tex. xxiij.diſt.c.qui epiſcopus.⁊ in.c.j.⁊.ij.lxij.diſt. Item ſᷣm hoſti. debent habere ſcientiam iuris canoni.cuin pſᷣm illꝗ debeant iudicare pꝛeſertim in cauſis matrunonialibus vt in. c.j.de conſang.⁊ affi.extra.vtinam noſtro tempoꝛe pꝛothonotarij epiſcopatus ambientes iſta pꝛemeditaret ⁊ ſcientiam condignam haberent cũ omni petenti teneã tur reddere rationẽ.vt in dicto.c.qui epᷣs curamq; oiĩm Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ſibi ſubditoꝛum bonum eſſet ſi affectarent epatum nonvt pꝛeeſſent: ſed vt pꝛodeſſent pauperibus ⁊ pijs actibus. yvr in ca.qui epiſcopatum.viij.q.j. quaſi caſtrenſia ⁊ð in eis dommium acquirunt A& habent poteſtatem in eis teſtandi? ſucceſſo⸗ fem habent ab inteſtato nec fratribus conferre tenentur. h. d. C Ad cuidentiam eſt ſciendum ꝙ clerici poſſunt h bere triplicis gñis bona.nam habent quedam que cont platione eccłie non conferuntur mediate vel immediate vt habent alij homines:⁊ de his bonis non loquitur hec lex:ſed renianẽt iura vetera ſcðʒ q̃ pꝛofecticia querũt pa tri aduẽticia / ſibi quo ad dñium / patri quo ad vſũfructũ vt.l.cum opoꝛtet.de bo.q̃. li.habẽt alia bona que querüt contemplatione eccleſie immediate ⁊ de his nõ loquitur hec lex quia illa ſunt bona pauperuʒ:vt.S.c. l. ij. Sed que dam habent que eis conferuntur vt ipſis non immedia⸗ te contemplatione eccleſie ſed dignitatis quã habent vt 20 oꝛationibus ? miſſis dicẽdis pꝛo anima alicuiꝰ.⁊ de cloquitur hec lex:quia eſt quaſi caſtrenſe peculiũ non caſtren ſe quia nõ ſunt pꝛopꝛie milites: ſed quaſi vt aduo cati: vt l. aduocati: de aduoca. di.iudi.⁊ in hoc habẽt pᷣ⸗ uilegiũ quia licet ſint in poteſtate patris eis nõ querunt hoc tamen coꝛrectum eſt in epo in hoc quia non remanet in poteſtate patris ille qui fit epiſcopus:⁊ poſſunt teſtari in eis ⁊ ea vendicare:⁊ poſſunt habere in eis ſucceſſoꝛem ab inteſt ato/nec tenentur oſerte tratcioug. ions ſr⸗ ogz Hec aut᷑.vẽit ad coꝛrection PE Lexicus. legis codicis ll.vbiq vz illa legé licebat ↄueniri clericum coꝛaʒ iudice ſecu N. lari hodic hoc eſt coꝛrectum cum diſtinctione er hanc ant᷑ ⁊ latius adhuc coꝛrigitur per aut᷑. ſtatuumꝰ que coꝛrigit iſtam aut᷑ ⁊ bꝛeuiter hoc dicit. Hodie cleri⸗ . cus conuenitur hac foꝛma quia in cauſs peculiari conue nitur coꝛã epiſcopo niſi alia rario inducat oppoſitũ: ſed in criminali aut crimen eſt ciuile ⁊ coꝛam ſeculari: aur ca nonicã ⁊ coꝛã iudice eccleſiaſtico.hoc dicit butri. Olim ergo poterat indiſtincte coꝛam iudice ſeculari cõöueniri? in vꝛoc conſtantinopoli.vt.l.cum clericis:⁊ in pꝛouincis vt in. l.omnes.que voiq; per hanc aut᷑ poteſt cũ diſtinctio ne per aut. ſt tuimus indiſtincte pꝛohibetur vocari ⁊ cõ⸗ eniri coꝛam iudice ſeculari. ¶ Op.· ꝙ poſſit adiri pꝛeſes:vt in aut᷑ de ſctĩſ. epiſcopi:g. ſi quis aũt.So dictio pꝛiꝰ tollit ↄꝛiũ. Itẽ op. ꝙ ſine dã no lis nondecidatur qꝛ ſpoꝛtulas ſoluit.vt.S. eo omnes. ⁊c aut᷑.ſed hodie.So.vt glo.qꝛ loquitur de alio damno. ¶ Item op./ꝙ in ſcriptis libellus offeratur vt aut᷑.offera⸗ tar. Sol.hic ſpeciale. J uod ſi natura.iſ Ex tex. Hecidi. ſcilʒ tempus ſm vltramontanos:quia dicunt ꝙ ſi criminalis deciditur· . duoz menſes:idem ⁊ in ciuili/⁊ hoc etiam ſentit gloſ. ali⸗ ter tamen exponit ter. Sed hoc non eſt bonũ argumẽtuʒ quia longius poſſunt durare ciuiles q́; criminales. vt.l. pꝛoperandumj. de iudi ſed gloſaliter exponit naturam cauſe decidi. Et vltramontani repꝛobant cxplũ quãdo fuerat aduocatus cauſe vel cognatus iniuriati:qꝛ dicunt — ꝙ ſi ſuſceptus eſt ꝙ põt expedire per delegatum. vt. lpꝛe⸗ ☚& toꝛ. ff. de iur.om. iud. ⁊ ideo exponũt. vt.ð. dixi.ſ. Yc. töS expedire non potuit.⁊ inducũt argumentũ ad queſtion- quotid ie cõmittitur iudici cauſa vt decid at eam ·j. duos menſes: modo iudex iuſta cauſa impeditus nõ potuu ex pedire nunquid poterit poſt duos menſes cognoſcere · · „ triennium? certe ſi ic. ar.l.quinquaginta.·ff. de excu.tu.⁊. l. intra vtile ff.de minoꝛi.⁊ dicũtvltramõtani hic eſſe caſũ. ¶ Sed in ciuili. ¶ Quero quod eſt crimen ciuue ⁊ dic vt glo.ego puto ꝙ duo ſunt neceſſaris ad hoc vt dicatur crimen ciuile.ſ.ꝙ ſit tale crimen ex quo poſſit iudex ſecu⸗ laris cognoſcere ⁊ penam imponere.ſ.quia pena ſit lega lis:⁊ ſi quod iſtoꝛum deficiat dicetur canonicum:⁊ ſi di⸗ cas nonne hic dicitur ciuile crimen ex quo tamen impo⸗ nitur pena degradationis. Reſpõdeo hic degradatio nõ fit vt terminus pene ſed ad pꝛeparationeʒ pene. vnde cri men nõ deſinit eſſe ciuile. ¶ Op. ꝙ in crimine ciuili iudex ciuilis nõ co gnoſcat vt aut.ſtatuimus.So. hHic coꝛrigit᷑. Itẽ op. ꝙ cauſa poſſit durare biennio. vt. C. vt·j.. certuʒ tempus.l.j. ?. ij. ⁊. de iudi.pꝛoperandũ.in pꝛincipio. So. hic ſpeciale quando clerieus cõuenitur coꝛam iudice ſe⸗ Per hãc.l. epiſcopi pꝛe⸗ AAcroſancte. Rrenia diaconi babent culari. Idẽ foꝛte ſi coꝛam eccłiaſtico cõueniatur arguẽ⸗ do de cauſa ciuili ad criminalẽ ſed gio. quod ar gumetuz nõ pcedit. vt. S. dixi. ¶ Itẽ op. ꝙ non poſſit ab ſoluere cũ non poſſit condẽnare.vt. de res iur.l. nemo. So. vt glo. Vel dic ꝙ regula pꝛocedit in generibus ſinguloꝛuʒ non in ſingulis generũ vt hic. Vel dic ꝙ poteſt condemnare: ſed non poteſt exequi ſententiaʒ. vt hic inutitui ſimile in depoꝛtatione qñꝙ;. vt. l. ſi quis exheredato·S· eius qui.ff. de iiuſt. rup.⁊ irri.teſt.opoꝛtet ergo ꝙ pꝛimo degradetur anteq; puniatur.¶ Et eſt ſciendũ ꝙ quedam degradatio eſt verbalis de qua in.l.iubemus in·S. ſane.S.de ſacroſã. eccle. Item eſt realis de qua in.l.qui cuʒ vno·S·exaucto ratu s.f. de re mili.⁊.l.ij.S· in nomine.ff.de his qui not. in fa. Itẽ qnq; fit degradatiovt terminus pene. quandoq; fit ad pꝛeparationem pene vt hica tũc ſi queris an debʒ imponi realis an verbalis degradatio:hic reſpDondeo aut verbalis ſufficit? ita aufert oꝛdines clerico.ꝙ pena ꝭᷣ ponenda poteſt in eũ cadere ⁊ ero cõtentus illa:ſed ſi nõ ſufficiat tunc vtar reali ⁊ eſt ratio:quia nos vtimur ſolũ pꝛeparatoꝛijs quatenus ſufficit ad neceſſitatẽ pꝛeparati vt.l.j.ff.de interrog.ac.⁊ ſᷣm hoc intelligatur.c. nouimus e de hereticis. An aut᷑.ad hoc ſufficiat verbalis vł rea lis hoc ſciunt canoniſte.¶ Wodo pone ꝙ iudexſecularis de ciuili crimine cognouit ⁊ inuenit clericum nocentem ⁊ vadit ad epiſcopum ⁊ dicit dñe degradetis talem cleri cum quia nolo eum punire de tali crimine:dicit epiſcopꝰ ego volo ſcire an hoc ſit verum:iudex exhibet ⁊ pꝛoc 1 quem fecit nunquid debet epiſcopus crederc illis actis Certe hodie non debent credere nec ex eis poſſet ali⸗ quid facere vel pꝛonunctare cũ ſint facta acta ab incom petenti iudice per aut᷑. ſtatuimꝰ.poſſet tñ inſpicere acta ſi vellet ad recipiẽdũ inde aliqualẽ infoꝛmationẽ ſed cum tempoꝛe huius aut᷑ eſſet cõpetẽs iudex in ciuili crimine debet actis credere ⁊ eis ſtare ⁊ ſi velit aliqualiter aliun⸗ de infoꝛmaripoteſt.⁊ ſᷣm hoc intelligo.l.vnaʒ.·j de cuſto. reo.ſic qtidie faciunt inqſitoꝛes qui ſolũ mittũt ptãti ꝓ⸗ ceſſũ factũ dᷣaliquẽ hereticũ:⁊ poteſtas credit illis actis ⁊⁊ punit hereticum. Jacobus Burig. P on trahat aliquis ꝑ⸗ S Tat umus. ſonam Teleſiaſtteng iudicẽ ſecularem contra canonicas ſanxiones trahẽs punitur: iudex qui patitur punitur: x iu riſdictiõe pꝛiuatur.⁊ qui iuriſd ictionem clericis derogs uerit in laicos punitur.hoc dicit. ¶ Ex tex.canonicas ſanxiones Mota etiaʒ ꝙ de iure ci uili non tenet renunciatio foꝛi facta per clericuʒ: quia cũ reſeruet hic cõſtitutiones canonicas ſᷣm quas etis volẽs trahi non poteſt:ergo nec de iurc ciuilinolens poteſt tra hi ad iudicem ſecularẽ. Quero an ſi ptas denegat alicui pᷣuato iuriſdictionẽ ſit puatꝰ iuriſd ictiõe:dicũt qͥdã ꝙ ſic p hãc.l.Sʒ tu dic ð.ꝑ hanc legẽ:qꝛhic eſt ſpale in clerico. ¶ Wodo pone nos habemus ſtatutum ꝙ ſi dlericus decli nauit foꝛum ſeculare ꝙ ſit exemptus a pꝛotectione com⸗ munis:⁊ poſſit impune offendi. Modo poneꝙ dericus conuentus coꝛam poteſtate dicit:dñe ego nõ declino im⸗ mo libẽter litigarẽ coꝛã vobis ſi poſſem:ſcd ego non poſ ſum etiam ſi vellẽ: quia decretalis me pꝛohibet.ſ.c.ſi di⸗ ligenti.qð eſt confirmatum per aut᷑.ſtatuimus.nunquid debet clericus iſte eſſe exemptus a pꝛotectione cõis:cer⸗ te non:quia non declinat foꝛum nec dicit ſe nolle litigare coꝛam poteſtate:quia tunc haberet locum ſtatutum:ſjʒ di cit ſe non poſſe:⁊ aliud eſt dicere ſe non poſſe:vt.l.cum fi⸗ lius·S.non iure.ff.de le.ij.⁊ /de lega.l.ab adminiſtratio⸗ ne.¶ Wodo pone ꝙ ſtatutum dicit(vt dixi clericus de clinans foꝛum poteſtatis ꝙ ſit exemptus a ꝓtectione cõ munis ⁊ poſſit ipunc offendi: ⁊ poteſtas de tali iniuria il lata in clerico nullam iuriſdictionẽ habeat cognoſcẽdi: nec cognoſcere poſſit¶ Modo pone ꝙ clericus declina⸗ uit foꝛum poteſtatis poſtea ipſe offenditur ab aliquo:cle ricus coꝛam poteſtate accuſat eum qui offendit ipſum di cit accuſatus:non faciatis ei iuſticiam qꝛ ipᷣe eſt exemptꝰ a pꝛotectiõe communis:dicit poteſtas ſi ego denego de rico iuriſdictionẽ: ego ero pꝛiuatus dignitate per aut.ſta tuimus. ⁊ ſtatutum nõ valet:quia impꝛobatuʒ eſt a lege: nam cum populus faciat ſibi legem ſolũ auctoꝛitate pꝛin cipis:vt.lł.ij·S·que omnia.jde veteri iure enucle.⁊.l.om⸗ nes ppłi.ff de iuſti. ⁊ iure.patet ꝙ vbi ceſſat voluntas pn cipis nullum ſtatutum poſſunt facere:⁊ ſi faciãt nõ tenet: De Epiſcopis et clericis. Jo.XXIII. licet de facto ſeruetur.at iſtud ſtatutum eſt impꝛobatum per pꝛincipem expꝛeſſe ⁊ eſt ↄtra legẽ ergo nõ valetvt.S. de ſacroſan.eccle.aut᷑.caſſa.⁊.j.de fur.aut᷑.nauigia.⁊ com munia de ſucce.aut᷑.omnes peregrini.Qñ aũt ſtatutũ eſ⸗ ſet pꝛeter legem bene valeret. Nũquid ergo bene dicit ptãs: videt᷑ ꝙ ſic ꝓpt᷑ pꝛedicta:ſed certe poteſtas ſe excu ſauit clerico aliter ⁊ dicit. Ego tibi libẽter iuriſdictionẽ meam cõcederem ſi haberẽ ſed nullã habeo in caſu iſto: nam cum habeam iuriſdictionẽ a cõi.cõe mihi dedit eaʒ limitatam vt.ſ.in hoc caſu nullam haberẽ vt dicũt verba ſtatuti ſecus ſi diceret ſtatutũ non reddatur ei ius: dicet ergo poteſtas aut ſtatutũ loquitur in iudice habẽte iuriſ dictionẽ qui eam denegat clerico: ſed ego non habeo eã in caſu iſto:ergo non cado in aut᷑.ſtatuimꝰ.quia ſi milleſi cs vellem non poſrſen. 2 . Ad diti o.“ eculares iudices ĩ dericos nullã hñt iuriſdictionẽ: vt hic finaliter ᷣm oẽs et qð eſt introductum ex eo ꝙ laici dericis oppido ſunt in feſti in.c.laicos.ij.q.vij.de quo vide panoꝛ.in expeditio⸗ ne glo.j.dicti.c.ſi diligenti.S.al.de quo per canoniſtas ĩ c.at ſi clerici.ex.de iud.cum regulariter ſeculares nullam habesãt iuriſdictionẽ in perſonis cccleſiaſticis:nec eccle ſiaſticos poſſunt aſtringere aut iudicare fa.c.ij.de fo.ↄp. vbi excõicatur iudex qui contrariuʒ facit idẽ no.in.c.nõ placuit.⁊ in.c.laicis.⁊ in.c.ſi quis pꝛincipum.xvj.q.ij.fa. tex.in.c.clericuʒ.⁊ in.c.ſilueſter.⁊ in.c.nullus iudicum.li cet palea ⁊ quaſi per.to.xj.qj.fa.tex.in.c.j.⁊.ij.ꝑ to.xxj.q v.fa.bñ tex.in.c.bñ quidem.in pꝛin.⁊ in.fl.⁊ in.c.deniq; ⁊ quaſi ꝑ to.xcvj.diſt.⁊ in.c.ſi quis deiceps.xvij.q iiij.fa. tex.cum ibi no.in.c.cum non ab homine.ecx.de iud.vbi in terrogatus Celeſtinus tertius an liceret regi vel ali⸗ cui ſeculari perſone iudicare clericos cuiuſcũq; oꝛdinis ſint in furto/homicidio/vł ꝑiurio.⁊c̃.Reſpõdit tales añ depoſitionem ⁊ incoꝛrigibilitatem iudicem ſecularem iu dicare ſeu punire non poſſe vt ibi tex.in fine poſt depoſi⸗ tionem ⁊ incoꝛrigibilitatem dat locum ſecularibus:vt ta les clericos poſſint coꝛrigere/iudicare/ ⁊ in exilium tra⸗ dere.fa. tex.ĩ.c.vt fame.ex.de ſen.excõ.vbi pꝛohibetur ſe⸗ cularibus capere clericos criminoſos ſine licentia iudi⸗ cis eccleſiaſtici:qd tamẽ intelligas niſi timeatur de fuga clerici delinquentis quia tunc licitum eſt laico iudici ipʒ laicum capere etiam non pꝛecedentẽ mãdato pᷣlati ᷣmo⸗ pinionẽ quam tenet panoꝛ.in. c. cum non ab homine.ĩ ex peditione glo.in verbo depꝛehẽſus legitime ⁊c̃.vᷣſi.in ve ritate ⁊ in vᷣſi.bꝛeuiter.⁊ ibi collectarius.car.⁊ bal.idem tenẽt. als laici clericos ꝓpꝛia auctoꝛitate capiẽtes cẽnt excõicati ipſo facto.c.pꝛeſbiter.lxxxj.diſt.⁊ ĩ.c.ſi quis di aconus.l.diſt.ſᷣm bal.in.d.c.cum non ab homine.⁊ cano⸗ niſte in alijs locis.S.ał.⁊ de hoc vide de materia vtrum liceat iudici pꝛedicta facere in c.ſi iudex laicus.⁊ ibi phi lip.fran.poſt domi.de.ſ.gemi.de ſen.excõ.li.vj.immo nõ ſolum clerici nõ ↄiugati:ſʒ ↄiugati cum vnica ⁊ virgine habitũ ⁊ coꝛonã deferẽtes in crĩalibus pꝛiuilegio foꝛi et etiã canonis gaudẽt:vt ĩ.c.j.de cleri.ↄiug.li.vj.⁊ ibi per phi.frã. ⁊ ſic ꝓbat᷑ aꝑte ꝙ clericꝰnõ põt puniri nec iudica ri a laicis immo nõ põt recõueniri in criminali aliqͥ pacto coꝛam ſeculari vbi erat autoꝛ. ĩ.c.aliter. de iud.⁊ i.c.at ſi clerici.⁊.c.cũ non ab homine.de iud.bal.ibi immo quod magis eſt in caſu negligentie ipſius eccleſiaſtici ſecular⸗ contra clericos intromittere ſi non valet:vt in.d.c.quali ter.in ꝑte ibi ꝙ oĩno fieri ꝓhibemꝰ.Nec etiam ſi clericus vellet iſtud pꝛiuilegium põt renunciare ⁊ iuriſdictioni ſe culariũ ſe ſubmittere:vt i.c.ſi diligẽti.⁊.c.ſigniſficaſti.de fo.ↄp.⁊ ĩ.c.oↄtingit de ſen.excõ.Hixi aũt regulariter ⁊ oꝛ dinarie clericus non poteſt iudicari a laicis qꝛ ſpeciałr i cã feudi:vt ĩ.c.verũ.⁊ ĩ.c.ex trãſmiſſa.de fo.ↄpe.lʒ archi. in. c. j.delcler.cõiu.in.vj.licet etiam ĩ cã feudi nõ poſſit cõ ueniri coꝛã ſeculari qð nõ videt᷑ ĩcõueniẽs hoc.io.and.lʒ iße ĩ ↄcluſione aſſerit ꝙ lʒ ĩ cã feudi poſſit clericꝰ conueni ri coꝛã dño feudi:non tñ perſona clerici ratione feudi ab ipſo dño feudi põt tãgi:ſed rõne ꝑſone iudicari. Sed his non obſtãtibus opoꝛtet veniamꝰ ad pꝑticularc. An cleri⸗ cus poſſit bãniri aut tradi ĩ exilium a ſeculari ⁊ dico ſine crumine ſacrilegij ⁊ ſine violatiõe libertatis cccleſiaſtice hoc agere non valet fa.tex.vt dixi in.c.cum non ab homi ne. de iud. vbi in fine poſtqᷓ; clericus eſt depoſitus et in⸗ coꝛrigibilis dat᷑ ab eccłia lacultas iudici ſeculari vt talẽ clericũ poſſit bãnire aut in exiliuʒ mittere fa. tex.in caſu noſtro.in.c.ij.ex.de cleri.excõ.miniſt.vbi ꝓuidet᷑ in ↄci⸗ lio antiocheno ꝙ ſi epᷣus clericũ coꝛrigere nõvalet regis iuriſditio ad reqſitionẽ eccłie exilio danetur: ita ꝙ ante requiſitionẽ ſeu remiſſionẽ/aut eccleſie ⁊ iuris canonici pꝓmiſſionẽ iudex ſecularis non põt clericũ banire / aut in cxiliũ tradere fa.bene tex.in terminis.in.c.olim. de ĩiur. vbi hono.in condẽnat.i.ↄdẽnatoꝛ facit cõitatem floꝛeñ. quia baãniuit epᷣm feſulanũ contra deũ ⁊ libertatẽ eccłia⸗ ſticam. ⁊c. Ita ꝙ videtur hoc laicis pꝛohibitũ et venire libertatẽ eccleſiaſticã dũ ſimilia faciũt ⁊ ſic ſacrilegiũ icurrũt:vt ĩ locis pᷣalleg.⁊ in.c.ↄq̃ſtus de fo.ↄpe.⁊ hodie Puiſũ eſtꝙ ſecłares iſta faciẽdo ipᷣo iure ſũt excõicati:vt in cle.j.de pe.nec obſtat ſi aliqͥs vellet ſẽtire ꝙ illa cle.loqͥ tur tm in pᷣlatis. Hã abb.in d.c.oli.de ĩiur.in ſũmario in⸗ tellexit ꝙ hẽat locũ in oibus clericis cũ ſecularis ptãs q̃̊ W cłicũ baniuit dʒ ꝑ iudicẽ eccłiaſticũ:vt dicit hodie adde in.c.j.ex.de fo.ↄpet.⁊ in.c.ſi diligẽti.⁊ ibi canoniſte eo.ti. penã in cle.j.de pe.hoc ſentiũt alij doc.in pᷣdic.c.olim.qꝛ ʒz ſit verũ 7 glie pene ↄtẽte ĩ cle.nõ hẽant locũ niſi ĩ eᷣis 3 cui dubiũ ſacrilegiũ ſeu excõicatio nõ hẽbit locũ ĩdiſtin cte ð̊ ſeculares tradẽtes in exuiũ eccłiaſticos gaudẽtes puilegio clericali.ſ.canonis ⁊ foꝛi ĩ crimiali. Nã qͥs dubi tat exiliũ eẽ penã a iure:vt ĩ locis pᷣalle.quã ſeculares nõ pñt iponere ĩ clericos qͥs nõ pñt punire nec iudicare ſine crimĩe ſacrilegij ⁊ cẽſuraꝝ:nã ſine leſiõe coꝛꝑali fctã cle⸗ rico/laicus incurrit excõicationẽ cũ exercet in clericum qð de iure exercere nonvalet:vt in.c.nuꝑ.de ſenten.excõ. vbi laicus detinens clericũ in cuſtodia publica:vel pᷣua ta excõicationẽ incurrit cũ vt ait inno.⁊ hoſt.ibi magis iniuria in clerico attẽditur qᷓ; leſio:vt in.c.ↄtingit.eo.ti. Sed qꝛ(vt dixi naturaliter ⁊ oꝛdinarie ſeculares nõ poſ ſunt clericos aſtringere ↄdẽnare aut bannire / nec in exi⸗ liũ tradere niſi poſt depoſitionẽ et incoꝛrigibilitatẽ/aut remiſſionẽ ꝑ eccłiã ad ſecularẽ factã. Reſtat videre an ⁊ qñ clericus tradat᷑ a iure vel ab hoĩe curie ſeu iuriſditiõi ſeculari vt poſſit clericũ punire/cõdẽnare/ bãnire aut in exiliũ ſine ſacrilegio/ aut cẽſurarum pena tradere ⁊ quia queſtio grauis eſt ⁊ periculoſa in quavidet᷑ pꝛima fronte iura diuerſa ⁊ varia ⁊ doc.ſatis varij vide plene.in.c.cũ non ab hoĩe ex.de iudi.facit in.c.ij.⁊ quaſi per totuʒ.cx. de foꝛo ↄpe.in.c.vnico.de cler.ↄiugato.in.vj.in.c.nemo. et. c. clericũ per to.xj.q.j.in pᷣdictis appellatiõe clericoꝝ veniũt etiam in ſacris cõſtituti.⁊c.vide plene Jo.lup.in tractatu de libertate eccłiaſtica in q̃ſtiõe an appellatiõe clericoꝝ quicũq; clerici ↄpꝛehẽdãtur quo ad pꝛiuilegiũ clericale.⁊c̃. Et ad pꝛemiſſa adde ꝙ licet vt diximus iu⸗ dex ſecularis nõ habeat in clericum niſi poſt depoſitio⸗ nem aliquã iuriſditionẽ.vt.S.dicas idẽ in clerico ꝑ frau⸗ dem tonſurato in quẽ iudex ſecularis nõ põt executionẽ facere niſi pꝛimitus fuerit degradatus iuxta nota.in.c. degradatio.de penis in ſex.et in.c.cum nõ ab hoĩc.et ibi bal.ex.de iudicijs.ſᷣm bal.ita notãtẽ in aut᷑.cauſa cũ mo⸗ nacho.S.iſto ti.ꝑ textũ in aut᷑.clericus.S.iſto titu.⁊ ibi de hoc bonus tex.et ibi notat guillermꝰ de cu. ⁊ ibi per bal. poſt cy. qð iudices devſu in pꝛactica aliqualẽ iuriſditio⸗ nem ſibi acquiſiuerũt in cauſis clericoꝝ etiã a re ſpiritus li dependẽtium qð an de iure canonico ꝓtendere poſſit: Vigdet᷑ ꝙ ſic.vt nõ.dñs antho.de bu.in.c.fl.⁊ idẽ plene ꝑ panoꝛ.et alios.ex.de iudi.Alij tamen doctoꝛes ad pꝛa⸗ cticã inclinantes contrariũ dixerunt hoc modo.qð quã do agitur ſuꝑ poſſeſſoꝛio:vel quaſi etiam in ſpũalibꝰ vel beneſicialibus cauſis iudex laicus eſt iudex cõpetẽs ſᷣm opinionẽ viĩcentij vt refert Jo.and.in dic.c.ff.ex.de iu⸗ dicijs:⁊ eſt ratio:vt dicũt:qꝛ poſſeſſoꝛium nõ eſt quid ſpi rituale ſed tpᷣale:vt dicit archidiaconus in.c.pe.de reſti. ſpolia.in vj.⁊ dñs fran.de zabarellis in cle.diſpẽdioſam de iudicijs.⁊ guillermꝰ de mõte lauduno ĩ cle.j.de cauſa poſſeſſiõis ⁊ ꝓpꝛietatis idẽ gl.in.c.litteras.de iuramẽto calũ.nec eſt incõueniẽs ꝙ reſpectio eiuſdã rei petitoꝛiũ ſit ſpũale ⁊ poſſeſſoꝛiũ tpᷣale cũ nihil cõe ĩter ſe habeãt.l. natura · S. nihil cõe.et ibipleniſſime bar.⁊ ita ſtilus curie parlamẽti regij pariſius ĩ materia poſſeſſoꝛij cauſaꝝ bñ⸗ ficialiũ fũdat itentionẽ ſuã ſuꝑ dicto vincẽ.in caſu noui⸗ tatis de qͥ̊ vide ꝑ io.fabꝛi.in·S retinẽde.ĩ fi.de ĩter.ꝑ cy. l.ea lege:jſ de ↄdi.ob cau.⁊ ad pꝛemiſſa vide.c.cauſam.ij. ex.qui fuij ſunt legitimi. vbi papa mandat iudicium poſſeſſoꝛium relinqui regi anglie pꝛo cognitione ipſius poſſeſſoꝛij habenda:ita fuit iudicatũ in curia parlamenti Butrigarius ſuper delphinatus vt refert guido pape in queſtionibꝰſuis.q.j. ⁊ in.q.ccccclij.⁊ ad pꝛemiſſa vide feli ·in.c. ſicut in pꝛinci pio.ex.de re iudica.crederem tamen pariſius curia tius cognoſcit de poſſeſſoꝛijs ſuꝑ bñficialibus de conſue Sõ per ſummum pontificem expꝛeſſo pꝛi⸗ uilegio qð refert dictꝰ guido pape ĩ q̃ſtionibꝰ ſuis.q.j.fl. coł. vbi ponit tenoꝛem pꝛiuilegij regis francie: quicquid dicat communis opinio in contrarium hoſt.⁊ bal. in. d. l. decernimus.⁊ ibi bal.in fi.col.ad finem dicit:crederẽ cõ⸗ ſuetudinem in pꝛemiſſis non valere:dicens ꝙ non obſtat ſi dicatur ita eſt conſuetum fieri quia reſpondet ibi in ꝓ⸗ hibitis poſſideri nõ releuat Polleſlio:vt in. c. ad decimas de reſti.ſpol. in. vj. ⁊ ibi philip fran.de quo in.c.cũ cauſã. cx.de pꝛeſcri totalis pꝛactica ĩ frãcia obſeruat opinioneʒ vincentij quaz ſupꝛa retulimus ⁊ pꝛecipue in patria iur ſcripti:⁊ vidi ałs in ciuitate ſarlateñ. clariſſimum nobilẽ qʒ virum magiſtrum leonardum pꝛobeti locũtenẽtẽ dñi ſeneſcalli officiariũq; foꝛmatũ per regẽ in ſede montiſea do me ita pꝛacticari facere ⁊ ſuper arreſtis querele de nouis ſaiſinis in bñficialibus quibuſcũq; in poſſeſſoꝛijs ſibi co gnitionẽ retinuiſſe: ĩtelligo ĩ caſu nouitat ⁊ nõ ſolũ in di ctis bñficialibus:ſed etiam in alijs poſſeſſoꝛijs in totum realibus cognitionem ſibi retinebat inter dericum ⁊ lai⸗ cum:⁊ dum eram ibi aduocatus dictus locũtenens mihi Proceſſunn motum ſuꝑ cauſa nouitatis inter quẽdã dñm ertrandum de fragis pꝛeſbiterũ ex vna defẽdẽtẽ ⁊ daui dem fratrẽ dicti bertrandi actoꝛẽ ex alia parte: mihi pe⸗ tro de vernia tunctꝑis in iure ciuili baccalario pꝛoceſſũ repoꝛtãdũ commiſit ⁊ deinde facto repoꝛtu in pꝛoximis aſſiſijs montiſdome pꝛope ſarlatũ ſenteñ.ſuꝑ pmiſſis di⸗ ctus dñs locũtenẽs ꝓtulit in foꝛma communi pdictũ de fẽdẽtẽ reintegrãdo / inhibitioneſq; conſuetas faciẽdo:ex poſt autè in diuerſas pꝛouincias tranſpoꝛtatus vidi ali⸗ uos ⁊ plures iudices ac locũtenẽ.penitus in multis ap icto clariſſimo locũteneñ. ſarlateñ qͥ in pꝛedictis cauſis ⁊ in alijs grauioꝛibꝰ longe a iuſticia iter ſuum faciẽte et multotiẽs dum criminoſos incarccratos pꝛo cribus le⸗ uibus ⁊ grauioꝛibus in eoꝛũ carceribus habebant inſtan tibꝰ legitimis accuſatoꝛibus: multotiẽs tñ iudices quos nouiſſime vidi abuſum committẽtes accuſatoꝛibꝰ nõ vo catis nec conſentientibꝰ detentos criminoſos relaxabat ̊ eſt a iure diſſonũ:vt ĩ l.ſi accuſatoꝛibus ⁊ ibi cp. ⁊ bal. Fde accuſa.⁊ pꝛo iſto paſſu rogo videas ⁊ teneas menti glo.ſingularem ⁊ verã q̃ nõ eſt alibi in toto coꝛpoꝛe iuris ciuilis m.l.iij·S. ſi cauſa cognita in gl.magna in verbo ꝓ tribunali in verſi.ſed certe lerx illa loqᷣt ⁊ c. ff.de bo.poſ.tt. gñali quã gl.pᷣdicta ad hoc dicit non eſſe alibi bal. in. c.j. in.j.lectura.ex. de iud.in pe.coł.qꝗð notes cuius cõtrariũ non obſeruat dictus pꝛoheti locũtenẽs qui minime par⸗ tibus non vocatis pꝛocedit immo omnibus vocatis ſu⸗ as ſententias ponderatas pꝛofert: vt no.in. c.j. de re iud. in. vj ⁊ ĩ c. cuncta rimari.xxx.q.v to ti.de ſen. ex periculo reci etl.iudices·. de iud.⁊ de his atteſtoꝛ:qꝛ iſta tũc te poꝛis ibi vidi ⁊ audiui fleri diu enim certe eſt talẽ locũte nẽtẽ meruiſſe ſedem in iudicatura altioꝛem ⁊ poſſuʒ dico re de ciuitate pᷣdicta ſarl ateñ. vbi als moꝛam traxi oꝛiun duſq; ſum a villa montis paſerij ſubiecte iuriſditioni dicti dñi locũtenentis ⁊c̃.vt dicit ceſar in ſuis commen⸗ tarijs de pꝛouincia narboneñ.que grata erat militibꝰ ꝓ „ pter fertilitatem abundantieq; fructuum.ita enim poteſt dici in reſſoꝛto ac dioceſi ſarlateñ.⁊ maxime de ciuitate P — . dicta ſarlateñ quamvictualium matrem appello fertileʒ blado/carnibus /volucribus / delicatiſq; piſcibus ex doꝛ donia flu mine pꝛoximo obtinente:inſuꝑ optimis vinis ⁊ ſpãliter claretis:cum dicat valerius maximꝰ vinũ ⁊ mu ſica letiflcare coꝛ hominis. dico etiã hominis ſariateñ. cum dicatur de bꝛitonibus ⁊ noꝛmanis ĩ.c.vulgari.mo ſes. xxxij. q.ij. finaliter habet dicta ciuitas ſarlatẽ.homi⸗ nes ⁊ femellas ſatis bone ſtature iuueneſq; parum vina appetentes:hinc facies pallidas habentes bonoꝛum mo rum pꝛeditas velatas ⁊ in capillis deambulãtes in loco ſarlateñ.młtũ aqͥſo in quo ↄſueuerunt reperiri mulieres pulchꝛe:locuſq; eſt facilis tempoꝛe hoſtili in cõſeruando a repulſu aduerſanioꝛum molendinaĩ ſe habet ⁊ alia que cũq; munimẽta ciuilia reipuplice dicte patrie congruen tia ⁊ ibi moꝛatur nidelis cauſarum directoꝛ do. ioannes ceten pꝛeſbiter rectoꝛ ſancti auiti ſenioꝛis meritiſſimus ĩ troq; foꝛo ſarlateñ pꝛactices ac officij notariatus inter pꝛimo libꝛo Codicis exꝑtos t bene doctos reputatus vnum in eo extimo ſug . omnia quia illum bone ⁊ timoꝛate cõſcientie repperi q magna res eſt in cauſidico:ſi em eẽt in me aliqua auctoꝛi tas que ſibi deſeruire poſſet reperiret in me quanta pꝛo eo facere poſſef. 2 F Au ſa Hec aut᷑.eſtffacta ad coꝛrigẽdã.l.co NRERILA dicis que ꝑmittebat clericos conue niri coꝛam laycis. Item per aut. clericus. con⸗ .Aueniuntur cum diſtinctione:ſʒ ꝑ aut᷑.iſtaʒ ẽ pꝛo uiſum ſpecialit ĩ monachis vt non trahantur coꝛam iudi ce ſeculari:ſed per aut.ſtatuimus.gñaliter eſt idem ſtatu ☚ tum in quolibet clerico pꝛimo diſponit:ſcðᷣo punit.ſecun da pars incipit ibi ſi cõtra fiat.⁊ dicit Monachus non? trahendus coꝛam iudice ſeculari ⁊ iudex qui traxit ⁊ eiꝰ officiarij puniuntur:hoc dicit ſummarie. 2 ¶ NMota ꝙ tex.·ĩnuit ꝙ vnus vocatur:cã tñ cũ aliotracta tur de quodicã.¶ Scðo nota ꝙ coꝛaʒ epſᷣo debet cauſa monachi verti ⁊ ei debitus honoꝛ ſeruabitur:⁊ cã ſᷣm ſa⸗ cras regulas decidetur.Et ex hoc collige duo:pꝛimo ꝙ clcricis ⁊ monachis debetur honoꝛ.ſcðᷣo ꝙ epᷣs debet ſci re iura ſi ſʒʒ ſacras regulas iudicabit:ſed hoc videtur fal ſum per.l.certi.j.de iudi.ſed dic ſᷣm gloſ.ꝙ aut loquimur de iudice oꝛdinario ⁊ ille non tenetur ſcire iura qꝛpõt aſ⸗ ſeſſoꝛes habere:vt. d. l. certi. ⁊. C. de aſſeſſoꝛi. ⁊.ff e.per to⸗ tum. Aut loquimur ĩ delegato ⁊ debet ſcire iura qꝛ per ſe ipſum debet expedire cauſam: vt in aut᷑.de iudi.veruʒ vI tramontani intelligũt ⁊ ſatis bñ dictãa aut᷑.de iudi.in duo decim delegatis ibi a pꝛincipe:in alijs dicunt ꝙ poſſunr eſſe imperiti litterarũ ⁊ aſſeſſoꝛes habere:vt in aut.vt de⸗ fũc.ſeu fu · S.illud ⁊ .de iudi.aut᷑.ad hec. Item nota ꝓ dictio ⁊ poſita inter duo habet cuilibet aſſignare partem vt de conſti.pecu.aut᷑.ibi poſita.⁊.l.ſtipulatio iſta·S· eũ qui de verb.ob.ſic ⁊ hic quia in dimidia parte punitur et iudex in alia dimidia.⁊ ſic no.ꝙ officiuʒz nominatum ſub nomine officij habetur pꝛo vno:vt dixi.S.c.aut᷑. Itẽ no ta ꝙ ratione delicti commiſſi in clericum vel res eccleſia⸗ ſticas ſubijcitur iuriſdictiõi epiſcopi:vt dixi.S.e.aut᷑.itẽ nulla.⁊ queſtio nunc pendet de facto:verum q̃damvolũt illam cxponere ꝙ epiſcopus punict.i.puniri faciet per iu dicem ſeculareʒ/⁊ ad eius inſtantiam punietur ſicut ałls diximus ꝙ ſi aliquis debitoꝛem ſuum cõdemnauerit: id eſt condemnari fecerit: ſed certe hijs repugnat tex.aut᷑.il lius ⁊ iſtius. Quero contra quẽ debet libellus foꝛmari de debito ante ingreſſũ cõtracto: ⁊ dicũt vltramõtaniꝙ non contra clericũ quia habetur pꝛo moꝛtuo:vt.l.deo no bis:ſed certe bñ habentur pꝛo moꝛtuis quantũ ad matri moniũ:ſed non quo ad alia: nã moꝛs ciuilis ⁊ naturalis equiparantur quãdo ex eiſdem reſultat idem effectus qð non eſt hic:nam ſuccedit etiam vt agnatus qð non poſſet facere ſi eſſet paſſus minimam capitis diminutionẽ: vt d.l. deo.⁊ contra eos facit qð ipſi allegant pꝛo ſe de arro ato:nam arrogatus tunc de ↄtractibus ante factis etiã i non comparebit arrogatoꝛ pꝛo eo flet miſſio ĩ poſſeſſio nem bonoꝛum que peruenerunt ad arrogatoꝛẽ de bonis arrogati:vt.l.inarrogatoꝛem.ff.de pecu.⁊ inſti.de acqui⸗ ſi.per arroga.in fi · Pꝛeterea nõne teſtat᷑ qñq; poſt ingreſ ſum:vt in aut᷑.ſi qua mulier.nec filij habent ceam iure nature niſi eo moꝛtuo naturaliter:nã iterim habet mona⸗ ſterium bona non ex vltima volũtate ĩmo potius iure do nationis inter viuos ⁊ demum eo moꝛtuo naturaliter ex eius vltimavoluntatc capiunt filij poꝛtionem ſibi relictã vñ non eſt verum ꝙ monachus habeatur pꝛo moꝛtuo ni ſi in his in quibus poteſt participare cum viuentibus:vt in matrimonio:⁊ ideo dic ꝙ ipe monachus remanet obli gatus⁊ contra ipſum foꝛmatur libellus:⁊ hoc pꝛobat iſta aut᷑ nam dicit cã que fit cuʒ monacho:⁊ ſic iſte monachꝰ ↄuenitur.¶ VNiſo quis debeat citari ⁊ contra quẽ debeat foꝛmari libellus.Quero quis debeat ad eius defenſiones comparere.Et dic ꝙ aut monaſteriũ nõ habet ſindicum non yconomũ.aut habʒ vtrũq; aut alterũ tm̃:pꝛimo caſu ipſe abbas vt pꝛelatus ⁊ adminiſtratoꝛ comparebit pꝛo monacho.ſi aũt monaſterium habet vtrũq;.ſ.yconomũ ⁊ ſindicum:debet ſindicus comparere ⁊ nõ yconomus.na ſindicus pꝛopꝛie conſtituitur ad liteʒ ⁊ dr̃ ſinguloꝛũ cau ſas dicens:vt.l.j · S. quibus.⁊.l.item·S.ſed hodie.ff.quod cuiuſq; vniuerſita. Idem multo magis ſi monaſteriũ ha bet ſindicum ⁊ non yconomum:ſed ſi habet yconomũ et non ſindicum admittetur ad defenſionẽ yconomꝰ ꝓpter —, —ͥł — — Setẽtia quẽ ferat᷑. De Epiſcopis et clerics Fo. XXIIII. defectſi ſindici ar.l.vbi abſunt.ff. de tu.⁊ cura.da.ab his ⁊. l.nulli.ꝙ cuiuſq; vni.no.⁊.l.ꝙ ſi nemo.de decuri.¶ Itẽ quero contra quem feratur ſententia dicunt vltramonta niꝙ contra eũ qui tẽpoꝛe ſnie reperitur ad defenſionem licet ałs nunq; fuerit qð eſt falſum ⁊ contra.il.furti ·S·qui alieno ff. de his qui no infa.⁊ ideo dic dãnandum euʒ qꝗͥ cauſaã defẽdit ſiue ante litẽ ↄteſtata interuenerit ſiue poſt vt l.j.] de ſen.⁊ ĩterlocu.om.iudi.⁊ in iudicio quaſi ↄtra⸗ xerit:vt.l.licet.S.idem ſcribit.ff de pecu.ergo debet dain narivt.l.quicũq;.ff.de actio.⁊ ob.habes ergo qualiter cõ ueniatur monachus.Sed ſi queras qualiter cõueniatur minoꝛ plene dicam in.l.ij· S. ſed uis⸗ in glo.j.de iura.ca Epps anli beret a pa tria ptãte. lum. ¶ Si aũt queras qualiter filius fa.conueniatur di⸗ cam plenc. in. l. cum opoꝛtet .de bonis.que.li. Pre 4,(E. Epiſcopalis digni⸗ . 8 Ed d ignitas tas hʒ duo quia libe⸗ W rat a patria poteſtate:⁊ ex ſola electione iuscõ W, Afert. hoc dicit. ¶ Cõtinuat᷑ ad legẽ codicis vt . coꝛrigat in partem: nã lex ſacroſctẽ. dicebat ꝙ eps et alij clerici licet eſſent in poteſtate poſſent teſtari ⁊ ſic ĩferebat ꝙ poſſet epᷣs eſſe in ptãte patris exñs. Epᷣs hodie libera tur a patr ia poteſtate hoc pꝛimo ⁊ ex ſola electiõe ius cõ fert: vt in patriciatu ⁊ cõſulatu: qð nõ ẽ in alijs dignitati bus regulariter hoc ſecundo. Item facit ꝙ moꝛtuo patre 7 epiſcopi nepotes recidãt in poteſtatẽ epi:hoc tertio. Et per hoc patet ꝙ epiſcopi exeunt ptatẽ ſʒ non quo ad om nia vel exeunt ptatẽ parentum ſimpliciter: ſʒ non ᷣm qᷣd vt hic in fine colligitur. ¶ Nota ergo ꝙ dignitas collata non debet eſſe ad dam⸗ num:nam licet filius per dignitatem exeat poteſtatem ꝙ eſt dãnum patri cum ſit ineſtimabilis patria poteſtas:vt l.filius .de patria po.habet poſtea nepotem in poteſta⸗ te moꝛtuo auo ipſoꝛum ne ſit ei dãnum dignitas ⁊ ꝑdant oteſtatẽ ĩ ſuosvt filiꝰ qui ẽ res ineſtimabilis:vt dicta.l. llius. ¶Op. ꝙ per dignitatem nõ exeat poteſtatem: vt.l. ſacroſancte. So illa ẽ coꝛrecta.¶ Item op.ꝙ per electio⸗ nem non ſit queſita dignitas:ſj demum adminiſtratione ſuſcepta:vt ar.in.l.bñ aʒenone in fi.de quadri.pꝛeſcrip.⁊ C.de offi. pꝛefec.alexã.l.j.⁊ fi.C. de decuri.li.x.So. illud regulare ꝙ ante adminiſtrationem non ſit queſita digni tas vñ nõ habuit iusĩ re:ſñi ad rẽ ſicut emptoꝛ rei añqᷓ; tra dat:⁊ iõ non põt agerefurti.l.eum qui·S. adeo.ff. de furtf. ⁊.l.apud.iuł.S.ſi titius.ff. de le.j.hic ſpale.i¶ Sed quid ĩ dignitate imperatoꝛia ⁊ papali:certe canoniſte tenent ꝙ ſola electione habeant dignitateʒ ⁊ omnia.lex tñ videtur diccre contrarium ⁊ ꝙ facta añ coꝛonationem non valẽt vt.d.l. bñ aʒenone:j.de quadriẽ. pꝛeſcri.⁊ videtur caſus eſ ſe in dicta.l.j.et fina.C. de decuri.lib.x. Add itio Duodecim ſunt dignitates ad liberan⸗ OUILID-. duʒz aliquem a curiali conditione ⁊ etiã a patria poteſtate de quibꝰ in.l.fina.de decu.li x.C.⁊ ibi per ioan.de pla.per ⁊ ange.in.S.filiuſfamuias quibꝰ mo.ius patrie pote dotalis non liberat filium a patria poteſtate:vt in.d.c.ꝑ venerabilẽ ſᷣm inno.hoſt.⁊ panoꝛ.in.c.indecoꝛum finali coł.verſi.dic qð oꝛdo epiſ.⁊c̃ er.de etate ⁊ quali.idẽ Pa noꝛ.in.c.cum voluntate.in penul coł.verſi.in gl.finali⁊c de ſen. excom.et.⁊ ibi notatvnum a contrario ſenſu qð ſa cer oꝛdo liberat filium a patria poteſtate quoad percuſ⸗ ſionem / adeo qð pater ponens manus violentas in filiuʒ pꝛeſbiteruʒ excommunicatur: a faciunt no in ſimili.in.c. Aamiitra toꝛ eccłkie ein poſſit teſtari 18 Ibꝰ bonis vniuerſitatis.er.de ſententia exccommunicationis. 6 Prr- Vlex codicis loqᷣtur de pluribꝰ perſonis: aut. ve ficius ⁊ adminiſtrationẽ ĩ eccłia.¶ Itẽ quero de quibus bonis loquatur certe non loquitur de bonis eccłie: quia illa diſtribuere non poteſt. Item nec de bonis que habet in pꝛopꝛio:ſʒ de illis que queſiuit aliunde contemplatio⸗ ne foꝛte laboꝛis ſui.⁊ inducit hec lex quaſdam coniectu⸗ ras ex pꝛeſumptiõibus iuris:ſed non de iure quia poteſt pꝛobari contrarium.¶ Reaſſumo ergo queſtiones per oꝛ dinẽ: q̃ro de qͥ us ꝑſonis loquat᷑ hec lex ſiue aut. Rñdeo de his qui habent adminiſtrationem in eccleſia non de ol. inſtitu. Adde tñ qð licet epiſcopa lis dignitas liberet fllium a patria poteſtate:vt ĩ.c.perve nerabilez. ex. qui filii ſint legi.tñ oꝛdo ſeu dignitas ſacer . 5 Quero de quibus pſonis Icentiam. qtur hoclex. NReſpondeo ro loquitur i paucioꝛibus.ſ.ĩ his qui habent ofk ff. de peti. here. alijs. ¶ Item quero de quibꝰ bonis loquatur.rñdeo q̃da ſũt ꝓpꝛia q̃ habebat qñ igreſſus ẽ: ⁊ de his nihil queritur quedã ſunt bona que erant ipſius eccleſie dum ingreſſus eſt:et de his non queritur hic.quedam ſunt aliũde ⁊ de his hic dubitatur. Et circa hec eſt aduertendũ:quia aut eſt queſtio de tẽpoꝛe.ſ.an queſierit ante epiſcopatum vei poſt ⁊ dicũt quidã ꝙ aut eccleſia poſſidet/c tũc ille qagit pꝛobet oꝛdinẽ acquiſitionis.vt.l.aretuſa.ff.de his q̃ ſunt ſui vel ali.iur.⁊.l.matrem.j.de pꝛoba.aut aduerſarij poſſi dent ⁊ tunc eccleſia pꝛobet.Alij dicũt ꝙ ſemper eccleſis pꝛobet:quia cum hodie reperiãtur habere pꝛeſumatur re tro habuiſſe qñcũq; ⁊ ſic ante epᷣ̃atum niſi pꝛobet᷑ ꝙ poſt queſierit:⁊ videtur caſus in.l.non ſoluʒ.S.ſed vt pꝛobari de ope.no.nũci.⁊.l.ſemꝑ.ꝙ vi aut clã.⁊.l.quotiẽs ·S.iuſ iurandũ.de noxa.vbi dicit ꝙ accipit modulos vt videat quantũ fuerit poſt denunciationẽ edificatum:per quod apparet ꝙ ei incũbit onus pꝛob andi. Sed certe ille.ll.lo⸗ quuntur in actoꝛe qui debet pꝛobare/ꝙ eſt cauſa ſue intẽ⸗ tionis:ſed in qõne noſtra putarem ſatis bonam opinio⸗ nẽ eſſe pꝛimꝗ.vt.ſ.agens pꝛobet.⁊ hanc tenet Jac.de are nis.Verũ alia opinio ſecunda videt᷑ foꝛtioꝛ:qꝛ cũ hodie reperiatur habere pꝛeſumitur retro habuiſſe et cũ eccle⸗ ſia ſe fundet ex duobus.ſ.ꝙ queſierit hec pꝛobet indiſtin cte ⁊.l.aretuſa.ĩ alio caſu loquitur.⁊.l.matrem. ¶ Secũ do quero quid ſi habet a cognato an pꝛeſumatur habere contẽplatione cognationis an eccleſieꝛ⁊ puto ꝙ contem latione agnationis videatur reliquiſſe ⁊ nõ eccleſie ni⸗ i eccleſia pꝛobet contrariũ: quod poteſt pꝛobando ꝙ ex peeſſe dixit ſe cente mpiation eccleſie relinquere:vel ꝙ i ſub nomine eccleſie relinquit ſub appellatiuo nomine di⸗ cẽdo /ůepᷣo talis loci relinqͥ cẽtũ.vt ar.ĩ.l.cũ aliqs.de iure deli. ⁊.l.moꝛe de iu.om.iu.⁊.l.ãqnua·S.ticie.de ãnuis legs tis.⁊ erunt tũc due pᷣſũptiones / vna pꝛo ipſo qꝛ cognatꝰ alia pꝛo eccleſia ⁊ ſub nomine appellatiuo contulit ⁊ hec Pecuiet quia eſt in ſpecie pma in genere.Sed quid ſi ha bet ab alio extraneo certe pꝛeſumitur contẽplatiõe eccle ſie habuiſſe.¶ Sed quid ſi dubitatur a quo habuit qͥ emu vineas ⁊ neſcitur ex qua pecunia.⁊ videtur ꝙ pꝛeſumat᷑ habere ab eccleſia per.l quitus.de dona inter vir.⁊vxo. Et econtra videt᷑ ꝙ a ſe.per.l.ſi defunctꝰ.j.ar.tu.quid er go.vltramontani dicũt ꝙ pꝛeſumitur habere s ſe.⁊ indu ſtria ſua. Nec ob.l.quintus.de dona.inter vir.⁊ vxo.quia loquitur in muliere que nihil poteſt querere niſi viro cuʒ ei debeat operari niſi turpiter queſierit:⁊ ideo cauſa ſu⸗ ſpitionis ſiniſtre vitande pꝛeſumitur ex bonis viri habe re:que ratio ceſſat in adminiſtratione:quia poteſt opera⸗ ri ⁊ haberc ex oꝛationibus vel ex opera.¶ Sed certe con ſequenter videtur dicendũ ꝙ omne quod non eſt in exce ptione eſt regula/c qui allegat regulam habet fundatam intentionem a iure cõmuni.vt.l.ab ea.ff.de pꝛobat.⁊ ideo qui allegat exceptionem eam pꝛobet.cum ergo regula ſit ꝙ omnia nn habeat pꝛeſumatur habere contemplatiõe cccleſie niſi habeat a cognatis.ergo eccleſia habet regu⸗ lam pꝛo ſe.vnde qui dicit contrarium illud pꝛobet.pᷣter⸗ ea licet ſit ĩduſtrioſus ⁊ ſciat operari debet operari eccle ſie a qua habet alimenta.vt.l.penul.ff. de operi.libertoꝝ. c.l.quod invxoꝛeʒ j.de neg.geſt.⁊.l.ꝙ ſi nulla.de religio. nec hodie talia lucratur ſibi per hanc autẽ.vt faciat per l. ſacroſancte. Quid ergo nonne ſolemus nos dicere ĩ filio ſi queratur an pꝛeſumatur de bonis patris queſijſſe ꝙ aut habet alia bona vel eſt induſtrioſus ⁊ non pꝛeſumi tur de bonis patris queſijſſe als ſic.vt.l.non ſolum .·j. de bo.qͥ li. Similiter ⁊ ſi mulier habet bona parafernalia pᷣ⸗ ſumitur inde aueſijſſe/⁊ non ex bonis viri:ałs ſecus.Di camus ergo ſic in epiſcopo ⁊ quolibet alio adminiſtrato re ꝙ aut non habebat alia bona que conſtabant eſſe ſua tempoꝛe quo adminiſtrationeʒ aſſumpſit:aut habebat:ſi non habcebat tunc aut conſtat ꝙ habuit a cognatis ⁊ pla num eſt:aut dubitatur ⁊ tunc pꝛeſumatur contemplatio⸗ ne eccleſie ⁊ de eius bonis queſijſſe ⁊ licet ſit induſtrio⸗ ſus debet ex operis querere eccleſie que ipſum alimen⸗ tat ⁊ non ſibi.Si auteʒ habebat alia bona tunc de bonis eccleſie deducitur tantum quantum ad alimenta ſufficit ſim qualitatem eius ⁊ officij quia ab ipſa debet ali: ⁊ de ſuperfluo et de bonis ſuis pꝛopꝛijs ſimul et communiter pꝛeſumitur queſiuiſſe ꝓ rata.vt.l.ſed ſi lege·S. quod aũt. Buyuÿutrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis Add itio Adde materiam huius aut.not.in.c.ft. de o ffi.oꝛd ina.lib.vj.⁊ ibi phil.fran.per panoꝛ.in repeti.c.cum eſſes.⁊ in.c.quia nos.⁊ in. c. cum in officijs.⁊ in.c.relatum eſt.ij.ex.de teſta.⁊ in.c.j.illo titu. ⁊ in. c.fi.de pecu.clericoꝛũ.ex. ⁊ ibi vide an ⁊ quando epi ⁊ alij adminiſtratoꝛes ccełie poſſũt teſtarivł nõ ⁊ an æqñ equiparantur vſuarijs vł vſufructuarijs ⁊c. Non tñ in⸗ telligas ꝙ ſint domini eccleſiarum:vt in.c.ij ex de dona. vide no.in.c.petitio.⁊ ibi inno.⁊ panoꝛ.ex.de pꝛocu⁊ ĩ.c. quomodo eccleſiarum.ex. de officio oꝛdinarij in. c. cũ de putati.extra de iud.⁊ notes ex iſta aut.vnum perpetuo ꝙ theſaurarij regis francie de acquiſitis poſt adeptum of⸗ ficium non poſſunt teſtari per hanc aut.cum pꝛeſumatur oimnia ſubſtraxiſſe glo. t ibi ioan. de pla in i. defenſtonis facultas de iure fiſci li.x. C. ⁊ diſtingue tamen vt tdi per glo. ⁊ ioan.de pla.poſt bar.⁊ lu.de pen .⁊ iſtud eſt valde notandum contra theſaurarios pᷣm bal. hic ⁊ idem ſentit cr. in penultima queſtione. AAnia Confirmat omnia pꝛiuilegia con 1 n ceſſa eccleſijs ⁊ eccleſiaſticis per Eſonis ⁊ pijs locis.hoc dicit. . domino. boc dicit. e E HH S erxu 0 g Seruus etiam volente domino non cle⸗ SCCee 1catun boe icit. lerteus a pꝛeſidc iß⸗ mne it atus clericus a pꝛeſide ipᷣʒ S mues Vero. debet adire non pᷣſes clerienmn Oopo ꝙ clerici debedt litigare vbi manient: vt.l.oẽs. SZc. So.licet citentur a pꝛeſide:non tamen litigabunt co ram eo.ſed ibi mittetur legatus qui cognoſcet:vt ibi:ho⸗ die hec omnia ſunt coꝛ recta:vt in glo. SS E ruu 9 Seruus poteſt monachari do⸗ Wn) uatur dominio niſi ſeruus monaſterium exiue Grit:hoc dicit. = 8 Rur dum tamen ſeruiat domino per ſubſtitutũ RH oc bicit butrigariꝰ. ec aut᷑. innuit ꝙ clerici non debeant arare: aut ergo aſcripticius vult clericari voluntate domini ⁊ poteſt hodic m omnes:aut contra domini voluntatem ⁊ poteſt etiam per hane aut᷑.quia q8 poteſt fleri pꝛeter voluntatem altcuius ⁊ de eius pꝛeiudi cio tractatur:poteſt etiam eo inuito fleri:vt.l.qui vas · S· vetare. ff. de furtis. Butrig. 7 ſeruns. Autqrit de aſcripticio et iſte „ ri vel clericari volente domino expꝛeſſe non in⸗ s,& uito: hodie iure nouo poteſt ctiam eo muito dũ no.. expꝛeſſe hodie videtur tacite manumitti.hoc ipᷣo ꝙ dominus patitur. Si vero dominus ignoꝛat poſt annum fit ingenuus:ſed ſivult monachari olim poterat domino volente hodie opoꝛtet ꝙ per triennium pꝛobetur: vt aut᷑. verum hic poſita qð intellige:vt ibi notatu ⁊ vtroq; ca⸗ ſu ſi religionis ſtatum dimiſerit reuertitur in dommi po⸗ teſtatem. . ¶ Dppo. ꝙ qui ſemel eſt ſeruus non poſſit fieri ingenuꝰ: vt .. homo.ſf.de ſta.ho.So.ſicut reſtitutio natalium fa⸗ cit queʒ ingenuum ita ingreſſus monaſterij.¶ Item op⸗ poni.ſonne ſi ſeruus a domino recedat adhuc poſſide⸗ tur a domino:vt.l.circa.ff. de pꝛobatio.ergo debet pꝛoba re ſeruus non dommus:vt.l.vix j.de pꝛobatio.So.aut i greditur clericatum ⁊ tunc aut agit dominus petitoꝛio ⁊ debet pꝛohare / aut poſſeſſoꝛio ⁊ tunc ſeruus niſi per decẽ nium ſtetiſſet in poſſeſſione:aut eſt factus monachus:tũc aut dominus agit petitoꝛio ⁊ debet pꝛobare:aut poſſeſſo rio ⁊ tunc aut recuperande et obtinebit: aut retinende ct ſuccũbet quia non poſſidet:ſed monaſterium poſſidet eũ Item quero vſq; ad quẽ gradum clericoꝛum loquatur ◻ Voec lex reſpondeo vt glo. . x5&ν Merici officium alijs deputa E P etita. tum vſurpare non debent pe⸗ Bbemus Aſcripticius non clerica 4 . Rtur nec monachatur inuito mini voluntate ⁊ dominus pꝛi⸗ Szes ε Hodic aſcripticiꝰ etiã N S cripticio 8. inuito domino clerica iure codic poterit monacha tã ſeruiat per ſubſtirutum. Siloqueris in ſcruo oli opoꝛ tebat ſi volebat flieri clericus ꝙ manumitteretur a domi⸗ na quinquaginta libꝛarum auri eis imminẽte. Sr n ee&α& Si captiui inſtituãtur heredes/ E uis. vel pauperes valet inſtitutio: et n venit diſtribuẽda ſine quarte dimmutioe. h.d. AEt ſi quidem Supꝛa dixit inſtitutionẽ vale⸗ entes ⁊ qui in futurũ venirent ad ipſoꝝ ianuã ad mendi⸗ cãdum dicebatur ꝙ ex iſtis vᷣbis adhuc erat indiſcreta heredis ĩſtitutio:ita ꝙ ad epᷣm deuoluebatur hereditas ⁊ alia dubia occurrebãt que·-dicaiam. ¶ Sp. ꝙ iſta lex ſit ſuperfluà per legẽ id qð. eo. Solu. ibi loquitur de ſingulari legato.hic de vniuer ſali inſtitu tionc.⁊ eodem modo reſpondetur ad legẽ nulli.S. eo. ¶ Et nota ꝙ epiſcopus vbi indiſcreta eſt noĩatio habet ius ⁊ nomen hercdis.et ideo in qſtione quã.S. dixi dubi⸗ tabatur:an epᷣus lʒz ad ipſum hereditas deuoluebat poſ⸗ ſet ꝓponere edictum diui adriani: videbatur ꝙ non.qꝛ non eſt ſcriptus. Sed ↄtrarium fuit obtẽtum:qꝛ ſicut no mine alicuius ipᷣm ſignificat᷑: ita nomen pauperũ repᷣſen tat epiſcopũ: et ſi eus habet ius ⁊q nomen heredis ergo nihü ſibi deficit. ¶ Pꝛeterca vbi aliquid notoꝛie ſcriptꝰ eſt in teſtamento ei cõpetit edictũ diui adriani: ſed epᷣus notoꝛie ſcriptus qꝛ non habebit neceſſe niſi teſtamẽtum oſtendere ex quo apparebit hereditatem ad eum ꝑtinere ergo ei cõpetit edictũ diui adriani.¶ Itẽ op.ꝙ falcidia locũ habeat etiã in relictis ad pias cauſas.vndevidetur obſtare ljS municipũ fr ad.l.fal. So. aut relinquit᷑ pſo⸗ ne pie aut cauſe pie.pꝛimo caſu patit diminutioneʒ: vt ſi relinquatr᷑ tali fratri. Sco caſu: vt in veſtimẽtis fratrũ ct tunc nõ patitur vt hic. Alia eſt opinio que mihi magis placet.ſꝙ aut recipis caſum iſtũ:⁊ in iſto non deducitur falcidia: aut alios ⁊ in illis deducitur ⁊ hoc ꝓbat tex.iſte nam dicit ꝙ ideo inſtituit pauperes:ne ſi ad ſingularem ſucceſſoꝛẽ veniret hereditas pateret᷑ diminutionẽ falci⸗ die ergo pateretur falcidiam ſi eſſet ſingularis ſucceſſoꝛ. Pꝛeterea ſi dicas ꝙ iſte tex.dicit ꝙ nullam diminutionẽ debet pati ⁊ ꝙ epᷣus nil debet habere ałs peccaret.Ego fateoꝛ ꝙ ꝓcedit in caſu iſto:qꝛ hic pauperes ſunt inſtitu⸗ ti. Unde ep̃us non capit ſimpliciter vt heres: ſed pᷣm qᷣd ſcʒ vt diſtribuat:nimirũ ergo ſi falcidiã nõ hʒ:qꝛ ſi alids deberet habere falcidiam ſſti eſſent ipſi pauperes/qͥ ſunt inſtituti ⁊ nõ alij.ſecus ergo vbi nõ Pgnperes ſed aliquis eſſet inſtitutus ⁊ aliqd eſſet pauperi Ncec ob S.ſi quis autẽ non in plures.in aut᷑. de heredi. et fal.qꝛ ibiheres ꝓpter delictum ſuũ hereditate pꝛiuatur ⁊ ideo nimirũ ſi falcidiã non habet:lʒ autẽ hec opinio ſit vera tamen pꝛima cõiter tenetur.ſ.ꝙ aut relinq̃tur ꝑſone pie aut cãe pie.⁊c. Sʒ qͥd ſi teſtatoꝛ voluit facere fieri ca⸗ pella incerto loco:epᷣus vero vult facere fieri altare in cc cleſia fratrũ minoꝝ:videbat᷑ ꝙ poſſit per hãc legẽ.ſ Itẽ quid ſi voluit teſtatoꝛ ꝙ in vnã cauſam piã expẽderet pu ta in veſtimẽtis pauperũ.epᷣus vero vult in aliã cauſam „7 LVan expẽdere:puta in redẽptionem captiuoꝝ an põt⸗ lidefr᷑ ſic. qꝛ ita eſt pia vna cauſa ſicut alia. Tu dicõ. hoc ſuperioꝛi caſu.qꝛ vbicũq; eſt certa diſpoſitio teſtato⸗ ris reſpectu cauſe vel ꝑſone vel loci non põt per epᷣm al⸗ terari:vt hac lege·S.ſin autẽ in ꝑſonã certã.⁊ its fuit hic iudicatũ ⁊ conſultũ per legiſtas ⁊ decretiſtas per hãc le⸗ gem licet quida dicerent contrarium. bꝛeuiter hoc intendit. Fauoꝛe captiuoꝝ multa builegia ritur.j.de inoffi.te.So.hic ſpeciale ꝓpter iſtam cauſam. Itẽ op. ꝙ inſtitutus ſuccedat.Solu.hic ſpeciale ꝓpter delictũ inſtituti.q Itẽ op.ꝙ ſi teſtamẽtum vicietur ꝙ le⸗ gata non valeant: vt.l.eã quam·j/de fideicõmiſ.So.hic Legata ſpale:⁊ eſt.ar. ꝙ licet teſtm̃ vicietur cx cauſa exheredatio an debeã⸗ nis legata debeâtur ex teſtamẽto:qꝛ hic dicit teſtim̃ vale tur:licʒ ex· re/⁊ ꝓbatur ex dic.l.eam quã.ſᷣm duas lec.¶ Item op.ꝙ cã exhere ſi aufertur ab inſtituto hereditas deferatur fiſco:vt.l.he⸗ dationis reditas:.de his qui.vt indig. So.hic ſpeciale.i¶ Itẽ op. teſtinñ vicj ꝙ minoꝛ teneatur de crimine:vt.l.iiij.de ſica. Sol.hic etur. re nunc dicit quis ſit inſtitutlonis effectus. Lvbi autẽ in⸗ Paupes diſcrete Ex hoc verbo fuit magna q̃ſtio hic.qꝛ cum qui⸗= an poſſint dã inſtituiſſet heredes pauꝑes quos nominarèt fratres inſtitui he pꝛedicatoꝛes ipſi noĩauerunt in heredes pauperes veni⸗ redes: derelictũ:vt dixi. k⸗ 31 Hec aut addit legi codi⸗ captiui. cis / qͥ dicebat non viciari inſtitutionẽ captiuoꝝ:licet ſint ĩcerti et hec lex 7 ſpecialia ꝑ hanc aut᷑. ſtatuũtur ↄtra cõia iura. h. d. Extex. excipit᷑ minoꝛ.xviij. annis a pena huiꝰ? auk. ¶ DOp.ꝙ filius exheredatus rũpat querelaʒ:vt.l.cũ que⸗ — — — Wend ciare.i¶ Itẽ ꝙ generaliter quis pot renũciare his q̃ ꝓ ſe pꝛo ſe in⸗ ibi ſpale. vel dic ꝙ hec duo non licent.ſ.cõtra pacta ⁊ cõ⸗ ſpeciale qꝛ lex ſt atuit delictũ eſſe in maioꝛibꝰ ⁊ non in mi noꝛibus:et qu liter excuſetur minoꝛ dixi in.l ꝓenul.jex Mioꝛ an qui.cau.ma.⁊.l.ijj.ſi aduerſꝰ delic.¶ Itẽ op.ꝙ rem alie⸗ teneat᷑ de na nõ poſſit quis diſtrahere vt dñiũ trãſfer at:vt.l.qᷓcũq; crimine:⁊ ff.de publ.Sol.hic ſpeciale. Itẽ op.ꝙ minoꝛ non poſſit an poſſit alienare: vt.l.que tutoꝛes.de admi.tu.Solu.hic ſpecia⸗ alicnare? le. Butrig. .Hr l m le ke In quaſi caſtrenſi peculio g *clericoꝝ datum eſt pꝛiuile⸗ giũ teſt andi ⁊ fllijs fa.adijcitur etiã aliud p⸗ uilegiũ: vt eoꝝ teſtã ꝑ qrelã nõ irritẽtur.h.d. ¶ Ex tex.lpeculiũ lergo erat in ptate:vt.l.fi.j/de inoffi. teſta. So. hic ſpale ꝓpter delictũ iſinri pꝓpter iſtã enn. EE oſiizen icet nõ expugnent᷑ te MRelo ltero 8 ſtamẽta ꝑſ dnarum hic Jenumeratarũ per querelã. debet tñ legitina re , e 4 ſeruari parẽtious ⁊ liberis quam petent con⸗ dictione ex hac lege/nõ per querelã. hoc dicit tex. ⁊ glo. ¶ QAuero qᷣ faciat hec aut᷑. legi codicis: Rñdeo duo. APWGꝛimo:qꝛ lex codicis loquit᷑ ſolũ de pꝛeſbiteris ⁊ diaco nis ⁊ pꝛelatis:hec lex extẽdit ad alios clericos. Itemp legẽ codicis nõ habebãt neceſſe poꝛtionẽ reſeruare filiji 7 parẽtibus:ſed per hanc aut. debent reſeruare:et ſi non reſeruẽt agr cõdic.ex hac lege. ¶ DSopo. ꝙ teſtamenta iſtoꝝ nõ poſſint per querelam ex⸗ pugnari:vt.l.cum lege.So. vt glo. PEαα⁰1¼¾1âà quis in conſcribendo. . 2 8 Auilibzʒ põt renũciare his qᷓ ꝓ ſe ĩterducta ſũt A AAoc dicit. ¶Nota ꝙ nõ licet pacta venire / et 5 2 — „à —„ 1. 7 . . — — 2 Shentes vecipere. Itẽ ꝙ pᷣullegio foꝛi quis põt renũ⸗ er- 6 R 2 re an poſ introduxta ſunt.q Item ꝙ lex trahitur ad pᷣtcrita. ſit qs iuri ¶ Op. ꝙ liceat ↄtra pacta venire:vt.l.j.ff. de mioꝛi. So. troducto. trahentes decipere:vt hic. ſed ð pacta venire tm̃ ſic vt in Zrio.i¶ Itẽ op. ꝙ liceat Zhẽtes decipere: vt dicta. l.j. ff. de minoꝛ. So. hec lex pꝛohibet duo iũcta ſimul:vt dixi non alterũ.¶ Item op. ꝙ liceat cõtrahẽtes decipere yt ex. de foꝛo cõpe.c.ſi diligẽti. So.ibi loquitur de ſacerdotio cle ricali. hic de alio ſlacerdotio.ſalicuiꝰ dignitatis. vel dic ꝙ hic coꝛrigitur in clericis.q Itẽ ꝙ pactũ ſuꝑ foꝛo non valeat:vt l.ſi cõuenerit.ff.de iuriſ.om.iu.Solu.vt glo.qꝛ hic eſt pactũ nõ euitãde iuriſdictionis:ibi eſt pactũ pꝛo⸗ rogande.¶ Itẽ op.ꝙ hec lex nõ poſſit pꝛocedere/qꝛ ſi 4s hapʒ plures iudices actoꝛis eſt electio:vt.l.ij.S. ſceuola. ff de eo qð certoloco nã aut vult ↄuenire coꝛa incõpetẽ ti: ⁊ nõ pot: aut coꝛã ↄpetẽti ⁊ nõ ẽ neceſſariũ pactũ.So. pec ler põt ĩtelligi in colaribꝰ qͥ hñt plures iudices ⁊ ele ctiono:vt in aut.habita.et in pemio.ffoꝝ.ſed in alijs dic q; aut queris an pactũ conferat iuriſditionem et dico ꝙ aut pactũ dicit ꝙ reſpõdebit coꝛã quocũq; iudice.⁊ non valet conuẽtio niſi ↄteſtatione roboꝛetur:vt dicta.l.ſi cõ uenerit. aut pactũ dicit ꝙ voiq; ꝓmittit ſoluere/⁊ tũc va let pactum qꝛ vident᷑ vbiq; cõtrahere:vt.l.omnem.ff. de iudicijs. aut qᷓris an pactũ inducat obligationẽ: Et di⸗ co ꝙ ſic.qꝛ ille qui pactũ nõ ſeruax obligatur ad intereſſe vt hic. ⁊.l.ſi quis in cõſcribendo.j·de pactis.⁊ dixi in.lł.j. . de iuri.om.iu. Eneral it er Per ſone hic enumera⸗ NN= te habẽt immunitatem atutelis ⁊ curisvt inhereãt diuinis: ceſſante Rcauſa finali ceſſat effectus:hoc dicit. ¶ Nota ꝙ vagabundi ꝑdunt beneficiũ in his in quibus eruit iũ ecckiè eſt imediata cauſa beneficij ⁊ per ↄñs pꝛebendam que datur ꝓpter ſeruitiũ / et immunitas:ſed non foꝛũ qð habet ex qualitate perſone. ¶ LOp. ꝙ ceſſante cauſa nõ ceſſet effectꝰ: vt.l.i· S· ſexum. Cauſa ceſ ff. de poſtu. So.aut eſt cauſa impulſiua ⁊ ceſſante ea non ſante: an ceſſat effectꝰ:vt in cõtrario.aut finalis ⁊ inter ea ceſſante ceſſet effe⸗ ceſſat effectus vt hic.circa qð dic ꝙ aut q̃ro de cauſa effi ctus: cienti ⁊ ipſa ceſſante ceſſat effectus.ſi res eſt in fieri nõ in facto eſſe:vt.l.patre.ff.de his qui ſunt ſui vel ali.iur.aut quero de materiali:⁊ tunc ea ceſſante ceſſat effectus / ſiue ſit in facto eſſe ſiue in fleri:vt.l.non moꝛiturũ .j. de ↄᷣhen. ⁊ cõmi .ſti.⁊.l.inter ſtipulãtem/S·ſacram.ff. de verbo.ob. et.l.qui resS. aream.de ſolu aut quero de cauſa foꝛmali: ⁊ tunc eius defectꝰ viciat flendũ ⁊ factũ.vt.l.iul· S· ſed et Aptoꝛes. vt hic ꝑ bar.i lege coꝛnelia.ff.ad ſilleianũ tex.in.l.rapto res ⁊ ibi per bar. ⁊ bal.j.de raptoꝛibꝰ virginũ. Et notes iſtum textum non eſſe alibi ad hoc quod poſſeſſio bonoꝝ De epiſcopis et clericcis Fo. XXV. ſi quis.ff ad exhi.x. lſi is qui quadrĩgẽtaS/quedã. ff. ad legẽ fal.aut q̃ro de finali.⁊ illa viciat factum ⁊ fiendũ vt hic.aut quero de alio accidẽti ⁊ tunc aut eſt oꝛdinatũ ad impediẽdum fiendũ tm:⁊ nõ factũ:x illud ipedit: aut ad ipediendũ factum ⁊ nõ fiendũ ⁊ illud impeditvt’.non di ſtinguemus·S. ſacerdotio:⁊ qð ibi nõ.ff. de arbit᷑. Butri. Hec lex dabat ĩmunita 638 Melb iteroS.teʒ qbuſdã bec nõ ad⸗ mittit qͥſdꝗ etiã volẽtes qͥ ſdãa ſic. ¶ Quero in S q̊ differt hec lex a.l. codicis: Rñdeo:qꝛ lex co⸗ D dic ↄcedebat iĩmunitatẽ:ſʒ volẽtes admittebat oẽs/hec quoſdam reijcit. ¶ Ex tex.lſi quis aũt. Iſte vᷣſiculus legitur duobus modis: vt patet in glo.¶ Epos autẽ li⸗ cet quidam admittatur volcntes: vt.S. tamen epiſcopi ⁊ monachi omnimodo repelluntur. Additio Iſta aut. addit ⁊ pliat legẽ C. m cy. pic.Et nõ.pꝛio qð tutelavſ cura deferk alege. quod tñ intellige de cura furioſoꝝ et pdigoꝝ alłs ſempꝑ eſt datiua vt notat᷑ in.l.de creatiõibꝰ.jtitu.ꝓximo. lʒ cõtrariũ dicat glo.⁊ male vt ibi per dinũ.in.l.amiciſſi⸗ mos. ·ff. de excuſationibꝰ tutoꝝ. Et no.benc ex hoc textu vos ſcitis qð quidã admittũtur in teſtes volẽtes nõ inui ti: vt in.l.iij · S lege iulia.cũ.l.ſequenti.ff.de teſti. Cautela yt tm̃ tales teſtes ꝓducãtur:facias ſcribi in actꝭ quod vo lentes teſtificãtur ⁊ deponũt ałs pꝛeſumerentur depo⸗ nere iuiti:textꝰ eſt hic.⁊ iſta fuit allegatio bartolomei de capua quifuit factꝰ magnꝰ comes vt refert hic cy. et ego (di. bar.) de facto obſeruaui in ciuitate piſa. contrarium tenet tñ bal. hic. ⁊ allegat legẽ.ij.j/de offi.ciuiliũ iud ⁊ hu ius opinionis eſſem ʒᷣ cy.⁊ bar.ꝑ tex.dicte l ij.in vᷣſi.quẽ vvbi dicit᷑ qð non eſt veriſimile qð iudex noluerit audire partem reluctantẽ et vide plene bal.hic. Additio Et notabis ex hac lege verſi. legitimas penas.ꝙ ſi aliquis ſt captꝰ ꝓpter illam fu gã nõ habetur ꝓ cõfeſſo. git et er rapientis mulierem per violentiam ipſo iure eſt acquiſi⸗ ta mulieri rare ſm bar. de quo per glo.in ſimili.in.l.iij. de acquirenda poſſeſſi .per iaſonem de map.in.l.j.xiiij. colũ.de acquiren.poſſeſſi.ff.per bal.in.l traditionibus.j⸗ de pactis. Et vtrum in terminis huius legis liceat ali⸗ cui mulierem inuitam violenter accipere:dic diſtinguẽ⸗ dum:qð licet per vim meretricem perſeueratem accipe⸗ re niſi cauſam legitimam contradicendi habeat.vt puta quia dicu cõſanguineam illius rapere volentis ᷣm guil⸗ ler. de cu.et bal. hic. aut fuit meretrix de pꝛeterito:ſed eã penuet de pꝛeſenti: ⁊ tunc rapiens pena capitis eſt puni⸗ endus: quia conſideratur tempus delicti / et ita debent intelligi iura que de hac materia loquuntur: vt in.l. ve⸗ rum. cum ſua gio.ff. de furtis ſᷣm guiller.et bal.hic in pꝛi ma colũ.quod no.contra vulgares indiſtincte dicentes quod ſi aliquis caperet meretricem inuitaʒ quãtumcũ mmeretrix fuerit: ꝙ talis raptoꝛ venit decapitãdus quo tamen non eſt ſimpliciter verum per ſupꝛadicta.⁊ ꝓ his facit glo. in.l.vnica.circa pꝛicipium in.j.glo ribꝰ vꝓᷣginũ.Sed q̃ro de q̃ſtione quotidiana.Titiꝰ ribal⸗ dus bertam meam conſanguineam violenter accepit/ac 22 ſ* de rapto⸗ de facto ſtupꝛauit.ego gaius conſanguineus / vel mater illius mulieris volumus agere contra pꝛedictum rapto⸗ rem dicendo erx tali raptu iniuriam nobis conſangui⸗ neo / ac matri eſſe illatam: vtrum de iure in iſto caſu no bis competat actio iniuriarum?: ad hoc vt ego conſo⸗ bꝛinus ⁊ mater poſſimus vlciſci talem iniuri am ex pꝛedi dicto raptu nobis illatam:et finaliter eſt dicendum ſᷣm dominũ cp.hic in vltima qſtione qð ſic.per iſtum textuʒ dicens ꝙ conſanguineis licet vlciſci:per quod colligitur ſm cy. ꝙ iniuria que fit vni de cognatione fit omnibus alijs. ar.l.j. ⁊. ij. ff. de liberali cauſa quod optime ſeruant italici ⁊ maxime tuſci.ſᷣm cy. hic.Ad vnum tamen michi vigdetur eſſe aduertendum dum dominus cy.allegat pꝛe⸗ dictas leges.j. ⁊.ij. de libe.cau.naʒ dic.leges loquũtur ſi bene põderãtur qñ eſt illata vni de ↄſanguineis iniuris tangẽs totã parẽtelã ſeu ↄſãguineitatẽ: vt puta ego iiu⸗ riãdo vocaui titiũ lepꝛoſũ:vel gio iiurladidiri titiũ eſſe — Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis genere ſeruoꝛuʒ. tunc in iſtis caſibus t ſimilibus dicerẽ quod onines conſanguinei iam dicti titij tanq; iniuriati per perſonam ⁊ in perſona titij poſſẽt agere actione iniu riarũ: ⁊ alłs cũ eſſẽ ãdegauis ĩ qdã ↄſultatiõe cuiuſdã ra ptꝰ qͥ fuerat ꝓꝑpetratꝰ ꝑ quẽdã apparitoꝛẽ ande.accuſatũ ꝓꝑ matrẽ dicte rapte ipſã matrẽ nõ foꝛe audienda:⁊ huiꝰ fui opiniõis motꝰ ꝑ gl.iunctã cũ tex. in.c.j.de adulterijs et ſtupꝛo ⁊c̃.vbi gl.loquẽs in iſta materia exponit termi⸗ nũ iſtũ parẽti id ẽ pr̃i.idẽ no.i.l.j.de libe.cau.ff.vbi glo. ſcdᷣa dicẽdo ꝙ parẽti dat᷑ actio.exponit glo.ibi parẽti.i. patri.et idẽ vidẽtur intelligere ſcribentes tex.in.l.vnica ad finẽ de rapto.vᷣgimoueoꝛ alio fundamento ꝙ iura dicẽtia qð ꝓ iniuria illata filijs vel filiabꝰ cõpetit actio patri:illa iura loquũtur in patre ⁊ nõ in matre.vt pʒ in· S. patit᷑ aũt. inſti.de iniu. de quo in.l.ſilongiꝰ.S·j.⁊ ibi bar. ff. de iudi.de qͥ in. l. filuſfamilias.⁊ in.l.ĩ factũ.⁊ ibi pꝑ bar. de materia actionũ ↄpetẽtiũ patri vel filio.ff. de actio.et obligatio.de qͥ in.l.filiuſfamilias.et ibi ꝑ bar.ff de ꝓcu.⁊ ĩ.l.fi·S neceſſitate.de bonis q̃ liberis:j⁊ alijs vulgaribꝰ locis:nec reperies in illa materia matri noie filij vel filie actionẽ ↄpetere:niſi tãq; tutrix hoc faceret/⁊ tũc nõ taqʒ mater ſed tanq; tutrix hoc faceret et ſic ex debito officij: vt.l.ſenatuſcõſulto.⁊ ibi bal.j.qui accuſare nõ pñt ⁊ dice bã ibi nõ eſſe dubiũ iniuriã factã matri⁊ parẽtibꝰ:ſed nõ eſſe talẽ iniuriã ex qᷓ de rigoꝛe iuris poſſet ↄpetere actio nec obſtãt fundamẽta cy.hic.nec iſte tex.⁊ alia iura ſil.ia dicẽtia ꝙ licet ↄſanguineis vlciſci.qdð intelligo ſi rapiẽ⸗ tẽ inflagrãti reperiã delicto:⁊ ſic de facto vlciſci poſſum ꝓpter legitimũ doloꝛẽ quẽ hẽre vident᷑ in inſtãti ⁊ pᷣmo motu. Itẽ iſta ptãs vindicãdi de facto videt᷑ eis cõceſſa ꝑ iſtã legẽ ⁊ ſimiles in deteſtationẽ huiꝰ criminis raptꝰ et ita vult iſte tex.hic in vᷣſi.qui itaq; hmõi crunen cõmi⸗ ſerunt.⁊c. Idẽ in.l.vnica.de rapto.j.⁊ ſi bene ponderent᷑ vᷣba dñi cy. hic in vlt.q.apparebit cy.pᷣdicta nõ eſſe intel ligẽda ꝙ conſanguineis dicat᷑ iniuria fieri ad hoc vt eis detur actio iniuriarũ.⁊ ꝙ huiꝰ opinionis videat᷑ eſſe cy. pꝓbo ſic. dictũ doctoꝝ dʒ itelligi ſᷣm legẽ quã allegat do⸗ ctrina bar.in.l.nõ ſolũ ·S. liberationis alłs ſi liberationis ff. de liberatiõe legata.ſed tex.quẽ alleg.hic. eſt iſta.l.ra⸗ ptoꝛes.q̃ in parte allegata ꝑ cy.intelligit᷑ qñ cõmittẽs ra ptũ fuit reꝑtus in crimiĩe.⁊ ad pᷣdicta fa.no.in.l.graccꝰ.j de adult.⁊ in aut᷑.ſi qͥs ei quẽ ſuſpectũ haberet eo.ti.vbi no.ꝙ quedãa licẽt in actu inſtãti ⁊ in flagrãti q̃ ałs non li⸗ cerent:ſic in ſimili ʒ cõſanguineis vindicatio iniurie in inſtãti crimine qð eis poſt modũ nõ licet via iudiciaria. ⁊ hic habeo ꝓ notoꝛio ea que no.ꝑ dy.in.c.ſciẽti de reg. iu.p bal.⁊ alios in.l.vnica.de rap.vᷣgi:j. vbi notat᷑ ꝙ etiã conſentiẽte Psins ꝑpetrat᷑ raptus iſta rõne ꝙ vbicũq; ex parte maſculi iteruenit doloſa ꝑſuaſio ⁊ ex parte femelle interuenit volũtas:tũc volũtas mulieris habet᷑ ꝓ nõ vo lũtate vt hic.pꝑ cy.ꝑ tex.in l.vnica.de rap.⁊ ĩ.l.j·pſuade re aũt eſt pluſe⸗ ↄpelli atq; cogi ſibiparere.⁊c.ff. de ſeruo coꝛrupto.ꝑ quẽ tex.mouetur dinus.in.c.ſcienti.de regu. iur.ad hoc fa.tex.in autẽtico de lenonibꝰ col.iij.vbi tãti ſunt modi ad decipiẽdas mulieres qᷓ;ti ſunt ad decipiẽ⸗ das aues.Aliqui aurũ ꝓmitteñ.calciamẽta ⁊ veſtimẽta ipſis iuuẽculis miſerrimis quotidie obtuliſſe dinoſcunt᷑. 3 tem lʒ mulier in ↄſentiendo dicatur in culpa.tñ maſcu⸗ us eſt in dolo qui pponderare dʒ culpe alterius. Itẽ ex culpa ex qua quis ſentit lucrũ.i.cõplemẽtum ſue volũta tis:non dʒ ſibi dari cõtra illum qui eſt is culpa exceptio. iux.l.cum in fundo·S.qð ſi mulier.de iure doti.ff.per no. in.l.ſed exceptio.⁊ ibi glo.ff.de euict.⁊ alijs rõnibꝰ mouẽ dis per dinũ in dicto.c.ſcienti.et ſic cõtra opinionẽ vul⸗ garium quibꝰ videtur ꝙ qñ mulier cõſentit non eſt iniu⸗ ria:⁊ dico ꝙ mulieres debẽt equiparari paruulis qui dũ pomũ volunt dicũt nolunt.⁊ dũ nolũt dicũt volunt.⁊ ſic dum mulier vult in talibus: idem eſt acſi diceret ꝙ non vult. patet per iura.S.allega.que volunt volũtatem mu⸗ lieris haberi pꝛo non voluntate /conſilium optimũ eſt a talibus illicitis ⁊ vanis mulierũ conſenſibus abſtinere ⁊ foꝛtifico iſtud cum libero hoĩe cum non ſit dñs membꝛo rum ſuoꝛum:⁊ ſic non eſt mirandum ſi mulier per ſuũ cõ⸗ ſenſum nõ poſſit releuare maſculum a delicto conſentien⸗ do vt pꝛediximus ⁊ ſi dicatur ꝙ.l.liber homo.ad.lł.acql. ff.adducta ad iſtud pꝛopoſitũ non facit ad caſum iſtum dico ꝙ ĩmo cum ibi dicatur ꝙ liber homo nõ eſt dominꝰ membꝛoꝛum ſuoꝛum:ſed vt iſtud quilibet ſcit ad ſenſum patet ꝙ pꝛedicta ſecreta ſunt membꝛũ in naturalibus cũ membꝛũ ſit illud quod habet expꝛeſſum officium in hoĩe cum pꝛedic.etiam faciendo honoꝛem ⁊ anima extingue⸗ re videntur. ar.l.imperialis beniuolẽtie · S· pꝛeſenti. et in S·illud.j. de nup.vbi mulier pꝛopter eius vite luxurioſe deteſtationẽ abhominata dr facit.l.vnica.de rap.jĩvybo dedecus. immo per illaz.l.ibidẽ pꝛobatur ꝙ dicitur fieri homicidiũ ꝑ raptũ.⁊ ſic facit.d.l.vnica quã.S.induxi dũ allegaui.l.liber homo.ad.l.aquil.ff.⁊ non obliuiſcaris vi dere Panoꝛ.in.c.penul.er̃ de rapto.vbi examinat iſtum paſ.an pꝛopter mulieris conſenſũ maſculus ſit excuſan⸗ dus.vel non dicvt ibi per eum. ⁊ nomen bonuʒ perditvt in ſimili no.in ca.admouere.⁊ibi glo.j.xxxiij.q.ij.de quo plene per philip.franc.in pꝛoe.vj.⁊ ibi de mutatione no⸗ minis in creatione ⁊ introniʒatione pape ⁊ de cauſis q̃re mutatur nomen.de quo per Bal.in pꝛoe.C. S.⁊ de muta⸗ tione noĩsj.l.vnica.per bar.in.l.aut facta.S· ſcindenda. ad trebellia.per Barba.in.c.raynucius.ex de teſta. Ne⸗ mo ſane mẽtis ignoꝛat ignominioſe viuẽtes moꝛtuis eqᷣ parari tex. foꝛ.in.l.quiſquis.vbi filiꝰ pꝛopter ignominia patris moꝛtuus dicitur..ad..l.iul.maieſtatis. Sed que⸗ ro aliquis attentauit cognoſcere carnaliter puellam eta tis decem annoꝝ ⁊ ſibinondum viri potentem an dicat᷑ incidiſſe in crimen raptus virginũ. Reſpondeo in pꝛeſẽ ti queſtione ꝙ non ar.l.j.S. fl.in fi.ff.de var.⁊ extraoꝛ.co⸗ gni.tex.melioꝛ in.l.ſi quis.iij ·S·qui nondũ viri potẽtes ff de penis.⁊ in.l.ſi ſtupꝛũ.ff. de iniur.vbi pꝛobatur ꝙ ta lis nõ debet capite puniri ſed humilis in metallũ danat᷑: honeſtioꝛ vero in inſulã relegatur vel in exiliũ mittit᷑ / vt in dicto · S· qui nondũviri potentes:immo quodeſt plus ſi talis puella nonduʒ viri potens.raperetur dicerem ꝙ; tunc haberet locum pena capitis in.l.iſta.in pꝛin.de rap. virgi .ibi raptoꝛes virginum ⁊c̃.⁊ iura q̃ ſupꝛa allegaui mus ꝙ pꝛedic.attentans puellã decem annoꝛum non de beret decapitari non videntur illa iura loqui ĩ puella ra pta ſʒ tãtũmodo in puella coꝛrupta abſq; raptu.et ſic ſũt caſus omnino diuerſi ⁊ de conſuetudine regni ſuſpendi⸗ tur attentans iuuenculã licet delictũ perficere nõ potue⸗ rit ſᷣm Yo.fabꝛi.in· S· item iulia.inſti.de publ. iud.⁊ ad pᷣ⸗ miſſavide ſingulariter guydonem pape queſtionibꝰſuis queſtione.ccccclv.⁊ ad pꝛot᷑ime dicta fa.l.ſi quis nõ di⸗ cam rapere.S.eo.Quero deinde in pꝛeſenti materia qͥd econuerſo ſi femella attentauerit caſtitateʒ maſculi/⁊ ſic vtrum mulier rapiens hominem puniatur pena raptus. NRñdeo ꝙ ſic ⁊ de hoc eſt gloſ.ſingularis de iure.l.vnica in glo.que incipit idem per·.j.de rap.virgi.ſᷣm Ange pe⸗ ru.ibi in fl.colum.ad finem dicens ibiꝙ ſemel vidit in ci uitate Floꝛentie quandã meretricem cõburi eo ꝙ rapue rat quendã pulchꝛum puerum.vide ibiAnge.in.j.col.cir ca pꝛin.vbi ſatis videtur ſentire opinionem quam ſupꝛa tenuimus/⁊ cõſanguineis rapte detur poteſtas vcike⸗ de iniurie de facto:non autem ꝙ in iudicio aliqua actio ſeu accuſatio eis competere videatur licet dicant Cy.⁊ Ange.ibi ꝙ miuria illata vni ex conſoꝛtibus vnius gene ris aut ex vna domo vel caſato poſſint vindicari per ali um conſanguineum:hinc dicitur ibi ſᷣm pꝛedic.docto.q; vnus pꝛo alio de eadem caſata non poſſit pꝛo alio teſti cari cum videantur in re pꝛopꝛia teſtes pꝛopter conſue⸗ tudinem offenſarum ſᷣm Cy.ibi in fina.col.⁊ Ange.in.j. col.circa medium vbi alle.l.iij.⁊.iiij. ⁊ male quia debuit alle.l. j. ⁊.iij.ff.de libe.cau.que iura inducas.vt ſuperius diximus in verſi.ſed quero de queſtione ribaldus ⁊c̃.cir ca pꝛin.huius.l:l.vtrum liceat conſanguineis ſuccurrere mulieri rapte dicas ꝙ ſic:⁊ maxime ſi patiens iniuriã ac clamet occurrite.nam omnes tanq; vocati poſſunt iuua⸗ re ⁊ iniuriam repellere:⁊ hoc intelligo in perſonis extra neis ſeu non multum coniunctis ꝙ tales vt pꝛediximus veniunt acclamandi occurrite/ als autem conſanguinei pꝛopinqui poſſunt licite venire ⁊ repellere rapientem eti am ſi vocati non fuerint cum eis inferri iniuria dicatur. Et ſic notes ꝙ vocatus ad ſuccurſum / licite poteſt illi ſuccurrere.in.l.ij.cum ſequen ff.de fur.idem eſt dicendũ in ſocio itineris.in.l.item apud labeonem.S.ſi quis com muniter. ff.de iniur.ſᷣʒ Ange.peru.in.j.no.l.vnice de rap. virgi.j.⁊ vide Yaſo.in.l.vt vim.in queſtio.illa.vtrum li⸗ ceat ſocio in itinere ſocium ſuum defendere ⁊c.de iuſti. ⁊ iur.ff.⁊ de alijs multis ibi vide per eum in iniuria ppul ſanda.vide Bar. in.l.quod culpa caret: de regul.iur.ff. — — — — De epiſcopali audientia Fo.NXXVI. Quero finaliter quidã ticius ex eo quia ꝑ raptũ aliquã accepit fuit ad moꝛtẽ cõdẽnatus:mulier rapta vel alia il⸗ lum requirit in maritum:vtrum iudex poſſit ſibi mulieri de iure pꝛedictũ damnatum tradere ⁊ ſic penã moꝛtis re mittere:dic ꝙ nõ:pꝛimo per tex.in dicta.lłl.vnica. in verſi. nec ſit facultas. Scdo per tex ⁊ ibi per bal.in.l.ſeruos.in ver.vł impunitati donauerit.j.ad legẽ iuliã.de vi pub.vł ꝛiuata: vbi notat bal.illum tex.cõtra barões qͥ crimino⸗ ſis donant impunitatem ꝙ nõ poſſunt:qð ẽ tñ contra di⸗ ctum vulgare dicens ꝙ iudex põt aliquẽ relaxare de pa tibulo aliq̃ muliere requirẽte qð vt dixi de iure nõ ꝑpꝛoba tur ⁊ fui de hoc ↄſultus andegauis dũ ad furcas ducerct quidã andegaueñ.⁊ rñdi ꝙ nõ erat dimittendus /nec fuit relaxatus:ſj fuit ſuſpenſus eiꝰ mr̃e pñte: de quo fuit ma gnus doloꝛ ipſi matri ⁊ reſpicientibus. N Eo nob is Hec lex quattuoꝛvł tria di D RBB28 cit. Pꝛimũ eſt ꝙ ingreſſus y amonaſterij diſſoluit ſponſalia ⁊ matrimonium ſine pena. Scðʒ ꝙ nõ tollit ius ſuccedẽdi ex te ſtameto vel ab inteſtato. Tertiuʒ qð nõ licet indeo habe re mancipium chꝛiſtianum nec volentẽ ad fidem catho⸗ licam redire.hoc dicit. ¶ Erx tex.nõ duplum.i.ſimplũ qð recipit tm̃dẽ de ſuo. ã ⁊ maritus¶ Arguit a minoꝛi qᷣa ſi maritꝰ põt ſine ena ingredi monaſterium de quo minꝰ videt᷑:multo ſoꝛ tius ⁊ ſponſus de quo magis videt᷑ cũ nondũ matrimoni um ſit contractum.Collige ergo ꝙ ſiue ſponſus vel ſpon ſa ſeculo renũciãtes recedũt a matrionio ſine pena arra⸗ rũ. Itẽ ⁊ maritus ⁊ vxoꝛ non ꝑdit dotem nec donationẽ añ nuptias ſaluo pacto lucrande dotis vel donationis p pter nuptias in caſu moꝛtis. ¶ Op. duobus modis. Iſte tex.dicit legitime vel ex pa cto:⁊ ſic innuu duos modos lucrãdi vnũ ex pacto et de hoc nõ eſt dubiũ:ſcõm ex lege ⁊ hoc non reperitur cautũ lege de quo gl.loqtur. Rñdeo de lucro qð habet in aut᷑. pꝛeterea.j. vñ vir ⁊ vxoꝛ.vel expone tex.vt glo.nam cum copula de ſui natura habeatcõiungere diuerſa: ſi ponat inter ea que ſunt idem non copulat:ſed facit alterum ſub ſtantiuoꝛum reſolui in adiectiuum:vt.l.j.in pᷣn.ff.de pac. ⁊ ałs cũ debeat augere ſi nõ poteſt augere diminuit con⸗ tra naturam ſuam: vt.l:.qſitũ·S· ꝓenul.de fundo inſtruc.⁊ l.cum delanionis ·S.cui fundũ.¶ Secundo op.ꝙ ciuilis ⁊ Moꝛs ci⸗ naturalis moꝛs non equiparent᷑:vt.l.ex ea.S.inſulam.de uilis ⁊ na verbo.ob. et.l.cum pater ·S· hereditate de len.et.l.ex fa⸗ turalis an cto.S. ex facto.So.dicit dy.ꝙ aut ex ciuili ⁊ naturali moꝛ eqᷣparẽt᷑: te reſultat idẽ effectꝰ circa id de quo agit᷑ ⁊ tũc equiparã tur:vt ẽ hic/qꝛ per ĩ greſſũ diſſoluitur matrimoniũ ſicut ꝑ moꝛtẽ ſimile.in.l iijj.de inſti.ſub condi.fac.cum ſi. Sʒ ſi nõ repᷣſentat᷑ idem effectus tunc non equiparantur:vt ĩ ↄtrarijs·¶ Pet. ſoluit ſic/aut poſt ciuilẽ moꝛtẽ expectare naturalẽ circa id de quo qrit᷑ eſt fruſtra ⁊ tũc nõ expecta⸗ tur:vt hic:ſed poſt ciuilẽ nõ eſt fruſtra expectare natura⸗ lẽ ⁊ expectat᷑:vt in cõtrarijs qð ſatis ĩ ideʒ recidit cũ dy. ¶ QAuero qͥd ſi ambo ingrediunt᷑. Rñdeo vt glo.ſ Item quero qͥd ſi voluit ex cõſẽſu diuertere: ⁊ dic vt glo. ¶ Hoc etiã ¶ Quid ſi erat ĩgtꝰañ ĩgreſſũ an ꝑ ĩgreſſũ pur get᷑ ĩigratitudo:vt exheredari non poſſit.⁊ vr̃ ꝙ ſic:qꝛ oĩs macula purgat᷑: vt ĩ aut᷑.de monachis.ĩ pꝛĩ.ſʒ puto ꝙ pur get᷑ oĩs macula reſpectu dei nõ pr̃is:⁊ ideo puto ꝙ poſſit exheredari ar. eius qdð nota.ĩ ↄfitẽte peccata:vt in.l.iij.ff. de teſta. Itẽ op. ꝙ filiꝰvouere nõ poſſit:vt.lʒ.ſi quis re·S· voto.ff. de polli. So. vt gl. ¶ Itẽ q̃ro an ſuccedat alijs a⸗ gnatis.⁊ dic vt gl.nã retinet cognationẽ in terris.¶ Mõ Ingredi⸗ qͥro an ingreſſꝰ monaſterij ĩiducat aliquã capitis diminu ens religi tionẽ: ⁊ lʒ hoc dixeri in aut᷑.ſi q̃ mulier.S. de ſacroſan.ec. onẽ an pa tñ hic repeto qꝛ nolo ꝓbare ꝑ hũc tex.ꝙ nõ patiat aliquã tiat᷑ capi⸗ qꝛ vt ſuus ſuccedit ex teſtamẽto ⁊ ab ĩteſtato ⁊ teſtamẽ tis dimi. – tũ ꝑ q̃relã:qð non eẽt iure iſto niſi retineret ius agnatio nis:nec etiã hodie haberet qꝛ lʒ ſint exequata iura ſuoꝝ ⁊ emãcipatoꝝ:veꝝ eſt in ſucceſſione ab iteſtato nõ õ teſta mẽtũ:nã filio qͥ paſſus eſt minimã capitꝭ diminutionẽ nõ dat᷑ q̃rela niſi petita bonoꝝ poſſeſſiõe gra agnoſcẽde lit⸗ vt ᷓ.de ĩoffi.te.l.ij.ſʒ huic dat᷑: ergo nõ ẽ paſſus minimaʒ Itẽ nec mediã:qꝛ nõ hʒ ius ſuccedẽdi ex teſtamẽtoyvt.l.j. . de heredi.ĩſti.multo minꝰ maximã nõ patiunt᷑. ¶ Item q̃ro qͥd ſi ſtatutũ dicit ꝙ ingreſſus monaſteriũ nõ poſſit ĩ .ponis pr̃is ſuccedere:ſʒ ſoli filij nõ ĩgreſſi ſuccedãt nũqͥd valet ſtatutũ:certe ſi ſtatutũ eẽt factũ poſtqᷓ; ds ĩgreſſus ) eſtct nõ valet ſtatutũ:qꝛ ð libertatẽ eccłiaꝝ.Sed ſi nõdũ erat qͥs ingreſſus ſed poſt ſtatutũ factũ ingredit:nũquid tenet ſtatutũ: videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ nõ eſt ↄtra libertatẽ eccłiaꝝ nec diſponit de nõ ſibi ſubdito:ĩmo de bonis eiꝰ qͥ nõ eſt ingreſſus q̃ bona nõdũ erãt ingreſſo qſita.ĩmo poſſet mo ri ĩgreſſus anteqᷓ; pater/ ad illa bona vult venire vt ad lucrũ:vt.l.fi .de codicillis:⁊ iõ ſicut olim ſuccedebãt tã ſpurij qᷓ; legitimi:ſʒ poſtea ẽ eis ablatũ ꝑ ius ciuile:vt ſic ſoli legitimi ſuccedat.ita per ſtatutũ põt ꝓhiberi in aliqᷣ⸗ bus ne ſuccedãt.Hec tñ lex multũ repugnat:quia videt᷑ oĩa inducere fauoꝛe eccleſiarũ ſcilʒ vt hereditate pꝛiuari nõ poſſint. Vnde ꝑ indurectũ videt᷑ ↄtra libertatẽ cccle⸗ ſiaꝝ.qꝛ tñ adhuc de hoc ſub iudice lis eſt ideo nõ decido. ¶ His ita.¶ Oppo.ꝙ dñs poſſit ſuũ recuperare lʒ ad ca tholicã fidẽ ↄuerſus fuerit:ſicut vir vxoꝛẽ in monaſterio poſitã recupare põt.biẽniũ .vnde videt᷑ ob.ĩ aut᷑.vt nul⸗ li iudi S. adulterã. Sol.hic dñs ſeruũ ꝑdidit ſuo delicto ⁊ ideo poſtea nõ recuperat:ibi maritꝰ vxoꝛẽ ꝑdidit non ſuo delicto ſed vxoꝛis:⁊ ideo eã recuꝑat·j.biẽniũ.vt ibi. Ad ditio Et nota hic ꝙ moꝛs ciuilis eqparat᷑ na L turali ſᷣm bar.qð ĩtelligas in caſibꝰ iure expᷣſſis:als moꝛs naturalis nõ eqparat᷑ ciuili glo.not.et ibiphilip.fran.in.c.ſuſcepto.in glo.ma.de reſcrip.li.vj.et remitto ad ea q̃ diximꝰ in aut᷑.ſi qua mulier.S.ti.pᷣcedeñ. ⁊ dũ dicit᷑ hic in iſto tex.in· S· hoc etiã cognitũ.⁊c.in vᷣſi. oẽm parentũ ſubſtantiã.⁊c. Notabis ꝙ monachus in oi ſubſtãtia ſuccedit ipſi patri:et ſic monachus retinet ius ſuccedẽdi qð eſt verũ niſi ſit talis ſubſtantia patris ꝗqᷓ ad monachũ nõ poſſet ꝑtinere:vt eſt regnũ / ducatꝰ/comita⸗ tus / vicecomitatꝰ/⁊ baronia qꝛ hmòi bona ſunt deferen⸗ da heredibus ↄſanguineis ⁊ nõ monaſterio.glo.oꝛdi.in ca.ſcrip.xxvij.q.ij.aduerte tamen dum diximꝰ ꝙ religio ſus monachus ſuccedit.intellige de religioſis q̃ſunt reli giõis capacis habẽdi ꝓpꝛiũ in cõi vel ꝑticulari:alłs ſecꝰ vt in cle.exiui de vbo.ſig.ſᷣm bal.hic.in.iiij.col.vᷣſi.q̃rto nota.⁊ ita ĩtelligas bar.hic ſimpliciter loquentẽ.Et no⸗ tabis vnũ in hac lege in pꝛin. in.ij.col.ꝙ vᷣba ſpõſalioꝛũ nõ inducũt coactionẽ niſi cauſatiue: vt in.c.raptoꝛ.xxvij q·ij. ⁊ glo.ibi.de quo in.c.penul.cũ vbi no. vbi foꝛtiꝰ vin⸗ culũ diſſoluit ſpõſalia. Idẽ in.c.ſicut.⁊.c.litteris. illo ti. ⁊ ibi per canoniſtas er de ſpõ.⁊ mat.hoc ibidẽ vide no. per cy.in.l.ij. de ſpon ⁊ notabis in pꝛeſenti caſu ꝙ paꝑa ante copulã ſubſecuta põt diſpẽſare illa relicta aliã acci⸗ piẽdo in ca.qꝛ ꝓpter.xxvij q.·ij.inno.in.c.ex publico ex. de conuer. ↄiug.de quo ꝑ bal.hic in.iij.col.qð notabis, e epiſcopali audientia. AQNEgociatoꝛes. inf duobus NRNN Emodis. Ano modo in mercatura ho= Beminũ.Alio modo in mercatura rerum E/pertinentium ad victum hominum. COp. ꝙ qs nõ cõpellat᷑ vẽdere: vt.l. „nemo/j.de iudei.cũ ſi.So.dicũt qdaʒ EaiᷣR hic loquit᷑ in mercatura hoĩm. Alij dicũt ꝙ regula eſt ꝙ qͥs nõ ↄpellit᷑ vendere niſi ad libitũ. fallit in his que ꝑtinẽt ad hoĩs victũ:vt hic.⁊.l.j.g·cura carnis.ff.de offi.pꝛefec.vꝛ.Butri. Add itio . Per hãc legẽ notabis epi pñt ꝓuide re ne mercatoꝛes nimis care vẽdat mer ces ſuas nã ꝑ hoc ledunt᷑ oẽs⁊ maxiĩe pauꝑes ᷣm bal.vñ dicas ꝙ rebꝰ expoſitis vẽditiõi põt pᷣciũ taxari.aut res nõ ſunt venales ſeu expoſite vẽditioni:⁊ tũc nõ põt pᷣciũ taxari:cũ regulariter nõ cogat᷑ qͥs ad vendẽdũ ar.l.ſicut jq. de acti.⁊ oblig.⁊ in.l.nec emere.de iur.delib.vñ dic ꝙ ĩ rebꝰ ad quotidianũ vſum neceſſarijs põt pᷣciũ taxari:vt hic. l.j. G. cura carnis.ff.de offi.pfec.vꝛ.⁊ ibi plene vide in l.fi · S. ita ei. ff. de mu. ⁊ hono.aut loqᷣmur in alijs mercã⸗ tijs venalibꝰ ad vſũ ſeu victũ quotidianũ nõ neceſſarijs ⁊ in his pᷣciũ nõ ſtatuit᷑: qꝛ in re ꝓpᷣa qᷣlz eſt moderatoꝛ ⁊ arbitratoꝛ.l.in re mãdati j.mãdati ⁊.lłl.ĩꝑatoꝛes ff.de an no.ſᷣm pe.⁊ bal.vnde cũ appellatiõe victus ↄtineant᷑ ho⸗ ſpicia.ar.l.verbi.victꝰ.poterit epiſcopus hoſpicia taxa⸗ re ꝑ hãc.l.cũ ſilibus ſᷣm pet.⁊ cyrhic in vlti.q̃ſtione. A Iclericus. Mericus appellans ante diffinitiuam ſentẽtiam re⸗ pellitur ab appellatione: et punitur pena quin⸗ aAHiquaginta libꝛarum argenti. hoc dicit. d ij Hec lex legi effectum. ⁊ ſicl. ea quidem·j.ſi manci. ita fue.ali. Solu. Byjuutrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ¶ Hec lex ↄcoꝛdat cũ lege ab executiõe·jqͥꝝ appel.non re.⁊ ideo gl.q̃ ſũt in.l.eosij.de appel ·S.fi.male dicũt. Et q̃ ſunt in d.l.ab executiõe.nã nõ differt clericꝰ a laico niſi qꝛ pena laici applicat᷑ fiſco.pena clerici erogat᷑ pauꝑibꝰ. ¶ Oppo.hec lex videt᷑ ꝓhibere clericos appellare ante ſentẽtiam.ergo laicis videtur permiſſum. contra hoc op ponitur de.l.ante ſententiã.jquoꝛũ appel.non reci. So. ideo de clericis dicit: quia videbatur eis permiſſum: ſed non eſt idem in alijs.¶ Item opponitur ꝙ non puniatur clericus quia appellatio non tenet:ergo non habet iuris aut loqᷣmur in penis legalibꝰ ⁊ ille cõmittũtur ꝓpter me⸗ tum factũ que adijciũtur ret iũllicite q̃ non poteſt de iure ⁊ interlo.om.iudi.Idem dicas in ſent.lata ſuꝑ exceptiõè dilatoꝛia vt dicatur interlocutoꝛia ſᷣm archi.in.c.cupiẽ⸗ tes.⁊ in.c.dilectus.in fine.⁊ idẽ dicas in ſentẽtia lata ſuꝑ exceptione peremptoꝛia vt interlocutoꝛia appelletur: vt in dicto.c.dilectus.de elec.lib.vj.pꝛobat iſtud cle.cum a repulſione de appel.⁊ ad pꝛemiſia vide guy.pape.in.q.x. et ſi vis videre amplioꝛes caſus in quibus de iure ciuili üpdlatur ab interlocutoꝛia.vide guy.pape.q.lxxv.et al. hic. EEY. udices non expectato pꝛecepto Emo Paripis faciant diebus paſcha⸗ 5 4 libꝰ carceratos de carceribꝰextrahi /exceptis 24 quibuſdã pꝛopter inhumanitatem criminum hoc dicit. ¶ Glo.colligit ꝙ binus actus inducit ↄſuetudi Actꝰ binꝰ nem ⁊ male:quia ĩmo requiritur frequẽs vſus:vt.l.et an an ĩducat in totum·. de edificijs pꝛiua.⁊.l.conſuetudinis·j que ſit cõſuetudi lon.conſue.et ideo dic ꝙ eſt conſuetudo quedam ex qua neme ſoꝛtiri effectũ:vt.l.eum qui.j.de adulterijs.⁊.l.iubemus. ij · S· ſane.j.S.de ſacroſanct.eccle.aut loquimur de pena cõuentionali ⁊ tunc aut eſt adiecta ad merum factũ ⁊ cõ⸗ mittitur ꝓpter merum factũ /aut eſt adiecta ad iuris effe Recuſa⸗ ctum / et tunc pꝛopter effectum iuris cõmittit᷑ in dubio ſi poteſt cõmitti ꝓpter iuris effectum ꝓpter illud cõmittit vt dicta.l.ea quidem.ſi non poteſt cõmitti pꝛopter iuris effectum tũc videtur adiecta ad merũ factum:vt.l.ſtipu⸗ latio· S.id quoq;.⁊ · S·ſed quatenus de vᷣbo.ob.⁊.l.ſi quid maioꝛ.j.de tranſactio.ſ Item op.ꝙ poſſit ante ſententiã appellari:vt.l.ij.ff.de appel.re.So.ibi ſpãle quia ſenten⸗ tia trahit ſecum executionẽ ⁊ eius grauamen ꝑ appella⸗ tionẽ a diffinitiua tolli non põt. ¶ Itẽ op.ꝙ poſſit ante diffinit iuã ſentẽtiam appellari:vt ex.de appella.c.cũ ſit romana. So.illud de iure cano.¶ Item oppo.ꝙ mulcta non debeat ſolui pauꝑibus ſed fiſco. vt.l.mulctarũ.j.de modo mulcta. Solu.hic ſpãle in clerioc. Itẽ op.ex.qñ lex aliquid pꝛohibet:aut ſtat in finibus ꝓhibitionis⁊ nõ valet ſi flat:vt dicta.l.non dubiũ.S.de legibꝰ.aut vltra ꝓ cedit infirmãdo ⁊ idẽ:vt dicta.l.iubemus·S.ſane.ſi vltra pꝛocedit dãdo exceptionẽ ad reſcindẽdũ ſeruamus pꝛo⸗ ceſſum:vt.l.metum .S·ſed quod pᷣtoꝛ.ff.ꝙ me.cauſa.ſed ſi pꝛocedit penam imponẽdo videt᷑ illud confirmare: vt.l. obligationum fere · S. fl. ff de act. ⁊ ob. cum ergo hic penã imponat ⁊ non iĩifirmet /debet appellatio tenere. So. aut aliqͥd non erat pꝛohibitũ/nec ꝑmiſſum:ſed modo ꝓhibe tur cũ pena ⁊ tunc valet.ſi cõtra fiat vt in ↄtrario aut qͥd erat pꝛimo ꝓhibitum ſed poſtea iterũ pꝛohibet᷑ cũ pena ⁊ tunc nõ ꝓpterea remouetur pᷣma ꝓhibitio:et ideo non cõfirmatur ⁊ eſt ratio qꝛ inductũ ad vnum effectum non debet grium operari:vt.l.ſi cuiom̃s ſerui.ff.de le.j.⁊.l.ij. Sfl.de iura calũ.et.l.ſi vinum.de vino.le.ſed cum ſcða ꝓhibitio cum pena veniat ad confirmationẽ pꝛioꝛis nõ remouet eaʒ.ita hic qꝛ ꝑ.l.ante ſentẽtiã .ſquoꝝ appel.nõ tio iudicẽ reci.erat ꝓhibitũ añ ſnĩam appellari.vñ hanc penã ipo⸗ qñ debeat nẽs ꝓhibitionẽ nõ remouet.¶ Itẽ op ꝙ ante ſentẽtiz ſit non reſultat ius.⁊ iſta bene poteſt induci in conſuetudi⸗ nem per binum actũ:vt hic.quedã eſt conſuetudo ex qua reſultat ius ⁊ in iſta inducenda requiritur frequẽs vſus: vt.l.j.⁊.ij.j./que ſit lon.conſue.⁊ dicta.l.⁊ an in totũ. Add itio Notabis in ꝑpetuũ iſtum tex. in fi.vᷣſi. Uvt remiſſioneʒ venie crimina niſi ſemel cõmiſſa nõ habeant.⁊c̃.in ar.ꝙ occidens ſcdᷣm hoĩem et ſuꝑ hoc obtinens remiſſionẽ a ſuperioꝛe:ſi in hmõi ſcðᷣa remiſſione nõ faciat mentionem de pꝛimo homicidio ac remiſſione ałs pꝛimo loco ſibi conceſſa nõ valet remiſſio ſuper ſcdðᷣo homicidio ſᷣm guil.de cu.per iſtum tex.⁊ bal. hic. Idem tenet iaſon de map.in.l.nec dãnoſa ·· de pᷣci⸗ bus imꝑ.offi.verſi.adde.⁊ ratio eſt: qꝛ omĩa que potuiſ⸗ ſent mouere pꝛincipem ad concedendũ:vel non:debebãt per iſtũ homicidã ſcðo loco impetrãtem expꝛimi iur.no. in.c.ſuꝑ litteris.⁊ ibi canoniſte ex.de reſcrip.multa enim Pppter impoꝛtunitatẽ petentiũ cõceduntur que ałs non ↄcederẽtur:vt · S.j.de here.⁊ falc.colla.ij.⁊ in.c.deteſtan⸗ da de ↄceſſi.pꝛeb.in.vj.fa.no.in.c.ſi motu pꝛopꝛio de pᷣb. in.vj.per paul.et ia.in.l.reſcripta.de pꝛeci.umpe.offe.j Et allegat᷑ iſta lex ꝙ fruſtra legis auxiliũ inuocat qui in legẽ cõmutit:vt hic de quo in.c.quia fruſtra ex.de vſu.⁊ ibi nõ.ſm cy.hic de quo in.c.fi.et in.c.inter alia.⁊ ibi pa⸗ noꝛ.er.de immu.eccle.⁊ quicquid dicatur per glo.et cy. hic finaliter ꝙ binus actus inducat conſuetudinẽ hoc vi detur pꝛocedere in criminalibꝰ vt dicamus ꝙ cõmittẽs bis delictum dicat᷑ aſſuetus iuxta glo.ſingularẽ. in.l.ca⸗ pitolium in verbo famoſos. ff.de pe.vbi dicit glo.in fi. dicens ꝙ qui ſemel delictum feci venia meretur a furca ergo a õrio ſenſu qui bis fecit moꝛi debet ⁊ ibi gl.allegat iſtã legẽ tertiã:⁊ ad iſtud allegat ang.ſingularẽ iſtã glo. in · S· j.in.j.col.ĩſt.vi bo.rapt.⁊ in · S.ex maleficijs.ĩ col.ij. ſeu poſſit locus remedio vt.l.apꝑtiſſimi ðe iudi. So.ante ↄteſtati⸗ inſti. de actio. In bñficialibus vero vtrũ ille qui bis in⸗ fieri. onẽ eſt locꝰ recu ſatiõi poſt lit. ↄteſtationẽ ⁊ ante ſentẽtiẽ teerfuit electioni dicat᷑ pꝛeſcripſiſſe ius eligendi:vt poſſit non vt hic.poſt ſentẽtiam eſt locus appellationi. Ad dD iti 0 De iure canonico indiſtincte appellat᷑ a ſententijs interlocutoꝛijs ⁊ grauami⸗ nibus illatis ⁊ inferẽdis.vt in.c.j.de appella.li.vj.⁊ in.c. cum ceſſantc de appel er̃.de quo per philip.fran.in rub. de appella.li.vj.de quo in.c.non ſolum.illo titu.lib.vj.⁊ in cle.appellanti.de appel. licet vero de iure ciuili ab in⸗ terlocutoꝛijs regulariter non appellet᷑:vt hic.et in.l.ante ſententiam et bar.reſoluẽs iſtam materiam quoꝝ appel. non recip·j.in caſibus tamen certis appellat᷑ de iure ciui li ab interlocutoꝛijs de quibꝰ per glo.⁊ bar.in.l.ij.de ap⸗ pella.recip.ff.⁊ pᷣſertim appellatur de iure ciuili ab inter⸗ locutoꝛia inferente grauamen irreparabile in diffinitiua vt in.l.titia.⁊ ibi.bar.de accuſa.ff.⁊ ĩter ceteros caſus in quibus appellatur ab interlocutoꝛia de iure ciuili eſt in iſto caſu qui quotidianus eſt iudex ſe pꝛonũciat compe⸗ tentem vel incõpetentem ab iſta ſentẽtia interlocutoꝛia habẽte vim diffinitiue:poteſt appellari etiã de iure ciui⸗ li.⁊ de hoc eſt glo.fi.in autẽtica habita:.j.ne filius pꝛo pa tre:⁊ ita audiui do.antho.de pꝛato militem pꝛimũ pꝛeſi⸗ dentem in ſupꝛemo ſenatu pariſieñ.reſpondiſſe cuidam aduocato coꝛam ſe poſtulãti.verũtamen pᷣdicta ſentẽtia debet plus dici interlocutoꝛia in hoc ꝙ appellans debet appellare in ſcriptis et pꝛobare ſua grauamina per acts ludicialia.vt in.c.coꝛdi.de appel.et cauſa in appellatiõe debet inſeri:vt ibi.⁊ in cle.appellanti de appel.de quo ꝑ bar.in.l.eos.de appel.j.ſaly.in.l. poſt ſentẽtiam·j de ſen. vincere in petitoꝛio.dic ꝙ non:nec in poſſeſſoꝛio niſi quo ad reintegrationẽ verbalem:vt eſt tex. foꝛ.ad finem.⁊ ibi inno.⁊ pleniſſime panoꝛ.in.c.cum eccleſia ſutrina.ex.de cau.poſſeſ.⁊ pꝛopꝛie.⁊ ibi alij canoniſte.vnde in bñficia⸗ libus binus actus non dicitur introducere cõſuetudinẽ cum in dubio vbicũq; fit mentio de cõſuetudine nõ intel ligitur de bino actu: ſed debet intelligi de conſuetud ine rationabili ⁊ pꝛeſcripta per tex.ſingularẽ in.c. cumana. ex.de elec.ſᷣm philip.fran.et ibi vide per eum in.c.nõ eſt. de conſue.lib. vj. W, oculatrices ⁊ meretrices nõ de⸗ 4 Ime. aſſumere habitũ monialiũ.h.d. 5 8 Add itio Veretrices non debent poꝛ⸗ EaARA WLED tare habitum domicellarum ſeu matrũfamilias ĩmo poſſunt cogi poꝛtare aliquod ſi⸗ gnum ſeparatum ab honeſtis mulieribus per iſtum tex. im bal. immo mulieres honeſte matreſfamilias poſſunt agere actione iniuriarũ ↄtra tales inhoneſtas mulieres/ habitũ earum poꝛtãtes:pſᷣm vnã lec.in.S.ij.inſti.de iniur. Sed quero vtrum meretrices poſſint vti veſte virili?Et vidi meo tẽpoꝛe aliquos ſcholares andegauis ſtudẽtes necno pictauis/caturci/ac pariſius vniuerſitatibꝰ quibꝰ ſtudui pᷣdictos ſcholares habentes meretrices indutas veſte virili:quod multum deo diſplicere dicitur: vt legi⸗ tur deuteronomij. xij. ca.⁊ tales mulieres vtentes veſte virili ſunt excõicande.cano.ſi qua.et ibi textus foꝛ.⁊ ibi glo. dicẽs qð mulieres poꝛtãtes veſtes inciſas ſunt plus — — —.. — chi ilne ſinl N 5 habiles ad meretricandũ. xxx. diſt. multi em̃ ſe effeminãt in tẽpoꝛe carnis pꝛeuij permiſcue vtentes veſte virili et muliebꝛi.ſᷣm lu.de pen.in.l.vnic.de mayuma.lib.xj. C.et bbi. plene vide lu. de pen. „ Achigero ntes. c ſeenrt⸗ N . Mitti iminolſis pꝛo au⸗ Additio. ugicor alelltonibus pſ⸗ biter: vt hic.nec ſtatur cõfeſſiõibus ipſoꝝ factis in foꝛo penitentiali: vt hic in.l.archigerontes.de quo plene per panoꝛ.in.c.ſi ſacerdos.de offi.oꝛ.ex.et ibi panoꝛ.in.j.q. dicens ꝙ ſi Pchiter pꝛoducatur in teſtem ſuꝑ his que ſcit in actu confeſſionis licet iurauerit iudici ſibi dicere veri⸗ tatem ſuꝑ interrogatis.verũtamen non tenetur reſpon⸗ dere iudici ſuper his que ſcit in actu confeſſionis: qꝛ ne⸗ ſcit tanq; homo ſed tanq; deus.in.c.dilectus.de exceſſi. pꝛela.ex.in.c.omnis vtriuſq; ſexus.de quo per inno.in.c. qualiter æ quãdo.⁊ ibi vide de accuſa.⁊ ibi inno.dicẽs ꝙ teſtis qui iurauit nõ reuelare dictũ:ſi pꝛoducat᷑ teſtis te⸗ netur reuelare: qꝛ iuramẽtum quod pꝛius fecerat de non reuelando erat temerarium.quod bene notes. N Nota ꝙ ex delicto enoꝛmi – D d icto 8 Aingirg clericusſub iu⸗ . dice ſeculari quod limita.vt gio. d diti o. CQlerici per iudiceʒ ſecularẽ no poſſunt diſtringi:vt in.c.at ſi clerici.⁊ in.c.cum non ab homine. et ibi panoꝛ.⁊ alij ex.de iudi.in.c.j.et.ij. ex.de foꝛo competen. et alijs vulgaribus per ea que di⸗ ximus ad plenum in auteñ ſtatuimus.S. titu. pꝛecedeñ. et quicquid dicatur per bal.hic ꝙ iudex in cauſa cruni⸗ nali non obſtante appellatione interiecta per condẽna⸗ tũ poſſit ſententiã mittere executioni. Dicas ꝙ iſtud fuit factuʒ hic. non tñ de iure fieri debuit: ita dicit foꝛmaliter ange peru ·in.l. addictos.vbi eſt iſta lex de verbo ad xꝓbũ m bar. poſt cy. ibi de appella:ſimmo quad eſt plus ſi iu= dex pendẽte appellatione in materia criminali vellet ſen tentiã mittere ad executionẽ poſſet iudici de facto reſiſti mãdiola ᷣm ange.peru.poſt Ja. Butri. in. l. qam 1 adeo ꝙ non puniretur reſiſtens.⁊ ita fuit obſt ruara in ro ices. et ibi glo. de appella jde quo ꝑ iohã.de platea.in.l.ꝓhi⸗ bituʒ. de iure fiſci.l.x. C. fa. no. in appella.iuncta glo. ibi. de appel ..vide no.inno.in.c.ſi quãdo.⁊ in.c.paſtoꝛalis. de offi. ⁊ po.iu.de.er.ꝙ in iſto caſuliceret conſanguineis oↄdẽnati de facto reſiſtere iudici / ⁊ officiales in iſto caſu de facto non debẽt obedire iudici:ſed debent negocium remittere ad ſuperioꝛem.l..j.S.ſi quis vltro.de que ſtioni⸗ bus.ff. ᷣm bal.de quo vide no.per panoꝛ.in.Cc.paſtoꝛalis. Compꝛo⸗ mitti an poſſit in cpᷣm⸗ in pꝛin. de offi.⁊ po.iudi.de lega.alłs autẽ nõ.licet cõſan⸗ guineis aufferre cõſanguineum de manibus iudicis ᷣm ange. peru.in dicta.l.addictos.de appel. Ad euiden⸗ I qui ex conſenlu. aen ſei⸗ dum ꝙ ep̃ᷣus aliquãdo cognoſcit ex ↄpꝛomiſſo ;‿Hin cum facto: tunc loquit᷑ hec lex. aliquando cognoſcit ex pꝛopᷣa iuriſditione et tũc loquitur aut᷑.ſi qs litigãtiũ.aliquãdo cognoſcit ex pꝛoꝛogatione iuriſditio nis:⁊ tunc loquitur lex epᷣale.j.e.et bꝛeuiter dicit hec lex ꝙ in eßm poteſt cõpꝛomitti/⁊ cõpꝛomiſſum factum metu ipſo iure tenet. hoc dicit. . ¶ Op. ꝙ in ẽm non poſſit compꝛomitti cum ſit iudex oꝛdinarius:vt.l.ſed ſi in ſeruũ · S. ij.ff. de ar. So. aut loqui mur in laicis qui non ſunt ſubditi iuriſditioni epi vel in clericis qui ſubſunt alteri epo ⁊ bene poſſunt compꝛomit G . G MU 6 8 *α☚¾ . 2 4 6 tere vt in arbitrum: ſed vt in arbitratoꝛẽ ſic:vt in aut᷑.vt differe. iudi ·S. ſi tamen. Alij dicunt ꝙ ſpale in epiſcopo. „ verũ quidã tenent ꝙ nec laicus in clericum / nec ecõtra poſſunt. quod puto verũ in re ſpirituali: ſed in alijs ſic po teſt clericus in laicũ/æ ecõtra.¶ Item op.ꝙ clericus non poſſit declinare iuriſditionẽ epiſcopi ⁊ in aliũ cõpꝛomit⸗ tere.vt in aut᷑.de ſanc.epiſcoS· yconomũ.So.dicit glo. wꝙwillud de iure canonico. Tu dic ꝙ hic non tractatur de minaliby non tenet. Seclin anda iuriſditione.nec alij cõferenda qꝛ arbiter nõ CLompꝛo⸗ miſſum in ſigni. et ideo dic ꝙ tenet cõpꝛomiſſum / modo habes hic cauſis cri habet iuriſditionem ſed notionẽ.vt.l.notione.de verbo. ꝙ in ciuili tenet cõpꝛomiſſum: in crimibus non. et eſt ra⸗ tio:qꝛ tunc agitur ad aliquid applicandũ flſco quod non põt exequi arbiter. Sed ſi agit᷑ ciuiliter bene poteſt: vt.l. De epiſe copali audientia Fo.XXVII. non diſtinguemus · S. iul. ff. de arbitris. ¶ Item oppo.ꝙ compellatur litigare ⁊ etiaʒ cognoſcere poſtq; cõpꝛomiſ⸗ ſum aſſumpſit:vt.l.iij·S·tamen.ĩ fi.ff.de arbi. So.dicunt quidã ſpãle in epᷣovt poſſit reſilire.Tu dic ꝙ ab ĩitio nec ipᷣi cõpꝛomittere nec epᷣs ſuſcipere arbitriũ cogitur: ſed poſtq; compꝛomiſerũt ⁊ ipſe ſuſcepit arbitriũ cogitur ex pedire vt in contrario.ſ Item op.ꝙ compꝛomiſſũ factuʒ Compꝛo⸗ metu teneat / ſed veniet reſcindẽdũ. vt.ff. qð me.cꝗ.l.me miſſuʒ me tũ · S· ſʒ quod pꝛetoꝛ.So.dicũt quidã hanc intelligi ſᷣm il tu fctm̃ an lam.tu dic ꝙ hic eſt ſpeciale in.l.ſi mulier ·S.· ſi dos. ff. ꝙ valeat. me. cauſa. Ad d iti 0 Vide Bal. hic poſt Cy.materiã pꝛoꝛo⸗ gationis tractañ.de quo per Panoꝛ.in c.p ⁊ g.ex de offi.⁊po.iud.dele.in.iiij.col.ver.quo ad pꝛi mã.vbi dicit ꝙ pꝛoꝛogatio per ſex caſus ſeu ſpẽs poteſt diſcurrere ſcʒ pꝛimo de tempoꝛe ad tempus:ſecundo de re ad rem.tertio de perſona ad perſonaʒ.quarto de loco ad locum.quinto de caſu ad caſuʒ.ſexto de cauſa ad cau⸗ ſam:⁊ vnum ſingulariter notabis ꝙ quando fit pꝛoꝛoga tio de iuriſditione.i.de vno loco ad locum:tunc vt tene⸗ at pꝛoꝛogatio opus eſt vt partes conſentiãt. Item quod eſt not andũ opus eſt ꝙ iudex loci in queʒ fit pꝛoꝛogatio conſentiat gl.eſt ſingulłaris in.c.vt litigantes.de offi.oꝛ⸗ di.li.vj.que dicit ꝙ ad hoc vt iudex poſſit cognoſcere in alieno territoꝛio opoꝛtet ꝙ conſentiant partes vt iudex ulius territoꝛij nec violet territoꝛium alienum. ix.q.ij.c. j.⁊.ij.⁊ in.c.poſtulaſti.cum ſimilibus de foꝛ.comp.ſᷣm pa noꝛ.in.v.col.in dicto.c.p.⁊.g.⁊ ibi cetera mẽbꝛa per eum ꝓſequaris. Pꝛemiſſo ꝙ pꝛoꝛogatio in terminis noſtris dicitur iuriſditionis extenſio ad alias res vel cauſas vel perſonas que nõ ſunt ſub iuriſditione oꝛdinaria hinc eſt ꝙ vbi non eſt aliqua iuriſditio vt in pꝛiuato ibi nõ cadat pꝛoꝛogatio:qꝛ quod non eſt/ pꝛoꝛogari nõ poteſt.vt.in.l. ſed ⁊ ſt manente.ff. de pᷣcar. Bar.in.l.iiij.ff.de dam.infec. vide gloſ.in.l.jꝗ. de iuriſditio.om.iudic.de foꝛo compe⸗ tenti.vide. l.j.⁊.ij.⁊ ibi per omnes doct. ff.de iud. et bo⸗ nus tex.iĩ.l.inter ↄſentientes.ff.ad muni.⁊ in omnibꝰiſtis intelligas ꝙ non interueniat erroꝛ als impediretur ꝓꝛo⸗ gatio.vt in.l.ſi per erroꝛẽ.⁊ ibi vide pleniſſime do. Jaſo. de may.ampliantem / reſtringentem ac diſtinguentem:⁊ vide no.per eundem ⁊ alios in.l.ſi cumvenerit.⁊ in.l.cuʒ quedam puella.de iuri.om.iu.ff.⁊ ꝙ materia pꝛoꝛogatio nis appellatur mare magnum ſᷣm ꝗYaſo.in pꝛedicta.l:.ſi erroꝛem.j.col.circa pꝛinci.Quare deinde weorogaraeſt iuriſditio alicuius iudicis vno de ſex caſibus ſupꝛa alle⸗ ga.cuius qualitatis erit:ergo iuriſditio pꝛoꝛogata. bꝛe⸗ uiter dico ꝙ eiuſdem cuius eſt illa cui fit pꝛoꝛogatio.naʒ lege cauetur ꝙ idem iudiciũ eſt habẽdum.i.idem ius de augmento dotis qð de ipſa dote.vt in.l.inter ſoceꝝ ·S cũ inter pr̃eʒ.ff.de pac.dota.ſᷣʒ Cy. hic.vij.col.ver.ſeptimo quero nihil aliud allegat.videas tamen tex.⁊ ibi ipſe cy. tenet in.l.etiaʒ.de iure dot.⁊ ibi bona glo.tex.i.l.iiij.⁊ ibi Bar . de iure dot. ff. æ de hoc fui als interrogatus Ande gauis in quadam cauſa mota inter nobilem virum domi num de MWonte Jean ⁊ quendã aduocatũ expertiſſimuʒ in pꝛactica ⁊ theoꝛica vocatum magiſtrum Petrum tau pier nationis Aquitanie ſuppoſitum. 8 . Tria bona dicit hec lex. B iſc 0 P ale. Pꝛumo poteſtepiſcopi iuriſdictio pꝛoꝛogari:⁊ tunc equiparatur pꝛe⸗ „fecto pꝛctoꝛio vt ab eius ſententia appellari non poſſit. chtem licet ſit eius iuriſdictio pꝛoꝛogata non eſt iudex niñ vſq; ad ſententiam. nam non poteſt ſententiam exe⸗ cutioni mand are ſed alter. Et hoc nota gloſ. in.l.ij.ff.ſi quis in ius vo.non ierit.ſic ⁊ poteſtas ſententiam recto ris vel doctoꝛis mandabit executiont: loquitur ergo hee lex quando cognoſcit ex pꝛoꝛogatione iuriſdictio⸗ nis. Additio E abes hic ꝙ iuriſditio epiſcopalis po *teſt per conſenſum pꝛoꝛogari. Itema 2 ſententia epiſcopi nõ poteſt appellari quando cognoſcit inter non ſuos ſubditos de conſenſu eoꝛum:ſed inter ſub ditos ſuos cognoſcendo poſſet ab eo appellari.vt in au⸗ tentica hic poſita quod eſt verum ſᷣm Pet.de bellapert. etiam iure hodierno. idẽ intelligas pꝛocedere in docto⸗ re cuius iuriſditio eſſet pꝛoꝛogata ſicut diximus in epi⸗ d iij ſcopo ſᷣm Cy.hic in flne. ade J uis Hec lex loquitur qñ epᷣs cogno⸗ A. *ſcit ex iuriſdictione ꝓpꝛia in pꝛi II ma parte quo caſu appellatur⁊ eſt mirabile qð Qlus poteſt qñ ex pꝛogatione cognoſcit q; qñ ex pꝛopꝛia iuriſdictiõe ⁊ eſt ratio:qꝛ qñ cognoſcit ex pꝛo rogatione habet iuriſdictionẽ ⁊ conſenſuʒ partis.In ſe⸗ cunda parte cognoſcit ex delegatione pꝛincipis. ¶ Sp.ꝙ s ſententia epᷣi non appelletur ad defenſoꝛẽ:qꝛ epᷣs maioꝛ eſt cuʒ equiparetur pꝛefecto pᷣtoꝛio.vt. S.eo.lʒ. epale.Sol.ibi cognoſcit ex pꝛoꝛogatione:hic ex pꝛopꝛia iuriſdictiõe:(¶ Itẽ op.ꝙ poſſit appellari vis.vt.jne ĩ vna eadẽq; cã lice.pꝛouo.l.vnica.Sol.hic ſpãle.(¶ Itẽ opp.ꝙ nullo modo appelletur a ſnĩa epᷣi:vt.S.eo.l.epᷣale.So.ibi cognoſcit ex pꝛoꝛogatione hic ex pꝛopꝛia iuriſdictione. ¶ Item op. ꝙ ſententie epᷣi ſtetur.vt.l.ſi qͥ ex conſenſu.ẽ. eo. So. ibi cognoſcit vt arbit᷑.hic ex iuriſdictiõe. ¶ Sed uo ſciam an conſenſerũt in eum tanq; in arbitrum. Rñ⸗ eo aut conſtat qͥd actum eſt ⁊ illð ſeruatur in dubio hoc apparebit ex verbis:qꝛ ſi ibi eſt appoſita pena pꝛeſuma⸗ʒ ꝙ conſenſerunt vt in arbitrum ſi non eſt pena: tũc pꝛeſu⸗ mã ꝙ pꝛoꝛogauerit iuriſdictionẽ ar.l.non codicillũ·.j.de teſtamẽ.ſi nullo modo poſſit apparere:tunc in dubio pꝛe ſumam conſenſum ex pꝛoꝛogatione. vt iudiciũ ſit validi us ar. l.quotiẽs.ff.de re.du.i¶ Itẽ op.ad ſecũdã partẽ ꝙ nõ appellet᷑ ad pᷣncipẽ.vt.l.pcipimꝰ.j.de appel.So.hic⁊ ibi appellat᷑ ad pᷣncipẽ:ſʒ ibi nõ cognoſcit pᷣnceps ſʒ alij iudices:h̊ cognoſcit pᷣnceps.aut g̊ appellat᷑ ab oꝛdiario ⁊ appellat᷑ ad ſuꝑioꝛẽ:aut a delegato ⁊ tũc ad delegatẽ/⸗ aut a ſubdelegato qð põt eẽ ĩ duobꝰ caſibꝰ.pmꝰ ſi fuit de legatus a pꝛincipe:qꝛ tũc potuit ſubdelegare. Itẽ ſi fuit oꝛdinatus ad vniuerſitatẽ cauſaꝝ his caſibꝰ. hic ꝙ aut appellatur a ſubdelegato delegati advniuerſitatem cau ſarũ ⁊ debet appellari pꝛimus oꝛdinarius.Aut appellat᷑ a ſubdelegato delegati pꝛincipis ⁊ debet appellari dele⸗ gatus.vt.l.j.in fi.ſqui pꝛo ſua iuri.da.tu.po. . Ad ditio Et dicas hic quis iudex debeat mãda⸗ re executioni an iudex pꝛincipalis cau⸗ ſe an iudex appellatiõis diſtinguc per bar.poſt cy.in.l.pᷣ cipimus·S.officijs.de appella.j.in.l.eos.eo.ti.guil.⁊ alij in.l.tale pactũ.S.qui pꝛouocauit:⁊ ibivide Jaſo.ð pact. ff.⁊ ideo non curo hic referre.⁊ vide bar.in di·S.·qͥ ꝓuoca uit. canoniſte ĩ.c paſtoꝛalis.de offi.deleg.l.a diuo pioS. ſententiã.de re iud.bal. late.videas in diS·q ꝓuocauit. glo.⁊ innoc.in dic·S.paſtoꝛalis.⁊ita reſtringe ⁊ amplies dicta Cy. hic. c3 Gdi ces Judex hʒ circa carceratos ꝓ⸗ uidere ne in eos ihũanitas ope Mretur: pena ſibi ⁊ eius officio imminente cura e ſuper his epᷣo unpoſita.h.d. NLibꝛi ĩpꝛobate fidei . Ath ematici. ſunt coꝛaʒ epiſe Lopis dẽ ecõburendi:vtẽtes eis ſi dimiſſo erroꝛe ad Ea æa non redierint in romano unperio moꝛari non debent: ⁊ ſi inuenti fuerint depoꝛtabuntur.h.d. ¶ Nota ar.ad bannitos:quia ſi bannitur quis vt non de beat venire ſuper territoꝛio bonoñ.⁊ veniat poteſtgrauio ri depoꝛtatiõe puniri ⁊ ad certum locum mitti.vt ibi mo retur niſi per ſtatutum alia pena ſit ĩpoſita:ſed ſi caperet᷑ in territoꝛio mutinenſi ⁊ duceretur boñ.non deberet pu⸗ niri quia fugit terminos banni. lenn Aui flliabus vel ancillis J leno nes. necen itatem peccandi im X ponunt pꝛiuantur poteſtate quã habent in eas AAhoc dicit Jaco. . ¶ Dp ꝙ ancille debeant vendi ⁊ non manumitti.vt.l.ſi dominus.ff. de his qui ſunt ſui vel alie.iur. So.hic publi ce pꝛoſtituit / quod innuit verbũ lenones:in cõtrario nõ. Item op.ꝙ non compellatur pater filiam emancipare vt inſti.qui.mo.ius pat.po.ſolS. fl. Sol.hic ſpeciale. Add itio Pater non cogitur regulariter emanci 4 UVIVU. pare filios ⁊ femellas cum ſit volunta⸗ rie iuriſditionis.vt in.l.ij.⁊ ii fulgo.de ferijsj⁊ ĩ.l.nec auus.⁊ ibi glo.de emancipatio.libe i.niſi in quattuoꝛ ca⸗ ſibus quoꝛum in iſta.l.ponitur vnus de quibus.vide glo. magirarn. ſᷣm Angelum.i·S.fina.inſti.quib.mo.ius pa. pot. ſo Gutrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis Non debet eſſe aduocatus qui de „1 E m 0 uiat a fide catholica:iudex hoc pa tiens ⁊ eius officiarij puniũtur:⁊ ipſe patroci⸗ „ nio remotus depoꝛtatur.h.d. ¶ Hanc legẽ ha bes deverbo ad verbum.j·de poſtu neme taturs e i tractaturde α R E creationibus. aratoꝛe dado afurioſis.pꝛimo datur ille quẽ pater conſtituit iĩ MWMANteſtamento ⁊ confirmatur ſine ſatiſdatione dũ tamen faciat inuentariũ ⁊ bona ſua obliget:illo deficien te dat legitimus agnatus qui ſatiſdare debet inuentariũ facere ⁊ bona ſua obligare.h.d. „ ʒ— ¶ NMota oꝛdinem.nã antiqui tabelliones ſcribebãtlhoc modo quia petebat quis curatoꝛẽ ⁊ iudex eum decerne⸗ bat et ei adminiſtrationem decernebat. Poſtea conficie bat inuentarium ⁊ iurabat:⁊ iſte erroꝛ durauit quaſi huc vſq;:ſed modo nouiter eſt ſtirpatus per hanc legem que nos deduxit in lucẽ.Hã pꝛimo debet inuentariũ facere⁊ iurare vtilia facere ⁊ ĩutilia pꝛeterire:⁊ obligat bona ſua deinde decernitur adminiſtratio. ¶ Ex tex.celebꝛanda.i.iuramento pꝛeſtito.vt.S.Colli ge ergo ꝙ aut pater dat curatoꝛẽ in teſtamẽto filio furio Curatoꝛ: ſo ⁊ tunc debet omnino confirmari:⁊ debet iurare inuti⸗ datꝰ ꝑ te⸗ lia pꝛeterire ⁊ vtilia facere in pꝛeſentia eoꝛum qui hic no ſtatoꝛẽ vel minãtur.⁊ debet inuentariũ facere ⁊ bona ſua obligare⁊ iudicem adminiſtrationẽ ſuſcipere per decretum/⁊ non debʒ ſatiſ furioſo: dare.ſi autem non datur a teſtatoꝛe.tunc datur legitimꝰ an teneat qui habet facere pꝛedicta ⁊ plus / quia debet ſatiſdare ſi facere ĩuẽ non eſt diues.Attẽde ergo oꝛdinẽ:qꝛ olim flebat ſic. Cõ tarium. paruit talis dicens legitimum curatoꝛẽ a lege vocatum: quare petit ſibi decerni curatoꝛeʒ vel tutoꝛem eſſe ⁊ iura uit ſe vtilia facerc ⁊c̃.⁊ iudex auctoꝛitatem ſuam interpo ſuit ⁊ cum tutoꝛem eſſe decreuit dicẽs eſto tutoꝛ ⁊c̃.⁊ ma le faciebat:quia debet iurare curatoꝛ ⁊ añ decretã tutelã nõ eſt tutoꝛ vel curatoꝛ &ᷓ iurare non debet ãte:pꝛeterea dato ꝙ iudex diceret curatoꝛ vel tutoꝛ eſto non tamẽ de cernit ei ꝓpterea adminiſtrationẽ. Et vt hec liqant que ro quando fiat inuentariũ:quia aut fiet ante decretaʒ cu ram ⁊ tunc factũ erit ab eo qui non eſt curatoꝛ vel tutoꝛ/ aut fiet poſtea ⁊ reperietur decreta cura vel tutela ei qui inuentarium non fecit:⁊ ideo moderni noſtri faciunt ſic quia venit curatoꝛ coꝛam iudice:⁊ dicit tabellio ⁊ ſcribit᷑ talis datus curatoꝛ tali a teſtatoꝛe vel a lege ſi eſt legiti⸗ mus:vel ipſe pupillus ſi eſt datiuus petit ſibi curaʒ vel tu telam decerni a nobis domine iudex qui iudex ei tutelã vel curam decreuit dicens tutoꝛ vel curatoꝛ eſto:modo hoc facto tutoꝛ vel curatoꝛ facit inuentarium et iu⸗ rat facere vtilia ⁊ inutilia pꝛeterire:⁊ ſua bona obligat ⁊ ſatiſdat ſi eſt talis qui ſatiſdare debeat. dicit ergo poſt⸗ ea tabellio dictus curatoꝛ vel tutoꝛ ſua bona odigautt inuentarium fecit iurauit vtilia facere /⁊ inutilia pꝛeteri⸗ re:⁊ ſatiſdationem pꝛeſtitit ⁊ petijt ſibi adminiſtrationẽ bonoꝛum ſibi decerni:qui iudex eidem tutoꝛi vel curato ri bonoꝛum adminiſtrationem decreuit ⁊ iſte eſt oꝛdo q̃ ſeruari debet:⁊ pꝛobatur per hanc legem. ¶ Wodo q̃ro quis pꝛefertur an tutoꝛ datꝰ a teſtatoꝛe an datiuꝰ ⁊videt᷑ ꝙ datus a teſtatoꝛe:videtur ꝙ demum poſt eum venitur ad datiuum ⁊ pꝛobatur ex oꝛdine huius text. ¶ Circa quod dic ꝙ aliquando ſecunda cauſa diſponit pꝛimam inualidam ⁊ eam validat:⁊ tunc defectus deno⸗ minatur a pꝛima ⁊ non a ſecũda.vt.l.legitima.ff.de pac. ⁊.l.ex placito.j.de rerum permutati.aliquando ſecunda non validat pꝛimam nec validare poteſt:ſed eius pꝛete⸗ xtu pꝛoducit effectum:⁊ tunc effectus denominatur s ſe⸗ cunda cauſa non a pꝛima.vt.il.ſi quis pꝛioꝛe.ff. ad trebel⸗ li.⁊ inſti.qui.mo.te.infir ·S.ſi quis pꝛioꝛe.ſic eſt hic.nam datio curatoꝛis in teſtamento que eſt pꝛima cauſa eſt in utilis: ſecunda cauſa ſcilicet confirmatio iudicis non cõ firmat pꝛimam ſcilicet dationem in teſtamento ſed eius pꝛetextu dat eum:aut ergo Aueris an pꝛeferatur alijs da tus in teſtamento ⁊ dico ꝙ ſic/aut queris an dicatur te⸗ ſtamẽtarius ⁊ dico ꝙ non/ſed non datiuus. ren quero an curatoꝛ datus ad vnam rem puta liti Curatus debeat facere inuentarium:⁊ videtur ꝙ ſic.vt.l.nemini.S. ad litẽ da ti.j.⁊.l.tutoꝛes.de adminiſtratio.tutoꝛ.de conſuetudine tꝰ an dẽat tenet᷑ ꝙ nõ faciat inuentarium.ſed de iure videtur ꝙ de⸗ facere ĩuẽ beret:qꝛ vbicunq; aliqd ex curavel ex tutela peruenit ad tarium. curatoꝛem debet inde facere inuentariũ:ſed hic ꝑueniũt lratot gis torenl licen oſ: tehenk aneie fun. 1 le 41 geill riun De Hereticis et manicheis. Fo.XXVIII. inſtrumẽta vnde ea debet ſignare:vt.l.tutoꝛ poſt puber⸗ tatẽ .ij.de admi.tu.⁊ ꝓbat.l.pꝛocuratoꝛẽ in pꝛin.ff.mãda. ſed ſi vis defendere id qð de cõſuetudine ſeruat᷑. Dic ꝙ noõ.ob l.nemini.qꝛ ibi pinguioꝛ adminiſtratio ꝑuenit ad epᷣm q; ꝑueniat ad curatoꝛem litis.Butrigarius. Dehereticis et manicheis. Additio Ad iſtũ titulum pꝛimo credeñ. Quero vtrũ pꝛimo excõmunicatus ſit ifamis: Et hic videtur tex.ſᷣm bar.ꝙ excõicatus nõ ſit infamis: niſi ſit excõicatus pꝛo hereſi ⁊ ſteterit per annũ in excõi⸗ catiõe ad hoc fa.no.in.c.veritatis.⁊ ibi glo.ſingulariter nõ.ſᷣm panoꝛ.in.v.col.vᷣſi.ex pꝛeð.ſingulariter nota. Lñi credo ꝙ de iure canonico ſit infamis:pʒ quia repellit᷑ ab actibus a quibꝰ repellũtur ifames.vt patet in regu cum infamihus.de reg.iuris.ꝓtʒ per not. in.c.poſtulaſtis.⁊ in c.poſuit.⁊ per to.diſcurſum ti.ex⁊.de cleri.excõ.miniſtrã. Seciũdo quero vtrũ excõicatus poſſit facere teſtamẽtũ: Et videt᷑ ꝙ ſic.per tex.in.l.credẽtes.iſto ti de quo ꝑ bar. in.l.j.de ſacroſan.eccle.S. et.l.ſi queramus.ff.de teſta.bal. in.l.j.coliij.j.de nupt. Tertio quero: vtrum excõicatus poſſit cõficere publica inſtrumẽta: Videt᷑ ꝙ ſic.ſᷣm bar. hic in.l.credẽtes.niſi eſſet excõicatꝰ pꝛo hereſi:aut remã⸗ ſerit per annum in excõicatione.te quo vide pleniſſime panoꝛ.declarantẽ/an ⁊ quãdo geſta per excõicatũ vale⸗ ant vel nõ.⁊ ibi ↄcludit in noſtro caſu ꝙ in his que gerũ⸗ tur ratione publici officij puta notariatꝰ ſi fuerit tollera⸗ tus q́;tumcũq; excõicatus tenebũt inſtrumẽta per eũ fa⸗ cta.de quo per glo.in.c.decernimꝰ de ſen.excõ.et ibi do. et philip.fran ·fa.ratio.l.barbariꝰ philippus.⁊ ibi ia.poſt bar. ff. de offi. pᷣto. et notes ſingulariter ꝙ ſi aliquis ſciat notariũ excõicatum licet talis notarius tolleret᷑. Tñ in odium iſtius accedentis ad talem quẽ ſciebat excõicatũ non valebũt geſta per dictũ notarium qᷓ;dtumcũq; tollera tum:⁊ hoc qꝛ nõ debebat adiritalis fa.no.in.c.ſi qui epi ſcopi.j.q/j.ita vult panoꝛ.in dic.c.veritatis.ix.col.verſi. aduerte tamen ad vnã ſollẽnem limitationẽ.⁊c̃.de quo per calderi.in.c.ad ꝓbandũ de re iudi.et ibi te remitto ad canoniſtas.Quero quarto ⁊ finaliter: vtrũ heretici⁊ alie ſecte diuerſe poſſint eſſe teſtes ↄtra xpᷣianos ⁊ quidã voluerunt dicere ꝙ ſic:vt hic glo.dicẽs ꝑ iſtũ textum.vt Pbationũ facultas anguſtet᷑ de quo per glo.in.c.cum di⸗ lectus.ex.de elec.quidã tamen dicerẽt hic eſſe aliquã au⸗ tẽticã coꝛrigentẽ iſtã legẽ quã autẽticã in libꝛis nr̃is nõ habemꝰ finaliter tñũ ſᷣm cy.hic in.lʒ.fi.in vᷣbis fi.ꝙ hodie heretici cũ ſint infames nõ poſſunt eſſe teſtes fa.no. in.l. j.de ſumma tri.S.et ↄcludit panoꝛ.in.c.iudei.ex. de teſti. et ibi in pꝛima oppoſitione concludit ꝙ vbi reperit᷑ ꝙ iu⸗ dei heretici ſunt teſtes illud eſt de facto ⁊ non de iure.et ita intelligas hic glo.magnã finalis.l.iſtius tituli / ⁊ alia iura idem loquentia. EE Riuilegia. Non veber legis haiuile⸗ e e lLue gijs vti: qui in legem cõ⸗ VQOmittit. hoc dicit.cum auteñ.hic poſita Butri⸗ Mues Heretici debẽt ſilere et ep̃os nõ TLELEB. habere. et dicitur hereticus qui Aetiã in minimo articulo a fide deuiat. hoc dic̃. RE& (LAd euidentiã eſt ſciédum ꝙ quidã ſunt qui male loquũtur de fide:non tamen ꝓpterea ſunt heretici: quia credunt.quidã ſunt qui non credũt articulos fidei. et hi non ꝓpꝛie dicũtur heretici:ſᷣm theologos.quidam ſunt qui non ſolum nõ credunt ſed eoꝝ pꝛauitatem docẽt contra fidem conſtanter /et hi pꝛopꝛie dicuntur heretici. Jacobus Butrigarij. D . Bn cti Nõ debẽt heretici habere loca in LleeU. quibꝰ cõueniãt et ſuas miſſas di⸗ cant / nec letaniss dicere debẽt. hoc dicit. 7 Crimen hereſeos eſt publi E Anich eo B. cum admittũtur oẽs ad Eaaa bet videtur offenſus: et ideo poteſt accuſare. hoc dicit. ¶ Ex tex.in omnium fertur iniuriã. ¶ Hota Hereſis ꝙ ideo delictum eſt publicum: quia eſt tam atrox ꝙ ita crimen an defenditur res publica ꝙ etiaʒ quilibet de populo videt᷑ ſit publi⸗ offenſus ⁊ ideo quilibet põt illud delictum vindicare:vt hic et.l.ſi quis in hoc genꝰ.S.de epil.⁊ cleri. et ideo ego 1 accuſandũ qꝛ in his grauibꝰ criminibꝰ quili⸗ diſputaui q̃ſtioneʒ talẽ.dicit lex ꝙ qui extraxerit gladiũ aĩo occidendi aliũ ꝙ debet decapitari ⁊ eſt crimen publi cum /modo pone ꝙ ſtatutũ de tali crimine imponit penã pecuniariã.nũquid tenetur eſſe publicũ crimen diceres tuꝙ nõ: qꝛ nõ deſcendit ex.l.coꝛnelia.ſed municipali nec inponit᷑ pena coꝛpoꝛalis / ſed pecuniaria. certe ego tenui Zrium.ſ.ꝙ nihilominꝰ ſic publicũ.nã minoꝛatio vel aug⸗ mentatio pene nõ facit crimen eſſe publicũ: vel deſinere. ĩmo atrocitas criminis q̃ oẽs iniuriari videt᷑ vt hic ꝓba tur:lʒ ſit pᷣſumptio ꝙ minoꝛata pena minoꝛet᷑ delictũ.tũ vere nõ deſinit delictũ eſſe atrox per minoꝛationẽ pene/ nã cum pena ſit illa q̃ purget atrocitatẽ delicti qᷓ;dtum pe⸗ na eſt minoꝛ tantũ minus purgat:⁊ ideo remanet magis atrox ⁊ ideo eſt publicũ. In criminibꝰmaieſtat ꝑ hoc Leſe ma⸗ dicũt doctoꝛes ꝙ oẽs pene q̃ imponũtur his qui cõmit⸗ ieſtat cri tunt crimen leſe maieſtatis ĩponuntur hereticis. Pater mis pena na diſceſſerint ⁊ ſic ſi diſcedunt a pꝛauitate paterna de⸗ ⁊ hereſis: bent ſuccedere patri / hodie non:licet diſcedant. ar.l.qͥſ⸗ an ſit eq̃te quis ꝗj.ad.l.iuł.ma.quaſi pꝛeſumatur ſentire de delicto Hcretico paterno:vt dicitur in crimine maieſtatis:et eſt caſus in rũ filij an aut. gaz aros. Jaco. 2 hodie ſuc⸗ LCegdãt ĩ bo = Mriani Hec lex noĩat quaſdam ſpe⸗ nis prᷣnis S cies hereticoꝛũ et mandat ꝙ non habeãt locũ vbi cõueniãt ĩmo publicatur AE NWXꝗOomus illa niſi dñs fuerit ignoꝛãs:qꝛ tunc pu nitur ꝓcuratoꝛ/vł gaſtaldus.leges facte ↄtra hereticos cõfirmãtur.hoc dicit Ja. ¶ Ex tex.viridi obſeruãtia Nota ꝓ vbi lex legem confirmat: videtur exnunc facta lex cõfirmata.ſ¶ Item nota ꝙ lex ſemꝑ eſt viridis et quo⸗ tidie loquitur:⁊ ideo ſi ſtatutũ dicit ꝙ aliquid non poſſit ſtatui in fauoꝛem bãnitoꝛum /poterit ſtatui aliquid in fa- uoꝛem bãniendoꝝ:qꝛ lex videt᷑ omni die de nouo loqui. ſed contra hoc facit quod dixi in.l.j.ff.de condi.ex lege Ar.ꝙ ſi ſtatutum dicit ꝙ qui poꝛtauerit in curru frumen⸗ tũ extra ciuitates.currus ⁊ boues publicẽtur certe ſi do⸗ minꝰ plauſtri et boum fuerit ignoꝛãs nõ publicabũtur:ſʒ ducens aliter punictur.¶ Modo pone ꝙ iudex inquirit de hereſi:⁊ vnus teſtis dicit ꝙ audiuit dicentẽ accuſatũ chꝛiſtum non veniſſe in virginẽ. alter dicit ꝙ audiuit euz dicẽtem chꝛiſtum nõ eſſe verum deum.nunqͥd teſtes ſunt ſingulares:certe ſic indiuiduo.ſed nõ in genere quia cõ⸗ ueniunt oẽs in hereſi in genere:vt hic pꝛobat tex.ibi.⁊ qͥ ad imam vſq; ſcelerum.⁊c̃.⁊ ideo dictum ipſoꝝ bene pꝛo bat quod eſt notandum.et idem pꝛobat tex e.l.quicũq; verſi.idcirco.et hec vera quando de hereſi inquiritur in genere ſecus ſi diceret quis eſſet de ſpecie hereſis euthi. quia ſi de alia hereſi pꝛobaret non eſſet pꝛobata actoꝛis intentio. J atei rontkirur fi oien euti E i m Omnes qui ſequũtur fidem eut α Dicuq;een et non credunt ſtatuta in W quattuoꝛ cõcilijs ſunt heretici: æ omnes penc Riank ſtatute cõtra hereticos dirigũtur in eos.h. d. vſq; ad ·S·idcirco.vel ſic. Omnes heretici cõueniũt in he reſi in genere.et ideo conueniunt in pena.hoc dicit. ¶ Solct queri an vſure ſint ꝓhibite iure noſtro: Et di⸗ cunt quidã ꝙ ſic:quia hic mandãtur ſeruari quattuoꝛ cõ cilia in quibus fuerunt pꝛohibite vſure.ſed certe hic lo⸗ quitur quoad fidẽ:quod patet:quia etiaʒ poſt hanc legẽ permiſſe ſunt vſurevt.l.eos...de vſur. , ¶ Vniuerſi ꝓhibet eos qui ſunt apolinariſte ⁊ ſimiles habere eccleſias ⁊ loca in quibus cõueniant ⁊ vbicumq; habuerint publicãtur.h.d.vſq; adS.nullum. ¶ Nota ꝙ vbicũq; delictum eſt eccłiaſticũ/⁊ bona ſunt publicãda:debẽt applicari eccleſie m glo. ¶ Nullũ pꝛeterea.¶ Heretici ꝓhibẽtur militare ⁊ bñfi⸗ cia militũ habere.et oẽs ſuilibꝛi ſunt comburendi:⁊ pꝛo hibẽtur epᷣos etpꝛeſoiteros habere.h.d 7 uis Pꝛohibet in hereticos aliqd trãẽ 4 1%². ſire inter viuos / vel in vltima vo . lũtate ⁊ locũ in quẽ ↄgregationẽ elat. nd ——— 51 atri heretico ſu PE 4 Sano uimus. Runt filij oꝛtho⸗ Aaaoxi / heretici non ſi nõ habet filios.ſuccedunt R“ KHagnati oꝛthodoxi. et ſicut filius pꝛouidetur in ſucceſſionem poſt moꝛtem patris:ita ⁊ in eius vita: vt ſi percipiant alimẽta ⁊ dotes ⁊ donatiões percipiãt.Vlti⸗ mo pene aduerſus hereticos ſtatute confirmitur b. d. d iiij 4 Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ◻Ois hereticus aſſumit no⸗ . SS Amn ato men ab eo cuius hereſim ſe⸗ Eaæ) quitur ⁊ oẽs libꝛi hereticoꝝ cõburantur: ⁊ diſ⸗ putationes non faciant heretici.h.d. Butrig. VAT/6 α 1οιονω Ex eodé delicto nõ dʒ qͥs co⸗ GB riales. ſequi penã ⁊ pᷣmiũ.h.d.vel dic Heretici pꝛiuant᷑ honoꝛibꝰ nõ oneribus.h.d. = R ed entes Ad euidentiã eſt ſciendũ 4 ꝙ quidam ſunt male cre⸗ dẽtes:⁊ tamen nõ ſunt heretici:qꝛ ſunt parati hbene credere. quidam ſunt heretici: vt qui ar⸗ guũt cõtra fidem. quidã ſunt receptatoꝛes eoꝝ.quidam ſunt fautoꝛes eoꝝ:vt aduocati.quidã ſunt male loquen⸗ tes /licet nõ male credãt. Et attẽde hic ꝙ renaſcẽtes ĩfra annũ recipiũtur:non tñ ſine aliqua pena pecunaria/ vel alia poſt annũ acrius puniũtur.Et attende ꝙ agere non poſſunt ſed conueniri. . Fad WVY. Hec aut᷑. cõfirmat legem co⸗ BDem elſt. dicis et addit de quibuſdam bereticis et ꝙ ſi ſunt quidꝗ xpᷣiani quidam he⸗ retici ꝙ poꝛtio hereticoꝝaccreſcit xhianis. Sʒ ſi reuertant᷑ ad fidem heretici recuperat partem ſus ſine fructibus pᷣteriti tẽpoꝛis deficiétibꝰ ſilijs oꝛtodoxis ſuc cedunt agnati ⁊ cognati fideles/ his dencientibus capit ecckia:que ſi fuerit negliges in petẽdo bona infra annũ. fiſcus bona pꝛedicta occupat.hoc dicit. . SSrrreene lhec aut᷑.in pꝛima parte loqui Azaro 8. tur de hereticis qui cõtra fidẽ arguũt / in ſcðᷣa de ſuſpectis de fide qui mala verba dixerunt. Secunda pars incipit ibi: 4 Contra chꝛiſtianuʒ hereti⸗ 4 ontaͤm. cus nõ admittitur ad teſti⸗ moniũ iudiciale in teſtamẽtis ⁊ alijs. ſic inter Rſe poſſunt eẽ teſtes:qꝛ nil iudeꝰ iudeo.Except nec ctiã inter ſe poſſunt eſſe teſtes. Ex tex. ſiue altera Junge hic vſiculum. alijs vero. quod eſt·. · ¶ Op.· ꝙꝙ vnus reus nõ accuſet alium reñ et per ↄſequẽs vnus hercticus contra alium non teſtificetur: vt.l.is qui reus.ff. de publi iudi. So. ibi erat dubiũ de crimine. hic certum ꝙ ambo erant criminoſi. ¶ Vodo quero qᷣd ſit teſtimoniũ iudiciale? Et dic vt glo.puto tñ ꝙ ſi e iudi⸗ cium ſint teſtes ⁊ poſtea reducaãtur ad iudiciũ vt ꝓbent: puto adhuc habere locum hanc legem.ſ.vt repellantur. ¶ Itẽ op. ꝙ heretici nõ admittãtur ad teſtimoniũ: qꝛ ſũt inſames vt. 5. de fide catho.l.j. So.vt ibi. ¶ Modo q̃ro an oꝛthodoxus poſſit huic pᷣullegio renũciare: et dic vt glo. ¶ Itẽ quero / an cõtra hereticum poſſit oꝛthodoxus eſſe teſtis. Et dic vt glo. ””M — . Fideicõmiſſum vel legatum Juin am nõ põt ↄſequi hereticus etiã Fex militis teſtamẽto.h. d. Butriga. Neſanctum baptiſma reiteretur. Rubꝛica. aſans vel alium punitur pena huius le⸗ N. gis. hoc dicit. Aut ergo quis ſcienter OVrebaptiſat nõ videtur errare ĩ fide:qꝛ ANEE&NISſcit ꝙ male facit. ideo punitur a iudi „ NIRA1E ce ſeckari aliter q; hic dicat᷑: aut errat in iure ? punitur pena huiꝰ legis.⁊ co⸗ gnoſcet inquiſitoꝛ hereticoꝝ ſi errat in facto / vt qꝛ crede bat nunq; eſſe baptiſatum non punitur. ſerabaht õz ena capitis ĩminet ſe rebapti J quis. be erist ne dieif Ja. Buk. S Sꝶ5 νCꝛohibetr ſub pena capitis: è Add ltio Wecnun i rebaptiſet᷑ aliquis ub ↄditione ſi baptiſatꝰnõ es.ego te baptiſo In noĩe pa tris ⁊ filij ⁊ ſpũs ſancti:et ita quotidie fit ꝑ obſtetrices q̃ cũ dubitãt baptiſant puerũ /et deĩde pᷣſbiter in eccłia ſub ↄditiõe rebaptiſat.de quo habet᷑ in.c.de ꝗͥbꝰ.⁊ ibi panoꝛ. in.j.not.cx.de bap.⁊ eiꝰ effectu.⁊ in.c.ſolẽnitates.de ↄſe. diſt.j. Sed q̃ro vtrũ aliqs poſſit ſeipſum baptiſare.dic ꝙ nõ.in.c.debitũ.⁊ ibi panoꝛ.ex de bapt.Sed q̃ro q̃ reqran tur ad ſubſtantiã baptiſmi:dic ꝙ duo vᷣba ad hoc inſtitu ta. Itẽ elemẽtum aq̃ naturalis de qͥ in.c.j.⁊ pe.ex.eoð.ti. Sed q̃ro vtrũ aliqs poſſi ĩ aq̃ roſata baptiſari⸗ Dic ꝙ Baptiſa⸗ non.etiã inſtãte neceſſitate:qꝛ chꝛiſtus fuit baptiʒatus ĩ ri an poſ⸗ aqua ioꝛdanis:⁊ ſic ĩ vero elemẽto:⁊ ideo nõ ſufficit aliꝰ ſit qͥs ĩ aq̃ li quoꝛ.nã xpᷣs ſanctificauit nobis aquã in baptiſmo ſuo roſata. c.nũqᷓ;.de ↄſe.diſt.iiij.¶ Sed q̃ro qͥ iure fuit introductꝰ baptiſmus.dico de iure diuino tex.in.c.nulla pᷣter baptiſ mũ.de conſec.diſt. iiij.⁊ dicas ꝙ illud qð hodie confert baptiſmus cõferebat circũciſio.vt eſt tex.in.c.quod apð ⁊.c.ſequeñ.de conſecr.diſt.iiij.vide ibi glo.multa de iſta circunciſione q̃ fiebant olim per ſctm̃ Thomã.iiij.ſentẽ. diſt. j.diceñ.⁊ quõ ⁊ quando fuit inſtitutũ ſacramentum. ponit glo.in.c.ex quo.de ↄſec.diſt.iiij.de q̃ vide late tho. in.iiij.ſen.diſt.j.q.ðij.arti.j.ij.iij.⁊.iuij.⁊ ibi multa ponit de hoc ſacramẽto.¶ Sed quero quid ſit baptiſmus/⁊ vñ di catur.vide.bo.gloſ in.c.j.de ↄſe.diſt.iiij.per canoniſtas. in rubꝛi.ex de baptiſmo ⁊ eius effectu.⁊ ibi Panoꝛ. A GB T ¶Ex tex.minoꝛi aut nulli.lar.ꝙ pe nãꝗ a lege ſtatutã ↄtra hereticos inq⸗ SS tor murore ve alterare non poſſit:veꝝ ipſi fa Na Eciũt ⁊ alterant ſicut volũt per ·S. pena grauioꝛ. hanc intelligunt qñ ſine cauſa vellẽt facere. QO Beapoſtatis. Kubzi. & Apoſtati bona publicantur. JI quis poſtati bona publicantur.hoc — dicit Jaco. But. F J uis Apoſtatatꝰ crimẽ poteſt accuſa q ri poſt moꝛtem vſq; ad quinquẽ nium ⁊? damnatur memoꝛia hoc dicit Butri⸗ „* garius. Ad ditio Apoſtate enim dicũtur impꝛopꝛie qui ſt dẽ relinquũt ⁊ qͥ dicãt᷑ apoſtatevel non per Bal.in.l.iubemꝰ.S.ſeruos.S.de epi.⁊ cleri.⁊ dicas ꝙ; ſicutibona pꝛopter crimen leſe maieſtatis confiſcantur ita bona heretici adeo ꝙ ꝑ moꝛtẽ de hereſi q̃rit᷑ gl.ſingu⸗ laris.in.l.manicheos.inverbo ſubire.S.de heret.⁊ notes ꝙ. ll.? canones diceñ.ꝙ de crimine hereſis poteſt cogno ſci etiã poſt moꝛtẽ debent intelligi:-quinqueniũ quod te ne menti pꝛopter inquiſitoꝛes inquirentes moꝛtem ⁊ pu blicantes bona pᷣm Bar.poſt Richar.de malumbꝛa hic. NEE ¶ Ex tex. viſuʒ E Iqui lanctam αοαα0 α 7 hec.l. inducitur in argumentũ ad qõnẽ.Statu sEE& to cauet̃ ꝙ hẽs mr̃imoniũ cũ gibellina ſit ex emptus a ꝓtectiõe cõis/nec reddit᷑ ei ius ĩ cã ciuilivł cri minali. ¶ Modo qͥdã accuſat᷑ ꝙ pxit matrimoniũ cũ gi bellina nũqͥd poterit ſe ꝓꝑꝓcuratoꝛẽ defendere:⁊ videtur ꝙ non:qꝛ certũ eſt ꝙ vbipena depoꝛtationis venit ex cri mine ĩponẽda in illo crimine nõ admittitur ꝓcuratoꝛ.vt l.ſeruũ · S. publice.ff.de ꝓcura.ſed pena ſtatuti eſt maioꝛ qᷓ; pena depoꝛtatiõis vt pꝛobat iſte tex.ergo in ea non ad mittitur ꝓcuratoꝛ.Sed ↄꝛiũ eſt verũ qꝛ qdam pene ſunt afflictiue vt eſt depoꝛtatio ⁊ iſta nõ cadit in abſentẽ:⁊ iõ nõ admittitur ꝓcuratoꝛ:quedã ſũt pᷣuatiue vt eſt iſta ſta tuti:⁊ illa bñ cadit in abſentẽ ⁊ ideo poteſt ꝓcura.inter⸗ uenire. vt dic . S· publice. C rimen apoſtate eſt 2 B oſtatarum. crimen publicũ ⁊ ad mittuntur omnes ad accuſandum ⁊ interdi⸗ e &α cuntur alienationes apoſtatis poſt moꝛtem poſſunt accuſari:⁊ eius bona applicãtur pꝛoximioꝛibus ſidelibus hoc dicit. P m Qui a fide retrahit ſeruum vel libe⸗ N rum inuitum punitur capite.h.d. A¶ Ex tex. ſuaſione plectẽda. ¶ MNota ꝙ que Wfiunt per ſuaſionem videntur fieri per violen⸗ tiam:⁊ ideo dicit tex.in.l.raptoꝛes.j.de rap.vir.ſiue volẽ tibus ſiue nolentibus mulieribus quia ſuaſione vincun⸗ tur. Butrigarius. Ot nemini liceat ſignum ſal uatoꝛis ſculpere. Kubꝛica. m ſit Signum pꝛecioſe crucis non Wilt IE debet ſculpirivel pingi in loco ybi poſſit pedibus conculcari hoc dicit Jaco. Butrigarij. ((¶ De iundeis et celico = , . Qñ collegiuʒ eſt impꝛoba⸗ D D 0d tuʒ licet non poſſit legari ei Vdpoteſt legari ſingulis de collegio.hoc dicit Jacob. Butriga. iti m Celicole ſũt qui ado Ad dD iti 0 rant creaturam ſolez lis Mubꝛica. WWA è2 lunam Collegiuʒ iudeoꝛuʒ eſt repꝛo PrELbatum: ſed non repꝛobatur quilibet iu deus de per ſe adeo ꝙ licet collegio iudcoꝛum non poſſit relinqui tamen quilibet iudeus poteſt de per ſe capere ſᷣʒ cy.S. de ſacroſan.eccle.⁊ bar.hic vide bar in.l.cum ſena⸗ tus.de reb. dubijs.ff. Sð d eis Runk iudeꝰ qͥ ↄpellit xpᷣianuʒ * A E xpᷣi dimittere.h.d. Jaco. 8 4 Add itio Hec ẽ bona lex ᷣm bar.iudei REaAd habent ea que ſunt ciuiuʒ ro⸗ manoꝝ:⁊ coꝛam chꝛiſtianis iudicibus debent litigare ni ſi in cauſis que pꝛincipaliter ſpectant ad ſi uperſtitionem ⁊ fidem eoꝛuʒ:quia tunc ipſimet cognoſcunt. l. iudeis.S. eodem⁊ in.l.pꝛoxima:.j.ſᷣm bar. TOſſio Que ſunt ad penam non redundant ad pꝛemium.hoc dicit Ja. — LDE uts BGuelfa non debet cum ghilbellino 4 contrahere.hoc dicit Ja. . DE mo Judei ſᷣm iura noſtra debent nuptias contrahere .hoc dicit Ja. — dei Judei cauſas ſuas ſᷣm iura noſtra EE. debent agitare ⁊ ſi compꝛomiſerit Ain arbitrum tenet eius ſententia/ executioni emãadabitur: quod intelligo ſᷣm legẽ cum antea õ R☚ . de arbitris. n re ſua qlibet dʒ eẽ moderatoꝛ Emo. urbasb ſunt kear (ES. E; hꝛiſtiani non poſſunt ſtatu NX Ad d iti 0. ere pꝛecium rebus iudeoꝛum ſed ipſimet iudei inter ſe tex.eſt hic pꝛout habetis in litte ra.ſecus tamen ſi populus faceret legem generalem: qꝛ tunc poſſet ſtatui: vt omnes res certo pꝛecio venderent᷑ vt in.l.j.S.cura carnis de offi.pꝛefec.vꝛb.ff.⁊ in.l.de anno na.de exoꝛd.crimi.bar.ibi. TOde 9 Qui facit illicita perdit ꝑmiſſa.hoc 0 dicit Burigarlug. i ¶ . ui a fide deuiat dicitur Eli (Oo larum ei Fnari on, . 4 P NJugdeiĩ die ſabbati ad iu Je ſabbati. icium non vocantur nec alios vocant cum hoc in honoꝛem feſtiuitatis “ uunon ipſoꝛum fuerit introductum. hoc dicit. et ꝑ De Judeis et celi. De Legibꝰet cõſtitu. Fo.XXIX. ¶ Edict nõ dicit de edict pᷣtoꝝ:ſʒ de legibus edictali⸗ bus vt quando pꝛinceps dicit hac edictali:⁊ ex hoc colli gitur ꝙ eſt lex gñalis:vt· .e.l.fl. Ja.butrig. ter Si dubitat qͥd pᷣualere de beat eqᷣtas ſiue rigoꝛ recur xARrẽdũ ẽ ad pncipẽ h. d. ¶C Ad euidẽtiã 9: Qbuiꝰ. lI. q̃ttuoꝛ ſũt ꝑ oꝛdinẽ pᷣmittẽda. S Apꝛio qð ẽ iuenire ius ſcriptũ ⁊ eqtatẽ Aſcriptã ⁊ hoc hẽt᷑ ĩ.l.ſi qͥs ſᷣuo.j·de fur Avtis: na rigoꝛ ibi ſuadet:vt non puniat᷑ % ◻ ◻ſuadens cum ibi contra voluntatẽ dñi nõ fuit/ſed equitas ſuadet eum puniri:quia derelinque⸗ re voluit fecit qð potuit/⁊ pꝛeualet equitas.idẽ eſt in.l.ſi pecuniam.ff.ſi cer.pe.aliquando eſt inuenire vtrũq; non ſcriptum:vt eſt in monacho qui non poteſt ſuccedere in feudo:ſed de regulari canonico nil inuenitur ſed rigoꝛ iu ris non ſcriptus ſuadet eum ſuccedere quia filius eſt eqͥᷣ⸗ tas non ſcripta ſuadet eum non admitti pꝛopter diuinuʒ officium cui debet inſiſtere ⁊ ſic neutrum eſt ſcriptum: et pꝛeualet equitas.Sed aliquando reperitur rigoꝛ ſcriptꝰ ⁊ equitas nõ ſcripta ⁊ pꝛeualet rigoꝛ:vt.l.ĩter cauſas om nia.ff.man.nam ibi rigoꝛ ſcriptus ſuadet pꝛocur. non re⸗ petere damna. Sʒ equitas non ſcripta ſuadet ꝙ repetat. Aliquando ſᷣm dominuʒ mar.reperitur equitas ſcripta⁊ non rigoꝛ:vt eſt in exceptionibus a regula in quibus eſt equitas ſcripta non rigoꝛ:lʒ rigoꝛ ſcriptus ſit in regula non tamen eſt ſcriptus in exceptione ⁊ pꝛeualet equitas. Itẽ eſt ſciendum ꝙ aliquando equitas nõ repugnat ri- goꝛi:vt in macedoniano qð ex equitate extenditur adne poteʒ ⁊ ad alias res qᷓ; pecuniam:vt l.ſed iul:S. mutui.ff. ad mace.⁊ tunc ⁊ rigoꝛ ⁊ equitas ſeruatur Aliqñ ſibijnui cem repugnant rigoꝛ ⁊ equitas:⁊ tunc aliquãdo equitas pᷣfertur aliquando nonvt.S.dixi in· S.et equitatẽ.¶ Itẽ ẽ conſiderare iuſticiã in terminis nõdũ traditam ad obſer uantiã. Item ẽ conſiderare iuſticiam ⁊ equitateʒ reda ctam ad pꝛecepta:vt eſt videre exemplum in inſtinctu na ture ad liberos alendos qui erant in ſuis terminis olim hodie eſt ad pꝛecepta redactuʒ:vt.l.ſi quis a liberis.ff.de liberis agno.ſic ⁊ equitas naturalis qð ſuggerit:vt bñ fa cienti bene faciamus:que olim erat in ſuis terminis? nõ redacta ad pꝛecepta:vt.l.ſi non ſoꝛtem·S.libertꝰ.ff.de cõ⸗ 1 dic.inde.⁊.l.iiij.j de obſequijs patro.pꝛeſtan. Itẽ ẽ ſciẽ dum ꝙꝙ hec lex variatur duobus modis:⁊ ſᷣʒʒ quãlibet va riationem habet diuerſas lecturas. Unavariatio ẽ circa expoſitionem tex.vt verbum interpoſitã exponat᷑.i.inter ponendaʒ.Alij intelligunt pꝛopꝛie ⁊ hoc timoꝛe littere q̃ ſibi videtur contradicere:quia ſi eſt iam interpoſita ĩter⸗ pꝛetatio/ad quid debet adiri pꝛinceps. Item qꝛ ᷣm qð dixi cum reperiat᷑ quandoq; ius ſcriptum ⁊ quandoq; eqͥ tas:qñq; vtrũq; ⁊ qᷣd iuris ſit tunc ⁊ qð debeat pꝛeualere iam eſt ſtatutum q̃re ergo debeat adiri pꝛinceps:⁊ huius timoꝛe variatur hec littera. Item variat᷑ hec lex quia qͥ hoc ceſſat contrarium. Offẽdere e udeos vel res eoꝛum nullus de dam intelligunt in vtroq; ſcripto: quidã in vtroq; nõ ſcri aliuz ppa 4 llus Sr pꝛopꝛia auctoꝛitate offendere pto vt in gl. Legitur ergo hec lex duobus modis in neu⸗ auctoꝛita . troſcripto.ſed ſᷣm vna mverbũ interpoſitam exponit᷑i.ĩ⸗ terponendam.ſᷣm aliam ſumit᷑ pꝛopꝛie ⁊ expones ĩterpo ſità.ſ. in terminis iuſticie:ſed eruendã ⁊ tradendã ad ob ita Aj Enec ipſi alios.hoc dicit butrig. ¶ Hec lex eſt in re nulli p⸗ largumentum elicet gibellini vel maltrauerſi 4 .2,— „ = 1 . 3 eſ mittitur. qui ſunt rebelles communis bonoñ habitãt bonoñ nõ tũ debet aliquis eos pꝛopꝛia auctoꝛitate offendere niſi ſint banniti:licet a cõi poſſint conſignari vel bãniri. Ad d iti 0 Iſta eſt bona lex ⁊ vide glo.in verbo: ſʒ . U. nunꝙᷓ; æ dicas ꝙ iura dicentia ꝙ nullus poteſt ius ſibi dicere non habẽt locũ qñ auctoꝛitate ſupe rioꝛis non poteſt eſſe conſultum:per hanc legẽ dicit᷑ ꝙ re pꝛeſalie ſunt permiſſe eo caſu quo quis non reperit iuſti⸗ ciam in ciuitate contra quem repꝛeſalie conſequuntur de quo vide per bar.in tractatu repꝛeſaliarum:dic tamen ꝙ repꝛeſalie ſunt contra ius diuinuʒ ⁊ naturale:vt in.c.j.de iniur.lib.vj.⁊ ibi videas plene per philip.fran.poſt alios cano.⁊ in hac materia iudeoꝛum ꝙ iudei qᷓ;tũcũq; periti non poſſunt reſtitui ad collegium pꝛetoꝛum nec doctoꝛa⸗ rari cum doctoꝛatus ſit dignitas:vt diximꝰ plene ĩ pꝛoe. S.⁊ ita ↄſuluit(cũ quidã iudeus vellet doctoꝛari)bar.hic ĩ fine ꝑ Jaſ.ĩ rubꝛica.ff. de iuſticia ⁊ iure.⁊ ibivide plene. ¶ Delegibus t cõſtitutionib?ꝰ pꝛincipum et edictiss ſeruantiam ⁊ tendũt hec ad eundẽ effectũ ambo. Tertio modo legitur in vtroq; ſcripto:vt eſt in.l.ſi pecuniã. ff. ſi cer.pe.⁊ exponit interpoſitam pꝛopꝛie ⁊ termiĩos iuſticie ⁊ qᷓ;tuʒ ad pꝛecepta /⁊ tunc non dicitur ꝙ adeũdus ſit pᷣn ceps:ſed ꝙ interpꝛetatio facta per ipſum iam debet ab oĩ bus obſeruari ⁊ tunc fit virgula inter dictionẽ ſolis ⁊ v⸗ bum opoꝛtet. ¶ Dp.· ꝙ non adeatur ſuper iaʒ interpoſita:ſed ſuper no ua dubitatione: vt· .eodẽ.cũ de nouo.So. expoſitio tex. tollit contrarium quia poteſt eſſe interpoſita in terminis iuſticie ⁊ non tradita in pꝛeceptis.¶ Itẽ op.ꝙ equitas p⸗ feratur:vt.l.placuit.j..de iudi.So.altero de duobus mo⸗ dis.ſ.vel ꝙ ibi loquit᷑ in vtroq; ſcripto hic in neutro ſcri⸗ pto:vel illa ↄcoꝛdat.⁊ qð dicit hec lex ꝙ adeundus ẽ pun ceps.i.ẽ aditus.Sed quidam dicunt ꝙ illa lex placuit lo quitur in vtroq; non ſcripto:qꝛ dicit de ratiõe legis ⁊ ſic de non ſcripto:⁊ tñ dicit ibi eẽ deciſũ ꝙ equitas pꝛeferat Sʒ reſpondeo ꝙ illud ſtatutũ ẽ ĩ terminis iuſticie.nõ aũt ad pꝛecepta: vel etiam eſt redactum ad pꝛecepta in il⸗ lo caſu ⁊ non in ſimili. Item op. ꝙ ſi hic neutrum eſt ſcri Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ptum debet equitas pᷣualere per dictã.l. placuit. pꝛout lo⸗ quitur de ratione.l.⁊ ſic de no ſcripto.¶ Pꝛeterea pꝛoba tur ſic:ſi vbi vtrumq; ẽ ſcriptuʒ pꝛefertur equitas:ergo a pari vbi neutrum eſt ſcriptum. Sʒ reſpondeo ꝙ hoc.l.nõ pꝛobatur. Sʒ rationes pꝛedicte ꝓcedunt ſᷣm quãdam eq tatẽ exñtẽ ĩ ſuis tminis ⁊ nõdũ redacta:ſʒ reducẽda ad pꝛincipẽ ⁊ ad pꝛecepta.¶ Item op.ꝙ debeat inſpici con⸗ ſuetudo:vt.ff.c.ſi de interpꝛetatione.So.hic nulla cõſue⸗ tudo erat de hoc.cõclude ergo ſic.ſi queris an debeat pᷣn ceps adiri dic ꝙ aut eſt equitas in terminis iuſticie ⁊ tũc aditur pꝛinceps:vt hic:aut eſt redacta in pꝛeceptis ⁊ adi tur ſuper alio negocio non ſuper iam deciſo:vt ·e.cũ de nouo. Item aut eſt declaratio per conſuetudinem ⁊ non adit᷑ pꝛinceps: vt.l.ſi de interpꝛetatione.ff. e. aut non eſt declaratuz ⁊ tunc aditur:ſi queris qð ſit pꝛeferẽ dum tũc dic ꝙ aut vtrumq; ẽ ſeriptum vel vtrumq; non ſcriptum vel equitas ſcripta tm̃ ⁊ pꝛefertur equitas/aut rigoꝛ tin ſcriptus / ⁊ pꝛefertur rigoꝛ.¶ Item op.ꝙ quãdo.vtrumq; eſt ſcriptum pꝛeferatur rigoꝛ:nam ſcriptum eſt neminem locupletari cũ aliena ⁊c.vt.l.nã hoc.ff.de cõdi.inde.⁊ ri goꝛ ſcriptus in vſucapiõe ẽ ⁊ ſeruatur rigoꝛ:vt de vſuca pione.per totum. Solu. rigoꝛ ibi eſt ſcriptus in ſpecie et equitas in gñe.¶ Item ꝙ neutruʒ pꝛeualeat:ſed vtrumq; ſeruetur equaliter:vt.l penult.ad mace. So.ibi non inui cè repugnant hic ſic. Collige ergo ſic ꝙ aut equitas ⁊ ri⸗ goꝛ non ſibi contradicunt:ied hñt ſe ſʒʒ plus ⁊ minꝰ ⁊ ſer uatur vtrũq;: vt.l pater.ad macedo.aut ſibijnuicẽ repu⸗ gnauit:⁊ tunc aut neutrum eſt ſcriptum ⁊ pꝛefertur ratio quia ſi pꝛefertur quando vtrũq; eſt ſcriptum:ergo a pari quando neutrum eſt ſcriptum. ⁊ videt᷑ caſus in.l.placu⸗ it:pꝛout de ratione.l loquit᷑:aut vtrũq; eſt ſcriptum ⁊ tũc aut equitas ẽ ſcripta in ſpecie ⁊ rigoꝛ in gne:vel vtrumq; in ſpecie ⁊ ſeruo equitatem:vt.l.ſi pecuniam.ffſi cer.pe.⁊ l.ſi qs uo.j de furt:aut eqͥtas ẽ ſcripta ĩ gñe⁊ rigoꝛ ĩ ſpẽ ⁊ ſeruat᷑ rigoꝛ: vt.l.nam hec natura.ff.de condi.indebi.⁊ inſti. de vſuc.in pꝛin.ſimul iunctis:aut vnum eſt ſcriptum aliud non.⁊ tunc ſcriptum pꝛefertur:vt.l.inter.S.non om nia.ff.manda.⁊.ff.qui et a qui.l.pꝛoſpexit.cum ſi. Vlti⸗ mo oppo.de.l.non ambigitur.ff. eo.cum ſi. So.vt glo. Ad d itio Equuas ſcripta pꝛefertur rigoꝛi ſcripto . vel non ſcripto:vt hic plene ĩ.l.placuit·.j. de iud.adeo ꝙ iudices equitatem ſcriptaʒ pꝛeferre debẽt rigoꝛi ſcripto vel non ſcripto:intantum ꝙ iudex ſemꝑ de bet ſeruare equitatem in his que ſuo arbitrio committun tur tex in aut᷑ iuſiurãdũ qð pꝛeſtatur ab his· S· equũ. col⸗ la.ij.ſᷣm bar.hic verſi.ad iſtam lecturam oppono ⁊c. In his tamen que a lege ſũt deciſa debet iudex.l.deciſioneʒ ſeruare ita dicit inuoc.in.c.j.er.de conſtitu.⁊ ita eſt intel ligenda materia iſta pᷣm bar.hic in.ij.coł.hic vide cy.⁊ a⸗ lios plene hic. peratoꝛ in pꝛiuilegium non debent trahi ad ſi⸗ RPAA rmilia ⁊? ex multis cognoſcitur lex gñalis:ſed in terlocutoꝛia non facit legeʒ gñalem ſed diffinitiua ſic. hoc dicit cum ſe.⁊.l.fl,··e. ¶ Op ꝙ quando aliquid decidat ĩ palatio ꝙ faciat ius — commune:vt·.e.l.fl. So.hic in pꝛiuilegium reſcripſit ibi non.i¶ Item op.de.l.fi.circa finem.S.de no.cod.cõ.So. α Geex relationibus. atr vt glo.¶ Item op. de. l. fl. in fl . .. que ſit longa conſue.So. vt glo. ¶ Item op. de decretalibus ⁊ dic vt gloſ. Collige ergo ꝙ ſiimperatoꝛ cognoſcit in palatio ⁊ decidit in pꝛi⸗ nilegiũ⁊ nõ facit ius cõe:aut decidit nõ ĩ pᷣuilegiũ ⁊ tunc aut eſt diffinitiua ſnĩa ⁊ facit ius cõe:aut ĩterlocutoꝛia:et non. Itẽ qñ reſcribit ĩ pᷣuilegiũ aut illð ẽ poſtea redactũ ĩ coꝛpe iuris ⁊ ẽ effectũ ius cõmune:aut nõ eſt redactuʒ ĩ coꝛpoꝛe iuris ⁊ non facit ius cõe:nec debet ad alium poꝛ rigi niſi quando ad poſtulationeʒ fuerit conceſſum: quia tunc aduerſarius debet vti eo: vt. d.l.j.ff. ꝙ quiſq; iuris NRelatio ¶¶ Item op. ꝙ relatio ſit permiſſ⸗ a:vt·j.de relatio.l.j. Sol. ad pᷣncipẽ aliquando reſcribit:quia timet ⁊ tunc non debet referre: an ſit per⸗ vt in aut᷑.vt iudi.expec.ſa.conſti.aut reſcribit quia dubi⸗ tat de facto:⁊ tunc non debet referre:vt.l eum quẽ teme⸗ miſſa. re.ff.de iudi.⁊.l.diuus.de offi.pᷣſi.aut dubitat ſuper iure⁊ dicunt vltramontani ꝙ aut reſcribit in caſu dubitabiliet poteſt:vt in contrario:aut in caſu indubitabili et non po teſt vt hic: ꝙ nil eſt quia ſemper poteſt eſſe dubium a⸗ pud iudicem. ⁊ ideo dic ꝙ poteſt ſemper reſcribere ſi du bitat ſuper iure ſpeciale eſt hic in reſcripto.ꝗ Iteʒz op.ꝙ alia pena imponatur.vt.l.ſi eccleſie.ẽ.de epi.⁊ (leri. So. vt glo. ¶ In glo. que incipit relatio.ibi conſuetudo.hec vera. ¶ In glo. que incipit immo.ibivel ibi:ambe ſut ve re ſed iunge ſimul:⁊ dic ꝙ ibi vtroq; pꝛeſente cognitiona liter diffinitiue pꝛonunciauit non in pꝛiuilegium. C In glo. que incipu non ergo.ibi in iuris coꝛpoꝛe hic non licz ergo pꝛius eſſent ſpecialia redacta tamen ad coꝛpus iu⸗ ris ſunt generales. Add ltio An relatio ſit permiſſa indiſtincte a pꝛĩ⸗ . IU. cipe Nic vt hic per Butrig. hic Cy.in vj.oppoſitione.⁊ dũ dicitur hic ꝙ ad pꝛincipem recurrit᷑ ſuper legibus ab eo conditis.dic per no. per Joh. andr. ⁊ alios canoniſt.in.c.cũveniſſent.de iud.⁊ quod habetur in.c.cũ tẽpoꝛe.de arbitris.⁊ ad has legatꝰ de latere po⸗ teſt reſcriptũ pape interpꝛetari.in.c.j.circa mediũ.de po ſtul.Antho.de butr.in.c.nouit.⁊ in dic.c.cũ veniſſent.de iud.⁊ ſic ea que tangunt beneficiũ pꝛincipis veniunt per ipſum ĩterpꝛetanda ꝙ fa.ad ea que pꝛoximo allegauimꝰ ⁊ ad ea que vult Bar.hic.in.ij.oppoſitione. Lo. E es Hec lex tradit quinq; modos ex 5 g quibus cognoſcitur lex gñalis. 182 qꝙ vbi ĩperatoꝛ iudicat ꝙ ſit gencralis K:R Vt. .co. l. fl. So. ibi in diffinitiua. hic ĩ iterlocu toꝛia.¶ Item op.ꝙ etiam in interlocutoꝛia faciat ius. vt l.metum ·S.ſed quod pꝛetoꝛ. Sol.vt gloſ.hic. Item op. de. l. fl. de conſti. pecu.cum ſimilibus.So.vt glo. Jacob. Add it Quinq; ſunt ſigna quibus leges vt ge⸗ ltio. nerales obſeruantur. Sextũ ſignum eſt ſi ſituentur in coꝛpoꝛe iuris inter alias generales leges ſᷣm Bal.per iſtum tex.dicuntur iſtis ſex modis leges ge nerales.vt hic in tex.ſᷣm e⸗ Ring otentius eſt ius in cã q; in cau⸗ ☚ NR Igna. ore ille effectus nobilioꝛ erit cu E'y ius cauſa erit nobilioꝛ.h. d. Vel dic ꝙ pꝛiceps R¾1ſe voluntarie ſubijcit legibus: qꝛ hoc dignum eſt ¶ Queritur an imperatoꝛ ſit ſubiectus legibus. ipſe reſpondet ꝙ non:ſed tamen pꝛofitetur ſe velle eſſe dupli ci ratione.pꝛima eſt:quia imperium eſt cauſatum a lege: aut cauſa eſt potentioꝛ ſuo cauſato:ergo lex imperio.Se cunda ratio eſt:quia ille effectus eſt potentioꝛ cuius cau⸗ ſa eſt potẽtioꝛ ⁊ nobilioꝛ:ſjʒ lex eſt a deo:ĩperiũ a foꝛtuna cum ergo potẽtioꝛ ſit cauſa legis q; imperij:ergo lex po⸗ tentioꝛ eſt:⁊ hoc indicamus ſucceſſoꝛibus noſtris non ꝙ eis neceſſitatem imponamus qꝛ non poſſumus:qꝛ par in parem non habet imperium.h.d. Jacob. Ad d lti 0 Queritur vtruʒ imperatoꝛ obligetur ex contractibus iuris gentium pactis⁊ cõ uentionibus.dic ꝙ ſic ſᷣm docto.in · S.ſed naturalia.inſti. de iur. natu.gen.⁊ ciuili. pᷣm Bar.poſt Cy.hic.⁊ fer᷑ Ari ſto.admonuiſſe alexandrumvt conuenta obſeruaret:alłs malus finis ſequeretur ſibi/adeo ꝙ deus obligatur ex ſu is pꝛomiſſionibus ⁊ conuentionibus ſᷣm Cy. hic Bal. ⁊ Jaſo.in.l.j.ff.de pact.⁊ intantũ ꝙ papa poteſt per ſuam conuentionẽ in his que ſunt iuris diuini ⁊ naturalis alte ri ſubmittere fa glo.ſingulariter notan.ſᷣm Panoꝛ. ibi in c.ſane.ij.in verbo terminandã.ex de offic.⁊ po.iud.dele. aduertant conſiliarij regis ſeu alterius domi.ne ↄſulant aliquid mali regi alłs dicti conſiliarij tenẽtur ad damna ,inde ex malo conſilio inſecuta ꝑ panoꝛ.in.c.ſicut dignũ. et᷑ de homicidio.fi.col.verſic.caueant. Qui facit cõtra legẽ Gn dub lum vel in frauð.l Par ſe⸗ cantur quãtuʒ ad penas legales. Diuide ĩ par 2R. ltes q̃ttuoꝛ: qꝛ ĩ ᷣma ponit᷑ dictũvſq; ibi nec pe nas.ibi effectꝰ dictivſq; ibi.nullũ.ibi declaratio effectus vſq; ibi ꝙ ad oẽs. ibi extẽſio pᷣmiſſoꝝ cũ pẽa ⁊ ðᷣclaratõe vſq; ĩ finẽ. ¶ Ad euidẽtiã pᷣmitte qͥt modis fiat fraus le gi. vt gl.dicit remittendo.potes etiã addere ꝙ quando⸗ Gqg..l6çit fraus legi de loco ad locũ.vt ſi emptoꝛ pꝛoſtitueret ancillã aut ponit eã in caupona ⁊ ſic in alio loco.vt.l.pe nul.·j.ſi man.ita fue.ali ne pꝛoſti.¶ Item de tempoꝛe ad tempꝰ.vt.l.iij ·S nd.Fde minoꝛ. Item alio modo de loco ad locum. vt.l. mercatoꝛes.ſ. de cõmerci.⁊ merca. Item fit de ſacramento ad ſacramentuʒ. nam cũ pater hic non debeat facere iurare liberte ne nubat facit eã iu⸗ rare ꝙ nubat ſibi prono / ⁊ poſtea nõ vult eã ĩvxoꝛẽ acci⸗ pere / ⁊ ipſa non poteſt alij nubare ꝓpter ſacramentum De Legibus et cõſtitutionibus. certe patronus incidit in legem eliaſcentiã:vt.l.adigere. ⁊:l.qui cõtra legum. de iure patro. Ponce ergo ꝙ volebã donare vxoꝛi ⁊ vendi quid iuris.Rñdeo:aut volebs do nare ⁊ finxi venditionem:⁊ tunc non habet locũ hec lex quia ibi viciatur venditio:quia ſimulata et per titu. plꝰ valere quod agitur:non ideo qꝛ fit in fraudeʒ.l.¶ Item viciatur donatio:qꝛ j legẽ qꝛ nõ in fraudẽ.l.aut volebaʒ donare ⁊ in fraudẽ vere vendidi ⁊ cogitaui poſtea remit tere pꝛecium:mõ fraus fit legi ⁊ habet locum hec lex.idẽ qñ quis vult mulieripotiꝰ mutuare queſita coloꝛe 5 caz accipere in fideiutricẽ:habet ergo locuʒ hec lex qñ fit vᷣe fraus legi. ¶ His pᷣmiſſis pone caſum ſic.quidam ſeruãt verba legis ⁊ mentem offendunt.queritur an faciãt con⸗ tralegem Reſpõdetur ꝙ ſic:hoc dicit pꝛĩa particula.Ex qua collige argumentum tale.Canoniſte dicunt ꝙ com⸗ mittitur homicidium ſicut occidens:ſed ego dicerem ſic ꝙ ſtatutum dicit ꝙ ſi quis commiſerit homicidiuʒ ꝙ tũc cõpᷣhendat etiam mandãtem:quia dicitur committere.i. cum alio mittere.⁊ qũocũq; faciat committit in legem:ſi ue directe ſiue indirecte:vt hic:tenebatur ergo:ſed nõ ex maleficio ſed ex mandato:hinc eſt ꝙſi ſtatutum dicit ꝙ bannitus de maleficio non poſſit cancellari de bãno mã⸗ dans poterit cãcellari: quia ex maleficio non eſt damna tus vel bannitus ſed ex mandato. Si aũt ſtatutum dicit qui fecerit homicidium non compꝛehẽdet mandantem ¶ ec penas Pone caſum ſic. Juuenis ĩſtat querẽdo audiui dictum veſtrum quo dicitur ꝙ ille contra legem tacit qui mentem offendit. Modo q̃ro quis ſit effectus huius dicti:rñdet᷑. Rñdeo ꝙ effectus eſt talis mentem of fendens ſub coloꝛe verboꝛum que ſeruare videtur penas legales euitare non poterit:inſtat iuuenis que ſũt iſte pe ne declaretis mihi. Dicit ĩperatoꝛ ꝙ nullũ pactũ: nullus contractus:nulla conuentio facta contra mẽtem.l.vale⸗ bit: ⁊ hoc extẽdimꝰ ad leges antiq̃s ⁊ nouas.ſ.ffoꝝ.⁊ co dicis:vt ſolũ ſufficiat pꝛincipem aliquid ſimpliciter pꝛo⸗ hibere:vt ſi contra fiat non ſolum inutile ſed etiaʒ pꝛo in fecto debet haberi:licet expꝛeſſe dictũ non fuerit ꝙ ſi qd contra fieret nullum eſſet ⁊ non ſolum id qð factuʒ eſt cõ tralegem vel eius mẽtẽ:ſj qͥcqᷣd fuerit ſequutũ ex eo vel ob id erit nullum. Conclude ergo ꝙ poſtq; qͥcqᷣd cõtra le⸗ gẽ fit nõ valet:nec qð ſequit᷑ ex eo:vel ob id ꝙ ſtipulatio mandatũ vel ſacramentum ſuper eo interpoſitum nõ va⸗ lebit. h. d. ¶ Hota ꝙ ita punitur mentem l.offẽdens. ſicut offendens verba ⁊ mentẽ. ¶ Scðᷣo nota ꝙ viciatur id qðᷣ eſt factũ i fraudẽ legis. Tertio nota ꝙ viciatur quicqᷣd ex eo ſequit᷑ vel ob id ⁊ circa iſta eſt inſiſtendum.ſ¶ Op.pᷣ mo ꝙ ſola verba debeant attendi ⁊ ab eis non recedi: vñ videtur obſtare.ff.de le.iij.l.non aliter ⁊.l.j.S.ſi is qui na uem. de exerci.⁊.l.pꝛoſpexit.qui.⁊ a qui.So.hic mẽs eſt certa ibi dubia.¶ Item oppo.ꝙ mentem ſeruare non de⸗ beam vllo modo:vt l.in ambiguo.de rebus du. ⁊.l.iiij. de le.ij. So. Seruo mentẽ qn conuenitverbis:vt hic als non:vt in ꝛio.ſ Item op.ꝙ nec verba ſeruẽtur.vt.l.iiij. in fi. ff. de ſupellec.le.⁊.l.labeo.So.ibi verba non diſcre⸗ pant a mẽte ⁊ ideo neutrum ſeruatur.i¶ Et vt hic clare in telligas ſic diſtingue bꝛeuiter:qꝛ aut verba ⁊ mens oĩno diſcoꝛdant ⁊ neutrum ſeruabo:non mẽtem:qꝛ non eſt ex⸗ pꝛeſſa:non verba:quia non videtur dixiſſe:vt.l.labeo.i fl. ff. de ſupellec. le.⁊.l.in ambiguo.ff.de reb.du.aut nõ cõue⸗ niunt ⁊ vtrumq; ſeruabo:vt hic dum dicit cõtra.l.⁊c᷑. aut ſe habent ſᷣm plus⁊ minus:⁊ tunc aut mens ſe habet ĩ plꝰ ⁊ tunc aut verba nullo modo poſſunt trahi ad mentem⁊ non ſeruabo aliquid quia non videtur verbo ⁊c. Si autẽ poſſunt conuenire licet impꝛopꝛie tunc extendam ea ad mentem.Caue tamen quia aut tractamus de fauoꝛe ⁊ la⸗ tius extendam:aut de odio ⁊ minus:vt.ff.de vulga.⁊ pu. l.in pupillari.⁊.l.verbis.⁊.l.ſceuola.ad trebeł.⁊.l.cũ qui⸗ dam.de li.⁊ poſth.⁊ hec extẽſio appellatur extenſiua in⸗ terpꝛetatio ⁊ non caderet in ſtatuto: aut verba ſe habẽt ĩ Pius ⁊ tunc reſtringuntur ad mentẽ:quia nõ videoꝛ ver⸗ bo dixiſſe ⁊cvt.d.l.labeo de ſupellec.le. Et hec reſtrictio appellatur imterpꝛetatio declaratiua:quia bene cadit in ſtatuto:vt.l.vt gradatim.S.ſed ſi lege.ff.de muneri.⁊ ho⸗ no.⁊ hec habent locum quando mens eſt certa.ſi autem eſſet dubia nõ recederẽ a verbis. vt.l.nõ aliter.ff.de le.iij. ⁊.l.j ·S. ſi is.ff.de exerci. Nunc op.ꝙ factum contra.l.nõ habcatur pꝛo infecto vt in maleñcijs.So.vt glo.qð im⸗ pugnant vltramontani dicentes ꝙ ſi ea q̃ nõ expectãt iu⸗ ris effectum non habeant᷑ pꝛo infeetis ſed ea q epectant uris effectũ.ſic ergo erit melioꝛis cõditionis delinquẽs ſed non ſeqᷣtur ꝓpꝛie ad id qð dicunt/qꝛ imo ideo nõ ha⸗ betur pꝛo infecto vt ipſe puniat᷑:et ipſi dant ſolutionẽta⸗ lem ꝙ id qð eſt cõtra legẽ habet᷑ pꝛo infecto in fauoꝛẽ de⸗ linquẽtis ſed qᷓ;tum ad eius odiũ nõ habetur ꝓ infecto: 25 vt.l.eum qui duasj/de adult᷑.qð nõ placet.⁊ ideo tu dic Pꝛohibi⸗ ꝙ q̃dã ſunt etiã in gñe ⁊ ĩ ſpecie ꝓhibita:vt homicidiũ.⁊ ta an ha⸗ tũc nõ pot hẽre locũ regula ꝙ habeant᷑ ꝓ infectis dupli⸗ beãtur ꝓ ci rõne.pꝛimũ qꝛ in eis nihil eſt iuris. Sed merũ factũ et infectis: facta nõ poſſunt haberi ꝓ ĩfectis:vt.l.in bello·S. facte ff. de cap.⁊ poſtli.reuer. et.l.deniq;.ex qui.cau.ma.i Itẽ qꝛ eſſet fauoꝛ delinquentis ſi haberentur pꝛo infectis.ſed quedam ſunt que iuris effectum expectant in ſuo genere. ſed in ſpecie nõ:vt qꝛ ſunt facta ↄtra legẽ vt in contracti bus modo in his cõſiderare quid facti vł ↄtractus:vt’. cõcilio.in fi.ff.de cu.furi.eſt ↄſiderare in eis quid iuris.ſ. effectum iuris quẽ ſpectant:⁊ q;tum ad iſtud bene habẽ⸗ tur pꝛo infectis:qꝛ carẽt iuris effectu.vt hic.et.l.iubemꝰ. 5§· ſane. S. de ſacroſanc.eccle.¶ Item op.de his q̃ fieri nõ debent:⁊ facta tenẽt.So.vt glo.⁊ male.vltramõtani di⸗ cunt ꝙ cõcoꝛdat:qꝛ ibi non fit ↄtra legẽ:qꝛ lex ꝑmittit ea valere ałs non valẽt ipſo iure.Hec ob.l.relegatoꝝ·S. ad tẽpus:ibi nõ infirmari.qꝛ verũ eſt ꝙ non infirmat᷑/quia ipſo iure nõ tenet qð non placet:et ideo dic ꝙ aut lex ſtat in finibus ꝓhibitionis ⁊ nõ valet ipᷣo iure:vt hic.aut lex vltra ꝓcedit annullando:⁊ idẽ vt dic.l.iubemus·S. ſane. aut vltra ꝓcedit confirmãdo ⁊ tũc non viciatur qð agit vt. l.j · S· biduũ.ff.qñ appel.ſit.⁊ dicto·Sad tẽpus.¶ Iteʒ oppo.de pᷣſide qui vxoꝛẽ accepit in ꝓuincia quã regebat ʒ legẽ ⁊ tñ finito officio cõfirmat:ergo fuerat aliquod. So.vt glo.⁊ male.et ideo dic ꝙ aut durat cauſa ꝓhibui⸗ onis ⁊ nũq; qð ab initio nõ tenuit poſteaↄfirmat᷑:vt hic. aut finita eſt cauſa ꝓhibitionis et ꝓhibitio ⁊ tunc valet ex nouo cõſenſu.⁊ ex nunc non vt ex tũc/vt in contrario. Itẽ op.de.l.liberi ff.de ↄhen.empti.So.vt glo ⁊ male. dicunt vltramõtani ꝙ alienatio liberi hoĩs eſt phibita: ſed cõmertium non:qð eſt falſum: qꝛ in cõmercium ꝓhi⸗ betur vt inſti. de inutili.ſti.S·j.⁊ ideo dic ꝙ aut queris an valeat cõtractus vt ex ipl dñium liberi hominis tranſ⸗ feratur ⁊ dico ꝙ non:vt hic.aut queris qᷓ;tum ad hoc vt poſſit agi ex eo/⁊ tunc dicit ꝙ aut emptoꝛ fuit ignoꝛans/ vel vterq; ⁊ tenet vt ibi.aut emptoꝛ fuit ſciẽs/⁊ nõ tenet. Itẽ op. de.l.titius.ff. ad municipa.Solu.vt glo.⁊ male et ideo dic ꝙ aut conſideras dolo ſam hoĩs mutationem quã facit contra legẽ:⁊ ex illa nõ habet pᷣmiũ:vt hic.auit ↄſideras laboꝛẽ eius quem paſſus eſt ⁊ de illo habet pꝛe⸗ miũ ⁊ ita loquitur lex cõtraria.¶ Itẽ op ꝙ facta ðᷣ legem teneãt:vt.l.idem.S.ſed ꝙ meretrici.de ↄdi.ob.tur cam. Solu.vt glo.⁊ male.qꝛ non ſoluit cõtrarium.⁊ ideo die᷑ ꝙ dans vel pꝛomittẽs meretrici bene delinqͥt ⁊ ſi mulier ſibi aliquid facere ꝓmiſit non tenet. quia contra legẽ: vt᷑ hic.ſed meretrix hodie turpiter non facit / quia vtilitas vite.⁊c̃j.de adult.⁊ ideo ſibi ꝓmiſſum ab hoĩe poſſet pe⸗ tere:qꝛ tenet pꝛomiſſio ſibi facta.cum ↄtra legẽ nõ faciat᷑. Conclud e ergo ſic.qꝛ aut de his queris q̃ nec in genere/ nec in ſpecie ſpectãt iuris effectum:vt maleficia ⁊ iſta cũ ſint mere facti ſᷣm quid ⁊ ſimpliciter nõ poſſunt haberi ꝓ ifectis:vt.l.in bello ·S. facte.ff.de cap.⁊ poſt.re.Aut q̃ris de his que ſunt facti ſed expectàt iuris effectum: vt in cõ tractibus ⁊ tunc dic ꝙ aut lex ſtat in finibus ꝓhibitiõis ⁊ habetur pꝛo infecto vt hic.aut ꝓcedit annullãdo ⁊ foꝛ⸗ tius habet᷑ ꝓ infecto:vt.l.iubemꝰ.S.ſane.S.de ſacroſan. eccle.aut vltra pꝛocedit exceptionem vel actionem dan⸗ do ⁊ tunc tenet:ſed reſcinditur per actionem vel excepti⸗ onem vt in dolo ⁊ metu. aut lex vltra ꝓcedit cõfirmado ⁊ valet. licet fieri nõ debuerit:vt.l.j.S.biduuim.ff. qñ ap⸗ pel. ſit. ⁊.l.relegatoꝝ ·S· ad tẽpus.ff. de interdic.⁊ relega. aut lex vltra pꝛocedit pena iponendo ⁊ hoc ĩfra reſeruo. Sed quomõ:nõne metꝰ eſt cõtra legẽ/⁊ tñ tenet.lʒ reſcin datur. DPicit glo.ꝙ hec ſunt paria / eſſe iutie ⁊ nullũ. Sed hoc eſt gᷣ textũ iſtũ.nã dicit ꝙ non ſolum inutilia ſed etiã ꝓ ifectis habeant᷑: ⁊ ideo dicũt vltratnõtani ꝙ aut ſuba contractus eſt ĩpꝛobata ꝑ legẽ et habetur ꝓ infecto.aut impꝛobat᷑ qualitas cõtractꝰ ⁊ tũc tenet:ſed reſcinditur: vt in dolo et metu. ſolent ergo dari tres ſolutiones.vna eſt pᷣcedens vltramõtanoꝝ.alia eſt ꝙ aut lex ꝓhibet flen dũ.et tunc factum contra legem pꝛo infecto habetur.v⸗ Fo. XXX. 7 7 Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis hic. aut lex non pꝛohibet flendum:ſed iam factum vult re ſcindere:nam dicit ſi quid metu factum fuerit ⁊c.⁊ tunc tenet factum:ſed agitur ad reſcindendum: vt in materia de dolo ⁊ metu.¶ Zertia ſo.eſt quã dixi.S.ꝙ aut lex ſtat in finibus pꝛohibitionis t habetur pꝛo infecto:vt hic:idẽ ſi vltra pꝛocedit anullando:vt dicta/l.iubemꝰ.S.ſane.aut Vltra pꝛocedit confirmando ⁊ valet vt dicto.S: biduum. ⁊æ· S.ad tẽpus.aut vltra pꝛocedit actionemvel exceptiõeʒ dando:⁊ tunc tenet:licct poſtea reſcindatur: vt in dolo⁊ metu. Sed quid ſi lex vltra pꝛocedit penam imponendo nunquid viciatur qð agitur:glo.dicit ꝙ non ⁊ pꝛobat ta li ratione quia vbi pena ſpecialis per legẽ iponit᷑ quãdo aliquid g̊ legẽ fit gnalis pena huius legis que ẽvt habea tur pꝛo ĩfecto debet ceſſare: vt.l.ſãctio.ff.de penis. In cõ trarium facit lex iſta: nam dicit ꝙ non euitabit penas le gibus inſertas.ſ.ſi que erant ſpecialiter impoſite ⁊ tame poſtea imponit gñalem.ſ.ꝙ habeatur pꝛo infccto.q Pꝛe tereavidetur caſus legis:nã inuenio ꝙ pene ſpeciales im ponuntur ⁊ etiam habetur pꝛo infecto:vt.l.iubemus · S· ſa ne.de ſacroſã.eccle.⁊.l.ſi clericus.de epi.au.Quid ergo: ego dicerem ꝙ aut lex vltra pꝛocedit penam imponendo c anullando:⁊ tunc cum ſint cumulate pene omnes locuʒ habebunt:vt dicto·S.ſane.⁊.l.nemo.de aduo.di.iu.et di⸗ cta.l.ſi clericus.aut᷑ lex vltra pꝛocedit penam imponen⸗ do.⁊ nil de nullitate dicit:⁊ tũc ſufficit ſpecialis pena:vt l.ſanxio legum.ff.de penis.vel aliter ⁊ melius: aut id ſuꝑ quo lex penam ponit erat ałs pꝛohibitum ⁊ tũc ſi alia lex poſtea imponit penam: ⁊ tunc nõ confirmatur id qð agik ? eſt ratio:quia cum lex ſcvᷣa veniat ad hũc effectũ: vt nõ flat nec valeat:non debet eius oppoſituʒ operari.ſ.vt eiꝰ confirmationeʒ inducat:vt.l.fl.in fl.j.de iura.calũ.⁊.l.cũ aurum. ff.de auro ⁊ ar.lega. VUnde ex hac.l. gñaliviciatur ex alia ſpeciali punitur /aliter aũt illud qð nunc pꝛohibe tur ⁊ ſi id flat pena ſpecialis imponitur ſi ałs pꝛohibitũ non fucrit:⁊ tunc dicerem pꝛo infecto.ſed penam ſpecia⸗ lem ſufficere:vt dicta.l.l.ſanxio legum.niſi eadem lex re⸗ peteret hanc penam: quia tunc vtraq; imponeret᷑.vt. d.l. iubemꝰ. ¶ Modo venio ad tex.qͥ dicit ex eo Et pꝛo de⸗ Ex eo / vl claratione pꝛemitto ꝙ dicitur qͥd ex eo venirc. Qð imme ob id vᷣba diate ex eo venit vt fructus exie dicitur venire aliquid q̃d ĩpoꝛtẽt ob id qð non immediate venit ex ea:ſed pꝛopter eam: vt penſio domus.¶ Modo hoc pꝛemiſſo ſic op.⁊ videtur ꝙæ valcat id qð ſequitur ex eo:nam ex inutili contractu do⸗ miniũ querit᷑ ſequuta traditione:vt.l.⁊ elegaãter. in pꝛin. ff de dolo. So.vt glo.⁊ male:quia dicit contra tex.iſtum quia non ſolum debet eſſe inutile quo ad effectuʒ: ſed etiã ipſo iure nullum eſt. Tu dic ꝙ aut cõtractus de quo que⸗ rit erat anullandus: vt per actionem de dolo ⁊ ꝙ metꝰ cã ⁊ tunc non eſt dubiũ ꝙ tranſit dominium:quia eſt contra ctus donec fuerit reciſus:aut contractus eſt ipſo iure nul lus:⁊ tunc dic indubitanter ꝙ ex inutili contractu nunqᷓ; tranſit dominium:ſed pꝛetextu inutili contractu ſic exvo luntate domini volentis dominium trãſferre:vt inſti.de rerum di·S. per traditionem. nam ſi in titulo de condic. inde.vbi nulla cauſa fuit tranſferturdominium ex domi⸗ ni voluntate non ex contractu:quia nunqᷓ; fuit multo foꝛ⸗ tius hic tranſfertur dominium cum affuerit contractus ⁊ cã ſaltim de facto:ſed non tranſit ex inutili contractu. ſed ex domini voluntate licet pꝛetextu nullius cauſe vel impꝛobate.¶ Modo venio ad id qð dicit tex.ob id ⁊ op. de.l. ſi is de pꝛedi.minoꝛ.So.vltramõtani dicunt ꝙ rei minoꝛis pꝛohibetur alienatio: contractus nõ:ſed glo.ſol uitt ⁊ bñ ⁊ eius ſolutionem declara ſic:vbicũq; cã pꝛohi⸗ bitiõis legis ceſſat:ceſſat ⁊ legis ꝓhibitio:ſʒ ita ẽ ꝙ ideo pꝛohibetur res minoꝛis alienari ne ledatur:ſed hec ratio ceſſat ſi fideiuſſoꝛes obligantur:quia non pꝛopterca ledit᷑ minoꝛ:ergo non pꝛohibentur obligari: vel aliter ſim gl. aut lex ſtat in finibus pꝛohibitionis ⁊c.Et licet gloſ.bñ dicat.tamẽ non debet pꝛobari mar.nec ſic intellexit mar⸗ tinus vt dicit glo.ſed intellexit ſic ꝙ aut impꝛobatur ſub ſtantia cõtractꝰ vt iure minoꝛis vel eccłie quando non ẽ caſus neccſſitatis:⁊tunc non valet ꝙ ex eo ſequitur vł ob id vt hic:aut impꝛobatur foꝛma cõtractus ⁊ qualitas nõ ſubſtantia:vt eſt quando eſt neceſſarius caſus alicnatio nis rei eccleſie vel minoꝛis:nam tunc eſt conceſſa ſubſtan tia contractus ⁊ alienatio ſit certa foꝛma debet ſeruari q̃ ſi non ſeruatur cũ tunc ſi contractus non ſit contra legeʒ ſed pꝛeter.ſᷣm glo.que eſt in aut.vt res.ð.de ſe acroſan. ec⸗ implicare qð idem ſit qñ cle. in his que ſunt pꝛeter legeʒ dicimꝰ ꝙ pꝛincipale nõ valct:ſed acceſſoꝛiuz:vt inſti. de inutili ſtiS alteri.c. l. ps ciſci.ff. de pac.ita dicemus hic ꝙ tunc valet id quod ſeqͥ⸗ tur ex eo.vel ob id:vt dicta.l.ſi is.de pꝛedi.minoꝛ.¶ Iteʒ op. de.l. barbarius philippꝰ.ff. de offi pꝛe. So. vt glo. vel ibi nõ fuit contra ius. ¶ Item oppo. de · S. alteri. inſti. de inutili ſtipu. So.vt glo.ꝗ . teʒ op.ꝙ hec littera videatut ex vᷣltra pꝛocedit ⁊ quando nõ So. vt glo. ¶ Item op. ꝙ tencat ſacramentum:vt.j.ſi ad⸗ uer. ven. l.j.⁊ aut᷑.ſacramenta. So. vt gloſ.⁊ tene opi.bul. CTA glo.que incipit ad agenduʒ in fi. ibipꝛo codem po ni. Nei dic conuentionem genus gñaliſſinum pactũ ſpe⸗ ciem:vt.lj·S. j.ff.de pactis.i In glo.que incipit vt ex vẽ ditione. ibi repetit fiſcus. immo dic ꝙ ibi non eſt impꝛo bata ſubſtantia contractus:ſedqualitas ¶ In eadẽ gl.in fine ibi ſᷣm yꝛ.vel dic ꝙ ibi tractatur de contractu inuo infamando ⁊ ſic ibi non impeditur pꝛincipium: hic ſic. Jaco.Butriag. Iſta lex ſe habet vt marce ad alia flumi⸗ Additio na:quia ſicut omnia flumina concurrũt ad mare:ita multa iura ⁊ leges concurrunt ad iſtam: et examinãt᷑ plene per cy. bar.⁊ alios paul.de caſt.hic ⁊ ple niſſime iaſ.Et inter cetera in hac.l.notabis ĩ tex.ibiĩ ver ſi.nullum pactum ⁊c̃.vnum ad quod quotidie alł.iſtaʒ.l. ꝙ quando lex pꝛohibet actum fieri ſi flat non oꝛitur etia⸗ naturalis obligatio:⁊ hoc lege reſiſtẽte contractuivt.l.ſi non ſoꝛtem.in pꝛin ff.de condi. indebi.⁊ ibi vide iaſo.qui poſuit nouam opinionem ad iſtam legem:tñ iſta lex meli us pꝛobat iſtud q; alia lex que ſit in coꝛpoꝛe iuris:de quo vide bar.in.l.j.ff.ad falci. NMotabis ex tex.tbi nullum cõ⸗ tractum inter eos videri volumus ſubſequutum hic eſſe tex.valde no.ꝙ quando contractus flt contra legem aut contra mentem legis habetur fictione iuris perinde ac ſi nunq; eſſet celebꝛatus:⁊ per hoc infert bal.hic in.ij.no.ei ſequitur pau.de caſt.hic ꝙ ſtãte ſtatuto ꝙ de quolibet cõ⸗ tractu ſoluatur gabella pone ꝙ flat contractus cõtra le⸗ gem vel contra foꝛmam ſtatuti /nunquid de tali cõtractu debebit ſolui gabella: determinant ꝙ non per iſtũ tex.qt habetur perinde ac ſi nunq; factus eſſet. Hotabis ſecũdo cx tex.ibi qð ad omnes leges interpꝛetationes tam vete⸗ res qᷓ; nouellas ⁊c.tex.valde no.ſᷣm bal.hic in.iij.coxł.ful. pau. de caſt.⁊ alij non tangunt ꝙ q́;uis lex ↄſtitutoꝛia no ui iur nõ trahit ad pᷣterita.qꝛ deaſe legis eſt dare foꝛmã futuris negocijs ⁊ non pꝛeteritis.l.leges⁊ conſttutiones Ieodem.tamen quando lex eſt declaratoꝛia trahitur ad omnes leges non ſolum futuras:ſed pꝛeterttas nec iſtud ideo q̃ declarat nihil de nouo dat.l.heredes palaʒ · S· ſi quid poſt.ff.de teſta.⁊ tex.⁊ ibi gl.oꝛdinaria quam alle. bal. hic in · S. fl.in aut᷑.de fi.ante dota. ĩſtru.nat.⁊ io.and. et in. c. fl. de verbo. ſig. in nouella dicit ꝙ declaratio ſe habet in plus qᷓ; conſtitutio: quia declaratio reſpicit ad pꝛeterita et futura: conſtitutio ſolum futura.adde bal. in dicta.l. leges et conſtitutiones. in.j. et vlti. colum. Teodem.var.plene alle.multos tex.ad hoc in commen⸗ to.l.omnes populi.ff.de iuſti.⁊ iur.in.ij.q.v.q.pꝛincipali in.ij.coł.illius.ij. queſtionis iaco.de bel.viſu in autent. vt cũ de app.cog.in pꝛi.j.q. Jo.and.x io.de lign.⁊ om̃es canoniſte vltimi.in.c.fl.de conſtitu.lapus imol.⁊ gemi. in · S. delibera · S· volentes.de offi.deleg.i.vj.fede.deſenis i ↄſilijs ↄſi.cxij.incipit amice cariſſime lu.ro.lxvj.ĩcipit. viſo themate ⁊ c. id de quo queritur alex.in cõſi.vij.in.ij. volu.incipit viſis vt diligenter in aduerſis in.ij.col.⁊ gl. in. c.cuʒ tu.in glo.iuj.verſi.etiam doc.devſu.et eſt bonus tex. foꝛte melioꝛ qui Poner allegari in aut᷑.de raptis mulie ribus in fine ſᷣm Jaſo.hic in.iij. coł. Limita tamen pᷣdi⸗ cta niſi tempoꝛe pꝛeterito.l.ſemper fuerit intellecta ⁊ pꝛa cticata aliomodo q; declaretur per legem nouã:quia iſto caſu lex declaratoꝛia non trahitur ad pꝛe.qꝛ non ſunt mu tanda que certã legẽ habuerunt glo.no.in.c.j.de poſt.pᷣ⸗ la.in.vj.quaʒ no.pau.de caſt.in.d.l.leges ⁊ ↄſtitutiones. idem glo.in.c.cum in cunctis.⁊ibi do.de ſancto gemi.de clec.lib.vj.gl.in.c.j.⁊ ibi gemi. de cler.nõ reſid.i.vj.anto. imo.⁊ panoꝛ.ini.d.c.fl.de conſt.ex.per bar.in.l.aſſiduis.F F potioꝛes in pignoꝛe habeantur.argumẽto.l.minime. de legibꝰ? conſtitu.¶ Secũdo limita niſi lex noua adij ceret penam extrinſecam:tunc quantum ad penã non tra hitur ad pꝛete.tex.glo.in cle.j.de vſuris.ĩver.de cetero. q̃ ẽ ſingularis ſʒ car.ibi in.ij.colũ.⁊ ibi panoꝛ.idẽ panoꝛ. X De egibus et coſtitutionibus. lin.c.ſignificaſti.in.iiij.coł.de foꝛo compe.⁊ in.c.fl.de ſpo. duoꝛum.pano.in.c.quoniam ⁊ ibi io.de ananiano ꝑ illũ tex.ex.de ſymo.gemi.in.c.j.per illum tex.de eo ꝙ metus cã.in.vj.io.de ananiano per tex.in.c.j.ne pꝛelati vices ſu as io.and.in.c.diſpendia de reſcrip.in.vj.anto.de but.in c.fi.de ↄſue.ex.in.xij.coł.facit qð vult panoꝛ.in.c.j.fi.coł. de locato.ex.ſtat ergo ex pꝛedictis ꝙ lex noua declarato ria ſi penam adijcit/ad pꝛeteri.nõ extẽdit ſᷣm iaſo.. Ter tio limita ꝙ lex declaratoꝛia nunqᷓ; trahitur ad pꝛeterita que ſunt iam deciſa que amplius non poſſunt reuocari in l.cauſas.de tranſac ꝓefa.no.per bal.in.l.fi.de iuſti.⁊ iure. ff. vbi dicit ꝙ ſi iudex fert ſententiam ᷣm vnam opinionẽ ſatis pꝛobabilem ⁊ deinde flat noua lex in contrarium ꝙ per hoc non viciatur iülla ſententia que iam erat lata ideʒ voluit io.and.anto.imol.in.d.c.fi.ex.de conſti.⁊ de hoc ẽ melioꝛ tex.qui ſit in iure incognitus canoniſtis in.l.rele⸗ gatoꝛum .S.ad tempus.ff.de relega.ſᷣm ia.hic in.iij.colł. verſi.ego allego domi.in.c.omne genus.pau. diſtinguit xiij.coł.qð non eſt imputandum doctoꝛi qui ſequutꝰ fuit opinionem pꝛobabilem:licet poſtea per legem nouam vł ſtatutum fuerit repꝛobatum. NHotabis tamen in pꝛeſenti lege tex.melioꝛem de coꝛpoꝛe iuris.ibi nec ſpecialiter di⸗ xerit inutile eẽ debere ſᷣm bar.iĩ.iij.no.⁊ alios omnes hic ꝙ quando lex pꝛohibet fleri aliquem actum vel cõtractũ licet non pꝛocedat vltra annullando:tamen actus eſt de ſe nullus:cũ clauſula ꝓhibitiua legis habeat in ſe clauſu lã annullatoꝛiam actus qð reputat eſſe bñ notandum hic bal.in.iiij.no.⁊ in.j.⁊ in figuratione caſus idẽ fulgo.pau. de caſt. ⁊ iaſo.iiij.coł.bar.in.l.ft.in pꝛin.de diuoꝛ.ff. et ad hoc iſtum.tex.vulgariter alle. Limita tamen iſtam regu lam ⁊ legem iſtud dicentem:quando lex loquitur pꝛohi⸗ bitiue vt hic ⁊ ita dʒ intelligi bar.in.iij.no.ſecus ſi lex nõ loquatur pꝛohibitiue quia tunc non intelligitur annulla⸗ re actuʒ niſi hoc expᷣſſe dicat / ita pꝛobat ſingulariter tex. pᷣm ſaly.ibi in.l.fi.ad finem iũcta lege pᷣcedẽti jde ſen.ex pericu.recitan.tenet Jaſ.hic in.l.j.de ſumma tri.s.Secũ do limita ꝑ glo.ſingulareʒ in cle.j.in verbo inhibẽtes de iure patro.vt pꝛocedat in ꝓꝑpetuo pꝛohibitio per legẽ alłs diſtingui debet vt ibi per illam glo.ſolẽnem ⁊ ſingulareʒ Hᷣm iaſo.hic in.iiij.coł.ad finem iſtud notabis:quia ẽ ma⸗ gna reſtrictio ad iſtum tex.Tertio limita iſtam regulam eete quando lex ſtat in terminis pꝛohibitionis ſecus ĩa pꝛincipio lex pꝛohiberet ⁊ poſtea vltra pꝛocederet di ſponendo ꝙ actus valeat:quia tunc valebit actus nõ ob⸗ ſtante pꝛohibitione legis tex.⁊ de hoc eſt exempluʒ in.l. ʒ·GS·biduum:quando appellandum ſit.ff. ⁊ in dicta.l.rele⸗ atoꝛum.S:ad tempus.melioꝛ tex.de iure in.l.j.G.j.ff. de erijs.l.grece · S. tutoꝛũ.ff.de fideiuſſo.bar.hic in.iiij.⁊.v. coł.⁊ io.fabꝛi qð ⁊ lex vltra pꝛocederet dando alia reme⸗ dia ad infringendum:tunc apparet ꝙ actus eſſet nullus: yt in.l.⁊ elegater· S·j.ff.de dolo.⁊ in.l.⁊ ſi is·:j.de pꝛedijs mi.Quarto ſingulariter limita pꝛedicta non pꝛocedere qu ando lex pꝛohiberet ſolum qualitatem in aliquo actu quia tunc actus factus contra legẽ non eẽt nullꝰ: immo valet tex.ſolẽnis iuncta glo.ſᷣin vnum intellectuʒ in aut᷑. decernimus·j.de arbit.bal.hic in.vij.coł.⁊ in.vij.oppoſi tiõe vide iaſo.in.iiij.coł.ad finem.Quinto ⁊ vltimo limi tabis pᷣdictam regulam pꝛocedere in pꝛohibitione facta a iure ciuili /ſecus ſi lex pꝛeterea pꝛohiberet:quia tunc a⸗ ctus non eẽt nullus:vt pꝛobat glo.no.iuncto tex.cuʒ his que no.ibi bar.in.l.ij·S.ſed vtrum.in verbo non puto ad finem.ff.de iniur.de quo per bar.in.l.iulianus verum de⸗ bitoꝛem.ff.de condi.ĩdebiti pau.de caſt.hic in.ix.col.fa⸗ cit ratio ꝙ ius pꝛetoꝛium non eſt ita foꝛte ad annullan⸗ dũ ſicut eſt ius ciuile fa.glo.in.l.in ſubſtitutione.ff.de vul ga.⁊ pupilla.⁊ per hoc infertur ꝙ cum ſtatuta epᷣoꝛum du cum/⁊ baronum dicantur iura pꝛetoꝛia ⁊ non ciuilia ta⸗ men ſi talia ſtatuta pꝛohiberẽt aliquem actum ſeu cõtra⸗ ctũ fleri ſi flat in cõtrarium non erit contractus nullus: nec veniet annullandus niſi in talibus ſtatutis pꝛetoꝛijs pꝛedictoꝛum epiſcopoꝛum ac ducum marchionum appo ſita fuiſſet clauſula expꝛeſſa annulatoꝛia quod eſt bene no tandum ſᷣm iaſo.hic in.v.col.verſi.⁊ per hoc pulchꝛe.dũ Bar. hic in fl.coł.in ver.fi.dicit ꝙ ſacramentum non fir⸗ mat contractum contra legem ſi aduerſus venditionem in aut᷑.ſacramenta puberum.⁊ ibi reſeruo dicenda:dicẽs hic bar.ĩ fine ⁊ iſtam materiam plenius q; aliquis homo de mundo explicat in effectibus iuramenti.in.l.ſi quis.p eo.ff.de fideiuſſo.vbi etiã dicit ꝙ omnia que pꝛofert ſunt ſingularia ⁊ finaliter vbi concludit ꝙ iuramentũ firmat contractum per.c.cũ contingat de iureiuran.ex.⁊.c.licet de iureiuran.in.vj.⁊ in dicta aut᷑.ſacramenta puberum⁊ ibi per Yaſ.in repeti.illius antentice.ſi vis videre vltra Bar.cuius effectus ſit iuramentum in quibuſcunq; con⸗ tractibus conuentionibus iudicialibus: æ extraiudicia⸗ libus a quibuſcunq; initis in vltimis voluntatibus vel alłs de iure canonico ⁊ de iure ciuili vide ſolẽnem docto rem do.meum ac magiſtrum ſub quo iura ciuilia audire incepi.anno dñi.M.ccccc.die.x.menſis Nouẽbꝛis. in ci uitate Caturci dñũm Anthoniũ de petrucia legũ doctoꝛẽ pꝛimam obtineñ.cathedram ac regeñ:in foꝛmoſa chatui ceñ.ciuitate aduocatum regium in pꝛouincia caturcenſi in repetitione.l.ſolemnis.maxumum remediũ.ff.iureiu⸗ rand.vbi ponit.lxxv.ſingulariſſimos effectus iuramenti quos non reperies alicubi allegatos.ideo voluit hic ip⸗ ſos aggregare quaſi impoſſibile ſit aliquidvltra addere. Ps G 0 D Ega que fauoꝛe vel ſalubꝛiter oꝛdi⸗ B;: nanf in fauoꝛem alicuius / in eius le ſionem redundare non debent. h.d. ¶ DOp. de. l. j. ij. . iij. ff ꝙ quiſq; iur. So.vt glo. Circa hoc quere duo:pꝛimo de ratione legis ⁊ differẽtie ſolutionis glo.rñ.quia quando fauoꝛe mouetur fauoꝛ eiꝰ cui conceditur eſt cauſa conceſſionis ⁊ ideo in eum fit re⸗ toꝛquutio. Iteʒ ſi fit ſalubꝛiter.ſ.pꝛoptervtilitatẽ publi cam non debet extendi contra eum pꝛo quo factum eſt. Sed quando fit ad poſtulationem alicuius non pꝛeſumi tur fleri fauoꝛe vel ſalubꝛiter:ſed ex quadam impoꝛtuni⸗ tate.ar.l.jij.de peti.bo.ſub.li.x.⁊ ideo fit retoꝛquutio in ĩ petrantẽ:⁊ ideo non habebamus ſtatutum ꝙ nulla peti⸗ tio que continet leſionem alterius debet admitti in con⸗ ſilio populi niſi citato eo qui leditur quaſi ałs pᷣſumeret᷑ potius ex impoꝛtunitate concedi qᷓ; de iur.ſed antiqui in fraudem faciebant per modum poſſe ⁊ non petitionis. Dicebant em̃ cum conſtet nobis ꝙ in ciuitate fit tale qꝗᷣc⸗ ſud bee cõmuni vtilitate credimus eẽ bonum ꝙ ſic fiat ed hodie eſt factum ſtatutum quod etiam per modũ poſ ſe fleri non poſſit. ¶ Item op.inſti.de auc.tu ·S.j.Sol.vt glo. Vel melius dic ꝙ eſt illa ratio:qꝛ repugnat regula q̃ eſt vt minoꝛ ſine auctoꝛitate tutoꝛis obligari non poſſit ⁊ ideo hereditatem etiam locupletem adire nõ poteſt arg. l.apud iulianum.ff.ex qui.cau.in.po.ea. Item op.de.l. pꝛidemj.de queſtio.So.vt gl.tu dic ꝙ ibi ſunt due ratio nes vna eſt quare nõ admittitur õ̊ dñm quia pꝛopter ho noꝛem dñi: alia eſt quare non admittitur pꝛo dño: quia eſt domeſticus non quia domini fauoꝛe fuit introductuʒ vt.l. etiam.· de teſti. ßᷣm Ja. de are.¶ Itẽ op. de. l. die ſab bato.S.de iudei.Sol.vt glo ſ.ꝙ illud fuit fauoꝛe ſolem⸗ nitatis que ita impediretur ſi vocaret ſicut ſi vocaret᷑.vł clarus ibi ſunt duo pꝛeceptavnum quod non nocet alis quod non nocetur. ¶ Iteʒ op.de.l.ij.de iur.aur.an.Sol. vt glo.⁊ eſt ratio qꝛ eſſe ingenuum ⁊ eſſelibertum ſunt cõ traria.quia ergo vnũ de his vult/aliud repudiare vide⸗ tur.vt.l.j.j.de fur.i¶ Itẽ op.dc.l.cũ ex oꝛatiõe.ff. de excu. tu.Sol. vt glo.ſ¶ Item opp.de.i.ſi vna.ff.de pericu.⁊ cõ. rei ven.So.vt glo. Item op.de.l.iuregentiũ ·S.cũ ĩter. ff.de pac.do. So.vt glo.i¶ Bꝛeuiter ergo circa.lł.iſtam cõ clude qꝛ aut quero an ſalubꝛiter vel fauoꝛe conſtituta re⸗ deant in leſionẽ eius cui concedũtur ⁊ dico ꝙ non:vt hic ⁊.l.nulla.ff.eo.aut quero de conceſſis ex impoꝛtunitate ⁊ illa retoꝛquũtur.vt.l.iij.ff.ꝙ quiſq; iuris.Contraria non obſtãt.vt.S.reſponſumefffft. ¶ In glo.que incipit pone.ibi an ad poſtulationeʒ:quia tunc non fauoꝛe vel ſalubꝛiter ſed impoꝛtunitate petẽtis ar. l.j.de pet.bo.ſub.iſ¶ In eadẽ glo.ibi eſſe in vexãdoum mo eſt illa ratio ne repugnet regula iuris que noluit mi⸗ noꝛem obligari ſine auctoꝛitate curatoꝛis.vt.l.ſi curato⸗ rẽ .j.de ĩ integrũ reſtitutio.ſ In cadem glo.debet dicere immo eſt duplex ratio.vna quare non contra eum quia ĩ honoꝛem domini:alia ne ꝓ eo qꝛ domeſticus. vt.il:etiã ·j⸗ de teſti. ¶ In eadem gloſ. ibi dum dicit ſe ingenuum/ ita pꝛopꝛia renũciatiõe ſibi pᷣiudicaſſe videt᷑.¶ In eadeʒ gl. ibi. i. puata lex.Eſt ergo ula rõ qꝛ cxcepta nõn veniũi RXRiure communi in alienatienr. D E eg Leges diſponunt de futuris nõ de 4 S. g Depꝛeteritis / niſi expꝛeſſe caueatur in Hans lege. h. d. In queſtione glo. dic ꝙ i deciſoꝛijs Fo. XXXI. Leges ignoꝛare an liceat. Butrigarius ſuper ſeruabo antiquã:ĩ pꝛeparatoꝛijs nonam ar.de loco ad tẽ pus.vt.l.ſi fũdũ.ff.de euic.⁊.l.ij.j de emã.li.debent enim verba ſᷣm ſubiectam materiã intelligi:⁊ ideo cum verbũ fuerit poſſit accipi pꝛo futuro tempoꝛe ⁊ pꝛo pꝛeterito ſi erit in lege accipitur pꝛo futuro cum lex diſponat de fu⸗ turis tantum:alibi poterit accipi pꝛo pꝛeterito ᷣm mate⸗ riam ſubiectam.ſ In glo.que incipit vt.ſ.ibi veterem ſer uari in his que pertinent ad deciſioneʒ: ſecus in his que pertinent ad pꝛeparationein iudicij que hñt futurum re⸗ ſpicere. Jaco. Butrig. Aut contingit caſus no 4 B im anum. uus nõ deciſus et ſerua . P)legem iſtam / aut in lege iam facta occurrit oubuatio 1 ſerua ſequentẽ legez c vc nouo.? l. fl bꝛeuiter. h. d.ꝙ in caſulege non deciſo recurrenduʒ eſt ad pꝛincipem:⁊ ille cum deliberatione pꝛocedet. h.d. In glo. que incipit vniuerſitas.in fl. Ibi in. l. j. cõſentit vt hic:ſed non facilevt in contrarijs.vt in.l.ſi ex dolo.S· ſed an.ff.de dolo. Butri. . ” E ges. Eade⸗ non debent ab hominibꝰ ⸗ ignoꝛari hoc hmo:⁊vbi in lege oc Ecurrit dubitatio recurrẽdũ eſt ad pꝛĩcipẽ qui e interpꝛetet᷑:⁊ ſi interpꝛetatur per diffinitiuam ſententia ula ĩterpꝛetatio habet vim legis generalis hoc dicit vſcq; in fi ti. ¶ Quero ergo an liceat leges ignoꝛare: reſpondeo leges incluſe in coꝛpoꝛe iuris nõ debent igno rari: qꝛ iaʒ mulle anni ſunt ꝙ publicate ſunt. immo nec no ua lex dz ignoꝛari poſt ; eſt publicata.vt ĩ aut᷑. vt fac.no. conſti.⁊ ar.l.ſed ⁊ ſi pupillusS pꝛo ſcribere. ff. de inſtit. ¶ Sed quero cum ignoꝛari non debcant an pꝛeſumatur ignoꝛãtia ſi quis ſe dicat ignoꝛare⸗ ⁊ videtur ꝙ pꝛeſuma tur ſcientia.nã pᷣſumere eũ ignoꝛare / eſt pꝛeſumere cuʒ eẽ Jus igno in lata culpa ⁊ omnes ſciant vel ſcire debeant eſt lata cul rãs an ſit pa. vt l liberoꝛuʒ S. notat ff de his qui not.ifa. x inſti. de ĩ dolo vel ſuſpec. tu S. ſupectus.⁊ lex non pꝛeſumit doluʒ vel culpã lata cłpa. vt.l.quotiens·S·qui dolo. ff de pꝛoba. In contrariũ vide tur qꝛ quotidie examinantur ſcholares an ſciant iura er go non pꝛeſumũtur ſcire cũ ſit quedam qualitas accidẽ⸗ talis extrinſeca vt.lij j·de pfeſſo. ⁊ medi.⁊.l.magiſtros. quid ergo:certe cum ſcientia ſit in animo⁊ pꝛobari non poſſit niſi per coniecturas.ſꝙ con ſuluit peritioꝛes. nam lex dicit quotidie ꝙ debuit ↄſulere peritioꝛes per quod ovgtur intelligi non pꝛeſumuntur ſcire iura certe ſi nos pꝛeſumimus eum ſciẽtem pꝛeſumemus eũ eſſe in dolo cũ ſcienter fecerit contra legem. Si pꝛeſumamus eum igno raſfe pꝛeſumemus latam culpa: ⁊ ideo ego eligerem hoc quod eſt minus.ſ.eũ ignoꝛalſe / ⁊ ſic in lata culpa eſſe ⁊nõ in dolo. 1; de nouo Op. ꝙ recurrat᷑ ad P Bm e1 U.conſuetudinem ⁊ qͥ * WNa deciſionem. vt. l. de quibus.ff. eo. quo ad iĩ W“kterpzetationem. vt. I. nam imperatoꝛ.ff. eo.So. aut contingit caſus nominis lege non deciſus:⁊ tunc aut eſt per conſuetudinem deciſum ⁊ recurrimus ad eaʒ/aut deficit conſuetudo ⁊ recurrimus ad pꝛincipem. vt.l. hu⸗ manuz. S. eo. Si nõ eſt copia pᷣncipis recurro de ſimilibꝰ ad ſimilia vt.l nõ poſſunt:ff.de legi.ſi eſt dubium in.l. tũc aut conſuetudo interpꝛetata eſt legẽ. ⁊ ſeruatur: ⁊ pꝛobat᷑ vt a contrario ſenſu ibi ꝙ inueteratovſu ⁊c̃.ſi autem non ſit conſuetudo ſuper hoc adeũdus eſt pꝛinceps vt hic:ſi non ſit eius copia: modo gloſ.dimittit nos in laberinto hic ⁊ in dicta.l.non poſſunt.⁊ ideo nunc dicerẽ ꝙ aut ver ba legis ſũt apta ad duo ſignificata ⁊ tũc eligo qð eſt be nigni? vt. l.ĩ äbiguo.⁊.l.benigniꝰ.ff.eo.aũt hʒ vnũ ſigni ficatã ⁊ illð ẽ certũ:ſi dubitamꝰ circa mẽtẽ eiꝰ:⁊ tũc rece dimꝰa mẽte ⁊ ſeruamꝰ vba.vt.l.nõ aliter. ff.de leg.iij.Ali quando mens eſt certa:⁊ tunc extendimus verba ad eaʒ ſi aliquo modo poſſit ad eam trahi licet impꝛopꝛie. vt.l. adigereS. uis.ff. de iure patro.qñq; tamẽ plus quãdo qʒ; minus iuxta ea que dixi. S. e.l. non dubium. ⁊ tunc pꝛo cedam de ſimilibus ad ſimilia. vt.ff. eo.l.non poſſunt. ¶ In glo. que incipit ſuperius ibi conſulendum. ſi eſt pꝛe ſens niſi de hoc eſſet conſuetudo.ff. eo l.de quibus. „ In eadẽ glo.ibi minime? l.ſi de ĩterpᷣtatiõe. HNic a cõ trario ſenſu ibi iueterato ⁊c.¶ In eadẽ glo.ibi.ff co.l.be nignius ⁊.l in ambiguo:⁊ eſt verum vbi verba legis hñt plura ſignificata:⁊ ſic eſt oꝛatio equiuoca vel ambigua. ¶ In eadẽ glo.ibi pᷣſtandũ ſi igniſicationiverboꝛuʒ:quod pꝛimo libꝛo Codicis eſt verum vbi conſtat de ſignificato:⁊ mens legis eſt dꝝ bia alłs ſtabo menti ſiverba poſſunt trahi ad ea licet ĩpꝛ o pꝛie. vt. l. adigere· S. ;uis.ff. de iure patro. ꝗ An eadẽe gl. ibi de ſimilibus ad ſunilia.quod eſt verũ vbi ſignificatũ ſt dubium. 32 nss à Ii&α Abi imperstoꝛ de caᷣ mp erialis. cognouit:eius ſentẽ⸗ e tia habet vim legis. & ¶ODp. de. l. ij. S. e. So. vt gl. ¶ Item op. de. l. ne – ꝗ. de ſen. So. vt glo.¶ Quero an populus romanꝰ poſ mo ſit hodie legem condere ⁊ imperiũ reuocare.Reſpõdeo Legeʒ fa⸗ ſic:quia quecunq; diſponuntur per moduʒ legis poſſunt cerehodie reuocari per contrariam legem. vt.l.non eſt nouum. ff eo. an poſſit ſed ita eſt ꝙ imperium fuit tranſlatum in pꝛincipem per ppts ro⸗ — l.reuocatoꝛiã.ergo per ↄꝛiã legẽ pñt reuocare. Pꝛeterea manus. nonne poteſtatem dedit pꝛimo populus romanus ſena⸗ tui ⁊ reuocauit ⁊ dedit pꝛincipi.vt.lʒ.ij·S. nouiſſime.ff. de oꝛi.iur.quedam ergo conceduntur per vltimam volunta tem ⁊ illa ſunt reuocabilia.vt.l.ij /de ſacroſan.cccle.queę dam per modum legis⁊ illa ſunt reuocabilia.vt.l.non eſt nouũ.ff eo.quedaʒ per modum pacti ⁊ illa ſunt irreuoca bilia. vt. l. ſicut. .de ac.⁊ ob.⁊.l.in cõmodato ·S·ſicut.ff. cõ mo. Sed poteſt dubitari an ſenatus hodie poſſit legem facere:nam ab eo imperatoꝛ poteſtatem non habet:ſed a populo.Sed dic ꝙ nullus ſolꝰ poteſt facere niſi pᷣnceps ſed oẽs ſenatoꝛes ſimul qui ſunt centum nũero poſſũt fa cere.vt.ff. eo.non ambigitur.nam tempoꝛe quo fuerit fa cta illa lex iam erat tranſlatum imperium in pꝛincipẽ cũ poſt pꝛimuʒ codiceʒ fuerit compilatum. ff. vetus.⁊ tame ibi dicitur ꝙ poſſunt legem facere.Vel dic ꝙ faciant au⸗ ctoꝛitate pꝛincipis.vt.l.ij·S que omnia j devete.iur.enu cleã. ¶ In glo.q incipit ita ꝙ. ibi expone. conceſſit.i.trẽ ſtulit ex lege reuocabili tamen.vt.ff.eo.l.non eſt nouum. ¶ De mandatis pꝛin⸗ cipum. Kubꝛica. S quis Nõ admittitur aliquis „ m aliquid pꝛetextu man R Ydati niſi pꝛobet illud. V PRARARAAA(LOp. ꝙ debeat admitti ſi dubitetur de mandato cum cautione de rato. vt M) I.ꝑj. de pꝛocur. Sol. ibi in iudicijs: ſed in contractibus opoꝛtet pꝛobari ⁊ idẽ X. in mandato pꝛincipis:vt hic ⁊ de hoc nota.in.l.non ſolum.S. qui alieno.ff.de pꝛocura. Jacob. Butrigarius. Delenatuſconſultis. MRMubziia. De veteri iure enuclean⸗ do. Rubꝛica. Ste titulus nec oꝛdinarie nec extraoꝛdinarte legi⸗ tur. Jaco. Butriga. . =Bamuis. Prulegt nülre . C◻ ſententias. (Ag euidentiam eſt ſciẽdũ 6⁶ S 5 ꝙ glo. hic poſita ponit plures caſus vt diuerſos qui ſunt tantũ vnus.nam ex ceptio pꝛocuratoꝛia⁊ non competẽtis iudicis compꝛchẽduntur ſub illa que reddit iudiciũ retro nullum ⁊ ita om̃s tres ſunt vna.¶ Itez exceptio que datur marito eſt cadẽ licet exvarijs cauſis dentur quibus etiam concoꝛdat ex ceptio diuiſionis que datur fideiuſſoꝛibus.coniungã er⸗ go contraria vbi erunt coniungenda. ¶ Op. de. l. peremptoꝛias·j.ſen. reſcin.non po. So.hic ſpeciale tribus rationibus in gloſ.ſignatis.¶ Item op. —— b ee— a Ee De Juris et facti i ꝙ; ⁊ als hoc ſit.vt.l.ex diuerſo.ff.ſo ma.⁊.l.neʒʒennius.de re iudi.So.ſpãle eſt in illa exceptione:qꝛ nõ dicit iniquã ſentẽtiam:ſed iuſtam moderandã executionẽ.¶ Itẽ op. ꝙ etiã als hoc ſit.vt.l.licet j.de pcur.et·.j.ſi a non compę. iudi per totum. So.ibi ſpeciale in exceptione / que red⸗ dit iudiciũ retro nulluz:q;ꝛ nec videt᷑ opponi poſt ſnĩam immo nec litem conteſtatam cum iudiciũ nullum fuerit. ¶ Itẽ op.del.minoꝛ.ff.de mino. So. ibi ſpeciale.¶ Iteʒ op de.il.tam ⁊ ſi.ff.ad mace. ſol.ibi ſpeciale.Si ergo que ras quãdo peremptoꝛia debeat pꝛobari.Sic diſtigue:qꝛ aut erat talis exceptio q̃ reddit iudiciũ retro nullũ ⁊ po⸗ teſt opponi qu andocũq; quia non videtur ſentẽtia lata: nec aliquod iudiciũ fuit vt l licet.j.de pꝛocura.⁊.jſi a nõ cõpetenti iudi per totũ:aut nõ reddit iudiciũ retro nullũ ⁊ tunc aut exceptio non obijcit᷑ ſentẽtie:nec dicit cãm ini quã:ſed petit cõdẽnationẽ moderari ⁊ poteſt vt.l.ex di⸗ uerſo.ff.ſo.ma.⁊.l.neʒẽnius de re iudi. Idem eſt in.l.fi⸗ deiuſſoꝛes.ff.de fideiuſſo.aut exceptio non obijcit᷑ ſenten tie nec dicit cauſam iniquã:⁊ tunc regula eſt ꝙ poſt ſentẽ tiam non opponit᷑ vt dict a.l.peremptoꝛias.fallit hic tri⸗ plici ratione vt in glo fallit rõne minoꝛis etatis: vt.ff. de mino.l.minoꝛ.itẽ fallit in exceptiõe macedoniani:vt.l.tã ⁊ ſi.ff ad mace.¶ Quero que ſit foꝛma opponẽdi hanc ex⸗ ceptionẽ:reſpondeo aut opponit᷑ ſententie ⁊ male fit: qꝛ exceptio obſtabat pꝛime obligationi / nõ illi que venit ex ſententia:aut opponitur pꝛume obligationi et male fit:qꝛ ex illa nõ agitur:quid ergo. Rñdeo aut agit᷑ ex pꝛima cã ⁊ põt obijci exeptio cõmuni iurę:vt.l.j.⁊.ij.ſi plures vna ſen fue cõdemna.aut agitur ex ſentẽtia:⁊ tunc non dicet excipio cõtra ſententiã: ſed ſicut diceret minoꝛ reſtitutꝰ ab homine ita dicet iſte reſtitutus alege ſed minoꝛ dice⸗ ret ſic: dico ſententiã executioni nõ mandandã cõtra me quia ſum reſtitutꝰ a iudice:vt exceptionẽ quã omiſi poſ⸗ ſũ opponere ita dicet iſte miles dico ſentẽtiã executioni non mandandã quia beneficio legi ſum reſtitutus a lege vt exceptionẽ omiſſam poſſim opponere.¶ Item quero an idem ſit in erroꝛe facti vt miles iuuet᷑. quidã ꝙ ſic mul to mag:vt ·.e.erroꝛ.Tu dic ꝙ ĩ erroꝛc facti de et reduci ad ius cõmune:nã pꝛetextu militie decet iuuari ſolum in eo in quo militia leſit eũ vt l pen.ff. ex qui.ca.ma.ſj ita ẽ ꝙ militia leſit eum ſolũ in iure quia facit eũ ignoꝛarc iu⸗ ra ſed non factum:quia ita debet ſcire factũ ſicut ⁊ alij:⁊ ideo ſeruabo ius commune in eo.( Item quero an idem ſit in multe actoꝛe vt ſi omiſit replicationẽ poſſit poſtea opponere:quidã ꝙ nõ.Hã actoꝛ potuit deliberatus eſſe reus nõ vt.l.pure. in fi :j·de doli except.⁊ cũ hoc ſit con⸗ tra ius cõmune nõ debet extendi. Tu dic cõtra quia ita poteſt eſſe indeliberatus actoꝛ in replicatione ſicut reus in exceptione. Item licet aliquid ſit cõtra legẽ tñ non eſt contra rationẽ legis ſʒ ᷣm rationẽ factũ poteſt extẽdi ad alio s caſus in quibus ſit eadẽ ratio:vt colli.a contrario ſenſu in.l.ꝙ vero.⁊.l.ꝙ nõ ratione.ff. de legi.¶ Item que rit glo.an idem ſit in ruſtico.⁊ dicit ꝙ ſic: qð mihi nõ pla cet licet in quibuſdam alijs equiparetur militi. Ad ditio Notabilis eſt iſta l.ᷣm Bald. ſingula⸗ ris nec alibi reperit᷑ ᷣm Bar. Paul. de Caſtro ⁊ Jaſ.Bal.in.c.fi.de confeſ.ex.⁊ dum dicitur in hac.l.ꝙ põſt ſentẽtiã diffinitiuã miles poſſit allegare ex⸗ ceptiones perẽptoꝛias poſt ſententiã / licet regulariter ſe cus in l peremptoꝛias·j.ſenten.reſcin.nõ poſſe in.c.inter monaſteriũ.c.ſuboꝛta cx.de re iud.⁊ ratio iſtus regule eſt hm Bal hic in pꝛi.qꝛ lata ſentẽ.diffinitiua ex ipſa ſñia oꝛi tur nouũ ius cui iuri non obſtant tales exceptiones per⸗ emptoꝛie in.l.ſi fundus ·S.ſi plures.de pigno.ff.in.l.ne⸗ poti cũ glo.ff.de fundo inſtruct.⁊ iſta eſt ratio regule di⸗ ceñ exceptionẽ peremptoꝛiã poſt ſententiã allegari non poſſe iuribus allegatis.qð non habet locũ in caſu huiꝰ.l. pꝛiuilegio militis.adde tamẽ vnũ ſingulare ad hanc.l.qꝛ ſicut militi cõceditur pꝛiuilegiũ vt poſt ſententiã perem⸗ ptoꝛiam allegare poſſit:vt in hac.l ita etiã eius aduerſa⸗ rio permittitur per regulã.l.petẽde.j.de temp reſti.in in⸗ te.peten.⁊ ita vult Bar.in.l.ſolẽni admonendi in.ij.col. in.iij.lect.ff.de iure iuran.ex quo infero ꝙ paganus qui nõ ẽ pꝛiuilegiatus per mmilitiã tamẽ perſona militis gau debit pari pꝛiuilegio ipſiꝰ militis:iſtud dictũ Bar.in di⸗ cta.l.admonẽdi.coꝛroooꝛat᷑ in ſimili per tex.ſingu per di ctum Bar.ibi in.l.fi.de fructibus ⁊ litiũ expen·j.⁊ per ea quevult Bar.⁊ ibi tex.in.l.pꝛecipimus verſi.eodẽ obſer⸗ gnoꝛantia. Fo. XXXII. uando in verbo coniunctusj/ de appella pꝛiuilegium ta⸗ men hurꝰlegisvt exceptiones peremptoꝛie poſt ſentẽtiaã a militibus opponi poſſint ⁊ allegari: intelligas tantũ in militibus armate militie ⁊ non in pꝛeſbiteris qui milites ſunt celeſtis militie quia iſti milites celeſtis militie pꝛout ſunt pꝛeſbyteri non audirentur ſi vellent allegare perem⸗ ptoꝛiã exceptionẽ poſt ſententiã cũ teneãt᷑ in hoc ſcire iu ra cũ iſta regula exceptionẽ peremptoꝛiã poſt ſententiã opponi non poſſe ſit de iure canonico.vt in d.c.inter mo naſteriũ ⁊.c.ſuboꝛta ⁊ ibi Panoꝛ.⁊ ita tenent oms doct. dempto fulgo.⁊ ratio ꝙ pꝛeſbyteri non habeant pꝛiule⸗ Fiuʒ huius legis: quia in eis non pꝛeſumitur ignoꝛantia icut in militibus armate militie per repetita:iuncta glo. ſm Jaſ. hic in.ij col.verſi.qͥd aũt ĩ militibus celeſtis mi litie.⁊ ita tenet do.mathe.in no.ſuis no.lxij.imol. in.l.ſi vero·.S.de viro.xiiij.col.ſolu.matri.ff.⁊ vide hic glo.po⸗ nentem octo caſus in quibus licet poſt ſententiam exce ptiões pꝛoponere que glo.eſt in hoc magiſtralis ᷣm Ja ſonem hic. Et ex hac glo.nota pꝛimo cõcluſionẽ ꝙ ſentẽ tia lata a iudice excõicato etiã de iure ciuili ẽ nulla: hoc ꝓcedit ĩ iudice publice excõicato vt i.c.ad ꝓbadũ et.de re iud.⁊ ibi per Panoꝛ.per glo.in.c.decernimꝰ ⁊ ibi phi. fran.de ſenten.excom.libꝛo.vj.no.in.c. pia de excepti.li. vj.m Bal. ⁊ Pau. de caſtro. ¶ Secunda cõcluſio eſt ꝙ exceptio excõmunicationis põt opponi coꝛã iudice ſecu lari:ad hoc notat iſtam glo.HBal.in.c.intelleximus er de iudicijs ⁊ ibi dixit illã ſingulareʒ. Idem fulgo.⁊ Jaſon de may.in.ij.lectura.l.placet.S.de ſacroſanctis eccleſijs Idem Bal.in.l. quotiens de iudi.j.facu tex.in.c.poſtu⸗ laſti.de homicidio.vbi excõmunicatio fuit appoſita coꝛã rege ⁊ ſic coꝛã iudice ſeculari ⁊ ibi in pꝛimo notabili ad hoc notat Jo.de ananiano Idẽ Jaſon hic fi colũ.remit to ad ea que plene dixi ĩ.l.placet.S.de ſacroſanctis eccle⸗ ſijs licet tamẽ coꝛam iudice ſeculari poſſit exceptio excõ municatiõis obijci: verũtamẽ iudex ſecularis nõ poteſt excõmunicare glo.⁊ Panoꝛ in. c.dilecta ex.de maioꝛi.⁊ obediẽtia. Succeſſiuę no.diligẽter pᷣm Bar. hic et alios doctoꝛes ꝙ omnis exceptio peremptoꝛia q̃ non venit ad ĩpugnandã ſententiã poteſt opponi poſt ad impediendũ executionẽ ⁊c᷑.de quibus hic in glo noſtra magna:⁊ hoc cũ huiuſmodi exceptiones veniat ad limitãdum eu mo⸗ derandũ exceptionẽ ſentẽtie adeo ꝙ exceptio nullitatis ſententie ⁊ etiã ineptitudinis libelli põt opponi poſt ſen⸗ tentiam in executione:quicqͥd dicat Bal.in.l.exceptionẽ de ꝓba·.j.⁊ in.l.licet .j.de pꝛocura.tene igitur ꝙ exceptio ineptitudinis libelli poſt ſententiã poteſt opponi pꝛo vt finaliter tenet ipe Bal.in aut᷑.ſi quis.de epiſco ꝑ tex.quẽ reputat no.in.c.cũ dilecti et᷑. de emptio.⁊ venditio. Bal. in.l.j.que deſunt aduo:.j.ange.in.li.ff.de officio pꝛocur.ce ſar.idem petrus de anchar.in cle.conſtitutionem.de ele⸗ ctione.iſtud colligit᷑ hic clare ꝑ bar.hic m.j.mẽbꝛo cũ ſen tẽtia lata ſuper libello mepto ſit ipſo iure nulla glo.inſti. de obliga.inverbo pᷣm.que gl.eſt ad hoc ſingularis i mo do ſᷣm bal.in.l.actoꝛi.in fine.de rebus creditis·j.⁊ ibi di⸗ cit bal.ꝙ intantum pꝛedicta ſententia vt pꝛoxime dicimꝰ ẽ nulla ꝙ ex ea nec oꝛitur actio in factũ nec officiũ iudic reſtringe ea que.S. dixi. Pꝛimo ꝙ miules reus ⁊ non fuerit actoꝛ habet pꝛiuilegiuʒ iſtius.l.pꝛime hic.ſᷣm glo. noſtram hic pꝑ.l.fauoꝛabilioꝛes.ff.de reg.iur.⁊ in.l.arria⸗ nus.ff.de actio.⁊ obli.⁊ in.c.ex litteris de pꝛobatio.er.lʒ cy.bar.poſt pet.de bel.perti.teneat contra gloſ.bal.⁊ ſa⸗ ly.tñ bar.⁊ alij nõ bñ põderat ver.tex.hic ſatiſfeciſti.⁊ in verbo ex ſententia conueniri:que verba reo conueniunt ſoli.⁊ non actoꝛi:idem tenet rapha.ful.hic ⁊ iaſo.⁊ meliꝰ qᷓ; bar.hic ⁊ alij ſequa.Secundo reſtringe:niſi iudex ſta⸗ tuiſſet terminum reo ad opponendum omnes erceptio⸗ nes peremptoꝛias ⁊ dilatoꝛias ⁊ anoꝛmalas tunc poſt ſẽ tentiaʒ iſte exceptiones opponi nõ poſſent m bal ĩ.l. ad conſultationẽ.j/quo.appel.non recip.qð eſt bñ ſingulari ter ſignandum · qð bene pꝛobat tex.in.c.paſtoꝛalis de ex⸗ cep.⁊ iſtud intelligas extendẽdo pꝛemiſſa dũ dicimus ꝙ exceptiones peremptoꝛie:de quibus in glo.noſtra allegã tur poſt ſententiam. extende iſtud etiam poſſe allegari poſt quadrimeſtre tempus:qð conceditur condemnatis ad ſoluendum.glo.eſt ſingularis in.d.l.ad executionem in verbo cedat.circa medium quam bar hic multum no⸗ tat:⁊ dum dicimus.S.pꝛoxime ꝙ dato termino ad om̃es exceptiones pꝛoponẽdas quis ẽ excluſus ab omnibꝰ ex⸗ Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ceptionibꝰ per lapſum termini a iudice aſſignati.Reſtrĩ ge tamen hunc in exceptione nullitatis: quia illa poterit allegari etiã poſt lapſum termini iudicis.cũ huiuſinodi exceptio nullit atis non ſit pꝛopꝛie exceptio ⁊ ſic non com pꝛehẽditur in termino a iudice aſſignato parti ad allegã dum exceptionem qðs eſt no.dignum Fᷣm bal.hic in verſi. ex pꝛedictis ⁊c̃.idem iaſ.in.iiij.coł.verſi limita iſtam re gulam item amplioꝛa videas hic ꝑ ſcribentes. —— 2=ðð uris ignoꝛã Pe m ignoꝛantta Andekeui E din lucro captando. hoc dicit cum ſe. udi.pered. Solu. vt glo. contra cuius ſolutioneʒ op. de filij matrem.S.·j.ff ad tertuł.So.vt gl. Tu dic ꝙ pꝛima lex contraria loquitur in ſuo:⁊ ſicin hereditatc paternʒ ad quam poteſt redire vſq; ad triennium: rebus in eode ſtatu manentibus In materna dic ꝙ aut repudiauit ⁊ nõ admittitur. aut dirit non adeo ⁊ tunc admittitur.j annũ vt dicta.l.matrem filij.⁊ hec eſt veritas. Ja. Butrig. Ad ditio Et dicas in hac.lłquicquid voluerit ful go. ꝙ iſta lex intelligitur tam in maſcu⸗ lo qᷓ; in femina quicquid ſõniando voluerit fulgo.ſᷣm iaſ. Item ex hac. l. poteris notare illud vulgare tardi ves nere bubulci:⁊ intellige vltra rationes allegatas in gloſ. ĩ fine ꝙ alia ẽ ratio qꝛ remittentibus iura ſua non eſt ↄce⸗ dendus regreſſus.lłperitꝰ.S.ſi venditoꝛ.ff. de edili edic. fa l.fina .j·de nemit pignõ. ¶ Item tex. iſte loquitur in maioꝛi.xxv.annis:quia ſi eſſet minoꝛ ei ſuccurreretur be⸗ neficio reſtitutionis in integrum.l.j.⁊ to.ti.ſi ab here.qͥs ſe abſti et intelligas iſtam legem loqui in hereditate ma⸗ terna:⁊.l.fi.j.de repu.heredi.pa.in paterna ſᷣm bar.ibi in pꝛima oppoſitione. Pae eemat HBec ler dicit idez SEE J eman cip ata. pᷣcedens in ſum⸗ K an,Qtex. 7 op. de.l. regula. S ſed iure. ff. de iur. 1 fac. ignoꝛa. o. vt gl. ¶ Itẽ op·. ꝙ iuij exroꝛ non noceat in danovitando:vt.l. regula.ff.de iur.⁊ fac.igno.ſe ed hic tractatur de dano: qꝛ hereditas erat paterna:vt Pnoe codicil.So.vt gloſ. Item op.ex pꝛim⸗ glo. de.l. f. de repud. heredi. Sol. vt glo. ¶ Itẽ op. de.l.non nũquam de colla bo. So.aut re cuſauit conferre ⁊ pꝛocedit contrarium:aut recuſauit he reditateʒ ⁊ non admittitur perpetuo aut omiſit eam pete re hereditatem . annum ⁊ poſtea non auditur: vt hic:vt ergo hec materia liqat collige ſic:quia aut queris de ſuo 2 tunc aut nunqᷓ; repudiauit ⁊ adm ttitur perpetuo: vt.l. cum antiquioꝛibus· j de iure deli aut repudiauit⸗ admnit titur·. triennium rebus in eodem ſtatu manentibus:vt.l. fi. de repudi heredi. aut loqueris de emancipato: ⁊ tun aut conferre recuſauit ⁊ poteſt penitere ⁊ cõferre:vt.l.nõ nunq. de colla.bo.aut repudiat bercdlitatem ? nunq; e⸗ mittitur ⁊ bñficium.i.vlti. de repudi.heredi. habet locuʒ in ſuo ⁊ non in emancipato: aut omiſit petere hereditatẽ .annum: ⁊ poſtea non auditur:vt hic.¶ Item op. ꝙ etis poſt repudiationem audiatur: vt. l .ff. deſuc. edic. So. Nt glo.quam declarabo ſuper e. SS C glo. que incipit ſecus ibi immo hic iure pꝛetoꝛio.ſ. cxcluditur per lapſum anni. ¶ In glo. que incipit cum po tuiſti ibi ex alio capite quandõ alij non ſuperſunt in pꝛi⸗ mo capite in quo renunciauit: alłs illi ilum pᷣcedẽt:vt no ta quando non petẽ.par.l.j.butri. A dditi Ignoꝛantia iuris non excuſat in lucro dD itio. concoꝛdat.l.ſi quis ignoꝛantia vbi ple⸗ nius per doct qui admi.ad bo.poſſ. poſſunt. adde idẽ eſ ſe in trahentibus oꝛiginem a lucro damnuʒ inferentes.i. hereditas.l.. inter ſtipulantem: ⁊ ibi no.dy. ange. ⁊ moder ni.ff. de vero.obli.⁊ in.l.ſi hereditatem.in pꝛin.ff.manda ti. vbi ctiam iuris ignoꝛantia non ex uſat ſicut ſi eſſct ve⸗ rum lucrum: dato ꝙ hereditas in effectu eſſet dãnoſa. gl. eſt no. in.l.ſi duo. vbi moderni hoc no.⁊ ibi in ſpecie frã. de accolitis.ff de acquiren.heredi.adde ꝙ eodem modo eſt ecõtra: nam illud quod habet oꝛigineʒ a cauſa onero⸗ ſa non cenſetur eſſe lucrum:immo onus dato ꝙ lucruʒ af ferat:nam dos reſpectu mariti dicitur oneroſa: quia dat᷑ ꝛopter onera matrimonij. l ꝓꝛo oneribus · j.. de iure do. barpolt glo. in. l.meuia· S. fl. ſolu.matri. in. l. fl · S· ſi a ſo⸗ cero. de his que infrau. credi ff. adde doct. in rub. de ſpo⸗ HCOp. ꝙ iĩdiſtincte poſſit redire:vt.l. fi. de re = ma. Incipe a ſecũda glo. quia magis declarat F iſto titulo. ſa. extra. t ibi car. alexandrinus. ex quo infertur & ſtan⸗ te ſtatuto cum moꝛtua vxoꝛe in matrimonio vir lucrare tur dotem: quia tale lucrum trahit ex cauſa oneroſa de hoc iudicamus non pꝛout de lucro:ſed ꝓut de oncre gl. eſt ſingularis in.l.ſi donaturus· S. fi. in gloſ.vl. ⁊ ibi Bal. 7 moderni iſtud no.ff. de condi.ob cauſam.⁊ ibivide Ja ſo.cũ alle.per eum allega.idem car.de zabarel. c.ex teno⸗ re .de teſti idem car.c.cũ dilectus.de cõſti. Pe.de anch. in.c.qᷓ;admodum. de iureiur.abb.in rub.de ſpon.abb. idẽ in. c. tertio loco. de pꝛeſump:idem Pe de ancha. in repe. c.canonum.de conſti no imperpetuum glo inverbo ra tionibus hic que glo.milleſies alicgat᷑ ꝙ hereditas pr̃fis vel aſcendentium tam in vita qᷓ; poſt moꝛtem non debet dici debita filio ſed quaſi debita:⁊ ideo ſi ca pꝛiuetur nõ dicitur filius vere pati damnum ⁊ ad hoc iſtam glo.mul tum no. Bar.⁊ bal.hic Cy.bal.⁊ alij in.l.iuris ignoꝛãtia S. alle.ludo.rom concilio.cxxv.⁊ eaʒ reputat ſingu pau. de caſtro in dicta.l.iuris ignoꝛantia:tamen non eſt verũ quin habeat concoꝛdantem in.l.ſi duo.⁊ ibi franc.de ac collitis.ff.de acquir.here.⁊ eſt tex in.iʒ.fi.S. ſi autem per⸗ petuus in verbo quaſi debita:.ſ de cura.furio·S· allegato in gloſ.⁊ eſt text.in.l.⁊ quia.in verbo quaſi debita.fr.pꝛo ſoclio bm Yaſonem hic in.j. col.⁊.ij. in pꝛin. 0 ſt Erroꝛ facti inducit repetitionem PA P naturalis debiti⁊ ciuiliter indebi Eti ſoluti hoc dicit ᷣm glo. ¶O. de. l cum putarem ff fami. her. Sol. vt glo.⁊ intelligit glo.ꝙ quando teſtamentũ eſt minus ſolẽ ne tũc eſt viculũ naturale iter coheredes qꝛ hñt ĩter ſe fa milie herciſ.iudiciũ quod venit ex quaſi contractu quẽ habent inter ſe:⁊ ſi teſtamentum eſſet ſolemne eſſet ibi ci⸗ nuilis ⁊ naturalis obligatio:ſed quando non eſt ſolemne tunc ſola naturalis contrahuur inter eos. ¶ Opp ergo ſi erat naturaliter debitum / ergo erroꝛe ſolutum non debet repeti.vt eo.cũ quis.So.vt glo.qꝛ hic errauit in facto verum glo ponit exemplum quod mihi non placet qꝛ be ne eſſet ſupinus erroꝛ neſcire nũerarevſq; ad ſeptẽ:⁊ideo vltramontani dicunt ꝙ hic fuit erroꝛ iuris.credebat em ꝙ teſtamentum valeret ctiã cum ſex ſigil. ſed tu potes di cere ꝙ aut errauit in facto:⁊ pone exẽplũ ſic qꝛ ĩ teſtamẽ to pꝛo teſte erat quidam ſeruus reuera ⁊ etiam commu⸗ ni opinione reputabatur ſeruus licet ſolus heres crede⸗ ret eum liberum.ſ¶ Item op.de.l.non dubium·. de teſta. Sol.vt glo.¶ Item quero qualiter repetat iſte. Reſpon deo vt gloſ. ſta eſt pulchꝛa ⁊ ſubtilis.l.pᷣm Jaſo.⁊ Additio. Aaen utchrae l J. dũ bar.⁊ doct. dicũt per hanc.l.ꝙ ꝓbã⸗ do veritatè aliter ſe habere pꝛeſumitur adeo ꝙ actus er⸗ ronee factus docto.de erroꝛe non debet nocere parti per ea que no.hic.⁊ in.l.de etate ·S.fl.⁊ ibi glo.⁊ bar.ff.de iter ro. act.⁊ in.l.non fatetur.⁊ ibi plene Bar.ff.de confeſſ.⁊ ĩ l.erroꝛ. ⁊ ibi Cy. Bar. Bal. ⁊ Jaſo.codẽ titu.⁊ Antho de butrio.in.c.fi.ex.de cõfeſſis.⁊ quicquid dicat Bal.hic ĩ telligas ꝙ erroꝛ eſt pꝛobabilis non tantũ in facto alieno ſed etis in facto pꝛopꝛio quando tractatur pe damno er⸗ roꝛ tolleratur ſᷣm Bar. in.l. ſed ⁊ ſi vt pꝛeſente in pꝛinc.ff. de condi.indebi.idem tenet bar.in terminis in.l.non fate tur.in.iiij.col.ff de confeſſ.dicenteʒ ibi ꝙ ideo in hac l.ſi oſt diuiſionem.tollerabilis eſt erroꝛ in facto pꝛopꝛio qꝛ ic tractatur de dano: dicit tamen Jaſ.ꝙ credit Bar.in hoc qᷓ;tum ad iſtam.l.male loqui cum etiam ſi eſſet veri⸗ tas patris perdere hereditatem patris non eſt tractare de damno cum ſit ſolum quaſi debita gloſ.eſt ab omnibꝰ appꝛobata vt ibi diximꝰ ĩ.l.iij.S eodem. niſi iam eſſet he reditas patris acquiſita per filium ſᷣm Jaſonem hic in j.col.Et an ⁊ quando admittatur erroꝛ in facto alieno vel pꝛopꝛio dicemus in.l.erroꝛ.⁊ ibi oͤon eodenne in telligas in pꝛeſenti caſu: vt vult Bald. ꝙ erroꝛ in facto pꝛopꝛio cenſetur lata culpa.l.fl.ff. pꝛo ſocio.glo. in.l.ſi quis delegauerit. ff. de noua. glo.in.l.ſi res obligata in pꝛincipio.ff. de legat.j.per Bartol. in dicta.l.erroꝛ ad fl⸗ nem:et ibi Baldus in penulti.col.⁊ Saly.in.iiij.queſtio. omf Erroꝛ quicunq; extra iu⸗ „. m falſa. dicium impedit confeſſio⸗ Enem ? facit eam non valere:hoc dicit ᷣm pꝛi⸗ ☛μ mam lect etiam ſciens non pꝛeiudicat ſibi in — — — — — —— õ — = = Ne ef ue cl⸗ me oſl bet (to te doo hl me tg. vo De Juris et facti ignoꝛantia. Fo.XXXIII. his que per conſenſum induci non poſſunt.hoc dicit ſᷣm aliam lecturam. Attẽde quia pꝛima glo.reſpicit pꝛimam lect᷑.que loquitur in errãte. Tertia reſpicit ſecũdam lec. que loquitur in ſciente. B ¶Dp.· ꝙ in erroꝛe debeat diſtingui:vt in.l.erroꝛ.je.So. ibi fuit ſciens:ſed confeſſio extra iudicium debet habere potius effectum inductiuum qᷓ; declaratiuum. Modo in his que per conſenſum induci vel perdi non poſſunt: vt eſt dominiũ pꝛeiudicare non poteſt: ſed in poſſeſſione perdenda ſufficit ſolus animus:vt.l.ſi quis in·S.differẽ⸗ tia.ff. de acquiren.poſſeſ. et in.l.iij:S in amittenda.non vt querat᷑ alteri ſine aĩo ⁊ coꝛpoꝛe:vt.l:.licet.de acqᷣr.poſ. ¶ In glo.que incipit ( quo ad in fi.ibi (tale in pn. So. ibi loquitur de his que per conſenſum induci poterant: vt in liberatione. Ad Dditi 0 Iſta lex eſt pulchꝛa ⁊ ſubtilis hoc dicit in ſumma.Falſa cõfeſſio vel errones nõ peꝛeiudicat confitenti contra veritatem hoc dicit. Et po⸗ ne caſum vt dicit glo.j.in acti.reali.filius fuit heres tam patris qᷓ; matris/aliquis creditoꝛ habebat hypotecata omnia bona matris: fllius cõfeſſus eſt aliquam rem que in veritate erat patris quod eſſet matris ſue.an iſtud pᷣ⸗ ualcet⸗ Potes enim intelligere textum in actione perſo nali ex teſtamento pꝛopter creditoꝛes et legatarios qui volebant habere rem tanqᷓ; eſſet matris/pꝛout filius con feſſus eſt. licet in veritate eſſet patris. Jaſon hic. Juxta pꝛedicta querit bar. hic pone confitcoꝛ fundum qui eſt mceus eſſe tuum:nunquid iſta confeſſio mihi pꝛeiudicet: ct diſtingue vt hic per eum ⁊ plenius in.l.ſi rem aliquaʒ. vbi moderni.ff.de acquiren.poſſel.bal.in l.ad pꝛobatio⸗ nem. C. de pꝛoba.et notat bal.in addi.ſpecu.in tuu.de lo ca.in.viij.col.ange. de are.in·S. ſic itaq;.in.iiij.carta. inſt itu. de actio.et inq;tum pꝛeſupponit bar.ꝙ etiam ſi vltra confeſſionem interueniret conſtitutum adhuc non pꝛeiudicaret / dic melius vt per bal.hic circa finem queʒ ſequitur pau.de caſt.hic ⁊ late moderni in dicta.l.ſi rem aliquam: ad quos recurras pꝛo hac materia.Quid autẽ ſi confiteoꝛ fundum meum eſſe cenſualem/an mihi pꝛeiu dicet ponit bal. hic cui adde tex.in.l.cenſualis.⁊ ibi bal. no.j. de dona.idem bal.in.l.ſi certis annis.in.v.col.j de pac.et in addi ſpecu.in titu.de loca.in.viij.col.quid au⸗ tem ſi aliquis per erroꝛem aſſignauit fundum pꝛopꝛium qui erat allodialis pꝛo emphiteotico/an ſibi pꝛeiudicet ponit io.in addi ſpecu.in titu. de loca· S. nunc aliqua in verſicu.lx.ſucceſſiue querunt Cy. Bar. et alij an confeſ⸗ ſio lcannor cauſam: Hiſtingue vt per glo.magiſtram in l.j.in fine. ff.de interroga.actio.per bar.et omnes. in.l. eneraliter. C. de non numerata pecunia.canoniſte in.c. na.de confeſſis.er̃ plene per panoꝛ.in.c.ſi cautio.de ſi⸗ de inſtru.ex. et an confeſſio requirat partis pꝛeſentiã ibi per iaſo.in.l.et ſuum heredem pleniſſime.et in.l.tale pa⸗ ctum. bar. et omnes ⁊ finaliter iaſon.ff. de pact. Ultimo ſigna illud quod no.bal.hic.ad finem poſt pet.⁊ cy.et re⸗ puta no. dignum ꝙ contrarietas que reperitur in actis ſeu in pꝛoceſſu debet reduci ad concoꝛdiam quantum eſt poſſibile referendo pꝛima ad vltima ⁊ ecõtra.adde paul. de caſt. et doct. alexan.in.l.j.in pꝛinci.per illum tex.ff.ne quis eum cũ qui.ſaly.in.l.cum pꝛecium.j.de libera.cau. Et no.pet.de ancha.in conſilio.celviij.ſic etiam fit in iu ramento.c.fina.cum glo.de iureiuran.in.vj.bal.in.l.fina. in pꝛin. C.de re.credi.idem in inſtrumentis ſᷣm bar.in.l. ſcripture ad finem.j.de fide inſtru. idem in contractibus ſm bar.in l.fina ·S. idem queſijt.ff.de condi.indebi.idem in teſtibus ca. metu. de teſti. bar.in.l.inter ſtipulantem. S·j.cum ſimilibus.ff.de verbo.obliga.Idem in legibus. 5S· quibus.et ibi bal.no.S.in pꝛin.conſti.C. Idem in ſtatu tis ſᷣm bar.in.l.omnes populi ad finem tertie queſtionis j.ff. de iuſti.et iur.bal.in.l.fina.in fine. .. per quas perſo. nobis acqui. et not.bar.in.l.ſed et poſterioꝛes.ff.de le⸗ QARD I non tranſactionis. eErroꝛ contingens extra iudicium / negocio cet hoc dicit. CiνNotabis tex. pꝛeſentis legis ibi in bo. Additio. Haane quod debetis. cquod quãdo non deciſo non nocet: negocio deciſo bene no ſtipulatio eſt pꝛo parte valida ⁊ pꝛo parte inutilis.vt eſt in iſto text.in quo pꝛo parte ſtipulatio valeat in ſumma vere debita:in parte erat inutilis quantũ ad plus debitũ tunc in iſto caſu poterit cõdici liberatio pꝛo parte inde⸗ bita ſi pꝛius ſoluatur ⁊ adimpleatur pars debite ꝓmiſſa. iſto caſu debet notabiliter intelligi ⁊ reſtringi.l.iij. ff. de con.ſine cauſa.vbi dicitur quod quando qͥs per erroꝛem bomiri plus debito vel in parte vel in totum condicat liberationem debet intelligi dummodo pꝛius ſoluatur pars debita ⁊ ratio eſt apparens quia vbicumq; ex vno eodemq; actu oꝛitur obligatio hincindevt in caſu huius l.eſt dicendum quod ille qui plus per erroꝛem antcqᷓ; ad⸗ mittatur ad petendam liberationem pꝛo illa parte ꝓ qua plus erronee pꝛomiſit debet pꝛius implere conuentionẽ ſuã in parte pꝛo qua vere obligatus fuit vt puta pꝛomiſi cẽtũ erronee cũ nõ deberet niſi quinquaginta ⁊ ſic ĩ illis tantum vere teneri debet:ſi ergo vult petere liberationẽ in reliquis.l.per erroꝛem pꝛomiſſa debet pꝛius.l.vere de bita offerre ⁊ realiter ſoluere ałs obſtaret ſibi.l.iulianꝰ. 5S§ offerri.ff.de actio. emp.⁊ vendi.Secundo ex hac.l.no⸗ tabis vnum quod eſt quotidianum quod ſi contra libel⸗ lum poꝛrectum in iudicio opponatur quedam exceptio que concernit partem libelli tantum aliam vero non ce te iſta exceptio non impedit nec ſuſpendit libelluʒ in alia parte ⁊ ſicvides quod libellus eſt diuiduus ⁊ ſic infertur hic quod litis cõteſtatio poteſt fieri in parte libelli. in parte vero non/de quo plene ſcribitur in.l.quidam eſti⸗ mauerunt.ff.ſi cer. peta.⁊ ibi plene per Jaſon.licet dicat iaſon hic quod Bar.iſtud dicat tamen nihil dicit. 2 R roꝛ Erroꝛ facti non nocet negocio nõ Ne E· deciſo:ſed poſt deciſionem pꝛeiu⸗ adicat. Poſito ſummario pꝛemittam quedã ad Aeuidentis poſtea ponam caſumvt littera ſonat deinde queram de tribus ad declarationẽ tex. deĩde foꝛ mabo oppoſitiones ⁊ diſtinguam in mat,ria poſtea que ram /vltimo foꝛmabo vnam oppoſitionem per quãẽ intra bo materiꝗ.l.vnice.de confeſſ.quã hic iungam.ſ¶ Ad eui⸗ dentiã eſt ſciendũ ꝙ quandoq; erratur extra iudicium ⁊ idem negocium deciditur per tranſactionẽ ⁊ loquit᷑ hec lex:quandoq; erratur in iudicio ⁊ idẽ negocium decidi⸗ tur per ſentẽtiã poteſt etiã loqui hec lex.¶ Item aliquẽ doerratur circa iuriſdictionẽ ⁊ loquitur.l.ij.⁊.l.ſi quis. ff. de iudi.aliquando erratur circa confeſſiones ⁊ tũc ali quando erratur circa pꝛeparatoꝛia ⁊ loquitur titulus de interroga.ac.aliquando erratur circa deciſoꝛia ⁊ tũc lo⸗ quitur hec lex ſʒ omnes/aliquando erratur circa deciſo ria totius:⁊ tunc ᷣm glo.loquitur hec lex:ſed ſᷣm Ja. de are. non ſed tunc loquitur lex.j de confeſſ. quod an ſit ve⸗ rum.ſ.dicam.ſ¶ Item quandoq; cauſa deciditur per ſen⸗ tentiã quandoq; np.¶ Modo pone caſum in nube ſic/er raui in facto quero an erroꝛ mihi pꝛciudicet.reſpõdetur ꝙ aut negocium non eſt finitũ ⁊ non nocet aut eſt finituʒ ⁊ nocet.h.d. ¶ Nũc venio ad tres queſtiones pꝛo decla ratione.Et pꝛimo ego quero an habeat locum hec lex ex tra iudiciũ ⁊ videtur ꝙ nõ:quia dicit deciſo ⁊ ſic deciſio per ſententiam:tu dic contra qꝛ deciſio fit extra iudiciuʒ per tranſactionẽ. vt.S.eo.ſi non.ſ Item quero an loquat᷑ in erroꝛe minus pꝛobabili: et dic ꝙ ſic quia cum hic tra ctetur de damno euitando ſine iniuria aduerſarij non nocet quia etiã ſolutũ repeterctur.vt.l.ſed ⁊ ſi mibi putẽ ff. de conctnde. Sed an erroꝛe iuris loquitur certever ba non ſonant niſi in erroꝛe facti ſed an in erroꝛe iuris lo cũ habeat.ſ.dicam:nũc venio ad oppoſitiones ⁊ pᷣmo ad pꝛimam regulã hic poſitam. H ¶Oppo.ꝙ erroꝛ noceat:etiam non finito negocio.vt.l. de etate · S. celſus ff. de interrogato. actio. Sol. vt glol. EXu dic ꝙ ibi in pꝛeparatoꝛijs ĩ quibꝰ diſtinguc vt ibi et dicam in deciſoꝛiiss. HZ Item op. de.l.ſi is.ff.de cõfeſſ. So.vt glo.quia videtur tranſigere ⁊ tranſactio vindicat ⁊ extra iudicium.vt.l.ſi non. S. eodem. ¶ Item oppo. cum ſit ſpeciale vt mulier iuuetur ergo ⁊ non alij. vt.l.fi mulier.ff. ad velleia.Sol.vt gloſ. Uel dic aut errat mulier ⁊ vniatur communi iure ⁊ velleiano vt ibi ſi eſt ſciens non vniatur maſculus nec mulier commu ni iure.l.velleiano:ſic vt in contrario. Item op.de.l.iube mus.de li.cauſa. Sol.vt glo. e Byjÿutrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis Item op.ꝙ infra triduuʒ debeat reuocari erroꝛ. vt.l.fi. de erro.aduo.So.vt glo.¶ Expedita pꝛima regula expeditur in pꝛima glo.venio bꝛeuiter ad ſecũdam regu lam.i. Do.ꝙ etiam deciſo negocio poſſit reuocari erroꝛ. vt ·j.ſi ex falſis inſtru per totũ cum ſi.So.vt glo.quia ibi interuenit dolus.Hic tamẽ ꝙ aut ſolus dolus interuenu aduerſarij ⁊ reuocatur vt dicto.ti.ſi ex fal.inſtru.aur in⸗ teruenit dolus cũ iuramẽto aduerſarii ⁊ mihi pꝛeiudica tur regulariter nec reuocari poteſt. vt.l.nã ⁊ poſtea ĩ pᷣn. ff de iureiur.⁊.l.j.in fi.j/de iure iur. fallit in.l.admonendi. ff. ð iureiur. ⁊. l.fi.. de iureiur.¶ Itẽ op.ad idẽ. de.l. ij.. ſi aduerſus rem iudi.So.vt glo.ſ Iteʒ op.ꝙ etiã maioꝛ iu uetur.vt.l.ij.ff.qñ ac.de pec.eſt añna.So. vt glo.¶ Item ad idẽ op.de.l.manifeſtiſſimi ·S.ſi autem.j.de fur. So.vt glo.¶ Itẽ op. de. l. habeat. ff. de inſti. vel melius ibi fuit ꝓ poſita cauſa generaliter ⁊ pꝛoſecutus ſpecialiter vnãvn⸗ de in non pꝛoſecuta ſibi conſulitur ope replicationis.vt Erroꝛ an ꝙde iudi.l.licet. Conclude ergo ſic ſi queris an erroꝛem poſſit re⸗ meum poſſim reuocare ſic diſtingue quia aut erraui cir⸗ uocari. ca iuriſdictionem ⁊ tunc quilibet erroꝛ reuocatur ⁊ ante ſententiam ⁊ poſt:quia non potuit fieri iudex cõpetens: ⁊ per conſequens iudiciũ fuit nullũa ſententia.vt. l.j.?. ij. Iiſi a non cõpe.iu ⁊ l.ij.in pꝛi.ff.de iudicijs aut erro cir ca pꝛeparatoꝛia ⁊ tunc quod olim negaui volo confiteri ⁊ poſſam ſm.lelectio ff de noxa. als aut qð ſũ conſeſſus volo reuocare ⁊ tunc aut ante lit.conteſt ⁊ poſſuʒ ſiue fui ſciens ſiue ignoꝛans ſi nulla captio ſit actoꝛis. vt.l.de etate · S. fl. ff. de interrog. ac ſi captio eſt actoꝛis non peni teo ſciês ⁊ ſi admittoꝛ ad penitentiã in cauſa ulla purga⸗ tur dolus meus per actionem de dolo in alia inſtantia. vt.l.pen. ff.de dolo. aut volo penitere poſt lit. eonteſt. de eo quod fui confeſſus antc ad pꝛeparationem ⁊ tuac aut fui ſciens ⁊ non peniteo niſi fuerit aduerſarius ſciens:qꝛ tunc poſſum penitere.vt.l.is qui ⁊.l.ſe.ff de rei vendi. Si autem fui ignoꝛ ans tunc aut ignoꝛaui factum ⁊ tunc aut erroꝛ meus fuit pꝛobabilis vel minꝰ pꝛobabilis aliquan tulum ⁊ poſſum penitere aut fuit ſupinus /vel erroꝛ iuris 2 non poſſum reuocare.vt dicta.l. de etate· S· qui luſto. ff. de interroga.ac.aut confitetur in deciſoꝛijs ⁊ tũc aut cõ⸗ fiteoꝛ extra iudicium aut in iudicio. Pumo caſu aut fui ignoꝛans aut ſciens:ſi ignoꝛans mihi nõ pꝛeiudico quo⸗ cunq; erroꝛe fuerim confeſſus.vt.S.eo.cum falſã ſm vnã lec. aut fui ſciens ⁊ tunc in his que per cõſenſum poſſunt induci mihi pᷣiu ſico.vt.l.iij S in amittenda.ff.de acqui⸗ rend poſſ.x l.ſi quis id S.differentia.ff.de pac.⁊.l.tale in his autẽ que per conſenſum induci non poſſunt mihi nõ pꝛeiudico.vt dicta.l.cum falſa.S.eo.ſᷣm aliam lec ſi auteʒ ſum confeſſus in iudicio:tunc aut volo reuocare confeſ⸗ ſionem meam ante diffinitiuam ſententiam ⁊ poſſum vt hac lege ⁊ hoc eſt regulare: quandoq; tamen ante ſenten tiam penitere non poſſum ⁊ eſt ſpeciale in.l.aquilia.⁊ in cauſa que creſcit per inficiationem vt.l.ſi is.ff. de conf.ſſ. aut volo penitere poſt ſentẽtiam ⁊ tunc aut mutatur per⸗ ſona res vel cauſa ⁊ poſſã.vt.l.habebat.ff.e inſtito.⁊ de re iudi l. cum queritur.⁊.l.cum de hoc.⁊.l.fl . de furt. aut nihil mut atur ⁊ regulariter non poſſum vt hic:fallit vbi dolus aduerſarij interuenit.vt·j·ſi ex fal.inſtru. per totũ. Item ratione minoꝛis etatis.vt.l.ij ſi aduer. rem iudi. Item fallit ratione communis erroꝛis. vt.l.ij quando ac.de pec.eſt ann.ff. co. C Hunc venio ad quaſdam que⸗ Confeſſio ſtiones ⁊ pꝛimo quero in quo differt confeſſio extraiudi er iudicia culis a iudiciali. Reſpondeo quia extraiudicialis iuris lis ĩ q̊ dif⸗ vel facti ignoꝛãs mihi non pꝛeiudico ipſo iure:quia cer⸗ fert a iudi to de dãno ⁊ aduerſarius de lucro Sed ſi fui ſciens/tũc ciali. in his que per conſenſum poſſum inducere vt in poſſeſſio ne perdẽda ⁊ liberationc concedẽda mihi pꝛeiudico. vt l.iij.S. in admittenda.ff. de acquiren poſſ.⁊.l.ſi quis id·S. differentia.ff. de pact.l.cale.Sed in his que per ſolum cõ nſum induci non poſſunt mihi non pꝛeiudico. vt..eo. cum falſa. ⁊ habet hec confeſſio effectum mductiuũ. Sed iudicialis confeſſio pꝛeiudicat ſcienti in omnibus que ꝓ babilia ſunt cum ſit loco pꝛobationis.vt.l.ij·S·. quod ob⸗ ſeruari j·de iur. calũ nã iudicialis ↄfeſſio hʒ effectũ.ſ.de⸗ claratiuum non ſoluʒ inductiuũ ⁊ aut interuenit erroꝛ fa cti ⁊ poſſum reuocare ante ſententiam ⁊ non poſt vt hic. ¶ Sʒ q ſi ĩ iudicio errat᷑ an noceat ĩ iure. Rñdeo aut er⸗ rat᷑ circa pꝛoꝛogationem iuriſdictionis ⁊ non nocet er⸗ „. vr. Lii. in pꝛinci ff. de iudi. aut erratur circa pꝛepara⸗ roꝛ.vt.l.ij.in pꝛinci.ff.de iudi.aut erratur circ . toꝛia ⁊ non excuſat erroꝛ immo nocet. vt.l.de etateS. 4 iuſto.ff. de interroga.ac. aut erratur in iure circa deciſo⸗ ria ⁊ pꝛeiudicat erroꝛ multo magis. vt l.nõ fatetur.ff. de confeſſ. ¶ Scd vltramontani dicunt ꝙ erroꝛ iuris in iudi cio non excuſatur. ſ. ipſo iure / ſeg petira reſtiutione / ex clauſula generali.vt.l.cum fideicõmiſſ.ff de confeſ. Sʒ er rãs in facio iuuatur ipſo iure.Sed certe illa lex loqui vi detur in erroꝛe facti qui bene excuſat erroꝛe ꝓbato. Ve⸗ rumtamen pꝛo eis facit:quiavidetur ibi conſuli ope reſti tutionis ⁊ ꝑ hoc videtur loqui in erroꝛc iuris.nam crroꝛ facti ipſo iure nocere non debet erroꝛe pꝛobato. ſed tu te ne glo.ꝙ dicta.l.loquatur in erroꝛe iuris. Tu etiam te⸗ ne glo.ſcilicet ꝙ iurerroꝛ in iudicio indiſtincte pꝛeiudi cet. ¶ Item quero an habeat locum hec deciſio totius vel partis Jaco.de are.dicit ꝙ bene pꝛocedit ĩ confeſſio ne deciſiua partis:vt quia conuentus confitetur ſe here⸗ dem ſed non debitoꝛem ſed vbi confitetur totum ſcilicet ſe debitoꝛem: tunc dicit non poſſe reuocari:⁊ pꝛobat ſic/⸗ confeſſus in iure pꝛo iudicato habetur quantũ in cogno ſcendo quia ampiius cognoſci non debet ſicut ſi condẽ⸗ natus eſſet.vt l.i.j.de confeſſ.Sed ita eſt ꝙ ſi eſſet cõdem natus non poſſet reuocare erroꝛem.vt hic ergo nec quan do confeſſus eſt totum nam cum ſileat iudicis officium in cognoſcendo non poterit cognoſcere an erratum fue⸗ rit.Sed glo.tenet ⁊ communiter tenetur ꝙ ſiue confſtea⸗ tur totum ſiue partem ꝙ poſſit reuocari ſᷣm hanc legem. Et ratio Ja.pꝛocedit in confeſſione que pꝛo confeſſio⸗ ne habetur: ſed errans non videtur conſiteri. vt.l.non fatetur. ff.de confeſſ ergo ⁊c̃.¶ Item quero an ſi volo re⸗ uocare erroꝛem debeam pꝛobare rem aliter ſe habere ⁊? me erraſſe.Et videt᷑ ꝙ ſic: quia allego erroꝛem pꝛobare debeo. vt.l.ei qui.ff.de pꝛobat. Pꝛeterea iſte verbo pꝛotu lit ergo pꝛeſumitur mente agitaſſe.vt.l. labeo.ff.de ſupel lec.le.ałs ſi pꝛeſumeretur non habuiſſe in mente quod di xit pꝛeſumeretur eũ eẽ temerarium quod eſſe non debet: quia temeritas punitur.vt.l.iulia.ff.de ac.empti.⁊.l.j.ad turpil.aut ergo me opoꝛtet pꝛeſumere eum ſciẽtem ⁊ ha⸗ beo pꝛopoſitum aut temerarium ⁊ hoc eſſe non debet:qꝛ ſic pꝛeſumerem culpam ⁊ id ex quo puniri non debet/qͥd ergo: Aʒo.dicit in ſumma ꝙ cum erroꝛ ſit in animo et ſic ſumus in caſu dubij pꝛobato ꝙ res aliter ſe habeat pꝛeſu mam eum ignoꝛantem fuiſſe:⁊ ſi aduerſariusvelu dicere ꝙ fuit ſciens pꝛobet illud:pꝛobando quomodo conſuluit peritioꝛes ⁊ vti certioꝛatus fuit ⁊ ideo fuit ſcienter con⸗ feſſus ⁊ non errauit. M Item op.ꝙ non reuocetur confeſſio.vtij. de confeſſis. l.vnica.So.ibi non errauit. Add itio Iſta lex habet materiam multum vtilẽ 10 ⁊ quotidianam ſcholaribus communi⸗ ter incõditam ⁊ habet duas regulas vnam affirmatiuãz vnã negatiuã pꝛima regula eſt quod qñ aliquid eſt dictũ factum vel omiſſam poteſt reuocari vſq; ad ſententiam pꝛobato erroꝛe lacti.Amplia iſtam regulã de errante ad dubit antem cum errans ⁊ dubitans a pari pꝛocedant l. fl · S. ſin autem neſcius ⁊ ibi Cy. Bar. ⁊ Bal. .. de fur. bo⸗ nus tex.in.l.ij in pᷣncipio.ff.quis oꝛdo in bono.poſ ſerue. ſaly. in.l.licet.quicquid dicat gloſ.magna ibi.j·de pꝛocu⸗ ratoꝛibus.glo.in rubꝛi.ff.eo. ¶ Limita iſtam regulã:pꝛimo quod confeſſio poteſt re⸗ uocari pꝛetextu erroꝛis facti pꝛocedit.dummodo expen⸗ ſe litis actualiter pꝛius refundantur parti aduerſc. vt no tat bar.in.l.iura.in fi.de omni agro deſerto lib.xj.C. ſeqͥᷣ⸗ tur an. de are.in·S.ſi minus.xx.col.inſti.de actio.faciunt notata per Barto. ⁊ Jaſo.in.l.edicta.fl.col.j.de edendo. Secundo limita iſtam regulam niſi confeſſio fuerit ex⸗ pꝛeſſe acceptata per partem aduerſam tunc non poterit amplius reuocari in.l.fina.ff.de pac.Bald.in.l.gallus. 5S· quidam recte.ij.colum.ff. de libe.⁊ poſt.Alexand.con⸗ cilio.xc.incipiente fere omnis vis ⁊c᷑.in pꝛimo volu. Tertio limita iſtam legem ſeu pꝛedictam regulam vt habeat locum in confeſſione facta vnica voce ſecus ſi Frgaucan aliquam ſcripturam continentem meam con eſſionem: quia tunc talis confeſſio tanq; mature ⁊ deli⸗ berate emanata pꝛetextu erroꝛis non eſt retractanda.vt notat Inn.in.c.cum olim. extra de cenſibus.⁊ in.c.cum venerabilis.extra de exceptionibus. 0 er vi ſtl ror lte le⸗ hdi s ſio ere⸗ len uu hey en De iuris et facti igi Quarto limita iſtam regulã quãdo reuocatio flt incon tinenti:nam quclibet conreſſio etiam in iudicio facta/eti⸗ am ſi non pꝛooetur erroꝛ.poteſt incontinenti reuocari. glo.nota.et ibi dominicus ⁊ philippus fran.in c.fina. in verbo. iuſta cauſa.de iureiurando. in.vj.et in.l.edicta. verſicu ſepe accidit.⁊c. Et notabis ſingulariter quod il⸗ le dicitur in noſtra materia incontinenti coꝛrigere qui coꝛrigit ante ; confeſſio fuerit redacta in ſcriptis per nᷣ tarium gloſ.eſt reputata ſingularis ſᷣm iaſonem hic. c. apud miſericoꝛdem.xiij.q ij.alex.conſilio ſeptuageſimo pꝛimo.in.ij.volu.incipiente clariſſime mi domine iudex. in.ij.colũ.anto.de bu.in.c.fi.⁊ ibi limitat ex.de confeſſi. 4 Quinto limita in minoꝛe ꝓpter eum qui in iudicio con eſſus eſt debitum quod nõ erat pꝛobatum nam debet in iſto caſu aduerſus talem confeſſionem reſtitui cum appa reat eſſe leſum. Item notat ſingulariter ange.in.l.rectũ. S· in pupil. ff. de confeſſis per tex.iuncta gl.ij.in.c.ij.de in integ.reſti.in.vj.quod eſt valde notandũ.⁊ quotidianuʒ ſm ange. et iſtud eſt diligentiſſime obſeruandũ ſ̃m alex. in.l.nam ⁊ poſtea·S.ſi minoꝛ.penul.col.ᷣde iureiu.ff.et in conci. cxvj.in.ij.volu.incipiente in cauſa inqſitionis foꝛ⸗ mate contra dominam helenam.⁊c. Secunda regula hu ius tex.eſt ꝙ ſententia lata non poteſt amplius poſt ſen⸗ tentiam tractari de reuocatione cauſe erroꝛis cum impe ratoꝛ nolit cauſas ſemel deciſas poſſe amplius reſtaura⸗ ri.et in.l.cauſas.et in.l.fratris.et ibi bar.paul.et iaſ.j.de tranſact. et idẽ dicas ſi fuerit in cauſa ↄcluſum:quia iſta ſcilicet ſententia et concluſio in cauſa equiparantur ſᷣm bal. hic.ij.et.iij.q. Ita notat bar.in.l.ſi materS·.eundem. in fine.ff.de excep rei iudi.de quo vide panoꝛmitanũ.in c.paſtoꝛalis.er.de except.et vnum no.in hac materia cõ feſſionis erronee emiſſe.ꝙ ſi aliquis titius in iudicio con fiteatur ſe occidiſſe Joannem. iudex tamen pꝛopter il⸗ lam confeſſionem non debet talem confitentem condẽna re ad moꝛtem/nec debet in hoc illi credere niſi pꝛimo cõ ſtet iudici de coꝛpoꝛe occiſi. Idem tenct bal in c.at ſi cle rici.iij.col.ex.de iudi.et ideo ſi aliquis confeſſus eſt ſe occidiſſe talem hominem.ideo poteſtas fecit eum deca⸗ pitari poſtea reperitur ꝙ alius fecerat/⁊ non iſte decapi tatus ſecundus qui vere homicidium fecerat debet mo⸗ ri / nec liberatur pꝛopter penam pꝛimi. textus eſt ſingu⸗ laris quem mentiperpetui tempoꝛis affiges.in.l.qui ſer⸗ uum in pꝛin.ff.de interro ga.act.ſᷣm bal.in.l.ij.ad fi.qui⸗ bus res iudi.non noceat·ꝓet in. c.j.S: iniuria. fina. col. de pace iura. fir.facit quod vult bar.in.l.elegãter.S·qui repꝛobos.ff. de pign.acti.et idem Jaſon in iij.col. verſi. adde.⁊c.caue tamen a vnum quod dicit glo.hic.ꝙ in facto alieno erroꝛ pꝛobabilis ſit indiſtincte excuſabilis ad quod quotidie allegamus ea que notantur per glo. hic in.l.fina.ff pꝛo ſuo.Limita tribus modis iſtud. pꝛi⸗ mo non pꝛocedere in illo qui facile potuiſſet ſe inquirere et tamen noluit: quia tunc erroꝛ in facto alieno ſibi pꝛe⸗ iudicabit fa.tex. in.c.innotuit.⁊ ibi panoꝛ. in.iiij.nota. Superioꝛ dicens iſtud eſſe menti tenendum dicendo non tradas an teneat᷑ obliuioni duʒ loquitur ibi de ſuperioꝛe/qui tenetur ſcire agnoſcere ↄditiões ſuoꝝ inferioꝛũ / c illud habui als de facto ande ſuos ſub⸗ gauis ĩ quodã decano ſctĩ loti ꝓpe andegauis qui pᷣſen iectos. tauerat quendã capellanũ excõicatũ ad quoddã bñſiciũ ad eius pꝛeſentationẽ ſpectans ⁊ tandem non caſſata pꝛi ma pꝛeſentatione pꝛeſentauit ſecundo ad idem benefici⸗ um:quod non potuit fleri pꝛima pꝛeſentatione non caſſa ta de quo per inno.et alios in.c.inter dilectos.de exceſſi. pꝛela. et in.c.ſi electio.et ibi philip.fran.de elec.lib.vj. et in c. conſiderauimus.ex. de electio.fa.quod vult bal. in.l.j.ad macedo.j.Secundo limita.ꝙ in facto extraneo non admittatur erroꝛ quando publice eſſet notum:quia non licet ignoꝛare quod publice eſt manifeſtum:vt in.c. j.de poſtula.pꝛela.⁊ in.c.ij.et ibi tenet᷑ philip.fran.de cõ⸗ ſtitu. lib. vj. in.l.lata culpa.ff de verbo.⁊ rerum ſigni.tex. in.l.nec ſupina.ff. de iur. ⁊ fa.igno. et in.l. ſed et ſi pupil⸗ lus. in verbo. publice. ff. de inſtit. actio. Lertio limita niſi factum alienum fuerit ſepe merum diſcuſſum: quia tunc non licet in facto alieno errare ſᷣm bal.in.l.cum alie⸗ nam. de legaj.cano.⁊ ibi antho.⁊ imol.in.c.ab excõmu nicato.ex.de pꝛeſcrip.Et nota hic finaliter per bar.que dicantur inſtrumenta garantiſie:⁊ dicas clarius qᷓ; bar. areutiſi eſt illud pꝛeceptum quod facit notarius in rumento parti que coꝛam co conkfeſſa eſt debitum ex loꝛantia. Fo. NXN XNXIIII. poteſtate ſibi tributa per ſtatutum:nam notarij habent iuriſdictionem habitu aliquando ex foꝛma ſtatuti: ali⸗ quando quia ita creantur per comites palatinos et ho⸗ die in SFrancia omnes notarij qui dicuntur iudices car⸗ tularij:vt vult glo.in.l.rem non nouam.rde iudi.glo.et idi bar. in.l.j.ff. de iudi.panoꝛ. in.c.p.⁊.g.ex.de offic.et poteſtate iudi.dele.et in.c.p.tabellio.ex.de ſide inſtrum. in hoc regno dicimus cõſueuerunt facere pꝛecepta par⸗ kibus inter quas contractus recipiunt:ſeu paſſant et ſie iuriſditlonem quam habent in habitu deducunt in actu. et iſtud multum bene obſeruant notarij curiarum eccle⸗ ſiaſticarum ⁊ in partibus meis in patria iuris ſcripti / in ciuit ate ſarlatenſi.ac in villa montiſpaſerij ex qua ſum oꝛiundus: et ibi pluries vidi/ notarij iniungunt parti⸗ bus de conuentionibus obſeruandis pꝛout inter eas eſt conuentum faciendo partes in eoꝛum manibus ita pꝛo⸗ mittere/ac ſubmittendo rigoꝛi diuerſarum curiarum ſe⸗ neſcalli ⁊ officialis/ necnon paruo ſigillo montiſpeſula⸗ ni: necnon rigoꝛi nundinarum bꝛie ⁊ campanie.quod in aliquibus locis appellant notarij iudicatum. impꝛopꝛie tamen ſ̃m bar.⁊ alios in.l.vnica.de conſeſſis ·.j.et in.l.ſi debitoꝛi. ff. de iudi et hic vide bar.in fine col.dum querit vtrum pꝛeceptum iudicis ſit ſententia: et dicit ꝙ non eſt condemnatio/nec ſententia idem dicit eſſe de inſtru.ga⸗ rentiſi atis de quibus ſupꝛa fuimus loquuti que fiunt per tuſciam ſicut diximus in franciam vᷣm bar.hic et iaſo.vn de dices ꝙ inſtrumenta garentiſiata dicuntur inſtrume⸗ ta confeſſionata: vt diximus dum partes conſitentur in manibus notarij ſᷣm omnes doctoꝛes hic. de quo vide alexan.in.l.ait pꝛetoꝛ.ff. de re iudi. Lnum tamen nota⸗ bis ꝙ pꝛeceptum garentiſie quod fit quotidie:vt diximꝰ per notarios partibus dicuntur ſententie interlocutoꝛie non tamen diffinitiue. de quo eſt glo.in.l.fina:S· neceſſi⸗ tate.et ibi bal.in uij.col.de bo.que libe’j/glo.no.ij.q j.in in ſumma:⁊ commendabis menti ꝙ iſtud verbum garen tiſie ſeu garentare eſt verbum inductũ ex modo loquen⸗ di tuſcoꝛum.⁊ de hoc eſt textus vnicus in iure et ſingu⸗ laris.in c.j·S.ſi autem inter pares.verii.ſi poſſidenti do⸗ minus garentiſare voluerit ⁊c. de lege coꝛaldi in vſi.feu do.pᷣm iaſonem hic.penult.colũ.verſi nota ctiam ex ver⸗ bis. ⁊c.vnum t amen non tradas obliuieni vltra bar. et alios doctoꝛes hic. ꝙ iſta lex dum dicimus ꝙ erroꝛ po⸗ teſt reuocari.adde ꝙ iſtud non habet locum qu ando pꝛi⸗ us ſtatutus eſt terminus alicui ad deliberate reſponden dum erroꝛ allegari poſt confeſſionem non poterit.glo. eſt ſolẽnis ⁊ reputata ſingularis ſᷣm iaſonem hic in.c.ex lr̃is.ĩ vbo.admonita.ex.de diuoꝛ.ſᷣm bal.ita dicẽtẽ in.l. ſi quidẽ.j.de excep.⁊ in l.cũ pꝛecũ in fine.de libera.cau.⁊ in.l.j.x.col.j.de confeſſis.in.c.dudum.le.ij.ex.de electio. archi. c.fina.de iureiu.in.vj.antho.de bu.in c.fl.xiij.col. de cõfeſſis ex.ſcepola.veroneñ.cautela centeſimapꝛima. ⁊ Criij. Tñ quicqͥd dixerimus hic ꝓrime.teneas ↄtrari um:quia etiam in deliberando poteſt quis errare.tex.cſt in.l.de etateS: ex cauſa.de interroga.actio.ff licet tamen tunc non ita de facili debeat admitti allegatio erroꝛis ᷣm bar. hic.in penult.col.repꝛobata glo.dicti.c.ex litte⸗ ris. quam etiam repꝛobat bal. in. c.fina. in vj. col ex. de confeſſis. Idem tenet bal in.l.iuſiurandum et ad pecu⸗ nias.ff.de iureiuran.et ibi ludo.ro.in.l.ſi vero S:de viro. in.xxxj.fallẽtia.ff ſolu.matri.vbi dicit ſe ita de facto con ſuluiſſe floꝛentie:⁊ ita conſuluit concilio.CCCX*½Cj. in⸗ cipiente vt pᷣpoſita conſultatio ⁊c̃. Ad pꝛemiſſa pꝛoxime dicta.fa.ꝙ confeſſio pluries multiplicata. poteſt tamen pꝛetextu erroꝛis reuocari bo. tex. et ibi bal. et moderni hoc notantes j.de crro calculi.perſuad o iſtud habere apparẽtiam:nam confeſſio quàtumcunq; iurata non ob⸗ ſtante iuramento: poteſt occaſione erroꝛis reuocari ſ̃ᷣm bal.hic.penult.col.et in.l.de tutela ij.col de in ĩtegrum reſtitu mino.antho.de butrio.in.fl.de confeſſis.ludo.ro. in dicto.S.de viro.et in dicto conſilio.cccxcj.qᷓ;uis con⸗ trarium in hoc vltimo teneat Joã.fabꝛi hic.in fine.nec obſtat tex.in c.cum dilecti.ex.de accuſa.quia ibidem nõ allegabatur erroꝛ ſᷣm iaſo.hic.et ita intelligitur dictũ.c. cum dilecti. ᷣm innoc. et panoꝛ.ibi etiam iſtam partem vltimam teneas contra ea que diximus.S. in verſi. vnuz tamen non tradas.æcc.cum hec vltima fundamenta ſunt vigentioꝛa pꝛimis: vt patet per.l.de etate·S.ex cauſa. et alus fundamentis.S.pꝛoxime allegatis. E ij Butrigarius ſup er pꝛimo libꝛo Codicis . modo lectura quar0r2nęuuußSWßkße ¶ Sppo.· ꝙ voluntas errantis ſit aliqua:vt.l.j.&. ſi lega⸗ tarius.ff. ad.l.fal. Solu.vt glo.vel dic ꝙ voluntas here⸗ dis non facit vt aliquid legatario acquiratur: ſed facit vt legatarius poſſeſſionem appꝛehendendo non delin⸗ quat et ſic pꝛeiudicet heredi in poſſeſſione: modo quia verba yr. videntur velle facere differentiam inter ſcien⸗ tem et ignoꝛantem:vt ſciens ſibi pꝛeiudicet/ ingnoꝛans non. Idcirco hic ſunt varie opiniones / et vt veniam ad eas arguo ꝙ ſcienti non pꝛeiudicetur: vt.l. interpoſi⸗ deinde exponam glo. yr. et queram que ſit verioꝛ tas j.de tranſac.⁊ quia vba enũciatiua nil operatur: vt l. ex his . de mili teſt. In cõtrariũ facit hec lex a cõtrario Enn l non dub teſta.Huiꝰ timoꝛe vᷣba yr. intel ligũtur duobus modis.vno modo vt faciat differẽtiam inter ſcientem et ignoꝛantẽ ⁊ exponũtur ſic ex ignoꝛãtia deficit id.ſ.pactũ tacitũ dande libertatis qð fieret.i.va⸗ leret ſi fieret a ſciente.vt hic pactum. ſi deficit ratione erroꝛis ałs delictum deficit.ſcilicet ratione erroꝛis:vt.l. jj. de ſicarijs.Alij exponunt:vt non faciant vifferenti⸗ am inter ſcientem ⁊ ignoꝛantem.⁊ exponunt ſic.ex igno rantia deficit ſcilicet pactum /quod a ſciente fieret.i.de⸗ ficeret ⁊ ſicut in ignoꝛante ſic hic pactum deficit pꝛopter erroꝛem ałs delictum.i.erroꝛ in delicto. Alij exponunt delictum aliter vt in glo. ¶ Quero ergo que ſit verioꝛ opinio: Glo.videtur dicere ꝙ ſi pꝛeceſſit diſpono vltime volũtatis q̃ naturalẽ opligationẽ induceret ⁊ tũc agno⸗ ſcẽdo heres ſioi pᷣiudicat: aut nõ pceſſit ⁊ nõ.lel latius dic ꝙ aut q̃ris an talis agnitio inducat naturalẽ obliga⸗ tionem/ad dandã libertatẽ: ⁊ dico ꝙ non.vt.l.poſt certi. 2z.l.cum affirmes j. de li. cau.ct.l. iterpoſitas·j de traſac. aut q̃ris an inducãt libertatẽ de pᷣlenti⁊ extunc dic / aut nulla diſpoſitio defuncti pᷣceſſit ⁊ non pꝛeiudicat heredi talis agnitio:qꝛ nõ fit liber.vt.l.ex his.j de teſta.mili.aut pꝛeceſſit diſpoſitio teſtatoꝛis licet minus ſolenis / ⁊ tunc ei piudicat agnitio:vt.l.non dubium.·j.de teta. A NMotabis ex hac lege pulchꝛam regulaʒ dD d itio qꝙ ille qui recipit aliquid tanq; a tali nõ videtur eum conſiteri eſſe talem:per hoc infert notabili⸗ ter bal.ꝙ ſi abbas recipiat ſolutionem ab aliquo tanq; emphiteota non per hoc videtur eum cõfiteri eſſe emphi teotã.ſimiliter econtra ſi aliquis ſoluat tanq; emphueo⸗ ta alicuius fundi non per hoc videtur conflteri ſe eſſe em phiteot am pꝛecipue ſi ſe referat inueſtituram antiquam Hᷣm bal. hic. Item hoc firmat quod dicit ꝙ tunc de facto pendebat alia queſtio de hoc in patria ſua: quicquid ta⸗ men dicat bal. hic teneas in hoc vltimo contrar ium per regulam quam tradit bal.in.l.ſi certis annis.j. de pact. Qualis apparet ſolutio talis pꝛeſumitur confeſſio/⁊ ſic per ſolutionem qus declarat ſe eſſe emphiteotam alicu⸗ ius: ⁊ pꝛobatur talis ſᷣm eũdem bal.quod eſt multum no tandum ſᷣm eum pꝛo emphiteota qui ꝑdidit inſtrumenta emphiteotica. et idem tenet bal.in.l. indicia. in j.col. .. de rei vendi.poſt Jaco.de ʒaberel.qꝙ cum ſolutione ſenſus pꝛeſumitur ꝙ ille cui ſoluitur ſit pꝛopꝛietarius.⁊ ideo ſi ſolui tibi penſionem de aliquo fundo indicium eſt ꝙ a te habui ⁊ pꝛopꝛietas ſit tua ſᷣm bal.per.llitibus.de a⸗ gricolis ⁊ cenſi.et iſtud teneas de quo videas plene per panoꝛ. in. c. peruenit. in ij. col. et in fl.ex. de cenſi.et vide ad iſtam queſtionem an ⁊ quando ſolutio cenſus pꝛobet AJo. verberi vocatuʒ vulgariter viatoꝛium iuris in titu. Selo. condu. in. iiij. carta. Secundo nota regulam quãꝗ non reperies alibi m iaſo.ꝙ erronea confeſſio poteſt re⸗ uocarinedum per illum qui errauit ſed etiam eo moꝛtuo per eius heredem:vt dicit bal.in. l. erroꝛ. in fine.ð. eodem ꝙ iſta lex non idcirco iuncta.l. iſta cum teſtamentum. eſt valde notabilis ad ꝓxime dicta.ſecus tamen eſt in decla ratione libelli obſcuri / que non tranſit ad heredem libel⸗ iantis. nam libellus obſcurus non poteſt declarari ab he rede moꝛtui. glo.no.in.l.pomponius ſcribit ſi frumentũ. §.. fina. et ibi ange. de peru.no. bar. x alij. in. l. inter ſtipu⸗ lantem in pꝛin. ff de verbo.obliga. cum alijs concoꝛ ibi ſignatis: et iſtud eſt quod poterat fateri dubitationẽ in hac lege. n „ ſ „ Erranti m teſtamentum. n hiu⸗ aicant verba enũciatiua.h.d. Ponã caſuʒ in nube vt littera ſonat. Deinde opponam vno 8α Ei Errans non conſentit. On idcirco hoc dicu Jacob. Butri E. gariuus.. r △ Maturale debituz iuris er E m quis.roꝛe ſolutuz non repetitur accti erroꝛe ſolutũ / venit repetẽdum.hoc dicit , m veram lect. ¶ Sp.· ꝙ quocunq; erroꝛe ſoluatur veniat repetendum. vt.l. ſed ⁊ ſi me.de ↄdi.inde.ff. So.aut nullo iure eſt debi tum vel ciuiliter tantum ⁊ tunc venit repetendum quo⸗ cunq; erroꝛe ſolutuʒ: vt in contrario: aut eſt naturale de bitum tantum ⁊ pꝛocedit hec lex:aut eſt vtroq; iure debi tum ſed obſtat exceptio:⁊ tunc aut exceptio eſt fauoꝛabi lis.et venit repetendum quocunq;ʒ erroꝛe ſolutum:aut eſt odioſa ⁊ tunc aut erroꝛe facti ſoluitur /⁊ repetitur:aut iu re.⁊ non vt.l.qui exceptionem.ff.de conditio.indebi.aut eſt exceptio inducta ad iuris rigoꝛem conſeruandum/t non venit repetendum.vt.l.inlia.ff.de conditio.indebi.⁊ hoc in exceptione perpetua:ſi autem eſt tempoꝛalis non inducit repetitionem.vt.l.in diem.ff.de conditio.indeb. Si autem eſt dubia tunc inducit repetitionem.vt.lʒ.ſuffi⸗ cit ff. de condi.indebi.¶ Modo quero quando eſt hoc ꝙ ſit tantum vnum vmculuʒ vel vtrũq;. Reſpondeo eſtvin culum naturale tantum vbi quid nudo pacto eſt pꝛomiſ⸗ ſun Neemn in minus ſolemni voluntate: vel in legato qð excedit dodrantem licet vltramontani hoc impugnent vt · ..dicain.Eſt debitum ciuile vt ex ſententia /eſt debitũ vtroq; iure:ſed obſtat exceptio vt in velleiano ⁊ mace⸗ doniano.Et ſi diceres qᷓ eſt ratio ꝙ exceptio non tollit naturalem obligationẽ. Reſpondeo quia non oꝛdinatur ad hoc.nam dicit lex ꝙ ſi mutuatur filiofamil.non detur petitio non autem impedit obligationem naſci. vt.l.j.in pꝛinc.ff. ad macedon per quod colligitur ꝙ actus homi⸗ num non operantur vltra mentem diſponentium:⁊ ideo dicimus ꝙ ex ſententia non naſcitur naturalis obligatio quia hoc non eſt intentionis iudicis vt obligationem na turalem pꝛoducat/ſed eam que eſt declaret.vt.l.ſicuti ·S· ſed ſi queratur.ff.ſi ſerui.vendi. Et ideo videntur vltra montani bene dicere qui dicunt ꝙ pactum de non peten⸗ do non tollat naturalem obligationem/quia ad hoc non oꝛdinatur ſed ad non petendum ⁊ ideo dicit lex ꝙ in pa⸗ cto de non petendo vertitur factum.ſ.qꝙ non petam/non ius aliquod.ſ.liberationis. vt.l.ſi vnus.S. pactus.ff. de pactis. Hec obſtat.l.ſcitum. S. naturalis.ff. de ſolutioni. quia ibi loquitur in pacto liberatoꝛio oꝛdinato ad libe⸗ rationem inducendam. vt quia dico nolo teneri mihi:im mo ⁊ ſʒ eos ex pacto macedoniani ⁊ velleiani ipedirent pꝛoceſſum cuʒ ſint oꝛdinate ad hoc:quia dicitlex petitio non detur.vt dicta.l.j.in pꝛincipio.ff.ad macedoni.ego tamen non auderem recedere a communi opinione ſcili⸗ cet ꝙ pactum de non petendo tollat naturaleʒ obligatio nem/⁊ ꝙ exceptio macedoniani ⁊velleiani pꝛoceſſum nõ impediant. Modo q̃ro expedita gl.venio ad opi.vltra montanoꝛum qui dicunt ꝙ hic loquitur de eo quod nul⸗ lo iure eſt debitum ⁊ eodem modo intelligunt.l.erroꝛj- ad.l.falci.¶ Ham dicunt in minus ſolemnivoluntate nul lum vinculum eſſe nec inlegatis que excedunt dodran⸗ tem.vbi ergo nullum eſt vinculum ſeruant diſtinctionẽ huius legis: ſed vbi eſſet vinculum naturale indiſtincte denegatur repetitio / ⁊ hoc ipſi pꝛobant triplici ratione: 2 pꝛimo pꝛobat petrꝰ ſic:cõdictio indebiti fundata eſt in equitate naturali.vt.l.hec conditio.ff.de condic. indebi. ergo non habet repetere illud quod equitate naturali eſt ſolutum vt eſt naturaliter debituʒ: quia ſic naturalis eqͥ tas ſibi inuicem repugnaret:alia ratione pꝛobat Gui.de co.certum eſt ꝙ debito naturali poteſt opponi compenſa tio ad aliud debitum:multo foꝛtius ad ſeipſuʒ. modo ita eſt hic ſi debitum naturale debet repeti:ergo ſolutio non remouit naturalẽ obligationẽ:qꝛ eadẽ ſolutio nõ põt re⸗ petitionẽ ⁊ liberationẽ ĩducere.vt.l.cũ his.S. fideiuſſoꝛ. ff.de cõdi.inde.ſi ꝗ̊ᷣ remanet viculũ naturale opponit᷑ de ipᷣo cõpẽſatio ðᷣ repetẽtẽ:ꝙ ſoluit vt ſicut debito natura li ad alið obijcit᷑ cõpẽſatio.vt.l.etiã.ff.de cõpenſa. Mul to foꝛtiꝰ de ipſo ad ſeipſũ poterit opponere ſi repetat᷑ q̃re vf ceſſare repetitio. Tertia rõe pbat ipᷣi ſic qꝛ illð ẽ ſpale cuiꝰdꝛiũ eſt ius cõe:ſ̊ ſpãle eſt ĩi minoꝛevt debitũ natura le repetat.vt.l.ĩterdũ.ff.de cõdi.ĩdebi.ꝗ ſecus in maioꝛe Et rñdet᷑ ad.l.iſtã.⁊ ad.l.erroꝛ.jad.l.fal.ꝙ bene eſtverũ . fy . Hin ni⸗ ene iti (e⸗ lt tur tu ſin mi⸗ le⸗ tio nne 19 tr ten⸗ non 03. on de ni. lbe⸗ itn ſtio ego l⸗ 1 no ltrs di. l p le ncte 0e⸗ ſin ich⸗ lek ide ts hon tſe⸗ ſoꝛ⸗ ſde r ie pi Succe⸗ De iuris et facti ignoꝛantia. Jo.XXXV. ꝙ hic loquitur in debito ex minus ſolemni volũtate vel in legatis que dodrantem excedũt: ſed dicunt ꝙ nullum eſt vinculum ⁊ vbi nullum eſtvinculum pꝛocedit diſtin⸗ ctio nr̃e.l.at vbi eſt vinculum naturale nullo modovenit repetẽdum.vt.S. ⁊ ꝙ hic nullum ſit vinculũ pꝛobant ipſi ſic in minus ſolẽni volũtate de ciuili conſtat ꝙ ino adeſt quiadeficit ſolẽnitas: de naturali pꝛobat:qꝛ nõ adeſt vo luntas defuncti qꝛ voluit ſolum inſtitutum obligare ⁊ nõ dẽs ab ĩte alium qui ab inteſtato ſucceſſi S teʒ nec eſt heredis vo obli ſtato an te luntas quia non eſtveriſſimile neat᷑ ſolue bita.vt.l.cũ de indebito.ff de pba.⁊ ſi idem ſuccedit ab ĩ re legata.iteſtato qui erat inſtitutus. Idẽ dicũt ꝙ. S. qꝛ quod eſt in pluribus idẽ eſt in vno qui fingitur vt alius vt. l. ſi arro⸗ gatoꝛ.ff.de adop.cũ ergo hic deficiat conſenſus nõ adeſt vinculũ naturale quod cauſatur ad conſenſum. vt.l.j. in pꝛin.ff. de pact. OPꝛeterea vbi deficit foꝛmarei deficit eiꝰ eſſe adeo vt nullũ vinculum contrahatur.vt.l.j·S. ſi quis ita. ff. de verbo. obli. ac in teſtamento minus ſolẽni defi⸗ citeius foꝛma quia ſolẽnitas ergo nullumvinculũ adeſt. Item ſi non valet id qð ago vt aso non valet ⁊c.vt.l.j. S cũ qui.ff.de conſti.pecu.cũ ergo non valeant legata vt voluit teſtatoꝛ qꝛ noluit vt valerent/aſcripto ergo nullo modo vel iure valebunt. Item ꝙ in co qð excedit dodrã tem non ſit aliqua obligatio ipſi pꝛobãt᷑:qꝛ vbicunq; lcx obuiat obligatio etiã naturalis nõ contrahitur vt.l.non dub iuz. ff. de legi. ſed legatis que excedunt dodrantẽ lex obuiat.vt.l linea margaritaꝝ.ff. ad.l.fal.ergo ⁊c. ¶ Sed wꝙ ipſi non bene dicũt pꝛobo ſic/⁊ pꝛimo rñdeo ad....inter dum.⁊ dico ꝙ bene eſt ſpeciale in mioꝛe vt debitum na⸗ turale iuris rigoꝛe ſolutum repetatur: ergo non maioꝛ repetu ſi ſoluat erroꝛe iuris / ſed ſi erroꝛe facti ſic: nã mi noꝛẽ errare in iure ⁊ maioꝛem in facto eqparãtur.vt.l.j. ff. de in ĩteg. reſt. Hec ob.ꝙ ille cui ſolutũ eſt habet pꝛo ſe equitatem naturalem qꝛ etiã ille qui errat in facto habz pꝛo ſe naturalẽ equitatẽ:dices tu ergo in pari cauſa non repetiuur. Rſñdeo ĩmo nõ eſt par cauſa qꝛ ille cui eſt ſolu tũ habet pꝛo ſe equitatẽ in genere ⁊ ſoluens erroꝛe facti habet ꝓ ſe in ſpccie equitatẽ naturalẽ que venit coꝛrecti ue ad pꝛimã:ſic ⁊ ſecunda pᷣſumptio tollit pꝛimã.vt.l.di⸗ uus· ff de in integ. reſti.⁊.l.cũ de indebito.ff. de pꝛobat.ſi⸗ cut ergo minoꝛ iuuatur otra ſolutionẽ errans in iure ita maioꝛ errans in facto:vt ſicut ãteq; ſolueret habebat pe cuniã ita ⁊ nũc. Hec obſtat ratio cõpẽſatiõis qꝛ de debi⸗ to naturali bñ poteſt opponi cõpenſatio qꝛ in illo non er ratur ſed hic erroꝛ interuenit.pꝛeterea ſi eſſet verũ ꝙ hic nullomõ eſſet debitũ quocunq; erroꝛe eſſet ſolutũ veniret repetendũ.vt.l.ſed ⁊ ſi me putẽ.ff. de cõdi.inde.vbi repe⸗ tit᷑ indebitũ cũ iure ſolutuʒ etiã per ſupinũ erroꝛẽ facti ꝗͥ eqᷣparãtur erroꝛi iuris. Fruſtra ergo diſtigueret hec lex inter erroꝛẽ facti ⁊ iuris: ſed ipᷣi diſtingũt in ĩdebito vl⸗ lo iure quia aut ſoluitur erroꝛe facti ⁊ repetit᷑ vt hic/aut erroꝛe iurꝭ ⁊ tũc aut ſoluẽs tm̃ certat de damno ⁊repetit. vt dicta.l.ſed ſi me pꝛeſente: aut certat de lucro ſoluens vt eſt in herede qui ſoluit ex minus ſolẽni voluntate vel vltra dodrãtẽ ⁊ tũc nõ repetit vt hic.⁊ .ad.l.fal.l.erroꝛ. aut vterq;.ſ.ſoluens ⁊ recipiens certat de damnovel etiã vterq; de lucro vt in caſu pꝛecedẽti ⁊ tũc melioꝛ eſt con⸗ cro certat ⁊ ita vidẽtur ipſi diſtinguere in hoc ſed male: qꝛ ſi eẽt nullo iure debitũ heres nõ certaret de lucro: ſed de dãno / ergo debẽt repetere etiã erroꝛe iur ſolutũ. pꝛe ditio Pogiäemis dẽ multo magis ſi ſoluens tm̃ de lu⸗ terea ſi pꝛobo quod in minus ſolẽni voluntate / vel in le⸗ gato quod excedit dodrantẽ ſit vinculum naturale hẽo hic caſum pꝛo nobis ⁊ in dicta.l.erroꝛ .ad.l.fal.⁊ ꝙ ſit ꝓ bo quia defunctus voluit legatum ſolui modo heres qui cunq; ſit qui ſuccedit fingitur idẽ quod defũctus voluit ſolui / itavt heres velle licʒ non velit vñ eſt ficta volũtas ⁊ per ↄñs ficta naturalis quicunq; ſuccedat. Non ob.ꝓ dicunt ꝙ vbi deficit foꝛma ⁊c᷑.quia verum quando defi⸗ cit foꝛma ĩmediata ⁊ ſubſtantialis q̃ hic non deficit nam de ſubſtantia legati eſt ꝙ ſit res q legetur ⁊ certa perſo⸗ na cui ⁊ a quo /ſolẽnitas vᷣo non eſt foꝛma voluntatis de functi ſed ſcripture in qua cõtinetur voluntas:⁊ eſt acci⸗ dẽtalis foꝛma/quod patet ſic. Quid ſi contrahimus⁊ ĩ ſtrumẽtum eſt minus ſolẽne nunquid viciabitur contra⸗ ctus certe non.quia ſcriptura non eſt de ſubſtantia con⸗ tractus:ſed fit ad pꝛobationẽ:ſic ⁊ ſcriptura teſtamenti. vyt.l.omnium. de teſtamẽtis.non ergo ſolẽnitas remo⸗ gari voluiſſe ad inde⸗ uet naturale vinculũ. Itẽ non ob. illud bꝛocardicũ ſi nõ valet quod ago ⁊c.quia illud pꝛocedit quando agitur de tranſeundo de vno eẽ ad aliud:ſecus quando non fit trã ſitus de vno eſſe ad aliud:ſed de vno ad eundem ſᷣm ma⸗ gis ⁊ minus vt eſt hic:quia tunc non pꝛocedit illud bꝛo⸗ cardicũ vt plene dixi in dicta.l.j· S· eum qui.ff.de conſti. pecu. Nec ob.illud quod dicũt de legato vltra falcidiã qꝛ illud bñ verum eſt ꝙvbi lex ſimpliciter pꝛohibet ⁊ ſtat in finibus pꝛohibitionis ꝙ etiam naturalis non contra⸗ hitur. vt dicta.l.non dubium.ſed lex falcidia non facit ſic quia licet pꝛohibeat vltra dodrantẽ legari tamen ſe ip⸗ ſam poſtea exponit dicens ꝙ ſi vltra legetur de falcabit non ergo impꝛobat obligationem. Conclude ergo gloſ. bene dicere.ſ.ꝙ debituʒ naturale facti erroꝛe ſolutum re ereui /crroꝛe luris nõ/⁊ eſt caſus hic ⁊ dicta.lł.erroꝛ.ad falcid. Ad d iti 0 Iſta lex eſt ſubtilis ⁊ bene gloſata quã repetijt bart.hic.de quo vide Cy.ihic in ij. col.verſic. quero que ſint ſpecies debiti.⁊ ibi vide per evumꝛ:et dum in glo. magna huius.l.dicitur ibi. Item con tra eſt debitum ciuiliter tantum ⁊c. habes ex gloſ.con⸗ cluſionẽ tres fallentias.Cõcluſio eſt ꝙ indebitum natu raliter ſed ciuiliter debitũ quocunq; erroꝛe ſoluatur ſiue erroꝛe iuris ſiue facti ſemper repetitur.de hoc habes exẽ plum per glo.in.l.j.ff.de condi.indebiti.ibi ponit exẽplũ in litterarum obligatione ⁊ ſic in cyꝛographo confeſſio⸗ nis mutui facto ſub ſpe future numerationis.nam ex eo ante bienniũ nata eſt ſolũ ciuilis obligatio nõ naturalis ⁊ iſta eſt cõmunis ſententia quam appꝛobant Jac.burr. hic Bar. Ange. ⁊ Saly. ⁊ cõiter omnes vltramõtani hic. canoniſt.in.c.fi.ex.de ſolu.pꝛo iſta communi opiniõe eſt tex.clarus ad litterã.j.q.iiij · Sfl.licet aliquis poſſet dice re diſputãdo ꝙ ille tex.eſt gratiani qui nõ habuit faculta tem legis condende tamen quia liber decreti eſt appꝛo⸗ batus ab vniuerſitatibus ſ̃m doc.in pꝛoe.decretalium.⁊ pꝛoe.vj. bal.⁊ aluero. in pꝛoe.feudoꝝ.ſᷣʒʒ Jaſo.in rubꝛ.in iij.col.de acti.ĩſti.dicas ergo ꝙ dictus ·S.fi.pꝛobat dictã opinionẽ ⁊c̃. Ratio autem diuerſitatis eſt quare in pdic. caſu oꝛiatur ciuilis obligatio ſed non naturalis:quia ibi adeſt foꝛma obligandi ſcilicet foꝛo miſſio ſolẽnis ex qua oꝛitur obligatio ciuilis / ſy deficit cauſa ſine materia que impedit obligationẽ naturalem oꝛiri.patet:quia non itẽ do obligari niſi interueniat numeratio.l.qui pecuniaʒ.ff. ſi cer. pe.ſᷣm Bar. ⁊ doct.hic.⁊ in.l.ſi vnꝰ.S.pactus ne pe teret.in.vj.col.ibi.ff.de pact.⁊ ibi ałs ad longũ iſtaʒ que ſtionẽ diſputaui dum legebam Andegauis dictũ · S. tene bꝛoſuz pactus ne peteret.⁊ ibi tenui opinionẽ contrariꝗ his que pꝛoxime diximus. nam ſᷣm ſubtilem Pe. de bel. ꝑ.⁊ alios ſubtiles citramõtanos Tholoſanos/Cathur ceñ. Andegaueñ.Aurelianos oꝛiginaliter ⁊ ᷣm Bal. hic ⁊ Imol.in.l.j.ff.de fide ĩſtr. tenentes ꝙ ĩmo etiã añ bien⸗ nium in concluſione quam ſupꝛa pꝛemiſi dicitur eſſe oꝛta obligatio non ſolum ciuilis ſed etiam naturalis.vnde ſi confiteoꝛ ſpe future numerationis in cyꝛographo me re⸗ cepiſſe centum aureos a ſempꝛonio ante lapſum biennij ſum obligatus ciuiliter ⁊ naturaliter / lʒ obſtet exceptio ſi conuenias vel alas infra biennium de non numerata excipere velim per no.in.l.j.⁊ in.l.ĩ cõtractibus per to.ti tulj.de non numerata pecunia.⁊ ita tenuit in.l.iuriſgen⸗ tium· S.quinimmo in expeditione glo.magne circa fineʒ ff. de pact.⁊ inter cetera fundamenta Petrum de bella pertica. ꝙ ex ſtipulatione facta ſine cauſa mero iure oꝛitur vtraq; obligatio ⁊ actio.il.ij·S. circa.cum gloſ.ff. de exceptio.doli.ſimiliter eſt dicendum in obligatiõe lit terarum.iſtud eſt argumentum Bald. hic. in antepenul. col.ſed potes reſpondere ad iſtud fundamentum ꝙ non eſt idem in caſu concluſionis ſupꝛa pꝛemiſſe quia cum ibi non adſit conſenſus de pꝛeſenti:⁊ ſic iſtud fundamen tum Bald.non facit contra concluſionem glo.noſtre pꝛo opinione Petr. ⁊ alioꝛum citramontanoꝛum. Mec ob⸗ ſtant alia fundamenta que adducuntur hic pꝛo opinio⸗ ne Pertri que non refero:quicquid tamen dixerimus te neas concluſionem glo.noſtre quam ſupꝛa poſuimus:qꝛ communis eſt m Jaſon. hic in. vj.col. verſicu.teneas er go ⁊c.⁊ limita ac teneas ſᷣm Jaſonem in.l.qui pecuniã. ff. de conditio.indebi. Sed quero de pulchꝛa queſtione/ an exceptio non numerate pecunie de iure cano. opponi debeat ifra biẽniũ:anvᷣo ꝑpetuo opponipoſſit.Et qcqd e iij dicat dy.in regu.locupletari de regu.iur.teneas ſᷣm bal. hic in antepenul.col.hic.vbi tenet ꝙ debet allegari infra biẽniuʒz de iure canonico ſicut de iure ciuili:ita tenet ſpe cu.in titu.de in ĩteg. reſti · S· j. vbi refert ꝙ Clemens papa quartus ꝓnunciauit contra treuerenſem electũ et ꝙ ĩfra biẽnium non poſſet opponere exceptionem nõ numerate pecunie /vel doli que ad idem tendunt. Ita etiã refert ⁊ ſequitur archi.iij.q:vj.in.c.ſi quis epiſcopoꝛũ.in vlt.col. reiectis fundamentis in contrarium teneas pꝛemiſſam opinionem ſpecu.⁊ bal.hic.ꝙ confirmatur iſto fuudamẽ to vbicũq; eſt aliquid clare deciſum de iure ciuili: ⁊ non reperitur immutatum de iure canonico.ſtamus iuri ciui⸗ li etiã in foꝛo canonico.vt no.in.c.j.⁊.ij.et ibi panoꝛ.ex. de no. ope.nũcia.glo.in.c.per venerabilem ex.qui ſi.ſunt legit. et in. c. licet ex ſuſcepto.de ſoꝛo compe.nec eſt verũ wweccleſie vel eccleſiaſtice perſone exceptio non nume⸗ rate pecunie competere debeat ꝑpetuo:immo ſolum cõ⸗ petit infra biẽnium ſicut alijs ita concludunt do.antho. de butrio.imol.et panoꝛ.per fundamẽtum de quo ibi per eos. in. c.fi.in vlti.col.ex.de ſolu.ᷣm iaſonem hic.in.vj. 5 col.verſi.concludendo teneo.ꝛvxc. PEN Licet ſexus muliebꝛis non Bamuis. 6ninlat contra iuris igno⸗ Arãtiam: conſulit tamen minoꝛ etas. O ſt itut . nes Jus ignoꝛare vel niti 0 diſſimulare non li cet. hoc dicit Jaco. butrig. Additi Que ſit differentia inter deciſionem et Ad ditto. onſtitutionẽ ponit glo.in.l. j.S· ij. in vᷣ⸗ bo.deciſiones.S.de emẽda.C.et que ſit differẽtia inter le ges ⁊ ↄſtitutiones.Et quero in pᷣſenti lege.vtruʒ valeat ſtatutum diſponens ꝙ non liceat allegare ignoꝛantiam ſtatuti: Pic ꝙ ſic. vt vult bar.in.l.diui.ad finem pꝛinci⸗ pij per illum tex.ff. de fal. Ita vult bal.in.l.j.ff.de legi.ita vult io.de ananiano.⁊ ibi panoꝛmitanꝰ.⁊ gl.in vᷣb.dicit ⁊ ibi panoꝛ.illam glo.no.in.c.ad falſarioꝝ.ex.de crimine fal. vbi notatur per illam glo.iũctam cum tex.quod qᷓ;q; in diſpoſitione aliqua caueatur vt nõ admittatur allega⸗ tio ignoꝛantie.non tamen excludit᷑ ille qui allegat igno⸗ rantiam ⁊ affert pꝛobationes ignoꝛãtie:ałs autem quis puniretur ſine culpa:vt in.c.ij.S.de cõſti.de quo ꝑer bar. in.l.lege.ff. de fal. æ ita limitatur pꝛedictũ ſtatu.nõ pꝛoce⸗ dere in illo qui iuſtam ignoꝛantiã allegat ſᷣm ſaly.in.l.ſe varus de his qͥ ſibi aſcribunt.et in.l.ita nobis pudoꝛ·j· de adul.bal.in.l.vnica.in pꝛĩcipio.fl.col.j de cadu.tollẽ. ita voluit hic iaſon. ſuccincte Dalaene cgulas coͤm VNAE naſ icet ᷣm regulas cõmu E pallim. nes equa videatur cõdi⸗ tio marium ⁊ feminarũ.tamen in quibuſdã ca⸗ H VaEſibus melioꝛ eſt conditio feminarũ cõtra iuris erroeem. G ¶ Sppo. ad diuiſionẽ.x videtur ꝙ nullum pꝛiuilegium habeat mulier: qꝛ aut certat de dãno ⁊ ſuccurrit᷑ mulieri 2 maſculo.aut de lucro ⁊ neutri ſuccurritur:vt.l.erroꝛ.ff. de iur. ⁊ fac.ig.So.regulariter equiparantur:vt in con⸗ trario fallit in caſibus in glo.enumeratis. Ja.butrig. Additio MVulieribus non ſuccurritur etiam in dãnis magis qᷓ; maſculis:niſi in caſibꝰ expꝛeſſis in iure et facit iſte tex.pꝛo glo.in cano.fina.in pꝛincipio.j.q/iiij.per modernos in.l.iuris ignoꝛantia·j qui admitti.idem dicas eſſe in ruſticis quibus nõ ſubue⸗ nitur magis qᷓ; alijs:niſi in caſibꝰ a iure exceptis.ſᷣm an⸗ thonium de bu.in.c.ij.de conſtitu ex.alex.⁊ ia.in.l.ſi qͥs. id quod.de iuriſ.omniũ iud.ff.⁊ de hoc eſt glo.in.dic.ca no.fi. S. alleg. Sed quero in materia huius ſegis. mulier quedã renũciauit vell.ignara quid ſit vell.⁊ nullomodo certificata per notarium.dicas quicquid dicant richar. et fulgo.hic quod non valet renunciatio:cum quis non videatur renũciare iuri quod neſcit ſibi competere: vt.l. mater decedẽs.in pꝛicipio.⁊ ibi bar.de inoffi.teſt.ff.⁊ ita tenent doctoꝛes in.l.ſciendum.ff.de verboꝛum obliga.⁊ in.l.fi.et ibi glo.in verbo.ſi mulier.⁊ ibi alexan.poſt albe. de roſa.ff ad vell. Ita vult ſpeculatoꝛ in titu.de obliga. 2 ſolu.S.j.in addi.incipiente hubertus.quod etiam quã⸗ do mulier renunciauit velł.cum iuramento adhuc requi ritur certioꝛatio.tene tamen in hoc contrarium:quia iu⸗ ramentum tantum operatur quãtum certioꝛatio per tex. in.c.ex reſcripto.⁊ ibi gl.⁊ bal.in.ij.col.in duobꝰ locis il utrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis lud firmat.ex.de iureiur.⁊ dicas hic quod ſtatuta ⁊ con⸗ ſuetudines ſimpliciter loquẽtes ita conpꝛehẽdunt femel las ſicut maſculos de qͥ ꝑ anth.de but.in.c.fi.ex.de ↄſue. qð confirmo: quia maſculinũ genus regulariter cõcipit femininũ.de quo videas plene per iaſ.dðe may. in. l. ſi qͥs id quod.de iuriſ.omniũ iudi.ff. per bar.melius qᷓ; in toto ſuo opere.in.l.j.ff. de peculio.de quo per glo.⁊ doc.in ↄſt. ſi quis in tantã·j.vnde vi.in cano.ſi quis ſuadẽte diabo lo. xvij. q.iiij. tex.in.l.ſi ita ſcriptuz.ff.de lega.ij.⁊ in.l.qui duos mulos.ff. de lega.iij.glo.magi.⁊ ibi phi.fran.in.c. generali.de elec.lib. vj.⁊ alijs vulgaribꝰ locis. Item ſta tuta hic ĩ caſibꝰ non deciſis accipiunt interpꝛetationem ſᷣm ius cõe:faciunt no.per bar.in.l.nõ dubium.S.de legi⸗ bus. et in.l.de quibus.ffde legibꝰ.vbi notat᷑ ꝙ conſuetu⸗ do extenditur ad caſum ſimilem ſᷣm bar.ibi ita notantẽ ibi textum in verbo pꝛoximum ⁊ conſequens ei eſt.⁊c.fa⸗ ciunt notata per bar.in.l.omnes populi.de iuſti.⁊ iure.ff. facit ad pmiſſa.l.ſi extraneus.ff.de condi.cauſa data.vbi caſus omiſſus remanet in diſpoſitione iuris cõmunis. et ſic in ſimili ſtatutũ ſimpliciter in maſculo loquens debet adaptari in femella cũ de iure cõmuni maſculus ⁊ femel⸗ la pꝛemiſcuis actibus vtãtur regulariter niſi in caſibꝰ vt diximus in cõtrariũ a iure expꝛeſſis/⁊ hec ſunt noua fun damenta ad pꝛobãdum qð ſtatuta ſimpliciter loquentia cõpꝛehendãt tam femellas q; maſculos intelligo reſpe⸗ ctu eoꝛum que conueniunt tam maſculis qᷓ; femellis:⁊ videbis aliquas limitationes ad regulam: an maſcu⸗ linum cõcipiat femininũ.in.l.ſi quis id quod.de iuriſ.om nium iudi ff. . ¶ De pꝛecibus iperatoꝛi ofte⸗ rendis. et de quibus reb? lup⸗ plicare liceat velnon. NFEE Licet regulariter ſeruus nõ Supplics ☛W 5 Icet. admittat᷑ ad ſupplicanduʒ. re an poſ⸗ Qúfallit ſi ſupplicat pꝛo nece dñi ſui. ſit ſeruus CE. ꝙlibet debeat admitti: vt pꝛincipie iteo. vniuerſis.Solu.vt glo. ☚ Add itio Facit iſte tex.ſᷣʒ bal. 45 U· hic in. ij. not. ꝓ dicto inno. in. c. j. e. de cõſtitutionibꝰ.qð ex cauſa licita /licitũ eſt leges trãſgredi.iſtud dic.inno.alle gat bal.in varijs locis ꝑ iaſo.hic.ꝓ quo dicto alleg.l.qͥſ⸗ quis·j.ad.l.iuliã maieſtatis:vbi ex cauſa filius punit᷑ ꝓ⸗ pter delictũ pr̃is:⁊ ꝓ hoc dicto inno.allegat ia.quattuoꝛ tex.pᷣmo ĩ.l.ſi qͥ filio exheredato·S.qͥ aũt oẽs.ad ft.⁊ ibi bal.⁊ alij.ff.de iniuſto ⁊ rupto teſta.vbi qͥs moꝛit᷑ ⁊ deĩde iudex ſe inquirit tex.in.c.clericis ·Sceterum.de pe.in.vj. vbi filius punit᷑ ꝓpter delictũ patr in bñficialibꝰ: et ibi videas phi.fran.tertio tex.eſt in.l.fina.invᷣbo nec tñij.de mõ mulc.q̃rto tex.eſt ſolẽnis ⁊ ſing.in.l.ſi hoĩem.ff. mã. ſm bal.ĩ.c.j.viij.col.ex.vt.lit.nõ ↄteſtata.Et nõ.illã legẽ ſi hoĩem.ad hoc qð inferioꝛ:vt puta epᷣus põt diſpẽſare Ʒʒ legẽ ſuꝑioꝛis ex magna cã:ita exclamat ⁊ tenet panoꝛ. in.c.dilecti.vlti.er.de appel.⁊ in.c.at ſi clerici ·S.de adul⸗ ter.e.de iud.⁊ in.c.ſtuduiſti.er.de offi.⁊ pote.iud.dele. imo qð eſt plus ᷣ ſtatuta iurata poſſet epᷣus vł alius infe rioꝛ ̊ leges ſuperioꝛis:vt no.bal.ĩ rubꝛi j.qui admit.ad bo.poſſ.poſ.⁊ no.dic.ſing.qð ſi qͥs dedit alapã poteſtati pariſiẽſi:puta locũtenẽti crimĩali vel ciuili poſſit pᷣdictꝰ Judex an locũtenens facere talẽ furca ſuſpẽdi ꝑ dic.inno.in di.c.j.pᷣoſſit eſſe de conſti. Ita tenet ſingu.bal.in.c.j·S.iniuria.in pᷣncipio qͥs in ꝓpa de pace iura.firmãda.MNotes ⁊.ij.ar.l.ſi hoĩem.S.allega. cauſa: quod ſi papa impoſuerit penitẽtiam titio ꝓ aliquo deli⸗ cto/põt epᷣus inferioꝛ.illã penã diminuere.glo.j.in cano. tpᷣa penitudinis.xxvj.q.vij. Idẽ glo.in cano.latoꝛem.j. xxij.q.iij.⁊ per pᷣdicta reſtringas glo.ſingularẽ. in.c.ij. in vᷣbo.ſtatutũ in pꝛincipio.de vᷣboꝝ ſigniſicatiõe. in.vj. vbi dicit glo.qð inferioꝛ nõ poteſt facere aliqͥd in pᷣindi⸗ ciũ ſuꝑioꝛis.vide phi.fran.in.c.j.in.ij.col.de cõſti.lib.vj. vbi reputat pᷣdictam glo.ſingu.⁊ als pariſius in camera audientiarum reſpondi cuidam magno aduocato ꝙ dñt de parlamẽto poterat etiam rege incõſulto dumvidebãt aliquã oꝛdinatiam regiã nõ multũ rõnabilẽ ⁊ ita tollere illuſtris miles iurꝗ doctoꝛ ſũme teoꝛice ac pꝛactice pᷣditꝰ dñs antho.de pꝛato pᷣmꝰ pᷣſidẽs ſenatꝰ pariſieñ.tenẽdo W☚ e. Nt 1 t0 C. bo u ſ enn i⸗ Gni Sint uz enne ſtſnu Ntip bel. ſcto der Ae lc⸗ ⸗ tuo: bt iic⸗ 1v. audientiã in quad cauſa tunc coꝛã eo vertente ꝓ amoꝛ⸗ tiſſamẽto cuiuſdam domus rõne redditus ⁊c᷑. ꝓferebat dictus pꝛeſidens talia verba:⁊ ſi oꝛdinatia illud diceret et ſapiebãat v̈ba dicti dñi illud quod.S. pꝛorime dixi qdð eſſet irrationabilis ⁊c.loquẽdo ĩ materia ibi ſubiecta ⁊c̃. ex cauſa poſſint inferioꝛes pꝛincipe incõſulto ſi videant aliquaʒ oꝛdinantiam ſeu conſtitutionẽ quãtumcũq; re⸗ giam nõ multum rationabilẽ ↄtrariũ in eoꝝ arreſtis poſ ſet diffin ire. ar. dic. l. ſi hoiĩem ⁊ ar. dic. ĩno.dũ vult qð ex caula licitũ eſt tranſgredi leges quod pᷣcipue dic.ĩno.vẽ dicat ſibilocũ in apparẽti/ ac eminenti viro oꝛnatiſſimo pᷣſidente milite dño antho.depꝛa.cum ſuis decurionibꝰ ab vtroq; latere aſſiſtentibus cũ iudicibuſq;.⁊ ita vt iam diri reſpondi aduocato contrarium aſſerenti. his q̃. S. ixi. B Peremptoꝛiã non remittit otiens. acepe dilatoꝛiã bene re⸗ V a(mittit. Hec lex eſt de derogatoꝛijs reſcriptis ειÜ—habet duas lec. Una eſt ꝙ loquatur in credi⸗ toꝛe impetrãte. Alia in debitoꝛe:⁊ hec nullũ cõtrariũ pa titur. Pꝛima habet duo gria.pꝛimũ eſt ꝙ dilatoꝛiã pꝛin⸗ ceps nõ remittat.vnde videt᷑ ob.l.ante penul.ſde pactis inter emp.⁊ ven. So.vt glo.cuius ſolutio eſt ſatis equa. Sed melius ſolue vt in cõtrario:qꝛ dilatoꝛiã non debet remittere vt ibi. ſi tñ remiſerit / tenet remiſſio:vt hic. per⸗ emptoꝛiã nõ debet remittere/⁊ ſi remittit nõ tenet remiſ⸗ ſio ꝑ hanc legẽ derogatoꝛiã reſcripto /nõ ex defectu pote ſtatis qꝛ põt ſi dicat:non obſtante hac.l.qꝛ nemo põt ſibi legẽ imponere a qua recedere non liceat.vt.l.ſi qͥ in pᷣn. ff. de le.iij.⁊.l.digna.S.de legi.ſed ex defectu volũtatj nõ valet:qꝛ dixit nolo valere ſi concedã.¶ Itẽ op ꝙ etiam pemptoꝛiam poſſit remittere.vt.l.ratas·.j.de reſcin.ven. So.vt glo.¶ Querit glo.an dñium poſſu mihi auferre: ⁊ dicit ꝙ nõ:ſed actionẽ ſic.ego puto ꝙ poſſit etiã dñium auferre ſi velit /dũmodo dicat nõ obſtãte talilege. In gol.q̃ incipit.pone ibi.ſed dicit ſi cõcederetur ⁊ ↄceſſum valeret. X* F. Ec d äno ſa Non cõuenit impetra⸗ EE.. ri qð ſit fiſco dãnoſum/ R vel iuri contrarium. h.d. Hec lex eſt deroga⸗ LAAAtoꝛia reſcripti. Ja. Butri. hic ⁊ ex hoc infert bal.hic.ꝙ ſi aliquis impetrat a papa vel imperatoꝛe aliquã compoſitionem vel remiſſionem ſuper pena iam exacta per fiſcum ⁊ non facit mentionem de exactione et incoꝛpoꝛatione pene. non valet reſcriptum:tum quia ſubꝛepticium:tum quia dãnoſum fiſco.adde notabilius.bal.in.l.pᷣſcriptione. in ix. col.j.ſi contra ius vel vti. ꝓub.vbi tradit regulam quã reputat tenendam menti ꝙ littere remiſſionis condẽna⸗ tionum nõ valent niſi cauſa ⁊ quelibet facti qualitas ex⸗ pꝛimatur.et ideo ſi quis fuit condẽnatus in mille libꝛis/ cet impetrauit a pꝛincipe gratiam ⁊ remiſſionẽ huius pe⸗ ne non valet talis impetratio ex quo non facit menti⸗ onem ex qua cauſa fuit condẽnatus:ct iſtud eſt quod di⸗ xit papa litteras faciẽs ſeriein nõ ↄtinentes nichil vale⸗ re in.c.ſuper eo.de cohabi.cleri.et mulie.⁊ in.c. dilectus fllius abbas ſancti ſtephani.⁊ in.c.ad audientiam.de re⸗ ſcrip. ⁊ ante bal.fuit deciſio oldra.lau.in cõſi.xxij.quod incipit ad queſtionem ad fl.ſequitur dic. alex. in conſi. xxix.in.j.volu.quod incipit ponderatis his que narran⸗ tur in themate.in.ij.col.ad fi.Adde etiam quod pulchꝛe no. guil.de cu.in.l.iij.⁊ ibi dixi per illum tex.delepiſc.au. ꝙ qui habuit gratiam de vno homicidio ſi poſtea fe⸗ cit ſecundum homidicium ⁊ impetrauit gratiam de ſecũ do homicidio:nihil valet niſi fecerit mentionem de pꝛi⸗ mo homicidio ⁊ pꝛima gratia.Et per iſtud dictuʒ refert do. ab. ſicu. in.c.ſuper litteris.in.xxxiiij.col.de reſcrip. quod in ciuitate bononie fuit de facto decapitatꝰvnus qͥ impetrauerat gratiam remiſſionis ſecundi homicidij nò facta mentione de pꝛimo homicidio ⁊ eius gratia. Iſtũ textum limita niſi impetraretur geminatum reſcriptum per textum in ·S.et hoc vero iubemus.in aut᷑.vt nul.iudi. allegatum in glo.per quem tex.no.ſingulariter bal.hic quod idem operatur ſecunda iuſſio pꝛincipis qdðᷣ motus pꝛopꝛius quo caſu quando pꝛinceps concedit reſcriptũ motu pꝛopꝛio ceſſat omnis exceptio ſubꝛeptionis vel ob reptionis. Jaſon de may. De Pꝛecibus Imperatoꝛi offerendis. Fo. NXNXVI. S 1 iu erſa Reſcriptum impetratum ſu⸗ EXLREeLAELper dilatoꝛia valet ſi, fideiuſ⸗ aſoꝛ fuerit pꝛeſtitus de ſoluendo poſt diem. hoc dicit. ¶ In gloſ.que incipit creditoꝛiin fi.ibi.l.ij.immo ſi di⸗ cat.non obſtante.liſta.arg.l.ſi quis in pꝛincip.teſtamẽ. ff. de lega.iij. Add itio HReſcriptum ſolutionis dilatoꝛium ita * eL. demum habet effectum ſi reus fideiuſſo rem idoneum pꝛeſtet ꝙ adueniente tempoꝛe ſatiſfaciet. h. d.⁊ eſt canoniſata.xxvj.q.ij.cetera omitto: quia ſunt ſa tis hic per ſcribentes tradita ideo non curo referre. ——= Contra ſententiam pꝛefecti pꝛe 7 q U 18 toꝛio nõ appel larur:ſuppitsatug ;m iemel non ſecundo. h. d. A&α Op. ꝙ liceat appellari. vt. lI. ⁊ in maioꝛibus Tde appella.Sol.hic ſpeciale in pꝛefecto. Item oppo. ꝙ bis poſſit ſupplicare.vt.j.ne in vna ea⸗ demq; cauſa li. So.appellatur bis a ſententia alioꝛuʒ iu⸗ dicum vt in contrario:ſed ſupplicatur a ſententia pꝛefe⸗ cti ⁊ ſemel tantum vt hic.ſ Itẽ op.ꝙ etiam ſemel ſuppli⸗ cari non poſſit.vt dicta.l.vnica.jne li.in vna eadẽq; cau⸗ ſa. So.vt glo. ¶ In glo. qque incipit nam.ibi alij dicunt ꝙ hic ſatis eſt eadem cum pꝛecedenti. Ad ditio Ex pꝛouidentia huius.l.pꝛemitte ꝙ re⸗ gulariter a ſententia cuiuſcunq; poteſt appellari ⁊ appellatio eſt remedium oꝛdinarium:tamẽ ſi ſententia feratur a perſonis exiſtentibus ĩ excelſa digni tate a pᷣncipibꝰ.i.a ſenatu puta a pᷣfectis pᷣtoꝛio per eoꝛũ dignitatem non eſt licitum appellare.l.j.in pꝛin.ff.a qui. appella.non licet iuncta.l.pꝛefecti.ff.de mino.⁊.l.j.in pn⸗ cip.ff.de offi.pꝛefec.pꝛetoꝛio.⁊.l.jij.de ſenten.pꝛefec.pꝛe⸗ to.tamen licitum eſt ſupplicare aduerſus talem ſenten⸗ tiam.vt hic in iuribus pꝛeallega.⁊ vide ad iſtam legem. ⁊ vide hic Cy.reddẽs rationem quare potius poteſt ſup plicari ⁊ non appellari.reſpon.Cy.ꝙ ideo quia non que ritur in ſupplicatione de iniquitate ſenten.ſed petit miſe ricoꝛditer ſecum agi.arg.legis pᷣfecti.ff.de mino.⁊ dicas finaliter ꝙ iſta.l.facit ad iſtum ti. per quãdam ſunilitudi nem vt ſicut pꝛincipi ſupplicatur vt dicitur in rubꝛica de pꝛeci.ĩpe.offe.hic/ſic ſupplicat᷑ pꝛefe.pꝛeto.ſᷣm Cy. in fi. ⁊ dic ꝙ ſupplicatio eſt qͥd mere gr̃e ipſius ſuperioꝛis.vt patet in aut.ſequenti.⁊ in.l.vnica.de ſenten.pꝛefe.pꝛeto. Vrt in ſimili nota.canoni.in.c.j.de poſtula.pꝛela.in.vj.⁊ ibi gloſ. Panoꝛ.in rubꝛi.extra de poſtulat.pꝛela.per no⸗ tata in.c.penulti.illo.ti.⁊ ibi cano.⁊ hec non tango vltra ne pꝛopꝛios termi.noſtre.l.exesmmus. . . Abi ſupplicatur De ſu P pl ic atio pꝛefecto pᷣtoꝛio 9c᷑decem dies mandatur ſententia executioni i·.cuʒ fideiuſſione:ſed hac foꝛma non ſeruata mãꝗ datur executioni ſine fideiuſſione hoc dicit. Vel dic ꝙ poteſt .J. decem dies pꝛefecto pꝛetoꝛio ſupplicari ⁊ ſentẽ⸗ tia executioni mandatur fideiuſſione pꝛeſtita poſtdecem dies ſoli pꝛincipi ſupplicatur. ¶ hiuide in duas partes: quia in pꝛima ponitur foꝛma in ſupplicatione ſeruanda⁊ eius effectus vſq; ibi Cniſi ſub ibi ponitur quid iur ſi ſer uata non fuerit vſq; in finen. —“ ¶ Ad euidentiam dic ꝙ aut venio decem dies ⁊ offe⸗ ro ſupplicationem pꝛefecto pꝛetoꝛio.ſ Vel eius concilia rijs ⁊ referẽdarijs ⁊ mãdat᷑ ſnia executioni pꝛeſtita fide iuſſione de reddendo quicquid ſolutum fuerit ſi poſtea ſententia retractatur / ſi autem veniat poſt decem dies debet ſupplicationem ſoli pꝛincipi offerre:j biennium co gnitio non poteſt durare perpetuo.vtj/de tempoꝛ.app. aut᷑.ſed lis.⁊ mandabitur ſententia executioni fideiuſſio ne non pꝛeſtita. hec ergo auten. addit legi codicis:quia lex codicis permittebat ſupplicari ſed non dabat foꝛms ſed hec ſic:⁊a facit tria:quia dat foꝛmam: item ponit effe⸗ ctum eius.Tertio dicit quid iuris ſi foꝛma hic poſita nõ fuerit obſeruata. ¶COp. ꝙ non debeat appellari ad eundem iudicem.vt.l. eos .j/de appella. So.hic ſpeciale. 2 Itẽ op.ꝙ pendẽte ſupplicatione non debeat ſententia executioni mandari.vt.i.ij.j de appella.⁊ j.nil noua.per eliij Butrigarius ſuper totum. Sol. vt glo.¶ Item oppo. ꝙ poſt decem dies non appelletur vel ſupplicetur. vt.· de appellatio.aut.hodie. So. vt glo.quod nil eſt. Sed vcra ſolutio colligitur ĩ ſũ ma A30. · de ſen. pꝛefec. pꝛeto.l.vnica.ſ.ꝙ aut volo ſux- plicare pᷣfecto⁊ facio/x.dies:⁊ hʒ locũ qð hic dr.ſʒ poſ᷑ decem dies pꝛincipi ſupplicatur non pꝛefecto.⁊ . bien⸗ niũ.vt. S. dixi. ¶ In glo.que incipit idem ibi.l.eos.⁊ eſt hic vnum ſpecialẽ. ¶ In glo. que incipit ſed quomodo. ibi plene notaui videlicet vt liceat ſupplicari vſq; ad biẽ nium non pꝛefecto ſed pꝛincipi ⁊ tempus ſentẽtie eſt nul lum: qꝛ cauſa examinat᷑ in auditoꝛio pꝛincipis.vt ĩ autk. ſed lis /de tempoꝛi.appel. Add itio Sna aut᷑. pᷣm Odofre.⁊ Cy. nõ coꝛrigit ſegẽ. C. ſed declarat.ſʒ Jaſon. hic. ex iſto tex. iuncta glo.nota.bar.ꝙ libellus ⁊ acta poſſunt ꝓ duci notario cauſe ſicut ipſi indici tex. glo.⁊ Bart. x alij doc. idem notantes in.l.eos·S.· ſuper his ·de appel. bar.ĩ l. finita. S. iulia. in. vj.col.ff.de damno.infec. facit qð vult glo.in.l.iuſiurãdũ ꝙ ex ↄuẽtione · pupil.in glo.magna in verbo debet circa finẽ.ff. de iureiur. ex qua no.ibi pau. de caſtr. ꝙ actus poteſt dici actus iudi.licet non ſit factꝰ in pꝛeſentia iudi.⁊ bal in.l.pe.ff de fideiuſſ.no.ex illo tex. q; confeſſio facta coꝛam notario actoꝛum dicitur facta i iudi.per iſta inferunt Guydo de ſuʒa.bal.c moderni hic. ꝙ appellatio in ſcriptis que debet fleri infra.x. dies aut hodie .jde appel.poteſt fieri coꝛam notario ulius iudic. qui tulit ſententiam pꝛecipue quando non poteſt haberi copia illiꝰiudi.quod not.quia quotidianũ.per iſta refert Raph.ful.ſe conſuluiſſe in ciuitate vincen. vbi ſtatutuʒ diſponit ꝙÿ mittatur executioni niſi appellatio ĩiterpona⸗ tur ĩfra.x.dies ⁊ libellus poꝛrigatur· xx.⁊ pꝛeſtetur cau tio de ſoluendis expenſis ꝙ ſatis fuit taleʒ cautionẽ fuiſ ſe pꝛeſtitam ipᷣi notario. Limita pꝛedicta non habere lo cum quo ad pꝛobationes vel inſtrumenta pꝛobatoꝛia q̃ non debent fierinotario:ſed ipſi iudici vel de cõmiſſiõe iudi l.quinquaginta.ff. de pꝛoba. gloſ.in.l. iubemus .· de lib. cauſa. glo.in.l.hac conſultiſſima in fl. vbi dixi · de te ſta. facit.l. inſtar. .de iu.ᷣfiſ.li.x.cano.in.c.qm̃ contra fal⸗ ſam. de pꝛoba. bal. ⁊ moder. pic bal.in.l..ijꝗ de eden. An⸗ ge. ⁊ Imo. in dic· S. iul. ⁊ ſic habes ex pꝛedictis declara. ꝙ volunt glo. bar.in. l. eos · S. ſuper his ſ· de appel. dũ no⸗ tant ꝙ acta ⁊ exceptiones poſſunt coꝛam notario pꝛo⸗ guct quod intellige per ſupꝛadicta ſᷣm Jaſonem. hic.j. . Niuerlis Sicut declinatoꝛia tollitur 1r ElIS per conteſtationeʒ ita per re VN ſcripti impetrationẽ.h.d. Glo.videtur inuere VAA quando impetrat p.s ſe videtur exceptio eſ⸗ ſe peremptoꝛia. Et an poſſit quandoq; opponi.dicam in l.pꝛeſcriptio:jſi contra ius vel vtili.pu. H ¶ In glo. que incipit ſic. ibi non queritur an iuſte obti⸗ nuerit in querela vel non. Additio Ron refert a quo reſcriptum impetref᷑ etiã ſi ſit ſeruus.h. d. Limita niſi ſibi eſ ſet oppoſitum tempoꝛe pꝛoiecte ſupplicatiõis l. j. arguẽ⸗ do a ſpirituali ibi bal S. eo. Et ex hoc no.ſubtiliter bal. hic poſt Jaco. Butr. quod dilatoꝛia exceptio qualis eſt iſta que opponitur contra impetrãtẽ ſicut abas tollitur per lit. conteſt. l. ira demum · .. de pꝛocur.l.pomponius.S· rati.ff eo. ita hic tollitur per impetrationeʒ reſcripti. Se⸗ cundo limita quando reſcriptum eſſet impetratum ab ex communicato.c.j.de reſcrip.in.vj.ad hoc vt citius rede at ad gremium eccleſie ⁊ hoc quando impetrauit pꝛo ſe. Si autem no mine alterius habeo glo.no.in.c.fi.in glo.j. Tibi doc.de pꝛocur. Tertiolimita niſi mendacium ſup⸗ Piaents obſtat. c. ex parte.⁊.c.nonnulli.de reſcript.ſᷣm ar. hic. ſecundo per iſtam.l. decidit bar. hic in fl.quod quando refoꝛmatio fit ĩ cõcilio nõ refert an ille qui fecit pꝛopoſitam eſſet infamis vel ne poſtq;; apparet de cõſen⸗ ſu populi referunt s ſequuntur paul. de caſt. ⁊ domi. alex. in. l. j.in pꝛinci.ff.ad.l.falci.adde ꝙ vult Bart. in. l. obſer⸗ uare circa medium j. de decurio.lib.x.quod licet in con⸗ cilio generali populi debeat fieri pꝛopoſita per vnum de populo:tamen ſi de ea non apparet? conſtet de volunta te populi valet oꝛdinamentum: ſequitur Pau. de caſt. in l.j.in pꝛinci.ff.de conſtitu.pꝛincip.⁊ in. d. l.j. in pꝛincip.ff. pꝛimo libꝛo Codicis Eſt .6 t Aliquando reſcribit᷑ contra E crip AR. ius vt eſt quando lex impꝛo bat reſcriptuʒ:⁊ tunc non loquuur hec lex. ſed , 22 l. iubemus nullam. S. de ſacroſan.eccle. aliqus do reſcribitur contra ius·i.contra illud quod dicit lex: tunc non dicitur ius i aliquam.l. ſpecialem. ſed con⸗ tra iſtam generalem ſic:quia hec lex eſt eis derogatoꝛis ? de his loquitur hic. Et bꝛeuiter dicit hec lex ꝙ reſcri⸗ ptum contra ius non valet niſi aliũ modice ledat vel cõo⸗ tineat criminis remiſſ ionem.h.d. Jacob. ¶ Ponitur er⸗ go hic regula ꝙ reſcriptuʒ non valet contra ius ⁊ hoc eſt Ppma pars vſq; ibi niſi foꝛte.ibi ponit exceptiones duas vſq; in fi. Pone exemplũ per.l.iubemus nullam.S. de ſa⸗ croſan.eccl.⁊ male quia tunc non haberet locũ exceptio hic poſita:quia ⁊ ſi pꝛodeſſet petenti non concederetur: ⁊ ideo aliter vt glo.exemplifica. ¶ Sp. ꝙ non valeat reſcriptũ ⁊ ſi non cõtineat leſionem alteriꝰ æ vtilitatẽ petẽtis.vt ·jſi nup.ex reſcpᷣ.pe.l.j. So. ibi eſt ipꝛobatũ reſcriptũ in ſpecie bic in gñe. Item op 4 etiam ſi alium ledat valeat.vt.l.ij · S.ſi quis a pꝛincipe. ne quis in loco publico.So.vt glo.¶ Item op.ſʒ dñm Mar. ſic cum remittere delictũ ſit contra publicam vtili tatẽ.vt.l.ita vulneratus.ad.l.aquil.ergo non valcet reſcri ptuʒ per.l.fl. eo.Soluit ipſe ꝙ aut remittitur pena icho ata ⁊ poteſtvt hic aut inchoanda ⁊ non poteſt quia rema neret delictum ſine pena vt in contrario quod non pla⸗ cet:quia non eſt cõtra publicam vtilitatem remittere pe nam pꝛeteriti delicti ſed futuri.vt.l.ſi vnus.S· illud.ff. de pac.⁊ ideo valet pactũ ſuper delicto pᷣterito nõ ſuper fu⸗ turo qꝛ ſic inuitaretur ad delinquendũ. Hec ob.ꝙ inter eſt rei publice qꝛ illud eſt quoddã intereſſe ſecũdariũ qð non attenditur ſic ⁊ in.l.j.ff.ſo.matri. ¶ In glo. que incipit puta.ibi a iure peti.ſ. in ſpecie.naʒ hec lex generalis bene pꝛohibet in genere.¶ In glo. que incipit vt ⁊ chec glo.ponit ea.exempla que ſuperioꝛ im pꝛobauit:⁊ ideo ſuperioꝛ melius dicit. — Ad d iti 0 Js lex ponit regulas ⁊ duasfal.ſecun da ibi niſi foꝛte ⁊ eſt in decretis canont ſata. xxv.qij. ⁊ in.c.reſcriptũ.Ho.pꝛimo regulã ꝙ reſcri pta contra ius impetrata non debent per iudices obſer⸗ uari ⁊ gloſ.inuehit contra miſeros pꝛelatos qui non au⸗ dent obſeruare hanc.l.vel ſimilẽ.in.l.puniri voi dicam. j⸗ ſi Z ius vel vtilitatem publicam. Sed nunquid iſta regu la pꝛocedat ex defectu poteſtatis pꝛincipis:qꝛ non poſſit vel ex defectu volũtatis.bal.hic.i.ij.col.pau.de ca.dicũt ꝙ ex defectu voluntatis qꝛ non pꝛeſumitur pᷣncipem ali⸗ quid velle ꝙ ſit cõtra ius ⁊ ſi aliquid conceſſit pꝛeſumit per impoꝛtunit atem cõceſſiſſe. Et ideo ſi pꝛinceps vellet poſſet reſcribere contra ius adiecta clauſula.non obſtan te de qua dicetur in.l fi..· ſið ius vel vtili.public. ponunt Odo .⁊ Cy.⁊ Bal.hic.hinc ſumpta occaſiõe tractat bal. hic de poteſtate pꝛincipis ⁊ que ſint ſoli ſupꝛemo pꝛinci⸗ pi reſeruata adde bal.in.l.j.in pᷣn.j.de iur. aureo. anullo. ⁊ in. c.j que ſunt reg.⁊ in.l.imperium.in.iij.col.⁊ ibi ple⸗ n us. Ludo.roma. ff. de iuriſdi.om.iud.⁊ bal.in pꝛoemio feudoꝛum in.xij.col.vbi inter cetera dicit ꝙ quando pᷣn ceps aliquid vult ex certa ſententia nemo poteſt ei dice⸗ re cur ita facis ⁊ eſt dictum quo aduocati ſepius i pala⸗ cijs vtuntur ⁊ fuit ante Bal.dicunt ſpecu.in ti. de legato .S.nunc oſtendendum.ver.lxxxix.per text.in.c.quis.de . peni. diſt.iij.ibi.quis tamen audet dicere deo quare huic parcis.⁊ glo.ibi in verbo deo.ideʒ dicit panoꝛ.⁊ idẽ bal. in c. eccleſia ſancte marie.in pe.col.vt lit.pen.dicit ꝙ cuʒ ipſe pꝛinceps cauſa cauſarum non eſt de eius poteſtate quirendum cum pꝛime cauſe nulla ſit cauſa cum id quod pꝛimum eſt aliud ante ſe habere non poteſt. ⁊ idem bal. In.c.cum ſuper.in.j.col.de cauſa poſſeſſ.⁊ pꝛopꝛie.dicit ꝙ papa ⁊ pꝛinceps ex certa ſcientia ſupꝛa ius ⁊ contra ius ⁊ extra ius omnia poteſt:ideo ſacrilegium eſt de poteſta te pꝛincipis diſputare.l.ſacrilegium.j de crimi. ſacrile. inter cetera no.illud quod dicit bal.quod ſolus ſupꝛemꝰ pꝛinceps poteſt in reſcripto apponere clauſulam.nõ ob⸗ ſtante:alius vero inferioꝛ non poteſt: adde bald.in.l.cũ⸗ ctos popuin.x.col. v. de ſumm. trinit. Ange. Inno.⁊ mo der.in.l.nemo poteſt per illum tex.ff.de lega.j.vbi domi. Alexand.in.j.col.⁊ in concilio.cj.quod incipit viſis in⸗ fraſcript. exemptionibus.in.vj.colum.in pꝛimo volumi. facit bon? tex.in l.foꝛmam. ff. de offic. pꝛefec.pꝛetoꝛ.oꝛi.⁊ S= =çSegaeS — rr = — in tenn honi ſet ſer⸗ n. . oſſit iciit nali⸗ unkk ellet bſtan nunt tbal * illiri ⁊ quia inferioꝛ nõ poteſt reſcribere cõtra lege ſupe rioꝛis.c.cum inferioꝛ. de maio.⁊ obe. ſicut in ſimili infe⸗ rioꝛ a ſupꝛemo pꝛincipe:etiã ſi ſit legatꝰ de latere nõ po⸗ teſt reſcribere ꝙ ꝓcedatur ſummarie ſimpliciter ? de pla no.glo.eſt reputata ſing.in.c.fl.de herce. in. vj. ſed etiam „ ſimiles glo.in cle.ſepe in pꝛin. in verbo mandamus. de verbo. ſign. Idem eſt in clauſula ex certa ſe cientia que noõ poteſt per inferioꝛem apponi in reſcripto glo.in cle. et ſi pꝛincipalis in glo.ᷣfi.de reſcrip. pꝛemus pꝛinceps poteſt in totum tollere ius alicuius cũ clauſula non obſtante: inferioꝛ aũt non poſſet etiam vbi ſupꝛemus pꝛinceps poſſet. ita tenet archi. xxv. q·ij. in ſumma: refert ⁊ ſeqᷣtur alber. de roſa.in.l.quotiens S. c0. T ibi paul. de caſt. multum exclamat ⁊ dicit ꝙ habuit de facto tempoꝛe quo do.pandul.tenebat imperium Ber⸗ gonij. nam vni in partialibus ſuis remiſit per reſcriptũ quicquid debebat ciuibus bergonenſibus cum clauſula non obſtante:dicit ſe cõſuluiſſe ꝙ non potuit dato ꝙ fuiſ⸗ ſet iuſtus pꝛinceps et idem dicit in duce mediolani ⁊ in marchione ferrarie / quod tu diligenter no. ad ea que tra duntur per glo.⁊ doc.in.c.que in eccleſiarum. de conſti. et in. l.fi.ſi contra ius vel vti.pub. Succeſſiue tangit bal. hic de poteſtate pape ⁊ de his que ſunt ſoli pape reſerua⸗ ta. Adde glo. oꝛdina.in.c.ꝙ tranſlationem. de offi. leg. ⁊ glo.in.c.ſicut vnire de exceſ.pꝛelato.et plenius qᷓ; alibi ſpecu. vbi enumerat octuagintanouem in titu. de lega · S. nunc oſtendendum. ⁊ in· S. nunc bꝛeuiter dicendum eſt ponunt cano. in.c.pꝛopoſuit poſt glo.ibi de conceſſio. pꝛeben. ⁊ dicit hoſtien.qui ſepe allegatur.in.c.cum veniſ fent de iudi. ꝙ papa poteſt mutare quadrata rotundis. adde bal.in.c.eccleſia.iij.colũ.ex.de conſti. Idem dic m iaſonem hic. W n ſuppli⸗ ltrumentozum. nhu⸗ nnon debes eſſe verboſus hoc diein N. & (CSppo. de. l. vt reſponſum . de tranſac. So. vt dicam ſuper glo.ſ In glo.que incipit:vt con.in ft. ibi. vt reſponſuʒ:quia hic loquitur de inutili narratione.ibi de vtili ⁊ neceſſara. - Add iti 0 In ſupplicatione debet poni effectus inſtrumenti vel verba ſuper quibus du bitatur non aũt totus tenoꝛ.h.d. Ratio eſt. Imꝑatoꝛ ab⸗ hoꝛret verboſitatem..l.fina · S. j'· de appella. ⁊ per iſtum texum dicit bal.in.l.ij.in.j.col.ad fl... vt lite zengen. quando quis appellat a ſententia ſufficit quod in appel. apponat in ſubſtantia effectum ſententie.non autem re⸗ quiritur ꝙ ponat foꝛmaliter tenoꝛem totius ſententie.et idem dicit paul ·de caſt. hic. uis de bal. non facit men⸗ tioneimn. Item per iſtum textum. dicunt cy. bar. bal. alij hic. ꝙ ſilegatarius petit a notario copiam teſtamenti/ non debet fibi notarius dare copiam totius teſtamenti: ſeà ſoſum illius particule legati que ad eum ſpectat ⁊ ha bes tex no.de hoc in. c. contingit de fide inſtru.⁊ ita con⸗ ſuetudo obſeruat. C Sed quotidianũ dubiũ eſt qᷣd ecõ⸗ tra notarius fuit rogatus de inſtrumento teſtamẽti ego vado ad notarium ⁊ peto ꝙ oſtendat michi in ꝓthocol⸗ lis illud inſtrumentũ teſtamẽti vt videã ſi in eo aliquid tinetur quod ad me pertineat:⁊ notarius dicit.ego no⸗ o tibi oſtẽdere:ſed bene dabo tibi copiam ſi ſoluas miner cedem.⁊ iſte dicit / ego nolo copiam nec ſoluere impen⸗ ſam: quia foꝛte nichil intereſt mea. Quid iuris de iſto ca ſue Iſtum caſum in ſpecie ponit ſolus paul.de caſt. in. l. j. Iquẽadmo.teſta.aperian.et ibi dicit ꝙ non poſſum co⸗ gere notarium vt mihi oſtendat: ſed bene poſſum eum fa cere citari coꝛã iudice/⁊ iudex faciet ſibi poꝛtari pꝛoto⸗ collum ⁊ videbit ſi in illo teſtamento continetur aliquid quod ad te ſpectet:⁊ illius particule faciet tibi dare copi am: ⁊ dicit iſta ↄſuetudo obſeruat ⁊ ſequitur ibidem do. alex. Item per iſtum tex. dicit hic bal.ꝙ tutoꝛ qui conue nit aliquem nomine pupilli ſi ſibi opponatur ꝙ non fecit inuentarium non tenetur dare copiam totius inuentarij cum expꝛeſſione rerum pupilli: quia hoc eſſet dãnoſum pupillo:cuius intereſt ne ſecreta ſui patrimonij pandan⸗ tur.l.ijquãdo ⁊ qui.quarta pars debe. lib. x. debebit er go dare copiam inuentarij in genere: nõ expꝛeſſis rebus in ſpecie. adde ꝙ idem plenius Bar.in.l.j.ff.de cura.bo. dan. facit.l.ij·de ali.pu.pꝛeſtan. “ Similiter etiaʒ ſolus ſu⸗ Quand o libellus pꝛicipi datus litis contelſtationẽ faciat Mubꝛzica. Obium no elt. ar bee Vtoꝛijs / « annalibus libell? ſupplicato⸗ rius habet vicem conteſtationis.hoc Ndicit cum ſe.l. ¶Diuide titulum in du as partes: quia in pꝛima ponit dictuʒ in genere vſq; ad finem titull. es leges determinent pꝛioꝛes. ¶ Ad euidẽtiã ſciẽdũ ꝙ qͥdã ẽ libellus ↄuentionalis qᷣ datf parti:⁊ de hoc hic nõ loquit᷑ſed·i. de lit. cõteſta.aut᷑. offeratur.quidam eſt ſupplicatoꝛius qui offertur pꝛinci⸗ pi.⁊ de hoc loqtur hic.(¶ Et tex.oↄteſtationẽ ĩquo ad ea qᷓ ſequuntur nõ qͥ ad aliaſ pꝛinceps ſuꝑ iudicis delegatiõe dñs aʒo in ſumma limitat hanc.l.ſic.ſ.ꝙ libellus pꝛincipi patus faciat conteſtationem.ſ.quantum ad hoc vt actio heredibus tranſeat ⁊ contra heredes non auteʒ vt actio nem perpetuet. ¶ Op.· ꝙ nu operetur libelli oblatio niſi ſequatur miſſio executoꝛis:vt.lłſicut.⁊.l.omnes.j.de pꝛeſcrip.xxx.an.qui dam fatentur ⁊ male:⁊ ideo dic vt glo.⁊ cumula ſolutio⸗ nes ſic:quia aut loquitur in libello ſupplicatoꝛio:⁊ ille in pꝛetoꝛijs ⁊ annalibus operatur conteſtationem ſine miſ ſione executoꝛis:vt hic:in alijs actionibus nihil operat᷑ libellus conuentionalis operat᷑ circa pꝛeſcriptionẽ.xxx. vel.xl. anno. ita tamen ſi ſequatur miſſio executoꝛis vt in contrario: verum aʒo limitat:vt.S.dixi. Et poſſet eſ⸗ ſe qued am ſolutio eius dicti:ſcʒ vt diceres ꝙ aut queris de conteſtatione que actionẽ perpetuat ⁊ illa reqrit miſ ſionem executoꝛis:aut de ea que ſolum facit tranſitoꝛiaʒ actionem in heredes ⁊ contra eos:⁊ tunc non:vt hic: dic ergo ꝙꝙ aut interuenit conteſtatio:⁊ per hanc perpetuat᷑ actio.ſ.quia fit tranſitoꝛia in heredes ⁊ contra heredes Item perpetuatur in quadraginta annos:aut non iter uenit conteſtatio:ſed libellus: ⁊ tunc aut fui libellus con uentionalis:⁊ tunc ille operatur ſolum in pꝛeſcriptione xxx.vł.xj.an.⁊ ita demum ſi ſequat executoꝛis miſſio ope ratur hoc:quia interrumpit illam pꝛeſcriptionem odio⸗ ſa: nõ aũt actionẽ perpetuat. In alijs autem caſibus ni⸗ hil operatur:aut fuit libellus ſupplicatoꝛius pꝛincipi: et tunc in actionibus pꝛetoꝛijs/⁊ annalibus operatur.ſ.vt faciat eas tranſire heredibus ⁊ in heredes:non autemvt perpetuet actionem:vel dic ꝙ etiam foꝛte perpetuat acti onem iſte ſupplicatoꝛius. In alijs autem actionibꝰ iſte li bellus nihil operatur.i¶ Iteʒ op.de A. libertꝰ.ff. de in ius vocan. So. vt dicam ſuper glo. Itẽ op.de.llibertus. ff. de in ius vocan. So. vt dicam ſuper glo.ꝗ Item op.de.l. vt perfectius. ¶ In glo. que incipit immo ibi coꝛam pꝛicipe.libellꝰſup plicatoꝛius.¶ In eadẽ glo.ibi alio iudice.libellus conuẽ tionalis.i¶ In glo.que incipit ⁊ hoc in fl.ibi libertus. dic ꝙ libellꝰ iſte nõ hʒ vĩ vocatiõis qtũ ad penã temere vo⸗ cãtis:ſʒ hʒ vĩ vocatiõis quantũ ad perpetuationem acti onum pꝛetoꝛiarum ⁊ annalium.ſ¶ Sʒ an actio de dolo ꝑ⸗ petuatur cum ſit pꝛetoꝛia ⁊ annalis.Reſpondeo ſᷣm do. . mar.ꝙ non:quia cum libelli poꝛrectio equiparetur conte ſtationi:⁊ per conteſtationem nõ perpetuaretur:ergo nec per libelli oblationem. Idem in beneficio reſtitutionis quia non perpetuabitur per libellum / cum per cõteſtatio nem non perpetuaretu. . Ad ditio Supplicatio poꝛrecta pꝛincipi impetra to reſcripto in actionibus/pꝛctoꝛijs / et annalibus operatur duplicem effectuʒ. Pꝛimus eſt tranſ miſſionis ad heredes actiue ⁊ paſſiue. Secũdus ĩ perpe⸗ tuandi actiones:hoc eſt extendẽdo coꝛum vitam:vt vbi pꝛius non dur abat niſi anno nũc durẽt perpetuo ac ſi ve re lis eſſct conteſtata. h. d.cum.lſequen. Ho.pꝛimo ꝙ ſup plicatio poꝛrecta pꝛincipi ſi obtineatur reſcriptuʒ opera tur ac ſi eſſet lis conteſtata quo ad duos effectus: de qui⸗ bus in ter. Liita iſtum tex. pꝛocedere in reſcripto unpe trato a ſummo pꝛincipe.puta papa vel imperatoꝛe:vel a⸗ lio populo non recognoſcente ſuperioꝛem de iure vel fs⸗ Nota ꝙ non eſt nouuʒ vt poſterio⸗ Quãdo libellus pꝛĩcipi datus etc. Fo. XXXVII. Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis cto tale reſcriptum habet vim lit. cõteſta. ita loquitur iſte ti.ſecus eſt ſi impetretur ab inferioꝛe puta rege pꝛoconſu le duce marchione.tex.ẽ.in.l.j.ibi bar.⁊ ful.ad hoc no·⸗ ⸗ de offi. pꝛefec. pꝛetoꝛ.oꝛi.⁊ illiri.vbi tex.ita diſponit ĩ pꝛe⸗ fec.pꝛetoꝛi.qui equiparatur regi:vt eſt glo.in.i.j.ff. de of⸗ fi. pꝛefec. pꝛeto. Sccundo no. ex hoc tex.ꝙ reſcriptum ha betur pꝛo libello ⁊ conteſtationelit quantum ad effectuʒ huius ti.ſed non habet vim libelli conditionalis: ideo ſi cã ẽ oꝛdinaria in qua requirit᷑ ꝙ actoꝛ poꝛrigat libellũ ſo lẽnem reo:certe reſcriptum pꝛincipis vł pape cum ſuppli catione non habet vim libelli ̃m bal. ⁊ ful. hic ⁊ bal.in. l. - F. ti. j. T in.l. elegant · S. ſi quis poſt. in.j.⁊.ij.coł.ff. de cõdi. indeb. in. l.fl. in. j. col. ff. de ↄſti. pꝛin. ? in.l.nec quicq;·g. vbi decretum. ff. de offi.pꝛoconſul.⁊ le.in.xvj. coł.in. iij.⁊ iiij. notabi.late cano.in. c. pꝛeterea. de dilatio. Fallit in cauſis in quibus vl de iure communi vel ex foꝛma reſcri pti debet ꝓcedi ſummarie/ ſimpliciter / et de plano.ratio uia illis cauſis non requiritur ſolemnis libellus:ſed ſut᷑ lcit q̃lis q̃lis petitio cle. ſepe in pꝛin.de verbo. ſign. ideo in illis reſcriptum cum ſupplicatione ſufficit loco illius petitionis: ita tenet inno.in. c.dudum.ij. de elec.ſpec. in ti tu. de libel. concep · S· nunc oſtendendum ver.vj. ⁊ in ti.de pꝛeben. S. j. ad fi bal.⁊ imol. in.l.ᷣſi quis filio exheredato .S. hi autem. ff. de iniuſt.rup.cano.maxime anto. de but. i.d. c. pꝛeterea. do. alex. in conſi. ccj.in.ij.volu.qð incip.i cauſa ⁊ lite vertente inter magiſtrum petruʒ. Tertio no. ex iſta.l.j.ſᷣm bal.ful.⁊ pau/de caſt.qð ſi eſt impetratũ re⸗ ſcriptũ:⁊ ille qui impetrauit moꝛtuꝰ eſt anteq; eũ pꝛodu⸗ ceret in iudicio:tamem tale reſcriptũ tranſit ad heredes actiue ⁊ paſſiue:credo quod notabile ſit verum per tex.in c.quia.v.vbi doc. ponunt de iud. , t lite pẽdente nil in nouetur Kubꝛica. EH = Lite pendentevel poſt ſentẽ Icet. an appellatione non ſuſpẽ liam non licet ſupplicare. hoc dicit to⸗ Stustitulus. 2 ¶ Agd euidentiam eſt ſciendum ꝙ ſũt auattuoꝛ tempoꝛa. pꝛimum eſt ante li⸗ em conteſtatam 1 non poſſum circa pꝛoceſſum ſupplicare circa alia ſic. Sʒ nec iudicem poſſuz impetrare niſi oꝛdinarius deneget iu riſdictionem:vt in aut.de manda. pꝛinci · S· ſit tibi. Scoðʒ tempus eſt poſt litem conteſtataʒ:⁊ tunc ſupplicare non poſſum:vt in aut᷑.vt in medio liti. ⁊c̃.niſi quãdo iudex de denegat copiam actoꝛis vel alicuius interlocutoꝛic: vel ſi iudex datus non pꝛoſequitur in cã:vel ſi habeo eum ſu⸗ ſpectum poſſuʒ petere:vt alius ei aſſocietur:vt dicta aut. vt in medio liti aliud tempus eſt appellationis penden tis:⁊ tunc etiaʒ nihil debet impetrari: vt.j. nil noua.pen. appel. in pꝛĩi.Quartũ tempus eſt poſt appellationẽ omiſ ſam ⁊ ſententiam confirmatam ⁊ tunc etiam non eſt lici⸗ tuʒ ſupplicare:immo qui ſupplicauerit punietur: hec col liguntur exlegibus huiꝰ ti. ⁊ gloſis. ¶ Op.qꝙ pꝛoſit reſcriptum ſuperueniẽs.cum exceptio q̃ incipit poſt ſentẽtiam competere.competit:vt·j· de re iu⸗ dli.l.j. So.hic tempoꝛe incongruo ſuit conceſſumvñ exce ptio mihi non incipit competere ⁊ ideo non pꝛodeſt:vel dic ꝙ delinquit impetrans: quia impetrauit alium iu⸗ dicem anteqᷓ; oꝛdinarius ſibi denegaret iuriſdictionem quam facere non debuit.¶ Sed quid ſi conſtitui pꝛocu⸗ ratoꝛem ante iudicium inchoatum ad aliquid impetran dum ſuper cã mea non circa pꝛoceſſum:⁊ pꝛinceps poſt ea conceſſit:nunquid valet: Rñdeo ſic:quia tempoꝛe cõ gruofuit impetratum. ¶ Quid ſi licitam pꝛouocationem onmiſit. Dic vt glo. butrig. . ’ Ad diti 0 NMota ex hac lege ſubtiliter ſᷣm rap. ful. VUID. bic videri tex. ꝙ arripe iter ad pꝛincipẽ non habet vim pꝛouocationis interpoſi ite ab ipſo iudice quod videtur contra tex. in.c.vt debitus.⁊ i. c. vt dilecti. de ap. vbi arripere iter ad papam habet vim appel. inter poſite adeo ꝙ quicqͥd fleret medio tempoꝛe deberet re⸗ uocari. Sed dic vt declarãt bar.⁊ doc.in.l.de pupillo· S. ſi quis ipſi pꝛetoꝛi in vlti.coł.ff. de oper.no.nũ.per illum tex.ſm ſcdᷣam lec. ꝙ arripere iter ad papaʒ ⁊ pꝛoteſtarine aliquid noui interim fiat: bene hʒ vim pꝛouoca.qꝙ non in teruenit hic iaſ.de may.mediolaneñ.iuris vtriuſq; doc. &α Bpplicare. Ad d 5No. cx tex. ibi actoꝛis vel pꝛo = itio uincia:ꝙ appellatione actor/ no venit ſententia vt patet in alternatiua vel que cadit in ter diuerſa notatur in.c.quere.de ſy monia.ex. glo.in rub. ff de iur ⁊ facti ignoꝛantia.veritas eſt in contrarium ᷣm guido de ſuza. cy. bal. ſaly. ⁊ moder ic per tex.ĩ.l. actaa i lactoꝛis.vbi doc pꝛecipue.d.alex.ff.de re iudi.⁊ inc. qm contra falſam vbi cano. de pꝛoba.⁊ eſt gl.in.l.in fraudẽ. S. neq; inſtrumẽta. in glo.j.in fi. ⁊ ibi bar.no.ff. de iure fiſ. cano.in.c.in pꝛeſentia.de renun.in.c.pꝛudentiam.in pꝛin ci. e. de offi. deleg. ſubdit eriazx bal.hic qð appellatiõe a⸗ ctoꝛis nedumveniunt que fiunta iudice ĩ his que ſunt cõ tentioſe iuriſdictionis:ſed etiã his que ſunt voluntarie iuriſdictionis:vt eſt emanci.⁊ datio tutoꝛum:ideo etiam in his debet fleri copia cum die ⁊ conſule.ita dicit elegaã ter notare inno.in.c.j.de pꝛoba.⁊ ſequit᷑ ſimpliciter pau. de ca.hic.tu adde foꝛtius ꝙ omnis ſcriptura que fit coꝛã iudice dicitur de act.l.illud cuʒ glo.in verbo actoꝛũ.⁊ ibi no.bal.i.ij.cołj.de ſacroſanct.eccle.immo plus no.bal. in.l.interrogata per illum tex.cuʒ glo.. de lib.cã.ꝙ ap.a⸗ ctoꝛis veniunt omnia que fiunt in pꝛeſentia iudicis licet non in figura iudicij. No.ſecundo ex eodeʒ tex.ſᷣm bal. in.ij. coł. ⁊ pau.de ca.ꝙ oĩm actoꝛũ debet fleri copia par tis ⁊ ſic articuloꝛum et poſitionum. Adde bal.⁊ moder.ĩ l.ij.j. de edẽ.vbi dixi de iſtis ⁊ alijs multis ſimilibꝰ: ideo hic non repeto:ponunt cano.in.c.per tuas.de teſt. ¶ Mo. tertio ex tex.in verbo pꝛotinus ſʒʒ bal.in xj .coł.⁊ pau.de ca.ꝙ qui pꝛoducit inſtrumentum pꝛohibitum pꝛoduci a ſtatuto ſub certa pena abſq; alio pꝛoceſſu debet condem nari ad talem penam:ita oſtendit iſta dictio pꝛotinus: al legat in ſimili glo.de dictio.mox.in aut.de inceſt.nup.in pꝛinci. debuit allegare glo.que loquitur de dictio. pꝛoti⸗ nus in.l.iij · S· ex contrario.vbi bar.⁊ doc.ff.de acqui.poſ. bar. in.l. pe.per illum tex.in verbo pꝛotinus:¶ de depoſi. No.quarto ꝙ poſtq; ſententia traſiuit in rem iudicataʒ amplius non eſt licitum ſupplicare ⁊ ſupplicans incid it in penam.concoꝛ.l.fijde erro.aduo.⁊ ex hoc bal. hic ĩ. ij. col.dicit ꝙ iſta eſt pꝛeciſa regula qð poſtq; ſententia trã ſiuit in rem iudicatam impoſſibile eſt poſtea ſupplicare: vt hic niſi pꝛinceps reſcriberet cum clauſuls non obſtan te. alibi dicit inno.in.c.cum inter de re iudi. quem refert bal. in l. pꝛeſcriptione.in.xx.coł.ver.⁊ pꝛemitte ad euidẽ⸗ tiam. · ti .j. qdðᷣ in vanum dicitur unpetratum quicquid di citur contra ſententiam que tranſiuit in rem iudicatam. ⁊ dicit Paulus de caſtr.ꝙ facit contra illos qui poſt la⸗ tam ſententiam vadunt venetias ⁊ ſupplicant ꝙ cã iterũã reuideatur non obſtante ꝙ elapſum ſit tempus ad appel landum. Ham nõ debet iſtud concedi niſi ex magna cau⸗ ſa. Item adde ꝙ iſta regula pꝛocedit ꝙ non eſt licituʒ ap pellare quando elapſum eſt tempus appellandi: ſed eſt ſi infra tempus quis non poteſt appellare:quia eſtverꝰcon tumarx qui non appellat.l.ex conſenſu · .· fi . ff. de appel. gl. ⁊ doc.in.l.fi.ff.de in integ.reſti.Nam iſte etiam ſupplica⸗ re non poteſt glo.eſt oꝛdi.⁊ valde notabi.hic ĩ.l.fl.vbi cy. eam ſequitur:de quo vltimo refert Yo.de imo.fuiſſe que⸗ ſtionem in dominio regis aragonie diutius ventilatam in dic. l. S fl. in pe.⁊ vl.coł.¶ No.vltimo ex.l.fl.qð incur⸗ rit infamiam ille qui ſupplicat ꝙ retractetur ſentẽtia que tranſiuit in rem iudicatam:vnde ſi pꝛoduceretur in teſtẽ poſtet repelli:qꝛ eſt infamis:⁊ ſic inhabilis qð dicit pau. de ca.eſſe tenendum menti:quia poſſet facere honoꝛem ſi caſus occurreret cũ pauci ſint qͥ de hoc aduertãt et ſcirẽt de hoc excipere ſᷣm eũ.Et ita eſt expeditꝰiſte ti iaſ.pad. ¶ Sidõtra ius vel vtilitatem m kuerit impetratum Mubzica. NCEr tex. pꝛoponis ] que tamen ex⸗ AEpꝛeſſa nõ impediuiſſent reſcriptũ.Hec publica R — = — — —² = =☛ =– ☛ = – — = *£ ☛ Ni . ſcen bel. par eri deo ho. de leis dem :el en Not⸗ 1ho.. pol. cata; cidtt ciij. ti care: ſtan efert id di tam. ſtle⸗ iteri ppel gcgly⸗ tizen getſi Non elg Plice⸗ pbicy. eqne⸗ latanm incur: ia got nteſte itpan. nenl tſcret len uim uz ripnu; en er⸗ ee⸗ B. i cõtra ius vel vtilitatẽ publicã etc. Jo.XNXVIII./ lex poteſt intelligi in reſcripto ꝙ pꝛopꝛie ſumptum acci⸗ pitur pꝛoeo quod continet obſeruantiaʒ iurꝭ communis ¶ Item poteſt intelligi in pꝛiuilegio quod eſt contra legẽ ſed tacuit id ꝙ ſi expꝛeſſi et non ideo minus fuiſſet cõceſ⸗ ſum reſcriptum. s Et in materia huius legis ⁊ ĩ pꝛopꝛijs Add itio terminis dicas ꝙ nõ eſt in ſuppli.de ne ceſſitate flenda mentio exceptionis elidibilis replicatio⸗ ne:immo generalius dicas non eſſe opus in reſcripto fa⸗ cere mentionem alicuius actus expugnabilis per tex.ex⸗ nẽtes: ceptionis vel rep.glo.nota.in.c.ex tenoꝛe in.j.gl.ad finẽ ⁊ ibi doc.⁊ in.c.in noſtra.de reſcrip.glo.nota.in.c.cuʒ no⸗ ſtris.in ver.de facto.⁊ ibi panoꝛ de conceſſione pꝛebende ex.idem glo.in ver.poſteriꝰ.in.c.ſuggeſtũ.ex.de iurc pa⸗ tro.glo.in.c.nõ pꝛeſtat.de reg.iur.in.vj.⁊ per pꝛedicta re ſtringas tex.in.c.ſuper eo.de cohabitatione clericoꝛuʒ ⁊ hulic: un dicit non valere lutteras facti ſeriẽ non conti⸗ ibi tenent do. anto.de bu.ymo.⁊ panoꝛ.in.c.dile cti. de excep.ꝙ de attẽtatis poſt appel.per iudi.a quo nõ eſt opus facere mentionem cum veniant ad retractanda c.non ſolum de appel.in.vj.poteſt etiam exẽplificari tex. 5p̃m odof.⁊ bal.quando quis impetrauit executionem ſen tentie non facta mentione de appellatiõe eo quia erat de ſerta vel ei erat renunciatum:vel erat caſus in quo nõ po terat de iure appellari. Adde.do.anto.de bu.⁊ imo. in.c. ex parte.j.in vlt.coł.de reſcip.vbi tenẽt ꝙ non eſt opꝰ fa⸗ cere mentionẽ de appel.aduerſarij deſerta. Alibi panoꝛ. poſt hoſti. in. c. per veſtras.in.iij.coł.de dona.inter vir.⁊ vxo. tenet ꝙ de ſentẽtia nulla vel de pꝛoceſſu nullo non eſt neceſſe facere mentionem.⁊ old. laud. in cõſi. ccxcix. quod incipit quidam hugo circa pꝛin.tenet ꝙ de lite que eſt nulla non eſt neceſſe facere mentionem.⁊ lud.ro.in co⸗ ſi.cccclxxxiij. quod incipit DHubitat᷑ pꝛimo.in pe.coł.te⸗ net ꝙ valet impetratio confirmationis benefici non fa⸗ cta mentione de pꝛouiſi. alteri facta ꝙ erat nulla. et vide de pꝛedic. gl. nota. in dic. regula non pꝛeſtat impedimen tum. Item pꝛo confirmatione pꝛedic.adde ꝙ de actu eli⸗ dibili ſeu ꝙ poteſt tolli per excep.vel replica.non ẽ neceſ ſe facere mentio. glo.in.c.ex tenoꝛe.glo.pꝛima ad fi.⁊ ibi doc. ⁊ in. c.in noſtra.de reſcrip.⁊ glo.in.c.cum noſtris.in ver. de facto.⁊ ibi do.abb.de conceſ.pꝛebẽ.⁊ glo.in.c.ſug geſtũ de iur.pa.⁊ dicunt anto.de bu.J mo. ⁊ abb. in. c. dile cte de excep.ꝙ de attentatispoſt appel.per iudi.a quo nõ eſt opus facere mentionem ꝙ veniat retractã c.non ſoluʒ de appel.in.vj.ſed pꝛo limitatione huius tex.⁊ pᷣdic. dili⸗ genter no.qð viciatur reſcriptum nedum quãdo tacetur cã fi.que ſi fuiſſet expꝛeſſa pꝛinceps nullo modo conceſſiſ ſet.ſed ctiam quando tacetur cã que ſi fuiſſet expꝛeſſa ad⸗ huc pꝛĩceps conceſſiſſet:ſed non ita de leui.vel de facilivi ciat᷑ reſcriptũ.tex.ẽ in.c.paſtoꝛał.ĩ vꝓᷣbo de leui.de reſcri. ⁊ ibi panoꝛ.multum no.pꝛo ſingulari.⁊ idem panoꝛ.in.c. ceterum in pꝛĩo no.de reſcrip.d.alex.in conſi.cxiiij.qð ĩ cipit põdera. his.que narrantur ĩ thematce.in.ij.coł.in.j. volu.ad fi.facit tex.in · S.ſi motu pꝛopꝛio.in ver.modicuʒ de pꝛeben. in.vj.⁊ tex.in.c.ſi pꝛoponente de reſcrip.⁊ vi⸗ de ꝙ no.panoꝛ.in.c.conſtitutus.in.iiij.no.de reli.domi.⁊ in. c. ex conqueſtione in.j.colł.de reſti.ſpo.Item limita iſtaʒ lege alio ſecundo modo vt per bal.in.l.ij.in.j.colł·j· iur. fiſ. li. x. W rin er, Licet hic videãtur OS Keſcriptione. ing expoſitiões: tñ ſunt tm̃ due lec.vna eſt Jo. et Aʒ0o.ſ.ꝙ iudex —– Kcognita veritate vel falſitate pꝛecum pꝛoce⸗ dat in ca pᷣncipali ſequendo veritatem: ⁊ ex vigoꝛe reſcri pti.alia eſt lec.placentini que dicit ꝙ ſi reperiatur per mẽ dacium impetratuʒ non cognoſcat de negocio pꝛincipa li ex vi reſcripti:⁊ exponit litteram quattuoꝛ modis ⁊ tñ cum vna opinio.⁊ lec.pꝛemittam ergo lec.placen. ſᷣm quã hec lex bꝛeuiter dicit. Exceptio mendacioꝛuʒ oppo ſita facit ſilere cognitionem iudicis delegati niſi eate⸗ nus vt de veritate pꝛecum cognoſcat.hoc dicit ſᷣm pla. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ quandoq; quis menti tur in facto:quia dicit ſe appellaſſe:jx.dies ⁊ nõ eſt verũ aliquando mentitur in narratione iuris cõſuetudinarij aliquando tacet. ss ð ¶ Lontra placen.op.de.l.j.S. e. So.ſᷣm eum ꝙ ibi omi⸗ ſicieuia. ¶ Itẽ op. de hac.l.met. que dicit datum iudicem pꝛocedere.So.vᷣm eũ quattuoꝛ modis exponẽdo.i Itẽ op. de. l. ⁊ ſi non cognitio/jeo.Sol.ſᷣm eum vt in contra⸗ rio ĩ finevltime glo. ¶C Mũc venio ad lec. Joãnis ⁊ aʒo. m quam bꝛeuiter dicit hec lex. Exceptio mendacioꝛum oppoſita non impedit cognitionem negocij pꝛincipalis yt tamen iudex veritatem ſequatur hoc dicit m Joã.⁊ Aʒo.⁊ hec eſt vera opinio.Nota contra teſtem ꝙ videa⸗ tur falſitatẽ committere ſi aliquid tacet de veritate quã ſcit. ¶ Ad lec.Aʒo.⁊ Jo.pꝛimo op.de.l.puniri ſeo.que Dicit recipi exceptioneʒ mendacioꝝ:quid ergo operatur receptio ſi hoc non obſtañ.pꝛoceditur.So.vᷣʒ eos debet recipi vt ibi⁊ ſi reperiatur mendacium pꝛocedetur ſ̃ʒ ve ritatem vt hic:ſed mendacio non reperto pꝛocedetur ſʒ foꝛmam reſcripti. Item op.de.l.⁊ ſi legibus:j.eo. Sol. vt in glo. Venio ad declarationem materie ⁊ pꝛimo q̃⸗ ro quid mouerit placentinuʒ contra Aʒo.reſpondeo mul ta iura que ſunt ſignanda ꝓ contrarijs pꝛimo:de.i.fl.j.ti⸗ tul.ij.vbi ſub conditione conceditur reſcriptum ſi ve⸗ ritate nitantur pꝛeces ergo ſi ſunt falſe reſcriptum non tenet cum deficiat conditio. vt.l.j.S.ſi ſub conditione. ff.de ſolutioni. Sol. aliquando conditio reſpicit rem ⁊ tunc pꝛocedit contrarium:quandoq; reſpicit effectum rei ⁊ tunc ſolum effectum impedit vt eſt hic.nam delega⸗ tio hic fuit pura ſed effectus eius ⁊ foꝛma fuit conditio⸗ nal is.vt.ſ.tali foꝛma pꝛocedatur ſi pꝛeces veritate nitan tur:tenet ergo delegatio tãq; pura licet effectus ⁊ foꝛma ſuſpendatur conditione pꝛedicta:ſimile eſt in.l.ita demũ ff. de arbitris. ⁊ ibi de hoc. Item op.ꝙ reſcriptum ſur⸗ repticium vel falſum non teneat.vnde videtur obſtare littere Aʒo.lex ſi quis obꝛepſerit.ff. de falſis.⁊.l.ſed ⁊ ſi. S· patronum.ff. de in ius vocan.⁊ eſt differentia inter re ſcriptũ obꝛepticiũ ⁊ falſum reſcriptũ:qꝛ falſum dr illud qð nunq; fuit conceſſum a pᷣncipe:ſed falſo fuit fabꝛicatũ Obꝛepticiũ dicitur illð qð bñ fuit cõceſſum a pᷣncipe ſed fuit per mendaciũ impetratũ:ſiue ergo fuit ſubꝛepticiũ ſi ue falſum nõ debet valere.vt dicta.l.ſi quis obꝛepſerit cũ ſi. So.aut q̃ris de reſcripto qð eſt ſᷣm ius cõe.⁊ tũc men⸗ daciũ nõ eſt oppoſitũ ſubſtãtie delegationis:viciato er⸗ go modo ⁊ foꝛma remanet firma delegatio. Itẽ opp.ꝙ cõceſſum pᷣtextu falſi valeat lʒ reſcindat᷑ at hic nõ viciat᷑ delegatio pꝛetextu falſe cauſe facta:ſed foꝛma ⁊ ipſo iure ⁊ ſic in duobus eſt cõtra ꝗ.de cõdi.inde.per totũ.⁊ de cõ⸗ di.ſine cauſa. So.eſt conſiderare delegationẽ in ſui ſub⸗ ſtãtia ⁊ illa non viciatur qꝛ non eſt facta pᷣtextu falſe cau ſe qꝛ erat ałas delegaturus pᷣſumptione iuris ad obſer⸗ uantiã iuris cõis petebatur reſcriptũ. Itẽ eſt conſide⸗ rare foꝛmã delegationis:⁊ tũc ſi ibi eſt aliquid verũ non eſt inductum pꝛetextu falſe cauſe:⁊ ideo illud viciatur ⁊ non aliud vt ar.l.ij j.ſi ex falſis inſtru et ſi dicas q̃re ipſo iureviciatur.So.poſſũ dicere ꝙ hic ipſo iure exceptiois reſcind atur:vel verius foꝛma delegationis videtur ſub conditione ſi pꝛecesveritate nitãtur:⁊ ideo ſi ibi eſt falſi tas viciatur ipſo iure foꝛma delegationis cum eius con ditio deficiat:ſubſtantia vero nonviciat᷑ vt dixi qꝛ pꝛete xtu falſitatis cõceſſum non fuit.¶ Item oppo. de.l.cũ ve ro·S.ſubuentũ.ff.de fideicõ.li.So.illud decretũ aſſimila tur pꝛiuilegio quod eſt contra.l.vt ſic cum mendaciũ ſit ſubſtantie oppoſitũ ipſo iure vicietur decretũ ſicut ⁊ pᷣui legiũ quod eſt contra.l.non valet vt dixi ſed reſcriptum cõis iuris nonviciatur in ſui ſubſtãtia. Hec ob.i:.ſi legata rius.ff.de dolo.qꝛ non lucratur ex dolo ſuo qꝛ non pꝛoce ditur ſᷣʒ foꝛmã impetratã. Iteʒ aut eqparas hec reſcri⸗ pta contractui bone fidei ⁊ ipſo iure debʒ reſcindi reſcri ptum quod nõ eſt hic: aut equiparas ᷣctui ſtricti iuris ? debet agi ad reſcindẽdũ quid ergo:vltramontani dicũt ꝙ nunq; dolus dans cauſam contractui viciat ↄctũ cum ctus habeat alia ſua ſubſtãtialia:qð patet:qꝛ ex dolo ⁊ metu tranſit dñium qð non placet.vt dicã·j.de pac.l.cuʒ ꝓponas:⁊ ideo dic ꝙ ego cõparo reſcripta gᷣctui bone ſi dei in quibus ſi dolus dat cauſaʒ contractui ipᷣo iure nõ tenet / ſi ĩcidit in contractũ debet agi ad reſcindendũ ita eſt hic /qꝛ ſifalſitas daret cauſam delegationi ⁊ reſcripto vt eſt in pᷣuilegio qð eſt j̊ ius cõe bñ viciatur ipᷣo iure vt .eo.⁊ ſi legibꝰ.Sed reſcripto ſᷣm ius cõe nõ dedit cauſã alſitas iuri pꝛeſumptiõe.vt.S. dixi / ergo delegatiõis ſub ſtantia bene tenet:ſed quia ferme delegationis falſitas dedit cauſam ĩ eo ꝙ ibi eſt falſũ in alio nõ:nõ viciabit᷑ id quod ibi eſtverum cum falſitas ei cauſam non dederit:ſʒ ſolum viciabitur ipſo iure id quod eſt ibi falſum.vt.l.iuł. BGutrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis C. ſi venditoꝛ.⁊ S. per contrarium.ff. de actio. empti. Itẽ op.ſic omne inendacium habet in ſe dolum ſi dolũ ergo falſum:at reſeriptum falſum non valet:vt.l.nec exẽ plum.j.de falſis. Solu. aut falſum eſt in reſcripto ⁊ fate⸗ oꝛ ꝙ non tenet:vt in cõtrario. aut eſt falſitas in pꝛecibus ⁊ tunc pꝛiuilegium contra ius commune bñ viciatur ipſo iure reſcriptum:ad obſeruantiam iurſcommunis non vi ciatur in ſubſtãtia:ſʒ ĩ foꝛma.i Item op.ſᷣm vltramonta nos de titulo pꝛecedenti vbi ipſo iure reſcriptum non va let. So.dicunt ipſi:eſt conſiderare negocium emergens: vt.ſ.quia dicitur impetratum lite pendente.¶ Item ẽ cõ⸗ ſiderare negocium pꝛincipale.dicunt ergo:ꝙ aut menda cium reſpicit negocium emergens:⁊ tunc iplo iure nõ te net:ſed debet in continẽti diſputari per ſe illud emerges vt. S. ti j. nam ibi non dicitur mendacium reſpicere pꝛin⸗ cipale negocium:ſed ſolum ꝙ pendente iudicio fuit impe tratum. Si autem mendacium reſpicit negocium pꝛinci⸗ pale:vt quia dicitur ꝙ; aſſeruit me debitoꝛem in pꝛecibus recte hoc veniet diſputandum cum negocio pꝛincipali ⁊ non per ſe vt hic: nam ſi per ſe diſputaretur ⁊ poſtea diſ⸗ putaretur in negocio pꝛincipali:expediretur duobus iu⸗ dicijs qð vno potuit expediri contra.l.dñs teſtamento. de condi.indebiti. Sed certe nec ratio eſt bona nec ſolu⸗ tio eoꝝ / nec etiã dictum in ſe: vt. · dicã:⁊ ideo ſoluit.i¶ Et ad euidentiam pꝛemitte ꝙ quandoq; unperatoꝛ reſcribit ad obſeruantiam iuris communis:⁊ tunc mendaciuʒ nõ reſpicit ſubſtantiam reſcripti:ſ. ed foꝛmam:aliquando re⸗ ſcribit pꝛeter ius commune:aliquando reſcribit ↄtra ius coimmune:vt eſt in ti.pꝛecedenti:⁊ tunc cum mendacium ſit oppoſitum reſcripti ſubſtãtie:quia imperatoꝛ nonvult reſcribere lite pendente:⁊ ideo ipſo iure non valet: nec E verũ ꝙ ideo hic examinctur negocium emergens. ſ. men dacioꝛum cum pꝛincipali ne duplex ſiat cognitio: quia immo non poteſt opponi per modum emergentis: q; nõ inſpicit pꝛoceſſum:nam vt ipſimet dicunt mendacium nõ impedit ſubſtantiam reſcripti quo minꝰ pꝛocedatur:quo modo ergo per modum emergentis poteſt de mendacio opponi cum pꝛoceſſum non reſpiciat:eſt ergo illa ratio ĩ l. contraria:quia ibi pꝛiuilegium eſt contia legẽ ⁊ mẽda⸗ ciũ obſtat ſubſtantie eius:quia nõ eſt veriſimile ꝙ fuiſſet conceſſũ cognita veritate bic ſecus vt dixi.¶ Poſtq;ᷓ er go reſpondi oppoſitionibus firmo opi.io.⁊ q30. per.l.j.S. c. 1 ,.l. ? ſi legibus ꝓe. Item pꝛobatur per rationẽ:qꝛ cũ mẽdaciũ ſbᷣe reſcriptinon opponat᷑ iuris pꝛeſumptione nam veriſimule eſt ꝙ pꝛinceps faciliter concederet reſcri ptum ad obſeruantias iuris communis:patet ꝙ ſubſtan tia reſcripti non debet viciari:ſed ſolum foꝛma delegatio nis in qua fuit falſitas commiſſa:vt.d.l.iuł·S·ſi venditoꝛ 7· S. ſequẽti. ff. de ac. empti. Ut ergo hec materia liqueat diſtingue. quia aut dicitur reſcriptum eſt falſum: qꝛ nun qᷓ; coneeſſum:⁊ tunc non confert iuriſdictionem in cauſa falſitatis que ſtatim debet expediri⁊ terminari:⁊ hoc ra tione dubitationis. ar.l. de iure.ad municip.⁊.l.ſi quis ex aliena.de iudicijs:aut ẽ verũ reſcriptum:ſj ꝑ mendaciuzʒ impetratum: ⁊ tunc aut illud qð eſt ſtatutũ erat tale ex⸗ pꝛeſſum qð nõ feciſſet denegari reſcriptum ⁊ nõ viciatur reſcriptum nec pꝛiuilegium:vt.S.e.l.j. quia mendacium non opponitur ſubſtantie reſcripti aut expꝛeſſum feciſſet denegari:⁊ tũc aut loqmur de pꝛiuilegio:⁊ illð viciat᷑:qꝛ mendacium eſt oppoſitum ſubſtantie reſcripti: vt.l. ſi le gibus .c. aut eſt reſcriptum ad iuris communis obſeruã tiam:⁊ tunc eſt ibi conſiderare ꝙ mendacium non eſt coõ⸗ tra ſubſtantiam reſcripti:⁊ ideo illa non viciatur:nam fi⸗ ctione iuris pꝛeſumitur ꝙ pꝛinceps ad executionem iur communis conceſſiſſet reſcriptum:vt hic: ſed mendaciũ eſt contra foꝛmam delegationis:⁊ ideo illam viciat ⁊ nõ gliud: vt.l.ij. .iij .ſi ex falſis inſtru.l.ſi ex falſisjde trãſ⸗ ac. nec eſt verum qð dicunt vltramontani ꝙ aut menda⸗ cium reſpicit emergens ⁊ non pꝛincipale/⁊ tunc illud ex⸗ aminatur ſtatutum ⁊ viciatur reſe criptum:vt.S.ti.j.aut re ſpicit pꝛoceſſum:⁊ tunc ne bis examinetur ideʒ examina⸗ bitur cum cã pꝛincipali:vt hic:⁊ ꝙ ipſi male dicant oſten do ſic. Et vꝛimo quero quid ſi mutinenſ ideo conuenia⸗ tur hic quia dicatur hic contraxiſſe ⁊ ipſe ſe hic contraæ⸗ xiſſet ⁊ poteſtas dicat hoc apparebit in pꝛoceſſu ⁊ mutinę ſis dicit ſe velle ꝙ ſtatim anteq; pꝛocedatur examinetur at hic contractum inierit cuius occaſione ſit ſubditꝰ ptã ti hic an debet audiri certe vidi determĩari ? ſie examia tur:ergo an cõtraxerit ſũmatim.⁊ tñ poſtea idẽ debet in pꝓceſſu examinari ergo nõ eſt bona ratio vltramõtanoꝝ dicẽtium ꝙ hic ideo tenet reſcriptũ/ne bis idẽ diſputet᷑. ¶ Pꝛeterea nõne in actione ad exhibẽdũ ꝓbo de dñio ſumatim ⁊ tñ poſtea idẽ:ſed plenius in rei vendicatione ꝓbabo.i¶ Itẽ nõne minoꝛ ꝓbat ſe leſum dum perit reſti⸗ tutionem pꝛobãdo ſe fuiſſe dñũm rei.⁊ tamen poſtea idẽ pꝛobat in rei vẽdicatione ⁊ ᷣm vltramõtanos. vt. l. nam 7 poſtea·S. ſi mĩoꝛ ff. de iureiu. Eſt ergo illa ratio: qꝛ hic mendaciũ nõ ẽ oppoſitũ ſubſtatic reſcripti:ĩmo ? ſi cõſt teatur impetrãs ꝙ in pcibus fuit falſitas.tñ ſm veritstẽ pꝛocedetur:et ideo mendaciũ reſcriptũ non impedæ nec ꝓceſſum ſed foꝛmã eius Acrũtamen bene dicerẽ ego ꝙ gut exceptio reſpicit ꝓceſſum tm̃:⁊ illud debet examiare ſtatim ⁊ plene cognolſcere ⁊ diffinitiue pꝛonũciare iudex cũ alia diffinitiua ſi expectetur: aut reſpicit negoc iũ pꝛin cipale tantũ:⁊ tunc examinabit᷑ cum negocio pꝛincipali⸗ et non per ſe ̃ᷣm.il. peremptoꝛias·jſen.reſcin.non poſſe. Aut reſpicit ⁊ ꝓceſſum ⁊ negocium pꝛincipale:et tũc põt opponi vel ad ꝓceſſum per modum declinatoꝛie/ vel ad negociũ pꝛincipale: vt pemptoꝛia.vt.l.et eleganter · S. ſi poſt. ff. de trãſactio. modo ita eſt in mut inenſi de quo. S. dixi quia non poteſt opponere ad ꝓceſſum vt. S. dixi. et idem examinabit᷑ in duobꝰ iudicijs:in pꝛimo ſemiplene. in ſcðo plene ſicut etiã exceptio nõ vt reddat᷑ ei ius reſpi cit ꝓceſſum ſed illa potuit impune offendi/qꝛ banitus re ſpicit crimen ⁊ cum eo venit diſputanda.Sed quid ſi in petraui ſuꝑ aſino ⁊ aſinus nõ mihi debebatur ſed equus nunquid iudex poterit ſuper equo cognoſcere ⁊ videt᷑ ꝙ ſic. quia vcritatẽ debet ſequi vt hic. Lu dic contra P.l. . 2⁊.l.ſi de pꝛopꝛietate.j.ſi a non cõpe.iudi.⁊ quod dicit hic ſequi veritatem.ſ. in eadem cauſa ſuꝑ qua datus eſt non ſuper alia.Sed quia.S.dixi ꝙ aut exceptio reſpicit ꝓceſ⸗ ſum ⁊ ſtatim debet illa emergens expediri.aut negociuʒ pꝛincipale/⁊ tunc cum negocio pꝛincipali deciditur / nec pꝛoceſſum impedit. Ideo quero quis habet neceſle ꝓbs re an excipiens an alter: Reſpondeo. aut exceptio obij⸗ citur ad pꝛoceſſum et pꝛobabit excipiens qui pꝛoceſſum vult inpedire.aut obijcitur ad merita cauſe et pꝛobabit impetrans vera eſſe que in pꝛecibus aſſeruit pꝛincipi. ¶ Wodo quero circa hoc quid ſit de foꝛma reſcripti⸗ Keſpondeo ꝙ ibi ponatur nomen imperatoꝛis domini⸗ ⁊ dies conſul.vt.j.titu j.ſi quam.⁊ in aut᷑. vt pꝛeponatur nomen imperatoꝛis in pꝛin.¶ Item ꝙ ſit reſcriptum de litteris purpureis:vt·jti.j.l.ſacri.¶ Item ꝙ in eo ſit clau ſula illa inſerta ſi pꝛeces veritate nitantur:vtj. titu. jl. fi. ¶ Item ꝙ ſubſcribat iße imperatoꝛ:vt.j.ti.j.l.ſacri.i Itẽ ꝙ ſubſcribat queſtoꝛ: vt in aut᷑.vt diui.iuſſi.Et ſi aliq iſtoꝛum deficiat reſcriptum nõ tenet cum deficiat in foꝛ⸗ ma. Aliquando obijcitur aliud reſcriptum:ita ꝙ fit con⸗ tra legem/⁊ ideo dic ꝙ aliquando eſt ſᷣm legẽ: vt quãdo reſcribitur ad obſeruationẽ iuris cõmunis et valet. Ali⸗ quando eſt pꝛeter legem: vt diximus in.il.paciſci. ff. de pactis.vel quia non eſt cõtra legẽ cui opponitur:ſed ha⸗ bet legem derogatoꝛiã generalẽ .ſ.l. nec dãnoſa. S. ti. ij. Aliquãdo eſt cõtra legẽ:quia expꝛeſſe impꝛobatũ a lege ſpeciali:⁊ tunc aut eſt cõtra ius diuinum ⁊ non vslet:qꝛ minoꝛ magiſtratus.⁊c.vt.l.nam ⁊ magiſtratus.ff.de ar⸗ bitris. et. .ille a quo· S tempeſtiuum.ff ad trebel.poteſt tamen diſtinguere ius diuinum: vt dicit glo.e.l. fina. Alij dicunt ꝙ in ꝑpetuo pꝛohibet:nec eſt vſura ⁊ tallia/et non poteſt diſtinguere. Sed in his que nõ ſunt perpetuo pꝛohibita ſic:immo ⁊ canoniſte tenent ꝙ etiam ſufficeret teſtamentum pꝛobari per duos teſtes: maxime in pias cauſas.Aut reſcriptum eſt contra ius humanum:⁊ tunc aut contra ius ciuile ⁊ bene valet:nam imperatoꝛ ſi velit poteſt mihi actionem tollere / que eſt de iure ciuili. Si au tem eſt contra ius naturale /vel gentium:vt qꝛ vult mihi dominiũ rei mee auferre:vel alia q̃ ſunt iuris gentiũ vel naturalis.dicit glo.e.l.fi.ꝙ nõ põt regulariter ſʒ fallit ĩ caſibꝰ qð nõ placet.qꝛ ⁊ ĩmo ea q̃ ſunt iuris naturalis vł gẽtiũ mutabilia.tñ põt ex cã auferre/nec ẽ verũ qð ſit de iure gẽtiũ:mutabilia tñ põt ex cauſa auferre nec eſt verũ ꝙ ſit de iure gentium: nam ⁊ de iure ciuili poteſt acquiri vt per vſucapionem ⁊ de iure gentium.dic ergo ꝙ aut di ſponit in iſtis per modum legis ⁊ poteſt:nam ſeruitutem conſtituit contra ius naturale. Poteſt ergo dominiũ au ferre per legẽ pꝛopter delicta. Item pꝛopter vtilitatem BGi cõtra ius vel vtilitatẽ publicã etc. Fo.XNXXIX. 1 4 public am:vt in vſucapione.¶ Item ⁊ per modum contra non ſolum aliquid falſum ſcribendo:ſed etiã aliquid pꝛin 1. ctus:vt.l.bene.jde quadrieñ.pꝛeſcrip. Itẽ ⁊ iuriſdicti⸗ cipaliter omittendo:ita no.bal. in.l.facultas.circa fi.iſtũ 8 onem exercẽdo niſi erret:vt.l.elegãter.ff de pig.ac. Sed tex.j de iure fiſ.li.x.Quarto adde ꝙ teſtis iuratus quinõ e aliquando vult auferre dominium per moduʒ pꝛiuilegij dicit veritatem conuenitur actione in factum ad intereſ⸗ ⸗ ? non poteſt ſᷣm quoſdam qð non placet:quia ſi poteſt ꝓ ſe vᷣm bal. in. c. de teſtibꝰ. ex de teſti ⁊ dicit ꝙ eſt ſubtile di 6 modum gñalis legis põt foꝛtius per moduʒ ſpecialis cem ctum. Limita pꝛedictum notabile quattuoꝛ modis. Dꝛi un foꝛtioꝛ ſit ratio in.l.ſpeciali qᷓ in gener ali:vt.l.in omnibꝰ mo quando teſtis aſſumpſit officium teſtificãdi.ałas ſe⸗ i ff. de regulis iuris.⁊ videtur expꝛeſſuʒ in.l.ij.j.de quadri cus ita pꝛobat tex. cum glo.in.c.ne quis arbitretur. xxij. en. pꝛeſcrip. Pꝛeterea que ꝓcedunt a pari potentia ſunt ¶q ꝛij:⁊ ita in ſpecie limitant gof.⁊ do.anto.de bu.in.c.j.de Re paris effectus:vt.l.de quibus.ff. de legi.ſed lex generalis fal:Secundo limita quando teſtis iurauit ſecꝰ ſi recedat nec ? ſpecialis pꝛocedunt a pari potentia:quia a pꝛincipe er⸗ vel ſe occultet anteq; iuret m angin.d.l.argentariusS· 09 go per ſpecialẽ qð intelligo cum ca ſi cq expꝛimatur caʒ fl.⁊ ibi clarius bal.⁊ in.c.j.in pꝛin.ſi de inueſti.inter.do. gre expꝛimat pꝛeſumam iuſtam ſubeſſe cauſam:nam ſi eaʒ iu⸗ et vaſa. oꝛia.⁊ in:l.data opera.x.colł ..qui accuſa.non ger ſtam pꝛeſumo in ſũia iudicis quanto foꝛtius ii reſcripto pol. in.l pꝛeſbiteri:in vlti.colum.de epiſcop.⁊ cleri.⁊ in. piin pꝛincipis:nec ob.l.quotiens..de pꝛecibus imperato. of l.iiij.S.ſi tibi.ff.de condi.ob tur.cauſaʒ. pe.de anc.in.d.c. feren. quia reſcriptum: ideo non valet ex defectu po⸗ j.de cri.fal.Sed non eſt ſine dubio cum nihil referat quã oſe. teſtatis pꝛincipis:ſed quia ipſe dixit ſe nolle ac vbi vult tum ad penam falſi:an teſtis deponat cum iuramentovł pot ⁊ ſic mutat voluntatem ⁊ valet:⁊ intelligiturvelle ſi dicat ſine:concludit bar.in.l.ſi quis legatum in pꝛin.invlt.coł. lad non obſtante tali lege:idem puto ſi non dicat non obſtan fff.de fal. ⁊ latius io.an. in regula non eſt ſine culpam mer g te talilege dummodo non erret in facto:quia cum ſit fa⸗ curialibꝰ cy.⁊ bal.in.l:ij.C. de ſepul.vio.bal.in.l.iuſiurã ·x i. ctum ⁊ pꝛeſumatur ſcire iura:vt.l.omnium·jde teſtamen deteſt. do anto.de bu.in.c.cum cauſam.i vlti.coł.poſt io. ric tis: concedendo reſcriptũ videtur veile remouere omnia an. de teſti panoꝛ in. c. de teſti in vlti coł eo. ti. Tertio li⸗ ſene. iura que ipſe ſcit impedire reſcriptum:nec ob.l. ſi quis in mita quando teſtis iuraſſet dicere plenam veritatem aut reſni pꝛincipio teſtamenti.ff. de leg.iij.quia loquitur ĩ eo quiſi ſũimpliciter ſecus ſi iuraſſet ad interrogata reſpondere ꝑ s bi ipſi talem legem impoſuit vt a pꝛioꝛe teſtamento non text.nota.in.c.cum dilecti j.de accu per quem text. ita ſiin recederet niſi talia verba diceret in ſecũdo:⁊ ideo debet limitat.d.anto.de bu.in commento.c.ſuper litteris i.j no gins pꝛecedentẽ facere mentionem: ſe ed hic talem legem non ſi ta.de reſcrip.panoꝛ.in.c.j.de cri fal quauis repꝛobet ꝗo. deig bi impoſuit imperatoꝛ: ſed alij imperatoꝛes pꝛecedẽtes an.ymo.in.d.c.ſuper lr̃is.Quarto lunita dictam conclu⸗ li. legem derogatoꝛiam fecerunt qui non potuerũt ſucceſſo ſio ꝓꝛocedere in teſte:ſecus ẽ in parte gl eſt in. d.c. ne qs tthie ribus legeʒ imponere:vt l. digna. S. de leg.vel ſi idem im arbitretur in glo.j.magna ad fi. itẽ ex pᷣdictis habes no Knen peratoꝛ fecit: potuit tamen voluntatem mutare.iaco. uam limitationẽ ad glo communiter appꝛobatam in.l. ſt dec Ad DdD itio Iſta lex eſt famoſa / ſubtilis / ⁊ difficilis moꝛa.ff. ſolu. matri.que dicit ꝙ grauius eſt delictum qð ſas Abolklv.⸗ habet apparatum difficilem ad modũ comymittitur faciendo q; omittendo fallit quantuʒ ad pu *Rü ⁊ intricatũ pꝛopter glo huius legis ita vult iaſon hic. Et niendum teſtem de falſo:qui eque punitur de falſo ſi deli n quicquid dicant hic doc.ponẽtes differẽtiaʒ inter reſcri⸗ quit omittendo ⁊ ſic tacẽdo veritatem ſicut faciẽdo:⁊ ſic vobi⸗ ptum ſubꝛepticiuʒ/c obꝛepticium:⁊ dicũt pꝛimo ꝙ reſcri dicendo falſum. Et no.hic ex glo.in ver.iuris.ꝙ ꝑ cõſue⸗ ptũ ſubꝛepticium eſt quando expꝛimitur ſciẽter falſitas: tudinem ⁊ ſic ꝑ ſtatutum poſſunt pꝛoꝛogari tẽpoꝛa appel 9 obꝛepticium vero quàdo tacitur veritas ⁊c. Iſta differ? lationis ad hoc no.bal.in.vij.coł.dicẽs ꝙ raro alibi iſta abt tia non eſt vera ᷣm bal.hic poſt bar.in.iij.coł.hic verſi. q glo.repitur.⁊ ẽ ſingularis ſᷣm ange.⁊ ymo.in.l.ij.ff. de re wl. ro vtrum reſcriptum vbi di.ꝙ codẽmodo ſubꝛepticuum ſudi. idem iaſon hic in.iij.coł.pᷣdicta confirmãtur ſᷣm ia⸗ riptle dicitur quando expꝛimitur falſitas vel tacetur veritas ſo.hic iſta rat ione:quia quicquid põt fieri ꝑ actum parti mini quicquid dicat inno.in.c.cum dilecta.⁊ ibi panoꝛ.in.c. cũu um multo foꝛtius poteſt induciꝑ ſtatutumvł conſuetudi natur dilecta. de reſcrip.de quo per cy.hic m.j.coł. finaliter di⸗ nẽ glo.⁊ ibi bar.in rubꝛica de decur.Clibꝛo.x.⁊ in.l.non umn de cẽdum eſt ſm ia hic ꝙ doc. pᷣmiſcue vtẽtur iſtis vocabu: impoſſibile.ff. de pac.⁊ ẽ tex.in.l.fi.ad ft.⁊ ibi bal.notat·j itchn lis ⁊ nulla ſit differentia inter reſcriptum ſubꝛe. ⁊ reſcri⸗ de fideiuſſo.Sʒ ꝑ pactum ipſarum partium põt pꝛoꝛoga Ufli ptum obꝛe.⁊ ad hoc facit tex.foꝛ.in.l.jſi nuptie ex reſcri ri tẽpus appellationis:aut ſi tamen cum glo.⁊ ibi.j.de te pto petant᷑ vbi tex.qð appellat obꝛe.ĩferius dicit ſubꝛe. . po.appel.cle.q;diu.de appella.eodem modo tempus ap⸗ 1Ai ſic capit pꝛo eodẽ:⁊ ibi bal.no.⁊ ita capiendum eſt in ma Palenaiporeſ abꝛeuiari ꝑ ſtatutum vel conſuetudinẽ ̃ʒ tinfor teria huius legis m ia.in. ij. coł.hic. Quoddam ẽ reſcri⸗ bal.hic in.vij. coł.⁊ pau.de ca. adde bal in.l.fi.j.comi. vł ſtcor⸗ ptuʒ fal.⁊ illud ẽ qð vere nun ; pꝛoceſſit in cãcellaria po epiſtolas.alia amplioꝛa que poſſent hic adduci in pꝛeſen glico pe vł regis noſtri francie:ſʒ aliquis pꝛiuatus ſecum falſo ti vide hic ꝑ bar.bal.pau.de ca.⁊ iaſonẽ de may. Ultio t Al⸗ fabꝛicauit: ⁊ de iſto non loquimur in iſta.l.⁊ vide de hoc circa iſtã de reſcript ſubꝛepticijs/⁊ obꝛepticijs notabis fde glo. in canone in memoꝛia. xix. diſt. ⁊ in. c licet. de cruni⸗ illud quod pulchꝛe dicit bal.in.c.fi.per illum tex.in fine: Kdhe⸗ ne falſi. ⁊ dum dicitur in tex.ibi pᷣſcriptione oppoſita in vt lite pẽdẽte.ex ꝙ ſubꝛepticia ĩpetratio nõ tenet etiã ſi ſã 5tl i tex.noſtro ⁊c̃.videtur hic eſſe tex.clarioꝛ de iure ꝙ reſcri ctus ſit ille qui ipetrauit:ſicut erat ibi beatus thomas cã iglege ptum licet ſubꝛe.vel obꝛe. tribuit tamen iuriſdictioneʒ vpʒ tuarienſis:vnde pꝛopter meritum vite nõ eſt recedendũ glerege bar. hic in. iij.coł. raph.ᷣful.in pꝛimo no.⁊ ex hoc infertu a iuris diſpoſitione ᷣm eum ibi ⁊ vide que ad plenuʒ no. ſdenn Hm iaſo. qð reſcriptum ſubꝛe. vl obꝛe.non eſt ißo iure nul ialſ. de may.in.l.qui iuriſdictioni.ff de iuriſdictione omni lportt lum quicquid dicat bal. in.l. fl · in fl. in. j. col .·.· ſẽtẽ. reſcin. um iudi.⁊ ibi pleniſſime dixi andegauis duʒ oꝛdinarie le el ſ. non poſ.⁊ in.l.que ex relatio.S.de legibꝰ. Secundo no.in gerem ti.de iuriſdi.omnium iudi. extipendiatus a dicta ligc tex.noſtro ver.ſiue in tacendi fraude qð mendacium ita vniuerſitate andegauenſi:⁊ tunc tempoꝛis legi totum li⸗ apen⸗ põt committi tacendoveritatẽ ſicut expꝛimẽdo falſitatẽ bꝛum ſecundum. ff. veteris ⁊ multos ibi ſcholares habe⸗ ſicet ⁊ ex hoc no. bar. hic ad fl ⁊ raph.ful. poſt iac. bu. ꝙ teſtigs ☛ bam peritiſſimos. nner ita debet puniri pena falſi quando ſcienter tacetveritatẽ NA Gnir 1 Punitur iudex qui non permi⸗ ret ſicut quando expꝛimit falſum. adde tex.ĩ.c.j.⁊ ibi ad hoc D.LILK. ſit inquiri de falſitate pꝛecum. ſrot no. panoꝛ. de cri.fal.⁊ tex.no.in. c. quiſea quis.xj.q.iij.⁊ bar. N, AAhoc dicit is bu. „. . Gin no. in. l. ea que commendandi.per illum tex.ff. de contra⸗ D D itt 0 Hotabis que vult glo.hic per iſtam le⸗ ll nbe hen. emp. bal. in l.nullũ ·de teſt. ⁊ in. c. fraternitatis in ſf. LLAegem contra miſeros pꝛelatos qui pꝛopt tünd ex. eo.facit qð in ſimilivult glo. in. c. ſi quis de laicis.in vxᷣ reuerentiam pape admittunt quecũq; reſcripta pape q; flti bo ſuppꝛimetur.xij.qij.⁊ qð vult bal. in. c iubemus. cirea tamen non eſt faciendum indiſtincte per iura.in. c. ſi quꝗ isſt fin · de teſta. ⁊ quod vult archi. in. c. hoꝛtamur.iij. queſti. do.⁊ ibi panoꝛ.⁊ alij.ex.de reſcriptis.Adde glo.in:S. deĩ ſtdr ix. facit quod vult Angel.in. l. argentarius·S. fina. ff. de de compcetens in aut᷑. de manda.pꝛin. que colligit ex ulo löſt 4 eden.⁊ bal.in.c.de teſtibus.ex.de teſti.Adde etiaʒ bal. in tex.argu.cõtra miſeros pᷣlatos exequẽtes ſtatim litteras cin l. pꝛeſbiteri.in.iiij.notabi per illum tex .de epiſco.⁊ cler. pape iniuſtas nec audentes ſuꝑſedere:etiam ſi rationabi ageThn d vbi etiam inferius infert ꝙ teſtis ſtudioſe aſſignans cau-⸗ lis cauſa opponatur. Alibi dicit io.de lig.in.c.ad audien Pai ſam fi.concludẽtẽ tenetur pena falſi. Iteʒ ꝙ teſtis qui di tiam.in.ij.coł.de regula ꝙ ſi papa mandat monachis vt ninnen cit ſe non recoꝛdari punitur de falſo quãdo veriſimuirer aliquem recipiant: poſſunt tamẽ ei opponere crimina vł iniü1 debet recoꝛdari.Lertio adde ꝙ notarius incidit in falſũ llitaten defectus. Item adde tex.ſing.in.l.ſi yvendicari.j· de pe. — Butrigarius ſuper pꝛimo libꝛo Codicis ſi pꝛinceps pꝛecipiat aliquem decapitari vel ſuſpendi et non apparet cauſa:debet iudex ſuſpendere per.x. dies et dicit tex. in.c.cum apud theſalonicum.xj.q.iij.ꝙ ſanctus Ambꝛoſius fuit qui fecit ab imperatoꝛe condi illam legẽ itellige niſi interueniret ſecunda iuſſio pꝛincipis.c.ſi qñ. vbi cano.de reſcrip.do.bartolo.vero.in cautela.vij.facit Lſivẽdicaride penis.⁊ ibi eſt tex.ꝙ in talibus eſt ſecun da iuſſio attendẽda. α Etiam is PA&ATlinon cognitio. um maͦda⸗ tur executio cognoſcit de his ſine quibus exe⸗ Aaqui non poteſt. h. d. ¶ Mon intelligas de ſi implici nuncio:quia ille non poſſ⸗ 3 de aliquo cognoſcere:ſʒ intellige in iudice cui iuriſdictio mandatur circa executionem. „ Add t Erx pñ̃ti tex. ſm cy. raph.ful. hic eſſe tex. 1 o valde ſing.qꝛ ſi alicui cõmitteretur exe⸗ cutio alicuius ſententie ⁊ re vera nulla vnq; ſententia fu it lata:poteſt iſte cognoſcere de cauſa pꝛincipali Saly. hic in. ij. q.⁊ duabus ſequentibꝰ videt᷑ aliter tenere⁊ bar. hic:ſi b conſideres contradicit dum vult ꝙ iſta lex non poſſit intelligi quando mandata ẽ executio ſententie.Se cundo no.ex hoc tex. ꝙ illi cui committitur executio ĩtel⸗ ligitur etiam committi cognitio: ⁊ ſic hic videtur tex.qꝙ merus executoꝛ debeat cognoſcere de meritis cauſe pꝛĩ⸗ cipalis:ſʒ itellige ſane iſtũ tex.qñ pꝛiꝰ nõ fuit cognitũ de cãaa pleniꝰ bar.⁊ moder.ĩ.l.a diuo pio.ĩ pꝛi.ff.de re iudi. ⁊ ĩl.ſi vt ꝓponis de executiõe rei iudicate de qͥ ꝑ pe.de bel. p. ̊ ⁊ ibi bar.de h̊ tñ pũcto:qꝛ ẽ latiſſima materia nũ quid executoꝛ poſſit cognoſcere de cau ſa ⁊ negocio pꝛim cipali vide bar ⁊ doc.in.l.a diuo pio.in pꝛin ff.de re iudi. examinat late ſaly.⁊ ful.⁊ glo.⁊ doc.in.c.paſtoꝛalis·S· qꝛ vero de offi deleg. pe de anch. in cle.j.de re iudi.nũquid executoꝛ.Adde glo.in/S.·ſunt quoꝛum.ij.q.vj.⁊ ibi domi. de ſancto ge. glo. in. c.⁊ꝛ ſi non cognitio.xxv.q ij.domi. in c. ſicut ad fi · ij.qj. Reſeri EEN Iewmt NReſcriptum impetra⸗ T li legib us tum contra ius tacita &veritate non valet. h. d. Add itio Huius legis ſenſus eſt varius ſᷣm Cy.⁊ cõiter doc.hic ⁊ bar.in.l.pꝛeſcriptiõe.S. archi. xxv.q.ij.c.⁊ ſi legibus.c.intelligentes iſtam legẽ in pꝛiuilegijs ꝙ pꝛocedere nõ poteſt vt videre potes hic ꝑ laſon. de map.in pꝛima coł pau.vᷣo de ca.hic⁊ in.d.l.pꝛe ſcriptione dicit ꝙ hec lex loquitur in reſcripto gratioſo ĩ quo pꝛinceps concedit aliquam gratiam vel ſᷣm / vel pꝛe ter ius:puta concedit feudum vł concedit bñficiu; eccle ſiaſticum vel concedit gratiã alicuius delicti certe ſi ſup plicatio arguitur de falſo reſcriptum redditur nulluʒ: um⸗ mo poteſt puniri falſo ſupplicans:qꝛ lex pꝛeſumit ꝙ pꝛin ceps conceſſerit gratiaʒ ken ſupplicatio. Iſte eſt pꝛopꝛie c ſenſus huis legis: ſj.l. pſcriptione.S.eo.loquitur in reſcri pto ad obſeruantiaʒ iuris communis: quando pꝛinceps delegat cauſam determinandam ᷣm ius tale reſcriptum valet dato ꝙꝙ ſupplicatio ſit falſa ꝙ concedere delega⸗ tum in cauſa non pꝛoceſſit ꝑ ſupplicatio.ſolam. Item per iſtam legẽ in ſecundo rñſo dicit bal.ſe vidiſſe quẽdam fu iſſe de facto decapitatum qui ꝑ inimicitias capitales q̃s habebat cum aliquo miit ad poteſtatẽ ⁊ dixit ꝙ erat ban⸗ nitus in capite ⁊ deſcriptus in libꝛo publico bannitoꝛum nam vocabatur ticius petri:ſʒ non erat ille qui erat ban⸗ nitus ⁊ accuſatoꝛ bñ ſeiebat:poteſtas ꝑ familiam fecit eũ pꝛehendi ⁊ fuit in magno periculo ne occideretur per idem nomẽ:Certe ptãs comꝑta iſta impꝛobitate fecit de capitari accuſatoꝛem per iſtam legem que dicit ꝙ ſi vna mentientis inucniatur impꝛobitas ſeucritati ſubiacent iudicantis:dicit tamen bal opoꝛtere pꝛobariqꝙ accuſatoꝛ dolo iſtud fecerit. Et cum iſta deciſione bal tranſeũt ful. ⁊ Paul. de caſtr. hic/alij non tangunt nec hic nec alibi. Quicquid poſſet in contrarium allegari finaliter eſt te⸗ nendum ꝙ opinio bal.eſt vera: pꝛobatur tribus modis. Rꝛio qꝛ etiᷣ dicũt moderni hic in criminal ibꝰcalũnioſꝰ accuſatoꝛ debet puniri ſimilitudine ſupplicij.l.fl.j.de ac cu.ſecundo qꝛ teſtis deponẽs falſum in cauſa criminali dz ſubire ill penã quã de iure pateretur ille cõtra quem depoſuit ſi verum est tex.eſt ſing. in.l. j. poſt pꝛin. in ver. quiuc falſum teſti ff. ad.l.coꝛ. de ſica. quem ad hoc repu⸗ tat ſingularẽ Bald.in. c.j.in · S· iniuriã.in vlti. col. de pac. iur. flr. ⁊ ita per illum tex.tenet Bal.in.l.ij g de reb. credi. in.l.pꝛeſbueri.in.ij volede epiſ. ⁊ cleri.⁊ m. l data opera. Lx.colj.qͥ accu.nõ poſſ.⁊ in.c.j.in pꝛi.de pa. te. Tertio fa cit tex in l. ſecularij.S. ſunt᷑ quidam. in fi.in verb. qꝛ ⁊ ip⸗ ſa res moꝛtem comminatur. ff. de extraoꝛdi. cri. Jaſon Padue. NKeſcriptũ contra publicãvtilita Mnues. tem vori alet .o. . S n iſta. l. habes regulam cuʒ Add itio. Susteor fal.per glo.hic regu la eſt que vt plurimum allegat iſta glo.quod dominium rei mee non poteſt pꝛinceps auferre per reſcriptum. ide tenet Pau.de caſt.in concil.cclxxxj.incip.pꝛimu dubiũ pꝛocedit idẽ voluit. bar in pꝛoemio.ff glo. ⁊ cano.in.c. q̃ᷓ in eccleſiarum. de conſti.er.glo.⁊ ibi Panoꝛ.in.c.conſti tu.de religioſis domibus.faciunt que nota. in· S. ſed na⸗ turalia. inſtit.de iure naturali gentium et ciuili. Amplia iſtam regulam huius glo.vt pꝛocedat non ſolum in do⸗ minio directo ⁊ ſic pꝛopꝛio:ſed etiam in dominiovtili qð habet emphiteota vel feudararius vel ſi uperficiarius:qꝛ etiam dominium vtile non poteſt auferri per reſcriptum pᷣncipis.ito no.ſingulariter Bar.in.l.ij.in fin. de fun pa⸗ trimo.lib.xij. C. Sequitur paul.de ca. vbi per hoc infert in concilio.clvj incipiẽte viſo ⁊ examinato pꝛoceſſu ⁊c᷑. ⁊ ſi dicas contra:quia dominium vtile non eſt de iure ge tium / immo eſt inuentum a iure ciuili ad hoc reſpõde vt no.per Bar. in extrauagan.qui ſunt rebelles:in verbo re bellando in ver. Item quero quid de dommio bonoꝛum vbi dicit magiſtraliter Hart. quod licet dominium vtile ſit de iur. ciui. quo ad nomen tamẽ effectus eſt de iure gẽ tium. vltra quattuoꝛ limitationes glo. Limita ſᷣm Bar. ratione publice vtilitatis.l.item ſi verberatum.in pꝛinci. ff de rei vendi.l.lucius.ff.de euict.dixi in.lł.ij.de in ius vo. intellige facta indebita compenſatione ᷣm Bartol. ⁊ alios in.l. fl · S. fi· ff. de pign. ac. Bald.in dicta.l.iteʒ ſi ver beratum in pꝛincip.⁊ clare Angel.in conci. cxxxix.quod incip viſis omnibus ſtatutis / quicquid dicat gloſ. in.l. ſi locus·S. fin.ff quemadmodum ſerui amit facit tex. in.c. cum inferioꝛ.in fin.de maioꝛita. ⁊ obedien per quem no⸗ tat ibi Bal.quod qui aufert ius alteritenetur illi de pꝛo⸗ pꝛio recompenſare.vide no. Bald.in.l.ij.⁊ per illum tex. .pꝛo quibus cau.ſerui.pꝛo pꝛeinio lib. accip.vbi vult ꝙ ſi ciuitas vult facere foſſatum per pꝛedium meuʒ tenetur mihi ſoluere extimationem damni / vel ſi per deoitũ vult comburere domum que ſit mihꝛ communis tenetur mi⸗ hi ſoluere extimationem partis mee: ⁊ ſimiliter quando vult mihi auferre dominium facit bene ꝙ vult Bal in. c. j· S. ad hec in.v.col per glo.ibi de pac.iur.fir.quod ſi pa⸗ pa contulit mihi beneficium:⁊ poſtea de plenitu. poteſta tis michi auferat ⁊ det alteri tenetur michi pꝛouidere de eque idoneo. Ad idem facit quod vult Innoc. in. c. niſi cum pꝛidem. de renun. quod ſi papa cogat ſine cauſa epi ſcopum inuitum renunciare epiſcopatui debet ei pꝛoui⸗ dere de bono cambio. Sexto limita niſi de plenitudine hoteſtatis cui nihil occurru per ea que dixi ĩ l.reſcripta S. de p. ĩpe offe ⁊ ita in ſpecie.tenet Ange.in dicta.l.item ſi verberatum in pꝛincip.vbi animoſe dicit quod menti untur per regulam qui dicunt ꝙ imperatoꝛ de pl enitudi⸗ ne poteſtatis non poſſit mihi auferre dominium rei mee ⁊ per hoc infert ad conceſſiones factas per papam de bo nis plebioꝛum.vt ibi per eum. idem tenet Angel. in.l. iij. SS. ſi is pꝛo quo.ff ꝙ quiſq; iur. Bald.⁊ Ange.in.l.ij.j. de quadr.pꝛeſcri.⁊ Ange.in.l.anthiocẽſium.ff.de pꝛiui.cre ito. Septimo ſingu limitat Bald. in l.fina.in. ij. col.j⸗ ſen. reſcin.non poſſ.quando dominium eſſet acquiſi⸗ tum per actus ciuiles puta per vſucapionem vel per ſen⸗ tentiam tunc poſſet tolli per reſcriptũ pᷣncipis. Sʒ male dicit:qꝛ lʒ aliq modiacquirẽdi dñiũ ſint de iure ciuili qͥs enumerst gl. magiſtra in.l.j.in pꝛin.ff. de acqui.re. domi. tamẽ dommium ſemp eſt de iur. gẽti.pꝛout declarat ipᷣe⸗ met bal.in.l.j.circa.fi.j.de iur.aurc.anu ĩ l. reſcripta.ĩ.ij. coł.S.de pꝛeci imꝑ of.facit qð vult bar.in extrauag.qui ſint rebelles:inverbo rebellando.in v.coł.quem.S.rctuli in.j.extenſione pᷣdicta intelligas in ſupꝛemo pꝛincipe/pa pa/vl imperatoꝛe / rege:ſecus in inferioꝛe:puta duce mar chione vt dicit ad plenum iaſon in.l.reſcripta.de pᷣcibus impatoꝛi offerẽdis. Non tamen obliuiſcaris in pꝛeſenti lege dum glo.noſtra hic facit mẽtionẽ de clauſula nõ ob⸗ . : dii gtt i⸗ Nis ſtante.l dic quis põt illam aponere ⁊ quid opetur gloſ. ibi pleniſſime archi. i. c.j.de ↄſtitu lib.vj.⁊ ibi quãdo le gi andegauis totum ſextum decretalium integraliter cũ pecunijs: tamẽ fui ibi ad plenum de hac materia locutus ⁊ ibidem allegabam ꝙ in hac.l.erat glo. ad quam legiſte occurrunt tanq; pauperes ad hoſpitale:vnum tamen die⸗ cas in pdicta clauſula nõ obſtante.l. ꝙ ſi actus aliquis ẽ iuramento firmatus non poteſt tolli per huiuſmodi clau ſulã nõ obſtãte lege ſᷣm cy.pau.de ca.hic ⁊ de hoc eſt glo. ſingu in. c. cum non deccat. in glo ·fi. de elec.li. vj.jm phi. fran. vt ibivideas de quo ꝑ eundẽ phi. fran. notabiliter ĩ c. cum aliquibus. de reſcriptis lib. vj. pꝛo pꝛedicta glo. fa cit tex. in c. conſtitutus.de reſcriptis idẽ tenent anto. de bu. ymo. ⁊ panoꝛ. in. c.j.de his que flunt a maio.partc ca⸗ pituli. ex.ratio in pꝛoximo dicto ẽ: quia non eſt veriſimi⸗ le ꝙ ſupioꝛ tollẽs ſtatuta cogitet de ſtatutis iuratis: idẽ vult io. andr. in. c.j.de filijs pᷣſbite in.vj. in nouelła io. de ymo.in.c.dilecto.de pꝛebend alex.in conſilio.cxxv. in.j. volu. incipiẽte viſis ⁊ ponderatis ſtatutis. in penul. coł. 7 idem lud.ro conſilio.cccxciij.incip.pꝛeſens conſultatio.ĩ fi. coł. ⁊ in conſilio. cccciiij idẽ conſilio. ccccxxvi idẽ con ſilio. cccccx vj. facitiqð dicit iaſon de may. in.l. quotiẽs. S de pcibus imperatoꝛi offerendis. ꝙ quando pꝛiceps dat alicui ſaluum conductũ talis ſaluus conductus non extẽ ditur ad debitum iuratũ.dic vt ibi ꝑ may. Limita tamen pꝛedictum fund amentum duobus modis ⁊ vterq; eſt mi rabilis m iaſo. de may.hic pꝛimo niſi ſtatutũ iuratũ tol⸗ letur per viã legis:qꝛ tũc ſtatutũ quãtũcũq; eſſet iuratuz tñ tolleretur:vt no. gemi.in dicto.c.cũ nõ deceat de elec.ĩ vj. Secũdo limita niſi ↄcurrentibus clauſula non obſtan tibus ſtatut ? clauſula motu pꝛopꝛio ᷣm lud.dero.ymo. ⁊ gemi. in.c.j.in pe. cobł.de fllijs pꝛeſe biteroꝝ. in. vj. tamen in pꝛeſenti materia vnum rogo menti imperpetuum com mẽdetis ꝙ vbi de iure requiritur ſpecialis derogatio et papa in reſcripto dicit ꝙ tenoꝛ non obſtant. habeatur pꝛo expꝛeſſo ꝙ iſtud ſufficit bm bal. in. c. cum dilecta. in vl tima coł er̃ de reſcrip.bal.ange.in.l.omnes.in pꝛincipio per illum ꝗ· de pꝛeſcriptione.xxx.annoꝛũ. ⁊ ibi bal.notat 2 duz legebam oꝛdinarie andegauis in dicta.l.omnes. il lud dictuʒ bal.multũ extollebã qð peculiare ad aures de mulcens ſchol aribus ibi in copioſo numero ſtantibus re pertum fuit:⁊ circa pꝛedicta vide ange. in.l. ſj ⁊ ſi quis · S·. tencbꝛoſo ac vulgari. queſitum.ff. ſi quis cautio t me re⸗ mitto ad ea q̃ ĩ dicto·S· queſitũ ad plenũ dixi andegauis poſt docto·in lec. oꝛdinaria dũ lo quebar ibi vtrũ in renũ ciatione caſuũ foꝛtuitoꝛum ſufficiat generalis vel ſpecis lis renunciatio :require de quo ibidem per Bar. Paul. de ca.⁊ finaliter ꝑ iaſonem. . OWS (¶ De diuerlis relcri ptis Rubꝛicc. . —In ellu m In libello ſup⸗ 7 WRQèðSð J lib ellum. An bello cõ⸗ muni cauſa ad iuris communis obſer⸗ uantiam poꝛrecta per duos.reſcriptuʒ ad vnum intelligitur reſcriptum ad a⸗ SN Aium boc dicit ⁊ ceſſant omnia ꝛia. ¶ Extex.libellum .ſupplicatoꝛiuʒ ad amE.iuris communis obſeruantiam. ¶ Dp. de. l.j. ⁊ ij quibus res iudi.nõ no. So. ibi loqui⸗ tur de libello conuentionali ex quo ſequitur diffinitiua hic de libello ſupplicatoꝛio ⁊ ad obſeruantiaʒ iuris com munis non ſuper pꝛiulegio habendo. Limita ergo legẽ iſtam: vt dixi in ſummario ⁊ ſi quod verbum deficiat in ſummario non pꝛocederet hec ler. ¶ In glo. que incipit quia que. ibi loci. S· ſi fundum hoc operatur ratio indiuidui: ⁊ de alio libello ibi loquitur ſ. conuentionali.¶ In eadem glo.in fl.ibi l.iiij. voi dicitur ꝙ duobus pꝛemiſſis in queſtione facta reſponſio vni ad alium non poꝛrigitur ⁊ eſt ratio quia ibi repetitio vicia⸗ bar: vt. l. ſi ita · S·griſo gonus.ff.de verbo. ob. A t Circa pꝛeſentẽ legem queritur de vtili ddi ‚o queſtione ſᷣm bal.pone ꝙ debitoꝛ fecit inſtrumãẽtum de duplo vere ſoꝛtis in quo ſe obligauit de ſoluẽdo in termino c dedit fideiſſoꝛem vadit ad epiſco pum vt reſcindat tale inſtrumẽtũ tanq; vſurariũ et petit De Diuerſis reſcriptis. inhiberi iudici ſeculari ne interim ꝓcedat ↄtra eum/nec cõtra fidciuſ.iudex eccleſiaſticus in inhibitoꝛia ſolum fa eit mentionẽ de debi.pꝛincipa.creditoꝛ ergo facit carce⸗ rari fideiuſſoꝛem nũquid valuerit talis incarceratio:vi⸗ detur ꝙ non per iſtã l.ex quo ſupplicatũ eſt noie vtriuſq; et cauſa eſt comunis.Contrariũ determ nat bal.per glo. in.l. cred itoꝛ. in pꝛin.ff. manda ꝙ alibi bal. reputat ſingu. in.l.amplioꝛem circa finẽ pꝛĩcipijj de temp.appel.adde bal. in pulchꝛioꝛibus terminis qñ duo ſe ooligauerũt in⸗ ſolidum cũ iuramẽto in inſtrumẽro ⁊ vnus petit abſolu⸗ tionẽ a iuramẽto in foꝛo eccłiaſtico volẽs ꝓbare inſtru mentũ eſſe vſurariuʒ ⁊ ꝓpterea facit inhiberi iudici ſecu. ꝙ poterit facere executionẽ cõtra aliũ debi.iuratum per glo. in dic.l.creditoꝛ in pꝛin.ſm bal.in.c.ex parte.adde etiam in ſimili bal in fi.per illum tex.ide fideiuſ.⁊ in.l. diuerſas in.xv.qmada.poſt io.and.in addi.ſpec.ĩ tuu. de ceſſio.⁊ actio.ad fi. Itẽ ad iſtꝗ legẽ adde qð dic̃ ang. in. S: hinc nobis ad fl. in aut᷑. de here. et fal. ꝙ conſultoꝛ dans vnicã reſpõſionem duabꝰ queſtionibus videbitur ambabus reſpodere ſi vtriq; adaptatur reſpõſio. Adde etiã regulam quam etiã no.do.antho.de but.in.c.j.per il lum tex.de par.qð vbi fiunt due interrogationes/⁊ vna habet dependẽtiã ab alia reſpõdens pꝛineipali affirma⸗ do. videt᷑ ſimiliter reſpõdere acceſſoꝛie affirmãdo:⁊ per hoc infert ꝙ ſi aliquis interrogatur an pmittat dare cen m ⁊ caſu quo nõ det ꝓmittat dare cert am penã ſi reſpõ deat ꝓmitto cẽtum vid etur etiã reſpõdere de pena: E iſtud repꝛobat ibi ymo.qꝛ ſi reſpõſio fuiſſet ſimplex quia ſolum dixiſſet ꝓmitto verũ diceret. do.antho.ſed ex quo reſpõſio fuit determinata:quia dixit pmitto centum non debet extẽdi vltra illud quod expꝛeſſit. l.quicquid aſtrin gende ff. de verbo. obliga. Confirmo per regulam quã expꝛeſſe tradit panoꝛ. in.c.inter dilectos·S· ceterum in iij. col. de fi.inſtru.⁊ in.c.ij.de treu ⁊ pac quod ſi petitio fuit indeterminata et conceſſio determinata attendi de⸗ bet conceſſio quod dicit eſſe notandum:quia ſepe papa ſignando ſupplicationem reſtringit petitionem/et tunc non pꝛodeſt impetraãti dediſſe generalem petitionem.et dicit panoꝛ.ꝙ pꝛidie habuit in factto. Eê lſo NReſcripta non finiuntur tempoꝛe: ſʒ AlIVU. perhennia debent eſſe. h. d. C¶Dp. de. l. . de nũdi. So. vt gloſ. de hoc ha⸗ es ex. de conſti. c. cum acceſſiſſent. ¶ Quero ARS i;to tempoꝛe pꝛiui egia durent.¶ Ad cuius declaratio⸗ nem pꝛemitto ꝙ reſcriptum aſſumit naturam ab ea re ſuper qua conceditur.ſicut etiam facit ſtipulatio vt ꝓba tur in pꝛin. ff. de verbo.ob.⁊.l.ij ·S· quedã.His pꝛemiſſis dico ꝙ aut reſcriptum datur ſuper actione vt eam det ⁊ tunc cuʒ de natura actionis ſit vt durat.xx.annis.dura⸗ bit ⁊ reſcriptũ tãtum.aut reſcriptũ datur ad executionẽ actionis vt qꝛ delegatur quis vt cognoſcat inter me⁊ te. et tunc añqᷓ; iudicium inchoetur durat qᷓ;tum ⁊ actio ſuꝑ qua ĩterponitur. Sed inchoato iudicio finit᷑ tẽpoꝛe quo iudicium.ſtriẽnio:vt.l.ſi cum.S·qui miuriaꝝ.ff.ſi quis cau.Aut reſcribit᷑ ſuper exceptione:vt.ſ.mihrliceat exci⸗ pere/⁊ erit perpetuum ᷣm naturã exceptionũ:vt.l.pure. in fl.ff. de doli exep. Aut reſcribit᷑ ꝙ aliquid facere liceat ⁊ puto reſcriptũ ꝑpetuum ſine aliquo tẽpoꝛe: vt hic.niſi in nũdinis:vt.l.j.ff.de nũdi. Nerũtamen dicũt vltramõ⸗ tani ꝙ aut pꝛiuilegiũ habet ſolũ vnicũ actũ ⁊ tunc per cõ trariũ actum tollit᷑ pꝛiuilegiũ in totũ:vt.l penul.jde iur. do. impe. Aut habet plures actus ſucceſſiuos ⁊ tũc cõtra ius actus nõ tollit pꝛiuilegiũ niſi in illo actu /in alijs nõ. vt aut᷑.pꝛeſbiteros.S.de epiſco.⁊ cleri.qð nõ placet:quia etiam vbi habet plures actus ſucceſſiuos per vnũ actuʒ ſibi pꝛeiudicat in oĩbus in poſterũ:vt.l.cum ex orone.ff. de excu tu.⁊.l.ij.ff.de iure anu.aure.Et ideo dicerem ꝙ aut interuenit ſola pꝛeſcriptio/⁊ tunc nunq; mihi pꝛeiudi cat ſolus curſus tẽpoꝛis etiã ſi per mille annos puilegio non vtar:vt.l.hec autem.ff. de ſerui.vr.pꝛedi.aut interue⸗ nit factum aduerſarij contra pꝛiuilegium meũ ⁊ pꝛeſcri⸗ ptio /⁊ tunc mihi pꝛeiudicat ⁊ currit pꝛeſcriptio a tẽpoꝛe illius actus:vt dicta.l.hec autem iura. Aut interuenit nõ factum aduerſarij ſed mcũ. tunc aut pᷣuilegiũ habet vnũ actum tantũ /c tũc mihi pꝛeiudico in oĩbus:vt l.penul.j de iure do. impetran. aut habʒ plures actus ſucceſſiuos. ⁊ tũc aut factũ meũ reſpicit exercitiũ pᷣuilegij ⁊ nõ ſubaʒ et tũc mihi pᷣiudico ſolũ in illo actu/⁊ nõ in alijs:vt aut᷑. pꝛeſbiteros.S. de ſacroſanc.cccle. aut factuʒ merum reſpi cit ſubſtantiam reicripti ⁊ contra eam eſt ⁊ tunc mihi pꝛe iudico in omnibus:vt dicta.l.cum ex oꝛatiõe.ff.de execu. tut. et. l. ij. de iure au. anulo.¶ In gloſ. que incipit ſine fi⸗ ne.ibi ſi ad faciendum tale quid quod eſt contra publicã vtilitatem: vt nundine.iaco.but. Add iti 0 Reſcripta ad iuris obſeruantiam ſunt perpetua niſi aliud tempus ſit in reſcri⸗ o diffinitum. h. d. Limita duobus alijs modis: vt per bar. ⁊ doc.hic poſt glo.adde ꝙ idem etiam in reſcriptis gratioſis:quia regulariter ſũt perpetua.c.ſi ſuper gratia de offi. dele. in. vj. Idem in pꝛiuilegijs:vt per glo.⁊ doc.ĩ c. cum acceſſiſſent de conſti.cy. ⁊ ſaly. hic bar.in.l.fi. ad fi. ff de conſti pꝛin. cy. ⁊ Saly. in. l.volũtarie. de excuſa. tu. Quod vltimũ limita no.niſi in pꝛiuilegio conccdatur fa⸗ cultas aliquid faciendi:quia pꝛiuilegium in quo indulge tur facultas faciendi aliquid tollitur per decennium:iſta eſt no. doctri. glo.hic per tex.in.l·j.ff.de nundi.quam ſe⸗ quuntur cy. ⁊ ſaly. hic ⁊ bar.in.l.licitatio.S eoꝛũ.ff. de pu bli. glo.⁊ doc.in.c.cum acceſſiſſent de conſti.io.an.in.c.ij. de ĩmu. eccle. in. vj pe.de anca.in ↄſi.cclv.qð incipit ĩ que ſtione quevertitur ad fi. Item in materia teneas fixũ coꝛ di ꝙ ſi aliquis habet pꝛiuilegium exemptionis non tenea tur ſoluere gabellas/aut datia / vel collectas ſi deſcribit in li. debentium ſoluere ⁊ iſtud ſciat ⁊ non appellet infra x.dies ſibi pꝛeiudicat ⁊ perdit pꝛiuilegium excmptionis ita pꝛobat tex.in.l.j·S. ſi quis tutoꝛ.ĩ verbo cauſas immu nitatis.ff. quando appel.ſit ⁊ ibi no.ange.ymo.⁊ ang. de are. ⁊ dicũt ꝙ ibi eſt de hoc caſus in terminis q;uis a mł tis ignoꝛatur ſequitur. do.alex.ymo.cõſi.cj.q incipit vi ſis inſtru mentis exemptionis in.x.coł.in.j.volu.⁊ in con ſi. cxxxvj. qð incipit in cauſa ⁊ lite vertente inter ia.in.v. coł.idẽ tenet and.de barbatia.in.l.j.j de his qui ſpõ.mu. ſuſcep.li.x. facit bene tex in.l.j.in pꝛin.ff.devaca.mu.⁊ qð tenet bal in.l.hi qui ad ciuilia.in.j.q de appel. Sed ĩ cõ trarium pondero facere quod vult bar. in l foꝛma· S· fl. ff. de cenſi.ꝑ.l.qui ſe grauatos·jeo.⁊ quod vult panoꝛ.in.c. quia iudicãte in.iij.q.de pꝛeſcrip.⁊ qð vult ſpe.in ti. de cẽ ſi· S. ij. in ver. poꝛro Item tene menti perpetuo qð pꝛiui⸗ legium conceſſum eccleſie ſeu pio loco non perditur per contrauentionem niſi decurrat ſpaciũ.xl annoꝛum dictũ eſt ſingulare inno.in.c. accedẽtibus.de pꝛiui.quod di ctũ ſ ſingu.exclamat ⁊ ſequitur panoꝛ. in.c.pꝛo illoꝛuʒ de pᷣ⸗ en. Quid aũt ſit in alijs pꝛiuatis ponũt cy.⁊ ſaly.in.l.vo luntarie.j de execu tu. bar.⁊ alij in. l.fl. ad fi. ff. de conſti. pꝛincipũ.Glo.in verbo pꝛemia diuiditur ĩ duas partes pꝛin. in pꝛima declarat tex. in ſecunda oppo.⁊ ſoluit ſecũ da ibi:ſecus autem ſit ad faciẽdum In fl.gl.habes ex gl. ⁊ tex.ꝙ regulariter reſcripta ſunt perpetua:itellige tamẽ ſᷣm naturam actus ſuper quo conceduntur vt hic in glo. eodemmodo gre ſunt perpetue ſi ſuper de offi. delega. in — Vj. reliq̃ dicvt late dixi in tex. m iaſo. ibi ⁊ hic. GA. DII& E xemplo nõ fit pꝛobatio – Ancimus h.d.ſᷣm vnam lec.vel exẽ⸗ F ),plo non fit inſinuatio. h. d. m aliam. Ad D it . 0 Oꝛiginalia reſcripta non tamèe exempla ꝛobant ⁊ ipſa oꝛiginalia inſinuãda ſũt pm glo.⁊ do.hic de quo remitto ad es que dicemꝰ in aut᷑. ſi quis. in aliquo documento.·j. de egends. ſeriot 5 P ofiei eſcriptum .α1 qua beneficia. arer dler con⸗ RR ſule nõ valet. hoc dicit. K EA S Dp. delege vlt. S. de nouo codi.cõpo.Solu. ibi loquitur de reſcriptis in coꝛpoꝛe iuris redactis:hic de non redactis. A itin QAuero anvaleãt lfe pape ſi ãnus ⁊ dies 0ditio. expeditionis nõ ſint poſiti in plica bul le pꝛout ſolent poni:ſed alibi tenet lud.ro.ꝙ ſic in conſil. cccxl.quod incipit circa pꝛimum arti. in quo querit᷑ vtrũ littere. Quid aũt in ĩſtrumẽt publicis an in cis requirat᷑ dies ⁊ conſul.dic vt per cy.bal.⁊ io.fab.hic adde gloſ. in autent᷑.vt pꝛeponatur nomen imperatoꝛis doc.in. c. ĩter dilectos de fi inſtru. Et an valet conſuetudo ꝙ nõ appo⸗ natur dies vel conſul. vide dños de rota deciſione. xlv. in nouis incip. vtrum valeat ⁊ ibi concludunt ꝙ nõ ⁊ cir⸗ ca hoc de die eſt gl. in. c.ſi qua beneficia.xxv.q.ij.dixi ple ne in pꝛima additione in pꝛoemio. C. S. Quero deĩde an in pꝛiuata ſcriptura dies ⁊ conſul requirantur dic ꝙ non Butrigarius ſuper ſco libꝛo Codicis vt notatur in.l.cum tabernam.ſff de pignoꝛ. ⁊ ibi bar.in.j. no.latius per bal.poſt butrig.in.S· quibus.S.in pꝛima cõ ſtitutione. C. ange. in aut᷑. ꝙ ſine.. de teſti. Fallit in lib. pꝛiuatarũ rationũ ſm bal.ĩ rubꝛica de fide inſtru.in. viij. coł.de quo vide plene per iaſonem de may.in.l.admonẽ ru di. de iureiurando. ff. A cri e ij Impꝛobare conceſſionem e 4 ie ) pꝛincipis eſt quaſi ſacrilegi ☛ Qum. hoc dicit. . Acri Zuo ſunt ſolẽnia que in reſcripto re⸗ quiruntur pꝛimo ꝙ ſit ſcriptum de in e cauſto cocti muricis ⁊ triti conchilij. ¶ Item ,/dcbet eſſe in reſcripto illa clauſula.ſi pꝛeces ve ritate nitantur.hoc dicit cũ ſe. WDV. R iu er ſa Neſcriptum carens clauſula vL.ſi pꝛeces veritate nitatur / nõ R valet ⁊ ab omnibus reijci debet. Ego puto ꝙ Vdbbec lex loquatur in reſcripto ad obſeruantiam iuris communis confeſſio. “ Add iti 0 Licet dicatur de iure ciuili: vt hic ꝙ nõ yvalẽt reſcripta niſi per expꝛeſſum fuerit clauſula appoſita ſi pꝛeces veritate nitantur/ tamen de iure canonico omiſſa ſubintelligitur.c.ij.de reſcriptis al⸗ legato in gl.qð etiam eſt de iure ciuili ſ m bar.ĩ.l.a diuo ka⸗ in pꝛincipio in.ij.coł.ff.de re iud. Limita pꝛimo per ar. in. l.pꝛeſcriptione.in.j.coł in fi.vbi dixi in ti j. Secũ do limita in contractibus vel alijs actibus pꝛiuatoꝛum ĩ quibus non intelligitur iſta clauſula ſi narrata ſunt vera gl. eſt nota.m.l.pe.in verſi.pꝛecipimus ⁊ ibi bal.⁊ pau.de ca.ĩ de trãſa.bal.i.l.j.ĩ.j.opꝑo.in fl.jde manu.vin.⁊ pau. de ca. hic in fl.qui reputat iſtam glo.eſſe ad hoc ſing.ide⸗ iaſon de may. hic iſta confirmo per ea que notantur in.l. bene aʒzenone j.de quadriennij pꝛeſcriptione. vbi pꝛoba tur aliud eſſe in contractibus pꝛincipis qᷓ; in contractibꝰ pꝛiuatoꝛum:mon eſt igit᷑ mirandũ ſi pꝛedicta clauſla po nat᷑ in pꝛincipalibus diſpoſitionibus ad idem facit ratio l. fl.·.de dona inter virum ⁊ vxo. Incipit liber lecun⸗ dus Deedendo Kubꝛica. Ontinua vt in Hlon quero nunquid hic edere deſcendat ab edo edis an ab edo es eſt. ⁊ dic w ab edo edis:nam hic de editione non de co⸗ °¼M6ämeſtione tractatur. Item quero quare non di xit in nomine.i.de editione.lRñdeo vt glo. ⁊ male immo dic ꝙ cum hic non intendat tractare de ſubſtantia ipſius editionis ideo non impoſuit nomen quod ſignificat ſub ſtantiam ⁊ qualitatem ſᷣm grammaticos:ſed voluit tra⸗ ctare quomodo quis cõpellatur edere:⁊ ideo poſuit ver bum quod ſignificat per modum agendi⁊ patiendi. Sʒ in titulo de pac.noluit tractare de ſubſtantia pactoꝛum: ideo poſuit ibi nomen.¶ Item quero quare hic non ſub⸗ iunxit accuſatiuum:⁊ dic vt glo.in remiſſionc. 5S B ſe d iſt ice Hec lex hʒ duas . P E·lecturas ſᷣm glo. Raliam m vltramontanos. Ponam G ergo caſum in nube:vt littera ſonat: et 4 Ein oppoſitione declarabo lecturas. eA¶Item eſt ſciendum ꝙ hec lex varia 72 yV& Detur duobus modis. vno modo circa ex NM ◻ poſitionem tex. illius dictionis quẽ⸗ admodum. Item variatur circa caſus poſitionem: nam quidam intelligunt in muliere que ſucceſſit argentario ⁊ in rationibus alia eſt ꝙ loquatur in inſtrumentis et he due ſunt in Soiali eſt ꝙ loquatur in rationibus ab ipſa muliere confectis ⁊ omnes iſte variationes fiunt temoꝛe legis femiĩe.ff. e.verũ in expoſitiõe quẽadmodũ tene ſe⸗ cũdã expoſitionẽ ⁊ nõ pꝛimã:quia cum hec lex pꝛeſuppo nat certam cauſam agendi.ſ.depoſiti:patet ꝙ non dicu ꝙ de cauſa deliberet:ſed de modo pꝛobãdi:⁊ hec lex bꝛe uiter hoc intendit. Wulier habens rationes ex quibus poſſum de iure meo docere ex cauſa ad editionem com⸗ bellitur. hoc dicit. ¶ Op.ꝙ nec cum cã nec ſine cauſa compelloꝛ edere:vt.j. e· qui accuſare.So.ibi in inſtrumẽtbic in ratiõibꝰ.i Itẽ . b. op.ꝙ . e mulie ffeo.l.ſi quis.S ex hoc.So.remotis truffis aut litigo cũ i, re loquatur que non poteſt rationes conficere vt.l.f᷑emie eo qui rationes habet ⁊ tunc officio mercẽnarij illiꝰ cau 8 ffeo. So. vt glo.ſcilicet ꝙ hic ſucceſſit argentario.Huiꝰ ſe peto ꝙ edatvt hic:⁊ ſi non edat agitur actione in factũ P taſen timoꝛe quidam tranſeunt ad aliam lecturam. ⁊ in- ad intereſſe vt in contrario.aut litigo cum tertio: æ tunc n telligunt in inſtrumentis ⁊ dicunt cdi ex cauſa.ſ.an velit meo officio mandatur habenti rationes vt edat: ſinon inde fundare intentionem ⁊ non audiatur aut exceptio⸗ edat aguur act.in factum ad intereſſc.vt dicto · S. ex hoc. nem. vel replicationem ⁊ ſic. (ISEt caue quia officium eſt datiuuʒ a pꝛetoꝛe.⁊ ex hoc ti. ¶ Opp.ad hãc ꝙ inſtrumenta non edantur.vt.j.eod.qui actio in factum eſt natius ex malefcis non edentis. vt.l. ein accuſare. So. vt glo. rationem differentie plene dicom hec actio.⁊ ibi dixiff. eo. n FTeodem..i.finali. G ¶In glo.que incipit vt faciat.ibi caſu foꝛtuito vel non N Item quero quid vertatur in cauſe cognitione. Reſpo ſi pẽtam ſecundam editionem. s deo tria:quia debet vid eri an ſint confecte rationes me Add it io Et dum dicitur ĩ tex ibi quemadmodcuꝝu) ie do mandante.¶ Item ꝙ continest vtilitatem meian. X. ꝙ depoſitum poteſt pꝛobari non ſolum Bepoſitũ J ¶ Item ule qui conficit eſt talis ad cuius fidem publice peer inſtrumentum publicum: ſed etiam per omneʒ ſpeciẽ qũo debz recurritur /non ꝙ ſit oficium publicum: nam ſeruus po-⸗ pꝛobationis ſᷣm Bald. in.l.generaliter·j de non nu pe. pꝛobari. ſd teſt eſſe. ar. lI.pꝛetoꝛ. ff. eo. Et ex hoc collige ꝙ non poſ⸗ doc. in.c.ij.de depoſito Paaul.de caſt.conci.ccxij.incipi n ſum facere mihi edi teſtamentuʒ: quia non eſt confectuʒ ente paſſus de quo queritur.hinc dubitauit glan valeat me mandante nec continet vtilitatem meam niſi quate⸗ pactum ꝙ depoſitum non poſ.pꝛobari niſi per inſtruinẽ⸗ End nus mihi legatum eſt: ⁊ illud ſolum edetur.vt.l.argenta tum publicum.glo in S:quia vero in aut᷑.vt ſi.pꝛohi.ma ert rius · S. j.ff. eodem. titres credit ponunt doc in aut. iubemus·j/de iudi. cano. nde ¶ Item non poteſt ſibi debitoꝛ facere edi inſtrumentum in c ij.er̃ de pꝛobatio alibi tamen tex.dat conſiliũ ſi quis c a tabellione cum eius vtilitatem non contineat ſed credi vult caute deponere. . qui potioꝛes in pignoꝛe habean⸗ do toꝛis. Item nec ab aduerſario poſſuʒ peterc mihi inſtru tur. “M J oher mentũ edi cũ non confecerit me mandãate.¶ Alia lecturs Seei eſt vltramontanoꝛum intelligentium ſimpliciter legem E S a⸗ D d. Acta eduntur ciuilia e crimi⸗ uumi iſtam vt iacet.ſ.ꝙ mulier ipſamet ſcripſit in ratione ſua E pu nalis actoꝛi ⁊ reo tanq; cõmu ven me depoſuiſſe penes eam:certe debet compelli edere ex Nnia. oꝛmabo vnaʒ oppoſitionẽ ⁊ vnũ ↄꝛium nNe cauſa.i.ſi iudici equũ videbitur.h.d.MNõ ob.l.femine:qOiꝛ bᷣxx „Re vnam queſtionẽ᷑:⁊ diſtinguam poſtea in ma⸗ apa. hic confecit rationes vt argentaria. Item non obſtat.i. teria latius q́; gilio. gice, pꝛocuratoꝛ:quia loquitur in inſtrumentis:⁊ ex hac eqdau ¶ Pꝛimo ergo op.ſic editio flt vbi intereſt ałs non. vt urhl. tate huius.l.dicũt ipſi/ feneratoꝛ compellatur edere li⸗ l.ſi quis·S.ex hoc.ff. co.ſed edi acta non intereſt cũ ſem⸗ lpoobs bꝛum rationum ſuarum: quia ad eius fidem publice re⸗ per ſit apud iudicem.vt.l.pꝛecipimus.j.de appell.luiꝰ facnhy curritur licet non habeat officium publicum. ¶ Item qi timoꝛe dicit glo. ꝙ quandoq; intereſt edi æ caſus enume dado vigdetur conficere me mandante:naʒ qꝛ de conſuetudine rat. Dic tamen ꝙ aut volo michi fieri editionem vt inde itraro⸗ hz rões ↄficere vr̃ iteruenire tacitũ mãdatũvt eas ↄfici⸗ inſtruar cum aduocato meo:⁊ tunc fit editio:⁊ ita poſſet gt ar.l.ticianus.ff. ꝙ cum eo.⁊.l.vel vniuerſoꝝ.de pigno. intelligi hec lex quando petũtur ad pꝛobationem fiendã act.ſic ergo quaſi tacitum mand atum interuenit ⁊ com: ⁊ tunc vidẽtur neceſſario non peti ¶¶ Sed gloſ ad hoc de pelletur edere:⁊ eius ſcriptura faciet ſemiplen am pꝛoba clarandum ponit caſus in quibus eſt neceſſe editionem tionem.vt.l.inſtr̃a.j.de pꝛobati.licet illa argentarij pꝛo⸗ fleri:⁊ caue qꝛ fit quandoq; iudici quandoq; actoꝛi quan bet plene. Ideʒ dicerẽ in campſoꝛe licet glo.videatur te doq; reo. Item ⁊ quãdoq; concurrit duplex cã editiõis nore:qꝛ qð hodie iurãt plene pꝛobet.vt nota in.l.quedã. ſimul vt ſi velit quis ſibi edi ad pꝛobationem faciendaʒ: ndunutetios Seo⸗. Item op.ꝙ totus titulus ſit ſuper c⁊ ad deliberationẽ habendã cũ aduocato ſuo.¶ Itẽ op. cedere fluus vt in glo. So.vt glo.Er vt clarius ⁊ plenius qᷓ; di⸗ ꝙ non edãatur acta pꝛiuato quia nec fiſco.vt.l.iij S· diuꝰ. ſt.1 die cat glo.habeas materiã dic ſi peto mihi edi chartaʒ. aut ff.-de iure fiſci.So.ibi loquitur in inſtrumẽtis.Dic ꝙ ſi ſt 1deco⸗ in ea pᷣtendo intereſſe dominij circa chartaʒ ⁊ agitur ac.· ſcus petit ſibi edi:aut pꝛetendit ĩtereſſe pecuniariũ ⁊ de⸗ enon dl ad exhibendum · ⁊ non ex iſto.ti.vt.l.iij.ff.ad exhibendũ. bet ſibi cdi:immo eoipſo ꝙ aduerſarius nõ edit pꝛeſumi e immno aut non pꝛetendo intereſſe dñij ſed aliud intereſſe/⁊ tůc tur ſubſtraxiſſe. aut nonpꝛetẽdit intereſſe pecuniarium:v nibſus aut peto mihi edi id quod pertinet ad contractumvel qt tunc nõ tenetur edere: vel ſi tenetur non tamen eo ipſo ꝙ ſcat i⸗ aut ad vltimas voluntates:pꝛimo caſu aut eſt ex natura non edit non pꝛeſumitur ſubſtraxiſſe. Iteʒ inducit glio. luttu contractus vel quaſi/ debet conficere rationes: et tuc in argumẽtũ ꝙ iudex laboꝛare debet in veritate inquirẽ oſuirper vigoꝛe illius compellitur non ex beneficio huius tituli. da. Itemꝙ teſtis debet iurare pꝛo vtraq; parte. Iteʒ q; ncd x vt. l.quedam ff de edendo.⁊ licet mandem non pꝛopter⸗ mino: iuret de veritate dicdl. goum. ea agit᷑ mãdati qꝛ nõ gratuite facit:ſed ex neceſſitate co⸗ Itẽ querit gloſ. an acta in vna cauſa pꝛoducta pꝛoſint Acta in ſon ſcr⸗ tractus.vt.l.j.in pꝛincip.ff.manda.aut non tenetur exna in alia ⁊ ar.pꝛo ⁊ conrrrts. vyna cã an tura contractus vel quaſi conficere / ſed ex natura officij Sed ad ſolutionẽ huius queſtionis latius diſtingue qᷓ; pꝛoſint in ehztun⸗ yvt eſt in argentario.⁊ ille per hunc titu. compellitur. Ide glo.diſtinguat: ⁊ dic ꝙ aut quero an geſta cũ quibuſdaʒ alia. ngh. in tabellio.⁊ licet mãdem non agitur mandati: quia non poꝛrigantur ad alios: ⁊ dico ꝙ non ſicut nec ſententia. vt . n gratuite facit ſed pꝛetextu neceſſitatis:ſed mãdatum tra .qᷣbꝰ res iudi.non nocet.fallit quoad q̃le q̃le pꝛeiudici⸗ enn hit ad me negocium.vt.l.ſi quisS.pertinere.ff. de eden⸗ um. at.,l.ſi due.ff.de iureiurando.⁊.l.res.ff.de erimine ex ſonet do. Idem dicerem in feneratoꝛe ex conſuetudine quã hz pila. heredi. lgs, conſicere inſtrumenta quaſi videatur tacitum interueni⸗ Item quandoq; fallit vbi plenum pꝛeiudicium fit alij ler n re mandatum. vt dicta.l.vel vniuerſoꝛum.ff.de pignoꝛa. quando duo habentur loco vnius.vt.ff. famil.herc.l. he⸗ ocluie⸗ act nec ex natura contractus vel quaſi tenetur rationes redes.Sidem ſcribit. nis u⸗ conficere:⁊ tunc aut interuenit mandatum/⁊ agitur mã ¶ Item fallit ratione pꝛeſentie alicuius.vt.l.ſepe · S. ſciẽ⸗ nentan dati: aut non interuenit mãdatum: ſunt tamen confecte tibus. ff. de re iudi. aut quero an inter eaſdem perſonas entaro⸗ inde ⁊ videtur ex equitate huius tituli:ꝙ poſſit compel piudicet /ſi mutetur res vel cauſa:⁊ dico ꝙ ſic:in eo ꝙ eſt ris ahe li edere.vt ſaltim talis editio faciat ſemiplenam pꝛoba⸗ acceſſoꝛium pꝛime vt fructibus ⁊ partu.⁊ ita loquitur.l. ie tionem.vt l.inſtrumenta·j.de pꝛobationi.aut peto edi id fundi ⁊.l.fundum de re iudica.⁊.l.ſi quis cum totum·. S ttenon quod pertinet ad vltimas volunt ates:⁊ tunc aut agitur ſi ancillam. de exceptio.rei iudica. Item acta in cauſa ci Acta ĩ cꝗᷣ 1ncneſs contra negantem ⁊ agitur interdicto de tabulis exhibẽ⸗ uili pꝛoſunt in criminali hoc modo:quia aut pꝛobatiões ciuili an preſupyo dis:aut agitur contra confitentem ⁊ agitur ex edicto ; ſunt facte in criminali ⁊ pꝛobant plene ĩ ciuili aut fuerũt ſint in eri⸗ nondicu admodum teſta aperi. Sed nonne pꝛo quolibet intereſſe kacte in ciuili ⁊ plene non pꝛobant in criminali / cum ibi minali. cler be agitur act. ad exhibendum ergo ceſſat hic titulus. Re⸗ clarioꝛes pꝛobationes exigantur. vt.j de pꝛobatio.l.ſci⸗ quibis ſpondeo ſpeciale eſt in charta.vt pꝛetextu alicuius inter ant.⁊ ita pꝛocedit glo.ꝓquando ciuilis ac.cri.pꝛeiudi.⁊ emn con⸗ eſſe non edatur niſi pᷣtendatur intereſſe dominij ⁊ hoc ne hoc ſi debito modo facte ſint pꝛobationes:alłs nec in pꝛĩ . edictum pꝛetoꝛis iam inductum circa editionem redda cipali nec in alia pꝛobant. vt.l.ſi quando. C¶de teſtibus. geret,. tur ſuperuacuum. Qꝗaut nõ mutat᷑ perſona:res/vetl ca/ſed ſola iſtãtia/ tunc r N Item op. ꝙ non officio flat editio ſed actionis iure.vt op.ꝙ hec lex non poſſit loqui rationibus cum de mulie⸗ aut ſũt publicata ĩ ᷣma: vbar iſeg ars i rul are Fo. XII. N I de arbitris et gloſ. in l. pꝛoperandum. S de illoꝗ.de iu dic.quod eſt verum in deciſoꝛijs·in pꝛeparatoꝛijs ſecus vt plene dixi quomodo ⁊ quãdo iudexl.ſi vt pꝛoponis. in teſtibꝰ plene.dicãj.de teſti.l.pe.¶ Itẽ iducas hac.l.in ueſtione ſtatuto ar. vt glo.¶ Item vidi dubitari de tali quel cauetur ꝙ iudex habeat arbitriũ in cauſis in quibus pꝛo ducuntur teſtes:videtur ꝙ non:quia hic ponuntur vt ſp- cies oppoſite. In contrarium videtur quia quicquid cau ſam inſtruit continetur appellatione inſtrumentoꝛuʒ ar. l.liberoꝛum.ff. de verbo.ſig.ſed certe fuit determinatum ꝙ non continebantur teſtes in ſtatuto ꝙ intelligitur ſtri⸗ cte ſᷣm pꝛopꝛium ſignificatuʒ qui mutari põt ex modolo quendi: quia aliter appellantur inſtrumenta q; teſtes ar. labeo.ff.de ſupellec.le.⁊.l.cum delanionis · S· aſinã. de fũ do inſtruc. NNiIfi der hanc legẽ patet ꝙ editio actoꝛum Additio “ g officlum iudi.ꝙ patet cum perba hic ad iudicem referantur glo.in.l.ſi ſoꝛoꝛ.⁊ ibiia⸗ ſon ĩ.de coł late bar:in.l.vnica.in.v.coł.ff. de condietio⸗ ne.ex le.facit text.in.l.metum·S:ſed ꝙ pꝛetoꝛ ait ⁊ ibi no. bar. ff. qdð metus cauſa ex quo infertur m Guikł. de cu. bald.ful.⁊ Paul.de caſt.hic ꝙꝙ notarius banchi non po⸗ teſt alicui dare copiam actoꝛum immo nec oſtẽdere ſine licentia iudi.tamen m iaſo tex.iſtud non pꝛobat quia lo quitur quando notarius nolebat tenere:ex quo a contra⸗ rio ſenſu videtur dicendum ꝙ notarius poſſit dare copi⸗ am actoꝛum.Adde deinde ex hac.l.gñalem regulazch aqg⸗ di cuicũq; cta publica tam ciuilia qᷓ; criminalia debent etenti cuius interſit:ex quo infertur ᷣm bald.⁊ moder. ic copia inquiſi.⁊ articuloꝛuʒ ſuper fama debz dari reo. c.qualiter æ quando. ij.S. debet. de accu.cx.ſimiliter co⸗ pia iudi.bar.in.l.fi.in fine.ff.de queſti.idem in.l. cuſtodi⸗ as. ff. de publi.iudi.cano.in.c.cum opoꝛteat.de accu.not. alex.conſi lxv.in pꝛimo volumi.incipi.habita ſuper ⁊c.ſi militer debet parti dari copia capitu vel articuloꝛuʒ als teſtes dicerẽtur recepti.ſuper impertinen. ita not. Bald. poſt ymo.in.c.per tuas.ex.de teſti.fallit pꝛimo in interro gatoꝛijs teſtium quoꝛum non eſt dãda copia parti.ne de tur ſibi occaſio falſum fabꝛicandi ⁊ ſuboꝛnandi tex.gloſ. not.in.c.ij.in verſi. interrogatoꝛia de teſti. in. vj. ſentit. lo. ij. q. j. canone. in pꝛimis.ſpeculatoꝛ.in titu. de teſte · S. l. de interro. in pꝛincipio cum cõcoꝛdantijs per dominũᷣ alex. ⁊ vide Ange.in. l. quicquid. ff. de iudi. bal.in. l. data opera.xix.cołjqͥ accu.non poſſunt. Secundo fallit ſᷣm do.alex.de.imo.⁊ domi.anto.de alex.hic in parte que de bet reſpondere poſitiõibꝰ pẽdẽtibus de facto pꝛopꝛio no debet dari copia ſed tantum legit ne inſtruẽtur ab aduo⸗ cato qualiter reſpondeant qð ẽ contrꝗ gloſ.in.l.ij.in pꝛi⸗ cl ·. de iura.calumnie.in.c.ij.de confeſſ. in. vj. ⁊ ita dicunt tenere bald.in.l.ij.S.vt lite pendẽte:tene tamen in pꝛedi⸗ cto caſu contrarium pꝛout de conſuet videmus ꝙ in ali⸗ quibus locis datur copia poſitionum parti aduerſe.⁊ in aliquibus locis non.⁊ ſic habʒ locum opinio pꝛedicta de mol.⁊ anto.de alex.⁊ ita eſt intelligenda opinio Bald. n addi. ſpec. in tit. de teſte. verſicu copia.⁊ in margarita ſua in verb.interrogatoꝛia. Et credo opinionem dicto⸗ rum Alex.⁊ Anto. de alex.eſſe de iure verioꝛem ꝙ confir⸗ mo iſto modo non eſt⸗ erienda via malicijs hominum notatur in.l.in fundo.ff.de rei vendi.cum concoꝛdantijs æ in.l.fina.ſ.de pactis.facit ꝙ no.bar.in.l.fin.de pꝛetoꝛia ſtipu ff eſſet enim aperire viam malicijs hominum ſi da⸗ retur copia poſitio.parti aduerſe.⁊ ita intelligas iaſonez hic in. ij. coł.verſi.tene contrarium ⁊c̃.⁊ hic multũ lente tranſit ſuper iſto paſſu alias tres fallentias quas dat A⸗ edi parti. ferr.in pꝛa. papieñ.in ti.de foꝛ.pe.cop.inſtru.circa pꝛinci⸗ pi. vbi tenet fſoꝛma ꝙ quemadmodum de omnibus actis debet dari copia parti ita de allega.iuris ⁊ cõcilijs ne iu dex eircumueniatur ex falſis allega.l.j.j/ſi ex fal.allega. Zi.l.ſi quis obꝛepſerit.ff. de fal.confirmo ſᷣm Jaſonẽ per duo fund amẽta. Oꝛimo allegationes iuris ſunt de actis ⁊ debẽt in actis redigi in.c.duduʒ. de clectione.ſpe.in.S. poꝛro.verſi.⁊ no.⁊c.in titu.de diſputa. ⁊ allega. Secun⸗ do confirmo: ſentẽtia per falſas iuris allega pꝛoductas ab actoꝛe poteſt quandocumq; retractari vt il: ſipꝛetoꝛ-. marcellus.ff. de iudi.⁊ in.l.j·j·ſi ex falſis allegatio.nec Copia al⸗ lex. hic vide per teipſum. Quero ſᷣm Jaſonem de may. leg ·. iuris hic in.ij.coł.vtrum debeat dari parti copia allegat. iu⸗ an debeat ris ⁊ conſuũ.pꝛoductoꝛum iudici: dic ꝙ ſic ſᷣm io.petri de Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis obſtat auctoꝛitas Inno.in. c per tuas. de teſti ex qua mo uebatur Ludo.ro.in contrarium ngulattcctrrij, quia Inno.loquitur in his que dantur ad inſtructionem ex⸗ aminatoꝛis ⁊ ſic loquitur de interrogatoꝛijs in quibus vt. . diximus non debet dari copia parti:non autem lo⸗ quitur inno.de allega. iuris.quia illarum debet dari co⸗ pia ꝙ patet quia allega.iuris dicũtur de actis per dic.c. dudum.⁊ ibi Panoꝛ.⁊ ita intelligas Jaſo. hic in.ij. col. verſi.nec obſtat auctoꝛitas. inaliter no.ꝙ iudex debet laboꝛare pꝛo veritate eruenda facit. ca.iudicantem. xxx. q. v. veritas enim ſepius examinata magis ſplendeſcit in lucem tex eſt in canone graue.xxxv.q.ix.glo.antep. in c.cum io. e de fide inſtrumen. cetera que poſſent dici in materia huius legis reſeruo dicenda in.l.iudices:j. de iudicijs. D it aa ctio Editio actiõis habet de⸗ 4 4 monſtrare qualitatem fu ture litis:emendatur ⁊ mutatur ꝓut ſuadet au⸗ ccctoꝛitas edicti perpetui ⁊ equitas ius redden⸗ tis hoc dicit. Hiuide in tres partes: quia in pꝛima po⸗ nitur vnum dictum per quod pꝛouidetur reo vſq; ibi qᷓ; emendari.ibi ponuntur duo dicta per que pꝛouidetur ip ſi actoꝛi vſq; ibi pꝛout.ibilimitatio pꝛedictoꝛuʒ per quã limit ationem pꝛouidere videtur reo vſq; in finẽ. Supꝛa habitum eſt in pꝛecedenti libꝛo. in titu.de pꝛeci.impera. offer. ⁊ ſequentibus de libꝛis ſupplicatoꝛijs qui pꝛincipi udex ðʒ aboꝛare ꝓveritate eruenda. offeruntur nunc de iudiciarijs kacratur Pone ergo ca ſuʒ in terminis hac foꝛma.queritur quare flat editio.Re ſpondetur ꝙ actio edita demõſtrat qualitatem future li⸗ dere vel contẽdere. . ¶ Item queritur an editam actionem poſſit actoꝛ emen⸗ darevel mutare/⁊ dicit ꝙ ſic:⁊ intellige emendare in par te ⁊ mutare in totũ:⁊ hoc eſt ad fauoꝛẽ actoꝛis. Inſtatur et queritur an hoc ſit verum indiſtincte ꝙ poſſit mutari vel emendari?:⁊ reſpondetur ꝙ non:ſed pꝛout edicti per⸗ tis ideſt reum certificat.vt ſic videat an ſibi expediat ce petui monet auctoꝛitas⁊ ius reddentis decernit eqtas ½ hec limitatio tendit ad fauoꝛemrreier. ¶ Expedito caſu pꝛo declaratione tex.quero de quibuſ dam queſtionibus:⁊ pꝛimo qualiter hic accipiatur edita actio dicit glo.ꝙ pꝛo nomine actionis.quod non placet: quia immo hic accipitur pꝛo vulgari foꝛmula vel argu⸗ accipitur. mento legiſtaruʒ /vel libello bene ↄcepto quod idem eſt: nã licet vulgaris foꝛmula quantum ad ſolemnitatem ſit ſublata ſine ſolemnitate pꝛoponitur:⁊ qui cadit a fillaba cadit a cauſa:remanet tamen in ſui ſubſtantia firma.vt.l. ſi ſeruus nauem.ff. de furtis.⁊ ꝙ hic non ſumitur pꝛo no⸗ mine actionis pꝛobat relatiuus quẽ emendare:qꝛ aut di⸗ ces ꝙ faciat ſimplicem relationem ⁊ ad genus ⁊ hoc nõ Edits actio q̃lr eſt bene dictum immo abſurdum:aut dices ꝙ faciat rela tionem ad diuiduum ⁊ ſpeciem ⁊ ad ipſam actionem et male dicis: quia non ſolum nomen actionis mutatur: ſed etiam ipſa res ⁊ cauſa.vt etiam glo.exemplificat.et ideo dic ꝙ actio ſumitur pꝛo vulgari foꝛmula qᷓ; vulgareʒ foꝛ . mulam licitum eſt mutare pꝛout edicti ⁊c̃.⁊ hoc tenebat dominus Martinus ⁊ bene et eius opinio pꝛobatur per hunc textum licet ipſe non induceret. ¶ Item collige ꝙ qualitatem future litis demonſtrat ex quo nota.ꝙ libellus nunqᷓ; eſt ſufficiens reo niſi reddere tur certus reus velit cedere vel contendere. ¶ Item nota ꝙ mutatur ſᷣm foꝛmaʒ edicti perpetui ideſt vt debito tempoꝛe fiat mutatio ſcilicet añ litis conteſt. et ſic reus poſſit deliberare de defenſione ſua/quod eſt con⸗ tra.c.abbatem.quod permittit quancumq; mutationem fleri quod cſt contra pꝛincipium huius legis:quia ſic re us non habet ſaluum ius deliberandi:⁊ quomodo ferri ſnĩa ſuper eo:ſuꝑ quo non eſt facta conteſtatio. Itẽ eſt ſᷣm foꝛmam edictivt flat mutatio ſine damno rei:⁊an poteſt te litem conteſtat.verbi gratia actoꝛ poꝛrexit libellum et reus deliberauit cũ aduocato ſuper libello ⁊ ſoluit rduo cato.poſtea actoꝛ mutat:mõ ſi reus velit ſuꝑ noua actio⸗ ne deliberare cuʒ aduocato opoꝛtebit ꝙ uerum ei ſoluat ſalarium: certe actoꝛ mutans vel emendans hunc dam⸗ num debet reo reſarcire:quia qui non edit vel minus per Pꝛont di fecte edit:tenet᷑ ex hoc edicto ad intereſſe.vt.l.argentari ctio/tpᷣs ⁊ us · S. j. ff. eo. ⁊ ſic dictio pꝛout tpᷣs ⁊ qualitatẽ ſignificat qlitatẽ ſi⸗ tpᷣs:quia ante litẽ conteſt.qualitatẽ qꝛſine dãno rei:⁊ ſic gniſicat. 4 — — ,— — — — — — — ——— —- — — — — no ig cxi us lo⸗ d: 0 de n bar t pen inenat n ſd enfu etau: dden⸗ apo⸗ biih turi⸗ i Sa pen incihl rgoce ioce tureli⸗ digte⸗ emnen⸗ inper Uſtanr nurart ctipen ectast quibul r edit El placet gd largo⸗ enn eſ: Ntemt fülabe na N. pꝛono⸗ naudi hoc cigt tel onene Aturſcs bet ide⸗ garezfo klenebet atur hel ſrare redden Etuitd⸗ nteſte deſt. De Edendo. pꝛidie inducebat mar.ꝙ in quodam inſtrumento contine batur ſic pꝛout dictum eſt ⁊c.⁊ dicebat ꝙ dictio pꝛout ſi⸗ gnificabat qualit atem ⁊ tempus per hanc.l.¶ Sed cum poſſes diccre ꝙ ſolam qualit ateʒ ſignificet ⁊ ꝙ de tempo re dẽ non habemꝰ hanc legẽ/nec per dictioneʒ pꝛout:ſʒ ꝓ aliam que vult ꝙ ius dveliberandi ſit ſaluum reo:vt. ff. e. Ri. in pꝛin. qð non eſſet ſi poſt litem conteſtatam flieret edi tio. Item ꝙ dicit tex. vł ius reddẽtis ⁊c. vidi ſic pꝛacti⸗ cam:quid am contra furem pꝛopoſuit rei vendicationem poſtea vult mutare ⁊ pꝛoponere condictionem furtiuam dicit iudex quare mutas cum plus non conſequeris per condictionem furtiuam quam faceres per rei vendicatio nem:dicit actoꝛ ideo facio quiavolo infamare ſaltim de facto reuʒ. modo dicet iudex certe equitas mea non pa titur talem mutationeʒ:ſecus ſi econtra pꝛopoſita condi ctione furti vellet rei vendicationes pꝛoponere:quia hoc equitas iudicis pateretur. Ad euid entiam eſt ſciendum ꝙ eſt libellus conuentionalis ciuilis: de quo in autk. offe⸗ ratur.j.de litis conte.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſumitur.¶ Item eſt libellus conuentionalis criminalis: de quo in. I. libelloꝛum. ff. de accuſatio. ¶ Item eſt libellus inquiſi⸗ tionis ⁊ ſi inquirat iudex in caſu ſpeciali a lege conceſſo debet fleri ſcdᷣm quod libellꝰ accuſatoꝛius ſaluo ꝙ aliqd detrahitur:nam accuſatoꝛ dicit accuſo ticium qui me vul nerauit in tali loco..tales confines / de menſe tali ⁊ me ſubſcribo /quare peto ipᷣm puniri ᷣm foꝛmã ſtatutiloquẽ? tis de vulnere. Sed nõne tenet᷑ ponere nomẽ ſuũ: certe ĩ libello inquiſitionis non ponitur nomẽ accuſatoꝛis: nec ſubſcriptio:ſed ſtabit ſic hec eſt quedam inquiſitio quam facit ⁊ facere intẽdit iudex talis contra ticium qui tsle de lictum commiſit in ſerum / tali mẽſe / in loco tali/ ⁊. tales conſines:⁊ dictam inquiſitionem intẽdit iudex pꝛoſequi ⁊ dictum titium ᷣm iur foꝛmã punire ſi ipſuʒ repperierit deliquiſſe: ⁊ hec inquiſitio ſᷣm nos fleri non poteſt ni⸗ ſi in caſibus ſpecialibus a lege permiſſis qui no.in.l.j. publico. ff. de adulter. Sed ᷣm canoniſtas poteſt fieri in quolibet crimine inquiſitio generalis vt facit pote⸗ ſtas in pꝛincipio ſui regiminis hac foꝛma. Hec eſt in⸗ quiſitio quam facit ⁊ facere intendit dominus poteſtas contra oinnes bannitos fures ⁊ lenones ⁊c. ⁊ dictam inquiſitionem pꝛoſequi:⁊ ſi quem repperierit de pꝛedi⸗ ctis vigoꝛe talis inquiſitionis poterit eum punire ⁊ ſic intelligimꝰ in aut᷑.de collatoꝛibusS: ⁊ hec ꝓhibemus.⁊ l. congruit.ff. de offi. pꝛeſidis: patet ergo ꝙ q̃dam in ac⸗ cuſatione ponũtur q̃ in inqſitione omittunt᷑ ⁊ hoc voluit ſentire glo.inſti.de publicis iudi.dum dicit ꝙ non om⸗ nia hec q̃ ſeruant᷑ in accuſatione ſeruantur in inqſitione: ſʒ aliqua nõ:de his vero libellis nil ad nos quãtũ ad pꝛe ſens niſi de cõuentionali in cã ciuili:⁊ de hoc habemꝰhic tractare:venio ergo ad oppoſitionẽ. Et pꝛĩo op.ꝙ res etiã debeat edi:vt.l.ſi iurem.ff.de rei vẽdi.So.edetur a⸗ ctio:vt hic:⁊ res vbi. Item op.ꝙ cã edat᷑:vt.l edicto.· ſinautem.j.de edic.di.aãdri.toł.So.⁊ cã ctiã dʒ edi:edit᷑ ergo actio cũ ſuis cõcomitantijs.ſ.cum re ⁊ cã. ¶ Item op.ꝙ actio non edat᷑:qꝛ non intereſt reo:nã expꝛeſſa re et cauſa redditꝰ certus velit cedere vel contedere ergo fru ſtra edit᷑ actio:ergo fieri non debet:vt.l.ſi qs ·S· ex hoc.ff. e.So.dicunt qͥdã ꝙ fit editio ppter duo.ſ.ꝙcertiſicet᷑ reꝰ ⁊⁊ hoc habet ex editione rei ⁊ cauſe.¶ Itẽ vt ſi actoꝛ pꝛo⸗ ponat actionẽ ineptã ſuccũbat: ⁊ ideõ dic ꝙ hic non di⸗ cit ꝙ edatur nomen actionis:ſed ſumitur actio pꝛo libel⸗ lo bñ concepto ⁊ ideo placen.dicit ꝙ cã ⁊ actio ſunt ideʒ qð impugnat glo.ff.e.l.j.dices ꝙ actio non ẽ idem qð cã ſiue loquaris de cã pꝛoxima.i.de obligatiõe:qꝛ illa ẽ ma ter actionis:vt.l.lʒ· S. ea.ff.de pꝛocur.⁊ mater ⁊ filia non ſunt idẽ:ſiue de remota multominꝰ.ſ.de ↄᷣctu qꝛ ↄctꝰ ſũt facti:vt.l.cõcilio in fi.ffde cur.furioſi.⁊ actio eſt iuris:vt inſti.de actioni.in pꝛincipio.ſʒ certe placẽtinꝰ potuit bñ dicere:ſʒ accepit actionem pꝛo vulgari foꝛmula q̃ licet qᷓ; tum ad ſolẽnitatẽ ſit ſublata:vt.j.de foꝛmulis.l.j.⁊.ij.nõ tñ eius ſubſtãtia ẽ ſublata:vt.l.ſed ſeruuꝰ nauẽ.ff.de fur. ſumẽdo ergo actionẽ ꝓ vulgari foꝛmula:vł ꝓ libello bñ ↄcepto qͥ ↄtinet narrationẽ:petitionẽ:⁊ cõcluſionẽ vł ꝓ argumento legiſtarum qð in idem recidit:ſunt enim hec ſinonima.i.idem ſignificantiavnde diceret placen.ſ.ꝙ a⸗ ctio.i.vulgaris foꝛmula eſt idem ꝙ cauſa.i.ꝙ libellus bñ conceptus vel ar.legiſtarum qð idem eſt vt dixi. Sed ſi aliter intellexit placen.non bñ dixit. Fo. XLII. Irem oppo.ꝙ editio actionis non demonſtrat qualita tem future litis:quia licet pꝛoponam actioneʒ de mutuo. non ſequitur ꝙ mutuauerim:quia foꝛte aliꝰmutuauit cui ſucceſſi:vnde neſcit reus pꝛopterea nolit cedere vel cõtẽ dere.So.ſᷣm glo.fateoꝛ ꝙ ſola editio actionis non demõ ſtrat ſpeciem future litis:ſed editionem actionis cum ſu⸗ is concomitatiuis ſic: ⁊ ita ſubaudis: vel ſi velis dicere ꝙ hic ſumatur actio pꝛo vulgari foꝛmula vl libello bñ cõ cepto:certum eſt ꝙ talis editio ſufficit:a ideo ẽ cõſidera⸗ re actioneʒ pꝛo nomine actionis ⁊ ita nõ ſumit᷑ hic.¶ Itẽ ſumit᷑ pꝛo iure ꝓſequẽdi qð ſigniſcatur ex noie.qũq; ſu⸗ mitur pꝛo actu:vtin aut᷑.hoc ius qñũq; ſumitur pꝛo libello bñ concepto ⁊ vulgari foꝛmula olim impetrãda cum ſo⸗ lẽnitate hodie non:⁊ ita ſumit᷑ hic.quero ergo quis edat reſpondeo agens:vt in au.offeratur.¶ Item quero cui edatur.Reſpòdeo pꝛimo iudici ꝑ aut᷑.libellum.j.de lit.cõ teſt.⁊ ſatiſd at actoꝛ de lite incho anda duos menſes. ¶ Item flt editio ipſi reo ⁊ tunc ſatiſdat actoꝛ de pꝛoſe⸗ quenda lite vſq; in fl.in autent᷑.generaliter.de epiſcop.?- cleri. Itẽ quero quando debeat fieri editio. Reſpõdeo illa que ſit iudici fit ãteqᷓ; reus citetur:ſed ills que fit reo fit poſt legitimationem perſonarum: quia cum debeat fleri vocato opoꝛtet videri an ille qui comparet ſit voca⸗ tus vel talis qui poſſit eum repꝛeſentare: quia non pꝛius iuris ratio ⁊c.vt.l.quid am referunt.ff. de iure codicillo⸗ rum.⁊ hoc de editione que fit ad inſtructionem negoci,) pꝛincipalis ⁊ offertur parti per aut᷑.offeratur:⁊ deliberat etiam ſi velit iudicem recuſare ſuper illa cauſa vel non: ſed quedam eſt editio que fit ſuper deliberatione emergẽ tis. verbi gratia agit quidam pꝛocuratoꝛio nomine pꝛo ticio contra ſeyum ſeyus vellet ante legitimationem per ſonarum videre libellũ vt ſciret an cauſa ſit talis que poſ ſit per pꝛocuratoꝛem expediri vel non:vt quis popularis eſt cauſa modo iſta editio flet ante legitimationem per⸗ ſonarum non per modum editionis: quia actoꝛ non edit reo:ſed quia obtulit iam iudici:⁊ ſic eſt in actis redactus poterit inſpicere ⁊ videre⁊ facere ſibi exhiberi a tabellio ne cum acta ſint communia litigantium:vt.S.e.l.ij. Itẽ quero qualiter fiat editio. Reſpondeo olim fiebat ſolo vᷣbo:qꝛ dicebat ago actiõe de mutuo:hodie fit in ſcriptꝭ⸗ vt.l.j · S edere. ff.e.⁊ ideo actoꝛ hodie facit tres libellos vnumvt det iudici / alium parti/alium ſibi retineat:⁊ iſte ex abundanti fit ⁊ ad cautelam.¶ Item quero quid debe at continere libellus. Reſpondeo rẽ:vere aut agitur iudi cio vniuerſali:⁊ ſufficit vniuerſaliter deſignari.ſ.dicere peto hereditatem talẽ:⁊ ſi volo aliquam rem declarare poſſum:⁊ ſi non in executione declarabitur vt dixi:⁊ in⸗ tereſſe in iudicio generali deſignabo generaliter rem: verbi gratia peto vt reddas adminiſtrationis ratio⸗ neʒz tutele / in ſingulari iudicio debʒ ſingulariter deſigna ri.Et aut pctitur ſpecies aut quantitas ⁊ dic vt in.l.ſi in rem.ff.de rei vendi.aut petitur fundus ⁊ debẽt deſi⸗ gnari confines ſaltim duo vt.l.foꝛma.ff.de cenſi. Item cauſa:vt.l.edicto·S.fin jide edicto di.adri.tollen.⁊.l.an ⁊ eandem · S.actiones.⁊.l.mater.de exceptio.rei iudica. Sed que cauſa debet edi.Reſpondeo quelibet actio ⁊ perſonalis habet duplicem cauſam:vnam pꝛoximam et aliam remotam:nam actionis realis pꝛoxima eſt domi⸗ nium.remota eſt contractus:⁊ actionis perſonalis pꝛoxi ma cauſa eſt obligatio: vt.l.licet · S. ea.ff.de pꝛocurat.et remota eſt contractus. . ¶ Ad pꝛopoſitum ergo ſi ago perſonali ⁊ queris quam cauſam debeo expꝛimere Reſpõdeo aut queris de ſuffici entia libelli quantum ad actoꝛem:vt iudex eum recipiat ⁊ dico ꝙ quilibet libellus qui condemnationem conclu⸗ dit:debet recipi: ſufficit ergo ſi expꝛimam cauſam pꝛoxi⸗ mam quia dico. tu es michi obligatus ad.x. recuſas ſoluere quare peto te condemnari. certe libellus bene pꝛocedit: vt pꝛobatur in.l.ſi quis ex multis · de an⸗ na.cxceptio. ¶ Sed nunquid cauſam remotam id eſt contractum debeam expꝛimere ſi reus hoc petat: Reſpondeo ſic du⸗ buͦci ratione. Pꝛimo quia ex pluribus cauſis poteſt de eri:⁊ ideo reus eſt incertus.Secundo quis intereſt rci ergo debet edi:vt.l.ſi quis·S. ex hoc.ff.e.⁊ ꝙ interſit pꝛo⸗ bo ſic:qꝛ ſi peto.x.qꝛ obligatus:⁊ ita generaliter.poſtea vnam ſpeciem pꝛoſequar: licet poſtea feratur ſenten⸗ tia generalis michi non pꝛeiudico in non pꝛoſequente: Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis vt.l.adoptiuus habebat.ff. de inſti. ⁊. l. licet ¶ de iudi.in⸗ tereſt ergo rei vt ſibi edatur cauſa remota.i.contractus ſed in reali fit ſic dico me dominum talis rei ⁊ te eam poſ ſidere:quare peto te ad reſtitutionem condemnari certe libellus bene pꝛocedit. Sed an cauſam remotam debeo expꝛimere.i.contractum ſi reus velit vt fit in perſonali. NReſpondeo non:duplici ratione. Pꝛima quia dominiuʒ meum eſt niſi ex vna cauſavel ex pluribus in eiuſdem ac⸗ quiſitionis tempus concurrentibus:vtl.tertia · S. ex plu rimis.ff de acquirenda poſſeſſio. cum ergo ex vna cauſa ſim dominus videoꝛ oẽ ius meum in iudicium dedurxiſ⸗ ſe. ¶ Pꝛeterea illud non debet edi reo:qð ſibi nõ expedit vt dicta.l.ſi quis·S. ex hoc.ſed eius nõ intereſt ꝙ edatur cauſa remota.i.contractus in rei vendicatione: immo nocet:ergo ⁊c ⁊ qð ſibi noceat patet:quia qui ſimpliciter agit reali videtur oẽ ius ſuũ in iudiciuʒ deduxiſſe adeo ꝙ ſi in pꝛoceſſu pꝛoſequar vnam cauſam ⁊ ſuccumbat nõ poterit poſtea agere ex alia qð totum eſt contra:in perſo nali ergo editur cauſa pꝛoxima ⁊ remota ſi reus velit: in reali editur pꝛoxima remota non niſi actoꝛ ſponte velit: Sic ergo aut queris de ſufficientia libelli quantum ad hoc vt iudex debeat eum recipere:⁊ dico ꝙ ſufficit libel⸗ lum concludere:aut queris quid expediat ipſi reo:⁊ dico 3 ei eſt vtile ꝙ libellus ſit magis ſpecialis q; poteſt in ꝑ⸗ 0 nali ad hoc vt ſit certioꝛ: in reali ſecuzs vt dixi: aut que ris quid ſitvtile ipſi actoꝛi ⁊ dico ꝙ in perſonali quantuʒ libellus eſt generalioꝛ melius eſt pꝛo eo.·in reali melius ẽ ſibi cauſã ſpecialem expꝛimere quod eſt verum ſi ex cer⸗ ta cauſa habet pꝛobationes paratas:als melius eſt pꝛo⸗ ponere gñaliter ſe dñʒ vt ſic poſtea ex quacũq; poſſit Nꝛo bare: vnde hoc conſiſtit in diſcretione aduocati.¶ Mo⸗ do quero an nomen actionis ſit edendum⁊ pꝛimo vide⸗ tur ꝙ ſic vt hic ⁊.l.j.ff.e.⁊ quia ſine ac.nemo experitur vt l. ſi pupilli · S. videamus ·ff. de nego.geſt.⁊.l.quotiens· S· item ſi tempoꝛali.ff.de admi.tu.⁊ quia ineptam pꝛopo⸗ nẽs ſuccumbit:vt.l.j.ffſi menſoꝛ fal.mo.di.ſed certe hec lex non dicit ꝙ actio debeat edi.ſed bene dicit ꝙ ipſa edi ta demonſtrat ſpeciẽ future litis nec pꝛopterea remoucet quin alia ſint que demonſtrãt ſpeciẽ future litis: nec hic loquitur de nomine actionis:quia eius nomen ſolum nõ demonſtraret ſpeciem future litis vt ex ſuperioꝛibus pa⸗ tet. ⁊ ideo non puto ꝙ ſit neceſſe edi nomẽ actionis ⁊ hoc pꝛobo tali ratione habito effectu rei nos non curamꝰ de modo:vt.l.iij·S. cõditio.ff. de adimẽ.le.⁊.l.iij.· de inſti. ⁊ ſubſti. ſub condi fac.ſed ita eſt ꝙ editio fit ad hũc effectũ vt reus ſit certus velit cedere vel contendere: vbicumq; ergo redditur certus reus ſine editione nominis actio⸗ nis non debʒz fleri:nec ob. ꝙ ſine actione nemo experitur quia verum eſt ꝙ carens actione non agit:ſed tamen no⸗ men eius non debet edi.Et ꝙ non debeat edi nomen:pꝛo bo ſic. non refert qualiter quid expꝛimatur:vt.l.certuʒ. ff. ſi cer. peta.ſed per expꝛeſſionem cauſe demoſtrat᷑ actio certa:vt quia dico mutuaui /datur intelligi ꝙ ago acti. de mutuo.⁊ hoc quando cauſa pꝛopoſita ſe habet ad vnam actionem pꝛoducendam tantum. Sed quando eſt apta ad plures actiones pꝛoducendas:vt eſt cuʒ dico colonũ incidiſſe arboꝛes:quare peto eum condemnari:nam cum hec cauſa poſſit pꝛoducere plures actiones.ſ.l.aquiliam ⁊ arboꝝ furti ceſa.⁊ locati.hec demonſtratio cauſe nõ fũ gitur vice nominis actionis:⁊ ideo opoꝛtet actionem et eius nomen pꝛoponi ar.dicte.l.certum/a contrario ſenſu aut ergo qucris de actione pꝛo vt eſt idem ꝙ libellus be⸗ ne conceptus vel vulgaris familia ⁊ dico ꝙ illa debet e⸗ di vt hic.⁊.ff.eo.l.pꝛima.aut queris de actione pꝛout eſt nomen actionis:⁊ dico ꝙ aut cauſa pꝛopoſita eſt apta ad vnam actionem ſolam pꝛoducendam ⁊ non debet expꝛi⸗ mi nomen:vt dicta.l.certum:aut cauſa pꝛopoſita eſt apta ad plures actiones pꝛoducendas: et tunc debet expꝛi⸗ mi nomẽ actionis:quia per cauſam non redditur certus reus que actio pꝛoponatur:vt.l.duobus· S. colonus. ff. de iureiurand.·¶ Expedita materia cditionis: modo ve⸗ nio ad materiam mutationis. Sppo. ꝙ non poſſit mutari: vt.l.non poteſt. ff. de iudi⸗ cijs. Solu.poteſt vſq; ad litẽ conteſtatam: vt hic:poſt li tis conteſta. non. vt dicta.l. non poteſt. ⁊ J. non quemad⸗ modum.i¶ Item oppo.ꝙ vſq; ad ſententiam poſſit muta⸗ ri:vt.l in delegatis·S. ſi detracta.ff.de noxa.So.aut volo mutare rem:actionem:vel cauſam ⁊ poſſum vſq; ad con⸗ teſtationem/a non poſt vt hic. Aut volo mutare qualita⸗ tem actionis/a verbum põderoſum ⁊ poſſum vſq; ad ſen tentiam vt ibi.Et ideo fuit dubitatuʒ: ſtatutũ habemus ꝙ ſi nobilis offendat popularẽ puniat᷑. in.c. Si nobilis nobilem:vel popularis popularẽ offendat aliud ſtatutũ dicit ꝙ puniatur in.xl.modo popularis offenſus a nobili cgit contra eũ ⁊ non dixit ſe eſſe popularẽ. vnde nobilis fuit condẽnatus in quiquagita lite ↄteſt.popularis vult mutare ⁊ dicere ſe popularẽ ⁊ nobilem condẽnari.in.c. querebatur an poſſet: videbatur ꝙ ſic.quia ſolũ mutare videbatur qualitatem actionis ⁊ verbum ponderoſum. Sed tu dic ↄtra.immo etiã videtur mutare rem ⁊ actio⸗ nem.rem qꝛ petit.c.⁊ pꝛius petebat quinquaginta actio⸗ ne:quia pᷣmo agebat condic.ex vna.l.municipali:modo agit cx alia.⁊ ideo poſt litẽ conteſt non põt mutare.ar.ff. de nego. geſt.l.põponius in nego.in.fi.¶ Item op.ꝙ etiã quãtum ad rem vel cauſam poſſim vſq; ad ſententiã mu tare:vt·S.·ſi minus. inſti.de actio.So.poteſt in alia inſtã tia:vt ibi:nõ in eadẽ:vt hic.i Item op.ꝙ hodie etiã vſq; ad litis ↄteſt.non poſſim mutãre vt aut᷑.qui ſemel.jquo⸗ modo ⁊ quando iudex.glo.dicit ꝙ hic coꝛrigitur ⁊ multi hoc ſequũtur. Alij dicũt ꝙ aut volo deſiſtere ⁊ poſſum vt Deſiſtere l.poſtqᷓ;/j.de pactis.Aut volo mutare ⁊ pꝛoſequi ⁊ poſſuʒ a lite an vt hic. Aut nolo mutare ſed differre ⁊ non renunciare:et qͥs poſſit: non poſſum vt dicta aut᷑.qui ſemel.et hec eſt opinio odo⸗ fredi quã ſequitur dñs mar.⁊ mihi videtur vera.Et vi⸗ di dari concilia pꝛo.et ↄtra.Cõmuniter tamen vidi plus ſeruare opinionem glo.qᷓ; odo. Conclude ergo ꝙ aut vo lo deſiſtere ⁊ liti renunciare ⁊ poſſum:vt ·j..de pactis.l.et poſtq; liti.Aut volo pꝛoſequi nec renũciare ſed differre ⁊ non poſſum vt dicta aut᷑.qui ſemel. Aut volo pꝛoſequi et mutare ⁊ tunc ſᷣm oꝛdinem poſſum etiã hodie:vt hic.ſᷣm glo.non poſſum hodie per aut᷑.qui ſemel:olim vero aut volebam mutare ante litem cõteſt.et poteram vt hic.aut poſt litem conteſt.⁊ tunc aut volebam mutare actionem rem vel cauſam ⁊ non poteram in eadem inſtãtia:vt.l.nõ poteſt. ff.de iudi.et.l.non qᷓ;admodũ.iin alia inſtantia po teram:vt inſti.de actS.ſi minus.aut volebam ſolam qua litatem mutare ⁊ verbum obſcurũ ⁊ poteram:vt.l.in deli ctis · S.ſi detracta.ff. de noxa. ¶ Expedita materia mu⸗ tationis modo venio ad cumulationem/⁊ ponã exempla earum. Secundo que ſint rationes illarum regularum. Tertio que regule cumulationem firment et defendant / diſtinguã ergo.Et pꝛimo quero que ſint regule impedi⸗ entes cumulationẽ: Reſpõdeo ſunt tres.vna eſt quando ſunt tales que electione tollũtur:vt qꝛ veniunt ex eadem cauſa:vt.l.qð in heredẽ.S. eligere.ff.de tributo.Scða eſt ꝙ ſi ſunt cõtrarie vt inofficioſum ⁊ falſum.naʒ cumulari nõ poſſunt.⁊ ideo interim dum ago vna/ mihi non currit tẽpus in alia.cum eas nõ potucrim ſimul agere:vt.l.eum qui.et l.cõtra maioꝛesj de inoffi.te.Tertia eſt ꝙ ſi ſunt tales ꝙ lata ſentẽtia ĩ vna obſtat exceptio rei iudicate in alia:vt qꝛveniũt ex eadẽ cã.diceres tu.ergo non eſt dare niſi vnã cauſam impedientẽ:quia ſi veniũt ex eadẽ cauſa ergo ↄpᷣhendũtur ſub pꝛima regula.ſ.ꝙ electione tollũ⸗ tur.¶ Itẽ eo ipſo ꝙ ſunt cõtraria electione tollũtur:vt.l. j’j.de furtis.Sed quia dy.er.de regu.iur.c.nullus pluri⸗ bus. tenet ⁊ cõiter tenetur ꝙ ſint tres regłe.ideo opoꝛtet ꝙ reperiamꝰ exẽpla talia ꝙ vna regula nõ cadat ſub alia ⁊ pᷣmo vide exemplũ ꝙ ſunt cõtrarie ⁊ nõ electione tollũ tur / nec ſentẽtia lata in vna parit exceptionẽ rei iudicate in alia:vt eſt qñ due actiones ſunt grie in oꝛigine:nã ele⸗ ctione non tollunt᷑: ſed vna intentata ſi ſuccũbo poſſum aliã intẽtare ergo non tollũtur electione: vt.l.eum qui.et l.cõtra maioꝛes ꝓ.de inoffi.te.⁊.l.ſed ſi pupillus ·S.ſi inſti toꝛia ·ff.de inſti. Item exẽplũ qñ electione tollũtur etiã nõ ſunt cõtrarie eſt quãdo non ſunt contraria in oꝛigine: ſed in effectu vt eſt in.l.j.. de furtis. Item exempluʒ qñ ſunt tales ꝙ lata ſententia in vna parit exceptionem rei iudicate in alia ⁊ tamen non tollũtur electione / nec ſunt cõtrarie eſt in ciuili ⁊ criminali.nam aut in vns fert᷑ con⸗ dẽnatoꝛia et nõ ob.exceptio rei iudicate in alia.Aut fert᷑ abſolutoꝛia/ tunc aut abſoluitur quia non pꝛobatum et idem aut quia non delictũ ⁊ tunc lata ſentẽtia in vna pa reret exceptionem rei iudicate in alia:vt..quãdo ci.ac.l. vnica. Ratione ergo huiꝰ dubitatiõis qꝛ poſſibile erit ꝙ ſnĩa tali mõ feret᷑ ꝙ poterit obſtare exceptio rei iudicate ĩ alia.ideo ĩpedit᷑ eoꝝ cumulatio:vt qð ĩpediret lata ſen — –ã ,— —,.— — — —— ———— —— — — — — — — „— — — — — —.— — — = — — — — —- — —, — — —. — „ — — — — —.— — — —.— . – -— — — — — — —— — — —. — —Cʒ S S; — — ſen s lis Urſ bii lig vult nce tare un. ckio: ctio: 100 rf. hei äm lti iyſ⸗ ſgbo⸗ NAmn unyt Ne 4 ſntk Arerck (sre uar Ety⸗ iplus Autvo isle fener gwi hlcffn coat hicane tionen Nln ntiapo Amqe in dell ia mi⸗ empts grum. idant/ nped⸗ nando eaden cdae mulert gaherir tloum Pſiſn icatein eſtdare licalt e lolli⸗ Urevtl, put ohotte ſbalu ne toli udicare n de⸗ poſu ncic Fſint iuraud ognne⸗ Ppu; n nenn ſel nec ſen irk con Zutfen atum 4 vna ocl leerug⸗ iudiee luiſn De Egendo. tentia impediat iudicium pendens: vt.l.fũdi. et.l fundũ ff. de exceptio.rei iudica. ⁊.l.iulia.ij.reſponſo de condic. indebiti.⁊ hec eſt ratio huius regule.¶ Ratio vᷣo regule que inpedit contraria cumulari: patet expꝛeſſe ne quis ſibijpſi ſit contrarius:ratio regule electionis eſt ne ex eas dem cauſa duas actiones pꝛoponendo videatur plus pe tere:vt inſti.de ac.S.plus ceſſantibus his regulis poteſt fieri cumulatio. Sed que eſt ratio:reſpondeo:quia om⸗ nia pꝛeſumuntur licere ⁊c̃.vt.l.necnonS. ſed ꝙ eis.ff.ex qui.cauſ.maio.¶ Item dominus Martinus ponit tale exemplum ego dum me abſentarem depoſui penes tici⸗ um. x poſt longum tempus reuerſus non recoꝛdoꝛ depo⸗ ſuerim an mutuauerim: certe equitate ſuadẽte potero cu mulare actionem depoſiti ⁊ mutui ratione equitatis: ſed pꝛima ratio eſt melioꝛ quam dixi. Conclude ergo ſic ꝙ aut actiones ſunt diuerſe ⁊ cauſe diuerſe: vt quia peto ſtichum ex cauſa emptiõis ⁊ pamphilum ex cauſa depo⸗ ſiti ⁊ poſſum cumulare actiones:idem in petitoꝛio et in poſſeſſoꝛio quando non eſt in eis contrarietas: quia ceſ⸗ ſat regule pꝛohibitoꝛie:vt.l.naturaliter.S. nihil.de acqui rend · poſſeſſio.ᷣfallit vbi eſt contrarietas in exercitio: vt. j: ſ.de furtis.aut ſunt plures actiões ⁊ vna cauſa:vt quia peto decem que mutuaui ⁊ eadem michi per ſtipulatio⸗ nem pꝛomiſiſti certe potero eas cumulare:immo ⁊ quan doq; effectus ambarum cumulatur:vt.l.non eſt nouuʒ.ff. de actio.empt. Sed pone ꝙ res eſt mihi legata ab eo cui ſucceſſiſti. Ytem eadem mihi ex cauſa donationis pꝛo⸗ miſeras nũquid potero cumulare:diceres tu ꝙ ſic:quis ceſſant regule pꝛohibitoꝛie:ſed certe immo habent iuris impedimento contrarietatẽ in exercitio.nam cũ iſte cau ſe tendunt ad acquiſitionem rei ⁊ eadem res non poteſt haberi ex duabus cauſis lucratiuis.¶ Sed quid in ciui⸗ li ⁊ criminali:quare non concurrunt cum ceſſent regule ꝓ hibitoꝛie. Sed certe ĩmo hñt iuris impedimento contra rietatem in exercitio:nam cum iſte cauſe tendunt ad ac⸗ quiſitionem rei ⁊ eadem res non poteſt haberi ex duabꝰ cauſis lucratiuis.. Sed quid in ciuili ⁊ criminali quare non concurrunt cum ceſſent regule pꝛohibitoꝛie: ſed cer⸗ te immo compꝛehenduntur ſuõ illa regula:quia poteſt eſ ſe caſus in quo ſententia lata in vno parat exceptionem rei iudicate in alio vt ſupꝛa dixi.⁊ ita determinctur gloſ. Item quero an in noua actione cumulata iuretur de ca lumnia: quidam ꝙ ſic: quia ſuper ea non fuit iuratum Alij dicunt ꝙ aut iuratur ſuper facto ⁊ poſtea non iura⸗ tur ſuper noua actione qð nil eſt: quia ſi ex eodem facto venirent non fleret cumulatio:⁊ ideo dic ꝙ cum actio ve niat ex noua cauſa ideo ſuper ea debet iurari:vt.l.qui bo na.S.fina.ff.de dam.infec.¶ Iteʒ quero an ſuper noua a⸗ ctione noua detur dilatio. Reſpondeo aut ex pꝛima deli⸗ beratione potuit eſſe inſtructus ⁊ non dabitur ei dilatio: aut non potuit eſſe inſtructus ⁊ ei dabitur.¶ Vltimo glo. videtur dicere ꝙ ſi ſuperuenit mihi ius pendẽte iudicio in vniuerſali vel generali iudicio ꝙ ex eadem inſtãtia fit condemnatio ſecus in ſingulari. Sed tu non facias hanc differentiam:ſed dic ꝙ aut pendente iudicio mihi ſuper⸗ uenit ius ⁊ cauſa agendi de nouo:⁊ ex eadem inſtaãtia nul lo modo flet condemnatio:vt.l.non poteſt.ff.de iudi.qð eſt contra.c. abbatem.aut ſuperuenit ius ex cauſa tamen de pꝛeterito:⁊ ex eadem inſtantia poteſt fleri condemna tio:vt.l.ſi rem.ff.de pig.ac.aut nõ ſuperuenit niſi ius:nec cauſa:ſed poteſtas dirigendi actionẽ in aduer ſarium: vt eſt in rei vendicatione:nam ipſa mihi cauſatur a ſolo do minio:licet poſſeſſoꝛio mihi pariat aduerſarium ĩ ea vt.l. ijj.de ali.mu.iudi.cauſa fac.ſi ego non cepi agere contra non poſſidentem:⁊ pendente iudicio ĩcipiat poſſidere po teſtas ad dirigẽdũ actionem ĩ eum mihi ſuperuenit non ius ex eadem inſtantia fiet condemnatio:vt.l.ſinautem. Spoſſidere.ff.de rei ven. . ¶ In gl. que incipit Emẽdo ibi ſuper facto quid ad rũ⸗ bum iuretur ſuper eodem facto vel non / cum ſi veniaãt ex eodem facto non cumulentur. ¶ In glo. que incipit id ẽ gñalis.ibi ꝙ ſua intereſt:quis non plene edit Jacob.butrig. Ad d itio Et quicquid dicant io.fab.⁊ do. Anto. de alex.ꝙ actio de iure ciui.eſt expꝛimẽ⸗ da ĩ libello:tamẽ communis ſẽtentia eſt qð ſufficit factũ apte narrare abſq; expꝛeſſiõe actionis.tex clarus ⁊ ibi ca no. iin. c. dilecti.de iudi.⁊c.Ham cum ibi ſit clare deciſum de iure ca.⁊ ſit dubiũ de iure ciuili ſtandum eſt iur.ca.eti am in fo.ciuili glo.in.c.pervenerabi.qui filij ſunt legi.⁊ in. c.licet ĩ ſuſcepto de fo.compe.nota.ĩ c.j.⁊.ij. de noui ope.⁊ ita tenet cy.hic in.v.q.HBal.⁊ alij.⁊ an cõfeſſio rejq rat partis pꝛeſentiã ibi.⁊ per Jaſo.inl.ſuum heredem. pleniſſime.⁊ in.l.tale pactum.bart.⁊ omnes.⁊ Jaſon. ff. de pact.glo.⁊ doc.vbi bart.invlt.col.dicit ꝙ conſuetudo ſic obſeruat bar.i.l.gallus·S.ſi eiꝰ.in fl.⁊ ibi plene Jmo. ff. de liber.⁊ poſt.late ſpec.in ti.de act.⁊ peti ·S·j.intellige tñ niſi eſſet ↄſuetudo ꝙ actio apponetur ſʒ bal.in.l maio ribus in fi·cõmunia vtriuſq; iud. vbi dicit ſic eſſe cõſue tudinẽ ĩ ciuitate Auinioneñ.Sed occurrit ſubtile duoiũ pone ꝙ in libello factũ ſit aperte narratũ:deinde ꝓpona tur actio inepta an libellus ĩ totũ vicietur Inn. in.c.exa minata ⁊ ibidẽ JImo.⁊ Panoꝛ.de iudi tenẽt ꝙ non quia vtile eſt per inutile non debet viciari.idẽ tenet bar.ſuoti⸗ lioꝛi ⁊ firmioꝛi ratione.in.l.j.in pᷣn.in vlt.col.⁊ ibi bald.x- moderni.ff eo.bar.in.l.inſuiã.per illũ text.ff.de pꝛeſcrib. verbis. Ange.⁊ Saly. Pau.de caſt. hic Bal. Angel. in. l. gallꝰ. S.j.ff. de liber.⁊ poſt. Imo. i.i.ſi ita ſtipulatꝰ.S.gri ſogonus.ff. de verbo.oblig io.andr.in add.ſpec in ti.de acti.⁊ petiS ſequitur ſuper verſi penul.Et iſta eſt cõioꝛ ſnia omniũ legiſtaruʒ ⁊ canoniſtaꝝ: qꝛ ſi actio non debet de neceſſitate expꝛimi in libello.vt.S.dixi pᷣm iaſo.hic.er go ſi expᷣmatur ⁊ inepte non debet viciare per regulaʒ.l. vnice.in pᷣncip.j/de rei vxo.actione.ſᷣm iaſo.de may.hic ij. col. Còtrariã tamen opinionem tenent bal.⁊ ange.ſioi cõtrarij.in.l.ij.per illũ tex.qui multũ obſtat·j.de foꝛ.⁊ ĩ⸗ pe.⁊ in.l.certi cõdictio·S. quoniã.ff.ſi cer. petatur Angel. in.l.j.ff. eo.tit.et ſpecu.in ti.de actio.⁊ petitioS·ſequitur ver. pe.Et iſta opmio pꝛima eſt ſuſtentabilioꝛ per tex.in „ dic.l.ij.⁊ per tex.foꝛtioꝛẽ.⁊ ibi bar.no.ff.ſi mẽſoꝛ fal.mo. dixerit.ĩ verbo.nec tenere intẽtionem.vbi tcx.⁊ glo.vo lũt ꝙ inepta actio inficiat intẽtionem:⁊ huius opiniõis eram dũ legebam Andega.iſtã legẽ cdicta.⁊ etiã qñ legi dic.l.pꝛimaʒ.ff.ſi menſoꝛ fal.mo.dixerit.quicquid dicat Bar.ibi qͥ diuinando vᷣm iaſo.hic ꝙ ibi factũ erat inepte narratũ ꝙ nõ patitur ille tex.dum dicit ꝓpter libellũ nõ tenere ĩtẽtionẽ:ergo intẽtio erat de ſe apta/⁊ ita bar.ibi⸗ dẽ diuinare videtur ſʒʒ iaſo.hic. Secũdo facit tex.in.l.ſi cũ ea in verbo cõpetentibus vſus.⁊ ibi notat ad hoc An ge j.de dotis ꝓmiſſione tex.in.l.debitoꝛes.ĩ verbo cõpe tentibus actionibus.j.de pignoꝛ.⁊.in.lʒ.pe.in ver.copetẽ ti actiõe.j.ſi vẽd ito pignoꝛe agatur:in quibus iuribus eʒ ao ie pondera q; ſi actio inepta non viciaret libellũ fruſtra tot leges reqrerẽt actionẽ cõpetẽtẽ.facit qð vult cy.in l.ij.j.loca ꝙ ſi quis narrat in libello ꝙ locauit ⁊ po ſtea agit actione ex conducto debet ſuccũbere:⁊ tũ inten tio erat apte narrata:qꝛ vere locauerat.Et tenẽdo hanc partẽ poteſt rũderi ad fundamentũ Bar.⁊ doc.ꝙ qũ ali⸗ quid nõ requiritur de neceſſitate ſi ilud expᷣmatr᷑ ⁊ iepte non viciat actũ.l.vnica in pᷣn · .de rei vxo.acti cum mul⸗ tis ſi. Iſta regula reddit᷑ dubitabilis ex multis.Et pmo in libello nõ debet de neceſſitate expᷣmi ca.⁊ tamẽ ſi exp⸗ matur ⁊ ſit inepta viciat libellũ ᷣm HBar.hic in.iij.col.⁊ ĩ l.j.in pꝛin.ff eo. Anth.de but.in.c.dilecti.in.iiij.col.de iu di.Scðdo facit:qꝛ iudex non tenetur in ſentẽtia expᷣmere cauſam.c.ſicut de re iudi.⁊ tñ ſi expꝛimat ⁊ ineptã viciat᷑ ſententia.c.cũ ſuper. de offi.deleg.glo.⁊ doc.in lſſi is ad quẽ.ff. de acqui.here.etiã ſi ſententia potuiſſet ex apta cã iuſtificari.Nã expꝛeſſio ĩepte cauſe adhuc ſentẽtiã viciat ita no.panoꝛ.poſt doc.ĩ c.ex parte in vlt.col.de conceſ.pᷣ ben. facit bene ꝙ vult Inn. in.c.ĩ pᷣſentia.de renũ.ex.cum „ ſuis concoꝛdãtijs.Tertio facit qð vult glo.ſingu.in.l.ꝓ inde.ij.ĩ glo.ſ.ad fl.ff.ad.l.aqᷣ.quã no.⁊ reputat ſingłarẽ diẽ nõ eẽ alibi bal.ĩ.l.diffamari.ĩ iij.col.de inge:manu. alibi bal.ĩ hoc arti.diſtiguit ꝙ aut vno ↄſtructu verboꝝ ponit᷑ iepta actio cũ apta narratiõe fcti ⁊ tũc ĩ totũ vicie tur libellꝰ/aut ſeꝑatĩ ⁊ tãc ſecꝰ:ita diſtiguit balã rubꝛ.ex de offi. iudi.ĩ.vij.col. Scðo notabis ex tex ibi ſpẽm futu re lit. demõſtrat.ꝙ libellꝰdʒ ita clare ↄcipi ꝑ actoꝛẽ ꝙ reꝰ itelligat figurã future litis ⁊ hoc mõ po ſit deliberare an velit cedere vł ↄtẽdere iuxta.l.j.ĩ pᷣnc.ff.eo.hĩc eſt ꝙ libel lꝰobſcurꝰ vel ĩcertꝰ ſeu gñalis ꝑte opponẽte nõ ꝓcedit.l. fi ĩ pn·j.de ãna.excep.c.fi.de libe.obla.niſi ĩ cauſis ſũma⸗ rijs.vt ſingłr tʒ bar.ĩ ẽuag.ad rep.ĩ vᷣb.figuraĩ iij col. ꝙꝙ ĩtelligas etiã ꝑte opponẽte ꝓut ĩ ſpẽ tʒ do.alex.libi ↄ⸗ riꝰ.ↄci.clxxxvij.ĩ.ij.vol.qð icip.ĩ hac ca.ið io.ð lig.⁊ pe. tij Fo. XLIII. “õ Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis de anch ⁊ imo.ĩ cle.ſepe.ĩ pnc.de v.ſig.qᷣcqᷣd dicat alex. cõcil.xxijĩ.iiij.col.ĩcipiente ĩ cã executio.mote Bar. t inij.colũ.⁊c. Item not.ꝙ dicit iraluc⸗ uod dicit ſpec. in titu. de libelli conceptio· S. fina.in verſic.cautus quando offertur libellus generalis vel incertus non debet pars in ſpecie ꝙ libellus ſit incertus velgeneralis excipere:quia hoc modo inſtruet partem:ſed debet ſoluʒ excipere ꝙ libellus eſt ineptus ⁊ ꝙ inepto libello non te⸗ netur reſpondere ⁊ ſimiliter iudex debet pꝛonunciare fʒ Anto.de but.in.c.fina.de libelli oblatione. Paul.de ca. et Alex. in.l.j.ff eo. Paul. de caſtr. hic et debet pꝛedicta exceptio obſeruari:vł ĩ alternatiuis libellis opponi ante lit. conteſt. alas poſtea opponi non poſ.pᷣm Bald.in. l. excep.in.iiij.colł.jde pꝛoba.Et an ⁊ quando liceat emẽ dare mutare ac coꝛrigere libellum: dic vt in hac.l. plene per Bart. in expeditio.gloſ.mag.vbi clarius et latius hanc materiam pꝛoſequitur qᷓ; alius im Panoꝛmita. in c.ſignifi.in. vij. coł. verſic. nunc venio ad aliam particu⸗ lam glo.⁊c.⁊ ibi videas Panoꝛmi. in hac materia peri⸗ anofe ⁊ ſubtili pᷣm eundem Panoꝛmita.in.viij.ix.x.⁊.xj colũ. vbi per exempla ⁊ quattuoꝛ membꝛa pꝛinci.inſequẽ do Bart. hic iſtam materiam declarat: cuius dicta ibi⸗ dem dum legebam Andegauis ſecundum libꝛum decre talium in dicto.c.ſignifi.referendo dicta Panoenſter ibi et videas Jaſon.hic tres concluſiones facientem et multa dicta pẽculi.adducentem que omitto cauſa bꝛeui⸗ tatis. ⁊ hec vltimate dixi Pariſius ad longum pꝛoſe⸗ quendo materiam.l.noſt. hic/⁊ tandem deo permittente cui gratias ago vigilliolas meas perfeciſſe licuit ꝙ in⸗ tegraliter totum codicem vſq; ad vltimam legem legi op timis auditoꝛibus et vigilantibus ſcholaribus: inter qs erant aliqui licentiati.anno domini milleſimo quingen⸗ teſimo decimoquarto in menſe iulij die.xxij.incepi tan⸗ dem per longa tempoꝛa finiri. ſ ta aduer Pe ge nſtrumen er⸗ S X Bi acculare. Znd non edũtur.hoc Loicit Butrig. Ru (Oppo. ad finem ꝙ etiam actoꝛe non pꝛobã⸗ te reus ſion abſoluatur. vt.l. pꝛeſenti. S. de his qui ad ec= cleſias confugi. ⁊ autentica nouo iure.de pena iudi. So⸗ lu. hec regula fallit quando indicitur iuramentum pur⸗ gationis ipſi reo: quia tunc non abſoluitur niſi iuret: vt dicta.l. ſicubi. ⁊ autenti.nouo iure.¶ Item fallit quando eſt ſemiplene pꝛobatũ:quia tunc defertur iuramentum a⸗ ctoꝛi vel reo:vt.l.admonendi.ff.de iureiuran.⁊. l. in bone fidei.ff. de iureiuran. ¶ Item quando eſt pꝛeſumptio con tra eum:vt.l.cum de indebito.ff. de pꝛobatio. ¶ Item fallit in caſu vbi indicitur vtriq; parti:vt.l.falla⸗ citer . de abolitio.⁊.l.vbi de fal .e ¶ Item fallit vbi con⸗ uincitur aduerſarius de dolo ſi de intereſſe meo non pꝛo bo:quia tunc mihi defertur iuramentum: vt.l. ſi quando I. vnde vi.¶ Item oppo.de.l.j. S edenda.ff. eo. Solu. ibi aduerſarius vult vti inſtrumentis:⁊ ideo edit inſtrumen tum. ¶ Item oppo. del. nec quicq;.ff e. Solu. vt gloſ. ¶ Item oppo. de.l. argentarius.ff. e. Solu.vt gloſ. Add t Ver iſtum tex. pꝛobatur dictum Inno. di o in.c.j.de pꝛobatio.ex.vbi dicit ꝙ ſi ali⸗ quis pꝛopꝛia pecunia redimat inſtrumentum a notario dicitur ſuum pꝛopꝛium etiam ſi alterius vtilitatem conti neat:ideo non tenetur illi edere ſᷣm bar.i.l.fina.⁊ ibi bal. Iᷓ. eo et in.l.j·S. editio.ff.eo.cum alijs concoꝛdantijs per lex. hic Paul. æ iaſon. pꝛedicta pꝛobãtur in tex. noſtro ibi alienoꝛum inſtrumento. Item adde pᷣm Bald. Saly. t modernos hic eſſe tex. valde notabi.ꝙ occultans pꝛo⸗ pꝛium inſtrumentum per quod pꝛobaret intentionem ſu⸗ am non inique facit nec committit dolum/ conſequen⸗ ter non incidit:falſum ſecus eſt in occultante inſtrumen⸗ ta communia vel alia: quia tenetur pena falſi.l. Pau⸗ lus.ff. de fal. Ange.⁊ ꝓmo.in.l.j.ff de pu. iudi.tex.nota.in l. eum qui.j·de fal.⁊ ibi ⁊ hic Bald.not.per illum text.ꝙ notarius celans pꝛothocollum ſuum ⁊ negans ſe de in⸗ ſtrumento rogatum tenetur pena fal. Iſtud tamen limi⸗ ta ſingulariter m Joan. andre. in addit. ſpec. de inſtru⸗ mentoꝛum editionẽ·S. inſtrumentum. in pꝛinci. niſi eſſet elapſum longum teinpus et notarius eſtet bone fame ſm Alcxã. hic:⁊ ratio eſt ſᷣm iaſon. quia pꝛeſumitur obli⸗ uio ex lapſulongi tempoꝛis.l.peregre in pꝛinci. de ac⸗ quirend ·poſſeſ.de quo per gloſ.in llicet.· de acquirend. poſſeſ.⁊ ibi Bald.de quo per Manoꝛmita. in expeditio. glo. mag.c.venera.de dolo ⁊ contumacia. ex. Confirma⸗ tur pꝛecedens lunitatio ſᷣm Jaſonem hic: quia falſuʒ nõ committitur abſq; dolo.l.nec exemplum ·. de falſi.ſed obliuio ⁊ alia cauſa quãtũcũq; ĩiuſta excuſat a dolo.glo. in.l. plagij criminis·j.ad le.fa. de pla.⁊. l.iij.ff. ad legẽ fa⸗ uiam de plagia. Angel. in. I. vnica. ſi quis iudi. non obtemperauerit.ff. ⁊ ibi glo. inverſic. hoc iudicium.verſi. habet tamen cauſam licet iniuſtam ⁊c.⁊ ibi vide Bar. et iaſon.facit gloſ.in.c.cum venera.in verbo.migraſſe.ver⸗ ſic. ſed foꝛte:⁊ ibi vide abba. dicentem illam gloſ.ſingul. t non tradendam obliuioni ad hoc ꝙ iniuſta conſuetu⸗ do excuſat:ita in ſimili iniuſta cauſa excuſat a dolo:vide as tamen iaſon.in.l.j.qð quiſq; iuris in alium ſtatuerit. ff. vbi allegat aliam gloſam ſimilem dic.ca.cum venera. in cano.deniq;.iiij.diſtin.facit ꝙ not Bar.in.l. quotiens. 5S· j. in tertio notabi.ff.de hered.inſti.vbi not.ꝙ notarius in dubio pꝛeſumitur errare plus qᷓ; dolum vel falſitatem committere text.nota.in.l.qð adhibitus in fine ·j.de his qui ſibi in teſtamento aſſcribunt: quem ad hoc no. Bald. in.l.j.in fine.ff.de here.Ego allego ad pꝛemiſſa.l.ſi libꝛa⸗ rius.⁊ ibi plene bar.ff.de regulis iuris.⁊ ałas habui iſtũ caſum in villa montis paſerij ex qua ſum oꝛiundus in quadam cauſa vertente inter quendam vocatuʒ yſandu ex vna:⁊ dominum petrum de ayꝛial habitatoꝛem dicte ville montiſpaſerij. Et dum iſta lex allegatur pꝛo regu⸗ la ꝙ actoꝛe non pꝛobante reus debet abſolui iuribus al⸗ legatis hic in gloſ.adde gloſ. in.c.mulieri.ex. de iureiu. ⁊ ibi videas ĩ.c.fl.⁊ ĩ.c.inter dilectos.ĩ fline de fide inſtru⸗ mento.ex.⁊ in.c.j.vt eccleſiaſtica beneficia.Amplia iſtaʒ regulam duobus modis vt habeat locum etiam ſi reus ſe abſtrinxerit ad aliquid pꝛobandum. gloſ.eſt nota.in.l. circa.in gloſ.magna pꝛope medium.ff.de pꝛoba.ſimilis gloſ.in.c.ex inſinuatione in verſi.pꝛobare.de pꝛocurato. ecx.bald.⁊ ſaly.hic Panoꝛmi.in.c.ij.penult.coł.de reſcr. Ange. de aretio.in.S.pꝛimo.ix.coł.inſtituta de actio. Se cundo amplia iſtam regulam pꝛocedere nõ ſolum in cau ſis ciuilibus: ſed etiam in crimi.ſᷣm gloſ.hic in verſic.a⸗ ctoꝛe.quem ſequuntur communiter omnes doctoꝛes hic ⁊ vltra limitationes ſeptem: quas tradunt Jacob. Bu⸗ trigar. Bald. Saly. hic vide gloſ.in.c.vnico.vt eccle.be⸗ neſicia ⁊ ibi gloſ.ponit plures et ſpec. in tit. de pꝛoba.· pꝛobare.verſicu.nunc ad pꝛopoſitum ⁊ ibi ponit.xj.fal. ad iſtam regulam. WRV Nationes debẽt On eſt nouum. Mranſcoꝛ pri⸗ uato. hoc dicit cum ſe. ¶ Ad ſequentem legẽ oppo.vno mo do vt gl. ⁊ ſolue vt ipſa Jacob. Add iti 0 Et notabis in iſtis legibus ꝙ licet reus non teneatur edere actoꝛi ᷣm communẽ intellectum:vt in.l.pꝛima.et fina.iſto titu.tamen econtra actoꝛ etiam ſi ſit fiſcus bene tenetur edere ipſi reo vide as text. notabi. in. l. ne caſus cum gloſ.de diſcuſſ.jli.x.C. ☚nꝝ Si habeo inſtrumenta VN Ro curato 2 cuʒ fiſco communia poſ ſum petere mihi edi ⁊ oꝛiginalia hoc dicit. e=(Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ aliquando ĩ ſtrumẽtum eſt meum in totum.⁊ tunc peto ꝑ rei vendica⸗ tionem nec habet locum iſte tiulus:aliquãdo ẽ mihi cõe cum alio:⁊ tunc etiam per rei vendicationem poſſum pe tere mihi edi ⁊ per actionẽ cõi diui.⁊ fami. her. C tẽ per actionẽ ad exhibẽdũ:qꝛ pᷣtẽdo ĩtereſſe dñij ⁊ tũc loqt᷑ hec lex ⁊ ceſſat iſte ttulus.Aliqñ peto qð nõ eſt meũ nec cõe:ſʒ quaſi ⁊ hʒ locũ eqtas huiꝰ titu.¶ Sp.de.l. qͥ accuſare.S.e.So.hic peto edi cõe ibi aduerſarij. Add iti 0 Adde in hac lege qð no.bald.ſff. de offic. . pꝛocura.ceſar.in.l.pꝛima ꝙ pꝛocuratoꝛ ceſaris:licet habeat publicam adminiſtrationem: et ſic mandatum cũ libera:a lege tamen non poteſt alienarevł tranſigere:ſecus ſi habet mandatum generale cum libe⸗ ra ab homine.l.pꝛocurat.cui libera.ff.de pꝛocurato. Errant igitur adminiſtratoꝛes publici qui dicuntur ha⸗ bere mandatum generale cum libera ꝙ poſſint tranſige⸗ re ⁊ etiam facere alia que requirunt mandatum ſpeciale: vt norant Bald.⁊ moderni ⁊ ibi Jaſon.in.l.pꝛeſes j. de tranſac.quicquid tamen ſit eſt dicendum ſᷣm Jaſon.hic Vi.l.j.verſi.deniq; de offi.ꝓcur.ceſa.ff.ᷣ in illo caſu ille —.— 4 — — —G — — — — — —— — —— —W — — —— (- — — — —— — — — — — — ——— — — —, — — — tain. ſimlis cureto. ereſer tio. Se nincen erſie zes hie b. Br⸗ cle be⸗ obz. 5 xj. fgl, debi⸗ tonſi⸗ o vtg. cetrens ommune econtrs feo vite lir. funnenta mniap dict. gvanci vendie⸗ nchict oſſumpe ſe diſt goͤnoͦc ode . deof⸗ ocuraten en:aſt lentrenk cumm ſbe⸗ ꝛocunnd, unnuru ranſte De Edendo. curato: ibi non habebat publicã admi.ſʒ eſt tãqᷓ pꝛiuatꝰ pꝛocuratoꝛ cuiuſlibet pꝛiuati: ideo non poteſt alienare nec tranſigere licet gloſ ibi videatur aliter dicere ct ad hoc vide omnino Bal.notabiliter declarantem in.c.con tingit. de tranſactio.ex. ⁊ ibi Bald.in verſiculo.adde quid am habent libersm adminiſtrationem ⁊c̃. et licet Jaſon hic videatur recedere a pꝛima opinionc Bald. et moder.ĩ dicta.l.pᷣſes.⁊.l.interpꝛetari.⁊.l.pꝛima.ff.de off. pꝛocur.ceſaris.dicas ꝙ Jaſon hic dum finaliter allegat Bald.pꝛo eius opinione contraria:dic ꝙ Bald. foꝛmali ter tenet contra ꝗaſoneʒ nec facit pꝛo opinione quam ia⸗ ſon hic tenere videtur immo de directo facit contra et dum iaſon hic allegat Bald.in.c.contingit.de teſt male allegat debuiſſet allegare bal.in.c.contingit. de tranſac. ibi Bald in fine no. ꝙ nunqᷓ; niſi expꝛeſſe dicatur venit mandatum cum libera.tex. de iure ciuili melioꝛ in l.quã tuberonis:S. alia.ff. de peculio.argumẽto l intra bonoꝛũ ff.de adminiſtratio tutoꝛuʒ. quod eſt valde not.ſᷣm Bal. ibi in fine. EAIquis in aliquo. nogt nul aougin ale pꝛoducatur.h. d. dictũ vſq; ibi niſi ⁊ alið.ibi exceptio vſq; ibi h̊ ei.ibi rõ pᷣ⸗ miſſoꝛum vſq; in fl. Hec aut᷑.venit ad legem codicis cõ⸗ firmãdo ⁊ addendo.ſ.quia dictum erat in.l.codicis.ꝙ ſi expediebat debebat edi oꝛiginale quaſi cxcemplũ nõ pꝛo⸗ baret:hoc cõfirmat iſta autenti.vt.ſ.exemplo non creda⸗ tur niſi oꝛiginale pꝛoducatur. ¶ SDp. ꝙ inſtetur exemplo:vt in autent᷑.vt fratrũ filij·S.j ⁊. . chirographis.ff. de admini tu. So.dicunt quidaʒꝙ ſi facit mentio nem puvlici ⁊ pꝛobet:vt ibi ałl as non vt hic. Sed certe hoc non eſt verum:qꝛ ſi iſtud ꝙ facit mẽtionẽ alterius pꝛobat ideo quia ſic continetur in illo de quo fa cit mentionẽ:ergo opoꝛtet ꝙ conſtet in illo ſic contineri. Pꝛeterea poteſt eẽ ꝙ in illo de quo fit mentio crant can⸗ cellature que non erãt in iſto:⁊ ſic plus ꝓbabit exẽplũ qᷓ; oꝛiginale contra legẽ edicto.in pꝛin j.de edic.diui.adri. tollen. Pꝛeterea tabellio non atteſtatur rei contente in il lo inſtrumento:ſed ꝙ ita ſcriptum vidit:verum glo.dicit ꝙ pꝛobat ſaltim inde factam ſcripturam: quod nõ placet qquia tabellio ſolus vidit ilud ⁊ non teſtes: ergo de hoc non poteſt facere publicum inſtrumentum dicerem.ergo ꝙ aut publicum facit mentionem publici/et tunc bene poteſt pꝛobari ſcripturam inde factaʒ: ſi dicat tabellio ſe et teſtes ibi ſcriptos vidiſſe ſcripturam veritatem aũt non pꝛobat:vt hic:ſi autem facit mentionem pꝛiuati:tunc nec oꝛiginale pꝛobaret nec exemplum pꝛobabit. Si au⸗ tem exèplum ẽ publicatum auctoꝛitate iudicis tunc pꝛo⸗ bat. ¶ Quero ergo de foꝛma publicationis quomodo ft et. Reſpondeo hoc modo:quia ille qui vult publicari fa⸗ cere veniet coꝛam iudice: et dicet. domine ego habeo tale inſtrumentum quod timeo perdere: quare volo pu⸗ blicari eum ⁊ tunc tabellio ibi exiſtens accipiet inſtru⸗ mentum ⁊ ſcribet ſic hoc eſt exemplum cuiuſdam inſtru⸗ mBenti ſic incipientis Anno domini ⁊c̃.et totum ponet ibi per oꝛdinem inſtrumentum: ⁊ poſtea in fine dicet. Ego talis tabellio de mandato iudicis exemplaui ⁊ ex⸗ emplatum vidi ⁊ legi vna cum iudice et duobus nota⸗ rijs ⁊ teſtibus infra ſcriptis: ⁊ quia ipſum inuenimus concoꝛd are per omnia cum oꝛiginali in quo nulle raſu⸗ re vel cancellature fuerunt idcirco mandato iudicis ſuũ robur huic exẽplo accõmodãtis me ſubſcripſi.ſ Simili⸗ ter et alij duo tabelliones ſe ſubſcribent dicentes viſo 2 diligẽter lecto ⁊ auſcultato hoc exemplo vna cum iu⸗ dice et notario ſubſcripto et infra ſcripto ⁊ teſtibus in⸗ fra ſcriptis:quia ipſum reperimus concoꝛdarc cum oꝛi⸗ ginali in quo non erat concellatura vel raſura: idcirco mandato iudicis ſuum robur accommodantis me ſub⸗ ſeripſi et amodo pꝛobabit exemplum ſic publicatum tanq; oꝛiginalc. Sed nunquid in hac publicatione de⸗ bent citari aduerſarij:certe ſic:quia vbicumq; quis po⸗ teſt ledi debet citari:vt l.nam ita diuus.ff. de adopt.⁊.l.ĩ cauſe·S. cauſa.ff. de minoꝛ. ſed ita eſt ꝙ hic poiſunt ledi: Poteſt enim eſſe ꝙ quis in camera ſcribet ſibi inſtrumẽ tum in foꝛma publica aſſerens talem eſſe ſuum debito⸗ reum ? in fine ponet nomen cuiuſdam notarij et poſtea facit publicari:certe ſi aduerſarij non citẽtur ipſc faciet ¾(Diuide in tres partes: quia in pꝛima ponit publicari et oꝛiginale facict comburi ad hoc vt falſitas nunqꝙ; poſſit pꝛobari:⁊ ſi aduerſarij fuiſſent citati pꝛobaſ⸗ ſent per comparationẽ litterarum ꝙ talis tabellio nõ cõo⸗ fecerat illud. debent ergo citari cum de eius pꝛeiudicio tractetur.¶ Sed opponitur ⁊ videtur ꝙ ſi publicũ inſtru mẽtum faciat mẽtionem alterius:ꝓbet illud:vnde vide⸗ tur obſtare glo. que eſt in.l.j.j/ de ſide inſtru.et iur.haſte fiſca.lib.x. Solu.aut illa ſcriptura facit mentionem de his que ꝓceſſerunt ſᷣm tẽpus pꝛeſens / quãdo inſtrumẽ⸗ tum conſicitur:⁊ tunc illis atteſtatur ⁊ pꝛobat illa tanq; publica ſcriptura:⁊ ita poteſt ĩtelligi dicta glo.aut facit mentionem de his que tẽpoꝛe inſtrumẽti facta nõ fuerũt ſed ante/ vt quia iudex dixit in ſentẽtia:lite coꝛã nobis legitime ↄteſtata.⁊c.⁊ tunc nõ pꝛobat pᷣterita vt hic.niſi in piudic iũ pᷣſentis ⁊ patiẽtis hoc inſeri in ĩſtrumẽto vł ſententia ⁊ nil opponit. ar.l.optimã .ꝓde ↄtrahẽ. ⁊ cõmi. ⁊ ita etiã poteſt intelligi dicta glo.ſ Item quero q̃ inſtru menta pꝛobet: Reſpõdeo pꝛiuatum non /niſi plenc:vt.l. inſtrumẽta.j.de pꝛoba. Publicum vero aut eſt oꝛiginale ꝙ habet tria nomina.ſ.oꝛiginale/exẽplar/⁊ iudex ⁊ pꝛo⸗ bat regulariter:vt.l.cuʒ pꝛecibus.ſ/de pꝛoba.fallit ſi red datur ſuſpectum quod cõtingit altero de tribus modis. Pꝛimo quia eſt raſum vel cancellatũ in loco de quo eſt queſtio:⁊ tunc illud inſtrumẽtum non pꝛobat /nec tale vi cium purgari poteſt. vt.l.edicto/ſ. de edic.di.adri.tol. Secũdo redditur ſuſpectum ex perſona pꝛoducentis vt qjuia eſt vilis ⁊ abiecta perſona et hoc vicium bene pur⸗ gatur.ſi alius honeſtus ſimul pꝛoducat cum co ⁊ pꝛoba⸗ bit: vt. lſi quis S. cogentur.ff.e. Tertio modo redditur ſuſpectum ex perſona ſcribẽtis quia eſt ałs ſolitus falſa ſcribere ⁊ tale nõ pꝛobat:vt.l.ſi quis a iquid.jde ſuſcep. ⁊ archa.Sed ſi hodie reperiatur falſum conficere inſtru⸗ mẽtum non ꝓpterea viciantur inſtrumẽta in pꝛeteritum facta imo ꝓoabunt /lʒ qualis q̃lis ſu ſppicio ſit in eis ar.j⸗ ti. j.l.iij. Exemplũ vero qð etiam habet tria nomina: ſcʒ exemplum/me moꝛia/⁊ ſumptum nõ pꝛobat niſi fuerit pu blicatum vt.S.dixi ĩmo qui eum pꝛoduxerit ⁊ oꝛiginale nõ oſtendat punitur tan falſarius: vt.l.penul.j/de pꝛo⸗ ba. et.l.ij. ff. de fide inſtru. Ad ditio Piꝛemitte ad euidentiã ⁊ ex mẽte paul. ode caſt. hic ꝙ in iure noſtro triplex repe⸗ ritur ſcriptura publica. quedã eſt oꝛiginalis qᷓ fit manu publici notarij rogati a partibꝰ in pᷣſentia teſtiũ ⁊ iſta ꝓ⸗ culdubio plenã fldem facit.l.cũ pᷣcibus.j/de pꝛoba et ap⸗ pellat᷑ triovꝰ noĩbus de quibꝰper glo in.l.ij ff. de fl.inſtru. Quedã ⁊ ſecũdo appellat᷑ exemplũ quãdo alius notariꝰ qui nõ eſt rogatus de pꝛincipali cõtractu exẽplificat de verbo ad vᷣbum oꝛiginale ⁊ de iſto exemplo loquitur ꝓ⸗ pꝛie. l. peccedeneseſen non iſta aut᷑.q;uis glo.⁊ guil.de cu. intelligant iſtã aut. loqui de exemplo et male.Textio eſt ſcriptura publica que facit ſolã mentionẽ ſeu relationem alterius inſtrumenti publici:ſed non ponit de verbo ad verbũ:vt ſi in inſtrumento dicat᷑ talis ꝓcuratoꝛ titij ꝓut cõſt at in inſtrumẽto pub.rogato manu talis notarij.Et de iſto inſtrumento relatiuo alterius ꝓpꝛie loquitur iſta aut᷑.que diuidit᷑ in quattuoꝛ partes ſᷣm ia.hic regulariter exemplum inſtrumẽti non pꝛobat niſi oꝛiginale exhibea⸗ tur.l. ꝓcur. S. ⁊. l ij. ff. de fide ĩſtru.l.ſi q̃ ſunt.⁊.l.põponiꝰ. ff. familie herciſcũde.rõ eſt:vt hic.ĩ gl.vide ia.hic melio⸗ rẽ rõnẽ reddentẽ hic in.ij.col.fallit qñ oꝛiginale eſt deꝑ⸗ ditũ:qꝛ tũc exẽ̃plũ ſemiplene ꝓbat pᷣm bar.in.l.admonẽ⸗ di.ff. de iureiu.in.vij.col.⁊ in.l.in lege.jad.l.aqliã. Fac re gulã ⁊ duas extẽſiões cũ q̃ttuoꝛ falle.ſᷣm ia.hic in.ii .col. iij.iiij.⁊ finali vᷣſi.pᷣdictã regulã.⁊ iſtã aut.limita ᷣm bar. inter eaſdẽ ꝑſonas q̃ ↄtraxerũt ꝑ l.optimã.jde ptra.⁊ co mit.ſtipu q̃ eſt ad hoc notabilis ⁊ ſingłaris ſᷣm bal.in.c. ſeries. de teſtibꝰ ex. hinc infert bal hic in.ij.col.ꝙ ſi cre⸗ ditoꝛ petit executionẽ inſtrumẽti fideiuſſoꝛis ꝓ titio de⸗ bitoꝛe pncipali pꝛout apparet in tali inſtrumẽeto alteriꝰ notarij: in hoc caſu nõ eſt neceſſe edi ĩſtrumẽtũ debiti pᷣn cipalis:qꝛ talis relatio ꝓbat inter eaſdẽ partes ᷣm bal. ange.alex.in l.ſciẽde ff de vᷣbo.oblig.cetera vide pleniſ⸗ ſime per iaſo.fi.col.et in locis.S.allegatis pꝛecipue in pe. col.vᷣſiculo.ſcdᷣo quero ⁊ eſt dubiuim. Prr T Diſcoꝛdatia quarũdã leguʒ que N 4 Re. ſunt in hoc titulo que vidẽtur ſi⸗ bi inuicem repugnarc dedit materiã huic legi μ bꝛeuiter hoc intedit. Abi de ronibd Arlimus ilij Fo. XILIIII. Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis iile edũtur indiſtincte inſtrumẽta nõ edunt᷑.h.d. Vel dic rationes eduntur /inſtrumẽta non edũtur. ¶ Ad euidẽ⸗ tiam eſt ſciendũ /ꝙ vt dixi diſcoꝛdãtia legũ que ſunt hic. dedit materiã huic legi/⁊ in eis concoꝛdandis ſunt tres opiniones / vna fuit antiquoꝝ ante aʒonem qui diſtingue bant ſolũ an reus peteret ſibi edi ⁊ poſſet: an actoꝛ petat ⁊ tunc aut ad fundãd am intẽtionem ſuam ⁊ nõ poteſt:an ad fundãdam replicationem ⁊ auditur / et ita diſtinguit hec lex pᷣm eos.Alia fuit opinio. Jo.et aʒonis nõ diſtin⸗ guentiũ inter actoꝛẽ ⁊ reum: ſed inter inſtrumẽta ⁊ ratio nes ⁊ ita diſtinguat hec lex. Tertia fuit opinio vltramõ⸗ tanoꝛum de qua.ſfaciam mẽtionem. Pꝛemitte ergo pꝛi mam lec.⁊ videamus quid mouit antiquos ad faciendã differẽtiam an actoꝛ petat ad fundãdam intẽtionem an ad replicationẽ ? reus ad exceptionẽ fundandã: Heſpõ deo tres rationes mouerũt eos. Ana eſt:quia actoꝛ ve⸗ nit deliberatus ne lex bet deliberare quomodo ꝓbet:vt. S. e. l. j. et ideo ad fundãdaã intentionem ſibi nõ eaitur ſed reus indeliberate venit: ſempe icee r. u⸗ publice conficiuntur vt eſt in campſoꝛibus hodie ⁊ fene⸗ ratoꝛibus/⁊ eduntur ex cauſa:vt.S.c.l.j.et modo concoꝛ⸗ do cum vltramontanis:quia iudex ponderabat cauſam ideo ſibi editur ad exceptionẽ fundandam. ſ Itẽ ⁊ eodẽ modo venit actoꝛ indeliberatus ad replicationem: ideo ſibi editur. Scpᷣo mouit eos argumẽtis a cõtrario ſenſu licere:ibi non opoꝛtet oꝛiginẽ:ergo a cõtrario ſi nõ vult actoꝛ ꝓbare oꝛiginem:ſed replicationem debet ſibi edi. Tertio mouit eos.l.maritus.·ffad.l.fal. Sed ego reſpõ⸗ deo rationibꝰ.S.dictis.Et pᷣmo pᷣme ⁊ fateoꝛ ꝙ in dubio fauemur reo: vt.l.fauoꝛabilioꝛes.ff.de regu.iur.ſed hic non ſumus in caſu dubij immo in certa iuris diſpoſitiõe jue eſt vt qͥ vult fundare intẽtionem ſuã vel exceptionẽ: debet illud pꝛobare ⁊ nõ petere pꝛobationes ab aduerſa⸗ rio:vt.l.qui accuſare.S.e.¶ Pꝛeterea reo nõ fauemus ad pꝛeparationem nec circa media / ſed circa deciſoꝛia ſic quado eſt quid actoꝛi differẽti imputetur: vt.l. petẽde.·⸗ de tẽpoꝛe in ĩtegrum reſti.peten. Hec ob. hic argumẽtũ a contrario ſenſu: quia nõ ſumitur ſic: ſed debet ſumi hac foꝛma:nõ licet ex inſtrumẽtis fuudare intẽtionem.ergo a contrario ex rationibus licet. non ob.l. maritus. ad.l. fal. quia ibi non petuntur edi inſtrumẽta: vt eis flat ꝓba tio ſed perũtur edi tanq; res hereditarie in quibus ſunt nomina debitoꝛis: vt ſic appareat an habeat locuʒ falci⸗ dia: vel nõ vnde nõ tanqᷓ; inſtrumẽta edũtur. C WModo pone ſecũdam lec.ſcilz adonis ⁊ ſᷣm eum expone textum: vt in glo. ¶ Quero que ratio mouit iſtos ad faciẽdum differétiam inter inſtrumẽta ⁊ rationes et inter actoꝛem et ipſum reum. Reſpõdeo: quia in rationibus eſt triplex ratio.pꝛimo: quia ad fidem argentarij publice recur⸗ ritur / et quia continet vtilitatem meam et fuerunt me mãdante confecte:⁊ ideo ſunt quaſi mee:⁊ ideo mihi de⸗ bent edi:vt.l.ſi quis ex ·S.ex hoc edicto.ff.e.que ratiões ceſſant in inſtrumentis:quia aut petitur edi a tabellione qui confecit ⁊ tunc aut h ie quia licet eo mandãte eſſent cõfecte ⁊ a publica perſona tamen in eis non cõtinetur vtilitas rei ſed actoꝛis. Sed ſi actoꝛ petat bene debet ſibi edi/quia concurrũt ratioes que ſunt in rationibus ⁊ ideo edũtur:vt.l.argẽtarius ·S· ideo ·fr. e. aut petunt᷑ edi ab aduerſario: ⁊ certũ ẽ ꝙ illenõ ↄfecit me mãdãte ⁊ ideo nõ edit. Sʒ vltramõtani repꝛo⸗ bẽãt hoc dicẽtes ꝙ nõ dʒ eſſe differẽtia inter inſtrumẽta ⁊ continent accepta et data:vt.l.ſi quis.S. rationem. f. exden.⁊ ideo ſemper eduntur vtriq;. ¶ Item eſt alia diffe⸗ röõnes:qꝛ aut petunt᷑ edi ab eo qͥ publice ↄfecit ⁊ dʒ edere et inſtrumẽta ⁊ rõnes. Aut petũtur ab eo qui publice nõ confecit/⁊ tunc nec rationes eduntur nec inſtrumẽta: vt pꝛobatur in dicta.l.argentarius·S.ideo.quia dicit ꝙ co⸗ guntur illi ad quoꝛum fidem recurſum eſt: ergo non alij: et ideo ipſi ſolum faciũt differẽtiam inter actoꝛem ⁊ reũ. vt reo edantur indiſtincte ⁊ inſtrumenta ⁊ rationes acto ri non.nec rationes nec inſtrumenta: ſed certe ego repe⸗ rio differentiam inter inſtrumẽta ⁊ rationes: nam inſtru menta quãdoq; ↄtinent vtilitatem actoꝛis.⁊ tunc ei edũ tur ab eo qui fecit/⁊ non reo.quandoq; continentem vti⸗ litatem rei vt pactum liberatoꝛium ⁊ tunc ſoli reo edunt᷑ etit reus:et non debet ſibi edi ad iudicium:nam dicit lex ꝙ non debet ſed rationes ſemper continent vtilitatem vtriuſq;: quia rentia:quia inſtrumẽta ſemper ſunt publice confecta:ſed rationes quãdoq; conficiũtur non publice ⁊ tamen edi⸗ tio fit ex cauſa: vt.S.e.l.j. Ut ergo clarius intelligas di⸗ ſtingue: quia aut peto mihi edi inſtrumẽta/aut peto a ta bellione qui publice cõfecit ⁊ inter ſe ⁊ me/⁊ compellitur DODe exhibere cũ ipſe ſit debitoꝛ ⁊ concurrũt ratiões que ſunt in rationibus / aut peto a tabellione qui publice confecit inter me ⁊ alium et etiam debet edere vt.S. dixi. quia ille ratiões q̃ ſunt ĩ rõnibus ſunt hic.aut peto ab aduerſario meo qui non confecit:ſed confectum habet. ⁊ tũc aut ha⸗ ellitur ad edendum tanq́; rei poſſeſ bet oꝛiginale ⁊ com poſſeſ ſi ſeruus.ff.e.aut habet exemplum ſoꝛ: vt. L.pꝛetoꝛ · S· ſe ⁊ non cõpellitur edere niſi foꝛte ex equitate quadam. ar. l, ſi quis exS. pꝛetoꝛ.ff.e.Sed in rationibus dic ꝙ ſiue cõ fecte fuerint ab aduerſario inter ſe ⁊ aliũ ſiue inter duos extraneos indiſtincte debẽt edi/nec diſtinguo petat cre ditoꝛ /vel debitoꝛ quia ſemper continent vtilitatem vtri⸗ uſq; cum contineant data ⁊ accepta:vt.l.ſi quis ex argẽ⸗ tarijs· S. rationem.ff.e.Sed in inſtrumẽtis diſtinguitun: an petat edi ſibi creditoꝛ/⁊ edentur:quia continet vtili tatem ſuam:reò non edũtur niſi contineant pactum libe ratoꝛium ⁊ ſic eius vtilitatẽ/⁊a hec eſt differẽtia inter in⸗ ſtrumenta ⁊ rationes.i¶ Item eſt ⁊ alia: quia inſtrumẽta ſemper publice conficiuntur:ſed rationes aliquãdo non videlicet quia conſiderabit an ſit᷑ quis talis qui ex cõſue tudine ſit ſolitus conficere rationes et tunc compellat edere vt eſt feneratoꝛ qui eſt ſolicitus ſcribere rationes et non ſcholaris debitoꝛ.vnde fauet iudex edi ſcholari a feneratoꝛe non ecõtra ⁊ ſic concoꝛdando cum vltramõ tanis cum regulariter creditoꝛ conficiat rationes ⁊ non Ddebitoꝛ cõpelletur creditoꝛ ad edendum/ ⁊ non debitoꝛ. ¶ Conclude ergo ſic.ſi peto aliquid mihi edi/aut peto pertinẽtia ad me iure dominij/⁊ ago rei vendicatione ad exhibendum: vt.l.iij·S. interdum.ff. ad exhibendum aut ſunt cõmunes mihi ⁊ alij ⁊ idẽ:vt.S.e.ꝓcuratoꝛa.ff. fami.her.l.ſi que.aut non peto pertinentia ad me iure do minij. ſed quia aliter mea intereſt ⁊ tunc in inſtrumentis dic ꝙ aut non vtitur aduerſarius:ſed ego volo vti.et tũc aut peto ab eo qui publice confecit ⁊ tunc aut inſtrumen⸗ tum cõtinet vtilitatẽ meam ⁊ debet mihi edi qꝛ ille ratio nes que cõcurrunt in rationibꝰ concurrũt in inſtrumen⸗ ris.aut nõ cõtinet vtilitatẽ meã ⁊ mihi edi nõ debet:vt.l. ſi quis·S.ex hoc.ff. e.Aut peto ab eo quinõ publice cõfe⸗ cit/⁊ tũc nõ cogitur niſi habeat oꝛiginale:qꝛ tũc compel⸗ leretur tanq; rei poſſeſſoꝛ:vt.l.pꝛetoꝛ·S.ſed ſi ſeruus.⁊A. ſi quis · S. cogentur.ff.e. Idem puto ſi habet exẽplũ ⁊ ta⸗ bellio ꝑdidit oꝛiginale nam coget᷑ aduerſarius edereta⸗ belliõi.exẽplũ nõ mihi /ſed tabellio poſtea edet eũ mihi. gr.l.ſi quis ex argẽtarijs·S.pᷣtoꝛ.ff.e.aut aduerſariꝰ vult vti eis ⁊ tunc aut volo mihi edi vt videã.faciat pꝛo eo v½ non ⁊ debẽt edi ſine die ⁊ conſule:vt.l.j·S.editiones.ff... Aut peto edi vt ea impugnẽ ⁊ tunc aut volo dicere falſuʒ circa diẽ ⁊ ↄſulẽ/⁊ mihi editur cũ die ⁊ cõſule.Aut circa glia ⁊ tunc edũtur ſine die ⁊ cõſule.vnde de hoc dʒ reus Ddiligẽter interrogari circa qð velit falſum dicere plus puto ꝙ iudex debeat a petẽte iuramẽtum calũnie:vt.l.ſi quis · S.· exigitur.ff.e. Si aũt peto mihi edi:vt inde fundẽ intentionẽ meam nõ poſſuʒ ſiue ſim actoꝛ ſiue reus: vt.Sõ. e.qui accuſare.⁊.l.j.Aut loqᷣmur in rõnibus ⁊ tũc aut pe tunt᷑ ab eo qͥ publice ↄfecit iter me ⁊ ſe ſiue ĩter me ⁊ aliũ eglit mihi. Si cõfecit me mãdante ⁊ cõtineant vtilitatem meã:vt.l.ſi quis ·S.ex hoc.ff.e.quã vidẽtur cõtinere indi ſtincte cũ contineãt accepta ⁊ data: vt.l.ſi quis ex·S.ra⸗ tionẽ.ff.e.ꝙ ſecus eſt in inſtrumẽtis:vt.S.dixi.Aut peto ab eo qui non cõfecit ſed cõfectas habet / ⁊ tũc aut habet oꝛiginale ⁊ ↄuenitur vt quilibet poſſeſſoꝛ.vt.l.pꝛetoꝛ·S · ſʒ ſi ſeruus.ff. e. Aut exemplũ habet ⁊ tunc puto ꝙ ſi argen tarius ꝑdidit oꝛiginale / puto ꝙ poſſit petere ſibi edi ar⸗ gẽtarius licet nõ ego/⁊ poſtea argẽtarius mihi edet.ar. lI.ſi quis · S. pꝛetoꝛ.ff. e. Aut peto ab eo qui confecit: ſed non publice / et tunc aut habet oꝛiginale et conuenitur vt quilibet poſſeſſoꝛ:vt.l.pꝛetoꝛ ·S.ſed ſi ſeruus.ff.e.aut ex emplum habet:⁊ tune puto ꝙ ſi argentarius perdidit oꝛi ginale puto ꝙ poſſit petere ſibi edi argentarius:licet non ego/⁊ poſtea argẽtarius mihi edet ar.l.ſi quis · S. pꝛetoꝛ. ff.e. aut peto ab eo qui confecit ſed non publice:⁊ tũc aut ſiue confecit inter me⁊ ſe / ſiue inter me ⁊ aliuʒ debet ede re ex cauſa:vt.S.e.l.j.⁊ hoc totum conſiderabit iudex:ſcʒ an ſit talis a quo petitur edi qui ex conſuetudine habeat conficere:vt campſoꝛ ⁊ feneratoꝛ quaſi videatur interue ſune fteſt gile. ſrn. hr oſe hUur ng. lnecz Re nNri⸗ aſge⸗ uku. Lytie mmlbe ter ige ummets koron lſene ncor Cſn. rcſe hlin tiones ſchogi pltrannc es t dehin. uten AAtioyet ſbeſa Rtoraff. eibredo fünentis Ptiettie ſtrunen illeratss tnunen ebetytl lice cof⸗ ccomnpe fuus. 4, lü ederete eümihi aridvult poeo olles fe terefali⸗ Autcires edj rens cere plus nieytli ndtfint’ eus: vto⸗ ſcaut pe fmet alib ptilttaten inerenii Aut pe⸗ authaben i edien⸗ hiedetan, nfetſ onuentu ertätor lcnnn pebet cl⸗ kiuderſ⸗ nehiben r en De in ius vocando. Fo. XLV. niſſe tacitum mandatum: licet vltramontani diſtinguant hoc vltimo caſu an petat actoꝛ edi ⁊ non edantur an re⸗ ⁊ edantur:ſed tu tene qð dixi Jaco. burrr. Additio Teneas hic intellectum io. qui eſt verꝰ ₰ ſm iaſonem hic ⁊ alios conra doc.hic ꝑ glo.in.l.j·S. editiones.ff. eo ti. cano ·in. c.j de pꝛobatio.· q;⸗ uis contrariũ ⁊ male teneat glo.in.c.g. ꝓpetuꝰ.de fide in⸗ ſtru. ⁊ aliqui antiqui albe.? Saly. hic Jo. intellectus ẽts 7 lis in hac.l.⁊ que a diuo:ꝙ actoꝛ tenetur edere reo tam in ſtrumẽta qᷓ; rationes ad fundandã eius exceptionẽ. Li⸗ mita hanc clauſulam m bal.ful.do.alex.hic ⁊ petr.de an ca. in cle.j.in · S.j.devſuris.niſi exceptio contineret crime actoꝛis vt exceptio excommunicationis vl banni.l.ij · S· diuus. in fine.ff. de iure fiſci. Secundo niſi exceptio hñs vim actionis: vt exceptio compẽſationis:nã qui compe ſat dicitur petere.l.amplius non petitũ.ff.rem ratã habe ri. Secunda pars intellectus ioh.eſt ꝙ reus non tenetur edere actoꝛi inſtrumẽta vł libꝛũ rationum ꝗqd fundadam eius pꝛincipalem intentionem:vt hic in tex.in fine.⁊ in.l. qui accuſare.S.eo.ti.iũcta.l.nimis graue.j. de teſtibꝰ In tellige iſtud etiam in cauſis ſummarijs vt dicitur in.l.j. F. ̃ᷣm iaſonem de may. hic ⁊ ibi. Limita niſi eſſent inſtru menta communia ratione dominij inter actoꝛem ⁊ reum pm lud·ro.in.l.j.de pꝛoba.⁊ bar.hic in vlt.q.⁊ in.l.j.S· edi — tiones.ff. co.⁊ eſt tex.in.l.pꝛocur.S.eo.H½ inc conſuluit lu do.ro.in conſi.cccxlviij.qð ĩcipit vt clarioꝛ reddatur de ciſio:œ ſi duo fuerunt ſocij ĩ diuiſione patrimonij vel ſo⸗ cietatis inſtrumenta remaſerunt penes vnũ ⁊ alter agat contra eum poteſt cogere ad edendum fundando pꝛinci paliter intentionem ſuam. Qð etiam limitat mirabiliter ud. ro. pꝛedictam conclu.non pꝛocedere vbi tractetur de periculo anime rei conuenti.ꝙ ſi limitatio eſt vera cõo⸗ funderentur omnes leges.confirmo:nam in cauſa matri monij cum ibitractetur de periculo anime tenetur reus edere actoꝛi ad fundanduʒ illius intentionem pᷣm io. an. in addi.ſpec.in ti.de inſtru.edi · S· videndũ ver.ex pꝛemiſ. 2z. in.c.j.vbi alij cano.de pꝛoba.bꝛeuiter intelligerẽ veruʒz vbi ex pꝛeſumptionibus argueretur peccatum tunc offi⸗ cio iudicis ſaltem per denunciationem euangelicaʒ.c.no uit. de iud.poſſet cogi ſᷣm do.anto.in.d.c.j.de pꝛoba.Li⸗ mita etiam ſpe.in.d.ver.ex pꝛemiſſis quãdo actoꝛi perijſ⸗ ſet facultas pꝛoban.caſu foꝛtuito q;uis panoꝛ.⁊ plenius do franc.de are.in.d.c.j.in.xij.coł.per ſex fund amẽta cõ trarium teneant: ſed non negent. Et tene cum ſpe. vt per do. alex. hic ⁊ vltra alios adde bo.tex.in.l.ſi quis ex argẽ tarijs.S. pꝛohibet circa fl.ff. eo.de alijs limitatiõ ibus pꝛe cipue in cauſa dotis ⁊ alimẽtoꝛum dic ſᷣm iaſonẽ. in. l. j. S co.⁊ recolligunt do. Alex. et do.anto.de alex.hic ⁊ cano. in. c. j. de pꝛoba.Altimo limitat bar.ꝙ reus teneatur ede re actoꝛi ad fund andum replicationem per legẽ pe· S. fi. ff. ad.l.fal. ⁊ dicit ibi ange. ꝙ ibi melius pꝛobatur qᷓ; alibi in iure ⁊ bal in.c.j.in.iiij.coł.de pꝛoba.aſſignat rationeʒ quia vbi actoꝛ fundauit intentionem ſuam ⁊ ſic iudex de eo bene opinatur equitas dictat ꝙ excipiat pꝛobationeʒ ex domo rei:ſimiliter dicit bar.quo ad coadiuuandumĩ⸗ tẽtionem actoꝛis circa pꝛobanda cõfinia. ⁊ vltra bar.ad de melioꝛem tex. in.l.ticius.ij.ff.de act.empt.⁊ exempli fica alijs notabilibus modis:vt late hic per bal.⁊ ex his habes clare ſenſum pꝛeſentis legis an ⁊ quando actoꝛ te neatur edere reo vł reus actoꝛi:vt patet per iſtum intelle ctuʒ ioannis in duas partes diuiſum: vt per iaſ.de may. hic habes in ſecunda cok. —“ De in ius vocando Rubꝛica. ¶ QAuia omnis qui vult agere incipit avocatione in ius ummo a conteſtatione:vt in aut᷑.de litigioſis ·S·ſivero ini tium:ideo de hoc ponit Jaco.butrig. . = Ex perſona mariti debetur reuerẽ Icut. tia mulieri/⁊ in faciendo/⁊ in non faciendo. h. d. Butriagg. ¶ DOp. de .l. liberti . · de ope. li. So. vt glo. Ja. l 4: e Adde ad iſtam legẽ pm bal.ſaly· pau.de Add iti caſt. hic ꝙ. l.penalis loquens in viro ha bet locum in vxoꝛe reſpectu pene ꝓpter coꝛrelationem. quicquid dicat do alex.vel do anth. de alex. hic quicqᷣd poſſet allegari in cõtrariũ bꝛeuiter ſᷣm iaſo.tene cuʒ bal. ct alijs hic alle quod etiã reſpectu pene ſtatutum in vno ex coꝛrelatiuis intelligitur ſtatutuʒ ĩ alio: ita tenet Bar. inl.j.per illum tex.j.de cupꝛeſ.ex lu.da non ce.luxj. ⁊ idẽ bar.in.l.fl.ff. de accep.⁊in.l:fl.in pꝛin:.ſ:de indi.viduutol. ⁊ in.l.j.S.hec actio.ff. ne vis fl.ei:⁊ in.i.j.ff. quod met.cã. ⁊ quod ita ſit in penalibus tenet idẽ Panoꝛ.in pꝛoemio. decre.⁊ in.c.fi.in.iij.col.de reſcrip.⁊ in.c.quia clerici.de iure patro.vbi dicit hanc eſſe communem regulam oĩm legiſtaꝝ gemi.in c.j.in. ij fal.de tẽp.oꝛdi.in. vj. hinc eſt ꝙ pena impoſita actoꝛi intelligitur etiam ĩpoſita reo ⁊ ecõ tra gl.ĩ.l.per interuallũ.ff de iud.⁊ in.c.j.de cõfeſſ.in.vj. intellige quando concurrit eadẽ ratio ałs ſecus gl. in.c. j. in glo.iij.de locat.⁊ in.c.debitoꝛes.in glo.fi.de iureiur. iuncto eo quod vult Bar.in.l.multum intereſt. circa me dium. ff. de verb. obliga.cetera dic vt per doc.hic ⁊ pꝛin⸗ cipaliter per Jaſo.de mary. KSSe ni a Mon licet mihi ius quaſi naturale S ignoꝛare vt ex iurꝭ ignoꝛantia lice 2Aat michi in ius vocare patronum nec liberos Evel parentes eoꝛum. Diuide in tres partes: quia in pꝛima dictum vſq; ibi mec in ea re] ibi foꝛtifica⸗ tio dictivſq; ibi cũ igituribi infert ex ſuperioꝛibꝰ vſq; in flnem. ¶ Dp.ꝙ extraneis heredibus non debeatur honoꝛ.vt l. liberti.de operi.liberto. So.vt glo.¶ Op.ꝙ ⁊ in facien⸗ do debeatur.vt.l.j·S.ſi ſub conditiõe jde lati.li.tol. So. vt glo.ſ Itẽ op.ꝙ filij libertoꝛum non debeant reueren tiã.vt.l.fl.j.delli.⁊ eo.li.Sol.vt gloſ. Et quero de vna rõ ne differẽtie ⁊ dic. vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ erroꝛ iuris excuſet damno.vt.l.regula.⁊.l.erroꝛ.ff.de iuris ⁊ fac.igno.So. hic eſt erroꝛ iuris q̃ſi naturalis:aut ergo erroꝛ eſt in iurre naturali vel quaſi ⁊ talis erroꝛ non excuſat᷑ nec a pena im ponenda ratione doli nec imponenda ratione culpe ſᷣm gloſ.¶ Sed ego puto ꝙ ſi pꝛobetur iſte erroꝛ ꝙ excuſet a pena imponenda ratione doli ſius it iuſtus ſiue iniuſtus vt j.ad.l.faui.de plagi l.plagi.inſti.vi bo.rap:S:qꝛ tamẽ ⁊ hic.ſi pꝛobet ſe erraſſe: nam non pꝛeſumitur talis erroꝛ a pena vero imponenda ratione late culpe:vt eſt hic non excuſatur:quia eſt in lata culpa ignoꝛando ius naturale vel quaſi ꝙ omnes ſeire debent.vt.l legeS:cum quidaʒ. ad.l.coꝛ.de ſica.aut queris de ignoꝛantia iur ciuił.⁊ dic ꝙ aut loquimur in delictis ⁊ dico ꝙ ſi delictum debet pu niri ex dolo excuſatur a dolo ⁊ eius pena.vt.S.dixi.ſed ĩ delictis que puniuntur ratione culpe late /leuis /vel leuiſ ſime non excuſatur quod intellige ſi ius erat publice:nõ tamẽ ius quod ĩ libꝛis noſtris eſt ſcriptumvel alie leges etiam de nouo ficrent / etiaʒ ſi non eſſent hic ſcripte dum tamen eſſent publicate.vt in aut᷑.vt facte noue conſti. Si autem non eſſet publice notum / tunc non ligaret aliqueʒ ignoꝛantem ar.l.ſed ⁊ ſi pupillus.S.pꝛeſcribere.ff.de in⸗ ſti. ſi aũt erro in iure ciuili in iudicijs.dicvt plene dixi.S. de iur.⁊ fac.ignoꝛan.l.erroꝛ.¶ Si autem erro in iure ciui li ex iudicia in contractibus/tunc aut certo de lucro cuʒ aliena iniuria ⁊ non pꝛodeſt vꝛ.l.iuris.ff.de iuris ⁊ facti ignoꝛ.aut certo de lucro ſine alia iiuria⁊ tũc aut potui cõ ſulere peritioꝛes ⁊ mihi nõ pꝛodeſt aut nõ potui:⁊ ſic. vt l.regula.ff. de iur.⁊ fac.ignoꝛan.aut certo de damno vitã do ⁊ tunc regłariter mihi nocet:fallit in quibuſd am caſi bꝰ ĩ qbꝰ etiã dãno vitando nocet maribus⁊ non feminis qui nõ.de iur.⁊ fac.ignoꝛan.ff.l.regula.aut erro in facto ⁊ tunc aut in pꝛopꝛio aut in alieno.Si in pꝛopꝛio tũc aut allego erroꝛem ad damnum alienum aut ad lucruʒ meũn aut ad damnum euitandum ſine alio damno. Si allego erroꝛem in facto pꝛopꝛio ad damnum alienum non audi oꝛ.vt.l.q;;.ff.ad velleia.aut ad lucruin ⁊ non poſſum.vt l.fi.ff.pꝛo ſuo.aut ad damnum euitandum ⁊ poſſum. vt.l. ſed ⁊ ſi me putẽ. ff. de condi.indebi.aut erro in facto alie⸗ no ⁊ tunc aut erat publice notum ⁊ non excuſoꝛ.vt.l.ſi pu pillus · S· pꝛoſcribere.ff de inſti aut non erat publice noti ⁊ excuſoꝛ.vt.l.qui in alterius.ff.de reg.iur.quod auteʒ di xi erroꝛem facti in damno non nocere fallit in vſucapiõe ⁊ pꝛeſcriptione que etiam ignoꝛantem factum ledit. ¶el dic ꝙ non fallit quia leſio pꝛeſcriptionis non immediate ex facti vel iuris erroꝛe pꝛocedit ſed ex negligentia non petentis ⁊ eſt pena negligentie quam nõ tollit erroꝛ. Ja⸗ cob. Butriga. Ad D ltio Adde ꝙ ius patronatus cõſiſtens in nõ faciendo tranſit ad heredes etiaʒ extra ℳ Buyjỹÿutrigarius ſuper ſcdo libꝛo Codicis neos patroni:idem dic in iure patronatus eccleſie ſ᷑ᷣʒ In no.in rubꝛi.de iure patro.ex doc.in.c.cũ ſecundũ.de iure patro.ex glo.in.l.ſi operaꝝ iudicio.ff.de oper.liber. Pꝛ⸗ trus de ancha.concil:clxxix incipiente pꝛima facie vide tur dicendum.verumtamen ſᷣm Joh. de imol.in.l.ſi pa⸗ troni.ff ad treb. ꝙ licet tranſeat ad heredem extraneum non tamen tranſit in fldeicom miſſarium per rationes de uibus ibi per eum adde glo.no.in cle.paſtoꝛalis.S· rur ſuz inver. ſubiecti. de re iudi.ꝙ per confiſcationem bono rum alicuius factam per iudicem ſecularem non cõfſiſca⸗ tur ius patronatus eccleſie/ dato ꝙ ałas tranſeat cũ vni⸗ uerſitate bonoꝛum.l.quedã.ff.de acquiren.rerũ dominio ⁊ eſt glo.no.in.l.ſi operarũ.ff.de operis liberto.in.c.ſatis peruerſum.lvj.di.abbas panoꝛ.in.c.nobis.ex.de iure pa⸗ trona. abbas melius iᷓ alibi in. c. cũ laici in ſi. col. ver. ſed hic quero eo ti.de iure patron. Et no.hic eſſe tex. iũctis his que no.hic in glo.ſuper ver. cõcedi in ij parte ſᷣm J2 ſonẽ de may hic in. j. ⁊.iij. col.ꝙ pꝛinceps nõ poteſt per re ſcriptum auferre penam que applicatur partilpenam ta⸗ mẽ pecuniariam aut coꝛpoꝛalem applicand am fiſco po⸗ teſt pꝛinceps ſuo remittere reſcripto.Et ex iſta glo. bar. 2 doc.hic multum no.pꝛo compoſitionibus que ſtunt to⸗ ta die per pꝛincipes ⁊ rectoꝛes ducatus ꝙ nõ poſſunt pe⸗ ne que applicantur pꝛiuatis idez Bal. in.l. reſcripta in fl ne alle.in gl. hic plene.vide per Inno.& alios doc.cano. in.c.in noſtra.deiureiurãdo.ex.Ange.peru.in.l.bene aʒe none ·j.de quadriennij pꝛeſcriptione Ange.in.l.ſi docue⸗ ris de fal.Anth.de but.⁊ Jo.de imo.in.c.niſi ſpecialis. de officio delegati OPetrus de anch.in regula peccatum de regulis iuris li.vj.in.iiij.q pꝛincipali.ver.ſed moueo queſtionem. Facit qð volunt Hoſti alij cano.in.c.quã to.de iureiur.ꝙ pꝛinceps vel populus habens iura pꝛin⸗ cipis non poteſt componere cum inimicis paciſcendo ꝙ; de damnis hincinde illatis non flat per ſubditos quere⸗ la talis tranſactio nomwalet ſequitur Bal. in.l. ſi vomus ff. de ſerui.verba.pꝛedio. GSemi.in.c. auctoꝛitate ·S. fl. vbi glo. ff. de pꝛiuile. in. vj.⁊ in· S· notãdũ.ij.q.iij. Liumita iſtã glo.⁊ pꝛedicta niſi pꝛinceps ex iuxta cã pub.vtilitatis re mitteret. no. Bar.⁊ alij.in.l.j.ad fi.S.ſi cõtra ius ⁊ in.j. conſti. ff per Inno. ⁊ alios in.c. que in eccleſian. e de cõ ſti in. c. in noſtra.de iniurijs faciunt hec que notauimus in.l. neminem. S. de ſacroſan. eccl. de quo per Jaſo. hic in pe.col.ver.benefacit ꝙ vult Hoſt. Et videas per teipſuʒ hic ⁊ in locis.vbi S. allegatis. patrem non conuenit emancipatus demuʒ pe⸗ tita venia. h. d. De pactis. Mubꝛica. S CAuia facta editione deliberat reus et quandoq; de⸗ liberat cedere ⁊ ſic conuentionem/aut eſt conuentio gra tuita ⁊ ſic pactum ⁊ loquitur titulus aut non gratuita et loquitur iſte titulus ſequens. BBnditionis. grtar ch. poſtqᷓ;·jJ.co.verũ illa loquitur in pacto S renũãciatione facta in iudicio hic ex⸗ b.d. ſupplendo textum. Diuide in partes quia pꝛima lo⸗ quitur in genere vſ; ibi cum igitur ibi loquitur in ſpe cie vſq; in finem. . ¶ Nota ꝙ dubius euentus poteſt per pactum remitti ? ⁊ maxime quia tollitur votum captande moꝛte altcrius. ¶ VWodo quero de ratioe dubitandi ⁊ glo.aſſignat ĩ pᷣn cipio per moduʒ rationis dvubitandi ⁊ poſtes ſignat per moduin contrarij:ne ergo habeam bis repetere foꝛmo hic per moduʒ contrarij ſic:⁊ videtur ꝙ cum fueru factũ pactuʒ pꝛopter hanc cauſam quia filios non habebat er go ſi habet debet repeti. So. vt Go. ¶ Item op. ꝙ futurum non pofſfit remitti. vt.l. ſi ita ſcri⸗ de acqui.heredi.So.vt glo.quia ibi in repudiatione hic pacto:⁊ ratio differentic eſt: qꝛ plus valet pactum qꝛ ibi adeſt conſenſus duoꝛum. Scd certe ego bene puto ꝙ pa⸗ Ut in poteſtate. vea resrla. ctum ſit foꝛttus q; repudiatio ſed tamen non aſſignatur ratio quare tollat iu⸗ pꝛeſens quod eſt validius ſed non futurum quod eſt minus validum: ſed dc hoc...dicam. ¶ Item op. ꝙ nec pactum nec repudiatio valet.vt.l.nec nos.j.de cap. So.vt glo.⁊ male quia nec ctiam ſi ſcienter fleret valeret.⁊ ideo dic ꝙ hic quis paciſcitur ſuper ſuo li cet dubio ⁊ de futuro / ibiſuper alieno directe ⁊ bonis vi uentis. ¶ Item op de. l. · S ꝙ ait. ff. quoꝛũ lega. So. vt gl. Sed ego puto ꝙ ibi ſit alia ratio quia conſenſus poſſet parare materiam delinquendi ſi heres poſtea non adeat quia reperictur legararius appꝛehendiſſe rem alienam pꝛopꝛia auctoꝛitate ⁊ ſic deliquiſſe: ⁊ id eo ante aditam conſentire non poteſt. Item ꝙ bactum de futura ſuc⸗ ceſſione nonvaleat. vt .eodẽ.l.pactum. So.vt glo.quia non eſt pactum future ſucceſſiõis.Et dic clarius ꝙ fidei commilſſum poſt moꝛtem fratris non petitur vt heredi⸗ tas fratris ſed pꝛioꝛis teſtatoꝛis.vt.l.coheredi:S. cum fl⸗ lie. ff. de vul.⁊ pu. Item op.voluntas teſtatoꝛis eſt lex. vt in aut᷑ de nup·S. diſponat ergo contra voluntatem teſta⸗ toꝛis non debet quid fieri ſicut nec contra legem ſed hic contra fit ergo ⁊c᷑. So. vt glo. Item op.leges debẽt po ni ſub congruis titulis.vt.ð.in conſtitut.codicis.at hic tractatur de tranſactione ⁊ ponitur in ttulo de pactis: ergo male.Sol.ad hocvt ſit tranſactio duo requiruntur ſcilicet ꝙ aliquid detur ⁊ hoc eſt bene hic. Item ꝙ fiat ſuper dubio litis quod non eſt hic: quia non eſt dubium litis ſed conditionis:⁊ ideo eſt merum pactuʒ ⁊ bene eſt poſita congruo loco. Item quero an poſſit agi ad ſextan tem:⁊ dic vt glo.cuius contrarium nota in.l.ſiue apud p de tranſac.¶ Sed concoꝛda eas ſic/quia aut conueni da re ſi pꝛomitteret non petere⁊ tunc ſtatim cum pꝛomiſerit impleuit qð debuit: ⁊ ideo poteſt agere ⁊ ita loquat᷑ glo. contraria: aut rationeʒ dare ſi me liberaret ⁊ tũc aut me liberat per acceptilationem ⁊ videtur impleſſe quod pꝛo miſit ⁊ ideo non poteſt agere:aut me liberauit per pactũ 2 non videtur impleſſe. Ideoq; agere non poteſt ⁊ ita in telligatur hec gl. An autem cautio mutiana poſſit locum habere dicam · eodem titu ſiue apud. ¶ Expedita glo. quare valeat pactum ⁊ non renunciatio.⁊ dic vt glo. ⁊ ex hoc inſurgit mihi duplex dubitatio vna quia ſi renun⸗ cio pꝛeſenti: tunc interuenit conſenſus duoꝛum ergo va lebit vt pactum. Pꝛeterea ſi eſt ratio inter repudia⸗ tionem 1 pactum: quare renunctatio tollit ius pꝛeſens quod eſt foꝛtius/⁊ non futurum quod eſt vilius. Reſpon deo pꝛimo ad pꝛimum ⁊ dico ꝙ licet repudiatio filat pꝛe⸗ ſenti ⁊ eius conſenſus interueniat/ non tamen pꝛopter⸗ ea validatur niſi ſolo conſenſu repudiantis:⁊ ab euus ſo lo conſenſu dependet.pactum vero validatur conſenſu amboꝛuz.⁊ ſi dicas nonne quotidie fit renunciatio iure futuri alicui pꝛeſenti quomodo valet. Reſpondeo dicaʒ ꝙ eſt pactum quod fit ſed non renunciatio.vnde nõ attẽ⸗ dam abuſionẽ nominis quã faciunt tabelliones dicẽtes talis renunciauit immo intelligam pactum fecit. vt ar.l. inſulam. ff. de pꝛeſcrip.verbis.⁊.lł.ſi vno.circa pꝛincipiuʒ ff. locat.⁊ conduct. Pꝛeterea dato ꝙ non intelligatur ſic dictum dicam ꝙ cum de fauoꝛe tractemus ſi non valet id quod ago valet vt poteſt. vt.l.an inutilis.ff.de accep.⁊ ſic vt pactum valebit. Sed que eſt ratio ꝙ renunciatio operatur ſuper iure pꝛeſenti ſed ſuper futuro non. Re⸗ ſpondeo duplex eſt ratiovna quia renunciare eſt aliquid a ſe abdicare ⁊ ille dicitur poſſe nolle qui poteſt ⁊ velle vt ꝗ. de regulis iuris.eius eſt velle:ſed ita eſt ꝙ pendente cõ ditione quis non poteſt velle fideicommiſſariuzʒ ergo nõ poteſt nolle ⁊ a ſe abdicare.(¶ Secunda ratio eſt quia ver ba pꝛolata ſ̃m pꝛeſens tempus operantur ſᷣm illud ſi poſ ſunt / ⁊ ſi non poſſunt non operãtur ſʒ ſᷣm aliud. vnde ver bum pꝛeſentis tempoꝛis non trahitur ad futuꝝ.vt.l.ver⸗ bum. ff. de verbo.ſignificatio.⁊.l.ſi a colono.ff de verbo. obligatio.modo ita eſt ꝙ quando dico remitto vel repu dio iſta verba ſunt oꝛdinata ad pꝛeſens /ſed de pꝛeſenti obperar non poſſunt cum mil iurꝭ habeam ꝙ poſſum a me abdicare ergo nec de futuro operat᷑. Sed ſi paciſcoꝛ nõ petere pactum operatur de pꝛeſenti / quia me ſtatim obli gat vt non petaʒ in futurum:⁊ ideo valet pactum ⁊ non renunciatio. vt hic. Sed circa materiam iſtam vltramõ tani dicunt ſic quia aut queris de eo quod eſt vallatum conſenſu duoꝛum ⁊ tollitur pacto ⁊ non repudiatiõe:aut queris de co quod eſt vallatum conſenſu vnius tantum N ain kn ſne⸗ ig ede mſt⸗ r eſta⸗ dbie tdo thi cnis: unn Pfur bium neeſt extan ud' nl da liſerit lgo utme dio pacti 1ſtain ſocum tago lo 1er enun⸗ goys udis⸗ eſens eſpon Npee: opter⸗ us ſo Mſenſu io wwre odict noano dictes Ftarl. ncſpre atufſi DePactie. Fo.NIVI. tunc per pactũ tollitur pꝛeſens ⁊ futurum /per repudia tionem tollitur pꝛeſens non futurum. Sed hoc non vide tur bene dictum:nam dominiũ alicui acquiritur conſen⸗ ſu duoꝛum/⁊ t amen poteſt tolli vnius conſenſu tantũ ha bendo pꝛo derelicto rem ⁊ ſic obligatio conſenſu duoꝛuʒ introducta poteſt diſſolui cõſenſu ſolius creditoꝛis etiã inuito debitoꝛc.vt l.ſolutionẽ ff. de ſoluti. Sed ego puto ꝙ ipſi voluerunt ſic intelligere ꝙ aut quedã cauſantur et conſenſu duoꝛum ⁊ reſident apud duos ⁊ ita per renũcia tionem non tollũtur ſed pacto.vt.l.pomponius ſcribit. l.ſe. ff. de neg. geſt.¶ NHec ob.l.ſolutionem.ff. de ſolu.quia ibi per indirectum tollitur / aut ergo volo tollere directo id quod reſidet apud duos ⁊ opoꝛtet interuenire conſen ſum alterius ⁊ pactum.vt dicta.l.pomponius. aut per in directum volo tollere ⁊ poſſum etiam ſine conſenſu alte⸗ rius.vt dic.l.ſolutionem.dicerem ergo aut quero de eo quod eſt vallatũ conſenſu duoꝛum ſi tamen reſidet apud vnum tantum vt eſt dominiũ ⁊ hoc poſſuʒ abdicare ſi vo lo: aut reſidet apud vtrũq; ⁊ tũc per repudiationem tolle re non poſſum ſed per pactum ſic. vt.l pomponius.⁊.l.ſe. cum glo. ff. de neg. geſt. aut quero de eo quod eſt fũdatũ in perſonam vnius ⁊ ad vnius tantum conſenſuʒ vt eſt le gatum nondum agnitum quod ſolum eſt fundatum a vo luntate defuncti.vt.l.cum pater.S.ſurdo.ff.de le.ij.⁊ tunc ſi eſt pꝛeſens tollitur repudiatione / ſi futurum tolliuur pa cto ſed ſi agnouiſſet legatum pꝛeſens tunc eſſet etiam fun datum a voluntate duoꝛum.ſ.defuncti ⁊ legatarij ⁊ ideo repudiatio non valeret ſed pactum de non petendo ſic. ¶ Item op. ꝙ hic acceptilatio fieri non potut /c ſic videt᷑ „ ꝙ; glo. male dicat: naʒ conditione pendente nonvalet cũ nulla ſit obligatio ea pendente conditione que tolli poſ⸗ ſit:multo minus valet ſi deficiat conditio vt hic fuit.vt.l. ſtichuz . S. j.ff. de nouat. ergo non potuit hic locuʒ habere acceptilatio. So.cõfiteoꝛ oppoſitionem.ſed glo.ſe refert ad alium caſum quando conduio extitiſſet: vt quia filiũ non habuiſſet non autem ſe refert ad legem iſtam. ¶ In glo ·que incipit per quod.ibi ſed ibi erroꝛ:imo hic pactum interpoſitum ſuper iure ⁊ bonis paciſcentis ibi Pper iure ⁊ bonis alterius viuentis. In eadem glo. ibi repudiationi qᷓ; pacto.vel eſt idco:quia inuitaretur lega tarius ad delinquendum ſi foꝛte heres hereditatem non adiret. ſed deuolueretur ad alium. ¶ In eadem glol. ibi heres eſſe pꝛohibetur.nec per fideicommiſſariuʒ ſuccedi tur paciſcẽti ſed teſtatoꝛi pꝛioꝛi defuncto.vt.l.coheredi. cum fllie. ff. de vulg. ⁊ pupil. ſubſti. ¶¶ In eadem glo. ibi uerit ꝓxima remiſſio dubij ⁊ incerti cuentus non fidei⸗ commiſſi.¶ In eadem glo. ibi qꝛ non fuit de re dubia/p pter liteʒ. ¶ In eadem glo. ibi remiſit per acceptilationẽ uoa intelligas ałs non in caſu.l.nr̃e.quia pendente cõ itione mulfominus ea effecta valere non poteſt acce⸗ . Penario. ¶ In eadẽ glo.ibi ſe non petiturum quãdo age⸗ batur de paciſcendo nõ de remittenddo. Ad ditio In pꝛeſenti.l.adde dum dicitur hic per HButrig.in verſi.expedita glo.quareva⸗ leat pactum ⁊ non renunciatio ⁊c.hinc ſumpta occaſiõe pꝛo ampla declaratione iuncta glo. mag. inverbo te filio cuʒ ratione tex.noſt. ex pꝛeſenti glo.verſi.ſed renũciatio vnius volũ.⁊c̃.ex hac glo.inferuntur due no.cõclu.ðma eſt quod iure de futuro poteſt renũciari per pactum⁊ ſic per conſenſum tam renunciantis q́ᷓ aduerſarij facit.l. j. 5S· ſi quis.ff. a quibus appellare non lic.in.l.fin. in fi ·. de temp.appel.Et ita loquitur tex.noſt.ſᷣm Jaſo in.v.colũ. hic. Secunda concluſio glo.eſt ꝙ per ſemiplenam renun ciationem factam in abſentia partis de cuius fauoꝛe agi tur non poſſe ius de futuro remitti iuribus allega in glo. idem vult glo.in.l.ſi vnus·S.ſed ⁊ ſi generalitcr.ffeo.per bar. in.l. ſed ⁊ ſi quis·S. queſitum.in pꝛincip ff.ſi quis cau tionibus. Iſtam ſecundam concluſionem limita niſi ta⸗ lis ſimplex renunciatio fieret in iudicio:tunc pꝛopter pᷣ⸗ ſentiam iudi. pꝛeiudicaret glo.in.l.j.ff.de cura.bo.dando Bartol. ⁊ omnes doc.hic facit ꝙ vult Bal.in. c.j.in.j.lec. in.ij. col. circa medium.extra de iudi.dum vult ibi quod figura iudicij inducit perfectionem actus.vt ibi per eaʒ quod intellige quando iudex tanq; publica perſona reci peret expꝛeſſe talem renunciationem nomine abſentis abs ſecus vt ſingulariter vult bar.in.l.poſt q; liti.verſi.q⸗ ro vtrum ⁊c. ⁊ ibi Alex·jeo.Cy.in aut᷑.ſinguliſacramen⸗ ta puberum. in pꝛima queſtione.jſi aduerſus vendit. Secũdo limita niſi renũciatio fleret in partis pꝛeſentia quia tũc renũciatio ppter pᷣſentiam partis habetur pꝛo pacto:cum pᷣſens tacens habeat᷑ pꝛo conſentiẽte attento ꝙ de eius commodo agitur.l.qui patitur.ff.mãdati:⁊ ſic pvatet quõ per pactum iuri futuro renunciare poſſumus. Tertio limita niſi renũcia.ſuper iure de futuro fleret cuʒ iuramento:quia tunc rõne iuramenti habebit᷑ tanq; pꝛo pacto ⁊ ſic in pꝛeſentia partis facta talis habebit᷑ renun⸗ ciatio.ita ſingulariter limitat raph.cu.in.l is qui es.ff.de acqui.here.ſequitur alex.in j.col.in.l.ſed ſi quisS.·queſi tum.ſi quis cautionibus.ff. allegans ibi qð vult bal.in.l. pactũ qð dotali.in.ix.colᷓ:de collatio.⁊ ibi in hoc anno dum legerẽ ti.de colla.in dicta.l pactũ.dicta bal.pᷣcipua adduxi ſuper illo paſſu an iuri pᷣme geniture poſſit renũ⸗ ciari ⁊ ibi ꝑ diuerſa motiua dixi ꝙ ſic: ⁊ ita ↄſului cuidã flamigo amico meo qui vocabat᷑ magiſter dyoniſius de ſerra oꝛiundus ciuitatis gandeñ.⁊ ſtudentis andegauis qñ ibi oꝛdmarie legebã. Et nota pꝛoximã limitationẽ nec dicas de hoc eſſe tex.in.c.q;uis de pactis.lib.vj.quia ibi loquitur in pacto ⁊ nõ in ſimplici renũciatione ſᷣm ia. hic.in.v.col.verſi.nec dicas.⁊c̃. Confirmo iſtud dictum iaſonis hoc modo iuramẽtum iterpoſitũ in aliquo actu operatur clauſulã codicilli ⁊ ſic ↄfirmationem actus fa⸗ ciendo actum valere in caſu quo valere poteſt vt in.l.cũ pater.S. filius matrem et ibi tex.ſing.de hoc.ff.de lega. ſcðo.ſm ang.de aretio.in S. fideiu ſoꝛ.in.iij.col. inſtitu⸗ ta de fl. Renũciatio autẽ ſimplex ſi fuerit geminata effi⸗ cietur valid a:vt vult panoꝛ.per glo.in.c.ſi cautio.ex.de fide inſtru.argumẽto.l.cum ſcimꝰ de agricolis ⁊ cen.lib. xji. C.et ibi bar.et io.de platea.amplioꝛa funda.per iaſo. hic adducta⁊ de hoc ad plenum dicemꝰ in.l.legẽ ·eo ti. BBlt venditionem. anunde Afieri pꝛeſenti ⁊ abſenti.h.d.¶ Ad cuidentiã eſt cciendũ ꝙ quãdo vendo hereditatem videtur actum ꝙ emptoꝛ cõmoda ⁊ incõômoda ſubeat et perↄns creditoꝛibꝰ rñdeat:non tamen ꝓpterea emptoꝛ obligat᷑ creditoꝛibus nec ab eis de iure poteſt cõueniri ſed de fa⸗ cxto:nec venditoꝛ poteſt compellere emptoꝛt:vt ſuſcipiat actiones. Sed tñ venditoꝛ cõuentus a creditoꝛibꝰ here⸗ dit arijs quicquid ſoluit repetit ab emptoꝛe.licet autem emptoꝛ non cõpellatur actiones ſuſcipere.ſi tñ ſponte ſu ſcipiat cõueniri poterit vt hic. Quero iter quos videa⸗ tur factum pactũ: Reſpondeo nõ inter creditoꝛes ⁊ em⸗ ptoꝛes:qꝛ tunc tale pactum nõ debet ꝓcedere venditoꝛi 7 heredi ſed intelligit᷑ fa tum pactũ tacitum a creditoꝛi⸗ bus ipſi venditoꝛi ⁊ valet tacitũ qð nõ valeret expᷣſſum. ¶ Item op.ꝙ emptoꝛ non poſſit cõueniri: vt.l.ij. de he⸗ re.vel actio.vẽ.Sol.vt glo. Quero an pᷣiudicetur alijs creditoꝛibus ⁊ dic ꝙ non:vt glo.cõtra que opponit glo. de. l. maioꝛẽ.ff. depoſiti:ſed ibi loquitur in caſu ſpeciali. Item op. de.l. ſolutionem. ff. de ſolu So.vt glo.¶ Item quũuero an pᷣiudicetur creditoꝛibus eiſdem in alia actione et dic vt glo. ꝙ nõ. ¶ In glo. qᷓ incipit facti ſcʒ inter te⁊ creditoꝛes ⁊ valet quia tacitũ: ſed non valeret expꝛeſſũ. J Ad d iti 0 A cõtrario ſenſu ibi in tex.ſpõtanea vo⸗ . luntate ꝙ emptoꝛ hereditatis non cogi tur inuitus reſpõdere creditoꝛibus nec iudicium ſubire l. ij ꝗ·. de here.vel ac.vendita ⁊ in.l.ij·S·ſi venditoꝛ ff.eo.⁊ in.l. hereditatem. ff. de dona. ratio huius eſt qꝛ actiones actiue hereditarie adeo ſunt affixe oſſibꝰ heredis quod in pꝛeiudicium creditoꝛis pacto heredis tolli vel immu⸗ tari nõ poſſunt l.pacto ſucceſſoꝛũ ..eo. SFallit pᷣmo in eo qui emit here.a fiſco.l.j.de here.vel actione vendita.Se⸗ cundo fallit qñũ emptoꝛ pꝛomiſit expꝛeſſe.tunc em̃ poteſt agi per heredẽ ad ſoluẽda debita here.l.ij.iuncta glo.fl. . de here.vel actio.ven.Lertio fallit quãdo vẽditoꝛ nõ eſt ſoluẽdo:quia in iſto caſu in ſubſidium creditoꝛes po⸗ terũt cõuenire emptoꝛẽ here.lʒ.fl.in pꝛin.ff. de eo per quẽ factum erit.⁊.l.plene.la.ij.S.qui rosarur in ff. de lega. j.glo.in.d.l.ij.⁊ circa hoc vide conſi.pe.de anch. vt hic. per iaſo.in.ij.colũ.⁊ lʒ dicat᷑ in hac.l.⁊ aliis.S.allega.qð heres vendendo here.non ſe exonerat fallit in caſu ſigu. l.cõtrouerſia.ff. de tranſ.quem ad hoc reputat ſolẽnem ⁊ ſingularem bal.in.l.ij.in fl.j de here.vel actio.ven.ange. in. j.x. ij. col. in.d.l.cõtro.⁊ ibi ulud rettuli andegauis du legebam oꝛdinarie titu. de tranſac. Quero hic de ſubtili q̃ſt. an ius accreſcẽdi trãſeãt in emproꝛẽ hereditatis:an = Butrigarius ſuper ſcdᷣo libꝛo Codicis vero pertineat heredi. qui here. totam vẽdidit/⁊ quicqᷣd dicat bar.in.l.re cõiuncti.m.v.q.pꝛime partis pꝛĩcipa.ff. de lega. iij. vbi dicit ꝙ trãſit ad emptoꝛem ⁊ non ad here. cuius contrariũ tenet ſaly.ſub dubio foꝛte.in.viij.q.in.l. vnica.j.quãdo nõ petentiũ.ray.de foꝛ. ⁊ flo.in.l.j. S. inter dũ.in.iiij.col.ff.de vſufru.accreſcẽdi.⁊ huiꝰ opinionis ẽ do.iaſ.de may. hic ficol.vᷣſi. ego teneo contra bar.⁊c.cy. hic facu duo fundamẽta. pꝛimum eſt ius sccreſcendi eſt introduc.ne teſtatoꝛ decedat pꝛo parte teſtatꝰ ⁊ ꝓ parte inteſt atus.l. ius noſtrum.ff de reg. iur. Iſtam rõnem aſſi gnat glo.in.l.ſi ſeruus ab extero ff.de acqui.here.bar.in l.vnica.S. his ita.j de ca.tol.vide alia funda.ad plenum hic per laſo. R☛☚ 22 deſſe / dño nõ nocere.h.d. Jaco. ¶Oo. de. l ſi quis ſeruũ · S· etiã. f de pec. So. ꝙ etiãm in dominicis noceat domĩo:vt.l.j.. fl· ff. de ſtip. ſeruo. Solu. vt glo.quia ibi in queredis. tem opp. ꝙ etiam in queſitis dño pꝛeiudicet: vt.l.ſed ſi dãnum. ff. de pecu. So. vt glo.qꝛ ſpeciale ibi.q Itẽ op.ꝙ etiaʒ in pe⸗ culiaribus dño nocere nõ poſſit:vt.lↄtra.S. ſi fllius.ᷣff. e. So. vt glo. eſt ergo regula ꝙ in peculiaribus poteſt noce re dño fallit in quibuſdã caſibꝰ.Dic ꝙ ĩ querẽdis poteſt: in queſitis non poteſt per contractũ: ſed per delictũ ſic. Add ltio Adae ꝙ iſta lex que loqtur in ſeruo ha⸗ A D.bet locũ in monacho cũ ſeruus ⁊ mons chus equiparant᷑ ſ̃m inno.in.c.cum olim.de pꝛiuile.bar. in.l.j. in pꝛin.⁊ in· S. vſufruc.ff de ſtipu.ſeruoꝝ.alexan.in lij.ff de vul.⁊ pup.ſub.bar.in.l.ſi ſeruus cõis.ff.de ſtipu. ſeruo. Idem dicas in pꝛelato eccleſie/qui non poteſt re⸗ gulariter ſolus eccleſie nocere vt volũt plene cano.in.c.j. de dolo ⁊ ↄtu.cx. ⁊ in.c.potuit.ibi car.fio.⁊ imol.in.xx vj. col.ex.de locato.diximus in.l.iubemꝰ nullã nauem. S. de ſacroſan.eccle.⁊ ibi vide:⁊ in regula delictum perſone ⁊ ibi pe. de ancho. ⁊ io.and.in nouella de regu.iur.lib.vj.et aliduid per iaſo. hic. nut Poreh E'SeR IX. Ylle qui liti renunciauit non pote B ſtq e ad eam. hoc di. Pone caſum g ſimpliciter vt littera ſonat. ¶ Quero quid im⸗ GIpoꝛtet nomen litis: Et dic vt glo.quam no. coõditione.ff. de le.j. So. hic fit in iudicio ibi ex. ¶ Quero pꝛimo an requirat᷑ pꝛeſentia aduerſarij in renũciatione. glo. dicit plici⸗ diſtingue ſic. quia aut quero de tacita renũciatione ⁊ dic poteſt fieri altero abſente et ſic loquitur.l.ſi ea j· qui accu non poſſunt.⁊.l.ſi eo thᷣej de remiſſe io. pig.⁊.l. diffa⸗ mari. de ingenu ma.ſicut ⁊ in pacto tacito:vt·xe. ſi credi — toꝛes. ⁊. S. eo. l ii aut queris de renũciatione expᷣſſa ⁊ tũc ſi aduer ſarius fuit citatus⁊ ſic cotumax bene poteſt fleri co abſente: quia pꝛo pᷣſente habetur ⁊ iudex ſupplet eius abſentiã vt pꝛobatur in.l.a diuo pio·S· ſi emptoꝛ ff. de re iudi.⁊.l.pꝛoperãdum ·. S.· cum aliter·j de iudi.Sed vbinõ eſt citatus non puto ꝙ teneat quicquid dicat glo. vt ſta⸗ tim patebit.¶ Item quero an in renũciatione requiratur conſenſus aduerſarij?⁊ dico ꝙ aut queris de renũ ciatio ne inſtantie ⁊ poteram olim ſine cõſenſu aduerſarij renũ⸗ ciare: hodie non ſine eius conſenſu vt. -quomõ? quãdo iudex aut᷑.qui ſemel. Aut queris de renũciatione litis ⁊ debiti debet tolli per pactũ vel renũciationẽ que habeat vicem nam ius debitireſidet ⁊ penes creditoꝛẽ penes debitoꝛẽ impꝛopꝛijſſime ⁊ ſic eſt fundatũ in perſonã vtri uſq;. vt no.in l.regulariter.ff.de peti. heredi. iſtud ergo ius nõ poteſt tolli directo ſine cõſenſu vtriuſq;.lʒ per idi rectũ ſic nouãdo cũ alio:vt l.põponius.ff. de nego.geſ.⁊ dixi. S. e. l. ¶ Item quero an requiratur pᷣſentia iudicis: Et dico ꝙ non.ſed erit extra iudicialis renũciatio ⁊ non valebit ſup futuro.nam hec ſunt paria quid non fteri nõ in iudicio vel nõ coꝛam iudice vel nõ in foꝛma iudiciali vt. l. ſi ſine. ff de interroga· ac.ſed ſi eſſet facta coꝛã iudice haberet cffectũ iudicialis ⁊ valeret ſuꝑ futuro.ar.l.videa mus.·5S.deferre. ff.de in lit iura.¶ Item quero an ſit diffe rentia ſit inchoata lis vel non. glo.dicit ꝙ eſt differentia ſed male videt᷑ dicere:qꝛ aut hẽo reſpectũ ad ipſũ debitũ 2⁊ illud cum ſemp ſit de pꝛeſenti fruſtra qritur ſit inchoa⸗ eſt de futuro ergo fruſtra querit᷑ ſit inchota vel non. a ta lis vel nõ.aut habco reſpeetũ ad ſentẽtiam ⁊ illa ſe vn — Ser teſt in dominicis ꝓ Eruus. Sbbnα „ Qibi in peculiaribus. hic in dominicis. Ité op. POv. ꝙ renũciatio de futuro nõ valeat vt.l.ſi ita. S. ſub non:ſed hoc non eſt verum ſimpliciter ⁊ ideo conſideras inſtantiã ⁊ tunc ſi inchoata eſt de pſenti eſt. ideo põt renunciari: aut non eſt inchoata: tuc illa eſt de futuro ⁊ renũciari non põt.quid ergo dicit glo: Rñũdeo poſſum ſuſtinere gl. v ſic dicã ꝙ cũ renũciando liti expſſe videar tacite renũciare debito/cõſiderabo potiꝰ expᷣſſuʒ qᷓ; tacitum:vt ſic ſi renũciatio valcat ſup lite gð eſt qus⸗ do eſt mota valeat ſuꝑ tacito.i.ſuper debito. ſi nõ valeat ſupꝑ lite:vt quia nõduʒ inchoata eſt ⁊ ſic eſt futura nõ va⸗ lebit ſuꝑ tacito.i.ſuper debito.ar.l.ſi ſpõſus · S· generali⸗ ter. ff. de dona. inter virũ ⁊ vxoꝛem.n eſt ergo fruſtra q̃⸗ rere ſit inchoata lis vel non. Sed vltramõtani dicunt ⁊ eſt multum cõis opinio ꝙ renũciatio facta etiã ſuꝑ futu⸗ ro valet in iudicio:⁊ idco fruſtra querit᷑ ſm cos ſit lis in⸗ choata vel non.¶ Item q̃ro quid operetur renũciatio li⸗ tis in actoꝛe ⁊ reo? Reſpõdeo actoꝛ videt᷑ remittere ius debiti:reus renũciando liti nil videt᷑ remittere cũ nil ha beat niſi haberet exceptionem: quia tunc illã videretur remittere. = Ad d iti 0 Adde ad materiã huꝰleg qͥ no. ꝑ cano. . LIU. in. c. veniens.cx. de renũcia.per antho. de bu ĩ. c ex tenoꝛe.de reſcrip.Et dũ dicit᷑ in hac lege ꝙ renũcians liti mote / intelligitur renũciare nõ ſolũ inſta⸗ tie ſed cauſe ⁊ iuri pꝛincipali.Limits in cauſis bñficiali⸗ bus in quibus renũciando liti intelligit᷑ renunciare ſoli inſtantie:quia iuri bñſiciali non põt renũciari niſi in ma nibus ſuperioꝛis.c.admonet.de renũcia.ſᷣm do.de rota. in deciſione.cccj.refert ⁊ ſequit᷑ ymo.in d.c.veniens.do. alex. hic in.ij. col. Scoo intellige ꝙ renunciat cauſe qᷓ;tũ ad illã actio immutata:ſed non q́;tum ad dominiũ. Ita declarat bar. n naturzliter 5 nihil cõe.ff de acqui.poſ. tex.in.l.ſi ꝓ fundo in fi·rti.j.ſequit᷑ paul.de cau.hic.Ter tio limita iſtũ tex.vt ꝓced at q talis renũciatio eſt acce⸗ ptata ꝓ partẽ:als renũciatio nõ nocet niſi fuerit ꝑ aduer ſariũ acceptata vt colligit᷑ ex no.ꝑ gl.iij.in.c.cũ veniſſẽt. de eo qᷣ mit.in poſſeſ.⁊ ibi bal.in.iiij.col.ad hoc no.⁊ repu tat notatu dignũ. Iſtud confirmat iaſ.de may. hic ꝑ tria fund amenta q̃ vide ꝑ teipſum. Adde tamen hic ꝙ qui re⸗ nunciat liti nõ per hoc dicitur fateri.tex.eſt quem bal.ad hoc reputat ſingularem in.l.ſi te.j de inge. manu. adde etiam ꝙ qui renũ ciat liti dicitur plene defendiſſe ita bal. in.l. ingenuũ in.ij.col.ff. de ſta.ho. Item qui iurauit pſi⸗ ſtere in lite vſq; in finem ſi renũciat liti non eſt periurus quia renũciatio ĩponit finẽ liti:vt hoc tex.ſᷣm bal.in aut᷑. generaliter in iijcol. S. de epi. ⁊ cle. Item quãdo aliquis renunciat liti ſi eſt nota iudici non rẽquiritur alia ſenten tia ſᷣm bal in.c.dudum. in.vij.col.de elec. Item qui renũ ciat liti nõ tribuit aduerſario poſſeſſionẽ:ĩmo ſi aduerſa rius appꝛchẽderet poſſeſſionẽ ꝓpꝛia auctoꝛitate poſſit re nunciãs agere contra cum interdicto recuperade velut ſpoliatus p̃m do.antho.de bu.in.c.iij.in fl.de reſti.ſpo. Item qui ponit ſe in manibus aduer ſarij non ꝓpteres dicitur liti renũciare ſm bal.in.c cum pꝛidem. ꝑ illũ tex. ex. co. de pac. Item diligẽter aduerte ꝙ renũciatio litis facta in cõpꝛomiſſo nõ habet effectum niſi ſecuto laudo. Ita ſing. bal.in l.ſi diuerſa· j. de tranſac.cum cõcoꝛ.quas ibi ponam ⁊ m iaſonem. ex his habes bene locupletatã materiã huius legis ſ m iaſo.de map.hic in.ij.col.in pꝛin – B ed ito 2 4 Pactũ de non petẽdo tol⸗ HAEE. ½: lit naturalem: ſolutio tollit Rdebitum ipſo iure. Pone caſum. ¶Querit de⸗ Eab bitoꝛ partem debiti ſolui creditoꝛi meo / et de alia parte non petẽda/mihi fecit pactũ:querit᷑ an poſſim effectualiter cõueniri? Rñd etur ꝙ nõ duplici rõne pᷣma quia pꝛo parte quã ſoluit ipſo iure liberatus eſt ſolutiõc pꝛo alia de qua factũ eſt pactũ ſublata eſt ſaltim obliga⸗ tio naturalis:ergo nõ poteſt effectualiter ↄueniri. Scðᷣa ratio eſt:quia cui damus actionẽ multo foꝛtius excepti⸗ onem. Sed iſti debitoꝛi ſi ſoluiſſet daret᷑ actio ad repe⸗ tendum ſolutum ergo multomagis ſibi datur exceptio/ ſi non ſoluit.h.d.¶ Attẽde glo.que dicit cauſaʒ in pactis cõſiderari debere ⁊ glo. non videt᷑ bene dicere per.l.tale pactũ.ff.c. Sed intellige cauſam debere cõſiderari in pa⸗ ctis obligatoꝛijs in liberatoꝛijs nõ.Hic ergo latius.aut tractamus de pactis obligatoꝛijs ⁊ cauſam attendimus vt. l. cum de indebito.ff de pꝛoba.Aut tractamꝰ de pact. liberatoꝛijs ⁊ tunc non curamus cauſam ſi non expmat᷑ vt.l.tale pactum ff. de pactis Aut expꝛimit᷑ cauſa:⁊ tunc it de le ſe ſu; lenr Vg: nglie i⸗ N fitu⸗ gin loli⸗ eius e retur no. who. ege leigli⸗ feſoli inm efots. 6,d.. e iti . In ipol Ter kacce⸗ aduer niſe Are lcptris vgaire⸗ bal d h adde ltabal. hit pſ⸗ riurus inaut. liquis ſenten aireni duerts voſſtre gevelut liho. ppkeren llläͤter, tio lr’s laudo. Orquss eui linpein 0oto⸗ tio tolt gerit do Noſe de npoſin ieinn ſolotioe gi⸗Sch eteeg⸗ dreye⸗ tethno in Hucto giinpe⸗ tius 1 Min e⸗ chnel ſatt ne De Pactis. curamus ſi vera vel falſa vt hic. Item qro de qua igno rantia loquatur certe de ignoꝛãtia facti ⁊ iuris.Et ſi op ponas de.l. cum quis.S.de iur.⁊ fac.igno.Solu.vs glo.⁊ pꝛima ſolutio eſt vera.ſ.ꝙ hic ſublatũ vinculũ naturale: ſed in exceptionibꝰ que nullum vinculũ remoueret ꝓce⸗ dit illa diſtinctio: an ſint fauoꝛabiles vel odioſe. ¶ In gloſ. que incipit iuris. ibi alij dicunt:pꝛima vera: quia ſcða pꝛocedit in exceptione que nullum vinculum remouet. S Ad ditio. Ad iſtam legẽ no.hic ĩ tex ob cãs iũcta glo.ꝙ in pactis ⁊ cõuentionibꝰrequirit cauſa. Et dicit hic odofre.vt refert Jaſon de map.quod iſtud alibi clarius nõ ꝓbatur intellige ſi tendunt ad obli gandũ:qꝛ non exiſtẽte cauſa obſtat exceptio doli.l.ij·S· circa.⁊ ibi vide bar.ff.de doli exceptione: ſecus in libera toꝛijs.l.tale pactũ.ff.de pactis.dicũt tamen hic Jac.bu⸗ trig. Saly.ful. do.alex.⁊ do.antho.de alex.hic ꝙᷓ ſi in co⸗ uentionibus liberatoꝛijs expꝛimeret᷑ cã illa deberet cõſi derari:⁊ ita ſoluant glo.hic ꝑ.l.ſi cũ te.ff.eo.ſᷣm Jaſoneʒ hic in.j.col.in pᷣncip.Et no.ſinẽ huius legis iuncta glo. quod licet per pactũ de non petendo non ſit ipoo iure ſub latum debitũ tamen debitoꝛ per ignoꝛ.ſoluens repetit ſi ue per iuris ſiue facti ignoꝛantiã ſoluerit ſᷣm glo.hic ⁊ be ne per rationẽ iſtã:qꝛ quando illud quod ſoluitur eſt om ni iure indebitũ ſicut eſt in caſu huiꝰlegis:qꝛ per pactum de nõ petẽdo tollitur naturalis obligatio ipo iure ⁊ ciui lis eliditur ꝙ eſt perinde ac ſi eſſet penitus iĩdebitũ: ideo quocũq; erroꝛe ſoluat᷑ poteſt repeti marime qꝛ ſolutus eſt tutus exceptione perẽptoꝛia⁊ fauoꝛabili ſed ſi obliga tio ciuilis non eſſet eliſa vel naturalis ⁊ tũc ſi facti erroꝛe ſoluat᷑ poteſt repeti: ſecus ſi erroꝛe iuris.l.erroꝛ.jad fal. vide ad pᷣmiſſa.no.per gl.⁊ Jaſonẽ de may.poſt cy.bar. bal.paul.⁊ alios in ..cũ quis.S.de iuris ⁊ facti ignoꝛ.idẽ Jaſon de map. hic fl.col.ad finẽ ver.nota tamen ⁊c. S Pacta contra leges / conſti A Acta q ue tWiones, vel bonos moꝛes WVYnullam vim habent. h. d. Pone caſum vt litte⸗ AMra ſonat: queram exempla legis: opponaʒ ⁊ di ſtinguam in materia. ¶ QAuerit glo. de exẽplis legis ⁊ dic vt ipſa. Iteʒ qꝛ tex. dicit ꝙ nõ hñt vires.glo.qrit q̃ ſint vires pactoꝝ ⁊ dic vt ipa.verũ ĩ eo qð dicit glo ꝙ actio ſeu exceptio mutat oꝛi ginẽ ⁊ efficit᷑ ſtricti iuris male dicit hic ⁊·.· ff. eo.l.iuriſgẽ⸗ tiũ · S. qm iĩmo:qꝛ ĩmo reinanet bone fidei vt pꝛiꝰ æ datur ad effectũ tanq;ᷓ ad partẽ pꝛecij. vt in.l.fundi parte.ff.de contrahẽ.emp.qñ vero pactũ pariat dicam·..eo.l.legẽ.⁊ l.in bone fidei.quando infoꝛmet dicã ·jeo.l.petens.⁊.lʒ. ſi pacto.quando elidantur dicam.·.eo.l.pacta. OSppo.ꝙ pactuʒ contra.l.valeat.vt inſti.de inutili ſti. S. alteri. So.vt glo.qꝛ aut pactum eſt ſᷣm.l.⁊c. Sed vi detur ꝙ glo.male dicat:qꝛ ſi facio pactũ ꝙ venditoꝛ non teneatur de moꝛbo aĩalis. aut dices ꝙ hic pactum ſit co⸗ tra.l.⁊ non debet valere pᷣncipale nec eius acceſſoꝛium et tamen valet vtrũq;.vt.l.paciſci.ff. eo.⁊ ſic eſt contra ſᷣm membꝛũ gloſ. aut dicemꝰ ꝙ ſit pꝛeter legẽ ⁊ debet valere ſolũ acceſſoꝛiũ:⁊ tamenvalet vtrũq; vt dixi ⁊ per hoc im pugnatur vltimum membꝛũ glo.So. dictio pᷣter legẽ ſu⸗ mitur tribus modis vno modo.i.contra diſpoſitionẽ le⸗ gis ⁊ tũc valet ⁊ pncipale ⁊ acceſſoꝛiũ.vt dicta.l.paciſci. Nec obſt.l.non dubium:quia refert an id quod ꝑacto di ſponitur ſit cõtra.l.⁊ tunc nõ viciatur / aut pactũ ipſum eſt contra.l.⁊ a lege impꝛobatũ ⁊ tunc non valet.vt dicta l.paciſci.quod ſecus eſt in reſcriptis quia hoc ipſo ꝙ cõ⸗ tinet aliquid cõtra.l.eſt impꝛobatuʒ a lege:qꝛ habet legẽ derogatoꝛiam qð non habet pactũ:⁊ ideo in pacto valet pꝛincipale ⁊ acceſſoꝛium.vt dicta.l.paciſci.alio modo di citur pꝛeter legẽ: quia non abeſt quod abeſſe debet vt do lus metus:⁊ tunc cum pactũ non ſit a lege impꝛobatũ te⸗ net pꝛincipale ⁊ acceſſoꝛium. Sed venit reſcindendum 7 pᷣncipale ⁊ acceſſoꝛiũ /ſi eodem vicio laboꝛet.vt.l.ſi de⸗ bitũ·de remiſſi.pig. Alio modo dicitur pᷣter legem:quia non adeſt qð adeſſe debet /vt quia debeo paciſci michi ⁊ — non alij ⁊ tunc cũ.l.non ĩpugnet pactũ:ſed dicit ꝙ ftat / ſi flat non valebit:tunc licet pᷣncipale nõ valeat valet acceſ ſoꝛiuz ſi nõ laboꝛat eodẽ vicio.vt inſti. de inutili ſtip·S· al teri.¶ Sed ↄtra hec op.vbi deficit foꝛma rei ipſo iure nõ valet ad eo ꝙ naturalis obligatio nõ contrahitur. vt.l.j. Fo. XLVII. S. ſi quis ita.ᷣff. de verb. oblig.⁊.l.j.S eum qui.de cõſti.pe⸗ cu. ¶ Si ergo ipſo iure nõ tenet pꝛĩcipale qmodo valet aæacceſſoꝛiũ. Reſpõdeo altero duobꝰ modis:pᷣmo quia di co ꝙ hic non eſt defectus in foꝛma.nã due ſunt opiniões doctoꝛũ vna eſt ꝙ de diffinitione pacti fit hec pactuʒ eſt duoꝛũ vel plurium in idẽ placitus ⁊ conſenſus in aliquid faciẽdo vno ab altero. vt not.ff.eo.l.j.in pᷣn.⁊ ſi totuʒ hec elſſet de diffinitiõe vbicũq; alteri quis paciſceretur nõ va leret pactũ ipſo iure cũ hic foꝛma deficeret. Sed alia eſt opinio aʒo.ꝙ illud nõ debeat adijci in diffinitiõe. vñ ipe dicit ĩ ſumma ꝙ pactoꝛum alia vtilia alia mnutilia:tũc di⸗ cemus ꝙ ſi quis alteri paciſcatur nõ deficit foꝛma pacti: ſed eſt defectus in effectu acquiſitiõis:nec debet dici nul lũ ſed inutile:⁊ ideo acceſſoꝛium poterit valere ſi eodem modo nõ laboꝛat vt dicto/S. alteri. Vel aliter qͥdd am eſt adeo acceſſoꝛiũ ꝙ adeo reſpicit pᷣncipale ꝙ ſine ipᷣo eẽ nõ poteſt.⁊ tuncviciato pᷣncipali non põt acceſſoꝛium rema nere:ſʒ quoddã eſt acceſſoꝛiuʒ quod bñ reſpicit pꝛincipa⸗ le/ſed tñ ſine pꝛincipali poteſt ſubſiſtere vt eſt cũ ſtipuloꝛ alteri ⁊ mihi penã immo penavideturvenire ad nouatio nem pacti/⁊ideo poteſt per ſe ſubſiſtere licet pᷣncipale nõ valeat vt dicto· S· alteri. Aut ergo pactuʒ eſt m legem ⁊ vtrũ q; valet aut eſt ↄtra legem pactũ ipᷣm ⁊ nõ valet ali⸗ quid ſecus ſi nõ pactũ.Sed id quod in pacto diſponitur eſt contra.l.vt dixi:quia tunc dicitur pꝛeter legẽ:⁊ pactũ pᷣter legem dicitur tribus modis vt dixi. . Ad d it i 0 Adde ad iſtam legẽ ꝓ amplioꝛi declars tione eoꝛum que hic no.per Jac.butri. ꝙ pactum contra.l.eſt nullum:⁊ dicitur contra.l.quando l. expᷣſſe ꝓhibet pactum fieriiſi vero lex nõ ꝓhibet expᷣſſe pactũ fieri/tunc ſi diſpoſitio.l.reſpicit fauoꝛẽ partis põt fieri pactum in ↄꝛium.l.paciſci.⁊.l.pactum.ſff.eo.⁊ plene no.pꝑ gl.⁊ doc.ĩ.d.l.paciſci.ſecus ſi reſpiceret publicã vti litatẽ.l.iuriſgen·S.ſi paciſcar ⁊·S. ⁊ gñaliter.ffeo.Qñ pa ctum dicat᷑ ð.l.⁊ quãdo pᷣter.vide bar. in.l.cũ lex.in pen. col.ff.de fideiuſſoꝛ.⁊ in.l.j.ff.de nouatio.bal.i.l.nõ dubiũ. pe.q.S.de.legi.⁊ ibi als dũ legerẽ oꝛdinarie Andeg.d.l. nõ dubium.pꝛedicta ad longũ declaraui ꝓ pᷣludijs dicte l.idẽ dixi ex mente Bar. in.l.general.ff. de verbo.obliga. dũ legebam ti. de verboꝝ obliga. Et adde ſᷣm Yaſon.de may.hic ꝙ vbicũq; in aliqua diſpoſitione apponit᷑ a ſupe rioꝛe clauſula decreti annullatiua:vt qꝛ dr ſi ſecus factuʒ fuerit ſit irritũ ⁊ inane:tunc pactum vel cõſenſus partiũ nihil poteſt operari glo.no.in.c.ſtatutum.ad finẽ pᷣncip. ⁊ in.c.diſpẽdia in verbo ꝓceſſus.de reſcript.libꝛ.vj.⁊ ibi phi.fran.⁊ ita ibi comendabã illas glo.mẽti Andegauis dũ legi ſextum libꝛũ decretalium in dictis.cc.iũctis que no per glo.no.in cle.j.in verbo inhibentes de iure patro. ⁊ eſt glo.de iure ciuili notabilis in.l.a diuo pio in gloſ.in verbo actionem.ſff.de ritu nuptiarũ.no.multũ ſᷣm bal.in dicta.l.non dubium.⁊ in.l.iubemus la.ij.S.ſane.S.de ſa⸗ croſanctis eccle.⁊ in.c.latoꝛ in fi.ex de re iudicata tex.ſo ⸗ lẽnis in.c.dilecto.in ver.niſi foꝛte.quem doc.ibi multum notãt de pꝛebendis:ratio eſt quia vbi apponit᷑ clauſula annullatiua:tunc illud dicitur datum pꝛo foꝛma ſᷣm bal. ⁊ ange.in.l.j.ff.de liber.⁊ poſthu.ſequitur NPetrus de an char.in rep.c.canonum ſtatuta.ex de conſti.inverſi.Que ro ſi ſtatuto caueatur quod notarij ⁊c. Sed vbi aliquid requiritur pꝛo foꝛma partium conſenſus nihil operatur aut᷑.iubemus:·j.de iudicijs Bar.in.l.de his.ff de trãſact. Et ſicut pactum cõtra.l.eſt nullũ ita pactum contra bo⸗ nos moꝛes.Et eſt aduertẽdũ ſᷣm YJaſ.de may.hᷣ ꝙ pactũ cõtra bonos moꝛes de iure ciuili eſt:quicquid eſt impꝛo bum vel inhoneſtuʒ dicitur contra bonos moꝛes ſed de iure canonico illud ſolum quod inducit pactum ſᷣm bal. hic in ſecundo notabili.⁊ in.l.pactum ꝙ dotali. in. xix. qj· de colla.⁊ in.l.non dubiũ.in.xvij.oppo.S.de.legi.⁊ in c.j.S.ſacramenta.de iur.patro.⁊ notabiliter in rubꝛica·j· de condi.obtur.cauſam.⁊ dicit Paul.de caſtr.hic ꝙ re⸗ gula.c.non eſt obligatoꝛium.in. vj.que dicit ꝙ iuramen⸗ tum contra bonos moꝛes non eſt obligatoꝛiuʒ debet in⸗ telligi quando eſt contra bonos moꝛes de iure canonic. ⁊ ſic quando inducit pactum ſecus quando eſt contra bonos moꝛes ciuiles.Et per hoc infert ꝙ donatio facta inter maritum ⁊ vxoꝛeʒ conſtante matrimonio firmatur iuramẽto:quia licet ſit contra moꝛes ciuiles.l.j.ff. de do natio.inter virum ⁊ vxoꝛẽ.tamen non eſt contra bonos moꝛes canonicos ergo flrmatur iuramẽto.⁊ iſta eſt opi⸗ Butrigarius ſuper ſcdᷣo libꝛo Codicis nio communis licet bar.in.l.j.contrarium dixerit.⁊ in.l. cum quis decedens·S.j.ff.deleg.iij.idem tenẽt Bal.Sa⸗ ly.⁊ ful.in.d.l.j. Paul.de caſt.conci.lxiiij.car. in cle.j ·S. poꝛro.in.v.q.de iureiur.veruntamen idẽ Bar.ſibi cõtra rius tenuit ꝙ ĩmo firmetur iuramento donatio facta per maritum vxo.vt no.in.l.ſeius ⁊ augerius.ad..i.fal.ff.xĩ.l. ſi quis pꝛo eo ad fi.pꝛincip.ff.de fideiuſ.late per Guil.de cu.⁊ alb.in.l.ſed ⁊ ſi poſſeſſoꝛi:S.itẽ ſi iurauero.ff.de iure iura.Abbas concilio.lxxxviij.in.ij.volumi.incipiẽte fa⸗ ctum ſic ꝓponitur. Paul.de caſtr.hic cum alijs con.per Jaſo.hic.iĩ.ij.colum.verſic.contra oppo.vbi dicit ꝙ hec opinio eſt cõmunis ⁊ vera: quod pꝛobat ſic.donatio ĩter patrẽ ⁊ filium licet ſit pꝛohibita a.l.tamẽ firmatur iura⸗ mento.vt not.Alexand.⁊ ibi late videas ꝑ Jaſon.in.l.ſi donatione ..de colla per Bald.in.l.fi.in fi.. de vſucapi. pꝛo donato.ergo ſimiliter firmabitur iuramẽto donatio iter maritũ ⁊ vxoꝛ.cum iſte donatio. que fiunt per patrẽ filio in poteſtate ⁊ per maritũ vxo.cõſtante matrimonio de iure equiparãtur.vt ĩ.l.donationes quas parentes ·j. de donatio.inter virũ ⁊ vxo.ſᷣm Jaſo.⁊ vide Jaſo.hic ĩ verſi.vltra alios pondera ⁊c. E Eb itoꝛi Si creditoꝛ debitoꝛi ſuccedit WeN TL:actio confunditur:põt tñ ſibi ENpper pactũ cõſulere debitoꝛ in eo quod ſibi de⸗ AAAbebatur cũ hereditas ad alterũ deuoluatur.h. d. Diſtigue vt glo.Caue tamẽ quia qñ creditoꝛ ſuccedit debitoꝛi confunditur actio quo ad iuris ſubtilitatem: qꝛ de ſubtilitate iuris debet obligatio habere neceſſitatem actionis quã neceſſitatẽ quis ſibi imponere nõ poteſt.vt l.fina.ff.de arbitris. Item extinguitur quantum ad fide iuſſoꝛes debitoꝛis:quia deſinunt eſſe obligati amodo.vt l.vranius.ff de fideiuſſ. ¶ Itẽ extinguũtur quantum ad exercitiũ in iudicio quia ſeipſũ cõuenire nõ põt:quia ſic eſſet actoꝛ ⁊ reus quod eſt cõtra.lʒ.inter litigates.ff.de iu dicijs.ſed bñ durat ſubſtantia obligatiõis quantum ad hoc vt in cõputatione falcidie poſſit deduci tanq; es alie num. vt.l.ſcimus.S·in cõputatione·j.de iure deli.⁊.l.in ĩ⸗ ponenda·j.ad.l.falcidiã.¶ Item non extinguitur quomi nus ad eũ habeatur quãdoq; regreſſus hoc modo: quia aut hereditas remanet penes creditoꝛẽ ⁊ nõ hʒ regreſſuʒ ad debitũ.aut hereditas deuoluitur ad aliũ:⁊ tunc aut ſi ne facto creditoꝛis ⁊ durat debitũ.vt.l.eum qui.ff.de in⸗ offi. teſt. aut facto creditoꝛis deuoluit᷑ ad aliuʒ:⁊ tũc aut culpa creditoꝛis ⁊ non durat debitũ:aut ſine culpa ⁊ du⸗ rat.vt.l.indignum.⁊.l.heredẽ.ff. quibus vt indig.¶ Wo do querit glo.quid ſi ſtipulatio nõ interuenit.⁊ dic vt gl. qWuod an verũ ſit dicam · . . . ¶ Sed opp.ꝙ ſtipulatio nõ teneat:qꝛ alteri ſtipulari ⁊c. inſti. de inutil.ſtip · S· alteri. Sol.hic intereſt paciſcentis: 21 ideo valet.Si ergo interuenit ſtipulatio planũ eſt:ideʒ ſi tradatur res /quia pactũ eſt neſcitum.¶ Sed quãdo nõ traduntur ſed dimittuntur penes reum cum pacto. dicit glo.ꝙ eſt pactũ nudum. Tu tamen poſſes dicere ꝙ ſit ve ſtitum quia hec ſunt paria tradere vel dimittere ſi res eſt in pꝛeſenti.vt in.l.hec ſi res.ff.de rei vendicatione. Sed quando res eſt ſine pacto. Modo eſt dubium et nonvide tur gloſa bene dicere:quis quomodo excipietur de pacto quod eſt factum contra.l.quicquid aſtringi.ff.de verbo⸗ rum obligatione. ¶ Itẽ quomodo ad pꝛimam actionẽ extinctã poteſt ha berĩ regreſſus contra.l.que res.S. areã.ff.de ſolutio. ¶ Itẽ quomodo creditoꝛes cedunt actiões heredi cõtra extraneum cum actiones contra ipſum heredem dari de beant. ¶ Item quare in pacto expꝛeſſo non reditur ad pꝛimam actionẽ:ſed in tacito ſic:pis rationibus videtur gloſ.male dicere. Sed tu potes ſuſtinere ſic ⁊ pꝛimo re⸗ ſpondere ad pꝛimum argumentũ ⁊ dico ꝙ verbũ heredi tatis quia dicit dimitto penes te hereditatẽ videtur taci te paciſci ꝙ om̃ia onera ſubire debeat ⁊ ſuccedat loco he redis ac ſi ab initio iſte fuiſſet heres.vt.l.ij.. de heredi. ven. Nec ob.ſcõᷣʒ argumẽtũ quia non eſt omnino extin⸗ cta actio quo ad omnia.vt.S. dixi cum hic hereditas de⸗ uoluatur ad aliud factum creditoꝛum ⁊ ſi ſine ſui culpa: ⁊ ideo ad eã poteſt haberi regreſſus. Hec ob.tertia rõ:qꝛ cũ dixerim iſtũ ſuccedere loco heredis cui dimittit᷑ here ditas poterũt cedi actiões contra eũ. Mec ob.qrta ratio quia quod dicit gloſ. in tacito pacto rediri ad pꝛimam expone ideſt in factum ⁊ concoꝛdabit. Vel dic ꝙ etiam decid ad ipſam pꝛimaʒ rediri poteſt vt dixi cũ non ſit ſimplici ter extincta. Illud tamen verũ non puto ꝙ creditoꝛes vl lo caſu poſſint cõuenire emptoꝛẽ niſi ſponte velit:vt.S.e. l.ij. quicquid dicat glo.cõclude ergo ꝙ aut interuenit ſti pulatio / et planum eſt. aut ſtipulatio non interuenit et tunc aut res fuit reddita per ſententiã ⁊ poſtea re tradita et pactũ eſt veſtitũ rei interuẽtu/nec poteſt habere locuz in factum ex ſentẽtia cum ſemel ſit res reddua.Sed ha⸗ bebit locũ pꝛeſcriptis verbis actio.ſi autem res non fuit reddita per ſentẽtiam ſed fuit dimiſſa penes cõöuentum ⁊ tunc aut res erat in pᷣſenti ⁊ puto ꝙ pactum ſitveſtitũ rei interuẽtu:vt.l.hec ſi res.ff.de rei ven.et agetur pᷣſcriptis vᷣbis.vel etiam pꝛiſtina actione cũ nõ ſit oĩno ſublata.vt dixi. Sed ſi res nõ erat in pᷣſenti ⁊ tunc eſt nudum pactũ T poteſt agi in factum ex ſentẽtia:ſi autẽ nullũ pactũ fue rit expꝛeſſum tunc aut victoꝛ donauit res reo et non põt agere in factũ ſed per cõuentionem tacitam dimittendo ſub nomine hereditatis aget pꝛima ſi donauit tunc in fa⸗ ctum. 1 Ad ditio Adde ad iſtam legẽ pꝛo amplioꝛi decla ratione regulã ꝙ quotienſcũq; creditoꝛ ſuccedit debitoꝛi vel ecõtra actio cõfunditur ratione cõ⸗ trarietatis qꝛ actio ⁊ paſſio poſſent ſimul ſtare in eo.ſub⸗ iecto.vnde ſi in totum ſuccedat in totũ confunditur/ſi in parte:cõfunditur ꝓ qua parte eſt heres.il.ſi vxoꝛ . de bo. auct.iudi.poſ.l.licet.jad.l.fal.cũ alijs alleg.in glo. Am⸗ plia iſtam regulã ⁊ pꝛocedat ctiam ſi creditoꝛ ſuccedens debitoꝛi ſit grauatꝰ per fideicõmiſſum de reſtituẽdo he⸗ reditatem ſᷣm ange.⁊ imol.in.l.deducta.in pꝛin.ff.ad tre bel.Tamen in cõtrariũ facit tex.in.l.huiuſmodi.S.edes. inucta glo.ff.de le.j.Limita ⁊ declara iſtaʒ regulã vt ha⸗ bes per paul.de caſt.in conſi.clxij.incip.viſa facti narra tione ſatis longa in.j.col.Limita etiã alijs tribus nota⸗ bilibus modis vt hic per.d.alex.Et adde in materia qð decidit ludo.ro.in conſi.cclxxvj.qð incipit viſis dubijs ꝓpoſititematis.Et idem adde ꝙ creditoꝛ heres inſtitn tus a debitoꝛe nõ petendo debitum non renũciat heredi tatem dũ modo petat cũ expꝛeſſa ꝓteſtatiõe.glo. eſt in.l. vt debitũ in glo.j.⁊ ibi not.bal.j de heredi.actio.⁊ bal.et paul. de caſt. hic. E aâa paſcenda. Fn (2 Ein In pꝛeſentilege vltra queſtio K G Ad d itio nes poſitas ꝑ ang.de peru. in tractatu ſociatis ⁊ ſocide in.ij.parte pꝛicipali.Queritur pᷣm iaſo.de queſtione tali ſi animal datũ in ſocidã pereat cuius ſit periculũ.Conclude ꝙ ſi dñs retinuit dñium eiꝰ eſt periculum per regulã.l.pignus:j.de pigno.actio.niſi dolus vel culpa paſtoꝛis interuenerit.Si vero dũium eſt trãſlatum in paſtoꝛem quia datum eſt cxaminatũ.l.quo⸗ tiensj.de iut.do.tunc licet videtur dicendũ ꝙ periculuʒ debeat eſſe paſtoꝛis per regulã.d.l.pignus.tñ eſt cõmu⸗ ne paſtoꝛis ⁊ dñij.tex.eſt in.l.cum duobus·S. dãna.ff. ꝓ ſoc.ſᷣm bal.ſaly.⁊ moder.hic ⁊ bal.in.l.j.in.viij.qj.ꝓ ſoc. ⁊ in.l.j.j.de fruc.⁊ lit.expen.Et ſi dicis dñium eſt paſto⸗ ris ergo etiã eius debet eſſe periculum. d.l.pignus. Rñ. no.ſᷣm bal.hic melius q; in locis pꝛedictis ꝙ eſſet verum ſi cum dñio tota vtilitas ad eum ſpectaret:ſed quia vtili⸗ tas eſt cõis.ita periculum eſt cõmune ⁊ licet bal.nihil al⸗ leger alleg.tex.melioꝛem de iure.in.l.ſi titius.ver.ſed nec ipſius.ff.de pꝛeſcrip.vᷣbis quẽ paul. de caſt. ibi dicit eſſe ſingulariſſimum ⁊ mirabiulem ⁊ neſcire alibi cõcoꝛdantẽ vbi eſt tex.ꝙ in mutuo pecunie in quo trãſlatum eſt do⸗ minium.tñ ſi creditoꝛ ex pacto habet pꝛincipalẽ vtilita⸗ tem ad eum ſpectat periculũ illius pecunie dato ꝙ domi nium ſit trãſlatum in ipſum debitoꝛẽ̃. Item ⁊ foꝛtius da⸗ to ꝙ ſit debitoꝛ quãtitatis q̃ perire non põt.l.incendiũ·j· ſi cer. petatur. teneas coꝛdi illum tex.quia valde eſt ſolẽ⸗ nis ᷣm iaſon.de may.hic fi.col.circa pꝛĩcipium. Et vide que vult bal.in.l.patruus in finali.q.ſ.cõmunia vtriuſq; iudicij. Et vide iaſo.de may. hic fi.col.ver. Item quod it. ⁊c̃. iuris:vel incidit in cõtractum reſcinditur/ex⸗ ceptione vel replicatione doli. h. d. Additio Adde dum dicitur in tex.ibi nullã ſe cõ trouer.⁊c̃.vltra bal.et ſaly.qð pꝛomit⸗ Quãdo dolus dat cau — B in P 0 ſtea. ſam contractui ſtricti ſuit tore⸗ nur. Neen ſ ace ve ita qᷓ ſint et quõ ve⸗ ſtiuntur. acta Pa⸗ ſint. de non petẽdo / immo qð eſt plus ᷣm ia.ꝓmittere nec in iudicio/nec extra de iure nec de facto mouere cõtrouer. pm bar.in.l.amplius non peti.in.ij.col.ff.rem ra.habe.⁊ aliquid in.l.lucius.Sitres heredes.et ibi tex. cum glo.ff. ad trebel.⁊ in.l.diuus.ff.de peti.here.bal.in.l.j.jde teſti. ſaly. in.l.qui fundũ.j.ti.j.antho.de bu.in.c.ſi diligenti.de ſcrip. e. ange.in l.ſed ⁊ ſic tenoꝛe·S. ꝙ erizimus. ff. de cõſti pe. VUltimo tenebis mẽti ex iſto tex.in fi.verſi.libe⸗ rabit ᷣm cy. bal.ange.ſaly.⁊ ful.hic eſſe tex.expᷣſſioꝛem de iure qð ex pacto de non petẽdo oꝛitur obligatio natu. qꝛ qui ꝓmittit obligatur naturaliter.de quo vide bar. ⁊ ali⸗ os in.l.ſi vnꝰ.S.tenebꝛoſo.pactꝰ ne peteret.et.ff.de pac.⁊ ibi vltimate dum legebam andegauis dic.S. pac.ne pete⸗ ret adducebam ibi ad longũ ⁊ cõſueui allegare in lectio⸗ nibus meis iſtã legẽ hoc modo faciẽs pactum de non pe tendo eſt obligatus naturaliter non pctere et iſtud eſt ꝙ volunt cy. bal.⁊ alij. in vᷣſi.vltimo.S. S ber traditionis coherẽtiam.h.d. C¶ Bio. dicit ꝙ veſtit̃ hic interuentu rei. quod H, non eſt verum: qꝛ hic non ẽ ↄtractus ĩnoĩatus: ſed noĩatu ergo qñq; re qð eſt in quinq; caſibus.ſ.in mutuo /in debi to / depoſito / comodato/⁊ pignoꝛe/a dicit᷑ re contrahi qꝛ ſubſtãtiam capit a re.⁊ incipit a re.nec pꝛius eſt cõtractꝰ qᷓ; res interueniat / nec ante interuenit res qᷓ; cõtractus ⁊ ſic cõcurrunt ſᷣm idem tẽpus. pulatione ⁊ ſi dicas ĩmo cõtrahitur ↄſenſu verbo expᷣſſo vnde non a cõſenſu capit robur:ſed a tali cõſenſu.ſ.vᷣbo. expꝛeſſo ⁊ ideo verba ſunt de ſubſtãtia:vt inſti.de verbo. ob · S. ſed hec ſolẽnia. Item veſtitur litteris vt in cirogra phoõ poſt biẽnium. Itẽ veſtit᷑ ↄſenſu quod eſt in his caſi⸗ bus ſcʒ in emptione/locatione /ſocietate/⁊ mãdato/⁊ de iure pᷣtoꝛio.l.in pignoꝛe.ffe.⁊ ſi dicas nõne in alijs req⸗ ritur cõſenſus: Reſpodeo ſic.ſed in alijs ſolus cõſenſus non ſufficit: in his ſic. Item veſtitur coherẽtia ↄtractus de quo habebis ·.e.petens. Item coherẽtia traditionis veſtitur vt eſt in cõtractu innominato iam dudum inito et poſtea dum tradit᷑ res fit pactum: nam tũc nõ veſtitur coherentia cõtractus qꝛ iam eſt factus ante ſed coheren tia traditionis. Item veſtitur rei interuẽtu: vt in cõtra⸗ ctibus innoĩatiõ ⁊ differt a ↄtractu re quatenꝰ ↄtractus re nõ eſt anteqᷓ; res nec ante res tradit᷑ quã contractꝰ ſed cõtractus interuẽtu rei eſt ↄtractus anteqᷓ; res tradatur nec rei interuẽtu facit contractũ:ſed iam factum cõtra⸗ ctum implet / nec agitur ex re ſed ex ↄtractu dudum inito ſed in contractu re agitur ex re. Item in cõtractu inter⸗ uentu rei poteſt dudum poſt contractum res interuenire 7 quod non eſt in contractu re / quia ſi pꝛomitto mutuare non eſt mutuum ſed conuentio de mutuãdo. Item veſti⸗ tur operis iuſſio. Item legis auxilio. Item iureiurando ¶ Modo quero que ſint pacta nuda:? Rũdeo illa que nõ habent aliquod veſtimẽtum de pᷣdictis:vt ſi nudo pacto x.pꝛomitto. Item ſi ex ſtipulatione minus ſolẽni pꝛomit titur. Sed vltramõtani hec impugnãt / dicẽtes ꝙ nõ ſunt veſtimenta pactoꝝ ĩmo vnũ tm.ſ.interuentus rei.Et ad hoc vt pactum veſtiat᷑ ſm eos requirunt᷑ tria. Pꝛimo ꝙ fuerit nudũ. Item ꝙveſtiat᷑. Itẽ tali veſtimẽto ꝙ cuilibʒ attributũ veſtiret illud ⁊ ex hoc ipſi dicunt ꝙ cõtractus re veſtitur:qꝛ naſcitur cum re.i.cũ veſtimẽto:ergo cũ nj ſit dare ꝙ nun ; fuerit nudũ ergo nec veſtiri potuit. Rtẽ eſt in cõtractu verboꝝ ⁊ litteris.qꝛ aut nõ ſunt aut ſi ſunt naſcũtur veſtita in cõtractu qui perficitur ſolo cõſenſu di cunt ipſi ꝙ remanet nudũ ⁊ ex ipſo agr.⁊ dicunt ꝙ ibi eſt ſolum vinculũ naturale nec mirum qꝛ ſicut lex poteſt effe ctum naturalis tollere ſi obuiat obligationi. Itẽ ſicut ci uili obligationi poteſt dare robur naturalis:ergo et na⸗ turali robur ciuilis:⁊ ſi eſſet in eo ciuilis non poſſet ſolo conſenſu tolli ſed ſolũ naturalem obligationem tolleret: vt.l. ſtichũ · S. naturalis.ff.de ſolu.¶ Item dicũt ꝙ; nõ ve⸗ ſtitur pactũ legis auxilio:qꝛ hoc veſtimẽtum non eſt cer te ĩmo licet iuuetur lege remanet nudũ ⁊ ex ipſo agitur: vt.l.etiam.ff. de vſuris. Itẽ dicunt ꝙ exẽplum nudi.ſ.ꝙ Egem Pactum non eſt nudum qð ha⸗ S:⁊ ideo dic ꝙ veſtitur coherẽtia traditionis. ¶ Op. de. l ſi tibi..loca.Sol.vt glo.¶ Quero que pacta ſint veſtita ſiue nuda:cognito ergo que ſint veſtimẽèta pa ctoꝛũ ⁊ ſic pacta veſtita apparebit q ſint nuda:veſtiun tem veſtitur verbis.i.ſti „ ro. XLVIII. quãdo nudo pacto pꝛomitto ꝙ eſt in totuʒ bene eſt bonũ ſed exẽplum de minus ſolẽni ſtipulatione repꝛehẽdunt ipſi tali rõne:qꝛ ſtipulatio inutilis vt qꝛ facta inter abſen tes habet oĩa ſui ſubſtãtialia.⁊ ideo dicitur ſtipulatio l,ʒ inutilis ⁊ nõ pactum:vt.l.an inutilis.ff.de acceptilatio.? ſi in ſtipulatiõe deficeret foꝛma:vt quia interrogatio nõ cederet non deberet etiã vt pactum valere iur regulam j· S. eum qui.ff.de conſti:pecu.ſᷣm ergo eos vnum ſolũ dicitur veſtimẽtum.ſ.interuẽtus rei.vt in ↄtractibus in noĩatis qꝛ fuerũt nuda ⁊ poſtea eſt veſtimentũ cõe.Sed iureiurãdo nõ veſtit᷑ pactũ:qꝛ ẽ ſpale in operis libertoꝝꝛ. in alijs ſecꝰ:vt.l.vt iuriſiurãdi.ff de oꝑis liber. Sʒ certe male repᷣhẽdũt gl.qꝛglo.in.l.iure gentiũS.qnimo. dicit qꝙ; ĩpꝛoðpe dicunt᷑ veſtiri ſʒ veſtita ſunt ea q̃ veſtita naſcũ⸗ tur:nam aut queris an ſint veſtita:rñũdeo ſic.aut q̃ris an dicantur veſtiri ⁊ dico ꝙ non ꝓpꝛie ſed impꝛopꝛie vt ibi pelle ⁊ carnibus veſtiſti me/⁊ tamen naſcitur homo cum carne. Mec ob.qð dicit᷑ legis auxilio nõ veſtiri qꝛ expo⸗ no legem etiã que dicit pactum nudũ.ſ.als veſtitum cuʒ auxilio legis vel nudũ.ſ.alijs veſtunentis habent tamen veſtimentum hoc:ſed auxiliũ legis eſt quodda tenue ve⸗ ſtimentũ ⁊ veſtit pacta pinguia ⁊ calida:ſed frigida cuzʒ tenui veſtumẽto veſtiri non poſſunt ⁊ ita eſt in cõtractibꝰ qui conſenſu perficiũtur /nec eſt verũ ꝙ in eis ſit ſolũ na⸗ turale vinculum ĩmo ciuile etiã ⁊ ſi pactum apponit᷑ re in tegra ad reſoluẽdum contractũ reſoluitur legis auxilio ſi eſt per ſolũ pactum inducitur:ſed ſi nõ flat pactum ſup Ictu: ſed qð pᷣcium nõ petã non reſcindit᷑ totus cõtractꝰ vt.l.ab emptione.et.l.iuriſgentiũ.S.adeo. ff.e.et ꝙ ibi ſit ciuilis patet quia naturalis ibi eſt que ex conſenſu naſci⸗ tur: vt.l.j.in pꝛin.ff.e. Item ⁊ robur ciuilis iuris non eſt tãtum vnam obligationem vare:ſed naturalem habẽtem robur naturalis ⁊ talis obligatio diffinitur inſti.de obli⸗ gatio.in pꝛinci.Eſt ergo vna ſubſtãtia habẽs qualitatẽ ciuilis/⁊ ſi dicas eſt tantũ vna in ſubſtãtia quomõ ſubla ta naturalis remanet ciuilis q̃ eſt accidẽs. Beſpõdeco qꝛ Aad ſimul inita ſunt talis nature ꝙ vnũ ſe habet ꝑ mo⸗ um ſubſtãtie/aliud per modũ accidètis:ſed ſi ſeparent᷑ tũc id quod pꝛimo ſe habebat vt accidens modo ſe habʒ vt ſubſtãtia:pꝛobatur in poſſione.in.l.peregre.ff.de acq⸗ ren.· poſſeſ.et.l.clam poſſidereS.qui ad nũd inas.ſic ergo contractus qui cõſenſu perficitur habet caliditatem ⁊ ro bur a iure ciuili ⁊ licet in alijs oĩbus ſit cõſenſus.non ta⸗ men a iure validatur:ſicut dicimus ꝙ omnes fili q;tum ad ius nature ſunt pares patri:ſed ius ciuilę aliquos pᷣ⸗ fert.ſlegitimos.ſic ⁊ hic in omni cõtraetu eſt dare cõſen ſum:ſed quãdoq; iſte conſenſus habet robur ⁊ adminicu lum iuris ciuilis ⁊ erit veſtitum:vt in obligationibus ex conſenſu:nam due cauſe ꝓducunt duos effectus:vt.l.j.j. de ali.iudi.mu.cau.fac.ſed hic ſunt due cauſe/naʒ hic eſt cõſenſus qͥ eſt cauſa naturalis opbligatiõis naturał. Itẽ adminiculũ iuris ciuilis licet nõ ſolẽnitas ⁊ hec eſt cau⸗ ſa ciuilis:ergo habent vtrũq; vinculum. Sed quidã con tractus licet habeat cõſenſum non tñ habet robur a iure ciuili niſi ſolẽnitas interueniat ⁊ iſta nõ aliter qᷓ; cõſen ſu veſtiãt᷑ remanẽt nuda.Et vt clare reſpõdeã ad.l.etiã.ff. de vſur. dico ꝙ aliquãdo lex fouet pactum ⁊ contẽplati⸗ one pacti⁊ ipᷣm impinguat ⁊ tunc cum veſtit ⁊ actionem pꝓducit ⁊ ita loquitur materia obligationũ ex conſenſu⸗ ⁊ titulus de conſti.pecu.aliquãdo lex fauet pacto contẽ⸗ platione perſone ⁊ non pacti ⁊ tunc remanet pactũ nudũ ⁊ ex ipſo nudo agitur:vt dicta.l.etiam.aliqñ lex nõ fauet pacto ſed contẽplatione pacti actionẽ pꝛoducit ⁊ tũc ex pacto non agitur ſed ex lege:vt.l.ſi quis argentũ jde do natiõibus.¶ Item nõ obſtat repꝛobatio exẽpli de pacto nudo:qꝛ quedã foꝛma eſt coherens ei.qð eſt de ſubſtãtia vt eſt in ſtipulatione cõſenſus vᷣbis expᷣſſus ⁊ tune cũ al⸗. teratio eius habeat totũ contractũ reſcindere ⁊ nõ valer vt pactũ ⁊ ita pcedit argumentũ ſuũ. Sed q̃dam foꝛma non reſpicit id qð eſt de ſubſtatia:vt ſi in obligatione mi noꝛis non aſſit tutoꝛis auctoꝛitas vel in teſtamẽto defi⸗ ciat ſolẽnitas in ſtipulatione q̃ fit inter abſentes et talis foꝛma deficiens totũ nonviciat/ſed habet vim pacti.nec ob.quod dicunt:ĩmo eſt ſtipulatio ſed inutilis / qꝛ dico ꝙ ĩmo in ſtipulatione inutili nõ ſunt foꝛmalia ſtipulatio nis:qꝛ non ſolum conſenſus vᷣbis expꝛeſſus requirit᷑ ſed etiam ꝙ inter pᷣſentes expꝛimat᷑ qð ſi non fiat non debet dici ſtipulatio:⁊ ſi dicas deficit in foꝛma ergo nec vt pa⸗ 5 Butrigarius ſuper ſcdo libꝛo Codicis ctum valere. Reſpondeo illud verum quãdo cõtrahen⸗ tes omnino agebant vt eſſet ſtipulatio:ſed quãdo ſimpli citer mittunt ſibi nunciũ licet intercedat oꝛdo ſtipulatio⸗ nis:ſed quia inter abſentes non valet vt ſtipulatio valet tione nec alter conſentit tacite vel expꝛeſſe quia tunc eſtet pactum:⁊ qð pollicitatio tunc demum ſit quàdo pꝛomu⸗ titur abſenti:eſt etiã de mẽte bar.in...illud in fi.jde ſacro ſãct.eccle.idẽ tenet bal.in repe.b.ij.ff.de iureiur.circa finẽ ſcde qͥſtionis.idẽ no.⁊ melius qᷓ; alibi tʒ abbas in repeti⸗ tione.cꝑ tuas.in quĩta caxta de arbi. ꝛo iſta communi doctrina.ſ.ꝙ ſi pꝛomiſſio flat pꝛeſenti ⁊ tacẽti ꝙ ſit pactũ Pactum vt pactũ.¶ Sed quomodo contractus veſtitur litteris / quõ veſti⸗ immo lapſu biẽnij vt inſti.de bo.ob. Reſpõdeo ꝙ ĩmo tur lĩ̃is. litteris veſtitur quia aliquãdo ſecũda cauſa ſupueniens reſpicit effectum/a tunc effectus denomĩatur ab ea vt... ⁊ non pollicitatio pꝛobaturg tex.in.l.tale pactuʒ.in pꝛin uus legitima.ff. de pactis.quedã cauſa ſuperueniens non ve-⸗ ci.in vᷣbo te.ff. de pac.pꝛobatur etiam optime ex tex.iun⸗ Penen nit ad validandũ effectum ſed cauſam pꝛimam vt eſt hic ctca glo.in.l.donationes ·S.ſpecies.ff.de do ⁊ glo in.l. illð rle nam lapſus tẽpoꝛis venit ad roboꝛationem litteraruz/ ⁊ S.de ſacroſanc.vbi donatio facta pꝛeſenti ⁊ tacẽti valet n di tunc effectus.i.obligatio denominatur a pꝛima.i.a litte⸗ ⁊ tenet:⁊ tamen certum eſt ꝙ donatio ad eius validitatẽ Ghetſ⸗ ris ⁊ non a curſutempoꝛis.Sed quid in turamẽeto an eſt requirit ſtipula. vł pactum ⁊ conſequenter conſenſũ par por veſtimẽtum ⁊ videtur ꝙ ſic.vt in aut᷑.ſacramenta. Econ⸗ tium..i..abſenti.in pꝛinc.ff.de do.ꝑ gloſ.⁊ doc.in l.cum pa⸗ 3 tra videtur ꝙ nõ.quia eſt ſpeciale in operis:vt.l.vt iuriſ⸗ ter.S.ineuio.ff.de leg.ij.⁊ iſtud idtlliter põderat abbas iurãdi.fr.de operis li ergo ſecus in alijs. Ego puto ꝙ liæ in repe.c ꝓ tuas.in quinta carta de arbitris. Ad tertium Actio an H cet iurametum flrmet contractum inutilem:vt in aut.ſa⸗ vtruʒ ex pacto nudo oꝛiatur actio Regula ẽ que tota die oꝛiatur ex cramenta. x licet ſi deferat᷑ in indicio cum ſit declaratoꝛi Alegatur ꝙ pactum nuduʒ de iure ciuili non pꝛoducit a⸗ pacto nu⸗ um faciat obligationẽ de pꝛeterito pꝛeſumi.non tamen ẽ ctionem:ſed bñ exceptionem.il.iuriſgentiuʒ S. ſed cũ nul⸗ do. veſtumẽtum:hinc eſt quod ſi nudo pacto pꝛomitto tibi x. la ⁊ ibi doc.finaliter iaſ.may.ff.eo.ratio huiꝰeſt qꝛvbi nõ 2 iuro ſoluere in karurum non obligo⸗ nec veſtitur pacti ẽ cauſa ibi none canſoauml. mamnniſſtones f de luſti, 4 iuramẽto vt actionẽ pꝛoducat:⁊ ſic vbi reperiat᷑ ꝙ acti- iure.ſʒ actio eſt quoddam cauſatum.l.licet. S. vulgari.ea onem ꝓducat et pactum veſtiat puto ꝙ ſit ſpeciale:vt di obligatio.ff. de pꝛocur.ergo nõ põt ſine cauſa oꝛiri:ſed pa cta.l.vt iuriſiurandi.ff de operis libertonn. ctum nudum dicitur cui non ſubeſt cauſa:ergo bñ ſequit Additio Adde ꝙ iſta lex fuit alte cõmentata ⁊¶ re ex pacto nudo actionẽ non oꝛiri Iſta ẽ ſubtilis ratio ⁊ fũ . petita per ſaly.hic.et per bar.in aliqui⸗ damẽtalis poſita in.d.S.ſed cuʒ nulla.S. alle.⁊ adde bal. bus lecturis ſuis ſed non eſt vera repetitio bar. ſm iaſo. ad pꝛedicta.in iij.coł.in rubꝛica.ex.eodem. Amplia iſta = hic.⁊ ꝓced am in hac lege alio oꝛdine qᷓ; conſueuerũt cõo⸗ regulã ex pacto nudo actionẽ nõ oꝛiri pꝛocedere etiaʒ muniter doc. hic. Pꝛimo querẽdo quid eſt pactũ nudũ. debitoꝛ ſuo iuramẽto confiteretur vt affirmaret nudum Secſdo ã̃ ſit differẽtia inter pactũ nudũ ⁊ pollicitatio⸗ pactum: nã ꝑ hoc non teneretur ſoluere m bal.in.l.fl.in. nem.Tertio vtrũ ex pacto nudo oꝛiat᷑ actio:⁊ quid de iis ii.coł j/de fidei commiſ.⁊ ita tenet inno.in.c.j.ex.qð me⸗ re ciuili ⁊ cano.Quarto ponam regulã ex pacto nudo de tus cauſa.Secundo amplia ꝙ ſi pꝛiceps cõmitteret cau⸗ iure ciuili ⁊ ᷣm veram opinionem quicqͥd dixerint cano. ſam alicui de hereditate ⁊ iuſticia intelligeretur de veri⸗ in locis vulgaribus.in c.antigonus.er.de pac.dicemus tate cui via patrocinatur:non autem qð ex pacto nudo cx pacto nudo actionẽ non oꝛiri.Quinto aliquas fal. ad agatur: qꝛ reuera ius ei non patrocinatur: ita vult bald. ĩ regulã pᷣdic.adducã.ſ¶ Ad pꝛimũ quero qᷣͥd eſt pactũ nu⸗ l.nemo.in vltimo not.jdelſentẽ.⁊ interlocuto.oĩm iudi. dum dic ex mente cp.et bar.hic ⁊ clarius per bar.in.l. iu⸗ Iſtã regulã limita nõ pꝛocedere altero de ſex modis.de riſgen·S. igitur verſi.tu dic clarius.⁊c.vbi dicit ꝙ pactũi ini⸗ ꝑ gl.⁊ docto.in.d.lł.iuriſgẽS.ſ̊ cum nulla.⁊ in.ꝛ. nudũ eſt qð ſtat in puris ⁊ ſimplicibus terminis cõnẽtio ſubtili.legitima. ⁊ ibi ãple.pñtẽ materiã deduxi andega nis.dat exẽplũ naturale:ſicut ille dr̃ nudus qui ẽ in ſtatu uis oꝛdinarie legẽdo ti.de pac.ff.Et vltra pᷣdictas limi⸗ . quo de vtero mr̃is ꝓceſſit. Ita illud pactũ dicit᷑ nuldum tationes limita regulã pꝛedic.pꝛoce.de iure ciuili ex pa⸗ lichin qõ ſtat in puris terminis ↄuentiõis qð nomè ↄuẽtio eſft cto nudo actionẽ non oꝛiri.ſecus eſt tñ de iure canonico: rch gñale ⁊ eſt quaſi mater oĩm pac.in.l.jS·cõuentiõis.ff de vt in.c.j.⁊.iij.ex.eo.glo.⁊ archi.ĩ cano.quicũq; ſuffragio. . lic pac. do exẽplum pacti nudi. Inter me petrũ ⁊ ty. fuit cõo⸗ xij.qij.glo.⁊ archi.in ca.iuramenti.xxij.q.v.⁊ glo.ij.ĩ.c. ie uentũ vt ego pe.darẽ decem vel irem romã.⁊cc. Iſtud di co eſſe pactũ nudũ qꝛ non pᷣceſſerat aliqua interrogatio/ ⁊ ſic non põt dici ſtipulatio:nec pᷣceſſerat ↄtractꝰ veſtuꝰ cuiꝰcoherẽtia poſſet veſtiri pᷣdicta ↄuẽtio.S.relata:̊ ſeqᷣ tur de neceſſario qð pꝛedictũ exẽplum qð.S.poſuimꝰ eſt pactũ nudũ.⁊ ita videtur eſſe de mẽte ſubtilis ac immoꝛ talis fame.do.iaſo.de may. in rubꝛica de vᷣbo.obliga.ff. i.j.col.vᷣſi.tertio pactũ.cc.Ad ſecũdũ que ſit differẽtia j.xxj.q.i.⁊ ita tenẽt communiter cano.in.d.c.j.ex.eo.ant. de bu.⁊ imo.in.c.ꝑ tuas.⁊ ibi panoꝛ.ex.de arbitris.⁊ hu⸗ ius opinionis fuit bal.in.l.legi.in.ij.coł.ff.eo.⁊ ĩ.l.petẽs Teo.Ange.peru.in l.ſi certis nnis iud roin. ij. S ex bis in vlt.coł.ff.de vᷣ.obli. Et pꝛo iſta communi opiniõe canoni.bal.ang.⁊ lud.ro.tria faciũt. Pꝛimo qꝛ inter ſim plicem loqueę. ⁊ aliã ius ca.non facit differẽtia.c.iuramẽ ti. xxij.q.v.Secundo facit quia pactum nudum a iure ca. Gohedo⸗ ctum inter pactũ nudũ ⁊ pollicita. dic remoto erroꝛe quoꝛũdã nudum et ſcholariũ ꝙ pollicitatio eſt ſolius ꝓmittẽtis ſpõſio:vt in pollicita⸗ l.pactũ.ff.de pollici.adeo ꝙ in pollicitatione nõ adeſt cõ tio in quo ſenſus id eſt ſimul ſenſus duoꝛum pluriũve.et tamen in differunt. pacto nudo requiritur ſimul cõſenſus duoꝛum pluriũve. capit fomẽtũ.i.robur ſeu efficatiã:vt in.c.j.⁊.iij.ergo ſeqͥ tur qð pactum nudum ẽ legitima conuẽtio:ergo debet a⸗ ctionem pꝛoducere.l.legi.ff.eo. Lertio facit ꝙ in foꝛo ca. pꝛoceditur de equitate:vt notatur in.c.dilecti.e. de iud. hinc infertur ſᷣm io.de imo.in.c.quintauallis.in.xix.dif⸗ cum dicatur pactum eſt duoꝛum pluriũve in idem placi⸗ tum et cõſenſus id eſt placitus cõſenſus:vt.l.j.et ibi glo. ct doc. ff. de pac. glo. in.l:conſenſu. ff. de actio.et obli⸗ ga. et in. l. j. in pꝛinci.ff. de contrahenda emptione. vnde pollicitatio magis dicitur q́; pactio: vt in. dicta.l. pa⸗ ctum.⁊ in.l.ſciendum.S. dictum.ff. de edilitio edic.adeo wꝙ tenetur cõmuniter per legiſtas ꝙ pollicitatio dicatur tunc demum ſi flat abſenti in perſonam nũcij vel per epi ſtolam:ſecus ſi fleret pꝛeſenti ⁊ tacenti:quia pꝛeſens ⁊ ta cens vidctur ad ſui cõmodum conſentire.l.qui patitur. et in.l ſi vero non remunerandi:S. paſſus.ff.mandati.vn de non diceret᷑ tunc pollicitatio:ſed per conſenſum duo⸗ rum:vnius expꝛeſſum /alterius tacitum. ita eſt de mente bar. ſi bene inſpexeris in l.j.j.de pactis. in.j.col.ad fl.et in.ij.col.circa medium. Et ibidem expꝛeſſius ſentit Cy. in.·ij.opp.ad fl.et ita ponderat/et no.declarat tmol. in.c. cum contingat de iureiuran. dum querit an ex iuramẽeto oꝛiatur actio. Idem ſimpliciter tenet alexã. in.l.j.in fl. ff. de pactis. Idem tenet alber. in.l. iuriſgentium· S. quin⸗ immo. ij.colum.ff. de pactis.vbi foꝛmaliter ſic inquit. ꝙ pollicitatio ẽ quando vnus ſpopondit ſine interroga⸗ fe.ex.de iureiurã.de quo ꝑ alex.in.l.j.vj.coł.ff.de leg.ij. qð lʒ de iure ciui.compꝛomiſſum factuʒ pacto nudo ſine adiectione pene non valeat tex.foꝛ.in.l.non diſtinguemꝰ S· fina.ff. de arbi tamẽ de iure ca. valet tale compꝛomiſ⸗ ſum cum ex pacto nudo oꝛiatur actio.⁊ ita de iure ca. de⸗ rogatur illi.l.non diſting·S.fl.pᷣm Jaſon.imol.⁊ Alex.in locis.S.alleg.⁊ lʒ iſta ſit communis opinio ꝙ pactum nu dum de iure ca.pꝛoducat actio.in iſto paſſu diſputabili ⁊ in meris terminis iuris dic ꝙ non ſolum de iure ciui. ſeu etiam de iure ca.ex pacto nudo non põt oꝛiri actio:a hu⸗ ius opinionis fuit ſaly.hic in.vij.q poſt patronum ſuum quem refert ⁊ ſequitur Ang.de are.inS. in pſonã.in vlti. col.inſti.de actio. Mouẽtur ꝙ tex in.c.j.ex.eo.dum dicit ſuã obtineat:ergo apparet ꝙ papa ibi nihil de nouo ſta⸗ tuit: ⁊ non debet induci differẽtia inter ius ca.⁊ ciui.nec ꝑ ſubauditos intellectus debet induci coꝛrectio iuris ci⸗ ui. glo.ſing in.c.cupiẽtes ·S.qð ſi ꝑ vinguti.de elec.⁊ licet tex.in.d.c.j.de pac.dicat pacta cuſtodiẽtur ꝑ hoc tñ non ſequitur ꝙ ex pacto nudo oꝛiatur actio. Nam etiam pꝛe⸗ toꝛ in edicto de pac.dicebat ꝙ pacta debent ſeruari: æ tũ non vult qð oꝛiatur actio: vt in · S pꝛetoꝛ ait. et ibi bar. eſe omie: ſcro afne epeti⸗ Umuni Daeni in Din eiun⸗ dl ils myale gieg püpr un Cton Zor doade in lctn unn cindl bin eiuſti garien iſan ſequt oefi de bal lis in aig nudum l fin. ö me ret car⸗ de veni⸗ io mdo ltbalc. im idt vodis,de 1,41l.,. andeg: gslimt⸗ ier pa⸗ nonico⸗ fragio, o.ij it. co. ant. 6.1 hu⸗ l.pete i er opinte interſin Liuram? glurecs. ergoſes debets⸗ foꝛoca. it hrroe deleg udo ſine ngten⸗ nproni⸗ De Pactis. dubitat.l. iuriſgẽ.ff eo immo qðs eſt plus tex.ĩ.l.penult j· eo.apponitſoictum pꝛeciſum qð pacta omnino ſeruantur ⁊ tamẽ non oꝛitur actio:ex quo datur manifteſte intelligi ꝙ licet iura cano.dicãt ꝙ pacta cuſtodientur ſeu ſuam fir mitatem habeant:non tamen pꝛopterea ſequitur ꝙ ex pa cto nudo debeat actio dari:⁊ dicit bar.in.d·S. pꝛetoꝛ ait. l.iuriſgentium ꝙ non vidit vnq; ſolutionem:cum illa ver acta ſᷣ⸗ ba pacta ſeruabo poſita ĩ edicto pꝛetoꝛis impoꝛtãt ꝙ oꝛi uabo / ver⸗ atur actio per regulam.l.ſtatuas.ſf. de acquiren.re.do. ba iſta po opoꝛtet igr ſᷣm bar.ibi ĩ dicto · S.· pꝛetoꝛ ait.didere ꝙ erãt ſita in edi alia verba in edicto pꝛetoꝛis.ex quibus apparebat ꝙ pa cto pᷣtoꝛiſ cta nuda non pꝛoducebat actio.que verba non ſunt in.c. q̃d inpoꝛ j.er. eo.nec obſtat.c.iij.ex.eo.dum dicunt cano.per illum tãt. tex.ex pacto nudo actionem dari:quia reſpondetur ꝙ il⸗ le tex. loquitur de pꝛomiſſione facta pijs locis ⁊ ſic ẽ ſpe⸗ ciale: vel ꝙ ibi interuenerat ſtipulatio:vel tertio dum di citur ibi opere implentur intellige non per viaʒ actionis ſegd perviam euangelice denunciationis ᷣm do. Anto.de bu.⁊ imol.in.c.que in eccle.de conſt.er notata ĩ.c.nouit. de iud tenet bar in extrauaganti ad repꝛimẽdam.inver. per denuncia ⁊ ibi ponit pꝛacticam ⁊ foꝛmã huius denun cia. ⁊ ita dicit bal. in autentica ad hec.iiij.coł.j.de vſuris ita poteſt intelligi.c.j.⁊.iij.ex.eo.bᷣm Jaſo.may.in.d/· ſʒ cum nulla.l.iuriſgen.eo.ti.ff.in.iij.coł.verſicu.iiij.limita. ⁊c̃.⁊ ſic patet per pꝛedicta bar.eẽ huius opinionis ꝙ nec iure ciuili ne; canonico ex pacto nudo actio dari debe at regulariter. ⁊ hec ẽ verioꝛ opinio de iure diſputabilis multum. Nerũtamen totus mundus tenet cõem opinio⸗ nem canoniſtarum exr pacto nudo iure canonico actione competere. Amplia iſtam communem opinionem vt pꝛo cedat non ſolum in pacto:ſed etiam in pollicitatione ſᷣm domi. Anto.de bu.in.c.ex parte.ex.de cẽſibus.ſfl.coł. Se cundo amplia ꝙ pactum nudum pꝛoducat actioneʒ non ſolum in foꝛo canonico:ſʒ in foꝛo ſeculari in omnibus ter ris ſubiectis eccleſie ſᷣm Imo.in.c.que in eccleſiarum.de conſt. ex.in.xxiij.coł.ideim Bald in autentica ad hec.iiij coł.j.de vſuris.vbi dicit ꝙ iſtud pꝛocedit non ſolũ in cle⸗ ricis:ſed etiam in laicis ſubiectis eccleſie quo ad tempo ralem iuriſditionem. Tertio adde ſᷣm do.anto.de but.in Laicꝰpõt c.j.in pꝛincipio de pꝛobatio.ꝙ coꝛam eccleſiaſtico poteſt agere co⸗ laicus agere ex pacto nudo.adeo ꝙ non valcet ſtatutũ di⸗ rã iudice ſponens ꝙ ex pacto nudo agi non poſſit:ita tenet abbas eccłiaſti⸗ in.c.dilecti.in.iij coł.ex.de iudicijs. Limita iſtam com⸗ co ex pa⸗ munem concluſionem iuris canonici pꝛocedere in pacto cto nudo. nudo nõ reſpectiuo.Secus ẽ in pactis nudis reſpectiuis nã in octibus innoĩatis añ implemẽtũ nõ oꝛit᷑ actio de iu re ciui vt ĩ.l.ex placito.de re.pmutatioe.idẽ ẽ de iure ca. vbi ctꝰ innoĩati nõ pariũt actio niſi poſt ĩplemẽtũ ꝑ no tata ĩ.c.cũ inter. R.ſenioꝛẽ de elec.ſᷣm bal.il.ſiue apud a cta in.ij.coł.vbi dicit ꝙ iurs ciui.loquẽtia de ↄctibus in⸗ noĩatis hñt locũ etiã de iure ca. Scðõo limita nõ ꝓcede⸗ re ĩ pacto nudo a verbis ⁊ cã:tũc etiã de iure ca. nõ ꝓdu ceret actio.vt puta pacto nudo ꝓmiſi tibi decẽ ſine cã:qꝛ ſicut ſtipulatio facta ſinc cã de iure ciuili nõ valeret vtin l.ij · S. circa.⁊ ibi bar.ff.de doli exceptio.⁊ ibi glo.a foꝛtio ri nec pactũ nudũ valere dʒ ſʒ bal.ĩ.l.cũ qs.S.de iur ⁊ fa cti igno.⁊ in l.ſi diuiſio fami.herciſ.⁊ in.l.petẽs ad finẽ Iᷓᷓ. iſto ti. Certio nouiter limita ſ̃m iaſ.may.ĩ pacto nudo iito dolo vł metu:qꝛ tũc etiã de iure cano.nõ oꝛit᷑ actio:⁊ tñũ ſi eſſet veſtitũ ꝑ ſtipulationẽ valeret: ſʒ obſtaret exce⸗ ptio dolivl metꝰtex.ſing.in.l.ſi mulier.S.·ſi dos.ff.qð me tus cã.idẽ ẽ dicẽdũ de iure ca.qͥ amplioꝛi nitit᷑ eqᷣtate.c. ilecti.ex.de iud.idẽ dicas in curia merca.vbi ex bono ⁊ equo ꝓcedit᷑ m bar.ĩ.l.quĩtus ꝑ illũ tex.⁊ ĩ.lʒ.ſi fideiuſſo. 5S qdã. ff. madati. bal. æ ſaly.ĩ.l.ſi ꝓ ea:jimãdati.⁊ dic̃ bal. in.c.ſi pꝛo debilit ate de offi.deleg.ꝙ bona fides reqᷣrit᷑ in his q̃ plurimũ negociant᷑ ⁊ ĩ his nõdiffert pactuʒ nudũ a ſtipulatiõe.l.j.ff. de ↄſti pec.in·S. agnoſcãt.⁊ ibi glo.i aut᷑. de fideiuſ.Tertio limita pꝛincipalit᷑ ꝙ q;uis ex pacto nu do nõ poſſit agi tñ verecũdia ẽ denegare ꝓmiſſuʒ pacto nudo:ita no.bar.in.l.quĩtꝰ.ꝑ illũ tex.ff.mãda.⁊ vide bar. in.l.ſi pecunie.ĩ flff.de adimẽdis legatis.ſaly.ĩ.l.placuit. .de iud. Quarto limita ꝙ q;uis ex pacto nudo nõ poſſit agi de iure ciuili:tñ põt peti execu.ꝑ viã euãge.denuncia tionis Ant. de bu.⁊ imol.ĩ.c.q̃ in eccle.ex.de conſti.ꝑ no⸗ ta.ĩ.c.nouit ex de iud.bal.ĩ aut᷑.ad hec·.j.devſu.bar.in ex⸗ uag.in v.ꝑ denuncia.⁊ ibi vide. Quinto limita nõ pꝛoce⸗ dere de iure quo pactũ nudũ erat efficax cuʒ manu regia mandarentur executiõi.vt in.l.ij. ff. de oꝛigine iuris An⸗ tho. de but.in.d.c.que in eccle.Sexto limita:qñ in pacto nudo deducit᷑ illud qð alas debebat᷑ glo par ange mo der.in.l.legi.ff.eo. Septimo limita vbicũq; ex iobſeruã tia pacti aliqs pateretur dãnũ:tũc dat᷑ ſibi actio de dolo tex.eſt no.in.l.elegãter.S/ſeruꝰ pactionis.⁊ ibi bar.⁊ bal. hoc notãtes ⁊ dicẽ.ita limitari totã materiã pactoꝛum. Octauo limita niſi E pactũ nudũ fieret ĩ iudicio qꝛ tũc ꝓduceret actio. Lud.ro.Alex.ĩ.l.j.in pᷣn.ff.de vᷣb.obli.ꝑ tex. in.l.cũ oſtẽdimꝰ.S.fi.ff.de fide.tu.bar.⁊ ibi pleniꝰper paul.de ca.qᷣcqͥd dicat ibi bal.in.l.tale pac.S.q ꝓuocauit. ff. co. NHono limita qñ pactũ nudũ eẽt appoſitũ in inſtru⸗ mẽto garẽtigonato.ſᷣm bal.in.l.ijqde execu.rei iudi.vi⸗ de ꝓ veritate huius Jaſo. in.l.legi.ff. eo. Decimo limita quantuʒ ad cõſcientia.ſᷣm bal.in rub.⁊ in.c.j.in.ij.col.ex eo.abbas in.c.litteraꝝ.per illũ tex devoto.⁊ ĩ.c.ſicut.ex. de iureiu. Undecimo limita qñ pmittitur aliquid pacto nudo deinde apponitur iuramẽtũ /tũc pactũ nudũ ꝓdu cit actio.ꝑ.l.ſi qͥs maioꝛ ꝓð trãſac.⁊ ibivið ꝑ Ja.⁊ alios. Duodecimo limita in ligis ⁊ treugis vbi ex pacto nudo dat᷑ actio:qꝛ pacta publica nõ egent fomẽto.vt.l.conuen tionũ ⁊ ibiꝓ Ange.⁊ Jaſo.ff.eo. HBal.in. c.j.fl.col.ex.eo. Eiij.limita ĩ pacto nudo qð vaſſallus ſeruiat dño expen ſis dñi:qꝛ etiã ſi ſit nudũ naſcitur vtilis actio.tex.eſt ſin⸗ gu.ĩ.l.inter ſocerũ/g cõuenit.ff.de pac.dot. vᷣʒʒ bald.in.c. ſi cautio.ſi.col.ex de fide. XRiiij.limita in negocioꝛũ ge⸗ ſtoꝛe qui z ſea eihn a ſeipſo debitũ naturałr tãtum debet exigere ſicut ſi eſſet debitũ efficax.tex.eſt in.l.at qui natu ra in pᷣn.quẽ ita no.bald.in.l.eũ actum in quinto nota.in eo.ti.ff.de nego.geſt. ſO v.limita in pacto nudo facto ſub cõditione:qꝛ ſi cõditio eueniat ex pacto nudo põt agi ſᷣʒ Ange.in.l.cum ad pᷣſens.ff.ſi certũ petatur.tene tñ cõtra rium huic ꝓxime limitatiõi ſᷣm Bal.i. c. cũ inter.ex de re nũ.⁊ in.c.cũ ioh.ex.de fide inſtru.idẽ Jaſon.may.in.l.iu riſgen. S.ſed cũ nulla.iiij.col:ad finẽ.ff.de pactis.⁊ ibi vi de plene. **–&Qr ᷣj. limita qñ pactum nudũ eẽt geminatũ pᷣm Hoſt.⁊ clariꝰ ſᷣm do.Anth.de bu.ĩ.c.p tuas.de arbitris. idẽ in.c.cũ cõtingat.ex.de iureiur.Alber.de ro.in.l.iuriſ gen · S.ſolẽni ac ſubtili/quinimmo.in. viij.col.ff.eo.paul. de caſtr.in.l.j.de ↄſti.pecu. Ludo.ro.in l.j.in pe.charta. de verb. oblig. ff. raph.cu.⁊ Alex.in rubꝛica.de verbo.ob liga.idem Alex.hic in fine Bal.⁊ ibi ange.in.l.fl.per ulũ tex ĩductũ ſᷣm bald.j.ad..i.fal.ſcõo facit ꝓ iſta communi opiniõe ꝙ lʒz ex cõfeſſiõe extra iudiciali nõ oꝛiatur actio/ ſed ſolum pꝛobatio.vt in.l.publia.S.fi.ff.depoſiti.tñ ſi ſit geminata oꝛitur actio.qꝛ equiparatur iudiciali ſᷣm bart. ⁊ Jo.de pla.in.l.cũ ſcimus.de agri.⁊ cenſi.li.xj.C.Lud. ro.in.l.nuda ratio.in.j.col.pau.de caſt.in.d.l.publia.Cõ trariã tñ opinionẽ ⁊ nouã contra ſententiã cõmunem le⸗ giſtarũ ⁊ cano. tenet Jaſ.de may.in.l.iuriſgẽ·S. ſed cum nulla.in.vj. limit atioñe.ff. eo ple.idem Jaſon.i.l.ſi pacto quo penã in.ij.col.vᷣſi.ij.contra pᷣdic.rẽg.pondero noui⸗ ter ⁊c...iſto.tit.⁊ huius opinionis Jaſ.may.fui pariſius motus qð dictũ doctoꝛis dʒ ĩtelligi ſᷣm iura que allegat m bar. in. l.nõ ſolum. S. libera.ff. de liberatio.lega.ſed iu ra que allegantur ꝓ coi opinione ꝙ ex pacto nudo gemi nato oꝛiatur actio illa iura ſi bene inſpiciẽtur qñ interue nit ſtipulatio ałas nõ videtur qð ex pacto geminato nu⸗ do debeat dari actio. ꝓ quo põdera.l.ſi pacto quo penã T.vbi pena erat ꝓmiſſa pacto nudo:⁊ tñ ſi denuo pꝛomit tatur ita demum ex illo pacto geminato agi põt ſi ſtipu⸗ latio ſubiecta eſt:ergo ſi fuiſſet pactum nudum q;uis ge⸗ minatũ de eodẽ:nõ tñ poteſt agi cũ tex.ibi requirat ſtipu lationem ⁊ loquatur conditionaliter hoc modo ſi pacto ſubiecta eſt ſtipulatio.⁊ ibi iaſo.ĩ.ij.col.circa mediũ.Et conſidera iſtud fundamentum ineuitabile contra cõmu nem opinionem quam.S.retulimus quicquid dicat Bal. in.l.ſi verita j..de fideicom.quia ibi nimis diuinat ſᷣm ia ſo. map.in dicta.l.ſi pacto.ij.col.vltra medium. Et ſi di⸗ catur ꝙ communis opinio vult ex pacto nudo gemina⸗ to actionem dari ⁊c̃.⁊ ꝙ in iudicando ⁊ conſulẽdo com munem opinionem ſequi debemus.vt no. Bar. in. l.fina. .de pena iudi.doc.in pꝛoemio ſexti. Jaſon.in/S.· fuerat. de actio.inſtitu.⁊ in.c.finali.per doc.ex.de re iudica.per Panoꝛmita.in.c.j.de conſtitutio.dico tamen ꝙ vbicun⸗ qʒ opinio communis poteſt conuinci de irrationabilita te tunc licet a cõi opinione recedere.vt not. anoꝛ. in.c. capellanꝰ.in.j.col.ex.de ferijs.nõ eĩ multitudini auctoꝝ Fo. XLIX. Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis eſt ſtandum ſi alius apparentem rationẽ reddat: nam ali delẽ amicũ/quartã filiã hñtẽ /veſtigia inr̃is inſequẽtem: . quando deus aperit vni et minimo ꝙ ałas non datur . . . 8ðU d multis auctoꝛibus facit text.in.l.pꝛima.S. de vete.iure — X conu enti one Pactum veſtitũ n enu.no.panoꝛ.in.c.iij.ex.de conſuetu.⁊ nemini eſt dubiũñ A . ̊.oäl ſtipulatione pꝛo⸗ l ſi bñ aduertatur ꝙꝙ pdicta communis opinio de pacto ge aucit actionem. Jdẽ ſi cohereat contractui:q: minato ẽ falſa ac erronea ꝑ fundamẽtũ qð adduxi de.lſi e al/ pꝛoducit ? infoꝛmat. Actio an pacto.⁊ ibi ꝑ iaſ.jiſto ti.Adduco nouũ fundamẽtũ ðco⸗ ¶ ¶ Ad cuidentiaʒ eſt ſciẽdum ꝙ aliquãdo datur fundus u oꝛiatur ex munẽ opinio.ꝙ ex pacto nudo geminato nõ debeat oꝛiri extimatus:vt. extimatio reddatur ⁊ hec eſt emptio: vt.l. . pacto nu⸗ actio qð pꝛobo ſic:pꝛimũ pactũ nudũ ẽ ſola obligatio na plerũq; fl.ff. de iure doti.aliquãdo datur extimatus: wt· do geĩato turalis tm. Secundũ pactũ nudũ geminatũ c.alia obli⸗ videatur q;tum fundus ſit deterioꝛatus:tñ reddatur ibe n gatio naturalis tm̃ ꝓbat᷑ in.l.iuriſgẽ·S·ſʒ cum nulla.⁊ in fundus:vel dat᷑ ſimpliciter inextimatus ⁊ tũc nõ ẽ eptio. l.ſi vnusS·pactus ne peteret ⁊ ibi bar. ff. de pac. ſed ſic ¶ Op. de.l.ex cõuentione. .ſine cen.vł reli.So.vt gl. dic e ẽꝙ ad hoc vt de iure ante naſcatur actio opus ẽ ꝙ ille ergo ꝙ aut fundus fuit datus inextimatus:⁊ tunc pꝛo pᷣ⸗ u actꝰ habeat materiã ex qua actio deſcendere poſſit tex.ẽ terito ſoluit tributa ⁊ vſuras:ſed pꝛo futuro tpᷣe non agit ſing. ᷣm bar.in l.iuriſgẽ.ad finem pꝛincipij ff.eo.ſʒ pactũ heres:qꝛ eius non intereſt ꝙ fundus ad mulierem redeat 1l nudũ nõ ẽ cã ſeu materia ex q̃ cauſatum.i.actio deſcẽde⸗ cum ſuo onere:vthic. Idem ſi fuit extimatus ea extima⸗ die re poſſit:⁊ ita ſentit foꝛmalit᷑ bal in rubꝛica.ex co.⁊ ia.de tione que non facit emptionẽ:⁊ ita intelligitur hic ⁊ in ð⸗ ſar, de may.in.d.S·ſʒ cũ nulla in pꝛinc. Itẽ obligatio natura rio / aut fuit extimatꝰ ea extimatione que facit emptionẽ ſi lis ſola non ꝓducit actio.immo reqritur obligatio ciui, ⁊ tunc cum remaneat fundus penes heredẽ põt agere cõ lue lis ⁊ naturalis tãqᷓ; pater ⁊ mater reſpectu diuerſoꝛũ:vt ĩ tra mulierem pꝑꝛo futuro tempoꝛe ⁊ pᷣterito ad tributa et iol SF. j. glo. ⁊ ang.de are. inſti de obli.ꝑ bar.plene in.lj.ĩ.iiij advſuras:poſſes etiã dicere ꝙ pactum valeat inter here⸗ t æ.v.coł.ff. de condi ĩdebiti.⁊ ſi dicat᷑ vt dicebat mihi qui dem ⁊ mulierẽ non inter fiſcum ⁊ heredẽ:ſed hec ſolutio ſec dã optimus aduocatꝰſenatꝰpariſieñ.vocat᷑ autem io.mo non tolleret contrarriiia. ir rin qui dicebat ꝙ ex pacto nudo geminato oꝛiebat᷑ actio Add itio Adde dum dicitur in hac.l. ꝙ extimatio ba⸗ ego in ↄꝛiũ adducebã iſtud exẽplũ. Duo pacta nuda ſũt I1 J. rei dotalis vł alterius rei in dubio facit jer tan due obligationes naturales tãtũ:⁊ ſic tãqᷓ; due ma⸗ emptionem.l.j.⁊ ibi gl⁊ l.quotiens.⁊.lł.ſimiliter.jde iure len tres q̃ mres ſole in naturalibꝰ nõ poſſent cõciꝑe nec pare do. ⁊ in. l.ſi extimatur.ff. ſoluto matrimo.cuʒ alijs ꝑ alex. hac re ita dicebã ego in actibꝰ ciuii.due obligatiões natura Limita ſingulariter iſtã legẽ ⁊ teneas coꝛdiꝙ extimatio au bes les maxime ex pacto geminato ꝓueniẽtes nullã poſſunt rei dotalis facit emptionem quaãdo maritꝰ ẽ ſoluẽdo als s. au ꝓducere actionẽ. Mã ciuilitas imitat᷑ naturã in tũ pot ſecus ſᷣm bal.⁊ ſaly. in.l intereſt in fi.j.de vſufruc.motiꝑ ð S. femine.inſtitut de adopt.⁊ ſic cum in pactis nudis de glo.ſing.in.d.l.ſi extimatio in pꝛinc.ff ſo.ma.qð intellige he Finrobligani⸗ ciuilis ꝙ nemo põt negare vꝛiũ ĩpoſſibi: lſimita.ʒ bal.hic in.iij.oppo.⁊ ita ałs in contingentia fa n⸗ lẽ actionẽ dare ꝑ notata.in.d ·S· de oblig.inſt. facit qð di⸗ cti obtinuit ia.may.iĩ ciuitate mediolañ.finałr not.ex iſto na cit bar.ĩ.d/S pactꝰ ne peteret.S. ꝓluries alle.⁊ huiꝰ opini terx.inverſi.ita pars inſtrumẽ.ꝙ nõ ſolũ ex toto inſtrumẽ Pꝛoba⸗ go onis fuit optimꝰ licentiatꝰ nobilis vir magiſter Guil. de to:ſjjʒ qualibet eius ꝑte inducitur ꝓbatio ſʒ bal.⁊ ſaly.hic tio ĩducit tun mond agron aduocatꝰ inſupmo ſenatu pariſieñ ↄſiſtoꝛia fscit tex.in l.j.j.ſine cẽ.vel reliquis per ia.hic invlt.nota. nõ ſolũ ex ao lis:tñ qͥ vltra naturã ⁊ ↄſuetudinẽ viroꝝ vroꝛa.ſtudet ac vide cy. bal. ſaly. hic. S toto ĩſtru⸗ n quotidielr̃is ĩpendit vt nihil illi ouleis iñis inuetã dieck ve πActa no uiſſima Vltĩa pacta va mẽto: ſed ho verũtñ vnũ multum me aſtrinxit opinio illuſtris conſilia NRrHõ Hd.ct ⁊ ſeruãda ſũt q̃libet eiꝰ 1 rij domininoſtri regis militiſq; dñi ludouici tiercelin ſũ⸗ ◻ ſiue poſſint coadiuuare ſiue parere. h. d. ¶Ad parte. lb ma theoꝛica ac muitiplici pꝛactica ĩbputi: qͥ miles tene⸗ We-Geuidẽtia ẽ ſciẽdũ ꝙ qᷓdã ſũt pacta ↄꝛia ⁊ de his 8 bat opinionẽ pᷣdictã cõeʒ ex pacto nudo geminato actio habes hic: quedã ſunt diuerſa ⁊ de his habes·.e.l.pets . nẽ dari/motꝰ auctoꝛitate maioꝛis vcʒ opinionis cõis.ſe-⸗ quedã ſunt ſimilia de quibꝰ ĩ.l.iuriſgẽ·S. adeo.ff.e.⁊ l.ab cundo motus exꝑientia ac ingenti ſubtiliq; ſua pꝛactica emptione. Glo.media colligit argumẽtũ ad litteras ⁊ be 1 cũ ałs fuerit locũ tenẽs vniuerſalis in comitatu cenoma ne:quia que fiunt in actis pꝛeſumuntur fieri coꝛã pluribꝰ neñ.ac balliuus vniuerſalis comitatus vãdomẽſis: nec⸗. p̃ſumptione iuris ⁊ de iure/⁊ que flunt coꝛazʒ pluribꝰ ſunt n nõ cãcellarius potẽtiſſimi ducis alãconi.⁊ ꝓpter eiꝰ opri validioꝛa:vt.lacta.j.de re iudi.⁊.l.oĩʒ.de teſta.⁊.l.hac cõ me iuſticie exercitium theoꝛicam iuris ac pꝛacticam re ? ſultiſſima.¶ Mõ redeo ad pꝛimã gl.q̃ videt᷑ limi.nr̃am ꝑ nomine optime nominatuʒ / non auarum ac minime vari tria cõtraria.Et ideo pꝛio ego op.⁊ op ꝙ vltimũ pactum E um motu pꝛopꝛio domini noſtri regis Karoli ac Ludo⸗ nõ ſeruet᷑: vt.l.iuriſgẽ·S.ſʒ ſi iuradi.So.vt gl. ¶ Itẽop. uici duodecimi huius nominis regis noſtri in ſupꝛemuʒ de.l.ſi mihi⁊ tibiS.in legatis.ff.de le.j.So.vt.glo.ſ Itẽ 3 eius conſilium inter conſiliarios aſſumptus fuit ⁊ pio op.de.l.ſi vnus·S. pactus.ff. e.So.vt gloſ.ſeruatur ergo vno de pꝛincipalioꝛibus:vt ĩ ſimili dicit bar.ĩ extrauag. vltimũ:ſi tñ non ſit inualidum ꝓpter dolum. Itẽ ſi nõ ẽ r vbi dicit ꝙ ipſe aſſumptus fuit in vnum de conciliarijs. inualidum pꝛopter pᷣcedens derogatoꝛiũ. Item ſi actio illuſtriſſuni domini Raroli quarti romanoꝛum impera-⸗ pꝛima non eſt ſublata ⁊ tale eſt pactum:ſed ẽ tale ꝙ actio⸗ toꝛis.ita dictus miles tiercelin tãdem ⁊ vltimo creſcenti nẽ ꝓducere non poſſit. Attẽde tñ qꝛ id qð dixi ꝙ pactum dee bus eius meritis motu pꝛopꝛio illuſtriſſimi Regis Lu⸗ derogatoꝛiũ pᷣcedẽs ĩpedit ſcõᷣm. Eſt argumẽtũ ꝙ ſi qͥs u douici in conſiliarium tamen requeſtarum ac totius coꝛ vadit ad abbatiſſã ⁊ dicat:nolo ↄuerſari vᷣbalit᷑ ⁊ non ve uniD poꝛis ſenatus pariſieñ. aſſumptus fuit / ꝓfecto enim diu re⁊ ſi contingat me in futurum cõuerſari ex nunc tali cõ nden altioꝛem meruiſſe iuſticie ſedem.⁊ inter bona foꝛtunevnũ nuerſationi nõ conſentio.certe ſi poſtea conuerſet᷑ ſibi non menn de maioꝛibus bonis:in pꝛedicto domino milite tiercelin piudicat:⁊ hoc ideo qꝛverba pꝛima fuerunt derogatoꝛia hci reperio in natis ſuis maſculis inter quos habet mihi di Et caue qꝛ tunc ſunt derogatoꝛia cum reſpiciunt futuruʒ lectum ſcholarem iulianũ tiercelin iuris vtriuſq; bacca⸗ vt.S. poſui exemplum.ſecus ſi diceret ſimpliciter abbatiſ ſo⸗ larium optune initiatum / inſignia habentem ad maioꝛa ſe volo me conuerſari realiter ⁊ poſtea per plures dies 50 deucniendi / vxoꝛem habente bonam matremfamilias poſt ſe conuerſaret:nam bene teneret conuerſatio ⁊ vide Pa moꝛibus ac virtutibus oꝛnatam ⁊ quantum decet mari-⸗ retur voluntatem mutaſſe:vt.l cum in plures·S.locatoꝛ nne to obedientem ⁊ ſeruilem ꝙ non omnibꝰ coniugatis etiiꝭ horrei.ff loca.⁊ cõduc.⁊ ideo ſi quis vellet pꝛobare cõtra u pariſius commoꝛantibus datum eſt iuxa illud. NHon om⸗ ccum eſſe ſimulatum vt qꝛ dicit ꝙ vere agebatur ꝙ eſt pi in⸗ nibus datum eſt adire coꝛintum. Inſuper generos habet gnoꝛatio rei ⁊ nõ vẽditio ⁊ teſtes interrogati q̃lit᷑ ſcirẽt tef exq̃ſitos theoꝛica ac pꝛactica iſignes.pꝛimo honoꝛabilẽ ꝙeẽt ſimulatꝰ ↄctꝰ dicẽt qꝛ debitoꝛ talis dixit ſe velle pi pul ac diſcretũ viꝝ magi.iacobũ taureu ĩ legibꝰliceñ ſuis er gnoꝛare ⁊ nõ vẽdere.certe nõ ꝓpterea pꝛobãt ſimulatio⸗ ho igẽtibus meritis vniuerſalẽ locũ teñ.cenomaũñ.re ⁊ noie nez ſi poſtea ex ĩteruallo fecit ↄctũ vẽditiõis ⁊ non ĩ cõti de de bona iuſticia famatũ rectũ in ſuis iudicijs. Ac etiam nẽꝑti poſt vᷣba pᷣdicta:qꝛ videt᷑ volũtatẽ mutaſſe ꝑ.dl.cũ ĩ ſir magi nicol.coꝛbin geneꝝ ſecũdũ quẽfecit balliuũũ poten ples.Sʒ ſi teſtes dicerẽt ꝙ debitoꝛ dixerat ꝙ nolebat vẽ go tiſſimi comit vãdomeñ ac ↄſiliariũ ducis alãconi:necnõ dere:ſʒ pignoꝛare:⁊ ſi cõtingeret eũ in futurũ vẽdere.ex tio nobilẽ viꝝ vocatũ des chapeles.⁊ inter ceteros hʒ gene nunc tali vẽditioni non conſentiebat:ſʒ pignoꝛationi mo pl rũ nobilẽ vixꝑ magi. Guil.de maãdragon legũ liceñ. meri⸗ do ꝓbarent bñ ſimulationẽ. ¶ Wogo venio ad vltimaʒ e tũ ĩbutũ lr̃is ac pꝛactice deditũ recto iudicio ꝓcedẽtẽ fi gloſam ⁊ oppo.qꝙ replicabitur ex vltimo pacto ⁊ ſic:pꝛi⸗ oß⸗ gt et ne⸗ ii. bone ec det re⸗ utio hati⸗ ſact kiure Aer. gtio as votip blige tife Liſto pvnne pe⸗ Phefei hotg fiſi De Pactis. mum nõ tollitur ipᷣo iure.contra hoc op.de.l.ſtichũ.. na turalis.ff.de ſolutio.So.vt gl.vel melius dic ꝙ aut que⸗ ro an ſcõᷣm pactũ de non petendo tollat naturalem obli⸗ gationem que erat in pꝛimo de petendo:⁊ dico ꝙ ſic ⁊ ita loquitur.d.l.ſtichũS·naturalis/ut quero an tertium de petendo tollat ipſo iure pꝛecedens de non petẽdo:⁊ dico ꝙ non.⁊ eſt ratio ſᷣm glo.coniungẽdo tres opiniones ſi⸗ mul:quia pꝛecedens pactum de non petendo habet tria ſcʒ metum facti aut multum facti ⁊ fauoꝛeʒ / ⁊ ideo pactũ poſtea de petendo non poteſt tollere pꝛinum de non pe⸗ tendo:quia habet in ſe factum ⁊ fauoꝛem: ſed replicatio⸗ nem contra cum pꝛoducit: ſed quãdo pꝛecedit conuen⸗ tio obligatoꝛia ipſa continet quid iuris ⁊ odium ⁊ habet multum fictionis:⁊ ideo poteſt tolli: vt naturalis tollat᷑ ⁊ ciuilis elidatur:vt.l.ſi vnusS.pactꝰ.ff.e.Sed G.de co. dicit aliam eſſe rationem:nam dicit ꝙ nullus actus ope⸗ ratur niſi circa id ad qð inducitur:vt.l.obligationũ ſub⸗ ſtantia.ff. de ac.⁊ ob.⁊.l.non omnis.ſi cer.pe.ſed ita eſt ꝙ pactum de non petendo non fit ad aliquem obligationeʒ toilendam ciuilem vel naturalem: ſed ad impediendam petitionẽ: nõ tollit aliquã obligationẽ.pactũ ̊ de nõpe tẽdo non ↄtinet qͥd iuris.i.nõ ẽ oꝛdinatũ ad tollendũ qd iuris: ſed ad petitionem impediendam:⁊æ hoc eſt ꝙ dice⸗ bam in.l.cum quis.S.de iuris ⁊ facti igno. In exceptio⸗ ne macedoniani nec ob.leges dicẽtes ꝙ tollunt natura⸗ lem:vt.l.ſtichũ · S·naturalis.ff.de ſolu.quia loquuntur in pacto liberatoꝛio: quia dico:libero te ab eo qð michi de⸗ Pactoꝛũ bes.¶ Quero ergo de viribus pactoꝛum ⁊ dicit glo. ꝙ pa vircs. Pacta vl ctum de non petendo tollit naturalem/elidit ciuilem/ex ceptionem inducit /⁊ obligat paciſcentem naturaluer nõ petere.ſed pactum ſcõʒ de petendo non tollit naturalem que erat in pacto de non petendo:quia ad hoc non oꝛdi⸗ natur p̃m glo. Sed quare magis pactum de non peten⸗ do tollit naturalem pꝛecedentem cum ad hoc non oꝛdine tur:⁊ ideo puto.G.bene dixiſſe.ſ.ꝙ pactum de non peten do nullam obligationem tollat:communiter tamen nos tenemus glo.⁊ ideo ab ea non recederem. ¶ Tertium er⸗ po pactum inducit replicationem contra ſcdᷣm an ergo ſi agam debeo facere mentionem omnium pactoꝛum in libello:de hoc vidi hic dubitari. Sed ſi nos dicamus ꝙ vltimum pactum de petẽdo pꝛoducat naturalem obliga tionem que iungatur cum ciuili eliſa que erat ĩ pꝛimo pa cto opoꝛtebit me facere mentionem de illo cum ſit cauſa agẽdi:vt.l.edita.⁊ qð ibi nota.Sõ.de edẽdo:ſʒ qꝛ cõmuni⸗ ter tenemus ꝙ ſolum ex pꝛima ciuili:licet eliſa agitur nõ erit neceſſe expꝛimi in libello niſi pꝛimum pactum ⁊ ſi ex⸗ cipiatur de ſecundo replicabitur de tertio. „ . . ¶ In glo. que incipit vt ſi.ibi ipſo iure ſublata.⁊ poſteri us pactum ⁊ ad actionẽ pꝛoducendam non fit habile: vt dicto . S pactus.¶ In eadem glo.ibi res ſit ſequuta.qð ẽ verum ſi conuenio de reſcindẽdo contractuʒ: ſecus ſi fie ret pactum de non petendo pꝛecio tm̃ vt colligit᷑ ex gl. di cte legis ab emptione.¶ In glo.q̃ icipit maxime ibivltra montes.vt valeant factã maxime in pꝛeſentia actoꝛuʒ:qꝛ pꝛeſumptione iuris pꝛeſumuntur facta in pꝛeſentia pluri um ar.l.j. de re iudica. geſta.⁊.l.hac ↄſultiſſima.qui te.fa. po. ⁊.l.omnium de teſta. Adde dum dicitur in hac.l.ꝙ vlt.pacta tima dero Ad ditio. valent ⁊ derogãt pꝛioꝛibus: vt ĩ.l.ſi vnꝰ gant poꝛi ·S. pactus ne peteret.ff eo. Limita iſtam regulaʒ niſi pꝛi⸗ bus. mũ pactum eſſet iuratum tunc vltimum pactum non de⸗ rogat pꝛimo ꝙ pꝛobo ſic quando pꝛimum pactum habet vyba derogatoꝛia ad ſequẽtia pacta nõ tollit᷑ per ſequẽs pactum gloſa eſt hic appꝛobata.ſed hic eſt quod iura⸗ mentum habet vim verbo.derogatoꝛioꝛum adeo qð ſe⸗ quens actus non valet ſine ſpeciali reuocatione io.and. in reg.qui ſemel.in mercurialibꝰbar.in.l.ſi quis.in pꝛĩci. teſtamẽti circa finem pꝛĩc.de leg.tertio.⁊ in.l.omnes po⸗ puli.in.iij.q.in pꝛincip.ff. de iuſti.⁊ iure per text.in.l.cum poteſt · S. filius matrem.ff. deleg.ij. ſingular. ſᷣm Ange. de aretio in·S fideiuſ.in. iij. col.inſti.de fideiuſſo. Con⸗ firmatur ſ̃m iaſ.hic per glo.ſing. in.c.cum non deceat.in glo. fi. de elec.in vj. ⁊ ibi phi.franc.vbi dicitur ꝙ conſtitu tio generalis non tollit actus iuratos pꝛecedere quã gl. ꝓ ſing.no.Ang.in.l.j.S:qui onerande.quaꝝ reꝝ. ff.facit c.j.de reſcpᷣ.gl.no.ĩ.cle.dudũ S.fi.de ſepul.Amplia regu. huiꝰ.l.ꝙ vltima derogãt pꝛioꝛibꝰaltero de.xiiij.modis. Pꝛiĩo in pac. Scðdo ĩvl.volũ.l.iij ·S/pe.ff.de adimẽ.lega. Fo. L. glo.no.in.c.j.⁊ ibi phi.fran.de conſti.iib.vj.⁊ in.c.cum marthe.e.de cele.miſ.glo.in.l.ſancimus.et.l.hac cõſul⸗ tiſſima.Lertio pꝛocedit in codi.l ꝓpꝛoponatur.⁊ ibi glo. bar·j.de codi.Quarto ꝓcedit in contract..cum in plu- res ·S locato hoꝛrei.ff. locati.in.l.j·S.fina.de ſti.ſeruo.ff. adeo ꝙ tacite vltimus contract.reuocat pꝛecedentem ta cite/ nec eſt opus ꝙ partes apponant verba deroga.tex. ſingu.ſᷣm bal.in.c.j.ex.de tranſac.Quinto habet locum in ſententia interlo.l.quod iuſſit.ff.de re iudi. Sexto ha⸗ het locum in conſti. ꝓcura.l.ſi quis cum ꝓcuratoꝛis.in fine.de ꝓcu.ff. Septimo in reſcrip.c.ceterum.de reſcrip. no.in.c.j.ex eo. Octauo locũ habet in iuramentis.l.duo⸗ bus · S.· fl. iuncta.l.ſequẽti.ff.de iurem.Hono in legi.l.ſedq et poſterioꝛes.de legi ff.⁊ in.c.j.et ibi phi.fran.de conſti. lib.vj.Hecimo in ſta.ſᷣm bar.in.l.omnes populi in vlt.q. iij.q.pꝛinci.ff. de iuſticia ⁊ iure. Vndecimo habʒ locũ in conſue.nam vltuma cõſue.pꝛeſcripta derogat pꝛioꝛibus glo.no.in.l.nemo/S.tẽpoꝛalis.in pe.charta.ff.de reg iur. F̃m bal.in.c.j.de feud.cog. huodecimo hʒ locũ in fama: quia vltima fama tollit pꝛioꝛem.l.ſi mater. ⁊ ibi glo.jjne Fama vl⸗ de ſta. defun.per ca.cum inter. R. ſenioꝛẽ. Decimoter⸗ tima tol⸗ tio ꝓcedit in moꝛa:qꝛ vltuma nocet l.ſi ſeruũS.ſequitur. lit poꝛem. de verbo. obli.ff.in.l.illud.ff.de peri.⁊ commodo rei ven dite.ff. Hecimoquarto ⁊ vltimo ꝓcedit qñ referãtur a cõ ditoꝛe.l.vel in gio.plures opini.in dubio vltima appꝛo⸗ batur alijs reiectis ſᷣm bar.in.l.bo.fid. per illũ tex.et ibi gl. ff. depo.glo.in.l.qͥ filiũ ·S.ſabinꝰ.ff.ad trebel.quã repu tauit ſingularẽ ange.⁊ male.in·S·item pꝛeciũ inſti de cõ⸗ trahen.bal.in.l.ſi mater.per illum tex·.jne de ſta.defun.⁊ vltra allegatã per doc.hic allego gl.ea.l.in glo.mag.cir⸗ ca pᷣn.vᷣſi.huiꝰ diſiũctiue altera pars ẽ vera:qꝛ vltima·j de cõdi.l.⁊ alia omitto qͥ poſſunt hic allegari. NNhan oi NDPacta in cõtinenti b one fid l. appoſita pariũt ⁊ in⸗ EVfoꝛmãt ex interuallo/ appoſita pꝛoſunt ad exce a.. Maptionem tantũ. hoc dicit Ja. Burri. Ad d t o Nõ.reg.in hac lege qð pactũ appoſitũ des iuxta ↄctũ incõtinenti veſtit᷑ coherẽtis cõtractus ⁊ actionẽ ꝓducit etiã ſi ſit cõtractꝰ ſtricti iu⸗ ris hoc dicit lectura huiꝰ legis.⁊.l.petẽs:jet ibi dicemꝰ. Scðdo põdera tex.in vᷣbo.ex pacto actio.qð cũ dictio ex denot. cãm ĩmediata.l.j.S. ex incendio.⁊ ibi bar.ff.de in⸗ cẽdio rui naufra.⁊ bar.in.l.nõ dubiũ.S.ð legi.hic.pꝓbat᷑ opinio bar.⁊ citramõtanoꝝ ꝙ ex pacto ĩcõtinẽti appoſi⸗ to oꝛit᷑ ſẽꝑ actio pᷣſcript vᷣbis dato ꝙ hita relatiõc pacti ad gctũ nõ reſultet ctus innoĩat ꝰvide bar.in.l.ex placi to.j.de re.ꝑmu.⁊ in rub.de pᷣſcrip.ver.ff.bal.⁊ alij in.l.pe tens.·j.co.et ibi ad plenũ dicemus.pᷣdicta ↄfirmatur ſᷣm ia.hic.hoc mõ actio pᷣſcrip.vbis.oꝛit᷑ ex õct. innoĩat.l. quotiẽs.cũ glo.ff. de pᷣſcrip.vb.ſed pactũ eſt ↄctꝰ innoĩa tus:lʒ nõ reſpectiuus glo.ſing.in.l.j.in pᷣn in glo.magna ff. de actio.⁊ obl.quã ſequit᷑ bal.in rub.⁊ in.l.j.S.eo.⁊ hic ⁊ eã reputat ſingularẽ bal.in.c.quintauallis.in.ij.col. ex· in.l. lecta. in. vij. col.ff. ſi certum petatur. „ Drr e Si penalis ſtipulatio incipiar 22 Ypacto. pᷣcedenti pactione nuda cõo⸗ mittitur lite cõteſtata ſuꝑ penali ſtipulatione: KRvel cõuẽtione nuda ᷣm varias lec. extra oꝛdi nem ſolenem debitoꝛis pignoꝛa nõ capiunt᷑.h.d. Ja. bu. ¶ QAuidã intelligũt ꝙ actio fuit ex ſtipulatione:⁊ qꝛ hec conſonãt littere ea pᷣmittã. Alij intelligunt ꝙ fuit actũ ex pacto nudo:⁊ de hoc infra faciã mentionrnm. ¶ Sp.· ꝙ non agat ex ſtipulatu ad penã ĩmo certi ↄdicti one cum ſit certũ in ſtipulatione deductũ:vt.l.ſi quis.ff. ſi cer. pe.⁊ inſti.de vᷣbo.obli.in pᷣn.So.fateoꝛ oppoſitio⸗ nem:⁊ ideo reſpõde tribus modis. Pꝛimo ꝙ hec vᷣba ex ſtipulatu non denotât nomen actionis: ſed cõtractũ.ex quo agi hec eſt ſatis bona.Alij dicunt ꝙ hic fuit facti ꝓmiſſum. Alij ꝙ hic erat dubiũ quid reus ſolueret quod nõ placet:qꝛ lex reſpexit certũ in obligatione ⁊ non in ſo lutione. Tene ergo pꝛimã quã dixi ⁊ eſt ſcðᷣa in gl.¶ Itẽ op.ꝙ non cõſequatur id quod in pacto deuemit cũ ſit nu dum: vt.S. e.l.legem. Solu.vt glo.quia hic ſponte ſoluit. Item op.ꝙ vno petito aliud non debeat ſolui: vt.l. fl· . de fideicommiſ.lib.Solu.vnum petere et aliud in con⸗ dẽnatione deduci non debet fieri: vt in contrario:ſed vnum peti et aliud ſolui ſponte non eſt malum: vt hic. Byuÿutrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis 4 ¶ Item op. ꝙ etiam id quod in pacto deuenit petatur ab nil erat dandũ vel flendũ:vt q; dixi ſi nauis venerit ĩfra c inuito:cum ſit veſtitũ coherẽtia ſtipulatiõis:vt.j.e.l.pe⸗ annũ ꝓmittis mihi dare decẽ:q tunc dies expectari no ( tens. So ꝓactum pꝛincipale a ſtipulatione penali acceſ⸗ dʒ ſi ↄditio exiſtat. Si aũt ſtipulatio eſt duplex /tunc aut (ocel ſoꝛia veſtiri nõ põt. ¶ Item op.a diuiſione: aut dices agi incipit a pcedenti cõditione.aut a pcedẽti couentione.ſi heſe ex pacto ⁊ hoc nõ poteſt eſſe:quia nudũ ⁊ nudũ pactũ nõ ccipit a pꝛecedẽti cõditione/tunc expectat᷑ in cõtracti⸗ ſde piꝛoducit actionem ⁊ ſine actione nemo experitur: vt.l. ſi bus ꝙ deſinat poſt:⁊ tunc cõmittit᷑:vt.l.ita ſtipulatus.de lice pupilli·S. videamus.ff. de nego.geſt.et.l. quotiẽs · Sitem vbo. ob. In vltimis volũtatibꝰ dic ꝙ aut cõditio eſt ap⸗ . ſi tẽpoꝛaliff. de admi. tu. Item qꝛ ᷣm glo.pactũ pꝛimum poſita onerato ⁊ expectat᷑ moꝛa tantuʒ: vt.l.j. itẽ ſi ita. nun eeſt nouatum ergo ſublatum in totum. aut agitur ex ſtibu ff.ad.l.fal. aut ẽ appoſita onerato ⁊ expectatur ꝙ deſinat uct latione ⁊ non poſſum cum ſit conditionalis t ante condi poſſe niſi expectare ſit turpe:qꝛ tunc nõ expectat᷑:ſed in⸗ be tionis euentum non naſcitur actio vel obligatio:vt.l.ce⸗ terponit᷑ cautio muciana:vt.ff. de condi.⁊ de.l.muciane. etn dere diem. ff. de verbo.ſigni. Huius timoꝛe ſunt hic due et ·l.1 pater ſeuerinam. Fallit in libertate cuius fauoꝛe lecture. AUna ꝙ agatur ex pacto nudo ⁊ de facto vſq; ad media via eligit᷑:vt ſtatiin quis ↄſequatur libertatẽ ſicut litis conteſt.et ſi obijciatur ꝙ non habeo actionem hoc otuit facere cõtra volũtatem defuncti ⁊ non fecit. vt.l.li venit diſputandũ poſt litis coteſt. cum ſit exceptio pꝑem⸗ bertas.ff. de manu.teſta.aut incipit a pꝛecedẽti pactione ptoꝛia:vt.l.j.ff. de interrog.actio.lite conteſtata dimittã nuda:⁊ tũc cõmittit᷑ lit. cõteſta.ſuꝑ pacto ſᷣm vnã lec.vel . inſtantiam pꝛimã:æ agam ex ſtipulatione penali cõmiſſa ſuꝑ ſtipulatione penali etiã de facto ſᷣm aliaʒ lecturã que n ad penam.Et ſi dicas nõne pactum fuit a ſtipulatiõe no c(õiter tenetur in hac.l.Aut incipit a veſtita cõuentione ⁊ lun uatum. Reſpondeo ꝙ non:quia nouari nõ potuit per ſti tunc moꝛa cõmiſſa ſuꝑ pꝛincipali cõmittit᷑ ſtipulatio pe ne⸗ pulationem conditionalem anteq; exiſtat conditio: vt.l. nalis vt dicta.l.ita ſtipulatꝰ:⁊ de hoc dixi.ff ſiquis cau. ſne ſtichũ · S. j.ff. de noua. Sed ſi eſt cõmiſſa pena ꝑ lit. conte⸗ ⁊ ſipoſt tres. ¶ WModo quero qñ nouetur bligorlo⸗ Ao. Obliga⸗ ſ ſtationem quomodo amplius poterit offerre id quod in dicit ꝙ olim fiebat nouatio tacite hodie nõ / niſi expꝛeſſe tio q no⸗ ſci cõuentione deductum eſt. Reſpodeo potuit.⁊ videtur in agat᷑:vt.l.fl.jde noua Ro.di/q aut ſecũda obligatio cõ uetur. . uito offerrevſq; ad litis ↄteſt.ſuꝑ pacto poſtea nõ niſi mi tinet idẽ ꝙ pꝛima ⁊ tunc fit nouatio vt.l.duo ſocietatẽ.ff. lu⸗ chi volenti. vel dic ꝙ etiã poteſt purgare vſ; ad litis cõ pꝛo ſocio.aut cõtinet aliud per modũ ſubꝛogationis ad in. teſta.ſuper pena:vt.i.inſulam.ff.de verbo.oblig.et.l.ſi ita pꝛimã ⁊ nũqᷓ; fit nouatio:ſed potius ↄſtituit᷑quedã alter ſin quis·S.ſeia.et hec eſt vna lec.Alia eſt lec.ꝙ actum fuit a natio:vt.l.reſcriptũ ·S· ſi pacto.ff. e.dy. dicit ꝙ aut cedit dr prꝛicipio penali ſtipulatiõe de facto vſq; ad litis cõteſta. cõtractus iuris gentiũ:x tunc nec olim/nec hodie pᷣſumi 5 et lite conteſt. cõmiſſa eſt ſtipulatio:quia apparet eum vo tur nouatio: vt.l.ſi quis a ſocio.ff. ꝓ ſocio.⁊.lł.pᷣdia.ff.de ct luiſſe adimplere quod cõuenit:cet poſt litem conteſtatam ac.emp.Aut pceſſit cõtractus iuris ciuilis.⁊ tunc pᷣſume ir. agetur de iure:⁊ ex eadem inſtãtia recte flet condẽnatio: batur tacite nouatio: vt.l.obligationũ fere.S.fiff. de act. ſt cum ſuperueniat ius pendente lite ex cauſa de pꝛeterito: ⁊ ob.hodie non niſi expꝛeſſe agatur: vt.l.fl.de nouatio. dei vt. l. ſi rem. ff. de pigno.act. ¶ Quero cuius ſit electio qd ·¶Alij dicũt latius ſic. ꝙ aut ſcðᷣa obligatio nõ venit per chu velit ſoluere an actoꝛis an rei. Et circa hoc diſtĩigue ſic: modũ ſubꝛogationis ad pꝛimam.aut ſic.pꝛimo caſu aut ſan quia aut duo debentur ſub vna obligatione ⁊ electio eſt ſecũda cõtinet idem ꝙ pᷣma/⁊ tunc aut noua ꝑſona in ſe⸗ ind debentis. vt. i plerũq;.ff. de iure doti. aut debẽtur ſub di cunda obligatione adijcit/aut non. Si non.nõ fit noua⸗ lin. uerſis obligationibus vt eſt hic:⁊ tunc ſi cõmiſſa eſt obli tio:ſed ſic olim fiebat nouatio hodie non:niſi expꝛeſſe de gatio ad vtrũq; ⁊ tunc electio eſt actoꝛis in actionibus: agatur hec pꝛobantur.·J. de nouatio.l.finali.et inſti.qui ter vt. l. quod in heredem ·S. eligere.ff. de tributo.⁊ per con⸗- modis tol.obli.S. pꝛeterea.aut ſecunda continet minus ten ſequẽs ⁊ in rebus.verum dicũt doc.ꝙ regula eſt ꝙreus F Seinn⸗ nõ pꝛeſumitur nouatio etiã olim: vt.l.eum qui. init in rebus habeat ſemper electionẽ ⁊ non actoꝛ niſi quido ſi ita.ff. de verbo. obliga. Aut ſecunda continet plus qᷓ; inte ex poteſtate reo conceſſa reſultaret ⁊ in ptãte ⁊ arbitrio pꝛima/ nec tunc flt nouatio: vt.l.ſcire.ff. de verbo.obli⸗ pot ſuo an debeat vel non:vt.l.ſtipulatio nõ valet.ff.de ᷣbo. gatio.Aut ſecunda continet illud per modum ſubꝛoga⸗ c oblig. ⁊. l.j.ff.de eo ꝗð certo loco.⁊ ideo ipſi limitãt hoc tionis ad pꝛimam / tunc accipiunt diſtinctionem dy. uur ſic. ꝙ licet actoꝛ poſſit petere id quod velit:reus tamẽ po quia aut pꝛecedit contractus iuriſgentium: et tunc nec inl teſt vſq; ad litem cõteſta.offerre quod velit:poſt non: vt olim /nec hodie pꝛeſumitur nouatio:vt.l.ſi quis a ſocio. ben l. ij. S. pꝛoinde.ff.de eo ꝙ certo loco. Aut duo debent᷑ ſub ff pꝛo ſocio.et.l.pꝛedia.de actio.emꝑ.aut pꝛecedit con⸗ lbe diuerſis obligationibꝰ ⁊ vna eſt cõmiſſa ⁊ alia non.⁊ tůéc tractus iuris ciuilis:tunc olim pꝛeſumebatur nouatio: ſal aut agitur ad id ad qð eſt cõmiſſa obligatio et electio efſt vt dicta.l.obligationum fere · S. fl· ff. de verbo. obliga. ho⸗ actoꝛis. aut agitur ad id quod nõ eſt cõmiſſa ⁊ tunc reus die nullo caſu pꝛeſumitur nouatio niſi expꝛeſſe agatur: poteſt eligere et ſoluere id ad qð obligatio eſt cõmiſſa ſi vt. l.fina:j.de nouatio.Sed ego diſtinguerem tamen ſic. Stipula⸗ velit vt hic. C Quero quãdo ſtipulatio ↄmittatur: ⁊ cir⸗ quia aut pꝛecedit obligatio plus continens et tunc non tio qñ cõs ca hanc materiã eſt bꝛeuiter diſtinguẽdum: quia aut ſtiꝰ puto fieri nouationem / nec olim/nec hodie / cum pena in 4 mittatur. pulatio eſt ſimplex.i.non penalis:vt quia michi decẽ ꝓ⸗ odiũ delinquẽtis apponatur:⁊ ideo non debet ſibi pꝛo⸗ mittis:⁊ tunc aut non eſt ibi dies/nec conditio et ſtatim deſſe:vt ſic a pꝛima obligatione maioꝛi videatur eſſe re⸗ ſe⸗ eſt cõmiſſa:ſed non debet venire cum ſacco paratus cre⸗ ceſſum et ita loqᷣtur.l.ſi quis a ſocio ff. pꝛo ſocio.ſᷣm vnã co. ditoꝛ.⁊ ſi ſtatim petit dabit᷑ per iudicẽ reo dilatio ad ſol⸗ lec.Aut ſecunda continet tantũdem vel plus qᷓ; pꝛima:⁊ gen uendum:vt.l.quod dicimus.ff. de ſolu. Aut habet diem tunc pꝛocedit diſtinctio dy.qꝛ aut pꝛecedit cõtractus iu ctn ⁊ tũc ſtatim nata eſt obligatio ⁊ actio ᷣm veram opinio⸗ riſgentium:⁊ non fit nouatio nec olim / nec hodie:vt di⸗ yj nem:vt.l.certi cõditio.ff.ſi cer.pe.Sed ob.exceptio ſi pe-⸗ cca..i.pꝛedia.et.l.ſi quis a ſocio.aut pꝛecedit contractus 6 tatur ante diem: vt.l.j.in fine.ff. quando dies vſufru.ce. iuris ciuilis:⁊ olim pꝛeſumebatur nouatio hodie non.vt alto bei Aut ſtipulatio habet conditionẽ/⁊ tunc ante conditionẽ l.flij/de nouatio. . . feſooti exiſtentem nõ naſcitur actio vel obligatio:et ideo agi nõ Add iti 0 Et no.in fine huiꝰlegis ꝙ executio q̃ fit itbenib poteſt vllo modo:vt.l.cedere diem.ff. de verbo.ſigni.et 0 UDIEIWED. mmitredo in poſſeſ. bo. debitoꝛis non dʒ iſts fa Lſub conditione ff. de ſoluj/de cadu.tol.l.j.S.ſin antem flieri de facto:ſed oꝛdine iuris ſeruato.nam poſſeſſio eti ee: gliquid ſub conditione.Aut habet vtrũq;:ſcilicet diem ? iiuſta nemini ẽ auferẽda de facto ſine cãe cog.eo nõ cita no conditionem ⁊ tunc aut dies apponitur cauſa cõmitten⸗ to ſᷣm inno.in.c.ĩter quattuoꝛ.de maio.⁊ obe.ex.quẽ ſeqͥ⸗ de obligationis quod eſt quando conditio apponitur: tur no.bal.in.l.ſi deſerta.per illũ tex.j.ſi ꝓpter publi.pẽ. n vt pꝛomittis ſi nauis ex aſia venerit infra annum:tunce per doc.in.c.lʒ.de pᷣben.lib.vj.⁊ ibi phi.fran.bar.in.l.fi.jx ce non expectatur dies. ſed extitit conditio: vt. l. cum ita de edi. diui adria.to.in.vj.col.in vᷣſi.item ex glo.quero e ſtipulatus a pꝛocul.⁊.l.in illa.de vᷣbo.obli.ff. Aut dies aa ⁊ ibi.bal.in.iiij.q.bonus tex.in.c.licet ep̃us.de pᷣbend in in⸗ ponit᷑ cauſa differẽde ſolutionis qð eſt ſi ſolutioni adiſ⸗ vj.⁊ in.l.fl.jſi ꝑ vim vel alio modo.⁊ in.l.meminerint·j⸗ ſ ciatur:vt quia ꝓmittis ſi nauis ex aſia venit infra annũ vngde vi.⁊ dicũt bal.ſaly.⁊ moder.hic ꝙ ſi iudex fecit ali⸗ 1 ſoluere ⁊ tunc quãtumcũq; conditio venerit expectetur quam executionẽ de facto parte non citata. dʒ etiã de fa 4 dies. Idem eſt quãdo pᷣcedit obligatio de aliquo dädo ccto alia parte non citata reuocare:qꝛ ſicut fuit facilis in nu ſub pena:vt quia dico ſi decem nõ dederis infra annum concedendo:ita dʒ eſſe facilis in reuocando tex.eſt in.l.j. ꝓmittis pena:tunc dies intelligit᷑ repetita in pena ⁊ eius S. jjff. ſi mul. ven. no. quem textum ad hoc reputat bal. be ſolutione:vt.l.hoc iure.ff. de vᷣb.obli.ſecus ſipꝛecedenti not.in dicto.c.inter quattuoꝛ. in ft.de pᷣdictis babes glo. . dre li de are net e Lo. A nſelben Ccler⸗ ß Aler tedie ſuni fe ſune egt. atio. tper a inſe⸗ holr⸗ reſe ltt inns qi. ns obli⸗ oge 1. cnee ſocio⸗ Hcon aro⸗ nho⸗ n. enſi. enon mal ipo⸗ ſere⸗ „ 4 not.in.l.minoꝛ in pꝛinci.ff.de euict quam reputãt ſingu. de ſenten. ponit bal. in. c. ij in vlti.col.de reſcrip plenius imol.⁊ moder.in.l.j.S. nũciatio.de ope.no.nũ.Et ad hoc ſubdit hic bal.quedã ſimilia de captura ⁊ excõicatione coõceſſis parte nò citata:quibꝰ adde bal.in.l.ij.in iiij.q. de ſerui.⁊ aqua.⁊.l.j de execu:re.iudi.⁊ in.l. fl. inij. col. i de edi.di.adri.tol.cum cõcoꝛ.de quibus per do.alex. hic.et plenius.dic.S.nunciatio.in.xj.col. Limit ando vt per eum.adde lud.ro.in cõſi.ccxx.quod incipit circa pꝛi mum cõſultationis articulũ.in pꝛimo dubioet dicit bal. in. c.ab excõicato.de reſcrip.ꝙ ibi eſt tex.ſingu.ꝙ iudex debet abſh; difficultate reuocare illud quod perpera fe⸗ cit /nec requiritur alia cog.in facto ꝓpꝛio per illũ tex. 8 Pactũ de futura ſucceſſione Actum. non valet. Jaco. Butri. gs Adde ᷣm bal.? ſaly. per hac RS Ad d itio legẽ.decipiũtur qui cõtẽpla⸗ tione pacti contenro in hac lege capiunt filiam alicuius in vxoꝛẽ ꝙ non valeat tale pactũ:quia contra bonos mo „ faciũt no.in.l.ij.⁊.iij.ff. de teſta. Extende iſtã legẽ öᷣmo vt ꝓcedat nedũ in pacto:ſed etià in ſtipulatione.l.ſtipu⸗ latio hoc modo cõceꝑta ⁊ ibi glo.⁊ bar.ff.de verbo.obli. ⁊ in.l.cum donationis bar.ibi.jtitu.j. Scðo extẽde etiã ſi iur amẽtũ interueniſſet: quia cuʒ pactũ iſtud ſit contra bonos moꝛes nõ firmatur iuramẽto.vt no.in.l.ſi quãdo. 5S illud per glo:ibip de inoffi teſtamẽto. glo.bal. ibi m.l. Collatio pactum dotali.j de colla.in.c.non obligatoꝛium.de reg. iur. in. vj. bar. in.l. ſi quis pꝛo eo.ff.de fideiuſſo.⁊ in dic... ſtipulatio hoc modo. antho. de bu.in.c. cum contingat. linquẽde hereditatis.nõ tñ poterit agere gener actione de dolo ad intereſſe ↄtra heredes ſoceri.Et ita dicit eſſe tex.expᷣſſe hic.ex quo pactũ nõ valet ꝙ bene nota per ex⸗ tenſionẽ pulchꝛã huius.l.ſᷣm iaſo.may.hic in.ij.col. Li⸗ mita m iaſo.hic iſtam legẽ altero de quattuoꝛ modis. inter ceteros modos no. ꝙ per ſtatutũ vel cõſuetudinẽ. poteſt induci quod tale pactũ validetur ſm bal.in dic.l. archimedoꝛã per tex.in.c. fllij nati. in ver. vſu admitti⸗ tur.ſi de feudo fuerit cõtrauer.in vſibus feudoꝝ idẽ bal. in. l. de quibꝰ.in.ij.col.ff.de legi.vide ia.de may.hic vᷣſi. bene facit etiã. ⁊c.in.fi.col.et no.hic in tex.in fi.ꝙ cauſa liberi arbitrij eſt fauoꝛabilioꝛ qᷓ; cauſa dotis ſᷣm bal.et ſaly. ⁊ iaſo.hic. vt patet per ſumiſtins agi ðUDMUÿ ——= Wan— actũ de remit⸗ m pꝛoponas. ndo fururo fi⸗ PVAgeicõmiſſo valet.hoc dicit. ¶ Quero in quo WAoiſcrepat hec lex a pꝛima. Reſpondeo: vt glo. Additio Adde in iſta lege qð vulgariter dicit᷑ DütD. fauozi ſuo quilibet poteſt renũcia⸗ re qðᷣ quomodo ꝓcedat habetur in.l.ſi quis in cõſcribẽ⸗ 5 64 B S do.et ibilate videbitis:.je.ſimiliter habetur.in.c.ſi dili⸗ genti ex.de foꝛo cõpe.vbi late traditur per cano.⁊.l.pa⸗ ctum quod bona fide.adde qð cõſuluit ludo.ro.in conſi. cvj. quod incipit viſo temate pᷣnarrato.ꝙ valet ſocietas cõtracta inter aliqͥs:licet nõ factũ ſit inſtrumẽtũ ſed ꝓ⸗ bet᷑ per teſtes. Itẽ adde ꝙ col.beneficij ſicut ⁊ renũcia⸗ bñficij po tio poteſt pbari per teſtes/nec requirit ſcripturã ita no. teſt ꝓbari bal.in.c.ij.per illũ tex.de reſti.ſpol.⁊ anno pᷣterito fui de e teſtes. . facto interrogatus iaſon de may. hic.j. col. regula huius legis ſequẽtis pactũ.ij.fallit in multis caſibꝰ remiſſiue no. hic in glo. et in. l. cõtrahit. ff. de pigno.⁊ eſt glo.magi⸗ ſtra.in.c.j.de cenſibꝰ.in.vj.que enumerat.xxxv.caſus in quibus ſcriptura de neceſſitate requiritur.de quo abb.in c.ex tenoꝛe in pᷣmo nota.de cõceſ.pꝛeben. Jo.de ymo.in c.cum in iure.de offi.⁊ poteſtate iudi.delegati.ex.ſpecu. in ti. de inſtru edi · S. reſtat.verſi. ſed ſi alij bal.in.l.geſta. I. de re iudicata. Altra doctoꝛes pᷣdictos nota ſᷣm iaſo. may.hic duos caſus in quibus opus eſt ſcriptura pꝛim⸗ ꝙ licentia iudicis de intrando in poſſeſſionem nõ poteſt pꝛobari:niſi per inſtrumẽtum ſeu per ſcripturam et non per teſtes. Ita ſingulariter bar. in. l.fl. in vltimis vᷣbis · De Pactis. tem de iureiurã.ex.gemy.in.c.quãuis.de pac.⁊ ibi phi.fran⸗ ertio extende ſᷣm bal.in.l.cum archimedo ram·jvt in poſſeſſionem legatoꝝ: etiã ſi ſocer per dolum induceret generũ ad capiendã filliam ſuꝰ ſpecie pacti re. in ſolutione canonis publici:.l.jcum glo.de apoch. pub. libꝛo.x. C. Bald. in.l.ij. in. ij. col.. de iure emphi. imita tñ omnes caſus in quibus requiritur ſcriptura ꝙ ſi iter ceſſiſſet ⁊ eſſet adia edinitrtreru poſtea pꝛopatio ꝑ te .l.fl·de teſti.ita bar.ĩ.l. jS· ſufficit per ilu ſtes.l.teſtiũ.⁊ tex.ff.de bono.poſſ.ſᷣm tabu:⁊ in.l.emancipato. voi ctiaʒ Bal de ſide inſtrumen. Bal. in dicta l. geſta.? in. l. ij.tin iij. col. S. de edendo. Bal. ? Saly. in. l. litigatoꝛibus · . de appel. Adde etiam alium caſum not abilem in quo requi ritur ſcriptura in nuncio qui vult facere executioneʒ per ſonalẽ. Haʒ nõ poteſt familia poteſtatis aliquẽ perſona liter capere niſi oſtendat licentiã in ſcriptis ita dicit bal. in.c. cum parati.in.ij.col.de appel⁊ in.lł conſentaneuʒ. in vij. no..quõ ⁊ quãdo iudex per tex. in.l.miſſi opinatoꝛes ꝓy. de exactio.tribu.li.x.⁊ in.l.facultas· j/deiure ſi eo.li.ibi etiã dicit bal.ꝙ miſſio in poſſeſſionem non põt pꝛopari ni ſi per ſcripturam pꝛout.S. allegaui bar:⁊ idẽ vult bal. in Dicta.l.fl.in. xv. oppo/j.de edi di.adri.tol.⁊ an commiſſio citat ionis requirat ſcripturam vide per bal.in.l.pꝛohibi res: etiam de iure cano.cum inducat votũ captãde moꝛ⸗ ꝛi⸗ ties contra.c.nec attẽde.de pꝛeben.in.vj.⁊ in.lʒ.j.de ſacro⸗ ſanct. eccle.S. quia auferret liberam facultatem teſtandi. tum in vlti.col.rde iure fi.li.x. Item adde ꝙ magna pꝛi⸗ uilegia requirunt ſcripturam ſᷣm Gal.in. c. cõſtitutus. vl .* vgun. der edicto diui adri tollẽdo lud ro.in ſing. vij. Secundꝰ bal. ⁊ ſaly.in.l.dies feſtos.j.de fer.⁊ in.l. poſt ſententia .·..· B . X ti col.de reſcrip.extra.idẽ ſequitur ⁊ tenet illuſtris dom. JYaſon.de map.hic in.ij. col.circa pꝛincibium. Actum. Fantũ valet pactu ſine ſcriptu 1 H ra quantum cũ ſcriptura. Elel y NNdic ꝙ regulariter ſcriptura non fit ad ſubſtatiã e—rei geſte cd ad pꝛobanonem Bx- Pn „„5Hνhhm ρπνς Kreditoz petitione di⸗ 2R4 J cred itoꝛes. uiſa non alairur voles X; Evnũ pa0 ſolido ↄuenire h. d. Iſta lex habet du ☛ as lec. vna eſt quẽq; ⁊ hec nullam contrarieta⸗ patitur ⁊ hãc Imir⸗ alia eſt littera quẽqᷓ; ⁊ illaʒ po nam ſecundo.¶ Ad euidentiã eſt ſcienduʒ ꝙ creditoꝛ ha⸗ bens plures debitoꝛes inſolidum obligatos poteſt iure iſto pꝛo ſolido conuenire ſed hodie babent beneſiciũ di⸗ uiſionis niſi renunciauerit: quia tũc redimꝰ ad hac legẽ. Auero ſm litterã quẽq; quo iure cõpellatur ad ſtandũ conuentioni. Reſpondæeo ex pacto expꝛeſſo:ꝛimmmo videt ꝙ excludatur a petitione per ſolutionem: quia text.dicit per ſoluẽtẽ ſed expone.i.ſoluere volenteʒ.nam ſi quiliber ſuam partem ſoluiſſet ſolutione excluderetur ⁊ nõ pacto. ¶ MWodo venio ad ſecundã lecturã quẽqᷓ; ⁊ ſᷣm eaʒ exclu datur a pacto tacito ⁊ non expꝛeſſo ⁊ valet tacitum ĩter abſentes ⁊ non valeret expꝛeſſuʒ.vt.S.co.l.ij.⁊ ibi dixi. ¶ So. de.l. reos.⁊.l Iiberuʒ · de fideiuſſ. So.vt glo. Tu dic ꝙ aut diuiſi.⁊ diuiſio nocet mihi:aut clegi⁊ mihi nõ pꝛeiudico / vñ aut vnũ lſolidũ ↄuenio ⁊ tunc non diuido ſed eligo ⁊ mihi non pꝛeiudico/aut conuenio oẽs pꝛo ſo lido ꝙ poſſum facere dicendo peto eos in ſolidũ cõdẽna ri vna tñ cõdẽnatiõe cõtẽtus.vt dixi i.l.j.⁊.ijſi plures ſimpliciter vel in partes vel vnum ꝓ parte ⁊ tunc aut ſa⸗ cio hoc neceſſuate bñ ficij diuiſiõis mihi oppoſiti: ⁊ tũc non pꝛeiudicat mihi:aut ex voluntate facio ⁊ mihi pꝛeiu dico.ſed contra hoc eſt gloꝗᷓ:ſi plures vna ſen.fue.con⸗ dem.l.j.que dicit poſt ſentẽtiã nihilominus poſſe conue niri pꝛima actione in ſolidum quẽlibet ⁊ tamen ſimplici ter fuerant conuenti vel pꝛo partibus.videtur ergo ꝙ ſẽ tentia ſibi non pꝛeiudicet in pꝛima actione. vt in dicta.l. j. Sed ex vi diuiſionis quam videtur feciſſe / ſicvt hic et per conſequens dicta glo.male dicit. Sed quia glo.com muniter tenetur idco opoꝛtet ꝙ dicamus ſic ꝙ aut admi ſi oinnes venientes ad ſolutionem ⁊ mihi pꝛeiudico quo ad omnes vt hic ſᷣm vnam lecturaʒ.aut admiſivnum ad ſolutionem pꝛo parte ⁊ tunc michi pꝛeiudico vt hic ᷣm aliam lecturam. aut non admitto ad ſolutionem:ſed con uenio in iudicio eos ⁊ tunc aut conuenio vnum pꝛo ſoli⸗ dovel omnes pꝛo ſolido ⁊ non mihi pꝛeiudico:quia non videoꝛ diuidere ſed eligere: aut conuenio vnum pꝛo par te vel omnes pꝛo partibus ⁊ tunc aut ex neceſſitate facio quia michi opponitur beneficium diuiſionis ⁊ tunc non pꝛeiudicat mihi.aut ſponte pꝛo parte conuenit vnuz vel ſimpliciter omnes ⁊ tunc non pꝛopterea videtur ſibi pꝛe iudicare dũmodo ſolutionẽ ꝓ pte non recipiat.⁊ ita ſuſii nebit᷑ dic. glo.lʒ actõe in factũ nõ poſſit niſi ꝓ ꝑtibꝰ ↄꝓue⸗ niri. vt in dic.glo.nota. 8 N op.de.l:ſi ex toto.ff.de lef.· olutionẽ.¶ Item oppo.de.l.tao⸗ So. vt glo.⁊ tene penul. =JUMUũ* Sil vyna ſen. fue.cõdem.⁊ mihi nõ pᷣiudico/aut oès conuenio . le . S. poſt.ff.e. So ibi erat obligatio pꝑtis ꝓ quolibet quã volebamus reducere ad ſolidum ⁊ ſic obligationẽ indu⸗ cere que pacto induci non poteſt hic erat obligatio in ſo lidum: quã volumꝰ ad partẽ reducere ⁊ ſic de liberatio⸗ ne tractamus q̃ pacto poteſt concei. ¶ In glo. qᷓ incipit taciti. ibi plꝰ etiam accepat et ſic tra ctatur de obligatione augenda qð nõ poteſt fieri per pa⸗ ctuʒ hic recipit minus / ⁊ ita de liberatione inducẽda tra ctatur que poteſt induci pacto. 2 = Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis tur actio Item qꝛ ad pꝛimâ actionẽ non habet᷑ regreſ⸗ ſus. So.ibi plene dicam. Add ti Mota.j.hic ꝓbari ſᷣm do.alex.ꝙ tranſ⸗ Trãaſactio 0 U tio actio nõ eſt ↄctus noĩatꝰ:qꝛ ſi et õctus an ſit ᷣctꝰ noĩatꝰ ſolo ↄſenſu pduceret actionẽ.lʒ.iuriigẽ.in pn ff.e. noĩat? vel qð hic notatur. Iſta inductio nõ eſt bona qꝛ ↄuẽtiones inoiatus. noĩate ſolo conſenſu pꝛoducũt actionem quãdo ſunt de iuregẽtiũ.ita ꝓpꝛie loqᷣtur dic.liuriſgen.in pꝛinc.ſecus ſi ſint de iure ciuili:vt hic. Ita declarat bar.]dic.l.iuriſ⸗ Additio. Et ouz or g creditoꝛrecipiedo ſolutlo gen Sgaimmo n penul cõl fr e Scdo nota ex texib. an AOO nem ꝓ ſua parte ab vno ex plurib obli⸗ ñnec aduerſario ꝙ qui nõ ſeruat traſactionem non pot ex 1 ie gatis in ſoliduʒ ſibi piudicat ne poſſit amplius in ſolidn ſe iuuare:qꝛ ex eo qð quis impugnat ⁊c. Certio no.ꝙ qs hare petere ab vno ex eis:ſed intelligitur ſummam iĩter eos ꝓ non tenetur ad obſeruantiã cõtractus qũñ per aliaʒ partẽ lien rata diuiſiſſe: limita qᷓ̃ttuoꝛ not. modis. Pꝛimo quonia ſibinõ ſeruat᷑ facit.l.quero.S.inter locatoꝛc.⁊ ibi bar.no. niliſ ille ſoluit partem ſuã virilẽ ⁊ non plus nec minus ałs no ff. loca.bal.in.l. in ciuilẽ.de rei vend. facit.l.ſi ua.·S· ſeia nhtt induceretur diuiſio glo.eſt not.in. l.inter eos · S·j. in ver⸗ cauſa.ff. de vᷣbo.obli.lł.ſi cõueniat.ff. pꝛo ſocio.i¶ Quarto er bo ſoluet ⁊ ibi ang.imo. alij.ff. de fideiu.⁊ ibidicit ãg. no. Fm glo.⁊ doc.qꝛ frangẽtẽ fidẽ licitũ eſt fidẽ frangere nlone habuit de facto floꝛẽtie:idem vult glo.mag.hic in fl. bdaꝛ. Adde gl.in ca.cũ inter. R.ſenioꝛẽ ⁊ ibi.do.antho. de bu. fl 5§ ſaly.⁊ moð.hic.imo.L.l.ij.ff.de duo re. Scdo limita ⁊ iſts de elec.iſta reg.ꝓcedit etiã ſi iuramentũ ĩterueniſſet tex. an⸗ ge limitatio eſt ſubſtantialis ꝑ quã tolluntur omnia contrs eſt in.c.iiij.et ibi no.inno.et cano.de iureiurã.et tex.in.c. ria:vt iſta lex pꝛocedat quãdo ſoluit tan ; Faſtes ad ipʒ ſicut vlti. in fi.et ibi panoꝛ.not. de iureiurand.facit glo. 1 ſpectantem ⁊ creditoꝛ ſimiliter recipit: iſtud eſt qð ppꝛie imn.c.j. in glo. pe.de no.foꝛ. fideli.dicit ꝙ ſi dñs non ſer⸗ f vult tex.ibi pꝛo ſua ꝑſona ſoluẽtem ſecus qñ ſimpliciter uat fidẽ vaſallo ꝙ vaſallus ſimiliter nõ tenetur ei ſerua⸗ be ſolueret: ita loquitur.l.ſi ex toto· S ..alle.in glo.pʒ cy.old. re iuramẽtũ fidelitatis. Altimo facit iſte tex.ꝙ ſi duo ini ſ⸗ bald.ſaly.⁊ moder.hic Ja.de rebald lmol moder.ibi mic fecerũt pacem de nõ ſe offendẽdo ſub pena ꝙ ſi vnꝰ Tertio limita vt colligitur ex verbis pau.de ca.m iaſo. pꝛimo offendat: incidit in penã alius poſtea põt ipugne map. hic vt iſta.l pꝛocedat qñ creditoꝛ recepiſſet ab y'no offendere ſ̃m doc.hic io.and.in reg.fruſtra ĩ mercu bar. ſ ex coꝛreis parteʒ ſu am de ſoꝛte pꝛincipali: ſecus ſi recepi/ ⁊ alij in lcum pater ·S. libertis.ff.de leg. ij.⁊ in.l.j.S· cum 1 ſet partem de acceſſoꝛio puta de vſur tũc nõ p̃iudicaret eęrictes.ff ſi qua.pau.fe.dica.panoꝛ.in c.j.de treu.⁊ pace. P in ſoꝛte pꝛinci.cũ acceſſoꝛiũ nõ debeat pᷣiudicare pꝛiciba in.j col.alex.⁊ iaſon.hic plene.in.ij.col.vᷣſi.vlti. li arg.l.nuda.cũ glojde pᷣhẽ.⁊ cõmit ſtip gl.in.lſi pacto S Act Abi bene agit tutoꝛ vel cura⸗ qͥ penâ S. eo. Quarto limita niſi creditoꝛ recepiſſet ſaltuo A 27 um. to: habef loco dñi: vbi oilapi⸗ iure ſolide.ʒz guił.de ſuʒa.cy.in vlt.no.alberi. Bal ĩ fl. ſa dat loco domininon habetur. hoc dicit. . ly.⁊ pau. de ca.et dicit Alberi.ꝙ ibi ita vidit de facto ſfie⸗ Ruumn (Opo. ꝙ poſſit remittere.vt.jti j.ſi pꝛeſes.⁊ 1 ri ⁊ idẽ dicit pau.de ca.lʒ ſᷣm eũ aliqui dubitarẽt qͥd eſſet ar..l.interdũ ·S.· qui tutelã ff.de furtis.So.vt glo. Item dicere ſaluo iure ſolide idẽ ⁊ multomagisſſi creduoꝛ clas op.de.l.iuſiurandũ · S.j.⁊.l.tutoꝛ.de iureiur. Sol.vt glo. re ꝓteſtaret᷑ ꝙ vx talẽ receptionẽ nõ intdit ſibi pᷣiudica⸗ Itẽ op.de..l.ſed ſi vniꝰ.ff. de iniur.So.vt gl.Aut ergo re quin reſiduũ poſſit a quocũq; petere ſᷣm bar.in.ij.lec.⁊ eſt dubiũ ⁊ põt remittere.Aut eſt liquidũ/⁊ tũc aut dona alios hic ꝑbal.ĩ.d.l.ex toto·S.j.bñ facit tex.i.l.ſi debitoꝛꝛ. tio mouet eũ pꝛincipaliter ad donandũ ⁊ per cõſequens 4 D 8 2S. j.ff. qui. mo. pig vł hipo. ſol. facit dilapidado ⁊ tunc nõ põt dimittere. Aut pꝛicipalis 9 cauſa q̃ eum mouet ad donadum:nõ eſt donatio ſed vtili 4 ſcet inter pꝛiuatos edlt aoltima volũtas lʒ minꝰ ſolẽnis ia.butrig. — ,– Bicit bar. ꝙ iſta. l. ſing. multum ⁊ eã ne dditio ral bia dienbale⸗ A UlEID:. ſcit alibi idẽ dicũt bal.⁊? paul. de ca.h. d. pactũ de inuicẽ ſuccedẽdofactũ ĩter pᷣuatos nõ valʒ etiã in vim donatiõis cã moꝛtis:ſi factũ inter milites hʒ vim vltime volũtat hoc dicit.Limita iſtã legẽ non ꝓcederc qñ ꝑ pactũ initũ inter milites ſup ſucceſſiõe fleret piudi⸗ ciũ tertio:qꝛ tũc haberet locũ.lłfl.iſto ti.ᷣm Jaſo. ibi in tertio no.in.v.extẽſiõe ⁊ ibi ꝑ tria füdamenta ꝓbat illaʒ tas pupilli mouet eũ pꝛincipaliter coꝛꝑis vel aie vt vſu⸗ ras remittere ⁊ poteſt ⁊ gratis ⁊ liquidũ debitũ dimitte⸗ re:vt.l.cum plures·S.in pꝛimis.ff.de admi.tu.⁊.l.j.S.ſed non. de tutelis ⁊ rõnibus diſtra.et ideo vidi dubitari de hoc:qꝛ qͥdã tutoꝛ volebat grat dimittere iniuriã illis qͥ iterficerãt pr̃eʒ pupilli ſui ⁊ allegat ꝙ iunici pupilli erat potẽtes ⁊ ꝙ ipſe timebat ꝙ ſi nõ faccret ſibi pacẽ ⁊ grat remitteret ꝙ iterficerẽt pupillũ ſibi in manibꝰ ſuis certe fuit dictũ ꝙ gratis potereat remittere:vbicũq; ꝗ̊ mouet᷑ pꝛĩcipalit᷑ vtilitati pupilli etiã ad donãdũ valʒ donatio. legẽ vẽdicare locũ ĩ militibꝰ:⁊ ibi ad plenũ dicemꝰ. No. hereditas j. pᷣm bar.bal.Ang ⁊ pau.deca.hic ꝙ hereditas nõ põt da an poſſit ri ꝑ donationẽ ca moꝛtis ſicut nec ꝑ codicillos ꝙ ẽ mẽti dari ꝑ do⸗ tenẽdũ ſᷣm bar.⁊ ſic ſi dico dono tibi heredita.meam cã nationem moꝛt nõ valet iſta dona.an ſit veꝝ ⁊ qũo pꝛocedat dicaʒ Additio. de geerto urand voſiun do⸗ Tuaer ULED.· nare vt hic. verũtamen tutoꝛ regis vel et curato⸗ illuſtriũ ꝑſonarũ poſſet qꝛ hoc ↄuenit pꝑſone minoꝛis ſᷣm res q̃les inno.⁊ io.and.in.c.grandi.de ſupplẽ negl.pꝛela.lib.vj.x ſunt qͥ pñt eſt tex.in.l. cum in plures·S· pe.⁊ in l. ſequen.in pꝛinci.ff. donare. cã moꝛtis J.Scðo not.ex tex ibi hmõi ſcriptum ſᷣm Bald ⁊ ſaly.qꝙ duo pñt ĩ eadẽ carta ſeribere ſuũ teſtamentũ ſeinuicẽ ĩiſti tuẽdo ⁊ dicit bal.ſe ita pluries conſuluiſſe⁊ pau.de ca. re fert ſe vidiſſe ꝙ vir ⁊ vxoꝛ in vna carta ꝑ oĩa ſimiliter fue rũt teſt ati facit tex.in.l.eo ꝙ a multis ⁊ ibi docXj/ſi cer.pe. Finaliter no ꝓ iſtũ tex.dicit ſing.bar.i.l.tale pactũ ·S. fi. ff. eo ꝙ ſi miles ĩ ctu vł ĩ alio actu inter viuos appellet aliquẽ heredẽ ꝑ iſtã appel.enũciatiuã ꝑ quã videt᷑ in cũ ſuũ vlt imũ iudiciũ cõferre cenſet᷑ eũ facere heredẽ ſuum cffectualẽ:idẽ tʒ in pia cã ꝑ tex.in.c.fi.de ſucceſſio.ab in⸗ teſta.idẽ ĩter liberos:ſʒ lud.ro.ĩ repe.aut.ſiłr.ſad.il.fal.in vij.coł.ĩ.vj.ſpãli pie cãe ĩter ↄctꝰ dicit ꝙ iſtð dic.bar.nõ reperit᷑ alibi tñ reputat falſũꝑ regulã.l.cũ hereditas·j.de pac.conuen.itñ dicit ꝙ opi.bar.foꝛte ſeruaretur in pꝛacti⸗ ca ꝑ alios.ſʒ nõ ꝑ eũ qꝛ nunq; habuit õdictoꝛẽ ⁊ ꝓ vᷣifica tione huiꝰ dicti bar.videas hic iaſo.in.ij.coł.in verſi.tu dic ⁊ in verſi.ego confirmo. Mon ds ei fide MNon dzʒz ei fides EE Bm p ꝛop onas. gruari qui vult pacta vᷣari. vl dic ꝙ frageti fidẽ ſides fraga Wtur eidẽ. h. d. ¶dOp. de. l. conuicta..ti. j. qᷓ ob⸗ ſtat in duobus. Pꝛimo qꝛ ibi ex pacto tranſactionis da⸗ de admi.tu.⁊ in.l.j.S.j.ff.de tutel.⁊ rõ.·diſtra.Itẽ qð di⸗ cit᷑ in tutoꝛe ⁊ curatoꝛe ꝓcedit in epᷣo ſᷣm panoꝛ.in cõſil. xlvi.qð incipit ſatis videt᷑ mihi clariſſime.in.j.volu.not. bal. in.l. pᷣſes.jti.j.fallit in debitovſurario vel ulicito gl. no.in.d.l.pꝛeſes.Scðo fallit qñ debitũ eſt liquidum:ſed erat tale qð attuliſſet plus impenſe qᷓ; vtilitatis.tex.eſt ſing.in.l.mediterranee ⁊ ibi bar.ad hoc no.j.de anno.et trib.lib.x.ange.in.l.j.ff. de duo.re.facit.l.ſed an vltro.ff. de nego.ge.CTertio fallit quãdo debitum nõ eſt liquidũ vt hic in glo.intm̃ ꝙ tutoꝛ ⁊ curatoꝛ poſſunt tũc eti gra⸗ tis remittere.glo.ᷣeſt not.in.d.l.contra iuris ciuilis.S.ſfl. in glo.vlti.⁊ ibi ang.ff.eo.licet ſaly.hic dubitet.bal.x alij quidã in locis per do.iaſo.hic allegatis cõtrariũ tenue⸗ runt. Verũtamen dic ſm iaſo.may.hic.ꝙ quãdo de pᷣſen ti ꝓbari non põt/nec in futurũ ſuberat vᷣiſimilis ſpes tũc hʒ locũ pᷣdicta gl.in.d.l.cõtra iuris ciuilis ·S.fi.in.iij.fal. allegata ꝑ.l.tutoꝛ.in pꝛin.ff.de iureiu.iuncta regula.l.qui accuſare.S.de edendo.idem iaſon hic.qð pſequaris ple ne per eum hic.j.col.⁊ in.iiij.excuſat᷑.⁊c.Et ibi adducit quartã fal.ad ſupioꝛa:⁊ vide in hac materia tex.ſingu.q tutoꝛ tpᷣe neceſſitat põt grati debitũ pupi.remittere.in.. ſi ples · S· ⁊ cũ tutoꝛcs.ᷣff.eti.ſᷣm pau.de ca.ibi ia.may.ĩ... De Pactis. Fo. LII. eEH maioꝛem. ff eo.ti. Item adde hic ea que notãtur in.l. cuʒ R=- KR i6s, 66N 88 Solo ti. nõ trãſ⸗ e ſf plures·S.fi.ff.de ad miniſtratione tuto.iuncta glo ibi per N aditionibus. fert᷑ dñium. h.d. N net no. ſin gulariter m ange. de aretio.in· 5 fi. verſi.ſed ſi s. Nh COp. traditiõe dñiũ nõ trãſeat. vt.l.nũq;;. t. i in j. col. inſti. de acio. H. Eff de acqrẽ. rerũ do. So. vt gl. ¶ Itẽ op. ꝙ etis M RS J li 18 Pactum filij nõ nocet patri in re ſi titulꝰ ⁊ traditio intueniat nõ trãſeat dñiũ vt iſti.ð õhẽ. 8 π☚ paterna. hoc dicit. emp· S. vẽdite.So.ibi ſpalc. ¶ Mõ qro an in trãſlatiõe ſ EKH[Oppo. de. . fllius. f de doli excep. Solu. vr poſſeſſoꝛis reqrat᷑ titulꝰ æ va traditioꝛ traſit dñiũ ⁊ poſ. in SZlo. ” Qdut titul? fictꝰ ⁊ traditio vᷣa ⁊ idẽ.vt.l.cuiꝰ ꝑ erroꝛẽ.ff.de Pearute Ad dit 4 0 Adde pulchꝛum dubium in pꝛeſenti.. reg.iur.Aut ẽ verꝰ titulꝰ ⁊ traditio ficta:vt qꝛ vẽditoꝛ cõ es factũ iter U.· Filius in vita pf̃is ſui / et ſic intpᷣe quo ſtituit ſe ẽptoꝛĩ noĩe poſſidere ⁊ tũc etiã trãſit dñiũ ⁊ poſ⸗ mi fliliũ et de⸗ non poterat liberauit debitoꝛẽ paternũ.vtrum poſt moꝛ ſeſſio:vt.l.mulier.⁊.l.ꝙ meo.ff.de acqᷣr.poſ.Aut ẽ titulꝰ fi no. bitoꝛẽ pa⸗ tem patris et ſic tẽpoꝛe quo flliꝰ eſt heres talis liberatio ctꝰ ⁊ traditio ficta/⁊ tũc nũqᷓ; trãſit poſſeſſio.⁊ ita loqᷣtur ſeu ternũ de li ſeu pactum de nõ petẽdo ⁊ quitãtia factis tandẽ noceaꝛ gl.-d.l.ꝙ meo. Itẽ q̃ro an ex pᷣſcriptioe dñiũ trãſferat᷑ ⁊ hand berãdoleũ fllio heredi.dic bꝛeuiter ꝙ non ᷣm bar.in.l..filius.ff ſolu. dic vt gl. ¶ Itẽ op. ꝙ ex ſolo titulo trãſrerat᷑ dñiũ:vt.l.vt ere an noceat ma.per tex. no.in.l.qui ſeruo.ff.qui ⁊ a quibꝰ.Limita ᷣim iiter.S.de ſacro.ſan.eccle.So.vt gl.⁊ ratio eſt: in pacto Dominiũ det ißi filio pꝰ eundem bar.ibi duobꝰ modis.Idem bar.in.l.cum dñs. adiectiõis in diè eſt:qꝛ pactũ ponit᷑ ad reſcindendũ titu an trãſfe⸗ · moꝛtẽ pa= S.· fi.ff de peculio legato. Lap. de caſtel.et do.de ſancto lũ:x ſicut ab initio ſine titulo dñiuʒ nõ trãſfert᷑:ita nec ex rat᷑ ex ſo⸗ dine⸗ tris. Seiny.in.c.qᷓ;uis.de pac.lib.vj.per pau.de caſt.hic ſpecu. poſt facto remanere põt.⁊ ideo dynꝰ dicebat ꝙ ſi qͥs duʒ lo titulo. go. . ti.de pac.vᷣſi.quid ſi filiꝰ.in.S.pe.⁊ eſt textus ſingularis alienat vult ꝙ res alienari nõ poſſit.dʒ dicere ſic:vendo ſe⸗ ⁊ melioꝛ de iure.in.l.et ſuũ heredẽ.vᷣſiculo.idem pꝛobat. h pacto /ne alienes ⁊ ſi ↄtingat te alienare res ſit inẽpta. ſen⸗ ff. de pac. quem multũ notat pau. de caſt. ⁊ do. alexã.poſt Ego puto ꝙ tutiꝰ ſit dicendũ ſic.vẽdo hoc pacto ne alie nont bal. ibi. in.l. iuriſgen · S. ſi autem. ff. eo.ti.tũ bar.dic.l.ante nes ⁊ ni ↄtingat te ad aliquẽ actũ venditionis venire res Hlv⸗ pᷣdictos doc.allegauit in dic.l.cum dñs.ſᷣm do.iaſo. de ſit ex nũc inempta:nã ſi dicit ſi alienauer res ſit iempta: Page may.hic. VNerũtñ ᷣm iaſo.map.hic ſi bene aduertatur di non põt dñium redire ad vẽditoꝛè in pᷣiudiciũ nouiem⸗ nber ctus·S. idem ꝓbat lex ⁊ ſuũ heredẽ. loquitur in alio caſu ptoꝛis qͥ eſt effectꝰdñs ꝑ traditionẽ.⁊ ſunt hec ĩ argumẽ⸗ Fann rationẽ aſſignat ibi bal.et ibi vide:⁊ ſic iaſon may.hic tũ ad qſtionẽ:ſtatuto cauet᷑ ꝙ ſi capitancus aliqd firma⸗ ꝛpu videtur recedere ab opinione bar.pau.de caſt. ⁊ alioꝛum uerit qõ ſit ↄ vtilitatẽ publicã ꝙ ĩtelligat officio puatus quos.S.retuli Tene tñ opinionẽ bar.qꝛ nõ eſt apparẽtia ⁊ puniat᷑ intm̃ dũmõ capitaneus aliqͥd ↄ vtilitatẽ publi⸗ Nan de cõtrario. Limita tñ iſtũtex.iſtius.l.filius.ſᷣm bar.hic ca firmauit qritur an valeat.dico ꝙ ſic.⁊ ideo ẽ neceſſe ꝙæ dlpͤ ⁊ iaſ.map.hic.Et qð dicit᷑ in hac lege de filio.idẽ in mo reſcindat᷑:nꝗ erat officialis qñ firmauit /ſ ſi ſtatutũ dice nacho.per do.bar. in. l j.ff. de ſtip.ſeruoꝝ. alex.in.l.ij.f. de ret ſi ↄtingat eũ ad aliquẽ actũ ↄfirmationis ꝓcedere.ex eſet vulg.⁊ pupil.ſubſtitu.ꝑ ĩno.in.c.cũ olun.de puilegijs. nũc ſit puatꝰ officio.tũc nõ valet illud qð ↄfirmaſſet: qꝛ Nen 7 actio nem Pactũ factũ cum qui⸗ iam erat officio pꝛiuatꝰ anteq cõfirmare cõpleuiſſet. Nigo⸗ (OAAN D acti I. buſdã pꝛodeſt illis: ſed Ad d ti 0 Hic ſe offeri pulchꝛũ dubiũ ĩ quo ſemꝑ nng R n) ad alios nõ poꝛrigitur. h. d. qꝛ hec lex videtur OereUdubitauit iaſ. de map. Hũqᷣd regula hu⸗ un 2 innuere ꝙ pactũ cũ quibuſda ctiã illis nõ ꝓſit / ius tex. hẽat locũ in pꝛĩcipe vendẽte vel donate vel alio nn qð eſt abſurdũ.ideo hic ſunt varie lec.¶ In gl. qᷓ incipit modo ᷣhẽte ꝙ ibi etiã reqrat᷑ ad trãſferendũ dñium tra⸗ cnin vel dic ibi ſo.vt ibi: quia nocet quãtum ad vtilitatẽ non ditio:vel ꝙ ſii ſpale in pᷣncipe ꝓꝙ ſolo gctu abſq; traditiõe avl quãtum ad directam. l DdDdjßium traſferat᷑ dicit ia.may. hic vehemẽter dubito. io. * Ad ditio Adde in hac lege ſᷣm vnuʒ intellectũ ꝙ and.in.c.olim.de vᷣbo.ſig.in nouella. æ bal.in. c. lʒ cãm.in inies EUI.· oipoſita in actu vo non habent locũ in viij.col. de ꝓba. tenẽt ꝙ ĩ talibꝰ ctibus trãſferat᷑ dnium gſi actu putatiuo facit.i.cũ hic ſtatus S.ſi quis ſpõſaʒ ff. de abſq; traditioe.:facit qð diẽ ang..loff ñ.ĩ fi.ff. de rei vẽ. R*R dona inter virũ ⁊ vxo.quã ad hoc reputat ſing. bal.in.l. wlz als ſolũ zctũ ſeu inſtrm̃ nõ ꝓbet᷑ dñiũ fallit niſi ſit i eam quã j.de fideicõmiſ. vide tamen q̃ vult glo paruula inſrm ↄtinẽs donationẽ vel aliũ ↄctuʒ pᷣncipis ex certa hiat in.l. aſſiduis .qui po.in pignoꝛe habeãtur no.per ange. ciꝰſciẽtia celebꝛatũ.pʒ qꝛ pᷣnceps hʒ ptãtẽ trã ferẽdi dñi⸗ ien flnee i vahſtore inebe⸗ Tendosmircoltfs ebse son nebin dte ti . * Siue debitoꝛes ſiue he⸗ uc Ix. Col. . pnceps dondt abſq; alia tra sennt PEb ito um.redes debitoꝛis iuicem ditione trãſfert ius ⁊ ñiu. Idẽ t pleniꝰ tʒ bai c ang. de non Ppaciſcantur creditoꝛibus non pꝛeiudicat.h.d. xſer.in.c.ij.de noua foꝛma fidelitat .facit qð vult idẽ bal. nen RAAcum..l.pacto.je. Vel generalius dic ꝙ pactum in.l.fi.in pᷣncipio.ff.de ↄſti.pncipũ.Alibi bal.in.c.ad au⸗ ndo quoꝛũd am non poꝛrigitur ad pꝛeiudicium alioꝛum.h.d. diẽtiã.ex. de pᷣſcrip.colligit pulchꝛe ex tex.ꝙ ex pᷣuilegio Goten In hac.l. paciſcerunt debitoꝛes ſed in.l.pacto.fecerurt pncipis traſtert ius ſine apphẽſiõe poſſeſſois. Oꝛo iſta ofunt pactum heredes debitoꝛum. C.oõòtl opinione facit ꝙ ꝑ.l.trãſfert᷑ dñiũ abſq; aliq̃ traditiõe lb in & Adde ꝑ iſtã legẽ no. ̃m bal. ⁊ ſaly. ⁊ mo ESm bar. ⁊ doc.hic.p.l.cõmiſſa.ff.de pub.bal.in jccõmu. hinaf Add ltio.ãe. hic nõ valere pacta nec ligas factas de legat.ſicut ꝑ ↄſuetudinẽ vł ſtatutũ.c.ij.ex.ð ↄſu.⁊ ibi g ꝑ ſubditos in pᷣiudiciũ pꝛicipis qui eſt eoꝝ non ſolũ cre⸗ panoꝛ. bal.in l.fi.iiij. col. S. de ſac.ſan. eccle.ſʒ ſic eſt ꝙ bᷣn nccſ. ditoꝛ ſed dñs facit tex.in.c.cũ tᷣe. vbi doc.no.de arbi. et ¶ ccps dr̃.l.aĩata in t᷑ris.in aut᷑.de ↄſulibꝰ.S.pe.gl.in.l.⁊ qꝛ Aunet tex.in.c.cũ dilecti.de maio.⁊ obe.facit qð no.bar.in.l.j.· ff. de iuriſdi.oĩm iud.ſ Itẽ ↄctus pᷣncipis hʒ vim l.et pᷣt litog. in.ij. col. C. de metro.beri.li.xj.ꝙ cõia ciuitatis vel cõta allegari ſicut q̃libʒ alia.l.ᷣm bar.in.l ciuitas. in.j.col. ff. uunſe tis nõ poſſunt ſeipſa diuidere in plura ſine licẽtia ciuita ſi cer.petat᷑ cũ alijs cõcoꝛ.ꝑ iaſ.may.ibi. Iſtã partẽ ↄfir⸗ ter tis cui ſubſunt q;tum ad pᷣiudiciũ illiꝰ ciuitatis facit qð mo ꝑrõn tex. in.l.pe·j.de dona.ĩter virũ et vxo.vbi vult anno⸗ tenet idẽ bar.in d.l.fl.in.ij.col.ff.de colleg.illici.ꝙ ciuita tex.eẽ differẽtiꝗ inter ↄctus initos ꝑ pꝛĩcipẽ vel aliũ:ſʒ ſi Nnof tes que nõ ſunt libere ſubdite ſimiliter populi ſubditi nõ diceremꝰ ꝙ in ↄctu inito ꝑ pꝛincipẽ eẽt opus traditione: ſcnic̃ poſſunt facere ↄfederatiões vł ligas ſine licẽtia ſupioꝛis tũc nulla daret᷑ inter ↄctus pꝛĩcipis ⁊ alterius differẽtia tiäget⸗ Si militer ecõtra pꝛinceps qͥ hʒ vaſallos ſub ſenõ põt li⸗ qð eẽt abſurdũ.ad ið facit ratio.l.bñ aʒenone..de q̃dri?᷑ ligt gas vel ↄuẽtiones facere in eoꝝ pꝛeiudiciũ niſi ipſi ↄſen nijſſcri.l.cũ młtaj/ de bonis q̃ liberꝭ.Quicqd dicat iaſ. lti tiant /nec poſſunt eos alienare inuitos. glo. eſt ſing.in.l. de map. hic.vᷣſi. in cõtrariũ foꝛti᷑. Limita regulã huv.l. ten⸗ inuitꝰ. ff. de fid eicõmiſ.libe.tex.in. cj·S pᷣterea ducatꝰ de quo ad dñiuʒ vt nõ trãſeat abſq; traditiõe.ſecus eſt tñ in deſt ꝓhi ·feu alie.p fed. no.bal.in.c.j.S. ſi q miles. in.j.no. in hipotheca.l.j.ff.de pig.act.rõ.diuerſitat ꝑ bal.⁊ ſaly.hic ai ti. quo tᷣe mil.in vſib.feud.⁊ in.liin teſtõ.j.·ad.l.fal.⁊ in.c. in vlti.col.ꝑ iſta dic ꝙ vane dubitarũt qꝗͥ dicebãt ꝙ p do⸗ iift j.circa fl.de reſt. ſp o. x ſpe.in ti. de feud S. qm in vᷣſi.xxix. nationẽ quã fecerat rex nr̃ de ducatu ãdegauie ⁊ ↄmit.ce lal Rex Frã Hinc dicit in ſpẽ bal.in.c.in gñali.ſi de feu fue.cõtrouer. nomanie meritiſſie mr̃i ſue ꝙ dicta dña añ appᷣhẽſa poſ⸗ “ cie an poſ inter do.⁊ agna.ꝙ NRex Frãcie non põt alienare vnã de ſeſſionẽ nõ poterat officia oferre/ qð ẽ erroneũ dicere ⁊c dcuen ſit aliena⸗ ciuitatibꝰ regni ſui ĩuitis illis ciuibꝰ.alleg.hoſt. in c. dile N Acto Hiuide in duas partes qꝛ in pꝛima ngn re vnã de cti filij.de ma.⁊ oe.⁊ ibi io.and.in nouel.vñ ſᷣm eũð.qqn ꝗ U·ponitur dictũ in gñe vſq; ibi de ciro ei ciuitatibꝰ ĩpatoꝛ cõſt tinꝰ don auit vꝛbẽ romã pape Sllueſtri feceit EEVgraphis. ibi ponit᷑ dictuʒ in ſpecie vſq; in finẽ. nurid ĩuitis ciui ppł'm romanũ ↄſentire.vide panoꝛ.ad pᷣmiſſa.in.d.c.di⸗: = Ael in pᷣma cõſuluit creditoꝛibꝰ nõ obſtãte pa . eto. bus. Aecti fllij. ſecũda ↄſulit coheredibꝰ quibꝰ nõ lemar pactũ. iiijz Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis EE„ actum nudũ coherens ſtipu⸗ 3 Ete ns. roatvaltee perficitur eius co⸗ verentia.h. d. m verꝗ lecturã. ¶ ec lex legit᷑ Sa= =— Auattuoz modig. Et pᷣmo pᷣmittã pꝛimã lec. et eã ipꝛovabo.deinde ponã ſecũdã ⁊ ĩpꝛobabo eã. Tertio ponã tertiã ⁊ ipꝛobabo eã.Quarto ponã q̃rtã ⁊ appꝛoba bo ea:⁊ ſᷣm eã expediã glo. Pꝛĩa lec.ĩpꝛobat᷑ rõne talin iſte tex. dicit ꝙ ſtatim fuit appoſituʒ ante vel poſt. ̊ vide tur inuere aliud ſi nõ ſtatim. Sed hoc eſt falſum qꝛ quã⸗ docũq; interueniret ſtipulatio ex ipſa recte ageret᷑: vt.l. ex aſſe.ff.de heredi.inſtitu.x.l.ſi quis pꝛioꝛe.ffad trebel. Item quia innuit hec lex ꝙ pactum fuit appoſitũ incõti nenti per qð videtur redrere ꝙ pactũ actionem ꝓducat quod hic nõ eſt.quidã tamen volẽtes hãc lectura defen⸗ dere dicunt ꝙ ſi pactum apponit᷑ incontinenti agitur ex ſtipulatione:ergo ſi incõtinenti non apponitur:non agi⸗ tur ex ſtipulatione: ſed hoc eſt cõtra.l.penul.ff iudi.ſol. Sed ipſi diſtingunt ꝙ aut id de quo cõueniũt partes eſt in ipſoꝛum ptãte fieri/⁊ tunc debet in continẽti fieri / aut non dependet ab ipſoꝛum poteſtate:vt ſentẽtiam ferre/⁊ tunc quãtumcunq; illud flat valet:vt agatur ex ſtipula⸗ tione:vt dicta.l.penul.qð nil eſt:quia eſt cõtra legẽ dictã ex aſſe cum ſimilibus.iſſ Scða lec.non eſt bona qꝛ pactuʒ non eſſet appoſitũ vt faceret a gi ad quãtitatem declara⸗ tum:ſed eſt ad augendã/vel minuẽdam quãtitatem / nec eſſet appoſita ſtipulatio cã placiti ſeruãdi.i¶ Tertia lec. eſt ꝙ ꝓmiſiſti nudo pacto aliqd:poſtea pꝛomiſiſti penaʒ per ſtipulationẽ in continẽti:⁊ hec lec.nõ eſt in glo. Sed non eſt ong uni⸗ pactum fuit ſup pꝛincipali.et ſtipula⸗ tio ſuper acceſſoꝛio ergo non põt pꝛincipale veſtire:vt.S. e.ſi pacto ct de ↄtrahen.⁊ cõmit.ſti nuda. Quarta le. que eſt tertia in glo.eſt vera ⁊ puto ꝙ illi qͥ alias lecturas poſuerũt ideo moti fuerunt.qꝛ lec.glo.non bene cõuenit cum textu. CMota ꝙ ſicut in bone fidei ita ⁊ in ſtricti iu ris pactũ incontinẽti appoſitũ parit ⁊ infoꝛmat. Quia hic non ſunt aliqua contraria.expedio glo.per quattuoꝛ queſtiones.Et pꝛimo qro an ſi pactum apponatur ſcʒ in Pactum ↄtinenti fauoꝛe debitoꝛis infoꝛmetur ⁊ pariat: glo.ꝙ nõ appoſituʒ niſi vſure dent᷑ creduoꝛi:ſed ſi apponatur creditoꝛis fa⸗ incõtinẽti uoꝛe tunc ĩfoꝛmaret actionẽ natã ſtipulatoꝛi:ſed debito fauoꝛe de⸗ ri infoꝛmare non põt qꝛ nullam habet:⁊ ſicut infoꝛmare bitoꝛis an non põt ita nec nouam dare cuʒ hec ſint paria. Sed ꝙ di pariat ac⸗= cit glo.ꝙ ſi vſure dentur creditoꝛi ⁊ debet ire romã ꝙ ve⸗ tionem. ſtit᷑ videtur male dictum pꝓpter ratiões pꝛedictas / cũ ſit fauoꝛe ſtipulatoꝛis appoſita ſtipulatio:ſed ego puto gl. aliter intellexiſſe ⁊ de alio veſtimẽto:qꝛ ſi debitoꝛ ꝓmit⸗ tit vſuras ⁊ cõuenit ꝙ ſibi aliqᷣd a ſtipulatoꝛe fiat:poſtes dum debitoꝛ vſuras ſoluit veſtitur ſibi pactum non cohe rentia contractus:ſed rei interuentu quaſi ſit quidã con tractꝰ innoĩatꝰ.ſ.do vt facias.Et ſi dicas ꝙ refert an ſit veſtitus coherẽtia contractus an interuẽtu rei? Reſpon deo ⁊ natum refert in hoc quia quãdo veſtitur coheren⸗ tia cõtractus ſtatim actionem pꝛoducit ⁊ ex eo agi põt. Sed quãdo veſtitur interuẽtu rei anteq; impleatur.i.an⸗ teq; reus ſoluat vſuras nõ naſcitur ei aliqua actio ⁊ ideo Pactum magna differẽtia eſt vt ⁊ dicã. Item querit glo an nu nudũ ĩter dum pactum interpoſitum ſuper pꝛĩcipali veſtiatur a ſti⸗ poſitũ ſuꝑ pulatione penali:⁊ dicit ꝙ non.ſed vltramontani dicunt ꝛincipali ꝙ ſ pactum nudum apponatur ſtipulationi ꝙ non veſtit᷑ an veſtiat᷑ a ſtipulatione penali:vt.l.ſi pacto.S.e.Sed ſi apponatur a ſtipulati res vt qꝛ creditoꝛ pꝛomittit ire romam pꝛo debitpꝛe:tũc once penali ei veſtitur/quialoco permutationis ſuccedit pena.Sed certe licet ipſi bene dicant:non tamen bene repꝛehẽdũt lo.qꝛ glo.loquitur de veſtimento coherẽtie contractus ed ipſi loquũtur de veſtimento interuẽtus rei. Aut q̃ris an pactum veſtiatur coherentia ſtipulationis penalis et dico ꝙ non/nec ſtipulatoꝛi nec pꝛomiſſoꝛi. Aut queris an veſtiatur interuẽtu rei et dico ꝙ creditoꝛi veſtiri non põt:debitoꝛi vero poteſt veſtiri:non ſtatim facta ſtipula⸗ tione penali/nec etiã ea cõmiſſa ſibi ꝓpterea veſtitur:ſed quãdo ea cõmiſſa ꝓmiſſoꝛ ſoluit quod pꝛomiſit tunc ſibi veſtitur cõuentio de eundo romã:⁊ veſtitur dico interuẽ tu rei non autem coherentia contractus:vt.S.dixi ⁊ hoc cetiam ſentit glo. dum dicit veſtiri.quãdo debitoꝛ vſuras ſtipulatoꝛi ſoluere debet intelligendo eam: vt.Sõ. dixi. ¶ Item querit glo.quid ſi nudo pacto cõueni de permu⸗ tando ct ſtatim aliquid nudo pacto paſcitur poſtea im⸗ pleatur permutatio/an pactum nudum iuxta eam appo⸗ ſitum veſtiatur:⁊ pꝛimo videtur ꝙ ſic.vt.l.ſi in venditiõe ff. de pericu.⁊ cõmo.rei ven.immo foꝛtius non debet ve⸗ ſtiri qꝛ hic ĩ pacto nudo erat ſaltĩ naturalis obligatio:ſʒ ibi nulla tñ erat venditio conuentionalis. Sed tu dic ꝙ non veſtitur:⁊ eſt ratio quia aut dices veſtiri coherentia contractus ⁊ male dicis:quia erat iuxta nudam conuen⸗ tionem. Item nee coheret veſtimento:quia veſtimentũ non trahitur retro/ergo ſemper remanet nudũ: ſed ſtipu latio conuentionalis trahitur retro vbi conditio depen⸗ det a caſu ⁊ nõ a poteſtate debitoꝛis.vt.l.qui potioꝛ.ff.qͥ o:in pig. ha.?.l.qui balneũ.Seo amplius.⁊ de verb.ob⸗ ig.l. ſi filius.⁊.l.quidã cũ filium.S·fl.cuʒ ergo in caſu no Itẽ queritur quid ſi pactũ iuxta ſtipulationẽ appoſitũ eius coherentia ſit veſtitũ ⁊ poſtes per acceptilationem tollitur ſtipulatio/an deſi nr Hatl cẽveſtitũ: dico ꝙ nõ: qꝛ vbicunq; cauſa efficiens eit in facto eſſe nunqᷓ; ea deſt ciente deficit effectus.vt.l.patre.de his qͥ ſunt ſui vel ali. iur.Sed qũ eſt in fleri vnde ea deſficiente deficit effectus cum ergo hic cauſa efficiens fuerit in facto eſſe: quia iaʒ erat veſtitum pactum a ſtipulatione:ergo licet poſtea tol lat᷑ ſtibulatio remanet pactũ veſtitũ.¶ Iteʒ quero extra an pactũ incontinenti appoſitum ſimul actionemveterẽ infoꝛmet ⁊ actionem pꝛeſcriptis verbis pꝛoducat.⁊ alibi tenet Flo⸗ ſic quando pactum ſtipulationi apponitur. ¶ Sed vltramontani contradicunt ⁊ diſtingunt ſic:quis ut pactum incõtinenti appoſitum eſt fauo:e debitoꝛis ⁊TP parit ⁊ non infoꝛmat:aut fauoꝛe creditoꝛis ⁊ infoꝛmat pꝛimnã non autẽ nouã parit. vt dicit hec lex ibi petens ex ſtipulatione:non aũt pꝛeſcriptis verbis poteſt agi dupli ci ratione:pꝛimo quia actio pꝛeſcriptis verbis eſt indu⸗ cta in ſubſidiũ vbi alia non competit.vt l.quotiena.ff. de pꝛeſcrip.verbis cum ſimilibus. OPꝛeteres actio pꝛeſcri- ptis verbis ex contractu naſcitur.vt.l.iuriſ entiũ in pᷣn. ff. eo.ſed quando pactum ſtipulationi apponitur non eſt contractus:quia hincinde nõ naſcitur obligatio.vt.l.la⸗ beo.ff.de verbo.ſignifica.ergo nõ naſcitur actio pꝛeſcri⸗ ptis verbis:ſed quando apponitur debitoꝛi tunc naſci⸗ tur obligatio hincinde.⁊ ideo quia eſt cõtractus ⁊ eſt re latio pacti ad pactum:⁊ ideo pꝛeſcriptis verbis agit᷑:ſed certe ipſi dicunt contra caſũ.l.ij; de pac.inter emp.⁊ vẽ. et. l iuriſgentium.S.quinimmo.ff eo.⁊ rationes ipſoꝛum ego tollo ⁊ pꝛimo tollo pꝛimam quia bene verum eſt ꝙ q dam ſcriptis verbis eſt inducta in ſubſidium: ſed que⸗ dam pꝛeſcriptis verbis non eſt ſubſidium immo concur rit cum alia.vt.S.eodẽ. l.legem.⁊ dato ꝙ eſſet in ſubſidiũ inducta tamen competeret:quia ex eodeʒ fonte alia non competit.nam due ſunt cauſe agendi vt eſt videre exem⸗ plum in.l.pacto ſucceſſoꝝ.S. eo.verſi.de cirographis.nã ↄſiderato ꝙ cauſa pꝛopter quã cirographa data fuerũt deficit:quia non reſpondet creditoꝛibusvt debeat ex pa cto competit coheredibus actio ad exhibenduʒ ⁊ condi ctio ſine cauſa:ſed ſi conſiderato coheredes inde dam num patiuntur ⁊ ſumptus / poſſunt agere pꝛeſcriptis ver bis vt impleatur quod conuenit ⁊ ad intereſſe ita eſt hic: nam eſt conſiderare pactum pꝛout ineſt ipſi ſtipulationi ⁊ hoc reſpectu infoꝛmat ipſam ſtipulationeʒ ⁊ hoc reſpe ctu pactum dicitur infoꝛmare. Item eſt conſiderarce pa⸗ ctum pꝛout a ſtipulatoꝛe cui cõheret ⁊ hoc reſpectu pa⸗ ctum a ſtipulatione validum validatum pꝛoducit actio⸗ nem pꝛeſcriptis verbis.cũ ꝗ̊ᷓ hee actiones.ſ.infoꝛmata ⁊?⁊ peeſcripris verbis non veniant ex eodem fonte non ha⸗ ent ad ſe inuiceʒ ĩpedire. MNec ob.qð dicunt ꝙ actio pꝛe ſcriptis verbis naſcit᷑ ex cõtractu qꝛ ⁊ hic eſt contractus lʒ ipꝛopꝛie. Vel veriꝰ pꝛeſcriptis actio naſcit᷑ multĩ mo⸗ dis.nam quandoq; naſcitur ex contractu ⁊ tũc requirit contractũ innoĩatum vel aliũ: ſed qũq; ex contractu nõ naſcit᷑ ſ ex pacto.vt eſt hic. Sʒ G.de cho.timẽs dictã.l. de pac.inter emp.⁊ ven. dicit ꝙ dictum vltramont anoꝛũ dz intelligi in cõtractu in 430 ex ſui natura non eſt hinc inde aliquid dãdũ vel fiendũ ſʒ in zctibus in qꝰ ꝰ hincin de eſt aliqdoãdũ vel ſtendũ vt in veditiõe. vnde cõpetũt ambe eidẽ qꝛ ibi eſt relatio pacti ad pactũ eo reſpectu qᷣs eſt creditoꝛ ſibi ĩfoꝛmat᷑ metꝰactio:⁊ eo reſi pectu q̃ e debitoꝛ ſibi noua naſcit᷑vtdicta.l.ij.de pac.ĩter Ept. ⁊vẽ. vᷣbi gra.vẽdo tibi rẽ p.x.⁊ ſtati mihi ꝓmittis ire romaʒ möͤ: qꝛ reſpectu bcij qð debeo recipe ſine creditoꝛ eiꝰ re ſpectu actio pᷣſcrip.vᷣbis mihi naſcit᷑imo puto etiã ꝙbie ſtro nõ trahatur retro veſtimientũ nõ poteſt pactũ veſtiri — – — — — — — — — — —— — — — — — — ⸗— — — — — — — — — — — — — — — —— 22 — — — — — — — 9 nditiz he N gatio, berentiz conuen: Künenti ſaſtiot odehen⸗ oticnfe verbobe incauno tüͤyetir, aPpoſiti latonen Ncog⸗ en def ſipel . lteffeetus gbis iz boſtenho beroertng neimpetere⸗ Keadir pponleur ntſiegni edehtci Altomt lpelenser Kagidul bet Menn ſde topteſei Ntüngn turnonck kioyel iu⸗ lopteſert uucnaſei lotektte ggik⸗ſed mpave. lpſoꝛum meſtq ſed que⸗ concnr ſubſidu lig non ſhisni Nafuenit begtett t cond ndedan giptisrer age Pultoni Hoctepe gerarep’⸗ ſecupu Elt actio⸗ foumau. ehonbe⸗ getiopt⸗ dtnc mun ne⸗ crogft trcn N. 9 dicil otmond jeſt hine ,hinen copeti naſcũt᷑ due de nouo pᷣſcpᷣti. vna ſtatĩ ꝓpter coherẽtiã cõ tractꝰ. alia poſtea qn tradã rem per interuentũ rei quaſi tunc videoꝛ impleſie ⁊ ſic quedam permutatiõis ſpecies Caue tñ qꝛ lʒ ꝓpt᷑ coherentiã cõtractus ſtatim vna actio⸗ nem pꝛoducat vt dixi: non tñ põt ipſa quo minus obſtet ex pacto niſi agẽs ex ſua ꝑte implcuerit id qð dʒ ſʒ actio que naſcit᷑ nõ naſcitur ateq; impleatur ⁊ res interueniat ¶VWogdo redeo ad queſtionẽ noſtra:⁊ dico ꝙ non ſoluʒ voi ẽ relatio pacti ad pactum due actiones eidẽ poſſunt competere: ſiʒ etiã vbi nõ ẽ relatio poſſunt competere: vt S.pꝛobaui:aut ergo pactũ ẽ veſtitum ſtipulatiõe:⁊ põt ꝓ ducere actiones pᷣſcriptis vbis ⁊ veterẽ infoꝛmare: aut E appoſitum debitoꝛi:⁊ tunc nunq; infoꝛmat nec ei veſtit coherẽtia contractus:ſʒ poſtea reiinteruẽtu:aut ẽ cõtra⸗ ctus in quo hʒ inde aliquid flẽdum:⁊ tunc etiã põt infoꝛ mare ⁊ nouã parere:immo etiã duas ꝑere:vt.S.dixi: nec placet qð dicunt vltramontani.ſ.ꝙ ſi vẽdo rem meã pꝛo x.⁊ tu debes ire romaʒ ꝙ reſpectu.x.que debẽt ſolui dici⸗ tur emptio:reſpectu pacti de eundo romã dicitur permu tatio:qꝛ ſic idẽ contractus diceretur partim nominatus partim innominatus. Pꝛeterea hec lex dicit ꝙ hec con uẽtio de eundo romã eſt pars pꝛecij ⁊ ipſius emptionis: vt.l.fundi partẽ.ff.de contrahẽ.emp.⁊ de hoc etiã dixi.ff. e.iure gẽtium·S.quinimmo. ¶ In gl. que incipit quidã ibi creditoꝛ honoꝛauit.⁊ tũc non pꝛoduceret actionẽ ꝑ coherẽtiã contractus:ſed ꝑ in teruẽtum rei.i In eadẽ gl.ibi vt in vẽditione conuẽtio⸗ nali. Pꝛimo caſu veſtimẽtum non trahitur retro:condi⸗ tio vᷣo ſic vt pꝛobatur.l.j.⁊.l.qui balneum·S.eo amplius ⁊.l.potioꝛ in pꝛĩ·S·videamꝰ.ff. qui po.in pig.habe.¶G In eadẽ glo.in fi.ibi ſi poſt moꝛtẽS. fl.⁊ eſt verum: qꝛ cauſa fuit in facto eſſe non in fleri ar.l.patre.ff.de his qui ſunt ſui vel ali.iuris. Add t Quia in hac.l.ſatis ꝑ bar. poſt bu. cyn. 1 o p bald.ſaly.⁊ ia.⁊ alios tractatũ eſt an ? quãdo pactum nudum veſtiatur coherẽtia contractꝰ ⁊ q̃ liter veterẽ actiõis foꝛmã ⁊ nouã pariat de quo ꝑ iaſo.in l.iuriſgẽ.S·ſubtili.quinimmo.⁊ ibi pleniſſune fuit ꝓſecu⸗ tus an ⁊ qñ habita reſultatione pacti ad contractuʒ reſul tet cõtractus innominatus vel non.⁊ ideo quia ampliſſi⸗ me iſta mate.ẽ hic.⁊ ibi per ſcribẽtes tradita vt retuli ad longum andegauis legẽdo iſtã.l.⁊ dictum · S. quinimmo ideo omitto hic:vnum tamẽ nolo omittere dum dicitur hic in glo. noſtra in vᷣſi.naʒ ſi poſt mille anos ⁊ circa iſtã materiam mouect iaſ.map.hic pꝛimo ſi ſit factum pactum de retrouendẽdo qñcũq; ſoluatur pꝛeſertim ad oẽm vo⸗ luntatẽ vẽditoꝛis non obſtatibus talibus vᷣbis pᷣſcribi⸗ tur.xxx.annis ita notabiliter dicit Ange.in concilio.lv. qð incipit guillermus ⁊ frãciſcus ĩmo.foꝛtius tenuit pet. de anch.in conci.cccxxxij.in ij.volu.qð incipit ꝙ ſi ſit fa ctum pactum ꝙ quotiẽs ⁊ quãdocũq; ſoluatur pᷣcium te⸗ neatur rẽ vẽdere intelligitur ſi:jdecẽ annos pᷣcium offe⸗ ratur:vt ibi ꝑ eum ſᷣm iaſo.may.hic.iiij.coł.vᷣſi.circa iſta Secundo inſequẽdo materiã ꝓxime relatã ex dicto vᷣſi. glo.S. relato.⁊ hic bal.in.ij.coł.notabis aliud dictum in hac materia ſᷣ̃m iaſo.may.hic ꝙ facultas quã hʒ ꝓximi⸗ oꝛ agnatus recuperãdi rẽ alicenatã durat ano tm̃ tex.in.c titius.ſi de fundo fuerit contr.in vſ.feudoꝝ inter do.et agnatos quẽ ibibal.no.⁊ per hoc ſubdit ꝙ agnati debẽt cè multum auiſati ne patiatur labi annũ tex. in.c.j.S. fl. ſi de inueſt.lis oꝛiatur facit tex.in.c.conſtitutus.ex.de in in tegrum reſtitutio. Paul.de caſtro concilio.clix.de quo xꝑ iaſonẽ may. hic. lidãde obligationis.h.d. C Qucero ad declara EAtionẽ tex. an hic ſoluerim ſciẽter an ignoꝛãter certe ego poſſem intelligere in eo qui ſciẽter ſoluit vt non obligetur ad futurũ lʒ glo.innuat cõtrarium.iſ¶ Itẽ hʒ lo⸗ cum in eo qui ignoꝛauit ius.in eo vo qui ignoꝛauit factũ non pꝛocedit pꝛopter caudã huius legis: qꝛ etiã ſi ſtipu⸗ latio interueniſſet non obligarcetur errãs in facto. ¶ DOp. de. l. · de fldeicõ. So. vt gloſ.⁊ male: qꝛ aut q̃ris de repetitione ſoluti ⁊ pꝛocedit diſtinctio an ſciẽter ſolue rit an ignoꝛãs factum an ius:aut q̃ris de obligatione ad futurum ⁊ tunc ⁊ ſciẽs non obligatur ad futurum:ſpecia⸗ le eſt vbi concurrit geminus fauoꝛ.ſ.alimẽtoꝛuʒ ⁊ vltime voluntatis:vt.d.l.j.jde fideicõ. Itẽ vbia ſciẽte intervo: Tẽpus non eſt mo⸗ S certis annis. ang induccdevlva nitur ſtipulatio. Itẽ oppo.de.l.cum de in rẽ verſo.ffde vſur.So.vt glo.qꝛ aut te conuenio: quia tanto tempoꝛe pᷣſcripſiſti ⁊ male peto:qꝛ tpᷣs non eſt modus ⁊c.vt.l.obli gationum fere·S:placet.ff. de actioni.⁊ ob.¶ Idem ſi di cat peto quia nudo pacto pꝛomiſit ⁊ longo tẽpoꝛe pꝛeſti tit:na male peto nã hic non debemus ad coniccturas le⸗ cture:qꝛ certuʒ ẽ ꝙ ex ſolẽni obligatione non agitur: aut dico:peto qꝛ pꝛomiſſum ex ſtipulatione ſolẽni: ad cuius pꝛobationẽ induco longa pᷣſtationem ⁊ poſſum:vt.d.l.cũ de in rem verſo.modo cum ſimus in caſu dubij non pꝛe⸗ ſumitur ꝙ tanto tꝑe quis accuſauerit:vt.licum de indebi to.ff.de pꝛobatio.Sʒ hoc non puto in ſeruuute querẽda pꝛocedere:qꝛ ſic fruſtra eſſent inducte leges dicẽtes ꝙ re quiritur tantum tẽpus cuius initij meinoꝛia non exiſtit ⁊T quis patiuur quẽ ire ꝑ fundum ex gratia ſciens ius ſuũ voiq; durarevſq; ad tantũ tempus cuius initij memoꝛia non exiſtat.ſʒ hic manualiter ſoluit pecuniam tãto tẽpo re:v ideo non puto in ſeruitutibus pꝛocedere legẽ cuʒ de in rem verſo:licet gloſ.ioi teneat contrarium.in.l.ſcrui⸗ entes. ff.de ſeruitu. ¶ In gloſ.que incipit caſũ ibi ⁊ ſciẽs. Iſtud non ẽ verũ quatuʒ ad obligationẽ de futuro ſi veruʒ eẽt quãtum ad repetitionẽ ſoluti.Butri. ⸗ Add itio Et adde limitationẽ ex iſta.l.qð pactuʒ pactũ nu⸗ nudum veſtitur coherẽtia traditiõis rei dũ qũove l.legẽ.S.eo.in.l.in traditio.ff.eo.illa regula ĩtelligitur qñ ſtit᷑ cohe⸗ pactum reſpiceret fauoꝛẽ tradẽtis:ſecus ſi eſſet cõtra tra rẽtia tra⸗ dẽtè vt hic ſ̃ʒ bar.⁊ alios hic:⁊ ita no.iſtũ tex. ad hoc gl.ditiõis rei in.l.ex placito.in glo.j.in fi.j de rerum permu.Ang. in.l. iuriſgẽ:S·quinimmo.in.vj.colł.ff.eo.facit ꝙ vult bal.in.l. petens.in.j.q.⁊ ibi iaſ.S.eo. . „ Squis in conlcribendo. NAuilibet põt renunciare fauoꝛi ſuo/ahis q̃ pꝛo ſc introducta ſunt.h.d. ¶Diuide in tres partes:qꝛ in pꝛima foꝛmatur thema ⁊ queſtio ⁊ ratio dubitandi vſq; ibi ¶ Sanximus ibi deci⸗ ditur queſtio ꝑ tres rationes vſq; ibi ( Oẽs uaq; ibi in⸗ fert ex pᷣcedẽtibus vſq; in fi. ¶ Oppo.ꝙ clericus non poſſit renũciare:foꝛo:vt in aut᷑. clericꝰ an de ſancti.epi ·S· yconomos.So.vt gloſ.qꝛ hic coꝛrigitur poſſit re⸗ vł dic ⁊ melius ꝙ ibi loquitur in caſu ſpeciali ratiõis red nunciare dẽde in quo non põt declinare foꝛũ.ſ Itẽ op.de aut᷑ ſte= foꝛo. tuimus.S.de epi.⁊ cleri.So.vt gl.qꝛ hic coꝛrigitur. Qel dic ꝙ illa haãc non coꝛrigit:qꝛ non dicit ꝙ foꝛo renuncia⸗ re nõ poſſit:vel dic ꝙ hic loquitur qñ habebat duos iudi ces eccleſiaſticos:⁊ põt ſe aſtringere ad litigandum ſub vno.iſ¶ Itẽ op.de.c.ſi diligẽti.ex.de fo.comp So.hec coꝛ rigitur quod eſt verum ĩ iudice ſeculari:ſʒ ſi hʒ duos iudi ces eccleſiaſticos ⁊ faceret pactum ꝙ ſub vno cõpellere tur reſpondere bñvaleret:⁊ ita poſſet intelligi hec lex.ho rum tñ timoꝛe quidã intelligũt hic de alio ſacerdotio qᷓ; clericali:vt dicit gl. Itẽ op.ꝙ pactũ nil operet᷑ circa iu⸗ riſdictionẽ:vt.l.ſi cõuenerit.ff.de iuriſdictione om.iudi. So.vt glo.vł melius hic non tractatur de ꝓꝛogatione iu riſdictionis vł de auferẽda iuriſdictione alicuiꝰſʒ de de⸗ neganda declinatoꝛia reo. Itẽ quomodo põt loqui in ar bitro:⁊ dic vt glo.ſ Itẽ op.ꝙ arbiter non faciat litẽ ſuaʒ arbiter an vt · . de arbitris aut᷑.decernimus.So.vt gl.¶ Itẽ op.ſic poſſit face aut loqueris de duobus iudicibus ipſius rei ⁊ fruſtra pa re litẽ ſuꝗ unnt interponitur cum electio ſit actoꝛis:vt.l.cum cleri⸗ cis.S.de epiſco.⁊ cleri.aut loq̃ris in alijs iudicibus non ſuis:⁊ tunc pactum non valet:qꝛ ſic ecẽt dare iuriſdictio⸗ nẽ non habẽti:contra dictã l.ſi conuenerit. Sʒ dic ꝙ hie põt loqui in eo qui hʒ plures iudices:⁊ hʒ electionẽ reus vt ſcholaris:dic ergo ꝙ aut quis habʒ plures iudices ſᷣj regulã.ſ.ꝙ actoꝛ habet electionẽ ⁊ tunc ↄuẽtio nihil oꝑa tur:vt.l.cũ clericis.S.de epi.⁊ cler.⁊.l.j.ff.de eo.ꝙ cer.lo. aut qͥs hʒ plures iudices ⁊ hʒ electionẽ qð ẽ j̊ cõem regu lã:vt ſcholaris:⁊ tũc pactum bñvalet.⁊ ita poteſt ĩtelligi hec lex.aliqñ quis alterius iuriſdictionẽ vult pꝛoꝛogare ⁊ tunc dicunt quidam ꝙ ante litẽ conteſt.efficitur iudex: ſz reuocabiłr:poſt lit.conteſt.ſic irreuocabiliter.Alij di⸗ cunt qð ẽ tutius ꝙ ante lit.conteſt.nullã iuriſdictionẽ ac quirit:poſt ſic ⁊ irreuocabiliter:vt.d.l.ſi cõuenerit.aliqũ quis ꝓmittit ꝑ pactum vbiq; reſpondere vł in tali loco reſpondere:⁊ tunc non pꝛopterea aliquis efficitur ſuꝰ iu⸗ dex cum nondum ſit lis conteſtata.Sʒ ſi penã pꝛomiſiſ⸗ —=O uͥ* =☛ä Butrigarius ſuper ſet ſi non reſponderet cadit in penã. Sʒ aliquãdo quis ꝓ mittit ſoluere voi vl tali loco:⁊ hoc eſt multum cautum ⁊ tunc quilibet effi itur eiuziudex: quia videtur ibi con⸗ tractus celeoꝛatus voi ſolutio deſtinatur:et ſic ratiõe cõ tractuz ſoꝛtitur ibi foꝛũ:vt.l.oẽm.ff.de iudi.ſ Itẽ op.qꝙ quls iuri ſuo renunciare non poſſit:vt.l.ne quis·j.de po⸗ Renũcia⸗ ſtu cum ſimilibus. So regula ẽ ꝙ quilibet põt renuncia⸗ re an poſæ⸗ re his que pꝛo ſe introducta ſũt: ſpeciale ẽ in caſibus hic ſit qs iuri enumeratis ⁊ ratio ſpãlit atis colligitur ex gloſ.in ſingu⸗ ſuo. lis caſibus ita bꝛeuiter ſe expcdiebat dominus mart. Sʒ tu dic ꝙ aut ꝑ pactum volo tollere id qð continet publi⸗ cã vtilitatẽ ⁊ non valet: vt.l.iuriſgẽ.ũ·ſi paciſcar.ff.e.⁊.l. quos pꝛohibet ff. de poſtu. aut volo tollere id qð cõtinet cõem vtilitatem ⁊ non poſſum: vt.l.ij·S·ſed qꝛ ·e de iura. ca. ⁊ in coꝛ. de non ali·S.ſinimꝰ. aut volo tollere id qð con tinet odiũ alienũ: vt macedonianũ ⁊ pactũ.l.cõmiſſoꝛie. in pignoꝛibus ⁊ non poſſum:vt.lł.penul.j de pac.pig.⁊.l. tam ⁊ ſi.ff. admace.aut volo tollere ꝑ pactum id qð conti net fauoꝛẽ alienum ⁊ non poſſum:vt.lʒ.ſi vnus.S·⁊ in ſum ma.ff. de pac.aut continet fauoꝛẽ.ſ.meum ⁊ alterius ⁊ nõ poſſum:vt.l.j.ij.⁊.iij.ff.de li.cauſa.aut cõtinet tĩ fauoꝛeʒ meum:⁊ tunc aut ẽ tale qð ꝑ pactum tolli nõ põt ⁊ pactuʒ nil opatur:vt.ij.de patria po.l.abdicatio.⁊.l.ius agnatio nis.ff.e.aut ꝑ pactũ poteſt tolli:⁊ tunc aut verba non ſunt apta ad paciſcendum ⁊ tollendum:⁊ tunc pactuʒ nil oꝑa tur: vt.l.nec ſi volens de li. cã. aut poſſunt tolli ꝑ pactum ⁊ verba ſunt apta ad pactum:⁊ tunc poſſunt tolli regula⸗ riter:vt hic ⁊.l.pactum.ff.e.nam ſunt ſpecialia que in eis patẽt.iacob. Butrig. Ad ditio Ex hac.l.adde regulam vulgarẽ que to ta die allegatur ꝙ quilibet poteſt renun⸗ ciare iuri ſuo ⁊ ſuo fauoꝛi.Ratio huiꝰ reg.ẽ᷑:qꝛ in re pꝛio⸗ Arbiter ⁊ pꝛia quilibʒ eſt arbiter ⁊ moderatoꝛ.l.in re mãdata·.j. mã modera⸗ da. etiam in abutendo text. eſt ſing.in.l.ſed ⁊ ſi · S. conſu⸗ toꝛ qᷣlʒ ẽ ĩ luit inver.dum ſe abuti putat.ff.de petitione here.iniquũ re ꝓpꝛia. enim eſt ingenuis hominibus liberam rerum ſuarum ad miniſtrationẽ auferre dicit iuriſcõſultꝰ in.l.nõ vſq; adeo in fl. ff. ſi quis aparente fue.ma. ⁊ iuſtum eſt vnicuiq; ſua commit.l.nemo exterus.S.de iudeis.Limita tñ iſtud nõ pꝛoced ere in caſu ſing.poſito in glo.l.penult·j.ne fideiuſ. do. dentur. in glo.fl.mag.in ver.vir vxo.vᷣſicu.item hãc. poteſt renunciari huic ti.vt dicit glo.ꝙ regula huiꝰ legis quilibet põt renunciare nõ pꝛocedit vbicumq; reperitur pꝛohibitio:⁊ in hoc eſt illa gloſ.ſingu.ſᷣm JYaco.de alue⸗ rotis in.c.pꝛimo de pꝛohibita feudi alienatione per fred. in vſibus feu.deinde no:tex.noſt.hic in v.fi.ſingularem ſᷣm omnes doc.ꝙ qᷓ;admodũ iudex male iudicãdo vel ne gligẽdo facit litẽ ſuã.l.fl ff.de vari.⁊ exoꝛ.cogni.inſti.de obli.que ex quaſi delic.in pꝛinc.idẽ ẽ in arbitro:vt hic is. may.vltimo no.hic eſſe tex.ſing.ſᷣm bar.ꝙ iudex qui ab⸗ ſoluit ab obſeruatione iudicij:lʒ per hoc nõ ſit perempta actio vel ius ptis: tñ facit litẽ ſuã:⁊ dicit bar.qð ẽ notã⸗ dum in infinitũ:⁊ ſic vult ꝙ tunc iudex teneatur ad tota⸗ le intereſſe:licet contrarium teneant bal. Saly.⁊ moder. hic:tene tamen opi.bar.cum qua tacite tranſit Ja.hic in vlt. no. ⁊ inter plures fal.que poſſent dari regula huius.l teneas menti ꝙ in crimi.nõ põt quis renunciare defẽſio. ſuis glo.eſt no.⁊ ibi bar.no.in.l.pactum.in gloi.fl.verſic. item pactum ·ff eo.⁊ illã glo.reputat ſing.bal.in.c.cuʒ nõ ab homine in fl.coł.ex.de iudi.⁊ in.c.cũ veniſſet ad fi.de teſti.⁊ in.c.quoniam contra fal.ex.de pꝛoba. in.xx.coł.⁊ ĩ.c.p aſtoꝛalis.in.iij.coł.de excep.idẽ bal.in.l.vnica. xiij. col·j.de confeſſis.ſᷣm Ja.hic ⁊ in.d.l.pactum.verũtamẽ ſᷣ̃m ang ful.pau.de cain.d.l.pactum.iudices quotidie fa ciunt contrarium faciendo criminoſos renunciare defẽ⸗ ſionibus iuxta glo.in.l.j.ff.de fur.balnearijs.bal.in.c.cuʒ dilecti.de appel.ex.⁊ dicit paul.de ca.no.in.d.l.pactum. ꝙ dic. glo.ſing.ibi pꝛocedit quãdo reus non erat confeſ⸗ ſus delictuʒ ⁊ iſtud teneas:quia quotidie ita pꝛacticatur ⁊ in hoc reſidet finaliter.do.ia.ibil. Equeſtione tali. Hραuobo⸗ enis viuetis col Aatũ poſt eius moꝛtem non valet ſine ↄſenſu eiꝰ Sde cuius bonis queritur. h. d. C Ad euidẽtiam eſt ſciendum ꝙ aliquãdo paciſcitur quis ſuꝑ bonis ſuis ⁊ daclſt de non loquitur hec lex:aliquãdo duo paciſcũtur de bonis onis ter tertij ipſo ſciente vel non ⁊ tunc loquitur hec lex.¶ Item tij qũq; pᷣt eſt ſciendum ꝙ aliquando duo paciſcuntur de bonis ter⸗ ſcdo libꝛo Codicis tij hoc modo:ſi titius deſcedat tu ſis eius heres.et hoe modo intelligunt quidam hanc legem ⁊ male quia tunc pactum nonvalet:non ideo quia contra bonos inoꝛes:ſʒ quia nil erat dandum vel fiendũ hincindc:aliquando pa ciſcuntur hoc modo ſi contingat hereditatẽ talis venire ad nos diuidemꝰeam ſic:⁊ tunc ſi flat volẽte eo de cuius bonis queritur ⁊ valet ałs nõ ⁊ iſte eſt vere caſus noſter. Liuide in tres partes:quia in pꝛima parte ponitur the mna ⁊ queſtio vſq; ibi ⁊ dubitab atur.ibi ponuntur allega⸗ tiones pꝛo vtraq; partevſq; ibi ſed a nobis.ibi ſoluit que ſtionem vſq; in finem. “ ¶Ex tex.pꝛoceſſit ⁊ ſic videbatur contra bonos mo⸗ res ⁊ quia non ſunt /hec eſt allegatio ꝙ videatur valere. ¶ Sed an filiꝰ poſſit cũ pr̃e paciſci de hereditate patris/ ⁊ videtur ꝙ ſic.⁊ dic vt glo. = . . ¶ SOpp.ꝙ liceat duobus paciſci ſuper hereditate tertij. Paciſci vt. l. de illo.ff. pꝛo ſocio.Sol.vt glo.qꝛ ibi paciſcuntur de an ſit lici⸗ hereditate incerti:⁊ eſt argumentum ꝙ conceſſio pꝛeben tũ duobꝰ de non vacantis certi hominis valet: incerri nõ.¶ Item ſug heredi op.ſic que non poſſum per me nec per aliũ: ſed per me nõ tate cuiuſ⸗ poſſum paciſci de hereditate mea: ergo nec alis paciſcẽ dã tertij. tibus conſentire.So.vt glo.quia hic fallit ⁊ male qꝛ imo non fallit:qꝛ regula pꝛocedit circa idem ſed hic non eſt idem:quia quando ego paciſcoꝛ tollo michi poteſtatem ſupꝛemi iudicij. Sed quando alijs cõſentio non mihi au fero arbitriũ teſtandi ⁊ ideo nimirũ ſi conſentirem: non ergo hic fallit regła quia ꝓcedit circa idẽ/hic loquimur circa diuerſa. In fructuariovero diſtingue:quia aut que ro de eo quod capit effectum a iure ꝓpꝛio ⁊ tunc que poſ ſem per me poſſum per aliũ.vt.l.aliud.S. refertur.ff.de re⸗ gul.iur.aut quero de eo quod capit effectuʒ de iure com⸗ muni meo ⁊ alterius vt in fructuario ꝓpꝛietario:tunc ſi ego ſolus facerem fleret ſolo ↄſenſu meo ꝙ deberet fieri meo ⁊ alterius quod eſſet abſurdũ:ſed alteri poſſum con ſentire quia tunc fit amboꝛũ conſenſu.Eſt ergo vera re⸗ gula circa idem ⁊ vbi tractamꝰ de eo quod capit effectũ ex iure meo pꝛopꝛio ſecus circa diuerſa vel in eo qð ca⸗ pi effectuʒ a cõmuni iure. Itẽ op.de ·l.j.vt ac.ab herede ⁊ contra here.incipi.So.vt glo. Itẽ op.de.il.ij.de here. ven. So.vt glo.ſ¶ Itẽ op.de.l.ſi qͥs ſeruũ.ff. de act.empt. So.vt glo.qꝛ ibi loquitur in pacto neceſſario.ſ Conclu⸗ de ergo ſic:quia aut paciſcitur ꝙ quis ſibi ſuccedat ⁊ nõ valet. vt.l.pactum.S.eod.aut paciſcitur ꝙ bona ſua poſt moꝛtẽ ſuam alicui reſtituãtur ⁊ valet.vt :j·vt actio ab he⸗ re.⁊ contra hered.i¶ Aut paciſcuntur duo ſuper heredita te tertij ⁊ tunc aut iſto modo.ſ.ꝙ vnus ipſoꝛuʒ tali ſucce⸗ dat ⁊ non valet per hanc legẽ.ſ.quia non eſt aliquid dan dũ vel flendũ hincinde.aut paciſcũtur ſic ꝙ ſi hereditas perueniat ad eos ꝙ ſic eam diuidẽt:⁊ tunc aut paciſcun⸗ tur de hereditate incerte perſone ⁊ valet. vt.l.iij ·S· de il⸗ lo.ff.pꝛo ſocio/aut paciſcuntur de hereditate tertij certi: valet conſentiente eo de cuius bonis queritur / eo igno⸗ rante nonvt hic.fallit in pacto neceſſario quod bene va⸗ let.vt.l.ſi quis ſeruum.ff. de ac.emp. ¶ In glo.que incipit ſed potius ibi.l.iij · S· de illo.valet conceſſio pꝛebende non vacantis per moꝛtem incerte nõ certe perſone. In glo.que incipit ſed ipſe ibi alij tamẽ conſentit.nõ eſt circa id?᷑ paciſci ⁊ conſentire:quia paciſci tollit ei vo luntatem ſupꝛemi iudicij/conſentire non.¶ In eadẽ glo. ibi põt manumitti.qñ.pcedit a ꝓpꝛio iure ſunt paria ꝑ ſe facere ⁊ conſentire: ſed quãdo pꝛocedit a communi iure plus eſt conſentire alij qui participat ius/qᷓ; per ſe facere cum requiratur duoꝛũ conſenſus. . „ Additio Not regulã huiꝰ legis ꝙ pactiões inite Nactiõeſ inter aliquos ſuper hereditate viuentis inite iter non valent neq; tenent. ⁊ in hoc cõſiſtit pꝛincipale inten⸗ aliqͥs ſuꝑ tũ huius.l.⁊ hoc qꝛ contra bonos moꝛes.vt hic ⁊ in.l.qͥ heredita⸗ dã S.dona.ff.de dona.pꝑ doc.in.l.Sctꝰ.ff.de regul.iu.Am te viuẽtis plia iſtã legem ſeptem modis.pᷣmo pꝛocedit pꝛincipale an valeãt. intẽtũ hnius.l.etiam ſi interueniret iuramẽtum quia cũ ſit contra bonos moꝛes non valet. vt in. c. non eſt obliga toꝛiũ de regul.iur.li.vj.Bal.Saly.⁊ moder.hic Bart.in iij.col. Scðᷣo amplia vt ꝓcedat etiã in ftlijs.vt tenet gl. hic in verbo.aliene. cõiter appꝛobata alias quinq; aplia tiones. vide per Jaſo.hic in.ij.col.Et limita iſtã legem ĩ . ſuo pꝛincipali intento nõ pꝛocedere altero de ſepteʒ mo dis. pꝛimꝰ eſt quando pactũ fleret ad liberandum debi. Ge e in ſi⸗ tio pu ̃ tu. ſer licto bꝛ cnofpe n cumaly bi ppoſt. no De Cranſactionibus. res er pᷣm bar.in vlt.col.alia eſt limitatio ꝙ poteſt fleri pacuum peꝛeſ crip.ex᷑ facit in ſimili in.l.pᷣcipimus. in fl,X de appel. eane de veritate hoĩs incerti in gñe.l.iij.S. de illo.ff.pꝛo ſocio. Alibitñ glo. ſing.in.l.fi. C. de muneri.⁊ hono.non conti⸗ Sinoug,⸗ ſicut in ſim li põt quis ĩpetrare pꝛim im pꝛeben. vacatu: nuãdis.li.x.ꝙ ſociꝰ oim bonoꝝ hʒ excuſa a muner.publi. uundon raʒ in genere ſed non in ſpẽ pꝛebendãa petri.vt in.c. nulla. pꝛopter perſonã ſocij:x ſi dicatur quare ſecus in caſu hu Alisenie⸗ de conceſſi igne pꝛeben. ex.alias limitatiões quinq; vide ius.l.voi actio vni facta alteri pꝛodeſt.dicas pᷣm Jaſ. de ndrau per Jaſo. hic in.iij.col.verſi.iſtum tex.?vc. ige ere rts amashlcinprinsid- hie⸗ no 5. ſus SJ ,. . K pꝛ as: alłs tranſactio rone cõnexitatis extendi minnn B tranſactio nib us. Prene Paiececus in verbo iudicari dBere hturghlecne R firg pꝓaul. de ca.in.l.ſi de certa.in pꝛinc.eo.Ange. tutte ubꝛica. AAIo. 7 alij. in. I. qui rome. S. ouo fratres. ff de verb. obli. ò” E q; p a cti 0 Pꝛactũvel tranſ nã cõnexoꝛum idẽ eſt iudiciũ tex.eſt loquẽs in iſta mate⸗ bonosno⸗ We XUactio facta cũ q⸗ ria tutelarum in. l. quid ergo S. pe. in ver. cõnexum. et ibi ur en buſd am ad pꝛeiudiciũ alioꝛũ non po: bal ad hocno.de cotrario iudi tutel. bal in.l.cum neceſſi eang Irigit. . d. Diuide ĩ duas partes: quia tatẽ . de ſideicõ.facit qð vult glo.no in c.qꝛ in tantum.⁊ loquitur in genere vſq; ibi cum igitur ibi Panoꝛ.ad hoc no.debẽ.ꝙ diſpen ſatio extendit᷑ ad W ibi in ſpẽ. Ponc caſum in nubevt litte conexa ⁊ tñ diſpenſationes ſunt odioſe 1 multũ reſtrigẽ ſummn K N9 EN Bra ſont. de.c.j.in fl.de pꝛeſ.in.vj.glo.in.c.oꝛdinarij.in ver.diſpẽ⸗ ſio po . He A¶Op. de lLſi ex duobus ff. de tutelis ſationes. de offi oꝛdi. in..ẽ? r ⁊ ra.di.So.vt glo.ſ Itẽ op.ad pꝛimũ membꝛum.ſ. quan D m te Sufficit de facto queſtionẽ eſſe 4 enin do geſſerunt adminiſtratione diuiſa ⁊ videtur ꝙ tũc trãſ Wilt Lb. non calumnioſe vt tranſactio te aernencu actio facta cum vna pꝛoſit alij quia ſi eſt facta tranſactio E neat hoc dicMtt. gopaeſſe in cũ gerente ⁊ poſtea cõueniatur qui nullo modo geſſitvel e & Opp. ꝙ hec lex implicct Zia:quia hic dicit naluin non geſſit ſaltim id de quo queritur poterit opponere ex tranſigit ⁊ tranſigens ab actione tranſit ⁊ recedit ⁊ de hic nonet ceptionẽ oꝛdinis.ſ.ꝙ pꝛimo conueniatur qui geſſit ꝙ cũ buit aliquid recipere:⁊ littera dicit ꝙ ego dedi quare ma Poteſtaen flieri non poterit pꝛoñciet iſti qui nõ geſſit traſactio. So. lc.So.altero de duobus modis: pꝛimo ꝙ ſoꝛoꝛ heredita on nihar aut pactũ factũ cuʒ non gerente vel qui nihil geſſit vł nõ tem mihi reſtituit/⁊ ego ei aliquid dedi ⁊ actionẽ remiſi tirenzon geſſit ſaltim illud de quo queritur:⁊tunc nullomodo traſ Vel dic ꝙ ſoꝛoꝛ actionẽ habebat ⁊ remiſit ⁊ ego ei dedi dclochim actio pꝛodeſt illi qui geſſit nec directe nec per indirectũ aliquid. Hec ob.littera quedicit ꝙ trã ſegi quia ĩpꝛopꝛie uig auta quia non poteſt imploꝛare ꝙ pꝛimo conueniatur non ge loquitur.¶ Itẽ op.ſi nulla lis crat ergo non erat dubium unc quepor rẽs vt pactum factũ cum gerente/⁊ tunc aut adminiſtra⸗ ergo non eſſet tranſactio.So.erat ſaltin de facto.¶ Itẽ tur fſdenn tio fuit diuiſa a teſtatoꝛe vel a iudice:⁊ tunc gerenti non op.ſi erat lis de facto ergo calũnioſa:ergo nonvalet traſ de iureconn pꝛodeſt trãſactio ſed ius cõmune quia de parte alterius acctio. vt.l.in ſumma.ff. de cõdicti.indepiti. So erat calũ ariotuneſ cõueniri nõ poteſt niſi in caſibus.qui nõ.in.lij.de diui. nia in reo non in actoꝛe. Vel dic ꝙ nulla calumnia erat lʒ deberetfiet tu.quibꝰ caſibꝰ conuenitur in ſuoſidium nõ gerẽs. aut a de facto tams? eſſet lis. Itẽ op. ꝙ non ſit tran ſactio cuʒ poſſumcn ſeip is erat diuiſa adminiſtratio vel a nullo/⁊tunc ꝓdeſt nii ſit datũ. Reſpõdeo eſt remiſſuʒ.ſ.actio:⁊ remittere eſt go vefote ecei qui non ge ſit per in directũ vt dixi.¶ Item op.ad mẽ⸗ dare. Jacob. Butrig. L pit eſei Frãſactõ bꝛum qñ communiter geſſerũt ⁊ videtur ꝙ tranſactio ciu Add ltio Et dum dic itur in tex.no.ibi ſi nulla ſu neo gden cũ vno fa⸗ vno facta alijs pꝛoſit.Nã ſivnus conuenietur poterit e cU OiEtU. iſſet q̃ttio ꝙ ad hoc vt valeat tranſactio Trãſactõ 4 herele cta an ali⸗ bñficio diuiſionis opponere vel ceſſionis ⁊ cuʒ ille actoꝛ non requiritur ꝙ de pꝛeſenti ſit lis:ſed ſu ficit ꝙ in futu⸗ ad hoc vt ij de her, ſs pꝛoſit. nõ poſſit cedere actionẽ contra eũ quẽ liberauit excluder rum po ſit ſubeſſe.vt hic ⁊.l.j cum glo.ff. eo.⁊ ideo nota⸗ ſit bõa qᷣd raet emp. a petitione. Sol. vt tollas omnes oppoſitiões diſtingue rij ſᷣm Ange.ſolent apponere in inſtrumentis illam clau requirit᷑. Conchi ſic: quia aut quero an quod vnus ſoluit pꝛoſit aliſs et di⸗ ſulam cum de pꝛeſenti inter partes ſuoſit lis aut in futu⸗ edat 19 coꝙ ſic. vt.l.ſi ex duobus.ᷣff. oc tu. ⁊ ra. diſtra. aut quero rum ſuoeſſe timeatur æc immoplus pꝛobat iſte text. iun⸗ a ſus po an pactũ cũ vno pꝛoſit alijs ⁊ tunc dic aut queris an pꝛo cta glo.ꝙ valet tranſactio non ſolum quãdo in futurum ctioabhe⸗ ſit directo an per indirectũ.Si queris an directo pꝛoſit timetur moueri lis de iure:ſed etiam ſi ſolum de facto ta⸗ herecitn alijs ⁊ dico ꝙ non ⁊ ita loquit᷑ hec lex/ſi queras an indi: men intellige ceſſante calumnia que viciaret tranſactio⸗ taliſce⸗ rectum pꝛoſit alijs ⁊ dico ꝙ aut alij ſunt tales qui poſſüt nem niſi eflet ex parte rei.l.in ſumma in pꝛincip ff̃ de con giqnidden opponere beneftciũ oꝛdinis quod eſt qñ non geſſerũt: ſy dictio.ĩdebiti.ᷣin.l.ſub pꝛetextu la.j.j.iſto titulo.⁊ ipi per iherecttus ille cum quo tranſactum ſit: ⁊ tũc ſibi pꝛodeſt tranſactio Jaſon. may. Aciſen in totũ per indirectum aut habẽt benefſiciũ ceſſionis qð ”Mẽ up 4 eſt etiã ſi omnes geſſerunt:dum tamen in dolo nõ fuerit S S Si petitio eſt gñalis tranſactio ſpecia⸗ iſl eis pꝛodeſt ſaltim pꝛo parte /quia cis nõ põt fleri ceſſio. ℳ C. ſis non pꝛeiudicat niſi in eo de quo trãſ ndin ¶ Idem ſi poſſunt vti beneficio diuiſionis qð eſt etiaʒ ſi INaꝛctum eſt. vna gloſula contradicit magne glo. e inn fuerint in dolo:quia tunc etiã pꝛodeſt ſibi pꝛo parte / aut . N Anam magna gloſ. dicit ꝙ generalioꝛ fuit peti⸗ d bene alij ſunt tales qui nullum beneſicium de pꝛedictis habẽt tio qᷓ; tranſactio ⁊ bene alia paruula dicit A. Scner alioꝛ ſtopaler vt quia duo geſſerunt ⁊ duo non:⁊ pactum eſt factũ cũ nõ fuit tranſactio qᷓ; petitio: ſed male dicit:⁊ ideo tene ma⸗ ellonit gerentibus ⁊ tunc nullo modo nec directo nec per indire gnam ⁊ vnam aliam que cum magna concoꝛdat. menen ctum ꝓdeſt gerentibꝰ. AUltimo diſtingue vt gl. ¶ Modo CDOo. littera videtur mandare ꝙ agat ⁊ ſic quis ĩuitus e 3 quero que eſt ratio ꝙ ſi omnes geſſerut doloſc hñt bene⸗ agit quod eſt contra.l.jq. vt nemo inuitus.So.vt glo.qꝛ nſenti ficium diuiſionis ⁊ non ceſſionis. Reſpondeo qꝛ benefli⸗ neceſſitatẽ non imponit.vt plene dixi in.l.jquomodo⁊ voltteiſl ciũ diuiſionis cõpetit per modã exceptionis: beneficiu, quando iudex.i¶ Item oppo.hec lex videtur dicere ꝙ in endige ceſſionis competit per modũ actiõis:at de cõi dolo bene dex inquirat ſuo officio ⁊ ſic de facto ſupplebit quod eſt ſtorru poteſt excipi.ſi vnus dolum participans conueniatur.vt contra.l.illicitas S.· veritas.. de offi pꝛeſi. So.vt glo. mmmuntur l.viro.⁊. l:mulier.ff. ſol.ma. Sed de cõmuni dolo agi non en opponitur ꝙ pꝛeiudicet tranſactio mn omnthoni⸗ erſefeni poteſt. vt.l.apud celſum S. marcellus.ff. de doli excep. ĩ in dolo occultatis.vt.l.tres fratres.ff.de pactis. Sol. e Modo quero que ſit ratio ꝙ in pluribus tutoꝛibꝰſivnꝰ ibi fuit generalis. “” goslithe oluat habet actionẽ cõtra contutoꝛẽ ſiue ceſſionẽ ſed in (¶ Item oppo. de.l. ſuꝰ pꝛetertu eo. So. ibi fuit genera⸗ Neylen 1 pluribus fideiuſſoꝛibus non:⁊ dic vt glo. Vel dic ⁊ ſatis lis:ergo pꝛeiudicat in omnibus niſi in dolo occultatis. Plenmmz , in idem recidit ꝙ qu ando tutoꝛ ſoluit videtur haberere vt dicta.i. fratres æ niſi in vltima voluntate.vt.l. non eſt. er li n, ſpectum ad eius cõtutoꝛes:ſed fideiuſſoꝛ ſoluendo vel ſe ff. eo.ſpecialis non pꝛeiudicat in eo de quo non eſt cogi⸗ galiv . 4 obligando non habet reſpectũ ad confideiuſſoꝛes:⁊ ideo tzatuucucuuuu.. — punehlen contra eos actionem non habet ſine ceſſione. Jacobus ¶ Altimo diſtinguevt glo. Caue tamen quia ſi petitio eſ un ulecl Butrigar. ? ſeect ſpecialis ⁊ poſtea de omnious fieret tranſactio bene neſtobl Ad d itio Et licet pactio ſeu trãſactio factavni ex ¶valeret non vt tranſactio niſi de eo quod fuit petitum: qꝛ Nc Pan WEIU.tutoꝛipꝰ alteri tñ nõ pꝛodeſt. alibi tamẽ ſuper illo ſolo erat lis. Sed in aliis valet vt pactum/nec S glo.ſing.in.c.j.in glo.ſin de iure patrona.in.vj tenet ꝙ ſi nomen tranſactionis ibi falſo per tabellionem appoſitũ ginggi eccleſia habet ius patrona.cum laico pᷣuilegium eccleſie habet viciare.vt.l.inſulã.ff.de pꝛeſcriptis verbis. Jaco, ſ⸗ luni cõpetet laico ratione cõmunionis ponit panoꝛ.in.c.j.de Butrigar. ſcplej n Gundd Butrigarius ſuper ſco libꝛo Codicis Additio PHum dicitur in hac.l.ꝙ ſpecialis tran actio ſpecialem operatur effectum ẽno. QAlimita pᷣm bal.⁊ Saly. ꝙ limitata cã limitatum pꝛoducit effectũ ta limita? ⁊ ad hoc vulgo quotidie allegatur iſta lex. concoꝛdat.l. tũ ꝓducit in agris limitatis ⁊ ibi bar.ff.de acquirendo reruʒ domi⸗ effectum. nio:hinc dicit tex.in.l.ij.S· coꝛpoꝛis debilitas.ff. de vaca. mu.ꝙ infirmitas coꝛpoꝛis pᷣſtat vacationem ſeu excuſa⸗ tionẽ ab his muneribus publicis que coꝛpoꝛe implenda ſunt nõ q̃ pecunia facit tex.in.l.antepe. ff. ex ꝗͥ cauſis ma ioꝛes ⁊ tex.no.ĩ.l.cũ duobus·S.cũ duo.ff.pꝛo ſocio.⁊ in.l. iij. S. eodeʒ modo.ff naute caup.ſtabul.ad idẽ texĩ.l.fl.. de iuriſdictione oĩm iudi.ꝓ quẽ no.ibi bal.in.iij.not.poſt cy. ⁊ang.ꝙ cõſules mercatoꝛũ qui hñt cognoſcere de cau . — ſis mercatoꝛũ / ĩtelligik quãdo cauſe ſũt occaſione mercã acceptilationem ſublata. Item nota ꝙ ad actioneʒ ſub⸗ tie:ſecus ſi aliter idẽ eſt ᷣm lud.ro.concilio.ccc.in caſu p poſito ꝙ ſtãte ſtatuto ꝙ conſules artiũ cognoſcãt de cau ſis intelligitur de cauſis ſpectãtibus ad illam artem ⁊ nõ de alijs.ideʒ eſt dicendũ ſtante ſtatuto ꝙ libꝛis mercato rum fides adhibeatur plena fides intelligitur de cauſis ſpectantibus ad ſuã mercãtiam ſecus ſi ſcriberet de alio depoſito vel mutuo ſᷣm io.and.in additio.ad ſpec. in tit. de inſt editione·S· nunc dicendum.vide ludo.ro.concil. xxiiij. concilio xxv. Alex.in.l.admonendi.i xxviij.cok. ff. de iureiur. ad alia multa vide Jaſ.may. hic. ij. cokł. x⸗ E ß6ßeſt regreſſus ad pꝛimam actionem: ſed dolo interueniente agitur de dolo. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum qñq; trãſactio fit per pactum:⁊ tunc ad pꝛimã põt haberi regreſſus ſi cõuẽtio nõ ſeruct᷑:aliquãdo fit ꝑ aquuianã ſtipulationem:⁊ tunc ; ad pꝛimam habetur regreſſus. „ nun ¶ Nota ꝙ acceptilatio ꝑimit obligationem.ſ Itẽ nota ꝙ de dolo actio datur contra doloſum pꝛima actione per latã non poteſt rediri. ¶ Item nota ꝙ dictio niſi pꝛimo ponit. Secũdo excipit: ? ſub regła pma. ¶ Quero qᷣd velint dicere aquiliana ⁊ acceptilatio ⁊ quare fiat. Reſ⸗ pondeo ſi pcederet contractus iuris ciuilis ſufficeret ac ceptilatio:ſed quãdo pꝛecedit contractus iuriſgentium opoꝛtet ꝙ fiat aquiliana ſtipulatio ⁊ poſtea interueniat acceptilatio: ⁊ fit ſtipulatio aquiliana hoc modo: qꝛ crce⸗ ditoꝛ pꝛimo loquuur ⁊ dicit debitoꝛi quicqͥd mihi ex qua ſtipulatio libet cauſa debes pꝛomutis ex ſtipulatione et debuoꝛ aquiliana dicit:pꝛomitto:modo omnes pꝛecedentes obligationes qũo flt. niſi dictio pꝛecedit oꝛatio negatiua:ſʒ ſi pꝛecederet affirmatiua tũůc exciperet.¶ Sed op cõtra hoc de.lʒ.ticia·S. fl.ff.de ma.te⸗ ſta. c.l.j.in fi.ff.de pig.actio.Sol.ad.l.j.in fl.ff.de pig.ac. qꝛ illud qð excipitur nõ erat ſub pꝛima oꝛatione affirms tiua:⁊ ideo nõ excipit ſed ponit.¶ Item non ob.dicta lex ticia:quia ibi omnis mès teſtatoꝛis erat oꝛdinata ad im⸗ qd oxak. ſunt ꝑ ſtipulationẽ ſublate:⁊ poſtea interponit᷑ acceptila tio que fit hoc modo:nã debitoꝛ dicit creditoꝛi ꝙ hodie tibi ꝑ aquilian aʒ ſtipulationẽ ꝓmiſi fers ne acceptũ: di- cit creditoꝛ:habeo acceptũ qð tuli:x ꝑ hunc modum om ⸗: nis obligatio tollitur:⁊ ſi dicas quare eſt neceſſaria aqui liana q pᷣcedit contractus iuriſgẽtium. Rñdeo qꝛ acce.⸗ ptilatio eſt iuris ciuilis:⁊ ideo non põt tollere illa queſũt iur. gentium cum ſint foꝛtioꝛa ea. ⁊ ſi dicas nõne aquilia ns ſtipulatio tollit obligationẽ iuriſgentiũ? tamẽ eſt iur. ciuilis. Reſpõdeo ſic:ſʒ hoc contingit ꝑ modum cuiuſdã pꝛoditionis:qꝛ aquiliana fingit ſe velle obligare debito⸗ rem ſicut obligatio iur.gen.eum obligauit:⁊ ideo obliga tio iu. genti. patitur ſe tolli:vt noſti.q. modis tol.obli·.S eſt aũt.¶ Mõ habes hic ꝙ dictio niſi ponit:x hoc ideo qꝛ pediendam libertatem: ergo non videtur cõferre eã etiã ſi ratiões reddiderit Al aliter dictio niſi videtur excipe re id qð includebatur in pꝛima: vt ſi pꝛima oꝛatio conti⸗ net potẽtiã dictio niſi excipit potentiam: videtur ergo ĩ di.l.ticia.dixiſſe teſtatoꝛ ꝙ non poſſit ſeruus eſſe liber:ni⸗ ſi rationes reddiderit poterit eſſe liber ſi heres voluerit non aũt redditis rationibus erit liber:æ per hoc determi natur queſtio talis.Quidã pꝛomiſit rem ſuam non vẽde re alicui niſi mibhi nunquid compelletur mihi vẽdere.cer te non:qꝛ videtur eſſe dictum ꝙ nulli poſſit vẽdere niſi mi PCLCtione adminiſtrate. t ¶Nactio eſt facta per aquilianam ſtipulationẽ nũ no.·ſ.de plus peti.l.j.in fi. E hi:ſʒ mihi põt:nõ tñ cogatur. ¶ Attẽde tũ quia qñ oꝛatio affirmatiua pꝛecedit ⁊ ſequitur dictio.excipit in contra⸗ ctibus per modum reſolutionis: ⁊ denotat rem aliqua fu iſſe:vt cum dico:vendo niſi alius vſq; ad talem diem imne⸗ lioꝛem conditionẽ attulcrit: nà ſi offeratur melioꝛ condia tio reſoluitur:venditio tñ fuerat perfecta:vt.l.iiij.cuʒ ibi notatis.ff. de in diem adiect.¶ Sʒ in vltimis voluntati⸗ bus dictio niſi excipit per moduʒ pꝛincipalis diſpoſitio nis:vt.ſ.videatur diſpoſitio ab initio cõditionalis fuiſſe nam ſi dicit teſtatoꝛ lego ticio.x.niſi nauis venerit ex aſis tunc ſi nauis venit. intelligitur ab initio legatum condi⸗ tionale fuiſſe ⁊ non aliqðᷣ: vt.l.iij. ff. de adimen le.z.l. ſi poſt moꝛtẽ·S. ſi pure.de le.j.¶ Sʒ qͥd in iudicio:iudex mã Agt ticio:vt de tali poſſeſſione recedat niſi ſentiat ſe gra⸗ uatũ ⁊ coꝛam eo compareat infra tresdies.Certe doc.di cunt ꝙ pꝛeceptum videtur ab initio fuiſſe conditionale: vt dixi in vltima voluntate:vt ſic ſtatim ticio comparen te expiret pꝛeceptum tanq; defecerit conditio: aut ergo queris qñ dictio niſi ponat:⁊ dico ꝙ aut pᷣcedit oꝛatio af flirmatiua ⁊ excipit.ſi tamẽ illud qð excipitur contineba tur ſub pꝛima oꝛatiõe als poneret:vt.l.j.ff.de pig.ac.aut pꝛecedit oꝛatio negatiua.⁊ tunc ponit:vt hic niſi mens ꝓ ferentis aliter ſe haberet:vt.l.ticia ·G·fi.ff.de ma.te.vel il⸗ lã intellige aliter vt dixi:aut queris quomodo dictio ni ſi excipiat:⁊ dico ꝙ in contractibus excipit ꝑ modum re⸗ ſolutionis ⁊ denotat rẽ voluiſſe:vt.d.l.iuij.de in diem ad iect. In iudicijs⁊ ĩvltia volũtate excipit ꝑ modũ pꝛĩcips lis diſpoſitionis ⁊ denotat rem ab mitio conditionaleʒ fuiſſe:vt dicta.l.iij.de adimẽ. le.cũ ſi.¶ Modo quero ſu⸗ per quo dolo actio competat ⁊ vñ pꝛocedat. Reſpondeo triplex eſt dolus. Pꝛimo dolꝰin adminiſtratione cõmiſ-⸗ ſus. Secũdo eſt dolus inducens adminiſtrationẽ. Ter⸗ tio ẽ dolus ĩ nõ ſeruãdo pꝛomiſſa De quo ergo hic loqui tur. Dicunt quidam de pꝛimo dolo.ſ.in adminiſtratione cõmiſſo:quia ille non videtur remiſſus ꝑ generalem trãſ⸗ actionem:ſʒ male dicũt:vt.l.lucius ·S/emptoꝛ.ff.de pactj. et ideo diſtigue ſic:qꝛ aut generalis remiſſio fuit facta ab Fuoꝛarne dolum ⁊ nõ videtur remiſiſſe:vt.l.tres fratres de pactis.⁊ no.in.l.pomponius ſcribit.ff.de nego.geſt. aut fit ab eo qui ſcit dolũ cõmiſſuʒ: ⁊ tunc in contractibꝰ videtur dolum remittere ⁊ in vltuna voluntate non:vt.l. ſi quis rationes.ff.de li.le.⁊ ẽ ratio differentie:quia lega⸗ tum dependet a ſola voluntate defũcti ideo ſi apparet defunctum noluiſſe remittere qð pꝛeſumitur cum legata ex merito legentur:vt.l.nec adiecit.ff.pꝛo ſocio.⁊ qui eſt in dolo non meretur:nonvidetur eſſe remiſſus dolus:ſed contractus dependet a voluntate duoꝛum:⁊ ideo ſivnus dicat ſe ſenſiſſe devno ⁊ alter de alio ſtamus vᷣbis:⁊ ſi ſũt generalia compꝛehenduntur omnia vt l.emptoꝛ.S. lIuciꝰ. ff..de pactis.⁊ hoc de dolo còmiſſo in adminiſtratione:ſʒ ſi dolus fuerit in trãſlatione cõmiſſus ⁊ de hoc loquitur hec lex:tunc agitur de dolo niſi ⁊ de dolo fuerit tra ſactũ ſine dolo:lʒ quidã dicant etiã ſi ꝑ dolũ qð nõ placet: ſj ſi cõmittatur dolus in non ſeruando pꝛomiſſa:queritur an de dolo actio competat Placen. ꝙ ſic:gl.ꝙ nõ:ſʒ placen. bñ põt ſuſtineri:qꝛ loquitur in caſu in quo alie actiones ceſſantvñ refert an remittaʒ dubium litis ⁊ tunc videtur eſſe contractus facio vt des in quo contractu agitur de dolo ⁊ non pꝛeſcriptis verbis.Sʒ qñ remitto debitum ⁊ certum remittere tunc eſt dare:vt.l.mulier.ff. de condic. ob cãm.⁊ ideo tunc alia actio cõpetit.ſ.in pꝛeſcriptis ver bis ⁊ ceſſat de dolo.vnde placen.non intellexit in dolo in non ſeruãdo pꝛomiſſa cõmiſſo tantum:ſʒ pꝛopter naturã contractus innominati facio vt des. ¶ In glo. qque incipit hec dictio ibi enim fuiſſe debitoꝛẽ 2 ideo videtur datio debiti remiſſio:⁊ ita eſt do vt des. ? ita parit actionẽ pꝛeſcriptis verbis ⁊ ceſſat de dolo.Se⸗ quitur in glo.hic xo. Sʒ dubium videtur remiſſum:⁊ ſic eſt facio vt des ⁊ pꝛoducit actionem de dolo:vt.l.natura lis · S. qð ſi facio. ¶ In eadem glo.circa finem: dic quia tunc reditur ad pꝛimam.vt eo.ſub pꝛetextu.⁊ ibi dicam ¶ In gl.que incipit actio.ibi⁊ ĩtellige ſᷣm Bul.⁊ male. vt — n eadem gloſ.ibi vel remitto tibi actionem. in con⸗ tractu vt in contractibus inhereamus verbis. vt.l. em⸗ ptoꝛ. S. luc ius.ff. de pac.in vltima voluntate ſtemus men⸗ ti teſtatoꝛis.vt.d.l.aurelio.in pꝛin.⁊.l.petitoꝛ.⁊.l.ſi quis rationes. Jacob. Butrig. ſd ſieto ijcßhno⸗ Unatns tra cu cl⸗ ven har coe u ton gul ergo koꝛgtiogf continebe big ge ant ſinens⸗ nteelik odictio n nodunge in dieneq düpiien ditioſeg queroſe⸗ eſpoſce oneconi⸗ oe⸗Ln ohiclogt niſtratoe wlenni⸗ fdepach, itfactat resffats negoget. ontrectte⸗ enonrtl. ghinlege⸗ ſieppere umn legen Aguic dolusl eoſtyni is: ſiſ 5,lvch ralioneß cloqpin t niſegi laca:ſi nertwren ſplgcen⸗ actiones evideur agirur de ebtum decond⸗ Pptiser ci ferhatunt edebton oytdes/ doloe⸗ ſuntſe tlnumg die gi bidicn 4 nale n. in Ntl renen s De CTranſactionibus. Additio Adae de dictione niſi per bar idem bar. in.l.ſi eum ·S.qui iniuriarũ.ff.ſi quis cau tio per laſo. may. in · S. ſupereſt inſt. de actio. an ſtet affir⸗ matiue an pꝛiuatiue:vt pꝛomitto nõ vẽdere niſi tibi. dic. vt ibi ꝑ eum in.ij.colũ.et in.j.ꝑ bar.in.l.ticia·S.lucius. ff. de pignoꝛ.actione.inno.in.c. dudum. ij.de electione. ar⸗ chi. in:c.j.de conſt.lib.vj. Unde ſᷣm iaſon. may.hic ſi pᷣce dit of̃o negatiua dictio niſi affirmat ⁊ ponit:ſi vero econ tra pꝛecedit oꝛatio affirmatiua dictio niſi negat ⁊ pꝛiuat tex.pꝛo hoc in.l.extraneo.ff.de ventre in poſſeſſio.mitten do. ⁊ in.l.lij.ff. de cuſto.reoꝛũ.⁊ in.c. cum acceſſiſſent.in fis ne.e: de conſti.⁊.nota ad actũ pꝛacticũ vnũ qð no.bal.in c.cum acceſſiſſent in.v.coł.de cõſt. ex.ꝙ ſi ego actoꝛ fſacio tibi poſitionem ꝙ debes mihi cẽtum ex cauſa mutui:⁊ tu reus reſpõdẽdo poſitioni dicas nego vel nõ confiteoꝛ ni ſi pꝛobet / illa dictio niſi ponit ⁊ ideo ſi ꝓbo ꝑ teſtes ade⸗ rit geminata pꝛobatio.ſ.p teſtes ⁊ ꝑ confeſſionem tuam:⁊ no.qꝛ potes repoꝛtare magnum honoꝛem ſᷣm iaſo.may. Tãſactio E)ctꝰ ino e&α atus 8 oarind. ue gbuc acra⸗c in. nreru⸗ tractibus innominatis ſit regłarit᷑ locꝰ penitẽtic.l.ſi pe⸗ cuniaʒ. in pꝛincipio.ff.de condictio. ob cauſam:tamẽ ſpe ciale eſt in tranſactione ne in ea ſit locꝰ penitẽtie cũ ſit in hic in.i, coł.ver.⁊ nota ad.q. Et ex hoc ſeqᷣtur effectꝰ ꝙ ſi fueris condẽnatus nõ poteris agellare quia confeſſus in iudicio non appellat.l.ij.⁊.l.abſtinẽduʒ.quo.app.non recipiantur. .æ dixit bal.qð aduocati imperiti neſciũt ad uertere quid ſit hoc dictuz nego niſi pꝛobetur: teneas bi coꝛdi ſm iaſo. may.immoꝛtalem fame hic.j.coł.in fine et 2 ij. in pꝛincipio. 8 n. 16. ſpbſtami⸗ LXicet tranſactio ſit contractus innomi Additio aarne tꝑ bar.in.l.ſiue apud acta:j.x in cõ uenta ad lites finiẽdas.l.fratris·.. Et dicas ꝑ iſtuʒ tex.ꝙ paris potentie ẽ confeſſio ⁊ inſtrumentum: immo aliquã do confeſſio eſt foꝛtioꝛ ⁊ efficatioꝛ qᷓ; alia pꝛobatio. Iſtud ſententiam eſſe iniquam ſeu iniuſtam per iſtã confeſſionẽ debeat ĩ li ſta.i. cõtractus ⁊ cã demõſtrat actionẽ ⁊ ſic pꝛobat ꝙ a⸗ bello exp⸗ ctio non debet in libello expꝛimi: quia ſufficit qualitercũu⸗ ꝗ mi. patet ex quattuoꝛ. Pꝛĩo ex pꝛoceſſu etiam inoꝛdinato ra Hone tñ cbnteſſ ionis põt ferri ſentẽtia valida etiam in cri minalibus pᷣm bar.in.l.ſi ↄfeſſus.ff.de cuſto.⁊ exhi.reoꝛ. bal. in. l.-· de iud. ⁊ in.l.mercalem vxoꝛem·j.de cond.ob turpem cauſam. bonus tex.ĩ.c. piſanis et ibi panoꝛ.ex de reſt. ſpoliatoꝛum. ſᷣm bald.in aut᷑.j.j.de litis conteſta. Sco⸗ cus dicin alia pꝛobatione:qꝛ tũc ex inualido pꝛoceſſu nõ oteſt ferri ſententia diffinitiua valida ſ̃m bar. ⁊ alios ĩ Lpꝛolatam.j.de ſenteñ.⁊ inter.oĩm iud. Secundo facit poſt concluſionem in cauſa non admittitur pꝛobatio etiã per inſtrumentum.c. cum dilectus.de ſide inſtru.et᷑ verũ tamen poſt concluſionẽ in cauſa admittitur pꝛobatio per conkeſſ ne partis.c. iohannes heremi.de ſide iĩſtru. bal. ⁊ pau.de ca.in rubꝛica.j. de pꝛobatio.do.ant.de bu.in.c.lʒ cauſam.de pꝛoba.Tertio qꝛ licet contra pꝛobationem iu ris.⁊ de iure non admittatur pꝛobatio in contrarium per glo. in.l. fl. T ibi bar.ff. de eo qdᷣ metus cauſa.glo.⁊ docto. in.l. ſiue pꝛoſidetis de pꝛobatio.⁊ in. c. is qui fidem. ex. de ſponſa. ⁊ ibi panoꝛ. tamen contra pꝛeſumptionẽ iuris 2 de iure admittitur pꝛobatio in contrarium ꝑ confeſſio nẽ partis glo.in autent᷑.de equa.dotium.in.S/illud.vnde ſihirm auk.ſed iam neceſſe.⁊ ibi cy.bar.⁊ alij idem notã tes de donatio. ante nuptias facit in.l. pꝛima j. de dolo inducẽdo ſᷣm Saly.ibi quem vide.Quarto facit ꝙ ſi ẽ la ta ſententia diffinitiua que tranſiuit in rem iudicataʒ:nõ poteſt amplius retractari: nec aliquid pꝛobari in contra rium:⁊ tñ ſi pars pꝛo qua eſt lata ſententia fateatur taleʒ partis retractabitur talis ſententia ita ampliꝰ non me retur executioneʒ ſᷣm do.inno.in.c.quia pleriq;.ex. de im munitate eccle.ſequuntur do.ant.de but.⁊ panoꝛ.plenei c.is qui fidem.ex.de ſpon.ideʒ panoꝛ.in.c.cũ contingat. xiiij.coł.ex.de iureiurando. P EE“ tractu datur actio pꝛeſcriptis verbis.h. d. 3 „. q; quid expꝛimatur: vt.l· certuʒ ff. ſi certum peta.qð ẽ ven n d ſen Tãtũ valet eſcriptura quantum cuʒ ſcriptura.hoc dicit Vel dic ꝙ in tranſactione ſcriptura non eſt de vnuz de iſtis ſequerẽtur ali uuit ⁊ ei non ſeruantur pꝛomiſſa querela non eſt ſublata ip ctus.ff. de pactis. S ¶ In glo. que incipit quo ſolo.ibi eſſet vt hic fuit qꝛ hec᷑ ſopita tollit pꝛeparationẽ ⁊ impedit eam ad heredẽ trã⸗ ſire.¶ In glo. que incipit ſed per:ibi non ſ’ eruaretur:ergo non eſt verum ꝙ per pactuʒ ipſo iure ſit ſublata: quia ma tri non competeret.¶ In glo. que inxipit. ſia lege:ibi ipſo iure per pactum confiteoꝛ eam ſublatam ipſo iure quan⸗ tuſm ad filium non quantum ad matrem per ea q̃ dixi: vt ta Ex contractu innomina m mo ·to do vt des veſtito con Ex ter. Geſta demonſtrat Hota ꝙ res ge vbi cauſa ꝓpoſita eſt apta ſolum ad vnã actionẽ ꝓducẽ daã. Sed ſi eſſet apta plures pꝛoducere non ſufficeret cau ſam expꝛimi. vt plene dixi. S. de eden.l.edita. B ¶ Op.· ꝙ ad querelaʒ rediri poſſit. vt.l.ſi inſtituta.ff. eo. So. datur marri vt ibi/heredi non vt hic.¶ Item oppq; heredi detur: quia filius ⁊ qꝛ pꝛeparata. vtil poſthumus cuun ſi.ff. de inoffi.te. So.hic erat per tranſactionẽ ſopi⸗ ta. vel hic non erat pꝛeparata. Si ergo non eſſ. et per tranſ actionẽ ſopita tranſiret ad heredẽ qꝛ pꝛeparata. Sed qꝛ eſt per tranſactioneʒ ſopita matri daretur ſi ipſa viueret ſed heredi ipſius non cõpetit. ¶ Itẽ op.ꝙ non pꝛoducat᷑ actionẽ de pꝛeſeriptis verbis ſed de dolo cũ fuerit facio yt des. So. vt glo. ¶ Itẽ op. ꝙ tranſactione nõ ſeruata re uertatur ad pꝛimã ſi non fuit per acceptilationẽ ſublata. vt.jeo:ſub pꝛetextu.So.vt glo.qꝛ hic ſpeciale vt ſolo pa cto tollatur ſui odio. Sed hoc eſt falſũ: quia mater bene rediret ad querelã ſi viueret:ergo non fuit extincta.vt di cta.l.ſi inſtituta.= ideo dic ꝙ querela non pꝛeparata des buit tranſire ad heredẽ ſed pꝛeparabatur per motã litẽ. Sed quia tranſactio tollit litẽ motam⸗ per oñs pꝛepara tionẽ querele:ergo non poteſt ad heredè tranſire ſed ma tri daretur. Itẽ op.ꝙ ex contractu tranſactionis nõ na ſcatur actio cũ ſit nudũ pactum. So. vt glo. que inuit ꝙ ſit veſtitũ pactum quaſi pactum ſolũ actionem ipſo iure reimouerſt.ſed hanc opinionẽ. S. repꝛobaui:⁊ ideo dic poſito vno abſurdo.ſequitur aliud.nam regulariter pa- Pactum ctum trãſactionis actionẽ non tollit ipſo iure ⁊hoc ſequi trãſactio⸗ tur: aliud.ſ. ꝙ ad ipſaz poteſt haberi regreſſi us:⁊ ſequitur nis nõ toi tertium. ſ. ꝙ cum actio non ſit ſublata non eſt impletus lit actiõeʒ contractus ergo ex ipſo agi nõ poteſt. Sed ſi remoueas a abſurda.vnde aut mater vi ſo iure ⁊ ideo ad eam poteſt habere regreſſum:ſed cũ ma ter moꝛitur extinguitur querela:quia trãſactio remouit pꝛeparationẽ: cum ergo ſic ſopita ſequitur aliud.ſ. ad eam heres redire non poteſt / ⁊ ſequitur ꝙ eſt plene ĩple⸗ ta traſactione parit actionem.iſ¶ Itẽ op.ꝙ agatur ob cau ſamyt ſe reponat in obligationẽ. So.vt glo.in actionibꝰ quc ex ſolo pacto naſci non poſſunt ⁊ ſublate non poteſt agi vt quis ſe reponat in obligationem.vt.l.ſiynus.S.pa non obſtet lex ſi inſtituta ff. de inoffi.teſta. Ad diti 0 No.ex iſta lege in ver.id quod intereſt expꝛeſſuʒ: quod in obliga.dandi agitur ex ſtipulatu ⁊ intereſſe licet regula vulgata ſit in contra⸗ rium in.l.vbi aũt non apparet S.fi.in.l.ſi ſeruum.S.fi. ff. de verbo. obliga. ⁊ in · S.ſic itaq; inſti. de actio.vbi no. ꝙ i obliga.dandi pꝛeciſe agitur vt detur non autẽ poteſt agi ad intereſſe ⁊ bar. hic in. v. col. cũ quo indifferenter oms doc. hic tenent Ange.⁊ Imo. in.l. ipulationes non diui duntur. ſaluando iſtũ tex. dicunt ꝙ hic ſtipulatio dandi fuerat interpoſita ſuper contractu nominato cuius natu ra eſt pꝛopter eius debilitatem vt licet pꝛomittatur dari poſſit tamen agi ad intereſſe.l. naturalis· S. .ff. de pꝛeſcpᷣ. verbis. ? in.l.cum pꝛecibus.⁊ ibi bar /de re.permut. Cy. ⁊ omnes.in.l.ex placito.de re.permu.bar.in dicta.l ſtipu lationes bart. poſt Cy. in.l.vnica de ſenten que pꝛo eo inter. ⁊ ad hoc eſt ſing.iſta.l.ᷣm Angel.pic. Et licet cum iſta opinio bar.ſit cõmunis tamen Jaſo.hic tenet cõtra⸗ rium per ſeptẽ fundameta:⁊ deinde adducit quinq; fun damenta pꝛo ſententia bar. ⁊ cõmuniter omniũ: ⁊ finali⸗ ter dicit nichil concludendum cogita tamen quia paſſus eſt valde ſubtilis ⁊ diſputa. teneas tamẽ cõmunem ſentè tiam Bar. cum malum ſit ab opinione cõmuni recedere. andr. in.c. capellanus.er de ferijs. r RN Panſactio nis tium actionis nõ babet poteſtatem deciſionis. hoc dicit Jaco⸗ W Butrigar. Butrigarius ſuper ſcdo libꝛo Codicis r: er iſtum tex. inferũt Bal.Saly.pau. Add itio. Wenie alij moder.ꝙ quẽadmodũ ꝓ⸗ curatoꝛ cõſtitutus ad agendũ non poſſet trãſigerevt hic ita non poſſet facerc cõpꝛomiſſum in arbitratoꝛẽ qꝛ cen⸗ ſetur quedã tranſactio.vt eſt glo.in aut.vt differentes iu di.in pᷣn.col.ix.bar.in aut᷑.ſi vo cõtigerit ⁊ ibi alij doc.S. de iudi.facit tex.in.c.per tuas.de arbi.⁊ in.c.qui ad agẽ dum in fi.de pꝛocura.li.vj.doc.in.c.coꝛaʒ felicis.de reſti. in integrũ.bar.in.l.mandato gñali.ff.de pꝛocur. Limita tamen pᷣcedens dictũvt per Jaſo.hic in.j.col. S E t Super alimentis fu⸗ alimentis. mris non tranſigitur ſuper pꝛeteritis vero ſic.h.d. atio huius le⸗ AAgis eſt: qꝛ in futuris ĩmineret periculũ vt fame pereat ſuper pꝛeteritis non quia conſtat iã eũ retro fixiſ ſe/ex hoc etiã ſequitur ꝙ ſuper cauſa alimentoꝛũ futu⸗ roꝛũ poſſit pꝛocedi ſummarie cũ in eis ĩmineat periculũ ſuper pꝛeteritis non. Item ſequitur eadem ratione ſu⸗ pꝑ futuris poſſit ꝓcedi die feriato ſuꝑ pteritis non. Jac. A iti Ex pꝛeſenti.l.no.ꝙ ille cui debẽtur ali⸗ d d itio. mẽta licet ſeipſum aluerit de ſuo tamen poteſt alimẽta pꝛeteriti tẽpoꝛis petere. Et iſtud facit ſᷣm Bal. hic pꝛoviduis ſe alẽtibus ꝙ tamen alimẽta ſuaruʒ dotium poſſunt petere:⁊ hoc intellige in alimentis pꝛete ritis que debentur per actio. vt in caſu pꝛedic. ſecus ĩ ali mentisque debentur offi. iudi.vt puta per patrẽ fllio iſta pꝛeterita alimenta hoc caſu peti non poſſunt m Bar. in l. jᷓ. de indicta viduitate.⁊ ĩ l.libertis quos· S.j.ff de ali. lega.⁊ibi notabis.limitat niſi filius mnutuo pecuniã acce piſſet ex qua ſe aluiſſet.⁊ vide Pau.de caſt in.l.diuoꝛtio. ff. ſoluto matrimonio. ⁊ ibi de vxoꝛe quondã loquitur q̃ non poteſt pꝛeterita ab here.mariti petere niſi eos inter⸗ pellauerit.. annũ reſti.do.⁊ dicit iſtum caſum eſſe quoti⸗ dianũ ⁊ pluries vidiſſe de facto.ſequitur alex.hic de quo per Ja.in fl. col. hic. õälU Pe er. Et ſi nihil fuit datũ tranſactio S J uUpetx. nis nomine dandũ tamen fuit ) enet tranſactio.h.d.¶ Ratio dubitandi erat: RW ,quia hic erat tranſactio ⁊ nil datum fuit ſed ta men quia crat dandum valet. A t 0 Ex pꝛeſẽti.l.no.ex tex.noſt.ibi vim fleri dde 1 10. pꝛohibebit ᷣm Bal. Saly. ⁊ moder. hic ꝙ ſi aliquis eſt in poſſeſſ. fundi.⁊ timet moleſtari vel ſibi vim inferri poteſt imploꝛare offi.iudi.per quod ꝓuidea tur ne ſibi inferaturvis facu tex.in.l:.fl.in pꝛinc.⁊ ibibar. no.ff. ꝙ metus cã.tex.in.l.ſeruus·.j.ꝙ cũ eo.ponit pꝛacti⸗ cꝗ nota. Bar. in ſimili in. l. de pupil. S. ſi quis ipſi pꝛetoꝛi. ff. de no. ope.nuncia.in vlt. col. Adde ꝙ ſi quis timet offẽ di in perſona põt imploꝛare offi.iudi.⁊ eo mediante co⸗ gere aduerſariũ vt ſibi pꝛeſtet ſecuritatẽ de eo nõ offẽdẽ do.l.denunciamus vbi Bar.·· de his qui ad eccl.confu. no. Bar. in.l.j.per illum tex /in quibꝰ cau.colo.cẽſi.li.xj. idẽ Bar.in. l. capitoliũ. S/ad ſtatuas.ff.de pe.ſpe.⁊ Joh. and.ti.de pig:S. ſequitur videre ver.quid ſi timeo.⁊ me⸗ lius q; alibi Bar.vbi in materia ponit plures queſtiões ĩ l.illicitasS. ne potentioꝛes.ff.de offi pꝛeſi.Et iſtud pꝛo⸗ cedit etiã ſi culpa mea pꝛoceſſiſſet: puta qꝛ ego offendi te vel te vulneraui ⁊ ſic culpa mea ꝓceſſit/qꝛ timeo ne ſimi⸗ liter me offendas adhuc poſſuʒ per officiũ iudi.te cogere vt pꝛeſtes fideiuſſionẽ ſecuritatis ita ſingulariter Bar.ĩ lI.qui bona·S.ſi quis iuxta.ff.de dã.infec. Iteʒ qui timet offendi ab aliquo poteſt petere a iudice vt ſibipꝛeſtet fa⸗ miliã que cũ aſſociet.per glo.ſing.in.l.fl ·j..de eroga.mili. Ano. li. xij. bar.in.l.factũ.ff de re.diui. L “ dit pꝛoceſſũ ſicut quelibet alia EXα Rexceptio rei ſemel deciſe.h. d. . RESE¶ Ex tex. litium finis.] Ex hoc colligitur ꝙ exceptio traſactiõis impedit ꝓceſſum: quia ſi non ĩpedi⸗ ret pꝛoceſſũ lis cõteſtaretur ⁊ ſnĩa ferretur ⁊ ſic eſſet alia lis / ergo non eſſet litium finis. . ¶ Oopo. ergo ad ꝓceſſũ hoc modo dñe iudex non eſt ꝓ cedẽdũ in cauſa:qꝛ ſemel eſt deciſa tranſactione.ſ¶ Item in qualtbet exceptione rei ſemel deciſe vt iureiurandi ⁊ ſentẽtie ⁊ ſunt tantũ vna.ſ.rci ſemel deciſe. Ratio ergo q̃ re impediunt pꝓceſſum eſt qꝛ ſunt rei ſemel deciſe.ratio ra riants eſt vt ſit litium finis. Oppono ergo vno modo vt pꝛeſſionẽ᷑. ff. ꝙ me.cã mino ⁊ tũc aut eſt dubiu && Exceptio tranſactionis impe⸗ Katris. xccp ſactionis impe⸗ E fideico mmillo. ronade noꝛi vel maioꝛi.hoc dicit. ð = Ker⸗S ſe Super dubio licet adminiſtrato + eles. ri tranſigere bona fide.h.d. ¶ DOp. de l. pactũ. S. ti. ꝓxi.So. hic bona fide luit factum ibi non. ¶ Item op. ꝙ debitum cer tum poſſit remittere.vt.l.aduerſus.j de vſu.So pactum tacituʒ nocet ciuitati vt ibi.expꝛeſſum vero aut fit bona fide ſuper dubio.⁊ valet vt hic. aut ſuper certo ⁊ mala fi⸗ de ⁊ nõ valet.vt dicta.l.pactũ. Sed quid ſi contractum debitũ eſt ⁊ remittitur bona fide anvalet /dic ꝙ aut tutoꝛ in remittendo faci hoc contẽplatione eius cui remittit 7 videtur ambitioſe facere ⁊ non valet / ſed vbi reſpicit pupillũ ⁊ eiꝰ vtilitatẽ ⁊ valet etiã gratis.idẽ in alijs ad miſtratiõibꝰ.Et no.G̊ ꝙ admiĩſtratoꝛ ciuitat põt agere. ¶ In glo. que incipit vt ⁊ ibi vt innuit ambitioſe dicam ergo illud pactũ ambitioſum. vbi habetur reſpectus ad liberatũ/non ad pupillum. Ad ditio Ex fine huius legis not. ꝙ adminiſtra⸗ Admiſtra toꝛ publicus non poteſt debitum liqui⸗ toꝛ publi⸗ dũ gratis remittere:ratio / quia iſtud eſſet dilapidare ſeu cꝰ an poſ⸗ donare:ſed in mandato gñali etiã cuʒ libera nunq; venit ſit debitũ ꝙ quis poſſit donare.l.ↄtra iuris ciuilis regulas·S. fl.⁊.l. gratis re⸗ ſeq̃n. ff. de pac. ct.l. filiuſfamilias.in pꝛin. ff. de dona.⁊ idẽ eſt in pꝛelatis eccle.ſᷣm cano.in.c.ij per illũ tex.de dona. Inno.in.c.j.de depoſi.⁊ in.c.cũ olim.j.de offi.deleg.hic eſt ꝙ pꝛocur.generalis conſtitutus cũ libera adminiſtra tione non poteſt renunciare appellationi per eum inter⸗ poſi. ᷣm Angel.in.l.ab executoꝛe·S· fin ali.ff.de appella.⁊ in. l.j· S· j.ff. qui.appell.non licet.⁊ in.l.bonoꝛum.ff.rem ra.ha.bal.in.lfl·S· · de temp. app. commiſſo committendo vaiet.hoc dicit. Vel dic ꝙ euentus damni non pꝛebet auxilium mi⸗ mittere. 751Nterpolitas αNααon0 Ad euidẽtiã ecexeſt ſciendũ ꝙ quandoq; facta reſcinduntur ex edicto vt qñ imminet metus coꝛpoꝛis vel moꝛtis/quãdo q; ex mẽte edicti vt quando eſt metus quaſi moꝛtis/quẽ doq; reſcĩdũtur iudicis officio.vt.l.fl.ff.qð me.cau.quã⸗ doq; reſcinduntur ex conſtitutione. — ¶ Dp.· ꝙ reſcindantur ex cõſtitutionibus.vt.l.ſi per im⸗ — vbi inter dñm ⁊ ſeruũ eſt facta. tuũ cũ det actionẽ annalẽ.vt.l.ſi cum ex · S· ſatis.ff.ꝙ me. cauſa. So.vt glo.ſ Itẽ op.ꝙ pactum inter dñm ⁊ ſeruuʒ valeat.vt.j·de li.cauſa.l.cũ affirmes.So.valet ſuper ſta⸗ tu.vt ibi:ſed ſuper rebus non vt hic.quod nõ placet quis nec in contrario valet ſuper ſtatu ſʒ hoꝛtabitur dñsvt at tendat pꝛomiſſa.Et ideo dic ꝙ nec ſuper ſtatu nec ſuper rebꝰvalet vt hic:ſed ſi flat ſuper ſtatu hoꝛtabitur dñs/nõ cogetur vt ibi.¶ Item opp.ꝙ etiã ſuper ſtatu cogatur.vt l.ſi quis ſeruũ.ff. de acquirẽ.here.So.vt glo.¶ Item op. de.l. fi · eo. So. vt glo.¶ Si ergo fiat pactum inter dñũmẽ ſeruum / aut fit ſuper re alia ⁊ nõvalet vt hic/aut ſuꝑ ſtatu ⁊ tunc aut fit cũ futuro dño⁊ valet:⁊ cogitur dũs ſeruare vt.l.ſi quis ſeruum.ff.de acquir.here.aut cuzʒ pꝛeſenti do de ſtatu ⁊ valet eatenus vt do min?ꝰ hoꝛtetur ſeruare nõ autem cogetur vt dicta.l.cũ af firmes.⁊ licet dñs cogi non poſſiu:ſed tamen det liberta⸗ tem tenet conceſſio. Additio Et dum dicitur in hoc tex.tranſactionẽ factã metu reſcindi:ergo valet mero iu re ideʒ eſt in omni alia cõuentione facta metu: fallit i ma trimonio contracto per metũ quia eſt ipſo iure nullũ.l.ti cia in pꝛinci.ff.de verb.obliga.l.ſi mulier.S.ſi dos metu. ꝛeſſion So.multis modis reſcinditurvt di xi in euidentialibus.i¶ Itẽ opp.ꝙ edictum non ſit perpe ff. ꝙ me.cauſa.c.cũ locum.de ſponſa.glo.in.l.fi.ff.de aut. tu. Oldra.no.in concil.xxv.Bald.in tractatu ſuo ſciſma tis in.vj.colũ.⁊ glo.in.c.conſtituit.xx.q.iij. Alios caſus enumerat gl.ĩ.c.cũ dilectus.ꝙ me.cauſa. ¶ Vltimo no. ꝙ tranſactio facta inter ſeruũ ⁊ dñm non valet.vnde ar⸗ Trãſactõ guendo de ſeruo ad monachum quod. ar. eſt bonum fm facta iter Inno.c.cũ olim.de pꝛiuile.Bar.in.l j.in pꝛin.⁊ in.S. vſu dñʒ ⁊ fuũ fructuarius.ff. de ſtip.ſer.hic pꝛobatur ꝙ non valet tranſ nonvalet. actio efficaciter inter monachum ⁊ abbatem: ⁊ ita tenet Bal. Saly. hic. ⁊ Fede.de ſe.ĩ cõci.cclij.archi.ij.q.vij. ĩ. c.cũ paſtoꝛalis. Panoꝛ.in cocil xxxix in. i. voi as in⸗ S 4 (inſs caci erlieft teth n et non ſſclro tev rps blip Nem bene fegu y. a ninitru A⸗ unligren idareſet Gen nchvenkſtn 35Ktl g na 1itine de donn. Nleg. Imintinn umn iter ppellg, mnfffen ezvicle dommii; jeuidits untur er ,cusͤ⸗ ttis / ui cau abH ſiperin ituryrn⸗ ſit pe⸗ fg we. n tſer; ſuperſty lcctquis ſum in nube/deide foꝛmabo vnã queſtionẽ ge FE Eam Aneraleʒ t declarabo materiã. vltimo foꝛmabo vnum contrarium. —— ¶ Quero ſi conuenimus de decider it uentionem pꝛimã per pactũ reſcidimus:q̃titer conſula⸗ tur actoꝛi ſuper actione ⁊ qualiter reo de eo quod dedit. KReſpondeo reo conſulitur qꝛ aut nõ dedit ⁊ retinet / aut dedit ⁊ repetet per cõdictionẽ ſine cauſa:qꝛ cã eſt reda⸗ Actoꝛi autẽ cõſulitur hoc modo/qꝛ aut remiſit actioneʒ ſuã nudo pacto ⁊ tunc agit ex ea ⁊ ſi excipiatur de tranſ⸗ actione pᷣma replicabitur qðeſt reſciſſa:aut remiſit actio nem ſuã per acceptilationẽ.⁊ tunc hic eſt triplex opinio. vna ꝙ detur vtilis antiqua ꝑ.l.penul.⁊ fl.j.ſi aduerſꝰ trãſ act.quod non placet/quia ibi ex eqtate reſcinditur ⁊ con tra voluntateʒ meã ⁊ eadem equitate mihi reintegratur actio:ſed hic volũtarie tranſactionẽ actoꝛ reſcidit:⁊ ſibi imputet quod ſibi nõ pꝛeuidit vt faceret de nouo obliga ri reum. vt.l.ſi vnusS.pactus.ij.reſponſo.ff. de pactis. Alia opinio eſt ꝙ detur directa quod non placet cum ſit extincta. vt.l.qui res.S. areã ff. de ſolutio.alia opinio eſt ꝙ agat de facto quod non placet per.l.ſi pupilli.S. videa mus.ff. de negoc.geſt.⁊.l.quotiens.S. item ſi tẽpoꝛali. ff. de adminiſtra.tutoꝛ.aut ergo ego puto ꝙ nullo modo iu uetur ⁊ ſibi imputetur:quia nõ pꝛouidit ſibi ⁊ vltimũ pa⸗ ctum nec actionem poteſt ꝓducere / nec aliquem iuuare cũ ſit ſublata in totum.vel ſi velis dicere ꝙ iuuetur dic ꝙ cum pecuniã reddiderit vt poſſit ſuum debituʒ conſequi yben pactũ fleri non potuit videtur pecuniam ſine cau⸗ ſa reddidiſſe/ aget cõdictioe ſine cauſa ad pecuniã quã reddidit argu.l. eleganter. ff de condictione indebiti. ¶ Itẽ opp.ꝙ ſemel deciſo negocio non poſſit ſcðᷣʒ pactũ valere.vt.l.j...quando ꝓuo.nõ eſt ne.Sol.vt glo. C P glo. que incipit vt et inutilis ex equitate / illa equi tas hic nõ habet locũ:quia ibi ex neceſſitate reſcinditur tranſactio equitate pꝛetoꝛia hic voluntariis. In eadẽ glo.in fl.ibi inter ſtipulantem·S.j.vñ rigoꝛ iu⸗ dicioꝛum illud operatur. ddr t Erx hac.l.iũcta.l.cauſas.jeo.vltra ſcri⸗ 1 10 bentes not.ex iſto tex.ꝙ potentioꝛ ⁊ effi Coõſenſus cacioꝛ eſt conſenſus partium q; reſcriptum pꝛincipis:pa partiũ effi tet hic vbi tranſactio poteſt tolli per conſenſum ⁊ tamen cacioꝛ eſt non poteſt tolli per reſcriptũ pꝛincipis niſi cauſa ſubſiſtẽ reſcripto te.vt per glo.⁊ do.in.l.fina.S.ſi contra ius vel vtilita.pu pncipis. bli.per doc.in.c.que in eccle.ex᷑.de conſtitu.facit tex.in.c. ex multiplici de decimis.tamen per conſenſum partium bene poſſunt tolli per regulam.l.nihil tam naturale ff. de regul.iuris.⁊ in.lpꝛout. ff.de ſolutio.vide hic per Jaſo. may.ad multa.in.ij.colla.circa pꝛincipium. verſiculo.vl tra. ? C. B T rrelponſum. A aertonez extin⸗ . P ł: ctam per acceptila tionem nõ redditur: ſed ea ceſſante nõ ſeruatis pꝛomiſſis reditur ad pꝛimam:hic inepte querẽ EAHpzomiſſis redii. ti benigne reſpondet imperatoꝛ. ¶Ex tex.pacti exẽplũ jvt diſtinguas vt ſequitur.Que⸗ ro de quo querebatur hic dicit glo.an poſſit ſupꝛa tranſ⸗ actionem veniri ⁊ male quia non eſt dubiuʒ: quia contra veniri nõ poteſt altero caſu ipſo iure/altero per exceptio nẽ:⁊ ideo dic ꝙ querebatur an ad pꝛimam poſſit haberi regreſſus. äl ¶Op. ꝙ per acceptilationẽ non potuerit tolli obligatio iuriſgẽtiũ. So. vt glo. Sed certe rei vẽdicatio ex obliga tiòe nõ venit.vt inſti.de acti.in pᷣn.ſed bñ cauſatur a dño að habetur de iuregẽtiũ/⁊ ſic bñ potuit ĩtelligere glo.ꝛ dic vt ipſa.¶ Itẽ op.qũo potui rem meã ſtipulari ⁊ in a lianam deducere.Reſponde vt gloſ. quia ſtipuloꝛ id a quod rei vendicatione teneris ⁊ valet tacituʒ quod non Yaleret expꝛeſſũ vt ſi ſtipuloꝛ rem mes mihi reſtitui. ¶ In gloſ. que incipit tu qui.ibi tranſactionem venire hoc nõ videtur queri:q ſiue per aquilianam ſiue per pa⸗ ctum non poteſt contra tranſactionem venire: ſed queri tur an ad pꝛima actionẽ poſſit haberiregreſſus. In ea⸗ dem glo.ibi domiciꝰ.⁊ deterius imperatoꝛ in.l.mercalẽ. de condic.ob tu.cauſam. De Cranſactionibus. 4 itt orpſq Inpactis contrarijs vlti⸗ diuerla. In baenis on Ponam ca nus de decidendo a lite ? poſtea cõ ta ad non cauſa licet glo.dicat agi condictiõe indebiti: ¶ In glo. que incipit vt ⁊· FP 5 Non eſt cõcedendũ reſcriptis ꝙ; Aulas. ius alteriꝰ abſoꝛbet in totũ.h.d.· ¶ QAuero de rõne dubitadi. Reſpõdeo qꝛ vide Wed batur ꝙ ſolũ poſt lit.conteſt. valeret trãſactio: ſed certe de hoc bene potuit dubitari: ſʒ hoc nõ q̃rit hec lex. Sed querit an tranſactio valẽs poſſit per reſcriptuʒ „„ reſcindi: ⁊ dicit ꝙ non. ¶ Modo quero que differentia Ca ſit inter litem ⁊ cauſam.Et dic:vt glo. Et eſt argumentũ lis in q̊ͥ dif ſtatuto cauetur ꝙ ſi aduocatus alicuius ſe abſentauerit ferunt. cauſa rei publice ꝙ in illa cauſa non poſſit ꝓcedi donec redierit. Modo pone ꝙ aduocatus meus ante litis con⸗ teſta. abſentauit ſe c rei publice an differret cauſa mea⸗ certe non.qꝛ ſtatutum dicit de aduocato cauſe ⁊ cauſa di citur poſt litis conteſta.⁊ non ante. ergo. ⁊ c. = ¶ In glo. que incipit dicunt:ibi dubia lite.⁊ hec videba tur dubitatio huius legis. Sed certe hoc non querit hec lex:ſed an trãſactio valida poſſit per reſcriptũ reſcindi. Ad di ti 0 Ex pꝛeſenti lege no. ſ̃m paul.de caſt. et e'iaſo. may hic non valere reſcriptũ impe tratum in cauſa in qua eſt legitine trãſactũ ⁊ ſi impetre⸗ tur reſcriptũ eſt ipſo iure nulluʒ /et ad hoc habes ꝓ exce⸗ ptio tranſactionis q eſt exceptio litis finite.l.ſi fratris.. eo. c.j.de litis ↄteſt.in.vj.non ſolum opponit᷑ ad impedi⸗ endum litis cõteſt.⁊ ſic litis ingreſſuʒ vti ibi:ſed etiã ad infringendũ reſcriptũ /⁊ ad elidẽdum iuriſditionẽ iudi⸗ cis ſuper hoc delegati⁊ ita declarat glo.magiſtra.in.c.j. in gl. mag. ad fi.de lit.ↄte.in.vj.Addẽe ꝙ eo mõ ipetratio reſcripti nõ facta mẽtione de ſentẽtia qᷓtranſiuit in rem iudica.eſt ſubꝛeticia ⁊ cõſequẽter ipſo lure nulla.d.l.fl.. ſenten. reſ.non poſ. ⁊ eſt tex.no.in.c.expoſita.de arbi.glo. et doc.in.c.ſuꝑ lr̃is.de reſcrip.no.do.cardi.in.c.cũ olim. in pᷣn. per illum tex.de pꝛeſcrip.referens ſe ita conſuluiſſe de quo vide hic allegata per laſo.may.Fallit ĩ cauſa ma trimoniali. in qua valet impetratio reſcripti non facta mentionc de ſentẽtia pᷣus lata. Ita tenet lapus de caſtei⸗ lio.in allegatione.lxxxix. incipiente.duo pꝛelati.in.iiij. col.allegat.io.and.in.c.tenoꝛ.de re iudi.⁊ eſt ratio fal.qꝛ ſententia q̃ fertur in cauſa matrimoniali nunqᷓ; tranſit in rem iudi. vt ibi.⁊ in.c. latoꝛ.de re iudi. Limita etiaʒ iſtũ tex. et pꝛedicta vt . glo.fi. hic niſi in reſcripto diceretur nõ obſtãte iſta.l.iſtum caſum habui de facto andegauis. m pꝛoponas. ſion ſeruaris e e N VNR.9 traſactionis no⸗ nine coueniunt debeo eſſe cõtentus altero:ſcʒ aut data repetere:aut excipere:niſi ſit dictum rato manente pacto.hoc dicit. 2 ¶ Ob. de. l. vbi. .eo. So. regulariter debeo eſſe ↄtentus altero fallit: ſi eſt dictum rato manẽte pacto. Itent fallit qñ pꝛima actio eſt per acceptilationẽ ſublata. Itẽ op. de.l.ſi quis maioꝛ.j.e.So.ihi ſpeciale in odium veniẽtis cõtra trãſactionẽ iuramẽto firmatã: regła geſt ꝙ ſi non ſeruat᷑ trãſactio /debeo eſſe contẽtus altero:fallit vbi eſt dictum rato manente pacto. Item fallit vbi pꝛima actio eſt per acceptilationem ſublata:qꝛ repetã qð dedi:⁊ ſi ve lit poſtea agere non põt:quia nõ habet actionem. Item fallit vbi traſactio fuit iuramẽto firmata. ¶Wodõ q̃ro cuius ſit electio: Et dic vt glo.qꝛ licet vbi plura ſub vno iure alternatiue debẽtur electio ſit rei: vt.l. plerũ q;. ff. de iure do.vbi tamen ſub pluribꝰ iuribus plura debetur: vt eſt hic. tunc qui habet electionẽ iurium / habet ⁊ rerum qᷓ ſub iuribꝰ cõtinẽtur: vt.l.ij.S. pꝛoinde.ff. de eo cer.lo. o. qu ſ.ibi in electione repetẽtis qꝛ alternatiue veniunt ſub diuerſis iuribus/nõ ſub eodẽ. —— R anſig ere In omi crimine in quo BB*eimponitur pena ſangui nis pmiſſum eſt trãſigere in niſi crimine adul Arij: in alijs non: niſi in crimie falſi.vel dic ſan⸗ inis in ”äl penis ⁊c̃. vt in llo. CDiuide in partes quattuoꝛ:quia pᷣmo ponit᷑ vna regu la:vſq; ibi Lexcepito ibi eius exceptio vſq; ibi in alijs Ibi ponit᷑ ſecũda regula vſq; ibiccitra ibi ponitur exce ptio ſecũde regule vſq; in finẽ.¶ Ad euidẽtiam eſt ſcien⸗ Eria ſunt . 4 dum ꝙ criminũ queda publica/quedã pꝛiuata. de pꝛiua⸗ multipli⸗ tis nihil dicit.⁊ hoc ꝓbatr᷑ ex illo vſi.in alijs autẽ.⁊c.nam cia. vnũ contrarioꝛũ dat intelligere aliud. quid tamen iuris ſit in pꝛiuatis die * am. ¶ Item eſt ſciẽdum ꝙ aliqñ dicit capitale erimen quod imponit penã adẽptionis iure ci⸗ Butrigarius ſuper ſcdðo libꝛo Codicis Crimẽ ca nilis vel naturalis.vt.l.j.c..ij.ff. de publicis iudi.ſed acci epiſc.⁊ clericis vnde ꝓpter immanitatẽ crimĩs cuilibet guno pitale quõ pitur capitale ꝓ eo qð ingerit penã ſanguinis nõ autem datur pꝛoſecutio criminis non aute remiſſio: qꝛ ſic reſul⸗ ninnis l capitur. ponitur hic pꝛo eo qð adimit libertatem: quia cadit ſub taret trariũ pↄmentis legis / que fuit vt maleſicia talia nõ . abatft ſecũda regula.ſ.qꝛ nõ ingerit penã ſanguinis:ergo exclu remaneant unpunita. ct oꝛdinata ad vnum effectum non nlehe⸗ ditur a pꝛima/⁊ ratio hui? legis eſt: qꝛ cuilibet eſt licituz debent ↄtrariũ operari:vt.l.ij. in fine .de iura.calũ.⁊.l. ni⸗a redimere ſanguinẽ ſuum. que ratio ceſſat vbi non adimi ſi cui ſerui. oẽs ff. de le.ij.⁊.l.cum vinum ff. dc vino tri. et 4. tur ſanguinis ⁊ ſuccedũtur regule pꝓhibitoꝛie.ſ.quia duʒ olce. le.ſʒ ſentẽtia tenet ⁊ iuſiurãdũ maxime eſt neceſſariũ tractetur de iure publico / non põt ſieri trãſactio.(¶ Item qꝛ tendunt ad deciſionem criminis.vnde cũ ſit conceſſa 1 q̃ro qͥd de mẽbꝛi abſciſione non videt᷑ ꝙ cadat ſub ma cuilibet executio criminis. ergo poſſunt vſq; ad finem H. regula:qꝛ nõ eſt capit ale.nec ſub ſecũda.quia ingerit pc- perducere / et finis eſt ſententia vel uramentum. Que⸗ 4 nam ſanguinis.quid ergo: dicũt quidã ꝙ ideo hic nõ di dam ergo reſpiciunt deciſionem criminis: vt ſententia. 6 citur de mebꝛi abſciſione:qꝛ hoc tẽpoꝛe in aliquo crimie illa eſt permiſſa. Quedã reſpiciunt declarationem crimi l publico nõ imponitur pena mẽbꝛi abſciſionis. licʒ in cri⸗ nis: yt eſt iuramẽtnm ⁊ illud etiã eſt permiſſum:vt dicta mine pꝛiuato ſic qñq;: vt · de ſerui. fu.l. fugitiui. ſed die l. eum qui.⁊.l.pꝛeuaricationis.ff.de pꝛeuarica. Quedã re ſe ꝙ cõtinetur ſub pꝛima regula.vnde pꝛima regula loquit ſpiciunt remiſſionẽ vt trãſactio/⁊ pactum.ct hec fieri nõ 4 vbi adimit᷑ vita vel pars vite⁊ ſanguinis. Secunda lo⸗ poteſt in pꝛeiudicium alioꝝ:vt.S. e. tranſactionis.i Iteʒ quitur in capitalibꝰ in qᷣbus tñ nõ ingerit pena ſanguis. op. omnibus pꝛeiudicetur per trãſactionem que flt ſu⸗ 1. ¶ Vodo quero ad qͥd dicatur trãſactio in pꝛimo caſu per dubio: vt. l. pꝛeſes · S. e. So. yꝛ. fatetur cõtrarium.glo. 3 ꝑmiſſa? Reſpõdeo ᷣm oẽs. ;tum ad hoc vt reus nõ ha⸗ tenet ꝙ non pꝛeiudicet alijs:ſed ſibi ſic. Nec ob.l.pꝛeſes. e beatur pꝛo cõfeſſo.qð eſſet als: vt.l.in oĩbus.ff. de pꝛeuas q loquitur in alio iure pꝛiuato non ineo: vt expoſcatur 1, rica. ? in hoc cõcoꝛd ant oẽs ꝙ qᷓtum ad hunc effectũ eſt publica vindicta. ꝛeterea ibi loquitur in adminiſtrato er pmiſſa vel ꝓhibita. Sed nundd intelligit permiſſa vel p re qui habet plenioꝛem adminiſtrationẽ qᷓ; hic:quia hic hibita qᷓtũ ad hoc vt accuſatoꝛ nõ cadat in turpillianũ. ſolum habet executionem criminis.Sed ia.de arenis di 1n æ in hoc concoꝛdãt oẽs ꝙ non loqᷣtur:qꝛ ſemꝑ accuſatoꝛ: cit ⁊ bene ꝙ etiã ſibi ipſi nullo caſu pꝛeiudicet:quia fatu⸗ he deſiſtẽs cadit in turpupillianũ.vt.l.ab accuß⸗ atione. ff. al uñm eſſet dicere/ ꝙ poſſet remittere quoad ſe grauioꝛa cri⸗ 4 turpiił. Aerũtamen vltramoõtani diſtingũt an eſſet iq in⸗ mina:ſcilicet vbi imponit᷑ pena ſanguinis:vt hic in pꝛin⸗ . ſcriptus accuſatoꝛ/⁊ tunc incidat᷑ in turpillianũ an no.⁊ cipio.et alia q́;tum ad ſe remittere poſſet vt in ſecũda ree nõ: ſed de hoc nõ curo hic:qꝛ iam ſe inſcripſerat ⁊ in cau gula. nec ob.dicta.l.pꝛeſes.vt dixi. qꝛ ibi eſt alio modo . ſa ꝓceſſerat. Aut queris de trã ſactione ꝓhibita vel ymiſ publicum. Item ibi alius adminiſtratoꝛ. Itẽ illud ꝙ ibi ſa q;tum ad hoc:vt idẽ non poſſit ad accuſationẽ redire. cauſa trãſactiõis datur / debet eſſe rei publi.hic non.loqͥ 4 et dicit glo. qꝙ aut traãſigit in caſu hic ꝑmiſſo/⁊ non poteſt tur ergo hec lex q;tum ad hunc effectum vt reus habea⸗ . idẽ in accuſationẽ redire. ſed alij ſic. aut loqueris ĩ caſu tur pꝛo confeſſo.vel non.vt.S.dixi.non qᷓ;dtum ad hoc:vt Hic ꝓhibito ⁊ põt etiã idẽ ad accuſationẽ redire.ſed Ja. quis ſibi vel alijs pꝛeiudicet. ꝗ Item opp.ꝙ etiã eidem n de arenis tenet ꝙ ſemꝑ etiã idẽ poſſit ad accuſationẽ re-⸗ non pᷣiudicetur:vt.l.iuriſgẽtium/S· ſi paciſcar.ff. de pa⸗ 4 dire. vt . dicã. Aut loqris an ſit ꝑmiſſa q;tum ad hoc vt ctis.Solu.trãſactio quãdo eſt permiſſa pꝛeiudicat traſi⸗ Trãſactõ 4 alij ad accuſationẽ redirenõ poſſunt/a tunc ſᷣm oẽs quo genti ⁊ non alij.quãdo non eſt permiſſa nulli pꝛeiudicat. qñ ẽ ꝑmiſ cũq; caſutrãſigatur non fit alijs pꝛeiudiciũ.¶ Item ro Alij dicũt ꝙ trãſactio quãdo eſt ꝑmiſſa pꝛeiudicat omni ſa:an poſ⸗ 4 ad euidẽtiã: an hec lex loquat᷑ in trã ſactione an in pacto bus:ſed quãdo non eſt permiſſa pꝛeiudicat ſoli trãſigen⸗ ſit alicui K Certe ᷣm opinionẽ illoꝝ qui dicũt hic fieri differẽtiã ſo ti. Alij ſoluũt ꝙ lex contraria loquit in pacto:hec in trãſ⸗ pᷣiudicare biſckſ. lum ctum ad hoc:vt reus habeatur ꝓ cõfeſſo. vel nõ lo⸗ actione ar. dictel. pꝛcſes. Sed ꝗJa. de arenis.· tenet ꝙ nõ rphbihi quitur regula ꝑmiſſoꝛia in traãſactione / et in pacto multo pꝛeiudicet vllo caſu quo ad ſe:vt. S. dixi. ¶ Expedita un inc i foꝛtius. ſed regula ꝓphibitoꝛia loquitur ſolũ in trãſacti⸗ pꝛima regula venio ad eius exceptiones. Et op.ꝙ nõ ſo pp 4. one ⁊ nõ in pacto:ſed ᷣm opinionẽ illoꝝ qui dicunt trãſ. lum in crime adulterij ſit pꝛohibitũ: ſed etiaʒ in crimine unpheeal actionem ꝑmiſſam / vel ꝓhibitã q;tum ad hoc vt idẽ nõ raptus:vt.·j.in quibꝰ cau ſerui.pꝛo pᷣmi.lib.l.penul. So. Utum. poſſit ad accuſationẽ redire vel poſſit:tũc loquitur tota dicunt quidam ꝙ oppoſitio eſt vera.ſed melius ſolue:vt 4. in trãſactione vel in pacto:ſed ſᷣm opinionẽ illoꝝ qui di vltimo dicit glo. ¶ Item op. de. l. ſi maritus.S ſi negaue⸗ . cunt phibitã vel ꝓmiſſam q́;tum ad hoc: vt et alius non rit.ff.de adulte.Sol.vt glo.qꝛ ibi renũciatio / hic pactũ. 4 poſſit ad accuſationẽ redire/vel poſſit: tũc pꝛima regula Tu dic m vltramontanos ꝙ nec ſibipꝛeiudicet: ibi ſed n pmiſſoꝛia loquitur in trã ſactione ſed regula phibitoꝛia venire poteſt iure cõmuni cum alijs /⁊ alijs non pꝛefert᷑: e⸗ loquitur in pacto tm̃ ⁊ exponũt ſic. tranſigere vel paciſci ſed ibi ideo excluditur quia alius iam inchoauerat. be id eſt trãſigẽdo paciſci. Ja. but. ¶ His pᷣmiſſis ad eu⸗ ¶ Item op. de. S. adultera.in aut᷑.vt nulli iudi. Solu. vt e dentiã pone caſum in terminis hoc modo.Titius accu⸗ glo. Ael clarius ibi erat iam pena delicti impoſita.vnde ⸗ ſauit aliquẽ de crimine publico capitali querit᷑ an ſuper tranſigitur ſub pena non ſuper crimine. ¶Nunqd ergo hi boc crimen poſſit trãſigi. Rñdetur ꝙ eſt tale crimen ex¶pma regula permiſſoꝛia loquitur etiã in pactoꝛ certe ſic. 1 quo imponit᷑ pena ſanguinis ⁊ trãſigi poteſt: excepto cri¶quia ſi eſt permiſſa trãſactio/multofoꝛtius ⁊ pactũ. Sed 4 mine adulterij. Aut eſt tale crimen ex quo nõ imponitur quid in ſecunda regula pꝛohibitoꝛia nũquid loquuur in pena ſanguinis ⁊ traſigi nõ põt niſi in criminefalſi. h. d. pacto ·certe non: qꝛ licet ſit pꝛohibita trã ſactio. tñ pactũ r ¶ Op. ſit phibita trãſactio in omni caſu: vt. Lab accu poteſt fieri: vt l.furti.g. pactus. ff. de his qui not. infa. et u Trãſactõ ſatione.ff. ad turpil. So.eſt ꝓhibita q;tum ad hoc vt ac⸗ ideo puto illã ſolam eſſe hic veram lecturã ꝙ hic quera⸗ n qñ dicat᷑ cuſatoꝛ cadat in turpillianũ:ſed eſt ꝑmiſſa q;=tum ad hoc tur de tranſactione licita vel illicita:qᷓ;tũ ad hoc vt reus n pꝛohibita vt non poſſit ad accuſationem redire.idem ßm glo. ⁊ eſt habeatur pꝛo cõfeſſo.vel non.Et exceptio que hic fit de le ſeu ꝑmiſſa pꝓmiſſa tum ad accuſatum vt ſi traſigat in caſu pꝑmiſſo adulterio fit atrãſactione nõ a pacto. ¶ Item quero hec . noõ habeatur ꝓ cõfeſſo. in caſu pꝛohibito ſic. ſed vltramo⸗ lex loquitur in crimmalibus publicis ied quid in pꝛius⸗ Trãſactõ hr tani ſoluũt ſic. ꝓ aut accuſatoꝛ ſe ĩſcripſit ⁊ tũc ſi deſiſtat tis:an valct trãſactio ⁊ videtur ꝙ ſic:quia hic ſolum ꝓhi facta ĩ cri cadit in turpilſtanũ aut ſe non inſcripſit/ et non cadit in bet in publicis. in contrarium videtur ꝙ non poſſit fieri minib⸗ b⸗ turpillianum. ſed de hoc hic non curo / quia hic ſe inſcri⸗ trãſactio: quia cõpꝛomiſſum fieri non poteſt: vt. l.non di uatis: an 9 pſerat et in cauſa pꝛoceſſerat: et ideo cadit in turpillia⸗ ſtinguemus.S. iulianus ff. de arbi. cum cõpꝛomiſſum hʒ valeat. n num. ¶ Item op. ꝙ eo caſu quo eſt ꝑmiſſa pᷣiudicet oibus naturã trãſactionis:vt in aut᷑.vt differen iudi·S.j. Pꝛe⸗ nl vt. leum qui·S. in popularibꝰ. ff. de iureiur. cũ ſi. Sol. xꝛ. terea licet pꝛiuatum ſit crimen. tamen quãdo agitur cri⸗ coõſfitetur oppoſitionẽ. Tu dic ꝙ ↄtraria loquũtur in ſen minaliter agitur ad publicã vindictã et ideo non poteſt tentia æ iureiurãdo:quod nocet in oĩbus.hic in trãſacti: remitti. Pꝛeterea videtur caſus in.l.licitatioS. qð illi⸗ e one vel pacto quod non nocet alijs:x eſt ratio:q; in iure cite.ff. de publi. ſuam ergo ciuilem pꝛoſecutionem poteſt l publico eſt miht cõceſſa executio crimmis quaſi iniuria remittere ⁊ de ea cõpꝛomittere/criminalem nõ. Quid er⸗ ſit ulata omnius in vniuerſo non in ſingulos:qꝛ tẽtum go:certe diſputaui hanc materi in caſu foꝛtioꝛi:nam iu⸗ f quilibet per ſe poſſet agere criminaliter ⁊ ciuiliter actio⸗ dex vigoꝛe ſtatuti inquirebat de crimine pꝛiuato / et cri⸗ in ne iniuriarum:vt.l..S: vſq; adeo. ff. de iniurijs. quod nõ mine liquefacto offenſus remittit iniuriã nunquid tollit d eſt hic. nam eſt tãtum vna iniuria illata omnibꝰ in cõmu inquiſitionẽ iudicis: dicebatur ꝙ non. ego dicebã ꝙ ſic. 8 ni: vt.l.manicheos.ð.de hereticis.⁊.lłſi quis m hoc.õ.de et pꝛobo ſic.quia iniuria fit in vniuerſo omnibus non in 4 myt dieng Quedire ec ſerino W quefir ſi⸗ umn go⸗ blpeſes erpoſcatur miniſtrato cgis hie. earenisd quiafat⸗ Aulon⸗ Ncinpen⸗ ſecüdant⸗ lio moto Alud icnon b us haber⸗ ad hocxt etiäeidon rffdepy dicartraſ⸗i vꝛeiudicn ci licatommiſte itraͤſigen ec in trieſe tenet nd Expedi p. noſ⸗ n crimmire enul. So⸗ g ſoluen ſi negen⸗ hicpagi. cetibiſd onprefett oglerat. Soln N oſitapnte unqgeng⸗ certeſe. ti Gl oqultur n D tfi ad ot ipf⸗D“ hic guere⸗ ocfas ehiefid⸗ tlenoh 4 4ingein e, ſolun h . hoſtfe . E xecutio ſingulari:vt dicta.l.manicheos:ſʒ criminis executio eſt criminis cuilibet conceſſa/ſed non criminis remiſſio.ſed in pꝛiua⸗ cuilbet eſt tis non eſt niſi vna iniuria que mihi facta eſt/ mihi ſoli ꝑmiſſa: ſʒ eſt queſitum ius:non autem rei publice aliqua iniuria fa nõ remilſ⸗ cta eſt.⁊ idco licet ex ſtatuto detur iudici pꝛoſecutio vin ſio. icte mee:vt poſſit inquirere.eſt tamen ius vnicuʒ ⁊ me⸗ um cuius ꝓſecutio mihi per accuſationem et iudici per inquiſitionem eſt conceſſa:cum ergo ius ſit fundatum in perſona mea poſſum illud remittere ⁊ quo ad ciuilem et quo ad criminalem accuſationẽ ⁊ inquiſitionem:abſur⸗ dum eſt em̃ ꝙ ſubſt antia rei vel iniurie ſublata remaneat eius imago:vt.il.j.in pꝛin.j.de lati.liberta.tollen.poteſt ergo ſuꝑ crimine pꝛiuato fieri tranſactio per quam ciui⸗ lis pꝛoſecutio ⁊ criminalis accuſatio et inquuitio tolle⸗ tur.nec ob.l.abolitio.j.de abolitio.qꝛ loqᷣtur in crimie pu blico. C Op.ꝙ crimen falſi debeat poni ſub pꝛima regu⸗ la cum imponat᷑ pena ſanguinis:vt·j.de falſa moneta.l.j. So. illud eſt in caſu ſpãli in quo bene permittitur tranſ⸗ actio ex pꝛima regula:ſed quando iponitur pena depoꝛ⸗ tationis quod eſt regulare tunc eſt tranſactio permiſſa exceptione ſecũde regule.⁊ ex hoc maniteſte pꝛobatur ꝙ; pꝛima regula loquitur ſolum in capitali ex quo imponi⸗ tur pena ſanguinis/quia ſi loqueretur de moꝛte ciuili cũ hec regularis imponatur in crimine falſi eſſet in eo con⸗ ceſſa trãſactio ex pꝛima regula nõ ex exceptione ſecũde. Item quando imponitur pena ſanguinis eſt pmiſſa per pꝛimam regulã non per exceptionem a ſecũda: quia pꝛi⸗ ma regula loquitur vbi non imponitur pena ſanguinis/ vnge non eſſet bona exceptio.Sed quare in crimine falſi eſt permiſſa tranſactio etiam ſi ingerat penã ſanguinis: NReſpõdeo vt glo.quia in eo plerũq; vertit᷑ dãnum pecu⸗ niarium:⁊ ideo lex concedit tranſigi.Conclude ergo ſic ꝙ hec lex loquitur tota in publicis criminibꝰ. Item quã⸗ do loquitur de capitali hic ſumitur capitale pꝛo eo quod ingerit penã ſanguinis. Item loquitur hec lex de tranſ⸗ actione permiſſa vel pꝛohibita quãtum ad hoc vt reus hibeatur pꝛo confeſſo vel non.⁊ in caſu in quo eſt permiſ⸗ Trãſacti= ſa tranſactio multofoꝛtius ⁊ pactum. Sed quando pꝛo⸗ one ꝓhibi hibetur tranſactio non ꝓpterea pꝛohibetur pactum.vn⸗ taan intel de exceptio que fit de adulterio non fit a pacto:ſed a trãſ ligat᷑ pa⸗ actione ⁊ hec eſt ipſa veritas.opoꝛtet nos tamen tenere ctum ꝓhi⸗ aliã quã ponit glo.ſcʒ ꝙ in caſu permiſſo traſigẽs:⁊ ideo bitum. nõ admittatur amplius:licet videatur abſurdum ꝙ quo ad ſe poſſit/ grauioꝛa remittere:leuioꝛa non. Vltimo vt oia colligas diſtingue:quia aut quero de pꝛiuatis:et tũc gut quero de tranſigente/aut paciſcente:aut de compꝛo⸗ mittente.ſi de tranſigente:tunc eſt conſiderare quattuoꝛ effectus.vnus an ſit permiſſa quãtum ad hoc vt reus ha beatur pꝛo confeſſo.vel non.et dico ꝙ in quattuoꝛ caſibꝰ reperio ꝙ pꝛo confeſſo habetur ſi tranſigat.⁊ ideo ad ali⸗ os non extẽdam:⁊ hij caſus ſunt in.l.ſi furti.⁊ in.l.j.ff.de his qui no.infa.Aut q̃ris an valeat trãſactio qᷓ;tũ ad hoc vt accuſatoꝛ nõ incidat in turpillianũ:⁊ dic ꝙ nõ incidit pena turpiliani nõ hʒ locũ in crimĩbꝰ puatis:vt.l.ſi qͥs repetere.S.ſi ſtellionatꝰ. ff. ad ſenatꝰ ↄſul.Si q̃rꝭ q;tũ ad hoc vt non idem redeat ad accuſationem ⁊ dico ꝙ nõ da tur ei pꝛoſecutio criminis in alium cõmiſſi. Si autem lo quimur de pacto dico ꝙ eſt permiſſum ⁊ non habet᷑ reus pꝛo cõfeſſo.nec incidit accuſatoꝛ in turpillianum.nec idẽ nec alius poteſt ad accuſationem: vt dicta.l.furti:S. pa⸗ ctus.ff. de his qui not. infami.Attende tamen quia ſi ex iniuria mihi facta oꝛit᷑ ius agẽdi rei publice nõ dico exe cutionem tantũ:ſed ius agendi tunc tenet remiſſio quã⸗ tum ad me:ſed non pꝛeiudicat rei publice: vt.l.licitatio. S · ꝙ illicite.ff. de publica.aut queris de cõpꝛomiſſo et cõ⸗ muniter tenet glo.l.non diſtinguemus.S.iul.ff. de arbi⸗ tris.ſcʒ ꝙ aut agitur ciuiliter ⁊ poteſt cõpꝛomitti:aut cri minaliter ⁊ non:licet tranſactio in vtroq; ſcilicet ciuili ⁊ criminali fleri poſſet.⁊ eſt ratio differentie:quia quando aliquid fit ad vnum effectum: ſi ille effectus ſequi non poteſt illud fleri non debet:vt.l.hec ſtipulatio·S. diuus. ff. vt le.no. ca. Sed ita eſt ꝙ compꝛomiſſum fit ad execu⸗ tionem criminis/quam executionem nõ poſſet facere ar⸗ biter quando agitur criminaliter: quia penam legalem non poſſet imponere:ergo compꝛomitti non debet. Sed trã ſactio fit ad remiſſionem delicti⁊ hoc fieri poteſt per eum cui ius competit:ergo tenet tranſactio.ſi loquamur in publicis criminibus:tunc aut loquimur in his in qui De Tranſactionibus. Fo. LVII. bus imponitur pena ſanguinis/vtũc aut q̃ris an ſit ꝑmiſ ſa quãtum ad hocvt reus non habeatur pꝛo confeſſo ⁊ di co ꝙ nõ hr ĩ caſu ꝑmiſſo:ĩ ꝓhibito vero ſic ⁊ ita loquitur hec lex ſᷣm veram lecturã ⁊ ᷣm omnes:aut queris an ſit ꝓ hibita vel permiſſa quãtum ad hoc vt actoꝛ cadat vel nõ cadat in turpillianũ:⁊ dico ꝙ ſemper cadit.vt l.ab accu⸗ ſatione.ff.ad turpillia.⁊ ideo quãtũ ad hũc effectũ nõ lo quitur hec lex. VUltramontanitamen dicunt ꝙ aut accu⸗ ſatoꝛ ſe iam inſcripſerat ⁊ dicũt ſi deſiſtat cadit ĩ turpu⸗ lianũ ſi nondũ ſe inſcripſerat non: aut queris an ſit ꝑmiſ ſa vel pꝛohibita quatũ ad hoc vt idẽ poſſit vel nõ poſſit ad accuſationẽ redire:⁊ tunc etiã loquitur hec lex ſᷣm gl. qꝛ aut traſigit in caſu permiſſo/⁊ nõ poteſt idẽ ad accuſa tionẽ redire:aut iĩ caſu pꝛohibito ⁊ poteſt. ⁊ hoc opoꝛtet nos tenere poſtq; glo.dicit. Sed Jacob. de arenis tenet contrariũ:qꝛ abſurdum videtur ꝙ poſſit crimina grauio ra etiꝗ quo ad ſe remitterevt in pꝛima regula ſed lieuioꝛa non vt in ſcdᷣa. aut queris an valeat trãſactio vel nõ quã tũ ad hoc vt alius poſſit ad actionẽ redire/⁊ tũc non loqͥ tur hec lex:qꝛ ſiue in caſu permiſſo tranſigat ſiue in ꝓhi⸗ to non pᷣiudicat alijs / licet quidã dicunt ꝙ trãſactio no cet alijs pactũ nõ ar.l.pꝛeſes.S.eo.qð nõ eſt verũ vt dixi ⁊ hec in pꝛima regula in eius exceptione.ſ.adulterij.dic ꝙꝓ aut volo facere locũ alijs ⁊ poſſũ.vt.l.ſi maritꝰ.S.ſi ne gauerit.ff.de adulter.aut volo tranſigere ⁊ tunc aut volo traãſigere ſuꝑ delicto ⁊ nõ poſſũvt h̊ ⁊.l.de crĩe.j.de adul te. Pactũ tñ gratuitũvʒ vt reꝰnõ hr̃et᷑ ꝓ cõfeſſo.vt.l.fur ti · S pactus.ff.de his qui not.infa.⁊ exceptio adulterij q̃ hic fit/fit a trãſactione nõ a pacto aut volo trãſigere ſuꝑ pena iã impoſita ⁊ poſſũ.vt in aut᷑.vt nulli iudiS· adulte rã. Hec ob.pꝛedictis in aut.vt liceat ma.⁊ a·S·penult.qꝛ illa clauſula nõ refertur ad crimẽ adulterij: vt dicit glo. Si autẽ loqmur ĩ criminibꝰ ĩ qbꝰĩgerit᷑ pena ſãguĩs ⁊ſit ĩ ſcðᷣa regula:tũc regłarit᷑ trãſigi nõ põt/paciſci ſic.vt di cto · S· pactus.fallit in crimine falſi:⁊ rationẽ.S.dixi.⁊eſt ibiglo. Jacob. Butrigar. . Ad ditio Hec lex ſᷣm bar.eſt ſubtilis ⁊ ſingula.et E1 eius diſtinctio nõ reperitur alibi in iure ſm Bal. hic:⁊ eſt materia vtilis ⁊ quotidiana apud nos ⁊ ſᷣm pau.de caſt.hic frequenter accidit inter heredes of fenſi ⁊ offendẽtẽ fieri cõcoꝛdiã data pecunia / vt pluries vidi in patria mea ibi vxoꝛ de facili data ſibi pecunia ſe deſiſtit ab accuſando occiſoꝛem mariti /idẽ de filijs vidi Notabis ex hoc tex.pꝛimo regulã permiſſiuã ꝙ in omi⸗ bus delictis publicis ingerẽtibus penã ſanguinis licitũ eſt traſigere vł paciſci:qꝛ licitũ ẽ cuilibʒ redimere ſãgui Trãſige⸗ nẽ ſuũ.l.ij.f de bo.eo.qui moꝛ.ſibi.cõ.ideʒ dicas in acto⸗ re ſeu pa⸗ re ſᷣm bar.⁊ alios hic:qꝛ eadẽ pena puniri debet ſi non ꝓ ciſci licitũ bet ſicut reus.l.fl. de accuſatio. ideo ſibi pari modo eſt eſt in oĩbꝰ permiſſum ſuũ ſanguinẽ redimere ſᷣʒ Jaſo.may.hic poſt delict pu pꝛedictos doctoꝛes. Limita tñ ꝙ iſta regula non habet blicis ige locũ de iure canonico cum non imponatur de iure cano. rẽtibꝰ pe⸗ pena ſanguinis.glo.in.c.pᷣuaricatoꝛ.ij.q.iij. Inn.in.c.cũ nãſãguis. opoꝛteat.de accuſa.ex ⁊ in.c.crimina.de colluũ.detegẽ.ex gun ⁊ ſic ceſſat ratio huiꝰ tex.⁊ regule.S.relate.ex iſto tex.hic reſponde per Jo.fab.hic ad·c.ij.ex de pe.⁊ dic hic ſuper iſto paſſu per Jaſo.may.in.ij.col.vᷣſicu.ſecũdo aduerte ⁊c.quare in adulterio non eſt permiſſa tranſactio dic vt hic per doc. Cy. Bal. Jaſo. may. Limita vt hic per Ja⸗ ſo.may.pꝛoſequi vt hic per eum. P Bb⸗ 2 ete tu Quãdo dolꝰ dat cau⸗ A p. XY ſam tranſactionireſci ditur auxilio replicationis vel actionis de do EASAo hoc dicit. — ¶ LSp.ꝙ ſi poſtea ĩſtr̃m reꝑiat᷑ reſcĩdat᷑ trãſactio. vt.l.ĩ⸗ peratoꝛes.ffde re iudi.So.vt glo. Itẽ opp.ꝙ de dolo actio nõ poſſit locũ hr̃e:qꝛ ſi aduerſaria ſubſtraxit inſtr̃a hʒ locũ furti:ergo nõ hʒ locũ actio de dolo. vt.l.j.⁊.ij.ff. de crimi.ſtel.So.vt gl.qꝛ ſine furto fuerũt ſubſtracta qð fuit altero de duobꝰmodis ſᷣʒ gl.vltramõtani ⁊ alij qͥdã dicũt cõpetere de dolo ⁊ furti.nã actio q̃ dat᷑ ĩ ſubſidiuʒ tũc demũ deſinit ↄpetere cũ ſuꝑeſt qͥ ↄpetat ad idẽ /ſecꝰſi ad aliðↄpetat.vt.l.i ꝓuiĩciali.ĩ pn.⁊ibi ð h.ff.ð oꝑ.no.nũ. ſz ita ẽ ꝙ actio ð dolo dat᷑ ad ĩtereſſe/ actio furti ad penã ergo ſe non ĩpediunt /ſed certe ipſi male dicunt:qꝛ poſtqᷓ; dolus cadit in ſpeciale nomẽ delicti non agitur de dolo vt. S. dixi. Alij dicunt ꝙ actio de dolo nõ ſe cõpatitur cuʒ alia actione non famoſa/ſed cuʒ alia famoſa ſe: vt actio Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis furti qð nõ placet ea rõne qua pꝛima:⁊ ideo tene ſolutio Cõtractꝰ an valeat vbi dolus dat cauſã cõtractui. nẽ glo. ſi vis. Vel dic ꝙ eſt dolus ãtecedẽs cõmiſſus ĩ cõ tractãdo ⁊ ille ꝓducũt actionẽ furti:ſed ille dolus ante⸗ cedẽs cauſat hodie trã ſactionem qꝛ occultãtur inſtrumẽ ta ⁊ non parit actionẽ furti:qꝛ aſſidua cõtractatione non fit furtũ /ſed actionem de dolo michi pꝛoducit:⁊ ſic ſunt diuerſi doli:⁊ hoc mihi videtur equius.ſ Itẽ op.ꝙ ſi do lus dedit cãm contractui ipſo iure cotractusnon teneat. vt. l. elegãter. ff. de dolo. So.vt glo.¶ Itẽ oppo.ꝙ in trãſ actione que eſt ſtricti iuris dolus interueniens eã viciet ipſo iure.vt.l.ĩ ſumma.ff. de cõdi.indebi.So.vt glo.et cõ clude ſic: qꝛ in contractu bone fidei ſi dolus det cãm co⸗ tractui ipſo iure non tenet / ſed ſi ad traditionẽ ſit ꝓceſſũ agitur actione de dolo.Si vero dolꝰ det cam contractui ſtricti iuris regulariter tenet cõtractus:ſed agitur actio⸗ ne de dolo:fallit in trãſactione in qua ſi eſt dolꝰ in reo bñ tenet trãſactio.Sed reſcinditur vt hic:ſed ſi eſt in actoꝛe dolus ipſo iure nõ tenet.vt.l.ĩ ſumma.ff.de condic.inde. Sea vltramontani dicunt ꝙ non eſt fieda differẽtia ĩter reũ ⁊ actoꝛẽ nec inter cõtractus bone fidei ⁊ ſtricti iuris qꝛ ſemper tenet contractus /ſed agitur ad reſcindẽdum: 12tractus habet ſui ſubſtãtialia lʒ quedã q̃litas faciat vt veniat reſcindẽda. Pꝛeterea dicunt ipſi foꝛtioꝛ eſt rõ dominij qᷓ; actiõis qð ꝓbat᷑ ſic: qꝛ ſuper libero homine facta venditio ĩpeditur dñij trãſlatio:non tñ impeditur naſci obligatio vel actio ſi hentes fuerũt ignoꝛãtes.vt l. liberi.ff.de Zhen. emp.foꝛtius ergo impeditur dñiũ qᷓ; obligatio ⁊ actio / ſed certũ eſt dicũt ipſi ꝙ ex inutili con tractu ⁊ doloſo trãſfertur dñium ⁊ ſᷣm citramõtanos:er go muito foꝛtiꝰ dʒ ex eo naſci obligatio ⁊ actio naſcitur ergo ⁊ tenet cõtractꝰ:ſed nõ venit poſtea reſcindendꝰ au xilio actionis vel replicationis doli.Sed certe ipſi male dicunt qꝛ licet in oĩibus gctibus requiratur bona fides ĩ bone fidei requiritur ꝓ ſubſtãtia contractꝰ.vt.l.bonã I⸗ de ac.⁊ obli.in alijs requiritur vt adminiculum ⁊ q̃litas ſi ergo interuenit dolus ĩ ↄctu bone fidei tollit bonam ft dẽ.vt.l.ꝙ nerua.ff depo.ergo non eſt verũ ꝙ aſſint ſubſtã tialia contractꝰimmo deficiũt:ergo non tenet cõtractus NHec ob.rõ ipſoꝝ de dñio:qꝛ ꝓhibitio operatur circa illð ad quod tẽdit:ſed in libero homine ꝓhibitio eſt oꝛdina⸗ ta ad impediendũ dominij tranſlationem:quia in libero homine non poteſt dari dominium: ſed non eſt oꝛdinata pꝛohibitio ad contractũ impediendũ: æ ideo contractus tenet inter ignoꝛantes ⁊ cõtractus ꝓducit obligationem ⁊ obligatio actionẽ.vñ hoc non contingit ꝙ potentiꝰ im pediatur dñium q; obligatio vel actio:ſed qꝛ pꝛohibitio quandoq; oꝛdinatur advnũ qñqʒ ad aliud. Oꝛeterea lex dicit vbi dolus dat cãm contractui bone fidei ꝙ nullus eſt contractus.vt.l.elegãter ·S·j.ff.de dolo.ſed nion eſt cõ tractus ergo nec obligatio que ex ea naſci dʒ /nec actio q̃ ex obligatione oꝛitur / nec eſt verũ ꝙ ex inutili contractu dominium trãſferatur:ſed ex voluntate dñi pꝛetextu cõ⸗ tractus qui putat᷑ valere ⁊ nõ valet:nã erroꝛ cauſe volun tatem dñi non remouet.vt.ff.de condi.inde.per totum:⁊ bene eſt verũ ꝙ ſi ſubſtãtialiter contractus adeſt ꝙ tenet vñ dic ꝙ aut conſideras contractum bone fidei ⁊ tũc cuʒ in eo de ſubſtãtia requiratur bona fides dolus interueni ens eã pꝛiuat ⁊ nõ deficit ſubſtatia:⁊ per ↄñs ⁊ contractꝰ ſed in ſtricti iuris bona fides requiritur vt quoddam ac cidens:⁊ ideo ſi ceſſet bona fides quod eſt accidens non tollitur cõtractus ſed agitur ad reſcindendũ. Modo di⸗ cũt vltramontani ꝙ non debet diſtingui an dolus ſit in actoꝛe an in reo cũ diſtinguamus contractũ bone fidei a ↄtractu ſtricti iuris ⁊ vna diſtinctio videtur aliã tollere: quid ergo: ego poſſuʒ dicere ꝙ in cõtractibusbone fidei dolus dans cauſam contractui ipſum viciet ipſo iure ſi ĩ cidit in contractu nõ:ſed ĩ ſtricti iuris:regulariter dolus dans cauſam cõtractui nõ viciat ipſo iure ſiue ſit in acto re ſiue in reo:ſpeciale eſt in tranſactiõe q̃ licet ſit ſtricti iu ris /ſi dolus in actoꝛe eſt ipſo iure nõ tenet.vt.l.in ſũma. ff.de cõdi.inde.ſed ĩ reo tenet ſed reſcinditur vt hic. Vel verius dic ꝙ quidã dolus cõmittitur in litigando non in tranſigendo:⁊ tunc ſi eſt in actoꝛe trãſactio poſtea facta non tenet ſed in reo ſic.vt dicta.l.in ſumma.vel quidã cõ miſſus eſt dolus in tranſigendo:⁊ tunc ſiue ſit in actoꝛe ſi ue in reo valet /ſed reſcinditur vt hic. . Add 7 Vec lex eſt ſingu. m Bal. Ex qua patʒ Ad dirto *ꝙ trãſactio facta bona ſide non reſcin⸗ ditur etiã per iuſtrumenta de nouo reperta: ita amplia. Il.fratris. S. eo. ̃m Bald. Saly. qꝛ eſt impoſitus vltimꝰ finis liti ⁊ ſic pꝛobationibus:nam poſt lit finitã ampliꝰ pꝛobationes non admittuntur. adde ꝙ alia rationem aſ⸗ ſignat bal.in.c.j.ad fi.ex eo.per illũ tex.quẽ ad hoc repu tat no. dignum ⁊ mirabilem quia facta trãſactione bona fide omnia inſtrumenta ⁊ iura ſũt ipſo iure caſſa ⁊ irrita ideo cum ſint annullata non poſſunt tranſactionem ifrin gere:⁊ ille tex.eſt ad hoc melioꝛ qui ſit in iure ſᷣm Bal. in rub.ex eo.in.iij.col.Limita regulam huius tex.quando tranſactio eſſet facta pꝛetextu iuramẽti neceſſarij falſi:qꝛ tunc poteſt retractari per inſtrumenta de nouo reperta ſi cut ſententia glo.eſt no.in.l.ſi ex falſis inver.pꝛecibDimus ad flieo.quam glo.reputat ſingularem pꝛo limitatione huius legis do.Alex.in.l.admonendi in.v.col.vbi dixi. ff. de iureiuran. . — BItunm de die h. d. . N RN. ¶ DSp. de.l. gracch? de adulte. So. aut diſcre tio nõ variat᷑ ex tẽpoꝛe:⁊ ideo nõ viciãtur acta vt hic:ſʒ delictũ bene aggrauat᷑ ex tẽpoꝛe vt ibi.¶ Itẽ op.de · S. ſe debũt.in aut᷑.de iudi.Sol.nõ tenẽtur iudices ſed ere niſi vſq; ad veſperas vt ibi.poſſunt tñ ſi volunt ſtare etiaʒ de nocte ſi volũt vt hic/⁊ ita vidi de facto ſeruari:quia vidi ferri ſententiã in media nocte. H . dd iti Ex hac lege adde ꝙ tranſactio ⁊ ſentẽ⸗ . ltio. tia equiparantur.Adde ꝙ fallit vno no. caſu:quis ſuper his que dependent ex teſtamento nonva let tranſactio niſi inſpectis cognitiſq; verbis teſtamenti l. de his.ff. eo.l.j.in pꝛincip.ff.quẽadmo.teſta.aperi.ᷣſicut nec valet iuramentum gloſ.in.l.fina.in glo.ij.j:de rebus credi.Et tamen iſto caſu valet ſententia:gloſ.eſt no.in.l. iij · S· item ſi ipſe inverbo euicerit.ff.ſi cui plus qᷓ; per.l.fal ci.quam ibi notant Ange.⁊ Inno.eam etiam notat.Ale xand.in.l.ſub pꝛetextu.la.j.S.eo.⁊.in.l.imperatoꝛes.ff. de re iudica. In ſecunda parte habes ꝙ actus qui flunt ſo⸗ lo conſenſu.ita valent facti de nocte ſicut de die.vt hic.⁊ l.ad teſtium poſſ.ff.de teſtamen.Aduerte tamen ꝙ inſtru⸗ menta facta de nocte/niſi ex cauſa neceſſitatis ſunt ſuſpe cta pᷣm Bal.in.c.j.in penul.col.de fide inſtrumen.adeo q; ſi notarius dicat inſtrumentum factum de die / ⁊ erat de nocte pꝛopter hoc inſtrumentum non redditur falſum: quia intelligitur de die natu.xxiiij.hoꝛarum /vt in.l.mo⸗ re.ff. de fer.ᷣm Inno.in.c.conſuluit.in ft.de offic.delega. Bal. ⁊ Pau.dẽ ca.hic.Bal. Ange.⁊ moder.in.d.l.moꝛe. 3 mol.in.l.qua etate.ff.de teſtamen.idẽ feli.in.d.c.con⸗ uluit Bal. in. c. ij. de ferikss. “ è—ê G m ea Simulata non valent:ſed vera 72 * cr Glart. Po. tria diliaeter Es: n iſta materia tria diligẽte S Add itio nota valde vtilia:pꝛimo ꝙ in ſtrumẽtum ſimulatum eſt tanqᷓ; coꝛpus ſine ſpiritu quia cõſenſus eſt remotus ab actu:ita egregie ĩquit bal.i.lł.j.j⸗ plus vale.ꝙ agi.ideo tale inſtrumentũ nõ retinet ampliꝰ nomen ĩſtrumenti ita no.bal.in.l.pᷣcibus per illũ gex pꝛobatio.⁊ in.l.ᷣfi ·Sin cõputa.:j.de iure delibe.⁊ in.l.ſinõ ſoꝛtẽ in pᷣn.ff.de condi.ĩde. Jo.de imo.in.l.ft.ffa qui.ap⸗ pel.nõ li.⁊ in.c.cõtingat.in ſcdðᷣo mẽbꝛo.ff.de iureiu.hinc eſt ꝙ ſtante ſtatuto ꝙ cõtra inſtrumentũ nulla exceptio poſſit apponi:tñ ſemper põt opponi quod eſt ſimulatum pm Bar. in.l.j ·S. ⁊ parui.ff.ꝙ vi aut clam Bald.iĩ.l.j.vbi limitat·.plus valere ꝙ agi.⁊ in.l.ita nobis pudoꝛ.j de a⸗ dulte.do.Anth.de bu.⁊ alij.i.c.itẽ cũquis.de reſt.ſpolia. Secundo aduerte ꝙ ↄctus ſimulatꝰ adeo eſt nullꝰipᷣo iu re ꝙ etiã ſi apponat᷑ iuramẽtũ nõ firmat᷑ iuramẽto: ĩmo etia iuramẽtũ eſt nullũ.gl.eſt ſin.ĩ.l.ẽptio.⁊ ibi bal.⁊ alij plꝰvalere ꝙ agi.quã gl.ad h̊ reputat ſingularẽ.panoꝛ. ĩ.c.ad noſtra.iĩ.vj.col.de emp.⁊vẽ.de cuiꝰvᷣitatevide per bal.i. l.j.ĩ.j.col.jde oper.lib.ꝑ bal.⁊ ange.i.lfi.ff.qͥ ſatiſ. cog.p bal.i.l.rogaſti · S. fl.ĩ vlt.col.vbi limitat.ff.ſi cer.pe. ang.i.l.ij.j·de dot.cau.nõ nu. Imo..l.nemo põt.ff. de le. I.cano.in.c.cũ ↄtingat.de iureiu.Tertio aduerte ꝙ ſimu S 4 Tantuʒ valent fa RZ On minoꝛem.as de nocte quan⸗ Sniĩa a iu dice lata de nocte valet. Tranſla⸗ tio ⁊ ſnĩa eqᷣparant᷑ Dde latio nõ põt liqde ꝓbari:iõ ſufficiũt vᷣiſiłes ↄiecture ſicut Simula⸗ 2 iĩ dolo.l.dolũ.j de do.ita ꝑ aliq̃ vulgaria ↄſuluit paul.de tio an poſ ca.ĩ ↄci.lxxxij.qð ĩcip.viſis his q ſuperiꝰallegãtur ĩ vlt. ſit pꝓbari. col.⁊ ĩ cõcil.cccxxvj.qð ĩcipit in cã mota.vide hic pꝑ Ja⸗ ſo.hic plene pꝛedicta confirmantem. bJa: gicl⸗C ou re⸗ tchri tin srous petut de⸗ Hu angs 1 Vlin i aol⸗ inmn lboeftn one bofe atint Memif,i InBal 1 glence ffelige ofepertaf Lecipinns inttatone rbidi Wlentft Gdkequan⸗ autdi Wenen degſeb ſederniſti eetize iguigpil 0ſentd it vnono to Nononnach eſtament pert ſiat de febus Atnonnl. iöperl, otat. Ae oresffh jfluntſo⸗ bpthic ginſtnn⸗ unt ſuſpe adeog erat de falſun: inl. mo⸗ cdelege dl more. ..c Col nſedvens tdligte zinogin rituquir baliliſ⸗ etanpl jterſde inl ſino qula⸗ eiu hiſe excchti⸗ gulatun Alj. w orſder fei. lißoin ito: ine balcui Eanon⸗ Z Tranſactio non reſcinditur ex p⸗ matoꝛ. iatione e n heabu⸗ 1 6 Fa gESςTranſactio facta ſuper MKanlactio. renõ poꝛrigiturad S= pꝛeiudiciuʒ ſuper alia.hec lex legitur duobus De Tranſactionibus. Fo. LVIII. .aâà modis: vt in glo. Is bu. actionem. hoc dicit iac. cuz.l.ſi quidẽ e. Hec lex loquitur in indebito: ſʒ.l.ſi quideʒ. loquitur in debito. Indebi⸗ eu ſolutuz ex catraͤſ⸗ actiõis nõ repetitur. ¶ Nota ꝙ indebitum ex cauſa tranſactionis ſolutũ non repetitur.¶ Itẽ nota ꝙ cui denegatur exceptio multo foꝛ tius eius actio:ſicut econtra cui datur actio multo foꝛti us exceptio:vt.l.cui damus.ff.de reg.iur.C.l.j·S· ꝙ ait.ff. de ſuperfl. H ¶ Op.· ꝙ poſſit repetere:vt.l.ſi qͥd poſſeſſoꝛ.ff. de peti. he⸗ redi ⁊ attẽde qꝛ gl.aſſignat ↄꝛium ad.,l.ſed ad ſubaudituʒ ⁊ dic ꝙ ab eo cui ſoluit repeteret ſi eius nomine ſoluiſſet vt in contrario:ſed hic pꝛopꝛio nomine ⁊ ex pꝛopꝛia obli⸗ gatiõe ſoluit. Itẽ ad idẽ op.de.l.ſi tibi·S· fi.ff. de pactſ. So. vt pꝛecedens contrarium.¶ Item op.dc.l.ſi ex duo⸗ bus. ff. de tu. ⁊ ra.di. So. vt.S. —ðWD 7 ¶ In glo. que incipit ⁊ cui denegak. ibi nec etiã a veris. qad hoc ſubauditũ ſignotur contraria ommia. ¶ In eadem glo.ibi ⁊ ſic ẽ ʒ.nõ ad.l.que dicit denegare petitionẽ ab co cui eſt ſolutuʒ.ſed ad id qð.S.dixit ab he redibus nõ poſſe reyer . Yn ea.glo.ĩ fl.ibilʒ ĩ ſũma.vbi Actio an poſſit intẽ tari ex pa nsẽ: vt ib calũnia fuit in actoꝛe ⁊ ideo trãſactio nõ tenuit:⁊ idẽ vbi cũq; trãſactio nõ teneret:vt.l.elegãter.ff.de cõdi.inde. g Infirmitas coꝛpoꝛis non impe A N An um. it trãſactionem: infirmitas a⸗ nimi ſic. hoc dicit. ¶ Ex hoc tex. tabelliões po⸗ eger coꝛpoꝛe ⁊c̃. Oℳ . Sicut querela indebiti ita debi 7 quid em.iiceſiat ꝓpt᷑ tranſactionẽ.h.d. 7 maioꝛes Cauſa impulſiuavel fina R ³½LB:lis ab altera tm parte in X α⅓ corzde retẽta non reſcindit tranſactionem: nec dat repetitionem ſoluti. hoc dicit. Op.de.l.ſi repetẽdi ij..de condi.ob cauſam. So.aut cã nalis eſt ab vtraq; ꝑte in coꝛde retẽta ⁊ ĩducit repetitio i:aut ab altera tm̃ parte ⁊ non vt hic. faeapud Ex nudo pacto trãſactio⸗ Ju e P nis nõ dat᷑ actio:ſed nõ ſer uat pꝛomiſſis reditur ad pᷣmitiuã.h. d.vl dic .tm valet trãſactio ſine ſcriptura quãtũ cum ſcriptura.h.d. Iſta lex videt᷑ ſibi mnuicẽ ꝛiari:qꝛ dicit pᷣ mo ꝙ ex pacto nõ agit᷑: poſtea dicit ꝙ cõpellit᷑ aduerſariꝰ implere qð ↄuenit:ſed ſolue vt glo. ¶ Sp. ꝙ ex pacto nudo trãſactionis poſſit agi:vñ videt᷑ obſtare.l.iij · S·j.ff.de cõdi.ob cãm.So.vt gl.qꝛ datujr reo q̊ ſoluit pecuniã ad repetendũ ſi ea nõ ſeruent᷑ ꝓmiſſa: ſʒ hec nõ videt᷑ bona ſolutio:qꝛ cõdictio ob cãʒ nõ naſcit᷑ ex cto nudo pacto:ſed re ↄᷣhit᷑ vt inſti.q. modis re ↄᷣhit᷑ obligatio·S.j. trãſactiõiſ Pꝛeterea vbi nõ ẽ dare rõnẽ differẽtie nõ eſt dare ius di uerſũ:ſed inter actoꝛẽ ⁊ reũ nõ ẽ dare rõnẽ differentie:er⸗ go nec ius diuerſum:ſʒ qdã dicũt ꝙ hic ẽ ctus facio vt des q debet ꝓducere actionẽ de dolo: ſʒ cũ actoꝛ habeat aliã.ſ. pmitiuam nõ habet de dolo:reus vo non hʒ aliã.⁊ ideo dar ei de dolo:⁊ cõdictio ob cauſaʒ qð nõ placet:qꝛ actoꝛ habet aliũde actionẽ pᷣmitiuam ⁊ aliũde de dolo:⁊ ideo ſe nõ impedirẽt ⁊ hãc opinionẽ glo.repꝛobat dicẽs ꝓꝙ hic ẽ do vt des. cũ remittere ſit dare:ſj certe remittere bñ ẽ dare qñ certũ remittit᷑:ſʒ qũ duobꝰ euentus remitti-⸗ tur remittere nõ eſt dare:ſʒ facere:⁊ ideo meliꝰ repꝛobat᷑ ꝑ rõnẽ quã dixi.Alij dicũt cõſiderari oꝛdinẽ ſolutionis: qꝛ hic pᷣuenit in faciẽdo ibi ĩ remittẽdo ⁊ ita exponit᷑ opi nio bul.qð nil ẽ ⁊ ideo aſſigna veram rõnẽ.ſ.qꝛ implẽti ex ꝑte ſua ↄctũ innõiatũ datur actio ex eo:ſed ita eſt ꝙ reus ſoluendo implet plene: ergo debʒ poſſe agere ⁊ pꝛeſcripti verbis ⁊ condictione ob cauſam: ſed actoꝛ remittendo non plene implet ⁊ ideo nõ agit.¶ Contra hoc oppo.ꝙ⁊ actoꝛ plene impleat cuʒ ꝑ acceptũationẽ liberet. So. hic nõ interuenit acceptilatio:alij dicũt ꝙ ſi interueniret ad⸗ huc plene impleſſet cũ ſaltim de facto poſſet agere qð nõ &ε Querela debiti7 inde⸗ Ec intentio. ellit peopter traſ/ nunt in teſtamentis:talis ſanus mente: licet teſt. vel placet.¶ Item op.ꝙ actoꝛ poſſit cõpelli ad couendum ꝙ non aget/ergo plene implet:rñdeo ſi caueret᷑ bñ iĩpleret⸗ ſed hic nõ cauit nec ad hoc cogi pot:ſecꝰ invltima volun tate.vt.l.iiij.ff.de condi.inſti.ſi ergo caueret ipleſſet. Sʒ cerrte cõtrariũ no.S.ti j.l.j.in fin.Et ideo dic ꝙ aut do vt caueas de nõ agẽdo/ tũc cauendo unples / ⁊ ita itelligs tur hec glo.aut do vt liberes me/⁊ tũc cauendo nõ iples vt in cõtraria glo.¶ Itẽ oꝑ.ꝙ ex pacto trã ſactionis aga tur. vt. S. eo. nec intetio in fi. So. hic nõ interuenitſtipula tio ibi ſic. Itẽ op.dc.l.ſi ꝓfundo.So.vt glo.UVel dic vᷣʒ vltramõtanos ꝙ ibi reus dedit/vt actoꝛ ꝓmittat nõ age re:⁊ ideo ꝓmittẽdo plene iplet/⁊ ideo agit.¶ Itẽ op. de l. cõmodata.S.co.So.ibi nõ eſt nudum pactum ſed veſti tũ /vt ibi dixi:aut ergo qris ex parte rei ⁊ ille ſoluẽdo im plet/⁊ ideo agit ⁊ pᷣſcriptis verbis:⁊ ob cauſaʒ.in actoꝛe dic ꝙ aut pꝛomiſit liberare:atunc liberãdo per acceptila tionẽ implet:liberãdo per pactũ nõ implet/aut pꝛomiſit nõ petere ⁊ nũqᷓ; poteſt implere/aut ꝓmiſit cauere de nõ agendo:⁊ tunc cauẽdo de nõ agẽdo vel ꝓmittẽdo de nõ agendo implet qð cõuenit:⁊ ideo põt ex contractu age⸗ re cum ipſum plene impleuerit. Itẽ op.ꝙ rei vẽdicatio nõ pendeat/ĩmo dimutẽdo rem penes aliquẽ tẽpoꝛe effi cit᷑ dñs.vt.l.iij ·S.·j.ff.ad.l fal.⁊.l.iiij. So.vt dicã ſuꝑ glo. Et vt bñ tollas oppoſitionẽ diſtingue ſic: qꝛ aut di poſi tio reſpicit dñiũ ⁊ rẽ:qꝛ dico reliquo rẽ penes te⁊ res ſit tua/⁊ tũc efficit᷑ dñs ⁊ per dñiũ:aut diſpoſitioreſpicit rei vẽdicationẽa actionẽ / vt q;ꝛ ſimpliciter ꝓmitto rẽ penes reũ dicẽs me litẽ nõ moturã/a tũc remanet mihi dñium directũ/a reovtile/vñ nõ pꝛoꝛſus perdidi dñiũ⁊ ſic reivẽ dicatio pẽdere poteſt:ar.planũ ⁊ ibi no.ff.fami.herc.⁊.l. certi iuris/de heredi.vel ac.ven.i Itẽ op ꝙ nũq; ſit re⸗ greſſus ad pꝛimã ſeruatis pꝛomiſſis.vt.l.q;uis.j ad tur⸗ pil. So. vt gl. ¶ Itẽ op. ꝙ actio de dolo locũ hẽat. Si do lo fuit inductꝰ ad tranſigendũ /vel ſi non interuenit agit᷑ ob cãm ſi ꝓmiſſa nõ ſeruentur/ergo ſemꝑ agitur ex trãſ⸗ »* actione. So. vt glo.¶ Itẽ quero qᷣd differat iſta traſactio Tranſac⸗ ab innoĩatis.Rñdeo differt a do/vt facias:qꝛ hic eſt re⸗ tio in quo mitto vt des ⁊ ſic facio vt des. Sed qͥd differt a facio vt differat a des Rñdeo:qꝛ hic eſt factũ tale qð ipleri nõ põt/alia fctã gᷣctibꝰ in⸗ regulariter ĩpleri poſſunt ꝑlene:vt ex ſuperioꝛibꝰ patet. noĩatis. Itẽ qꝛ plene impleri nõ põt nõ ſemꝑ agit ex ea actoꝛ niſi qñ plene implet ⁊ ĩplere põt:ſed in cõtractu/faciovt des põt ſeimnꝑ implere ⁊ per ↄñs agi. Item hic ex hoc facto.i. remiſſione ſemꝑ adeſt aduerſario: qꝛ ſtatim exceptio ſibi aueritur in contractu facio vt des / non ſemper adeſt. Et ex hoc inſurgit quarta differẽtia.ſ.ꝙ hic ſeꝑ ex facto adſit aduerſario nun põt locũ habere de dolo actio: ſʒ pꝛeſcriptis verbis.ſed in facio vt des qñq; agitur pᷣſcri⸗ ptis verbis qñq; de dolo.vt not.l.naturalis:.· ꝙ ſi faciã ff. de pꝛeſcrip. vᷣbis. Itẽ quero qñ poſſit offerre iſte reꝰ ꝙ trãſactionis noĩc dari ↄuenit/⁊ ſic euitare actionẽ pꝛi mã.glo.tenet ꝙ quãdoq;.vltramõtani diſtigũt ſic ꝙ aut obligatio hʒ diem ⁊ cõditionem⁊ purgari non poteſt vn — lde eẽ caſus in.l.ſi ſuper.S.eo.Si autẽ hʒ diẽ⁊ mo tẽ ↄteſt.ſuper pᷣncipali actiõe ⁊ ſi non interſit vel modicũ interſit.vt.l.ſi ita quisS.ſeia.ff.de verbo.ob.⁊ rñdent ad l.item veniunt .S. idẽ recte:quia dicũt ꝙ ibi non fuit ĩ mo ra qꝛ ibi non erat dies. Itẽ non ob.l.ſi maioꝛ.j.co.qꝛ illa intelligitur ſᷣm iſtam. Hec ob.hec lex que dicit rei vendi catione Practe qð non ꝓpterea intelligo ꝙ lis fuerit cõ⸗ iĩ fuit conteſt.erat conteſt.ante tranſactionem ſa ctam.Sed tu poſſes eos concoꝛdare cum glo.ſic:qꝛ aut coõmiſſa in moꝛa inſurgit obligatio ad penam:⁊ tunc aut eſt pena legalis ſcilicet ĩtereſſe ⁊ poteſt purgari.vt.lł.ſiita quis.·S. ſeia.ff. de verboꝛum obligatjo.aut eſt conuentio⸗ nalis ⁊ non purgatur cum habeat diem. vt. l magnam ·† de cõtrahen. ⁊ cõmi. ſti. z.l.traiecticie· S. de illo. ff. de act. ⁊ ob.niſi in in iudicijs ⁊ circa pꝛeparatoꝛĩa.vt.l.⁊ ſi poſt tres.ff.ſi quis cau.aut nulla pena ſequitur: et poteſt tunc quandocunq; purgari.vt hic cum ſit hic legalis electio. vt.l eum qui certare.ff.de verboꝛuʒ obligatio.⁊ ita dicit glo. ⁊ bene. ”J́ÿM ¶ In glo. que incipit nudo.ibi reſpondeo videoꝛ plene impleſſe quod eſt verum ſi conueni de cauendo/ſccus ſi conueni de remittendo /vel de non petendo. ¶ In gloſ. ea. in flne. in.l.eleganter.S. penulti. Item per hoc ſemper adeſt ex illo non/⁊ ex bos inſurgu alis ij ũ debuit dari ad diẽ᷑:ſed põt purgari poſt diẽ vſq; ad li ſta lex ¶ Buutrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis ſcʒ ꝙ ex iſto ſemꝑ adſit agit᷑ pꝛeſcriptis verbis.ex illo de dolo qñq; vt.l.ſolẽt de pꝛeſcrip.ver.ff. In glo.que inci⸗ pit dr in fi.ibi.l.ii ·S.j.refert an pactũ ſit ſuꝑ actiõe remit⸗ tenda an ſuꝑ dñio tranſferẽdo ar.l.palam. ff. fami herc. ⁊.l.certi iuris ·..de ac.vel here.ven.¶ In gl.q̃ incipit non pciſe.ibi reponat ĩ obligationẽ ⁊ re cõtrahit᷑ obligatio. Additi 0 Et no.ex pꝛeſẽti.l.ibi ex pacto nudo hic Nepꝛobari pſᷣm ange.ꝙ trãſactio eſt contra ctus innominatus:qꝛ ſi eſſet conuentio nominata ex pa⸗ cto nudo ageretur.il.iuriſgentium in pꝛinc.ff.de pactj.di⸗ ctum ange.eſt veriſſimum ꝙ tranſactio eſt contractus in nominatus:vt late per bar.hic in pe.coł.⁊ eſt tex.in.l.j.in verbo trãſigendi:⁊ ibi bar.ad hoc no.ff.de pac.⁊ tex.in.l ij. ⁊ ibi bar.ad hoc no.ff de iureiur.tñ iſte tex.inducendo. vt per ange.nihil pꝛobat:qꝛ cõuẽtiones nominate pacto nudo pꝛoducunt actionem qñ ſunt de iure gentium ita lo quitur.d.l.iuriſgen.in pꝛinc.ſed conuentiones iuris ciui lis etiã ſi ſunt nominate/tñ pacto nudo non pꝛoducunt a⸗ ctionem vt declarat ⁊ pꝛobat bar.in.l.iuriſgentium · S· q⸗ nimmo in pe.col.ff.de pac. o Si dat᷑ fundꝰex cã trãſ ee Ipꝛo fundo actionis debet᷑ euictio ſi dimittitur non debetur.h. d. . é (. Op. de. l. ſiue apud. S. e. So. vt glo. ſed vltra montani intelligunt ꝙ hic fuit veſtitum pactum vt ibi di xi.¶ Item op.de.l.ſi donatc.ff.de donatio.inter virum ⁊ vxo. So. vt. glo. . Abi petitio ẽ geners B b P 2 etextu. lis ia nerto Senera “Kactio gñalis non nocet ĩ iure petita. h. d. cuʒ.l ſi de certa.j..e. Diuide in duas partes: quia in pꝛima ponit regulã vſq; ibil Erroꝛ aũt ibi videt᷑ ponere quadã exce⸗ tioneʒ vſq; in fl. C Erroꝛ ¶ Iſte vſi legit tribꝰ modis. Ano mõ ꝙ ſit erroꝛ ĩ poſſeſſiõẽ. Alio mõ ꝙ ſit erroꝛ circa dñiũ ⁊ ſᷣm has duas intelligitur ꝙ trãſactio ad illã rẽ nõ poꝛrigatur.Alio modo ĩtelligitur ꝙ poꝛrigatur ⁊ diriga tur ſermo ad tutoꝛem.ſ Quero de his lec. ⁊ quare ſᷣm pꝛi mas duas non poꝛrigitur trãſactio ad illã rem. Rñdeo qꝛ ſi tunc non erat dñs trãſactio nõ poꝛrigitur ad ius ſu turum:vt.l.ſi a colono.ff.de vᷣbo.oblig.⁊.l.vbum opoꝛte bit de verbo. ſig. ⁊ illa eſt veritas.ſ Sed quid ſi pupillus erat dñs rei.ſed egit perſonali actiõe tutele ⁊ traſegit:an ſibi pꝛeiudicat:vt poſtea rei vẽdicatione agere non poſ⸗ ſit. certe hic eſt in.l.ſi de certa .xe.quã hic iũge anteqᷓ; ma teriã huius legis recites. Banſactione. Agas ainimdi⸗ Ae⸗ EE. nem ſuã nõ audit᷑. ¶ Op. de. l. ſub pꝛetextu.S. e. So.vt glo.qꝛ aut . laduerſariꝰfuit in dolo ⁊ reſcinditur:vt ibi aut petens reſcindi fuit in dolo ⁊ nõ auditur vt hic: aut vter⸗ q; fuit in dolo ⁊ nullus alteri poteſt dolũ obijcere.is.bu. Si petitio ẽ ſpecialis ⁊ trãſ CS d e certa. actio gñalis ad ſpeciem pe⸗ I titã reſtringitur. hoc dicit. AE& (LAd. I. ſub pꝛetextu. pꝛimo op. de l. tres fr̃es. ff de pactis.So.vt glo.¶ Itcʒ op.de.l.ſi de certa.e.So. hic fuit gñalis petitio ⁊c.dic vt glo. Itẽ op.ꝙ ⁊ ſi vtrũ⸗ qʒ; gñale nõ pꝛeiudicet in omnibus vt.l.licet. de iudi.di⸗ cit glo.aliud in iudicio:qꝛ reſtringitur ad cogitata ⁊ hãc glo.exponũt ſic vltramõtani /quia aliud in iudicio: quia odioſum ⁊ ideo reſtringatur:aliud in tranſactione que ẽ fauoꝛabilis: æ ideo amplietur. Sʒ ego puto glo.aliter in⸗ tellexiſſe.ſ.ꝙ iudicium redditur in inuituzʒ: ⁊ ideo non eſt ibi dare conſenſum duoꝛum:ſʒ actoꝛl tm̃:⁊ ideo mens a⸗ ctoꝛis inſpicienda eſt vt ibi:ſed trãſactio fit ex ↄſenſu am boꝛũ ⁊ ideo ſi ĩter eos fucrit cõtrouerſia ſtamus verbis⁊ ſi ſunt gñalia in oĩbus pᷣiudicãt: vt.l.emptoꝛ·S.lucius.ff. de pactis. Sed tñ non mihi videtur ꝙ gl.verũ dicat.ſ.ꝙ aliud ſit ĩ trãſactiõe qᷓ; in ſentẽtia: qꝛ licet.l. de iudi.fuit pꝛoſecutio ſpecialis: vnde ⁊ pꝛoſecutio ſpecialis reſtrin git generalem petitionem: ſententia non nocet niſi in ſpe cic pꝛoſecuta:ita eſſet in tranſactione: quia ſi petitio fuiſ⸗ ſet gñalis ⁊ ꝓſecutio ſpãlis trãſactio ĩdeſinite fctã reſtrĩ geret᷑ ad ſpeciẽ ꝓſecutã: qꝛ illa ſola videt᷑ ĩ iudiciũ dedu cia ⁊ ꝑ conſequens de ills ſola erat dubiũ:⁊ ſic de ea ſola Hlis nocet in oĩbus:vbi petitio ſpecialis ⁊ tranſ potuit fleri trãſactio/aut ergo omnia fuerũt gener alia ? ſnia ⁊ trãſactio ⁊ nocet ĩ omnibus:aut media pꝛoſecutio fuit ſpecialis ⁊ illa habet petionem reſtringere:⁊ ideo ſiẽ ſi petitio ſpecialis pᷣcederet traſactionem non poꝛrigere tur ad alia ita nec nũc.⁊ idẽ ĩ ſentẽtia vt.d.l licet.aut om nia fuerũt ſpecialia ⁊ nõ nocet ĩ alijs.¶ Sʒ ad pꝛimũ mẽ bꝛũ op.de.l.cũ aqᷣliana.ff.e. So.dicunt vltramontaniꝙ aliquando de omnibꝰ cogitatur in gñe:lʒ in quibuſdã nõ in ſpecie.vt qꝛ pupillus bñ vult trãſigere de qualibet ad⸗ miniſtratione: ⁊ tunc bene poꝛrigitur tranſactio ad om⸗ nia vt hic: aut de quibuſdam nec in genere nec in ſpecie cogitaui:⁊ tunc non pꝛeiudicat in alijs:vt dicta.l.cum a⸗ quiliana ar.l.iij · S.j ·de inoffi.te.Sed tu dic ꝙ aut con⸗ ſtat ⁊ de om̃ibus ſentijt ⁊ pꝛeiudicat in omnibus vt hic: aut certum eſt ꝙ de alijs non cogitauit:⁊ tunc non pꝛeiu⸗ dicat in illis:vt.d.l.cum aquiliana: aut dubitatur ⁊ ſta-⸗ tur generalibusverbis:vt.l.emptoꝛ.S.·lucius.ff. de pactj. Sed quãdo petitio fuit ſpecialis:aliquando ẽ ſpecialis reſpectu rerum quãdoq; reſpectu cauſarum.reſpectu re⸗ ruʒ loquitur.l.ſi de certa.reſpectu cauſarum loquuur gl. eius.¶ Pone ergo ꝙ petij rem vnã ⁊ poſtea tranſigo ge⸗ neraliter quid erit. reſpondeo aut indefinite tranſigo: et tunc pꝛeiudico ſolum in re petua:quia de ea ſola potuit tranſigi:qꝛ ſuper ea ſola erat lex.aut tranſactio fuit facta hoc modo pꝛomitto hanc rem non petere ⁊ nullam aliaʒ ⁊ tunc bñ pꝛeiudicat in omnibus.Nec ob.ſi dicas ꝙ non eſt dubium de omnibus:qꝛ valet iure trãſactionis in pe⸗ tita ĩ alijs valet iure pacti.⁊ hec de gñalitate reꝝ. Sed quid de gñalitate cãrum. Pone ꝙ vnã rem petij ex vna cã ⁊ tranſegi an ex alia cauſa potero petere gl.dicit ꝙ nõ ⁊ allegat per ſe tres ratiões. Pꝛima eſt qð iuris eſt in to to ⁊c.vt patet in glo.Scðda ratio eſt de ſtipulatione habe re licere per.l.ſtipulatio iſta ·S· ſi quatenꝰ.ff.de verbo.ob. Tertia ratio eſt ꝑ.l.ſi vnus ·S.penul.ff.de pactʒ. Sed cer te he rationes non obſtant ⁊ pꝛimo ad pꝛimã reſponde vt gloſ. Item ad vltimã rationem reſponde etiam vt gl. Ad.l.ſtipulatio iſta ·S.ſʒ quatenus.reſpõde ꝙ ibi ẽ ratio poteſtas cauſe:ex qua de euictione tenetur ar.l.emptoꝛẽ. S· qui aũt.ff.de euic.videtur ergo dicendum ꝙ ſicut ſi pe titio ⁊ pꝛoſecutio ⁊ tranſactio eſt generalis quo ad res pꝛeiudicat in omnibus rebus: ita ſi eſt generalis petitio pꝛoſecutio ⁊ trãſactio quo ad cauſas pꝛeiudicet quo ad omnes. Sed quando ſpecialis eſt petitio rei ⁊ indefini⸗ ta tranſactio tunc vltramontani dicunt ⁊ ſatis bene ꝙ aut ex certa cauſa peto rem vt depoſiti⁊ tranſigo ⁊ non nocet ſi agatur ex alia aut ſimpliciter petij rem ⁊ genera liter dicens meam vel mihi debitam ⁊ tranſigo pꝛeiudi⸗ co quo ad omnes cauſas mihi.Sed tamen poſſet ſuſtine ri glo.hoc modo quia in rebus quando vnam rem peto ⁊ poſtea indefinite trãſactio non poteſt valere niſi ſuper ea de qua eſt dubium ⁊ ſic de ea quam pꝛoſequoꝛ niſi fle⸗ ret generaliter tranſactio:quia valeret in alijs iure pacti vt dixi.Sed in cauſis ſecus:quia ſi peto rem licet exvna cauſa ſpeciali dubium eſt ſuper tota re:ergo poteſt tranſ⸗ actio fieri vt pꝛeiudicet etiam quo ad omnes.Sed pu⸗ to verius qð.S.dixi.ſ.ꝙ inter res ⁊ cauſas non ſit differẽ tia ar.l.iubemus:ſ.ad velle. = ¶ In glo.que incipit generalis.ibi redditur in inuituʒ. ⁊ ideo attenditur ſola mens actoꝛis. . ¶ In glo. eadem ibi in tranſactione que ex conſenſu. et ideõ attenditur conſenſus duoꝛum:⁊ ſi inueniam diſcoꝛ⸗ dare inherebo verbis. L — ¶ In glo. que incipit de quibus.ibi ·S. queſituʒ.⁊· S. ſed quatenus.ibi eſt ratio poteſtas cauſe:ex qua de euictione tenet᷑ ar.l.emptoꝛẽ · S.qui aũt.ff.de euict. Ad ditio No.ex pꝛeſenti lege ꝙ trãſactio genera⸗ Trãſactõ 4 lis facta per verba gnalia:tamen reſtri⸗ gñalis fa⸗ gitur ad rem ſuper quam litigabatur iuribus alle.in glo. cta ꝑ vᷣba idem eſt dicendum in cõpꝛomiſſo.l.ſi cum dies·S. plenuʒ: gñalia:re⸗ ff. de arbi.idem eſt in computationibus ſeu calculationi⸗ ſtrigit᷑ ad bus.l.emp·S.lucius.ſᷣm verum intellectum.ff.de pac.idẽ rẽ ſuꝑ qu⸗ etiaʒ in pac.lſi ex pluribus.ff.de ſolutio.⁊.l.fi ·S·idẽ que litigat᷑ ſiit.de cond.indeb.¶imita niſi ſint fructus vei pena que ſũt aceſſoꝛia rei pꝛĩcipalis:qꝛ tũc trãſactio gñalis ſe extẽ deret ad acceſſoꝛia.l.ij.’ff. ſi qs cautio.l.fi.ĩ . ff. de eo qðᷣ certo loco ſʒʒ bar.i.l.aurelio · S. gaiꝰ.ff.de liber.legata.ſa⸗ ly.⁊ moderni hic. Scðo limita niſi eẽnt de appẽditijs.l. ſi cũ tibi.cũ gl.fi.ĩ finej de iud.faciũt nõta ꝑ panoꝛ.in.c. 6 qui dol cere kica gen eal ſum niii hite vici⸗ vent oqu natue 4plt tioꝛ pote⸗ infl. ſcit iſ lenie 1 ſltaſo linit Ctu ftün lgta ris⸗ ith. lſee aict aöf hoſt ſapo ge lica ulkſ. = = = == 6 crallst dſecuto leoſt erigere Anon imüm ranig duſcind libetad⸗ dom in ſperie loung Aut conn opthic⸗ Onpꝛein⸗ turt ſtg⸗ depact. ſecians ſbectune gutturg. nſigog⸗ nſigo⸗g 4 ponut fitfann amn ali; 360non nisinpe⸗ Sel iſer mi diciteen Seſtinto vohehibe erboch, Gec cer eſponce mN g. 1e ratie mptoꝛ⸗ cut ſipe ad res petiti⸗ tquo dd indetfint s beneg igo on negenen preud⸗ ſerſckine ſen pet⸗ gii ſor aniſſ⸗ Urepea ceteryn⸗ eſttranß 4 1 uichoſe ognm, ſch e leinga, Sgeu De Tranſactionibus. qꝛ intantũ.de pꝛeben.ex.⁊ in.c per venerabilẽ.q filij ſunt legitimi.ex.⁊ dicit bar.in.d.l.ſi cũ tibi.S.allegata ſe neſci re alibi.⁊ de iſto termino appẽdicijs ẽ tex.in.l.qͥ heres.ff de acquir.here.quẽ paul.de caſt.ibi poſt ange.dicit ſe ne⸗ ſcire alibu⁊ eſſe vnicum in iure.Tertio limita niſi ſint cõ⸗ nexa glo.eſt ſingularis in.c.accuſatus.in verbo iudicari de hercticis.in.vj.pᷣʒ pau.de caſt.do.alex.hic ang. imo. in.l.qui rome.S.duo fratres.ff.de verbo.oblig.dic vt ꝑ ia ſo. may. de iſtis connexis vt in.l.j.S. iſto titu. idem iaſon Conditio turpis an vitiat con tractum. mi iudicij: ſed hic nõ tollitur poteſtas ſupꝛemi iudicij:er⸗ e may. hic. B actio niſi pꝛius fuerit per aqui lianã ſtipulationem nouata. h. d. m donationis. Seistin vole . TLLEB ti non ifertur dolus. h. pꝛimo. Ad pactum contra bonos mo AAres quis non aſtringit᷑.h. d. ¶ Op.pꝛimo ꝙ conditio fuerit turpis ⁊ ꝑ cõſequẽs vici et ctũ:nã turpia de iure cenſent᷑ impoſſibilia:vt.l.condi tiones.ff.de condi.inſtit.ſed impoſſibilia viciarent cõtra ctum:vt inſti.de inutili ſtipS. ſi impoſſibilis:ergo ⁊c̃. So lu.vt glo.diſtinguẽdo per tres caſus:ſed placẽti.tenet glo.⁊ quidam doctoꝛes ſequentes eum tali ratione:quia illud pactum viciatur per quod tollitur poteſtas ſupꝛe⸗ go ⁊c.Simile: certuʒ eſt ꝙ ſi qua pꝛomittit nubere alicui ſub pena non tenet pꝛomiſſio:vt.l.fl.j.de ſpon.ſed beneva let ſi inſtituo te ſi tali nup.quia eſt in poteſtate tua nubere ⁊ ita hic. Sed ſi iſta conuentio non eſt turpis tunc licet non poſſit compelli ad implendam conuentionẽ: ſi tamẽ non impleat tranſactio venit reſcindenda.⁊ hoc videtur multum equum. ¶ In glo. quc incipit non dolus.ibici.in actoꝛe.hic nõ lo quitur de ſcientia que fit cum dolo aduerſarij:immo ſine dolo ⁊ dolum facit ceſſare vñ non video quid voluerit di cere hec glo. In glo.que incipit cum eſſet.ibi quia in pa ri cauſa.⁊c. ſic ergo aut liberaui te:⁊ de inſtiutione ĩ coꝛ de retinui ⁊ tu nil expꝛeſſiſti:⁊ tũc loquit᷑l.ſi maioꝛes.S. e.aut liberaui te ⁊ nil dixi de inſtitutione:ſed tu pꝛomiſi⸗ ſti me facere heredem: ⁊ tunc⁊ ſi per ſtipulationem pꝛo⸗ miſiſti ⁊ viciatur pꝛomiſſio:ſed non trãſactio:aut libera⸗ uite ⁊ expꝛeſſi de inſtitutione:⁊ tunc aut dixi per ſi.⁊ tũc viciatur conuentio ⁊ non trãſactio /⁊ ſi nõ ſeruentur con uenta idẽ/ſi per vt.⁊ hoc caſu quado per vt videtur recte loqui hec lex.quia cum tranſactio ſit contractus innomi natus qui habent fieri pervt:⁊ hec ſᷣm gloſ.Sʒ ſm placẽ. ⁊ vltramontanos ſiue fiat per vt ſiue per ſi tenet conuen⸗ tio:quia non tollit arbitrium vltime volũtatis:non ergo poteſt compelli ad ſeruãduʒ pactum:⁊ hoc dictat iſta lex Dolꝰ ñ fit volenti et ſciẽti:qũo itelligitur iſta regła in fl.Si tñ nõ ſeruet᷑ trãſactio reſcindetur ⁊ pꝛo hac opi. lacit.l.ij..de inſti.⁊ ſubſti.ſub condi.factis. Add ttio Et dũ dr ĩ hac.lꝙ volẽti ⁊ ſciẽti non fit 10.dols. Limita niſi ĩ fraudẽ.l.ghatar: ita limitat bal.i.c.j.in.iij.coł.de plus petitio.ſiłr volenti nõ fit ĩiuria.l.j.S· vſq; adeo.⁊ ibi bar.de iniurijs.ff.⁊. in t. q;⸗ uis. ⁊ ibi bar.no.ff.de ĩ ius vocãdo.fac̃ tex.no.i.l.nõ puta uit S.· ſi ꝗs ſus manu.ff. de bo.poſ. tabulas ꝑ dy.in regu la ſciẽti de reg.iur.li.vj.Adde.l.nemo.de reg. iur.ff.⁊ ad pdictã regulã ꝙvolẽti nõ flat ĩiuria facit anvaleat pactũ qð facit ruſticus cũ nobili ꝙ ſi amodo eũ reꝑiat ĩ vinea poſſit eũ impune ꝑcutere vł ſibi veſtes auferre vł pigno⸗ ra / ponit bar.i.d.l.j.S.vſq; adeo.Guibł de cu.alber.bal.an ge. ⁊ raph.ful.i.l.ſi vnꝰ.S.·illð.ff.de pac.⁊ an valeat pactũ ꝙ liceat facere vindictã pꝛopꝛia auctoꝛitate ponit bar. in aut᷑.ſacramèta pubeꝑ ·j.ſi aduer.vẽditio. Manlactionem alme um alleget dicit Jacob. Butrig. . . In hoc vctu nonvenit acceſ⸗ 2 7 mat 02 ſio ciuilisrõne moꝛe cũ ſit ſtri K(RR0 cti ſuris. h. d. m do. mar. Scʒz gl. dicit ꝙ ettã AQA 1¹âä1äüä nihil datum ſit dari tñ ſperetur ⁊ poſſit non er. & reſcinditur traſactio hoc dicit. 4 Ke R ſſi Si nõ ſeruant᷑ ꝓmiſſa pe⸗ AOint I3. titur pena. h. d. ¶. Op. hic Aa. Pcna fuit adiecta q́;titati: non cõmittit᷑. So. 4 4 dicunt quidã vltramõtani ꝙ aut in trãſactiõc erat factũ ⁊ tunc tenet pene adiectio:⁊ ita intelligunt hãc legẽ.Aut in trãaſactione ↄtinebat᷑ pecuniã dari/cx nõ tenet:vt.l.cuʒ allegas·j.de vſuris.¶ Wodo vidi dubitari de tali q̃ſtio ne:nos dicimus ꝙ ſi cõpꝛomittũt in aliquem vt arbitra⸗ toꝛẽ ꝙ iſtud ↄpꝛomiſſum eſt quedã trãſactio:vt in aut.vt diffe. iudi ·S· ſi tñ. Modo pone ꝙ arbiter iuſſit ego dem decẽ tibi/⁊ nõ dedi.nunqͥd cado in penã:Et videt᷑ ꝙ nõ. qꝛ per ea q̃ dixi:qꝛ cũ dixerim ꝙ ſi in trãſactione cõtines tur datio quãtitatis et ei adijciat᷑ pena ꝙ nõ cõmittitur: ita videt᷑ in cõpꝛomiſſo qdð habet vicẽ trãſact ionis ſi cõ⸗ tincat dationẽ qᷓ́;titatis/⁊ adijciatur pena non videt᷑ cõ⸗ mitti ſi nõ pareat᷑.Sed quidã dicũt ꝙ cõmittitur:qꝛ hic qᷓ;titas ex ↄuentione nõ datur ſed ex pᷣcepto arbitri /nec ꝓmittit quis quãtitatẽ dare:ſed ſtare ⁊ parere dicto ar⸗ bitri. ⁊hic eſt merum factuʒ.ideo pena adiecta valet ᷑ᷣm quoſdam. EEID: retento nõ tenet tranſ⸗ actio.hoc dicit Jaco.Butrig. D amuis Penitẽtia non habet locũ K e EES. poſt liberationẽ ⁊ remiſſio⸗ Vànem in contractum tranſactionis.h.d. ¶ DOp. ſic. trãſactio ſi eſt ↄtractus innoĩatus. habet locũ penitẽtia:vt.l.ſi pecunia.ff.de condi.ob cãm. et ꝓpter hanc legẽ dicebat dñs mar.deſtrui opinionem oſarum: vnde ipſi diſtingunt ꝙ aut ctus innoĩatus It gratia vtriuſq; ⁊ nõ habet locũ penitẽtia vt hic. Aut fit gratia alterius tantũ /⁊ tũc ille põt penitere cuius gẽs fit alter non. vt.l.ſi pecuniã. ff de ↄdi. ob cãm.⁊ hanc opi⸗ nionem tenet Ja. de rauen. Alij tenent gloſas.ſ.vt di⸗ ſtinguatur: an res ſit integra ab vtraq; parte ⁊ poſſit pe⸗ nitere. Aut ab altera eſt ipletus cõtractus ⁊ ille poſſit pe⸗ nitere.Et ad hãc legẽ poſſes reſpõdere ⁊ dicere ꝙ licitũ ſt penitere re integra:ſed hic nõ eſt res integra:qꝛ iam ꝑ liberationẽ eſt queſitũ ius aduerſario:ſed certe idem qñ pecuniã do vt aliquid facias:nã iam eſt tibi queſitũ ius ct dominiũ in pecunia:⁊ tñ penitere poſſum:vt dicta.l.ſi pecuniã.Alij dicunt ꝙ hic ſpeciale fauoꝛe liberationis. Collige ergo hic tres opiniones.Et eſt pꝛima opinio:vt diſtinguas ꝙ ſi fit gr̃a vtriuſq; nõ habet locũ penitẽtia vt hic. Aut gratia alterius:⁊ tunc ille cuius gra fit poteſt penitere alter nõ.vt dicta.l.ſi pecuniã.⁊ hac tenet Ja. de rauen.⁊ dñs mar.Secũda opinio eſt gl.⁊ dy.⁊ pe.dicen⸗ tium/ꝙ aut ↄᷣctus eſt impletus hinc inde:⁊ nõ licet reſili re:vt.l.ſiue apud.S.e.Aut dᷣctus eſt impletus ab vna ꝑte tm̃ et tũc ille qui impleuit põt penitere niſi aduerſariꝰ ſit ꝑatus dare ⁊ offerat:qꝛ tunc nõ reſcindit᷑:⁊ ita intelligat hec lex:qꝛ hic volebat offerre:vt. S.l.ſi maioꝛ.ſecus ſi nõ offerret vel offerre nõ poſſet qꝛ nõ ↄgruo loco ⁊ te.Alia eſt opi.S.de cho.qͥ dicit ꝙ aut eſt ilerehinc inde:⁊ nõ lʒ reſilire.aut alter tm̃:⁊ tũc qͥ ĩpleuit põt penitere niſi offe⸗ rat᷑.fallit ĩ caſu vbi etiã hʒ locũ peuitẽtia ſi offerat᷑ in.l.ſi pecuniã.qꝛ dicit ipe ꝙ ibi eſt ᷣctus innoĩatꝰ do vt facias quod aſſimilatur contractui mandati: ſed in mãdato hʒ locum penitentia:vt.l.inter cauſas.in ft.ff mandati.ergo ideʒ in do vt facias.qð ei aſſimilatur:vt.l.naturalis·S.ſi. ff. de pꝛeſcrip.verb. dicit ergo ipſe ꝙ in contractibus in⸗ nominatis habet locum penitẽtia quãdo in cõtractibus noĩatis quibus aſſimulãtur habet locum penitẽtia:ſic er go dicit ipſe cõtractus do vt des aſſimulatur emptioni cõtractus fac io vt des:vel facio vt facias aſſimulatur lo⸗ cationi:ergo i eis non habet locum penitẽtia.ſicut nec in cis nominatis quibus aſſimulãtur:ſed ↄtractus do vt facias aſſimulatur mãdato ⁊ ideo in eo habet locum pe⸗ nitentia:vt.l.ſi pecuniã.ff.de cõdi.ob cauſam. Sed certe ipſe maledicit. quia contractus do vt facias non aſſimi⸗ latur mãadato.cũ mãdatũ ſit gratuitũ ⁊ iſte non:ĩmo aſſi milatur locationi.vt.l.naturalis.S. at cum do vt facias. 2 ideo tene mediã opinioneʒ ſcʒ ꝙ aut eſt impletus hinc inde ⁊ non habet locum penitẽtia.Aut a nulio eſt imple⸗ tus:⁊ habet locum penitentia.aut eſt impletus ab altero et ille poteſt reſilire niſi aduerſarius offerat quod debet quã oblationem facere nõ poteſt ſi tenetur ad factum:qꝛ illud non poteſt taliter offerri:vt habeatur pꝛo impleto: vt nõ.in.l.acceptam·ꝓ. de vſuris.et ideo habet locum pe⸗ nitentia:vt.l.ſi pecuniam.ff.de condi.ob vu am. Fo. LIX. Exceptio nõ nuũera⸗ õ Bjutrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis Add it 4 Adde ꝙ in trãſactione non habet locuʒ 0. exceptio nõ numerate pecunie.l.ſi trãſ⸗ te pecunie actionis.pde nõ nu pec.quem tex. voluit allegare bal. in nõ hʒ locũ rubꝛiea.ex.de trãſactionibus.v.col.Et dicas ꝙ eſt ſpale in trãſactt in trãſactione:vt nõ ſit locus penitẽtie:etiã ſi reus ſit in one. moꝛa implendi ea que cõtinẽtur in trãſactione ſ̃m paul. de caſt. poſt guiller.de ſuʒa.in.l.ſi maioꝛ.ie.ti.Et dicas ꝓꝓwpactum.l.cõmiſſoꝛie valet in trãſactione ſᷣm raph.cu. in cõſi.clxvj.incipiẽte facta fuit quedam trãſactio. e en,, g AVbi trãſactio eſt aqui S B 1 P actum. iiana ſtipulatione ⁊ ac⸗ cceptilatione pena firmata ſi fiat cõtra/ repe⸗ Metuntur data / ſoluitur pena / 1 cogitur quis trãſ actioni parere.hoc dicit ſm lec.aʒo.que eſt vera. ¶Ex tex.pactũ velꝓ.i.qꝛ dicit..repeti data ꝗ nõ ẽ gra tuitũ.lʒ gloſula ꝑuula alit᷑ exponat ⁊ male ĩ pꝛia cxpõne. ¶Op.ꝙ non differatur petitio: qꝛ qui pꝛioꝛ.⁊c.vt.l.qui pꝛioꝛ.ff. de iudi.So.vt glo.⁊ dic ꝙ quãdo ſola ratio oꝛdi nis debet attendi/tũc pꝛocedit lex qui pꝛioꝛ. Sed hic eſt alius.ſ.poteſtas cõuenti/qui poteſt agentem excludere s petitione.⁊ hec eſt vera opinio:licet alij aliter dicant. ¶ Item op.cum ſit actio per acceptilationẽ ſublata quo⸗ modo ad eã poteſt redire / ergo ſine actione experiri nõ poteſt: vt.l.ſi pupuli.S.videamꝰ.ff. de nego.geſt.HNuius timoꝛe ſunt hic quinq; opiniones. Una ꝙ agat de facto volente aduerſario.tres ꝙ agatur de iure.quinta ꝙ de fa cto agit᷑ inuito aduerſario:⁊ ſcdᷣa ſol.nõ ꝓcedit. NHec ob. l.j.q li.ab emp.di.qꝛ ibi pactũ erat tale ꝙ poterat accu⸗ ſat ionem pꝛoducere ſecus qñ non poteſt: vt. l. ſt i vnus · S. pactus:ff. de pactis. NHec ob.il.ſi diuerſa:qꝛ ibi pꝛima nõ erat extincta ſed eliſa. Tertia ſo.non eſt vera.qꝛ in.l.j.et ijſi aduerſus trãſac.ex equitate reſcindit᷑ trãſactio.vn⸗ de eadem equitate reintegratur actio mihi:qꝛ me inui⸗ to reſcinditur qð non eſt hic.Quarta nõ eſt vera:qꝛ cau⸗ ſa non reducitur ad non cãm.qꝛ ille qui dedit cauſa trãſ⸗ actionis plene impleuit/nec cauſa dicitur pendere/⁊ qð poſtea repetit non facit ſoluẽdo contractuʒ: ſed ex noua cauſa.ſ.ꝓpter delictum aduerſarij. Item quinta non eſt bona:qꝛ imo inito reo agere nõ poteſt:ſed pᷣma eſt vera. Sed ſᷣm vltimã eſt argumentũ ad queſtionem. Statuto cauetur ꝙ non reddatur ius ei qui non ſoluit collectas. Modo pone ꝓꝙ ago contra eum qui collectã non ſoluit: ipſe dicit ꝙ non habeo actionẽ.ego replico ꝙ ipſe nõ po teſt mihi hoc obijcere/cũ ei non debeat reddi ius.nũqᷣd debeo optmere:videtur ꝙ ſic per hãc glo.Tu dic cõtra. qꝛ hic ego iam habuerã actionem/⁊ erat per acceptilati⸗ onem ſublata.vnde ego pꝛobabã pꝛimã cãm ⁊ reus non/ de acceptilatiõe opponere/⁊ ſic ſuccũbebat:ſed in q̃ſtio ne noſtra ego nunq; habuerã actionẽ.vnde dato ꝙ reus nil poſſit opponere.tamen niſi ego pꝛobem obligationẽ/ ego ſubcũbo.vnde refert an habui actionẽ: ſed eſt eliſa. ⁊ tunc mihi pꝛodeſt ſtatutuʒ.an habui actionẽ:ſed extin cta.et tunc ſᷣm actionem mihi non ꝓdeſſet ſtatutum pᷣm vltimam opinionem ſic.an nunqᷓ; habuerim actionem: ⁊ tunc ſtatutum mihi non pꝛodeſt:vt modo dixi.¶ Item op.ꝙ cum non poſſit niſi de facto agi ꝙ pꝛopter factum non cõmittatur ſtipulatio:vt.l.ea quidem.j.ſi ma.ita fu. ali.Sol.vt glo.ſ¶ Item op.de.l.ſtipulatioS.queſitum.ſff. de verbo. oblig. So.ibi ſtipulatio reſpicit ius/⁊ attende qꝛ glo.loquitur in caſu certi.ſ.ſi eſt certũ ꝙ ſtipulatio re⸗ ſpiciat factum vel ius.Sed quid in dubio: Reſpondeo. due ſunt opiniões.vna eſt.ꝙ aut ſtipulatio poteſt ↄmitti pter ius/⁊ nõ ↄmittat᷑ ꝓpt᷑ merũ factũ:vt dic.l.ea qͥdẽ. Aut nõ poteſt cõmitti pꝛopter ius:vt eſt in maleficijs et alijs ſimulibus:⁊ tũc cõmittitur pꝛopter merũ factuʒ:vt l. eum qui duas j.de adulterijs.et.l.ſi quis non dicam.&. de epiſco.⁊ clericis.et.l.ſtipulatio ·S.id quoq;.ffde vᷣbo. obliga.Alia opinio eſt.ꝙ aut ſi contra fit de facto/ex illo facto leditur aduerſarius et cõmittitur etiã ppter merũ factum:vt dicto·S.id quoq;.aut ppter factum non ledi⸗ tur aduerſarius/⁊ tunc nõ ↄmittitur ꝓpter factum:vt di cta.l.ea quidem.quid ergo dicemus: Reſpõdeo iunge ſi mul opinionem ⁊ dic ꝙ aut ſtipulatio põt cõmitti ꝓpter ius ⁊ non cõmittitur ꝓpter factum:vt.l.ea quidẽ.j.ſi ma. ita fue.ali.aut veniendi q̊ de facto alius ledit᷑/⁊ punitur/ cõmittit᷑ ꝓpter factũ:vt hic.et.l.ſtipulatio.S.id quoq;.ff. de vᷣbo. ob. Et ſic eſt argumentũ ꝙ ſi liberaui te per acce ptilationẽ ⁊ pꝛomiſi penã ſi ᷣ venirem ꝙ cũ non poſſum contra venire de iure cõmittatur pena.Si de facto g̊ ve⸗ niã maxime cum gtra veniẽdo ledat᷑ alius:vt dic.l.ſtipu latio· S· hi quoq;. Itẽ op.quomodo hʒ acceptilatio vin Acceptis culũ iuris.dicit glo.ꝙ hʒ ⁊ ꝑ hoc eſt argumẽtũ ꝙ ĩ pacto tio an ha⸗ de non petẽdo ſit naturalis obligatio. Sed dic ꝙ aut q̃⸗ beat vicu⸗ ris de aqliana ⁊ illa hʒ iuris viculũ: ⁊ ad illã poſſunt hec lũ iuris ſt vᷣba referri.Aut q̃ris de acceptilatiõe ⁊ illa nõ hʒ vincu⸗ cut pactũ luʒz ꝓde:vt ꝓbabo triplici rõnę. Pꝛĩo diſpoſitio opatur de nõ pe⸗ ſᷣm mẽtẽ agẽtis:vt.l.labeo·S.fi.de ſuꝑlec.le.⁊A.obligati tẽdo. onũ ſuõᷣa.ff.de actio.⁊ oblig.ſed intẽtio faciẽtis accepti⸗ lationem eſt obligationẽ oẽm diſoluere ⁊ nõ inducere. Pꝛeterea verba oꝑantur id ad qð ſunt oꝛdinata ſed ac⸗ ceptilatio oꝛdiat᷑ ad liberãdũ ⁊ nõ ad obligãdũ. Pꝛet᷑ea acceptilatio eſt ymaginaria ſolutio:vt inſti.qͥ mo is tol. obli. S. eſt aũt.ſed ſolutio obligationẽ nõ inducit.ꝗ.⁊c̃. Sed ipꝛope põt dici hr̃e vinculũ.qꝛ ſicut dr in vĩculis qͥ nõ põt exercere⁊ hr̃e ptãtẽſſuã:vt.l.ſuccurrit᷑ff.ex qͥ.cau. ma.⁊.l.j.ff.de ſerui.vꝛba.pᷣdi.ſic ⁊ creditoꝛ dr̃ in viculis ⁊ obligatꝰ qͥ actionẽ ⁊ ius ſuũ exercere nõ põt/⁊ ita ĩpꝛo⸗ pꝛie pñt hec vᷣba referri ad acceptilationẽ. ¶ Itẽ oppo. ꝙ nõ eſt mirũ ſi penã petit ⁊ excipit/⁊ data repetat ꝙ hic non ſubalternãt᷑:ſed ꝙ accipiat ⁊ repetat data ⁊ penã nõ videt᷑ ꝙ poſſit:qꝛ ſubalternãt᷑ pena trãſactioni.nã dictũ ẽꝙ ſi nõ ſeruet etiã ſoluat penã ⁊ reddat accepta.⁊ iõ vi⸗ det᷑ ꝙ altero debeat eſſe ↄtẽtus:vt.l.ſi qͥs a ſocio.ff. ꝓ ſo⸗ cio.So.fateoꝛ ꝙ ſubalt᷑nãtur ⁊ ꝙ dʒ eligere:ſed eliget pe nã ⁊ data ⁊ dicet aduerſario age ſi potes.ſj̊ qꝛ actionem nõ hʒ:agere nõ poterit:vt.l.ſi pupilli.S.videamꝰ.ff.de ne go. ge. ?. l. qtiẽs · S· item ſi tali.ff.de admi.tu.ĩmo iudex ſuo officio poterit eũ repellere.ar.l.qͥs ꝓhibʒ.ff. de poſtu. et ſi dicas q̃re non eſt eiectio trãſactionẽ rũpẽtis ꝙ velit ſoluere.cũ ꝓpꝛie ſit reus mõ.vt.l.plerũq;.ff de iure doti. Njñdeo qꝛ hec veniũt ſub diuerſis iuribꝰ.ſ.agẽdi ⁊ exci⸗ piẽdi.⁊ ideo qͥ hʒ electionẽ iuriũ ꝑ ↄñs eoꝝ q̃ ſub iuribꝰ. ¶ In glo.q̃ incipit que ibi.ĩmo vt ſeruet᷑ pactũ:hec eſt bona rõ ad repꝛobãdã quartã opinionẽ. Sʒ ad repꝛobã⸗ dã hãc.dic ꝙ in.l.qñ liceat ab emp.di.fuit tale pactum ꝙq potuit actionẽ ꝓducere:hic non.⁊ in.l.ſi diuerſa erat.tũc actio eliſa non extincta. . Ad ditio Nota diligẽter in iſta glo.in vᷣbo pena. 1 q̃ quotidie allegat᷑ ad hoc ꝙ iudex etiã parte nõ petẽte tenetur repellere actoꝛẽ carẽtem actione qũñ ſibi conſtat ꝑ ipſius ꝑtis cõfeſſionẽ vel ex actis. Idẽ tenet glł.in.l.ſi vnus.S.pactus ne peteret.ff.de pactis.in vbo. opponendi. Et ibi clarius ꝑ bar.⁊ no.bar.in.l.poſt legatũ.in.iiij.col.ff.de adimẽ.leg.⁊ in.l.ita ſtipulatꝰ ad ſi nem.⁊ in.l.ſi titius.Et ibi ałs andegauis oꝛdinarie bis legẽdo ti.ſolẽnem.de vᷣbo.obli.ff illud ibidẽ ad plenũ re ſolui.⁊ ibi ꝑ ymo.⁊ modernos ꝑ imol.in.l.iiij ·S.hoc aũt iudiciũ.ff.de dãno ĩfecto:q;uis ang.peru.ibi teneat õriũ ⁊ male ſᷣm iaſo.may. hic in.iij.col.circa finẽ vᷣſi.no. ergo Et ꝑ doctrinã iſtius glo.no.bar.ſe als dixiſſe in q̃ſtione de facto occurrẽti.ſtatuto cauet᷑ . ãnitus poſſit ĩpune offendi aliqs occidit bãnitum: iudex foꝛmauit inqſitio⸗ nem ᷣ euʒ nõ audebat ↄparere alius cõparuit ⁊ allegauit bãnum occiſi/x fecit liquidũ bãnum iudici.iudex dz eum abſoluere ex quo ei cõſtat clare ꝙ ex foꝛma ſtatuti puniri nõ põt. Cõtra bar.tñ tenẽt ang.ſaly.⁊ moderni hic. cy.in l.reos.ĩ.vj.q.⁊ ibi bal.in.xiiij.colj.de accuſ⸗ atiõibꝰ. ang. de are.ĩ rub.ð excep.ĩſti.in.xj.charta.vbi dixit ꝙ habuit de facto bis de quo etiã per bal.in.l.j in.ij.col.quo.et qñ iudex.⁊ in.l.jS. offiliꝰ.ff. ne quis eũ qui in ius vocatꝰ eſt Vi ex. ⁊ in. c.j.S. iniuria.de pace iur.firmãda in vſibꝰ feu⸗ doꝝ.qᷓ;uis aliter videãtur velle Jaco.bu.⁊ bal.in.l.decu riones.j.de infamibꝰ.Pic tñ ſᷣm ĩaſ.may.hic in vᷣſi.vltra bar. ⁊c. vbi multa dicit quẽ videas.Adde tñ ad pᷣceden⸗ tia ꝙ licʒ ſtatutũ ex cã rõnabili factũ excuſet occidentẽ yalet in foꝛo contẽtioſo tamen talis occidens peccat in foꝛo cõſcientie ꝑ glo.no.xxiij.q.ij.⁊ in.c.inter.ſed ea nõ 2 obſtate alber. de ro. in. iiij. pte ſtatutoꝝ.q.xix.refert au⸗ diuiſſe a młtis theologis tenẽtibꝰ Ʒꝛum et bene · qꝛ talis occidens facit auctoꝛitate ſtatuti vñ ſicut iudex q eſt mi niſter. l.occidẽdo malefactoꝛes nõ peccat/ĩmo meretur. xxiij.q.v.ꝑ totũ.maxĩe in.c.reos.limitãdo vt ibi albe. J quis Qui venit aduerſus trãſactio⸗ ES *nem iurata cogitur ſtare traſ- AN actioni/reddit accepta/penã adiectà ĩcurrit. AAet no. infamia. hoc dicit Jaco. Butri. Penmn ne ſt lir ſe . ce⸗ u ſu lun o ot ſie ſnipno⸗ Jtioppo betarohie Npeni o 1, ni diei, ta. i⸗ loff oh⸗ dcligetge actionen ffdeſt mo iude fdepoſn tisnt e iuredori edir ete⸗ ſub iurhe⸗ ttihec et repeobi⸗ epactung ſaerat ti pbopen, iudereti⸗ mactofe ctis N pactisn in. poſ lardadt narie bi Aplenüre Shoc in enearzri ſino eng ſp ſtoone ſſit ipune inqſro⸗ allegauit erdzeun ipunn hic ci Gibdang ghabet noe er ſchyn⸗ inl denn i ptden⸗ vccilan⸗ eecu tian, cfen o⸗ atln dckn neninn⸗ bipube⸗ fiſpcti rerif ſcurtte . . 13 Diuide in partes duas:quia pꝛima ponit dictumvſe 6 ibiſeos etiam ibi ampliat dictum vſq; in fi.dictum lo⸗ quitur in iurante per deum amplia in iurante per pꝛin⸗ cipem. ¶ MNota ꝙ periurus eſt infamis cõtra.l.de periu rio de crimi ſtel.⁊.l.lucius ff.de his qui not.infa.i¶ Itez nõ.ꝙ petuntur data. æ excipitur contra legem cum pꝛo⸗ ponas. S. e. ¶ Item no. ꝙ cõſequoꝛ penam ⁊ rem: contra l.ſi quis a ſocio.ff pꝛo ſocio. Item no.ꝙ quis iudicem impetrando videt᷑ contra venire. Item per ſolã interpel Jurãs ꝑ lationem videtur contra venire.¶ Item no. ꝙ eadẽ pena ꝓncipe es punitur iurans per pꝛincipem:ſicut per deum. dem pcna ¶Op. ꝓ ſola interpellatio non faciat quẽ in penã inci⸗ punit᷑ ꝗᷓ in dere:vt.l.amplius.frem ra.ha.So.hic conuenit non cõ rãs ꝑ deũ tra venire.ibi nõ poteſt. Et ideo cõſidera quattuoꝛ que vidẽtur idem ⁊ non ſunt.ſed multũ differunt.nam aut ꝓ mitto ratum habere ⁊ tunc quocũq; actu contra veniat᷑ ↄmittitur pena:vt l quo omniũã.in pꝛin.ff. rem ra.haberi. agut conuenio non ↄtra venire ⁊ tunc ſola interpellatione videoꝛ cõtra venire et idem ſi cõuenio controuerſiã non mouere:vt.l.diuus.de peti.heredi.ff.aut pꝛomitto nõ pe tere ⁊ tunc cõmittitur lite conteſta. vt dicta.l. amplius. Seld aliquãdo etiã pꝛomitto non agere/⁊ hec videt᷑ cõ⸗ mitti etia ante litis ↄteſt.qꝛ qui pꝛohibet᷑ agere videtur litem cõteſtari non poſſe:vt.l.j.ff.qad velle.⁊ l.j.ff. ad mac. Sed op.ꝙ expectetur ſententia/ ad hoc vt in penã in⸗ cidat:vt.l.qui cum maioꝛ.S. accuſare.ff.de bo.liber. So. dicunt quidã ꝙ ibi in pena legali:hic in conuẽtionaliqð quidam impugnãt dicentes ꝙ hic de legali etiã dicit: qꝛ de infamia. Et ideo dic in ſtipulatione amplius non pe⸗ ti:quia in alijs non muto quod dixi.ꝙ aut loquimur de pena conuẽtionali/x illa cõmittitur lite conteſtata: vt di cta.l.amplius. Aut loquimur in legali/x illa non cõmitti⸗ tur vſq; ad ſententiã:vt.l.in ſeruitutem S.petiſſe.et.l.qui cũ maioꝛ:S. accuſaſſe.ff.de bonis libertoꝝ. et.il.alia . de his quibus vt indig. quia mitius agitur cum lege qᷓ; cũ homine:vt.lcelſus.ff de arbitris.¶ Iteʒ op.ꝙ periurus Periurꝰ non ſit infamis:vt.l.lucius.ff. de infami.So.ibi non fuit an ſit iſa⸗ ſentẽtia lata cum teſte qui erat periurus:ſed cum pꝛodu⸗ mis. cente. Vel dic referendo rem ad materiã potius q; ad.l. lucius. & aut venio contra iuramẽtum tantum/et non ſum infamis.aut contra iuramẽtum et contractũ venio/ ⁊ tunc ſum infamis:vt hic.nõ ratione deſerte religionis: ſed quia dolum cõmiſi qð pꝛobo ſic.ſi cõmitto dolum in gduerſarium teneoꝛ actione de dolo ciuiliter et crimine ſtellionatus crimĩ aliter. Modo ita eſt ꝙ criminale iudi⸗ cium infamat quãdo eius ciuilis actio if̃amaret:vt.l.in⸗ famem.ff. de public.iudi.ſed actio de dolo ciuilis infa⸗ mat:vt.l.j.ff.de infami.ergo ⁊ criminale.Aut ergo cõue⸗ nioꝛ quia deieraui/et non ſum periurus.Aut qꝛ dolum in aduerſarium commiſi et tunc ſic. ’M ¶ Item oppo. de.l.ij.j..de iureiuran.Solu.aut quis iu⸗ rat de eo ⁊ non efficitur infamis.aut alij ⁊ tunc aut venit Ʒʒ iuramentũ tãtum/ non eſt infamis.Aut alij: quia do lum in aduerſarium cõmiſit ⁊ ſic vt hic.¶ Sed qͥd in mi⸗ noꝛe ſi traſegit ⁊ iurauit: Reſpondeo ſi minoꝛ iurat non cõtravenire ratione minoꝛis etatis:⁊ tunc iuramentum facit eum maioꝛem.eſt ergo perinde ac ſi maioꝛ ſine iura mento trãſegiſſet:vt altero debeat eſſe contentus aduer⸗ ſarius.vt.S.e.l.cum ꝓponas.Aut iurat dupliciter / ſcʒ ſe non contravenire ratione minoꝛis etatis nec alia:tunc videntur duo iuramẽta.vnum facit eum maioꝛem aliud faceret eum cadere in penas huius legis tanq; maioꝛem vt no.in.l.j.de reſcin.ven.iſ¶ Iteʒ op.ꝙ oĩa petere nõ de⸗ beat:vt. S. e. cum pꝛoponas. Solu hic ſpeciale. Eſt ergo regula ꝙ alter debet eſſe contẽtus:ſallit vbi eſt actum.vt vtrũq; petatur.vt.l.qui fidem.ff. e. Item fallit vbi eſt iu ramẽto firmata. Item vt hic. Item in l. vbi. S.e. ¶ Item oppo.ꝙ penã ⁊ rem habere non poſſit.vnde videtur ob⸗ ſtare.l.ſi quis a ſocero.ff.pꝛo ſocio. Sol.hic eſt ſpeciale. ſic ergo vbi quis contra tranſactionẽ iuramento firma⸗ tam venit punitur quattuoꝛ penis:quia notatur ĩfamia/ reddit accepta/penam ſoluit/compellitur ſtare trãſacti⸗ oni.hoc dicit. õ Iz Si deuentum eſt ad tranſ⸗ (PS J ex ka lſis actionem pꝛetextu falſi vi⸗ AV) ciat᷑ trãſactio:etiã iuramẽto firmata. Sed ex AVyno capitulo non inducit᷑ initiũ ad aliud,h.d. De Tranſactionibus. Fo. LX. ¶ Diuide in tres partes:qꝛ in pꝛima ponit vnum dictum vſq; ibi ita demum. ibi vna limitatio vſq; in finem. ¶Quero quomodo pꝛetextufalſoꝛum inſtrumentoꝝ ve ni ad tranſactionem. Rñdeo quando ałas tranſacturus non eſſem non vidiſſem inſtrumẽta. Item quero quomo do ſuper vno capitulo fui motus falſis inſtrumentis / in alijs non. Reſpõdeo quia mouebat tres lites: æĩ vna vte batur falſis inſtrumentis in alijs non.vel alia non reſcin duntur.vt.l.j.⁊.ij.j.ſi ex falſis inſtrumen. ¶Sed quid ſi dedi pecuniam pꝛo tribus capitulis totã ſimul/æ in vnovtebatur falſis inſtrumentis quomodo re petam pecuniam pꝛo falſo capitulo. Reſpodeo pꝛo rata quod dic vt glo.⁊ allegat glo.legem qui olidum . S. etiaʒ de le.ij. ⁊ male/quia debet allegare legem qui ſoliduʒ.&. cuʒ poſt moꝛtem:⁊ ſic eſt ar. ꝙ ſi ſtatuto cauetur ꝙ id qð dat pater in dotem ſilie detrahitur de extimo ſuo quod debet detrahi pꝛo rata.verbi gratia pater poſuerat omia ſua bona in extimo quevalebant mille/ extimatoꝛes ex timauerunt ea duo millia vt plerumq; fit ⁊ ſic in duplo ⁊ pater det filie centum in dotem debẽt extrahi de extimo ſuo ducenta.ſ.pꝛo quolibet denario duos ſicut in extimo poſitum fuit ar. huius glo.¶ Item quero quomodo itelli Facur tranſ⸗ actio facta vt de falſo queri nõ poſſit. Reſpõ Trãſactõ eo ſi oſtendit inſtrumenta ⁊ tranſegi non tenet tranſ=⸗ fctã vt de actio. Sed ſi oſtẽſis inſtrumentis dixi ea falſa ⁊ ille ne⸗- fło q̃ri nõ gauit ⁊ ſuper hoc trãſegimus nõ viciatur tranſactio:⁊ poſſit qũ amplius de falſo queri non poterit. ¶ WModo expedito intelligit᷑. textu venio ad materiam:⁊ pꝛimo quero quot modis de falſo queratur. Et dic vt glo.⁊ minus bene:nam glo plꝰ dicit q; dẽat/æ minꝰ etiã plꝰ:qꝛ replicatio ⁊ exceptio poſ ſent poni pꝛo vno:ſed quia exceptio datur reo ⁊ replica⸗ tio actoꝛi commodius eſt ſingulas cauſas ⁊c᷑ ſed glo.eſt defectiua:quia non dicit quomodo reſtitutione reſcinda tur dolus.vt dicit hec lex:ſed poteſt in hoc ſuſtineri:quia pꝛimo datur reſtitutio /⁊ ea data competit exceptio vel replicatio:⁊ ideo cum reſtitutio ſit pꝛeambula exceptio⸗ nis vel replicatiõis ſatis poſſit reſtitutio ſub eis compꝛe hendi. Sed tamen minus plene dicit:ꝙ etiam officio iu⸗ dicis queritur de falſo.vt.j.de teſti.l.nullum. Sed nũqᷣd opoꝛtet ꝙ pꝛimo de falſo criminaliter accuſetur:⁊ hic vi⸗ detur caſus ꝙ non. Sed dic ꝙ aut eſt idem qui obtinuit ⁊ qui dolum commiſit ⁊ tunc poſſum quã via poſſũ elige re vt hic:aut vnus falſuʒ commiſit ⁊ alter obtinuit:⁊ tũc pꝛimo debet conueniri doloſus ⁊ in ſubſidium qui com⸗ modum ſentit ar.l.fi.in pꝛin.ff. de eo per quẽ fac.eſt. ¶ Item quero an anteq; detur reſtitutio poſſit obijci de Obijci de falſo. Reſpõdeo quedam reſtitutio datur a lege ⁊ de hac ffo an poſ poteſt obijci anteq; aliquid detur a iudice.vt l.papi ·S.ſi ſit añq; re filius.ff. de inoffic.teſta quedam datur ab homine: ⁊ de ſtitutio de hac ooijci non poteſt / niſi cuʒ data fuerit.vt.l. necnon. S. tur. exceptio.ff.ex qui.cau.ma.⁊.l.naʒ ⁊ poſtea.S.ſi minoꝛ. ff. de iureiurã. Ad pꝛopoſituʒ ergo hic deceptus habet du⸗ plex auxuium vnum ab homine.ſ.reſtitutio:⁊ de hoc ob⸗ iſjcere non poteſt niſi poſtq; ſibi fuerit a iudice conceſſa Aliud auxiliuʒ habet a lege.ſ.actionem in factum ad in⸗ tereſſe:⁊ de hac per modum compenſationis poteſt obij cere quandocunq; conueniatur. ¶SOp.⁊ videtur ꝙ non exigatur reſtitutio cum ſub con⸗ ditione videtur facta ſi inſtrumenta ſunt vera. Reſpon⸗ deo nõ immo eſt pura:⁊ ideo opoꝛtet reſolui. Item op. de. l. in ſumma.ff.de condic.inde.que ob.in duobus ⁊ pꝛi mo quia hec requirit falſum:ibi requirit dolũ tantũ ⁊ nõ falſum. Itẽ ibi ipſo iure non tenet hic ope reſtitutionis. So.vt glo.qꝛ hic dolus non fuit:licet falſuʒ eſſet.vt dicit glo. Sed hoc ipugnat pe.dicens ꝙ falſum pꝛoductuʒ ab ignoꝛante pon pꝛeberet reſtituti dnem:ſed ſolũ quando a ſciente falſum pꝛoducitur. ſic intelligit.l.ſi pꝛetoꝛS.mar cellus.ff.de iudi. Pꝛeterea ſi eſſet falſum ⁊ non dolus eſ⸗ ſet ſententia lata contra ius litigatoꝛis:⁊ eſſet reſcinden da per appellationem. Sed certe ipſe male dicit:quia ſi⸗ ue ignoꝛanter falſum fuerit pꝛoductum ſiue ſcienter ve⸗ nit reſcindẽdum.vt dicto:S.marcellus.Nec ob qð dicit ꝙ eſt lata contra ius litigatoꝛis: quia bene verum eſt ꝙ quãdo ſimpliciter eſt lata contra ius litigatoꝛis ſine ali quo falſo ꝙ reſcinditur remedio reſtitutionis.ſed quan⸗ do falſum interuenit habet locum reſtitutionis reme⸗ dium: et ideo eius ratio non congruit: ſed alia ratio⸗ ne glo.nõ poſſet defendi:quia ſi eſſet wus⸗ dalns non re⸗ Inſtf Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis ſeinderetur ſi eſſet dolus ĩ reo / ſi in actoꝛe ſic. Et hec lex loquitur de vtroq;. Itẽ ſi eſſet ſolum falſum ⁊ non dolꝰ tunc ſi eſſet iurata trãſactio pᷣtextu doli / nonveniret reſcĩ denda.vt.l.iij. fi.’jſi minoꝛ ſe ma.dixe.aut ergo adeſt ſo lus dolꝰ ⁊ tunc aut in actoꝛe ⁊ reſcindit᷑/ aut in reo ⁊ non: ⁊ ſic non pꝛocederet hec lex que loquitur pariter ĩvtroq;. Itẽ qꝛ ſi eſſet ſolus dolus non reſcĩderetur ſi eſſet iura ta.vt.l.ij.S.ſi aduerſus ven.Si aũt eſt falſum ſine dolo ⁊ tunc reſcinditur beneficio reſtitutionis vt hic/aut inter⸗ uenit dolꝰ ⁊ falſum ⁊ nõ eſt dubiũ ꝙ reſcinditur ⁊ ſi eſt in actoꝛe reſcinditur ipᷣo iure/ſiin reo ope reſtitutionis. ¶ Itẽ op. ꝙ ſi eſt iurata reſcindi non poſſit.vt.l.ij.jſi mi⸗ noꝛ ſe ma.dixerit.So.iuramentũ firmat contractumvbi eſt dol? ſimplex vt ibi. Sʒ vbi eſt dolꝰ ⁊ falſũ non:vt hic. ¶ Item op.de.l.ipſe.iad.l.coꝛne.de fal.So.vt glo.¶ Itẽ op.de.l.j.j..de plus peti.⁊.l.qui agnit.ff.de except. Sõ.vt glo.¶ Sed quid ſi ex ſacramẽto falſo quis obtinuit.Rñ⸗ deo vt glo.Collige ergo ſic:qꝛ aut queris de caſu huius legis ⁊ videtur ꝙ hec lex videtur loqui qñ fuit falſũ ⁊ nõ dolus.Sed qñ dolus tm̃ tunc non ꝓcedit hec lex:qꝛ tũc aut eſt in actoꝛe ⁊ reſcinditur:aut in reo⁊ non / at hic loqͥ tur in vtroq;. Itẽ ſolus dolus non reſcinderet eam iura⸗ mento firmata.vt l.ij.ſi minoꝛ ſe ma.dixe. Si aũt eſt do⸗ lus ⁊ falſũ in actoꝛe ipſo iure nõ tenet / in reo tenet: ſed re ſcinditur ope reſtitutiõis. Itẽ quero an ſi inſtrumentũ m ſi ſit vicioſum ĩ vna parte an reddatur ſuſpectũ in alia par it ĩvna ꝑ= te.dñs Mar.diſtinguebat ſic quia aut inſtrumẽtũ eſt vi⸗ te vicioſũ cioſum qꝛ falſum ⁊ tunc ex vna parte vicioſa ĩducitur ſu an reddat᷑ ſpicio ad aliam:qꝛ ſi ex vno inſtrumento inducitur ſuſpi ſuſpectũ ĩ tio ad aliud multo foꝛtiꝰ de vno ad ſeipſum. vt.l.ſi quis glia. aliqd. de ſuſcep.⁊ archa.aut inſtrumentũ redditur ſuſpe ctum non quia falſum ſed raſũ in loco / de quo eſt queſtio ⁊ tunc in alijs non hẽtur ſuſpectum.vt.l.edicto.jde edi. di. adri.tol.Sed ipſe videtur male dicere per hãc legem quia hic dicit ꝙ ſi inſtrumentũ in vno capitulo continet falſum ꝙ in alio non inducit pᷣſumptioneʒ falſi.dic ergo ꝙ aut tabellio iam eſt conuictus de falſo:⁊ tunc ſi poſtea conficit inſtrumẽta reddũtur ſuſpecta.vt.l.ſi quis aliqᷣd de ſuſcep.⁊ archa.Si autẽ pꝛius ↄfecerit anteq; dãnare tur tũc aut conficit illud de quo qritur qᷓ; illud cuius oc⸗ caſione de falſo dãnatus eſt:⁊ tunc nulla ſuſpitio reddit in pcedenti:aut confecit illud de quo querit᷑ poſtqᷓ; fecit illud ex ͥ nunc dãnatus eſt:⁊ tunc aliqualiter reddit᷑ ſu⸗ ſpectum id de quo queritur. ar.l.ſi cui.S. ijſdẽ.ff. de accu. g.l.non omnes:.S. a barbaris.de re mili.⁊ hoc ſi ſententia eſt lata contra tabellionem: ſi autẽ ſententia eſt lata nõ contra tabellionem ſed contra pꝛoducentem: ⁊ tunc in alijs inſtrumẽtis poſtea fabꝛicatis inducitur q̃dã pᷣſum ptio falſi / multo foꝛtiꝰ in eodẽ in alia parte:in alijs ante factis non. vt.d.l.ſi cuiS. ijſdẽ.¶ Sed cõtra hocſolet op⸗ poni.de.il.ij.in fl.S.devete.iur.enucle.vbi ſi in aliqua par te eſt falſum / non debet allegari in aliq̃ parte liber. Sed dic ꝙ ibi allegabat libꝛũ qui quo ad ſui foꝛmã dicitur in⸗ diuiduus:vñ quedam reſpectuvnius totalis foꝛme dicũ tur indiuidua.vt.l.ſtipulationes nõ diuiduntur.in pꝛinc. ff. de verbo. oblig.⁊.l.ſi is ꝗͥ quadringenta.iad.i:.falci.⁊.l. grece.ff.de fideiuſſoꝛ. Item eſt heclex in argumentum ꝙ dictio ex non denotet cauſam materialẽ immediatam: quia hic dicit ꝙ facta fuit trãſactio ex falſis inſtrumẽtis ⁊ tamen nõ immediate ex ipſis ſed ꝓpter ipſa facta fuit/ vnde fuerunt occaſio ⁊ non cauuuu. Ad diti 0 Iſta lex eſt ſing. ̃ᷣm oen. de caſt. ⁊ po nitur limitatio.ad.il.ſi quis maioꝛ.S.eo. ideo ſucceſſiue poſita eſt. Limita iſtam legem tribus mo dis:pꝛimo ſi inſtrumenta falſa fuiſſent talia que non ſuf⸗ ficiebant ad victoꝛiã:tunc vani timoꝛis nõ eſt habenda ratio.l.ſi quis ab alio in pᷣn ff.de re iudi.in.l.habitatoꝛes in fi.ff. loca.ſᷣm do.Alex.hic referentẽ ita limitare ſolum Guil.de ſuʒa.hic.Tu adde ꝙ idẽ plenius dicit Alber.al⸗ legando tex.in.c.ex litteris.de fid.inſtru.⁊ in.l.fi.j.. qui le gi perſo. Secundo limita quando inſtrumenta non fue⸗ runt pꝛoducta nec oſtenſa:ſed aduerſarius ſimpliciter ia ctauit ſe habere.ſᷣm Alber.de ro.hic per tex.in.l.ſi maioꝛ tranſegiſti.S. eo. Tertio limita quando aduerſarius non comjmiſit falſitatem inſtrumenti: ſed alius eo ignoꝛante tune pꝛius debet agi contra illum tertium ad intereſſe ⁊ poſtea in ſubſidium haberi regreſſus contra iſtũ ſᷣm Ja⸗ cob. Butrig.in.l.fl.ſi ex fal.inſtru.⁊ hic queʒ ſequitur x commndat domi.Alex.inferius.circa.v.col. Tranſactio interpoſita ſu⸗ . DB bemus. per dubio ſtatu recte valet. hoc dicit. — „S SOp. de. l. iterpoſitas. S. eo. So. vt glo. Glo. induci argumentum ad cauſam conuerſationis qunid non puto facile admittendum in his que non dependent a conſenſu ſolo litigantium ⁊ in cauſa matrimoniali. ¶ In glo. que incipit hic eſt. in cauſa cõuerſationis qð non puto in eo quod non eſt de potentia tranſigentis ar. l.nec ſi volens q/de li.cauſa. Jacob. Butrigggs. Ad diti Valet tranſactio ſuper cauſa ſtatus. O. h. d. Quero nunquid papa poſſit diſpen Diſpenſa ſare cum aliquo monacho iam pꝛofeſſo:quia efficiat᷑ lai⸗ re an poſ⸗ cus ⁊ poſſit caperevxoꝛeʒ: dicas ꝙ ſtante pꝛofeſſione nõ ſit papꝛ poſſit ita expꝛeſſe loquitur tex.in.c.cum ad monaſteriuʒ. cũ mona⸗ e de ſtatu monacho. Sed papa ſi vult poteſt facere de cho iã pꝛo monacho non monachum:quia ſicut papa conſtituit oꝛ⸗ feſſoꝙ effi dinem monachoꝛum ita poſſit ſubuertere ⁊ multomagis ciat᷑ laicꝰ cumvno monacho diſpenſare ꝙ efficiatur laicus ſᷣm In ⁊ poſſit no.in.c.pꝛeſoiter.in glo.ſua.j.in fi.de ſacra.non reiteran. vxoꝛẽ du⸗ Bal.in.c.j.in vlti col.de mili.vaſſal.qui cõtu.eſt late Jo. cere. and.in regula ſemel deo dicatum. de regul.iur.in.vj. Ca men tutioꝛ eſt magis communis opi.⁊ hanc ſerua ꝙ pa⸗ pa non poſſit niſi ex vꝛgenti ⁊ maxima cauſa diſpenſare cum monacho/⁊ ꝙ efficiatur laicus ⁊ capiat vxoꝛem.⁊ ꝑ doc.in dic.c.cum ad monaſterium.glo.in.c.ſunt quidam ⁊ ibi late arch.xxv.q.j.gloſ.in.c.cũ olim.⁊ ibi Panoꝛ.⁊ nno. de clèe. coniu.glo.in cle.j.⁊ ibi Cardi.⁊ Inno.de conſang.⁊ affi.late Jo.andr.in.c.j.⁊ ibi Antho. de bu ex de vot. Panoꝛ.in.c.rurſus.qui cler.vel vouẽ. De erroꝛe calculi. MKubꝛica. C Ad euidentiam pꝛimam glolſ.l.quot modis dicatur calculus. w Kr. 0 2 em Erroꝛ calculi non — nocet etiam ſi ſtipu⸗ latio interueniat niſi ſit ſententia vel tranſactione deciſus hoc dicit.¶ DHiui de in tres partes:quia in pꝛima inter⸗ Ruenit ſola computatio vſq; ibi ſed et ſi per. ibi ĩteruenit ſtipulatio nõ animo ι tranſigendi vſq; in finem. x.r eruenit. Que tranſactio vel res iudi⸗ cata decidit erroꝛem indebita pꝛomiſiſti non ſuper erro⸗ re tranſigendo ſed ſimpliciter ꝙ pꝛopter co mputationez pꝛomiſiſti in ſtibulationem deducendo. ¶ Ooppo. ꝙ ſententia non tollat erroꝛeʒ.vt.l.j.ff.que ſen. Erroꝛem ſine appel reſcin.So.vt gloſ. Tu dic ꝙ hic loquitur quã an tollat do hic facta fuit queſtio erroꝛis ⁊ poſtea ſuper ea tranſ⸗ ſententia. actio ibi non fuit de erroꝛe queſtio.vnde caue/quia con⸗ trarium non debet ſignari ad.l.ſed ad id ꝙ dicit gloſ.ꝙ etiam ſi erroꝛ fuerit in ſententia ꝙ ipſa non reſcinditur. Et ideo collige bꝛeuiter materiam ſic: quia aut ſimplici ter fuit facta computatio ⁊ iſta non nocet:idem ſi ſtipula tio interueniat non animo tranſigendi.vt ĩ fine huius le gis:aut interuenit computatio ⁊ eſt lata ſentẽtia vel trãſ actio facta:⁊ tunc valet ſententia ſi erroꝛ non fuit expꝛeſ ſus nõ tenet hoc modo:quia ſi plura ſunt capitula vicia⸗ tur ĩ eo in quo eſt erroꝛ ⁊ non in alio.vt.l.etiam.ff.de mi noꝛ. aut eſt vnum capitulum ⁊ tunc ſiue ſit diuiduum ſiue indiuiduum non tenet ſententia. vt.l.in hoc iudicio.ff.fa mi.herc.¶ Sed in tranſactione dic ꝙ aut habet plura ca⸗ pitula:⁊ tunc vicium in vno non poꝛrigitur ad aliud/aut eſt vnum tantum capitulum ⁊ tunc aut indiuiduum ⁊ vi⸗ ciatur totum/aut eſt diuiduum ⁊ tunc pꝛo parte ĩ qua eſt erroꝛ viciatur/pꝛo alia non.vt.l.placuit.ff. de vſuris.⁊ in hoc differt tranſactio a ſententia x eſt ratio: quia tranſ⸗ actio fit ex conſenſu / ſententia redditur in ĩuuũ. vt.l. in⸗ ter ſtipulantem.in pꝛin.ff. de verbo.obliga. Si autem pꝛeceſſit queſtio de erroꝛe tunc in tranſactione poſtea ſe cuta non potuit erroꝛ eſſe cum ſit deciſiua in ſententia be ne poſſet eſſe erroꝛ cum ſit declaratiua/⁊ tũc aut fuiſſetjex pꝛeſſus in ea⁊ non teneret:abls ſic. = ¶In gloſ. que incipit ſententia. ibi de medio.⁊ dic ꝓſi inl bel K re ſunt um ſtis De poſtulondo. Dea 4 uo.diuer. iudicio. F o. LXI. voſtne ſunt plura capitula viciũ in vno non poꝛrigitur ad aliud non numeratam: poteſt obijci quãdocumq;.⁊ ꝙ littera rn ſungdlura cnntkua vi trantmerlome, vrl llsm. Faj fe de dicit. .bienniũ ſubaudi maxime: ⁊? hec eſt ſatis bona le⸗ J mino. ſi aũt eſt vnum capitulũ. aut eſt indiuiduũ ⁊ viciat᷑ ctura: Alia lectura eſt ꝙ loquatur in eadẽ ſumma que ex⸗ i. herciſ.ir actione non:⁊ in mmt. eee 7 2. . LSrP men Erroꝛ cal ſami. herciſ.in tr liar ꝙ erroꝛ calculi põt allegari vyſʒ biẽnium: æ tunc pꝛobat actoꝛ ꝙ nil eſt:quia non poteſt ha ii N Er . eAdditio Rad.xxx.an gl.eſt in.l.calculi.ff.de admi. bere locum exceptio non numerate pecunie: quia non fu⸗ tenisgf ſc aile a⸗ re. ad ciui pertinen. bar. in. d. l.ij.? limita vt ibi. per eum. it facta confeſſio peetextu numerationis de futuro:ſed ex gnen ſe et vide.. in omnibus in fi cum glo. F de diuer et tempo. de berterlto 7 evm ut exceptio doli vel urulatſonis pꝛeſcrip.¶ Atem erroꝛ calculi poteſt allegari in cauſa ap ku egene de TEertig ler et Lprind oecondi on 1king, pellationis ſiue ſit deductus in cauſa pꝛincipali ſiue nõ. 1 nr omerc⸗ ker rie —— . giur . ſtdiond⸗ m paul.de ca.in conſil.xxxiiij.quod incipit in caſu pꝛe-⸗ pꝛom ti iuneroſſon ctur ad. Lſingu . d fenkl ſenti. tñ ex modico erroꝛe non viciatur calculus tex. eſt bic peng non erat ſolutioni parata: ? ideo in contractuʒ uni in. l. uis.ff. ve cõdi.et demon. per quẽ tex. ita dicit bal. mutuitranſire non potuit: hic confiteoꝛ ꝙ hic non po⸗ inni in. lj. ad fi .ſi aduer. ſolu illuz ter. ad hoc reputat ſing. teſt habere locum exceptio nõ numerate pecunie: qꝛ hic rngan bal.in. l.pꝛo hereditarijs. in. iij.col.j·de here. act. ⁊ in. cſi n ttpe numerdtionis: ed gng eerert ſinrnfge ꝓponẽte. de reſcrip. Itẽ in materia adde ꝙ illi qui dant le litteram: vt. S. æ poteſt opponi quãdocũq; e rrſt pecuniã mercatoꝛibus ad dimidia lucri ⁊ dãni.non poſ⸗ maxime.j.bienniuzʒ. Alia lectu eſt. ſ. ꝙ loquat᷑ in qualibet nct ſunt petere calculũ ⁊ rationem niſi in fi.anni.⁊ non pꝛius ſumma etiaʒ que excedit ſalariũ/⁊ que non etiã potuit in Knran ua no. bar.⁊ reputat tenendũ menti in.lneminem per il⸗ neemunn deduci: quia pecunia non eratparata ſolutioni: emn M; o r er i equit᷑ lud. ro: in ſing. nec habet locum exceptio nõ numerate pecunie:cum non Jj. cep. et archa.lib.x. ſequit᷑ lud.ro:in ſin . nexc erat flienſen n afae vletmacne bar in lifi ve naufra.lib.xj. 5 fuerit confeſſus pꝛetextu numerationis future:ſ habet lo npjT ee . A. ie . „ =è cum exceptio Enulstioms que poteſt opponi quãdocũ⸗ nngn —— ;c maxime.j.biẽnium. ſpenne De P 0 ſtuland 0. ¶In glo. que incipit ibi in factum.ibi condic.ob turpeʒ tent⸗ ”ů8 cam.lj.ſemp incumbit onus pꝛobãdi ante biennium: et tvicen Rubꝛica. poſt: ꝑ dictam.il.j.per hoc.l.dicunt quidaʒ ꝙ in obligatio Penot s bi Belgorain non ſolum eſt ciuilis obligatio:ſed etiã narurs Unode è ofortag Pꝛohibi⸗ is hoſt biẽniũ:qꝛ paciſcẽdo quis labi biennium videtur e⸗ N Gm a pꝛekfecto tio ꝓpetua tacite cõſentire obligationi ex quo conſenſu naſcitur na⸗ Aoer diffinitiuã / facit ꝓhibitum perpe⸗ A, turalis obligatio:vt. l. j. in pꝛin. ff. de penis. nmuuo abſtinere debere. hoc dicitt. Elam ento Ab ſentia patroni non vi ¶ QOp. de. l. fl. ff. de penis. Sol. vt glo. E ciat ſententiam: fallit in c vltima eſt vera.¶ Iteʒz op. de.l. impa⸗ Raduocato fiſci h. d. litis eſt im ve hio guſnoai⸗ Fhemmmgt J qua. actum de uota itis eſt impꝛo n Lollige ergo hac materiã ſic.qui batum. hoc dicit. õ den quis eſt pꝛohibitus. Et quero qualiter vigoꝛe pꝛohibi: ve QAuerit Sio quiai de vigcſima rte ne tionis debeat abſtinere.et tunc aut per interlocutoꝛiam nit dic vr o. tem qu i de nee D . nen 1 duli fuit pꝛohibitus ⁊ tunc poteſt pꝛohibere durate tenroze cum eſſet que ti⸗ dered goreſe rr e 3 d s ſiſtip⸗ pꝛohibitionis ſue/⁊ non vltra:nec in alio loco:vt dicta.l. quero an in caſũ palmarij pote Pab no de quora. ntia ſinali.f. de penis. Aut ſentẽtia fuit — 7 tunc en ſpondeo ſic: qꝛ non reperitur pꝛohi Nineria⸗ .(Dit pꝛohibitio eſt tempoꝛalis/et tẽpoꝛaliter abſtinebit / er in AAeoeg 12 ar loco iuriſditionis ⁊ non gri: But —— ate BDead ooetla iner 0 eda ⁊ tunc perpetuo erit pꝛohibitus:ſed non extra iu⸗ AdAr1 1 y3 . Ras liezionig iudieis:or lexco ffe ceſ argutere HS ru iu dicioꝛũ in 2 ca.- l. p cum banniti ſint baniti per interlocutoꝛiam ꝙ tale bui⸗ —— J m. Sn hac. l. loid⸗ Sum eos non afficiat erha loeman vnde banniti ſunt: Z patronum. à hoc oꝛ2 rend ideo poterunt teſtari / contrahi/⁊ alia facere ⁊ contrahe Se d ine Panein Anmatiuin Gerundlo gtio re.ar. dicte.l. ex ea. et. l.imperatoꝛ.ff. e. Aut queris an ra⸗ NR2 pbona caſum in terminis in nube. Dein tione infamie ſit pꝛohibitus: Et dic ꝙ eſt pena perpetua Qde foꝛmabo duo vl tria aonzergri⸗ 3 geſukn et que debuit / tunc ſi eſt talis qui infamiam irrogat: et r e iain al. elde tormabd ouc; a nrgtinn tunc cum ſit infamis quocũq; loco vadat / erit quolibet nns art an e e. annill oo tano loco pꝛohibitus: vt.l.j· S· hoc edicto.ff. e.titu. Si autem A onctn ine ninhingt : bi ob * fuit tempoꝛalis ⁊ impoſita que debuit/⁊ tunc finito tem ſtabit: venio ergo a pꝛimum ⁊ ſummarie dicit. x pᷣu uce poꝛe pene durat infamia. Et ideo erit vbicũq; pꝛohibi⸗ ricatione aduocati punitur aduocatus / ſentẽtia reſcindi nanntt,oralin Natce 5 deguin weintor Amende Bottt v get lnririo inperart,non aut nſ ocnirtohotane rinain⸗ Rrinſame tranſactũ ⁊ erit quo ipſo iure ſit nulla ſententia pꝛeuaricatione pꝛobata:vt.l. u ad alia loca pꝛohibitus/nec in eodem tẽpoꝛe finito:vt.l. minoꝛ.S.j.ff. de minoꝛ. Sol.vt gloſ.quia hec lm ula. Tu itl quid ergo.S. pena.ff. e. Y abbo. dic ꝙ hic aduocatus fuit pecunia coꝛruptꝰ ⁊ ipſo iurenõ plltrif . 1 Libertinus de ſta tenet ſententia pꝛobata pꝛeuaricatione ⁊c. dic vt gloſ. . ernt Ec ceteroꝛum.iaa poſtulando nõ ¶ Item oppo.ꝙ ſit concludendum contra aduocatuʒ noõ ie, repellitur.hoc dicit Ja. Bu. dAöAdääält ſit ſentẽtia reſcindenda:vt.l.eleganter. S. pe.ff. de do⸗ fdenn ſi Except:ſſimulationis lo. So. aut queris de dãno litis⁊ iſta inſtaurantur:aut q̃⸗ SE n⸗ Purrirte 2 pbaninre acrintalti⸗ ſ. d de ea ter Fi Ptoehrator f oe dolo. Item op. ꝙ eo ipſo vqs Calũnia⸗ hden Pinanto⸗ GR .e ta onun ſaiaid . Ula debebar et poruit non pꝛobat non ealiuratire HantellePndevideeur ob⸗ lr pᷣſũa Ni ſrri en ali tio: vt. l ſtare. l. id cuius. S. i iti. de adulterijs. aut ↄſtatde tur qs eo ilt ecte geneitcrelincanin herhimnret crcrgelc:l, bonoanema nondadar dbt mramtsd wiaivs Hod den i⸗ vhone. s nmne lang debitier aucrum ad illam eſt ꝙ non pꝛobat calumniari videtur vt hic fallit in caſibus pꝛobat. nt renccng rmmlatus et quandocũq; poteſt exceptioſi⸗ ſpecialibus:vt in contrarijs. ꝗ Item op. ex.ꝙ is on 5 in Uationis i etiam poſt biẽnium. Huius timoꝛe ſtauretur immo coꝛrumpẽs ſuccũbat etiã ſi als habebat n unlstionla opponi cearn tur in ſumma ue excedit bonam cauſaʒz:vt.l.j.j·de pena iudi.qui male.Sol.hec ʒ ſantler ſon obüge lainauaria; gaus non po⸗ illam: qꝛ inſtauratur eatenus / vt ſi pꝛobetur coꝛruptela tuhe teſt in cautionem mutui deduci cum non ſit debitum: pecunie ſuccumbet:ſi fuit coꝛruptela pᷣcum tunc pꝛincipa lis cauſa ſub marte decurrit:⁊ ita etia poſſet intelligi he at exceptio ſimulationis.et ꝙ dicit littera non nũe⸗ marte decurrit:⁊ ita etia poſſet gi heè ſk a s ere orlaftoni e lex.¶ Item op.hec.l.dicit ꝙ lata ſententia ʒ aduocatũ re rate pecunie.expone id eſt ſimulatiõis ꝓpter pecuniam Butrigarius ſuper ſcoðo libꝛo Codicis ſcinditur ſententia contra clientulũ:⁊ ſic ob.res inter ali os acta per totuz. ⁊ qui. res iudi.non noce.per totũ.So. dic ꝙ pꝛobata pꝛeuaricatione aduocati agetur cotra cli⸗ entulum:⁊ idem pꝛobabitur/t ſententia reſcindetur/⁊ ve riſimile eſt ꝙ ſi pꝛobauit cõtra paternum ita pꝛobabit cõ tra clientulum:vel dic ꝙ dum pꝛobatur contra patronuʒ trahitur clientulus ⁊ ipſi ſciẽti pꝛeiudicabitur:vt.l.ſepe. 5·ſed ſcientibus.ff. de re iudi. Conclude ergo caſum pin⸗ guẽ ſic:patronus meus ab aduerſario meo coꝛruptꝰ paſ⸗ ſus eſt ſe vinci.queritur qualiter mihi conſulatur. reſpon detur ꝙ ſi pꝛobabo de pꝛeuaricatione ipſius ꝙ ipſe extra oꝛdinem punietur:⁊ de pꝛincipali cauſ⸗ 3: denuo queritur hoc modo ꝙ ſi fuit coꝛruptus pecunia:⁊ hoc pꝛobetur ci tato aduerſario meo ipſo iure ſententia reſcindetur ſi pꝛe cibus ope reſtitutiõis:⁊ ea reſciſſa cognoſcetur de cauſa ſcʒ hoc modo:quia ſi aduerſariꝰ pecunia coꝛrupit aduo⸗ caãtum meum perdet cauſam ⁊ ſi ałs fouebat bonam cau ſam. Si aũt coꝛrupit pꝛecibus cognoſcetur de cauſa pꝛĩ⸗ cipali ⁊ lis nõ ſuo marte decurret.Si ad ceteros ſũptus conueniam aduocatũ actione de dolo: ſi autem pꝛobare non potero pꝛeuaricationẽ aduocati in dubio pꝛeſumoꝛ calũniari ⁊ puniar:vt erat puniendus aduocatus.ſ.infa⸗ mia ⁊ extraoꝛdinem:⁊ ſententia firma manebit a qua nõ fuit appellatuʒ.hoc dicit.⁊ ceſſant omnia contraria. Ja⸗ cob. Butriga. . EBeaduocatis fiſci. —R t Fiſcalem cauſam inchoatam OX Bm . non deſerit aduocatus pꝛetex tu ſalarij nõ ſoluti.h.d. Ja. But. S O 3 ſt Qui in vna cauſa fiſco pꝛeſtitit pa U. trocinium: in alia poteſt contra fi⸗ . ſcum poſtulare.hoc dicit. ſc Aduocatus tenetur ſiue faciat qð non de⸗ EHJ UL.bet /ſiue omittat qdð facere dʒ.h.d. Si pꝛocuratoꝛ cognoſcat R2 Atio naleS. inter fiſcum ct pꝛiuatum debet cognoſcere pꝛeſente aduocato fiſci. hoc 9 dicit Jaco. Butrig. toꝛum MKubꝛica. S S A Ea que pꝛofert aduocatꝰ R S 1 ue. coꝛriguntur vſq; ad ſentẽ Atiaz: ſicut ea que pꝛofert cliẽtulus hoc rr dicit cum. l. fl .eoð. Solu. vt hic ⁊ in. l. contraria. .⸗ . Prn R 02 Negatiua pꝛobabilis per rerũ 4 r 2cS. natura debet pꝛobari h. d. ¶ Ad euidentiã eſt ſciẽdum ꝙ duplex eſt libel⸗ Libellꝰ ẽ ρ *σE&us. ſ. conuention alis ? ſupplicatoꝛius ⁊ devtro duplex. q; poteſt loqui hec lex. ¶ Itẽ eſt ſciendum ꝙ qñq; errat aduocatus ⁊ loquitur.l.j.S.e.⁊.j.e.l fl.quãdoq; tabellio ſcribens ⁊ loquit̃ hec lex. ¶ Quero qͥd faciebat dubiuʒ ĩ hac.l.certe afſeueratio cõtẽta in libello: ⁊ vidi multotiẽs de facto hoc euenire:nã luſtrales terrarum debẽt denun⸗ ciare maleficia:⁊ quia neſciunt lr̃as faciunt ſibi ſcribi cui dam notario nomẽ delinquentis ⁊ locuʒ: qñ q; contingit tabellionem errare in nomine delinquẽtis vñ iudex vult luſtrales de facto punire.certe erroꝛ tabellionis non de⸗ bet nocere:vt hic. J Negans ¶ Oppo.ꝙ negatiua non debeat pꝛobari:vt.l.actoꝛ.:j.de an debeat pꝛobatio. huius timoꝛe ſunt hic due ſolutiones in effectu De erroꝛe aduoca non eſt neceſſe:tutius ergo eſt ſe referre ad certã ſcriptu⸗ rã ⁊ poſtea per eam pꝛobabitur ꝙ in minoꝛi quaãtitate fue rat condemnatus:nã ſic quotidie fit cum quis dicat tici⸗ um non eſſe deſcriptuʒ in viginti qͥnqnnijs:⁊ ideo ſibi nõ debet reddi ius:quis pꝛobabit certe negans:qꝛ pꝛobare poteſt:nã appoꝛtabit libꝛum vbi ſunt omnes deſcripti.et diligenter omnibus numeratis ſi ſibi non reperiatur de⸗ ſcriptus erit pꝛobata negatiua per argumentum a diui⸗ ſione:vt.l.obligationum fere S placcet.ff.de actioni.⁊ ob. ⁊.l.patre.de his qui ſunt ſui vel ali.iuris. ſic ⁊ hic ſi iſteĩ libello aſſeruit ſe condemnatum in cã certa:⁊ ſic ad certã ſcripturam ſe retulit poterit pꝛobare pꝛoducendo ſentẽ⸗ tisã ſe in minus condemnatum: vel ſi retulit ſe ad certum tempꝰ poterit pꝛobare ꝙ eadẽ die iudex erat alibi:⁊ ideo pꝛonunciare non potuiſſet per.l.optimã.j.de gᷣhen.⁊ cõ⸗ mi ſti.vel pꝛobabitur per teſtes qui tota die fuerunt cum iudice:⁊ dicet ꝙ non potuiſſent aliã ferre ſententiã quin ipſi audiuiſſent per.l.j.ff.de iti.ac.qᷓ pꝛiua.aut ergo hic eſt pꝛobabilis negatiua ꝙ eſt ſi ſe retulit ad certaʒ ſcriptu⸗ rã locum vel tempus:⁊ tunc pꝛobabitur per negãtem: et ita pꝛocedit ſecunda ſolutio gloſ.aut ẽ impꝛobabilis qð eſt ſi non retulit ſe in libello ad certã ſcripturã locum vł tempus ⁊ tunc pꝛocedit pꝛima ſolutio glo. t que delunt aduocatis partium iudex ſuppleat. ¶nõ factũ hoc dicit. Cuʒ queratur quid /an poſſit ſupplere ius aut factuʒ. Si q̃ HKVris an poſſit ſupplere ius:⁊ dico ꝙ ſic: N e O αε q? ſi aduocatus non allegat. l. vł minꝰ kEacher gbonã allegabit iudex ꝓ co. ᷣm omnes aut queris an ſuppleat de facto:⁊ dic ꝙ aut ẽ ſibi notum vt iudici:vt quia quis in libello dicit ſe militem ⁊ pꝛocu⸗ ratoꝛem talis:certe iudex ſupplet factum:quia que afferũ tur in libello videntur confiteri:vt.l.cum pꝛecum·j.de li⸗ berali cauſa ⁊.l.ijde tempoꝛe appella.⁊ de lit.conte.au tent᷑.offeratur.⁊.l.j.de officio aſſeſ.aut ſibi eſt notuʒ factũ vt pꝛiuatum:⁊ tunc aut illud pertinet ad ineptitudineʒ iu dicij ⁊ poteſt ſupplere ſᷣm Ja.de arenis qð puto verum hoc modo:qꝛ inquiret ⁊ qð eſt ſibi notum: et pꝛiuato faci et ſibi notum:vt iudici ar.l.nullum.j.de teſti.⁊.ff. de pꝛo⸗ cur.l.filius·S. milites.⁊ ibi no.l.fi.de peti.heredi.⁊ ibi no ta ar.l.quos pꝛohibet.ff de poſtu. aut non pertinet ad in⸗ eptitudinem iudicij ⁊ non poteſt ſuppiere:vt hac glo.vt lullicitas.. veritas.ff. de offi.pꝛeſi. Ex quibus caulis ifamia irro gatur. Nfamie Vincula irrogata ad E- cuſtodiam non irro⸗ A d. Sãt infamiam. hoc dici. Quãdo dica⸗ RHEKM tur minui vel conſumi fama. dic vt gl. NWeN E Conuentus in factuʒ ex edicto de pu A.NIE B. blicanis in dupluʒ non infamat᷑ hoc Ndicit. Iſta lex habet duas lectu. Una ꝙ non fu REAAAAN. erit ↄdemnatus furti: nec damnari potuit. A⸗ lia ꝙ non fuerit damnatus furti.potuit tamen dãnari fur ti ſi de furto fuiſſet accuſatus:ſed fuit conuentus ex edi⸗ cto de publica. n dubitaͤdü. Sepyle. Raooſſit ſupplere iudex.dic ꝙ aut queris pꝛobare. Una ꝙ ꝓbẽt eo ipſo ꝙ contrarium non pꝛobat᷑.Alia ꝙ ꝓ betur vere ratio:qꝛ pꝛobabilis eſt:nam poterit ſententiaʒ oſtendere in qua continebitur ꝙ in minoꝛi quantitate nõ fuit damnatus:ſed certe actoꝛ dicet bene eſt verum ꝙ in ſententig quam pꝛoducis non fuiſti condemnatus niſi in tãtum:ſed in alia ſententia ſic dicet reus pluralitas ſentẽ tiaꝝ nõ pꝛeſumitur niſi pꝛobet᷑:vt.l.ſi frumẽtum.S.ſi plu⸗ res.ff.de rei vẽd.Sed dicit actoꝛ ego pꝛobo manifeſte q ſunt due:qꝛ reus confitetur debita: ⁊ ſentẽtia apparet de alia ar.l.cum pꝛecum/j.de liberali cã.nunquid ergo ſuffi⸗ cit ꝙ inducat ſententiã q̃ continet minoꝛeʒ quãtitatẽ: cer te videtur ſufficere ꝙ cum ſuꝑ eadem cã non poſſent fer⸗ ri ſentẽtie due ꝙ vltima nonvaleret:vt.lj.quãdo pꝛouo. ¶ Oppo.ꝙ damnetur furti.vt.l.etiam ꝗ. de furtis.ergo Fur an ſit infamatur:vt.l.non poteſt.ff.de furtis.So.dicit glo.in ef infamis. fectu ꝙ hic ceſſat furti crimenvł pꝛopter ignoꝛãtiã recioiid entis:vł pꝛopter voluntatẽ ſoluentis:ſed in cõtrarijs fu⸗ it in dolo.⁊ ideo tenetur furti ⁊ per conſequens infamat᷑ Alia ſo. eſt ꝙ potuit agi furti:vt in contrarijs.ſed nõ fu⸗ it actum:vt hic ſed actione in factum.⁊ hãc appꝛobat gl. iz ꝙ gl. male dicat: ꝓbo ſic qꝛ ĩ.l.ꝛia nõ exegit plꝰq; debe ret:ſ abduxit ãcillã loco pignoꝝ ĩdebite:⁊ iõ acilla no fu it facta ſua:⁊ qꝛ ctauit eã potuit furtũ cõmittere ⁊ tenet furti:ſed hic exegit plus qᷓ; deberet ⁊ factus eſt dominus pecunie ſibi ſolute:ideoq; in ea non poteſt furtum com⸗ mittere: vt.l.ſi pꝛocuratoꝛi.ff. de condi.ob cauſaʒ. ⁊ de cõ di.fur.l.quonisʒ.¶ In gl.que incipit: quia hic. ibi coacte cclibs ni. Alte Virt tabl wu ſein s ſtnechu lin n⸗ hin 6 ch ncc ut lce fgre ſis nner Uira Gi ſtſo Nebet lier corri legss cim lcet ergo gek.ll itq ite pen tgtefhe Getici⸗ ſtii Nobae tprie Nrde⸗ dii⸗ lto. Lſitei dcen; oſenti⸗ Certun Liſeo .1c, nr cun lü qpin hicet ſrin⸗ leffer ls Ncun i . Spe Uderius turqocd Eqbens i Gii cogſie: mir Vonnes biſotun poar resſtei miſdel⸗ conle tüzfaci dinal b verin gtoful de hon ia ſbine netodin cgon uis tur. etlil Nn inc⸗ odic⸗ ſeyt g. dept nii ho⸗ Pnonfi D urifr. egal⸗ io eft fäͤreepe niofh fimt⸗ Anöͤfn obng⸗ ßot lapiſt etn vmninm mn o. Adel dt Ex quibus cauſis infamia irrogatur. volens. immo ideo nec tenetur nec teneri poteſt furti: qꝛ exegit pecuniã:que eſt facta ſua in qua non potuit furtuʒ committi:vt.l.quoniã.ff. de condi.fur.⁊.l.ſi pꝛocuratoꝛi. ff.de condi.ob cauſã.⁊ iſti.de obli.ex delic · S.j.⁊.l.j.ĩ pꝛĩ. ff. de fur.¶ In glo.que incipit ſuo ibi in actione in factũ. tu dic vt. ð. diDr. Ex quibus caulis infa⸗ mia irrogatur. ⁊ ſic ĩnuit ꝙᷓ potuit conueniri:ſed non fuit conuẽtus. Sʒz S criminis penam videtur de ĩfamia dã nati traãſegiſſe hoc dicit.¶ In hac.l. p⸗ „ Eceda hoc oꝛdine: quia poſito ſumma⸗ de ponã caſum in nube ⁊ ipſum exem⸗ rrPplificabo ᷣm glo. deinde diuidã appa atum in quattuoꝛ partes ⁊ ſignabo quattuoꝛ genera cõ trarioꝛũ. VUltimo foꝛmabo quaſdam queſtiones⁊ ero bꝛe uiter expeditus. ¶ Ad euidẽtiã eſt ſciẽdum ꝙ plura ſũt Inkfamẽ que releuãt ab infamia aliquẽ:nã eſt pꝛimo appellatio a quẽ plura ſententia:vt.l.furti.in pꝛin.ff.e.ti. Item pꝛincipis remiſ⸗ ſüt ꝗᷓ rele⸗ ſio:vt.l.ſolent.ff.e. Item iudicis alteratio pene: vt hic.⁊ mia. uãt ab ĩfa l.quid ergo/S. pena grauioꝛ.ff.e. Itẽ trãſactio ꝑtium iuſ⸗ ſu iudicis ſuper crimine:vt.d.l.furti.S.qui iuſſu.i¶ Iteʒ ẽ ſciendum ꝙ iudex alterãdo penã quãdoq; auget eãa:⁊ tůc loquitur.l.quid ergo/S.pena.ff.e.⁊ ·j/l.pꝛoxima pſᷣm vnam lec.quãdoq; minuit penã:⁊ tunc aut ſine cauſe cognitiõe 1 tunc loquitur.l.generaliter de decur. ſ̃ᷣm vnã lec.⁊ e.l. ad tempus.⁊.ff.de iniurijs.l.diuus iclo minuit cum cauſe cognitione:⁊ tunc loquitur.l.iſta pone caſum in nu be:vt littera ſonat. ¶ Ex tex.⁊ ſi.i.q;uis.. Debuit.ſ.ſnĩa dicta cert rõnibꝰ ſic ex cã dixit.i.pꝛo grauioꝛi impoſuit leuioꝛem coꝛpo-⸗ ralem tñ videtur ⁊ in eius conſequentiã remiſiſſe infamie penã. Modo quero de exẽplis legis ⁊ dic vt glo.Et que ro que potuerit eſſe ratio minoꝛationis:⁊ dic vt glo.vt er go oꝛdinate capias materiã diuide ĩ quattuoꝛ partes eã: qꝛ videtur dicere.l.iſta.pꝛimo ꝙ iudex poteſt alterare pe nã. Scdo ꝙ alterata pena ceſſat pena legalis. Tertio ꝙ alterata pena tollitur infamia. Quarto ꝙ hoc contingit virtute cuiuſdã traſactionis.Et ad quodlibet iſtoꝛuʒ no tabilium eſt per oꝛdinem opponendum. Et pꝛimo ad pꝛi mum quo dicitur ꝙ iudex poteſt penã minuere. Penã an ¶ Op.·ꝙ iudex minuerce non poſſit penã.vt.l.j.circa pꝛin poſſit mi⸗ cipium.ſf.ad turpilł.⁊.l.ſi qua pena.deverbo.ſig.⁊.l.alið nuere iu⸗ S inter mulctaʒ. So.aut iudex tm̃ pꝛonunciat ſuper deli dex. cto ⁊ de pena nihil dixit:⁊ tunc ſuccedit pena legalis:vt in contrarijs:aut vltra pꝛoceſſit penaʒ imponendo:⁊ tũc aut impoſuit legalem ⁊ planum eſt aut aliam ⁊ poteſt vt hic ex ptãte.l.ſibi conceſſa.Alij dicũt ꝙ penas extraoꝛdi narias poteſt mutare vt hic/oꝛdinarias nonvt in contra rijs.Cõtra hoc op.ꝙ nõ põt dici augerivel minui id qð ẽ incertum:ſed pena extraoꝛdinaria eſt incerta cum ſit ar⸗ bitraria:ergo non poteſt dici minui vel augeri.So.vt gl. quia poteſt augeri vł minui reſpectu pene que in talibus eſt ſolita imponi.¶ Item op.ꝙ non poſſit alterare: quia debet ſeruare leges:vt..de iudi.l.rem non nouaʒ.aut᷑.ho die.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſumitur.So.dicunt quidam ꝙ hec coꝛrigitur.tu dic ꝙ poteſt ex cauſa ex poteſtate generali legis ſibi conceſſa.i¶ Item op.ſicut ſe habet accuſatio in criminalibus ita actio in ciuilibus. Sed in ciuilibus nõ licet mutare actionem:vt.l.vt fundum.ſff. communi diui. ergo nec in criminalibus accuſationem.et.l.pꝛopoſitam. Penã an et.i.libelloꝛum.ff.de accuſatio. So.argumentum pꝛoce⸗ poſſit iu⸗ dit quãtum ad pꝛopoſitionem ꝙ ſicut in ciuilibus debet dex alte⸗ pꝛoponi lex quo accuſatur aliquis ſed non q́;tum ad dif⸗ rare ⁊ in qͥ finitionem.nã in ciuilibus non poteſt alterare in crimina bus cribꝰ libus ſic:vel dic ꝙ ſicut in ciuilibus ſeruat actionem pꝛo poſitam:ita ⁊ in crĩalibus ſeruat accuſationeʒ ⁊ legẽ ſiue penam legaleʒ imponat ſiue aliã ex poteſtate legis.¶ Itẽ op.ꝙ vno petito ĩ aliud nõ flat condemnatio:vt.l.fl,⸗J. de fideicõ.li.ſed hic petit certum.ſ.penã depoꝛtationis ⁊ pu blicationis bonoꝛum:ergo non debuit aliam imponere. NReſpondeo nõ ẽ nouuʒ ꝙ vno petito in alind flat condẽ natio effectualiter:nam hoc eſtin ciuilibus:vt.l.qui reſti T ſi leuerioꝛ. Sbliugerer Irio pꝛemittã quedã ad euidẽtiã:dein⸗ tuere.ff.de rei vendi.nam ſi res non reſtituãtur condem⸗ natur reus inquantũ in litem iuratũ fuerit licet hoc peti tum nõ fuerit ſic ⁊ hic ex iuſta cauſa:multo foꝛtius poteſt condemnari in alio qᷓ; petitum eſt/vel poſſũ dicere ꝙ cõ⸗ dẽnatur ſolum in eo qð petitum eſt:qꝛ ſimpliciter petijt accuſatoꝛ eum puniri de crimine ⁊ nõ expꝛeſſit pena: vel ſi expᷣſſit tñ cũ ex poſitiõe legis iudex alteret penã /videt᷑ impoſita ſᷣm legem ꝓpoſitã. Circa ergo iſtud pꝛimũ no⸗ notabile diſtingue ſic: quia aut agitur ciuiliter in cauſa ci uili:⁊ iudex nõ debet ĩ aliud cõdẽnare q; petituʒ ſit. vt.l⸗ fi.de fideicõ.li.niſi neceſſitate rei deueniat ad extimatio⸗ Fo. LXII. nem. vt.l.ſi quis ſeruum.ff. de verbo.obli.⁊.liin re:S. ſi ex cauſa:ff.de condict.fu. aut agitur de crimine:⁊ tunc aut ciuiliter ⁊ poteſt alterare.vt dicta.l.qd ergo.S.pena gra⸗ uioꝛ.ff. eo. aut agitur de crimie criminaliter/⁊ poteſt etiã iudex penam alterare.vt in hac.l.¶ Ad ſecundã partẽ et ad ſecundũ notabile op.ꝙ nonvideatur pena alterata: ſʒ vtraq; imponatur vt.l.nemo.in fi.S.de epi.audi.Sol.vt glo.⁊ dicta.l.quid ergo:S.pena grauioꝛ:qꝛ aut iudex di⸗ xit ⁊ vtraq; imponitur quod nõ placet vt·j.dicã.Et ideo dic ꝙ aut iudex ponit pꝛo pena legali ſuã ſubꝛogatiue:et tunc videtur a legali recedere vt hic: aut pene nõ ponun⸗ tur ſubꝛogatiue ſed copulatiue/⁊ vtraq; imponitur vt in contrario.ſ¶ Item op.ꝙ ambe concurrãt etiã ſiſucceſſiue iponãtur.vt.l.quotiẽs.ff de ac.⁊ ob.⁊.l.ſi quis ſepulchꝛũ j de ſepul.viola.Sol.aut plures pene imponũtur a lege copulatiue ⁊ vtraq; imponitur/aut plures pene imponũ tur ſucceſſiue nõ ſubꝛogatiue vna ad aliã/x tunc omnes coõmittuntur vt in contrarijs:ſed vna tãtũ imponitur vt hic.¶ Item op.ꝙ non ſolũ omnes committãtur: ſed etiã omnes exigatur cũ effectu.vt.l.j.j/quãdo.ciui.actio.So. aut ſunt plures criminales:⁊ tunc oẽs committuntur ſ vna tatum exigitur.vt.l.ſenatus.ff.de accuſa.aut plures ciuiles imponũtur:⁊ tunc vna tollit aliã quatenus cõcur rũt. vt.l.⁊ ita·S.nouiſſime.ff.nau.cau.ſta.aut vna eſt ciui⸗ lis/alia criminalis:⁊ tũc vtraq; imponitur vt in ↄtrario. CLonclude ergo ſic:qꝛ aut plures pene ĩponuntur a lege: aut vna a lege alia a iudice:ſi a lege aut copulatiue ⁊ fũc Comittuntur ⁊ exiguũtur.vt dicta.l.nemo ⁊.laneminerĩit ꝓvnde vi.⁊.leiij .jqui accu.nõ poſſunt:ſi ĩponunt᷑ ſucceſ ſiue:tũc oẽs cõmittuntur.ſed an exigãtur oẽs: dic ꝙ aut ambe ſunt ciuiles ⁊ tollũt ſe quatenus concurrũt ⁊ non ĩ plꝰ.vt.l.et ita · S. nouiſſe ime.ff. nau. cau. ſta.⁊ inſti.ſi quadr. pau.fe.S.·fina.Aut ſunt ãbe criminales ⁊ dicunt᷑ quidã ꝙ tollunt ſe quatenus concurrũt ⁊ non in plus:ego puto q; vna in totũ tollat aliã.vt dicta.l.ſenatus. aut vna eſt ciui lis ⁊ alia criminalis:⁊ tũcvna nõ tollit aliã.vt dicta.l.jqᷓ. quãdo ciui.ac.niſi ãbe cõpeterent ad vindictã qꝛ tunc ſe cus.vt.l.cum emacipati.de col.bono.⁊.l.pꝛetoꝛ edixit.ff. de iniur.⁊. l.quod ſenatus.⁊ ibi nota.aut vna iponitur a lege alia a iudice vt eſt hic:⁊ tũc aut ipſe expꝛimit quod ĩ ponit loco legalis ⁊ planũ eſt etiã ſᷣm glo.qꝛ tãtum vnaĩ ponitur.aut nil expꝛimit:⁊ tũc in dubio videturvna veni re loco alterius niſi ſit dictũ ꝙ vtraq; locũ habeat /ſic em eſt in ciuilibus:nã apponendo penã cõuentionalemvide tur a legali recedere.ſ.ab ĩtereſſe niſi ſit dictũ ꝗ vtrumq; poſſit qꝛ tunc eſt ſecus.vt.l.qui fidem.ff.de tra ſactio.⁊.S. eo.cũ pꝛoponas.⁊.ff.de pac.l.reſcriptũS.ſi pacto. ¶ Ad tertiã partem cõtrarioꝛũ venio ⁊ opꝙ non videa tur per alterationem pene ĩfamia eẽ remiſſa.vt.j.de gña⸗ li aboli.l.fl. So.vt glo.que videtur ſolũ variare caſum et non ſoluere cõtrarium:nec videturvera eius ſolutio ⁊ ra tio:qꝛ ſi eſſet bona tũc ſiue iudex ſiue pᷣnceps remittat pe nã videbitur remittere infamiã in eius ſequela/⁊ ſic erit eadẽ ratio in vtroq;:⁊ dic ꝙ anteq; pena ĩponatur ꝙ ĩifa⸗ mia eſt ↄña pene ita ꝙ ipſa amota etia ifamia tollatur: ſʒ poſt ſententiã cepitvtrũq; per ſe ſubſiſtere/vñ licet remit tatur vnũ.ſ.pena nõ videtur remiſſũ aliud.ſ.infamia. la etiã poſt ſentẽtiam lata.vt patet in.l.ij.j..ſi penden.ap⸗ Peneplu res qñ poſ ſüt iponi. Infamig an dicat remiſſaꝓ ꝗalteratio ⸗ nẽ pene. Sed contra hoc videtur caſus:nã ea q̃ veniunt ⁊ in ſeᷓ pel.⁊.l.fi.ſi reus vel accuſatoꝛ moꝛ.fue.Sed rñdeas ꝙ in legibus ꝓxime aeZarte fuit a ſentẽtia appel.⁊ ideo per et iudicatũ ⁊ ſic veniunt in ſequelãa vx inde eſt ac ſi non e veniebat ateq; iudicaret:ſed certe ſi infamia eſt ſequecla tunc ſiue cũ cã ſiue ſine tollatur pena tolleretur ⁊t ĩfamia. cõtra.l.diuus.ff. de iniur.⁊.l.gencralier. ff. de decuri.⁊.l. falſi · S· oꝛdine.ff.ad.l.coꝛ.de fal.quomodo ergo poteſt ſu⸗ ſtineri glo.nos poſſumus dicere ꝙ hoc faciat odiũ pene Byjůutrigarius ſuper ſcdðo libꝛo Codicis remittende ſine cã:contra.l.ita.vulneratus.ff.ad.l.aquil. ſed ego puto ꝙ ſint alie rationes de quibus · dicam. ¶ Itẽ op.ꝙ non tollatur inſamia.vt.l.diuus.ff. de iniur. So.ihbi ſine cã/hic cum cauſa. Itẽ op ad idẽ de.l.ad tẽ⸗ pꝰ. So codẽ modo. el ibi fuit ipoſita pena que debuit. ¶ Itẽ op. ad idẽ de.l.qͥd & pena quioꝛ.ff. eo. So. aut ꝓ pecũiaria ĩponit᷑ pecuniaria ⁊ nõ vr remiſſa ĩfamia. Ite,ʒ multo magis ſi pꝛo tribunali imponatur pecuniaria vt i contrario:aut p pecuniaria fuit impoſita coꝛpoꝛalis/vel ꝓ coꝛpoꝛali coꝛꝑalis maioꝛvel minoꝛ cũ cãe cognitiõe/⁊ videt᷑ remiſſa inf̃amia vt hic.¶ Conclude ergo ſic:q; aut ena qñ pena fuit per indulgentiã remiſſa ⁊ per gratiã aut per in⸗ dicat᷑ re dicẽ alterata. Si fuit per gratiã remiſſa nõ tollitur infa⸗ miſſa ꝑ in mia vt.l.fi.de gñali aboli. aut fuit per iudicem alterata c dulgẽtiã tũc aut cũ rõe: aut erronee ⁊ ſine rone.ſi cũ rõc tũc ſiue fu gratiam erit aucta ſiue minuta tollitur ĩfamia/ ſi eſt mutata coꝛpo ralis in coꝛpoꝛalẽ/ſiue pecuniaria ĩ coꝛpoꝛalẽ muleo ma⸗ gis. vt dicta.l.quid ergoS pena grauioꝛ.non ſi eſt muta ta pecuniaria ĩ pecuniariã multominus.vt dicto.S quid ergo.ſi aũt erroꝛe ⁊ ſine cauſa minuitux /tunc nõ tollitux infamia. vt.l.diuus ff. de iniur.⁊.l.ad tẽpus:ſco.ſᷣm vns lec.⁊x.l.generaliter.ff.de decurio. ¶ Ad quartã partẽ ⁊ quartũ notabile op ſic idẽ non po⸗ — teſt eſſe cauſa duoꝛũ contrarioꝛũ.vt.l.cum hisS. j.de cõ⸗ di. indebi. ⁊.l.repugnãtia. de regul.iur. ſed tranſactio eſt cã ĩfamie irrogate.vt.l.qm. ff e.⁊.l.furtiS· pactꝰ: ̊ nõ dʒ trãſactio eẽ cã ĩfamie remittẽde. So.dicũt doc. aut trãſi git᷑ ſuper crimine ⁊ non tollitur infamiavt in Zꝛio / aut ſu per infamia ⁊ ſic vt hic.Sed hoc non videtur verum:qꝛ qui tollit crimen per tranſactionẽ ſactã ſuper eo videtur tollere omnem penam.vt.l.duobus· S exceptio.⁊· S· colo nus.ff. de iureiuran.⁊.l.furti ·S·j.ff.de his qui no. infa.et ideo alii dicunt ꝙ aut tranſigit iudex ⁊ tollitur infamia. vt hic aut partes ⁊ nõ vt in cõtrario.⁊ eſt ratio:qꝛ aucto⸗ ritas iudicis alijs trãſigentibus tollit infamiã. vt.l.fux⸗ ti ·S. qui iuſſu ff. eo.quãto foꝛtius quãdo ipſemet tranſi⸗ git. ar. l.ij. S· que oĩa.de vete.iur.enucle..Sed ego puto aliã eſſe ronem:qꝛ quãdo pars trãſigit in caſu pꝛohibito videtur cõfiteri crimen ⁊ equiparatur condẽnato de cri⸗ mine ⁊ ideo nõ tollitur immo irrogatur infamia:ſed quã do iudex trãſigit.i.alterat etiã penã qð nõ eſt ĩ trãſactio⸗ ne per te. Pꝛeterea in trãſactiõe ꝑtis datur pecunia que nõ poteſt tollere crimen:ĩmo ⁊ ſi iudex imponeret penaʒ pecuniariã ꝓ coꝛpoꝛali non tolleret infamiaʒ. vt dicta.l. quid ergo/S. pena grauioꝛ. Oꝛeterea trãſactio partis eſt pꝛohibita ⁊ actus pꝛohibitus nõ debet releuare deliquẽ tem ĩmo grauare/ſed iudicis permiſſa eſt: aut ergo ꝑtes trãſigunt/a tunc aut in caſu permiſſo⁊ nõ infamatur reꝰ: aut in caſu ꝓhihito ⁊ tunc ſic/aut iuder trãſigit:⁊ tũc aut ſimpliciter trãſigit ⁊ nil alið facit:⁊ nõ releuat ab ĩfamia aut trãſigit ⁊ penã alterat:⁊ tunc bene releuat ab ĩfamia vt hic. ¶ Modo q̃ro de rõnibus omnium pꝛedictoꝛũ. ¶ꝛimo qro ſi aggrauat iudex penã que eſt rõ ꝙ non eſt infamis.Rñdeo:qꝛ quãdo aggrauat non videtur dã⸗ natus ᷣm foꝛmã.l.ſed ex arbitrio iudicis:⁊ ſic nõ erit in⸗ famis /ſed hec rõ non placet:qꝛ vt.S.dixi.cũ alteret ex po teſtate.l.ſibi conceſſa.vt dãnatus ſᷣm foꝛmã .l.Alia rõ eſt / qꝛ infamia videtur in ſequelã criminis venire:⁊ ideo re miſſa pena/ videtur infamia remiſſa qð non placet.vt.S. dixi. Alia rõ eſt/qꝛ qui in vno grauatur ĩ alio debet rele⸗ uari:vt.l.eum qui.ff.de iureiur.cũ ergo grauetur in pena maioꝛi releuet᷑ ab infamia.Et ſi dicas vna pena nõ debe ret aliã tollere /ſed deberet poſſe eligi.vt.l.quotiẽs.ff. de ac.⁊ ob.cũ ſi.Reſpond eo illud eſt verũ ãteqᷓ; ſit lata ſen⸗ tentia ⁊ vna pena ipoſita.Sed qñ vna eſt impoſita vt hic amodo alia eſt ſublara.vt.l.ſi quis cũ totũ ·S· plane.ff.de Punitꝰ excep.rei iudi.⁊.l.ſi ds homicidij.jde accu.⁊ eſt in argu pẽa ſtatu⸗ mẽtũ ꝙ ſi ſcholaris cõmiſit hic homicidiũ/⁊fuit hic pu ti non põt nitus ſᷣm ſtatutum pena pecuniaria nõ poterit poſtea ac poſtea pu cuſariĩ ciuitate ꝓpꝛia ⁊ puniri pena legali.ar.pꝛedicto. niri pena Si aũt minuit᷑ pena ⁊ tũc aut gratioſe remittitur per pn legali. cipẽ ⁊ tũc nunq; remiſſio poꝛrigitur niſi ad expꝛeſſe con⸗ Remiſſio ceſſuʒ / etiã ſi ſit eadẽ ratio invtroq;.vt dixi in.lłj..de di pꝛincipis uerſis reſcriptis. Et ideo licet pᷣnceps remittat coꝛpoꝛa ſolũ ſe ex⸗ lẽ non videt᷑ remittere infamiã. Itẽ quãdo erroꝛe ⁊ ſine tendit ad cã iudex remittit ꝙ tũc non remittitur infamia:qꝛ quan⸗ expᷣſſa ĩ lit do aliquid cũ rõne diſponitur hʒ conſequẽtiã que fit me teris. diante rõne.vt.l.legitimos.ff. de legi.tu.⁊ ĩſti.de legi.pa. tu. ſed qñ ſine rõne aliquid ſit non hʒ conſequentiã: qꝛ cs⸗ ret rõne.vt.l.qð non rõne.ff. de legibus.vbi ergo vnceps remittit gratioſe vel iudex erronee/⁊ ſine cã non remitti tur inf amia:qꝛ quãdo ſine rõne factum eſt ad conſequen tiã trahi non debet. vt dicta.l.qð non rõne:ſed quado iu dex ex cã penã diminuit:vt qꝛ pꝛopter etatem vel aliã rõ nem / eadem rõ eſt infamie remittende:⁊ ex pꝛedictis pa⸗ tent rõnes caſuum.S.dic.¶ Modo quero qñ alteratur pe na an pena veniat ex lege eadẽ an ex cã famoſa an ex ar⸗ bitrio iudicis ⁊ quomodo.nã ex.l.pꝛopoſita nõ videt᷑ ve nire cũ lex pꝛopoſita aliã penã exigebat nec ex delictovł ex cã ꝓpoſita eadem rõne. Itẽ nec ex iudicis arbitrio qꝛ illud nullo caſu deberet ĩfam arc/niſi adeſſet crimen ⁊ cã famoſa. Sed ego dico idẽ eſſe crimen ⁊ eãdem legeʒ: ſed penã alteratã bñ ex eadẽ lege venit pena alterata ⁊ nõ vi detur alia pena impoſita qᷓ; petita ex poteſtate legis con ceſſa iudici. HNõne ſi cõdemnãdus in pecunia ſoluere nõ poſſit punitur in coꝛpoꝛe ex poteſtate legis.vt l.ſi ds id. S.in ſeruos.ff.de iuriſd.om.iu.⁊.l.quicũq;.j de ſeruis fu gi. nec videtur alia pena iponi qᷓ; debuerit pꝛopter ſubꝛo gationem huius que fit loco pꝛime.⁊ex eadẽ lege dicitur coꝛpoꝛalis imponi /nec videtur alterata ſed ea q̃ debuit eſſe impoſita poſt/q; legis eiuſdem auctoꝛitate.¶ Item ꝗ ro qñ ſieri debeat pene alteratio ſi fieri debeat. Reſpon⸗ Pene al⸗ deo alteratio aut ſit ex cã neceſſaria / vt qꝛ debet ſoluere teratio qñ ecuniã ⁊ non habet:⁊ tunc dico ꝙ poteſt duobus tẽpoꝛi fleri dẽat. us alterari vno tẽpoꝛe ſententie: qꝛ iudex videbit ꝙ nõ hʒ pecuniã qꝛ eſt monachus: ⁊ ideo cũ ſit ſibi notum ꝙ penam pecuniariã ſoluere non poterit coꝛpoꝛalem impo nit ⁊ ita loquitur lex ſi quis id.ff.de iuriſ.om.iu.ſᷣmvnam lectu.⁊.l.quicunq;.de ſer.fugi.⁊ flet hoc vel ex poteſtate generali.l.quid ergoS. pena grauioꝛ.ff.eo. vel ex ſpecia⸗ li.l.ſi quis id.ff.de iuriſ.om.iu/poteſt etiam ⁊ in executio ne alterare ſi pꝛius ſibi nõ conſtabat ꝙ pecuniariã ſolue⸗ re nõ poſſet/nam cõdemnabit eũ in pecunia ⁊ ſi in execu⸗ tione appareat cõdemnatũ nõ poſſe ſoluere pecuniã tũc puniet eum in coꝛpoꝛe ex poteſtate.l.ſi quis id.vel.l.qᷣd ergo S5 pena grauioꝛ.⁊ hec vera qñ alteratio fit ex cauſa neceſſaria. Si autẽ fit alteratio ex cauſa pbabili nõ ex ne ceſſit atevt eſt hic/tũc tꝑe ſnĩe alterat iudex vt hic.Sʒvi⸗ di dubitari de tali q̃ſtione quidaʒ accuſauit ticiũ.lł.iulia. de vi publi. ⁊ pꝛobat violentiã ſibi factam ⁊ nõ pꝛobauit ꝙ fuerit facta cuʒ armis vel dixit ſe ꝑcuſſum a ticio cũ ſã guine ⁊ ꝓbauit de percuſſione non de ſangnine cũ diuer ſe pene his caſibꝰ imponerẽtur:modo dicebat accuſatoꝛ iudici:ĩponat penã reo ſaltimviolẽtie ſine armis poſtqᷓ; ꝓbata eſt / vel percuſſionis ſine ſanguinc ex poteſtate vo is per hãc.l.cõceſſa:nunquid debet hoc fleri.videtur ꝙ; non/qꝛ ſi loqueris ĩ ciuilibus nõ põt ĩ aliũ ferri ſententia qᷓ; quod petitum eſt.vt.l.fi.de fideicõ li. Item nec actio poteſt mutari poſt lit.conteſt.vt.l.edita.S.de eden. Aut verbũ ponderoſum volo mutare ⁊ poſſum vſq; ad ſentẽ⸗ tiã. vt.l. in delict/S fi.ff. de noxa.in criminalibus aut vo⸗ lo alterare crimen ⁊ non poſſum aut legem ⁊ non poſſum aut penam ⁊ poſſum.dicet ergo iudex ꝙ exviolentia ſine armis ſi fuiſſet pꝛopoſita⁊ pꝛobata bene poſſet imponere penam....iulie.de vi publi.non poteſt imponere penam.l. iulie.de vi puata.cum pꝛobata nõ ſit publica qꝛ ſic eẽt le⸗ gem alterare ⁊ crimen. Sed S. de cho. dicit in queſtio nibus pꝛedictis poteſt iudex cõdẽnare ̃m id qð pꝛoba⸗ tum eſt licet pꝛopoſitũ nõ fuerit.⁊hoc pꝛobat᷑ per.l.qͥd er go·S.pena grauioꝛ.vbi fuit ppoſita actio furti non ma⸗ nifeſti /⁊ tã qꝛ verberatum fuit de furto manifeſto pꝛoba tione attenta condemnatus fuit de furto manifeſto in q̃⸗ druplum qð non placet:quia immo ibi fuit ꝓpoſita ſim⸗ pliciter actio ſurti /vel etiam furti non manifeſti non ex furto manifeſto:ałas nõ diceret᷑ imponi pena grauioꝛ. ſed que debuit.⁊ ideo non puto ꝙ iudex ex crimine nõꝓ poſito condẽnet q́;tumcũq; pꝛobatũ fuerit. Itẽ quero an ſit neceſſe cãm fuiſſe famoſam. Picũt quidam ꝙ non per.l.imperatoꝛ.ff.de poſtu.quidam ꝙ ſic per hanc legez quia tempoꝛe pene fuit infamis /ergo erat cã famoſa:⁊ iõ ego dicerẽ ꝙ aut queris an ex vi pꝛohibitiõis debeat ab ſtinere ab oꝛdinc:⁊ dico ꝙ ſic durãte tẽpoꝛe pꝛohibitio⸗ nis poſt non:aut queris an ex vi infamie debeat abſtine re/⁊ dico ꝙ aut ca criminis non fuit famoſa ⁊ poteſt eſſe in oꝛdne:aut fuit famoſa:⁊ tunc aut durat tempus pene ⁊ debet abſtinere: aut finitum eſt: ⁊ tunc durat ĩfamia poſt Fo. LXIII. Ex quibus cauſis infamia irrogatur. . ☛ e— — — ☚K —,— — *2 tempus pene / debet abſtinere quod ſi eſt pecuniaria pe na fuit pꝛo coꝛpoꝛali impoſita:vel pꝛo coꝛpoꝛali coꝛpoꝛa lis minoꝛ ſine cauſa/vt ex ſuperioꝛibus patet:aut poſt tẽ pus pene non durat infamia quod eſt ſi coꝛpoꝛalis ꝓ coꝛ duas lecturas. LDEmo Qui abſtinuit a bonis paternis nõ eſt —— einfamis. hoc dicit. S 3 7 furti Si ꝓpt᷑ furtũ nõ fuerit actũ furti F . ſed ↄdictione furtiua vł rei vẽedi poꝛali fuit impoſita maioꝛ vel minoꝛ cã cognita:tunc po ARεπαα& l teſt admitti ad oꝛdinem ſᷣm determinationẽ queſtionis Vn catione ceſſat ifamia.h.d. Vel dic ꝙ vbi ex cri 1 yltime quã ·..faciam.¶ Itẽ quero an ſaltim durãte tẽpo⸗ AQmine famoſo fertur diffinitiua irrogat᷑ ĩfamia 3 Infamia re pene ſit infamis eo cãſu quo poſt tẽpus pene nõ debet ex ſentetia/⁊ nõ ex genere pene:et ideo non expectat᷑ im⸗ 4 an ceſſet remanere infamis certe gloſ.tenet in dicto·S. qͥd ergo. poſitio pene:ſed condẽnatus in rei vendicatione vel cõo⸗ pi tꝑe pene. aut pena habet tractum in tẽpoꝛe:⁊ interim eſt infamis/ dictione furtiua nõ efficitur infamis.hoc dicit. aut non habet tractum in tempoꝛe:⁊tunc interim non eſt ¶Sp· ꝙ ictus fuſtium infamet ⁊ expectari debuit:vt.l. Fuſt ium 1 infamis /⁊ eſt ratio:qꝛ lex de tẽpoꝛe non currit momen⸗ ictus.ff.e.⁊..e.fuſtibꝰ.So.ibi pꝛecedit interlocutoꝛia et ictꝰ an ifa 4. to.vt.l.cũ non ſolum.S.j.de bonis que li. Itẽ quero an cauſa famoſa/q̃ non ſufficiũt ad infamandum niſi ſequa⸗ met. 1 relegatꝰ vł ab oꝛdie mot?ꝰ poſſint finito tꝑe pene ſi nõ re- tur genus penc ignominioſe:hic pᷣceſſit diffinitiua q̃ ſuf⸗ 1 manet ĩfamis ad nouũ honoꝛẽ aſpirarevł veterẽ recupa ficit:licet pena nodum fuerit impoſita.¶ Item op. ꝙ dã⸗ r re.Sic diſtĩgue qꝛ autvult aſpirare ad nouũ honoꝛem ⁊ natus de furto ſit infamis:vt.l.non põt.ff.de furtis. SOo. t tunc tanto tempoꝛe debet vacare quanto fuit in pena:⁊ vt gl.⁊ pꝛima ſolu.eſt diuinare.Sʒ martinꝰ potuit moue i relegatus et ab oꝛdine motus. vt.l.oꝛdine.ff.ad munici ri tali rõne:qꝛ ſentẽtia facit ius inter litigãtes/iter alioos n Pert pa.aut vult veterem recuperare/⁊ tunc aut non vacat:et non.vt.ſqui.res iudi.non no.per totũ.cum ergo de in/fs re teng non poſſunt recuperare / nec relegatus/nec ab oꝛdine mo mia tractet᷑ ⁊ inter alios vt ſi velit dãnatus teſtificari ꝓ 0ͦ ſaice tus.Si autẽ vacant tunc poſſunt recuperare:verum hoc aliquo certe non debet ei nocere:niſi ꝓbatum ſit crimen. n caſu differunt relegatus ⁊ ab oꝛdine motus/qꝛ ab oꝛdie Sed male dicit qꝛ quedã aff:ciũt perſonã vt eſt infamia: 9 motus recuperat ipo iure:ſed relegatus recuperat ꝑ no⸗ ⁊ talis nocet quo ad om̃s.vnde nõ allegabitur ſententia o nam electionem. vt.ff.de decur.l.ij.Et eſt ar.ꝙ doctoꝛes inter alios lata.ſed infamia iam irrogata.ſed quedã non n qui de bononia receſſerunt ꝙ ſi reuerterentur ꝙ nõ redi⸗ afficiunt perſonã:vt in condẽnato pecuniaria. vel alia: ct M fent in collegio voc oꝛ locug non racart⸗Keah ſe yges iſta gon hieindicat inter alios. iniuria ſa it⸗ ret tũc recuperarẽt hac for̃a:qꝛ ſi fuerũt relegati recupe Hãnatus de iniuria fa rant ꝑ nouã electionẽ:⁊ cẽſebũt᷑ iunioꝛes ĩ collegio lʒ an ◻ Niuriarum. o in ↄtumeliã le⸗ tea eſſent de antiquioꝛibus:ſi aũt erãt ab oꝛdine motire MVodñi ẽ infamis. hoc vien erler legit dud⸗ l cuperabunt ipſo iure/aſi ante erant de antiquioꝛibꝰꝛxnüũuc ;.. Mlbus modis.ideo qꝛ hic videt᷑ eſſe emphiteota. tie erunt:⁊ hec ſufficiant de materia. ⸗ DEb ito es Debitoꝛ qui cedit bonis nõ eſt 1 J p oſſid oniũ Aucta penavidetur ℛ LCB infamis. h. d. Jaco. Butrig. de ifamia trãſactũ. S 7 te Conuentus crim ine expilate heredi⸗ ri h. d. m vnam lecturam. OWE.tatis infamatur. hoc dicit Jaco. bu. Hec lex legitur duobus modis vt videatu dο ¶ In glo. que incipit quis ibi furti: imo non lin repetere id quod lex ſuperioꝛ. Legunt ergo quidam EAdeſcẽdit a furto niſi oꝛigine inſpecta: quia lo⸗ uit hic loquatur in pena aucta: lex ſuperioꝛ in minuta: alij co furti datur. e ꝙ hic etiaʒ fuit minuta:ſed ſupꝛa loqᷣtur in remoto ab oꝛ⸗ A Si pater increpat filium inſurgit infa ſs dine hic in relegato:ſed ego puto ꝙ alia ratione varietur G qułe.mia facti non iuris. h.d. ec hic caſus.ſ.ne pᷣncipium videatur contradicere fini. S vN ll m Siuſte ſunt irrogate ad exqui nin ego puto ꝙ verioꝛ ſit illa.ſq penafuerit aucta ⁊ violatrr B am. ſtionem criminis infamiã irro ſtß aliq̃liter.naʒ ſecũda lec.nõ placet /qꝛ ſeueritas ſnĩe ferẽ⸗ eV YAgant. hoc dicit Ja. bu. eo de non releuat ab ĩfamia:ſʒ releuatio ſententie late.⁊ que H. NAEC. Op. ꝙ efficiatur infamis: vt. ff. e. l. lucius. et g ſit differentia inter hãc.l.⁊ ſuperioꝛem.dic vt glo. J.e.fuſtibus. So.aut ẽ pᷣcedenti diffiuitiua ſentẽtia irro⸗ ſnu E nes Decuriones nõ ĩcurrũt atus ictus fuſtiũ.⁊ irrogatur infamia vt in contrarijs. c⸗ cutiones. infamiam ex ghe pene: ſʒ ut non pꝛecedit diffinitiua ⁊ tunc ſi inferãtur ictus ad Au eam que eſt ex ſnĩa irroganda.h.d.¶ Diuide in cxquiſitionẽ criminis.tunc nulla infamia irrogatur/nec nie duas partes: qꝛ in pꝛima loquitur in irfamia iuris/nec facti quicqͥd dicat gl. Aut ex ĩterlocutoꝛia in⸗ Jo⸗ rrogãda ex genere pene vſq; vbi verũ.ibi loquitur de ir feruntur ictus fuſtiũ:⁊ tunc ſimul.ſ.cauſa famoſa⁊ inter⸗ ln roganda ex ſnĩa vſq; in finem. öllocutoꝛia ⁊ genus pene ignominioſe infamiãꝗ irrogant.⁊ ſne ¶Erx tex.pꝛonunc iauit diffinitiue. ¶ Nota delictũ c0 d tunc infamis quis ex genere pene: vt · e.fuſtibus. nc miſſum ⁊ penam / ſed executioni mãdari non põt/⁊eſt ar. Emine Qui nõ pugnat pꝛo patria nl. ad queſtionẽ.ſtatutum dicit q; malapagus poſſit impune Eminem. non eſt infamis.hoc dicit o offendi:aliud ſtatutũ dicit ꝙ in maleficijs iudex ex offi⸗ Jacob. Butrig. ti⸗ cio poſſit ꝓcedere ⁊ habeat arbitriũ:pone ergo ꝙ mala⸗ Ecreto NRemittũtur mulieri triſtioꝛ ha dy⸗ pagus fuit offenſus/⁊ iudex volebat inquirere:dicebant bitus ⁊ actus ploꝛandi:ſed ſi nu de quidam ꝙ non:qꝛ non eſt maleficium /ſed certe male di⸗ bat infratẽpus luctus infamat᷑. h.d. Ja. but. npl cunt:quia licʒ non debeat pena imponi eſt tamen delictũ Oſtib us Ad euidentiã eſt ſciẽdum ꝙ Infamia obt ⁊ maleficium vt eſt hic:quia aſtrictus eſt decurio pene⁊ UGS. infamia iuris tribus modis iuris qᷣbꝰ nna⸗ tamen executio pene non poteſt fieri:ſic ⁊ hic eſt vere ma XAH imponit᷑. Uno modo a iure ipᷣo facto. Alio mo modis in⸗ ſim leficium:ergo poteſt inquirere/⁊ tenet inquiſitio licet pe o irrogãtur per ſentẽtiam. alio modo irrogã fertur. nes na non ſit imponenda: nam exceptiones que reſpiciunt tur ex genere pene. ¶ Attende tñ qꝛ quando a lege ipſo lor. terminum ⁊ ſententiam inducunt abſolutionem/ ſed pꝛo facto imponit᷑ infamia /tunc ſi velim obijcere tali infa⸗ ſog ceſſum non impediunt:tenet ergo inquiſitio quia eſt ma mi ꝙ nõ poſſit eſſe teſtis qꝛ infamis: ſufficit me ꝓbare fa ero leficium / ſed iudex poſtea in fl.non debet penam impo⸗ ctum.i.delictum per eum cõmiſſum:ſed qñ per ſententiã ſon nere: non ergo bene infertur non imponitur pena/ergo venit infamandus opoꝛteret me etiam ꝓbare ꝙ ex deli⸗ ege non eſt delictum: quia ſeparatoꝝ ⁊c. vt.l naturaliter·S· ccto fuiſſet condẽnatus.ałs non ſequeretur ꝙ eſſet infa⸗ eib nichil. ff. de acquir.poſſ.⁊.l.papinianꝰ exuli.ff. de minoꝛ. mis lʒ cõmilſiſſet delictũ. Tertio modo irrogat infamia 1e D temvus Siue imponatur pena ᷓ iuris.ſ.ſi pcedit famoſa cã ⁊ ſequat᷑ ĩterlocutoꝛia ⁊ ictus to⸗ . H d debet ex crimine famoſo fuſtium t⁊ tunc dicitur infamis ex genere pene. nam ſola tine Hiue ſine cã fuit minoꝛata durat ifamia poſt t⸗ cauſa famoſa nõ ſufficit vbi debet ex ſentẽtia infainari. R pus. hoc dicit 'm vtramq; lecturaam. Itẽ ſi eſt cã famoſa nõ ſufficit ĩterlocutoꝛia:vt.l.qͥd ꝙᷓ · S⸗ et ¶ Sop.·ꝙ fama in totum conſumitur non ſolum minua qſitũ.ff.e.⁊.eo.l.interlocutio.ſʒ ſi ẽ cã famoſa ⁊ ferat᷑ ina⸗ Not tur. So. vt glo. terlocutoꝛia ⁊ poſtea ſequat᷑ pena ignominioſa: vt ictꝰ fu ¶ Secundo opp.ꝙ finito tempoꝛe pene tollatur infamia. ſtiũ/tũc eſt ĩfamis:⁊ dr ifamis ex gñe pene. Sʒ qñ eſt cã vt.l.⁊ ſi ſeuerioꝛ.S.eo.So.vt glo. SS ¶ In glo. eque ĩcipit pꝛopter.in fine ibi minuta. Vel hic impoſita que debuit / ibi non/⁊ ſic hec lex poteſt habere famoſa ⁊ ferat᷑ diffinitiua tũc genus pene nõ expectat᷑:ſʒ ex ſola ſentẽtia eſt infamis.hec eſt ergo infamia iuris / et hẽz plures effectus.⁊ per hoc apparet ꝙ glo.in.l.neminẽ⸗ &.e.male dicit qꝛ qñ ex inquiſitiõe criminis qs fuſtigat᷑. ⁊ ſi non ex cã famoſa nulla infamia iuris vel facti ſeqtur. Infamia ¶ Item eſt ſciendũ ꝙ eſt infamia facti de qua.S.e.ea que. facti qͥt hʒ et hec habet duos eſfectus ſᷣm omnes. Pꝛimꝰ: qꝛ repel⸗ cffectus. lit quẽ a dignitate:vt.l.ij.j· de digni. li. xij. Itẽ facit:vt ta li inſtituto qui eſt infainis infamia facti poſſit ſuꝑ defun⸗ cto rũpere teſtm̃ tanq; turpis perſona inſtituta: vt. l. fra⸗ tris j.de inoffi.teſta. Item hʒ tertium effectum ſᷣm glo. qᷣ elſt in.l. caſſius.ff. de ſẽnat.ſcʒ qꝛ repellit a teſtimonio. X O d z. t g Furti iniuriarũ / vel E n ana 03. de dolo damnatus meſt infamis: non ſi iureiurando pur gauit con l Aſcientiam ſuam. hoc dicit. CQuid ſi ego nõ deliqui:ſed qꝛ vereoꝛ litigare ſuper furto tranſigo. certe glo. tenet in.l.athletas·S. fl. ff.e. ꝙ nõ efficioꝛ infamis.ar. l. item · S. ij. ff. de ali.mu.iudi.cau.fac.⁊ videtur ꝓbare iſte tex.a contrario ſenſu.ibi pꝛo mala conſcientis. — KNt xlo cutio Interlocutoꝛia nõ in et famat /niſi infamia fa cti. hoc dicit Jaco. Butrig. r.as vltra licituʒ modũ.hodie omne fenus eſt res an ſint impꝛobũ ⁊ tale fenus exercẽtes ſunt infames h. d. CEx ifames: et hac legevidi dubitari de tali q̃ſtione.qꝛ quidã fecit teſtm̃ an poſſint ⁊ inſtituit quẽdã feneratoꝛẽ:frater teſtatoꝛis vult rũpere ſuccedere teſtamẽtũ dicẽs turpem ꝑſonã inſtitutã ⁊ nedũ turpẽ ſed infamem infamia iuris. ergo ⁊c. ¶ Sed vidi dubitari an eſſet infamis ipſo iure: et hoc ideo quia ſtatutum habe⸗ mus ꝙ ſi minoꝛ vult alienare. interſit alienatio vnus de pꝛopin quis ſuis.qui ſit bone opinionis et fame. alłs non Fenerato valeat ↄᷣctus. Modo dr ꝙ cõtractus nõ valet:qꝛ contra ctui interfuit vnus ꝓpinquus pupilli qͥ erat feneratoꝛ/et ſic non erat bone opinionis ⁊ fame:ĩmo infamis vt hic. Verum ego puto ꝙ ſtatutũ intellexit de hoĩe bone opi⸗ nionis. Alio modo i.qui non eſt diſſipatoꝛ bonoꝝ ſuoꝛũ. vnge non eſt veriſſimile ꝙ cõſentiat minoꝛi vt diapidet. ¶ Mogdo ergo q̃ramus an valeat cõtractus dicũt qui⸗ dam ꝙ ſic.qꝛ non eſt infamis feneratoꝛ:ſed infamandus ex ſentẽtia vt hec littera ſonat.Sed glo.ꝓbat ꝙ ipᷣo iure ſit infamis dicens ꝙ ex ſnĩa infamari nõ poſſet ſi ageret crimine ſtellionatus cũ ius ciuile non infamaret.ſ.con⸗ dictio indebiti.Sed nõne ego poſſem dicere ꝙ poſſet per ſententiã infamari ex crimine ſtellionatꝰ:⁊ ſic nõ ipſo iu re ⁊ ſic crimen ſtellionatus veniat ab actionc de dolo in⸗ ſpecto oꝛigine:ſʒ indebiti ↄdictio loco eius ſuccedat:vt not. in ſimili.S.e.ſi te.Et ſi dicas hic nõ eſſe dolum:qꝛ cũ ex cõuentiõe faciat dolus nõ infertur aduerſario ſciẽti: vt. l. j. in fl. ff. de ac. emp. Poſſem dicere e lz non fuerit in dolo fenerandus eſt tñ hodie exigẽdo vltra licitum ⁊ ſic crimen ſtellionatus infamaret:⁊ ſic ex ſentẽtia infamabi tur:vt ſonat tex.vel tene glo. — IYfr atres Quandoq;ʒ excuſat a crimie Eimbecillitas cõcilij:vt qꝛ nõ ett doli capax: vt.l. j. in fl.. de fal. mone.et.l. in puberem. ff. de furtis. Qñq; excuſat imbecilli⸗ Mioꝛ an⸗ tas etatis:vt doli capax excuſatur ab adulterio / niſi ſit nis qñ ex⸗ maioꝛ.xiiij.an.vt.l.ſi adulteriũ.in pꝛin.ff.de adulte.qñq; cuſat᷑ a cri beneficium legis:vt qꝛ lex ſtatuit aliqð delictum eſſe in mine:et ſi maioꝛe ⁊ non in minoꝛe:vt eſt hic.et in muliere minoꝛe q̃ exerceat nõ petiſt tutoꝛem filijs.Qñq; cxcuſat iudicis officiũ.vt artẽ ludi⸗ l.auxiliũ.in pꝛin.ff.de mino.qñq; excuſat reſtitutio: vt.l. crã:an ſit ſi ex cã·S.nunc videndũ.ff.de mino.Et hec lex dicit bꝛe infamis. uiter ſi minoꝛ viginti annis artem ludicrã exercet/non eſt infamis.hoc dicit. Jaco. Butrig. ¶ Doppo. vno modo vt glo.⁊ ſolue vt ipſa. Id em Pꝛopꝛio nomine dãnatus acti⸗ — infamis. hoc dicit Jacobus Butrigarius. De pꝛocuratoꝛibus. Mubꝛzica. 8 ¶ Continua vt glo.et quero differentiam inter aduoca tum ⁊ pꝛocuratoꝛẽ: ⁊ dic vt glo. Item quero inter hũc titulum ⁊ ti.manda. differentiã.et dic vt glo. Jac.But. harum.S. interemptum. ff de le.iij. et.l. uriſgenum 5. ¹ 11 Ad euidẽtiam eſt ſcien Mypzꝛo bum. dum olim quoddã fe põt cõmitti: one pꝛo ſocio pꝛopter dolum eſt do libꝛo Codicis A L ti Abi dubium eſt de ma⸗ U 0 dato actoꝛis admittit᷑ pꝛocuratoꝛ ⁊ demũ cum cautione de rato.hoc dicit Jacob. Butrig. ¶¶Sp. ꝙ ſic verbum cautionis pꝛola⸗ tum ſumitur pꝛo cautione ſimplici: vt l. ſancumus j/ de verbo. ſigni. ac ꝓcu⸗ rrratoꝛ non ſimpliciter cauet: ſed ſatis dat: vt.l.j.S·ſtipulationũ.ff. de pᷣto.ſtip.⁊.¶pꝛetoꝛie.So. Cautiõis vt glo.qꝛ hic ſumitur impꝛopᷣe ⁊ dic ꝙ cautio eſt genus ⁊ vᷣbũ quot hʒ tres ſpecies ſub ſe vt glo.i¶ Sed op.cõtra glo.ſic.nam ſpẽs ſub S 55 Der genus ꝓpꝛie repᷣſentatur in qualibet ſui ſpecie.vñ ꝓpꝛie ſe habet. dicitur homo eſt animal.vt.il.j.ĩ fl.ſi cer.peta.et.l.ſi quid dolo malo.ff.de pactis:cum ergo cautio ſit genus.ſi ſu⸗ matur pꝛo ſpecie ſua/ĩ ſatiſdatione dicetur ſumi pꝛopꝛie ⁊ nõ impꝛope. Sed dic ꝙ aut ſumas cautionẽ pꝛo gñe ⁊ tunc male dicit glo.aut accipis pꝛo ſpecie ⁊ tũc ponit᷑ im pꝛopꝛie vt in glo.¶ Itẽ op ꝙ hec.l. innuit ꝙ ipſe ꝓcura⸗ toꝛ exigat cautionẽ: imo videtur ꝙ ipſe pᷣſtet:vt.l.ſeruuʒ quoqʒ · S/ ait pᷣtoꝛ.ff. e. So.fateoꝛ oppoſitionẽ ⁊ dic vt gl. I¶ Itẽ op. ꝙ nõ caueat:vt.l.nõ diſtinguemus · S· fl ·ff. de ar bit. So. ibi hẽbat mãdatũ ad ↄpꝛomittẽdũ.⁊ ideo videt᷑ hẽre ad ꝓſequẽdũ litẽ.¶ Itẽ op.ꝙ ĩdiſtĩcte cauesat:vt.l. nõ ſolũ ·S. qui alieno.ff.dẽ ꝓcu.So.illa ſᷣm iſtã:qꝛ aut cõ ſtat de mãdato ⁊ nõ cauet:imo ſine cautione admittitur: aut ↄſtat ꝙ non hʒ mãdatũ ⁊ non admittitur etiã cũ cau⸗ tione:vt hic.ſ Sed ↄ pꝛimũ mẽbꝛũ op.jꝙ etiã ſi cõſtet de mãdato caueat:vt.l.illud/S.·ſi talis.ff.de mino.⁊.l.qui in rem.de oꝑi.no nuncia.So.ibi hẽbat minus legitimũ qꝛ hẽbat gñale vbi ſpeciale exigebat᷑. Itẽ op.ꝙ etiã ſi cõ⸗ ſtet ꝙ non habeat mãdatũ admittatur:vt·.j.e.exigẽdi.ct ff. e. ſed he. So. ibi ſpale in quibuſdã ꝑſonis cõiunctis/q̃ admittũtur cuʒ cautione de rato. Collige ergo ſic qꝛ aut cõſtat ꝙ non hẽbat mandatũ ⁊ nõ admittitur niſi ſit con iuncta ꝑſona:vt.·j.e.exigẽdi.Aut ↄſtat ꝙ hẽbat mãdatũ: ⁊ tunc aut hʒ ſufficiens ⁊ admittit᷑ ſine cautione de rato. Aut hʒ minus legitimũ:vt qꝛ hʒ generale vbi ſpãle exigi tur / vel habet ad aliã ⁊ non ad hoc et tunc non admittit ſi autem eſt dubium de mandato / tunc admittitur cum cautione de rato vt hic.ſ Itẽ op.ꝙ etiã ſi cõſtet de mada to caueat:vt.l.ſeruũ quoq;:Sait ptoꝛ.ff.e.So.ibi.loquit᷑ in ſatiſdatione de defendẽdo qua pᷣſtat etiã ſi mandatũ habet.¶ Itẽ op.ad ideʒ de.l.j.j. de ſatiſ.So.ibi loquitur ex pte rei.⁊ in cautiõe de iudicato ſoluẽdo q̃ pꝛeſtat᷑ ctiã ſi cõſtet de mandato ⁊ eſt rõ pꝛedictoꝝ:qꝛ illa ſatiſdatio debet ceſſare ꝓpter mãdatum q̃ cõmitti non põt ꝓpter mandatũ:nam illa ſtipulatio non dʒ interponi que non cõmitti põt:vt.l.hec ſtipulatio ·S.diuus.ff.vt le.nomine caue.⁊.lnon cogendũ·S. diuus ſabinꝰ.ff.e. Sed cautio de rato eſt illa qᷓ̃ ꝓpter mãdatum cõmitti non põt.qꝛ qð dñs ſemel voluit opoꝛtet ratũ hẽre: vt.l.põponius ſcri⸗ bit. ff. de nego. ge ergo illa cautio vbi adeſt mãdatũ non dʒ interponi:ſed cautio de defendendo dñm quẽ pꝛeſtat ꝓcuratoꝛ/actoꝛ non reddit᷑ nutilis ꝓpter mãdatũ.ĩmo g interponi/lʒ aſſit mãdatũ.idẽ eſt ⁊ in cauti one iudicatũ ſolui quã pᷣſtat ꝓcuratoꝛ rei ¶ Wodo q̃ro quare cautionẽ de rato nõ pꝛeſtat ꝓcuratoꝛ rei. Rñdeo qꝛ regulariter nõ intereſt dñs hẽat ratũ vel non:nã cum caueat iudicatum ſolui ꝓcuratoꝛ rei ⁊ ſoluat qð intereſt actoꝛis.an reus ratũ hẽat ⁊ ſi nõ intereſt nõ poſſet cõmit ti cautio cũ debeat cõmitti ad intereſſe:vt.l.fl.ff.de pᷣtoꝛ. ſti. Si non põt cõmitti non debet interponi:cauſaliter tñ poteſt intereſſe ⁊ per ↄñs poteſt cõmitti:ergo debet tunc interponi:vt.l.non ſolũ ·S. ſi ſtatꝰ.et · S· eſt ⁊ aliud.⁊.l.põ⸗ ponius ·S.ſi is.ᷣff.e.ſed ꝓcuratoꝛ actoꝛis ſemꝑ qñ eſt du⸗ biũ de mãdato cauet.qꝛ ſemꝑ rei intereſt hẽri ratũ ne ve⸗ xetur ſumptibꝰ ⁊ litibꝰ.¶ Itẽ quero qͥd ĩpoꝛtet vᷣbũ cau⸗ Cautlois tionis:? Rñdeo aut ꝓfert a lege aut ptoꝛia/ aut ciuili. Si vbum qd ſpᷣtoꝛia tũc accipitur ꝓ ſatiſdatione qñcũq; ſit genus:vt impoꝛtet. l. a toꝛe.ff de ptoꝛia ſtipu.⁊ hic.aut ꝓfertur a lege ciuili. vel hoĩe qð idẽ eſt:⁊ tũc aut ꝓfertur cũ aduiõe idonei⁊ ſumit᷑ pꝛo ſatiſdatione: vt.l.mãdato titij ·S.ſfi.ff.mãda.⁊ inſti. de ſatiſdati.tu· S. fi. Aut ꝓfertur ſimpliciter ⁊ tun cũ nõ poſſit referri ad oẽs ſpẽs ſuas:vt qꝛ nõ eſt eadẽ rõ oĩm ſpecierũ:⁊ tũc refertur ad eandẽ ſpẽm ⁊ ſic ad cauti onẽ nudã.ar.l.q̃ſitum · S.illud.ff. de le.iij.ſic dicimꝰ in ꝓ⸗ miſſione.nã eſt genꝰ.⁊ põt referri ad ſtipulationẽ ⁊ nuldcſ’ũ biu bot iure Peſncgs date chaicurefe ollectiereye Neott, nion fenneretuue⸗ ioe gen nitigen e. uaie Ohe ia toin ” De Pꝛocuratoꝛibus. Fo. LXIIII. miſſionẽ. Aut & pꝛofert vᷣbũ ꝓmiſſionis a tabellione. t in cauſa appellationis: ? tunc aut in pꝛima fuit pꝛeſtita ſa tunc ꝓpter auctoꝛitatẽ ꝑſone bñ refert᷑ ad ſtipulationẽ: vt.l. ſciendũ.de vᷣbo.obli.Sed ſi pꝛoferat᷑ ab alio imꝑito vt a teſte.tũc refert᷑ ad ſpeciẽ nudã.ſ.ad ꝓmiſſionẽ nudã. Itẽ quero an hec cautio poſſit mutari.⁊ dic vt glo.vel plenius dic ꝙ aut qris an poſſit ex cõuentione partiũ al⸗ terari/ ⁊ dico ꝙ ſic.ſed efficitur cõuentionalis:vt.l.in cõ⸗ uentionalibꝰ.ff.dðe vᷣbo.obli.⁊.l.j.in.fi.ff. de pᷣtoꝛia ſtipu. non aüt allego leges gloſe Aut queris an poſſit alteraii inuito eo cui dʒ caueri ⁊ tunc dic ꝙ aut lex dicit ꝙ ſatis tiſdatio ⁊ ſatiſdabit ⁊ ĩ iſta:quia pꝛima ſatiſdatio ad cau⸗ ſam appellationis non poꝛrigitur:vt.l.cum apudiff.iudi. ſo. aut in pꝛima inſtaãtia nonfuit ſatiſd atio petita ⁊ tunc in cauſa appellationis peti non poterit vt ſic negligẽtia ĩ vng inſtantia noceat in alia ar.l.fi · S. illud.jde tẽpo.ap. Ultumo nota maritũ poſſe eſſe pꝛocuratoꝛẽ vxoꝛ nõ cu ratoꝛem vt in glo. 6 qIII Hõòn defenſo minoꝛe fit miſ⸗ Bm qui. ſio in poſſeſſionem bonoꝛum 4 „ etur ca f deiuſ veipignor eri geer eius 4 alate dz eius. ſed nealigene defenſoꝛ ab amtiniczat Amittra yt. l. pmiſſo. de conſti. pecu.c.l.iiij.S. adijci.ff. de fideicõ. . Iſne remouetur. hoc dicit. ¶Quero quomodo ſit Amiſtra⸗ e lu.ct. l... iubet. de colla. bo. Aut dicit ſimpliciter ſati do⸗ Cogeſidus ad defendendum dici log cogetur remo⸗ toꝛ alicuiꝰ nſi, riet tunc cũ ſatiſdatio poſſit referri ad fideiuſſoꝛes ⁊ ad uendo eum ab adminiſtratione ſi nolit defendere:ſed cer mioꝛis qͥ⸗ in obligatione gcneris vel alternatiua. ar. I. plerũq;. ff. re duo remedia: ⁊ ideo dic ꝙ compellet cum pꝛeciſe ca⸗ gẽ lus a0 6 de iure dotiũ. Aut lex dicit ſatiſdari debere cum fideiuſſ. ptis pignoꝛibus et mulcta indicta et hoc eſt pꝛimum re⸗ defẽdẽdũ 4 ct ab illa foꝛma non poteſt recedi contra volũtatem eius medium pꝛetoꝛis: vt inſti. ſatiſda.S.fi.⁊.l.j.j.reſpon.ff. de H ſes qñ cui ſatiſdari dʒ vt.l paulus ff. de ſolu. ¶ Itẽ quero qñ di adminiſtratione tu. Sed ſea ecundum remedium eſt ipſum dicat du⸗ catur res facta dubia: dicit glo. ꝙ per negationẽ vt. iu. remouere ab adminiſtratione alium ſubꝛogare:vt. l. fi. . bia.· Eauibus ad liber. ꝓcla.non li. Sed cerie ego bene cõfi⸗ S. vefenſionem.de admi tu. ¶ Item quero qualis cauſe teoꝛ ꝙ per negationẽ res efficitur dubia.i.non reddit᷑ cer cognit᷑io exigitur ad hocvt fiat miſſio in bonis abſentis. 4 ta:vt dicta.leiij.qui.ad li. ꝓclama.non lʒ.ſi tũ res nõ effi⸗· Hñdeo ſummaria ⁊ erit ſi ummaria duobus modis. Pꝛi 6. citur dubia: ita mens iudicig vacillet. na cum ꝓpatio fno quia non plene. ꝓbabit ſed foꝛte per iuramentum ca ftat iudici:vt.l.quinquaginta.ff. de ꝓbatio.⁊ hic nil ſit ꝓ lumnie ar.l.theſaurus ·ff. ad exhibẽ. Alij dicũt ꝙ plenius d batũ iudexnõ hj dubiũ imo pꝛo certo ꝙ pcuratoꝛ nullů debet vocere de iure ſuo: ⁊ tunc dicetur cauſa ſummaria t habeat mandatum: qꝛ illa que allegant᷑ in iudicio/ſinõp pꝛopter id tãtum qð ſequitur. Secundo dicitur ſumma⸗ teh bẽtur habent᷑ ꝑinde ac ſi non eſſent: vt.l.duo ſunt titij. de ria:quia altera tm parte pꝛeſente pꝛoceditur vt dixi in.l. iudicis vacillare.habe ſe ſemit 3 Exl f. ex qui.cauſis in poſ.ea. Itẽ q̃ro in quibꝰ bo Wiſſio in 4 bationẽ ⁊ reus habet ſemiplenã pᷣſumptionẽ ꝓ ſe qͥ pᷣmo nis flet miſſio.dicit glo.ꝙ aut agitur reali ⁊ fit imo in poſſel. ĩ q⸗ ir hẽbat plenã:⁊ ideo merito dʒ dici tunc res dubia cũ hñt re petita aut perſonali:⁊ tunc olim fiebat in omnia bona bus bonis . aliqd P ſe quilibet. nã dicit lex ꝙ in dubijs cauſis refert hodie pꝛo menſura debiti declar ati:ſʒ ſi agitur ypotheca dʒ fleri. 4 luramentũ: vt. l admonẽdi.ff. de iureiu.ſed nunqᷣd dĩ du⸗ rig fit miſſio in omnibus bonis:ſʒ hoc vltimum ita pꝛoce c biuz p ſola negationem: certe nõ imo per ſemiplenã pꝛo⸗ dli ſi agatur ypothecaria pꝛo omnibus ſecus ſi pꝛo vna gi bationem:vt nõ.dicta.l.admonẽdi.⁊.l.in bone fidei . . de re:quia tunc illa ſola reuocaretur:vt.l.fulcinius·S. itẽ vi d iur eiur. ſic ⁊ hic dicetur eſſe dubiũ ſemiplene ꝓbato mã⸗ deamus.ff ex qui.ca. Item etiam ſi agatur pꝛo omnibus m AMefacta dato. ve conſuetudine tñ ſeruatur opinio glo. Ytẽ qro ſhale videtur in legato vt non auocentur omnia:ſed qua i Dubia ĩ cu re facta dubia in cuius erat electione an ꝓcuratoꝛis caue tenus eſt legatum: vt.. . & fi ..communia de lega. verũtñ ius electi⸗ re vel plene ꝓbare mandatũ. Rñdeo licet de hoc ſit owgi⸗ quidã dicunt ꝙ ibi loquitur in effectu:ſed tñ omnia aduo tti one erit / nio:tñ hec ẽ vᷣa ꝙ ſit electio ꝓcuratoꝛis cũ tencat᷑ alena⸗ cat. ¶ Iteʒ quero ex cuius contumacia fiat miſſio:⁊ dicũt i vel cauere tiue:vt.l.plerũq;.ff. de iure dotiũ. Pꝛeterea nil pꝛodeſſet quidã ꝙ ex contumacia Scuratoꝛ qð impugnat ia. de a⸗ di vel plene ꝓcuratoꝛi feciſſerẽ dubia: ſed poſſet reus ab eo exigere re. per. Ij.S ſi ꝓcuratoꝛ ff ſi quis ius dicen. nõ obtemꝑa. ? mãdatũ p plenã pꝛobationẽ mandati: dicimꝰ ergo ꝙ ꝓcuratoꝛ ad male: qꝛ ibi loquitur in mulcta que nõ põt imponi domi⸗ d bare. iudicia admittatur ſemiplene pꝛobato madato cũ cauti⸗ no niſi exvero dolo ⁊ per conſequens ex pꝛopꝛiò vt nota. u one inuito reo:vt hic. ſʒ in ꝓcuratoꝛe ad negocia ſecus: in. l. non videtur.ff. de regulis iuris. Sed quãtũ ad miſſi J quia ſi milleſies velit cauere ⁊ dubitetur de mãdaro debi onẽ in poſſe.dic ꝙ ante lit. conteſt. contumacia p ocura⸗ n toꝛ non cõpellitur ci ſoluere:vt in aut.de mãda.pᷣn.S.j. toꝛis non nocet dño poſt lit. conteſt.ſic vt.il. apud celſuin ani A dd 4 Ex hac lege adde tres cõclu. vnam ex⸗ S · queſitũ ·ij.ff.de doli excep.⁊.l.pure.S. actoꝛis. o 1 o pꝛeſſam in tex. alias duas tacite a con⸗ Additio No. ex pꝛeſẽti ꝙ adminiſtratoꝛ pꝛopter Nre trario ſenſu ſᷣm glo.hic.⁊ in.l.non ſolum ·S.qui alienoet eD DeelU. eius negligentiã vel contumacia poteſt ſon ibi doc.ff. eo. cano. in. c.j. ex. eo. ſpec. in ti. de ſatiſda.Siij. per iudicem ab adminiſtratione remoueri ? ad hoc iſte nine Pꝛima concluſio eſt ꝙ pꝛocura.de cuius mandato dubi terx.eſt ſing.ᷣm bal. in. l. mãdatum in.vj. coł.jmãda.ꝙ iu⸗ ltur / ad mittitur cũ cautione rati. amplia iſtam regula, dex qui videt pꝛocuratoꝛeʒ abſentis eſſe contumacẽ põt MB duobus modis. Pꝛimo vt ꝓcedat nõ ſolum in pꝛocura. eum pꝛiuare officio ne eius contumacia boſt hac in ali⸗ ſat⸗ pꝛiuate ꝑſone/ſed etiam in pꝛocuratoꝛe pꝛo vniuerſitate quo noceat domino ⁊ no.bene iſtã pꝛacticã ⁊ idem dicii hon ꝙpꝛocura. vniuerſitatis ſi dubitetur de eius mandato/ ſaly.hic in vltimo not. ⸗ admittur cum eius cautione rati. tex. eſt no.in.l. ij. S hoc E ia. Abſens ex pꝛobabili? neceſſaria cau ine etiam . .de iura. calũ et ibi no. bal.in. iij. not. ? reputat te⸗ ENN N.Ul. ſa minus legitime defeſus reſtituitur dali nendum menti. Secũdo amplia vt pꝛocedat etiam coꝛ; Vy /ad totꝗ cãz. hoc dicit. ¶ Mota abſentẽ reſtitui ar bitris cum arbitria redacta ſint ad ſimilitudinem iudi Aad totã cam. Item nota ꝙ mulier non poteſt ide⸗ cioꝛum. l.j.ff de arbi ita patet ex no.per glo.in.l.non di⸗ defendære.¶ Item nota ꝙ quinon poteſt agere nec defen (n ſtinguemꝰ. S. penul.ff. de arbi.per doc.hic. Spec. in titu. dere.ſ¶ Item nora ꝙ mulier in reʒ ſuã pꝛocuratrix poteſt tt de ſatiſda .S. iij. in verſi.item queritur. an cautio de ra⸗ agere. H HS int to debeat pꝛeſtari in arbitrijs. Iſtam cõcluſionẽ limita ¶ Sp. ꝙ non reſtituatur quia non potuit contra ipſum Abſẽs an to. q́ttuoꝛdecim modis:ꝑ iaſo.hic latiſſime.in.j.ij.⁊.iij.col. diffinitiue pꝛonunciari:ſed interlocutoꝛie.l.fulcinius.ff. ſit reſtitu⸗ lerti m rẽ In omni cauſa pecuniaria pꝛo⸗ quibꝰ ex cau.in po.ea.nam lit.non conteſtata non poteſt endus. e curatoꝛ admittitur dum tñ ſolẽ⸗: ferri diffinitiua ⁊ ſi feratur non tenet:vt.l.ᷣfi · S.illud .(. de ho⸗ VV mqpiter ſatiſdet. hoc dicit. tempo.ap.So.hic ſe abſentauit lite cõteſtata.q¶ Itẽ op. to⸗ „AA&Op. hec littera innuit eſſe cauſam appellati ꝙ male arguat tex. naʒ queſtio foꝛmatur in muliere defẽ ee 6 onis ergo non põt peti caueri de rato:vt.j.e.l.ita demũ. dente ⁊ tex.reſpondet᷑ in muliere agente ⁊ multuʒ ſunt di r So.vt glo.ſ¶ Itẽ op.de.lʒ.penul.S.ad crimen.ff.de publi. uerſa hec.ſ.agere ⁊ defendere:vt.l.j⸗ ſde ſatiſda. Solu. S iudi.So.vt glo.Contra quã op.de.łꝝfi /de iniur. So.vt bene loquitur tex.ſi adiſcias ei maioꝛem hꝛopoſitionem Pg glo. Collige ergo ſic.qꝛ aut venit ad cauſam pꝛincipalẽ ⁊ arguas ſic. qui non admittitur ad agendum pꝛo alio ꝓ l et in ca dʒ ſatiſdare ⁊ niſi ſatiſdet reijcit᷑ vt hic.ᷣm vnam pter conditionem perſone non admittitur ad defenden⸗ elt lec.⁊.l.ſeruũ qͥq;S· ait ptoꝛ.ff. e.Aut venit ad cãm appel dum:ſed mulier non admittitur pꝛo alio ad agendum ꝓ⸗ ls lationis tm̃/⁊ nõ fuit ad pꝛimã ⁊ tũc dʒ ſatiſdare.yvt.l.fi. pter conditionem perſone:ergo nec ad defendendum- n I de ↄſoꝛ. eiuſdẽ litis.Aut fuit in cã pncipali ⁊ mõ venit ¶ Item op.ꝙ non reſtituatur ad totam cauſam:ſed ad apᷣ ſſ lli pter conditionem perſone pꝛohibetur etiam defendere: ſed mulier pꝛohibetur pꝛo alio agere pꝛopter conditionẽ perſone:ergo pꝛohibetur alium defendere:cum ergo mi⸗ les non fuit legitime defenſus iuuatur ope reſtitutionis ad totam cauſamvlł ipſo iure ſᷣm ea q̊.S.dixi.h.d. Vltra duo no.bar.hic poſt gloſ.no.dili⸗ But rigarius ſup er ſcoo libꝛo Codicis natoꝛiã. So. vtglo.que ſolũ diuerſificat caſus ⁊ ideo dic ꝙ declinatoꝛias alias ⁊ dilatoꝛiã remittit vt in cõtrario Sed hãc declinatoꝛiã remittit duabus rationibus. Pꝛi ma qꝛ miles poſſet eſſe terribilis aduerſario ⁊ ex hoc poſ ſet ſuccumbere aduerſarius ⁊ ſic ſaperet naturã perẽpto⸗ rie. Alia ratio eſt quia eſſet damnum reipublice quia a mi „ — pellandum tantumvt.l fi·ff. de ĩ integ. reſtitu. So.· hic nõ bet nocere ei qui talem elegit:vt.l.j. cuiuſcũq;.ff. de ex⸗ . fuit plene defẽſus: ibi ſic.¶ Quero an ſit opus reſtitutio⸗ crxrci. .l.ſed ⁊ ſi pupillus·S parui.de inſtito. Alij dicũt ꝙ 6 ne an ipſo iure iuuetur: æ ꝙ iuuetur ipſo iure pꝛobo ſic: q ratio eſt quia ſi condemnaretur ⁊ bona publicarentur no 4 ſi mulier nullo modo poteſt defendere: ergo eius contu⸗ pꝛodeſſet reo cautio de ſatiſdando:quia non eſſet ſibi cõ⸗ 6 macia non facit abſentem eẽ contumacem:ſi ergo non eſt ſultum: ſed certe hec ratio pꝛocederet quando non habe⸗ 4 cõtum ax:ergo ſententia lata ð eum ipſo iure non tenet: vt ret mãdatũ:ſed quãdo haberet non qꝛ tunc executio ect 4 l.j·S. item cũ ex edicto.ff. que ſnĩe ſine appel.reſcin. Si er⸗ fienda in dominum: tene ergo pꝛim rõnem vel hãc vlti⸗ 1 go non tenet ipſo iure ergo non eſt op⸗ reſtitutione. Secd mã quãdo non habet mãdatum. dic ꝙ aut lite non conteſtata contra abſentem ſed conte⸗ Additi 0 Per iſtum tex.determinat bal.ꝙ pꝛela⸗ 4 ſtata cuʒ muliere eſt ſententia lata:⁊ tunc ipſo iure abſen⸗ ,tus accuſatus de dilapidatione in curis ti non nocet: aut fuit facta conteſtario cum eo qui ſe poſt romana non poteſt interim tãq; ſindicus monaſterij age = ea abſentauit:⁊ tunc aut mulier tempoꝛe ſnĩe fuit citata ⁊ꝰ re vel conueniri qð eſt tenenduʒ mẽtiſᷣm bal.tamẽ adde ego condemnatus:vel mulier citata ⁊ ipſa condemnata: lo. in · S· ſi quis autem.⁊ ibi Ang.de are. ĩſti. de ſuſpe. tu. æ tunc ipſo iure etiam non nocet abſenti:quia non eſt con acit tex. in. c. licet hely·S· qꝛvero.de ſymo.Sed in contrs 4 tumax: vt.l.j·S. item cuʒ ex edicto.ff. que ſen. ſine appel. rium eſt foꝛtiter tex.in.c.venerabili.de offi. deleg. ⁊ ibi gl. . reſcin.⁊ ita pꝛocedat glo.que dicit ipſo iure iuuari:⁊ etiã in verb.ſuſpectus per bar.⁊ alios in.l. ꝙ ſi foꝛte · S. j. ff. de in caſu ſuperioꝛi poſſet ſuſtineri glo.aut fuit abſens tem⸗ ſolu.cano.in.c.omnipotens de accu.Limita iſtum tex.ſa c poꝛe ſnĩe citatus:ſed mulier comparuit ad defenſionem: uoꝛe fiſci. tex. eſt no.in.l.pe.ff.de accu. Secundo limita ſi ? tunc licet abſens non ſit vere contumax:eſt tamen ficte accuſatoꝛ deſiſtat vel tranſactus ſit annꝰ.l.reus.ff.de mu. u 2 tenet ſententia:ſed reſtituitur ad totam cauſam cum ſi ⁊ hono.l.lucius·S. idem reſpondet.ff.ad munici. le fuiſſet legitime defẽſus reſtitueretur ad appellãdũ. Itẽ W lit 1Etiã ex reſcripto non admuti⸗ ſ⸗ op. ꝙ mulier poſſit agere: vt. l. iiij. ff. de li. ca. So. vt gl. po . em.ꝛur ad ſimplicem defenſionẽ mi ſn ne ergo caſum pinguem ſic:miles quidã fuit conuẽtus e les: ſed admittitur ſi eſt in rem ſuam. hoc dicit lite cum eo legitime conteſtata ſe abſentauit cã rei publi⸗ aAcũ. I. que ſtipendia..e. N. ce ⁊ ſic ex neceſſaria ⁊ pꝛobali cauſa cum eo abſente vo: ¶ Op. ꝙ ex reſcripto poſſit remitti ꝙ ſi id de quo minus d eius ad defenſionem comparuit ⁊ lata fuit ſententia con⸗ videtur ⁊ c᷑.ſed ita eſt ꝙ potentioꝛ eſt ratio dilatoꝛie qᷓ; de 1 tra militem abſentem qui poſtea reuerſus eſt ⁊ querit ab dlinatoꝛie: qʒ patet: q; ſi fideiuſſoꝛ dilatoꝛiã omittit non imperatoꝛe qualiter ſibi coſulatur imperatoꝛ repetit the⸗ agit mãdati interim: vt. ff mada.l.ſi tibi madauero in ᷣn ma pꝛopoſitum vt videat an bene intellexerit querentem cipio:ſed declinatoꝛiã poteſt obmittere:vt.l.fideiuſſoꝛ S. 1 ⁊ eo bene intellecto rñdet ꝙ non fuit legitime defenſus xꝓ quedꝗ.ff. mãda.ſed dilatoꝛiã remittit pꝛinceps: vt.l.quo vxroꝛem: ⁊ hoc pꝛobat ſic qui pꝛohibetur pꝛo alio agere pꝓ tiẽs.S. de pꝛeci.impera.offerẽ. ergo multo foꝛtius ⁊ decli 3 iline vaB (uwyt drrer Miles an Add itio genter ꝙ mulier non poteſt eẽ pꝛocura⸗ litia reuocaretur ⁊ reſcripta contra publicãvtiluatẽ non Miles an caunloc poſſit eſſe trix pꝛo marito etiam abſente indefẽſo.licet iſto caſn be⸗ valent:vt.l.reſcripta.S. de pꝛeci.impera.offeren.⁊ ſic pa⸗ poſſit eẽ p oſcie ni pꝛocura=⸗ ne poſſet eſſe pꝛocuratrix pꝛo patre.l. feminas.ff. eo. intel tet ꝙ due ſolutiones vltime quas ponit gl.ſunt rationes curato. Ci ann⸗ trix ꝓ ma lige quantum ad totum pꝛoceſſum:ſed quantuʒ ad allega prꝛime ſolutionis.¶ Item op. ꝙ poſſit eſſe pꝛocuratoꝛ mi· ſosno⸗ S rito abñte dum ſolum cauſas abſentie bene mulier admitteretur ſ̊y les:vtjj.e.que ſtipendia.So.poteſt eſſe pꝛocuratoꝛ in reʒ ſiegio ce bal.in.l.alienam·eo. ss ſuã:vt i bi non ſimplex vt hic.¶ Item oppo.ꝙ poſſit pꝛo n 1 S nnumero ſuo eſſe pꝛocura. vt.l.filius · S· milites.ff.eo.So. e Ctione MNon admittit᷑ quis ad agẽ Pr=fateoz oppoſitionem. Sed an idem in clerico. 1 VAAR dum pꝛo alio niſi eum pꝛoq y R Reſpondeo ſic vt glo. OðUð agit velit defendere R COp. ꝙ non debeaz defendere: ſed cauere de defendendo:vt.l.ſeruum quoq;.S. ait pꝛetoꝛ.ff.e. So.aut reus vult in continenti reconuenire ⁊ debet defenderevt hic aut non vult ſtatum defendere ⁊ tunc debet cauerevt boc dicit. in ↄtrario.i¶ Sed contra hoc opponit pe.ſic ꝙ ſi reus poe⸗ R¶ Quero an hec lex habeat locum invtili pꝛo tit ſibi caueri:⁊ pꝛocuratoꝛ dicit ſum paratus defendere poſita nomine militis ⁊ in directa pꝛopoſita nomine mili Actio di- ſtatim reus poterit pꝛocuratoꝛem grauare ⁊ de ſatiſdan tis ⁊ certe habet locum hec lex in vtraq;.Sed in quo dir recta ⁊vti do qð erit abſurduʒz. ¶ Sed glo. in. l. ſed ne. ff e. reſt⸗ pondet ferunt directa ⁊ vtilis.ſed certe differunt in narratione ⁊ lis in quo ꝙ aut reus habet in pꝛomptu iura ſua: debet ſtatim age concluſione.nam qui pꝛoponit vtilem debet ſolum titu⸗ differunt. 4 W Pꝛocuratoꝛ aliũ ꝓcurato 1 — Bod quiS.inõ facit. b. d. ia.bu. . ſ R V ₰½ Miles in rem ſuam 4 3 GB 1 ſtip endia. poreſt eẽ pꝛocuratoꝛ OOY?J lum allegare ⁊ non ceſſionem:ſed titulus eſt talis ex quo re:aut non habet in pꝛomptu ⁊ ſtatim nõ cogitur agere: ſibi cauetur. ¶ Sed querit. S. de cho. quid ſi actoꝛ mittit ſolo trãſitvtilis:ałs ſi ex ſolo titulovtił nõ trãſiret opoꝛ pPpcuratoꝛẽ ĩ lõgiquã ꝓuĩciã ad litigãdũ ꝓ ſe? reꝰdicit teret fieri mẽtionẽ ceſſiõis ĩ narratiõe ⁊ ſivtilis ꝓponere vult ꝓcuratoꝛẽ ſatiſdare de defẽdẽdo actoꝛẽ ĩ cã.x.miliũ tur quando ex titulo ſolo trãſit vtilis nõ debeo agere ex libꝛarum ⁊ pꝛocuratoꝛ qui eſt ibi extraneus non poteſt ccſſioe vñ dicã / dico te debitoꝛẽ ticij in centũvẽdidit mi⸗ 4 fideiuſſoꝛes inuenire quid erit nunquid excludet᷑ ipſe ab hi nomen:quare peto te mihi condemnari: ⁊ ſic cõcludo agendo per tales fraudes rei.dicunt quidam ꝙ commit⸗ mihi ſimpliciter: ſed ſi pꝛ’oponã directã nomine cedẽtis. ttetur iuratoꝛie cautioni poſtq; ſatiſdare non poteſt ar. l. tunc exercitium directetraſeat ꝑ ceſſionem debeo ceſſio⸗ De die.ff. qui ſatiſda.cogan.x.l.cum clericis.S.de epiſ. et nem allegare ⁊ dicere dico te debitoꝛeʒ talis ⁊ eum mihi 8 clericis. vt ſic obuietur fraudibus ar.l. ſatis de falſis. ? ceſſiſſe ius ſuum: quare peto te mihi pꝛocuratoꝛio noĩe 1 l.in fundo.ff de rei vendi.qð ſatis eſt equũ.lʒ bene nonꝓ cõdemnari:⁊ ſic patet ꝙ etiã in narratione ⁊ in concluſio betur niſi vt dixi. ¶ Item op. ꝙ ſatiſdare non debeat vt.l. ne eſt differentia an pꝛoponatur vtilis vel directa:quecũ ſeruũ · S. fl. cum.l. ſe.ff. e. So. vt gl. quia aut eſt pꝛocuratoꝛ: q; tamen pꝛoponatur opoꝛtet allegari contractum ceden in rem vnamtt. =Sð tis ⁊ vti eius adminiculo.Ex hoc inſurgit argumẽtũ ad n = Eum Accuſatus de crimine non debʒ eſ queſtionem. Solet queri an exceptio que obſtabat cedẽ⸗ AEECE ſe pꝛocuratoꝛ alterius.¶ Sed que ti obſtet ceſſionario.⁊ certe ego puto ꝙ aut loqmur in ceſ Ceſſiona⸗ v. W geſt ratio huius.l.reſpondeo.quidam intelligüt ſione aut in delegatiõe ſi loquimur in ceſſione: tunc exce riꝰq̃lit᷑ fot i⸗ H, RD, „. loquatur in crimine capitali.Et ẽ ratio tune ptio que obſtabat cedenti ſemper obſtat ceſſionario ſiue met libel⸗ n quia ſicut condemnatus non poſſet in cauſa ſubſiſtere ira agat vtili actione ſiue directa cum ſemper nominet in li⸗ lum. i nec lite pendente:vt.l.qui reus.ᷣff. de publi. iudi.alij intel⸗ bello auctoꝛem ſuuʒ / ⁊ eius adminiculo vtitur: vt. S. dixi ligunt in quolibet crimine ⁊ dicunt ꝙ ratio eſt quia tẽde⸗ vt.l.pomponius ·S. cum quis.ff. de acquiren. poſſeſ.. l. pu ſ ret ad ſuam cauſam potius q; ad alienã:ſed certe hoc de re · S· actoꝛis.de doli excep.Si aũt loàmur in delegatiõe ex g no lco⸗ obe⸗ eit nelg tutis age dde lt. n bigl fide erft lta ſl eine. miti⸗ nei (diet minus echde it on dunfn ſorg⸗ ld 1deli lo dr Nrario . P⸗ vocpo⸗ eripto⸗ igan tenon N ſic hrgh tiones ant⸗ toꝛnx· rinte; ſit poo 0,G0. lerico⸗ Dcure⸗ n n ſam curotot tlig enlibn vodkſn nonetlei mmtiwin erc et oho geret iditn⸗ cocod⸗ das⸗ ſſc⸗ Immhi nio hol⸗ nnlſt zque lin raii tcehli/ rud ne . ſuen etule ,S elul legnhe S= 4 = 7 =☛ = De Pꝛocuratoꝛibus. Fo. LXV. tunc creditoꝛ non vtitur adminiculo ſui actoꝛis: unmo gsgit ex pꝛopꝛia ſtipulatione quã fecit:⁊ ideo tunc pꝛece⸗ dit illa diſtinctio an habeat cauſam lucratinam / ⁊ ei ob⸗ ſtat exceptio ex perſona delegantis:aut habet cauſã one roſam ⁊ tunc non.vt.l.doli.ff.de nouatio.Nec ov.l.apud celſum . S. ſed cum legitima. vbividetur loqui in ceſſione: et tñ dicit non obſtante ceſſionaria exceptione ex perſo⸗ na cedentis:nam poteſt allegari duobus modis vno mo do ꝙ ibi fuit vendita hereditas ⁊ non iura.vnde exvẽdi tione hereditatis traditione ſequuta efficioꝛ dñs.vt.l.qͥ tibi de here.vend.⁊.l.ẽptoꝛ.⁊ ibi no.⁊ ideo mihi obſtat exceptio/qꝛ ago ex pꝛopꝛio contractu necvtoꝛ adminicu lo alterius:quia ago ex pꝛopꝛio dominio fundato in me/ nec habeo neceſſe ĩ libello nominare auctoꝛẽ meũ:⁊ ideo ſolet etiam queri de bannito/vel malapago quibus non debet reddi ius an ci cedant actionem ſuam. Alij obſtet ceſſionaria exceptio ex perſona cedẽtis ⁊ multum eſt cõ munis illa opinio vt diſtinguatur an ceſſionarius inten⸗ tet vtilem nomine ſuo ⁊ ei nõ obſtet exceptio ex perſona cedęẽtis / an intentet directum nomĩe cedentis: ⁊ tunc ob ſtet ⁊ ita loquitur pᷣm alium intellectum dicta.l.apud cel ſum ·S.ſed cum legitima.tñ vt dixi melius eſt diſtiguere ceſſioneʒ a delegatione ⁊c̃.etiam hic eſt ar.ꝙ exceptio cõ penſationis que obſtabat cedẽti obſtet ceſſionario t hoc duplici rõne:pꝛima qꝛ exceptio compẽſationis eſt in rẽ. AItẽ qꝛ ceſſionariꝰ vtitur adminiculo ſui actoꝛis vt dixi. ¶ Auerit glo.an miles in ſuis cauſis criminalibus poſ⸗ ſit interaſſe.⁊ dic vt ipſa. Itẽ ⁊ inducit legẽ in argumen⸗ tũ ad duo:pꝛimo cuius dicatur eẽ ꝓpꝛia cauſa. Secũdo an pꝛocuratoꝛ in rẽ ſuam iuret de calumnia. ⁊ dic vt glo. Jacob. Butrig. Ad ditio Quero qualiter cognoſcatur an ꝓcura⸗ Pꝛocura Oet toꝛ in rẽ ſuã intentet directas actiones toꝛĩ rẽ q̃ti nomine cedentis an vtiles nomine ꝓpꝛio ſuo.dic vt per ter cogno Bar. ⁊ alios hic.⁊.in.l.ſi duo.ff.de ſolu.⁊ in.lłſi quis ĩ reʒ ſcek an in⸗ vbi glo.ff. de ꝓcur.⁊ in.l.plane.ff. fami.her. Bal. in.l.fl.j tẽtet dire⸗ qñ fiſ.vel pꝛiua.⁊ vcritas eſt ꝙ iſtud cognoſcitur ex con⸗ ctas actio cluſione libelli.nam ſi petat condẽnari pꝛocuratoꝛio no⸗ nes noĩe mine ſibi apparet ꝙ intẽtat directas:ſi vero petat condẽ cedẽtꝭ an nari ſuo nomine ⁊ ad ſuam vtilitatẽ tunc intentat vtiles vtiles no⸗ Effectus eſt duplex:qꝛ q ĩtẽtatur vtilis ſuo nominc ex mie ꝓpᷣo.ceptio que obſtaret perſone cedẽtis puta ſi eſſem excõica tus qui nõ poteſt audiri agendo.c.ij.de excep.in.vj.⁊ in c.intelleximꝰ. de iudicijs.non obſtaret cedẽti: ſecꝰ ſi intẽ taret directã ᷣm bal.⁊ paul.de caſt.hic.Secundo qꝛ pᷣui⸗ legia actionis puta actionis de dote habẽt locum ſi intẽ tetur directa nomine cedentis ſecus ſivtilis nomine ſuo Hᷣm Bar. in.l.poſt dotẽ. ad fi.ff.ſolu.matri.Bal.in.l.j.ĩ.v. colꝗ. de pꝛiui.dot.⁊ in.l.ij.quando fil.vel pꝛiua.⁊ ĩ.l.he⸗ redemj. de heredi actio. EREE NMNõ pꝛeiudicat ꝓcu an J pꝛo ¶ uratoꝛ. ator dñoĩ eo quod excedit mand atum. h. d. ec lex habet tria ſeon d: ꝛlmun durat vſq; ad verſiculum ꝙ ſipĩcnum. Secundum durat vſq; ad verſiculum cuʒ ſi quid. Tertium duratvſqʒ; in finẽ.⁊ quodlibet reſponſum habet duas lecturas:⁊ ideo quodlibet legam per ſe. ¶ Erx tex.ad vnam ſpeciẽ .i ad vnum articulũ cauſe ſ̃ʒ vñz Mar. vl.i. vnã litẽ pʒʒ gi.⁊ ſic ĩtelligit᷑ duobꝰ modis. ¶ Quogd ſi plenam. ¶ Iſteverſiculus hʒ duas lecturas. vna ꝓ. S. in pꝛincipio fuit datus ad vnum articulum hic ad totam cauſam. Alia lec.eſt quod.S. habuit mãdatum ad vnam litem:ſed non habebat plenam defenſionẽ:hic ſic cũ hoc impoꝛtet ſuũ dictũ. ſiculus legitur duobus modis: vno modo in dolo com⸗ miſſo in tranſigẽdo: alio modo in dolo commiſſo in liti⸗ gando.i¶ Quero qũo in pꝛincipio huius.lʒ.fuerit datꝰ ad vnam ſpẽm. Reſpondeo duobus modis:vno modo ꝙ fu it datus ad vnum articulum:⁊ ideo non põt ad ſentẽtiaʒ venire ac ſi fuiſſet datus ad totam cauſam poſſet ad ſẽtẽ tiam venire:vt in ſecundo reſponſo. Si tamẽ dolum cõ⸗ miſiſſet in litigãdo teneretur dño actione mandati / vt ĩ tertio reſponſo:alio modo poteſt intelligi ꝙ in pꝛimo di ccto hẽbat mandatũ ad vnã litem:⁊ ideo non poteſt tran ſigere qꝛ non hẽbat de hoc ſpãle mandatum ad vnam li tẽ /vel gñale cum libera:cum habuiſſet poſſe etiam tran⸗ ſigere vt in ſecundo caſu. ſi tamẽ dolum in tranſactione Cum quid. ¶ Iſte ver commiſſum teneretur domino actione mandati:vt in ter tio caſu. ¶ Nota ergo ꝙ datus ad vnam ſpecieʒ non po Pꝛocura teſt aliam mouere:ſic ⁊ indelegato.vt dicu glo. Item q̃ toꝛ datus ro quando dicatur habere plenam defenſionem. Hicunt advnã ſpe quidam ꝙ habet plenam quando habet ſpeciale cuʒ libe ciẽ nõ põt ra intelligentes ſᷣm reſponſum in pꝛocuratoꝛe tranſige⸗ aliã moue re/ſed hoc non placet:quia etiam generale cuʒ libera ſuf re. ficeret.vt.l.libera.ff.de pecu.⁊.l.pꝛocuratoꝛ cuʒ libera. ff. eo. Pꝛeterea hec lex dicit non reſcindi rem iudicatã: er⸗ go nonloquuur de tranſactione ſed de ſententia.de hoc tamen ſtatim plenius dicam.i¶ Opp.ꝙ dolus pꝛocurato⸗ Pꝛocura ris non noceat domino.vt.l.apud celſum.S.queſitum.ſff. toꝛis do⸗ de doli excep. So.dicunt quidam ꝙ hic habebat ſpecia⸗ Iꝰ an noce le mandatum in contrario non. Alij dicunt ꝙ aut habet gt dño. generale cum libera ⁊ poteſt nocere vt hic / aut ſine libe⸗ ra ⁊ non vt in contrario.Alij dicunt ꝙ aut loquimur ãte litẽ cõteſt atã ⁊ non nocet dominovt in ↄtrario: aut poſt lit. conteſt.⁊ poteſt nocere vt hic.quid ergo eſt veriꝰ.Rñ deo aut pꝛocuratoꝛ vult nocere dño per contractũ.ſ.trã⸗ ſigẽdo:⁊ tunc pꝛocedit illa ſolutio/ꝙ aut habet ſpale vel generale cum libera ⁊ nocet dño vt hic ſᷣm vnam lec. Si autẽ gñale tantum tunc ſecus vt in contrario:aut pꝛocu⸗ ratoꝛ vult nocere domino in executione iudicij / ⁊ tunc pꝛocedit illa ſolutio:aut non eſt lis conteſtata ⁊ nõ nocet vño vt in contrario:aut eſt lis cõteſtata ⁊ nocet vt hic ſᷣp aliam lec. Atem opp.ꝙ non agat contra pꝛocuratoꝛem ſed poſſit agere contra aduerſarium /vel ſi conueniat᷑ ex ſnĩa poſſit opponere exceptioneʒ doli.vt.l.cum a te.ff. de dolo. So.aut aduerſarius fuit in dolo ⁊ tunc pꝛocedit cõ trar ium:qꝛ quantum ad vim ſentẽtie ſi velit agere obſta bit ei exceptio:aut queris quo ad alia damna:⁊ tunc aut vult ſubire aduerſarius iudicium ſub exceptione ſi collu ſum eſt ⁊ non conuenitur de dolo.vt.l.ſi pꝛocuratoꝛeʒ in pꝛin.ff. manda.cũ ſi.aut non vult ſtatim ſubire:⁊ tunc de bet cõueniri de dolo pariter vt pꝛocuratoꝛ:ſed quia ꝓcu⸗ ratoꝛ tenctur actione mandati⁊ aduerſarius debet tene⸗ ri de dolo/ceſſat actio de dolo pꝛopter actioneʒ que com⸗ petit. ſed ſi a pꝛocuratoꝛe exigi non poteſt conueniet᷑ ad uerſarius:ſi autem aduerſarius non fuit in dolo non con uenitur ipᷣe niſi in ſubſidiũ.vt.l.fl.in pꝛin.ff.de eo per quã fac.erit:⁊ ideo dicimꝰꝙ autvnus ſolus cõmittit dolũ aut plures ſi vnꝰ:ſolꝰ ille ſolꝰ conuenitur ⁊ non alter.verũ eo non exiſtẽte ſoluẽdo agitur contra eũ qui ex dolo lucra⸗ tus eſt in ſubſidiũ.vt.l.fl.in pꝛin.ff.de eo per quã fac.erit. Si autem plures ſunt in dolo /aut omnes ĩ contractu do lũ commiſerũt aut omnes extra contractũ:⁊ tunc poſſuʒ eligere quẽ volo.vt.l.ſi plures.ff.de dolo.autvnꝰ cõmiſit dolũ in contractu alter extra contractũ tunc licet ſᷣm re⸗ gulã conuenire quẽ velim vel illum pꝛimo ad quẽ cõmo dum peruenit ex dolo/cũ ⁊ ipſe dolum participauerit: tñ quia ille qui commiſit dolum in contractu tenetur actio ne ex eo contractu et opoꝛtet ceſſare actionẽ de dolo qua deberet teneri ille qui commiſit dolum extra contractuʒ/ cum actio de dolo ceſſet qñ alia competit. Opoꝛtet ergo pmo cõueniri eum qui dolum cõmiſit in contractu actio ne ex eo cõtractu vt hic:⁊ ſi non eſt ſoluendo tunc agetur cõtra eũ qui commiſit extra dolũ vt hic. qð intellige hic quãtum ad damna alia.vt.S.dixi.niſi ſit ſtatim paratus ſubire iudiciũ ſub exceptione qua dixi quãtum ad dãnuʒ ſententie. dic vt dixi facit.l. eleganter.ff.de dolo.⁊.l.cum in plures·S· veſtimenta.ff.loca. ¶ Item quero quotidie in pꝛocuratoꝛiis ponitur dãs ei Pꝛocura plenum ⁊c̃ ⁊ ſpeciale vbicunq; exigitur ſpeciale/an pꝛo⸗ toꝛ an po⸗ pter hanc clauſulam poterit pꝛocuratoꝛ iurare de calum terit iura⸗ nia. Reſpondeo ſiue pꝛocuratoꝛ eſt conſtitutus generali re de calũ ter ad omnes lites ⁊ nil eſt dictum de iuramento calum⸗ nia iterue nie:ſiue dictum eſt generaliter ꝙ poſſit iurare de calũnia niẽte clau in qualibet:ſiue eſt conſtitutus ſpecialiter ad vnam cau⸗ ſula dans ſam/⁊ de iuramento nil eſt dictum nullo modo poterit ei plenum iurare de calumnia / ⁊ hoc pꝛobo ſic.iuramentum debet ⁊c. pꝛeſtari vbi poteſt cadere periurium vt ſic metu periurij quis a mala cauſa abſtineat.vt.l.ij i.de iuramẽto calum⸗ nie.ſed hic non poteſt cadere periurium vt pꝛobabo:igi⸗ tur non debet reſpici ſacramentum ꝙ non poſſit hic ca⸗ dere periuriũ /ꝓbo ſic. nã aut ꝓcuratoꝛ iurauit verũ ⁊ nõ eſt dubiũ qð non eſt ꝑiurus:aut iurauit falſum/⁊ tũc aut iurat ſuper animã ſuã ⁊ iſtud non eſt ſacramentum domi ni immo ſuuʒ / imo nõ debet reſpici:aut iurat ſuꝑ animaʒ i Butrigarius ſuper ſ. ecũdo libꝛo domini ⁊ tunc nec ipſe pꝛocuratoꝛ eſt periurus quia non iurat per animã ſuam / nec ipſe dñs eſt periurus quia no videtur delictum hoc pꝛocuratoꝛi madaſſe: vt.l.iij.&.· ſi pꝛocuratoꝛ.ff. ꝙ quiſq; iuris.⁊.l.creditoꝛ· S·fi.ff. mada. opoꝛtet ergo ad hoc vt pꝛocuratoꝛ poſſit iurare de calũ⸗ nia ꝙ ſit ſibi ſpecialiter mãdatum: vt iuret in tali cauſa ſpecificata ſcilicet quã habet cõtra talem de tali re ſuper animã domini. Ja. WXeV E Tutoꝛes vel curatoꝛes in cauſa pu⸗ N q;. pulli / vel adulti pꝛocuratoꝛes non fa⸗ ciunt niſi lite a ſe conteſtata. ipſi vero pupꝑilli Bauctoꝛitate tutoꝛum poſſunt ↄſtituere. hoc. d. dic. Mon cõſtituitur ꝓcuratoꝛ niſi a dño.hoc.d. IJs. Tel Quero de ratione huius legis: Reſpõdeo ratio pꝛimi aſus eſt:quia nõ ſunt dñi/⁊æ pꝛocuratoꝛ debet a domino enkiui Bed⸗ quare conſtituunt actoꝛem: Reſpondeo: quia actoꝛ etiã a non dño poteſt conſtitui.Ratio ſecũdi caſus eſt / quia ipſi pupillinon ſunt legitime etatis. Mo⸗ do due ſunt regule. Ana eſt ꝙ que nõ poſſum per me/nõ poſſum per alium. ſic eſt hic:quia pupillus nõ poteſt per ſe pꝛocuratoꝛem conſtituere.ergo nec per alium:vt ꝑ cu⸗ toꝛem. Alia regula eſt ꝙ poſſum per alium poſſum ꝑ me: ſed pupillus per alium non põt pꝛocuratoꝛem conſtitue⸗ re.ergo nec per ſe.ſed quod poteſt ſolus poteſt bene cum alio:⁊ ſic cum tutoꝛe poterit cõſtituere.ratio tertij ca ſus eſt ꝙ per litis conteſta.tutoꝛ ⁊ curatoꝛ ſunt facti domini litis:ergo tanq; domini poſſunt pꝛocuratoꝛẽ cõſtituere. ¶ Expedito textu cum rationibus ſuis veriio ad recita tionẽ materie per contraria ⁊ queſtiones.Et pꝛimo op. Pꝛocura ꝙ tutoꝛ poſſit pꝛocuratoꝛẽ conſtituere:ouia eſt dominus toꝛẽ in rẽ vt l:qui fundũ.S·ſi tutoꝛ.fr.ve vſuca. empto.⁊..vulgo. pupilli an de in lit.iurando. So.vt glo.qꝛ ve u ſunt dñi ſed quaſi tutoꝛ ſti: domini:at in conſtituẽdo ꝓcurato⁊ exigit᷑ ꝙ ſit verus tuere poſ⸗ dñs/⁊ non quaſi.( Itẽ opꝑ.ꝙ tutoꝛ vel curatoꝛ nõ poſſint ſit. actoꝛẽ conſtitueremo pꝛeſes:vt inſti.de cura·S.·fl. So. dicunt quidam ꝙ tutoꝛ ⁊ curateꝛ ↄſtituũt/ ſed pꝛeſes in⸗ terponit decretum. Auj dicunt ꝙ duobus modis poteſt Actoꝛ ĩ rẽ conſtitui actoꝛ. Qno modo: iudice tãtum vt in contra⸗ pupilli po rio. Alio modo a tutoꝛe vel curatoꝛe auctoꝛitate iudicis teſt ↄſtitui vt hic. Lu dic ꝙ tutoꝛ veꝭ curatoꝛ debẽt noĩare actoꝛem: duobꝰ mo ⁊ petere vt iudex eum confirmet/c iudex confirmabit eũ dis. periculo nominãtius vt ꝓbatur dicto/S. fl.inſti. de cura. Op.ꝙ etiam non dñs poſſit pꝛocuratoꝛem cõſtituere: vt.l.ſi pꝛocurato⸗cm.S.j.ff.manda.Solu.vt glo.quia ibi in pꝛocuratoꝛe uegocia hic ad iudicia. Sed ↄtra hoc oppo.ſic.omnis diffinitio debet cõuerti cum ſuo diffini⸗ to:ſed ita eſt ꝙ pꝛocuratoꝛ eſt ille qui eſt cõſtitutus a do⸗ mino.ergo ⁊ ad negocia.Si debʒ eſſet ꝓcuratoꝛ opoꝛtet ſit conſtitutus a dño.vt.ff.e.l.j. So. dicunt quid am ꝙ i ſolum diffinitur pꝛocura.ad litẽ qð non placet/ ideo dic ꝙ ibi vterq; ꝓcuratoꝛ diffinit. Sed reſponde ꝙ ideo pꝛocuratoꝛ ad iudicia non poteſt pꝛocuratoꝛẽ cõſtitue⸗ re qꝛ actio nõ eſt ſua.ſed dñi/ſed pꝛocuratoꝛ ad negocia ita eſt dñs negocij ſicut mãdans.vnde ſi dominus man⸗ dat mihi ꝙ emam ei fundum ego poteram ita emere mi- chi ſi volebam ſicut ſibi.que eſt ergo differẽtia inter ꝓcu Pꝛocura ratoꝛem ad negocia mandantẽ alii/⁊ pꝛocuraroꝛẽ ad iu⸗ toꝛ ad ne⸗ dicia.Reſpondeo eſt differentia in actione mãdati:nam gocia ⁊ ꝓ ſi mando tibi actionem/tu mihi teneris actione mãdati: curatoꝛ ⁊ ſi tu mandas alij inter me ⁊ illum non eſt actio manda ad iudicia ti:quia non mãdaui nec inter te ⁊ eum cui mandaſti. Itẽ in q̊ dr̃nt. mãdare non potuiſti ratio erit quamdicam.Si aur̃em mando tibi negocia ⁊ tu alij mandas / inter te ⁊ me erit actio mãdati:⁊ĩter te ⁊ eũ cui mãdaſti erit mãdati actio: quia madare potuiſti. Item differunt in executione mã⸗ dati:quia datus ad litem non poteſt exequi per alium:⁊ eeſt ratio.quia cum actio inhereat mihi domino adeo ꝙ ſine voluntate mea ꝓponere eã nõ poteris. Si ergo mã⸗ do tibi / tu non potes alij mandare:quia ille non habebit voluntatẽ mei domini:ergo agere non poterit:vt.l pupu li.S.videamus.ff.de negocijs geſt.⁊.l.quotiẽsS. item ſi tẽpoꝛali.ff.de admi.tu. Itẽ quia alteri mandare domini actionem eſt quedam ſpecies alienationis:vt.l.ſi pupil⸗ li S.quid ſit.ff.de iure deliberã.ſed alienare rem domini non poteſt pꝛocuratoꝛ ſine voluntate eius:vt.j.e.pꝛocu⸗ ratoꝛem.⁊.lʒ.ſi pꝛecium.ſed pꝛocuratoꝛ ad negocia poteſt exequi per alium:qꝛ negocium nõ eſt amplius meum qᷓ;ᷓ ſuũ:⁊ ille cui mãdabit erit pꝛocuratoꝛ ſuus:ſed ex volun . ₰ℳ Codicis tate mea pᷣcedenti vel ſequẽti cogoꝛ habere ratã emptio nem meo nomine factam:pꝛocuratoꝛ tamen poſſet pꝛo ſe/ emere ſi vellet / vel ꝓ alio. Nel potes dicere quãdo mã datur actio vt electũ miniſteriũ ꝑſone ⁊ vt per ſe ipſum ageret:ſed quãdo mãdat negocia videtur mãdare ꝙ vel per ſe vel ꝑ alium faciat.¶ Itẽ op.ꝙ non dñs poſſit ꝓcu⸗ ratoꝛem conſtituere:vt in aut᷑.de ſanc.epiſc.S. ſi quãdo. col.ix.So.vt glo.Alij dicũt ꝙ quidã ſunt adminiſtrato⸗ res ad ſui cõmodũ vt epiſcopus ⁊ iſte põt pꝛocuratoꝛem cõſtituere: vt in cõtrario.Quidã ſunt ſimplices admini⸗ ſtratoꝛeæ ine ſuo cõmodo:vt tutoꝛ:⁊ talis non põt pꝛo⸗ curatoꝛẽ cõſtituere ſicut facit pater qui eſt legitimus ad mini: ratoꝛ filij in bonis aduenticijs ad ſuum cõmodũ: quia hobet vſumfructũ:vt.l.cũ non ſolum et.l.cum opoꝛ⸗ tet · de bonis q̃ li.⁊ poteſt pꝛocuratoꝛẽ conſtituere:vt.l. j.in ſ.j..de bo.materni.Sed certe tex.non dicit ibi ꝙ pa⸗ ter conſtituerit pꝛocuratoꝛẽ:ĩmo glo.ibi intellexit ꝙ fuit ↄſtitutꝰ a fllio auctoꝛitate patris vel ab ipſo pr̃e poſt litẽ conteſta. et ſic erat factus dñs ergo eſt tutius dicere/qꝙ conſtituũt actoꝛem ⁊ tunc nullũ erit dubium.Si autẽ di cant ꝙ ꝑꝛocuratoꝛẽ conſtituãt erit dubiũ cum de hoc ſit opimo vt dixi.¶ Itẽ op.ꝙ etiã poſt litis cõteſt.nõ poſſit pꝛocuratoꝛem cõſtituere.vt.l.minoꝛis.jde pꝛedi.mino. So.immo nulla eſt cõteſtatio / ſed alienatio rei minoꝛis cui debet ꝑſonaliter auctoꝛari. Modo quero que diffe⸗ Pꝛocura rentia ſit inter actoꝛem ⁊ ꝓcuratoꝛc̃.⁊ dic vt gloſ.verũ. toꝛ ⁊actoꝛ intellige glo in actoꝛe generali.naʒ poteſt dari ſpecialis quõ diffe⸗ actoꝛ ad vnã cauſam:⁊ ea finita finitur eius officiũ:vt.l. runt. ſi actoꝛij.de appolla.⁊ ibi dixi. Item quero quid ſi mi⸗ noꝛ ſine tutoꝛis auctoꝛitate ꝓcuratoꝛem cõſtituit ⁊ fuir admiſſus ad agẽdum: an valeat ſentẽtia:?: Reſpõdeo vt glo. Itẽ quero datus eſt actoꝛ ad litẽ ipſi mioꝛi.nunqͥd minoꝛ auctoꝛitate illius actoꝛis poterit pꝛocuratoꝛem cõſtituere ad cauſam agendã. Jaco.de are.dicit ꝙ ſic:qꝛ videbitur actoꝛ ipſe agere qui auctoꝛitatẽ pᷣſtauit.ar.l.ij. S· que omnia.S.de veteri iure enucleã.et.l.item eoꝝ ·S.· ſi decuriones.ff.ꝙ cuiuſ.vni.no. Modo ſubijciamus rem in termis vt clarius videatis.minoꝛ eſt de ciuitate bono nie ⁊ vult agere in ciuitate fauẽtie cõtra quẽdam fauẽti⸗ ninũ ⁊ petit ſibi dari actoꝛẽ ad litem:iudex fauẽtinꝰ ſibi dare non põt/cũ non ſit de eius iuriſditione.vnde iudex bononiẽſis dat ei actoꝛẽ quẽdam bononiẽſem vt debet / iſte bononiẽſis non vult ire fauẽtiã ⁊ dimittere negocia ſua nundqd ſaltim minoꝛ põt conſtituere ꝓcuratoꝛẽ quẽ⸗ dam fauentinũ:licet abſentẽ auctoꝛitate huius actoꝛis. Jaco.de are.dicit ꝙ ſicvt dixi.Sed ego putarem tutius eſſe ſi minoꝛ qñ petit actoꝛẽ diceret peto actoꝛẽ mihi da ri ad auctoꝛitatẽ pꝛeſtandã cuidam pꝛocuratoꝛi per me flende.de tali fauẽtino abſenti in cauſa quã intendo ha⸗ bere cum tali de fauẽtia de tali re.ſ Item quero an poſſt Pꝛocura conſtitui ꝓcuratoꝛ incertus glo.ꝙ non per.l.dũmõ.ffe. toꝛ ĩcertꝰ Tu dic ſᷣm dñm mar.ꝙ aut dico conſtituo mihi pꝛocura ĩ rẽ pupil⸗ toꝛem eum quipꝛimo capitoliũ aſcendit ⁊ non tenet cõ⸗ li an poſſit ſtitutio qꝛ poſſet aſcẽdere aliqs qui eſſet meus inimicus conſtitut. ⁊ abſurdũ eẽt ꝙ ille eẽt meꝰ ꝓcuratoꝛ:⁊ ita põt loqͥ dic.l. dũuũmõ.vbi plene de hoc dixi. Aut dico / ↄſtituo mihi ꝓcu ratoꝛẽ eũ quẽ titiꝰ elegerit ⁊ tũc tenet ↄſtitutio:qꝛ vide᷑ me certũ ↄſtituere declarãdũ ꝑ titiũ. ar.l.vnũ ex familia ff. de le.ij.⁊ ideo tutiꝰ faciet titiꝰ qũ aliquẽ eliget dicẽdo declaro talẽ in ꝓcuratoꝛẽ dñi mei/⁊ ↄſtituo vł ſubſtituo ⁊ ſubſtitutũ declaro loco mei ſi ipſe titiꝰ pꝛimo erat pcu⸗ ratoꝛ/⁊ aliũ ſubſtituit loco ſui ex poteſtate ſibi per dñũm conceſſa:vnde nõ debet dicere ꝙ eum ſibi cõſtituit ꝓcu⸗ ratoꝛem ſed domino. E . F&α SH Pire᷑ENiEx parte rei non requiritur N Eigendi. madatũ / ex parte actoꝛis cõ NVüuuncta perſona mãdatũ non cogitur allegare ,admittitur filius minoꝛ a defendentibus vbi pater abſens erat in aliquo incõmodo afficiendus.h.d. Diuide in duas partes:quia in pꝛima ponit dictum qð pꝛobat duplici ratione vſqʒ; ibi ſane.ibi facit vnã oppoſi tionẽ ⁊ ſoluit vſq; in finẽ᷑.Alij dicũt ꝙ pꝛima pars loqui tur in maioꝛe / ſecũda in minoꝛe.Alij ꝙ pᷣma loquitur in allegante cauſas abſentie. Secũda loquit᷑ in plene defen dẽte.Tu dic ꝙ pꝛima loquitur in minoꝛe ⁊ plene defen⸗ dente. ¶ Pone caſum in terminis hoc mõ.querebat pa ter ab imꝑatoꝛe ego fui cõuentus a titio ⁊ lite cõteſtata me abſentaui/filius me? minoꝛ ad defenſionẽ meã com⸗ 1 — — — — — — —. —— — — — - =,ͤçGP dw — — —.— — — — — — 6 Phara r loe ſ ſislrqg tulege d mſcier⸗ — — — — — — — — —.(—.— =,ãẽ — —— 1. ſor dſbi nder ebe/ ch qpe⸗ ris. Gtius dide ernne ohe⸗ peſt jffe loi curg iſir tc⸗ lg icus igen Nlack mmilis cido ſtio⸗ De pPꝛocuratoꝛibus. Fo. LXVI. paruit: iudex eum repulit / vel repellere volebat duplici ratione. Pꝛima/quia non habebat mandarum. Secun⸗ da/quia erat minoꝛ.¶ Modo quero an iudex bene fece⸗ rit: Imperatoꝛ queſtionẽ repetit vt videat an bene intel lexerit querẽtem/et eo intellecto reſpondet ꝙ filius non debuit repelli non obſtantibus rationibus ſupꝛadictis. Et pꝛimo:pꝛima non obſtat duplici ratione. Pꝛima eſt: quia defenſoꝛ rei regulariter non cogitur habere manda tum eum ergo filius venerit ad defenſionẽ rei ſcilicet pa tris ſuimon debuit ab co exigi mandatum. Secunda ra⸗ tio eſt: quia ſi etiam veniſſet ad agendum pꝛo patre non tenebatur allegare mãdatum cum ſit de coniunctis per⸗ ſonis. Ad ſecundã rationem que faciebat contra filium fſcilicet de minoꝛi etate reſpondetur ꝙ licet de rigoꝛe afs minoꝛ nõ deberet admitti. de equitate tamen in caſu iſto iuſtius fuit fllium minoꝛem audire qᷓ; patrem abſentem graui condẽnatione afficere.hoc dicit.¶ Quero de quo Minoꝛ debeat cauere: Reſpondeo de defendendo. Sed quid di agẽs ꝓ pa cit poſtea textus de alia obſeruatione:certe loquitur de tre de qͥ dʒ ſatiſdatione de dolo quod abſit ⁊c.dic vt dicit glo.nec cauere. eſt verum ꝙ cautio de defendendo compꝛehendat illa tris:vt quidam dicebant.nec eſt verum ꝙ cautio debea⸗ tur de rato/cum veniunt ex parte rei regulariter. ¶ E xpedito textu ⁊ eo declarato per vnam queſtionem venio ad recitationem materie per contraria / et queſti⸗ ones.ſ Et pꝛimo oppo.ꝙ omnis qui venit ad agendum debeat mandatum ſaltem ſemiplene pꝛobare: et tunc admitti cum cautione de rato.vt.S.e.l.j. Solu.vt glo. Item hec lex facit pꝛo opinione placen.ſed dic ꝙ non facit vt dicit glo.Et tene gloſam in fine.quia coniuncta perſona/non cogitur allegare mãdatum:ſed de rato ca⸗ uet quando agit:vt.l.pomponius in fi.ff.e.¶¶ Item que⸗ Pꝛocura ro que ſit legitima etas/que requiratur ad hoc vt quis toꝛ ad hoc ſit pꝛocuratoꝛ: Reſpõdeo vigintiquinq; annoꝝ.vt dicit vt qs ſit q̃ glo.contra quam oppo.ꝙ ſufficiat.xvij.vt.l.j.in pꝛinc.ff. etas legi⸗ de eden.Solu.vt glo.quia ibi in aduocato:hic in pꝛocu⸗ tima reqͥ⸗ ratoꝛe.i Item oppo.ꝙ ſufficiant.xviij.vt inſti.qui ma. ratur. non po.S. eadem lege.Solu.vt glo.quam unpugnat ꝗJa. de arenis dicens ꝙ cuiuſcunq; tempoꝛis poteſt haberi pꝛocuratoꝛ ad negocia:et ſibi imputet qui talem elegit: yt.l. ſed ⁊ ſi pupillꝰ.S. ꝓinde.ff. de inſti ⁊.l.j.S·cuiuſcũq;. ff. de exercito. nec.S. cadẽ lege.poteſt loqui in ꝓcurato⸗ re ad negocia:quia cum ſeruus poſſit eſſe pꝛocuratoꝛ nõ eſſet iuſta cauſa manumittendi ſeruum vt haberet eum pꝛocuratoꝛem ad negocia.et ideo dicit ipſe ꝙ pꝛocura⸗ toꝛ ad negocia poteſt eſſe cuiuſcũq; etatis. Sed in pꝛo⸗ curatoꝛe ad iudicia dicit ipſe ꝙ aut venit ex parte acto⸗ ris ⁊ poteſt eſſe xviij.annoꝛum:vt in contrario. Aut ve⸗ nit ex parte rei/⁊ tunc aut non debet exccutio fieri in euʒ vt quia habet mandatum/nec ſatiſdedit ⁊ poteſt eſſe cu⸗ iuſcunq; etatis. Aut debet executio in eum fieri:⁊ tunc non poteſt eẽ minoꝛ vigitiquinq; annis. Sed certe ego puto glo. bene dicere ⁊ Jaco.male.⁊ puto ·S. eadeʒ lege. loqͥ in pꝛocuratoꝛe ad negocia. Nec ob.quod dicit Jaco bus de arenis:quia aut conſideras ipſum pꝛocuratoꝛem ſimpliciter: ⁊ tunc cuiuſcunq; etatis poteſt conſtitui ad negocia.Aut conſideras an in minoꝛe manumittente ſit iuſta cauſa manumittendi ſeruum vt pꝛocuratoꝛem ha⸗ besat:⁊ dico ꝙ tunc ex iuſta cauſa manumittendi ſeruum vt pꝛocuratoꝛem habeat:et dico ꝙ tunc ex iuſta cauſa ſi eſt octodecim annoꝛum/als non.nec obſtat quod dicit de obligatione:quia hic non attendo:immo dico ꝙ in iu dicio minoꝛ non admittitur:quia non habet legitimam perſonam. ⁊ hec eſt ratio quare pater filio debet auctoꝛi tatem pꝛeſtare:vt.l.cum non ſolumj.de bo.que liberis nec ob.ꝙ poteſt habere pꝛocuratoꝛem ſeruum quia lex pꝛopter duas rationes concedit vt fiat liber:pꝛima quia poterit obligari minoꝛi ſi male gerat:vt.l.eum actum.ff. de nego. geſt. Item quia pꝛeſumit lex ꝙ pꝛopter benefl⸗ cium quod recipit libertatis a minoꝛe erit ſibi legalioꝛ. ar. l. ſed ⁊ ſi lege· S. conſuluit de peti.heredi. Aut ergo lo⸗ queris in aduocato ⁊ ille poteſt eſſe ſi eſt tantũ ſeptemde cim annoꝛum:vt.l.j.ff.de poſtu.ratio eſt qꝛ non repꝛeſen⸗ tat pſonã dñi: qꝛ tũc deberet repᷣſentare legitimã ꝑſonã. vt.l.momẽtarie.qui legi ꝑſo. Aut loqueris in ꝓcurato re/æ iſte cum repꝛeſentet vnã de perſonis pꝛincipalibus iudicij debet eſſe vigintiquinq; regulariter: vt hic nota. nec curo veniat ex parte actoꝛis an rei vel an obligetur/⸗ yel non: quia debet habere perſonam legitimaʒ. vt dicta l.momentarie/aut loqueris in pꝛocuratoꝛe ad negocia ⁊ tunc aut conſideras ipſum pꝛocuratoꝛẽ ſimpliciter: et dico ꝙ poteſt eſſe cuiuſcunq;/etatis ⁊ ſibi imputet qui ta lem elegit. vt.l.jS· cuiuſcunq;.ff. de exercito.⁊ de inſtito. l. ſed ⁊ ſi pupillus.S. pinde.aut conſideras an ſit iuſta cã in minoꝛe manumittendi ſeruum ſuumvt eum pꝛocurato rem habeat/⁊ dico ꝓ eſt iuſta cauſa ſi ſeruus eſt.xviij. an noꝛũ.non ałs.vt inſti.qui manu.non poſſunt·S.eadẽ le⸗ Se Hec ob ſeruus poteſi eſſepꝛocuraton pzopter ratio nes quas.S.dixi.¶ Itẽ op.ꝙ ſi iuſtum eſt illud cuius cõ trariũ eſt iniuſtũ. vt.l.ius pluribus.ff.de iuſti.⁊ iur.Si er go iuſtum fuit minoꝛem repellere.ſed de rigoꝛe non fuit iuſtũ:tũ de eqᷣtate nõ fuit iuſtũ ſed iniuſtũ:⁊ per cõſequẽs iuſtuʒ fuit eum admittere de equitate. VUel dic ꝙ aliquid Juſtũ ali eſt iuſtum cuius contrarium eſt iuſtius:⁊ tunc debet fieri qͥd eſt cuiꝰ qð iuſtiꝰ eſt vt hic:aliqͥd ẽ iuſtũ cuiꝰ Sꝛiũ eſt ĩiiuſtũ:⁊ tũc contrariũ illð ĩiuſtũ fleri non debet.⁊ dic vt glo.q Item opp.ꝙ mi iuſtiꝰ eſt. noꝛ non poſſit ad litem venire.vt.ffeo.ſi minoꝛ.So.pluri bus modis:qꝛ in pꝛima parte erat maioꝛ ⁊c.ſed tene glo. Item op.ſic vt clare intelligas pꝛedicta:aut minoꝛ ad⸗ mittetur cõdemnabitur ⁊ non reſtituetur/x tũc repugnat l.ait pꝛetoꝛ.S. geſtum.ff.de minoꝛ.que dicit minoꝛeʒ reſti tui vbicunq; leditur/aut admittetur ⁊ condemnabitur ⁊æ reſtituetur:⁊ tunc erunt decepti aduerſarij auctoꝛitate.l. 3.l.eos.j/de his qui ve.eta.impe.aut dices ꝙ admittitur/ ſed non cõdemnabitur: ⁊ tunc eſt contra cõem opi.ſ.que eſt vt quilibet defenſoꝛ debeat condẽnari. vt.l.liberto. ff. de neg. geſt.⁊.j.de ſen.⁊ interlo.om.iud.l.j.huius timoꝛe ſunt hic plures opinion.vt patet in glo. Sed tene gloſ.⁊ dic ꝙ in tota lege eſt minoꝛ ⁊ venit ad plenã defenſioneʒ ⁊ condemnabitur ſᷣm cõem opi.nec reſtituetur. Nec ob. l.ait pꝛetoꝛ ·S· geſtum.qꝛ hic eſt ſpeciale ne quis auctoꝛi⸗ tate legis decipiatur.¶ Item quero an coniunctꝰ admit tatur vbi ſpeciale mandatũ exigitur.⁊ dic vt glo. In glo. que incipit ibi cum ſit.ibivel ſatiſdare.qð non eſt verum:qꝛ ſatiſdare cogitur.vt.l.pomponius.in. fi.ff. eo.⁊ ideo ſequens eſt veribꝛ. Ad d ti 0. Ex hac.l.no.j.ꝙ ex parte rei quilibʒ ad EOmittitur ad defendendum ſine manda⸗ to/quia publice intereſt.l.ſeruum quoq; · S. publice.ff.eo. Extende nedum ad totã cauſam:ſed etiã ad vnum arti⸗ culuʒ tm̃.l.ij.⁊ ibi Bar.ad fi j.de nego.geſt.Secũdo no. ꝙQ önemo admittitur ad defendẽdum ſine ſatiſda.de iudi⸗ cato ſoluendo/vt hic.Limita quinq; modis ſᷣim Jaſonẽ hic. deinde no.ꝙ coniuncta perſona admittitur ſine man dato ad agendum pꝛo coniuncta perſona. iſtam regulaʒ extende quattuoꝛ modis per moder.hic. OO Ali cauſa in cauſa appellationis nõ opponitur. Whoc dicit. Quero devno vt glo.pꝛima.⁊ dicvt ipſa.pꝛo cuius de ⸗ claratione attende:qꝛ triplex eſt exceptio pꝛocuratoꝛia Ex . Exceptio declinato⸗ Tad emum..ri omiſſa in pꝛincipa ceptio vna eſt /tu non cauiſti de rato:⁊ illa debet opponi ãte lit. ꝓcurato⸗ conteſt.vt.l.pomponius·S.rati.ff. eo.Si autem pꝛocura⸗ ria eſt tri⸗ toꝛ interuenit poſt litem conteſt.⁊ poteſt tũc opponi poſt plex. vt. l. ij ..de conſoꝛ.eius liti. Secunda eſt exceptio/tu non habes mandatuʒ ⁊ ſic es falſus ꝓcuratoꝛ:⁊ iſta poteſt opponi qñcũq; cum reddat iudicium retro nullũ.vt.j.eo.l.licet. Tertia eſt exceptio /tu non potes eſſe pꝛocuratoꝛ/⁊ iſta aut opponit᷑ ei qͥnec ꝓ ſe nec ꝓ alio põt eẽ ꝓcuratoꝛvt ſer uo:⁊ tunc etiam qñcunq; poteſt opponi:quia redditur iu dicium retro nullũ.vt.lʒ.jS·j.ff.qui ſatiſda.cogũ.aut op⸗ ponitur ei qui non poterat pꝛo alio/poterat tamen pꝛo ſe eẽ ꝓcuratoꝛ vt militi ⁊ femine/⁊ tũc dʒ opponi añ lit.cõ teſt.ſi ante interueniant vt hic vel poſt /ſi poſt. vt arg.d.l. ij ·de conſoꝛ.eiuſ.li.⁊ de hoc plene dicã ·jeo.l.licet. Add t Exceptio pꝛocuratoꝛis dʒ opponi ante Exceptio tto *liteʒ ↄteſt.poſtea autẽ opponi nõ poteſt ꝓcurato⸗ etiã in cã appellatiõis.h.d.Et eſt multũ no.ſᷣm bar.vt.j.· ris qñ de dicã.⁊ ẽ vnica ⁊ ſing.ĩ iure iſtã regulaʒ.limita.xv.modis beat op⸗ ̃m iaſo.hic. i ij 7 O Qð fauoꝛe mĩoꝛis ĩtroductũ eſt n eo nõ dʒ ĩ eius leſionẽ retoꝛq̃ri.h.d. F Fi Extẽde iſtã.l.q̃ttuoꝛ mõis ö⸗ Additio movt nedũ hẽat locũ ĩ adulto Byjÿutrigarius ſuper de q̊ loqt᷑ tex.ſed etiã ĩ pupillo.glo.eſt in.l.neq; tutoꝛes ĩ glo. pe.S. eo. Bal. Saly.⁊ alij hic. Secũdo extende etiazʒ ſi nemo cõparuit pꝛo minoꝛe pᷣm doc.hic per rõnem.S.re latã niſi eſſet adeo minoꝛ ꝙ careret intellectu:tunc idem eſſet ꝙ in furioſo.l.furioſo.⁊ ibi Bar. ff. de re iudi.Bal.in l.neq; in fi, de cõtrahen. ⁊ commit.ſtip. Lertio extende iſtam.l.ſi minoꝛ ꝓ parte obtinuiſſet ⁊ pꝛo parte ſuccubuiſ ſet:qꝛ ſi capitula ſint diuerſa valet in fauoꝛẽ minoꝛis:in alijs capitulis eſt nulla.ar.l.etiam · S.· j.ff. de minoꝛ.⁊.l. ex falſis .de tranſ.ſᷣm Alber.hic. Quarto extende ad eccle ſiam cũ minoꝛ ⁊ eccleſia equiparẽtur.c.j. de in integ.re⸗ ſti. glo.c doc.in.l.imperatoꝛes.ff. de re iudi.⁊ ita in termi nis iſtis tenẽt cõiter cano.in.c.caſum.de iudi.ꝗ mo.in.l. queſitum.ſuper glo.j.ff.de re ini.z R— Sꝛatis mãdatũ paciſci de qͥta litj⸗ Item. non licet . h. d. An autem qui mer⸗ cedem ex pacto accipit poſſit actionem nomi⸗ EAne domini pꝛoponere in iudicio dicã · eo. Ja cobus Butrig. (Kocuratoꝛem. Pagerrard: ut Ale mandatum vel generale cum libera res do⸗ ſulitur tñ emptoꝛi contra dñm ſi pꝛecium in eius vtilita⸗ tẽ eſt verſum.h.d.cum.l.ſi pꝛecium.jeo. Ba NAS Officiũ pꝛocuratoꝛis eſt volũ ( Nuitus. tarium ? avolete ſuſcipitur et Jrecuſatur.h.d. Hec lex habet tres partes:qꝛ in EBoꝛima loquitur in ꝓcuratoꝛe actoꝛis ſᷣm omes vſq; ibiſed nec defenſionẽ. ibiloquitur ſᷣm quoſdam ĩ ꝓ curatoꝛe actoꝛis/a tunc variatur tribus modis. Quar⸗ to modo legitur ſᷣm cõem opinionẽ ⁊ verã in ꝓcuratoꝛec rei vſq; ibi cum fidem.illeverſiculus variatur ne videat᷑ deſtruere opiniones ⁊ lecturas pᷣcedẽtes:⁊ quidam refe rũt eum ad pᷣncipiũ / quidã ad medium. Pone ergo caſũ ſicĩ pꝛima parte. ¶ Queritur ab imperatoꝛe:quidãvult me conſtituere pꝛocuratoꝛẽ ſuum ad agendũ pꝛo eo:ego volo eſſe eius ꝓcuratoꝛ nunquid compelloꝛ:ſed ſuſceptã cauſam debeo explicare ⁊ appellare/non autem compel⸗ loꝛ appellationẽ pꝛoſequi.h.d. ¶ Sed nec.¶ Iſte · S. loquitur. in pꝛocuratoꝛe actoꝛis ſᷣm quoſdã ⁊ tunc intelli gitur tribus modis. Secũdo legitur ⁊ melius in pꝛocu⸗ ratoꝛe rei:ponã ergo pᷣmas tres lecturas pꝛimo⁊ ad eas opponã ⁊ pꝛimo pono pꝛimã ſic. Pꝛocuratoꝛ actoꝛis ve nit ad cauſam dicit reus defende dñm:quia volo euʒ ſta tim conuenire nunqͥd compellitur defendere: reſpondet᷑ non:qꝛ ſufficit ꝙ ĩpleat mandatũ.ſ.agendo cauſaʒ quã Kn cepit: nõ autem defendere compellitur. h. d. ¶ Ad hãc lectu.op.tribus modis ⁊ timoꝛe /tertie oppoſitionis re⸗ cedã ab ea:⁊ an poſſit defendi dicam inferus. ¶ Pꝛimo ergo op· ꝙ cõpellatur defẽdere.vt.s.eo.actio Pꝛocura nem.⁊ l.mutus·S. pena.ff.eo. So.non compellitur pꝛeci⸗ ¶mini in eius pꝛeiudiciũ alienare non põt con⸗ ſecũdo libꝛo Codicis onſum huius legis ⁊ non ad ſecundum. ¶ Sed an hec Panſn poſſit ſi eri dicam.ſed contrarij timoꝛe tran ſitur ad aliam lecturam que eſt ꝙ pꝛocuratoꝛ cauit de de fendendo non vult reus ꝙ defendat ꝓcuratoꝛ pꝛeciſe et pꝛocuratoꝛ nonvult an compellitur: ? reſpondetur ꝙ nõ. ¶ Op.nonne ſi cauit eſt obligatus ad defendendum/ er⸗ go debet cogi. So.aut queris an cogatur a domino/⸗ di co ꝙ non:quia ſufficit ꝙ pꝛocuratoꝛ cauit ad hoc vt poſ⸗ ſit agere:aut queris an cogatur ab aduerſario / ⁊ dico ꝙ non:ſed ſufficit ſtipulationem committi vt hic:ſed cõtra hoc eſt. I. ſed ⁊ hec·S. pꝛeter.ff.eo.vbi dicitur ꝙ pꝛeciſe cõ⸗ pellitur. Et ideo trãſeamus ad lec.tertiã que eſt ꝙ cauit pꝛocuratoꝛ:⁊ queritur an poſſit compellia dño/⁊ reſpõ⸗ detur ꝙ non:quia debuit admitti ad agendum poſtqᷓ; ca uit.¶ Sed op.ꝙ a domino poſſit cogipꝛeciſe.vt.l.ſi defũ⸗ ctꝰ.ff. eo. So.aut dño dedit ſuos fideiuſſoꝛes ⁊ compelli⸗ tur a dño pꝛeciſe vt in contrario.aut pꝛocuratoꝛ dedit ſu os:⁊ tunc non cõpellitur a dño vt hic:ergo aut a pꝛocu⸗ ratoꝛe agente petitur ꝙ caueat de defendendo:⁊ tunc co⸗ gitur cauere ſi vult in actione perſeuerare ałs repellitur ab agendo.vt.l.mutus ·S.pena.ff.eo.nec videtur implere fidem ſuſceptam:quia videtur etiam ſibi mandatum vt defendat/cum ſine defenſione explicare non poſſit mãda tum:⁊ ideo iſte caſus non eſt hic:qꝛ repugnat verſiculus cum fidem.per quem repꝛobatur hec lectu.poteſt tamen ſuſtineri altero de duobus:pꝛimo referendo verſiculũ cũ fidem.ad pꝛimum reſponſum legis /vel intelligẽdo ꝙ re us omiſit petere ſatiſdationem ante lit.conteſt.⁊ ideo nõ poteſt poſtea petere:aut pꝛeſtita ſatiſdatione reus vult ꝙ kiaarato⸗ pꝛeciſe defendat ⁊ poteſt eum compellere.vt ſed ne · S. pꝛeter.ff.eo.per quẽ ·S repꝛobatur ſecunda lec. nec poteſt defendi:auspꝛeſtita ſatiſdatione dominꝰ vult pꝛeciſe compellere ꝓcuratoꝛeʒ vt eum defendat ⁊ poteſt vt.l.ſi defunctus.ff.eo.per quã repꝛobatur tertia lectu.q̃ tamẽ poteſt defendi quãdo pꝛocuratoꝛ ſuos fideiuſſoꝛes dedit non qñ dñs dedit ſuos. vt.S.dixi. C Expeditis his tribus lecturis.ſᷣm quas hec lex tota loquitur in pꝛo curatoꝛe actoꝛis/ſecũda in pꝛocuratoꝛe rei.Querebatur ergo ab imperatoꝛe an quis poſſit compelli agere pꝛo ali Pꝛocura quo: ⁊ reſpondetur ꝙ non:ſed ſi ſuſcepit mandatum ad toꝛ an poſ vnam cauſam debet eam perficere ⁊ appellare:ſed pꝛoſe ſit cõpelli qui appellationem nõ tenet᷑. ¶ Modo queritur an quis agere pꝛo cõpellatur reum defendere ⁊ ſic eẽ pꝛocuratoꝛ rei.Rñde aliquo. tur ꝙ non:ſed ſufficit ꝙ quis impleat mandatum quod quis ſuſcepit/nõ aũt inuitus cogitur ſuſcipere.h.d.⁊ pſᷣm hoc verſiculus cuʒ fidẽ. refertur ad omnia pᷣcedẽtia:poſ ſes etiam eum referre ad pꝛincipium tantũ vt gloſ.facit. Op.ꝙ compellatur appellare ⁊ pꝛoſequi.vt.l.fi.ff.an ꝑ alium cauſa appel.So.vt glo.ſ¶ Itẽ op.ad idẽ de.l.qui p pꝛio · S. itẽ queritur.ff.eo.So.vt glo.eodẽmodo quo pᷣce dens.⁊ vide quod ibi not.in contrario. ¶ Item op.de.l.incõmodato .S.ſicut.ff.cõmoda.vbi non ſolum inchoari ſed finiri debet.So.ibi loquitur in con⸗ ——— — — — — —, ðð —- — — — — — —. — — toꝛ ſi egit ſe vt hic:ſed cauſatiue:qꝛ repellitur ab agendo ſi nõ defẽ m inc r in ce g aliquem dat vt in contrario.Alij ſoluunt ꝙ aut petitur ꝙ defẽdat nexis / at in cauſa appellationis nullam connexitateʒ ha an poſſit ante litẽ conteſtatã ⁊ debet vt in contrario. Aut poſt lit. bet cum pꝛincipali.vt in glo. cogi vt de conteſt.⁊ non tenetur:qꝛ huiuſmodi exceptiones debent Item op.extra ꝙ cõpellatur exequi appellationem. vt Appellãs fendat. opponi ante lit.conteſt.¶ Item op. ꝙ compellatur defen l.Herẽnius ·S. gaia.ff.de euic.So.aut litigo ad pꝛopꝛium an ↄpellat dere:nam dñs qui ſibi mandauit vt aget videtur ſibi mã dare vt defendat:ergo ei tenetur pꝛocuratoꝛ actione maã dati ergo compellitur. Sol.aut queris an compellatur ab aduerſario ⁊ dico ꝙ compellitur eatenus vt non ad⸗ mittatur ad agendum ſi velit defendere:aut queris an cõpellatur a domino ⁊ dico ꝙ ſi non defendit non vide⸗ tur impleſſe mandatum:⁊ ideo domino tenetur actione mandati.vt.l.ſi pꝛocuratoꝛem·S.j.ff. manda. Alij dicunt ꝙ; dominus videtur mandare id ſine quo mandatum ex plicari non poteſt. Sed illud ſine quo poſſibile eſt imple⸗ ri mãdatũ nõ videtur mandari.ſed ſine defenſione põt explicari mandatum vt ſi non petatur ⁊ ideo non vide⸗ tur mandatum. ¶ Tertio op.ſic actione mandata videtur mand atuʒ id ſine quo non poteſt explicari mandatum.vt.l.ad reʒ mo bilem.⁊.l.ad legatum.ff.de pꝛocura.Sed ita eſt ꝙ ſinede fenſione non poteſt ĩplere: quia repelletur ab agendo ſi non defendat / ergo non implebit fidem ſuſceptam. vnde obſtat verſiculus cum flidem.⁊ ideo non videtur hec lec. poſſe defendi.verumtamen quidam volentes eam defen dere:dicunt ꝙ verſiculus cum fidẽ.refertur ad pꝛimuʒ re cõmodum pꝛincipaliter ⁊ ſecundario:⁊ tunc poſſum ap⸗ pꝛoſeqͥ ap kelere ſ volo vel non et pꝛoſequi ſi volo arg.l.ſi quis li pellatio⸗ ellos:j.de appel.⁊.l.eos in fi.aliquando negocium nul⸗ nem. lo modo me reſpicit vt qꝛ ſum ꝓcuratoꝛ alterius:et tunc ſufficit appellare:ſed non teneoꝛ pꝛoſequi niſi de hoc mã datum ſuſceperim:immo ⁊ ab appellando excuſoꝛ ppter paupertatẽ vt hic.vt.l.ſi pꝛocuratoꝛẽ ·S.ſi ignoꝛantes.ff. de pꝛocurat. ⁊.l.ſi actoꝛ.jde appel.Sed aliqñ cum reſpi⸗ cit me pꝛincipaliter:vt quia ſum emptoꝛ rei:ſed ſecunda rio ⁊ in effectum pertinet ad alium vt ad venditoꝛeʒ.idẽ ſi ſum fideiuſſoꝛ ⁊ tũc debeo appellare ⁊ pꝛoſequi niſi do minus ſit pꝛeſens ⁊ ei denũciem vt appellet ⁊ ꝓſequat᷑. quia tunc ego excuſoꝛ ⁊ ita loquitur lex idemq; ĩ fi.ff. mꝗ dati.⁊.l.herẽnius ·S. gaia.ff de euic.aut conſtat ꝙ habet malam cauſam ⁊ non cõpellitur appellare in dubio pᷣſu⸗ mitur habere malã cauſã pꝛopter ſnĩaʒ:⁊ ideo excuſat᷑ ſi nõ appellauit:vt.l.gñabłr · S.· fl.ff de iureiu.verũtñ ſi appel lat pᷣſumit᷑ credere ſe hr̃e bonã cãʒ:⁊ ideo cõpellit᷑ pꝛoſe qui poſtq; appellauit.vt.d.l.herẽniꝰ.cũ ibi notatis.ff. de euic.¶ Vltimo quero quando dicatur pꝛocuratoꝛ inuitꝰ. ⁊ dic vt glo. Jac. Butrig. — — — x* Se E E Pre dn ltg et lee, vule Ntek wi oues its pio Atur oali pre nad mnu noſe cht guis An ſide An vod 1kn pol ane gnis ßee non con⸗ ehe niumn MNgr nnel noltn nnlenn ttune Neni Pyer lof feſpi⸗ Unds zidi ſi do dut fni habet ſ⸗ ſatſi p. ge⸗ foe uic⸗ ꝛocura οNNifi Erx hac. .no. quod nemo inuitus cogi⸗ Additio *tur ſuſcipere officiũ ꝓcur.ſecus in naduo toꝛis offi⸗ 95 ½ . cus in aa ciũ nemo cato.l.j·S: ait pꝛetoꝛ.ff.de poſtu.⁊.l.ꝓuidendũ.verſi.ſi qͥs cogit᷑ ſu- vero monitusij.de poſtu.et duplicem rationẽ diuerſitat aſſigna. vt per bal.hic in.j.no. Item ſecus eſt in doctoꝛe qui poteſt inuitus cogi ad cõſulendũ.l.in ſacris.vbi glo. ⁊ bar.no.C.de pꝛoxi.ſacro.ſcrinio.lib.xij.dic ꝑ moꝛder. ſcipere. in.l.eum qui.S.Fallit iſta lex in ꝓcuratoꝛibus palatij ſo⸗ litis operas locare ſᷣm raph.⁊ paul.de caſt.hic imol.in.l. dãni·S.ſi is qui.ff.de bã.infec.quicquid ibi teneat ludo. ro.et dubitat do.alex.hic. Item fallit fauoꝛe reipublice vel flſci. ar.l.hi qͥ ad ciuilia.pde appella.et.l.ſi magiſtra⸗ tus.ff.de mune.⁊ hono.ſᷣm ſaly.⁊ do.alex.hic. TLienam. Dulier ad pꝛocurationẽ nõ admittit᷑: qꝛ virile officiũ ẽ. ¶ QOopo. de. l. feminis.ff e. Solu.ſicut ibi ad⸗ AEImittitur filia pꝛo patre vt ibi. ita admitterem hic matrem pꝛo filio ſi eſſet maioꝛ fllius: ſed quia eſt mi⸗ noꝛ ⁊ poteſt ſibi alia via conſulere.ſ.petẽdo tutoꝛem dari filio ideo nõ admittit᷑.¶ Itẽ op.ſi admittit᷑ mulicr.ergo venit cõtra velleyanũ.So.due ſunt regule quare ꝓhibet mulier. Vna eſt:qꝛ virile officium eſt ⁊ ꝓpter hanc regu lariter nõ admittitur:vt hic.fallit in caſibus.vt dic.l.fe⸗ minas.in quibꝰ nõ ob.iſta regła.Sed nunqd velleyano iuuatur:qꝛ intercedit.⁊ hec eſt ſecũda regła.Rñdeo.aut interuenit ex parte actoꝛis / ⁊ tũc licet ſatiſdet ⁊ oblige⸗ tur nõ iuuatur:quia pꝛopꝛiã obligationẽ ſubit ⁊ nõ alie⸗ nam. Aut interuenit ex parte rei ⁊ tunc aut habet manda tum ⁊ non debet fleri executio in ipſam qꝛ non eſt obliga ta ⁊ ideo nõ videtur intercedere/nec iuuatur. Aut nõ ha⸗ bet mandatũ vel ſatiſdedit de iudicato ſoluẽdo/⁊ tunc vigdet᷑ alienaʒ obligationẽ ſuſcipere ⁊ velleyano iuuatur S. ad velleyanum. Jaco. Butrig. niſi renũciaſſet velleyano qð facere poteſt:vt.l.antique. vel poſtea.h. O. Pone caſum in nube vt littera ¶ Op.· ꝙ hec lex male dicat:quia ꝓcur.ante litis cõteſt. non ↄſtituit alium pꝛocuratoꝛẽ /poſt ſic. Item ante litis conteſta.non fit dũs:poſt ſic.So.dicunt quidã ꝙ pꝛocu toꝛ ante litis cõteſta.veniens poteſt fieri dñs per conte⸗ ſtationem: ſed veniẽs poſt non poteſt fieri dñs ꝑ conte⸗ ſtationẽ:⁊ ideo q;tuʒ ad hoc differt. Sed gl.dicit ꝙ ĩmo equiparãtur ꝑ.l.ij.de cõſoꝛ.eius lit.que facit hoc modo. quia equiparãtur pꝛocuratoꝛ interueniẽs ante litis ↄte. anteq; lis cõteſtetur pꝛocuratoꝛi veniẽti:quia ab vtroq; exigitur ſatiſdatio.tu dic ꝙ ſicut pꝛocuratoꝛ veniẽs ante litẽ conte.per litis conteſta.fit dñs:⁊ pꝛocuratoꝛẽ conſti tuere poteſt.⁊ ita qui venit poſt ⁊ cepit tractare cauſam ⁊ efficitur dñs. Item ſicut ille qui venit ante / debet ante inchoare:ita ⁊ venits poſt debet cauere poſt.ar.l.et ele⸗ ganter.S.ſi poſt.ff. de condi.inde. Iteʒ op.ad idem cer tum eſt ꝙ pꝛocuratoꝛ veniẽs ante litis conteſta.poteſt reuocari ⁊ lis ad dominũ tranſferri:ſedveniẽs poſt non. Solu.vt glo.quia aut fit tranſitus de pꝛocuratoꝛe in do⸗ minũ.⁊c. Sed certe hec lex non tractat de poteſtate trãſ⸗ ferendi litẽ. Sed quid iuris ſit ea tranſlata.⁊ ideo dic ꝙ aut queris de poteſtate trãſferẽdi litem:⁊ tunc dic ꝙ aut queris de trãſferẽda a domino in pꝛocuratoꝛeʒ ⁊ poteſt tranſferri ante litis conteſt.⁊ poſt.vt hic. Aut queris de tranſferenda lite a pꝛocuratoꝛe in pꝛocuratoꝛẽ alium:et tunc dic ꝙ aut pꝛocuratoꝛ interuenit ante litẽ conteſta.⁊ tunc cõteſtationẽ efficitur dominus litis:⁊ poteſt aliũ conſtituere ante non.vtij.e.nulla.et.l.pcuratoꝛibus.Aut interuenit poſt litis conte.et tunc quado incipit cauſam tractare efficitur dominus ⁊ poteſt aliũ pꝛocuratoꝛẽ cõ⸗ ſtituere.Aut queris de tranſitu a pꝛocuratoꝛe in dominũ ⁊ tunc aut eſt lis cõteſtata ⁊ poteſt fieri cum cauſe cogni⸗ tione non ałs a ꝓcuratoꝛe inuito:vt.l.ꝓcuratoꝛibus e. Pꝛocura Aut non eſt lis conteſta.⁊ poteſt fleri pꝛocuratoꝛe inuito toꝛ intue⸗ ⁊ ſine cauſe cognitione.vt.l.ante litis.ff.e.Aut queris qͥd niẽs poſt iuris ſit lite tranſlata ⁊ tũc pꝛopꝛie loquitur hec lex:quia litẽ ↄteſt. id eſt iuris eſt ſiue ſit trãſlata ante litẽ ↄteſtatã/ſiue poſt an debeat vt hic.¶ Item quero an pꝛocuratoꝛ interueniẽs poſt litẽ danari. AThil Nulla eſt differẽtia inter pꝛocurato⸗ lll. rem venientẽ ante litem cõteſtatam Eſonat. Quero in quo nil interſit: Et dic vt glo. peclaratione conteſta.debeat dãnari:Hic ꝙ ſic vt glo.in caſibus in qᷣ⸗ Bꝛocuratoꝛibus. Fo. LXVII. bus ſentẽtia poteſt adaptari in cum. Sed an ipſe domi⸗ nus debet danari:glo.ꝙ non.⁊ ſubaudi maxime in.l.fur ti ·S·qui alieno.ff.de his qui not.infami. Sed ego non ſubaudio maxime:⁊ ideo dicerem ꝙ aut pꝛocuratoꝛ in- teruenit ante litis conteſta.⁊ tũc ipſe ſolus dãnetur. Aut interuenit poſt litis conteſt.⁊ tunc vterq; dãnabitur do minus quia litẽ cõteſtatus eſt ⁊ pꝛocuratoꝛ:quia pꝛoſe⸗ cutus eſt ⁊ illa lex furti S.: qui alieno.recte intelligendo hoc pꝛobat: quia dicit ibi ꝙ dominus nõ eſt infamis:qꝛ ab initio per ſe nõ litigauit.quaſi dicat ꝙ ſi ab initio do⸗ minus fuiſſet ⁊ litẽ conteſtatus fuiſſet:licet ꝓcuratoꝛ ve⸗ niret dãnandus:quia eſt ꝓſecutꝰ nihilominus ⁊ ipſe do⸗ minus:quia litẽ eſt conteſtatus et eſſet dominꝰ infamis. ⁊ ideo dic non ſubaudiri maxime in dicta.l.furti.⁊ ratio⸗ nem·j/ſubijciaʒ.¶ Quero ergo an ſicut pꝛocuratoꝛ ex ꝑte rei venit condẽnãdus ꝓcuratoꝛio nomine.ita ⁊ pꝛocura toꝛi auctoꝛis fiet odẽnatio ꝓcuratoꝛio noĩe.⁊ puto ꝙ ſic. tali ratione quecũq; gerimus ſi ex noſtra perſona.⁊c. vt l.quecũq;.ff. de actio.⁊ ob.hinc eſt ꝙ ſi ꝓcuratoꝛ ſtipula tur aliquid debet ſtipulari ſibi ꝓcuratoꝛio nomine:vt ſic obligatio fundetur ⁊ oꝛiginem capiat in perſona ſua:nã ſi diceret ſtipuloꝛ dari dño non teneret ſtipulatio niſi eius intereſt domino dari:vt.lſtipulatio iſta·S. alteri.ff. de verbo obliga. ſicut eſt in contractibus / ita ⁊ in quaſi cõtractibus.modo ita eſt ꝙ pꝛocuratoꝛ in iudicio quaſi contrahit. vt.l.licet.S. idem ſcribi.ff.de peculio.opoꝛtet ergo ꝙ obligatio ⁊ ſententia in eius perſonam fundetur. vngde debet dicere iudex condemno titium ad dandum decem ſeio pꝛocuratoꝛio nomine pꝛo taliſſic ex parte rei debet dicere condẽno titium pꝛocuratoꝛem ſei pꝛocura⸗ toꝛio nomine ad decem.Sed ſi dommus fuiſſet litem cõ⸗ teſtatus et poſtea pꝛocuratoꝛem conſtituiſſet:tunc quia vterq; quaſi contraxiſſet in iudicio dominus per conte⸗ ſtationem pꝛocuratoꝛis pꝛocedendo ineſt vtriq; dãnan⸗ dus ⁊ de iure non:vt omnium ſeruaretur opinio:vt alibi glo. dicit. ¶ Item querit glo.an pꝛocutatoꝛ conſtirutus Pꝛocurs ad ſententiam audiendam vel ad alium articulum cauſe toꝛ ↄſtitu⸗ non ad totam cauſam debeat damnari.⁊ dicit gloꝙ nõ. tus ad ſen et ex hoc nos dicimus ꝙ licet in cauſa capit ali non poſſit tẽtiã audi interuenire pꝛocuratoꝛ ad plenam defenſionem / poteſt endãa: vel tamen venire ad vnum articulum:vt ad pꝛoducendum ad aliũ ar vnum teſtem.vel ad opponendam vnam exceptionem: ticulũ cãe vel ad audiendum ſentẽtiam.⁊ eſt ratio:quia non debet an poſiit dãanari:vt in hac glo.et per hoc ceſſat ratio.lpe·S. ad cri⸗ dãnari. men.ff.de publi.iudi. ⸗ Aritt 19 Maritus tanq; coniuncta ꝑſo⸗ B.na ꝓponit actiones pꝛo vxoꝛe. boc pꝛimo:⁊ ſpecies expꝛeſſa facit ceſſare ge⸗ HE aAnus tacitum hoc ſecũdo. ¶ Hota ar. ꝙ mari⸗ Perſone tus eſt de coniunctis ꝑſonis:nam ille dicũtur coniuncte ↄiuncte q̃ perſone que admittuntur ad agẽdum ſine mãdato:æ he dicatur. perſone dicũtur coniũcte que appellatione ſuoꝛum cõti⸗ nentur /⁊ ille cõtinentur appellatione ſuoꝝ que non coguiua tur inuite ferre teſtimonium contra coniũctum: ⁊ ex hac conſequẽtia ꝓbatur ꝙ maritus continetur appellatione ſuoꝛum ⁊ ꝙ non cõpellitur dicere teſtimoniũ contra vxo rem hec ꝓbãtur hic.l.ij. ff.de accuſa.et.l.iulia.ff. de teſti. C Do. velſ or pactis cõuentis.So.vt glo.pꝛo cuius ciendũ ꝙ tria genera rerum habet mulier. Pꝛimo dotales quas marito tradidit in dotem. Scðo parafernales: vt quas mulier tradidit marito: ſed nõ in dotẽ:⁊ de his marito videbat᷑ ei mãdaſſe tacite defenſio⸗ nem earũ ⁊ vendicationem.ar.l.ſancimꝰ.S.de ſacroſan. eccle.⁊ ideo ꝓpter tacitum mandatũ non cauet de rato. Tertio habet tres res q̃ nõ ſunt dotales /nec paraferna⸗ les: vt ſunt qᷓ viro non tradit ⁊ in his cum maritus cuſto diam / nec per cõſequẽs tacitũ mandatũ habeat cauet de rato vt hic.¶ Item op.ꝙ vno cõceſſo videat᷑ ⁊ aliud mã⸗ datum:vt.l.ad legatũ.et.l.ad rem mobilem.ff.e.So.vno coceſſo videatur ⁊ aliud cõceſſum ſine quo cõceſſum ex⸗ plicari non poteſt: vt ibi:non aliud oĩno ſeparatũ vt hic. Item op. ꝙ ſpecies expꝛeſſa nõ deroget generi. vnde licet de vno negocio expꝛimat᷑ nõ ꝓpterea videatur ꝓhi bitum: vt.l.queſitum. S.penul.ff. de fundo inſtru. et.l:.le⸗ gata. de ſupellec.lega.cum ſi. Solu.aut ita eſt ꝙ vult ve⸗ nire in caſu vbi habet mandatum:et poteſt ſine cautione de rato.Sced in alijs caſibus admittetur.ſ.cum cautione . i iij de rato et ita concoꝛdat cum contrarijs. vnde ex vno mandato videtur reſeruari genus vt pꝛius de iure con⸗ muni: vt ſcilicet admitatur vt pꝛius cũ cautione de rato Sed quia doctoꝛes nr̃i intelligũt aliter legem iſtam.ſcʒ ꝙ nullo modo admittatur in alijs maritus.et ideo ꝓ ſo⸗ Species lutione contrarij opoꝛtet nos ſic diſtinguere:qꝛ aut expᷣ⸗ quõ dero⸗ mitur genus ⁊ ſpecies: ⁊ tunc ſpecies nõ derogat generi get gůi. Exceptio ? niſi quãtum ad ſe quia genus non poꝛrigitur ad eam:ſed ad alias: vt.l.doli clauſula. ff. de verbo. obligatio. et.l. ſi ſeruus ſeruũ·S·inquit lex.ff. ad.l.aquil. Nerũ reſtrinꝰ⸗ git genus qualitatiue:vt poꝛrigat᷑ ad ſpecies ſimiles ſpe ciei expᷣſſe in qualitate:vt.l.fl·S.cui dulcia.ff.de vino tri ti.⁊ oleo lega.⁊ ar.l.ſeruus.de verbo.ſigni.Aut expꝛimi⸗ tur ſpecies ⁊ indiuiduũ reſtringit ſpeciem ad ſola indiui dua expꝛeſſa:vt.l.queſitum. de fundo inſtru.et quod ibi no.⁊.l.legata.de ſuppellec lega.et.l.cũ delanionis··cui fundi.de fundo inſtruc. Aut expꝛimitur ſpecies et genus eſt tacitum ⁊ tunc ſpecies derogat generi vt hic.et.l. cuzʒ pꝛetoꝛ.ff. de iudi. Honliect vomi S on licet dom Vo curatoꝛib ESuo lire cöteſtata cum pꝛocuratoꝛe tranſferre in ſe cauſam niſi ex WAᷓiuſta cauſa.h.d.¶ Ego vidi dubitari de tali q̃⸗ ione: quia lite conteſtata cum ꝓcuratoꝛe dñs non vult litem totam in ſe tranſferre:ſed ad vnum articulum veni re:ſc ilicet pꝛoducere vnum teſtem. an poteſt. Quidã ꝙ; non per hanc legem ⁊ male ĩmo poteſt quia volebat totã cauſam aſſumere ⁊ ideo non poteſt:nam dicit perſequen⸗ di ⁊ dictio per denotat rem ꝑfectam.l.vꝛbana/S. pnocta⸗ re.et.l.edificia· S. perfeciſſe.ff. de verb.ſigni.poſſum ergo ad vnum articulum venire maxime vbi timetur collu⸗ ſio.ar.l.ſi ſuſpecta.ff.de inoffi.teſta.et.j.de liti.aut᷑. nunc ſi heredes.Aut ergo vult in totum aſſumere negocium ⁊ poteſt eum cauſe cognitione et non ſine vt hic. Aut ad vnũ articulum vult venire ⁊ tunc poteſt. Modo quero quomodo fiat tranſitus ad dominũ ſi contingat hoc ex cauſa fleri: Reſpõdeo quia ꝓcuratoꝛ narrabat dño oĩa que fecit. ſcʒ quomodo poꝛrexit libellum ⁊ litem eſt con- teſtatus ⁊ dñs cõpꝛobabit omnia et videtur iudicium in eum tranſlatum.vt no.in.l.que omnia.et.l.ſe.ff.e. verius puto ꝙ pꝛocuratoꝛ debeat cedere ius inſtantie:vt no.in lincauſc. g:her ante od nitio. ffe. . EAE Glla oꝛtuo dommolite cõteſtata nõ expirat inſtantia:ſed eam pꝛocura Aaurmet iuriſditionem ſuaʒ per ſolam citationẽ teſta.ſicut hic flrrmat mandatum pꝛocuratoꝛis litis con⸗ teſtatione. nam mand atum pꝛocuratoꝛis ⁊ delegationis equiparantur. vt.l et quia.ff. de iuriſdi.oĩm. iudi. Ja. bu. Exceptio que reddit iudicium retro indicij: ĩmo etiã poſt ſententiã hoc dicit. ¶ Op. ꝙ hec exceptio cũ ſit ꝓcuratoꝛis debe⸗ ꝓcurato⸗ at opponi ante litis cõteſt.⁊ non poſt. vt.S. e.ita demum. ria qñ poſ et.ff e pomponius·S. rati.⁊ hic in pꝛin.Sol.quidã ꝙ hic ſit opponi eſt ſpeciale in exceptione tu non es pꝛocuratoꝛ ⁊ iudicis Except incõpetentis /qð intellige qũ ignoꝛãter litigauerũt.Alij dicũt ꝙ eſt ſpale in exceptione qͥ reddit iudiciũ retro nul lum qð idẽ eſt. Alij dicũt ꝙ aut ſciebam michi exceptio⸗ nem cõpetere/⁊ mihi pᷣiudico:ſi non obiicio ſtatim: aut ignoꝛo:⁊ tũc ſemꝑ poſſum obijcere:vt hic.ar.l.mater.ff. de inoffi. teſta. Aut dubito ⁊ tunc debeo obijcere añ litis ↄteſt. ⁊ non poſt:vt.ff.e.l pomponius.S.rati. ſed tu dic ꝙ io eſt triplex exceptio ꝓcuratoꝛia.Ana eſt tu nõ es ꝓcura⸗ ꝓcurato⸗ toꝛ⁊ iſta opponitur qñcũq; vt hic. Itẽ eſt exceptio.tunõ ria eſt tri- potes eſſe ꝓcuratoꝛ ⁊ iſta opponit᷑ vſq; ad litẽ ↄteſtatã. plex. vt. S. e.ita demũ. Alia eſt exceptio tu non cauiſti de rato et iſta debet opponi ante litis conteſta.vt.S.e.ita demũ. et.l.pomponius ·S.rati.ff.e.¶ Ad ſecundum membꝛum op.ꝙ etiã iſta exceptio tu non potes eſſe ꝓcuratoꝛ.poſſit qñcũq; opponi:vt.i.ij ·S. j.ff qui ſatiſdare cogã. Sol ſᷣm Ja. de arenis in hac exceptione tu nõ potes cẽ ꝓcuratoꝛ debet ſubdiſtingui ſic:qꝛ aut hec exceptio opponit᷑ tali nec pꝛo ſe/nec pꝛo alio poterat eſſe pꝛocuratoꝛ ratione coõ ditionis perſone: vt quia ſeruus vel minoꝛ. ⁊ iſta poteſt obijci in quacũq; parte iudicij.vt dicta.l.ij· S.j.qᷣ ſatiſda. Nroꝛ exequitur.h. d. Solet queri an delegatus noniſte ꝙ ſic: nos dicimus ſolum firmari per litis con nullum põt opponi in quacũq; parte Bu5ỹutrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis cogũtur.sut opponitur tali qui licet pꝛo alio ĩ iudicio eſ⸗ ſe non poterat tñ pꝛo ſe poterat vt miles: ⁊ tũc iſta debet opponi ante litẽ conteſtatã ⁊ nõ poſt.vt.S.co.ita demũ: Sed quid ſi dico te non poſſe eſſe pꝛocuratoꝛẽ rõne: q· cauſa eſt publici iudicij:certe tenet glo.ꝙ ſolum ante litẽ conteſtatam opponat᷑in.l.q;uis indubitati j. de adulte⸗ rijs per.l.ſi maritus·S.pᷣſcriptiones.ff.de adulterijs.cui concoꝛdat. Ja.de are.⁊ male:qꝛ ideo pꝛocuratoꝛ ĩ publi cis criminibus non põt venire:qꝛ ſibi nõ poteſt mandari cauſa:vñ ſicut ſi nullũ haberet mãdatum poſſet qñcunq; repelli / ita ⁊ quãdo habet minus legitimũ:ar.l.quotiẽs. ff.qui ſatiſdare cogũtur.Tutius eſt ergo dicere ꝙ ex par te actoꝛis qñcunq; poſſit repelli:qꝛ cũ cã erat publica nõ⸗ magis pertinebat ad mandãaãtẽ qᷓ; ad aliũ NHec ob.l.q;uis indubitati: qꝛ loquitur in ſpeciali caſu qñ in tota cã fue⸗ rat vſq; in finem. Sed tempoꝛe ſententie opoꝛtuit accu⸗ ſatoꝛẽ ſe abſentare cã rei publice ⁊ ideo põt ꝓcuratoꝛem conſtituere/maxime qꝛ venit ad vnum articulũ.ſ.ad ſen⸗ tentiam audiendã. Mec ob.l.ſi maritus ·S. pᷣſcriptiones: qꝛ non loquitur de exceptione ꝓcuratoꝛia ſed de alia.ſ. lenocinij.Sed ſi dicas pꝛocuratoꝛem venire ex partce rei foꝛte poſſet ſuſtineri opi.glo.⁊ Jaco.de are.⁊ tunc condẽ nabitur dñs ⁊ non ipſe iuxta ea q̃ dixi.õ.eo.nihil. Sʒ qͥd ſi iudex inquirit in caſu pꝛohibito nunquid negatione facta de crimine/i⁊ ſic lite conteſtata poterit opponivt iu dici / vos non poteſtis ſuſtineri in hoc crimine tãqᷓ; accu ſatoꝛ ⁊ iudex.⁊ certe ego puto ꝙ qñq; poſſit opponi/quia redditur iudicium nullũ cũ non ſint in iudicio oẽs perſo ne que ad iudicij ſubſtantiã requiruntur.ſ¶ Itẽ quero an exceptio libelli male ↄcepti poſſu qũcunq; opponi.Ego Exceptis puto ꝙ ſic per l.libelloꝛũ.ff. de accuſationi.ver.ꝙ ſi libel⸗ libelli ma li.vbi dicit ꝙ ſi libellus non ſit bñ conceptus nomen rei le cõcepti abolet᷑ de reis.per quod patet ꝙ loquimur etiã poſt lit. qũ poſſit conteſt. quia ſolum poſt lit.conteſt.dicitur nomẽ accuſa⸗ opponi. ti recipi inter reos.vt.j/.de adulterijs.l.adultera. ¶ Ad aliud membꝛũ quo dicitur tu non es ꝓcuratoꝛ:põt qñcũ q; opponi.opponitur ſic: nonne ab initio cum aſſeruit ſe habere mandatũ ⁊ ego negabã res eſt effecta dubia:er⸗ go ſucceſſerunt duo pꝛeſtanda alternatiue.ſcilicet vel ca uere de rato /vel pꝛobare mandatum. vt.S. eodem.l.j. Sed vnum alternatiuoꝛũ tollitur per cõteſtationẽ.ſ.cau tio de rato.vt.ff. eo.pomponius·S.rati.ergo ⁊ aliud.ſ.vt non poſſit obijci qð non habet mandatuʒ.vt l.ſi vnus·G. ſi ſtipulatus.ff.de pactis.So.dicit dñs Mar.ꝙ aut dico ſimpliciter tu non es pꝛocuratoꝛ ⁊ non poſſum poſt lit. ↄteſt.aut dico tu nõ es ꝓcuratoꝛ⁊ hec ſum paratus ſtatĩ — tunc audioꝛ quandocũq;.Sed hoc non videt bene dictum:quia cum excipiens ſemper debeat pꝛoba⸗ re qð excipit.vt.l.quinquaginta.ff.de pꝛobatio.ergo iſta expꝛeſſio ꝙ eſt paratus pꝛobare nihil operatur.vt.l.nõre cteij.de fideiuſſ.⁊.ff.de lega.j.l.hec verba.Sed foꝛte dñs Marti.voluit dicere ꝙ quando ante litẽ conteſtatã obij cio tu non habes mandatũ nulla neceſſitas pꝛobãdi mi⸗ hi ĩminet /⁊ ideo non eſt neceſſe ꝙ pꝛobationẽ offerã: ſed nado poſt litẽ obijcio tunc pꝛobare debeo.Sed tu poſ⸗ es reſpondere aliter altero de quattuoꝛ modis: pꝛimo ꝙ pꝛocuratoꝛ pꝛimo allegauit madatum ⁊ ego non nega ui cum habere mãdatum:vnde nõ fuit locus cautioni de rato:ſed modo poſt litem cõteſt.nego.⁊ ſic tãtũ nunc in⸗ cipit peti cautio de rato:ergo eam petere potero vel ſivo lam pꝛobare eum non habere mandatum potero. vt.l. ij .de conſoꝛ.eiuſdem litis.vel dicam ꝙ ipſe dominus veniens poſſit eum repellere et cauſam ſuam agere quã⸗ docunq; de rato cauerit / cum in eius pꝛeiudicium nihil egerit.vel poſſum dicere ꝙ etiam ipſe debitoꝛ poterit euʒ repellere ⁊ dicet licet in iudicio emergenti in quo de per ſonis diſputatum fuit fuerit admiſſus cum cautione de rato ad agendum tamen dico me non condemnandum tibi pꝛocuratoꝛio nomine pꝛo tali:quia nõ es eius pꝛocu ratoꝛ/ nec in hoc iudicio pꝛincipali pꝛobaſti mandatum et ideo vidi ſemel ꝙ quidam aſſerens ſe tutoꝛem pupilli cum negaretur eum eſſe tutoꝛeʒ pꝛocurauit ĩ hoc iudicio emergenti per inſtrumentum et inuentarium ſe eſſe tu⸗ toꝛem et fuit admiſſus ad agendum pꝛo pupillo poſtea Biebarionibns factis de debito: dicit debitoꝛ pupil⸗ liſe non condemnandum agenti tutoꝛio nomine: quis in hoc iudicio pꝛincipali non pꝛobauu ſe tutoꝛem eſſe. vnde opoꝛtet ꝙ in vtroqʒ pꝛobet. Vel dic quarto cide⸗ i ꝙ per ſolã negationẽ nõ fuit facta res dubia: ⁊ ideo non ſam ⁊ ad rñdendum ſub iuramento in anima ſua ſic et ſic Nne⸗ fuit locꝰ cautionis petẽde/ ideo etiã poſt lit.conteſt.po⸗: ⁊ narrare omnia ĩ quibus ſuper crimine poſſet interroga nteli tero eũ excludere.Sed qũo tualeicemnergen de ꝑpſonis ri⁊ tunc cum appareret pꝛocuratoꝛem eſſe plene inſtru⸗ dllte expedietur cũ nõ conſtet ꝓcuratoꝛẽ mandatũ habere: re ctum de conſcientia domininon compelleretur dominꝰ ꝰ ſpondeo quia ĩ hoc iudicio emergẽti nõ venit pꝛocurato comparere.¶ Item quero quid ſi ceſſiſti mihi iura cõtra ihlhi rio nominc/ſed pꝛopꝛio nomine venit.¶ Itẽ op.ꝙ dicãa⸗ ticium debitoꝛeʒ tuum ⁊ dum ego litigo iudex vult ꝙ tu niri tur controuerſie:vt.l.ſi ꝗs.ff.de iudi.So. vt glo.ĩmo dic pꝛꝛincipalis compareas quaſi melius ſcias negocium qᷓ; fang ꝙ nec etiã de perſona eſt iudiciũ cum hec lex pᷣupponat cgo an poteſt hoc facere: quidaʒ ꝙ ſic per hanc legẽ.Tu neni⸗ eum falſum eſſe.¶ Atem oppo.ꝙ iudiciũ ſit aliquod:qꝛ ſi dic ꝙ aut litigat pꝛocuratoꝛ ſimplex ⁊ poteſt vocari dñs raf dñs non habet ratũ cõmittet᷑ ſtipulatio de rato.vt.l.j. Sẽ. vt hic ex cauſa quã dixi/aut litigat pꝛocuratoꝛ in rem ſu Neni co.ti.So.vt glo.⁊ dic ꝙ aut quer an iudiciũ ſit aliqducd am ⁊ tunc ſte lueʒ conteſtata ſi eſt queſtio de perſona bñ Mih quãtum ad pꝛeiudiciũ dñi /⁊ dico ꝙ aut habuit ratů au poteſt vocari dominus vt queratur habeat madatumvł ci nõ:ſi habuit ratũ:tũc ei pᷣiudicat ⁊ ratũvidet᷑ hr̃e ⁊ appel non. Si autem lis eſt conteſtata tunc cum pꝛocuratoꝛ ſit R lado.vt.l.iij. S. fl. f.rẽ ra.haberi: aut nõ habuit ratũ tunc dominus factus ⁊ cõmodum ⁊ incõmodum ad eum per nn ſibi nõ p̃iudicat:aut queris an ſit aliqð iudiciũ quãtũ ad tineat abſurdum eſſet ꝙ dñs vocaretur ⁊ ꝙ per aliquam . en pꝛeiudiciũ domini⁊ dico ꝙ aut habuit ratũ aut nõ/ſi ha reſponſionẽ quam faceret pꝛeiudicaret pꝛocuratoꝛi ĩ reʒ lcſe⸗ buit ratũ /tunc ei pᷣiudicat ⁊ ratũ videtur habere etiã ap ſuã/niſi quando haberet regreſſum de euictione ĩ aucto Niones pellãdo.vt.l.iij.S./fl.ff.rẽ ra.ha.aut non habuit ratũ tunce rem:quia tunc effectualiter cauſa pertineret ad auctoꝛeʒ e Aul ſibi non pꝛeiudicat: aut queris an ſit aliquod iudiciũ in ¶⁊ ideo poſſet citari ⁊ hoc caſu poſſet defendi illa opinio. hattete pꝛeiudiciũ ꝓcuratoꝛis ⁊ eius fideiuſſoꝛũ ⁊ dico ꝙ ſic do ¶ Item quero quis dicatur maximus iudex.⁊ dic vt glo. nce Solutum mino hñ̃te ratũ. Itẽ quero an ſi eſt ſolutũ falſo ꝓcurato Jacob. Butrig. ’” fto pcura ri poſſt rtreheti di vt glo. len ec ſiue ſi 1 ſolutů Per ſen d r tone toꝛi anpoſ tentiã ſiue ſine poſſit repeti:qꝛ hic fuit iudiciũ actitatuʒ R whinri ſit repern cũ perſona nihas egenchar que actionẽ in iudicio de⸗ 2 lic eat P 0 tentt 0 ꝛib us. ihuen ducere non potuit ⁊ hoc niſi dñs haberet ratum: qꝛ tunc Kub Dni/le traheret ad ſe iudicium/ſᷣm.l.cum putarem.quã allegas ꝛica eg erſ⸗ gloſ.fuit legitima perſona in iudicio ⁊ cum ea lata ſnia. lneron Dic ergo ꝙ aut cũ nemine fuit diſputatum de mandato/ Juine Non licet mihi aduocã ni.Ecokn aut cum aliquo:ſi cum nemine fuit diſputatũ de emergẽ⸗ eLE.teʒz petentẽ aſſumere nec Gſilber e ti ⁊ fuit admiſſus cũ cautione hic nũq; fuit negatũ habe⸗ D ectionem in potentem tranſferre. hoc omnenntiec⸗ re mãdatũ:⁊ tunc qñcunq; fuerit ei ſolutum poterit repe dicit cum ſequenti. i poklrc ti pccunia.vt.l.ſi ſine · S. marcellus.ff.rem ra.hab.aut fuit aAd euidentiã eſt ſciendum ꝙ aut a⸗ ralſuggt aut fuit allegarum madatũ ⁊ ꝓbatũ:⁊ tunc aut cũ debi⸗ lieno in potentem rõne officij ⁊ loqui 1.(A toꝛe fuit pꝛobatũ ⁊ nõ cum dño:⁊ dicũt quidã ꝙ pꝛeiudi⸗ — tur hec lex. Sed de potente alia rõne hotſci cet dño per.l.ij.⁊.iij.ff.ꝙ cum falſo tutoꝛe.Sed Jaco. de Ra Woquitur lex vlti ... de alie iudi. ¶ Itez gſene are.dicit ꝙ ĩmo nullo modo pᷣiudicet dño ⁊ aliud eſt ĩ tu eſt ſciendũ ꝙ aut actoꝛ alienat ⁊ loquit᷑ hec lex: aut reus bige⸗ toꝛe cuius auctoꝛitas dependet a iudice:⁊ ideo ſi iuderx· ·⁊ loquitur titulus.de alienatione iudi.mu.cã fac. Que⸗ etyala declaret euʒ tutoꝛẽ eſſe piudicat omnibus:⁊ ita loquitur ro an cadãt ab actione ipſo iure.⁊ dic vt glo. lenli l.ij.⁊.iij. quod falſo.tu.ſecꝰ in ꝓcuratoꝛe cuiꝰauctoꝛitas ¶ Op. de. lij.S. de aduo.diuer.iudi.So.vt gloſ.¶ Item öſecil nõ depẽdet a iudice / ſed a ſolo dño:⁊ ideo dic ꝙ aut fut op.de.lj.j· de ſuffragi.So.illa ſᷣm iſtam.¶ Qucro añ pꝛe⸗ Pꝛeſes d pꝛobatũ mandatum cum ſolo ꝓcuratoꝛe ⁊ non piudicat ſes poſſit cãm delegare.ꝛ dicvt glo. que ĩnuit ꝙ delegatꝰ an poſſit vnns dño nec in madato nec in cã pꝛincipali vt.f eo.l.in cauſe apncipe poſſit quacũq; cãm delegare ⁊ de hoc ſolet du⸗ cam vele⸗ autdic aut fuit ꝓbatum cum domino ⁊ ei nocet ⁊ in cauſa pꝛin- btitari verũ.G.de cho. tenet ꝙ quãtumcunq; cã eſſet ałs gare. pogli cipali ⁊ in mandato.vt dicta.l.cum putarem.ff.ſami.her indelegabilis tñ per delegationem pꝛincipis fit delega⸗ tus ſtoti ciſcunnd. . , bilis vt delegatus a pꝛincipe poſſit eam delegare.ar. ff. onve GB icun Illuſtris non litigat niſi per pꝛio de le.ij.l.pater·S.·quindecim:ſed male facit illa lex:quia un, — „ G. curatoꝛem h.d. , ibi erat determinata pꝛohibitio:ſed delegatio cãrum me chi, OD c ius Nota ꝙ dictio vſq; ponitur in⸗ ri vel mixti imperij eſt generaliter ⁊ indiſtincte pꝛohibi Ntlnir⸗ Oduſiue.Si queris an dictiovſ ta:⁊ ideo non videtur ꝙ licet imperatoꝛ ex pꝛiuilegio eã nene Aſ di⸗ ponatur incluſiue.Dic ꝙ aut conſtat de mente deleget ꝙ flat delegabilis. vt ſic delegatus a pꝛicipe poſ uichi ctio quo RexAAHX⁊ illud ſeruatur aut non cõſtat de mente ⁊ tunc ſit eò delegare.glo.tamen hic aſſentit Guillermo ⁊ in.l.j. gich ſumitur. aut tractatur de fauoꝛe ⁊ extendã eaz: aut de odio ⁊ non .qui pꝛo ſua iuriſdi.⁊ de hoc ibi dicã. ¶ Itẽ quero quã⸗ uun⸗ extendam eam in dubio deſeruiat accuſatiuo caſui ha-⸗ do valeat ceſſio:⁊ dic vt glo. ftiſ bet denotare rem extra terminũ ⁊ terminus ⁊ terminatũ Ad d iti Nota ꝙ aſſumens patrocinium poten⸗ upet non ſunt idẽ:⁊ ideo in dubio ponitur excluſiue.vt.l.ſiunn tCiO.tioꝛis punitur in amiſſione cauſe. Simi b:puin ãanos.⁊ l.nõ putabã.ff. de cõdi.⁊.de.iuxta illos vᷣſus.In liter ciuitatenſes qui faciunt ciuem emere aliquam rem honnegt campo curro ⁊c̃. pꝛo eis impoſitis ⁊c. Mã puniuntur in amiſſione talisrei woonide RW. . R i & Om̃is citatio ha empte que debet publicari:ita no. Barto.in.l.j. per ülum nunc ii⸗ E pecun arijs. ber incluſaʒ pote textjꝓ.de naui.⁊ non excuſſ.li.xj.Extende iſtã legem tri⸗ hſlſitl R ſtatem pꝛocuratoꝛis mittẽdi niſi iudex expꝛeſ⸗ bus modis:pꝛimo vt habeat locum tam in actoꝛe qᷓ; reo no Nl. Wa Elb ſerit dñm perſonaliter venire.h. d. ¶ Iſta ler Fm — e.⁊ moder.hic qᷓ;uis gloꝗj.in rubꝛic.ti. dofminn inducitur in argumentuʒ ad plures q̃ſtiones. ⁊ pᷣno nos j. æ in.l.penul in fl.ff. de alie iudi.teneat ꝙ ſolum habeat gere ei habemus ſtatutum ꝙ quando citatur aliquis ⁊ debet ba locum in actoꝛe. Limita iſtã legem quattuoꝛ modis: pꝛi uun nhhl niri / debet citari vt veniat ipſe vel alius ꝓ eo. Modo nũ mo vt pꝛocedat in potentioꝛe ratione officij ſecus ſi ſit Mlrte cius euʒ citauit vt veniret vel alius pꝛo eo: dicunt qui⸗ potentioꝛ alia ratione puta diuitiarum:vel quia ſit de p⸗ vo dene dam ꝙ bannum poſtea datum non valet:qꝛ nõ eſt ſerua⸗ mgtibus ciuitatis p᷑ʒʒ glo.hic.⁊ in.l.pꝛoxi.⁊ glo.⁊ doc.in uroofede ta foꝛma citationis:ſed certe ĩmo valet per hanc legẽ:qiꝛ c.fi.de alie.iudi.bar.in.l.pena.ff.de alie.iudi.ſpecu.in tit. gnanlun cum tacite intelligatur ꝙ veniat per ſe vel per vnum er-⸗ de ceſſio.actioS.j.in.j.col.Secundo limita niſi eſſet offi iuspl go expꝛeſſio nil operaretur. vt.l.non recte:.j.de fideiuſſo. cium ex quoveriſimiliter timoꝛ non incutitur a ceſſate rõ ndotun Item eſt argumentũ.pone ꝙ accuſatus de crimine ·..·re⸗ ne huius.l.puta qꝛ eſſet tabellio qui eſt iudex cartulariꝰ nohl lłgationem miſit pꝛocuratoꝛem pꝛo ſe.iudex vult q důs fm Bal...l.pꝛoxuna.in fin. Tertio notabi.limita niſi ille ccte⸗ veniat quia foꝛte vult eum toꝛquere nunquid põt facere qui aſſumpſit patrocinium potentioꝛis litigaret cum em· ſeſed eum venire:hec lex facit ꝙ non quia hoc non debet fieri potentioꝛi: quia tunc videtur feciſſe non vt metum inſe⸗ lopote niſi ex cã que cauſa debebit ꝓbari per allegantẽ eã.vt.l. rat ſʒ vt excludat.l.cum pater.S.ticio.ff. de le.ij.ſ̃ᷣm pau. phl⸗ actoꝛ . de pꝛobati.ſed nonne videtur iuſta cauſa ſi dicat ⁊ moder.hic.qui dicit ꝙ vidit de facto bononie in perſo⸗ hricii melius ſcit dũs veritatem an deliquerit q; tu pꝛocur. cer na caiuſdaʒ mulieris vidue. Quarto limita in cauſis cri nentſt te ſic per hanc legẽ. ⁊ ideo tutius faceret reus ſi in pꝛocu minalibꝰ ĩ ꝗbus ĩgeritur pena ſãguinis. ãa licitũ eſt ſã cnn ratoꝛio diceret conſtituit talem pꝛocuratoꝛẽ ad talẽ cau guinẽ ſuũ q̃lit᷑cũq; redimere.l.j.ĩ flijvbo.eo.qͥ moꝛ.ſi:/oſc. Ne liceat potentioꝛibu2s. Fo. LXVIII. i ilij Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis glo.⁊ doc.in.l.tranſigere..de trãſac.⁊ qui obuiat cardi⸗ nali dum ducit᷑ ad patibulũ dʒ liberari a pena moꝛtis ſᷣm bal.⁊ paul.de ca.in.l.adictos·jide appel.do.bar.veronẽ. col. de elec. vtinam oẽs qui doctoꝛant᷑ in floꝛẽtiſſima an⸗ degauoꝝ vniuerſitate facũdia ⁊ eminẽti ſcientia rigoꝛo⸗ ſoq; examine quibus adeptus eſt regentiam amantiſſi⸗ in cautela.ij. “ mus zs trinſen artardne franeiſcus EHD fu⸗ E gr F, PEsS Hec lex loquitur de ſe⸗ turũ pditi eſſet doctoꝛãdus dʒ ter examinari ar. in = J cuiuſcũq;. aael rubꝛice. l.vnica.de alth.lib.x.C.per ioh. de pla.in.l. magiſtros. et „¶.ZOp. de. l. pe. ff. de ali. iudi. So. vt glo. Jaco. in.l.medicos.de ꝓfeſſoꝛ.⁊ medicis.lib.x.C.⁊ tandẽ dictꝰ ton 2Butrig. Hlnicr cius augmẽtatis Vrzunine caſittltis ac vicepßſi⸗ lon ea 5 ens concilij ducatus andegauie eſt effectus. ce⸗ Behie den votetio eRNefiſcus velres pu. pꝛocu. 8 e titulos pdijs affigüt. alicunimeſtet. Kubꝛie 4 mine titulos pdijs aſtigut. alicuipꝛeſtet. Mubꝛica. 12 Kubꝛica. . Eipublice Fiſeus debitoꝛe ſu tue⸗ N Qρ ec νειι— ri nö dʒ aduerſus pꝛiua⸗ Nimad uertimꝰ. ler tum cuius etiã eſt debitoꝛ ſiue debitũ cofitea⸗ mn bꝛeuit᷑ duo dicit pᷣmo ꝙ qͥ titulos potẽ Mtur ſiue neget. hoc dicit cum.l.fl.e. ſoſr, tum alienis rebus ĩpoſuerit ſiue ſcien⸗ . si te potente ſiue non ſᷣm sʒo.in ſumma Gm alle as Sicut aduocato ita aihet in metallum dãnatus:potẽs vero qui . g nec fiſco partem litis küde 4 ſciẽter hec eſt paſſus perpetua no.infa AEERAAE*& mia hoc pᷣmo. Reus cõuentus qui po tentis nomen in iudicio allegauerit petit cam ⁊ potens qui ſcienter hoc paſſus eſt notatur infamia.h.d. t nemo pꝛiuatus titulospꝛe dijs luis vel alienis iponat. N 5 e „ Pꝛopꝛiñ eſt pꝛĩcipi impo⸗ EAE E le. nere titulũ pꝛedijs ſuis: et fee ideo alius titulũ imponens ctiaʒ pꝛo pꝛedio pꝛiuat᷑ eo.hoc dicit. ¶SBlo. intelligit hanc legẽ qñ pꝛediũ Nerat inſcribẽtis ałs ſecus. Et hic eſt YNargumentũ ꝙ ſi ſtatutũ dicit ꝙ ſi quis ꝙ hoc hʒ locũ qñ equus vel plauſtrũ erant illius qͥ bladũ depoꝛtabat ałs ſecus:qꝛ dñs equi qͥ non eſſet in culpa nõ deberet eo pꝛiuari /ſi expoꝛtans teneret᷑ ſoluere extima⸗ tionẽ fiſco.ar.l.meminerĩt.jvnde vi.et.l.quicũq;·S· fi · de fugi. ſeruis. Eoeclexloquitut in duobvs e . ec lex loquitur in duobus ca N E quis. ſibus.ſ.ſiue quis ꝓpꝛia vela im ponit pꝛedijs alienis.vel aliena alienis ⁊ ſi ple Ebeius eſt capite punit᷑:ſi clariſſimꝰ dãnatur in metall uʒ: ⁊ quilibet ꝓpꝛia auctoꝛitate poteſt vela reijce⸗ poteſt cõcedere:vt per fiſcum tueatur.hoc di 2 cit tex. glo. Sicn ſiſ bi ſ VAS icut fiſcus debitoꝛem ſuum Boꝛret. ita nec creditoꝛem ſuum. hoc dicit Jacobus . dButrigarius. . — .⸗” De negocijs geſtis. Kub. meſtica affectio quod minus eſt dene gant repetionem impenſi.hoc dicit. ¶ Ad euidẽtiãeſt ſciẽ̃dũ ꝙ eſt pietas ⁊ iſta eſt inter patrẽ ⁊ filiũ. Itẽ eſt offi cium.et hoc eſt qdð dʒ homo hoĩ. Iteʒ 5 Re RRkemi pozꝛtauerit bladũ er ciuitatẽ ſuꝑ equo Hαeſt domeſtica affectio / aut mouet ad vel plauſtro ꝙ equus vel plauſtrũ cũ bouibus cõſiſcetur impẽdẽdum ⁊ nõ impedit repetitionẽ.aut mouet ad do⸗ nandũ ⁊ impedit repetitioneʒ. Item eſt obſequiũ qð dʒ libertꝰ patrono.vt.j/e.officio.¶ Diuide in duas ꝑtes:qꝛ pꝛimo ponit dictum vſq; ibi cum etiam.ibi pꝛobat a mi⸗ noꝛi vſq; in finem. ”“ ¶ Op.ꝙ mater non facit tutoꝛes ſuſpectos:immo ipſiſe ipſos malis moꝛibus. So.non facu eos ſed petit decla⸗ rari.¶ Itẽ op.ꝙ ex pietate nõ fecerit ĩmo ex neceſſitate: vt. l. ſciat · . de legi.heredi.So.ſᷣm Ja.de are.ex neceſſita te petit tutoꝛes vt ibi.ſed ex pietate petit eos remoueri: vt hic. ¶ Item oppo. ꝙ impenſum cauſa pietatis repe⸗ Impẽſuʒ contra pꝛiuatos non adiuuat: Alilis gui re ⁊ nulla criminali relinquetur occaſio.Et nota ꝙ foꝛ: tatur.vt.l neʒennius ff e.Solu.hec ſᷣm illam quia repe⸗ cã pietaij us punit᷑ tius punitur vilis qᷓ; nobilis quia tractatur de pena coꝛ⸗ tit niſi pꝛo parte ſtetur: vt ibi.¶ Item op.ꝙ ꝓteſtatio ni⸗ an poſſit qᷓ; nobilis poꝛali ſecus ſi de pena pecuniaria tractatur vt.l.pꝛope⸗ cchil operet᷑.cum ex neceſſitate faciat.So. dicere tutoꝛes repeti. rãdum.S.ſin autẽ.j.de iudi.et.l.pedius.ff.de incen.ruina nau.⁊ plene dixi.in.l.iij.v.deſumma trini.¶ Itẽ nota depoꝛtatus ꝑdit libertatem qð videtur õᷣ cõiã iura.Se dic ꝙ hic ſpale. vel dic ꝙ depoꝛtatur.ſ.in metallũ.i¶ Itẽ no.ꝙ vbicũq; exceptio oꝛdinatur ad ꝓceſſuʒ eũ impedit vt eſt hic:qꝛ hic ꝓhibet accuſationẽ recipi. Idẽ dicũt qͥ dam in velleyano ⁊ macedoniano:qꝛ lex dicit actio peti tiove detur: ⁊ ideo dicũt ꝙ impedit ꝓceſſuʒ:vt.l.j.in pᷣn. ff.ad velleya.et.l.j.ffad ma. Item in exceptione rei iudi⸗ cate qꝛ lex dicit ꝙ amplius non audiat᷑ agens/vel accu⸗ ſans.⁊ ideo ꝓceſſum impedit:vt.l.ſi cui.S.hiſdẽ.ff. de ac⸗ cuſa.ſic ⁊ in exceptione tranſactionis ⁊ iuriſiurandi. Gt nemint liceat line auctoꝛi tate iudicis ligna ipꝛimere. Rrrrr- Exp e NRebꝰ alienis etiã mihi obli PE- gatis vel pꝛopꝛijs non a me poſſeſſis non poſſum ſigna imponere. voc dicit cum ſe. Add itio Iſtum tex.dicit bar. V * ſe ſepe allegaſſe in idignꝰ pe⸗ . examinibus ſcholarium qui debent tens inſi- Emm EE„aRinſignia doctozatus petere a doctoꝛi⸗ gnia do⸗ bus non aũt pꝛopa auctoꝛitate ſibi conferre ⁊ idẽ tenẽt ctoꝛalia ange.⁊ paul.de caſt.hic.Et ſcholaris indignus petendo peccat inſignia doctoꝛalia peccat moꝛtaliter glo.eſt in cle.ij. in moꝛtalit. ꝓᷣbo honoꝛe de magiſt.panoꝛ.in.c.cũ in cũetis ·S·j.ðin.ij. Scholar⸗ D ſuſpectos eſt pietas:vt hic.⁊ ideo nõ repetitur impẽſa:vt hic niſi ꝓteſtatio facta fuerit:vt dic.l.neʒenniꝰ.ſʒ petere tutoꝛes eſt neceſſitas non pᷣciſa ſcʒ cauſatiua:ſed velit filio ſuccedere:⁊ ideo etiã cum ꝓteſtatione non repetit. Alij dicũt ꝙ potuit impẽdere/etiã in petendo tutoꝛcs.et ideo aĩo ſuccedẽdi filio ſed pietate volẽs ſibi ſeu filio ꝓ uidere.⁊ hoc videt᷑ facere qñ ꝓteſtatur ⁊ ſic eo caſu repe tet:qꝛ videtur pietate mota ad petendũ nõ ad donãdũ. vt. ff. e.is qui. Sed ego puto ꝙ illud ſit verũ ꝙ vbi impẽ⸗ dit in petendo tutoꝛes ꝙ ꝓteſtatio nihil oꝑetur:lʒ ſit ne⸗ ceſſitas cauſatiua nõ pᷣciſa.aut ĩpẽdit in dicẽdo eos ſuſpe ctos eſſe/⁊ tunc in hoc ſic pietas ⁊ ꝓteſtatio ꝓſit.¶ Item op.ꝙ dicere curatoꝛes ſuſpectos nõ ſit pietas ſicut eſt in tutoꝛe qꝛ curatoꝛ nõ datur ꝑſone pupilli ſed rebus tutoꝛ ꝑſone:cũ ergo impẽſa facta in curatoꝛe ꝑſonã nõ reſpici at:nõ dr̃ facta cã pietatis:ergo ĩdiſtincte dʒ repeti. So. licet pꝛĩcipaliter det᷑ rebus.ſecundario tñ datur ⁊ ꝑſone ⁊ matri vtrũq; facit ↄtẽplatiõe ꝑſone filij &̊ idẽ ĩ vtroq;. Itẽ op.nõne mater naturalit᷑ tenet᷑ ad gubernãdũ filiũ ⁊ P ↄñs ad hanc impẽſaʒ ergo repetere nõ dʒ:vt.S.de iu⸗ ris ⁊ fac.igno.cũ quis.So.tenet ex inſtinctunature non redacto ad aliquã neceſſitatẽ.tria ergo ſunt.ſ.petere re⸗ mouere ſuſpectos ⁊ ĩ hoc eſt pietas.⁊ ideo cũ ꝓtceſtatioe recipit ałs nõ. Ideʒ eſt qñ nõ in ꝑſonã filij.ſed circa eos ĩpẽdit. Aliud eſt peteretutoꝛẽ ⁊ hec eſt neceſſitas cauſati ua ⁊ hoc nõ puto ꝙ etiã cũ ꝓteſtatiõe repetat. Itẽ aliud eſt. ſ.pᷣſtare alimẽta filio mioꝛi triẽnio/⁊ hec ẽ neceſſitas pᷣciſa:⁊ ideo multo minus repetit etiã cũ ꝓteſtatione. ſiit prilgt ciflter egto it tenlitis r hoedi en ſuun Adinnt Nacobis ub. etas eſt do ecdene e dicett. eſpietas teeſtofi hoi gre nonet d let ad do⸗ liü qod ptes:gt gtam’ noipſie t deche⸗ teſſitate: neceſſttu emoner : tis repe vis rehe dſ eſtationene fe tutores inpeſent ne ſäſvalt Nrepeti. noꝛcsct ſaufllog aautepe donidi⸗ wi impe⸗ nhſtne⸗ ecsſihe ſtſgin ſicutekn custuet nöreſte Gpei negoe iyptro, icdiflin Ntdelt⸗ poſtea ſu De Negocijs geſti. Fe Ontra Vtililtergeſtũ negociũ ĩpube⸗ N ris hʒ repetition ſi eſt factꝰ lo⸗ cu pletioꝛ ⁊ non ałs hoc dicit. ¶ Op. ꝙ ſibi la dicat: qꝛ dicit ꝙ eſt vtile et poſtea ꝙ eſt neceſſariũ.i.vtile.vel erat neceſſarium reſpe⸗ ctu ꝑſone /nõ reſpectunegocij. Vel dic ꝙ eo ipſo ꝙ erat neceſſariũ hẽbat in ſe vtilitatẽ/⁊ ſic vna ſpẽs aliã inclu⸗ dit ꝑ modũ effectus nõ ꝑ modũ ſpeciei oppoſite: vt dolꝰ culpam ⁊ materia actum. ¶ Item op. ſi eſt neceſſarium in quẽcũq; ſequatur euentus debet repeti:vt.l.in pupil⸗ lo.ff. de ſolu. Solu.expone neceſſarium.i.vtile.vt.S.di⸗ xi. ¶ Quero quando debeat eſſe locupletioꝛ:⁊ dic vt glo. ¶ Item op.ꝙ etiã in negocio vtili ſufficiat vtil iter incho⸗ aſſe:vt.l.ſed an vltro.ff.e:ſed ibi ĩ maioꝛe.Sʒ quid ſi iguno rauit menſurã impenſaꝝ an repetet:quidã ꝙ ſic.tu dic ꝙ non quia hic ſuccurritur minoꝛi ratione minoꝛis etatis nõ ratiõe doli aduerſarij vñ non curo:fuit ſciẽs vel igno rans ar.l.ij.ſadvelly. Pꝛeterea hec lex requirit ꝙ ſit lo⸗ cupletioꝛ ⁊ ꝙ non ſolum ſit vtilitas:ſed etiam finiiuʒ:na etiã de caſu quẽ ignoꝛauit tenetur. Uegocht — 39 fy Megocium quo MAIuepꝛo fratre. otdterpediri partevenit in hac actione:qð non potuit ꝓ par te expediri venit in fami.her᷑.h.d. E D ,D gi ⸗ il⸗ i pupille. Serens negaia buhi S ato m Curatoꝛ teſtamento da⸗ rat ꝛe ri nõ poteſt:ſi tamen geſ⸗ As ſerit hac actionetenetur.h. d. dicit Jacob. Bu. ” kicio Obſequium impedit repetitionẽ im⸗ pẽſe niſi interuenerit pꝛoteſtatio.hoc F ₰☛ J ab eo. Succeſſio creditoꝛis debitoꝛia ctioneʒ pꝛo rata ſucceſſionis ex tinguit. h. d. W .ſʒys & Actio negocioꝛum geſt. eſt Kai Duerſus. ctt nes nec ei pꝛeſcribit niſi ſpacio.xxx.annoꝛum.h.d. . Ex tex. Ciuiliter Jexpone vt glo. vel dic ꝙ di⸗ cit ciuiliter ad differentiã actionis criminalis.hoc dicit Jacob.vutrig. zie 8 eſt mei P 41 MNegociuʒ qð eſt meũ pecuniam. atibabitione ita de⸗ yn mum fit meum ſi ratum habeo.h.d.¶ Op. ꝙ de beã ) debitoꝛẽ agere nõ g exigẽtẽ:vt.ff. e. l. ſol⸗ . 0 . uẽdo. So. vt gl. qꝛ hic habui ratũ:ibi nõ.ſ Itẽ op.ꝙ aga tur mãdati ⁊ non negocioꝝ geſt.cũ ratihabitio cqparet᷑ mandato:vt.l.ſemper.ff.de reguł.iur.So.vt glo.⁊ iunge ſimul ſolutiones ⁊ dic ꝙ aut habeo ratum geſtum me pñ te aut abſente pꝛimo caſu agitur mãd ati:vt.·. qui patitur ff. manda.⁊.l.ſi remunerandi·S.ſi paſſug. Secundo caſu aut eced it mandatum ⁊ a pꝛincipio Vir recuſatum: ſed ceptum ⁊agitur mãdati:vt.d.l.ſemper.ſᷣm vnã lecturã:aut nullum pꝛeceſſit:⁊ tunc lʒ ratihabitio equiꝑe tur mandato quãtum ad compꝛobationem negocioꝛum: vt. d.l. ſemper vᷣm aliã lec.non tamen equiparãtur quãtũ ad ſpeciem actionis:quia hoc caſu agitur actione nego⸗ cioꝝ geſt. vt hic. Modo querovnde naſcatur hec actio dicit glo.⁊ dy.⁊ dominus mar.ꝙ hic naſcitur ex rati ha⸗ bitione ⁊ male:qꝛ lex dicit ꝙ naſcitur ex negocio geſt. vt. l iij. S· hec auteʒ actio.ff.e. Pꝛeterea hoc pꝛobo duplici ra⸗ tione.pꝛimo qꝛ hec ſũt paria ab initio eſſe tale vel redire ad tale:vt.l.cum dos.in pꝛincipio ⁊.l.fl.Sed ita ẽ ꝙ ſi ab initio negocium eſſet meum ſine ratihabitatione naſce⸗ retur actio ex negocio geſto:vt.d.l.ij·Schec aũt.ergo idẽ ſi ex poſt facto efficiatur meum:vt per rati habitationem nam ratihabitio trahit negocium a me ⁊ facit eſſe meum vt.l.ſi pupilli:S. idem ait ſi ticiuʒ.ff.e.¶ Pꝛetereavbi ad⸗ eundum effectũ concurrunt due cauſe vna per puus a⸗ lia per poſterius ſemper effectus denominatur a pꝛioꝛi ⁊ non a poſterioꝛi que venit ad validandum pꝛimam ⁊ noõ eius effectum. verbi gratia:ſi lexvenit ad roboꝛanduʒ pa ctum modo ad actionem pꝛoducendam concurrunt due cauſe.ſlex.⁊ pactum:ſed quia pactuʒ venit per pꝛius lex per poſterius:⁊ lex venit ad confirmationem pacti ⁊ nõ eius effectus ideo agitur ex pacto non ex lege:vt.l.legiti tur mandati pupille actio.negocioꝛũ geſt.hoc ma.ff. de pactis.ſimile ĩ.l.ex placito :de re.permu.⁊.l.cũᷣ enim de noua.ff.ita eſt hic: nam ad pꝛoducendam actio⸗ nem negocioꝛum geſt.concurrunt due cauſe.ſ.negocium ⁊ ratihabitio:ſed ita ẽ ꝙ negocium ſe habet ꝑ pꝛiꝰ/ratiha bitio ſe habet per poſterius.⁊ ratihabitio venit ad coꝛro boꝛationem pꝛime cauſe.ſ.negocij ⁊ nõ effectus eius: nꝗ venit vt faciat negocium eſſe meum ⁊ non ad aliud.vt di cta.l.ſi pupilli·S·idem ai ſi ticium.ff. e.ergò effectus.i.a⸗ ctio negocioꝛum geſt.debʒ nominari a negocio geſt. ⁊ ex lpſo naſci ⁊ non ex ratihabitione:aut ergo queris vñ na⸗ ſeatur actio negocioꝛuʒ geſt. ⁊ dico ꝙ ex negocio geſt. vt S.pꝛobaui.aut queris quãdo naſcatur ⁊ dico ꝙ demum ratihabitiõe ſecuta:⁊ ita poſſet ſuſtineri opinio glo.⁊ dy. ⁊ alioꝛum eum ſequentium. atrmi; S, vnt Aliquãdo mater impédit Limenta. 3 petendo tutoꝛem filijs V vel faciẽdo ſuſpectos remoueri: ⁊ de hoc loqᷣ He. – 8 tur lex p̃ᷣma. æ. ij. S. eo. aliqñ impendit ĩ alimen ta filij ⁊ in his q̃ filij perſonã reſpiciũt/⁊tuc loquitur hex lex in ᷣmo caſu.aliquando impẽdit in rebus filij ⁊ loqᷣt ferunga pars huius legis: aliquãdo maritus impendit in vxoꝛẽ ⁊ tũc loquitur lex id quod.eo.Et ſummarie di cunt he due leges ꝙ vbi pietas vel domeſtica affectio ĩ teruenit ceſſat ĩpẽſi repetitio.hoc dicit cũ.l.qð in vxoꝛeʒ .eo.hec lex videtur facere differẽtiã inter alimẽta ⁊ aliã impenſam. Sed nonne idem eſt vtrobiq; / qꝛ aut mouet᷑ pietate ⁊ nõ repetit/aut no mouet᷑ pietate ⁊ repetit Rñ. ſic. Sed cauet ibi ꝙ qñ impẽdit in alimẽta ſemꝑ pꝛeſumi tur pietatis cauſa feciſſe / ſed in alia impenſa nõ:qꝛ qñq; mouet᷑ affectiõe ad impendendũ ſed non ad donanduʒ ⁊ tunc repetit: quandoq; mouetur pietate ad donandum tũc nõ repetit in dubio recurrimus ad cõiecturas vt pᷣſu mat᷑ voluiſſe donare vel nõ ex quãtitate ſumptuũ ? patri monijvtriuſq;.ſ.fllij ⁊ matris.quicqͥd dicat glo iũge hic legẽ ꝙ invxoꝛẽ.ad cuiꝰdeclarationẽ attende:qꝛ autvxoꝛ viuit ⁊ eſt infirma ⁊ loquitur lex id qð.ĩ pꝛimo caſu aut vxoꝛ eſt moꝛtua ⁊ tũc loqᷣtur dicta lex id qð in ſcðo caſu. ¶ Spp.ad.l.alimẽta.de.l.neʒẽnius.ff.eo.So.aut habet aim repetendi ⁊? hoc ↄſtat ⁊ repetit:aut nõ/jx nõ:in dubio nõ pᷣſumitur habere animũ repetẽdi niſi fuerit ꝓteſtata vt in contrario.i Sp.ergo non videt᷑ differẽtia inter im penſam alimẽtoꝝ ⁊ aliã.qꝛvtrobiq; diſtinguit᷑ an habuit animũ donãdi vel non:at hicvidet᷑ facere differentiã / er go male. So. ſi eſt certũ ꝙ voluit repeterevel ꝙ noluit nõ refert inter impẽſas / ſed ĩ dubio ſic:qꝛ ĩpẽſam ĩ alimẽta nõ videt᷑ velle repetere / in alia colligit᷑ animus repetẽdi ex qualitate ipẽſarũ.i¶ Itè op.de.l.ſi qs a liberis· S. ſi vel parẽs. ff. de libe. agno.⁊.l.neʒenniꝰ.S. pene.ſᷣm vna lectu⸗ rã.ff.e.⁊ ..diuoꝛ.fac.liberi apð quẽ educ.de.l.vnica.q̃ͥ le ges obſtãt in duobus:pᷣmo qꝛ dicũt ꝙ mater ex neceſſita te hʒ alere:vñ neceſſitas ĩped it repetitioneʒ ⁊ nõ pictas: de ꝓpꝛio ſecundo qꝛ etiã millies ꝓpteſtãdo nõ repetetur. Sol.aut nutrire fi⸗ tinebat pꝛeciſe ad matrẽ qð eſt ſi filius eſt mino: triẽnio vel maioꝛ t pater eſt moꝛtuus vł vniꝰ⁊ inops ⁊ mater di ues vel diſſolutũ eſt matrimonium culpa vxoꝛis:⁊ tunc etiam millies pꝛoteſtando non repctit vt in contrarijs.? hoc ratione neceſſitatis non affectionis: aut impenſa y⸗ tinebat ad filiuʒ / quia pater erat moꝛtuus ⁊ filius piues: ⁊ tũc aut habuit animum repetẽdi ⁊ repetit:aut nõ/⁊ nõ in dubio pᷣſumitur affectionis cã facere ⁊ ideo nõ repetit vt hic:aut impenſa pertinebat ad patrem / vt quia filius erat maioꝛ triennio ⁊ pater diues ⁊ tunc in dubio pꝛeſu⸗ mitur habere animum repetendi a patre. vt.l.ſoluendo. ff. de negoc. geſt. ⁊ dicta.l.ſi quis aliberisS. ſi mater.Si autem mater impendit in rebus filij tunc colligitur ani⸗ mus donandi ex qualit ate impenſarum ⁊ facultatum vt hic. Secundo caſu aut impendit circa aliud qð habet ne ceſſitatẽ cãtiuã vt in petendo tutoꝛes filijs ⁊ tunc idem quod ĩ neceſſitate pꝛeciſavt ⁊ pꝛoteſtando non repctat:lʒ alij contra vt dixi.S.eo.l.j.⁊ ita debet diſtingui ⁊ ſupple ri hec glo.que videtur male dicere. ꝗ Modo venio adl. id quod.circa quã diſtingue:qꝛ aut mulier viuit ⁊ eſt ſa⸗ ritus non repᷣetit quia ex neceſſitate facit non ex pietate. vt. l. in rebusS/ poſſunt.ff. como.⁊.ff.de donatio.inter vi mfr impẽdit in alimẽta filij aut in rebus filij:aut circa ali liũ mioꝛ? ud qð hʒ neceſſitatẽ cauſatiuã:pmo caſu aut impẽſa per triẽnio. na ⁊ eſt in ſeruitio mariti:⁊ tunc etiam pꝛoteſtando ma⸗ Butrigarius ſuper ſcdðo libꝛo Codicis . ßt rum ⁊ vxoꝛem.l.ſed ⁊ ſi vir ·S. finali.aut mulier eſt inflr⸗ ſed putabam meum: tunc aut erat alienum re ipſa ⁊ ſer⸗ ne ma ⁊ tunc aut habet dotem ⁊ ex ea debet maritus eam ua...in hoc iudicio.ff.communi diui. ſi erat alienum ipſo S 4 alere:vnde non repetit etiam pꝛoteſtando.vt.lʒ.ſi cum do geſtu ſerua.l.fi.ff.e.⁊.l.ſi pene · S· quãuis.ff. de condi.inde⸗ 4 tem.S.ſin autẽ in ſeuiſſimo.ff.ſoluto matrimo.Si autem mulier non habet dotem aut non habet alia bona ⁊ mari tus habet neceſſe eã alere:⁊ ideo non repetit. Aut habet alia bona mulier ⁊ tunc habet locum hec lex qꝛ cum vir non teneat᷑ hos ſumptus facere videtur facere de dome⸗ ſtica affectione et ideo nõ repetit niſi pꝛoteſtatus fuerit: vt hic in pꝛimo caſu. Aut mulier habebat dotem ⁊ fune⸗ ris impenſas ad dotem.et ideo ſi maritus habet dotem ex pacto non repetit ſumptus.Si alius habet dotem re⸗ petit ab eo:vt.l.in eum.ff. de religioſis. Si vero mulier dotem non habet funus pertinet ad maritum:⁊ ideo non tenerit ab aliquo: vt.l.ꝙ ſi nulla.ff. de religioſis.qð dic vt ibi. P filius Si fllius ſoluat dum eſt in po⸗ teſtate debitum paternum vel V ſui iuris animo donãdi ſoluit non repetit: hoc A dicit. Hiuide in duas partes: quia in pma lo⸗ quitur in genere vſ; ibi. ſi igitur. ibi infert in ſpecie vſq; in finem.¶ Ad declarationẽ huius tex.quero de duobus. bi. =.l.repetitio. Si autem habui animũ alium obligãdi: quia bene putabam negocium eſſe alteriꝰ:⁊ tunc aut erat illius cuius contemplatione geſſi vere ⁊ planuʒ/aut erat illius tantum cura ⁊ ſollicitudine:⁊ tunc babeo obligatũ cum cuius contemplatione geſſi et eum cuius reuera e⸗ rat negocium:vt.l.ſi pupilli.in pꝛin.ff. e. ⁊ ita poſſet intelli gi hec lex.ſ.ꝙ maritus erat pꝛocuratoꝛ vxoꝛis.Si aũt nõ pertinebat ad eum cuius contem platione geſſi cura ⁊ ſol licitudine:ſed quocunq; modo:vt qꝛ negocia peculiaria geſſi contemplatione filijvel ſerui ⁊ tũc pr̃em vel dñm nõ poſſum cõuenire ſuo nomine ſed nomine filij vel ſerui de peculio:vt.d.l.ſi pupilli · S· ſed ſi ego.ff.e. Si autem nul⸗ lo modo pertinebant ad eum cuius cõtemplatione geſſi tunc pꝛocedit opinio odo.qꝛ habeo obligatum eum cuiꝰ vere ſunt:non cõſiderato cuius contemplatione geſſerim ⁊ hoc ſi erat alterius re ipſa:vt.l.iteʒ ſi putaui.ĩ fl ff.e.⁊.l. ſi pupilli · S. ſi quis ita ſimpliciter. Si aũt negocium erat alienum ratihabitione tunc nõ poſſum habere obligatuʒ eum cuius contemplatione non geſſi cum non ſit habe⸗ re ratum non ſuo nomine geſtum. Gn Hebitum Et pᷣmo quero an quãdo ſui iuris ſoluit repetat: Et hec paternum lex loquitur in caſu certi.ſ. quando cõſtat voluit donare J atern Paterna pietas impedit ſolutũ a fi vel non:in dubio colligitur animus donãdi ex facultati⸗ P 0. repetitionem.h.d.Quero lio ſui iurĩ bus vtriuſq; ⁊ quantitate impẽſe.¶ Sed qᷣd ſi erat in po Aui caſus impediant repetitioneʒ:⁊ dic vt glo. exiſtẽte vł teſtate:certe aut ſoluit de caſtrenſi vel quaſi ⁊ tunc i,dem Wat Item ſecunda opinio gloſ. ibi poſſet.ẽ vera ex nõ:an poſ ꝙ in eo qui eſt ſui iuris:ſi de pꝛofectitio ſoluit nil repetet qua ego dicebam ſemel cum quidam vellet ſumptus re⸗ ſit repeti. cum ſit paternũ.¶ Sed quid ſi de pꝛofectitio ſoluit. Re⸗ petere qͥs fecerat in quadam iuueucula quã nutriuerat et ſpondeo iure veteri idem quod. S. ſed iure nouo qð do⸗ ego dicebã ꝙ aut illa ſteterat penes eum ſana ⁊ talis eta⸗ minium non acquiritur patri viuo patre nõ repetit cum tis ꝙ eius erant alique opere:⁊ tunc opera cũ ſumptibus no bhabeat adminiſtrationẽ: ſed pater. Szʒ patre moꝛtu debet compenſari:⁊ per conſequens non repeti:vt in hac idem eſt ac ſi de caſtrenſi ſoluiſſet:quia colligetur animꝰ donandi vel non ex cõiecturis que dixi. Conclude ergo caſum pinguem ſic. querebat iuuenis ab imperatoꝛe ſic pater meus pꝛo patre ſuo auo meo a quo fuerat eman ci⸗ patus ſoluit debitum. deinde ab auo meo patre ſuo fuit heres inſtitutus vna cum fratribꝰ ſuis patrui mei:dein⸗ de pater meus me herede inſtituto deceſſit vellem a pa⸗ truis meis repetere pꝛo poꝛtionibꝰ hereditarijs id quod ſoluerat pater meus queritur nũquid poſſum: Heſt põdet imperatoꝛ in genere ꝙ ſi fllius ſoluat pꝛo patre ſiue ſit in eius poteſtate non repetit quod ſoluit. qõ intellige ſi ſol⸗ uit de pꝛofectitio peculio / vel de aduentitio iure veteri ſed iure nouo ſi non habuiſſet animũ donandi patre vi⸗ nente non repeteret eo moꝛtuo ſic. Si autem ſoluit de ca⸗ ſtrenſi peculio vel quaſi tunc idem quod in eo qui eſt ſui iuris videlicet ꝙ aut animum habuit repetendi ⁊ repetit etiam viuo patre.Si habuit animũ donandi repetere nõ poteſt. animus vero colligetur ex coniecturis que dixi: cum ergo ſoluens fuerit ſui iuris ⁊ habuerit animũ repe⸗ tendi poteſt eius filius repetere.hoc dicit. In glo. que incipit non de. ibi. de pꝛofectitio / vel de aduẽtitio iure veteri. Seqtur in glo.quid autẽ de aduẽ⸗ tit io ſcilicet iure nouo.¶¶ In eadem glo.ibi ſᷣm io.contra. tu dic recurri ad coniecturas vt pꝛedixi. SS 7 mand atum Licet interueniat E He err. mandatum tertij: h nihilominus inter dominũ ⁊ geſtoꝛem com pe Atit hec actio. hoc dicit. ¶ Pꝛima glo. foꝛmat vnain queſtionem. Secũda vnum cõtrarium: imo duo. capio ergo vltimam ⁊ op. ꝙ detur actio in factum:vt.l.ſi mand auero.S. ſi curatoꝛ.ffman. Solu.vt glo.Aliud eſt coõtrarium qð eſt in pꝛincipio huius glo. ſubtilis in ſum⸗ mario. ¶ Modo venio ad pꝛimam glo.an ſit neceſſe ꝙ ge rens habuit contẽplationem ad vxoꝛem /certe in hoc eſt opinio:nam eſt opi. Jo. alia eſt glo. de qua hic.et. l. item ſi putaui. ff. e. Lertiã eſt opinio mar. et odo.qui dicunt ꝙ aut negocium erat mulieris rati habitiõe ⁊ tunc opoꝛtet qꝙ eius contemplatione ſit geſtum:⁊ ita pꝛo cedat opinio JZo. aut pertinebat ad vxoꝛẽ re ipſa vel ipſo geſtu/⁊ tunc non eſt neceſſe ꝙ habeat contemplationem ad vxoꝛem⁊ ita pꝛocedit opinio gloſ. ſed vltramontani hoc repꝛo⸗ bant per.l.ſi pupilli·S· ſed et ſi ego.ff. de nego. geſt. ſed non bene:et ideo diſtingue: quia aut gero non habens animum aliquem obligandi quod erat alienum re vera: glo. Si aũt non fuiſſet ſana penes eum vel talis etatis ꝙ eius nulle erant opere tunc ſecus. 2 ½ tum agitur mandati: ſi non agitur negocioꝝ geſt. hoc dicit. AACOpbo. ꝙc agitur tãtũmodo mandati ſiue in terueniat mandatũ ſiue rogatio:vt.l.j.⁊.ij.ffman.Solu. vt glo. ⁊ tene pꝛimam ſolutionem. rn 5αω Admiſtratio ad curatoꝛeʒ 422 ratoꝛis nõ trãſit tenet᷑ tñ ex ꝓpꝛis G culpa defuncti. hoc dicit. Pone caſum vt lit⸗ tera ſonat ⁊ exponaʒ litteram queram de rs tione expoſitionis ⁊ in illa ratione expediam totam glo. ¶ Modo expone tex.vtiliter. modo incipio abvltima gl. ⁊ op.ꝙ heres curatoꝛis teneat᷑ ex dolo ⁊ lata culꝑa ⁊ le⸗ ui ⁊ de oĩbus de quibus defunctus tenebatur:vt.j de he⸗ redi.tu.l.j.⁊.ij. So.vt glo.quia aut cõuenitur ex perſona defuncti ⁊c᷑.⁊ dic vt glo.Sed attende quia glo .j· dicit: ſʒ contra:⁊ illud contrarium ſignat ad differentiã quã.S.fe ci:quia videtur fieri differentiã inter directam ⁊ vtilem ad op.de.l.actio.ff.e.So.vt glo.i Nunc venio ad aliã gloſ. ⁊ quero quare hic exponatur vtili.i.vtiliter rſdoo duplex eſt diuiſio actionum. Una ꝙ actionum alia dire⸗ Actionuʒ cta alia contraria. Item actionum alia directa alia vti⸗ duplex ett lis. nam dicit glo.inil.iij. de ac. ⁊ ob ꝙ aut contrahentes diuiſio. habent idem nomenvt ſocij:⁊ tũc quilibet habet actionẽ directam aut habent diuerſa nomina: tunc aut vnuʒ nõ deriuatur ab altero vt eſt emptoꝛ ⁊ venditoꝛ:⁊ tunc etiã qͥ libet habet directam actionem. Si auteʒ deriuatur ab a⸗ liovt eſt mandans ⁊ mãdatarius:tunc ille qͥ habet nomẽ deriuatũ habet contrariaʒ: ille qui habet nomẽ a quo ali ud deriuatur habet directã:hec regula fallit h̊ qꝛ hicvnũ nomen non der matur ab alio ⁊ tñ vnus habet directam alter contrariã. ad pꝛopoſitum directa reſpectu Zꝛie ſp datur ei qui eſt dominus negocioꝛum. Sed quãdoq; da tur directa ⁊ reſpectu vtilis qð ſi dominus negocioꝛum tempoꝛe geſtionis erat dominus vel ſucceſſit ei qui erat dominus.quandoq; daturvtilis:⁊ tamen dicitur directa reſpectu contrarie qð eſt quando tempoꝛe geſtionis non erat dominus nec ſucceſſit ei qui erat dominꝰ:ſed nego⸗ cia non habebant dominũ quia erant hereditaria: ⁊ hoc venit ex mente legis:vt.l.j.ff.e.E contra geſtoꝛi datur ſẽ per contraria reſpectu directe.iſta tamen contraria quã⸗ H darſn doq; dicitur directa reſpectu vtilis qð ẽ ſi geſtoꝛ fuit vo d.l.in cõmodato·S.ſicut.aut acceſſit vt omnia gereret te⸗ lum ioſn luntar ius.aliquando datur vtilis reſpecu directe contra netura ſe exigere:⁊ ſic poſſet hic intelligi: aut acceſſit vt gltol⸗ rie:vt quãdo geſtoꝛ erat neceſſarius ⁊ hec vera cõſidera⸗ ynum tunc a ſe exigere non debet pꝛecedens debitum: ſʒ bligi⸗ ta per ſona agentis ſiue ſit dominus ſiue geſtoꝛ. Sed con id qðs ex adminiſtratione epit deberi ſic/⁊ ita poſſet hic en ſiderata perſona conuenti variatur per aduerbium: q· intelligi ⁊ hec eſt veritas. anter quandoq; agit dominus directa quolibet reſpectu et M . obligri agit directa ⁊ directo conuenit geſtoꝛem quod eſt quan 6 7 . t Mon pꝛohibetur ad liber teene⸗ do geſtoꝛ fuit voluntarius ⁊ negocium tempoꝛe geſtio N⸗ cogna I. tatem perduci ſeruꝰ a do ſetinel nis erat domini vel eius cui ſucceſſit:quandoq; eade,z mino:qꝛ negocium meum gelſit.h.d. Biglini directa vtroq; reſpectu datur vtiliter vt quando gerens BaaTAA LQuero de ratiõe dubitadi in pꝛio reſpõſo lcmtſcl erat neceſſarius: quandoq; agit dominus vtili reſpe⸗ xdic vt glo.¶ Modo quero an ex geſtione poſſit conue⸗ becbluan ctu directe: que tamen vtilis eſt directa reſpectu con⸗ niri. Rñdeo ex pꝛuna adminiſtratione regulariter conue ldiinn trarie ⁊ hoc quando non fuit dominus negocioꝛum ali⸗ niri non poteſt:vt hic fallit in.l.pꝛomiſſe.ſian ſeruꝰ ex ſuo ddſenide quis:quia erãt hereditaria:⁊ hec quãdoq; datur directo fac.⁊ hoc ſi factus liber non perſeuerauit in adminiſtra⸗ Aemnn⸗ vt contra voluntarium geſtoꝛem:quãdoq; vtiliter vtcon tione:ſed ſi perſeuerauit/aut adminiſtratio nõ eſt conne⸗ tione gef tra neceſſariuʒ: econtra geſtoꝛ hʒ contrariã reſpectu dire xa cũ pꝛĩa ⁊ noↄuenit᷑ de pꝛia:ſp ð ſcda ſic: aut admiſtra eumn ⸗ cte que tamen dicitur directa reſpectuvtilis contrarie:vt tio fuit ↄnexa:⁊ tũc aut ago )ᷣ eũ:qꝛ geſſit tꝑe ſeruitutis ⁊ ſegeſerin quãdo fuit voluntar us geſtoꝛ ⁊ hec quãdoq; datur dire⸗ male ago:aut ago qꝛ ꝑſeuerãdo ĩ admĩſtratione hodie fa ififfert cto:vt quãdo negocia habuerunt dominum:quãdoq; vti ctus liber hodie non exegit debitum contractum tempo ociameng liter vt quãdo fuerunt hereditaria:cuʒ ergo hic negocia reſeruitutis ⁊ bñ ago:vt.l.eum actum.⁊.l.at qui natura. eobligen habuerint dominum datur domino directa omnium re⸗ S.ſccuola.ff. e.vnde refert an agat᷑ ex ãtiqua adminiſtra⸗ nſipabe⸗ ſpectu:ſed qꝛ geſtoꝛ fuit neceſſarius datur vtiliter:⁊ ideo tione velut ex cãẽ immediata ⁊ male a gitur:aut agitur ex ic hic exponitur:nã variatio ꝑ nomen fit ex ꝑte agentis ſecunda geſtionevelut ex cã immediata/ꝛ ex antiqua ve⸗ var iatio per aduerbium fit ex ꝑte conuenti.nã ſᷣm gram⸗ lut ex occaſione ⁊ bñ agitur. im Nomẽ et maticos nomen ſignificat ſubſtatis c qualitateʒ a ſubſti ¶ Item op. ꝙ de ante geſto teneatur: vt l. ſipeculium. ff. d. An aaduerbiũ tia ſeparatà: ſed aduerbium ſignificat ſubſtãtiã ⁊ qualita de pᷣeculio lega. So. non tenetur vt conueniatur: vt hic: dieygt qᷣd ſignifl tem actiue ⁊ ſic qualitatem non ſeparatam a ſubſtatia: ſie ſed tenetur vt poſſit de peculio deduci vt in contrario. evente cent.· exrgo quãdo dominus agit directa directo:quãdoq; dire Item op.ꝙ de antegeſto teneatur:vt.ljfi .j. de peti.here mnptof, cta vtiliter:quãdoq; vtili directo: quãdoq;ʒ vtili vtiliter. i. So. ibi ſpale: qꝛ ſeruus hʒ vnum pꝛo ſe qꝛ pẽdente lite — Econtra geſtoꝛi datur contraria: quãdoq; directa vtili: hereditatis conſequitur libertatem:ergo habet aliud cõ ataisa ter:quãdoq; vtilis directo:quãdoq; vtilis vtiliter vt ex tra.ſ.ſi vt de antegeſto reddat rationem ar.l.eum qui.ff. üingtb⸗ vpꝛedictis patet. Quiimp igit repe de iureiurando. rndt B neg ociu tit impenſum ⁊ vſu⸗ † E ocium Caſus foꝛtuitus non venit Aras eius.hoc dicit. 1S— g ers in bonefidei iudicijs ſine 2 B vno Qui reʒ hereditariã communi Sſpali pacto. hoc dicit. enitmmt VUIEU.nomine diſtraxit negocioꝝ ge. 4. (Quero quo modo potuit eſſe bactum. dic rmancu⸗ Aackione tenerur. 9dododoo. yt glo. ¶Quero quado veniãt caſus foꝛtuiti in hac actio Caſus foꝛ t. HF. a1(Op. ꝙ non agit negocioꝛum geſtoꝛum nec ne ⁊ quatuʒ ad pꝛeſentẽ materiã bꝛeu ter ſic diſtingue:qꝛ tuiti qũve atiſineß poſſit habere ratum ſi agat fami.herciſ.So.vt glo. aut conuenio tecum de caſu foꝛtuito ⁊ ſatis eſt expꝛeſſum niãt ĩ acti nan. Solt ⁊ ideo teneris:vt hic: aut conuenio tecum de periculo:vt one nego. B toꝛ . Inter tutoꝛem ⁊ curatoꝛem ex ꝓꝑ- tencar de omni periculo:⁊ tunc non teneris de caſu:ſed geſto. VEE.· te vna ⁊ voluntarium geſtoꝛeʒ ex de lata culpa leui ⁊ leuiſſima: veruʒ tenevt glo.ꝙ ſi ałs de deigah alia eſt differentia quo a gelt onez t ad mini⸗ natura cotractus veniebat leuiſſima culpa:modo pactũ tñͦex gyn e A ſtrationis finem ⁊ admini rãdi potentiã. de periculo facit venire caſum foꝛtuitũ:vt ſic aliquid oꝑe ſum lr ¶ Siuide in tres partes:q;ꝛ pꝛima ponit differẽtiã inter tur per. l. ſi ugds g. ve c Poc impugnãt vltramontani Gn en tutoꝛem ⁊ curatoꝛem ex parte vna/⁊ geſtoꝛem ex parte dicentes ꝙ bñ eſt verum ꝙ verba debent aliquid operari eramm alia quãtũ ad adminiſtrationis finem ſ ibi. ᷣm que vbi poſſunt operari:ſed vbi non poſſunt oꝑari non opan a ibi ponit quãadã cõionẽ inter hec duo vſqʒ ibil De ceter tur ⁊ ſibi imputet qui ea adiecit.vt pꝛobatur ĩ.l.ſi quis ſer wokwie ibi ponit differentiã aliã.ſ.in adminiſtrãdi poteſtate v’ſ uum.S.ĩquit.ff. ad.l.aquiliã.⁊.l.queſituʒS.penul.ff. de fũ enhnn in finem. do inſtruc.⁊ inſtur. le. Sed hic non poſſunt operari:qꝛ v⸗ el de QAuero quomodovoluntas imponat fineʒ adminiſtra ba non operãtur vlira mentẽ:vt.l.labeo.in fĩ.ff.de ſuppel eroſti Aolũtas tioni.Rñd eo ĩ hoc eſt duplex opinio: vna ꝙ quãdocũq lec.lega.Sʒ non videtur eſſe de mente:vt aſtringat ſe ad loſdien qũo impo velit dimittere poſſit:licet acceſſerit ad omnia geſturus ?⸗ caſum foꝛtuitum cuipꝛouidere non poteſt:vt l.fl.j.de pꝛe tiüri nat finem ſic attenditur voluntas ſᷣm finem. Alia opinio eſt ꝙ attẽ ſcrip.xxx.an.Si aũt aliqui ſpecialiter expꝛimãtur ⁊ poſt umtlin admini⸗ daturvoluntas?m initium:vt ſi acceſſit ab initio/vt om: ea generalis clauſula ſubijciatur colligimus ꝙ de quoli enionddi ſtrationi. nia geſturus: ⁊ de omnibus tenetur:aut acceſſit vt aliqua bet foꝛtuito velit teneri:nã genus poſt ſpẽs pꝛolatum cõ⸗ eliter ſin tm̃ gereret cũ ſolum de illis teneatur: ⁊ hec eſt vera iudi: pꝛehendit alios ſimiles expꝛeſſe:vt.i.jſ · S. cui dulcia.ff de n utn cio meo:⁊ ſᷣm has duas variationes variatur. ⁊ verſicu⸗: Ayino triti.⁊ ole.le.⁊ per dy.extra de regulis ta une lus ſᷣm q̊i. quia tenetur de his ad que acceſſit geſturus 2 Aiuris. c. generrt. ððUUR Dntrahene Alij exponunt ſᷣm que.i.qꝛ põt quãdocũq; dimittere lʒ . E Actio negocioꝛum geſto⸗ bet 30. acceſſerit omnia geſturus: ideo tenetur ſolum de geſtis. EaaaNAH g 0 ¶ 8. rum eſt perſonalis non rea gut ini Tertij dimiſſis opinionibus pꝛedictis exponũt ᷣm q̃.i. lis.hoc dicit. tuncetul qꝛ põt accedere:vt omnia geſturus ⁊ omnia gerere potu iuaturche, it:tunc ideo tenetur de omnibus que gerere potuit:ſed q̃ 7 uis Contraria pꝛohibitio tollit a⸗ babeinumn da nõ põt licet acceſſerit vt omnia geſturus.ſ exigere de⸗ VSe. ᷣctionem negocioꝛum geſtoꝛuʒ. mnencoil bita cum careat actione ⁊ ideo de hoc non tenetur niſi eſ hoc dicit. Bqtbien ſet coniuncta perſona:quia ſine mandato agere poteſt:et ¶QAuero ſi mãdaui tibi vt emeres reʒ pꝛo.x. t dutenn ideo tenet᷑ ſi non exeeet. ⁊ tu emiſti pꝛo.xx.x vtiliter feciſti:qꝛ bñ valebat.xxx.an peenne⸗ ¶ Op. ꝙ curatoꝛ ⁊ tutoꝛ non gerãt ex neceſſitate: ſed er potero agere ⁊ dic vt lo. nilogn voluntate:vt inſti. de cura.S. iteʒ inuiti. So.aut quero de ¶ Op.· ꝙ contraria pꝛohibitio non tollat hanc actionem negocionn neceſſitate ex parte geſtoꝛum: ⁊ ille datur ĩuitus:aut qu vr.l.ſi quis mandati.S. pꝛoculus.ff. de inſti. So.aut que⸗ tcl u ei ris ex ꝑte eius cui datur ⁊ nõ datur inuitꝰ.¶ Itẽ op.ꝙ fi-⸗ ris an dominus poſſit cõueniri inſtitoꝛia:⁊ dic ꝙ nõ poſt cturdltun nita tutela vel cura non finiat᷑ adminiſtratio: vt... vt cau ᷓ; pꝛohibuit: vt hic.aut queris an cõueniatur de peculia tionon ſe poſt pubertatẽ. So.vt gl.qꝛ ibi in connexis.¶ Itẽ op. ⁊ ĩ inuitum:vt.i:.ſi quis ſeruuʒ ·S. etiam ff. de peculio.niſi gſoänee Geſtoꝛ an geſtoꝛ teneatur de omnibus:vt.l.in cõomodato.S:ſicut.ff. ademerit peculium ſeruo: quia tunc in nihilum obligatur ribttl teneat᷑ de cõmo. So.aut acceſſit vt vnum gerat ⁊ ſolum tenetur de ¶ Item op. de.l.at ſi quis ·S. tem labeo.ff. de religioſis. irexsctis. ilo vt hic non ve alijs niſi alius erat omnia geſturus: t ¶So. vt glo. egocijs geſtis. Fo. LXX. Buÿutrigarius ſuper ſcdᷣo libꝛo Codicis De his que vi metus ve caula fiunt Rubꝛica. Itenentur de interitu. hoc dicit ¶ Capio ſecundam glo.⁊ oppo.ꝙ meticuloſus ceptiõe· Sꝙ ſi homo. ff. e. So. hic intel⸗ Aligitur cum diſtinctione illius. „ d pꝛimam glo.⁊ videtur ꝙ indiſtincte teneatur de interi tu: vt.l.pꝛima.S. rectiſſime:⁊.l merito.ff. de vi ⁊ vi.ar. So lu. multa ſunt contraria violentiarũ ⁊ dic vt glo. ꝗ Op. ꝓ fur ⁊ meticuloſus non teneantur de interitu: vt.l.ſubtra⸗ cto.ĩ fi ·· de furtꝭ. So.ibi moꝛa erat purgata.hic nõ.¶ SS qũo purgatur.reſpondeo per oblationem rei ſubſtracte. tem ſi nouetur per ſtipulationem qð ex cauſa furti de⸗ betur: vt. d. l. ſi ſubtracto.⁊.l ſi abducta·j. de furtis. Se t Spõtanca ſolutio tollit vi⁊ me⸗ Bm C. tum qui cõmiſſi ſunt in pꝛomillio ne. hoc dicit. Solutum vt Launtcpenultima. ff. de condi. ob tur. cam. So. aut in H p metũ an miſſione ⁊ etiam in ſolutione fuit metus ⁊ repeto vt ibi? poſſit re⸗ hic in fi aut ſolum in pꝛomiſſione fuit metus c non repeti peti: tres rationes. verum vltima ratio non pꝛocedit:qꝛ habet locum quãdo quis vult repetere:vt indebite ſolutum: qtꝛ tunc allego contrarietatem: ſed qñ volo repetere q⸗ metu allego diuerſa ⁊ non contraria:?. ideo poſſũ.Si ratio gl. eſſet vera ſequeretur ꝙ etiam ſi eſſet metus etiam in ſolu⸗ tione non repeteretur qð eſſet abſurdum: v ideo dic ꝙ aut queris an poſſit repetere tanq; indebituʒ ⁊ non poteſt ra tione pꝛedicta:aut vult repetere qð metu pꝛomiſit:⁊ tunc aut fuit metus ſolum in pꝛomiſſione ⁊ non in ſolutione ⁊ tunc aut volo repetere:quia indebitum ⁊ non poſſum ra tione pꝛedicta:aut nolo repetere pꝛopter metum ⁊ nõ poſ ſum:quia metus non fuit in ſolutione:aut fuit metus etiẽ ĩ ſolutione:⁊ tunc aut volo repetere q; indebitũ ⁊ non poſ ſum ratione ſupꝛadicta:aut volo repetere pꝛopter metuz mihi illatũ:⁊ poſſum: vt hac.lĩ fl. ¶ſ Modo venio ad gl. yꝛ. que hʒ tres ptes. Pꝛima dicit pꝛeſumitur enim quere lam non habuiſſe devi. hec particula eſtvera ſi intelligas de pꝛeſumptiõe iuris ⁊ de iure contra quã non admittit pꝛobatio:nam ſi intelligeres de pꝛeſumptiõe contra qua admittitur pꝛobatio:male diceret qꝛ ſequeretur q; pꝛobã do metum in pꝛomiſſione adhibitum repeteretur ſolutuz licet ſponte ſoluiſſet qð eſt falſum. Secunda particula di cit aut igitur oĩno non repeteret hec particula eſt vera in telligendo pꝛimam vt dixi in pꝛeſumptione iuris ⁊ de iu re contra quã non admittitur pꝛobatio. Sed ſi intellige⸗ res pꝛimam de pꝛeſumptione contia quã ad mittitur pꝛo batio malediceret hec ⁊ illa. Tertia ꝑticula dicit aut ea tenus pꝛepeditur donec pꝛobet contrarium.ſ.vim adhibi tam in pꝛomittendo pꝛopter rationem qua repꝛobaui pꝛi mam particulam ᷣm vnum intellectum ſiue intelligas ꝙ pꝛobet contrarium.ſ.vim adhibitam in ſoluendo:qꝛ hec lex pᷣſupponit ꝙ ſpõte ſoluit. ¶ Modo venio ad finẽ gl. omiſſo medio qui debet recitari per queſtiones ⁊ oppoſi⸗ Indebi⸗ tiones ꝙ poſſit repetere:q; errauit in iure:vt.l.regula.⁊.l. tuʒ erroꝛe iurj.ff.de iuris ⁊ fa.igno.So.vt glo.¶ Item op.vbi quid iur ſolutũ fit contra legem non valet qð ſequitur ex eo vel ob id: ſʒ an poſſit contra.l.fuit facta pꝛomiſſio ergo ⁊ ſolutio inde facta de repeti. bet reſcindi:vt.l.non dubiuz. S. de legi. So. vt glo. vl dic aut lex ſimpliciter pꝛohibet ⁊ pꝛocedit contrariuzʒ: aut pꝛocedit vltra dando actionem vel exceptionem: ⁊ tunc tenet:ſed debet reſcindi vt hic.ſ¶ Itez op. ꝙ a pꝛimoꝛdio tituli poſterioꝛ debeat foꝛmari euentus:vt de imponẽ. lu⸗ cra.deſcrip.per totum. So.aut finis venit per modũ coꝛ rectionis ⁊ nouationis ad pꝛimoꝛdium vt eſt hic qꝛ me⸗ tus in pꝛomiſſione adhibitus purgatur per ſolutionẽ ſpõ taneam: et tunc non foꝛmatur poſterioꝛ cuẽtus a pꝛimoꝛ⸗ dio:vt hic niſi ſit facta relatio ad pꝛincipium licet ſubla⸗ tum.: vt. l. cuʒ filius S. heres meus. ff. de le.ij.⁊.l. meuio . S. auie: vbi autem pꝛimoꝛdium nõ eſſet coꝛrectum:tunc pꝛo cedit contrariũ. ꝛeterea cõtrarium pꝛocedit vbi finis „412 Fur me Erlecutionem. 0n non teneatur de interitu: vt.l.ſi cum ex ¶ Lontra hanc ſolutionẽ op.⁊ venio WE ¶ Sp. ꝙ etiam ſi poſtea ſoluat repetat ſolutũ tur vt hic in pꝛincipio ⁊ que ſit ratio dic vt glo.quia ſunt habet neceſſariã conſequentiam ad pꝛincipium. vt.l. iij. S·ſcio.ff de mino.ſed hic nõ habuit neceſſe ſoluere ꝓpter ꝓmiſſionẽ qꝛ habuit exceptionẽ.¶ Modo ouerit glo.qͥd ſi incontinẽti ſoluã ſponte poſt pꝛomiſſionẽ an repetã qͥ; Solutum dã ꝙ ſic per.l.iij · S. ſcio.ff. de minoꝛ.⁊.l.ſi mulier·.j.ad vel⸗ ſpõte⁊ in⸗ leia.⁊.l.ab hoſtibus.S. ſed qð ſimpliciter.ff. ex quib.cau. continẽti ma. Sed male dicunt non obſt. l.iij · S· ſcio. qꝛ ibi pꝛimus poſt ꝓmiſ actus ⁊ ſecũdus actus iudicãtur ſub eadẽ rõne.nam ſc= ſionemen cundus actus ibi habet neceſſariã ↄnam ad pꝛincipiuʒ ⁊ poſſit re⸗ vtrũq; cauſat᷑ ab adhibitione facti in minoꝛi etate:nã cũ peti. ſit obligatiõis habet neceſſe ſoluere factus maioꝛ:⁊ ideo ſibi datur reſtitutio contra vtrũq; actum / hic vero nõ ha buit neceſſe ſoluere qꝛ exceptionẽ habet:⁊ ſi dieags nonne minoꝛ habebat reſtitutionem /ergo potuit ſe tueri vt iſte: NReſpondeo nõ:qꝛ cũ minoꝛ non habeat reſtitutionẽ a le ge ſed ab homine:⁊ ideo de ipſo apponere nõ potuit ate⸗ Peſſer ibi dara vrl na poſtea·S.ſi minoꝛ.ff. de iureiu. ed hic habet exceptionẽ a lege ⁊ de ipſa potuu oppo⸗ nere ⁊ hic ſequẽs actus nõ iudicatur ſᷣʒ pꝛincipiũ.i Itẽ non ob.l.ſi mulier.ꝙ ibi non in ſecũdo actu:⁊ eſt eadẽ rõ que in pꝛimo.ſ.mulieris fragilitas qñ.j.bienniũ iterũ ꝓ⸗ mutit:⁊ ideo ſicut iuuatur cõntra pꝛumũ ita ⁊ cõtrs ſcðʒ at hic non eſt eadẽ ratio.yvt.S.dixi.¶ Itẽ nõ ob l.ſi ab ho ſtibꝰ.S· ſed quod ſimpliciter: quia ibi vtraq; leſio cauſar a pꝛioꝛi abſentia:q;ꝛ etiam reuerſus habet cõponere ſarci nulas ⁊ impedimentũ ꝓpter abſentiam pꝛeteritã / at hic non eſt eadẽ ratio vt pꝛedixi:⁊ hec vera intelligo niſi ſol uerit ad huc metu inſtãte vt qꝛ ꝓmiſit per metũ ⁊ ſtatim qꝛ habebat pecuniã penes ſe ſoluit ⁊ tũc metum non iſe⸗ rente aduerſario:qꝛ ſolũ dixit poſtq; habes pecuniã qua re de pᷣſenti non ſoluis:nã tunc puto ꝙ repetet/⁊ ideo di Confeſſio cit lex ꝙ confeſſio facta in toꝛmẽètis nõvalet niſi perſeue facta ĩ toꝛ ret cõfeſſus in loco remoto a loco toꝛture vt ſic nõ ummi⸗ mẽtis nõ neat metus toꝛmentoꝛũ pꝛopinquoꝛum als aſſeueratio valet. nõ tenet vt colligitur ex.l ij de cuſto.reo quod male ob ſeruãt iudices malefactoꝝ:nã confeſſionem factã in toꝛ⸗ mẽtis faciunt incontinenti ratiflcari:vnde adhuc inſtat metus toꝛmentoꝝ ⁊ poſtea faciunt ſcribi ꝙ ſponte ⁊ libe refuit cõfeſſus de crimine ſine aliquo mem⁊ male faciũt Itẽ quero quid ſi per metum iuraui ſoluere ⁊ ſpõte ſol Solutum ui an repeto.⁊ dicit glo.⁊ bene ꝙ de iure ciuili non repe⸗ ꝑ metũ in tit: de iurc canonico ſic: ⁊ eſt ratio:qꝛ ius ciuiletollit ⁊ re teruenien mittit hoc iuramentũ.vt in aut᷑.ſacramẽta·j.ſi aduerſus te iuramẽ vẽd. .l. fi ff. qui ſatiſda. cogun ⁊ ideo cum nullus motus to an repe periurij immincat ſponte ſoluendo non repettt / ſed de iu ti poſſit. re canonico non remittitur ſacramentũ:⁊ ideo imminet metus periurij ⁊ infamie ſi non ſoluat vt ſicut ſi immme⸗ ret metus coꝛpoꝛis ⁊ ſolueret repeteret: multo foꝛtiꝰvbi imminet metus anime ⁊ fame.ar.l.ſancimꝰ..de ſacroſã. eccle.⁊.ff. eo.l.iſti quidem. de iure ergo ciuili non immi⸗ net metus aliquis/⁊ ideo non repetitur ſponte ſolutum: ſed de iure canonico imminet metus / ⁊ ideo ſolutum re⸗ petitur. ¶ In gloſ. que incipit immo.ibi ceſſat repetitio vt indes bitiſed vt ex alia cauſa ſic.vt.l.in numerationibus.ff de ſolutio. Fa J vi Vendentifundũ per metum dat᷑ vti △RA¾ DIL. us in ré / ſi tamẽ pꝛecium reddat niſi y oꝛeſcriptione repellatur. h. d. Hec lex dicit tria FE vtilé dari / ciũ reddi/ p̃ſcpᷣtionẽ poſſe obſtare. ¶ Ad pꝛimũ dictum op.ꝙ non agatur rei vendicatione cum dñiũ fuerit in emptoꝛẽ traſlatũ lʒ metũ intulerit vt ĩ ſti. de rerum diui · S. ꝑ traditionẽ.So.vt glo.qꝛ habet vti le non directũ alege: ⁊ qꝛ nõ videt᷑ ⁊c.vt in glo.¶ Ad idẽ op·ꝙ agat᷑ perſonali actiõe ꝙ metꝰ cã.⁊ nõ ĩ rẽ.vt.l.metũ C.ſed S pꝛetoꝛ. ff.eo. So.vt glo.qꝛ habeo tria remedia. ¶ Ad ſcdᷣm dictũ op.ꝙ pᷣcium non reddatur.vt.l.ſi man cipiũ ·j de rei vendi. So.vt glo.vel verius.hic vendidit dñs ⁊ pꝛeciũ recepit ibi non vendidit /nec pꝛeciũ recepit ⁊ ideo non reddit illud.¶ Itẽ oppo.de.lj. de pꝛeſcrip. xxx.an. So.vt glo.⁊ plenius:quia aut erã debitoꝛ fiſci ct reddo quia pꝛecium fuit verſum in vtilitatem meam ſcʒ indebitum. Si autem non eram debitoꝛ fiſci cum pꝛcciũ mihi non pꝛofuerit non reddam vt ibi. ¶ Item oppo. de.l. .oe reicindend vendi. Sol. vt gloſ. Collige ergo ꝙ aut pꝛecium peruenit ad metum paſſum et reddit ałas non. ¶ Item op. ꝙ etiam ſi peruenit non reddat·jeo.ſi per impꝛeſſionẽ.So.vt glo.qꝛ ibi ſpeciale. ſio Gist iſt pe ered Nio⸗ rced tioꝛ lan dit⸗a hbert, preſc vera⸗ Ftfft eſtvi auctea dei vicu ſoꝛi: metn opoc empt nicio herſo clim lehn coan nsci latur oli; 5dir eſtis ns voꝛe. lhrinutr unie quer⸗ gbia lona ſacto⸗ lrat e ret dorni Nthiß. ſepye ddedo pci ptoꝛi ſ. idei iciat eum ipſo iure:ſed dolus vallatus vt eſt dD lnene gobde gur oprtadanendengeumengtsurdi turnon icin niteKgnsin a Nallirdanhun heidg debitü cre do liberetur a pꝛimo emptoꝛe. . e de äs ſuinl jn ditoꝛi cre- uit creditoꝛi creditoꝛis ſui nam tene bobiqule ſol⸗ ideodicam bie cõtraetum tenere.¶ Itẽ quero quãto tẽ⸗ n harror⸗ nir. pzerinenre dencia.din oc dra ſuo:qꝛ poꝛe durat reſciſſe oꝛia ⁊ dic vt glo. ntn loe credito: alijſno orcqitoꝛicenetur e tund Gruerud arrahl⸗ nol moeirelintbin cum militares“ ar. in netni⸗ elcaͤirorie ioler hie ntelligt. Siaure als tene: ¶ In glo que incipit pꝛeſcribit.ibi eſt res integra: quis inn er ider meo:no ideo quia alij teſncatur tuncſivolo rre nomeſt pꝛoceſſum ad trad tionem. 4 In cadem gloe ibiyt nnen alt iſu aut meo creditoꝛi nõ intererat ſolui ſuo ⁊ non illud in ſimplici dolo.qð videt᷑ verius. etonohn ſtoꝛi L ecuniam. et in glo. ff. de nego. geſt. aut ☛: Actio ꝙ me.cauſa datur i⸗ snanne liberoꝛ:vt.l.cum pecuniam.et in glo.ff. de neg J per vim. a annum ad quadrupluʒ intereſt mei creditoꝛis ⁊ liberoꝛ/non ipᷣo iure ſed ope ex⸗ Zber ra annum ad quadrupluzʒ nt ceptionis compenſando.So.ſpeciale eſt in.l.ſolutum.in nolt annu datur ad ſimplũ ſi alia actio nõ com⸗ enſe i io. vbili ipſo i ndo betit. hoc dicit. wutir⸗ Feirerretcere Saenoeilierdori dſottr elar red⸗ Cux tex. õ reſtituatur quia condemnatur ad rem ⁊ Neiud der 4 m. ? dic vt glo. ratio patet ex ſuperioꝛibus / ⁊ eſt ſi nõ reddit ↄdẽnatur ad quadruplũ: ⁊ ſic ferũt᷑ due ſniĩe. n ahe 4 i . l. nom n ue res pig.obli.po.i¶ Ad tertium di? ¶ Op.ꝙ hec nunqᷓ; competat cũ ſꝑ alia cõpetat:qꝛvtilis iir in r noten hd itempoꝛis ne ſſit obſtare in rem ſemper datur.So.vt gl.Caue tamẽ quia in re mi⸗ . Ne ctuʒ op.ꝙ pꝛeſcriptio longitempoꝛis non poſſit moer 1gl. E. 1 ſtenlein uia paſſus metum habet actionem qð metus cauſa que hi per metum ablata ſunt conſideranda duo.ſ. directum ͤtmip pekrſonalis: ergo non debet tolli longo tempoꝛe: vt.l. dominium qð in te tranſtuli.⁊ ratione huius habeo per⸗ chneſch hereditatẽ jein quibus cauſis ceſſet longi tempo pꝛeſcri: ſonalem:vt illud mihi des. Itevtile qð habeo t huius ra bkſicbho⸗ tio. So. vt gl. quia hic de vtili in rem loquit᷑.Alij ꝙ hic tionc pꝛopono realem vtilem in rem vt mihi rẽ reſtituas eout drcedir mos terminos: ergo a non ſuis excedatur. pꝛima de quo plene dicam. S. e.l..?. ijſ. M nereſeri, tutioꝛ. ¶ Item op.factus dñs non pꝛeſcribit:vt.l. ſequit. KN On intereſt. Siue ſum coactus ven 1ti ah S .lana.ff. de. vſuc.l.iij ·S.ex plurimis.de acquiren. ꝓoſſeſ. i r U. dere ſiue minoꝛi pꝛecio Gonnſifl ſed ita eſt ꝙ emptoꝛ factus eſt dominus /licet metũ adhi Nvengere ſiue ſuſto pꝛecio vendere reſcinditur in ſtun buerit:ergo pꝛeſcribere amplius non põt.Sol.vt glo. qꝛ a venditio. hoc dicit cum glo. n non ⸗ peeſcribit vtilinon direge magis lont 5 vnlor he⸗ Erex Han ſi ð.fuit coactus vendere hic minoꝛi cuniän era. ¶ Item op. ꝙ nõ poſſit pꝛeſcribi cum ſit res vi BSedereg. DS ritonte vee oct Hb eem. Sorvr gloenam hic · FA ¶ Op. vno modo vt glo.⁊ q̃ro qͥd ſi compellat liſi periarfee eſt vicium perſonale non reale.¶ Item op.qꝙ mala fides . iuſto pꝛecio vendere. die vt glõo. . cnoimnn ti auctoꝛis noceat ſucceſſoꝛi etiam ſingulari.vt aut. male ft NSNS D inuid iam Dignitas nõ inducit Aſeneraon. dei.j·de pꝛeſcrip.xxx.an.So.illud de iure nouo:nã olim ——— 1. pᷣſũptionẽ metꝰ. h. d. od nalech vicium perſonale auctoꝛis non nocebat ſingulari ſucce⸗ 7d on ati onis Omnia facta ꝑ me⸗ actiinton ſoꝛi:ſed reale:hodie etiam perſonale nocet.ſic ergo paſſo ZG tum veniunt reſcin chuciſſt metum poteſt opponi ꝙ pꝛecium reddat.i¶ Item poteſt aa hoc lfet. ius Jinnuit ſtipulationẽ eẽ cõ onter pe opponi ei ꝙ pꝛeſcriptio longi tẽpoꝛis non ber hainmn —– x ax. clige Di znuit tip ionẽ nale taci mnpeotem quia ilehaber maiamſdemicct res on aon Fennſe a heat. ea itales ſiue exponas pꝛo moꝛte:qꝛ i höreſ t vicio affecta.ſed per ſecũdum emptoꝛẽ en nocet ier Cpar . r ſu . aee erbongs e 3 caie dree non fepenn perſonale auctoꝛis. Item nec res vicio a Erre 1: 6 de h dic nan lüp Pangee Cc vrglo. mg 1 tollit aſemn olim hodie non poſſet obijcere ꝑer aut.male fidei.q mine capitali er – glo. qꝛ arguis adueridin Actio qõ do quero an ſi longo tẽpoꝛe pꝛeſcribatur vtili in rem tol⸗ a partibus inſu ſeicnts u 3 19s. us moun metus cg latur actio ꝙ metus cauſa. Et ſᷣm — vnam quã = D m . e. ctio as metus ca non atur er tſed deuni an tollat᷑ S. dixi. quia qõ excedit ſuos terminos re rer a W E E olls boe u dil . . ke en i me de ſinſ un So utotofttantſog per quãdam cõſequẽtiam / ſum qꝛ non eſt iuſtus metus:vt hic:aut volo repetere tan . Ronhat aulacum actio ꝙ metꝰ cauſa detur ad dãnum ⁊ ſi ab ini⸗ qᷓ; turpiter datum:⁊ tunc aut eſt turpitudo ex parte acci⸗ Repeti n ſnm to nõ haberẽ danum ꝙꝙ res non fuiſſet mea/ita ſi er poft pientis tm̃ ⁊ repetitur: aut turpitudo ex parte dantis vel an poſſit ſlmme facto deſinat eſſe mea/ ceſſat dãnum/a tollitur illud qd vtriuſq; ⁊ non repetit᷑:aut nulla eſt turpitudo/ tunc aut turpiter i erat cauſa actionis quod metus cauſa:⁊ ideo ipſa tolli⸗ cãfuit ſequura ⁊ nõ repetitur/aut nõ ſequitur ⁊ repetitur datum. tontilt tur:⁊ ita pꝛocedit ratio gloſe.de.lʒ.fina.j.de his qui a non ſi cã erat expꝛeſſa.ſi non/nõ repetitur: vt.d.l. ſi repetendi. Nbuufn domino ma. nam ibi ſublata cauſa actionis penalis qð ¶ Declaro pᷣdicta querendo qñ eſt turpitudo vnius vel fit per pꝛeſcriptionemper conſequens penalis actio tol⸗ amboꝛum?:⁊ dico ꝙ aut iſte qui ſoluit vere erat debitoꝛ ſt umnake litur in conſequentiam ſimile.l.vnus.j.in qui.cau.tol. ſci.⁊ tũc eſt turpitudo ex parte vtriuſq; nec repetet᷑. Jdẽ lndctti long temp.pꝛeſcrip.Sed certe ego non puto ꝙ glo. bene ſierat habilis ad munera ⁊ dedit vt excuſaretur.idem ſi erdienn dicat / nec ob. l. fl. de his qui a non domi.ma.quia ibi pe⸗-⸗ dedit ne accuſaretur ⁊ vere deliquerat ⁊ erat tale crimẽ ſecben nales actiones veniebant in conſequẽtiam pſecutoꝛe: · ex quo tranſigi non poterat. Eſt autẽ turpitudo tm̃ reci⸗ mdicnto. ideo nunirum ſi ſublata illa perſecutoꝛia tollãtur ille p pientis:vt qꝛ dans non erat vere debitoꝛ / vel erat inhabi htuetn, nales / q ſunt acceſſoꝛie: ſed hic actio quod metꝰcauſanõ lis ad munus vel delictum nõ commiſerat: ?⁊ hoc caſu re⸗ heen⸗ eſt oꝛ ginaliter penalis. æ eſt pꝛincipalis / nec venit in co⸗ peetitur per condic. ob tur. eãm. quandoq; nulla eſt turpi⸗ ſ Sl ſequẽtiam vtilis in rem: æ ideo nõ tollit᷑ ea ſublata. Pꝛe⸗ tudo: vt quado deliquit ⁊ crimẽ eſt tale de uo poterat fenliut terea hic non tollitur cauſa dãni ⁊ leſionis.quia amiſſio tranſigi ¶ Ad legem accuſationis oppo.de.l.nec timo⸗ Bufennis dominij directi fuit cauſa dani ꝗ cauſa hodie durat: re ff. e. So. vt glo. yrllnun ⁊ actio ab eo cauſata durat:vt.l.ſed et partꝰ.ff.ꝙ me.cau WCW Etum 5 actatio vel conteſtatio non ꝓ dc nncdli ſa. facit quod no.in.l.iteʒ ·S. item. ff. de ali.mu.iudi.cauſa Rð be bat vim vel metum.hoc dicit. cciiſeeht fac.ſ¶ Item querit glo.eo caſu quo agitur cõtra ſecundũ Cl ec lex legitur duobus modis vel tribus deptehh, emptoꝛem actione qð metus cauſa vnde naſcatur actio HaneeH vb patet in gloſ.r ĩtellige cum determinatione biorflac dicit glo. ꝙ ex varijs figuris cauſarũ.tu dic ꝙ naſcit᷑ er glo conſiderata ana rare perſe naruz Et er boe collige mn meunſ pꝛimo metu ⁊ delicto datur cõtra quẽlibet ad quem res argumentum ꝙ ſi Aiauis Nrinaris e ſ beu urum ne? cum prcl Venditio peruenit:quia eſt in rem ſcripta ⁊ venit ex obligatiõe: qꝛ eſt talis qui Ratere hoc genre ſi poſtea me Pered- lat ꝓ metũ fa rei peruentione obligatur:vt.l.iij.S. eſt autem.ff ad exhi accuſatus dicht ſe feciſſe mandato alterius/⁊ mandas d S0lN cta ⁊ renõ bendum. Item quero quid ſi per metũ vẽdam ⁊ nõ tra⸗ coæt ſe non dinr keiteri gut⸗ ige erat als facturus rien tun in tradita q̃ didi an cõpetat hec actio.videtur ꝙ n auin iyſe iure cõ ſi non nanelan Etrcertt aenifurereruin⸗ ierrebeoyte etvent actio ↄpe⸗ tractꝰeſt nullus cũ dolus ei dederit cauſazʒ:ſed certe nos minas pꝛece lentes: 7 ide ſenanang ringhi bi ee⸗ tat. dicimus ꝙ dolus ſimplex dans cauſam contractui bone non ſolum.S. pꝛoculus.⁊·S. ſi mandato.ff. de iniurijs. De His que vi metuſpe cauſa fiunt. Fo.LXXI. Bu53trigarius ſuper ſcðo libꝛo Codicis ¶ In glo. que incipit qꝛ pꝛeſens.ibi.⁊.ff.e.l.non eſt.⁊ ar. ꝓii quis imꝑa.maledi.l.vnica. Lsa αά&πω Löoſtitutus A J per impꝛellionẽ. ctcio co⸗ Ppellens ad vendendum ſibi vel alij ad eius vti Alitatem rem reddit ⁊ pꝛecium perdit.hoc dicit 6(NWα6 Bacob. butrig. Qea M = Ps ẽditiones ⁊ omnia 7. ñ Be dolo malo Rubꝛica. = krdeiullo Faniieͤnet Uibet ad emendam rem pignoꝛatam ex cccauſa contractus in quem fideiuſſit. Dhoc dicct. Auero que ſoꝛs ⁊ que vſure hic fi⸗ deiuſſoꝛi reſtituuntur:⁊ dic vt glo.⁊ at ttenge qꝛ vbi ſecundus creditoꝛ offert creditoꝛi pꝛioꝛi non repetit vſuras a debitoꝛe totiꝰ pecu nie quam ſoluit.ſʒ ſolum ſoꝛtis ſolute:⁊ eſt ratio:qꝛ non videtur facere gerendo negocium debitoꝛis:ſed ſuum ꝓ pꝛium vt conferat ſibi pignꝰ.vt.l.ſi pꝛioꝛ· S· ij. ff. qui poti. in pig. ha.Sed hic fidęeiuſſoꝛ videtur ſoluere ⁊ gerat ne⸗ gocium debitoꝛis / vt dicam.⁊ ideo totius ſoluti debet Fideiuſ- vſuras habere.¶ Item quero an dominiũ ſit trãſlatũ in ſoꝛ an poſ fideiuſſoꝛem:qͥdã q; ſie p tex.qui dicit ꝙ dommium reſti⸗ ſit emere tuit.Alij ꝙ non ⁊ poteſt pꝛobari ſic/qꝛ cum fideiuſſoꝛ re⸗ pignoꝛa cepit mãdatũ de fideiubendovidetur recipere ⁊ de ſoluẽ creditoꝛi do. Pꝛetereafoꝛtius pꝛobo.dicit lex ꝙ pꝛioꝛ creditoꝛ vẽ⸗ obligata: dẽs ſcðᷣo nõ tã videturvẽdere:qð eſt ex neceſſitate redde ⁊an dñiuʒ re quã hʒ neceſſe facere pꝛopter oblationẽ.vt.lłiij.et iiij. videatur de diſtracti.pig. ſic ⁊ hic cũ fideiuſſoꝛ ſoluens videt᷑ po⸗ trãſlatuʒ ĩ tius ex neceſſitate pꝛeambuli cõtractus pꝛeſumptione iu eum. ris accipere qᷓ; exemptione:⁊ ideo dñium nõ trãſit ⁊ hoc poteſt ſuſtineri/tutius tamen videtur dicere ꝙ domini⸗ um tranſeat. ¶ Item op.ꝙ fideiuſſoꝛ debeat admitti vt quilibet / vt.. ſi pater.S:·qui duos.ff.de adopt.So.hic ſpale ratione ſu⸗ ſcepte fidei. ¶ Item op. ꝙ agatur actione mãdati ⁊ nõ de Dolo:vt.l.ſi madato ticij:S.j.ff.mãdati. So.vt gl.⁊ pꝛĩa ſolutio eſt vera:qꝛ exponitur de dolo.i.mandati nomine doli:⁊ ſi dicas quomodo eſt in dolo:quia tex.dicit ꝙ bo⸗ na fide fructus percepit.Rñdeo ꝙ fuit bona fides reſpe⸗ ctu venditoꝛis.vel dic ꝙ etiam fideiuſſoꝛ vere habuit bo nam fidẽ/ſed iuris pꝛeſumptione non habet bonam fidẽ ¶ Itcʒ op.illud debet reſtituere pꝛocuratoꝛ vł fideiuſſoꝛ dño qð conſecutus eſt occaſione mandati ⁊ non aliudvt l.qui pꝛopꝛio ·S.vt in ceteris.ff.de pꝛocurato.cuʒ ergo ad fideiuſſoꝛem res peruenerit nõ occaſione mãdati:ſed em ptionis ergo domino reʒ reddere nõ tenetur.So.vere ꝑ⸗ uenit ad cum ex venditione pꝛeſumptione tamen iuris quã non admittitur pꝛobatio /vel melius fictiõe pꝛeſumi tur ex mandato ad eum perueniſſe. . 2. ¶ In glo.que incipit ẽ ergo in fi.ibi · S· qui duos hic ſpe ciale pꝛopter rationem ſequentis gloſe. Jaco.Butrig. E do lo Actio ð dolo nõ ↄcurrit cũ alia AESE ⁊ cã cognita ↄpetit h̊ dicit. Li V Ajmitat᷑ ergo hec lex duobꝰ modis. Vno vt non tit competit denegatur cum cauſe cognitione.⁊ quid verta⸗ tur in cauſe cognitione dicvt glo.vltuna. ¶ Op. ꝙ concurrat cum alia qꝛ concurrit cum certi con Actio de dictione:vel ſine cauſa:vt.l.iij:S.j.ff.de condi.ob cauſaʒ dolo anↄ⸗ So.illa eſt gñalis ⁊ non excludit ſuam ſpeciem.¶ Item currat cuʒ op.ꝙ ↄcurrat cuʒ actione ꝙ me.cauſa:vt.lʒ.ſi cũ exceptio alia. ne. S. eum qui.ff. ꝙ me.cauſa.Sed illa eſt ſpecies huius/⁊x id eo concurrit cum ea. vnde habet ſe ad modum inuidi Pecs ſſetn Abſ⸗ nti cu runt tem „v enti currunt tem⸗ 6 OB n poſlu nt. poꝛa actionis de dolo . iure nouo: ſed datur reſtitutio olim non curre bant.hoc dicit pᷣm vnam lecturam:vł dic ꝙ iu iz nouo currunt abſenti:ſed datur reſtitutio.hoc 4 E re veter Iſta lex ẽ dicit ſᷣm aliam. Junge hic.l.fl.que videtur huic ↄtraria. vltia hui?ꝰ g&νω1τιιπ Actio de dolo olim durabat an titu. —O B tim m no vtili:hodie biennio cõtinuo detur quando alia competit. Itẽ ⁊ ſi alia non et datur ad intentandam ⁊ flniendam actionem de dolo et currit pꝛeſenti ⁊ abſenti.h.d. CbG abſenti non currant tẽpoꝛa vt.S.e.l.nõ poſſunt o. curruntvt hic:ſed non cuʒ effectu quis reſtituitur: vt in contrario:ſed huic repugnat dicta.l.non poſſunt:qꝛ di cit ꝙ currit a tempoꝛe reuerſionis:⁊ ſic ſine reſtitutione. Sed expone ꝙ exinde currunt.ſ.cum effectu:qꝛ tunc ne⸗ gligens eſſe incipit. Alij dicũt ꝙ ibi loquitur de anno vti li iure veteri hic de biennio continuo iure nouo qð con⸗ currit etiam abſenti:ſed datur reſtitutio ⁊ hec placet /licʒ alij aliter dicant.i¶ Iteʒ op.ꝙ hec actio debeat perpetus ri:vt.l.fl..de pꝛeſcrip.xxx.an.So.hic ſpeciale et in.l.fl. de tempoꝛe ĩ ĩitegrũ reſti. ¶ In glo. que incipit non ergo. ibi ſicut eſt in reciſſoꝛia i.in officio iudicis quo petitur reſtitutio non dicas de vtili reſtituta:vt.j.declarat.(¶ In eadem gloſ.in fl. ibi · S· quinquennij:dic vt nota.dicto/CS·aliter atq;. 4 m 10 onas Contractꝰ inno MR P P minatus faciovt . des pꝛoducit actioneʒ de dolo ad repetitionẽ S Q ſoluti niſi ſuperſit rei vendicatio dñio traſlato cui vendicationi poteſt cauſa ſtatus pꝛeiudicare.h.d. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ inter liberum et ancil⸗ Mrimõi⸗ lam non eſt matrimonium ſed contubernium /vt.l.cuʒ an uʒ nõ ẽ int cillis j.de inceſt.nup.⁊ ideo hic dicit de contubernio. liberum ⁊ ¶ Ex tex.Vel ei tradidiſti vt pꝛocuratoꝛi in rem ſuam ancillã. facto dñio tranſlato vt in miniſtrum manumiſſionis. ¶ Nota ꝙ in hoc contractu datur actio de dolo. Itẽ ꝙ ꝑ alium fit manumiſſio.¶ Itẽ ꝙ quandoq; per traditioneʒ non trãſit dñium.¶ Itẽ qᷓ cã ſtatus pꝛeiudicat rei vendi⸗ cationi.⁊ ad hec quattuoꝛ dicta eſt per oꝛdiuem opponẽ dum.¶ Ad pꝛimum ergo op.ꝙ hic non agatur de dolo qꝛ conuenit dare mancipium pꝛo eadem ancilla dãda:⁊ ſic eſt do vt des:ergo agitur pꝛeſcriptis verbis:vt.l.natura lis.ff.de pꝛeſcriptis verbis.So.vt gl.qꝛ non ẽ do vt des ¶ Item op.ad idẽ in eo caſu qͥ dicit ꝙ tradita ancilla nõ ſaltim eo caſu eſt do vt des:ergo debet agi pꝛeſcriptis vᷣ⸗ bis:vt dicta.l.naturalis.So.non tradidi vt eſſet ſua: ſed vt manumitteret. Itẽ op.ꝙ etiã in hoc caſu agatur pꝛe ſcriptis verbis:vt.l.cum mota.S.de tranſact.So.vt glo. Item op.ad idẽ de.i.iij.S.j.ff.de cõdi.ob cãm.Solu.vt glo.ſ¶ Item op.ad idẽ de.il.ſolẽt.ff.de Sreſerinris verbis. So.ibi eſt tale factum ex quo aliqd adeſt aduerſario:hic non fuit:ergo hic conuentio vt manumitteret ancillã ⁊ re ciperet mancipium:⁊ ſic eſt facio vt des ⁊ ſic pꝛoducere debet actionem de dolo:qꝛ non eſt tale factum ex quo aſe⸗ ſit aduerſario:⁊ licet hic in vno caſu tradiderit ad manu mittẽdũ non tradidit vt aduerſarius ſibi haberet ſʒ vt ꝑ eum pꝛocuratoꝛem dominum factum per traditioneʒ:vt per miniſtrũ manumiſſio fleret:vñ non pꝛopterea ẽ do vt des.⁊ per hoc ceſſant contr aria pꝛi mi dicti. Ad ſecũdũ Mãumiſ⸗ op.ꝙ per alium non poſſit fleri manumiſſio:vt.l.apud.ff. ſio an poſ de ma.vindi.So. vt glo.qꝛ hic non fuit ſimplex pꝛocura ſit ꝑ aliũſt toꝛ:ſed factus dominus:ergo fuu do vt des.rñdeo non ẽ eri. verum qꝛnon aſſumpſit dñium vt ſibi haberet ſʒvt manu mitteret.¶¶ Ad tertium dictũ op.hec lex innuit ꝙ ꝑ tradi⸗ tionem potuit dñium non tranſferri ad hoc op.de·S.per traditionẽ inſti.de rer.diui.⁊.l.traditionibus.Sẽ.de pacti So.vt glo. Ad quartum dictuʒ op.ꝙ licet queſtio ſtatꝰ tmoueatur non ſileat rei vendicatio:ſed vtrũq; ſimul agi⸗ tetur:vt.l.adite j..de oꝛdi.iudi.So.hic ſtatus mouet᷑ pꝛĩ⸗ cipaliter ibi per modum incidentis.⁊ ita debet determi⸗ nari hec glo. ¶ Modo expedita gloſ.quero quare in cõ Cõdictio) tractu facio vt des:non habet locum condictio ob cãm. ob caʒ an et pꝛeſcriptis verbis.Rñdeo dicũt quidaʒ ꝙ cõdictio ob hẽat locũ cãm datur ad repetendum ſolutum:ſed factum nõ poteſt ĩ pctibꝰ in repeti.ergo in facto vt des nõ habet locum condictio ob noĩatis. cauſam.i¶ Itẽ pꝛeſcriptis vbis datur ei qui plene imple⸗ uit:ſed qui facit factum non plene implet: ⁊ ideo non ha bet locum in facio vt des.recurratur ergo ad actionẽ de dolo:vt.l.naturalis·S. ꝙ ſi faciam.ff.de pᷣſcriptis verbis. ⁊ hec opinio eſt multũ cõis.Sʒ alia eſt opinio in qua mł tũ gl.inſiſtũt in.d.l.ſolent.que eſt qꝛ in do vt facias / dãs plene implet.ergo agit pꝛeſcriptis verbis /ſed in facio vt des. aut factum eſt tale in quo adeſt aduerſario ⁊ faciens dicitur implereplene/⁊ ideo tunc agitur pꝛeſcriptis ver⸗ bis.vt.d.lł ſolent.ſi autem factum eſt tale ex quo nõ adeſt aduerſariovt eſt hic tunc faciens nõ plene implet:⁊ ideo kaillſ nneſſn ndicis bnftbis nchh inne masftcco lepetticne Miotriſrn arehd⸗ nunckanel D plazen Nten ſungi hiſionis. do. ign lradnnone Areivene⸗ NemppN rdedolo adicaeſe Stl,hu nedonde ghellani eſeniptsß⸗ ſſetſus ſt ggotur or So. vt go m. Solun tis verbis, crſariohi⸗ Ancillzet pꝛoduct nex avo⸗⸗ ritad mann berer hn⸗ ditionenn tereedon (AAſeidi Utlopudf plergroonn ſigeononen aßyt mant gotn⸗ oodeghe 8,5 de dag getio r⸗ gſimlag, s nonelpi⸗ etdeten, ogunlil⸗ aohin i cidcen,, unhieti tanN pone nſſ⸗ ov onnl action: d Hrionen ſomqpen⸗ facigedi⸗ Anrſrn otfacan⸗ ſcrots ⸗ De dolo malo. agit de dolo / vt hic ⁊ eſt ſatis equa opinio. Sʒ contra pꝛi mam opinionẽ videtur obſtare:qꝛ ſi in cõtractu facio vt des pꝛeueniat᷑ in faciendo ceſſant omnes ſupꝛa dicte ra tiones quare non debet dari pꝛeſcriptis verbis actio et ob cãm. Idem ſi in contractu do vt facias pꝛeueniatur ĩ faciendo ceſſant rationes/quare pꝛeſcriptis verbis debe at dari ſi recte inſpicias.cum ergo rationes defendentes pꝛimã opinionẽ reſpiciãt ſolum ſolutionem ⁊ non conuẽ tionẽ non vidẽtur pꝛocedere.ſ¶ Sʒ tu defende pꝛimã opi Aliqd qñ nionẽ triplici ratione. Eio qꝛ qñ aliquid fit pꝛopter ali⸗ fit ꝓpt᷑ ali ud non attenditur illud qð fit:ſed illud pꝛopter qð fit vt ud / nõ at⸗l.⁊ ſi non ſintS.perueniamus.ff.de auro ⁊ ar.legato.Sic tẽdit᷑ illð ⁊ in ſolutione:vt.l.ſi ita ſtipulatus.⁊.l.cum enim.ff. de no qð fit:ſʒ il ua.⁊.l.ex placito.j.de rerum permu.ſed ita eſt ꝙ factio v lud ꝓpter datio venit ſolum ad conuentionẽ implendam.ergo non quod fit. ſolutionis oꝛdo:ſed ipſa conuentio ⁊ eiꝰ oꝛdo dʒ inſpici. Secunda rõ qꝛ ↄſenſus ꝓducit naturalẽ obligationẽ:vt l.j.ĩ pꝛĩ.ff.de pact.ſʒ illa naturalis nõ ẽ efficax ad agẽdũ niſi habeat adminiculũ iur ciuilis adminiculũ:ergo iu⸗ ris ciuilis ſuꝓꝑueniens confirmat naturalẽ ſᷣm ſui naturã quã hʒ oꝛigin aliter non aũt immutat ⁊ alterat eam qꝛ ſic faceret contra vim eius ad qð inducitur contra.l.fl j. de iura.calũ.ad pꝛopoſitum ergo quãdo in conuentione fa⸗ cio vt des ꝓducta ẽ naturalis obligatio oꝛdinata ad a⸗ ctionẽ de dolo. robur ergo ciuilis ſuperueniens per im⸗ plementum non alterat eamvt aliam actionem pꝛoducat Pꝛeterea cum conuentio vt dixi ſit oꝛdinata ad pꝛodu⸗ cendam actionem de dolo faciẽti ⁊ diceres ꝙ pꝛeuentio facta ꝑ dãtẽ ei pꝛoduceretur pꝛeſ’ criptis verbis:ſequeret ꝙ ex eo contractu innoĩato diuerſe actiones naſcerentur contrahentibus qð eſſet abſurduʒ cum ſemper in contra ctu innominato actio que daturvni contrahentiũ eadem detur alij.¶ In glo.q̃ incipit manumittẽdũ.ibi ẽ ꝓ facto immo dic ꝙ hic non cedit vt ſibi retineret:ſʒ vt manumit teret vt in pꝛincipio ſequentis glo. ¶ In glo. que incipit ab ea dicente.ibivel ab iſto.pꝛimo caſu non eſt pꝛeiudicialis ſecundo ſic vt inſti.de actio ·S. pꝛeiudiciales.ſᷣm go io ſ n eadem glo.in fi.ibi rei ven dicatione qð eſt verum ſi ſimpliciter moueatur /ſecus ſi per modum incidentis:vt.jde rgi meli. . Pr e ſg e 5 ec actio nõ datur cõ⸗ S J lup eriti te tra parentẽ vel patronũ Pꝛopter reuerentiam perſonaꝝ:ſed loco eiꝰda⸗ AAAtur in factum. hoc dicit. ¶ Sp.ꝙ in factum non detur contra parẽtẽ vel patronũ quia ſic daretur reſtitutio contra eos ʒ.l.fi.⸗qui ⁊ aduer⸗ ſus quos.So.reſtitutio que datur a lege bñ datur contra parẽtẽ vel patronũvt hic:ſed ea que datur officio non /vt in contrario.¶ Item op.ꝙ famoſa actio detur contra pa rentẽ. vt.ff. defurtis.l.ſi quis vxoꝛi · S.j. Item op.ad idẽ de.l. ſed ⁊ ſi · S· pꝛetoꝛ ait.ff.de in ius vocan.cum ſi.So.vt glo.ſ Item op.ad idem de.l.j.S. interdictuʒ hoc.ff.de vi ⁊ vi arma.So.vt glo.⁊ male: quia licet interdictum non infamet infamia iuris.inf amat tamen de facto: ⁊ ideo dic ⁊ ibi dari in factum nomine interdicti:vt nota.in.l.ſi quis in tatã. ĩ pꝛin.magne glovñ vi. Holus pꝛobatur ex qualitate fa⸗ FEANER lum. acpor bieu. Circa lge iſtã bꝛe⸗ Dolꝰnõ pᷣ ¶ ¶ E)Auiter diſtingue quia in contractibus non pꝛeſu ſumit᷑ ĩ 3⸗ RAâImitur dolus niſi pꝛobetur vt hic ⁊.l.cum ita le ctibus. gatur·S. ſpes.ff.de auro ⁊ argẽ leg.⁊.l.quotiẽs · S.qui do⸗ lo.ff. de pꝛoba. In delictis dic ꝙ aut loqᷣmur de his qͥ ſũt de genere pꝛohibitoꝛum ⁊ pꝛeſumitur dolꝰ vt.l.ſi quis fu mo.ff.ad.l.aquiliam.⁊.l.j.j.de ſicca.aut loqᷣmur de his q̃ ſunt in gñe permiſſa in ſpecie tñ phibita/ tũc aut flũt cla ⁊ pꝛeſumitur dolus:aut palam ⁊ non /vt.l.non extimo.fſfK. de admi.tu.⁊ derinnup. k. igel etntch hereckltn 7 aioꝛi repudianti heredita A J matioz. tem ſibi delatã nõ ſubuenitur NE negiatadolo aduerſarij.hoc dicit. ad AS&LOp. ſic quãdo dolꝰ dat cam rei ipſo iure nõ valet ꝙ agitur: vt. l. eleganter.ff. de dolo. Sed hic dolꝰ dedit cãm repudiationi:ergo repudiatio ipſo iure non te net:ergo non debet recurri ad hanc actionem:vt.l.ij.ff. e. Solu.vt glo.tu dic ꝙ repudiatio non aſſimilatur contra⸗ ctui bone fidei ſed ſtricti iuris qui ſemper valet ſʒ agitur de dolo ad reſcindendum:vt.l.cum poſtea.S.de pactis.? l.penulj.de inutili ſtipula. JOacob. Butrig. △ peeſſe vt ſic in vtraq; di ſirüi a De in ĩtegrũ reſtitu. Jo. LXXII. De in integrum reſtitutio⸗ ne minoꝛzum. Mubꝛi. ððDUd Expꝛeſſa⁊ tacita renũcia 4 Llud. querele pꝛeiudicat ma Nioꝛibus non minoꝛibus.h.d.¶ Ad eu⸗ dentiam eſt ſciẽdum ꝙ renunciatio qᷓ⸗ Querele (rele fit tribus modis vno modo expᷣſ: renũciatõ e qꝛ dicit renuncio. QAñqʒ fit tacite ⁊ fit tribus boc duobus modis/vel patiendo labi modis. 2◻ quinquenniũ / vel agnoſcendo relictũ in teſtamẽto/vel aduocaãado pꝛo eo.vt.l.papi.ff.de inoffi. teſta.cũ ſi.de qua renunciatione hic loquatur dicam. ¶ Op. ꝙ debeat diſtingui an habeat curatoꝛẽꝛ ipſo iure renunciatio non noceat:aut non habeat ⁊ tunc nocet me ro iure:ſed detur reſtitutio.vt.jeodem.ſi curatoꝛẽ. Sol. vt glo.duobus modis vno modo ſoluit in fine.ſ ꝙ ſit ſpe ciale odio querele.Sed certe hec ſolutio tendit in oppo⸗ ſiti / aꝛ ſi querela eſt odioſa ergo facilius deberet tolli qᷓ alia / ⁊ hic dicit ipſo iure non tolli:ſed glo.ſentit ꝙ ſit ſpe ciale odio q̃rele.i.exheredationis pꝛopter quam compe⸗ tit querela.Alio modo ſoluit glo.in pꝛincipio.ſ.ꝙ hec ſᷣj illam. ¶ Sed contra hanc opp.ſic qꝛ hic loquitur pariter de renũciatione expꝛeſſa ⁊ tacita.ſed tacita ipſo iure nõ nocet minoꝛi cum nõ currat ſibi tẽpus. vt.l.fi in quibꝰ cau.in integrũ reſtitutio nõ eſt ne.& nec expꝛeſſa ipſo iure non nocet.So.dicũt quidam ꝙ hic non loquitur de taci ta que fit per curſum tẽpoꝛuʒ. Sed aduocando pꝛo teſta mento vel agnoſcẽdo egarle hec tacita equiparatur ex traq; diſtinguatur ſᷣm l.ſi curatoꝛẽ eo. el dic ꝙ loquitur ĩ tacita per curſũ tẽpoꝛis ⁊ verbũ nõͤ cadit / pꝛopꝛie ⁊ impꝛopꝛie ponitur. Conclude ergo caſũ pinguẽ ſic.Querit iuuenis ab ĩperatoꝛe ſic / ego fui exhe⸗ redatus a patre ita ꝙ mihi cõpetat querela inofficioſi te ſtamẽti contra teſtamentũ ſuũ ego renũciaui q̃rele queri tur an poſſim ad ipſam redire. Reſi pondet imperatoꝛ q̃ rens a iuuene an ipſe ſit maioꝛ.xxv.annis an minoꝛ iuue⸗ nis dicit ſe eſſe minoꝛ:imperatoꝛ tunc reſpondet ꝙ ſi eſ⸗ ſet maioꝛ ⁊ renunctaſſet querele expꝛeſſe / vel tacite: nullo mõ poſſet ad ea redire. Sʒ cũ dicat ſe minoꝛẽ ei nõ nocet repudiatio qð itelllige ſi fuiſſet expᷣſſa ꝑ pactũvł tacita p aduocationẽ vel agnitionẽ legati ſi fuit facta ſine curato re quẽ habebat ipſo iure non nocet.Si cũ eo nocet mero iure/ſed datur reſtitutio:ſi autẽ fuit tacita per lapſum tẽ poꝛis ipſo iure ſibi non nocet.h.d.⁊ ceſſant contraria. ¶ In glo.q incipit cũ effectu. ibi vel dic ᷣm. ſolu.credo contrarii. de.I. iij..eod. ? ſic redit ad pꝛincipiũ glo.¶ Se quitur in glo. ſpale in odiũ qrele: hec ratio tẽdit in oppo deberet faciliꝰ tolli:⁊ ideo expone modũ q̃relꝛe⸗ a eſt heredationis ob San e rcls⸗ N uo ad beneficiũ reſti⸗ B temp O2c. mtionis cõis denegan⸗ duzʒ liberi nol ſuppleprereei h d. dut . S imilat hec lex adu Icuratoꝛem. unneree leradl tem ⁊ ſine eo contrahentem pꝛodigo / pꝛodigꝰ F Qaſſimilatur pupillo: ergo ſunt ſimiles iſti tres. hoc dicit tex.⁊ glo. ¶ Op. ꝙ adultus non ſit ſimilis pꝛodigo cum pꝛodigus Adultꝰ et non poſſit teſtari.vt.l.ſi is.ff de teſta.ſed adulta ſic.vt.eo. pꝛodigus ti. l.qua etate.So.ſunt ſimiles vt hic:ſed non per omnia eqparant᷑. vt ibi. ¶ Item op.ꝙ pupillus ⁊ adultus non equiparẽtur vt. l.j S. fuit queſitum.ff.ad trebel.Sol.vt gl.⁊ plene not. in cõtrario.ſ Item op.de.l.puberes.ff.de verbo. obliga. So.vt glo.quia puncta l.contrariã poſt dictionẽ ſuis. ¶ Auero an iudex poſſit ſupplere defectum curatoꝛis ? Judex an — contrahẽdo.Reſpõdeo aut adultus habet curatoꝛem ⁊ poſſit ſup⸗ auctoꝛitas iudicis non ſuppplet eius defectum / aut non plere defe habet ⁊ ſic de quo plene dicam.in.l.bonoꝛuʒ.·j.qui admi. ctum curꝗ ad bo.poſſ.po.i¶ Item op ꝙ debeat diſtingui an interue⸗ toꝛis in ʒ⸗ nerit decretum / an non. vt. l. lex qᷓ tutoꝛes.j.de admi.tut.hendo. So.vt glo.quia hec ſᷣm ilam. In glo.que incipit quantuʒ.ibi ait pꝛetoꝛ·S. permitti tur ibi erat neceſſaria alienatio vt ibi nota.¶ Sequitur ĩ glo. ⁊.· j.qui admi.ad bono.poſſeſſ.po.l.bonoꝛum.ibi non kea 5 vel curatoꝛ.ſimile in.l.ſi infantij.de iure deli⸗ berandi. GButrigarius ſuper ſcðo libꝛo Codi cis 42? 7 minoꝛem Qui allegat minoꝛem Tintra. Mon tollitur beneficium reſtitu ſi inde fundat inrentton Ainrrostions haz tionis per moꝛtem eius õ̊ quem ſis eſt conteſtata. Aacob. Butrig. habet illam pꝛobare. hoc dicit m verum in⸗ Scienti vere vl pꝛeſumptiue FEzb hroner 2 E tutela.non infertur dolus. h. d. tex. ⁊ ſing Minoꝛ ¶ Op. ꝙminoꝛ ctas nũqᷓ; debeat pꝛobari cum ſemel ſue⸗ Agglo. qꝛ lex videtur ĩnuere ꝙ liceat pꝛopꝛiã frau etas quõ rit minoꝛ. vnde qui allegat curſum debet ꝓbare qꝛ facta RAdẽ allegare 8. l. ſi donationis. S. de tranſactiõi⸗ D dʒz ꝓbari. non pᷣſumuntur niſi pbentur. vt. l. ij ff. de ꝓbatio. Solu. bus ⁊ ꝙ allegando fraudem ſuam conſequatur bñflciuʒ dicunt quidã ꝙ hoc ideo eſt: quia tẽpus currit ip ſo iure reſtitutionis contra.l.minoꝛ. ff. de minoꝛ.⁊.l.ſi alterius·j· ſi minoꝛ ſe ma.di.idcirco ſunt hic due lecture. Ana ꝙ mi B noꝛ deceperit auunculum falſo pꝛobando etatem ä ſine facto hominis. Sed certe iſta ratio non eſt vona: q ¶ Ad hanc op.ꝙ dolum ſuum allegare nõ debet: vt.l. cũ Mioꝛ an pm hoc allegans minoꝛẽ non haberet neceſſe ꝓbare.Et ideo ad euidẽtiam pᷣdictoꝛum quero an dicere maioꝛem vel minoꝛẽ ſit affirmare vel negare: Reſpondeo quẽ di⸗ donationis.S.de tranſac.So.non allegatur ibi niſi con⸗ teneaf do iun cere maioꝛẽ eſt allegare curſum tẽpoꝛis: ⁊ conſequens tra ſcientem vt hic vel clarius minoꝛ petit reſtitutiõeʒs di lũ ſuũ alle ſisre a affirmatiua eſt. Sed dicere quẽ minoꝛẽ /eſt negare curſũ cendo ſe minoꝛem? leſum ⁊ nullam turpitudineʒ allegat gare. vele⸗ tẽpoꝛis:et ideo eſt negatiua.vtraq; ramen pbabilis eſt auunculus excipit ꝙ dolum commiſit etatem pꝛobando 1 ave per cõputationẽ tẽpoꝛis.vt.l.ij.de tempo. appel et aut.· minoꝛ replicat ꝙ fuit ſciens vnde ⁊ non fuit illatus dolus Eſ, ⁊ ſic exceptio cum replicatione ſe tollent ⁊ remanebit pe offeratur.j· de litis conte. Aut ergo eſt pᷣſumptio pꝛo gli⸗ quo vt ex aſpectu ⁊ tunc iudex ſm illam ꝓnunciat.yt.l. minoꝛ vigintiquinq; annis ex aſpectu ff. de mino. Sed titio pꝛima minoꝛis ſine turpitud ine ex qua vincet: vt.l. apud celſum · S· marcellus.ff. de doli excep.¶ Item op. ſi hoc nõ apparet quis pꝛobabit dicit glo. in l. de etate. ff. vbi pꝛobauit falſo etatem non reſtituatur: vt.l.minoꝛ. ff. ſtcun de mino. q aut quis ꝓponit affirmatiue aut negatiue æ? c. de minoꝛ. So.hic fuit ſciens tutoꝛ iure vel iuris pꝛeſum⸗ ſert quod non eſt verũ cum hic negatiua ſit pbabilis de rerů ptione quia erat tutoꝛ ⁊ auunculus. Sed in contrario ſoele natura. ⁊ ſic debet ꝓbari: vt l.actoꝛ .de ꝓbatio.vnde gl. erat ignoꝛans:qꝛ erat ſolum tutoꝛ nõ auũculus ⁊ due ra⸗ lust malc dicit niſi intelligas eam ſic ꝙ üle qui affirmat. i. qui tiones vincunt vnam: vt.l.nam ⁊ ſi. ff. de ino ffi. teſta.⁊ in uibe inde fundat intẽtionem ſuã velexceptionem pꝛobet ille aut.de conſan ⁊ vterinis fra.in pꝛin.¶ Item op.ꝙ ſibinõ danſe qui negat. i. qui inde intentionem ſuam nõ fundat/non ſuccurratur: vt.l.ſi. alterius ſi mi. ſe ma. dixerit. Sol. ibi rwdo pꝛobet. modo bene diceret minoꝛ.ergo qui vult reſtitu⸗ pꝛobauit contra ignoꝛantẽ hic contra ſcientem. ¶C Sed fume⸗ tionem petere dicit ſe fuiſſe minoꝛem tempoꝛe cõtractus quero contra quid volebat hic reſtitui non contra etatezʒ ichl ⁊ ſic negat curſum tempoꝛis / debet tamen pꝛobare quia quia adhuc eſt minoꝛ⁊ admittuur vt minoꝛ contra libe⸗ folit negatiua eſt pꝛobabilis ⁊ quia inde fundat intentionem rationem factam auunculo:non qꝛ in illa non fuit dolus. Nin ſuam:hoc pꝛobato ⁊ leſione pꝛobata aduerſarius debet MRñdeo vult minoꝛ reſtitui ideo qꝛ dicit poſt pꝛobationẽ gbita ſuccumbere niſi pꝛobet exceptionem ſuam:vt.l.ſiue poſſi negocia fuerunt neglecta:⁊ideo vult reſtitui vt tutoꝛ qui gais detis . de pꝛobatio. opponet ergo ⁊ dicet lapſa eſſe eem non geſſit tenear̃ de neglectis:vł tutoꝛ allegabat ꝙ poſt bene poꝛa reſtuutionis petende non ꝙ ego fuerim maioꝛ te⸗ pꝛobationẽ factam cucurrerat tm̃ tẽpus qð non poterat ergo poꝛe codtractus et debet pꝛobare pꝛopter duo. Pꝛimo reſtitutionẽ petere:certe dicet minoꝛ ꝙ ſibi non debet ob pune quia affirmat allegando curſum tempoꝛis. Secundo ſtare ꝓbatio cum fuerit tutoꝛ ſciens turis pꝛeſumptione ctua quia inde fundat exceptionem ſuam / ⁊ per hoc colligey Alia lectu.ẽ vt euitet contraria in tutoꝛe qui falſo pꝛoba⸗ vollit ſempꝑ qui fundat actionẽ vel exceptionẽ ſuã vel replica⸗ uit etatem vnde minoꝛ non allegabat pꝛopꝛium dolũ ſed ſcip tionem ex maioꝛi vel minoꝛi etate. illã debet pꝛobare et tutoꝛis.¶ Ad hanc op.a diuiſiõe ſic:qꝛ aut fuit liberatus nier hoc ſentit glo. hic in fl. ibi vel vere intelligenti.⁊c.quam tutoꝛ per acceptilationẽ:⁊ tunc cũ dolus dederit cãm ac ſdet expone ſic. qui olim fuit minoꝛ ⁊ hoc ꝓbauit reſtitutionẽ ceptilationiipſo iure nõ tenet:ergo non eſt neceſſaria re⸗ us petendo hodie pᷣumitur minoꝛ.ſ.infra tẽpoꝛa reſtitutio⸗ ſtitutio:aut fuit liberatus per pactũ: ⁊ tunc habet minoꝛ lten nis petende eſſe vbi non occurreret dubiu. vt non appa⸗ pꝛumam actionẽ:⁊ ſi ex pacto excipiatur replicabitur de letn reret quis inde fundaret ius ſuũ magis q; alter indicerẽé dolo tutoꝛis ergo non eſt neceſſaria reſtitutio. So. dicit oli onus pꝛobandi alleganti maioꝛẽ etatem quia affirmat. glo.ꝙ poteſt loqui quãdo fuit liberatus per acceptilatio⸗ oe . Modo querit glo.an qui olim fuit dñs ?hodie pᷣuumaf nem ⁊ acceptilatio equiparatur cõtractui bone fidei. Sʒ tio eqpa⸗ * Pñs olim dominus ⁊ dicit ?⁊ bene ſic cum dominiũ nõ ꝑdatur ſine perinde ẽ ac ſi in contractu bone fidei eſſet pꝛoceſſum ad rat᷑ ↄctui ſan an hodie facto meo.vt ̃ de pꝛobatio.lſiue poſſide.niſi in caſun vbi traditionem quo caſu agi deberet de dolo: ſed qꝛ eſt mi⸗ bone ſidei 1op pᷣſumatur/ ſolo curſu tẽpoꝛis dominiũ amittit vt. l. qui agros... de noꝛ ⁊ habet reſtitutioncm ceſſat de dolo:hec non placet *M dñs. omni agro deſerto.⁊ hoc facit fauoꝛ tributoꝛũ:vt ſic poſ⸗ ſcqʒ ꝙ liberatio equiparetur cõtractui bone fidei:quia iſte lerſ. ſeſſiones tollãtur ⁊ tributa ſoluant᷑. ¶ Sed quid in poſſeſ caſꝰ vł actꝰnõ nũeratur ĩiſti.de actio.ĩ·S.actionũ.⁊ ideo A ſione an qui olim poſſedit ⁊ hoc con at pᷣſumatur hodie eã equipara contractui ſtricti iuris vt ſio teneat qñcũq; 4 oſſidere? Rñdeo aut qui olim poſſedit ⁊ hoc conſtat ceů dolus interueniat:ſed debet agi de dolo ſed quia iſte eſt odie dubitat᷑ an poſſideat / negat ſeBolligere aut dicit minoꝛ poteſt reſtitui/⁊ ideo ceſſat de dolo. Item põt hec ſe poſſidere pᷣmo caſu nõ pᷣſumi poſſidere nec naturalit: lerx intelligi quando liberauit per pactum:nam ſi agat a⸗ qꝛ nõ eſt in re vel in cõſpectu/nec ciuiliter: qꝛ ciuilis ſolo ccione pꝛima ⁊ excipiatur de pacto nõ põt minoꝛ replica aĩo perditur:⁊ iſte nõ videtur habere animũ poſſidendi re niſi pꝛius petieru reſtitutionẽ contra exceptionẽ.nam nn qui negat hec vera niſi in duobus caſibꝰ. Vnus eſt quã⸗ do ex contractu res ꝑuenit ad eum. nam hoc ꝓbato pᷣſu⸗ mit᷑ hod ie poſſidere de quacũq; neget:vt.l.nec credito⸗ resꝗ. de pigno.actio.Secundus caſus eſt quãdo pꝛoba⸗ tur ꝙ tẽpoꝛe litis conteſtate poſſidebat.vt.l.non ignoꝛa⸗ bi ſ. ad exhibendum. Si autem qui olim poſſedit hodie dicit ſe poſſidere /tũc pꝛeſumitur ciuiliter poſſidere quia pꝛeſumũtur ↄtinuaſſe poſſe eſſionem ⁊ pꝛobatis extremis pꝛeſumitur media. vt.l.quicũq; j. de a poch.publi. lib. x. naturaliter vero non pꝛeſumitur poſſidere cum non ſit in re vel in conſpectu /niſi ſolã naturalem habebat vt fru ctuarius /quia tunc cũ eam ſolo animo retineat bene pᷣſu meretur naturaliter poſſidere:vt no.in l.j.ff.de acquiren. poſſeſſio. ⁊ dicam in.l. licet · · de acquiren.poſſeſſio. Abi minoꝛ leditur ſui 5. Inoꝛ ib us. facilitate vel aduerſarij dolo reſtituitur. hoc dicit Jacobus Butri⸗ Agarius. de reſtitutione q̃ datur ab homine non põt opponi añqᷓ data fuerit:vt.l.necnon · S. exẽplo.ff.ex qͥ.cau.ma.⁊.l.nazʒ ⁊ poſtea · S.ſi minoꝛ.ff.de iureiur.qð verum puto quando tutoꝛ non cõmiſit dolum in pꝛobanda etate:ałs cum mi⸗ noꝛ haberet replicationem doli de iure communi non eſ⸗ ſet ei neceſſaria reſtitutio. Põt ergo hec lex ĩtelligi tribꝰ modis.AUno modo quãdo minoꝛ dolum commiſit ⁊ eta⸗ tem pꝛobauit ⁊ datur ei reſtitutio:qꝛ tutoꝛ fuit ſciens ve⸗ re vel pꝛeſumptiue:⁊ ideo dolus ei non infertur ⁊ per hoc ceſſant contraria huius lecture. Secundo modo põt ĩtel ligi quãdo tutoꝛ etatẽ ꝓbauit ⁊ ꝑ acceptuationẽ liberatꝰ fuit quo caſu non ideo ꝙ hic liberatio equiparetur cõtra ctui bone fidei traditioe ſequuta:ſʒ quia equiparatur cõ⸗ tractui ſtricti iuris tenet liberatio quãdocũq; dolus in⸗ teruenerit vt.l.cuʒ poſtea.S.de pactis.ſʒ debet agi de do⸗ lo ſʒ quia iſte eſt minoꝛ ⁊ poteſt reſtitui:ideo ceſſat de do lo actio et reſtituitur vt hic. Tertio mõ põt intelligi qũ tutoꝛ pꝛobauit ⁊ fuit liberatus per pactũ quo caſu neceſ⸗ ſe eſt minoꝛi vt petat ſe reſtitui contra exceptionem pacti vt ei non obſtet:nam anteqᷓ; reſtitutio ſibi detur non põt 8 m teſtin 8) qen finpin Miäfng nſacnii rbiſtenz Lleridof nuon en eenlai utioezd li Dobanc Nunsdoles nanebt)⸗ ineert leminor. ſ. fis Paſiorn nconuree 15 1 dlery teſta,eng p.,ſibita lt. Sol b n. CS Itra etetg tontralbe hfutrdols. Pprobatich lttutorei abar aett non potern on deberch eſunpron falſo poh⸗ umn doläſt itliberan erit cäme ceſſaris abermine licabinrdr o⸗So N acccptüeto nefei n Noceſimnal, ſed teti eoN ileiguinſt toniitc negt qncg ciniſecl gienporhea umnſisgk; ninor tchic eptionenn opponi tocl alocunn munincnt, riteligind⸗ mmmiit cß ſeee eo rturcer! 0 Gle Vti iure cõi qͥs di⸗ catur. De filiofa. minoꝛe. De contra exceptionẽ replicare. vt dicta. l.nam ⁊ poſtea · S. ſi minoꝛ.⁊ ideo opoꝛtet ꝙ reſtituatur vt hic.qð puto verũ vt dixi:quãdo tutoꝛ nõ cõmiſit dolum in pꝛobãda etate: quia ſi cõmiſiſſet tunc minoꝛ contra exceptionẽ pacti ha beret replicationem doli de iure cõmuni ⁊ ideo non eſſet ſibi neceſſaria reſtitutio ⁊ non pꝛocederet hec lex. et ita debet declarari glo.hic poſita que videtur implicare cõ traria. Minoꝛi leſo reſtituitur etiã DJ n 02¾ ib uUö3. omiſſ is negligẽtia vel erro⸗ re.hoc dicit. Inv id etur Mõ videtur circũſcri⸗ “ê Vebi minoꝛ qui iure cõ⸗ Emuni vtitur. hoc dicit Jaco. Butrig. ¶ Quero quis dicatur vti iure còi: Et dic vt glo.rõ hu⸗ ius legis eſt.qꝛ minoꝛ reſtituitur quãdo leditur ſui facili⸗ tate:vel aduerſarij dolo:vt.S.e l.minoꝛibus:ſed hic non eſt leſus aduerſarij dolo nec facilitate ſui cum fecerit id quod quililibet paterfamilias feciſſet.Ad euidentiã glo. yꝛ.eſt ſciendum ꝙ ſi loquar affirmatiue de antecedenti ⁊ conſequẽti.antecedens eſt ſpecies ⁊ conſequẽs eſt genꝰ. vt cum dicitur homo /ſequitur:ergo animal.nam ſpecies infert genus affirm atiue:vt.l.ſi quid haꝝ.S· interemptũ. ff. de le.iij. ¶ Item eſt ſciendũ ꝙ non circũſcriptus eſt ge⸗ nus ⁊ habet duas ſpecies:nã circũſcriptoꝛũ quidã ſunt qui bene ĩchoauerũt ⁊ mediauerũt ⁊ bene finierũt.Qui⸗ dam ſunt qui bene inchoauerunt: ſed male finierũt caſu. modo ergo ſi vti iure cõmuni eſt ſpecies nõ circũſcripto rum:ergo bene infertur.vſus eſt iure cõmuni:ergo nõ eſt circũſcriptus. Exponamus ergo glo.yꝛ.conſequẽtiam tollit non.i.hec negatio non tollit ↄſequẽtiã ſcuicet illã väytitur iure cõmuni:ergo circũſcriptus.quia hoc non ſe⸗ Filiuſfa. minoꝛ ſi fi⸗ deiubeat: an ſit reſti quitur oppoſitum infertur.i qinfert᷑ ꝙ non eſt circũſcriptꝰ quia pars eius eſt.i eſt ſpecies non circũſcriptoꝛis:ergo bene infert genus:vt ſic dicatur vſus eſt iure communi. ergo non videtur circũſcriptus et hec ſᷣm vnam lec. ꝓut punctuamꝰ poſt dictionẽ non.Alio modo poſſumus pun ctuare.ſcʒ ante dictionem non vt dicamus cõſequẽtiam tollit ſ.hec lex que vſus eſt iure cõmuni:ergo eſt circun- ſcriptus:hanc cõſequẽtiam tollit hec lex non oppoſitum in fert.i.non infert ꝙ ſit circũſcriptus /quia pars eius eſt id eſt ſpẽs.i.eſt ſpẽs non circũſcriptoꝝ.ergo nõ infert ge nus aliud qᷓ; ſuũ ſcilicet nõ circũſcriptum.Alij exponunt al iter ⁊ dicunt ꝙ hec lex tollit conſequẽtiam ſcʒ illam vi⸗ detur circũſcriptus:ergo reſtituẽdus hanc cõſequẽtiam tollit:qꝛ ſi eſt vſus iure cõmuni ergo nõ eſt circũſcriptus oppoſitũ infert.i.infert ꝙ non ſit reſtituẽdus quia pars eius eſt.i.ſpecies.Sed hugo aliter ĩtelligit ⁊ exponit cõ⸗ ſequẽtiam tollit.⁊c.vt patet in glo.Sed certe eiꝰ illatio ⁊T opinio bene ꝓcedit in oꝛatione ſumpta ex aliquo:quia poteſt vtraq; eſſe vera.ſcilicet in oꝛatione ſumpta ex vni⸗ uerſo non:vt.l.ſi is qui ducẽta· S. vtrum. ff. de rebꝰ dubi. Alij intelligunt aliter vt patet in glo. Sed tene pꝛimam et ᷣm lec.quas dixi.S. ¶ In glo. que incipit ponc.ibi infert ſpeciẽ:affirmãdo/ negãdo ſic. In eadẽ glo.ibi.iure cõmuni ⁊ ecõtra.Sed iſtud inferre ẽx particularibꝰ ꝓcedit in oꝛatione ſumpta ex aliquo non ex vniuerſo:vt.l.ſi is qui ducẽta·S· vtrũ. de rebus dubijs. ofamilias minoꝛe. IX kilius. umatomulze e RIerxtraneo reſtituitur niſi per ſucceſſio⸗ . nem Icſio tollatur. hoc dicit Ja. Buk. Diuide in duas partes: quia in pꝛi⸗ A) ma loquitur quãdo fideiubet pꝛo ex⸗ R & traneo: ct itelligo extraneũ cõmunem rAA& qui non habet filium in ptãte: vt. l. · G. de rei vxo.acti.⁊ hoc vſq; ibi.ſed ⁊ ſi ꝑte.ibi —- extraneũ.ff. fideiuſſit pꝛo patre vſq; in finẽ. Quero an differẽtia ſit / an fĩdeiuſſerit pꝛo patre:an pꝛo extraneo: pla.ꝙ ſic ⁊ ma le:quia debes hic habere in tex.ſed ⁊ ſi.et ſic denotat di⸗ uerſitatem in facto ſcʒ vnionẽ in iure. Item multa dixit hic pla ⁊ male vt dicit glo. ¶ In glo. que incipit ſcʒ ipe filiꝰ ibi.ar.huius legis que videt᷑ diſtinguere extraneum a patre. Jaco. fideiuſ.mĩo. Fo. LXXIII ideiuſ. mĩo. JFo. LXXIII. Vbi filiuſfami. mutuũ accepit N kr ater. non cõtra macrdoni nit:er d G non eſt tutus iure cõmuni habet beneficium re as Aſtitutionis. h. d. Ja. Hec lex habet duas deter minationes vt patet in littera. ¶ Oppo.ſic hec lex dicit ꝙ ſi iuſſu patris cõtraxiſſet non Filiuſta. reſtitueretur filius quod eſt cõtra legẽ.iijS. ſed vtrũ. ff. ſi ↄtraxit de mino. So. vt glo.quia regulariter vbi iuſſu patris cõ⸗ cũ aliqͥ iuſ trahit reſtituitur filius:ſed non pater:vt in cõtrario:ſpe⸗ ſu pris an ciale eſt in mutuo vt iuſſu patris accipiens mutuo nõ re⸗ veniat re⸗ ſtituatur:⁊ eſt ratio quia plus gaudẽs de vno peccatoꝛe ſtituẽdus penitentiam agente. ⁊c. Item ꝙ pater etiam inuito filio reſtituatur: vt.l ꝓater.ff.de mino.Solu.quidam intelli⸗ gunt hanc ſᷣm illam. Tu dic. ꝙ ibi petit ſe reſtitui pater. vt obligationẽ futurã euitet quod poteſt inuito filio: ſic ergo minoꝛ ſi contrahit iuſſu patris nõ habet pater reſti tutionẽ ex perſona ſua ſed ex perſona filij petit volẽte fl⸗ lio non inuito niſi velit reſtitui contra futuram obligati⸗ onem fallit.hoc vbi ⁊ filius non reſtituitur: vt pꝛedixi. Item op.ꝙ ſi accepit mutuo habet auxilium macedo⸗ niani ⁊ ſic eſt tutus iure cõmuni ergo non debet reſtitui. So.hic non accepit cõtra macedonianũ.¶ Item op.er⸗ go accepit vt faceret quilibet diligẽs ergo nõ debet reſti tui.Reſpondeo non ſequitur ⁊ exẽplum patet in glo. ¶ In glo.que incipit quo caſu.ibi eſt ſpecialiter.i.ſpeci ali caſu contra regulam cõmunem. In eadem glo.ibi qð non placet ſcʒ ꝙ filio inuito.¶ In eadem glo.in fli.ibi expone.vt ibi.quia ibi volebat reſtitui aduerſus obliga⸗ tionem futuram non aduerſus iam contractã. In glo. que incipit quia tunc.ibi quando facto.i.caſu foꝛtuito. De fideiullo. minozum. Mubꝛica. Rðõä „π Abi fideiubetur p mino⸗ * ρ☛ 1 Oſt. re non reſtituit᷑ fideiuſſoꝛ * N iſi quãdo dolus aduerſarij ĩteruenit Rpoc dicit cum..l.ſequẽti. 2 ¶ Op. a diuiſione:qꝛ aut iſtud pꝛediũ GSnfuit minoꝛis quod vendidit ſolẽniter rA1 tunc emptoꝛz eſt effectus dominus er 2 Ego non poteſt euinci ab emptoꝛe / niſt per iniuriã iudicis que minoꝛi non nocet ipſo iure:vt.l.ſi per impꝛudẽtiam. ff de enic.ergo non eſt neceſſaria reſti⸗ tutio.Aut vendidit rem aliena:⁊ tunc non eſt leſus:licet pꝛecium reddat emptoꝛi:ergo non debet reſtitui. So.vt glo.quia poteſt intelligi vtroq; caſu. ¶ In glo. quc incipit conſequitur.ibi alij dicũt ſoluẽdo contrarium.de.lſi per impꝛudentiam quando pꝛedium erat minoꝛis quia fuerat paternum. n= ea Hec lex repetit ſuperioꝛem vt aliqᷣd 2 gddat et ponit regulã et exceptionẽ. mCOp. ꝙ minoꝛi ſit conſultum ipſo iure ⁊ ideo E Anon ſit opus reſtitutione:vt.jde pꝛedi.mi.per totũ.eti.de admi.tu.l.lex que.So.hic interuenit decre⸗ tum ibi non.¶ Item op.ꝙ ſi decretum iteruenit ceſſat re⸗ ſtitutio:vt.l.ait pꝛetoꝛ·S. permittitur.vᷣſi.ſed credo.ff.de mino.So.vt glo.quia ibi ſpeciale in alienatione neceſſa⸗ ria.i¶ Item op.ꝙ ſi fideiuſſoꝛ ex perſona minoꝛis teneat᷑ non ex ſua cum ſit fideiuſſoꝛ.So. vt glo.quia tenetur ex cõtractu ꝓpꝛio tamen ꝓpter perſonã minoꝛis.i Modo venio ad glo.magnã ⁊ op.in fine a diuiſione.quia aut do Dolꝰqũ lus dedit cauſam cõtractui ⁊ eſt ipſo iure nullus:ergo nõ dat cãm eſt neceſſaria reſtitutio. Aut dolus incidit in contractũ / ctui: qñq; ⁊ agit᷑ ex eo cõtractu⁊ ſic eſt tutoꝛ iure cõmuni.Solu.vt ĩcidit ĩ ʒ⸗ glo.⁊ tene pꝛimam ſolutionẽ bul.i liren op.beneficium ctum. perſonale non poꝛrigitur ad fideiuſſoꝛem:vt.l.exceptio⸗ nem. ff. de exceptio.ſed beneficium reſtitutionis eſt per⸗ ſonale. ergo non debet dari fideiuſſoꝛi vltimo caſu hu⸗ ius.l. Solu.vt glo.⁊ clarifica melius qꝛ dolus eſt cauſa reſtitutionis hic ⁊ maioꝛis ⁊ minoꝛis/qð patet: quia illa eſt ratio.l.qua ceſſante ceſſat ⁊ lex:vt.l.ſi remunerãdi:S. j.ff. de mino. Aut dolo ceſſante ceſſat reſtitutio ⁊ dolo aſſi ſtente adeſt reſtitutio:non ergo hic loqͥtur de bñficio qð datur ex ꝑſona minoꝛis quod eſt ꝑſonale:ſed cauſat᷑ ab aduerſarij dolo.Sed dñs dy.dicit ꝙ duplex eſt cã reſti⸗ tutionis.ſ.minoꝛ etas ⁊ ex hac fit reale ⁊ dat᷑ fideiuſſoꝛi/⸗ nam leſio pᷣpõderat:qꝛ eſt immediata cauſa nnno⸗ etss Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Coo mediata ⁊ ideo potius eſt attendenda immediata.vt.l.ſi ita ſtipulatus.ff.de verbo.oblig.ſic ⁊ in.l.frater a fratre obligatio naturalis per filium queſita eſt potẽtioꝛ in pa⸗ tre:⁊ ideo ſola perſona inſpicitur eius. Sed hec opinio dy.non placet:qꝛ ſᷣm hoc vbicũq; eſſet leſio que eſt cauſa beneficij.bñficiũ eſſet reale.⁊ ad fideiuſſoꝛes poꝛrigere⸗ tur oĩ caſu.quod eſt falſum. nec video quare leſio ſit ma⸗ gis cauſa ĩmediata beneficij q́; minoꝛ etas cuʒ circa idẽ concurrãt.nec video quare leſio pꝛeponderet. Pꝛeterea non nocet hec duo cõcurrere ſcʒ leſionẽ ⁊ minoꝛem etatẽ certe ſic:vt.l.nam ⁊ poſtea ·S:ſi minoꝛ.ff.de iureiuran.ſed cum in fideiuſſoꝛe nõ poſſit concurrere niſi leſio non aũt minoꝛ etas:ergo non debet habere beneficium reſtituti⸗ tutionis.⁊ ideo ego dicerem ꝙ hec duo pariter ſcʒleſio ⁊ minoꝛ etas ſunt cauſa reſtitutionis/nec pᷣponderat leſio magis q; etas regulariter.⁊ ideo beneficium eſt ꝑſonale nec ad fideiuſſoꝛem poꝛrigitur.Sed aliquãdo pꝛeponde rat leſio ⁊ hoc pꝛopter alterũ de duobus:vel quia aduer ſarius fuit in dolo/et ex hoc pꝛeponderat leſio etati ⁊ ex hoc pᷣualet cauſa realis.⁊ ſic ad fideiuſſoꝛem poꝛrigitur: vt hic.vel quando reſtituto minoꝛe ⁊ fideiuſſoꝛem eius eſt aduerſarius habiturus regreſſum alium:⁊ ſic fideiuſ⸗ ſoꝛ certat de dãno/⁊ aduerſarius de lucro ⁊ ex hoc pꝛe⸗ põderat leſio ⁊ ſic cauſa realis et ideo tunc ad fideiuſſo⸗ rem poꝛrigitur ałs non.vel potes dicere vt pꝛedixi:ſcilʒ ꝙ dolus ſit cauſa reſtitutionis cõmunis minoꝛis ⁊ maio ris ⁊ ſic quilibet ex perſona ſua hʒ beneficiũ.ſ Itẽ op.ꝙ Keſtitutõ fideiuſſoꝛi det᷑ reſtitutio etiã ſi nõ ĩteruenit dolus aduer⸗ an det᷑ fl⸗ ſarij:vt.l.minoꝛ.ff.de pꝛocura.So.ibi reſtituto minoꝛe ⁊ deiuſſoꝛi: eiꝰ fideiuſſoꝛe ẽ aduerſariꝰ habiturꝰ regreſſum in aliũ ⁊ nõ ĩterue⸗ ideo leſio pꝛeponderat ⁊ ſic fit reale:vt.S.dixi. Itẽ op. niẽte dolo ꝙ indiſtincte denegetur reſtitutio fideiuſſoꝛi:vt.l.mar⸗ aduerſa⸗ cellus.ff.de fideiuſſo. Solu.aliquãdo minoꝛ eſt tutus ip⸗ rij. ſo iure ⁊ hoc poteſt cõtingere dupliciter.vno modo quã⸗ do eſt tantum naturaliter obligatus ⁊ tunc fideiuſſoꝛ nõ reſtituitur/nec ex perſona minoꝛis:quia minoꝛ non reſti⸗ tuitur /nec ex ſua:quia eſt maioꝛ.Aliquando minoꝛ iuua tur ipſo iure alio modo:vt quia nullo modo eſt obligatꝰ ⁊ tunc etiam non reſtituitur fideiuſſoꝛ:quia eſt tutus ipſo iure.Aliquando tenetur minoꝛ efficaciter ciuiliter ⁊ na⸗ turaliter:ſed petit reſtitutionem/⁊ tunc aut aduerſarius fuit in dolo ⁊ ſuccurritur etiam fideiuſſoꝛi.vt hic in ft. Aut aduerſarius non fuit in dolo/⁊ tũc aut reſtituto mi⸗ noꝛe ⁊ eius fideiuſſoꝛe aduerſariꝰ minoꝛis eſt habiturus regreſſum in alium ⁊ reſtituitur fideiuſſoꝛ:vt dicta.l.mi⸗ noꝛ.ałs non.vt.S.l.ꝓxima.⁊ hic in pn.¶ Sed quomodo reſtituto minoꝛe ⁊ ſic ſublata pꝛincipali obligatione põt fideiuſſoꝛia remanere: vt.l.cum pꝛincipalis.ff. de regu. iur. So.dicunt quidã ꝙ reſtitutio cum ſit a pꝛetoꝛe indu⸗ cta non poteſt aliquod vinculũ tollere / nec ciuile/ nec na turale:ſicut pꝛetoꝛ non poteſt quẽ facere heredem eſſe vł deſinere:vt inſti.de bo.poſſeſ.S:quos autem.et ideo põt durare fideiuſſoꝛia.Alij dicunt ꝙ tollit obligationem ci⸗ uilem:vt ſentẽtia/naturalẽ non:iũcta ea que no.in.l.iuli. ff.de condiinde.ſed hec non eſt bona ſimilitudo:quia iu dex ferendo ſententiã non habet animũ inducẽdi vel tol⸗ lendi obligationem ſed declarandi:⁊ ideo nimirum ſi na turalẽ non tollit:vt.l.ſicuti S.ſi queratur.ff.ſi ſerui.vẽdi. Sed in reſtitutione iudex intẽdit omnia reſcindere.vl⸗ tramontani tenent ꝙ nulla obligatio tollatur:ſed pſona ab abligatione eximatur/⁊ ſic remanet obligatio ſine ꝑ⸗ ſona volans per aera:ſicut cum decedit debitoꝛ ſine he⸗ rede:nam remanet obligatio:licet non inhereat alicuiꝑ⸗ ſone / ⁊ ideo fideiuſſoꝛ põt teneri:certe lʒ hoc ſit ſatis ꝓ⸗ babile ego puto ꝙ vtraq; obligatio per reſtitutionem tol latur/non ipſo iure ſed ope exceptionis:⁊ ideo poteſt fi⸗ deiuſſoꝛia remanere.ar.l.intelligere:.j/ de.lui.pigno. Si tutoꝛ vel curatoꝛ. c. ARKubzica. Ss Y iam NMinoꝛi etate datur reſti IEꝛ tutio de his que geſſit in fmfminoꝛi etate quã petit ꝑ ſe ipſum / ſi eſt maioꝛ. vel per pꝛocuratoꝛem ſi eſt mi⸗ noꝛ. hoc dicit. Aut ergo eſt adhuc mi⸗ „.noꝛ ?1 petit per curatoꝛem. Aut eſt ma⸗ licis ioꝛ. ⁊ infra tẽpoꝛa reſtitutionis petende ⁊ petit per ſeipᷣm aut eſt maioꝛ ⁊ lapſa ſunt tempoꝛa reſtitutionis petende ⁊ agit per pꝛocuratoꝛem.¶ Quero an ſi adiunit heredita⸗ tem ipſo iure ſit tutus / idem ſi eſt pubes ⁊ habebat cu⸗ ratoꝛem.vt.S.tit.ij.l.iij. Si autem cum tutoꝛe adiuit vel adultus cum curatoꝛe vel ſolus ſi eum non habebat / ope reſtitutionis iuuatur. Jacobus Butriga. Pe Auctoꝛitas tutoꝛis vl cu S FInoz ib US. ratoꝛis interueniens vel Pooteſtas conueniendi eos beneficium reſtitu⸗ HEAEEà tionis non ollit h d votld ti ſ perſt — Oppo.ꝙ hec lex ſit ſuperflua per.l. △ Tiam. Pboid Go. vt glo.alia contraria O◻ . õ aitor è“ 47 Pu 6 i creditoꝛ in contrahẽ WE creditoꝛ. do reſpexit curatoꝛeʒ ⁊ nõ BH eius officium non reſtituitur minoꝛ. hoc dicit . ℳ⁰ Butriga. Ti a Oppo. ꝙ hec ſit ſuperflua per.l. 4 etiam.S.co.Sol.vt glo.quia hic plus dicitur q; ibi. Item opp. ad vtraimmq; de D Æ1l. cuʒ mandato. ff. de mino. So. vt glo. quia hec m illã. Vel melius ibi adminiſtratio trahit oꝛigineʒ ab officio voluntario hic a neceſſario ⁊ hecvera licet alij ali ter ſoluant.¶ Item op.de.l.pꝛoperandum ·S.fina.j.de iu⸗ dicijs.vbi ſolum in ſubſidium reſtituitur. So.vt gloſ. ¶ Item op.de.l.in cauſe.ff.de minoꝛ.quia poſtq; habʒ au xilium oꝛdinarium debet ceſſare extraoꝛdinarium. Sol. vt glo. Vt ergo omnia liqueant.ſi queris an officium iu dicis poſſit concurrere cum alia actione.Dic ꝙ aliquan⸗ do officium iudicis non eſt introductum in ſubſidium ⁊ tunc concurrit cũ alio auxilio.vt.l.j·S·per hanc.⁊ ibi no. ff. de rei vendica. Aliquando eſt inductum in ſubſidium vt eſt hic:⁊ tunc aut per oꝛdinarium non poſſum habere idem ſed aliud vel minus:vt quand o intereſt mea rẽ ha⸗ bere potius qᷓ; pecuniam ⁊ tunc etiam oꝛdinarium non excludit extraoꝛdinarium.vt.l.in pꝛouinciali.ff. de oper. no.nuncia.⁊ quod ibi nota.⁊. in.l.in cauſe.j.S.fi.ff de mi noꝛ.Si autem poſſum conſequi omne damnum per vtrũ q; auxilium: ⁊ tunc aut oꝛdinarium ⁊ extraoꝛdinarium competunt contra diuerſos aut contra ceũdem:pꝛimo ca ſu aut ille qui tenetur via oꝛdinaria geſſit officium volun tarium:⁊ pꝛimo debet conueniri in ſubſidiũ ⁊venit ad re ſtitutionem.vt dicta.l.cum mandato.aut geſſit officium neceſſarium:⁊ tũc eſt minoꝛis electiovt hic.fallit vbivult reſtitui contra tempus inſtantie.vt dicta.l.pꝛoperandũ. Si autem iſta auxilia competunt contra eundem.⁊ tunc ceſſat extraoꝛdinarium.vt.l.in cauſe.in pꝛinci.la.ij.ff.de minoꝛ.¶ Item opp.ꝙ electio vnius pꝛeiudicet in alio:vt l.fl...de codi.Sol.vt gloſ.⁊ male:quia dicit contra.l.ma⸗ nifeſtiſſimi.j. de furt .Et ideo dic ꝙ hic eſt eriale⸗ Uel verius in cõtrario per electionem eſt acquiſitum ius ad uerſario hic nõ.vt.l.apud aufidium.ſff.de opti.le.⁊ de ſta tu li.l.ſi ſtichuʒ aut pamphilum. Item quero qͥd ſi mĩioꝛ nõ appellauit.Et dic vt gl.remittẽdo ⁊ ibi dicã. L Si in communi eademnq; cau⸗ la in itegrum reſtitutio poſtu⸗ letur. Rüubeicg ASEc ſi maioꝛ. Renadtaugre⸗ 2 Rgitur. hoc dicit. vna gloſula que inci⸗ e/ pit ⁊ nõ nomiĩe ⁊c.q vult quod nõ meo mno mine geſtum poſſum habere ratum Eaquantum ad confirmationeʒ geſtoꝛis E= Ne RReA= ,* pꝛeiudicium mei licet non quantum ad hoc vt habeam actionem negocioꝛum geſtoum. ¶ Modo quero quid ſi minoꝛ petijt reſtitutionem in cau ſa cõi indiuidua vt de ſeruitute an ꝓderit ſocio ſuo:glo. ſic ⁊ alleg.pꝛincipaliter.l.ſi communeʒ.ff. quemadmo dum ſeruitu. admit. x.l.loci coꝛpus·S. ſi fundum. ffſi ſer⸗ ui.vẽdi.Sʒ vltramontani hoc ĩpugnãt.pꝑ.l.ꝑ fũdũ.ff. de ſerui.ru.pᷣdi.nã dicũt ꝙ ĩ ſeruitute cõſtituenda ẽ ipa diui dua qꝛ qlibet põt per ſe cõſtituere licet ex cõceſſione vlti mi confirmetur ſed in ea ſeruanda eſt indiuidua:ad pꝛo⸗ Judicis officiũ an poſſit con currere cum alis actione. ſona minoꝛis ad maioꝛem non poꝛri⸗ tperſeee s zin herett⸗ bebet h⸗ eaiutn en,o itorign hehiens N lun feſtlee aſtupel Kcanmnt inconmth; ratorezn hoc det erftng pel Gloqrigh tung goe geinhe torgnet⸗ gliecralht fnaſdenn . vtgo⸗ ſch habzn Arium. G. officiunn k Ccaliqunc ſubſidſumeN J ancAbino in ſobſidſunre ſum haberetd eſt mearehe⸗ inariumnton Aliffdeope. Flffdent um perni oꝛdinarinn mipꝛimoe iciumvol zvenitadnt ſit offichn fallitrbiui properunli ndemanne ncllaiffoe cetineliont coptralna⸗ Peciele V ſtun isel liledeſt foga ſtrie dics. tan⸗ pok S= Bfificiuzʒ vniꝰ qũo neficmſ tiöſset non pont Maqye inh nod non⸗ gbere uc nez geſen onqumnun Korum. unnn ſo ſon. doſuct ꝓſit alteri Bi aduerſus rem iudicatam. Fo. LXXIIII. poſitum ergo cum hic tractatur de ſeruitute reintegran⸗ da ⁊ ſic quaſi de nouo conſtituenda: ⁊ ideo eſt diuidua ⁊ ideo minoꝛe reſtituto non reſtituit᷑ alter. non obſtant di cunt ipſi.ll alleg.per gloſam/⁊ pᷣmo.i:.ſi cõeʒ.qꝛ loquitur in ſeruitute cõſeruanda ⁊ ſic eo caſu eſt indiuidua:⁊ ideo piꝛodeſt beneficiũ vnius alteri:hic loquimur in ea conſti⸗ tuenda per reſtitutionem ⁊ ſic eſt diuidua. Item nõ obſt. l.loci coꝛpusSſi fundũ:qꝛ aliud in ſententia que ex con⸗ ſenſu non fertur ⁊ fertur pꝛedio ⁊ ideo eſt indiuidua:⁊ ſie omnibus pꝛodeſt.aliud in ſeruitute cõſtituẽda que ex cõ ſenſu fit vt dixi:ſed male dicũt: qꝛ debes cõſiderare tria ipſazʒ ſeruitutẽ ⁊ ipſa eſt indiuidua.vt.l.vt pomũ.ff.de ſer uitu.⁊ dicta.l.ſi cõem.aut cõſideras ipſas ſeruitutes ⁊ il⸗ le etiã eſt indiuidua:quia eſt factũ /⁊ facta ſunt id iuidus vt.l.ſi is qui quadringẽta·S.quendã.ff.ad.l.falci.aut cõ⸗ ſideras ipſam pꝛohibendi ptãtem:⁊ certe iſta poteſt eſſe diuidua.aut dicta.l.per fundũ.⁊ ideo glo.bñ dicit.ſ¶ Itẽ op.de.l.iij ·S· ſcio.ff.de minoꝛ.vbilicet minoꝛ factus ma⸗ ioꝛ ſoluat id ad quod fuit obligatus in minoꝛi etate põt etere reſtitutioneʒ ſic videtur hic:qꝛlicet factus maioꝛ aberet ratũ id quod eſt geſtũ eo tempoꝛe quo cerat mioꝛ nihilominus poſſet reſtitui. Sol.ibi maioꝛ factus ſoluit ex neceſſitate pambule obligationis in minoꝛi etate con- tracte ⁊ ita ſecũdus actus habet neceſſariam cõſequẽtiã ad pᷣmuʒ geſtum ĩ minoꝛi etate:⁊ ideo debet reſtitui: hic minoꝛ non habuit neceſſe ratũ habere:⁊ ideo non reſtitui tur.vt nõ·j.ſi ma.fac.l.ij.¶ Item oppo.ꝙ beneficiũvnius pꝛoſit alteri.vt.l.ſi quis ſeparatim/S·quotiens.ff.de ap⸗ pel.So.ibi loquitur in beneficio quod erat ratiõe ambo rum hic non. Dic ergo aut beneficium erat cõmune ãbo ruʒ:vt qꝛ omnes erãt mioꝛes ⁊ ſic tractatur de beneficio reſtitutionis /vł omnes erant maioꝛes ⁊ tractatur de be neficio appellationis:⁊ tunc pꝛodeſt ſocio ſi eadeʒ eſt rõ defenſionis in eo/als non.vt dicto·S.quotiens.aut bene ficiuʒ non erat cõe:vt quia vnus erat maioꝛ alter minoꝛ: ⁊ tunc aut cã erat ĩidiuidua ⁊ ꝓdeſt ſocero.vt.d.l.ſi cõeʒ. aut diuidua ⁊ tunc non vt hic. Ja.Bu. L HSi aduerſus rem iudica⸗ tam. Mubꝛzica. — Leſus minoꝛ per ſentẽtiã W In niS. teſtiruirier, dw⸗ tamẽ reſti Atutio maioꝛi non conceditur hoc dicit. Diuide in duas partes quia pꝛimalo 61 quitur in minoꝛe vſq; ibi ceterũ. ibi in Amaioꝛe vſq; in finem. C¶Oppo. quattuoꝛ medijs ⁊ querã tri⸗ „ b' modis ⁊ ero expeditus.¶ Sp.ergo pꝛimo ꝙ etiam ſi ſentẽtia ſit lata in maioꝛi etate detur re ſtitutio vt. l. iij · Sj. ff. de minoꝛi. So.vt glo.ↄtra qð op.ꝙ ſiue dolo aduerſarij ſiue ſine fuerit cauſa pꝛoducta detur minoꝛi reſtitutio ſi tamẽ.jmodicum tempus poſt mino⸗ rem etateʒ ↄpletã feratur:vt.l.ab hoſtibusS.fi.ff ex qui. cau.maioꝛes.Sol.hec ſᷣm illam ſᷣm quoſdam:⁊ male:qꝛ imo ibieſt aliud: qꝛ leſus eſt. ⁊ ifra modicum tpᷣs ifra qð habuit neceſſe componere ſarcinolas ⁊ ideo ſicut tempꝰ abſentie reſtituitur ita ⁊ẽ modicum tempus: que ratio hic ceſſat:quia iudicium actitatum tempoꝛe minoꝛis etatis eum non leſit: ſed ſententia que fuit lata in maioꝛi etate vnde fateoꝛ ꝙ ſi in minoꝛi etate aliquid commiſiſſet faci⸗ litate ſui ꝓreſtitueretur.¶ Item op minoꝛ iuuatur etiam in his que fiunt tempoꝛe maioꝛis etatis ſi habeant neceſ ſariam conſequentiã ad id quod factum eſt ĩ minoꝛi eta te.vt.l.iij ·S. ſcio.ff. de minoꝛ.at hic ex iudicio inchoato tempoꝛe minoꝛis etatis neceſſario fertur ſententia in ma ioꝛi etate per.l.de qua re.ff.de iudi.ergo contra ipſam de beret dari reſtitutio. Sol. vnde eſt neceſſe vt iudex iudi⸗ cet poſtq; cognouit de cauſa.vt dicta.l.de qua re.ſed nõ eſt neceſſe vt ſit iudex:⁊ ideo talis ſententia non habet ne ceſſitatem ad iudicium ſequi. Item oppo. ꝙ etiam de alijs ſpeciebus non debeat au⸗ diri.vt.l.ſub pꝛetextu:j.de re iudicata. So.aut iudicium fuit actitatum generaliter ⁊ ſententia generalis/⁊ nocet in omnibus / vt in contrario:hic fuit petitio ſpecialis et ſententia ſpecialis ⁊ hec eſt veritas licet alij faciant ditſ⸗ ferentiam inter tranſactionem? ſententiam ſed male. ¶ Modo qro an teneat ſententia in. v tantum ſi de alijs. v.nil dicatur:quid am ꝙ ſic per l.etiam.S.j ff. de minoꝛi. alij cõtra per.l.in hoc iudicio.ff. famil.herciſcun. Lu dic ꝙ aut iſta.x.petcbantur ex diuerſis capitulis ⁊ valet ĩ ex pꝛeſſo /nec viciatur pꝛopter tacitum.vt dicta. l. etiaʒ· S· j. ff.de minoꝛibus. MNec obſtat.l.quid tamen.ff. de arbitris. quia ibi habebat arbiter limitatam poteſtatem: ⁊ ideo ſi foꝛma compꝛomiſſi egreditur ſententia non tenet:at hic loquimur in iudice qui iuriſdictionem limitatam nõ ha⸗ bebat:potuit ergo de quibuſdam iudicare ⁊ in eis valet ſentẽtia. Aut dicta.x.petebantur ex vno capitulo:⁊ tunc non teneret ſententia:quia licet ałs ſit regulare ꝙ ſi vici⸗ um eſt in vno capuulo diuiduo ꝙ non vicietur vtile per inutile.vt.l.qui ſcit.ff.de vſuris.eſt tamen ſpeciale in ſen tentia vt ſi ſit vicium in vno capitulo ⁊ diuiduo totumvi cietur.vt l.in hoc iudicio.fffami.perceiſ. ¶ Item quero quid iur ſit de quinq; in quibus tacuit.di cunt quidam ꝙ in illis videtur abſoluere.alij ꝙ non/im⸗ mo iterum debebit de illis.x.diſputari:⁊ hoc vltimumvi detur tenere glo.quid ergo: diſtingue:quia aut illð quod fuit tacitum fuit pꝛopoſitum pꝛincipaliter ⁊ de ilo debu⸗ it expꝛeſſe ⁊ in ſcriptis pꝛonunciari als non valet ſenten tia tacta ſuper eo.vt.l.ij.ſde ſen ⁊ pericu.reci. H Modo quero quid ſi a ſententia fuerit pꝛo parte appel latum ⁊ reciſa ſententia pꝛo parte quid erit. dicunt vltra⸗ montani ꝙ valet:⁊ ſic licet ab initio debeat ſuper toto ꝓ⸗ nunciari tamẽ ex poſt facto debet remanere pꝛo parte iu dicatum vt.l.circa.ff.de inoff teſt. Sed certe hec queſtio non pꝛocedit:quia licet reſcindatur pꝛo parte:tamen ſu⸗ per illa parte pꝛonunciatur abſolutoꝛie vel condemnato rie ⁊ ſuper illa parte remanet pꝛima ſententia/ꝛ ſic ſuper toto eſt pꝛonunciatuʒ / ſicut ab initio potuit pꝛo parte ſie ri abſolutio ⁊ pꝛo parte condemnatio:nec hic pꝛocedit il lud argumentum de.l.circa.quia ſi queratur an id quod d qdipe impedit flendum impediat iam factum. Dic ꝙ aut impe⸗ dit fiẽduʒ dimentum venit ex parte cauſe materialis: ⁊ tunc qð im anipediat pedit fliendum impedit iam factum.vt.l.inter ſtipulan⸗ iã factum. tem · S.ſacram.ff. de verboꝛum obligatio.⁊.l.celſus.de ar bitris.idem ſi venit ex parte finalis.vt.l.vꝛannius.S· ſi cum duo.ff.de fideiuſſoꝛ. Si autem impedimentuʒ venit ex parte cauſe efficientis:tunc licet impcdiatur fiendum tamen impeditur iam factuʒ.vt l.patre furioſo.ff. de his q̊ͥ ſunt ſui vel alie.iuris. Si autem impędumentuʒ venit ex aliquo accidenti ⁊ tunc ſi illud impedimentum eſt oꝛ⸗ dinatum ad impediendum factum tantum ⁊ non fien⸗ dum ⁊ illud ſolum impedit ⁊ ita pꝛocedit argumentum. de.l. circa.ff.de inofficio.teſtamento.⁊.l.non diſtingue⸗ mus.·S. ſacerdotio.ff.de arbitris.ſed hic non poteſt iſtud cadere vt dixi:quia hic ita ex poſt facto eſt pꝛonuncia⸗ tum ſuper toto/licet in parte abſolutoꝛie ⁊ in parte con⸗ demnatoꝛic ſicut ab initio erat pꝛonunciatum ſuper to⸗ to:⁊ ideo nimirum ſi tenet ſententiavt pꝛedixi. Jacobus Butrigar. „ Icum ater MReſtituitur minoꝛ cõ⸗ Eei P Utra ſententiam ſtatus A ui licet latam pꝛo parte ſua contra ſe.hoc di⸗ ¶ Sopo. ꝙ pater veniens contra factum ſuum non de⸗ Pf veni⸗ buerit audiri.vt.l.poſt moꝛtem.ff.de adoptio.Solu.qui⸗ ens qᷣ fa⸗ dam confitentur oppoſitionem dicentes ꝙ hic male fuit ctũ ſuũ an iudicatum. Alij dicunt ꝙ aut patri obſtant duo: ſcilicet dẽat audi factum ſuum ⁊ curſus tempoꝛis:⁊ tunc non poteſt con⸗ ri. trauenire/vt in contrario.Aut ſolum factum ſuum ⁊ tũc poteſt vt hic:hoc impugnat Jacobus de arenis ⁊ vltra⸗ montani dicentes ꝙ ſicut venditio ab initio ĩiualida per curſum tempoꝛis non firmatur:ſic nec emacipatio:quia non eſt dare rationem differentie argumen..l.a ticio.ff.de verboꝛum obligatio.Sed tu poſſes ſuſtinere gloſ.⁊ dice re ꝙ ſit ſpeciale in emancipatione:⁊ hoc faciat fauoꝛ ſta⸗ tus / vt diu non ſit in dubio ſicut ⁊ ałs minoꝛ pꝛeſcriptio locum habet in ſtatu.vt.j/ne de ſtatu defunc.idem hic fa⸗ cit fauoꝛ eoꝛum qui ſecum contraxerunt tanq; cum pa⸗ tre fa.vt non decipiantur argumen..l.ſi quis patrem. ff. ad macedonia. et.ꝓ.. ad macedonia. l.ij.et argument.. barbarius.ff. de officio pꝛetoꝛ. Sed dominus Jacobus de are. et vltramontani dicunt aliter ſcilicet ꝙ in.l.poſt Buttrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis moꝛtem non facit differentiã curſus tẽpoꝛis:ſed qꝛ poſt moꝛtem filie de eius ſtatu queritur ſicut ałas eſt · /ne de ſta.defunc. DPicendum eſt ergo ſᷣm eos ꝙ aut queritur de ſtatu alicuius poſt moꝛtem ſuam:⁊ tunc aut ille qui facit controuerſiaʒ venit contra factũ ſuum ⁊ non auditur.vt dicta.l.poſt moꝛtem aut non venit contra factum ſuũ qꝛ dicebatur aliter fuiſſe factus ſui iuris ⁊ audit᷑ vſq; ad qͥn quenniũ vt.ne de ſtatu defunc.per totum. aut querit᷑ de ſtatu alicuius viuentis:⁊ tunc poteſt patervenire contra factum ſuum cum ipſo iure non tenuerit vt hic:ſi tamẽ ft lius eſt minoꝛ poteſt reſtitui vt hic⁊ hec vera niſi filiꝰ p⸗ ſcripſiſſet exiſtentiã ſui iuris longo tẽpoꝛe.vt.l.jij de pa⸗ tri. po. ¶ Itẽ op. ꝙ pꝛeſes non poſſit reſtituere aduerſꝰ ſẽ tẽtiam latam a ꝓconſule cuʒ pꝛeſes ſit minoꝛ eo:⁊ ſic ob ſtat.l.minoꝛ.⁊.l.pꝛefecti.ff de minoꝛ.So.vt glo.¶ Item Filius an op.ꝙ filius non poſſit reſtitui contra patrẽ.vtj.qui ⁊ ad poſſit reſti uerſus quos.l.fi.So.hic reſtituitur contra ſentẽtiã /⁊ ſic tui pr̃eʒ. contra factum iudicis:⁊ non contra patrẽ vt in cõtrario hec eſt vera alijs reiectis. D u erlus CLontra ſnĩam latã a delega to pꝛincipis ſolus pꝛinceps reſtituit. h. d. 5 DOo ſic appellatio ⁊ reſtitutio paribus paſſi bus ambulant.vt.l.pꝛeſes.ff. de minoꝛi.ſed ad aliũ q; ad pꝛincipẽ appellatur a ſnĩa delegati.vt.l ꝓꝛecipimus·:j de appell.ergo idem in appellatione.Sol.ſicut hic reſtituit pꝛinceps ita ibi ad ipſum bpalaenn licet cognuio cauſe appellationis quibuſdaʒ iudicibus cõmittatur. Vel dic ꝙ aliud ĩ appellatiõe ĩ q̃ de ĩiqᷣtate delegati q̃rit᷑ ⁊ alið ĩ reſtitutione in qua nõ queritur de iniquitate. Sed an de legatus poteſt cõtra ſentẽtiã ſuam reſtituere: videtur ꝙ non.per.l.ſi vt pꝛoponis.j.qũo ⁊ qñ iudex. Vltramonta ni tenẽt ꝙ ſic:arguendo a ſimui:nam ꝓcuratoꝛ datus ad pꝛincipalẽ cãm dʒ cauſam reſtitutionis agitare quaſi ſit eadem cauſa cum pꝛima:licet ſit ſecus in cã appellatiõis fic ⁊ delegatus de cauſa reſtitutionis cognoſcet quaſi fit eadẽ cauſa cuʒ pᷣma pᷣncipali.ar.l.qui pꝛopꝛio.S·itẽ q̃rit᷑. ff. de pꝛocurato.aut ergo tulit ſententiã que eſt nulla ⁊ ex pirat eius iuriſdictio.vt.l.ſivt ꝓponis quo ⁊ qñ iudex. aut tulit ſnĩam que valet / ſed eſt reſcindenda ⁊ tunc rein⸗ tegratur iuriſdictio ei:qꝛ idem venit diſputandum. Sed ego puto aliud eſſe in mãdato pꝛocuratoꝛis quod eſt ge⸗ nerale ⁊ aliud in mandato iuriſdictionis quod habʒ cer tam foꝛmam:vnde ſicut ſi tulit ſententiã que eſt nulla nõ poteſt amplius cognoſcere licet idẽ ꝙ pꝛimo veniat di⸗ ſputandũ ita nec reſtituere poteſt quando tenuu.⁊ atten e:qꝛ.l.fl.vbi ⁊ apud qͥs qua gloſ.alleg. intelligo quã tu⸗ lerat ⁊ ſic durabat adhuc eius iuriſdictio.vł intelligo ꝙ fuit delegatus ad cauſam reſtitutionis /ałs non poſſet re ſtituere:ſed oꝛdinarius contra ſuam ſententiam bene po teſt reſtituere. rem Sententia lata contra minoꝛeʒ 2E L.indefenſum diffinitiue nonvalʒ: ſed lata contra ipſum defenſum legitime tenet ſſeg datur reſtitutio.hoc dicit cum.l.ſequenti. Hiuide in quattuoꝛ partes:quia in pꝛima ſententia fuit lata contra tutoꝛem vel curatoꝛem minoꝛis vſq; ad.l.cũ ⁊nos.ibi fuit lata contra minoꝛem defenſum vſq; adver ſi.eodem iure.ibi fuit lata contra pꝛocuratoꝛem minoꝛis legitime defendentem vſq; in finem. . ¶ Ad.l.cũ ⁊ nos mĩoꝛes.S.eo.pᷣmo op. ꝙ indiſtincte nõ 5. Snia lata ſit nulla:ſed diſtinguatur an curatoꝛem habuit vel non. 3 mĩoꝛẽ ĩ vt. S.de in integrum reſtitutione.l.ſi curatoꝛem. So.qui⸗ defẽſũ an dam ꝙ hec ſᷣm illam ⁊ male.⁊ ideo dic vt glo.⁊ bene pꝛo⸗ vgleat. batur.l.quia minoꝛ non habet legitimam perſonam.vt l.j. ⁊.ij .j/qui legiti.perſo. en ⁊ alibi dicit lex ꝙ inuitus curatoꝛem accepit ĩ iu⸗ licio. quia per ſe litigare non poteſt. vt inſtit. de curatoꝛ. GSfinali.⁊ ita pꝛobatur.l.licet glo.dicit ꝙqU non. ¶ Item oppo.ꝙ teneat ſententia ſed detur reſtitutio vt.l. apud iulianum.ff. ex quibus cauſis maioꝛes.⁊.l. ſi fini⸗ ta:S.ſi pupillus.ff.de damno infec.Sol.ibi ĩ interlocuto ria hic in diffinitiua. ¶ Item oppo. ꝙ valeat ſententia. vt.l.non eo minus.S.de pꝛocuratoꝛibus. Sol.ibi fuit la⸗ ta pꝛo eo.ſ Ad.l.in rem. opp.ꝙ minoꝛ non habeat reſti⸗ tutionem licet ſit tutus iure communi appellatione.So. vt glc dic ꝙ ideo nõ excluditur minoꝛ per appellationẽ a reſtitutione quia plenius ei conſulitur per reſtitutionezezz vt no.j.in qui.cauſis in integrum reſti.non eſt nece. Sed Tꝑa ap⸗ an currant tempoꝛa appellationis minoꝛi.glo.ꝙ ſic:ego pellatiois puto ꝙ non: ſpeciale eſt in tempoꝛe inſtãtie pꝛopter rigo⸗ an currãt rem iudicij ⁊ quia modicum damnum eſt quia minoꝛi re minoꝛ. ſeruatur ius ſuum vt not.jſi tut.vel curat.l.etiam.ij.ali⸗ ud in tempoꝛe appellatiõis:quia per hoc ledetur ius mi⸗ noꝛis:quia non ſupereſſet ei actio:⁊ de hoc plene dicaʒ .j in qui.ca.in integrum reſti nõ eſt nece.l.ſancimus.i Mo do querit an ſi tutoꝛ non affuit tempoꝛe ſententie valeat ſentẽtia: videtur ꝙ ſic per.l.q;uis indubitati.j de adulte rijs.econtra ꝙ non per.l.ſi pꝛeſes quomodo ⁊ quando iudex: quid ergo: dic vt glo.⁊ male.⁊ ideo dic ꝙ aut to⸗ to tempoꝛe defenſionis affuit tutoꝛ licet non tempoꝛe ſen tentie ⁊ valet vt dicta.l.quãuis.Si aũt non affuit defenſi oni lʒ quandoq; affuerit nonvalet vt dicta.l.ſi pꝛeſes. Sʒ quid ſi in pꝛincipio non fuit defenſus ſed ĩ pꝛoceſſu ſic an valet ſententia: dic ꝙ aut fuit tutoꝛ ad legitimos actusvt ad conteſtationem ⁊ iuramentum calumnie ⁊ defenſionẽ ⁊ tenet᷑ ſententia ałs non. Sed quid ſi nunq; affuit tutoꝛ ⁊ lis fuit conteſtata cum minoꝛe ⁊ lata ſentẽtia pꝛo mino re an valet.ego puto ꝙ nonvalet:ſed ſilis fuiſſet conteſts ta cum tutoꝛe ⁊ poſtea non affuit tutoꝛ ⁊ minoꝛ ſe defẽdit ⁊ lata fuit ſententia pꝛo eo:⁊ tunc valet:⁊ ita loquitur lex non eo minus.S.de pꝛocura. ð”M ¶ Vltimo op.ꝙ minoꝛ non reſtituatur: vt.l.eum qui ff. de minoꝛ. So. vt glo. ¶ In glo. que incipit quia non.ibi ⁊ ad hoc ſ.ad queſtio nem iſtam in contrarium tamẽ ad pꝛemiſſa.⁊ iunge hic vᷣ ſiculum ſed dic contra.¶ In eadem glo.ibi ſed dic cõtra Jis hic.ſ.in noſtra queſtione.¶ Id eadem gloſ.ibi eiuſ⸗ em legis pꝛobant.tu dic idem in vtroq; caſu quia nõ cu ro deſierit eſſe tutoꝛ vel non:ſed an defenſus fuerit nec eſt ſumendum argumentuʒ a contrario ſenſu in dicta.l.ſi pᷣ⸗ ſes.¶ In glo.que incipit mandaretur.ibi iudicialia cur⸗ runt.qd eſt verum in tempoꝛe inſtantie cauſe pꝛincipalis quia reſeruat ius minoꝛis.⁊ ita videtur ſentire glo.S.ſi tu toꝛvel cura.l.etiamij.ſecus in tempoꝛe appellationis qð ledit ius minoꝛis. Di aduerſus venditionem Mubꝛica. 84 nis pꝛoceſſit a mino re iuramentum excludit beneficium reſtitutionis. ¶ Op. ꝙ vbi contractus eſt contra le Juramen Sein iuramentum nonvaleat:vt.I. nõ tũ nõ tenʒ Edubium. 5. de legibus: ſed contractus qñ vctyeſt rnrm EEAAAA,à minoze initus eſt contra. l. ergo ⁊c. legẽ. So.ſᷣm mar.nec credo ꝙ mar.intellexerit ſimpliciter in perpetuo pꝛohibitis.i.in regula que nullam exceptioneʒ patitur:ſed puto ꝙ intellexerit ꝙ quando cõtractus ſub⸗ ſtantia eſt impꝛobata:tunc non valeat iuramentum:vt di cta.l.non dubium:aut non eſt impꝛobata ſubſtantia con tractus:ſed foꝛma quia non ſeruantur ſolemnia ⁊ tunc iu ramentuʒ valetvt hic:hoc tamen non appꝛobatur hic:a⸗ liter ſoluit bulgarus.⁊ bene.ſ¶ Iteʒ op.ꝙ tutoꝛ poſſit con⸗ trauenire etiam non obſtante iuramento:vt.l.ſi alterius ſi mi. ſe maio.dixerit.So.vt glo.ſ Item op.ad ideʒ de l.ſi ex falſis.S.de tranſac. Solu.duobus modis vt glo.et vtraq; eſt vera. Acram enta Contractus puberum N Rero. · iuramento firmati nec reſtitutione reſcinduntur. hoc dicit. HEA ILEx tex. Hec querimoniã ] hoc poteſt ĩtelli⸗ gi duobus modis. VUno modo ꝙ fuit iuratum ſuper con tractu per vim vel metum ⁊ non ſeruatur iuramentũ /vt querimonia maleficioꝛũ tollatur. Alio modo intelligitur ꝙ fuerit iuratum ſuper vi vel miuria.ſ. de ipſa non fiet querimonis ⁊ non tenet iuramẽtum. ¶ Ad euidentiã eſt ſciendum ꝙ opinio fuit inter martinuʒ ⁊ bulga.nam bul. tenet in.l. codicis ꝙ iuramentum firmet contractum qð As ipſo iure valebat non ſi non valebat:martinus tene⸗ bat ꝙ quemlibet firmabat:et ad decidendam hanc que⸗ ſtionem fuit facta hec autentica. Qualiter ergo venit amniloi lle dt alev llig ecß iuade lc non⸗ nnuch en het Kürri ſioy ele nact ſais Pran er pny n nnnfrmin ItienSoi ili hoen lar Cum goͤde tu⸗ den ſenit Aatt bant vero ſunt guen vale far pꝛe fam noꝛ iio iRäſt liee ſcuni⸗te verb ſtne auan gt erat nai ſite 1Merö nosgengnt 1dekenſecne gfuirtun tiapro nin iſetcottetz ſoꝛſe defici loquiturt tunlif ſaddqpete liungehie⸗ ſed dic cinn goſ ibieii ſupianoͤ Sfueritnerck indictal ſ⸗ dicielinan ſepꝛinconl leglosin ellationioff jonen naltoſdin Neſits nin t bentfein eſteonnl naleat tl ii tacoptniane ſimnpliciert erccptioß, Stractusſt nentumgd bbſtantisen nnisttunl oꝛ poſſto t.l. ſialteie adice dis ge⸗ us hihm to firmett iclt. A. umnſpe,e Bi aduerſus venditionem. ad.l.codicis dicit mar. ꝙ venit declaratiue vt. ſ. ⁊ olim? hodie iuramentum firmet contractum etiam que ałs nõ valebat:ſed hec autẽtica hoc declarat:bulgarus vero in⸗ telligit ꝙ veniat determinatiue qꝛ lex codicis ĩdiſtincte de q̊lʒ minoꝛe loqᷣt᷑:hec aut᷑.diſtiguit puberẽ impuberẽ⁊ ita demum per iuramẽtuʒ firmatur contractus ſi eſt ałs validus ⁊ ſolemnis: ⁊ hoc tenent etiam vltramontani et pꝛobatur hic per tex.quia dicit ſuper contractibus:ſʒ cõ tractus qui eſt nullus non eſt contractus:ergo ⁊c᷑. Pꝛe terea hic dicit non retractandis:ergo de contractibus qͥ tenẽt ałs retractari nõ poſſent:vt.l.nã ⁊ ſi.ff.ð ĩ iuſt.rup. ⁊irri.fac.teſta.Alij moderni dicũt ⁊ hec eſt cõmunis opi nio ꝙ hec aut᷑.venit ad.l.codic coꝛrectiue:qꝛ de iure.C.pᷣ ualebat opinio bulga.qꝛ iuramẽtũ firmabat ſolum con⸗ tractum qð erat alłlsvalidũ.hodie hoc coꝛtxectũ ẽ qꝛ etiã ſi als non crat contractus ſolẽnis ⁊ validꝰ firmatur per iuramẽtũ ⁊ ſic hodie firmata eſt opinio martini que iure veteri nõ erat vᷣa/⁊ hoc etiã ſtatim declarabo ꝑ quoddã Juramẽ⸗ contrariũ.i His pꝛemiſſis ad euidentiã pꝛĩo op.ꝙ iura⸗ fum an fir mẽtum non firmet ctũ inualidũ vt.l.nõ dubiũ.S.de leg. met ↄctuʒ So.iſtud ſpãle iure nouo ſᷣm omnes opi. vt flrmetur qu?- iualidũ. do erat inualidum ſolum ratione minoꝛis etatis:ſecus ſi alia ratione.alij vt mar.dicunt ꝙ etiam olim firmat cõtra ctum cuius ſubſtantia nõ erat ĩpꝛobata ſed foꝛma.ſed lex nõ dubiũ.loquit᷑ qũ cõtractꝰ erat impꝛobatꝰ in ſui ſubſtã tia.Alij vt bul.confitentur oppoſitionẽ ⁊ dicũt ꝙ etiã ho die nõ firmat᷑ qñ erat nullus ſed ſolũ qũ eratvalidus ⁊ ſo lẽniter factus:ſed minoꝛ poterat reſtitui ratiõe minoꝛis etatis hodie non poteſt ſi iurauit non cõtrauenire.⁊ pꝛo⸗ bant hoc ꝑ tex.iſtũ vt.S.dixi.ſed pꝛima ſo.eſt cõis⁊vera. ¶ Nodo venio ad queſtiones per oꝛdinẽ ſuper quolibet verbo ⁊ pꝛimo venio ad vᷣbũ ſacramenta ⁊ circa ipſum ſunt foꝛmande tres queſtiones venio ergo ad pꝛimam. ⁊ quero quid ſi iuro per caput meum ſeruare contractũ an valcat:videtur ꝙ ſic vt.l.iij.ff.de iureiurã.ſed certe ibi iu ramentum habet vicem conuentionis ⁊ pacti ⁊ ideo põt pꝛeſtari tale vt contrahentibꝰplacet.ſʒ hec lex reſpexit iu ramentum in quo poteſt cadere periurium vt ſic eius ti⸗ moꝛe ſeruetur cõtractꝰ ⁊ ſic loquitur de eo qð reſpicit re⸗ ligionẽ ad deũ ⁊ hoc pꝛobat pꝛima lex codicis ⁊ ethimo⸗ Sacramẽ logia ſacramenti:qꝛ ſacramentũ dicitur ſacra mens ⁊ ſic tũ dẽ q̃ſi licet arguere:vt.l.decernimus..de epi.⁊ cle.⁊.l.pupillꝰ ſacra mẽs ·S. territoꝛium.ff.de verbo.ſig.¶ Item quero an ſufficiat verbotenꝰ iurare.quidam ꝙ ſic: qꝛ hec lex loquitur indi⸗ ſtincte ar.l.de pꝛecio.ff.de publici.tu dic ꝙ debet tangere euangelia/ cum hec lexveniat ad determinationẽ.l.codi⸗ cis ⁊ declarationẽ ⁊ eo caſu locus eſt legi interpꝛetantiq̃ᷓ erat legi interpꝛetate vt in aut᷑.de filijs añ cõfec.do.ĩſtru. na.in pꝛin.⁊.l.jS·hec actio.ff.ſi quis teſt.li.eſſe iuſſus fue rit.cum ergo lex codicis exigebat ꝙ tangerentur ſcriptu re:ergo ⁊ hec ⁊ non eſt nouũ ⁊c.vt.l.ſciẽdũ.ff.qui ſatiſda. Juramen coguntur. ¶ Item quero an ſufficiat iurando tangere ali tũ ad hoc am chartam qᷓ; euangelia ⁊ aliquod lignum.⁊ videtur ꝙ vt valeat nõ quia ibi nõ ſunt euangelia.vltramontanitenẽt ꝙ ſuffi q̃d reqrit᷑. ciat tangere aliam cartam vł lignumvt ſic magis inſpici atur opinio iurantis ⁊ relatio quam habet ad euangelia qᷓ; ad cartã ſuꝑ quã iurat ꝑ baculũ ⁊ hoc de ↄſuetudiĩe eſt admiſſum luper qualibet carta iuretur qð de iure non puto pꝛocedere.quidaʒ tamen cauti ſemper poꝛtant ſecũ vnꝗ cartulam in qua ſunt ſcripta ſaltim aliqua verba de euagelio vt ſuꝑ illis iuret᷑ qð ẽ tutiꝰ.¶ Mõ venio ad ver bũl Puberũ ⁊ circa ipᷣm quero qͥid in impubere: Reſpõ deo in eo ſeruantur iura vetera in quibus dic ꝙ aut non ſunt doli capaces ⁊ iuramentum in eis non cadit quia ꝑ⸗ iurare eſt delictuʒ:vt.l.de periurio.ff.de crimi.ſtelli.at in tali impubere non caderet delictum vt.l.impuberẽ.ff.de furtis.cum ergo periurium in taleʒ non caderet:ergo nec ſacramẽtũ qꝛ hec ẽ natura coꝛrelatiuoꝛũ:vt.l.qui iuraſſe. ff. de iureiuran.ſed ſi eſt doli capax ſeruo opi.bulgari qꝛ iuramentum firmat contractum ꝙ ałs valebat: ſed illud qð nõ valebat:non ergo in impubere doli capace ſeruo le gem codicis ⁊ opi.bulga.ĩ eo qui ẽ pubes ſeruo opi.mar ti.⁊ hanc aut᷑ĩ impubere qui nõ eſt doli capax neutriꝰopi Juramen nionem ſeruo. Mõ venio ad verbumſ ſpõte ⁊ op.ꝙ fa⸗ tũ ꝑ metũ cta metu valeant ſed veniant reſcindenda: vt.l.metũ ·S. factuʒ an ſed volenti ⁊ per totuʒ.ffꝙ me.cau.So.regulariter facta metu tenent:ſed veniunt reſcindenda:vt in contrario.fal lit in dote vt. l. ſi mulier · S· ſi dos. ff. quod me. cã. Item fal lſit in iuriſdictione per metum pꝛoꝛogata vt.l. j. ⁊. ij. ff. de iudi. Itẽ fallit hic in iuramento a minoꝛe pꝛeſtito.¶ Mo do venio ad verbum ctibus ⁊ quero nunquid iura⸗ mentum firmet iudicia. Et alia ⁊ ad euidentiã huius eſt ſciendum ꝙ quidam dicuntꝙ hec aut᷑.eſt ſancta ⁊ fauoꝛa bilis vt ſeruetur religio vbicũq; poteſt ſeruari ſine peri⸗ culo anime quia anima debʒ pꝛeferri oĩbꝰrebꝰtꝑalibꝰ: vt l.ſancimus.S.de ſacroſanctis eccleſijs:cum ergo hic poſ ſit ſeruari ſeruabitur.immo dicebat mar.ꝙ in cauſa capi tali non debet iurari de calumnia:quia cum liceat redi⸗ mere ſanguinem ſuum ⁊ per conſequens negare verita⸗ tem ⁊ ſic periurarę:⁊ ideo ſacramẽtum eſſet fruſtra Uerũ glo.tenet ꝙ immo debet iurari nec ẽ licitũ redimere ſan⸗ guinem ſuum deierando ſed aliter: eſt ergo fauoꝛabilis iſta autent᷑.pᷣm quoſdam.ſ̃m alios ẽ odioſa quia per hãc autent᷑.hodie diſcipantur omnes minoꝛes ⁊ depaupera⸗ ti cõmittunt poſtea omnia delicta. Ad pꝛopoſitum ergo nunquid habet locum in contractibus largo modo ſum⸗ ptis / in quibus hĩic inde nõ naſcitur obligatio?⁊ videtur ꝙ ſic:quia iſti appellantur contractus ar.S.ꝙ me.cauſa. l. ſi donationis.⁊ colligitur inſti.de obliga.ex contractu. Sed certe ſi dicas hanc autent᷑.fauoꝛabilem extendes eam ad eos:ſi dicas eam odioſam intelligam eam ſoluʒ de contractibus pꝛopꝛie in quibus hinc inde naſcitur o⸗ bligatio. Sed nunquid iuramentum firmet teſtamentũ ſi iuret eum non mutare:certe ſᷣm nos non:ſᷣm canones Juramen foꝛte ſic:pꝛo nobis facit ꝙ hic loquitur de contractibus fũ de non quoꝛum appellatione non continetur teſtamentum:vt.l. mutando verba contraxerint.ff.de verbo.ſig.Sed quid ſi ſtatutuʒ teſtm̃/ an loquatur de contractu an compꝛehendet ſtipulationem: valeat. ego puto ꝙ ſic:quia cum tribus modis ſumatur contra⸗ ctus.vt nota in.i.labeo.de verbo.ſig.ſaltim ᷣm vnum mo dum compꝛehendit ſtipulationeʒ ⁊ ſatis pꝛopꝛie licet nõ pꝛopꝛijſſime. eꝛercren dicit lex ꝙ ex cõtractu oꝛitur obli gatio verbis /litteris/re/⁊ cõſenſu:vt inſti.de obligat.ex contractu in pꝛin.⁊ maxime hoc dicerem pꝛopter com⸗ munem modum loquendi qui dat pꝛopꝛium ſignificatuʒ vt inſti.qui da.tu.po.in fi.et.l.labeo.ff.de ſupellec.le.et.l. tij.in fl.Sed quid in iudicijs pone ꝙ iudex vult toꝛquere minoꝛem pꝛopter delictum/dicit minoꝛ ego non poſſum confiteri ſine curatoꝛe/curatoꝛ non Wit Wetorliart nec poteſt toꝛqueri vt auctoꝛiſetur:quia non delinquit:dicit iudex confiteare tantum et iura non venire contra con⸗ feſſionem:nunquid cogitur ſtare confeſſioni:? videtur ꝙ non.quia hec lex loquitur in iuramento ſponte pꝛeſtito⸗ ſed iudicium redditur in inuitum:vt.l.inter ſtipulantem. S·j.ff. de verbo.ob. Sed ipſi iudices arguunt ſic: quia in iudicijs quaſi contrahitur:vt.l.licet · S.idem ſeribit.ff. de pecu.at hic loquitur de contractibus quoꝛum appellatio ne ſepe cõtinentur quaſi contractus vt patet inſti.de obli ga.ex male.in pꝛin.⁊ de obli.ex quaſi malefi.in pꝛin.ergo tenet iuramentum.ego non puto ꝙ teneat qᷣcqᷣd dicat gl. ⁊ hoc pꝛopter pꝛimam rationem quam feci⁊ per aliaʒ ta⸗ lem:quia hec lex dicit quando iurat ſuper contractu ⁊ re bus ſuis:ſed in iudicijs plerumq; flunt confeſſiones non ſuper rebus:ſed ſuper delictis:nec ſeruatur gloſ.de cõſue tudine.ſi quis tamen ſponte et non per modum iuriſdi⸗ ctionis neceſſarie iret coꝛam iudice ⁊ conficeretur ſe de⸗ bere mihi centum vt qͥtidie fit ⁊ iuraret ſe non venturum contra confeſſionem foꝛte non poſſet eam retractare licet eſſet minoꝛ ar.l.generalit᷑.S.de epiſcopis et clericis.¶ Sʒ Juram̃tſi quid ſi iuro generaliter non venire contra aliquem con⸗ de nõveni tractum anvalet:⁊ videtur ꝙ non:quia cum deveat iura⸗ endo ↄ 3⸗ ri ſuper contractu ⁊ nullus contractus hic eſt de pꝛeſen⸗ ctũ an va⸗ ti ergo non tenet. Pꝛeterea iuramentuʒ debet poꝛrigi ad leat. ea que ſunt in mente iurantis.Sed ea que ſunt de futuro non ſunt in mente iurantis nec videtur ſuper eis iurare ⁊ poſſet eſſe talis contractus in futurum ſuper quo non iu raret vllo modo. Pꝛeterea confeſſio facta pꝛeiudicat in⸗ ter pꝛeſentes non inter abſentes:vt.l.certum.ff.de confeſ ſis.vltramontani ſolum reſpondent ad hanc vltimam et dicunt ꝙ aliquando quis cõſfitetur extra iudiciuʒ ⁊ tuno confeſſio ſolum pꝛeiudicat inter pꝛeſentes. Sed aliquan do confitetur quis coꝛam iudice ⁊ iudex repꝛeſentat vi⸗ cem omnium abſentium dicens ſe recipere nomine omni um quoꝛum intereſt tanq; publica perſona:⁊ tũcvalet iu⸗ ramentum:vt ·:j.quando muli.tute.offi.fungi po.l.j.⁊ au⸗ tentica.ad hec.ff.rem pupilli ſal.fo.l. ſernuin quod non . lij 7 Bu5utrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis puto verum quia non facit hoc tanq; publica perſona:li⸗ cet ipſe hoc dicat qꝛ ĩ hoc non eſt publica perſona cũ ſibi hoc non ſit cõmiſſum:vnde egreditur iuriſdictionem ſu⸗ am ⁊ ideo eſt vt pꝛiuatus vt.l.iij.ff.de offi.pꝛeſidis.⁊.l.ex tra territoꝛium.ff. de iuriſdi.omni.iudi. Sed quando eſt ſibi commiſſum a lege:vt dicta auten.ad hoc. tunc habet perſonam publicam.idem in alijs ſibi commiſſis.ideʒ di co in tabellione qui non poteſt alij ſtipulari tãq; perſona publica licet ſcribere poſſit niſi in caſibus ſibi commiſſis vt eſt in ſtipulationibus pꝛetoꝛijs ⁊ iudicialibus:ſic intel ligo dictam.l.ſeruum.ff. rem pu.ſal.foꝛe.nã ⁊ tabellio ꝑo⸗ teſt facere ſcripturam que non eſt publica vt dixi in.l.ſcri pturas:jqui poti.in pig.habe. Modo quero quo modo debeat cuſtodiri an.ſ.dominium trãſeat:quidam ꝙ non ſed datur publiciana:tu dic dominium tranſire.ſ Item ꝗͥ ro an occaſione deceptiõis vltra dimidã iuſti pꝛecij poſ⸗ ſit contrauenire:⁊ dic ꝙ ſic.quia iuramentum facit eũ ſo lum maioꝛem ⁊ hoc verum niſi iuraſſet non contrauenire ratione etatis nec alia ratione vt nota.in.l.ij .j/de reſcin. Juramen vendi. Item quero an hoc ſit gener aliter verũ ꝙ ſacra⸗ tfum an fir mentum firmet omne pactum:⁊ ſic ſit ſpecies veſtimenti met omne dicunt quidam ꝙ non:qꝛ illud eſt ſpeciale cuiꝰ contrariũ pactum. ⁊c.vt.l.ius ſingulare.ff.de legi.ſed ſpeciale ẽ vt firmet in opis vt.l.iuris iurandi.ff.de operis liber.⁊ ſpãle eſt eti⸗ am hic ergo in alijs ſecus:vltramontani tenent contra.⁊ pꝛobant ſic/ſi iuramentum obligationem inducitvbi non oꝛdinatur directe ad illam:vt.l.actoꝛi :j de iureiuran.er⸗ go multo ſrtius dert inducere quando directe oꝛdina⸗ tur ad illud vt eſt cum nudo pacto pꝛomitto dare et iuro berando.puta ſtatutũ diſponit ꝙ mulier non poſſit ↄtra⸗ here ſine conſenſu duoꝝ pꝛopinquoꝛum: nunquid poſſit liberare vide ibi per eum ⁊ per bal.in rubꝛica.⁊ in.l.jijde pac. ⁊ in.l.pactũ.in.xxj.qj de colla.ct.in.l.ſiue apud. vbi late videas ꝑ do.alex:ide trãſac.in ſcðᷣo nota.cũ multis ↄcoꝛd.ibi ꝑ eũ aſſignatis.Cõfirmo etiã ꝙ illud qð dici tur in zctu habeat locũ in diſtractu. Naʒ videmꝰ ꝙ ſicut Ictus pᷣbet iuſtũ ti.⁊ iuſtã cãm ad pᷣſcribendũ vel vſuca⸗ pien.eõ modo diſtractus.⁊ ſic liberatio pꝛebet titu.pꝛe⸗ ſcribendi. tex.eſt in dic.l.pomponiusS.·ſi is qui pᷣcario. vt ibi no.ange.imo.⁊ moderni. Sicut etiam videmus ꝙ qquis per contractum ſoꝛtitur foꝛum in locum in quo cõ⸗ trahit.c.romana .S.contrahentes.de foꝛo compe. in.vj. ita per diſtractum quis ſoꝛtitur foꝛum.l.exigere dotem. vbi bar. et alij. ff. de iudi.⁊ in.l.quo loco.vbi bar.ff.de cõ⸗ di. ĩdebi.late per bar. vbi dixi ⁊ limitaui.in.lʒ.j.v.de ſum⸗ ma trini.et fi.ca.Adde quintam extenſionem ꝙ hec aut᷑. habet locum in quaſi contractu.puta in additione here⸗ ditatis ⁊ ſimilibus.ideo ſi minoꝛ ſine curatoꝛe adiret he redi.⁊ iuraret qᷓ;uis lederetur per iuramẽtum non reſti⸗ tueretur in iſto quaſi contractu.ita voluit glo.bene pon⸗ derata.j. in vltima parte dum allegat.l.iij·S. idem ſcri⸗ bit. ff. de pecul.Et vide ꝙ iſta aut᷑.habet locũ in iudicijs. in quibus quaſi contrahitur.et ita tenẽt omnes.Et dum dicitur in glo.ꝙ iſta aut᷑.habet locum in iudicijs.no.per⸗ petuo iſtam extenſionem glo.⁊ doc.⁊ nunq; obliuiſcaris quia ex ea habes mirabilem cautelam ⁊ pꝛacticam quã⸗ Minoꝛ iu do minoꝛ comparet in iudicio ſine curatoꝛe/facias eum rãs de nõ iurare de non veniendo contra pꝛoceſſum ⁊ ſententiam. veniẽdoõ S ſep A ſhen ſ ar.l.qui liberis S hec verba.ff.de vulga.⁊ pupilla.⁊.l.iij. ſi minoꝛ iurat valebit iudicium /ſententia/⁊ pꝛoceſſus.et ꝓceſſũ vel de lega.pꝛeſtã.Sed certe ego puto eos male dicere:quia ita limitat᷑ totus titui:qui legi.perſo.non habent.Iſtud ſnĩam: an refert an in iudicio ad litem decidendam deferatur iura⸗ limitat ſingu.bar.in conſilio.quod incipit berardus.de valeat iu⸗ mentum qꝛ tunc ideo pꝛoducit obligationeʒ fauoꝛe deci tuderto minoꝛ.de quo fecit mẽtionem.S.in.j.parte glo. ramentũ. ſionis litis.Sed quãdo alibi aliquid nudo pacto pꝛomit in.xj.fallen.vt pꝛocedat quando verba iuramenti ſunt Di⸗ titur ⁊ iuratur tunc cum iuramentumveniat ad odium in concepta in futurum. puta quia minoꝛ iurauit non con⸗ nalt ducendum.ſ.obligationem ⁊ ideo hec non poteſt regula⸗ travenire iudicio:tunc ꝓcedat quod dixit:ſed ſi minoꝛ 1... W riter: ⁊ ſicubi reperiaturcõtrarium eſt ſpeciale:vt dicta.l. aliquid confeſſus eſt in iudicio qð ſit de pꝛeſenti vel de han Ce vt iuriſiurandi.Sed an minoꝛ poſſit per pꝛocuratoꝛeʒ iu pꝛeterito ⁊ iurauit puta confeſſus eſt poſitionem cũ iura⸗ Itkfminin rare Reſpõdeo ſic:ſi habet ſpeciale mandatum ad iuran mento eſſe veram.tunc non habet locũ iſta autentica:nec lenip dien dum ſuper tali contractu vt in ſimili plene dixi.S.de pꝛo glo.ĩmo ſi reputatur leſus non obſtãte iuramento poteſt alch inen cura.l.ſi pꝛocuratoꝛ. “ .⸗ reſtitui in integr. Et mouetur ꝙ iſta aut᷑.ſolum habet lo⸗ Unun mine J Additio Aſta eſt noua conſtitutio Imperatoꝛis cum quãaãdo iuramentum concipitur in futurum:puta iu⸗ · Frederici oꝛiginaliter ſituata in.c.pꝛĩo. rat non contrauenire ſecus ſi de pꝛeſenti iurat / vel de leſo S·ſacramẽto.de pace iuramẽto fir.in vſibus feudoꝛum.⁊ peeterito /non ſumus in terminis huius aut᷑.et iſtam limi nule habet ſᷣm Bar.materiam pꝛofundiſſimam ⁊ ſubtilem:et tationem refert ⁊ ſimpliciter ſequitu: do.antho.de alex. ſubdit do.cy.hic ꝙ iſta autentica deducit ad inferos ani hic in vltima col.Alij non tangunt et ſi caſus continge⸗ 7 mas multoꝛuʒ qꝛ pꝛebet cãz captandi minoꝛes ᷣm Jaſ. ret:conſidera quãtum valeret auctoꝛitas Bar. in conſi⸗ may.hhic poſt cy.Et cõclude ex mẽte bar.ꝙ iſta aut᷑.eſt fa lijs/nec inuenio ꝙ aliquis contradixerit vnq;.vide ple⸗ Ppaif uoꝛabilis quia pꝛouidet anime minoꝛum que eſt cunctis ne alia fundamenta que adducuntur per Jaſonem may. niſtkas rebus pꝛeferenda.l.ſancimus.S.de ſacroſanct.eccle.⁊ ſic hic. Et in pꝛeſenti autentica ſubiungit Pe.de ancho. ꝙ m min iſta autentica extenditur habere locum non ſolum in con dicitur enoꝛmis leſio quando eſt vltra dimidiam eius gter tractu emptionis ⁊ venditionis ſed etiam donationis at quod accepit iuxta.l.ij. de reſcin.ven.ſaluo niſi tempo⸗ ſoꝛe q; in quolibet alio contractu ᷣm bar.hic poſt gloſ.⁊ oẽs re iuramenti facta eſſet mentio de enoꝛmi leſione quo lico doc.dempto do.cy. hic in.xij.q.qui multuʒ ſtomachatur caſu pꝛopter enoꝛmem leſionem cui eſſet renũciatum nõ ſiin contra iſtam autenticam dicens eſſe ſumme odioſaʒ ⁊ ini poteſt peti abſolutio a iuramento ſaluo / niſi eſſet enoꝛ⸗ uhe quam animas ad inferos deducendo ⁊ ꝙ huic iniquitati miſſima ita Petrus de ancho. in locis pꝛeallegatis.Et ſn adheſerũt cano.ĩducẽtes.c.cũ otigat.ex.de iureiu.⁊.c.qᷓ; ſic concludas ſᷣm Petrum de ancho.in.c.canonum ſta⸗ uf⸗ uis.eo.tili.vj.de pac.⁊.c.lʒ.de iureiu.ĩ.vj.Ex iſta doctri tuta.in.ix.qpꝛinci.de conſtitu.ꝙ vbicunq; minoꝛ iura⸗ M na bar.cũ gl.elicit᷑ no.rła quã bñ no.ſʒ ia.may.hic ꝙ vbi uit non contrauenire:tunc ſi fuerit enoꝛmiter leſus po⸗ lign cũq; tractat᷑ de obᷣuãtia iuramẽti dato ꝙ illa.l.vł ſtatu⸗ teſt recurrere ad iudicem eccleſiaſticum / et petere abſo⸗ un tũ ĩduceret maſs pensas:tñ illa.l.cẽſet᷑ fauoꝛabił mere ꝓ lutionem a iuramento:quia iuramentum non debet eſſe nen Erer obſeruantiã iuramẽti ⁊ debet extẽdi quantuʒ ſit poſ xinculum talis iniquitatis.vnde con ſuluit expꝛeſſe in ca ibile non autem cenſetur odioſa quia pꝛincipalius de; ſu iſtius autentice.⁊ in caſu.c.cum contingat.de iureiu⸗ Go⸗ attẽdi obſeruantia iuramẽti qᷓ; alie pene ita vult bar.hi rand.ſᷣm opinio.vin. Ita etiam concludit. in.c.quãuis nilt cũ quo alij cõmuniter tenẽt. idem tenuit do.ant.de bu. in de pac.in ſua diſputatione incipiẽte.C. laicus.vbi dicit in⸗ c.fl.de cõſue.ex.pet.de anc.⁊ imol.ĩ.c.quis.pꝑ illũ text.de ꝙ non indiſtincte debet ↄcedi abſolutio a iuramero: vt woi de pac.li.vj.do.alex.in.l.q iuraſſe.ĩ pꝛin.ff.de iureiuran. dicit dñs chꝛiſt.in caſu huius autẽtice /niſi appareat de geſc Vltra glo. adde ꝙ iſta aut᷑.ſacramẽta extendit᷑ etiãẽ vt ha enoꝛmileſione.Et de pꝛedicto articu an peri poſſit abſo ſ beat locũ cũ iuramẽtũ minoꝛis ſit interpoſitũ ſuꝑ diſtra lutio a iura mẽto in caſu iſtius aut᷑.⁊ ſimilium. vltra pꝛe⸗ de⸗ ctu ⁊ ſic ſuꝑ libera ſi minoꝛ ſit leſus non reſtituit᷑ ĩ itegri dicta vide per abba. in dicto.c. cum contingat. in.xix. ꝑ iuramẽtũ:itẽ extẽdũt bar.⁊ doc.hic per glo.que reputa col.et ibi per imol.in tertio membꝛo pꝛinci.per abba.in tur ſing.in.liij·S. contrario.ff.de contra.iudi.tutel.ſequi conſi.viij.in.ij.volu.incipiente.laurentia mulier.⁊ in cõ nen tur do.anto.in.c.ij.de ſpon.imo.poſt Ange.in.l. pompo. ſilio.lxxij.incipiente.quinq; dubia.⁊ in conſilio.lxxij.in⸗ 5§· ſi quis pꝛecario.in ſin per illum text.ff. de acquirend. cipiente in hac cauſa.que ad pꝛeſens vertitur ad fl. in.j. Mum du boſſeſ. vbi dicitur ꝙ glo.in.d ·S.contrario eſt ad hoc ſin⸗ volu.archy.imol.et gemi.in.c.quãuig.de pac.in. vj.per kiiCe gu. Confirmo per illud ꝙ tangit bart.in.l.ſi vnus · S.pa⸗ illum textum.in verbo oĩno Imol. in.c.quintauallis.in pihtpan ctus.in.vj.coł.ff.de pactis.dum querit cum ſtatutum lo⸗ penulti.char.de iureiurando. et in.l.cum vir. in. xv. col. Mtüdef⸗ den quens in contractu habeat locum in diſtractu ⁊ ſic in lix ff. de vſucapi.et no. Ludo.roma. in conſi. ccccxxxvij. nicie 7 ae:O 18 ſpoſſttore nuni enln incip. in caſu ꝓpoſito aduertẽdum cenſeo in vlt.col.¶ in committitur attenditur ſolum pꝛima conuentio.⁊ hec a acimi; l.qui ſuperſtitis.ff.de acqui.here. Oaul.de ca.hic in.iij. pꝛedeceſſoꝛe minoꝛis cepit:ſed quando debet committip lud col.in conci.ccxxij.in.ij.vol.inciꝑ.viſa facti narratiõe.in pter fieri ipſum factum magis attenditur qᷓ; pꝛeambula denpof iij.⁊.iuij.col.⁊ videas dñm meũ do.Antho.de petrucia ſo conuentio ⁊ hoc factuʒ a minoꝛe cepit et ideo iuuatur ar. üpaſin lẽnem ⁊ egregiuʒ doc.regentẽ in facultate ciuili in famo l ſi fllius.ff. de verbo.obli.⁊.l.quida cum filium.in eodeʒ bPettileg ſa vniuerſitate Caturceñ.aduocatũ regiũ ibi in toto pꝛie ti.aut g obligatio ẽ ↄmittenda ppter fleri ⁊ iuuat᷑ minoꝛ: lizere ſidatu caturcenti in ſua ĩminẽti repetitiõe.l.maximũ re⸗ vt. d.l. cũ flliꝰ. aut dʒ ↄmitti pꝓpt᷑ nõ fieri/⁊ tũc aut dʒ mit tnyicenng⸗ mediũ.ff. de iureiur.in.ij.effectu iuramenti.⁊ ibi.in.j.car. ti ſemel et non iuuat᷑ vt hic:aut dʒ ↄmitti pluries ⁊ iuua⸗ uming, multa accumulauit in materia huius aut᷑.ad qð videas tur pꝛo alijs vicibus que ſuo tempoꝛe current ar.l.cum qͥ cnei Phi.francũ.in.c.q;uis.de pac.⁊ ibi ad plenũ dixi oꝛdia dam.5S.fiſcus.ff. de vſuris.⁊ hec in his que ſunt inchoata tgnenein rie legẽdo.d.c.quis.in vniuerſitate Andegauenß. cum defuncto ⁊ conſummanda cum minoꝛe:ſed in his qꝗᷓ bnfe, nnnnchoata ? conſummata ſunt cum defuncto indiſtincte hlſöſn 6 R integrum. Siuel legaru unbe denegatur reſtitutio: vt.l.que a patre.jde reſti. mui. ea Nrrius dolo datur ei reſtitutio. hoc dicit Jacob. Siad uerlus d onatio nem.,. nriing MA Butrigar. H F J que Haͤue lus vonartonezre⸗ unnonnet —“ „.5 H„ E Coppo eomne reirzcn en. Honatio .—K IR—— RAKOoppo. io reſcindatur: vt.l. Donatio en Di ad uerlus vend itio⸗ 83 asdis Toe ſeeEeino. Soig nuobus Ppt nupti Birine ſr vt glo. Et ſecunda ſolutio pꝛo as facta ꝑ Nni nem. Mubꝛica. Apatur in contrario:ſed ambe ſunt vere minoꝛem . B dri . NIſii eas miſces ſimul:⁊ ideo dic ꝙ aut fu an poſſit ecluſe⸗ a Tiam. Contra venditioneʒ bſi vrrmrr lit res immobilis ⁊ ſic exigebat decre⸗= retractari Veclulene gnoꝛis pꝛetoꝛij vel iundi tuʒ: aut mobilis ⁊ ſic non exigebat decretum pꝛimo caſuu uackcungti N cialis quod cepit a minoꝛe minoꝛ re⸗ aut erat donatio pꝛopter nuptias:⁊ tunc potuit fieri cum Lefcisanie ſtituitur ex enoꝛmi damno non ex mo decreto:ſi tamen fuiſſet minus leſus minoꝛ poſſet reſtitui htſanemin e⸗ ico / ſi cepit a pᷣdeceſſoꝛe minoꝛis nul ⁊ ita poteſt intelligi hec lex:aut erat donatio ſponſalicia 1 oeeſtgt i lo modo reſtituitur. hoc dicit cum ſe⸗ ⁊ non eſſet quia cum decreto debuit fieri:at decretum ſo⸗ ebet nt ie AAquen. ⁊ hec eſt veritas quicquid dicẽat lum debet interponi ex iuſta cauſa ſed iuſta cauſa inter⸗ tbermiigN rrr Nalij. Hec pꝛima lex legitur tribus mo ponendi decretum non eſt vt fiat ſponſalicia donatio:er inſponegom dis.vno modo in pignoꝛe pꝛetoꝛio qͥd cepit a minoꝛe. go non interponitur ⁊ per conſequens nonvalet donatio uramenti ſe Alio modo ᷣm vltramontanos in pignoꝛe etiã conuẽtio ⁊ ita poteſt intelligilex contraria.Si autem res erat mo⸗ ſautfoncn nali quod cepit a minoꝛe. Alio modo in pignoꝛe pꝛetoꝛio bilis:⁊ ſic non exigebat decretum tunc potuit fleri ex eaa teſeäſtinte vel conuẽtionali qð cepit a pꝛedeceſſoꝛe minoꝛis. . ſponſalicia donatio.Si autem fui modicum leſus ⁊ non neſenidn Mioꝛ an ¶ Op. ꝙ pꝛo modico dãano reſtituatur licet non pꝛo mi⸗ reſtituitur ⁊ ita etiam poteſt intelligi hec lex:aut fuit mul onenchion ſit reſtituẽ nimo.vt...ſcio.ff de minoꝛ.⁊.l.⁊ ſi ſine·S·itẽ faciunt. So. tũ leſus ⁊ põt reſtitui ⁊ ſic etiam Pen ĩtelligi lex via. autehtictee dꝰ etiã ꝓ dicuntvltramontani ꝙ eſt ſpeciale in pignoꝛe:qꝛ ałs nõ = 3 E inte Ex text. Nobis abſtulit t hoc iu mento pod modico iuenirẽt qᷣ ſibi mutuarent. Alij dicũt ꝙ hic pignꝰ cepit a ꝰ*re cõi ⁊ minoꝛis:vt.S. ſi in cõi ea. um habelle dãnum. minoꝛe ⁊ eſt pꝛetoꝛium:ſecus ſi eſſet conuentionale vt in T cS. I. j. Meceſſariũ eſt] quia non tenuit aliena⸗ wumputat⸗ contrario:⁊ hec eſt veritas.Alij dicũt ꝙ hic cepit a pÄde⸗ ER : tio ⁊ eſt hoc ipᷣo iure ⁊ iure ſpãli minoꝛis ¶ Alie lurat/ ven ceſſoꝛe minoꝛis qð eſt falſuʒ / niſi ſubaudias maxime:na nari poſſunt vel cum decreto ⁊ ĩteruenitł Imploꝛare po etiſtamliri nullo modo reſtitueretur. teſt ⁊ hoc nõ ipᷣo iure ſʒiure reſtitutiõis ſpeciali mioꝛis. tho. de 14 ————= ¶ Oop. de l. ij . · de inoffi.dona. So. vt pꝛima gloſ.ſ Op. 1s conting⸗ E n quam Ad euidentiã eſt ſciẽdũ de..:.ᷣfi.ſi ma.fac.ra ha.So.vt tertia glo.¶ Oppo.de.l.ſi. ar. in coi “õl e⸗ E quod eſt pignus conuen qui æ aduerſus quos. So. vt vltima glo. i vileſe Pignoꝛñn Frionale qð cepit a minoꝛe ⁊ in hoc idẽ qð invẽ ¶ Quero qõ ſit iſtud ſenatus conſultum de quo hic loqͥ onenne multa ſüt ꝗanditione: qꝛ reſtituitur ex modico dãno non ex tur ⁊ dic vt antepenult.glo. ede ng genera. minimo.vt.l.ſcio.ff.de minoꝛ.⁊.l.ſinę.S.item faciutt. ¶ Item quero que ſint res que ſine decreto poſſũt aliena⸗ mikmncn⸗ Atem eſt pignus pꝛetoꝛium: vel iudiciale qð cepit a mi ri:⁊ dic vt penult.glo. Jacob. Butrig. liumn, ſiro in ver eimtone l. Primna Yremreg tnnenr. it orſzta iiin or ne n 1. „ .vt. S. l. Pxima. IE. e „ze 4 ilſene ſi interuenit fraudis cõſiliũ/⁊ hoc vltimo caſu habet plꝰ Di aduerlus libertatem. dncn minoꝛ q; maioꝛ:qꝛ poteſt rẽ vẽdicare ab emptoꝛe ⁊ omiſ U nſchran ſo creditoꝛe quod maioꝛ facere nõ poſſet.vt.l.j.⁊.i.cũ bo⸗ ET ſt Libertatem competentẽ – na·j.ſi ven pig.aga.⁊ his caſibus non eſt opi.ᷣm nos licʒ PO. vrententi⸗ que pꝛo liber cnonin vltramontani aliter dicant vt dixi.S. l. pꝛoxi. Item eſt tate competit non datur reſtitutio:ſed nſlenn pignus cõuentionale quod cepit a pꝛedeceſſoꝛe minoꝛis (ccontra competiturã ſic hoc pꝛimo Ju nlieſ⸗ ⁊ in hoc eſt triplex opinio.vna ꝙ reſtituat᷑ ſi patitur enoꝛ ure communi poteſt reuocari. hoc dicit hunine me danũ vel volus aduerſarij interuenerit. Alij exigũt totus tirulus. neae, vtiũq; cõcurrere.Alij dicũt ⁊ hec eſt veritas ꝙ nullo mo ACEx tex. Inſtaurationem nota ꝙ etpreſen do reſtituitur per.l.emilius.ff.de minoꝛ.verũ gl.in.lʒ.ſi cũ Uarre=iuger reſtitutionis de pꝛincipali nego deſne⸗ militaribꝰ.j.de reſti.militũ:ſubdiſtingue hoc caſu an cre cio non pꝛonunciat ſed ſolum reſcindit ſententiam ⁊ ſer⸗ in itoꝛ vendat pignus extra cõuentionẽ pꝛedeceſſoꝛis mi uat cauſam vt ꝓbatur in.l.ijij.in qui.cau ĩ integr.reſtitu. o d N noꝛis ⁊ tunc indubitãter non reſtituitur:aut vendit ex le non eſt neceſ.nec ob.ſi dicas ꝙ tantum operet᷑ reſtitutio luramale ge / citato poſtea minoꝛe et contumace ᷣm.l.ſi cõuenerit. quantum appellatio:at iudex appellationis pꝛincipaleʒ apen ff. de pig. ac. modo reſtituetur: qꝛ ex cõtumacia minoꝛis cam decidit ergo ⁊ iudex reſtitutionis. quia confiteoꝛ ꝙ Appella⸗ imeftii pꝛocedit venditio.⁊ hec eſt ſatis equa licet quidã dicant tantum operatur appellatio que datur a lege: quantuʒ re tio qᷓ dat᷑ a n. nhe ꝙ indiſtincte non reſtituitur quaſi ſemper vidcatur factũ ſtitutio.i.cum fuerit data ab homine quia alege non da⸗ lege tm o⸗ ngr inrt tacitũ pactũ a pᷣdeceſſoꝛe minoꝛis ꝙ poſſit creditoꝛ vẽde turt:ſed ita eſt ꝙ appellatio interpoſita reſcindit ſentẽtiã peraĩt᷑ qtũ er in re ſᷣm legem:⁊ hec communiter tenetur: pꝛima tamen eſt ¶⁊ reſeruat cauſam pꝛimam:ergo idem facit reſtitutio da⸗ reſtitutio gllierun . equioꝛ ⁊ ideo mihi magis placet. ta per iudiceʒ vt.ſ.ipſa data reſeruetur cauſa pꝛiſtina:vn data ab ſlolrri⸗ Miĩoꝛ an ¶ Oppo.ꝙ in inchoatis cum defuncto ⁊ conſummatis de argumentum non ob.immo facit pꝛo nobis vt ex ſupe homine Grad i iuuet᷑ ĩ dã cum minoꝛe iuuetur minoꝛ vt.l.cum filius·S. in hac.ff. de rioꝛibus pʒet. gcin no ichoa⸗ verbo obliga. So. aut pꝛeiudicium paratur minoꝛi pꝛo⸗ ¶ DOp. de.l.ſi quis conditiõe.ſi qͥs omi.cã te.⁊.l.penulti. gtanti n t0ci defũ pter non fieri ⁊ ex hoc cõmittitur obligatio:⁊ tũc non re fff.de reſcin.ven.cum ſimilibus vbi videtur tutus ipſo iu⸗ rintren cto ⁊ cõſũ ſtituitur vt hic. nã ꝓpter nõ ſoluere vẽditur pignus:aut re quaſi tacita conditio ſic repetita.So.vt glo.i Itẽ op. cccnnl mato cum eſt obligatio committenda pꝛopter ſteritunc reſtituitur de.l. fl .· e.⁊.l.ſi dolo.ff.de dolo.So.vt glo. BGi aduer.pẽdi.Gi aduer.do.Si ad.liber. Jo.LXX ipᷣo mĩoꝛe vt in contrario.et eſt ratio quia quando nõ pꝛopter fieri ¶ Item op. ꝙ poſt libertatem pꝛeſtitam den⸗ reſtitutio. iiij Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis Hl yt.l. pupulꝰ ff de ma. vi. So. vt gl. ¶ Itẽ op. de.l. niſi. ĩ fl. cuniam retinere anteq; ſolueret: ergo debet reſtitui vt ſo ff. de mino. So. vt glo. Sʒ qͥd ſi curatoꝛ non eſt ſoluẽdo. lutio ei non obſit ⁊ ſic pecuniã habeat ? repetat non ob⸗ ſe⸗ dic vt glo.ar.l.fi.in pꝛin.ff.de eo per quem fac. erit. ſtante compenſatione:als reſtitutio eſſet verbalis ⁊ non n ne Pr TC ſi 1 lex debet legi cum ſequẽti: quia realis ⁊ ideo iudex debet dicere reſtituo te ad pecuniam n 8 4 N ſequẽs hanc repetit vt addat. Et ad non autẽ ad actionẽ.idem puto in maioꝛe errate in facto aeh euidentiam eſt ſciendum ꝙ ſunt tria iura ᷣmo quia equiparatur minoꝛi erranti in iure: vt. l. j.ff. de in eeeſt ius vetus gin auod mind⸗ non Boleforibe⸗ integr.reſtitu. B tatem dare inter viuos niſi cauſa pꝛobata ⁊ hoc nullo iu . . L . inac re eſt immutatũ / ſed in teſtamẽto non poterat dare liber 2 iad uerlus do tem. libertatezʒ tatem ſeruo ſuo niſi eſſet iam. xx. ann. Sed iure inſtitutio WE= SBo niam VWulieri ſuccurrit an⸗ dare. num immutatum eſt: quia poteſt dare libertatem in teſta BIeratIHL que dedit dotéẽ vl⸗ ſn mento dũmodo ſit.xvij.ãno. vt᷑ inſti.qui.ex cau.ma.non tra ; dignus eſſet maritus. h. d. Ja. ne po · S. fi. Sed hodie iure autẽricoꝛum poteſt libertatẽ da ₰CEr tex. omnia bona] homini non lun re ſeruo in teſtõ ſtatim ſicut teſtari poteſt quod eſt ſi eſt digno tanta dote. aus xiiij. annoꝛũ.vt in aut᷑.vt ſpon.lar. S.j.quod exaudio.cũ à Y. COp. ꝙ non detur reſtitutio heredi KReſtituts ſen in libertate inter viuos nihil immutatũ eſt. minoꝛis ge habc ureconnun actionẽ hrea ii 1 A- OSb dote. KRũñdeo hic erat factũ pactũ dari here⸗ Di ad uerſus tranſactio de lucrãda dote.hoc impugnat Ja. de arenis dicens ꝙ di mioꝛis. So. nem NKubꝛica . tũc reſtituere contra pactũ de lucrãda dote ⁊ non cõtra gati . dationẽ dotis qð eſſet ð mentem huiꝰ legis.⁊ ideo tenet nine rrr D Abl minoꝛ leditur in diui⸗ ipſe aliã opi.ſ.ꝙ iure cõmuni petitur dos ſed ꝓpter fru⸗ ch W I. ſione vel tranſactione re⸗ ctus ꝑceptos medio tẽpoꝛe dignitatis ꝙ excedebant di⸗ nin à ſtitutio datur ⁊ data reſtitutione om-⸗ gnitatẽ viri petitur reſtitutio. Itẽ op.ꝙ oĩa bona poſſit nob PvI nia reintegrantur in ſtatum pꝛiſtinuz. dDare in dotem: vt.l. nulla..de iur̃e do. So. aliquãdo mu⸗ tßm K(K hoc dicit cũ ſe. quia lex ſe. videtur idẽ lier dicit ſe leſam qꝛ vĩa bona dedit in dotẽ ⁊ male dicit. nus vicere q iſta: ideo variat᷑ duobꝰ mo⸗ Aliqñ dicit ſe leſam qꝛ dedit tantã dotem indigno viro/ gob HAais iſta. vt patet ĩi glo. Jacobus Bu⸗ ⁊ tunc poteſt reſtitui ipſa ⁊ eius heres vt hic.Aliqñ mu⸗ tine E trigar. 1. lier dicit ſe leſam qꝛ vitra vires.⁊c̃.dic vt gl.¶ Item ãro ſote 7 er p Nribus mois vel arwor Smo an pᷣdia poſſit in dotem dare.⁊ dic vt glo.⁊ tenẽ opi aʒo. ec RAE AE&HYLLeꝙ hec ſit ſuperflua per iuperioꝛe. So. (nu Iyn vyt glò. ¶ Secũdo op.ꝙ non ſit neceſſaria reſti⸗ S 1 ad uerlus d elictum. ſpe “tutio cum alienare non potuerit. vt.. de pꝛedi. R ub ica tap⸗ minoꝛ.per totuʒ.⁊.l.lex q̃ tutoꝛes.de admi tu.So. hic in 2 * lto teruenit decretum ſi fuit neceſſariũ ⁊ ita hec ſᷣm illã:alas ipſo iure quilibet cõtraueniret.vt.l.cũ pꝛoponas ⁊ l. ſub pꝛetextu. S de tranſac.¶ Item op. ad hane legem ⁊ ſupe⸗ rioꝛẽ:⁊ videtur ꝙ reſtituto minoꝛe nõ reintegrentur om nia aduerſario.vt.l.cuʒ minoꝛ.ff.de minoꝛ.So.ſi reſtitui tur minoꝛ in vno capitulo.ĩ eodẽ omnia reintegrant᷑ ad⸗ uerſario vt hic non ĩ alio capitulo vt ibi.¶ Item oppo. actio extĩcta nõ reſurgatvt l.qͥ res · S. areã.ff.de ſolu. So. 2. ◻W◻ doli capax: z ſic delictũ non põt in eũ dis. non reſurgit ãtiqua ſed datur noua vtilis ope reſtitutio⸗ adere: vt lI. mpuberẽ. ff. de fal. æ . de fal.mo.l.j.in ft. et.l. Mioꝛ an nis ⁊ hecvera. Modo quero an minoꝛ poſſit ad diuiſio qui iuraſſe.ff. de iureiur. Aliquãdo ei cõſulitur ꝓpter im poſſit ad nem ꝓuocare.dicit glo.ꝙ non:ſed pꝛouocari ſic. Jac.de becillitatẽ etatis. vt licet ſit doli capax.vt l.ſi adulteriũ diuiſionẽ are.tenet cõtra.per.l.inter pupillos.ff.de aucto.tu.⁊.l. D cum inceſtu.ff.de adulte.Aliqñ ei conſulit᷑ beneficio.l.vt ꝓuocare. dia.de iure dotiũ:⁊ iõ dicit ꝙ ex neceſſaria cauſa poteſt qꝛ lex ſtatuit delictũ in maioꝛe ⁊ nõ in minoꝛe:vt.l.ſi fra⸗ Ncrimininibus. Et ctum venit ex dolo non iuuatur minoꝛ ſecus ſi ex culpa hoc dicit cũ ſe.¶ Ad Minoꝛi ſuccurritur minoꝛi ĩ delictis. Pꝛimo in delictf. imbecillitate cõcilij:vt quãdo non eſt qͥnq; mo⸗ ad diuiſionem pꝛouocare ałs non. , SDi aduerl?ẽ lo lutionẽ. Rubꝛi. 4 X lo Si leditur minoꝛ ĩ ſo emp lutione ſibi vel a ſe fa à cta reſtituitur minoꝛ. hoc dicit totus Wtitulus. SS“” AN¶ ODp. ꝙ minoꝛi non detur reſtitutio: /&α Aſed ei ſoluatur auctoꝛitate curatoꝛis. N. ⸗ vt l.ſancimus. ⁊. l.conſtitutione·j.de r = admi. tu So ibi ſpecialiter in duobus caſibus.¶ Item opp ꝙ ⁊ alibi reſtituatur.vt.l.ait pꝛetoꝛ S.permittitur. ff. de minoꝛ.So.aliquando ſoluens mino ri conſequitur plenam liberationem: quandoq; plenioꝛẽ cẽ. dic vt glo. =èMDÿ . e S s& Op. a diuiſione quia aut mi Kre. d 2 b ito noꝛ ſoluit debitum ⁊ repetu A'EAcommuni iure dñio non tranſſato / aut nõ erat WWBoebitum ⁊ quilibet etiam communi iure repe⸗ teret.So.vt glo.quia inſufficienter arguis.ſ Item opp. ꝙ eo caſu quo minoꝛi datur reſtitutio reintegratur credi toꝛi obligatio naturalis:ergo de ipſa poterit compenſa⸗ tionem opponere.vt.l.etiam·j.de compenſatio.So.qui⸗ dam confitentur oppoſitionem ⁊ male.⁊ ideo dic ꝙ hic ceſſat compenſatio.vt no.in.l.interdum.ff.de condic.in⸗ de.Sed quid am diſtingunt an minoꝛ petat reſtitui ſe cõ tra ſolutionem ⁊ tunc cum reintegretur / tunc obligatio aduerſario poterit compenſare / aut petit ſe reſtitui con⸗ tra ſubſtantiam naturalis obligationis qua tenebatur ⁊ tunc cum reſciſſa ſit obligatio non poterit de ea obiici cõ penſatio:ſed certe male dicunt.nam debet reſtitui miĩoꝛ ĩ eo ꝙ leſus eſt:ſed ita eſt ꝙ leſus eſt in eo:quis poterat pe⸗ tres.S ex qui.cau ĩfa.irro.etj.l.ꝓxima.quãdoqʒ minoꝛi cõſulitur iudicis officio/nõ vt totaliter iuuetur ſed pena pꝛopter etatem minoꝛetur ſi agatur ex delicto criminali ter:vt ff de minoꝛi.lauxilum.quandoq; iuuatur benefi⸗ cio reſt tutionis eatenus vt habeatur pꝛo tranſacto /vel confeſſo. quod eſt quando ex delicto agitur ciuiliter: vt.l.ſi ex cauſa · Snunc videndum.ff. de minoꝛ.⁊ hoc ſi de lictum venit ex dolo:ſed ſi ex culpa reſtituitur in totũ vt hic:dic ergo ꝙ vbi minoꝛ iuuatur imbecillitate cõcilij iu⸗ uatur ipſo iure:vt dicta.l.impuberẽ.idem quando iuua⸗ tur imbecillitate etatis:vt dicta.l.ſi adulterium cum ince ſtu S·j.ff. de adulterijs.idem quãdo iuuatur bñficio.l.vt Tl.pꝛoxima.Sed extra caſus pꝛedictos aut minoꝛ delin quit ex culpa ⁊ iuuatur ope reſtitutionis in totuʒ: aut de linquit ex dolo ⁊ tunc aut agitur crimmalit᷑ ⁊ non iuuat in totum:licet quandoq; iudex officio ſuo penam mino⸗ ret ratione etatis:vt dicta.l.auxilium. Si autem ciuiliter non iuuatur in totum:ſed ceatenus reſtituiturvt habeatur pꝛo confeſſo vel tranſacto ſi potuit confiteri vel tranſige⸗ re ⁊ non fecit.als non:vt dicto ·S. nunc videndum. Si aduerſus vlucapionem reſtitutio poſtuletur. Rubꝛica D Sntra. In vſucapione inchoa⸗ tfa cũ defuncto finita cũ minoꝛe currit tpᷣs et datur reſtitutio. hoc dicit ſᷣm communem opinionẽ. Op.ꝙ contra minoꝛem non currat᷑ vſucapio vt.l.bone ftdei. ff. de acquir. F. Rre. do. So. hic erat adultus. ibi impu⸗ Abes. ¶ Item op. ꝙ contra pupilluʒ cur⸗ n ſel bern ctiuite tat me dalsenef Apeann Uleinficg tliſf dei en ſeun Aitdl hod oninl n to rriti hunfactonint futü paei 18 Nensgt tnon cön Kiceotene phterf edebantdi uboſgpeſt iqnaͦdo male dict Gignopin Aliqi (Itemnq⸗ ne opiez . hus Huaturfninon ado noneti⸗ npoͤt in ii⸗ l. inficl . ppkerin ſi adolteni meficioln evtl ſifm doqzminot ur ſedheni tocrimingi Etur bentſ⸗ nmnlactonl ur (uuilten Ahoeſide intrtün neccliſiu gando iuna uncoun me büficiol t minoꝛdalt oruz an tnon iut mann ni temciulin thebem peltrunſce BSi aduer.fiſ.Si ad.cre.Gi mi.ab he.ſe ab. Fo. LXXVII rat:vt.l.apud celſuʒ ·S.ſi quis.ff.de doli excep. So.vt gl. KRes pu⸗ ¶ Item op.ꝙ etiam res adulti non poſſint pꝛeſcribi cum pilli an nec alienari ⁊ vſucapio eſt ſpecies alienationis:vt.l.alie poſſint vẽ nationis verbo.ff. deverbo.ſig.So.hic loquitur de his q di ſeu pꝛe⸗ poſſunt alienari:⁊ ſic de mobilibus.ſ¶ Sed cõtra hoc op. ſcribi. Tatan mobiles hodie alienari non poſſunt:ergo nec p⸗ cribi vt.l.lex que tutoꝛes.pde admi.tu.So.ante illam le gẽ res mobiüles omnes poterãt alienari:ergo vſucapi:ho gienon omnes mobiles ſʒ quedam ⁊ in illis etiaʒ põt lo⸗ qui:⁊ iſte eſt vnus intellectus huius.l.⁊ in hoc concoꝛdãt vltramõtani.Alij dicunt ꝙ loquitur in pꝛeſcriptiõe.xxx. annoꝛum inchoata cuʒ minoꝛe qð nan paoccdit quia cũ illa nõ currat in hanuiar. etate anteq; ſit completa erit fa ctus maioꝛ bñ.xl.annoꝛum:ergo non debebit reſtitui cuʒ ſit maioꝛ:vt.l.ſicut·S.non ſexus.de pꝛeſcrip.xxx.anno. t.l.iij · S·ſed vtrum.ff.de minoꝛ.i¶ Item op.ꝙ ipſo iure ſit minoꝛ tutꝰ.vt.l.ſcimus.jin qͥ.cau.i ĩtegr.reſti.non ẽ nece. So.ſpᷣm glo.hic loquitur in inchoatꝭ cum defuncto ⁊ cõ⸗ pletis cum minoꝛe: ſed contrarium loquitur quãdo cum minoꝛe debuit inchoari:⁊ iſte eſt vnus intellectus huius l.⁊ cõis:ſed vltramontani dicunt ꝙ hic fuit inchoata cũ minoꝛe ⁊ loquitur in rebus alienabilibus:vt in omnibus mobilibꝰiure veteri hodie in quibuſdam tm̃:vt.d.l.lex q̃ͥ. ſᷣm hoc hodie erit coꝛrecta hec lex per dictam.l.ſanci⸗ mus.qꝛ ipſo iure non currit pꝛeſcriptio vel vſucapio ⁊ re pꝛobant ipſi opinionẽ glo.dicentis ꝙ eadẽ ratio ẽ qñ fu⸗ it inchoata cum defuncto ſicut quando inchoatur cũ mi noꝛe:ergo idẽ ius:vt.l.adigere·S·q;uis.ff. de iure patro. Sed certe ipſi male dicunt qꝛ in vſucapione ſemper inſpi citur initium:vnde ſi ab initio habui bonam fldem mala ſuperueniẽs mihi non nocet:vt.l.jS.hoc tmmõ.·.. de vſu tap tranſfoxſic ? hic inchoata cum defuncto currit iſpe⸗ eto initio etiam hodie licet detur reſtitutio. Di aduerlus kiſcum relti⸗ tutio poſtuletur Kubzica. S 2 Y fiſco competens iudex in cã reſtitutio⸗ ſide.hoc dicſt cum ſequenti. quennalis contra emptoꝛem:hodie currit pꝛe ſcriptio quadriennij contra fiſcum: ſʒ hec nõ habent locum in minoꝛibus.hoc dicit. Fiſcꝰ du⸗ ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ fiſcus alienat rem alie pliciter rẽ nam vt ſuam:⁊ tunc olim dominus poterat agere contra alienã põt emptoꝛem vſq; ad quinquennium non poſtea ⁊ hec pꝛe⸗ vẽdere. ſcriptio minoꝛibus non currebat hodie emptoꝛ ſtatim ẽ ſecurus:ſed vſq; ad quadriennium agitur contra fiſcum: ⁊ an hec pꝛeſcriptio currat minoꝛi j. dicam:ſed aliquan⸗ do fiſcꝰ vẽdit rẽ alienã vt alienã ⁊ pꝛopter debitũ: ⁊ tũc aut vendit ſolemniter ⁊ non reuocatur res licet ſit mino⸗ ris aut non ſolẽniter. Ad hoc autem vt ſolemnis ſit ven⸗ ditio opoꝛtet ꝙ vᷣe ſit debitum ⁊ ꝙ bona fide diſtrahatur ? iuſto pꝛecio ⁊ ſubhaſtatione facta ⁊ ꝙ plus offerẽti de⸗ tur: vt.l.j.⁊.ij.ſi pꝛo.pub.pen.iſ Querit gl.qͥd hodie in mi noꝛe?⁊ dicit glo.ꝙ admittitur ad rem vendicandam qð non puto quando m noꝛi ſuccurritur /quãdo leſus eſt ſui facilitate vel dolo aduerſarij qð non eſt hic: quia quili⸗ bet maioꝛ pꝛiuaretur dominio rei ſue:⁊ ideo dico ꝙ iure veteri minoꝛ ⁊ maioꝛ poterãt vẽdicare rẽ ⁊ vſq; ad quin⸗ quennium maioꝛ:ſed minoꝛ etiã poſtea /hodie vero ⁊ mi uoꝛi ⁊ maioꝛi non datur actio ad rẽ ſed in fiſcum ad pꝛe⸗ cium. puto tamen ꝙ minoꝛ poſt quadriennium admit⸗ titur ſicut olim poſt quinquennium admiuttebatur/maioꝛ vero non:a hoc pꝛobat.l.neq; .de reſti.mi. ¶In glo uc incipit duobus.ibi ſuam admitteret. imo 2 pꝛecium non ad rem quicquid dicat glo.¶ In eadem glo.ibi pᷣcio ſoluto.ſi erat debitoꝛ. Di aduerlus creditoꝛmm RKubzica. S 7 pꝛ obus Siminor ledaturt contractu mito cuz nis eſt pꝛocuratoꝛ ceſaris vna cum pꝛe D t Abi fiſcus alienat rem alienã vt Die O. ſuam: oli currebat pꝛeſeriptio qͥn rrrr m et iple Licet regulari⸗ —R Eeb ρι μιter mior emptoꝛ 6 petendo reſtitutionem deheat pꝛoba⸗ e ſe minoꝛem ⁊ leſum /ſpale eſt in con⸗ tractu mutui vt pꝛeſumatur leſus niſi S Eſit locuplex.h. d. cum ſequenti. D ¶ODp. ꝓꝙ debeat pꝛobare ſe leſuz t mi⸗ rr☛ Moré vt. I. minoꝛibus. S. de in integr. re ſtit.⁊.l.nam ⁊ poſtea ·S.ſi minoꝛ.ff.de iureiur.ad hoc dicit ꝙ pꝛobatur locuplex.So.vt glo.tribus modis ałs quat⸗ tuoꝛ ⁊ illa eſt vera qꝛ hic eſt ſpeciale.¶¶ Item quero quo Minoꝛ qͥ⸗ modo debet pꝛobare minoꝛem locupletatum. dicunt qui mõ dʒ pꝛo dam ꝙ ad liquidum.ſ.pꝛobando ꝙ mutuauit pecuniã ad bari locu⸗ emendum frumentum ⁊ ipſemet numerauit vẽditoꝛi fru⸗ pletatus. menti idẽ ĩ eccleſia vt nota.ĩ aut᷑.hoc ius poꝛrectuʒ:g.de ſacroſan.eccle. Alij dicunt ꝙ non debet pꝛobare adliqᷣdũ locupletioꝛẽ:ſed ſufficit ſi pꝛobet creditoꝛ ꝙ minoꝛ indi⸗ gebat tũc pecunia pꝛopter talẽ rẽ puta pꝛo emẽdo frumẽ to ⁊ ꝙ in illã cãm mutuauit ⁊ hoc ſufficit per.l.fl.ff.de ex⸗ erci.⁊ hec eſt magis cõis opinio:⁊ idem dicũt in credito re eccłie. Itẽ oppo.ꝙ non ſit hoc ſpãle vt creditoꝛ pꝛo⸗ bet:immo ⁊ alibi pꝛobare tenet᷑:vt.l:.ſi pdiũ.⁊.l.ſi pꝛedio⸗ rũ/de pꝛedi.mino.ſ¶ Ad euidẽtiã huius ſolutionis ẽ ſciẽ Agẽs ſeu dũ ꝙ quilibet qͥ agit vel excipit debet pꝛobare id qð ẽ cã excipiens ſue actionis vel exceptionis.ad pꝛopoſitum ergo quan⸗ tenet᷑ ꝓba doq; minoꝛ dicit contractum rei ſue ipſo iure ic nul⸗re id qð ẽ lum:quia ſine decreto ⁊ per hoc agit rei vẽdicatione ipſo cã ſue acti iure ⁊ tunc pꝛobat ſe dominuʒ ſi aduerſarius excipiat pᷣ⸗ onis vł ex cium fuiſſe verſum in rẽ minoꝛis ⁊ per hoc vult retinere ceptiõis. rem minoꝛis opoꝛtet ꝙ pꝛobet minoꝛem locupletatuʒ cũ inde fundetur eius exceptio:vt dicta lege pꝛedioꝛum.ali quando minoꝛ dicit ſe leſum ideo quia contraxit: nam dicit ꝙ non expediebat ſibi vendere/⁊ tunc pꝛobata leſi ne in contrahendo ſi aduerſarius crcipiargpoechnnſſug verſum in vtilitatem minoꝛis ⁊ per conſequens vult reti nere rem opoꝛtet ꝙ etiã tunc pꝛobet minoꝛẽ locupletatũ cum inde fundet exceptionem ſuam: vt dicta.lpater.S. ſi pecuniam.ff. de minoꝛ.aliquando minoꝛ dicit ſe leſuʒ nõ quia contraxit:quia bene expediebat ei contrahere ſed pecuniam quam recepit perdidit ⁊ tunc cum a perditio⸗ nefundetur minoꝛis reſtitutio debet pꝛobare eà non au⸗ tẽ aduerſarius eũ locupletẽ ⁊ hoe regulariter:vt.d.l.naʒ ⁊ poſtea.S.ſi minoꝛ.fallit ĩ mutuo in quo leſus pꝛeſumit niſi ꝓbeturlocuplex vt hie. Si mioꝛ ab heredi tate le abſtinuerit. vos. Siue leſus eſt minoꝛ in — O. ageundo ſiue in repudia⸗ MAe reſtituitur. hoc dicit iſte titulus cũᷣ ſequenti. S Tcum. Querit glo. an veniat de iure pᷣ⸗ N 3ERLIL. toꝛzio an ciuili ? hec eſt de mate⸗ lllria legis.qui ſe patris vnde li.Sed dic quo WWagq pꝛeſens ꝙ ad hereditatẽ aui materni non venit de iure ciuili cuʒ ſit cognatus niſi ꝑ aut᷑.de heredi. ab inteſta:ſed ad hereditatẽ paternã ⁊ aui paterni venio de iure ciuili.Sed an poſſum venire ad hereditatem aui omiſſa paterna. Reſpõdeo ſi ego ⁊ pater meus eramus in poteſtate aui ⁊ tunc cũ hereditas auitina ⁊ paterna ſit mixta non poſſum de iure ciuili:ſed de iure pᷣtoꝛio poſſuʒ ad vnã admitti.Si autẽ eramus ambo emãacipati ⁊ tunc etiam de iure pᷣtoꝛio admittoꝛ ſolum ad vnã. Si autẽ pa ter erat emãcipatꝰ ego nepos nõ.⁊ tũc etiã de iure ciulii ⸗ poſſum admitti ad auitã omiſſa paterna.¶ WModo ſolet Suꝰ quõÿ dubitari an ſuus incõtinenti hodie ſit heres re ⁊ nomine dicat᷑ inc an ſolum noĩe:⁊ dicunt quidã ꝙ eſt re ⁊ nominedicet † ſe tinẽti hr̃s abſtineat:quia cum de iure ciuili eſſet heres re ⁊ noĩe ius re ⁊ noiĩe. pᷣtoꝛium dedit ei poteſtatẽ abſtinendi.vnde niſi abſtine⸗ † Als niſi ant remanẽt heredes re ⁊ noĩe:⁊ hoc pꝛobãt per.l.fi.j·de cur.furi.et.l.iij.de iure deli.Alij dicũt ꝙ eſt ſolum heres nomine hodie incõtinenti: nam ius pᷣtoꝛium dando be⸗ neficiũ abſtinendi conſtituit eum loco extranei:vt.l.nec emancipatus.ff. de le.j.et hoc vltimũ puto verum:qꝛ cũ de iure ciuili habeat duo.ſ.nomen ⁊ rem ius pᷣtoꝛium nõ poteſt nomen tollere ſed rem ſic ⁊ effectũvt inſti.de bo. po · S· quos aũt.¶ Item op.ꝙ etis re ſit heres etiã ſi abſti . Butrigarius ſuper ſcdðo libꝛo Codicis Vo fo g neat.vt.l. cũ quaſi ff. de fideicõmiſ.liberta.Sol.remanet lit petere pꝛeciũ cum vſuris an ſine eis qð nõ eſſet in ma ne heres re qtum ad libertates vt valeãt vt ibi. Item q;tũ toꝛe.et ſi dicas ergo lucrabitur cum aliena iactura. MKe⸗ a ad confirmãdas tabulas pupillares.vt.fr. de acquirẽ.he ſpõdeo non.qꝛ ſi petit pᷣcium cũ vſuris dabit rem cũ fru⸗ u redita.l.iuli.⁊.l.ita tamen.ad trebel. Modo pone ꝙ mi ctibus:habet ergo tũc ſolum pꝛiuilegium in electione. n noꝛ nullũ reſtituat ⁊ poſſit repudiare hereditatẽ quã adi N It t Tutoꝛ qui non ſatiſdedit ipſo 6 4 uit quomodo ꝓbabit leſionẽ dicit Jaco de are.ꝙ debert 5 U O. fure minoꝛi non pꝛeiudicat.hoc aan ꝓbare tot eſſe debita in hereditate/⁊ quot facultates heæ dicit Jaco. Butrig. n reditatis ad hec onera non ſufficiunt pꝛobãdo quãtita⸗ r- A νας Pꝛeſcriptiones que olim nu tem earum. Ego puto ꝙ ſufficiat ſi pꝛobet ſe tantum eſ/ſe MXMn KR uc im uS. urrebãt: ſed reſtitutio da⸗ 1 . obligatũ vna occaſione hereditatis.nã tunc ſatis appa⸗ E) batur / hodie ipſo iure non currũt. hoc dicit. et e reret eũ leſum poſtq; obligatus eſt niſi per aduerſarios RE at Iceſſant otraria. Diuide in partes quattuoꝛ. qꝛ ſun pꝛobetur ꝙ facultates hereditatis ſufriciant ad ſoluen⸗ pꝛimõ ponit dictuʒ ſpeciale cũ ratione/⁊ rõnẽ rõnis vſq; en dum. dvi. ſed humanius ibi qð dictũ erat in ſpecie extẽditvſq; ſ e — omnes Neſtitutio datur cum Hint ibi cmelius etenim libi ponitur ratio extenſionis vſq; ibi lite mnn IE.dicio aiieno:et ideo dʒ dari Cyidelicet bi ponitur exceptio vſq; in finem. giat acauſa cognita illis citati.h.d. ¶ St atuto caue⸗ EEx tex.nõ currere lid eſt tᷣa pꝛopoſita ad ꝓponendã no⸗ tur ꝙa die citationis tali die ꝓcedat ſic iuldex· cxceptionẽ nõ numerate pecunie. vel.i. cum tepoꝛe labi. tin Modo pone ꝙ iudex aliqͥd pꝛonũciauit aliquo pᷣſente:ſſ- ¶ Pꝛimo ad pꝛimã partẽ op ꝙ tẽpoꝛa exceptionis non noit non citato:dicebatur ꝙ nõ valebat qꝛ etis pꝛeſens deber mnumerate pecunie non curràt minoꝛi: vt l.ſi intra..de nõ lee citari vt hic.ſed ego intelligo ꝙ hic erant pᷣſentes:ſ. in ei numerata pecunia. Sol. ibi erat inchoata cũ deſuncto ⁊ ſuloe uitate / non coꝛã iudice:qꝛ tunc nõ eſſet neceſſaria citatio. finita cũ minoꝛe:hic erat inchoanda cũ minoꝛe ⁊ hecvᷣa. Hot ꝛeſẽtes ¶ Querit glo. an ꝑ pꝛeſentes ſi ſit maioꝛ pars piudicetu· Item op. in eo ꝙ littera dicit carere:qꝛ aut refers tead ui quõ pᷣiudi abſentibꝰ ſi non ſint citati:quidam ꝙ ſic ..l. x ſuum ff. de repus ⁊ male dicis qꝛ immo tẽpus ſemper currit. Aut te hep cãt abſen⸗ pac.ſed illa lodtur in caſu ſpali.⁊ ideo dic ꝙ nõ pᷣſentes refers ad exceptionè ⁊ illa currit:qꝛ datur minoꝛi.Solu. ſtn tibus. pꝛeiudicãt abſentibꝰſed cõtumacia abſentiũ eis nocet ſi exponendo litterã vt dixi.¶ Itẽ op.ꝙ pꝑ hãc legem nõ ſit gini fuerint citati.Sed an legatarij debest citari:certe multto cõſultũ minoꝛi:ĩmo eſt leſus qꝛ olim finita minoꝛi etate cun⸗ magis qꝛ cum eis fuit quaſi cõtractum ꝑ aditionẽ. Secd habebat quadriẽnium ad petendã reſtitutionẽ: ⁊ ea peti Opal quomodo hic ꝓceditur ad diffinitiuꝗ ſine contecatione ta habebat biznium ad exceptionẽ ꝓponẽdã ⁊ ſic.vj an⸗ lone cũ ałs hoc fleri non poſſit/niſi in cauſa appellationis: vt nos hodie nõ niſi biẽnium. Reſpõdeo immo iuuatur: qꝛ Aautt l.fi.S. illud.j.de tpᷣe in integrũ reſtitutio.ſed hic eſt ſpoale licet olim haberet finita minoꝛi etate quadriẽniũ ad pe⸗ une ⁊ eſt ratio qꝛ mihi non põt eſſe aliter cõſultũ niſiper difſrſi tendam reſtitutionẽ:ſi tamen fuiſſet negligẽs in ea peten lbet nitiuam. nam cum nihil petam ab aduerſario nõ poſſum da per biẽnium perdidiſſet biẽnium reſtituendũ:vt.l.nec iii mitti in poſſeſſionẽ bonoꝝ ſuoꝛum:vbicũq; ergo non phot non . S. ſi quus ſepiꝰ.ff ex qui.cau.ma. Pꝛeterea ſi minoꝛ Idi conſuli niſi per diffinitiuã pꝛoceditur ad eã ⁊ lite nõ cõte eſt tutus ipſo iure habet beneficiũ a lege: quia ſubueniri i ſtata. ⁊ ideo quidã floꝛentinus cũ eſſet cancellatus de ſo non põt. At reſtitutio datur ab hoĩe:et ideo poteſt ſub⸗ ct cietate ſua volebat ſe facere reponi fecit citari aduerſa⸗ uerti per fas ⁊ nefas vt hic ꝓbatur:⁊ ſic eſt argumẽtũ ꝙ Uiuere dent rios ipſi volebant cõparere / modo certũ eſt ꝙ actoꝛ non melius eſt viuere legibus q; regi etiã a bono viro. Pꝛe⸗ meliẽeſtle ſsͤſe poteſt ſe facere mitti in poſſeſſionẽ bonoꝝ aduerſarioꝛu; terea beneficiũ legis nõ tollit᷑ iuramẽto:bñſicium hoĩs gibꝰ qᷓ re⸗ ſutal qui ſunt contumaces qꝛ nil petit ab eis. quomõ ergo ſibi ſic.vt in aut.ſacramenta. Itẽ plus grauatur minoꝛ in re⸗ gi etiams ti ↄſulitur: certe poteſt ꝓcedi ad diffinitiuã ſententiã etii ſtitutione petẽda pꝛobãdo leſionẽ/⁊ alia qᷓ;ᷓ ſi ipſo iure ſit bono viro np lite non cõteſtata.idein eſt ſi quis firmãs dicit ſe nõ ine tutus. Item hodie poteſt hãc exceptionẽ ſibi ꝑpetuare bbenn tandũ amaſſano terre:qꝛ cum no poſſit mitti in poſſeſſio⸗ ſtatim ſicut vult / olim nõ poterat niſi pꝛius reſtitueretur pohi. nem bonoꝝ nuſtralis qꝛ nil petit ab eo:x ideo nõ poteſt ad eam ꝑ ſententiã qð erat ſibi graue ⁊ periculoſuʒ: vt.l. Ni pꝛocedi ad diffinitiuã etiã lite nõ conteſtata.vt. quomõ fi.j.. de tèpoꝛe in integr. reſti.et ſic patet ꝙ longe meliꝰ eſt lor ⁊ qũ iudex.autẽ.qui ſemel ⁊ de hoc ibi diiYi. ſibi ꝙ ſit tutus ipſo iure q; ope reſtitutionis.¶ Item op. lupn 7 n quib us cauli 8 reltit utio npetue ſint oẽs exceptiones etiã in maioꝛibũs:vt.l.pu leſo . —LeE *, re.in fi.ff. de doli excep.So.quedam exceptiões cauſant ſafo in inte rüũ noõ eſt necell⸗ aria. Atẽpoꝛe vt pꝛeſcriptiones / et iſte etiã tpe finiũtur.q̃dam eſer g 4 cauſantur a facto ⁊ nõ finiũtur tẽpoꝛe vt eſt regulare: vt 1na . R b 2 icdas. in cõtrario. Quedã cauſant᷑ a facto ⁊ tpᷣe finiunt᷑:hoc eſt öt U e caſuale: vt hic ⁊ eſt ratio pꝛedictoꝛum:qꝛ ideo regulari⸗ ſeci b RNihil eſt in hac.l.nec in ter nõ currit pᷣſcriptio cõtra exceptionẽ: qꝛ pᷣſcriptiones ila S B Jnoꝛi us. ſequenti. ð ex negligẽtia currũt:at in ptãte rei nõ eſt exceptionẽ op⸗ ſſ DEEEEA Tribus modis cõ⸗ ponere regulariter niſi ↄueniat᷑ &̊ regłariter ſunt ꝑpetue. Fie MWoꝛa cõ⸗ Pl Id/⸗ R minoꝛzum. minit moꝛa iure coi Sed quedã ſunt quas reus põt per modũ exceptiois ꝓ⸗ ec mittit᷑ tri⸗ ¶M ſcilicet per diei appoſite lapſuʒ. Itẽ per interæ ponere quãdocũq;: vt iſta de qua hic loqᷣmur ⁊ cũ circa le bꝰ modis. . ⸗ pellationẽ cõgruo loco ⁊ tẽpoꝛe factam. Item iſtam cadat negligentia rei /ergo et pꝛeſcriptio que pꝛo⸗ itg per litis coteſtationẽ. Sed moꝛa re ipſa cõmittit᷑ multis pter negligentiã currit ꝙ poſſit cam ꝓponere quãdo ve⸗ an modis.Quãdoq; pꝛiuilegio actionis:vt.l.jS· exactio ··· iit pꝛobat᷑j..de non nu.pec.l.ſi intra.i¶ Ad ſecũdam partẽ ale de rei vxo.act. Qñq; ꝓpter maliciã delinquẽtium vt in huius legis q̃ loquitur de alijs pᷣſcriptionibꝰ oĩbus op. d delictis: vt.l.j.S.rectiſſime.⁊.l.merito.de vi ⁊ vi arma. et ꝙ currat pᷣſcriptio ⁊ nõ detur reſtitutio:vt.l.ſi mater.jne ſen l. in re furtiua:jde cõdi. furtiua.⁊.l.parui.quãdoq; pꝛiui de ſtatu defuncto. So. ibi ſpale. ¶ Item op.ad idem de.l. tni B legio ꝑſone:vt eſt hic.⁊ attẽde qꝛ hic dat᷑ puuegiũ actio. ꝓperandũ.S.fl.j.. de iudi.Sol.ibi loquit᷑ in ea que etiam l ſcʒ actioni ex teſtamento:qꝛ ſapit naturam bone fidei. olim ip iure currebat ⁊ non dabartr᷑ reſtitutio:⁊ ratio eſt: n ¶ Sp. a diuiſione qꝛ aut minoꝛ vẽdidit ⁊ tradidit ⁊ o⸗ q mioꝛi reſeruatur ius ſuũ:hic qñ olim currebat dabat e muni iure ẽ moꝛa ſibi ↄmiſſa:vt.l.curabit.de actio.emp. reſtitutio. Item op.ad idẽ de.l.emiliꝰ.ff. de mino. So. muen et. l. iulia · S. ex empto.ff.de actio.emp.Aut vendidit ⁊ nõ ibi fui inchoata pᷣſcriptio cũ defuncto.hic erat inchoã⸗ dar tradidit ? tunc non cõmittitur moꝛa ei cũ non tradiderit da cum minoꝛe. Solue ergo gñaliter oĩa pꝛecedẽtia ꝙ lo rir quid ergo: dicũt quidã ꝙ vendidit ⁊ tradidit:⁊ ſi diess quũt᷑ quãdo olim currebat reſtitutio ſine ſpe reſtitutiõis Pen moſt ergo iure cõmuni ei cõmittitur moꝛa.Reſpõdeo verũ eſt hec innouat ſolũ illas que currebãt ſed reſtitutio dabat᷑: r n ſed huic repugnat textus qui dicit in minoꝛũ ꝑſona.⁊ c. ⁊ ita dixi in ſũmario. Item op.ꝙ currat tẽpus ſed det᷑ n i⸗ et ideo dicũt quidam ꝙ ſᷣm regulam cõmittat᷑ minoꝛi re reſtitutio:vt.·j.ſi quis igno.rẽ mi.lj.⁊ fl.So.ille ceꝛrecte eNonm ipſa ⁊ nõ alijs.ſed in caſu iſto ei cõmittat᷑ ⁊ etiã alijs co. ¶ Itẽ op.ad idẽ de.lłj.S. ſi aduerſꝰ vſu. So.ſᷣm vltramõ⸗ ny mitteretur. Sed iaco.de are.melius ſuſtinet tex.et dicit tanos illa eſt coꝛrecta:ſed certe immo nõ eſt coꝛrecta:qꝛ hin ꝙ poteſt loqui quãdo minoꝛ vendidit ⁊ tradidit:ſed em⸗ loquitur qñ fuit inchoata cum maioꝛe:⁊ ipſi hoc idem re heef ptoꝛ fructus non percepit.quo caſu maioꝛi nõ eſſet moꝛs pꝛobant dicẽtes ꝙ ideʒ eſt ſiue inchoetur cũ minoꝛe ſiue ſdey cõmiſſa ſed minoꝛi ſic vt hic. Item põt loqui ſᷣm eum qñ cum defuncto:vt.l.ſicut ·S.nõ ſexus.de pᷣſcriptio.xxx.an. ſhere vendidit ⁊ nõ tradidit:qꝛ eſt in electione minoꝛis an ve-⸗ ſed male dicũt per.l.ſi fundũ.ff.de fundo.dota.Sed ipſi Qui et aduer.quos.Gi minoꝛ ſe ma.di. Jo. LXXVIII. henr reſpondent ꝙ qñq; quis pꝛiuilegiatus ſuccedit in louum hoc inſpecto debet currere:ſed quia non cauſatur a con⸗ non pꝛiuilegiati: ⁊ de tẽpoꝛe pꝛiuilegij quatum ſit dura⸗ rractu defuncti habet reſtitutionẽ:vt.l.etiam.ff.de mino. en de⸗ turum et longũ eſſet expectare ⁊ tunc nõ vtitur pᷣuilegio 7. S. ſi aduerſus vſucap.l.j.Quedam pꝛeſcriptiones ſunt ſ üffv vt dicta.l.ſi fundum:nã ibi incertũ eſt q;tum ſit duratu⸗ inchoande cũ minoꝛe⁊ in his attende:qꝛ quedã olim cur Cone rum matrimoniũ:aliquãdo ſuccedit pꝛiuilegiatus ⁊ eius reb⸗t ſine ſpe reſtitutionis/æ in his nil imutatur per hãc dockri pꝛiuilegiũ nõ eſt longo tẽpoꝛe duraturũ ⁊ tunc vtitur pꝛi legẽ:quedꝗ currebãt ſed dabatur reſtiturio ⁊ in his non car boe uilegio:vt dictoS. non ſexus.Sed certe ipſi male dicunt imutsatur qꝛ ipſo iure hodie non currũt vt hic in pꝛeſcri⸗ qꝛ quãdo fuit inchoata cum defuncto in initio inſpecto prione. xxx. anno. dic ꝙ aut eſt inchoata cum defuncto ⸗ ceon quod invſucapionibus attenditur:vt.l.vna.S hoc tantůũ non currit minoꝛi in pupillari etate ⁊ in hoc eſt ſpeciale ĩ tintode modo.j de vſuc.trãſtoꝛ.dʒ currere ⁊ ſi opponas:ergo nõ ea ſed cõpletur in adulta etate:ſed non minoꝛi datur re-⸗ wedte debet dari reſtitutio: vt.l. emilius.ff.de mino.Rñdeo qũ ſtitutio: qꝛ licet fuerit inchoata cũ defuncto non tamẽ ex lumng qʒ pꝛeſcriptio fuit inchoata cũ defuncto ⁊ eius cõtractu eius contractu:aut eſt inchoanda cũ minoꝛe ⁊ tunc cũ i⸗ kinonß venit:⁊ tunc totum detrahitur ad pᷣncipium ⁊ ad contra cchoetur ſolũ in adulta etate non põt finiri niſi quãdo mi mtb ctũ defuncti.ar.l.ſi fillius.ff. de verb.ob. ⁊.l.qdã cũ fili’ũ. noꝛ erit extra tẽpoꝛa reſtitutionis:⁊ ideo nõ reſtituit᷑ nõ ofgi S·fi.⁊ qui poti.in pig.habe.⁊.l.qui balneũ.⁊.l.qui potioꝛ anteqᷓ; ſit cõpleta:qꝛ adhuc habet cõe auxilium.vt.d.l.in ⁊ ideo ſicut ad contractũ defuncti nõ dat᷑ reſtitutio.vt.l. cauſe non poſtq; eſt completa qꝛ exceſſit omnia tempoꝛa Ppneli qui 3 baore ee ketimil. re erig aerientr⸗ reſtitutionis.vt.l.iij·S.ſed vtrum.ff.de minoꝛ. “W ab eo cauſatã ⁊ ita loquitur.l.emilius.ſʒ qũq; pꝛe WDiri of a annornſe a eln eſt inchoata cum defuncto:non tamen ex eius contracuu Qui et ad uerl? quo 3 Mubzi. mmjdeß, mõ iſto caſu initio ĩſpecto currit minoꝛi verũ qꝛ ex vÿ ctu ¶ Mota quod dixit nõ poſſunt nam regula eſt ꝙ contra inch ⁊ facto defunctinon venit non datur minoꝛi reſtitutio ? oinnes poſſunt reſtitui.Exceptio eſt de quibuſdam ⁊ de etheck, ita loquitur.l.j.S.ſi aduerſus vſuca. Hec ob.dicta.l.ſiut his loquitur hec lex.Et attẽde qꝛ rubꝛica dicit qui ⁊ de rinun CS.non ſexus:quia ſpeciale eſt in pᷣſcriptione.xxx.vel.xl. hoc loquitur pꝛima lex. Itẽ dicit ⁊ aduerſus quos:⁊ de mr an.ſui odio vt etiam inchoata cum defuncto doꝛmiat t⸗ hoc loquitur ſecunda lex/ vel põt loqͥ ſecũda lex de vtra⸗ t poꝛe pupillaris etatis ⁊ ĩ adulta etate perficiatur ⁊ detur q; parte rubꝛice. R hal gl. reſtitutio. Itẽ op.ꝙ hoc non ſit nouum per hanc.l.cũ ?⁊ S e=⸗- er R co nlilio Mon gerere actꝰ enſſt olim ipſo iure iuuabatur.vt.l nõ eſt incognitũ.S.in qui. 17 MADNIYX publicos ſed ĩdu inmict cau.non eſt nece.in integr.reſtitutio.So.vt glo.¶ Item ſſtrioſe gerere tollit reſtitutionẽ. h. d. erlae op.ad idẽ ꝙ ſiue loquamur in rebus pupilli repugnat lex V L caſũ in nube vt littera ſonaet. ſc en⸗ bone fidei.ff.de acquiren.rerũ domi.ſiue loquamur in re ¶Op. ꝙ minoꝛ non debuerit pmoue Mioꝛ an llatun adulti repugnat lex alienationis verbũ.ff. de verb.ſigni. iad honoꝛes.⁊ So. vt glo.¶ Oppo.ꝙ poſſit pꝛo⸗ müad pe nam cum genus pꝛohibeatur.ſ.alienatio pꝛohibetur que Wec lex ſibijpſi contradicat:nam qͥd ꝓ moueri ad nagen libet eius ſpecies.vt.l.ſi quis harũ.S.ĩteremptũ.ff.dele. REx.A. æſdeſt deliberatio:qꝛ aut mioꝛ pꝛobat ſe honoꝛes. Ndülne iij. ⁊ per conſequens vſucapio q eſt ſpecies alienationis minoꝛe ⁊ leſum ⁊ reſtituitur.nõ obſtãte ꝙ geſſit actus pu anſinho⸗ vt dicta.l.alienatiõis.So.ſᷣm Ja.de are.hic loqt᷑ de re- blicos vt hic in fi.aut nõ pꝛobat ⁊ reſtituitur.vt.l.nam ⁊ niſhuntt bus que erant alienabiles ergo ⁊ pꝛeſcriptiles:ſed pe.di⸗ poſtea.S.ſi mĩoꝛ.ff.de iureiu. So.vt glo.Ego puto ꝙ aut oportf⸗ cit ꝙ que pꝛohibẽtur alienari ꝓhibẽtur pꝛeſcribi ſᷣm eun ꝓbakt ꝙ geſſit ⁊ nihil de ĩduſtria pbat᷑ ⁊ nihil facit:q;ꝛ aut ngumafigd dem modũ:ſed aliter ſic:nã tutoꝛ poteſt alienare rẽ mino ꝓbat ſe miĩoꝛẽ ⁊ leſũ ⁊ reſtituit᷑:aut nõ ꝓbat ⁊ nõ reſtitui yvo. Pen ris ſed poſſidens poteſt pꝛeſcribere⁊ ſic diuerſe per/ſone aut ꝓbat ſemiplene ⁊ defert᷑ ei iuramentũ: aut pꝛobat ꝙ ciun hoti ſunt alienãs ⁊ pꝛeſcribens qð nihil eſt.dñs Mar.dicit ꝓ induſtrioſe geſſit tunc ſibi pꝛeiudicat eo caſu quo ſemi⸗ ninor inteft quedã pꝛohibentur alienari fauoꝛerei/vt res ſacra ⁊ iſte plene pꝛobauit de leſionex minoꝛi etate nõ dabitur ei iuſ pſoiureſtſe non poſſunt pꝛeſcribi ⁊ ita pꝛocedit contrariũ:quedã pꝛo iurandi.ſ¶ Itẽ nota de notario de quo dicvt dixiide ap lppetun hibentur alienari fauoꝛe perſone vt res pupilli ⁊ iſte non pel. l. cues. H — ſtitueretur pꝛohibẽtur pꝛeſcribi vt hic/ſed hoc non eſt veruʒ:pꝛimo Czn glo que incipit.i.fecerit.ibi actus publici.i.non qꝛ loſuz,n per dictã.l.ſi fundũ. de fundo dota. vbi fauoꝛe rei.ſq:ꝛ do Seſſit.¶ Sequitur in gloſ.ſed induſtria per eos ꝓbata ex gemelidc talis eſt ꝓhibetur alienatio.¶ Sed tu poſſes rũdere ꝙ il⸗ actibus: qꝛ ĩduſtrioſe geſſe it. Ya. bu. fJtem e⸗ lud pꝛocedit initio inſpecto.ſed certe immo eſt ibi fauoꝛ Ve m Beneficium reſtitutionis datur mi⸗ dus:Ftll perſone.ſ.mulieris ⁊ non rei/vt ꝓbatur in.:.j.ff.ſo.matr. E. L noꝛi cõtra parentẽ vel patronũ.h.d. des calini ſed foꝛtius repꝛobatur opinio dñi Mar per.l. ſi inter. f. ανC.Op. de. l. ſi ſuperſtite. S. de dolo. So. vt glo. jfünr icen de ſerui. vꝛba.pꝛedi.⁊.l.naʒ ſatiſ.ff quẽadmo.ſerui.amit ο Itẽ op. de. l. e ſi minoꝛ ff. de minoꝛ. .· debo. fegllnet ta. nam qñũq; licet qdam alienare quenõ licet pᷣſcribi et queli l. f S. in vtroq. So. vt So gedte op. de. lſi cum pa khocck ecõtra quedã pꝛeſcribi que nõ alienari.gl.ſoluit ꝙ hic eſt ter. S. ſi aduerſus rem iudi. So.vt glo.que remittit.Con oclini ſpeciale vt illud argumẽtũ hic nõ ꝓcedat vt ⁊ als fallit cdude ergo ſic cum filius vult reſtitui:aut vult reſtitui cõ ſgipions in.l.quẽadmo.de agrico.⁊ cenſi.ſim glo.que eſt in.l.Yj. tra patrẽ ⁊ factum eius ⁊ non auditur vt hic:aut vult re⸗ ne ij.de ſerui.fugi.vel ergo teneas opi. Ja.de are.vel glo.ſ. ſtitui cõtra patrẽ ⁊ non factũ eius ⁊ poteſt.vt.l.fl.S.ſi ad⸗ teht a ꝙ hic ſit ſpeciale.ſ Vltimo opp.qid eſt hoc quod dicit de uer.vem iudi.aut vult reſtitui contra factũ patris ⁊ nõ cõ lunge pꝛeſcrip.xxx.an.nã ipſa non poteſt cõpleri in minoꝛi eta tra patrẽ ⁊ auditur.vt.l.fiſci ·S/in vtroq; jde bo.que lib. dn in te.nec .tempoꝛa reſtitutionis /ergo reſtitutio dari nõ po ⁊ hoc in reſtitutione que datur officio:ſed ea que datur nriche⸗ teſt. So. dicunt quidam ꝙ ſi cepit cũ pᷣdeceſſoꝛe minoꝛis alege iudiſtincte competit contra patreʒ.vt.l.ſi ſuperſti . ior non datur reſtitutio quod eſt falſũ.vt.S.ſi auerſus vſu⸗ te.S. de dolo. Ja. Bu. ggee ca.l.j.Alij dicunt ꝙ ſi cepit cum minoꝛe ⁊ finiatur cuʒ eo I . . a Rtre⸗ dannt dur —— finita quod nõ eſt verũ:qꝛ tunc eſſet S 1 mino 2 ſe maioꝛ em d ixe ſochnel factus bene.xliiij.anno.ad minus ergo non debet reſti⸗ rit Kub ꝛica manctt tui.vt.l.iij · S/ſed vtrũ.ff.de minoꝛi.Alij dicunt ꝙ dabitur — E ä didende! reſtitutio vſq; ad. xxviij. annũ. ad tẽpus quod fluxit ĩ mi Cic titulus loquitur quando minoꝛ mẽtitur in etate ⁊ aegin noꝛi etate licet nondũ ſit cõpleta pꝛeſcriptio quod eſt fal aliquando minoꝛ ſe aſſerit maioꝛem ſine dolo ⁊ loquitur fuſt ſum:qꝛ tunc habet rei vẽdicationẽ adhuc:ergo non reſti pꝛima lex huius ti. aliquando aſſerit ſe maioꝛem ⁊ cũ do⸗ feber dan tuitur. vt.l.in cauſe.ff. de minoꝛ. ⁊ ideo dic ꝙ qñ cum mio lo ⁊ loquitur ſecunda lex:tertia lex ponit vtrũq; caſum. enni 0 re incipit nunq; reſtituitur: quãdo cuʒ defuncto ſic.¶ Vl W J cumm ino Abi mino: m ih⸗ timo ſi queris an pꝛeſcriptio currat minoꝛi: dic ꝙ aut lo⸗ Aih. 2. ſine dolo af citugl⸗ Pꝛeſcri: quoꝛ de inchoata cũ defuncto ⁊ ex eius cõtractu/⁊ finiẽ ſerit ſe maioꝛem bñficium reſtitutiõis etiut6 ptio an da cũ minoꝛe: æ tũc habeo duo/ vnum quod eſt cauſata a Inon pdit. h. d. Quidã intelligũt ꝙ ſo⸗ od currat mi contractu defuncti qui contractus non habet reſtitutio⸗ lu oblatis tabulis credidit ſe maioꝛẽ gſi noꝛi. nem. vt.l.qui a patre.ff.de reſti muli.ergo nec cauſatũ ab Nnihil aſſeruit ſed hoc nõ eſtverũ:qꝛ tũc le conte eo.i pꝛeſcriptio. Iteʒ habeo ꝙ eſt initiata cũ defuncto Hbeclex nõ hr̃et dubiũ ĩmo loqtur de eo D hoc bᷣm ſui initiũ debet currere.vt.l.j·S.hoc tantũmodo RamemAMqui affirmauit ſe maioꝛem. coneltult I de vſuca.tranſfoꝛ.quedam fuit inchoata cũ defuncto ſſ- SJ is Vbi mĩoꝛ doloſe aſſerit ſe maioꝛem perdit elinn nõ ex eiꝰ Zctu ⁊ tũc hẽo ſolũvnũ.ſ.itiũ hĩtũ cũ defũcto ⁊ LB. beneficiũ reſtitu.h. d. ⸗ ſotrren guß SY. Abi adeſt dolus minoꝛis J al terius. nõ datur reſtitutio:vbi ad Aus adeſt ſed ſimplicitas habet locum diſtin⸗ ctio huius legis in fi.ſᷣm opinio.Aʒo.Alij intelligũt vlti tmam partẽ. l. qn dolus maioꝛis iteruenit. Reſtitutõ ¶ ¶ Op. ꝙ ſidolus aduerſarij interuenit poſſit minoꝛ reſti an oct᷑ mi tui ⁊ ſi iurauerit.vt.l.ſi ex falſis.S.de tranſactio.huius ti noꝛi inter moꝛe ſunt hic lec.⁊ ſolue ᷣm Aʒo.duobus modis:pꝛimo ueniente qꝛ hic in fine nullus: dolus interuenit. Secũdo q; ibi de dolo ad⸗ iure cõmuni venit ad reſcindendũꝛhic de iure ſpeciali et uerſarij. vtraq; vera.¶ Itẽ op.contra Aʒo.aut dolus dedit cauſã contractui ⁊ ipᷣſo iure eſt nullus /aut ĩcidit ⁊ agitur ex cõ tractu:ergo ceſſat reſtitutio. So.ſᷣm eum non fuit hic vo lus. Alij tenent ꝙ fuit dolus aduerſarij.⁊ rñdet ad.l.ſi ex falſis.ꝙ ibi fuit dolus ⁊ falſum hic ſolus dolus ⁊c.dic vt glo. Sed opi.Aʒo.eſtvera quia aut dolus minoꝛis inter uenit ⁊ non iuuatur:aut aduerſarij ⁊ iuuat᷑ etiꝗ ſi iuret vt dicta.l.ſi ex falſis.at nullus dolus ĩteruenit ſed minoꝛ ex ſimplicitate aſſeruit ⁊ tunc aut affirmauit cũ iuramento coꝛpoꝛaliter pꝛeſtito⁊ non reſtituitur / aut affirmauit cuʒ iuramento ⁊ non coꝛpoꝛaliter pꝛeſtito ⁊ reſtituitur eate⸗ nus ſi pꝛobet per inſtrumentũ / aut ſine aliquo iuramẽto aſſeruit ⁊ iuuatur indiſtincte.¶ Itẽ op.ꝙ pariter pꝓbetur per inſtrumenta ⁊ teſtes.vt.l exercẽdis Tse fide inſtru. unſtẽo So. hic eſt ſpeciale ⁊ vbicunq; a remotis fit pꝛobatio ma plꝰ ſtat᷑ qᷓ; gis creditur inſtrumẽto qᷓ; teſtibus qꝛ labiliseſt hominũ teſtibus. memoꝛia. vt.l.hac conſultiſſima.S· at cũ humana.jquite ſta.facere po.⁊ ideo dicitur in Apocał.audiui vocem de celo dicentẽ mihi ſcribe ⁊c.qꝛ per ſcripturã meliꝰ memo ria conſeruatur.¶ Item op.qꝙ licet ſit minoꝛ in dolo iuue tur.vt l.minoꝛ ex aſpectu.ff. de minoꝛ.So.vt glo.⁊ eſt rõ qꝛ dolus cõmiſſus reſpectu vnius contra alium nõ pᷣiudi cat.vt.l fulciniusS.ꝙ ſi aduerſus.ff.ex qui can in po.ea. ¶ Itẽ op.ad idẽ dẽ.l.de tutela.S.de in integr.reſti.So.vt glo.¶ Modo quero an poſſit renũciari minoꝛi etati. ⁊ di cit glo.⁊ bñ ꝙ nõ:qꝛ hoc ipſo minoꝛ lederetur ⁊ ſic poſſet petere reſtitutionem vt poſſet admitti ad reſtitutionẽ pe tᷣlſiã ⁊ ſic eſſet dare reſtitutionẽ reſtitutiõis qð eẽ nõ dʒ. vt ti. j. per totum. Welius eſt ergo ꝙ ipſo iure non tene Cõfeſſio at renunciatio.ſ¶ Ad pꝛimam.l.huius ti:op.ꝙ erronea cõ erronea feſſio ipſo iurc minoꝛi nõ noceat ⁊ ſic non ſit opus reſtitu an pᷣiudi= tione.vt.S.de iuris ⁊ fac.ignoꝛãtia.l.cum teſtamẽtũ.So. cet mĩoꝛi. ibi confeſſus fuit enunciatiue hic diſpoſitiue. Nelverius hic non reſtituitur aduerſus erronea confeſſionẽ qꝛ ipſo iure nocet vt ibi:ſed aduerſus contractum poſtea ſubſe⸗ quutũ ex quo leſus eſt vt hic. Et eodẽ mõ reſpode ad le⸗ gem cum ⁊ ſoluta..de condic.inde.que hic ſignatur ꝓcõ traria:nam nec ibi nocet erronea confeſſio ipſo iurc. cit quandã pꝛeſumptionem doli non tamen talem q̃ ꝓba tionẽ trãſferat in minoꝛẽ:qꝛ etiã ſine aliqua confeſſiõe de bebat pꝛobare ſe minoꝛẽ ⁊ leſum ſi reſtitui volebat.yvt.l. nã ⁊ poſtea ·S·ſi minoꝛ.ff de iureiur. — Bm circa Si erroꝛ nõ fuit expꝛeſſus S in ſnĩa valet:ſed eſt reſcĩdẽ BdQa ope reſtitutionis.h.d.fᷣm vnam lecturam. R.e AAHec lex habet duas lec. vna ꝙ fuerit erratũ in cõputatiõe annoꝛum:alia ꝙ fuerit pꝛobata per falſos te⸗ j·ff. que ſen.ſine ap.reſcin.So.vt glo. Itẽ op.ꝙ denega ta reſtitutio non ſit amplius cõcedẽda.vt.jti.j.per totuʒ So.vt glo.quia hic petit ex alia cauſa de nouo ſuperue⸗ nienti ad aliud. ¶ Ad ſecundam lectu. op.ꝙ cõi iure re⸗ habet reſtitutionẽ duplicẽ. Sed contra hoc op.vbi cur rit ius nature ⁊ accidentis attenditur ius nature ⁊ nõ ac cidẽtis. vt.I.j.⁊.ij.ff.de cura.furi.& ita ⁊ hic debet reſtitui attenta etate ⁊ ex ipſa ſola non pꝛopter falſa inſtr̃a. Sol. Curatoꝛ poſſum fateri oppoſitionẽ. Vel dic ꝙ curatoꝛ dat᷑ ĩ ſubſi q̃re dat᷑ fu dium furioſo quando non poteſt dari ratione etatis:⁊ iõ rioſo. ſi adeſt minoꝛ etas non datur ratione furoꝛis ſed reſtitu⸗ tio pꝛopter falſa inſtrumenta non datur in ſubſidium: et ideo poteſt concurrere cumilla que datur ratiõe etatis. ¶ Item oppo.a diuiſione:quia aut ſententia fuit interlo⸗ cutoꝛia ⁊ põt peti ↄꝛio ĩperio reuocari.vt.l.qð iuſſit.ff.de re iu. aut fuit diffinitiua ⁊ nõ dz apliꝰdari reſtitutio.vt·j· Bujutrigarius ſuper ſcoo libꝛo Codicis H H . Heſt dolus maioꝛis datur reſtitutio: vbi null?ꝰ oo Quero ergo qd operetur hec cõfeſſio. Reſpondeo iĩidu ſtes. ¶ Ad pꝛimã lec. op.ꝙipſo iure non noceat.vt.l.j· S· ſeind atur. vt..·ſi ex falſis inſtru. per totum.So.vt glo.qꝛ ti. i. et ſic nũq; dat᷑ reſtitutio. So.potuit eẽ ĩterlocutoꝛis: quia potuit de etate opponi per modũ emergentis id ꝓ⸗ ceſſum qð nõ eſſet ꝓcedendũ /cum eſſet lapſum tẽpus re⸗ ſtitutionis petẽde. ⁊ non obſtat ꝙ põt grio imperio reuo cari:qꝛ plus cõſequetur minoꝛ per reſtitutionẽ qᷓ; per re⸗ uocationẽ᷑:vt diximus de reſtitutionce ⁊ appellatiõe que concurrũt qð non placet:qꝛ etiã reuocatione ↄrio impe⸗ rio oĩa reſcindit ſicut reſtitutio. Itẽ poteſt loqui in diffi nitiua qꝛ de etate foꝛte x modũ incidentis erat oppoſitũ quo caſu queſtio incidẽs tacite terminatur cũ pꝛincipali ? datur reſtitutio qꝛ ex noua cauſa petitur / nec ob. ꝙ põt appellare:quia plus ei confert reſtitutio. In glo. que incipit rectoꝛ. ibi vt·.·titu.j.l.j. Sequitur in glo non eſt alia cauſa.ſ.noua:⁊ ideo non datur reſtitu⸗ tio:hic eſt noua cauſa ⁊ ideo reſtitutio datur Jacobus Burrig. . . Di lepius in integrum re⸗ ſtitutio poſtuletur. Rubꝛ. n J oſt Petita reſtitutio ⁊ dene * Pp W. gata nõ eſt ampliꝰ conce denda niſi petatur ex noua cauſa / vel μaliud. h. d. cum duabus ſequentibus. C¶ Ex tex. em debuiſtis a pᷣma yel a ſecũda ſentẽtia:tutius tñ eſt ꝙ a ſcða. „ ¶ Quero quid eſt reſtitui ad appellã⸗ Keſtitui um et quid ad totã cauſam: Rñdeo ad appel⸗ quãdo reſtituoꝛ ad appellãdum / reſtuuoꝛ ad.x.dies.ad lãdũ: c ad appellandũ.⁊ ſi labũtur.x.dies anteq; appellem ꝑdo be⸗ totã cãm nefſicium. Item ſi appello ⁊ non ꝓſequoꝛ tẽpoꝛa fatalia quid ſit. ꝑdo beneſiciũ mihi datum. Sed ſi reſtituoꝛ ad totã cau ſam:tũc reſcinditur ſentẽtia ⁊ reintegrat᷑ ius meũ:vt.S. in qui.cau.in integr.re.non eſt ne.lᷣ.ij.et ideo vſq; ad tri⸗ ginta annos durat ius meũ. Item qro quid ſi minoꝛ ap⸗ pellauit ⁊ non eſt ꝓſecutus:an poterit reſtitui ad tẽpoꝛa fatalia: qͥd am dicũt᷑ ꝙ fatalia currũt ſine ſpe reſtitutiõis vt .deiudi l.ꝓperandũ ·S/fl.quod nõ placet:qꝛ aliud eſt in tẽpoꝛe inſt antie cauſe pꝛincipalis:vt ibi.quia minoꝛi reſeruatur integrum ius ſuum/ꝛ aliud in inſtantia cauſe appellationis in qua ſi nõ reſtituitur perdit ius ſuũ.Alij dicunt ꝙ tẽpoꝛa fatalia olim currebãt minoꝛi:ſed dabat᷑ reſtitutio:hodie ipſo iure non currunt minoꝛi.vt.l.ſanci⸗ mus.S.in qui.cau.in integrum re.non eſt neceſ.⁊ hoc bñ põt ſuſtinere. ¶ Quero quare ſi eſt mihi denegata reſtitu⸗ Meſtitutõ tio ʒ ſentẽtiã q̃re iterũ non poſſum petere.Rñdeo qꝛ aut an poſſit volo petere gᷣ pꝛimã ⁊ nõ poſſum qꝛ obſtat mihi exceptio pluries pe rei iudicate ꝑ quã fuit mihi denegata reſtitutio non ↄ ſe⸗ ti. cundã qꝛ ſic reſtitueret᷑ vt poſſet reſtitui contra pꝛimã ⁊ ſic daretur reſtitutio reſtitutionis ⁊ circuitus qð nõ vult lex.vt.l.dñs teſtõ.ff.de condi.indebi.Sed quare admit⸗ titur ex noua cauſa? Reſpõdeo:qꝛ vbi mutatur cauſa nõ obſtat exceptio rei iudi.vt.l.mater.⁊.l.an eadem.ff. de excep.rei iu.⁊ intelligo nouã cauſam/antiquã q olun cõ⸗ petebat:ſʒ nõ fuit ꝓpoſita qꝛ poterat eẽ ꝙ ex pluribꝰ cau ſis poterat reſtitui. Item eſt noua ſi de nouo incipit cõ⸗ petere.¶ Item q̃ro quare reſtituat᷑ ad appellandũ: Re⸗ ſpondeo qꝛ ex alia cauſa petit ſe reſtitui ⁊ ad aliud petit᷑. ¶ Vodo op.ꝙ non poſſit minoꝛ reſtitui contra ſentẽtiã cũ poſſit de iure cõi appellare ⁊ tẽpoꝛa appellationis ſibi non currũt:vt.l.ſancimꝰ.S.ti.ij. So.poſſum dicere ꝙ cur⸗ rant tẽpoꝛa appellationis et ſic eſt neceſſaria reſtitutio. Vel dic ꝙ non currũt tẽpoꝛa appellatiõis.⁊ tñ currit ap pellatio cũ reſtitutione:qꝛ appellatio nõ tm̃ confert ſicut reſtitutio vt patet in glo.¶ Itẽ op.ꝙ poſſit pluries reſti⸗ tutio dari ⁊ non tm̃ ſemel vt.l.minoꝛ deniq;S. ſed ⁊ ſem⸗ pꝛonius.ff. de mino.So.vt glo.¶ Item op.de.l.ij. . iij ..⸗ e.Solu.ibi ex noua cauſa.(¶ Item op.de.il.⁊ ſi ſine ·S. reſti tutus.ff.de mino.So.vt glo.quia non fuerat denegatuʒ immo conceſſum ⁊ ad aliud petitur. Sed qͥd ſi fuit dene⸗ gata reſtitutio quam petij dicẽs me leſum in ſententia. Modo peto:quia dico me pꝛobationes omiſiſſe nũquid audiar:certe ſic.quia petitur ex noua cauſa. . De his qui veniam etatis impetraue. Rubzica. ſoangi ntepns e eriorene derre⸗ letbeg Scindff Roppoſti Uuprnnepal eecb ligrgin Wreir⸗ r Zacobe ſegveſthrs Jaßtmayp elgeſch iadgppeli i m: Bident Ar dies all len gdoben org ardut ad wolicn omei⸗ſt⸗ o ſchad t⸗ Aſiininor⸗ tisstien efeſtinniis etiqealinge quls miel ſantig cal. lus ſuü. A rlſec dabt lvt ſane⸗ ceſchoeti gata feſtn ideogant mihiercegon mtionanzel nnna ainit nognon quare aanit uurcaſum de Uäqolma iniß Moincſptt landit he Ailud per ontraſeſtini larionisſ diceregan⸗ riareſtitnn Atñunt coffenſ Prterſnp ſlin delie ſfrogftf retdenlh⸗ hüſfutiue⸗ viſenng De His qui mari an poſſit qs p ꝓcura⸗ toꝛẽ. Og Venia etatis tollit minoꝛi beę 5 neficium reſtitutionis. non confert poteſtatem alienandi /vel obli gandi rem immobilem ſine decreto. kramn non admutitur ad fideicõmiſ⸗ ſum relictum minoꝛi cum fuerit legiti⸗ m* & Ie ctatis. hoc dicit totus titulus. Pc Mnues Queri ſolet an quis poſſit legiti EtEE. mari per pꝛocuratoꝛẽ ſi nõ eſt le⸗ gitimus. Reſpondeo ꝙ nõ: quia ſicut in ado⸗ EEptione vbi iudex habet per aſpectũ inſpicere: an ſibi epediat adoptari: vt.l.nec abſens.ff. de adoptio. ita ⁊ in legitima etate habet videre anveriſimile ſit ꝙ ſit filius illius qui vult eũ legitimari ⁊ vbicũq; in aliqͥ actu iudex habet inſpicere aſpectum alicuius ᷣm aſpectum infoꝛmari/nunq; ille poteſt per ꝓcuratoꝛẽ agere:ſic ⁊ hic habet maſculus cetera facere/adire pꝛincipẽ et ĩpetrare veniã / poſtea venire ad iudicem/ ⁊ ꝓbare ſe maioꝛẽ.xx. annis ⁊ ſe induſtrioſum eſſe:ſed mulier poteſt per ꝓcura toꝛem adire pꝛĩcipem et iudicem ꝓbare ſe maioꝛẽ.xviij. an. ⁊ non de induſtria. ¶ Op · ꝙ minoꝛ non poſſit eſſe ſenatoꝛ. So.vt glo. ¶ In glo. que incipit nam qui per ſe.ibi.l.j.iſte ponunt caſum ſpalem.ille ponunt regulꝗ ꝙ poſſit per ꝓcuratoꝛẽ facere ſed in eo ꝙ exigunt ſpale mandatũ/ponũt caſum ſpecialem. — Oppo.ꝙ ſine decreto alienare „ S 3 4 ui. poſſit:vt.l.ij · qñ opus non eſt. So. bi pꝛinceps ſpãliter alienationẽ conceſſit M AWhic non. Itẽ op. ad idem de aut᷑.ſi captiui.S. de epilco. cleri.So.vt glo.¶¶ Modo q̃ro quid ſi alienãt cum decreto an reſtituent᷑: glo.ꝙ ſic et male.⁊ ideo dic ꝙ in alienatione flenda bene equiparãtur oẽs minoꝛes: vt hic: quia nullus põt ſine decreto alienare:ſed alienatiõe facta nõ equiparant᷑:qꝛ ille qui impetrauit veniã non po teſt reſtitui:vt. S.e.l.j.alter ſiic. In glo. que incipit ergo ⁊ cum decreto in fli. ibi reſti⸗ tutio:qð non eſt verũ:vt.S e.l.j.et ideo dic in alienatione fiẽda ſine decreto ſunt pares:qꝛ nõ tenet.ſed ſi facts fue⸗ rit cũ decreto differunt:qꝛ ule qui veniã impetrauit non reſtituitur / alter ſic ̃m dũm nsr ſact g . UR— um facit quis mention 822 7 aliq uid legitime etatis videt᷑ ſe re⸗ Vn ferre ad legitimã naturaliter. hoc dicit. E“K( Op. ꝙ ſufficiat ciuiliter fleri:vt.l.deo nobj. in pꝛin S. de epiſ. ⁊ cleri.⁊.l.iij.j..de cõdi.inſti. So. vbi ex ciuili ⁊ naturali facto reſultat idẽ effectus:⁊ tunc ſufficit ciuiliter factum:vt in cõtrarijs:ſed quãdo reſultat idem effectus:⁊ tunc nõ ſufficit ciuiliter fieri vt in contrarijs. Aut expectat᷑ naturalis ⁊ tunc ſecus vt hic.quod idẽ eſt cũ dy. vnde dic ꝙ vbi ciuile factum conſumat effectũ eiꝰ de quo agitur non expectat᷑ naturalis: vt in ↄtrarijs alłs ſecus vt hic. ⁊ qtum ad iſtã.ꝙ hic diſponẽs nõ videt᷑ ſe retuliſſe in mente ad id quod accidentaliter fit:ſed natu⸗ aioꝛ factus ratũ habue. èð Geſtum in minoꝛi etate * JYinter. io⸗ factus ratũ ha Mpuerit nõ habet reſtitutionem. hoc di⸗ Accit. cum ſequen. Sed quare hic dicit ſi ne dolo: Reſpondeo vt glo. . C n glo.que incipit.ſi enim libi non poſſe raliter. Apoſſet confirmari. id eſt non eſt veriſi⸗ mm:m⸗ile confirmari. QGi poſt. oh droos modie: r go er ſol ☛ Bbi etapud qus cognitio. tc. Contra ſententiã pcu⸗ J quid ratoꝛis ceſaris reſtituit 6 1. 7 ſolus pꝛinceps hoc pꝛimo.in petenda reſtitutiõe minoꝛ ſequitur aduerſarij uui foꝛum. hoc ſecundo. et licet cauſa reſtitutionis ſit mixti imperij. tamen W. voteſt delegari. hoc dicit vſq; in fi⸗ E nem titu. ve.eta.ĩpe. B i maioꝛ factus. H Fo. LX XIX. H 8 GB m ſcimus Quidam dicũt ꝙ oĩa E uEB. que ſüt mixti imperij unt delegabilia: ſed beneficiũ reſtitutionis ergt mixti imperij / hodie non. ſed certe ĩmo ⁊ hodie eſt mixti imperij:qꝛ oĩa que expediũtur mero offi cio iudicis cum plena cauſe cognitise ſunt mixti imgij: immo ⁊ ſi requirũt tantũ ſemiplenã cauſe cognitionẽ ſũt mixti imperij.Sed in hoc refert:qꝛ ea que exigunt plenã cauſe cognitionẽ nõ delegãtur:ſpeciale eſt hic fauoꝛe mi noꝛum:ſed ea que requirunt ſemiplenã cauſe cognitionẽ poſſunt delegari vt.l.nec quicq;· S. vbi decretũ.ff. de offi. ꝓcõſu.⁊ lega.Et ex hoc collige ꝙ quedã cauſe mixti in perij ſunt delegabiles/q̃dã non. Attende ꝙ iudices car⸗ Cartula⸗ tularij ſunt illi qui ſunt oꝛdinarij ⁊ habent iuriſdictionẽ rij iudiceſ inter volẽtes tm̃ ⁊ multi ſunt in tuſcia:nam quaſi omnes qui ſunt. tabelliones ſunt iudices oꝛdinarij ⁊ faciunt inſtrumẽta debiti. ⁊ mãdant in eodem inſtrumẽto debitoꝛi volenti ⁊ ſponte confitenti ꝙ ſoluat vſq; ad talem diem.delegati ergo iſtoꝛum non cognoſcunt de reſtitutione. Sed nun⸗ quid ipſimet cognoſcunt.glo.tenet ⁊ bene ꝙ non.quam appꝛobant vltramontani tali ratione:quia ſi delegatus conoſcit vt oꝛdinarius.qui eum delegat.⁊ eodem modo poteſt cognoſcere ⁊ delegans ergo ſi delegati iſtoꝛũ non poſſunt cognoſcere:ergo nec oꝛdinarij ipſoꝛum. Modo attende qꝛ licet ſit quis datus ad vniuerſitatẽ cauſarum que occurrẽt in tali loco.nõ tñ eſt oꝛdinariꝰ ſed delegatꝰ qꝛ delegatio fit reſpectu cauſarũ ſed oꝛdinaria iuriſditio confertur reſpectu loci.vñ dicit᷑ cõmiſi tibi talẽ locũ:vel caſtrũ.vt.l.jS·cũ vꝛbem.ff.de offi.pᷣfec.vꝛb.⁊.l.iij.de offi cio pᷣſidis.ſ¶ Sʒ an arbiter poſſit reſtituere?⁊ glo.ꝙ non/ et bñ:ſed põt ꝓnũciare reſtituendũ.⁊ ex hoc collige ꝙ ſi iudex qͥ de reſtiturione cognoſcit / cõmittit cõſiliũ ſapiẽ⸗ ti:⁊ ſapiens cõſulat minoꝛẽ reſtituendũ ⁊ iuderx lecto cõ ſilio dicit.et ego ſic ꝓnuncio.nõ videt᷑ valere ſnĩa qꝛ dʒ reſtitutionẽ ꝓnũciare de reſtituẽdo:nã hec ſunt diuerſa inter ſe per hanc glo.niſi dicas ꝙ videatur dicere ⁊ ego ſic ꝓnuncio.ſ.vt mihi cõſulitur ſcilicet ꝙ ego eum reſti⸗ tuam/tꝛ ſic reſtituo.Sed ſi dicat expᷣſſe et ego ꝓnũcio eũ —„ reſtituendũ male diceret.¶ Modo ergo qro an delegatꝰ Delegatꝰ po ſit ĩ integrũ reſtituere/certe quattuoꝛ ſũt caſus in qᷣbꝰ an poterit põt:nam aliqñ quis eſt delegatꝰ ad vniuerſitatẽ cauſaꝝ/ cognoſce ⁊ tũc etiã põt de cauſa reſtitutiõis cognoſcere. Aliqũ eſt re de cã re delegatus qͥs ſpaliter ad cãm reſtitutionis ⁊ tũc etiã põt ſtitutiõis. cognoſcere.Aliqñ quis ſpãliter eſt delegatꝰ ad vnã cau⸗ ſam:ſed queſtio reſtitutionis incidit/et tunc etiã poteſt cognoſcere. Sed quomodo põt ĩcidere queſtio reſtitu⸗ tionis: Reſpõdeo ſi delegatus eſt quis ad cognoſcendũ de aliqua cauſa inter minoꝛẽ ⁊ aliũ:⁊ minoꝛ in illa cauſa aliquid confitetur / vel aliquid cõmittit / et ab eodem iu⸗ dice petet ſe reſtitui/ał's exemplificari nõ poſſet hoc.⁊ hi tres caſus ſunt hic.Sed aliquãdo quis delegat᷑ ad cau⸗ ſam inter minoꝛẽ ⁊ alium ⁊ lata ſentẽtia minoꝛ vult reſti⸗ tui contra illam nũquid poterit idem reſtituere qui ꝓnũ ciauit: vltramõtani quãdoq; dixerũt ꝙ ſic per.l qui pꝛo⸗ pꝛio Sitem queritur.ff.de pꝛocura.Sed ipſi poſtea ſeip⸗ ſos coꝛrexerunt ⁊ bene dicentes ꝙ cõmunis opinio eſt in cõtrarium ⁊ eſt verũ.nec ob·S.item queritur.quia mãda tum pꝛocurationis eſt magis latum q;̊ mandatum iuriſ⸗ riſditionis. vnde iudex ſemel functus eſt officio ſuo. Rgregee dicitur eius officium expiraſſe quando tulit entẽtiam que nulla erat:vt.l.ſi vt ꝓponis.ſ.quomodo ⁊ quãdo iudex. multo foꝛtiꝰ dicitur expiraſſe quãdo tulit ſententiã que eſt aliqua:ſed venit reſcindẽda bñficio re⸗ ſtitutiõis. Pꝛeterea hec lex pꝛobat hoc expꝛeſſe quia di⸗ cit ꝙ ſolum cognoſcũt illi qui nominãtur:et ergo nõ iſte de quo hic non fit mentio. J ¶ Ob. ꝙ cã reſtitutionis delegari nõ poſſit cũ ſit mixti Reſtitutõ imperu:vt.l.nec quicq;·S. vbi deęcretum.ff.de offi pꝛocõ⸗ nis cã an ſul.⁊ legati.So.vt gl.quia hic ſpeciale.Secũdo op.hec poſſint de cõuertuntur adinuicem aliquid cõpetere iure magiſtra⸗ legari. tus ⁊ eſſe delegabile:vt.l.jff. de offi eius cui manda eſt iuri.ergo magiſtratus poterit cognoſcere et ſic eſt con tra.l. ea que.ff. ad municipa.So.vt glo. ꝗ¶ ean oppo.ꝙ hodie competat iure magiſtratus cum indi delegari. So. glo.fatetur oppoſitionẽ quod non placet: quis licet coꝛrigatur ratio/nõ ꝓpterea coꝛrigitur dictũ vt. ff. de teſta.l.eius qui.ct·.j.de li.pꝛe.l meminerit.et dixi ſtincte poſſit in autentica.qui ſemel.quomodo ⁊ quando iudex. Butrigarius ſuper ſcðo libꝛo Codicis De reputationibꝰ q füüt ſtc. Mubꝛica. 2 Di NKReſtitutio omnia in pꝛiſtinuzʒ WWWlL. ſtatum reſtituit. h. d. ¶ Oinide quia pꝛimo ponit regulam da incipit ibi Et ideo. CEr tex. Interceſſoꝛ non vt fideiuſ ſoꝛ. ¶ Item op. de. l. pater / S· ij. ff. de er = mino: cum ſi. vbi non reddit pꝛeciuʒ. So. vt glo.¶ Item op. de. l. j. de reſcin. vendi. So. vt glo. in contrario. Item op.ꝙ ſi minoꝛ nouet obligationez al terius ⁊ reſtituatur ꝙ non reſtituat creditoꝛi actio in an⸗ tiquum debitoꝛem: vt inſti. ꝗ mod.tol. obliga § pteres. So. vt glo ⁊ tene vltimam ſolutionem. Item op.ꝙ ipſo iure ſubducatur minoꝛ ⁊ reſtituatur actio in antiquuʒ: vx l. aliquando.x. I. debitrix. cum ſi. ff. de ad velle. So. ibi re⸗ ſtitutio datur a lege ⁊ eodem momento fiunt quattuoꝛ:q obligat᷑ mulier:et liberatur poꝛ debitoꝛ / ⁊ ſubducitur mu lier / reintegratur actio in antiquum debitoꝛem:hic reſti⸗ tuitur ab homine. . . ¶ In glo. que incipit ⁊ ita.ibi ipſo iure mulier non tene⸗ tur immo ab initio tenetur:ſed ipſo iure ſubducitur in debitoꝛem antiquum.¶ In eadem glo.ibi qð nec natura liter tenetur intercedendo niſi in caà peculiari. Etiã ꝑ ꝓcuratoꝛẽ cãm reſti. ec. Srr Mubzica. . Auſam. Per pꝛocuratoꝛem habẽtem ſpeciale ma gatum peti poteſt reſtitutio. hoc dicit α iaco. Sed nunquid per patrem: dic ꝙ ſic: filio volente eo inuito non niſi con E=E. tra futuram obligationem: vt. ff. eo. l. quem.in pꝛin.J acob. butrig. . „ In integrum reſtitutiõe po NA ſtulata ne quid no⸗ ui fiat Rubꝛica. MWMPengente cauſa reſtitutionis nil de⸗ SObet innouari.hoc dicit iacob.butriga. De reltitutione militum RKubꝛica. AVbi leſio – valerianus. na fuir co⸗ ſũmata cũ defuncto milite: ſed cõſum Rmatur ſᷣm tempꝑꝰ moꝛtis licet mero iu⸗ re maioꝛi heredi reſtitutio denegetur tamẽ de equitate ſibi conceditur. hoc dicit tex gl. ¶ Ad euidentiaʒ eſt ſcien e=Rdum ꝙ tempus petende bonoxꝝ poſſeſ. bonoꝛum tranſuerſaliũ ſunt.c.dies.ſed in bonis aſcen⸗ dẽtium ⁊ deſcẽdentiuʒ eſt annus:quo tempoꝛe elapſo ex clud itur a iure petendi ille qui petere poterat ⁊ hoc ſi tra ctamus de bonoꝛum poſſeſſione perdenda per curſum tẽ poꝛis ⁊ de hoc loquitur glo.Sed ſi tractamus de bonoꝝ poſſeſſione perdenda per moꝛtem:quia non adita nõ trãſ mittitur tũc pꝛopꝛie loqͥtur hec lex.⁊ ita ꝓceſſit lex tertia CS.acquirere.ff.de bonoꝛum poſſeſ. ¶ Ex tex. Exactos Jet ita cõſummata fuit leſio cum de⸗ fũcto ⁊ dicam. ¶ Oppo. ad.l.iſtam ſed ad id qð ĩnuit a cõtrario ſenſu. ſ. ꝙ leſio fuiſſet conſummata cum herede non haberet reſtitutionem: ad hoc op.de.l.patronus alłs antonius.ff.de acquiren poſſeſ.Solu.dicunt quidam hic ſubaudiri maxime nec ſumi ar.contrario ſenſu qð nõ pla cet:quia ſi leſio non fuit conſummata cũ valeriano vale⸗ rianus nnnqᷓ; habuit beneficium reſtitutionis: cum eſſet tutus iure communi:aut ergo heres vult petere ex perſo Secundo pꝛobat per exempla. Secũ⸗ Gſtulata in itegruü. na ſua ⁊ non poteſt:quia eſt maioꝛ:⁊ quia hec lex dicit ex perſona defuncti / et tunc non poteſt cum defuncto ali⸗ quid competere. Sed vltramontsni dicunt ꝙ aut leſio fuit cõſummata cum herede ⁊ non habet reſtitutionẽ ex perſona defuncti ſed ex ſua quod nõ placet:qꝛ maioꝛi vel ei qui non fuit abſens non datur: vt. l.iij. S. led vtrum. ff. de mino.niſi dicas ꝙ quãdo finitur cũ herede reſtituitur ad tẽpus quod fluxit cum defuncto qð tñ nõ placet.Alij dicunt ꝙ de equitate datur heredi ⁊ ſic ſecũ ↄſumetur:vt in cõtrario non de rigoꝛe vt hic. Vel iũge ſimul.et dic ꝙ aut finitur leſio/cuʒ defuncto ⁊ de rigoꝛe detur reſtitutio heredi.Aut cõſumatur cum herede ⁊ tũc inſpecto rigoꝛe nõ ſubauditur maxime / ſed equitate in ſpecta ſic. Tu dic ꝙ quedam leſio cõſumatur per lapſum tẽpoꝛis ⁊ in hac pꝛocedit.l.cõtraria.Quedã leſio conſummat᷑ per moꝛtẽ/ ? de hac hic loquitur:qꝛ hic in momẽto moꝛtis leditur: quia hereditatẽ non aditam non trãſmittit ad heredem ⁊ ideo qꝛ tunc leditur eodẽ momẽto acquiritur ei benefi⸗ ciũ reſtitutionis ⁊ ad heredẽ trãſmittit᷑ vt hic.ſed poſſes ſuſt inere glo.ſic ꝙ aut heres vult reſtitui ꝓpter leſioneʒ que cauſat᷑ a curſu tẽpoꝛis et poteſt de rigoꝛe ſi leſio fuit conſummata cũ defuncto.ſi non fuit cõſummata cũ de⸗ functo /tunc de rigoꝛe non poteſt:vt hic a cõtrario ſenſu. de equitate ſic vt in cõtrario:⁊ ita pꝛocedit glo.aut vult reſtitui pꝛopter leſionem que in momẽto moꝛtis cauſa⸗ tur abſenti:quia hereditatem non trãſmittit ⁊ poteſt re⸗ ſtitui ex perſona defuncti.¶ Item op.ꝙ beneficium reſti⸗ NKeſtituti tutionis hic locum habere non poſſit:quia repns bonoꝝ onis bñfl⸗ poſſeſſiõis petende eſt vlile: ergo nõ debuit a ſenti cur⸗ ciũ an ha⸗ rere ipſo iure.vt inſti.de bo.poſſeſ.S finali.et ſic videtur beat locũ ꝙ nunq; fuit neceſſaria reſtitutio defuncto cum iure cõ⸗ in tꝑe bo⸗ muni tutus fuerit. Sol. ̃m pla. ⁊ male. Alio modo ſoluit noꝝ poſſeſ glo.⁊ videtur ſibi implicare cõtraria:quia dicit ꝙ pꝛocu ſionis pe⸗ ratoꝛem potuit dimittere/ſed militia impeditus non po tẽde. tuit dimittere.⁊ ideo datur ſibi reſtitutio ⁊ heredi ex ꝑſo na eius ſed hoc nõ placet. Pꝛeterea in eo qui eſt abſens neceſſaria ⁊ ꝓbabili cauſa non diſtinguit lex an potuerit ꝓcuratoꝛem dimittere an non: ĩmo indiſtincte iuuatur: vt.l.ſed ꝙ ſimpliciter ·S· aduerſus.ff.ex qui.cau.ma.Sed potes dicere ꝙ aut non potuit ꝓcuratoꝛem dimittere⁊ tẽpoꝛa cõmui iure ſibi non currũt:vt.l.ij ·S/dies.ff. quis oꝛdo in bono.poſſeſ.ſerue.aut potuit dimittere/et non dimiſit:⁊ tunc currũt ei tempoꝛa ſed datur ei reſtitutio indiſtincte non habita diſtinctione:an potuit ꝓcuratoꝛẽ dimittere an non. quod ſecus eſſet in abſente neceſſaria cauſa tantum: vt.l.papi.exuli.ff.de mino. et.l.ſed ꝙ ſim⸗ pliciter · S: aduerſus.ff.ex qui.cau.ma.⁊.l.fl.de in integrũ reſti. Aut potuit pꝛocuratoꝛem dimittere / et dimiſit: ſed pꝛocuratoꝛ non petijt ⁊ tunc currunt tempoꝛa ⁊ reſtitui⸗ tur:quia ſi in cauſa aliqua fuiſſet legitime defenſus reſti⸗ tueretur ad appellandũ:vt.l.fina.de in integr.reſti.ergo multo foꝛtius hic reſtituitur quando pꝛocuratoꝛ omiſit quod petere debuit ſcilicet bonoꝛum poſſeſ.Et his duo⸗ bus caſibꝰ poteſt loqui hec lex. Vltramõtani diſtingũt aliter quã diſtinctionẽ alibi ponit glo.in duobus locis: ſcilicet in.l.ſenatus.ff.de offi.pꝛeſid.et.l.is qui.ff.ex qui. cau.ma. et dicunt ꝙ aut potuit pꝛocuratoꝛem dimittere cõmode/⁊ non dimiſit ⁊ non reſtituitur:vt l.non enim. ff. ex quibus cau.ma.Aut nullo modo potuit dimittere/ et ipſo iure ſibi non currit tempus.vt.l.ij ·S.dies.ff.quis oꝛdo in bonoꝛũ poſſeſ.ſeruetur. Aut potuit ſed cum dif⸗ ficultate tunc quia potuit currit ſibi tẽpus:ſed cum diffi cultate datur ſibi reſtitutio vt hic.Sed certe licet hec di ſtinctio alibi appꝛobetur non tamen in caſu nr̃o.⁊ ſi vis coõcoꝛdare eos dic ꝙ aut q̃ris an imputetur ei/quia dum ipſe erat pᷣſens non petijt ⁊ pꝛocedit illa diſtinctio:an po tuerit commode petere:aut nullo modo potuit.⁊c̃. Aut queris an ſibi imputetur / quare pꝛocuratoꝛem non di⸗ miſit: et videtur indiſtincte non imputari abſenti cauſa rei publice ſed in abſente neceſſaria cauſa tantum ſecus. Item oppo.reſtitutio datur quãdo leſio abſenti cauſa⸗ tur ⁊ non als:ſed hic non eſt leſus pꝛopter abſentiam ſed pꝛopter taciturnitatem:ergo non debet reſtitui:vt.l.pe⸗ nulti ff. ex qui.cau.ma.So.licet datur a taciturnitate.ta⸗ men taciturnitas cauſatur abſentia. ct ideo reſtituitur. ¶ ltimo hec lex eſt in argumẽtũ ꝙ minoꝛ hereditatem eſtitutõ qñ datur abſenti. non aditam ad quemcunq; heredem tranſmittat ſaltim beneficio reſtitutionis / cum vltimo momento tempo⸗ hon 4 ſel hid ſta ſop hec her nc deft lemn At temn ſen ſat ar u us ln bene ben lepi gor⸗ C ſen leg lain llet lian turk nreſ Ctu non fndck ada ien d ain mlned ducl ien ine⸗ le hain cof hica au chi bol ſtte lune o tſen Pe dee ( ſunn hone Mest ſſe ſsle arl urd ſibe⸗ n Ulud ſenti fer⸗ lade lig⸗ ſon lie (oin 8 erdicktet ctot Kaurlee dmunf efettui⸗ Nlaen Pj unenne nladſe uyfeſttnto⸗ decongor ſeTunt loen hee ber nond s ledin⸗ Aherelen ſcdpoſes Nerleſong eſileſiofuit Umatach de⸗ trarioſenſ. glo au ortis cauſn 1poteſt te⸗ icium reſ, N Mrsbonutd Ppſenti aue. ſicvidantt cummiure c modo ſorun dicitgooain. E diusnon doln heredierpe⸗ i eſtabſen⸗ renpotuet cte iouann l.na. Gol dimltteren bies ff. ga tereen nan ei reſtiuni⸗ t pchretoi e neceſſnn lſdin de in integin etdiniſtſc⸗ oatfettu⸗ ekenſus ſckt grrckl a Urrtotoni Etbis duo⸗ uni diſtungit vobus loche uiff er l⸗ ꝛem duninen .l. non eunn, nit dininn dleoſl⸗ Lſed and ſec cun i te liccthee ſunio rei auudn ſtinctonnn itel , in ichd⸗ gpſenti umm ſal⸗ Aſeric pſeremni i, Ktnent curnieteſi eo tetluſin eheſeclitſ ſtot NNn ſmütet peno ten⸗ poꝛis videatur ledi cum ad heredem non trãſmittat eam ⁊ ideo tunc videtur in moꝛtis momento acquirere bene ficium reſtitutionis qð tranſmittit ad heredẽ ⁊ de hoc ti bi dicam als. ¶ Cõclude ergo caſuʒ in terminis pinguẽ iſta foꝛma Ualeriano cẽturiõi cohoꝛtis duodecime alpi noꝝ ⁊ ſic abſenti cauſa rei publice delata fuit hereditas qͥ deceſſit anteqᷓ; bonoꝛum poſſeſſioneʒ peteret:queritur an heredi conſulatur. Reſpõdetur ꝙ ſi leſio fuit conſumma⸗ ta cum defuncto:quia omnia tempoꝛa cucurrerunt eo vi⸗ uente heres habet reſtitutionem ex perſona defuncti qui defunctus potuit reſtitui ⁊ hoc dicit tex.⁊ nõ plus.Si au tem totuʒ tempus non curreret in perſona defuncti tunc aut vult heres reſtitui pꝛopter leſionem cauſatã ex curſu tempoꝛis ⁊ de rigoꝛe non debet audiri vt hic a contrario ſenſu de equitate tamen reſtituitur ex perſona defuncti ſaltim ad illud tempus qð fluxit in vita defuncti: ſed vl⸗ tramõtani dicũt hoc caſu eũ reſtituenduʒ ex pꝛopꝛia ꝑſo na.Si autem vult reſtitui pꝛopter leſionẽ cãtam ꝑ moꝛtẽ quaſi in momẽto moꝛtis leſus fuerit abſens cũ heredita⸗ tem nõ tranſmittit ad heredem:⁊ ſic ſibi fuerit acquiſituʒ beneficium reſtitutionis et hoc tranſmiſerit ad heredeʒ bene poteſt: verũtamen qꝛ hec ex quadã legis benignita te pꝛocedunt poteſt hoc de equitate pꝛocedere ⁊ nõ de ri goꝛe:⁊ hoc eſt ꝙ debetis tenere de materia iſa. ¶ In glo.q icipit ideſt finitos.ibi tacuiſſet.cucurriſſet ei tẽpus ⁊ nõ reſtitueretur ⁊ ita taciturnitas nõ abſentia fu it cauſa leſionis ⁊ ſic debet ceſſare reſtitutio:vt.l.ante pe⸗ nult.ff.ex qui.cauſis ma. d. Siue contra abſentem pꝛeſcriba J qui tur actioni ſue ſiue rei datur reſti tutio. hoc dicit tex.cum glo. Siuc ſtiatur vſ N iue finiatur vſu⸗ Bod tempoꝛe.ẽ io in abſẽtia vl modico tempoꝛe ſiue non bñficio reſtitutiõis D‿ſubducitur tempus vſucapionis eiuſdemqʒ; ab ſentie/ſit pꝛimum mediumvltimumve.hoc dicit. Hec lex legitur duobus modis. Anomodo in vſucapiõe comple ta in abſentia ⁊ hoc ſᷣm mar.Alio modo invſucapione cõ pleta in pꝛeſentia ⁊ hec eſt cõmunis opinio.i Ad euiden tiam eſt ſciẽdum ꝙ due ſunt opi mar.pꝛopter quas varia tur hec lex. VUna fuit ꝙ ſi abſens reuertitur ⁊ vſucapio in pꝛeſẽtia finiatur:ſi finiat᷑ ifra modicũ tpᷣs reſtituitur:als Reſtitu⸗ non.Alia opinio fuit ꝙ hic reſtituatur abſens ad rem nõ tio an det᷑ ad actionem tm̃:nos tenemus contra.in duobus:nam di abſẽti ad cimus ꝙ qñcũq; finiatur vſucapio tempus abſentie ſub⸗ rem an ad ducitur. Item dicimus ꝙ reſtitutio datur nõ ad rem: qꝛ tm. actionem in ea non fuit leſio:ſed in curſu tempoꝛis. Pꝛemittam:er go lec.mar.ſᷣm quã pone caſum ſic:quidam fuit pꝛeſens pꝛimo ⁊ ſecundo anno vſucapionis: in tertio fuit abſens ⁊ completa eſt vſucapio in abſentia:queritur qualiter mi hi conſulatur ſᷣm mar.reſpondetur ꝙ pꝛoponetur beneft⸗ cium reſtitutionis ĩfra annũ vtilem ad reſcindendaʒ vſu capioneʒ ⁊ rẽ hñdam: ſed lapſo anno vtili non audiretur h. d. lec. mar.eſt bñ bona in ſe:ſed in eo ꝙa contrario ſen⸗ ſu reſtringit hanc legem ꝙ ſi vſucapio eſſet finita in abſẽ⸗ tia non reſtitueretur male dicit. Itẽ quia dicit ꝙ hec duo conſequitur per reſtitutionem.ſ.reciſionem vſucapionis ⁊ rem:ſed nos dicimusꝙ quãdoq; compleatur omne tpᷣs abſentie:ſʒ abſentie ⁊ vſucapionis non ad rẽ reſtituit᷑:ſed ad actionem ⁊ ita res expeditur duobus iudicisßss. Op. contra mar.ꝙ vſucapio hic fuerit in pꝛeſentia cõ ſummata qꝛ dicit tpᷣis medij ⁊c. Sed reſponde vt ipſe ex ponendo tex.vt glo. Item op.ꝙ etiãſi in pꝛeſentia cõ⸗ pleatur ſubducat᷑ tpᷣs abſentie qdᷣcũq; fuerit:vt.l.necnõ. S ſi quis ſepius.ff.ex qui.ca.ma. Pꝛeterea licet medium ipᷣs leſionẽ non perfecerit tamen ledebat ⁊ iũctũ cũ alijs leſit ſicut dicimus in legatis:qꝛ non ſolum vltimum dici tur dodrãtẽ excedere:ſed ⁊ oĩa pꝛecedentia ⁊ ideo de om nibus detrahitur falcidia:ſed ipſe reſpondet ꝙ non attẽ dit᷑ niſi id qdð leſionẽ perficit / caſus videtur in.l.iij · S. vñ illud.ff. de minoꝛ. OPꝛeterea dicit ipᷣe ꝙ ſi cõpletur in pꝛe⸗ ſentia fuit negligens:⁊ ideo non dʒ reſtitui:vt.l non em̃. ffex qui. ca.ma. Sʒ ipſe male dicit nec ob.l.iij.S. vnde il⸗ lud:qꝛ ibi ſolus actus ſententie ledit ⁊ non iudiciũ pꝛece dẽs:⁊ illud ſolum attenditur:nec ob.l.non enim:quia hic non fuit negligens circa reſtitutionem petendam qꝛ non dũ erat vſucapio completa: ſed fuit negligens circa ius commune:⁊ ideo completur vſucapio contra eum ⁊ per⸗ De Reſtitutione militum. dit dñium:ſed tamen datur ei reſtitutio circa quam non fuit negligens alłs eſſet dare abſentiã ⁊ leſionẽ ſine reſti⸗ tutione contra titulum ff.ex qui ca.ma.⁊...e.i Itẽ op.cõ tra mar.ꝙ ad rẽ non reſtituatur qꝛ tex. dicit ꝙ vendicat poſſeſſionẽ ⁊ ſic reivẽdicationẽ reſtitutiõe data ſʒ ipſe ĩtel ligit ꝙ vendicet poſſeſſionem.iſper bñficium reſtitutiõis Item op.ꝙ nõ reſtituatur ad reʒ qꝛ ad id debet reſtitui in quo eſt leſus per abſentiaʒ ⁊ non ad aliud:vt.l.ante pe nult.ff.ex qui.ca.maio.ſed hic nõ eſt leſus ĩ re:quia eã nõ poſſidebat tꝑe quo ſe abſentauit:ſed eſt leſus in rei vendi catione quam ꝑdidit per vſucapionẽ/a ideo illa ſola de⸗ bet reſtitui:⁊ hac ratione opinio mar.non pꝛocedit.Con clude ergo martinũ male dicere ⁊ ideo pone caſum ſic ßz cõem opinionem dum quidam fuit pꝛeſens res eius vſu⸗ capiebatur ⁊ lapſo vno anno vſucapionis ſe abſẽtauit cã rei publice ⁊ eo abſente cucurrit ſecundꝰannꝰ vſucapiõis poſtea reuerſus eſt ⁊ completa eſt vſucapio j.alium annũ eo deel ente queritur qualiter ei cõſulatur Reſpõdet᷑ ꝙ be neficio reſtitutionis reſcindetur vſucapio:nã annus me⸗ dius abſentie ſubducetur de vſucapiõe ⁊ hoc fiet ĩfra an⸗ num vtilẽ non poſtea:nec ampliꝰ tᷣs ſubducitur qᷓ fuerit tempus abſentie ⁊ eo ſic ſubducto poterit ſuam in alio iu dicio vendicare.h.d. ¶ Ad expeditionem huiꝰ materie ſunt plures queſtiones ſoꝛmãde ⁊ ideo quero pꝛimo quo caſu habeat locum hec lex. Reſpõdeo ſᷣm dñʒ mar.habet locum qñ conſũmatur in abſentia ſecus ſi in pꝛeſẽtia:⁊ p ſe inducit. pantonius.ff. de acquiren. heredi. ſed certe il la.l.dicit cõtrariũ lʒ dicat dari de equitate ⁊ ibi cõſumma tur leſio non ex curſu tꝑis ſed ꝓpter moꝛtẽ:qꝛ queſtio eſt de puncto ⁊ dubitat᷑ an abſenti currerit an heredi.ſedvbi leſio cõſũmatur ꝑ curſum tꝑis hic eſt opi.ſed puto dari re ſtitutionẽ eius tꝑis qð fluxit defuncto ⁊ ex perſona defũ cti.dicimus ergo hic reſtitui tempus abſentie ⁊ vſucapio nis coniunctim:nam ſi eſſet tempus pꝛeſentie ⁊ vſucapio nis non reſtituitur. Item ſi eſt tempus abſentie ⁊ nõ vſu capionis non reſtituitur. ¶ Item quero ad qͥd dat᷑ reſtitu Reſtitu⸗ tio dicit mar.ad ipſam rem ⁊ ad reſcindendam vſucapio neʒ:vt ſic euitetur circuitus.vt.l.dñs teſtamẽto.de cõdi. indebiti.⁊ ne per plura iudicia expediatur qð poteſtvno expediri:vt.l.in cauſe.ff. de minoꝛ.ſed male dicit qꝛ nun⸗ qᷓ; reſtitutio poteſt plꝰ reddere qᷓ; abſtulerit leſio:vt.l.an⸗ te penult.ff.ex qui.ca.ma.modo ergo aut tꝑe quo me abſe taui poſſidebam:⁊ tunc reſtituoꝛ ad rem qꝛ in ea ſum leſꝰ aut tꝑe quo me abſentaui non poſſidebam vt fuit hic et tunc non reſtituoꝛ ad rẽ qꝛ non ſuʒ in ea leſus:ſed adven dicãdã reciſa vſucapione ⁊ opoꝛtet rem tunc duobus iu⸗ dicijs expediri.¶ Iteʒ q̃ro quid ꝓbetur in hac ca. Reſpõ deo qũ res expeditur vno iudicio:vt quia fui leſus in re: ⁊ tũc pꝛobo me poſſediſſe tꝑe abſẽtie ⁊ ſic leſus in re:ſi au tem res non expeditur vno iudicio:ſed duobus:vt qꝛ nõ poſſidebã tꝑe quo abſentaui tũc in pꝛimo iudicio reſcidẽ te ꝓbato rem vſucaptã me abſente cã rei publice ⁊ pꝛoba bo ſummarie ꝙ res erat mea:quia al iter nõ appareret le⸗ ſio ⁊ quilibet debet pꝛobare qð eſt cã ſue intentionis: ſed in ſecundo iudicio plene pꝛobato de dñio: vt.l.celſus. ff. ad exhiben.⁊.l.iij.‚S.ibidẽ. Sed nonne ſententia lata de claratiue in pꝛimo iudicio qũo ſum dñs pꝛobabo in ſecũ do certe non quia ſententia lata in iudicio ſummario nõ pꝛobat in ſequenti: vt.l.ſi iudex ali.ff.de his qui ſunt ſui vel ali.iur.¶ Itẽ q̃ro an in hoc iudicio debeat lis cõteſta ri ⁊ videtur ꝙ non vt.S.ſi ab heredi.ſe abſti. aut᷑.ſi oẽs.e⸗ contravidetur ꝙ ſic ꝑ.l.pꝛoperãdũ.j.de iudi.⁊.l.fi·S.illx I de tempo.appella.Sʒ dic ꝙ aut loqueris de bñficio re⸗ cindẽte ⁊ in eo bñ põt pꝛocedi ſine conteſtatiõe ſi aduer⸗ ſarij citati nõ cõpareant vt in pꝛima allegatione: aut loq̃ ris in actiõe vtili reſtituta:⁊ ĩ ula debet litẽ cõteſtari ſi de bet ad diffinitiuam ſententiã pꝛocedi vt in ſecunda alle⸗ gatione.¶ Item qro qͥd ↄtinebit᷑ in ſentẽtia certe?in iudi cio reſcindente iudex annũ vel bienniũ devſucapione qð currit in abſentia ſubducat ⁊ ita reſcindat:qꝛ non rema⸗ net cõpleta:vñ adhuc neceſſe eêt alius annus vel bienniũ ad vſucapionẽ cõplẽdã:vñ dicet iudex reſtituo te vt poſ ſis vendicare rem tuam ſicut poteras anteq; abeſſes rei publice cauſa:ſed in iudicio ſecundo rei vẽdicationis ꝓ⸗ nunciabit mihi rẽ reſtituẽdã:⁊ hec ſufficiant quantuʒ ad iſtam legem.Alias queſtiões huiꝰ materie foꝛmabo in.l. ſuꝑuacuũ·j.de tẽpo.in integ.reſtitu.petende.alias foꝛma bo in. l. ſi ab hoſtibus.jex qui:ca.ma.¶ In gloſ.que inci⸗ „ * . 7 G , * Butrigarius ſuper ſcdðo libꝛo Codicis dit di ibi 4 ilẽ. i ili W Hic fuit leſus pater meus dum B dierm. drr uerſoing ſelnure⸗ 4 I in tra. tr innozita habebat totuʒ 2 S * 2 5 i publice pa⸗ e Atempus minoꝛis etatis ſue ⁊ poſt eã annuz vti za Gno ꝛzare Aſes auſ ipolire ai⸗ E AAE, 04 me trãſmittit annũ vtilẽ ſi deceſſit ĩ mi luhae⸗ titur miſſionem non vendi —– dimnittis id quod ſi⸗ tdicn tiionem. hoc dicit. noꝛi etate: ſed in maioꝛi trãſmittit ad me ſoli id quoe nfin (Ee (E Abſenti cuius rem vendit fiſcus vt -p bi ſupereſt de anno vtili ⁊ iſtud tempus mihi minoꝛi ve r⸗ E B „pri griennii lci abſenti non currit.h.d. — 1 NE pꝛiam lapſu quadriennij beneſicio re entinong cur Minoꝛi cõſulitur toto tempo⸗ Nnor Aiitutionis non obeſt. h. d. intra. AMuinorio etatis 4 . J. Ke e, ere minoꝛis etatis ⁊ poſtea ĩfra 15 Ja a ¶.Agd euidentiam dic ꝙ aliquando fiſcus ven en ynon currit abe⸗ gunmn dit rem ſuâ vt alienã ⁊c.vt dixi.S.ſi aduerſꝰ fiſcũ.l.edite. annum ytilem: qui Sne annꝰ? non ⸗ mos ——— Venditio pignoꝛ facta per cre ſenti vel minoꝛi ipſo ure. 4 ns cum. ditoꝛeʒ abſente milite beneflcio *D X* erlon a Vbi heres ſuccedit defüu⸗ gin A reſtitutionis reſcinditur. hoc dicit. P cto qͥ reſtitui poterat non Ei A Op. ꝙ cum venditio ex contractu militis ꝓ babet ex perſona defuũcti tempus minoꝛis eta Piu cedat non ex abſentia non deberet reſtituimiles. So. di⸗ ittis ſed annũ vtilem. h. dv. .B 4 m ſtinguẽdũ an de eqᷣtatevt glo.an ex cõuentionevẽdiderit — A qu e Hec lex repetit ſuperioꝛes et ad⸗ geuen an ex pacto ⁊ ſi dicas qũo quando ex pacto vendidit de 2 dit de impetratione venie que fit ſra bet ei reſtitutio denegari cum militia ĩpeditus nõ potue⸗ poc modo:qꝛ aditur pꝛinceps⁊ impetratur ve no rit pactum adimplere certe nonvideo /⁊ ideo puto ꝙ cti⸗ Eeee a nia pꝛinceps concedit ⁊ videtur ſub cõditio⸗ . niſe am ſi ex pacto vendatur ⁊ militia impeditus non potuit ne concedere ſi pꝛeſidem adeat ⁊ pꝛobet duo.ſ.ſe maioꝛẽ niraun pactum implere ad dieʒ ⁊ res ſua vendatur ꝙ reſtituatur xx.annis.⁊ induſtrioſuzʒ / ⁊ hoc bꝛobato: erunc hobekuj faſun ar. I. iubemus. ff. ex qui. cau. ma.⁊.l.antepenul. pꝛo maioꝛe ⁊ extunc currit ei annus vtilis ⁊ facit hoc a 1 mnnuun ¶ In gloſ. que incipit ſᷣm legem. ibi non reuocat. im⸗ queſtionem que fit. S. eo.l.j.¶ Queritur an ſi maioꝛ dece⸗ ſi ſ mo videt᷑ ꝙ ſi occupatus pꝛopter militiam ad diem non dat infra annum vtilem ⁊ ſuccedat minoꝛ ei an currat ei nn fecit qð debuit ⁊ ſi ex pacto vẽdatur habeat reſtitutionẽ annus: ſed detur reſtitutio: quidam ꝙ ſic.gloſ.contra⁊ Pꝛule⸗ ſaleſio⸗ ar. l. iul. 1. l. antepenul. ff. ex qui. cau.-xma. bene. ¶ Si ergo queritur an pꝛiuilegiatus ſuccedens E e e⸗ Mehon NA G In conſũmatis cũ defũ⸗ non pꝛiuilegiato vtatur pꝛiuilegio ſuoꝛ diſtingue: qꝛ aut giatꝰ ſuc⸗ (ſettun * e A 4 patre. cto heres non vtitur pꝛo leſio fuit cõſummata cum defuncto ⁊ nunq; ſucceſſoꝛ pꝛi⸗ cedésno lanno pꝛio pꝛiuilegio. hoc dicit. ,B uilegiatus vtitur pꝛiuilegio.vt. l. que a patre.S. de reſtit. iaiste⸗ hereſti S 9 Beneficium reſtitutionis non da⸗ mili. aut fuit inchoata leſio cũ defuncto:ſed eſt con ſumẽ an vta dnon Ancimꝰ?. ur militipꝛeſenti. ſed abſenti 1 o⸗ da cũ herede pꝛiuilegiato /c tunc ſubdiſtingue: quia aut ſuo dulle: ſettur cupato cauſa rei publice.hoc dicit. tunc quero de herede pꝛiuilegiato ſuccedente ex par⸗ Sio. hedieu⸗ erren b ili te eius qui pꝛeſcribit:aut ſuccedit ei cõtra quẽ pꝛeſcribit᷑ lenpn . D e Vv xO us m pꝛimo caſu vtitur pꝛiuilegio heres niſi vtatur adminicu Fien t R b ica lo ſui auctoꝛis.vt.l.pomponius·· cum quis.ff.de acqui. pusah A um U 2 * poſſeſſ.aut quero de pꝛiuilegiato ſuccedente ex parte eiꝰ lies f NS E l b g Quẽad⸗ contra quẽ pꝛeſcribit᷑:⁊ tunc aut leſio pꝛocedit ex contra deturt mpoꝛa bus. modum cctu defuncti: ? tunc aut pꝛopter fleri/r heredi datur reſti⸗ ſsdet Freſtituitur abſens ita ⁊ eius vxoꝛ que tutio. vt. l. cum fllius. S in hac.ff.de verbo.oblig.aut pꝛo⸗ ſcriet 4. M ſequuta fuit abſentem. h. d. cũ ſequẽti. pter non fieri ⁊ heredi non datur reſtitutio. vt.l.j.⁊.ij.S. crioni Pꝛima pars huius.l.eſt plans: ſʒ ſi aduerſus vendi.pig.aut leſio non pꝛocedit ex cõtractu mſnn 7 qułę. rſiculus: ſed quia. habet quattu defuncti licet cũ eo inchoata fuerit:⁊ tũc regulariter cur linpr Roꝛ lec. ⁊ quãlibet lecturã ponã ꝑ ſe ⁊ poſtea foꝛ: iit iſpecto initio tempoꝛis:ſed datur reſtitutio.vt.l.vna. ſnen acG.mabo Zτ– Nm cuius timoꝛe ſũt hic lecture. Po S. ſi aduerſus vſuca.fallit hic vbi ipſo iure datur annꝰ vti jnen ne ergo pꝛimã lec. que eſt in glo.que incipit datiui caſus lis vel hodie quadrienniũ non currit:licet inchoauerit a ſund ſunt ⁊c.⁊ illa magis placet.¶ Secunda lec.eſt in pꝛinci: defuncto/x eſt rõ ne det reſtitutio reſtitutiõis ⁊ vt euitet᷑ nrnih pio glo.que incipit a venditoꝛe. circuitus qui eſt euitãdus maxime in materijs odioſis. letame ¶ Et in eadem gl. ẽ tertia ⁊ quarta lectura ⁊ quarte lec. vt. l.dñs teſtamento.de condic.inde. Item fallit in odio ſckinn videtur obſtare quia aut caliditas fuit in muliere ⁊ non ſa pꝛeſcriptione.xxx.vel.xl.annoꝛũ que in pupillari etate tonete dz reſtitui:vt.l.⁊ qͥ data.ff. ex qui.ca.ma.aut non fuit cali currit licet inchoata fuerit cum defuncto.vt.il.ſicut·S·nõ legig ditas in ea ⁊ dz reſtitui ſine pᷣcio reddito. So.de equitatte ſexus.] de pꝛeſcrip.xxx.an. * Vrxroꝛ mi⸗ pſᷣm mar.que equitas eſt burgał.i Ad oẽs lec.op.aut mua doede litis an de lier non fuit in dolo ⁊ hoc videt᷑ velle littera:qꝛ dicit ꝙ ca tend ke Non eſt conſulendum actoꝛi ꝗͥ rqti⸗ beat reſti⸗ liditas non nocet mulieri:ergo in ipſa non fuit ⁊ tunc de⸗ n DE. negligit: ſed reo qui non negli⸗ net tui qñ eſt bet reſtitui pꝛecio reddito:vt.d.l.⁊ qͥ data. So.mulier nõ Igit hoc pꝛimo. Ex cauſa pꝛocedit iudex vltra nin abſens ꝓ⸗ fuit in dolo:vt in pꝛimis tribus lecturis qͥd ergo de pᷣcio ⸗BAtempus legale hoc ſcðᷣo:omnes dilationes ſüt niin pter rẽ ſu⸗ aut ẽ conuerſum in eius vtilitatem ⁊ reddat ipa vt in ſe ccões hoc tertio dicit vſq; in finem. Cauti aduocati rei ſi derdeb am. cũda lec.⁊.iij.ałs ipſe vẽditoꝛ vt ĩ pꝛima vł dic ꝙ mulier credunt actoꝛem non ꝓbaſſe de iure ſuo in dilatione qua tina in dolo fuit pꝛeſumptiue ſᷣm quartã lecturã q̃ nõ placet. petijt pꝛopter ſuã negligentiã non patiuntur ꝙ reus pe⸗ i Une ¶ In glo. q incipit a venditoꝛe.ibi pꝛobari non poſſit. per tat dilationẽ ad pꝛobandũ: qꝛ ſi peteret actoꝛ qui pꝛimo itnn inde ac ſi non eſſet:vt.l. duo ſunt ticij.ff. de teſta.tu.¶ In non pꝛobauerat in ſua dilatione pꝛobaret in dilatiõe da⸗ fanc n eadẽ glo.ibitunc enim caliditas.pꝛeſumpta. In eadez ta reo.Sed ſi non petijt reus dil ationem actoꝛ ampliꝰ ꝓ nn glo.ibi ⁊ mulier calide pꝛeſumptione iuris. bare non poteſt:quis dilationem non habet /nõ ex perſo⸗ . iewes D t b 1 te ſ na ſua:quia neglexit / non ex perſona rei /quia reus nõ ꝑe der . emp 021 us in in gr tit:aut ergo ſuper ſunt tempoꝛa multa ⁊ vtriq; dantur co eſtit ſt t ti Rub ꝛica grue dilationes:aut modicum ſupereſt de tẽpoꝛe:⁊ tunc heede reli Utionis ſtc. 45*% actoꝛi negligenti non datur dilatio vltra terminum lega ſtlley = R illis. Mucq; heres habz ad re lem reo non negligenti ſic quod eſt verum ſi reus nõ fuit ige ”õsl ſtitutionem petẽdam ex negligens in ſuis exceptionibꝰpꝛoponendis. Sed ſi fuiſ Pent Perſona defũcti niſi id qd de anno vti ſet negligens tunc ſecus:quid eĩ ſi actoꝛ tempeſtiue egit cocn⸗ li minoꝛi ſuper erat. Sed ex ꝑſona ſua ⁊ pꝛobauit ſed reus exceptiones nõ pꝛopoſuit niſi iuxta ſler⸗ habet vt iſtud tempus anni vtilis ſibi finem tempoꝛis certe ſicut actoꝛi negligenti nõ datur dis C Aminoꝛi vel abſenti non currat. hoc di- latio vltra tempus legale / ita nec reo negligenti in exce⸗ ie⸗ cit vſq; ad.l.petende.j.e. Hic minoꝛ in ptionibus pꝛoponendis cũ potuit:ſed quando actoꝛ mo ſocir 2 —α☛ minoꝛi ctate cepit militare. C Op. ram traxit ita ꝙ reus non potuit tempeſtiue pꝛoponere V lo⸗ iſte annus currat abſẽti:ſʒ poſtea detur ei reſtitutio: ⁊ ſie exceptiones ſuas/tunc pꝛocedit hec lex.Et ſic nota ꝙ iu igi reſtituetur ad annũ vt ĩfra ipſum petat reſtitutioneʒ. So. mar.fatetur oppoſitionem:tu tene glo. L dex ex cauſa poteſt tempus legale excedere vt hic.⁊.l.in tra vtile.ff.de minoꝛ. Czr ſane ſensden Ssn e L Loco anni vtilis ¶ In glo. que incipit ⁊ in integrum ibilex hoc pꝛohibeat dunm [SSSE Bper uacnamm. aui dabatur olim 2 A aliud tempus datur ad illam.ſ. tempus reſtitutũ ab anin Se reſtitutionibus hodie datur quadriennium cõ ſentie ⁊ leſionis ⁊ non quadriennii/⁊ ſufficit in ea liteʒ cõ ſtin Ainuum: qð non currit in minoꝛi etate vel abſen teſtari vt perpetuetur ⁊ hec vera Ja. W tia.hoc dicit. ¶ Diuide in tres partes:quia in pꝛima po⸗ s nunini nit dictum vſq; ibilꝙ non ſolum libi extendit dictum vſ⸗ P 7 mino Minoꝛi q infra tpoꝛa com⸗ q; in finem. M 02² mũia excep.nõ nũ erate dot otenge MNota ꝙ hodie datur quadriennium continuum olim non oppoſuit dant᷑xij. anni a tempoꝛe nuptia⸗ poſteg ife annus vtilis/⁊ multis modis dicitur tẽpus vtile: qð dic RGruz. heredi maioꝛi datur annus. heredi minoꝛi nanmnce⸗ vt gl.¶ Wõ op.ꝙ beneſicium quadriennij non ſit pꝛodu⸗ datur quinquennium.hoc dieit. Poſito ſummario conti ctum maioꝛibus /ſed minoꝛibus nec ſit pꝛiuilegiatum / ſſy nuo hanc rubꝛicam hoc modo / in dote confeſſata ⁊ nõ ſo teodltdef⸗ tempus minoꝛis etatis vel abſentie:vt.l.iij ·S· vtrũ.ff. de luta ad exceptionẽ nõ nũ erate dotis dantur quedam tẽ⸗ efaron minoꝛ. So.vt glo.quia non eſt pꝛiuilegiatum:ſed expꝛiui poꝛa cõmunia de quibus.j.de dote cau.non nu.l.fi.⁊ aut. mmnorst legiate rei datum. JGMZMM ibi poſita.Sed quia vltra tempoꝛa communia datur mi⸗ Ztem op.ꝙ ex varietate locoꝛum varia iuris diſpoſi⸗ noꝛi alia tempoꝛa ratione minoꝛis ctatis ⁊ reſtitutionis res ael tio hauca ur: vtil idcoq. ſeoe eo qð certo loco. So.ibi beneficio:idco de his tempoꝛibus erat videndum:⁊ ideo enie teft nõ varietas locoꝛum:ſed varia pꝛecia rerum inlocis va⸗ ponitur hic hec aut᷑.quia hic tractatur de tempoꝛe qð da permunte rietatem inducit. ¶ Item op. ad ideʒ de.l.j.⁊. .ij.ff. de offi. tur pꝛiuilegio minoꝛis ctatis⁊ bñſicio reſtitutiõis:⁊ ideo ſbcösti⸗ pꝛoconſu.⁊ le. So.ibi non varietas locoꝛum / ſed limitas in materia reſtitutionum ponitur: ſed.l.fi.⁊ aut᷑.ibi poſita IEeeo e eia iuriſditio circa loca varietatem inducit. ¶ Item op. ꝙ loquuntur in tempoꝛe communi: ⁊? ideo hec aut᷑.ibi non nehhen WMioꝛile⸗ quadriennium ſtatim currat leſione conſummata non ponitur. ¶Ed cuidentiam eſt ſciendum ꝙ quis quandoq; ſethen ſo qñ inci ſolum poſt xxv. annum. So. minoꝛi leſo currit quadrien· confitetur: ſed ante ſunt facta dotalia inſtrumenta: ⁊ tunc nandig biiat curre nium ſolum poſt. xxv. annum completum: ſed maioꝛi ab? ſtatim confitens ſibipꝛeiudicat: vt.l.in cõtractibus .. de na fe tps. ſenti cauſa rei publice currit a tempoꝛe reuerſionis ⁊ con non nu.pecu quãdoq; econtra poſtes flũt dotalia inſtru⸗ lof conmn ſummate leſionis.nam licet eſſet reuerſus/ſed nonduʒ eſ mẽta ⁊ anteq; quis confitet᷑ ⁊ tunc pꝛeiudicat ſibi poſt tẽ ſucceccuf ſet leſio conſummata nondum inciperet currere cum ad⸗ ßor⸗ legalia que ſunt in dicta. l. fl · . de dote cau. no nu. et gue: aus huc non competeret ius petendi reſtitutionem cũ adhuc oc iure communi: ſed minoꝛ qui confitetur habet alia tẽ ceſortit eſſet tutus iũe communivnde circa reſtitutionem peten poꝛa pꝛiuilegio minoꝛis etatis poſt communia tempoꝛs 5 deneſti dam non eſſet negligens licet circa iuſſionẽ ſic vt dixi.ↄX. ⁊ potes intelligere ꝙ loquitur hec aut.eo caſu quo maio 4 corſtnid⸗ de reſti. mili.qð tempoꝛe. Item ſi eſſet leſio conſummats ri ſtatim pꝛeiudicat confeſſio vel ctiam quando pꝛeiudi⸗ e⸗ alaui ſed non eſſet adhuc reuerſus nondum ſibi curreret cum caſſet poſt tempoꝛa commũia: ⁊ qð dicit ſtatim expone.i. ctecthis reſtitutionem impetrare non poſſet pꝛopter abſentiaʒ im poſt tempoꝛa communia:vel pꝛopꝛie ſᷣm pꝛimam.¶ Diui n 4 peditus:⁊ ſic negligens non eſſet:currit ergo ſolum iſtud de in partes tres:quia pꝛima loquitur in ipſo minoꝛe con nipeetht tempus a tempoꝛe reuerſionis ⁊ conſummate leſionis. fitente vſq; ibil Eoq; moꝛtuo libi loquitur in herede eiꝰ mannta Item op.ꝙ non ſolum quadriennium: ſed totum tem⸗ maioꝛevſ; ibil Sed ⁊ ſi heres libi loquitur in herede eiꝰ fentgt pus abſentie reſtituatur:vt.l.ſed ⁊ ſi per pꝛetoꝛemS·. que minoꝛe vſq; in fl.¶ Caſus in terminis eſt planus. er ei tiẽs.ff. ex qui.ca.maio. So. aut queris de tẽpoꝛe ĩfra d ¶ Ex text. Anno continuo poſtqᷓ; aliud non expꝛimi⸗ dtteram detur reſtitutio:⁊ iſtud eſt quadriennium vt hie: aut que⸗ tur:vt.l.j..de ferijs. Nota ꝙ minoꝛi dãtur.xij.anni reſti⸗ Dot non ſdanuliif ris de tempoꝛe ad quod datur reſtitutio:⁊ iſtud ẽ ts aba tuto:vt poſſit exceptioneʒ non nũerate dotis opponere: numerate ligaltt ſentie ⁊ vſucapionis coniunctim:qꝛ licet toto tẽpoꝛe vſu hoc vſq; ad.xij.annos a tempoꝛe nuptiarum.i¶ Item no exceptio tljeni cahionis fuerim abſens ⁊ poſtea etiam per decẽnium nõ ta currit ei ſine ſpe reſtitutionis iſtud tempus.i¶ Item currit etis . er cotfae reſtituitur mihitꝑs abſetic totum: ſed vſucapionis. Ite nota ꝙ heredi eius maioꝛi datur ãnus continuus.¶ Itẽ miĩoꝛibꝰ ⁊ Hariteran ſi in pꝛeſentia currit totum tempusvſucapionis exceptis nota ꝙ heredi eiꝰminoꝛi dat᷑ quĩquẽniũ.¶Circa pꝛũmꝗ hʒ multa Nlyn vj. menſibus /⁊ poſtea me abſente reſtituũtur mihi ſolum posrtẽ aut᷑.nr̃e quero qñ ĩcipit tpᷣs.xij.annoꝝ.Rñdeo a tẽ ſpãlia. turanne vj. menſes:ſed ad petendam reſtitutionẽ iſtoꝛum.vj.mẽ⸗ poꝛe nuptiaꝝ:⁊ ſi dicas ꝙ debet incipere poſt tꝑa legalia choauert! ſium habeo quadriennium ⁊ finito quadriennio reſtituũ ⁊ ſic nõ a nuptijs.Rñdeo immo currit a tꝑe nuptiaꝝ octa 31 N euit tur mihi.vj.men ſes:⁊ iſtud erit tẽpus vtilis reſtitute. Ca rũ pᷣm quoſdã /vł ↄhẽdarũ ſᷣm alios:⁊ eruũ mirabile ꝙ cõ is odioſt ue tamen quia licet habeam quadriennium ad petendaz putatio fit retro tpis huius:⁊ dum durat cõmune. Atten fallitinoct⸗ reſtitutionem:ſi tamen ſum negligens in petenda reſtitu de tñ ꝙ doc.nr̃i moderni dicũt ꝙ lz iuris poteſtate minoꝛ vplaricken tionc tanto tempoꝛe quantum effluxit in abſentia tempꝰ qWui eſt. xiiij. annoꝝ poſſit nuptias ↄhere:tñ ipſius habili⸗ tl ſicur negligentie coꝛrodit tempus abſentie/ ſic per indirectẽ tas ⁊ cõſuetudo ↄhẽdi ẽ in.xv.ano flnito.dicũt &̊ ꝙ a tpe erxcludoꝛ ante quadriennium a reſtitutione petenda.⁊ ſ,j Shendarũ currunt tꝑs ⁊ ſic a.xv.anno ⁊ potcerit tũc aſcẽ hoc debet intelligi.l.ſed ⁊ ſi per pꝛetoꝛemS. quotiens.ff. dere vſq; ad.xxvij.snnos ⁊ vna die plus:⁊ ita non aſcen dumaat ex qui.ca.ma.vnde ſi totum tempus currerat in abſentis dit vltra tpᷣs cõmune reſtitutionũ:qð ẽ.xxix.annoꝛum.⁊ Vinonee / excepta vna die habeo quadriennium ad petendam re⸗ hec ẽ cõis opinio:ſedvltramotani itelligũt ꝙ tp̃s nuptis tinder in ſtitutionem ſi non negligã. quicquid dicat gl.⁊ reſtitue rum vᷣhẽdaꝝ eſt ſtatim finito.xiiij.anno:⁊ ſic ĩ pꝛima die blltotsſi mihl vna dies ⁊ hic erit tempus vtilis reſtitute:⁊ eadem quintidecimi ⁊ ſic iſti.xij.anni pñt aſcẽderevſq; ad.xxvj. uocktitel dDie debeo litem conteſtari ⁊ perpetuarivtilem reſtitutam annos ⁊ vnam diem plus qð eſt ſatis equum. Scd mar. vilatovehti 12 ſi non poſſum mihi imputem: quia fui tantum negligẽs tclligte g eunatrenpus a tempoꝛe nuptiarum.ſ. cõtra rgeisß Reſtituti in directa. ¶ Wodo quero an per conteſtationem perpe⸗ ctaruʒ vnde poſſet extendi vſq; ad.xxx vij. annum:ſed in oꝛquipinn onis bñſi⸗ tuetur hoc beneficium. Reſpodeo aut queris de benefi⸗ fine.xxv.contrahet.⁊ pꝛo mar.facit lex que dicit ꝙ quan⸗ dilt ciu an per cio reſcindenti. 1. de iudicis officio ⁊ illud non perpetua⸗ do de nuptijs loquimur intelligitur de contractis ⁊ non tor an/ etuet o tur: vt hic ſicut nec actio de dolo: vt.S. de dolo.lł.j.aut que contrahendis:vt.l.ſcimusj..de nuptijs.Sed tamen pꝛi⸗ nöͤcrie⸗ it. ↄteſta⸗ ris de vtili reſtituta ⁊ ula poteſt perpetuari infraà tempus ma opinio glo. communiter tenctur. Et ſi oppo. mar. eſ⸗ iarensniai. treſtitutum ſicut ⁊ directa poterat perpetuari:cuius loco ſet vera male diceret littera ſi minoꝛ: qet maioꝛ reſtitue⸗ . denmi hec datur. Item quero qualc ſit iſtud quadrienniuʒ an retur ſᷣm eum. Sed pꝛo mar. facit littera quam quidam ih etm vtile vel continuum/a dic vt glo.¶ Ex pꝛedictis aũt col⸗ habent ſic vt tranſcendat: nam ałas non tranſcenderet᷑ hanntg lige quãtum tempus detur ad reſtitutionem et ad quid xrxix.annos niſi a tempoꝛe nuptiarum contractarum fie⸗ emm öft qꝛ aut loqueris de tempoꝛe ad qð ⁊c̃.vt.S.dixi.Iteʒ quu ret computatio:ſed expone tranſcendat id eſt aſcendat: nmtf do currat. Item quale ſit.ſ.an vtue vel continuũ que om vt exponit gl. ¶ Expedita vna queſtione ꝓ declaratiõe 8. tecs S nia ex ſuperioꝛibus patent. tex.venio ad contraria pꝛime partis que ſunt ſeptem: et P nhe ſiunn ¶ In glo. que incipit id ẽ differentiã ibi ꝙ certo loco da pꝛimo op. ꝙ minoꝛ veniat communi iure:vt.l.fl. et aul. ſn riideo qꝛ ibi non loci varictas:ſed varia rerum extima⸗ ibi poſitaj.de dote cau.⁊ non nu. So.hic erat excluſus nö tio circa locavarietatẽ inducit. ¶ Sequitur in gl.⁊. de of⸗ iama communi iure. etin 1r fi.pꝛoconſul.⁊ le.l.j.⁊.ij.nec ibt loci varietas⸗ Ka limita⸗ ¶¶ Item op.ꝙ tempoꝛa huius exceptionis ipſo iure mino W ta iuriſditio circa loca varietatem inducit. ri non currant vt.l.ſancimus.de tempo.in iteg.reſti.So. eſh ¶ In glo. que incipit ſi nõ.ibi maioꝛem reuerſuʒ de ab hic ſpeciale.i Item op.ꝙ ad reſtitutionem petendam ha ſeni ſentia.Et ita currit a tꝑe reuerſionis ⁊ cõſũmate leſiõis. „ Quibus ex cauſis maioꝛes ett. FJo. LXXXI. beat totum tempus ſue minoꝛis etatis ⁊ Vtnd dusriam Butrigarius ſuper nium:vt.l.ea que. So.hic ſpeciale.ſ Item op.ꝙ non de⸗ Mioꝛ leſꝰ beant currere niſi finita minoꝛi etatẽ vel ſaltim poſt leſio qũo ſit re-⸗ nem:vt.S.c.l.j.So.hic ſpecialc. Item op.ꝙ detur qua⸗ ſtituẽdꝰ ⁊ driennium ſolum ⁊ non.xij.annoꝛum.So.hic ſpeciale. ifra quod ¶ Item op.ꝙ tempoꝛe reſtitutionis petende ſubducatur tps. tẽpus minoꝛis etatis: vtj.e.l.fl. So.hic ſpsãle.i¶ Itẽ op. ꝙ ſi currant tempoꝛa debesnt reſtitui: vt.l.etiam.ff. de minoꝛ.So.hic ſpeciale.⁊ ita collige multa ſpãlia. Mo⸗ doquero pone ꝙ tempus nuptiarum cõtrahendaruʒ ſit xv.annoꝛum. ſed poſtea per quinq; annos poſt contraxi nuptias ⁊ fui confeſſus quomodo a tempoꝛe contrahen⸗ darũ nuptiarum currit tempus cum ante non elſeʒ leſus quia non eram confeſſus: ergo non eram reſtituendus. Pꝛeterea potui habere auxilium commune:ergo non ſe ſtitutionem tunc habebam:ergo circa eam non fui negli⸗ gens:ergo mihi non debebat concurrere:vt. l. ab hoſtibꝰ S. fi.ff ex qui ca.ma. Reſpondeo ꝙ non currit ſibi ante⸗ qᷓ; competat ſed non ſemper ſibi competit ⁊ datur totum tempus.xij.annoꝛum:nec hoc dicit heclex:ſed quãdo cõ trahit datur ſibi tantum tempus quãtum ſupereſt a tem⸗ poꝛe quintidecimi anni vſq; ad. xxvij. ⁊ illud ſibi incipit currere cũ contraxit vñ non currit a tempoꝛe nuptiarum contrahendarum:ſed exinde fit computatio.xij annoꝛũ. ¶ Ad pꝛimam partem op.ꝙ heres habeat ſolum id qð ſu pereſt defuncto ⁊ ſic interduʒ plus anno / interdũ minus vt. S. e.l.j.⁊.ij.⁊ per totum So.hic ſpeciale. Modo que⸗ ro quid ſi minoꝛi non ſupererat annusvel ſupererat plus anno an habebu integrum annum: certe ſic: quia aliqñ habet plus heres qᷓ; defunctꝰ:vtj.ſi penden.appel.moꝛs interue.l.ij.Modo pone heres maioꝛ ſuccedit minoꝛi cõ feſſo / poteſt eſſe ꝙ minoꝛ deceſſit altero de tribus tempo ribus vel infra minoꝛẽ etatẽ ⁊ infra tempus communevł infra minoꝛem etatem ⁊ infra tempus reſtitutionis: vel infra tempus.xxvij.annoꝛuʒ ⁊ poſt.xxv. Modo quero de quo tempoꝛe moꝛtuus fuerit. Reſpõdeo loquitur quã do moꝛtuus eſt minoꝛ in minoꝛi etate ⁊ infra tempoꝛa re ſtitutionis. Item quando deceſſit in maioꝛi etate: ſed in⸗ fra tempoꝛa reſtitutionis ⁊ poſt vigeſimũ quitũ ãnũ ⁊ añ vigeſimũſeptimũ.nã his duobus caſibus habet eius ſuc cech oꝛ annum ex perſona defuncti quantumcũq; tempus ſuperfuerit defuncto. Sed ſi deceſſiſſet dum adhuc habe ret tẽpus commune tunc non reſtitueretur heres non ex perſona ſua quia ẽ maioꝛ/non ex perſona defuncti: quia ei non competebat:vt.x de teſta.mili.l.j. Ad tertiam par tem op.ꝙ heres non habeat quinquennium licet ſit mi⸗ noꝛ:immo ſolum illud qð ſupererat defuncto poſt vigeſi mumquintum annum ⁊ ſic biẽnium:vt.l.ea que.S.e.So. hic ſpeciale eſt.¶ Item op.ꝙ iſtud quinquẽnium non cur rat ſibi toto tempoꝛe minoꝛis etatis:vt je.ſuperuacuam So hic ſpeciale. Modo quero quo tempoꝛe hic deceſ⸗ ſit minoꝛ confeſſus. Reſpondeo ſiue deceſſit poſt tempo⸗ ra communia ⁊ infra tẽpus reſtitutionis ⁊ in minoꝛi eta te ſiue deceſſerit poſt tempoꝛa communia⁊ infra tempus reſtitutionis ⁊ in maioꝛi etate habet locum hec lex: quia minoꝛi qui ſucceſſit datur integrum quadriẽnium ex per ſona defuncti.ſi autem deceſſit infra tempoꝛa communia ſiue eſſet in maioꝛi etate ſiue in minoꝛi heres minoꝛ non poteſt reſtitui ex perſona defuncti:quia defuncto nunq; competit reſtitutio:vt.S.de reſti.mili.l.j.niſi diceres da⸗ ri de equitate per.l.pantonius.ff.de acquirend.heredi.ſʒ ex per ſona pꝛopꝛia ſaltim reſtituetur ad illud tempus qð de iure communi ſupererit defuncto Jaco. Ex quibus cauſis maioꝛes. RBubꝛica. pꝛopte Rtentiam contra ſe latam reſtituitur ad totam cauſam. hoc dicit. C Ad euiden tiam pꝛemitte ꝙ ad hoc vt quis dica- y Itur rei publice cã abſẽs nõ refert an q s (AQſit legatus ad pꝛincipem an a pꝛincipe eKAHXOp. ꝙ ſi iſte fuerit abſens nõ debuit poſſe ad diffinitiuam veniri:vt.l.pꝛctoꝛ.⁊.l.ꝙ iuſſit.ff. de re iudi.So.hic ſe abſentauit lite conteſtata.¶ Item op. ſi fuit abſens:ergo non cõtumax / ergo ſentẽtia nõ tenet. Meuerſus de abſẽ tia qui inuenit ſen⸗ ſnia ð euz E A lata ẽ reſti tuẽdꝰ ad E totã cãm. ſecũdo libꝛo 4 odicis vt.l.ſi vt ꝓponis quomodo ⁊ quãdo iudex.et.l.ea que. Snia lata So.hic fuit citatus ad domũ ⁊ ſic ficte contumax quod ð abſentẽ: ſufficit an ſententiam: vt.S. de teſta.mili.i.ignoꝛare non an teneat. debet. ¶ Item oppo. ꝙ ſolum ad appellãdum reſtituatur vt. l. fl·ff. de in integrũ reſti. So.hic non fuit defenſus:vł minus legitime. ””äl ¶ In glo. que incipit ſcʒ romanoꝝ ĩ fi.ibi.l.quo abſente remittendo ad..i.fi.ff.de in intregrũ neli. aco. butk. Fnng, . Ex iuſta cauſa ⁊ pꝛeſenti cõ id circo tra ſententiam datur reſtitu tio.hoc dicit. . ¶ Op.. ꝙ ſentẽtia ipſo iure nõ teneat cum nõ fuerit citatus:vt.l.j.S item cum ex edicto.ff.que ſen.ſine appel.reſcin.Solu.hic fuit citatus ad domũ.Alij intel⸗ ligunt hanc.l.in arbitro.Ad quam lec.op.a diuiſione ſic. gut arbiter fecit citari partem et non venit/⁊ cõmiſſa eſt ſemel pena:ergo nõ põt ad diffinitiuã pꝛocedi amplius: vt.l.ſi duo · S. ſemel.ff. de arbitris.aut non fuit citata ⁊ nõ valct ſentẽtia.So.hic erat actum ꝙ pluries poſſet cõmit ti pena:vel ꝙ arbiter etiã parte nõ citata poſſet ꝓcedere. Sed quia hec lex loquitur de leſione que contingit pꝛo⸗ pter ſentẽtiam ⁊ nõ ꝓpter ſtipulationem cõmiſſam:ideo pꝛima lectura placet. ¶ In glo.que incipit.i.iudicẽ.ibi vel poteſt dici vt de⸗ ſeruiamus littere que dicit apud arbitrum. ¶ In eadem glo.ibi altera parte abſente nõ teneat.a ſi citar̃etur coꝛa arbitro ⁊ non veniret ſemel eſſet cõmiſſa pena.vñ ampliꝰ cõmitti non poſſet:⁊ per conſequẽs nec ad ſnĩam perue⸗ niri niſi eſſet dictum ꝙ ſepius poſſet cõmitti:vt.l.ſi duo. 5ſemel. l.diem ꝓferre .S. ſi quis litigatoꝛũ.ff.de arbit᷑. . n cõtractibꝰ RNecontractibus. α², Eſulitur minoꝛibus ⁊ maioꝛibus.hoc dicit. H¶ Op. a diuiſione ſic. aut dolus dedit canſam contractui⁊ ipſo iure non tenet/aut incidit in contractũ ⁊ agitur actione ex eo cõtractu:ergo non officio. So.vt Elo gul⸗ hic loquitur de officio mercenario.⁊ ideo attẽ⸗ e quia ſi in libello agit quis rei vendicatione ⁊ dicit in cõcluſione quare peto per vos ⁊ veſtrũ officium condẽ—.+ nari:dicerẽt quidã ꝙ male diceret:quia cũ pꝛoponat rei vendicationẽ non debet officium et ſic via extraoꝛdina⸗ ria intẽtari: vt.l.in cauſe.ff.de mino. Sed certe libellus bene dicit quia intelligit agẽs de officio mercenario: nãa nulla actio poteſt expediri ſine officio mercenario: vtl. ij . S.· poſt oꝛiginem.ſff.de oꝛigine iuris. Item op.nonne idem eſt ſtricti iuris: certe ſic.ſed ibi doõlus reſcinditur cxceptione vel replicatione doli ⁊ non actione ex eo con tractu. Sed an etiã ſtricti iuris habet locum quod dixi de officio mercẽnario: Reſpondeo ꝙ ſic.quia ſemper eſt neceſſariũ officium in qualibet actione vt pꝛedixi:ſed de bone fidei ideo hic dicit:qꝛ nullis plus pꝛodeſt iudicis officium. ¶ Item quero vſq; ad quod tempus audiantur decepti?:Et dic vt glo. Jaco. Butrig. Es Vinoꝛ ⁊ res publica ↄparãtur in reſti⸗ B “ tutionibꝰ.h.d.¶ Quero quibꝰ datur be EKeſtituti⸗ neftciũ reſtitutionis: Reſpõdeo minoꝛibꝰ da⸗ onis bũfi⸗ tur toto tpe etatis ⁊ poſt / infra quadriẽniũ ſal⸗ ciũ qbus uo eo qð hẽs in aut᷑.ſi minoꝛ.S.de tempo.in iĩtegrũ reſti. datur. ¶ Itẽ datur maioꝛibꝰ leſis ex iuſta cã ⁊ hoc ti.ff.e.¶ Itẽ rei publice romanoꝛũ datur ſᷣm oẽs. ſed de illa ciutate dubitabat ⁊ de eccłia.⁊ dicũt quidã ꝙ reſtituitur eccłia: . qꝛ cum equiparet᷑ rei publice:vt.l.fl.S.de ſacroſan. eccle. ⁊ res publica minoꝛi:&̊ ⁊ eccłia minoꝛi/i⁊ ſic reſtituet᷑ mi⸗ . noꝛ vt minoꝛ. Sed intra quãtuʒ tẽpus põt reſtitui: certe cũ equiparet᷑ minoꝛi/⁊ minoꝛ poſſit reſtitui toto tpꝑe mio ris etatis ⁊ ea ↄpleta ifra quadriẽniũ: ſic videt᷑ ꝙ eccłia toto tꝑe q̊ eſt eccłia ⁊ etiã deſinat eẽ eccłia ifra quadriẽ⸗ niũ poſſit reſtitui/ſed ſemꝑ hoc eſſet valde durũ ꝙ ſemꝑ donec eſt eccłia reſtitui poſſet.⁊ ideo dicũt vltramõtani ꝙ eccłia eqparat᷑ mioꝛi leſo facto maioꝛe:vt ſic ĩfra qua⸗ riẽniũ petat reſtitui ⁊ nõ vltra:eqparat᷑ ¶ minoꝛi qꝛ eſt reſtituẽda ſicut mioꝛ qñ eſt leſa ſʒ hʒ ſolũ q̃driẽniũ ſicut mĩoꝛ factꝰ maioꝛ ⁊ currit ſibi lʒ mĩoꝛi diũ ẽ in mĩoꝛi etate nõ curreret/⁊ hoc ẽ verũ:nã lex magis fauet rei determi nate ⁊ finite q; indeterĩate:vt l.ij.S. cũ furioſi.ff.de tute.⁊ ra.diſtra.⁊.l.ſi longius.ff de iudicum ergo longum eſſet ſpectare ꝙ eccłia deſineret eſſe eccłia nõ expectat᷑ Item eſſet durum expectare ⁊ ideo non expectatur:vt.l.pater B eE rvimyo⸗ eſte cecont ſcctin cg nid ußf. Gren fommm ſerſus ſt in lerei ep⸗ ſgtioe⸗ ldigne le ſec llegat Peta ſague lerigo umſie anre⸗ grum obeer umni lſcen ono entn gefurverbe deci hon ociolegart ſſtugg guia . toten beant 8n. 1399 ſee lsp. leuu ont uia nc ſecon cuig⸗ kegcz Haop u . ſing Meto opr 3 guia⸗ ante⸗ or Ino S. ntcus rur glal eſtivennr Kfenſiene gogbe oheN heſmniei Nurfn de 8 gleſcn A ht huſcneſe Tcomiſece iamgie tcietaans voſetcänt ſtpctict W mlſamice⸗ dieinrde (Zeanden egfetur cni .phang liam perue⸗ vtl.ſi dun ffde ant cotracthe⸗ gefideicon⸗ ocditt. editcalſn incontraat ficio. Son ideo gtte ner dicit⸗ ium conds voponatnt traordinnn te libellun tenarioni nario: ! nop. nonte felcindin ſeexreoc⸗ nqvoddit uͤſenpere⸗ ediriſel de Meſt iudſes ggodiantu Zurinteſt Pydrrurbeß⸗ nonbde crieniüſtl⸗ ſtegüͤreſN tiffe J Ilo cunat iturcectt roſan. ⸗ reſtituein⸗ eſtituitcnt ototpen Gckgegt ftnntſi⸗ uigſn vtremötant ſciffans tonec⸗ ieniü ian ioꝛt ℳ Ciuitateſ qñ iminet danũ rei⸗ pub. an poſſint re⸗ ſtitui. Legatꝰ iu ſta de cã abſẽs qũo reſtituit ⁊ ifra qð tẽ⸗ pus. Quibus er cauſis maioꝛes etc. Fo.LXXXII. ſeuerinã · S. ſocrus.ff. de condi.⁊ de.⁊.l.mutiane:ſed expe ctare ꝙ minoꝛ efficiatur maioꝛ eſt certum ⁊ determina⸗ tum nec eſt nimis longum. Item non eſt durum ⁊ ideo expectatur: eccleſia ergo ſolum habet quadriennium. Sed an alie ciuitates qᷓ; roma poſſint reſtitui:qͥd am q; ſic per duas rationes ⁊ vnam legem:⁊ pꝛima ratio eſt ta⸗ lis:quia vbicũq; verba poſſunt operari ᷣm impꝛopꝛium intellectum ſi hoc pꝛocedat ex mente legis trahuntur ad impꝛopꝛium vt.l.liberoꝛum.S.qui cum caſſius.⁊.l.cuʒ q decedensS. ſeia.ff. de le. iij.⁊.l.ſceuola. ff. ad trebeł.ſed ita eſt ꝙ ſᷣm mentem ⁊ impꝛopꝛie appellatione rei publi⸗ ce continentur etiam alie ciuitates:ergo debent reſtitui te/qð pꝛobatur ſic:quia mens colligitur ex ratione legis vt.l.legitimos.in pꝛin ff.de legi.tu.⁊ inſti.de legi.patro. tu S. fl.Sed ratio quare res publica romanoꝛum reſtitu⸗ atur eſt quia per alios gubernatur ⁊ non facile poteſt ſci re omnia:vt.il.barbarius.ff.de offi.pꝛeſidis.⁊.l.ij.S.ſi ad uerſus fiſcum.de offi. eius qui vicem alte. Sed hec ratio eſt in qualibet ciuitate: ergo idem ius:⁊ ꝙ appellatio ne rei publice contineant᷑ etiã alie ciuitates licet impꝛo⸗ pꝛie pꝛobatur ĩ.l.ſed ⁊ hiS. pꝛeterea. ff. de publica. Sed ratio eſt quia potentioꝛ eſt ratio in cauſa qᷓ; in cauſato:vt l.digna.S. de legi.⁊ aut᷑. multo magis.S.de ſacroſan.ec⸗ cle.ſed ita eſt ꝙ legati reſtituuntur occaſione ciuitatis vt l.legatis.ff.ex qui.ca.ma.ergo multo magis ipſa ciuitas. eeeren videtur caſus.S.de offi.qui vicem alte.ge.l.j. laduerſus fiſcum. ¶ In contrarium arguitur ſic. in ma teria odioſa non debemus extendere verba vltra pꝛopꝛi um ſigniſicatum:ſed hec eſt materia odioſa cum reſcin⸗ dat ea que de iure communi tenent:vt.l.ſcio.ff.de in inte⸗ grum reſti.⁊.l.in honoꝛarijsS.ſed cum reſciſa. ff. de ac.⁊ ob. ergo ⁊c. Pꝛeterea verba tunc trahuntur ad impꝛopꝛi um intellectum cum pſᷣm pꝛopꝛium operari non poſſuntvt l.ſceuola.ff. ad trebeł.⁊.l.verbis devul.⁊ pu.ſed verbũ rei publice poteſt pꝛopꝛie operari ĩ re publica romanoꝛũ: er go non trahitur ad alias ⁊ per hoc tollitur pꝛimum argu mentum in contrarium allegatum:nam pꝛocedit quãdo verba poſſunt operari ſᷣm pꝛopꝛium intellectum. Item non ob.ſm ar.quia minoꝛ eſt falſa:nam non eſt verum ꝙ legati reſtituãtur pꝛopter ciuitatẽ:immo pꝛopter ſeipos quia iuſta cauſa abſunt ⁊ ex clauſula generali reſtituũtur vt. l. ſed ⁊ ſi per pꝛetoꝛem · S. fl.ff.ex qui.ca.ma.ĩmo illa ra tio tendit in oppoſitum:nam cum legati ciuitatis non ha beantur pꝛo abſentibꝰ rei publice cã:vt.l.legatis.ff.ex qͥ. cau. maio.⁊ dicta.l.ſed ⁊ ſi per pꝛetoꝛẽS·fl.ergo nec ciui tas a qua ſunt miſſi continentur appellatione rei publice tem non ob.l.j. S. de offi.e.qui vi.alte.ge.vbi dicit † pꝛe es pꝛouincie cognoſcit de reſtitutiõe rei publice ⁊ ſic vi detur loqui de alia re publica qᷓ; romana cum loquatur ĩ pꝛouincia:quia ibi res publica romanoꝛum volebat reſti tui aduerſus pꝛiuatuʒ qui erat de pꝛouincia /⁊ ideo opoꝛ tet ꝙ ſequatur foꝛum eius:vt.l.ij.S.vbi ⁊ apud quẽ.ſecus ſi econtra pꝛiuatus contra rem publicã peteret ſe reſtitui quid ergo:ego dico concoꝛdando cuʒ omnibus ꝙ alie ci uitates q; romana non reſtituuntur ex clauſula qua abſẽ tes cã rei publice:⁊ ita non extendo nomẽ rei publice ad pꝛopꝛium intellectum in materia odioſa:⁊ ita pꝛocedunt argumẽta ſecundo loco aſſignata:ſed reſtituũtur ex clau ſula generali ſi qua mihi in cauſa ⁊c᷑.vt dicta.l.ſed ſi per pꝛetoꝛem. S.fl.⁊ ex eadem clauſula reſtituuntur legati nõ pꝛopter ciuitates:ſed pꝛopter ſe:quia iuſte abſunt ⁊ eſt iu ſta cauſa in ciuitatibus illa que eſt in ciuitate romana. ſ. quia difficile eſt ꝙ omnes ſimul conſentiãt in vnum ⁊ ſci tionẽ ibi⸗ ant ea que gerũtur Idem dicerem in quolibet caſtro ma gno vel villa magna cum ſit eadem ratio.ſecus dicerem „ driennium vt dixi in eccleſia. H ¶ In gloſ.que incipit cum aliquo.ibi:S·ſumus.ille equi parant eccleſiam in alijs ciuitatibus nonromane. Sed Jab hoſtibus. hum aewer Rr v matre reuerſus patre ⁊ matre ibi defunctis: in E. ☛ Hueniẽs rem paternam vſucaptam ad recupera eget quattuoꝛ remedijs:ſcʒ fictiõe poſtliminij i modica gens ibi habitaret / etiã ſi ciuitas eſſet ſenagia. Sʒj.quantũ tẽpus poterunt reſtitui Reſpõdeo.j.qua legis coꝛnelie / reſtitutionis cvtilis reciſoꝛie.hoc dicit. . ¶ Iſta lex habet duos intellectus /vnus eſt ꝙ inuenit reʒ pꝛeſcriptam. Oop.ſic:reuerſus habʒ vtilem reſtitutam: ergo nõ agit ad exẽplum vtilis ĩmo ipſi vtili.Hums timoꝛe ſunt hic iiij.ſolutiones.verum quarta ſolutio facit nouã lecturaz ſ. ꝙ hic reuerſus nõ ĩuenerit rẽvſucaptam. Et eget fictiõ ne poſtliminij ⁊ coꝛnelie non reſtitutione:qꝛ habet dire⸗ ctam vẽdicationeʒ ad exemplum vtilis/que daret᷑ ſi vſu capio eſſet completa. ¶Item opp. ad vtramq; lectur. videtur ꝙ vtili actioni – e co non pꝛeſcribatur ano:quia actioni non nate non pꝛeſcri⸗ licet impꝛopꝛie contineantur: quia continentur ex men⸗ bi poteſt. vt.l.jj/de annali exceptione. ſed ita eſt ꝙ non eſt nata anteqᷓ; reſtitutio detur ergo ante eam non poteſt pꝛeſcribi. So.dicunt quidam ꝙ habet leſus etiam ſine re ſtitutione vtilem a pꝛetoꝛe moꝛtuo: ſed eſt ſemiuiua que poſtea puriſicatur per pꝛetoꝛem viuum.vt in leone dant exemplum qui voce viuificat filios: cum ergo ſit natura Leo ſola poteſt ei pꝛeſcribi.Alij dicũt ⁊ hec eſt communis opinio voce viui⸗ ywS¶ʒ —⸗on eſt nata ante reſtitutionem. reſpondẽt ad cõtra⸗ ficat fili⸗ * trario: tamen eius natiuitati bene poteſt pꝛeſcribi vt ha bes in.l.cum notiſſimi ·S. eodeʒ iure.j de pꝛeſcrip.xxx.an no.Alij dicunt ⁊ in idem recidit ꝙ pꝛeſcribitur per indi⸗ rectum pꝛeſcribendo officio quo mediante datur reſtitu tio non directe actioni ipſi.ſ Item op.ꝙ vtilis non tolla tur anno:immo tanto quod ſuꝑerat tempoꝛe captiuitatꝭ vt.l.ſed ⁊ ſi per pꝛetoꝛeʒ ·S.quotiẽs. ff.ex qui.cau.ma.⁊.l. nec non.S.exemplo. Sol.fateoꝛ oppoſitionem:quia vti⸗ lis anno non tollitur:ſed officium quo mediãte vtilis re ſtitui debet ⁊ ita per indirectum excludent. Conclude er So caſum pinguem ſic. ¶ Querit iuuenis ab imperatoꝛe domine ego cum patre ⁊ matre mea fuimus capti ab ho⸗ ſtibꝰ / ego ſuʒz reuerſus /⁊ pater meus ⁊ mater ibi deceſſe runt / inueni quẽdã poſſidere rem que fuerat patris mei: quero qualiter mihi conſulatur. Reſpõdetur ꝙ ſi res eſt pꝛeſcripta ego egeo quadruplici auxilio / pᷣmo beneficio poſtliminij per quod fingar ſemper in ciuitate fuiſſe ⁊ ꝑ hoc non fuiſſe ſeruum effectum aras non poſſem parenti bus meis ſuccedere. Item eſt neceſſaria fictio.l.coꝛne⸗ lie.per quẽ pater meus ⁊ mater fingantur moꝛtui pꝛeam bula hoꝛa captiuitatis ⁊ per conſequens liberi ałas non poſſent heredem habere. Itẽ eſt mihi neceſſaria reſtitu⸗ tio. Item eſt neceſſe ꝙ intêtemvtileʒ reſtitutam ad exem plum illius vtilis que olim cum ſolemnitate pꝛoponeba⸗ tur a qua vtili ergo excluderer per indirectum ſi non pe⸗ terem per reſtitutionem infra annũ vtilem. nam pꝛeſcri⸗ beretur officio iudicis quo petitur reſtitui vtilis actiõis. Si autem res non eſt pꝛeſcripta egeo ſolum duplici au⸗ xil io.ſ.beneficio poſtliminij per quod ſim liber. Jtem fictione coꝛnelie per quam parentes mei liberi cenſeãtur ⁊ ſic poſſe habere heredem ⁊ ſine aliqua reſtitutione intẽ tabo directam rei vendicationem ad exemplum vtilis ꝗᷓ daretur ſi vſucapio fuiſſet complcta que vtilis tolleretur anno per indirectum vt dixi.vel etiam directe ſi dicamꝰ eam ſtatim natam ſed ſemiuiuam.h.d.ſᷣm qualibet aliaʒ rium ꝙ licet actioni non nate non poſſit pꝛeſcribi vt ĩ cõ os. lecturam ⁊ ceſſant contraria. . S SD Modo q̃ro quotuplex eſt reciſoꝛia.Reſpondeo duplex Reciſo⸗ actiue ⁊ paſſiue.nam actiue reciſoꝛium officiũ iudicis re ria quotu⸗ ſcindens paſſiue vt vtilis reſtituta.¶ Item quero quale plex ſit ⁊ q̃ nomen habeat an ſit nomen actionis:⁊ dic ꝙ non immo le nomen eſt cognomen quicquid dicãt alij / ⁊ reciſoꝛia actiue qua hẽat ⁊ vñ reſcinditur vſucapio appellatur officium iudicis. vt.l.ſi naſcatur. quis ſtipulatus.de verbo.obli.⁊ reciſoꝛia paſſiue dicitur 2 vtilis reſtituta que pꝛimo erat directa vel eadem directa que erat inefficax iuxta ea que dicam. . quero vnde naſcatur reciſoꝛia ſiue loquatur de of⸗ cio reſcindente ſiue de vtili reſtituta. Reſpondeo ſilo⸗ queris in officio reſcindente.aut conſideras ipſum actũ iudicis reſcindentis/a iſtud eſt quoddam factum ⁊? non ius:vnde non poteſt dici naſci vt pꝛobatur in l.quintus mutius·S.idem pomponius.ff.de annu.le.ſed ſi conſide⸗ ras ius quo petitur ⁊ imploꝛatur officium:⁊ iſtud eſt na⸗ tiuum quia habet materiaʒ paratam / ex qua naſci poteſt ſcilicet leſionem ⁊ abſentiamvel mminoꝛem etatem.vt.l.iu riſgen tium·S.j.ff.de pactis. J 1Sed quid de reſtituta vnde naſcitur. Reſpondeo quã⸗ Reſtituta oq; actio erat per pꝛeſcriptionem ſuplata eſt in vſu⸗ vñ naſcit᷑. Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis capione rei mobilis:nã dominium tollitur in t otuʒ. Mo do hoc caſu dicunt quidam ꝙ vtilis reſtituta eſt datiua quia non habet materiam vnde naſcatur:ſed certe ipſi ve rum dicerent ſi ſola actio reſtitueretur: ſed non ſolum a⸗ ctio hic reſtituitur ſed etiam dominium vtile/quia illud qð mihi abſtulit leſio debet reſtitutio reintegrare / vt.l. fl. .de ſen.pa.⁊ re.ſed cuʒ fuerim leſus in dominio:ergo mi hi reſtituatur dominium vtile:cum ergo mihi reintegre⸗ tur vtile dominium qð eſt materia vtilis in rem poſſumꝰ dicere ⁊ bene materia vtilis in rem eſſe datiuam:ſed ipſã vtilem in rem eſſe natiuã quia habet materiam ſibi reſti⸗ tutam:ſed quandoq; per pꝛeſcriptionem non erat in to⸗ tum ſublata actio:ſed eliſa:vt eſt ſᷣm glo.in omnibus acti onibus perſonalibus:modo pᷣm hoc nulla actio reſtitui⸗ tur: ſed remouetur obſtaculũ pꝛeſcriptionis vnde agetur pꝛima actione que ex contractu venit:⁊ ſi excipiatur de pꝛeſcriptione replicabitur de reſtitutione data: ſed vltrs montani tenent ꝙ hodie omnes perſonales actiones in totum tollantur per.l.ſicutj.de pꝛeſcriptio.xxx.an.ibi vi uendi vlterius ⁊c.⁊ per.l.omnes in.e ti.ibi ꝙ pꝛedictoꝛũ xl.an.extinctuʒ eſt ⁊c.vnde ſᷣm eos ſemper debet reſtitui vtilis:qð ſatis poſſet dici ⁊.l.obligationum fere · S· pla⸗ cet.ff.de ac.⁊ obliga.quã glo.allegat pꝛo ſc.⁊ in dicta.l.ſi cut.loquitur in obligatione non in actione.vnde dicunt vltramontani bence eſtverum ꝙ obligatio non tollitur tẽ poꝛe cum ſit iurugentium: vt dicta.l.obligationum ferc. ſed actio que eſt iuris ciuilis bene tollitur pꝛeſcriptionc Reciſo⸗ ⁊ tempoꝛe:vt dicta.l.ſicut.⁊.lomnes.(¶ Item quero quã⸗ ria actio do naſcatur reciſoꝛia reſtituta: dicunt quidam ꝙ ſtatim qñ naſcat᷑ vſucapione cõpleta datur a pꝛetoꝛe moꝛtuo ſcʒ ſemiuiua Rei vẽdi vt rei vendicatio vnde poſtea in ea pꝛetoꝛ viuus inſufflat ſpiritum vite nec mirum ſi ſtatim dat:quia id qð fit a pꝛetoꝛe moꝛtuo vel s lege poteſt fleri ab hoĩe:vt.l.iunius diophãtus.ff.de mi⸗ noꝛ.⁊ quia incontinenti eſt nata ſᷣm eos poteſt ei directe pꝛeſcribi anno vtili. Alij dicunt ⁊ hec eſt communis opi⸗ nio ꝙ naſcitur demum reſtitutione habita ⁊ hec vera in actione que per pꝛeſcriptionem tollitur ipſo iure.ſed in il la que ſolum eliditur vt eſt in perſonalibus ſ̃m glo.nata eſt ab initio:ſed eſt inefficax pꝛopter pꝛeſcriptionem: ſed reſtitutio remouet obſtaculuʒ pꝛeſcriptionis ⁊ reddit eã efficacem:quando ergo tollitur ipſo iure per pꝛeſcriptio⸗ nem vtilis naſcitur demum reſtitutione petita:⁊ per hoc cum non ſit ante natiua non poteſt ci directo pꝛeſcribi:ſʒ eius natiuitati.i.officio quo mediante petitur reſtitui vn de pꝛeſcribitur anno vtili hodie quadriennio:vt ⁊ in.l. cũ notiſſimi·S· eodem iure·j·de pꝛeſcrip.xxx.an.⁊ hec eſt cõ⸗ munis opinio. Be aliena. mutandt iudicij cauſa facta. Mubꝛica. R PBP ffectus.hoc dicit. vel dic ꝙ due cauſe pꝛoducunt duos effectus.nam domi⸗ nium mihi parat vendicationem: alie natio actionem in factum. Pꝛima ex poſitio pꝛime glo.eſt vera non ſecũds ⁊ ideo quero ꝙ ſũt neceſſaria ad hoc nihi competat. Dicunt quidã ꝙ duo.ſ. catio ad h 5 ego ſum dominus ⁊ ꝙ aliquis rem meaʒ poſſideat als vt alicuiꝰ ego poſſiderem non poſſet mihi competere reivendica petat qͥt tio ⁊ hoc ſentit glo.in.i:.certi iuris·j de rei ven.que dicit ſũt neceſ⸗ ꝙ ille qui vult cedere rei vendicavionem pꝛo re quaʒ poſ⸗ faria. ſidet ꝙ cedit competituram ⁊ non competentem:ſed hoc non eſtverum:quia immo ex ſolo dominio cãtur mihi rei vendicatio ⁊ ipſam habeo licet poſſideam et hoc pꝛobat hec lex ſᷣm vnam litteram. Exercitium tamen rei vendi⸗ cationis non habeo niſi cum alijs poſſidet quia meip⸗ ſum cum poſſideo conuenire non poſſum: ⁊ ideo dicit lex ꝙ ſi ego conueni aliquem rei vendicatione qui tunc non poſſidebat rem meam ſed iudicio pendẽte cepit poſ ſidere / ex cadem inſtãtia recte fiet condemnatio:quia mi hi non ſuperuenit ius de nouo:ſed poteſtas dirigendi rei vendicationem in illum:vt.l.ſinautem.S. poſſidere. ff. de rei vendi. Item quero quot ſunt neceſſaria quo ad hoc vt competat actio in faceum ex hoc edicto ⁊ dic vt gloſ. ¶ Item quero an etiam in alienantem deturvtilis in rem Hõä Ad poſitioneʒ Bm in rem. cauſe ſequitur quia dolo deſijt poſſidere Reſpondeo ſic.ꝗ¶ Item quero Actto ĩ ſ an actio in factuʒ ex hoc edicto tollatur per directam rei ctũ an tol vendicationem que competit contra emptoꝛem⸗⁊ dic ꝙ lat . dire⸗ non vt gl. quia vna datur ad rem / alia ad intereſſe.¶ Itẽ ctã rei vẽ⸗ nũquid tollitur vtilis in rẽ que datur in alienãtẽ quia do dicatiõeʒ. lo deſijt poſſidere tollitur per actionem in factum ex hoc edicto.iReſpondeo ꝙ non eadem ratione. Pꝛeteres illa que datur quia dolo deſijt poſſidere non pꝛopꝛie dicitur vtilis in rem:ſed debet dici directavtilitervt ſic variatio flat per aduerbium ⁊ non per nomen cum fiat variatio ex parte reivt.S.de nego.geſt.l.curatoꝛis.⁊ ibi dixi. ⁊ ideo ſi cut directa directo que competit contra emptoꝛem non tollit actionem in factum competentem contra alienan⸗ tem: ita non debet eam tollere directa vtiliter que com⸗ petit contra eundem.¶ Altimo quero an directa in rem que competit contra emptoꝛem tollat vtilem in rem /vel directam vtiliter que competit contra alienantem ideo quia dolo deſijt poſſidere vel econtra.Reſpondeo aut ẽ actuʒ directa directo pꝛimo contra emptoꝛem ⁊ aduocs ta res ⁊ tunc tollitur vtilis in rem vel directa vtiliter que competit contra alienanteʒ qui dolo deſijt poſſidere / aut econtra pꝛimo fuit actum contra alienantem vtili in rem ⁊ non tollitur directa que competit contra emptoꝛem. De receptis arbitris Rubꝛica. /Rparit quia vilis:ideo pꝛouidendum ẽ Xſtipulatione penali.hoc dicit. CHiui⸗ ge in partes tres:quia in pꝛima poni⸗ tur dictumvſq; ibil Et ob hoc ibi dat 8 remediũ cõtra pꝛemiſſa vſq; ibi (ſed ſi yVltra jibi limitat pᷣcedẽtia. ¶ Rora ar. a cõiter accidentibus /quia ab ea ſentẽtia appellatur que pꝛoducit actionem iudicati:ſed ſententia arbitri non pꝛo ducit:ergo ⁊c̃.⁊ per hoc eſt argumentum contra opinio⸗ nem Yaco. de arenis.qui dicit ꝙ quando ſentẽtia eſt nul⸗ la ⁊ appellatum eſt ꝙ iudex non debet pꝛonunciare male appellatum ſed fruſtratoꝛice per.l.quedam.ff.fami.herciſ. ⁊.l.fl.ff.de iure patro.nam hic dicit ꝙ a ſententia qͥ nõ ꝓ⸗ ducit actionem iudicati:non debet appellari:ſed illa que bet dicere fruſtratoꝛẽ male appellatum. ¶ Op. ꝙ non ex vtilitate ſententie:ſed ex maioꝛitate iu⸗ dicis non appelletur:vt.l.j.ff.de offi.pꝛefec.pꝛeto.So.in terdum non appellatur pꝛopter vtilitatem ſententie vt hic:quandoq; pꝛopter maioꝛitatem iudicis:vt in contra rio.¶ Item op.ꝙ a ſententia appelletur:vt.l.arbitro.ff.qͥ ſatiſdã.coguntur.iſ¶ Item op.ad idem de.lʒ.non diſtingue mus · S· cum arbiter.ff e.Sol.ibi eſt quedam reclamatio non appellatio.¶ Sed quid hodie cum quandoq; actio⸗ nem iudicati inducat ſententia arbitri vt.j.e. cum antes. an poterit ab ipſius ſententia appellari.Rñdeo vt glo. S Qui non paret arbitro in cõ⸗ KEAA JJ co ntra. arèdo incidit in penã com⸗ pꝛomiſſi. hoc dicit.¶ Wodo quero vndeveniat Khoc ꝙ ſi nõ cõparet cadat in penã. Reſpondeo eſt nulla non pꝛoducit actionem:ergo ⁊c̃.vnde iudex de⸗ KA Citatꝰ n qꝛ pꝛomiſit hoc expꝛeſſe ꝙ ſi nõ pareret in oĩbus caderet ↄparens in penã. Itẽ ⁊ ſi ſolum pꝛomiſiſſet parere ſentẽtie:qꝛ cum an cadat ſentẽtiã impediat nõ veniẽdo / merito cadit ĩ pena.¶ Sʒ quid ſi ẽ cõpꝛomiſſum in arbitruʒ hoc acto ꝙ poſſit pꝛo⸗ nũciare altero abſente an ſi ctatus nõ venit cadit in pe⸗ nã. Reſpondeo nõ /qꝛ ſentẽtia nõ impedit cuʒ poſſit ferri eo abſen.ſed ſi ꝓmiſit in oĩbꝰ parere arbitro ſub pena ca deret etiã ex citatione:⁊ ita tenet glo.in.l.non ex oĩbꝰ. ff. de arbit. ſic ergo vbi ſolũ ꝓmiſit ꝑere ſnĩe:tũc ſi accuſatꝰ nõ cõpareret pena cõittitur qꝛ impedit ſentẽtiã ⁊ expirat officiũ arbitri /niſi eſſet dictũ ꝙ pena poſſet cõmitti pluri es:vt.l.ſi duo:S.ſemel.ff.de arbi nã tũc cõmittet᷑ ex citati one ⁊ etiã ex ſnĩa:aut fuit actũ ꝙ ꝑte abſẽte poſſit ꝓnũcia re:⁊ tũc ꝓpter citationẽ nõ ↄmittit᷑:ſj ꝓpt᷑ ſnĩam ſic/ſi nõ pareat᷑.ſ Itẽ q̃ro qͥd ſi nõ vult ↄparere añ liteʒ ↄteſtatã. an cadat in penã. dicunt quidã ꝙ nõ: qꝛ nõ impedit ſentẽ tiã:qꝛ lite nõ ↄteſtata nõ poterat ad ſententiã ꝑueniri:tu dic S.qꝛ immo impedit:qꝛ ſi veniſſet fuiſſet lis cõteſtata? potuiſſet ad diffinitiuã perueniri Jacob. L penã. bat niar nyrillinnen nptoren 9 gtentisat Cctionenmni videndun: ict (Da⸗ hprüns pon bhoc)bide ſcͤbilſ 1,(Hoan pellamr ge Ntrinonpe tra opinid itig eſtn⸗ ciare mie mi herel. Niaqno ſed üls gi⸗ le inderde gorſatein hrelo Gon ſententeen Nincoſmn lafbinoft diltnhre jfeclamat⸗ logg acti⸗ Nontg⸗, Ubinonncs oheſeit. hihell⸗ elin,, nitiegon la S S n ſtipulatiõe de ſtã⸗ AAN& J Ub itroꝛ um. Paenco arbitro in Aſt tacita conditio/ſi dolus malꝰ ab fuerit.h. d. SC Op. ſi ſtipulatio habet hanc conditioneʒ ta olus ineſt:ergo non debet excipi immo ipſo iu⸗ re ſtipulatio non debet committi cum deficiat eius condi tio:vt.l.cedere diem.ff.de verbo.ſig.So.vt gl.⁊ male/ qꝛ tacita conditio ſi erat expꝛeſſa ſuſpendit licet tacita non impediat / trãſmiſſio nõ/expꝛeſſa ſic.in.l.cõditiones.alł. in glo.⁊ ideo dic ꝙ conditio ſuſpẽdit illud qð reſpicit: ſʒ interdum reſpicit obligationem ⁊ eam ſuſpendit vt in cõ trario:quandoq; reſpicit effectuzʒ:vt eſt hic quia videtur ꝙ pꝛomittere parere cum effectu ſi ceſſet dolus ⁊ tunc ſo⸗ lum ſuſpendit effectum vt hic:ita no.in.l.ita demum.ſff.e. ⁊.l.item quia.de pac.¶ Item op.ꝙ ĩdiſtincte pareatur ar bitro:vt.l.diem.S.ſtari.ff.e.So.illa ᷣm hanc vt ita demũ pareatur ſi dolꝰ abeſt.¶ Item quero quid ſi dolus tertij interuenerit an obſtabit exceptio agẽti ⁊ dic ꝙ ſicvt glo. ⁊ eſt ratio quia licet agens doluʒ non commiſerit /hodie tamen committitur dolo tertij.i.ſententia eius dolo lata vt.l. apud celſum.S.ſi cũ legitima.ff.de doli excep.ia.bu. F S AE gen ee s ναN Lompromiſſum iu⸗ S E in arbitris. fanuenro vallatuz p⸗ Se Btum reperitur ſcriptum altero de tribꝰ modis hic poſitis ⁊ pꝛoducit actionem ałs nõ /⁊ ita hic ſcriptu ra eſt de ſubſtantia:nec curatur an fuerit iuratuʒ:ſed ſuffi cit ſcriptum eſſe coꝛam arbitro qð iuratum eſt.¶ Diuide in.vj.ptes. Pꝛimo exoꝛdiũ.Scðdðo tenoꝛ legis ⁊ vbi arbi ter iurauit ⁊ partes ⁊ eſt ſcriptum altero de tribꝰ modis. Tertio iurauerũt partes ⁊ eſt ſcriptũ altero de tribꝰ mo dis.QAuarto ſolũ arbiter iurauit ⁊ ẽ ſcriptũ altero de tri⸗ bꝰ modis.Quito nõ reperit᷑ ſcpᷣtura facta.Serto lʒ iura tũ nõ fuerit:tñ poſt ſnĩiam ĩteruenit emologatio ⁊ cõpꝛo⸗ batio partiũ ambarũ. Scðdða pꝑs iĩcipit ibi ¶ Si igit᷑. .CTer tia ibi.( Sinautẽ de arbitro. Quarta ibi. Sed ⁊ ſi ipſe Quita ibi. Sinaũt ſcriptura. Sexta ibi.ſſi qͥ aũt.Jan⸗ teq; recites hic glo.poſitam lege.l.cum antea.j.e.ia.bu. = L. ficatur iudici in tribus in pꝛincipio: vt in conteſtatione: in medio vt EA/’in confeſſionibus: in fine:vt in ſentẽtia. h. d. ¶ Diuide in tres partes quia in pꝛima pariſicat arbitrũ iudici in fine ⁊ ſic ĩ ſententiavſq; ibi Licet ibi parificat arbitrũ iudici in pꝛĩcipio litisvt in conteſtationevſq; ibi Laltera aũt libi parificat arbitrũ iudici ĩ medio vt ĩ cõfeſ ſionibus ⁊ pꝛobationibus vſq; in finem. Modovenio ad recitationem glo.l.ne in arbitris.(¶ Et pꝛimo op ꝙ ex ſen tentia arbitri non detur actio vt.S.e.l.j.So.vt gloſ.quia non naſcitur illa in factum que datur ałs ſed generalis. Iteʒ op.ꝙ non detur actio in rem vt l.ſicuti:S. ſi quera tur.ff.ſi ſerui. vendi.So.vt gl.quia in tribus caſibus da tur in rẽvt gl.¶ Itẽ quero an he actiones ſimul ↄcurrant 7 dic vt glo.verũ vltramõtani dicũt ꝙ ↄdictio ex lege et in factum poſſunt concurrere quia ambe ex equitateveni unt:ſed glo.dat aliã rationem: qꝛ condictio ex lege cum Judex an poſſit teſti ficari de alia non currit:quia habet ſolum locuʒ quãdo obligatio ex lege noua inducitur:nec eſt cautum quo genere actio⸗ nis agatur:vt.l.j.ff.de condi.ex lege ⁊ ideo gl.bene dicit. ¶ Item op.qꝙ arbitri dicto ſtetur:licet ſit vnus vt.l.ab ex ecutoꝛe.ff.de appel.cum ſi.So.in officio iudicandi ſtatur dicto vnius niſi ſit commiſſum pluribus: vt.l. ſi ex tri⸗ bus..l.ſi inter pares.ff.de re iudic.in officio interpꝛetan di etiam vni creditur: vt dicta.l.ab execut.ſed in officio teſtificãdi nõ creditur vni ſoli vt plenaʒ pꝛobationem fa ciat:vt.l.iuriſiurandi.j.de teſti.⁊ hic. Pꝛeterea hic requi rebatur ſcriptura.pꝛodeſt tamen als ad ſemiplenam pꝛo bationem.vt l.in bone fidei.j.de iureiur.fallit in officiali⸗ bus quibus creditur in ſibi commiſſis ⁊ leuibus: vt.l.ſi quis decurio:.j.de falſ.in grauioꝛibus non/niſi quatenus ad denunciationem ipſoꝛum poſſu inquirere:vt.l.j · S. ſa⸗ ne.ff. de off. pꝛefec.vꝛ.⁊.l.j.S.diuus.ff.de cuſto.reo. Itẽ quero an iudex poſſit teſtiſicari de geſtis coꝛam eo:⁊ dic qꝙ aut cognitio cauſe durat in qua vult teſtificari coꝛam geſtis co⸗ eo ⁊ non poteſt:quia in vna cauſa non poteſt eſſe iudex et ra eo. teſtis in iuriſditione contẽtioſa:vt.l.per hãc.S.de aduo. ⁊. l.ij.de offi.pꝛeto.Si autem expirauit cauſa ⁊ tunc aut expirauit per appellationem ⁊ tunc in his que reſpiciunt De Beceptis arbitris. ducit actionem. hoc dicit. aut ergo iuramene⸗ Fo. LxX terminũ ⁊ deciſionem cauſe non ſibi creditur:qꝛ ſuſpectꝰ eſt:vt.l.eos.j..de appel. In alijs q̃ reſpiciũt oꝛdinationẽ iudicij poteſt quia non reperitur ꝓhibitus: vt.l.ob car⸗ men.S.item ſenatꝰ.ff.de teſti. Si autem cauſa expirauit per lapſum tẽpoꝛis ⁊ litigatur coꝛam alio / vel petita eſt reſtitutio contra ſententiam ſuã.coꝛam alio bene poterit eſſe teſtis:quia non reperitur pꝛohibitus.ar.dicti ·S· item ſe enatus.nec ob.hec lex per ea que dixit glo. Itrẽ non ob. l fl.ff. de teſti. quia ibi eodem tẽpoꝛe habebat aliud offi⸗ cium in cauſa quia erat pꝛocuratoꝛ ⁊ ideo non poteſt in cadeʒ cauſa eſſe teſtis. ¶ Modo venio ad recitationẽ.l. cum antea. Et pꝛimo ego quero quid ſi ante ſententiam cõpꝛobauit ſentẽtiam.dicit glo.ꝙ valet per.l.j.S.de pac. cum ſi.Sed certe ſi huic non obſtaret ideo quia eſſet ius futurũ bene poſſet paciſci ſuper eo.⁊ ita pꝛocedit lex.glo. Sed hic obſtat aliud quia paciſci ſuper futuro laudo eſt remittere dolum futurum quod eſt contra.l.iuriſgentiũ. Sſi paciſcar.ff.de pac.⁊ ideo nõ valet ſi flat ante ſnĩam. ¶ Oppo.ꝙ actio ex ſentẽtia arbitri non naſcatur.vt.g. c l.j.So.vt glo.quia hic ſpeciale.(¶ Item op.ꝙ etiã olim nal cebatur actio in pꝛimo caſu huius legis:vt.l.diem.G. fl. ff e. So.vt glo.¶ Modo quero quid ſi fuerit datum pi gnus ⁊ dic vt glo. verum in dubio ego puto videri da⸗ tum vt detur parti paciſcenti cum omnia que fiunt in iu⸗ dicio referri videâtur ad litigantes: vt.l.pe ff.ſi qs cau. ⁊ ideo puto ꝑinde eſſe ac ſi pena eſſet appoſita:⁊ ſic ceſſa bit hec lex cum ſibi pꝛouiderint litigãtes.i¶ Item quero quid ſi pꝛomittatur pena ⁊ dicatur rato manente pacto: ⁊ dic vt glo.¶ Item quero an acta coꝛaʒ arbitro pꝛobẽt Acta coꝛã coꝛam iudice: ⁊ dic ꝙ cõfeſſiones bene pꝛobãt coꝛam iu arbitro an dice que facte fuerũt coꝛam arbitro. Sed in atteſtationi ꝓbẽt coꝛã bus dic vt glo. que an verum dicat dicam.j.de teſti.l.fi. iudice. ⁊ hec inter eoſdem ſed an inter alios pꝛobẽt: dic vt glo. ¶ Altimo attende ꝙ hec lex ſolum loquitur tota quãdo pacto nudo partes pꝛomiſerunt parere arbitro. kr Ecernit Hec aut᷑.venit ad coꝛrectionẽ L.codicis.⁊ eſt pꝛohibitoꝛia:⁊ habet duos intellectus: vnũ vt pꝛohibeat iura RXA,AAmentũ arbitrij. aliud eſt vt pꝛohibeat iuramen tum oĩm.ſ.litigãtiũ.⁊ arbitri ſᷣm diuerſas lec.et hec aut᷑. bꝛeuiter hoc ĩtẽdit.Hodic nõ lʒ ↄpꝛomiſſũ cũ iuramẽto vallare.h.d.¶ Pone caſuʒ vt l̃a ſonat. Modo q̃ lec.ſit verioꝛ.Et dicũt qͥdaʒ ꝙ littera dʒ dicere ei q̃ſi dicat ꝙ ꝑp aut᷑.iſtã nõ ꝓhibet᷑ quo minus partes iurent ⁊ firmẽt co⸗ pꝓmiſſum ⁊ ꝓcedit lex codicis:ſed ꝓhibet arbitrũ iurare ⁊ ſi iurauerit.ſi doloſe male iudicet puniet᷑ a deo/ſi igno rãtia ſolũ erit ꝑiurus:ſed cõpꝛomiſſum remanet validũ. Alij intelligũt ꝙ loqtur indiſtincte ꝓpter pꝛincipiũ qð Dicit cũ ſacramẽti religione:⁊ nõ dicit a quo ſit pᷣſtitum ⁊ ſic erit ̊ legẽê/x viciabit᷑ cõpꝛomiſſum. Pone ꝙ ꝑtes iurauerũt ſeruare ↄpꝛomiſſum ⁊ adiecerũt penã:nũquid ↄmittet᷑ pena: dicũt quidã ꝙ nõ:qꝛ eſt õj.l.vt.l.nõ dubiũ. S.de legi.Alij dicũt ꝙ cõmittet᷑ pena:⁊ rñdetur ad.l.non dubiũ:qꝛ aliqñ viciat᷑ aliqͥd in ſui ſubſtãtia ⁊ tũc nõ valʒ. nec id qðſequit᷑ ex eo.vel ob id.⁊ ita ꝓcedit.l.nõ dubiũ. Aliquãdo non ĩpꝛobatur ſubſtãtia ſed qualitas ſiue foꝛ⸗ ma:vt eſt hic.nam non eſt pꝛohibitum cõpꝛomitti.i.cum iuramento:⁊ ſic qualitas eſt pꝛohibita.⁊ ideo licet quali tas vicietur non viciatur quod ſequitur ex ea: vel ob id ſcʒ pena ⁊ ideo ↄmittetur.⁊ ita hic:⁊ hoc ſentit mar.in.l. non dubiũ.⁊ glo.in aut᷑.qui res.S.de ſacroſanc.eccle.nõ autẽ intellexit mar.ꝙ.l.non dubiũ.ſolum ꝓcederet in ꝑ⸗ petuo ꝓhibitis.licet glo.dicat eũ ſic intellexiſſe.ĩmo in⸗ tellexit ꝙ loqueretur in his quoꝛũ ſubſtãtia eſt ĩpꝛobata ſecus ſi ſolũ q̃litas ſine foꝛma. Circa materiã ↄpꝛomiſ⸗ Compꝛo⸗ ſi.⁊ maxime circa.l.cũ antea eſt ſciendũ ꝙ multis modis miſſum fſit fit ↄpꝛomiſſũ:nã qñq; fit nudo pacto parẽdo tantũ.qñq; mult mo⸗ interuenit ſolũ penalis ſtipulatio ſi non pareat᷑.aliqũ in⸗ dis. teruenit ſolũ ſtipulatio de parẽdo ⁊ non pena.aliquãdo interuenit ſtipulatio de parendo ſtipulatio penalis ſi nõ Barcainr. aliqñ interuenit nudũ pactũ ⁊ ſtipulatio pena is ſi nõ pareat᷑:ſed nõ eſt dictũ rato manẽte pacto.aliqñ eodẽ caſu dicit᷑ rato manẽte pacto:dico ̊ ꝙ aliqñ nudo pacto fit tm̃ ↄpꝛomiſſũ/qꝛ pmittunt nudo pacto ſtare ar bitro.⁊ tũc loqᷣtur lex cũ antea.⁊ ſᷣm eã iuuant᷑ ꝑtes q̃ de lege ↄfiderũt.Aliqñũ interuenit ſtipulatio penalis tm̃:qꝛ ꝓmittis penã ſi non pareas/⁊ tunc non loquitur lex cum antea.quia loquitur ſolum quando pena non fuit ꝓmiſ⸗ Luin. IXXIII. HButrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis ſa:ergo hoc caſu remanet ius antiquũ. ar. l. queſitum · S. illud.ff.de lega.j.pterea hic litigantes ſpꝛeuerũt legis au xiliũ/⁊ ꝓuiſionẽ. aliter ſibi ꝓuidẽdo non debent bñflciũ legis habere / cum de lege non confiderint.nec de ipſius bñficio:ſed tm̃ ſuam pꝛouiſionem habebunt quã ſibi fece runt.vt.:j.de pactis conuen.il.vlt.aliquãdo interuenit ſti⸗ pulatio de parendo ſed non de pena: T tunc agitur itereſſe iure veteri ⁊ nouo.vt.l:.litigatoꝛes.S ij. ff. eo. ⁊ ita non ꝓcedit lex cum antea:aliqñ interuenit ſtipulatio de parẽdo ⁊ de pena ⁊ ſi non pareatur:æ tunc ex pma agitur ad intereſſe: ⁊ ex ſcdõᷣa ad penã: ſed vna tollitur per aliã. vt.l.ſi quis a ſocio.ff pꝛo ſocio.niſi eſſet dictum rato ma⸗ nente pacto.vt.lł.qui fidẽ.ff.de tranſac.nec tunc pꝛocedit lex iſta. Aliquãdo nudo pacto pꝛomittis parere ⁊ per ſti pulationem penã ſi cõtra fiat:æ tunc etiã non ꝓcedit lex cum antea. Sed aliquãdo interuenit nudũ pactum⁊ de parendo ſtipulatio ad penã ſi non pareas ⁊ dictuʒ eſt ra⸗ to manẽte pacto. Modo quero an tunc habeat locuʒ lex cum ãtea.dicunt quidam ꝙ non quaſi legeʒ conceſſerim. Alij dicunt ꝙ hec clauſula rato manente pacto facit com pꝛomiſſum eſſe duplex ita ꝙ poſſit affirmationem recipe⸗ re ⁊ actionem pꝛoducere ᷣm.l.cum atea.⁊ ita tenet gloſ. ĩ L.ij.ff eo.cui conſentit Jaco.de are.inuito tamen. ſz vltra montani contra/verũ id quod dixiꝙ quando interuenit ſtipulatio de parendo ⁊ penalis:etiã ꝙ debeo eſſe vtentꝰ altera niſi eſſet diceum rato manente pacto. ¶ Opp. ⁊ videtur ꝙ vtrũq; poſſim petere licet non ſit di ctum rato manente pacto. vt.l.ſi quis rem.ſff.de arbit. ſed dic ꝙ ſtipulatio penalis ſubalternatur ſtipulationi de pa rendo ⁊ ſententie arbitri:⁊ ideo debeo eſſe contẽtus vna niſi eſſet dictum rato manente pacto jnã tunc nõ ſubalter Arbiter ab arbitra ſpondeo differunt in natur vna alteri ⁊ ita pꝛocedit quod dixi / ſed ſtipulatio penalis non ſubalternatur pꝛime actioni quam habebã ad rem vel ad pecuniam.ſ.actioni depoſiti vel mutui vel ſimili:⁊ ideo licet penam petierim ⁊ exegerim nihilomi⸗ nus agere pꝛimitiua actione ad rem vel ad pecuniam eti am ſi non ſit dictum rato manente pacto:⁊ ita loquit᷑ lex contraria quod tñ intellige / vt ibinota. ¶ Item quero in quo differat arbiter ab arbitratoꝛe. Re tribus. Pꝛimo quia arbitratoꝛ adi toꝛeĩ quo tur ſuper contractu: arbiter ſuper lite dirimẽda ⁊ in hoc Differt. mutatur natura iudicij:vt.ff. eodem..l.j.⁊· j·.de iudicijs l. rem non nouam. Secundo quia arbitratoꝛ non habet ſe uifoꝛmam iudicij ſed arbiter ſic. vt.l. cuʒ antea S. licet. tem arbiter debet ſequi ius.vt.l.rem non nouã ⁊ aut᷑. ibi poſita⸗j· de iudicijs. Arbitratoꝛ non debet ſequi me⸗ um ius ſed equitatem: ⁊ ideo ſi inique arbitretur petitur eius laudum reduci ad arbitrium boni viri ſecus in ſen⸗ centia arbitri vt.l. nonne. ff pꝛo ſocio. Sed quid eſt quod fit quotidie ꝙ quando aliqui habent litem muicem ⁊ cõ⸗ ꝛomittunt in titium tanqᷓ; in arbitratoꝛem de omnibus keibus quomodo poteſt dici arbitratoꝛ cum de lite com pꝛomittatur / ſic debet dici arbiter vt. l.ſi duo · S· arbitro rum.ff. ꝓ ſocio.Certe ego non poſſum ſuſtinere commu⸗ nem opinionem quam dixi ſcilicet ꝙ arbiter adeatur ſuꝑ lite arbitratoꝛ ſuper contractu niſi vno modo:videlicʒ ꝙ; quãdo litigantes compꝛomittunt in titium tanq; in arbi tratoꝛem ꝙ videantur inuicem tranſigere ⁊ alite diſcede re:quaſi dicat recedamus a lite⁊ trãaſigamus ad inuiceʒ pꝛo tãta pecunia quãtaʒ declarab it titius:⁊ ſic ſuper trãſ actione ⁊ contractu videtur adiri vt ſic ſuper eum decla⸗ retur quid nomine tranſactionis dari debeat que tranſ⸗ actio iã finita eſt:⁊ a lite receſſum ar.in aut᷑.vt diffe. iudi. S·ſi tamẽ. Modo quero an poſſit renunciari per pactũ Renũcia⸗ quod non poſſit reduci arbitramentũ ad arbitriuʒ boni ri an poſ⸗ viri. ⁊ dicunt doc. ꝙ in quolibet cõpꝛomiſſo ĩeſt tacita cõ⸗ ſit ꝑ pactũ ditio ſi ceſſet dolus:ex animo etiaʒ ſi fuerit iuramẽto val ꝙ non poſ latum:⁊ ideo ſi dolus interueniat poteſt ſine periurio re⸗ ſit reduci arbitra⸗ tractari ſᷣm oẽs quãtũcunq; pactũ ĩteruenerit de non re ducẽdo.vt.l.fi· . de nõ nu.pe. Sʒ qͥdã eſt dolꝰ re ißa de q̊ mentũ ad loqt.l.ij. de reſci.vẽd.de iſto dolo re ipᷣa młtũ vubitat᷑ an arbitriuz oſſit p pactũ remitti:vt ſic nõ poſſit laudũ reduci ad ar⸗ — boni viri. bitriũ boniviri.ſi ĩcidat dolꝰ re ipha.dy. tʒ ⁊ multũ ẽ cõis opi.ꝙ nõ obſt. pacto põt reduci ad arbitriũ boniviri:nã ĩ q̃libet cõuẽtiõe gñali tacite ĩtelligit᷑ legalis diſpoſitio ꝑ modũ ↄditiõis:vᷣbi gra ſi pꝓmitto colonũ nõ expellere de fundo ĩtelligit᷑ ſi ſoluat mercedẽ. vt.l.qro.S.intra locato rem.ff locati.¶ Item ſi pꝛomitto filiũ non exheredare/in telligit᷑ niſi cauſam ĩgratitudinis cõmittat per quam me reatur exheredari:vt.l.qᷣdã cũ flliũ.ff.de verbo ob.ſimile in.l.v ir bonus.ff.iudi.ſol.⁊.l.non cogendũ:S. at ſi iuſtas. ff.de pꝛocura.ſic ⁊ hic quia licet pꝛomittat ꝙ non petet re duci laudũ ad arbitrtiũ boni viri / itelligit ſi ceſſet qlibet dolus ſiue ex aĩo ſiue re ipſa ⁊ hec eſt muitũ cõmunis opi nio: non tamen mihi placet vt ſtatim dicam: verum qui⸗ dam adinueniunt talem modum quia dicunt remitto of⸗ ficium iudicis quo mediante petitur laudũ reduci ad ar⸗ bitrium boni viri /⁊ ſic dolum non remitto:ſed actionem que datur pꝛopter dolum ſicut poſſum remittere actionẽ depoſiti que competit ⁊ datur ad dolum ⁊ ipſum dolum futurum non poſſem remittere:vt.ff.de pac.l.iuriſgẽtiuʒ. §· ſed ⁊ ſi quis paciſcatur: ſed certe ipſi male dicunt nam actio depoſiti nõ datur pꝛincipaliter ad dolũ ſed ad rem ⁊ pꝛopter rem / licet etiam pꝛopter dolum:⁊ ideo qui re⸗ mittit actionem depoſiti pꝛincipalitervidetur rem remit tere ⁊ tacite ⁊ in conſequentiam dolum futurum:ſed cum laudum petatur reduci ad arbitrium boni viri niſi pꝛo⸗ pter dolum remittendo iudicis officium per qð petitur reduci ſatis expꝛeſſe dolum remitto ⁊ expꝛeſſa nocent et nõ expꝛeſſa nõ nocẽt:vt.ff.de regulis iu.l.expꝛeſſa.⁊ ideo ego puto hoc eſſe verum quicquid dicat dy.ꝙ per pa⸗ ctum non poſſit remitti reductio ad arbitrium boni vi⸗ ri vbi dolus ex animo interuenit ſiue remittam officium iudicis ſiue reductionem:ſed non video quin dolꝰ re ipᷣa contingẽs poſſit remitti per pactum.nec ob. argumentũ dy.quia verum eſt ꝙ tacita conditio intelligitur ineſſe ni ſi contrarium expꝛimatur.quid ergo ſi pꝛomitto non pe⸗ tere reduci laudum ad arbitrium boni viri ſiue ſit equum ſiue iniquum dum tamen dolus ex animo arbitri non in⸗ terueniat quare non valebit hoc pactum certe non video c hoc tenet roffre in.d. l. ij . de reſcin.vendi.dicitur etiam ꝙ hoc tenet Innocen ·⁊ etiam tenet hic iaco.de are.⁊ pꝛo bat pulcherrima ratione.certum eſt enim ꝙ ſtipulatio pᷣ⸗ toꝛia poteſt alienari ex conuentione partium ⁊ tũc fit cõ⸗ uentionalis vt.l.in cõuentionalibus.ff. de verbo.ob.qua re ergo non ita hic poteſt conueniri expꝛeſſe per pactum qᷓ; laudum non pꝑcretur reduci ad arbitrium boni viri ſi⸗ ue ſit equum ſiue iniquuʒ dum tamen dolus ex animo ar⸗ bitri non pꝛocedat:ſed re ipſa ⁊ inhoc ſapiat naturamar bitri cuius ſententia retr actari non poteſt / certe valde be ne fleri põt.⁊.l.vñ ſi nerue.ff.pꝛo ſocio. videtur loqui ĩ do lo ex animo pꝛocedente:qꝛ dicit ita pꝛauum eſt vt manife ſta eius iniquitas ⁊c.⁊ ideo cũ quidã meus clientulus ꝓ miſiſſet ſub pena nõ petere reduci laudum ad arbitriũ bo ni viri ſiue eſſet equum ſiue iniquum:dum tamẽ dolus ex animo non intercederet:cõtingit ꝙ dolus re ipſa interue nit ⁊ volebat petere reduci ad arbitriũ boniviri:ſed time bat ne penam incurreret pꝛopter opiniones que ſunt va⸗ rie:circa hoc(vt dixi)ego dedi ſibi cõſiliũ vt cederet ius ſuum ticio amico ſuo hac foꝛma cedo tibi iudicis officiũ ad reducendum tale laudum ad arbitrium boni viri: ſed ⁊ inquantum mihi competit ſine commiſſiõe pene:modo ticiꝰ exꝑiet᷑ de iure ceſſo ⁊ ſi iudex ſequẽdo opinioneʒ q̃̊ ẽ magis cõis: dicat poſſe reduci nõ obſtãte pacto ⁊ planũ ẽ qꝛ pena nõ ↄmittit᷑ ſi aũt iudex nõ ſequat opinionẽ quã de iure puto verã ⁊ dicat nõ poſſe reduci ad arbitriũ bo⸗ ni viri obſtãte pacto cum dolus nõ ex aĩo:ſed re ipſa ĩter uenerit:nec etiã tũc cõmittet᷑ pena:qꝛ cedens nõ ceſſit pu re ſed ſub cõditiõe.ſed ⁊ inquãtũ cõpetebat ius ſibi redu = cẽdi ſine commiſſiõe pene ar.ff. de ali.mutandi iudi. cã fac.l.iij ·S· opus ⁊ ibi nota. In mulieran compꝛomit⸗ Ancimus. ti nõ poteſt.hoc dicit. De ſatildando M Pꝛocuratoꝛ actoꝛis ꝓ⸗ Sn elt. pter dubium cauet de r8 tto ⁊ de recõuentiõe indiſtincte pcura⸗ Htoꝛ rei cauet iudicatũ ſolui indiſtincte Mhoc dicit. ¶ Diuide in tres partes ꝗ? in pꝛima ponit de cautione de rato vſ⸗ Hq; ibil Sin autem eiibi ponit de cau⸗ 28 —w . Etiõe de recõueniẽdovſq; ibi. Rei aũt ibi ponit de cautiõc iudicatũ ſolui q̃ pᷣſtat᷑ a pꝛocuratoꝛe e ſeirſa ina zven foral N. t (. ſe Pcau Nheo guuch undt koue (Cere depꝛe glerpe Alhee ſeoſe furſug hberin locat ſanti ren deine e dirlin ſopis guig 15 0 idic linnn 9⁰ G tur dolo cellu cekel lsc⸗ guan Pirs ergo⸗ Cprit tunn bus mno tahe mot itn noct nten datu mnp. dcea Uürnn tt ſda⸗ lenet ſei⸗ ſerc türdU Vend r iueo ſe 95 dte tgit Uatu loce comn⸗ ſepf fen ſeib lten lun hep tar te ſon anmfte bſinie rei vſq; in finem:continua rubꝛicam ad remota vel ad ꝓ tIi0 I eN hiltm xima ⁊ ſic.Hictum c.S.de arbit.verum quia ſimilitudinẽ De f 0 ꝛmul 19 ſ 1P etratio nib 9 Pace habent cum iudicijs vt.l.rem non nouam.j·de iudi.⁊.l.j. Kub ica c dſbe ff.de arbitris.ideo erat videnduʒ de iudicijs:ſed quia in 2 . mmnson ipſo exoꝛdio cauetur ⁊ ſatiſdatur ideo de hoc ponit hic. Pe D ςDuo ſolemnia remouentur Ferungl ¶. NHNota ergo ꝙ mandatum facit illam ſatiſdationeʒ ceſ De ris hic titulo impetrationis et ennitoofr ſare que redditur ſuperflua pꝛopter mandatum. Sed ſo⸗ foꝛmularum hoc dicit totus ti. ducigln⸗ la cautio de rato redditur ſuperflua pꝛoꝑter mandatum: E CAd cuidentiam eſt ſcienduʒ ꝙ olim Atohen vt pꝛobabo ergo ſola illa reddirur ſuperflua. Sic patet ui volebat agere adibat pꝛetoꝛẽ ⁊ im= nectoe quis cum dominus non poſſit non ratũ habere qð ſemel e petrabat ab eo foꝛmulam agendi ⁊ da⸗ un dolun mandatur.vt.l.pomponius ſcribit.ff.de nego.geſt.ergo „ BSBSot ei cartulam quandam. Item ſi ca⸗ niſgai ſtipulatio non poteſt committi: nam hec ſtipulatio ſiut R . 9 AKodebat a ſyllaba vel faciebat malum la⸗ icunt neft cetere pꝛetoꝛie debet cõmitti ad intereè: vt.l.pꝛetoꝛie.ff. tinum cadebat a tota cauſa:⁊ foꝛmula impetrata vocaba ſded ten de pꝛeto.ſtipulat.Si non poteſt cõmitti ergo non poteſt tur vulgaris foꝛmula:vt.l.ſi ſeruus nauem.ff. de fur.⁊ hec eogin interponi:vt.l.non cogendum·S.ſabinus.ff.de pꝛocurat. oinnia ſunt ſublata. fentent ⁊.l.hec ſtipulatio/S. diuus.vt le.no.ca.ſed alie ſatiſdatios ¶Op.· ꝙ ſolemnia non ſint mutanda:vt.l.diuus.ff.deĩ in mnſedan nes.ſ.de defendendo vel de iudicato ſoluendo nõ reddũ⸗ tegrũ reſti.So.ſolemniavtilia ſunt ſeruãda vt in contra⸗ inſine⸗ tur ſuperflue pꝛopter mandatuʒ vt expꝛeſſe patet ergo de rio:ſuperuacua non vt hic.¶ Modo extra dico ꝙ hec lex Göetine bet interponi non obſtante mandato.¶ Item nota ꝙ re⸗ pꝛobat id qð dicebam in.l.edita.S.de edẽ.ſ.ꝙ bene expo⸗ nocente uocatio pꝛocuratoꝛis nõ debet nocere aduerſario igno⸗ natur actio.i.vulgaris foꝛmula naʒ actio poteſt ſumi pꝛo eſnetie ranti:nam hec ſunt paria aliqd non eſſevel eſſe ⁊ me igno iure per ſequendi ⁊ iſta non eſt vulgaris foꝛmula. Item Foꝛmula ordr rare:vt.l.manifeſtiſſimi:S. ſinauteʒ neſcius.⁊.l.mater. ff. poteſt ſumi pꝛo libello bene concepto vt ſic idem ſit ſulo⸗ vulgar qᷓ umn boni ſ⸗ de inoff..teſta.⁊ inſti.mandaS. recte. Item nota de tem giſmus legiſtaruz ⁊ vulgaris foꝛmula ⁊ libellꝰ/⁊ hoc mo dicat. zmofienn poꝛe opponendi huiuſmodi exceptiones de quo plene do actio eſt vulgaris foꝛmula olim ⁊ hodie quicquid di⸗ dobni⸗ dixi in. l.j.S.de pꝛocurato.i¶ Item nota de pena pꝛocura-⸗ cat glo inſti.de actio.in pꝛin.⁊ hoc pꝛobo ſic quia accidẽ rguneti tionis actoꝛis qui non cauet de defendendo dominum: tia poſſunt adeſſe ⁊ abeſſe pꝛeter ſubiecti coꝛruptionem:li ur incſen quia non admittitur ad iudicium eius nomine:vt.l.mu⸗ cet ergo quedam accidentia eius ſint ſublata.ſ.impetra⸗ ttonen tus·S.· pena.ff.de pꝛocua. tio ⁊ ꝙ qui cadit a ſyllabs non cadit a cauſa: non tamen lſtegun ¶Sp.ꝙ ſi eſt reuocatum mandatum nullo modo valeat cius ſubſtantia eſt ſublatavt.l.ſi ſeruꝰ.ff. de furti.⁊ de hac D iudicium:quia eſt falſum.ff. de falſi.ergo redditur iudici loquitur.l.edita.qdð patet quia ſi ibi ſuneretur pꝛo nomi⸗ tenoniie um nullum: vt.l.licet.S. de pꝛocurato.⁊.l.vero.ff.de ſolu. ne actionis ſiue pꝛo iure perſequendi non eſſet verum ꝙ; dcturgi So. diſtingue vt glo.quã repꝛobat dominus mar.dicens ralis editio vera demonſtraret ſpeciem future litis: ⁊ ma denntg gl. non pꝛobatur per rationẽ vel legeʒ immo impugna/ le refertur relatiuum qua ibi poſitum:qꝛ actio non emen⸗ ſulns tur quia licet iudex ignoꝛet ſi tamẽ aduerſarius ſic eſt in datur:ſed cauſa que in libello eſt:⁊ ideo ibi accipitur pꝛo natücſtc dolo:ergo debet reſeindi iudicium:vt.l.ſi pꝛetoꝛ ·S. mar⸗ libello bene concepto:⁊ ſic pꝛo vulgari foꝛmula que olim natan cellus ·ff. de iudi.ſed certe glo.poteſt ſuſtineri:nam hic li⸗ ⁊ hodic locum habet licet olim cum ſolemnitate impetra ene ſer eſſet inpllcer ſcientia naner lari non tamẽ Ner do⸗ ret᷑ hodie nõ⁊ de hoc plene dixiĩ dicta.l.edita.S.de edẽ. Pen ena us eiꝰ.⁊ ꝙ glo.verũ dicat pꝛobo ſic:certũ ẽ ꝙ in iudicijs e2 6 . le quaſi nabuugvriliec gudn ſe ibis dr her eumn BD luretur. ꝓp „ ter cal u. Pze E⸗ udicia ergo iudicia equiparent᷑ contractibus debet idem in his B R SS naturant Inaiei⸗ ſtatui qðᷣ in colnrractious ſed vnus contrahit:licet ad cõ ſtand 9 * ubꝛ ca. H nevulig Ictibus modum alterius attenditur ſcientia vel ignoꝛantia con⸗- R 0 mnib Siue peto p⸗ urloqmig trahentis vt.l.cum mancipium.ff.de edi.edic.⁊.l.huiuſ⸗ E Us. bationem q̃vi eſ tſmmli modi de contrahen.emp.⁊ ven.ergo ita erit hic quia attẽ .QAdeat᷑ ſuꝑflua ⁊ ſic peto mihi pꝛobarivł clienlle, ditur iudex qui eſt ille qui iudicium ducit licet ad com⸗ volo pꝛobare cũ grauamiĩe aduerſarij dgbinlit modum alienuʒ: vt.l.ij·S· poſt oꝛiginem.ff.de oꝛigi.iuris 2 (Zebes de calũnia iurare.h.d. ¶ Hiui⸗ amidollet gaut ergo ⁊ iudex ⁊ aduerſarius ſcit reuocatum eſſe man⸗ ade in duas partes qꝛ in pꝛima volebaʒ reipſa tnen datum ⁊ tunc non tenet iudicium nec ſententia:aut ſciuit à Pib aduerſariũ cuʒ eius grauamine vſq; Uytteſchin tm̃ pꝛocur.⁊ tũc nõ:licet ſit falſus habetur pꝛo vero auuo E& E. 2. Aibil Me aũt libi volebã pꝛobare cuʒ ad zleſut ſp ad commodum rei pꝛopter iuſtam ignoꝛantiam: aut ſci⸗ uerſarij grauamine vſq; in finẽ. ¶ Quero qᷓ̃ differẽtia ſit Inſtru⸗ Nteedent iu uit iudex ⁊ tunc cum eius ſcientia vel ignoꝛantia debeat inter inſtrumẽtũ ⁊ litteras.Rñdeo inſtrm̃ eſt publicũ:lit mmentum ⁊ udicb ofiil attẽdi vt dixi ergo viciatur ſentẽtia:aut ignoꝛauit iuder terc pꝛiuata ſcriptura:⁊ eſt argumẽtũ ad queſtionem ſta⸗ littere in bont rttſ ſed aduerſarius ſciuit ⁊ tunc attenta iudicis ignoꝛantia tuto cauet᷑ ꝙ domini de gabella cognoſcant de oĩbꝰ cau⸗ quo diffe⸗ epenenN tenet iudicium Merum quia non eſt cõueniens dominuz ſis.ex quibus dʒ ſolui gabella ſi inde non fuerit factũ in⸗ run. dchnnongi ledi pꝛopter dolum pꝛocuratoꝛis ⁊ aduerſarium ſciente,y ſtrumẽtũ:mõ ponc ꝙ ſcriptura pꝛiuata eſt nunqd cogni⸗ Nacot hoanl ſi excipiat aduerſarius ex ſententia pꝛo ſe lata replicabi-⸗ tio pertinebit ad dños de gabella: videt᷑ ꝙ nõ: na appel⸗ noplicnecti tur de dolo vt.l. eleganter.S.ſi ꝓcuratoꝛ.ff.de dolo.⁊.l.cũ latione inſtrumẽtoꝝ cõtinẽtur oĩa qꝗͥ cam inſtruũt: vt.l.j. Aarbiniü do venderet.ff. de pig. acti. Item op.ꝙ dominus reuocare fff.de fide inſtrumẽ. et per cõſequẽs ſcriptura pꝛiuata. Sʒ dtriggi non poſſit mand atum ⁊ ideo ſemper teneat iudiciuʒ:vt.. certe ↄꝛium videtur dicendum ex cõi modo loquendimã csnoceſtnl que omnia.ff. de pꝛocurato. So. vt glo.i Item op.ꝙ etia non appellamus ſcripturã pꝛiuatã inſtrumẽtũ ⁊ hoc etiã zis ſhinen ſi conſtet de mãdato tamen caueat᷑ de rato: vt.l.de pupil videtur voluiſſe hec lex que ponu vt ſpecies diuerſas ea. dedinnnnl lo · S· qui pꝛocuratoꝛio.ff.de op.no.nũ.⁊.l.quia poterat ¶ Alio modo põt exponi vt patet in glo. Quero cui incũ⸗ Onꝰ ꝓbꝗᷣ 8 ad trebeił.So.vt glo.Tu dic ꝙ ibi de mandato minus bat onus ꝓbãdi:dicit glo.ꝙ qũq; pꝛoducenti quandoq; di cuiin⸗ corpenn legitimo:quia conſtabat de generali in caſu in quo ex-ige aduer ſario qð declara ſic:aut ſcriptura ẽ pꝛiuata ⁊ ꝓdu⸗ cumbu. 1 cdet batur ſpeciale vt ibi notatur.¶ Modo quero qualiter cõ⸗ cẽs dʒ pꝛobare qꝛ illa per ſe non pꝛobat:vt.j.de pꝛobat.l. De Joꝛmulis. ſtituatur pꝛocuratoꝛ in actis. Reſpõdeo actoꝛ ibit vel re⸗ us coꝛã iudice ⁊ faciet ſcribi a notario hoc modo. Talis comparuit coꝛam nobis ⁊c̃.⁊ dixit ſe nolle amplius per ſeipſum cauſam agere/⁊ ideo conſtituit talem pꝛocurato inſtrumenta.⁊.l.exemplo.aut eſt publica ⁊ tunc aut eſt ex emplum aut oꝛiginale.ſi eſt exemplum debet pꝛobare pꝛo ducens:quia ei non creditur niſi pꝛobetur cauſa:vt aut᷑.ſi uis in aliquo documẽto.S.de eden.⁊.l.ij.⁊ .l.qcũq;.ff.de ob rem in actis qui hanc cauſam exerceat ⁊ perficiat ⁊ hoc lde iſtru. aut ẽ ipa oꝛiginslis ⁊ tũc aut ẽ ſuſpecta:qð põt tot⸗ euen ſcribat tabellio in actis. eẽ altero de tribꝰ modis vel experſona ſcribentis qui eſt uncnn ¶ IAn glo. que incipit aduerſario in inuituʒ.vel etiã poſt ſolitus alia falſa cõficcre/vł ex perſona pꝛoducẽtis:vt.l. ſnceſe litein conteſtatam non curo.ar.j.de pꝛocu.l.nihil.ſed qui ſi qs·S.j.ff.de edẽdo.vł ex ipſa qꝛ raſa vel coꝛrupta ĩ loco bliſſe 8 tum ad hanc.il.pꝛocedat glo.quia loquitur de ſatiſdatio⸗ de quo eſt queſtio: ⁊ iſtis caſibus debet pꝛobare pꝛo⸗ nsſniͤ, ne pꝛeſtanda vel euitanda que ante litem conte.debet pe ducens:vt.l.iubemus·j.de pꝛoba. Si autem caret omni voneden . ſtari:vt.l.pomponius·S. rati.ff.de pꝛocura. In glo.que ſuſpitiõe ſtatur iſtrumẽto donec ↄꝛiũ ꝓoetur: vt.l.cũ pꝛe honte incipit actis.in fi.ibi·S etiam.vel ibi conſtabat de mäda cibus · j.de pꝛobat.. l.optimam.de cõtrsahen. ⁊ comit.ſti⸗ nen to minus legitimo. pula.⁊ inſti.de inutili ſtipulatione·S item verboꝛum. * l iiij ——ZM. Juramen militudinem ſupplicij.vt.l.fl.j.ꝓde accuſa. Modo quero fũ calũnie an in cauſa crimiali iurari debeat de calumnia?⁊ videtur an ſit pᷣſtã ꝙ non/quia qui grauatur in vno videtur releuari in alio: dũ ĩ crimi vt.l.imperatoꝛ.de le.ij.cum ergo in criminali puniatur ſi nali cã. militud ine ſupplicij ergo non iuramento. Pꝛeterea lici⸗ tum eſt vnicuiq; redimere ſanguinem:vt.l.j.ff.de bo.eo⸗ rum.ergo non debet iurare ne concedatur ei periurare. Pꝛeterea quia patronus calumnioſe accuſatꝰ non puni tur:vt.l.qui cum maioꝛ.ff.de bo.li. Pꝛeterea perſone in⸗ habiles admittuntur ad accuſandũ ⁊ ſic q̃ͥ iurare nõ poſ⸗ ſunt: vt. l. in tribꝰ.ff. de iudi.et.l.j.ſi per vim vel alio modo contrarium tenet glo.⁊ bene Et reſponde ad.l.qui cũ ma ioꝛ.quia non eſt verum ꝙ calumnioſa accuſatio conceda tur:ſi tamen pꝛopter calumniam non perdit patronus bo noꝛum poſſeſſionem:vt ibi ſed cum iuramento coercetur: vt hic. Ad id qð diciturde perſonis habilibꝰ:dic ꝙ eo ca ſu quo lex facit eas habiles ad litigandum faciet eas ha⸗ biles ad iurandum ⁊ ad omnia ideo iurabunt: vt not.d. l.jj.ſi per vim vel alio modo.Ad alia argumenta reſpon de vt glo.Sed contra ſecundam reſponſionem quam fa⸗ cit glo.poſſet opponi: bene eſt verum ꝙ vbi due peneve niunt ex eadem lege ꝙ ambe imponũtur:vt.l.nemo.S.de epi.audi.Sed quando ex diuerſis legibus veniunt debe ret vna ſufficere.Sed dic ꝙ non eſt ita hic:nam ⁊ in ciui⸗ li punitur in refectione expenſarum ⁊ iuramento vltimo colligit glo.ꝙ minoꝛ iurat de veritate ⁊ reſpondet.Circa qð dic ꝙ aut queris an iuret de calumnia:⁊ dico ꝙ non/⸗ q̊ ſit ratio dica ·.e.l.ij ·S.qð obſeruari.aut queris an iuret de veritate ⁊ tunc aut eſt unpubes ⁊ non iurabit aut pu⸗ bes ⁊ tunc aut queris an iurabit in cauſa pꝛopꝛia ⁊verita tem reſpõdebit/⁊ dic ꝙ ſic.vt hac glo.aut queris an iurs bit in cauſa aliena tanq; teſtis.⁊ tunc aut eſt cauſa ciuuis ⁊ ſic vt.l.inuiti.ff.de teſti.aut criminalis ⁊ tũc non admit tetur nec iurabit niſi ſit.xx.an.vt.l.in teſtimoniũ.ff.de te⸗ ſti. aut queris an factꝰ pubes poſſu teſtificari de his que vigit in pupillari etate ⁊ dico ꝙ ſic:ſi de his que tunc vi⸗ dit ſine ratione nunc videt rationem:vt ſi videat ticium arare fundum neſciebat tamen ꝙ eſſet poſſidere hodie ſic ſecus in alijs. Jacob. butrig. 7 non iuratur quia ſufficit generale iuramẽtum MHcalumniec. hoc dicit. Hec aut᷑. venit ad coꝛrecti onem.l codicis ᷣm quaʒ in ſingulis iurabatur / hodie nõ quia ſufficit vnum generale/⁊ de ſuperfluis iuramentis non vtimur. ¶ Quero an omnia iura loquentia de iura⸗ mento particulari ſint coꝛrecta per hanc autent᷑.dico ꝙ non:nam deſtructa ratione que eſt hic in tex.ĩ initio iuret ⁊c̃.deſtruetur effectus eius:modo ergo aut queris de oc currentibus ante litem conteſtatam ⁊ iuratur particula⸗ riter ante litem cõteſtatã: aut iurabitur particulariter ⁊ in ſingulis cum nondum ſit generale pꝛeſtitum de occur rentibus poſt litem conteſtataʒ /⁊ tunc aut generale iurs mentum fuit omiſſum ⁊ iurabatur in ſingulis quia ceſſat ratio huius.l.Sed ſi generale non fuit omiſſum tunc am⸗ plius in ſingulis non iuratur vt hic. ¶ Itez oppo.ꝙ etiam in medio litis iuretur:vt in autent᷑ de teſti · S quia vero Reſpõdeo vt glo.quia ſpecialiter o⸗ poꝛtet ibi iurari non obſtante iuramento generali vt vi⸗ deatur neglectum ⁊c.vt.l.item apud:S.hoc edicto. ff. de iniur.¶ Item oppo.de.l.que bona.S.penulti.ff.de dam⸗ no infecto.So.vt glo.⁊ pꝛima ſo.eſt verioꝛ cum determi natione tamen quã dixi. P r m et Omnes qui participant litem L* habent Kurgare conſcientias uas iuramento vel quaſi hoc non poteſt remit WM Bti/1 qui recuſat iurare punitur ſiue ſit actoꝛ ſi⸗ ue reus:hoc habet locuʒ ĩ omni loco ⁊ in litibus futuris. hoc dicit Jacob.butri. ¶ Diuigde in plures partes quia in nouem In pꝛima pꝛo cedat lis cum pꝛincipalibus perſonis ⁊ de eoꝝ iuramen⸗ to queritur vſq; adS. qð obſeruari. Secundo pꝛocede⸗ bat lis per legitimos adminiſtratoꝛes:vt per tutoꝛes et curatoꝛes vſq; ad verſicu. Similiq; modo.Quarto agi⸗ tabatur per pꝛocuratoꝛem ex parte rei cum mandato vł Sõ . Butrigarius ſuper ſecũdo libꝛo Codicis SOp. ꝙ aliter compeſcatur calumniavt inſti. de pena te. liti.So.vt glo.quia cohercetur per calumniam vt hic: et per refectioneʒ expenſarum: vt ibi in criminalibus per ſi ſine vſq; ad ·S. ſed qꝛ veremur. Quĩto interſerit an poſſit hoc iuramẽtuʒ remitti vſq; ad.v.hoc etiã. Sexto loquit᷑ quãdo de mãdato ꝓcuratoꝛis actoꝛis dubitabatur vſq; ad.S. ꝙ ſi actoꝛ. Septimo punit nolentem iurare vſq; ad p. ſic enim. Octauo cõcludit ad pꝛemiſſa oſtendens quis ſit effectus huius legis.vſq; ad v.an ſi qua.Nono ⁊ vlti mo oſtẽdit hanc legẽ eſſe generalẽ vſq; in finẽ.¶ Ad eui⸗ dẽtiam eſt ſciẽdum ꝙ hec lex facit mentionẽ de lege rem non nouã j.de iudi.qꝙ licet ſit poſterioꝛ in oꝛdine fuit poꝛ in cõpoſitione.⁊ ſi dicas ꝙ debẽt leges oꝛdinate poni ve rum eſt leges eiuſdẽ tituli. , , ¶ Sppo. ꝙ hec lex male dicat/ꝙ ſit ſtatutum de iura⸗ mẽto in patronis.cum poſt iſtam legẽ fuerit hoc nouiter inductum.vt.l.rem nouãj de iudi.So.licet iſta ſit pꝛioꝛ in oꝛdine / illa tamen in compoſitionc.¶ Item oppo.ſi il⸗ la fuit pꝛioꝛ in cõpoſitione deberent etiam eſſe in oꝛdine: vt.l.cum ergo.ff.de ſta.ho. So.oꝛdo attenditur in codẽ titulo:vt leges pꝛimo facte pꝛocedant vt in grio.ſed in di uerſis ti.non vt hic. Itẽ op.ꝙ iudex iuret vt in aut᷑iuſ⸗ iuran.quod pꝛeſta.ab his.circa pꝛin.So.iurat generali⸗ ter in pꝛincipio ſui regiminis ⁊ ideo in ſingul.non iurat. vt.S.in aut᷑.hoc ſacramẽtum.ſed pᷣponuntur ei vt recoꝛ⸗ detur.⁊ eſt ar.ꝙ poteſtas bononie cũ in pꝛincipio ſui re⸗ giminis iurct omĩa ſtatuta ſeruare/non deberet poſtea lurare particulariter ſcholaribꝰ.Sed dic ꝙ cum hoc no tabiliter fleri debeat videretur eẽ neglectũ ſi non fieret: vt.l.item apud · S.hoc edicto.ff. de iniur. ar.in aut᷑.de te⸗ ſti · S. qꝛ vero.¶ Item op.ꝙ hec lex ſibi contradicat quia dicit hic. et ·e · S· fl. iurari in initio.poſtea dicit ꝙ iura⸗ tur poſt narrationẽ.ſed dic ꝙ narratio eſt initiuʒ iudicij ⁊ ideo ſi incõtinẽti poſt narrationẽ fiet.ſatis videt᷑ in ini tio iuratum eſſe.vt.l.lecta.vᷣſi.dicebam. ff. ſi cert. peta. ¶ Item op. ꝙ pꝛimo reus iuret / deinde actoꝛ. vt inſti. de Jurareqͥſ pena te.liti ·S.j.So.hic ẽ certa iuris diſpoſitio:⁊ ideo oꝛ⸗ debeatp⸗ do ſcripture ibi non attẽditur. Itẽ eſt adhuc ↄtra ille·S· mo reꝰ vł quia dicit pꝛius:ſed qꝛ ibi dicit pꝛius / ſub.qᷓ; ad alia pꝛo⸗ actoꝛ. cedatur.¶ Quero an aduocati debeãt iurare:⁊ dic ꝙ ſic de iure:ſed de ↄſuetudine nõ ſeruat᷑. Itẽ quero an ante litis conteſta.debeat cliẽtulus conſulere aduocatũ cum nondum de calũnia iurauerit:et dic ꝙ non vt glo. ⁊ certe hoc bene ſeruatur in palatio noſtro.nam ſi que ꝓpoſitio nes fiunt /iudex facit aduocatũ recedere ⁊ interrogat cli entulum de ſua conſciẽtia.verũ aduocati bene debẽt vi⸗ dere an capitula pꝛocedãt/⁊ ſub hoc pᷣtex.faciunt aduo⸗ cati omnẽ maliciã: nam ad hoc vt habeãt ſpaciũ loquẽ⸗ di cum clientulo ſtatim vt oſtẽduntur poſitiones dicunt eas non ꝓcedere qꝛ duplices qꝛ imꝑtinentes /⁊ qꝛ nega⸗ tiue vt ſic oꝛta queſtione.de hoc cõmittatur alicui ſapiẽ⸗ ti cõſilium/ ⁊ ſic interim conſulũt cliẽtulum qualiter ha⸗ beat reſpõdere:ſed cautus iudex incõtinẽti faciet ſibi di ci que ſunt ille ̊ non ꝓcedunt ⁊ ſi reperist aliquas nega⸗ tiuas eas reijciet:⁊ ſi reperiat aliquã dubiam illam reſer uabit.ſed alijs faciet incõtinenti reſpõderi. Nerũ cano⸗ niſte hoc non ſeruãt licet dicant ſe habere melioꝛẽ conſe⸗ quẽtiam qᷓ; nos ⁊ peſſime faciũt:nam ipſi aduocati reſpõ dent poſitionibus ⁊ dant reſpõſionem in ſcriptis clientu lis ſuis. Itẽ quero quis iurabit in duplicibus iudicijs ⁊ dic vt glo.qꝛ vterq; ⁊ actoꝛ ⁊ reus.i J tẽ quero quis pᷣ⸗ mo iurabit ⁊ dic ꝙ pꝛouocãs:vt.l.in tribꝰ.ff.de iudicijs. Item quero quando reus opponat exceptionem pacti dẽ non petẽdo qͥs pꝛimo iurabit ⁊ dic vt glo verum glo. non videtur ꝓcedere/nec eius q̃ſtio:nam cũ interrogati⸗ ones ⁊ reſponſiones fiant poſt litem cõteſtatã ⁊ iuramẽ⸗ tum calũnie generale pᷣſtitum ⁊ ante diſputẽtur perem⸗ pꝛorie:ergo amplius iurari non debet:vt aut᷑.hoc ſacra⸗ mentum.Sed glo.poſſet ſuſtineri in exceptionibus emer gentibus ante litem conteſtatam/cum iuramentum non pꝛeceſſerit:vel etiam quando ipſam exceptionem oppo⸗ nendo litem conteſtatur: vt quia cum reſpondet libello con fitetur vera eſſe contẽta in eo:ſed dicit ſibi factum pa ctum de non petendo:⁊ ſic cum non expectetur amplius iuramentum generale iurabitur ſingulariter ſuꝑ iſta ex⸗ ceptione ⁊ reus pꝛimo cum videatur agere / et ex hoc ſu⸗ munt aduocati illud quod quotidie faciũt:nam faciũt in allegationibꝰ pꝛimo allegare aduocatũ actoꝛis q; rei: ſi cut pꝛimo iurat actoꝛ qᷓ; reus niſi quando ſolum eſſet ſuꝑ exceptione rei:nam tũc reus videtur actoꝛ vt dixi. Glo. tamẽ videtur dicere ꝙ oꝛigine attenta ſemper pꝛimo iu⸗ hien Ala⸗ ſt⸗ Gno I. hn ſve ſepe ſpſi tai 9 De Jureiurando pꝛ opter calum. dan. Jo. LXXXV. t neſ=t Kloloene rabit actoꝛ. Itẽ quero an hoc iuramẽtũ remittatur pa⸗ iurat:quia ſi ſcit ſe calumnioſe mouiſſe non iurabit ⁊ ſic batnr rentibus ⁊ patrono:⁊ cõmunis opinio eſt ꝙ ſic: nam põt cadct a cauſa. Item cum ſcisat ſe debere iurare de pꝛeteri Neſſgil allege remitti non ab homine.vt.·..S. ſed quia veremur. to abſtinebit ab initio alite mouenda:⁊ ideo cohercet ca W uraͤs in ¶ Itẽ quero an ſi quis in pꝛincipali cauſa iurauit habeat lumnitam:⁊ eſt ar. ad queſtionẽ. Quidam ſentiens ſe mo⸗ 1onort cã pᷣncipa neceſſe iurare in ca appellatiõis.⁊ dic ꝙ ſic: quia eſt alia uere malam cauſam iuxta ſententiam petijt iurari de ca⸗ eſAtan⸗ li an tene⸗ cauſs qᷓ; pꝛima. Pꝛeterea dato ꝙ eſſet eadẽ cꝗ eſt tamen lumnia:querebatur an excuſaretur ab expẽſis pꝛeteritis deſcenm atur poſt⸗ alia inſtantia ſᷣm oẽs:at hic iurando videtur ſe potius re dicebatur ꝙ non quaſi a calumnia pꝛeterita non poſſit iu lneſntin ea iurare ĩ ferre ad inſtãtiam qᷓ; ad cauſam vt ꝓbabo:ergo iuramẽ⸗ ramento purgari.Econtra videtur ꝙ ſic cuʒ referatur ſe ntepoln. cã appel⸗ tum in vna inſtantia pꝛeſtitũ non poꝛrigitur ad aliã. Et ctiam ad pꝛeterita de hoc dicã .l.ij. lationis. ideo iterum iurandum. ⁊ ꝙ videtur iurare ſuper inſtan⸗ ¶ Quod. ¶ Abi cã agitatur per legitimam perſonamvt un deiez tia non ſuper cã patet:quia qñ quis habet iuſtaʒ inſtaõtii tutoꝛes curatoꝛes ⁊ ſimiles ipſi extimãtur ſcireveritatẽ: hoenanin ⁊ ſuper ea recte iurat:⁊ tñ non habet iuſtã cauſam vt eſt ⁊ ideo iurant non minoꝛes.h..d. ſaſtoin emptoꝛe a quo res cuincitur per veruʒ dñm.vt.l.vtiq;. ff. ¶ Quero que ſint legitime perſone ſimiles hic exp̃ſſis. moppoßie de rei ven. ⁊.l. at qui naturaS·cũ me.de nego.geſt.pꝛeter x⁊ dic ꝙ pater in bonis aduenticijs ⁊c.vt in glo.ſ Modo einonite ea quod tutoꝛ auctoꝛiſatur duobus pupillis inuicem li⸗ venio ad gloſ.magnam pꝛimam hic poſitam ⁊ oppono turin ni⸗ tigantibus:quia ſᷣm credulitatẽ facit credens bonam in duobus modis ex ea: pꝛimo ſic videtur ꝙ tutoꝛ iura⸗ Pioſcdnnd ſtãtiã vtriuſq;:licet ſit impoſſibile ꝙ cauſa vtriuſq; ſit bo re non debeat:quia deſtructo conſequenti deſtruitur an rinatit⸗ na. vt.l.accipientis.ff. de aucto tu.cũ ergo iuretur ſuper iĩ tecedens:ſed ita eſt ꝙ ideo iuratur vt interrogationes ⁊ ftgenerat ſtãtia tm̃ ⁊ nõ ſuꝑ cã ⁊ alia ſit ĩſtãtia cãe pᷣncipalis ⁊ alia reſponſiones poſt iuramentum fiant et tutoꝛ reſpondere Alronin appellationis ſʒʒ omnes licet an ſit eadẽ cã:queſtio ſit / er non poteſt:quia eius reſponſioni non ſtatur.vt.l.certum ranteen go iuramentũ invna pꝛeſtitũ ad aliam non poꝛrigitur/er Sdenul veconſeſſ Sed certe ego poſſem dicere ꝙ re eoſfin go iterum iurabitur. ¶ Itẽ quero quid ſi finita eſt cauſa ſponſiones nõ flant ſub iuramento iſto maxime iure iſto deret hoe triennio ⁊ reinchoetur an iurabitur⸗ ⁊ puto ꝙ ſic. cũ om cum iurabat ſolum ſe putare fouere bonam cauſam ⁊ ſic cumſwen⸗ nia acta ad pꝛeparationeʒ in pꝛima cauſa expirauerint ⁊ reſponſiones non ſunt conſequens iui amenti. Vel ſolue W “Bl alia eſt inſtantia. vt dixi.¶ Item quero quid ſi in medio vt gloſ.multis modis. Ucrũ pꝛima ſolutio ⁊ ſecunda qᷓ Tutoꝛum au.deſs inſtantie mutetur iudex an iterum iurabitur ⁊ dicit gloſ. ſunt quaſi idem ſunt vere vt diſtinguas ſic: quia aut tu⸗ ſeu curato icar 4 ꝙ non:quia non eſt alia inſtantia ⁊ fingitur idem iudex. toꝛ confeſſus eſt:⁊ reſpondit verum ⁊ ſtatur eiꝰ dicto:aut rũ ↄfeſſiõi iet ii Item quero quid ſi poſt litẽ conteſtatã reo volente mu reſpondit falſum:⁊ tunc aut errauit in facto ⁊ tollitur eiꝰ an ſtetur. ckcen. tefur actio an iterũ iurabitur. Ultramontani dicũt hance conkfeſſio cõmuni iure.vt.l.non fatetur.ff. de confeſſ.aut nu queſtionẽ nõ ꝓcedere: qꝛ dicunt actionẽ mutari non poſ errauit in iure ⁊ tunc minoꝛ beneſieio reſtitutionis iuua⸗ . kinit ſe poſt litẽ conteſtatam.vt.l.edita.S.de eden. Sed certe tur ar.l.interdum.ſff.de condic.inde. Item opp.ꝙ nõ iu ncart en ipſi male dicunt:quia gloſ.in qſtione pꝛeſupponit mu⸗ ret tutoꝛ:nã duobus litigantibus poteſt pꝛeſtare auctoꝛi Ninuf tatio fuerit facta volente reo:⁊ ideo pꝛocedit queſtio: in tatẽ.vt.l.accipientis.ff de aucto tuto.aut ergo dices euʒ fotictpl,nl qua dic ꝙ aut actio mutata inſurgit ex eodem facto qaue non iurare de calumnia/ ⁊ hoc eſt contra hanc legẽ: aut Nhnſlegn pꝛima ⁊ amplius nõ iurabitur cum ſuper facto iuratum dices eum iurare ⁊ ſic iurabit pꝛo vtroq; ſcilicet pꝛo acto addlun fuerit ſemel: aut inſurgit ex alio facto:⁊ tũc iuratur iteri re⁊ reo:⁊ ſic erit periurus contra legẽ videamus.ff. de ĩ fen dgſt ar.l.qui bona.S.pe.ff.de dãno infec.Sic ergo autẽ finita litem iurãdo:⁊ hic in fl. So.dico ꝙ auctoꝛitatem pꝛeſtat nero enant eſt pꝛima inſtatia aut durat:pꝛimo caſu ſiue ſit finita per duobus litigãtibus cum tertio non inuicem:⁊ tunc opoꝛ ocatii n ſententiã ⁊ appellatũ ſit/ſiue per lapſum triẽnij ⁊ reinte⸗ tet duobus contrarijs reſpõdere que videntur obſtare. glo 1en gratur ⁊ ſemꝑ iurabitur. Secũdo caſu aut nil mutatur et deund eſt qð dixi ꝙ non poteſt eſſe qui deieret. Secun⸗ ne ppoſtn aplius non iuraturvt autẽtica hoc ſacramentũ:aut iĩmu⸗ ũ pꝛopter effectum condẽnationis:quia veniet condẽ⸗ errogatel tatur iudex ⁊ nõ iuratur iteꝝ:aut mutatur actio quod po naãdus ſibi ipſi contra.l.licet · S.ſi plures.ff de pꝛocurato. edebetſi teſt eſſe reo volẽte:⁊ tunc aut actio noua ꝓcedit ex eodez Sed pꝛimum nõ obſt.quia poteſt verum iurare:pone er⸗ lunt dne⸗ facto quo pꝛima ⁊ non iuratur amplius ałs ſic. Item ᷓ go ꝙ vnus pupilloꝛũ vendicat rem ſuam ab alio: certe il Niü loqni ro quid ſi agnatus vendicat cognatum detentũ ⁊ vendi-⸗ lc habet iuſtam inſtantiã alter ſe defenditvt ſpectet ſentẽ nes dicunt cat contravolũtatẽ defuncti quis iurabit.Rñdeovt glo. tiã:vt ſic ſibi cõmittatur ſtipulatio de euictione cõtra au Aneg ⁊ dic vt glo. „IILtoꝛẽ ſuum / certe iuſtam habet inſtantiã: ⁊ ſic vterq; po⸗ Alicuiſchi⸗ 21 iſto Hec aut᷑.venit ad.l.codicꝭ addẽ⸗ teſt licite auctoꝛari⁊ iurare.vt.l.vtiq;.ff de rei vendica. gpalten 6 AM IO. do: na pʒz l. codicis iurabat acto: Mõ obſtat ſcᷣm quia tutoꝛ non litigat ſed pupilli eiꝰ au facleſbit, Ale putare bona inſtantia vti:et econtra reus ſe ctoꝛitate: ⁊ ideo vnus pupilloꝝ alteri condemnabitur au lignasnegy Eoutans bona inſtantiavti venit ad contradicẽ ctoꝛitate tutoꝛis pꝛectãtis victoꝛi:⁊ victo non autez ipſe nilamnckr dum. Modo vltra hoc iuratur per aut.iſtã ꝙ pꝛobatiöes tutoꝛ ſibi ipſi condẽnabitur ⁊ ſic non obS.ſi plures. Oeri cano⸗ quas non putabat neceſſarias eẽ non cxiget ab aduerſa ꝗ Modo quero quis debeat cãʒ actitare:⁊ dico ꝙ aut lo iccoſſe rio ⁊ bꝛeuiter hoc intẽdit. Pꝛeter ſpẽm iuramenti q eſt ĩ ueris de monacho litigãte:⁊ ſerua qð dixi in aut᷑.cã q octtifehi l. codicis adijcit᷑ noua ſpẽs vt iuret non petere in tota li⸗ fit cũ monacho.S.de ſacroſan. eccle. aut querꝭ de minoꝛe igrisclinn te pꝛobationem non neceſſariã: ideo dixi in tota lite ne litigante:⁊ circa hoc dic ꝙ ſi eſt infans non poreſt agere us udicß ſepius iuretur.h.d. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendũ ꝙ ſjß me cuaãm nec ↄueniri põt nec in iudicio eſſe.vt.l.neq; impube neolisß rã opinio.interrogationes ⁊ reſponſiones fiunt ſub hoc res.ff. de in ius vocan.ſed reuocabit ipſe tutoꝛ ⁊ cauſam R iuramento ⁊ ſi non iuraretur generaliter pꝛo tota cã eſſet ipſe actitabit ſolus.vt.l.j·S. ſufficit.ff.de admi. tut.aut eſt gotenſit iurãdũ in ſingulis.vnde ſi fleret vna poſitio deberet iuns maioꝛ infante:⁊ tunc altero de duobus modis poteſt agi cunge re ꝙ non peteret ſuper illa pꝛobationẽ non neceſſariam. ca: nam poteſt ipſe tutoꝛ conueniri/vel ipſe pupillus au⸗ en Ntn Sed hec lex voluit generaliter iurari ſuper tota cauſa ne ctoꝛitate tutoꝛis: immo qͥdã ambos cõueniunt dicentes tnt, ſepius ſit iurandum. conuenio vel ago contra tutoꝛẽ ⁊ contra pupillos aucto kitin KR I Hec aut᷑.venit ad.l.co tritate tutoꝛis.Sed qͥs iurabit de veritate.Reſpõdeo ipe Juramè⸗ eu lin D D e incipa eS.dicis addendo nouaz minoꝛ ſi eſt talis in quo poſſit cad ere veritas:qꝛ habet in tũ calũnie it hor nr ſpeciem iuramẽti.ſ.ꝙ nil dedit iudicibus ⁊c. tellectum alas non.vt.ł ĩpuberem.ff.ad.l.coꝛn.de falſis. an ſit per onibie n daabeꝛeuiter hoc intẽdit poſt duas ſpecies iuramẽ Poſſes tñ dicere ꝙ impubes pꝛeſumatur neſcire verita⸗ adultũ vł neſnunnn, ii/ de quibus dictum eſt in. lI. ⁊ in aut᷑.in iſto.adijcitur hic tẽ ⁊ ſi non admittitur in cã aliena vt teſtis.vt.l.iulian.ff. eiꝰ curato nen ſ noua ſpẽs iuramẽti.hoc dic̃.¶ Sʒ q̃ro ſi aduerſariꝰ vult deteſti.multominus in ſua in qua dãnum poteſt pati:vn rẽ pᷣſtãdũ ond le lſnre vtvideat abſentem iurare cuius expẽſis ibit:certe ab de impubes etiã doli capax non videtur admittendus ĩ bituunt ſentis.ar.l.generaliter·j.de iureiuran.⁊.l.pꝛetoꝛ·S. defen cauſa pꝛopꝛia cum in aliena non admittatur.ſed adultꝰ turaniie di.ex qui.cau.in po.ea. Jurãt ergo tria vnum ꝙ non mo ſic. vt.l.inuiti.ff.de teſti.⁊ iurabit etiam ſine curatoꝛe:ſed ſſiniſuc, uerunt litem calũnioſe ⁊ hoc per legẽ codicis. Scðʒ ꝙ reſponſionem non faciet ſine curatoꝛe. Sed quis iurat 4 ertnen non petet pꝛobationem de ſuperfluo⁊ hoc per aut᷑.ĩ hoc. de affectiõe?certe aut eſt pubes minoꝛ ⁊ ipſe iurabit / aut unfiii⸗ Tertiũ ꝙ nil dabit vel dedit iudicibꝰ ⁊ hoc per iſtã auł. eſt impubes ⁊ non iurabit:ſed ipſe tutoꝛ iurabit volẽs/ſʒ ishn ¶ Sed quid pꝛodeſt iurare nõ mouiſſe litem cum hoc iu-⸗ non inuitus. vt.l.videamus. ff. de in liem iurã. Sed qͥs uneſ 6 ramentum ſit de pꝛeterito ⁊ calumnia pꝛeteritaʒ non co⸗ iurabit de calumnia.reſpondeo tutoꝛ non minoꝛ. ſed que noi 4 hercet ſed futuram. Reſpondeo ideo de pꝛeterito etiam eſt ratio cum auctoꝛe tutoꝛe poſſit de veritate reſponde⸗ erpe 2 Butrigarius ſuper ſcdo libꝛo Codicis re. Rñdeo dicunt quidã ꝙ iuramentũ eſt de ſubſtãtiali⸗ bus litis/⁊ hec requirunt perſonam legitimam. Sed cõ⸗ tra videtur quia iuramentũ poteſt omitti:ergo nõ eſt de ſubſtãtialibus iudicij a's omiſſum viciaret iudicium. Sed potes dicere ꝙ aut iuramentum eſt petitum ⁊ pꝛe⸗ ſtitum ⁊ tunc eſt de ſubſtantia/aut eſt petitum ⁊ non pꝛe⸗ ſtitum:⁊ tunc etiam de ſubſtantia eſt/ aut non eſt petituʒ neqʒ pꝛeſtitũ:⁊ tunc non eſt de ſubſtantia vt dicam in li⸗ bello. de litis conteſt.aut᷑.offeratur. Sed poſſes aliam rõnem reddere.ſ.qꝙ minoꝛ veritatẽ ſcire poteſt.ſ.ꝙ talis numerauit pecuniã tali:⁊ ideo de veritate poteſt teſtifi⸗ cari.Sed qualitatẽ cauſe neſcit iuris pꝛeſùptione:nã nõ ſufficit credere niſi iuſta ratione credatur. vt.l.iulianus. ij.ff. de act. empti. alłs credulitas ſine iuſta rõne caderet in temeritatem de qua in.l.plagij jad.l.iuł.de plag.vn⸗ de non puto ꝙ temeritas excuſet a periurio: ſed creduli tas cum iuſta ratione: cuʒ ergo minoꝛ iuris pꝛeſumptio ne cauſã.i.qualitatem cauſe pᷣumatur ignoꝛare ⁊ non ſci re:quia ſcire eſt per cauſas cognoſcere: ideo non iurabit de calumnia ipſe ſed tutoꝛ:⁊ ideo non eſt vera illoꝛuʒ opi nio qui dicunt non dari tẽpus ad deliberandum.vt.j·di⸗ iliuſfa. cã. ¶ Modo quero quid ſi filiuſfſamilias litigat quis iu⸗ ſi litigat rabit.Rñdeo ſi litigat in caſtrẽſi vel quaſi aut eſt maioꝛ: an dẽat iun ⁊ tãc ipſe agit cauſam per ſe ⁊ ipſe iurabit: qꝛ ſibi nullum rare de ca obſtaculum obuiat non patria poteſtas:qꝛ illa nihil ope lumnia. ratur in caſtrenſivel quaſi/non etas:quia eſt maioꝛ iura⸗ bit ergo ipſe.Si aũt eſt minoꝛ tunc licet ceſſet obſtaculũ poteſtatis / tamẽ adeſt obſtaculũ etatis.vñ dabitur cura toꝛ non ſibi:qꝛ eſt in poteſtate.vt inſti.de tut.in pᷣn.ſed da bit᷑ liti. Vñ ſi peteret qͥs curatoꝛẽ ſibi dari male peteret: curatoꝛ ergo litigabit ⁊ iurabit tanq; adminiſtratoꝛ legi timus vt hic.ſi autẽ fllius litigare vult in aduenticio pe⸗ culio:tunc aut pater acceptauit vſumfructũ:⁊ ipſe ille qͥ actiões ſuſcipit ⁊ mouet:ideo ipſe pater tanqᷓ; legitimus adminiſtratoꝛ iurabit vt hic.⁊ qui foꝛte diceret ipſum fi⸗ lium ſi eſt maioꝛ iurare etiã conſenſu patris:⁊ patrẽ etiã foꝛte non eſſet male dictũ:licet ipſi dicant ꝙ non eſt inte⸗ ger pꝛopter patriam poteſtatem. Si aũt pater non acce⸗ ptat vſumfructũ tunc non eſt legitimus adminiſtratoꝛ/ aut ergo filius eſt maioꝛ ⁊ per ſeipᷣʒ litigabit: non tũ ſine conſenſu patris iurabit de calumnia:quia nõ eſt integer pꝛopter patriaʒ poteſtatẽ qui pater habebit ei neceſſe cõ ſentire. vt. l. cum non ſolum/S. neceſſitatẽ.j.de bo. que lib. vbi pꝛobãtur hec omnia.Si aũt filius eſſet minoꝛ tũc nõ poteſt per ſeipſum litigare:ſed petet curatoꝛẽ dari non ſi bi ſed liti:qꝛ cum ſit in poteſtate ſibi nõ poteſt dari tutoꝛ vt dixi. vt inſti.de tute.ĩ pꝛin.⁊ iſte curatoꝛ datus liti agi tabit cauſam/x tãqᷓ; legitimus adminiſtratoꝛ iurabit de calũnia vt hic /non aũt ipſe minoꝛ vt dixi/⁊ hec eſt vᷣitas ? ita debet intelligi glo.hic poſita /naʒ ꝓut dicitur neceſ ſariũ conſenſum patris referas ad aduenticiũ peculium Interro⸗ ⁊ ita bene ſuſtinetur licet quidã eã repꝛobẽt.¶ Modo ve gationes nio ad quartã gloſ.⁊ pꝛimo circa eã quero:ex quo titulo ex qͥ titulo flant interrogationes.rñdeo quedã ſunt ad pꝛeparatio⸗ ſub qᷓ ſpẽ ⁊ nẽ litis:⁊ iſte flũt per ti.de interroga.ac.⁊ ante lit. ↄteſt. qñ ⁊ ſub qᷓ Quedam fiunt ad deciſioneʒ litis: ⁊ hec fiunt ad deciſio foꝛma de⸗ nẽ litis ⁊ hec fiunt per titulum de cõfeſſ. Et circa hec eſt bẽt fieri. vidẽdũ ſub qua ſpẽ iuramẽti fiãt /qua foꝛma flat/⁊ quã⸗ do fiãt.Et de his hic loqᷣtur / q̃daʒ fiunt teſti:⁊ hec flunt ad voluntatẽè aduerſarij:nã facit fleri interrogatiões te⸗ ſti. ad ſuũ ſenſuʒ dũmodo non ſint extranee.vt.l.ſi poſtu lauerit.ff.de adul.⁊ .ij.de teſti.l.teſtiũ.⁊ ibi de hoc dicam. Redeo ergo ad noſtras.ſ.ad illas que fiunt ad deciſio⸗ nẽ ⁊ quero ſub qua ſpẽ iuramenti flãt.⁊ dic vt gloſ.quis mult a ſunt capuula iuramẽti:⁊ ſᷣm verã opinionem ſunt ſuꝰ capitulo ülo/quod eſt in aut᷑.in hoc ſacramẽto.S.eo. Sed qua foꝛma fiũt: Reſpõdeo de iure deberet fieri hoc modo:credis tu ſuper hoc aliquã debere fleri pꝛobatio⸗ nem vt dicit gloſ. Sed de conſuetudine fit tantũ hoc mo do credis hoc verũ eẽ vel non. ¶ Modo q̃ro quando de heat fieri interrogatio. ⁊ ad euidentiã huius queſtionis Poſitiõi⸗ eſt ſciẽdum ꝙ multa opponũtur poſitiõibus:nã opponi bus ĩ iura tur qñ q; ꝙ ſunt ipertinentes /qñq; ſunt negatiue/ quãdo mẽto calũ q; ꝓꝙᷣ ſunt duplices/qñ ꝙ ſunt implicitc/qñq; ꝙ ſunt de nie multa pendẽtes/qñq; ꝙ ſunt poſitiones iuris ⁊ de his omnibꝰ opponũt᷑.⁊ ſingulis eſt videndũ an ⁊ quãdo ſint admittẽde vel nõ. Hitco ergo quãtã ad pꝛimũ ꝙ aliquãdo opponitur poſi⸗ tionibus ꝙ ſunt ĩpertinentes.circa qð dic ꝙ quedaʒ ſunt pertinentes oĩno vt eſt cũ minoꝛ vult pꝛobare ſe minoꝛẽ 7 leſum vt reſtituatur:⁊ iſte debent admitti ſᷣm oẽs. vt.l. jꝗ̃. de dila.ibi ſpaciũ inſtructiõis ⁊ exhibẽde ⁊c.aut ſunt omnino impertinẽtes:⁊ tunc non admittũtur: qꝛ ad illa nõ poꝛrigit᷑ iuramentũ ſub quo dʒ rñderi.vt.l.nõ nudis. æ.l.non epłis . de pꝛobat.quedã ſunt pertinẽtes ſed nõ oĩno.i.quando non pꝛobant per ſe ſed adminiculantur/ ⁊ hec debent ad mitti:⁊ ideo in cã poſſeſſionis bene debe ret admitti capitulũ dñij ⁊ eum adiuuet:nã pariter ꝓbã tibus partibꝰ de poſſeſſione ſi alter eoꝝ etiam de dñio ꝓ⸗ babit / obtinebit tãq; duplicia iura obtinẽs: vt dixi .j. vti poſſi.l.vnica.licet quidã cõtra ꝑ.l.naturaliter·S.nihil.de acquiren.poſſeſ.ff.ſed male dicunt omnia:ergo q̃ poſſunt coadiuuare ꝓbationẽ /vel iudicium debẽt admitti vt ſic q̃ ſi non pꝛoſunt ſingula multa iuuãt:vt ꝓbat᷑ in. .iudicia de rei ven. ⁊.l.iij · S.idẽ diuus.ff.de teſti. Aliqũñ opponit᷑ Poſitio⸗ poſitiõibus:qꝛ ſunt negatiue ⁊ dicũt quidã ꝙ non debẽt nes negs⸗ admitti qꝛ ula ſunt ponibilia q̃ ſunt ꝓbabilia:ſed negati= tiue an ua eſt ĩpꝛobabilis ergo ĩponibilis:ſed dic ꝙ vbicũq; ne⸗ ſint ꝓba⸗ gatiua ꝓbabilis eſt ſ̃m ea q̃ dixi in.l.optimã.de cõtrahẽ. biles. ⁊ cõmitten.ſti.⁊ tunc eſt ponibilis ſed aliqñ nõ eſt ꝓbabi lis per ꝓbationes ⁊ tunc dicerẽ ꝙ aut fit poſitio ⁊ de cu⸗ ius facto depẽdet: vt quia dico te mihi numeraſſe ⁊ tũc debet admitti:qꝛ per cõfeſſionem aduerſarij ꝓbari põt. ar.l.marcellꝰ.ff.rerũ amo.⁊ in aut᷑.de heredi.⁊ falci ·S·ſi vero abſunt.Sed ſi res dependet a facto eius.de quo q̃ri tur ⁊ tunc non eſſet ita tutũ admitti.ſi tũ equitas moueat mdicem ad hoc admittet eã:vt.l.vbicũq;.ff.de interrog. act.i Aliquãdo opponit᷑ poſitionibꝰ ꝙ ſunt duplices vt eſt cũ dico hoc modo pono teſtatoꝛẽ feciſſe teſtamẽtum et mihi.x. legaſſe.modo iſte ſunt due poſitiones ſub vna. nam poſſibile eſt ꝙ fecit teſtamentũ.⁊ tñ nihil legauit:et ideo debẽt diuidi qꝛ ĩminet periculum reſpõdẽti vel in⸗ terrogãti:nam aut interrogatꝰ ſimpliciter affirmabit et põt eſſe ꝑiurus ſi alterum nõ erat verũ.Aut negauit ſim pliciter qð põt etiam ſi ſola pars vna eſt falſa:nam cum negat ſub vna oꝛatione totũ non videt᷑ ſingula negare:ſj ipᷣm vniuerſuʒ qð ex vns ſola particula falſa reddit᷑.vt.lʒ. ſi is qui ducenta.S. vtrum.ſff. de rebus du.licet quidam dicãt ⁊ male ꝙ videtur ſingula negare.nõ ergo habebit actoꝛ qð petit cum liceat reo negare totũ:ergo iudex fa⸗ ciet petitionẽ diuidi ⁊ cuilibet ꝑ ſe rũderi.ſ Aliqñ oppo⸗ nitur poſitionibꝰ ꝙ ſunt implicite ⁊ hec ſunt ſimiles ſupe rioꝛibus:vt eſt cum dico pone ꝙ teſtatoꝛ mihi legauit.x. ſingulis annis quo ad ſtarem cũ herede ſuo.⁊ hec omĩa fecit fauoꝛe mei.modo poſſet decipi reſpõdens ſi ſimpli⸗ citer cõſitetur hec fuiſſe facta fauoꝛe legatarij: ⁊ ideo dʒ diuidi.nam ꝙ habebat legatũ eſt bene fauoꝛe/ſed ꝙ ſtet cum herede/eſt fauoꝛe heredis:ſed qñq; bonũ eſt facere tales poſitiones aduerſarijs quãdo habẽt malã cauſam vt decipiãtur:⁊ ideo feci ſemel vnam fieri ſic inſtrumẽtũ debiti.dicebat talis nũ erauit.⁊c.et nõ fuerat nũeratio fa cta ego ex parte rei ponebã ſic.dico me confeſſum fuiſſe/ recepiſſe mutuo centũ/a numerata eſſe dato ꝙ in pᷣſentia numerata non fuerint actoꝛ ſtatim fuit confeſſus hoc ⁊ ꝑp hoc ſtatim apparuit inſtrumentũ falſum eſſe: qꝛ dicebat numer auit.(¶ Aliqñ opponitur poſitionibꝰ ꝙ ſunt depen⸗ dentes: vt ſi dixiſti me heredẽ talis.⁊ ego negaui poſtea dicis. Item pono ꝙ hereditatẽ adiſti/certe hec depẽdet a pꝛima ⁊ ideo nõ debet admitti qꝛ poſſem reddi ꝑiurus ſi cõfit erer:vt.l.qui iuraſſe·S.·ſi pater.ff.de iureiur.i¶ Mo do quero an pluries poſſit ĩterrogari aliquis ſuꝑ cadem Interro⸗ poſitione.⁊ dic ꝙ aut eſt iuamẽtum de credulitate⁊ fit Sari an Fm idẽ tẽpus interrogatio /ſcdᷣo loco ⁊ tũc nõ dʒ admit: po- it d; ti: qꝛ redderetur periurus / quia m idẽ tẽpus non poteſt bluries ſu idem credere ⁊ nõ credere/⁊ ſic ꝓcedit.l.qui iuraſſe.ff.de pei eacdẽ iureiur. Aut eſt iuramentũ de credulitate ⁊ fit interroga⸗ Poſitionc. tio ex interuallo/⁊ tunc põt interrogari ſecundo loco:qꝛ non reddit᷑ periurus.nã põt eſſe ꝙ heri vnũ credidit/ho die credit aliud. Aut eſt iuramentũ veritatis ⁊ nõ debet interrogariniſi ſemel etiã ſᷣm diuerſa tẽpoꝛa:qꝛ id qð eſt verũ ſemꝑ eſt verũ.vñ poſſet reddi ꝑiurus.ar.idẽ. dic.l. qui iuraſſe.⁊ ideo fuit q̃ſtio hic:qꝛ quidã interrogatus ſi interfuerit tali negocio ⁊ dixit ꝙ ſic.⁊ iterrogatꝰ de quo milleſimo dixit ſe neſcire/poſtea reuerſus/a poſtes iĩter⸗ rogatus dixit ꝙ fuit in tali milleſimo certe nõ poſtea eſt ꝑiurus:qꝛ poteſt eſſe ꝙ neſcit ãnos dñi:vel de milleſimo non recoꝛdabat᷑ tũc:modo ſic.qꝛ fecit rõne dominij⁊ in⸗ Cmi hucix CE oop. Uns (A Eeher uata Ninme ſtio lte hoies fleit ireſp Lyna cpio⸗ lun won ſde fnde Peed rar ſtur chen Urarn ln li⸗ lnen lhn ſtuer anfi iegttvpan lvedſoltezn nintöehen in iurad coꝛre farer ſiut (rre urat Lpo ho⸗. de Mpg luret. Curar tioni dpini Cc⸗⸗ un oipoſin nminfe nlintſe lgſtoppone Vnon doherſe tlnen bicſggeſtn decrthi nöck pbtr ſtiotdeh mefaſſeriie pooni i, lt gleigſ ,dequoi, tas monen e intenng duplicestt teſtamenun hes ſubynn ülegente detipelin Cſfirmabtte negank n ſarnan an ls negereß reddikn! cet quiden go haben o iuderſ liqnopy⸗ imtlesſpt ilegauitt Theconi pöſi ſimp⸗ i: Tidedtr e ſec ge niͤeſt faeen nali uin cinſrunetn tnüeritiof ſſun fuſe gin ßſents ſushoct9 eg diceht ſundehen⸗ egnipoſi hecdieitt düipiun Utilitas eſt triplex m iuramẽ to calũnie De Jureiurando pꝛopter calum. dan. Jo. LXX uenit milleſimũ.põt ergo pluries interrogari ᷣm diuerſa tꝑa in his q̃ dixit nõ vᷣa ſj̊ nõ recoꝛdabat᷑:vel de creduli⸗ tate dixerat. Aliqñ opponit᷑ poſitiõibꝰ ꝙ ſunt iuris:nã dico ꝙ filius ſuccedit pri ab inteſtato.certe iſte eſt caſus legis.⁊ ideo dic ꝙ aut eſt poſitio iuris ſcripti ⁊ nõ debet adm itti.aut eſt poſitio iuris cõſuetudinarij ⁊ dʒ admitti vt.l.ij/q̃ ſit long.conſue. Sed quid ſi dicat ſe dubitare/ an dab tur ei tẽpus ad deliberandũ: dicũt quidã ꝙ non qꝛ ſtati ſcit/an credat vel nõ.Sed tu dic ꝙ debet dari di⸗ latio:nã non ſufficit credere niſi iuſta rõne credatur:vt.l. plagij. de plagia. ⁊ ideo debet dari dilatio.⁊ ſi iudex fa⸗ tuus denegauerit dilationẽ reſpõdeat negatio pᷣmiſſa:vt dicit glo.Sic ergo aut quis interrogat᷑ de veritate ⁊ dʒ ei dari dilatio ad deliberãdum.aut interrogatur de cre⸗ dulitate ⁊ tũc aut interrogat᷑ de facto alieno ⁊ dʒ dari ei dilatio qꝛ iuſte põt dubitare:vt.l.fl.ff.pꝛo ſuo.aut de ſuo facto interrogatur.⁊ tunc aut de remoto ⁊ põt merito du bitare:qꝛ labilis eſt hoĩm memoꝛia.et ideo dʒ ei dari di⸗ latio.ar.l.hac conſultiſſima:Sat cum humana.j.qui te. fa.po.⁊.l.ijS.ſed qꝛ.de veteri iure enu. Si interrogatur de facto ſuo ꝓximo:tũc nõ debet ei dari dilatio.ar.ff.ad vellei.l.aliquãdo.hoc tamẽ cõmittitur iudicis arbitrio. ¶ Quid em̃ ſi interrogat᷑ de negocio ꝓpꝛio:⁊ etiã de ꝓxi mo:ſed eſt quedã ratio longa ⁊ implicita quã non potuit tenere mẽti.Certe deberet dare dilationẽ.Sed qͥd ſi iu⸗ dex non vult dare dilationẽ quãdo debet:certe cõſilium eſt ſᷣm glo.ꝙ rñdeat negatione pꝛemiſſa als non admitte rem talem reſpõſionẽ niſi in caſu pᷣdicto poſſem etiã ꝓte ſtari ꝙ iudex ſibi iniuſte denegat dilationem dare. ¶ Si aũt. Si veniat ꝓcuratoꝛ ex parte actoꝛis vel rei cũ mãdatovlł ſine nõ audit᷑ volẽs ꝓcedere ĩ cã niſi faciat pꝛĩcipalẽ iurare.h.d.vſq; ad S. ꝙ ſi actoꝛ.omiſſo S.ſqʒ qꝛ. ¶ Ex tex.mãdare vt peragat totum/mãdare tñ poteſt anteq; iuretur. . . ¶ Sed quia. Juramentũ hoc non põt remitti qꝛ non oð pꝛiuatã vtilitatẽ ſed ob cõem ĩtroductũ eſt.hoc dicit. Ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ triplex eſt vtilitas.eſt pꝛi⸗ uata q̃ͥ reſpicit ſingulariter quẽlibet vt eſt iuramentũ te⸗ ſtis. Quedã eſt publica.i.fiſci.quedã eſt cõis.ſ.q ad om̃s hoĩes reſpicit.i.cõiter nõ ſingłariter:vt eſt hic.ſ.vt lites ſileãt in cõi ⁊ hec cõmunis pᷣfertur publice vtilitati fiſci q̃ reſpectu huius cõis appellat᷑ pꝛiuata:vt.j.de cadu.tol. l.vna S. hec oĩa.⁊ in aut᷑.vt iudi.ſiue quoquo ſufra.in pᷣn⸗ cipio Et hec cõmunis vtili non poteſt pacto remitti:vt l.iuriſgentiũ ·S. paciſcar.ff.de pac.⁊ in aut᷑.de nõ ali ·S·qꝛ vero veriſſime.ſ¶ Ad .S.ſi aũt.op.ꝙ hodie oẽs leges loq̃n tes de cautione rati ſint coꝛrecte:qꝛ aut venit dñs ad iu⸗ randũ.⁊ videtur ratũ habere.aut nõ iurabit/i⁊ i cauſa nõ ꝓceditur. Sed dic ꝙ nõ ſunt coꝛrecte / quid enim ſi ante liuramẽtũ pᷣſtandũ ſunt facte multe expenſe ⁊ dñs poſtes ratum nõ habeat nõne cõmittetur cautio de rato ꝓpter expenſas pᷣteritas certe ſic. Pꝛeterea poteſt eſſe ꝙ poſt iuramẽtum calũnie iam pᷣſtitum interuenit ꝓcuratoꝛ de cuiꝰ mãdato dubitatur ⁊ ſic cautio de rato eſt neceſſaria: vt. l.ij. de cõſoꝛ.eiuſdẽ li. Item põt eſſe ꝙ iuramẽtum ca⸗ Pꝛocura toꝛ oſtitu⸗ tus a dño an iuret ð calunia. lũnie non petetur ⁊ ſic dñs nunq;ᷓ venict ad cam:vt no. in.l.papi ·S· ſi is.ff.de pꝛocura.ſ Item op.ꝙ dñs poſſit cõ ſtituere ꝓcuratoꝛẽ/⁊ anteq; de calũnia iuretur:vt.l.etiã. ff.de ꝓcura.So.vt glo.⁊ dixi ſuꝑ textu. Itẽ quero an ꝓcuratoꝛ iuret: Reſpõdeo ꝙ ſi eſt pꝛocuratoꝛ ſimplex ⁊ iſte ᷣm cõmunẽ opinionem iurat.ſʒ dñs mar.tenebat ꝙ; deberet iurare ⁊ hoc ꝓbat ſic.certũ eſt ꝙ olim ꝓcuratoꝛ iurabat:vt.l.qui bona.S.penul.ff.de dã.infec.nec reperit᷑ coꝛrectũ non ꝑ.l.codicis.qꝛ licet dicat actoꝛẽ ⁊ reum iu⸗ rare non ꝓpterea remouet quin ꝓcuratoꝛ debeat iurare ſicut nec iuramẽtum aduocati eſt coꝛrectũ. Item non eſt coꝛrectum ꝑ aut᷑.pꝛicipales. Jurare nõ remouet quin ꝓ⸗ curatoꝛ iuret:ĩmo tex.qui ibi dicit in medio migrauerint ⁊c.poſſet ĩtelligi ꝙ loqueret᷑ de pꝛocuratoꝛe ⁊ ſic faceret pꝛo.Sed ſi intelligas de herede non facit pꝛo.nec cõtra. Pꝛeterea.vᷣ.ſic enim.je.l.facit pꝛo.qꝛ videt᷑ velle ꝙ oẽs ꝓticipantes litem iurẽt:ſed ꝓcuratoꝛ participat eã:ergo iuret.⁊ ſi aduocatus iurat qui minus pꝑticipat litem qᷓ; ꝓ curatoꝛ ⁊ tñ aduocatus iurat:ergo ⁊ ꝓcuratoꝛ.⁊ his ra⸗ tionibus videt᷑ ꝙ debeat iurare. Sced ſi nolo tueri cõem opinionẽ dicam ꝙ ideo aduocatꝰ iuret qꝛ ſe ipſum in iu⸗ dicio repꝛeſentat ⁊ non aliũ.ſed ꝓcuratoꝛ nõ ſe ipᷣm:ſed dñm repᷣſentat/ac dñs iurauit:ergo ſuꝑ verũ nec aduoca XXVI. tus iurat de cõſuetudine verũ.ꝓcuratoꝛwo iurare pᷣ dño poſſet ſi haberet ſpale mand atũ ad iurandũ in iſta cauſa nõ als vt plene dixi.S.de ꝓcu.il.ſi pꝛocuratoꝛ.Si autẽ in ꝓcuratoꝛe loqmur rei.tũc aut qrit᷑ an in cꝗ pncipali quã defendit dẽat iurare/⁊ dico ꝙ nõ.ſʒ dũs:aut loq̃ris in cã ſtipulatiõis de iudicato ſoluẽdo cũ ipe vt pꝛĩcipalis exi ſtat ⁊ iurabit ipſe.nã poſſibile eſt ꝙ nunq; aliquid recupe rabit a dño.ſ¶ Itẽ nec ob.il.nõ ſolũ.S.ſed interdũ.ff.de ꝓ⸗ cura.qꝛ ibi danum in aliũ redũdabat hic pᷣncipaliter ad ipſum.Sed quid in ꝓcuratoꝛẽ in rem ſuã certe nõ eſt du bium ꝓꝙ ipſe iurat cuʒ ad ipᷣm ꝑtineat negocium.Sed an dñs iurabit:videt᷑ e ſic.ſi actoꝛvelit cũ dñs melius ſciat veritatẽ negocij:vt l.ſi actoꝛ malit.ff.de ꝓcura.ſed certe hoc videtur valde abſurdũ ꝙ dñs debeat iterrogari⁊ ĩ ptaãte ſua ſit per ſui reſpõſionem dãnificare pꝛocuratoꝛẽ in rem ſuã dicendo cõtractũ eſſe ſimulatũ vel alia. Sed dicũt quidam ꝙ aut agit directa noĩe dñi ⁊ iurabit dñs. aut vtili noĩe ſuo ⁊ tunc ipᷣe ſolus iuret qð non puto rõne quã dixi:nã bñ eſt verũ ꝙ in pncipio cauſe pdteſt vocari ille qui melius nouit veritatẽ vt ipſemet iudiciũ ſubeat: vt dicta.l.ſi actoꝛ malit.Sed quo ad cauſaʒ inchoatã cũ vno alius vocet᷑ non inuenio.Alij dicũt ꝙ aut dñs tenet᷑ de euictione ⁊ iurabit.aut nõ/⁊ nõ.Ego puto eũ indiſtin cte non debere iurare.ſ Ad ·S.ſed qꝛ.op.ꝙ poſſit hoc iu⸗ ramentũ ꝑ pactum remitti cũ quilibet ſuo fauoꝛi poſſit renũciare:vt.l.ſi quis in conſcribẽdo.S.de pac.So.hoc nõ eſt inductũ in fauoꝛem ſinguloꝛũ ſed cõem ⁊ ideo pot remitti.¶ Item op.ꝙ poſſit remitti:nam ita demũ pᷣſta⸗ Juramen tur ſi petatur:vt l.iuſiurandũ ⁊ ad pecunias.ff.de iureiu. tũ de calũ ergo ſi nõ petatur põt remitti tacite/ergo ⁊ expꝛeſſe:vt.l. nia an po cum quid.ff.ſi certũ petatur:ĩmo plus debet oꝑari expᷣſ⸗ ſit omitti ſum q; tacitũ:vt.l.fi..de noua.So.nõ ſemꝑ equiparãtur in cauſa. tacitum ⁊ expᷣſſum:ĩmo dictum eſt expᷣſſa nocere non ex⸗ pꝛeſſa nõ nocere:vt.ff.de regu iu.expᷣſſa.⁊ ita eſt hic.Alij dicunt ꝙ nõ poteſt nec expᷣſſe/ nec tacite remitti ſed omit ti ſic.⁊ hoc tenet dñs mar.vñ dicebat ꝙ aut iuramẽtũ eſt boin ⁊ pꝛeſtitũ ⁊ planum eſt.aut eſt petitũ ⁊ non pᷣſtitũ. oc caſu erat de ſubſtatia iudicij qꝛ petitũ:⁊ ideo iudici⸗ um non tenet ſi non eſt pᷣſtitum.⁊ ideo quidã ꝓcuratoꝛes malicioſi qui veniũt ex parte rei dum litẽ cõteſtant᷑ di co narrata ꝓut narrãaãtur vera eſſe.⁊c.⁊ peto iurari de calũ⸗ nia.modo actoꝛ qui de hac cauda iuramẽti non ꝑppendit ꝓcedit in iudicio ⁊ nihil de iuramẽto dicitur lata ſnĩa:di cit pꝛocuratoꝛ rei ꝙ iudiciũ fuit nullũ:qꝛ iuramẽtum ca⸗ lũnie fuit petitũ ⁊ ſic erat ſubſtãtiale ⁊ fuit omiſſio ⁊ ideo iudiciũ nullum.ſed aliqñ iuramentũ non eſt pᷣſtitum nec petuũ ⁊ tunc nõ eſt ſubſtatiale iudicij ⁊ ideo omiſſum nõ viciat iudiciũ /nec dicitur tacite remiſſum ſʒ omiſſum: vt ſtatim patebit.pone ergo ꝙ duo litigauerũt non petito nec pꝛeſtito iuramẽto dum eſt pꝓpe ſentẽtiam reus qui vi det ꝙ habet malã cauſam ⁊ qð ipſe cõdẽnabitur petit iu rari de calũnia malicioſe:qꝛ ſi actoꝛ nolit iurare cadet a cauſa/ſi iuret excuſabitur ab expẽſis reus ꝓpter iuramẽe tum calũnie:nunqͥd debet audiri reus petẽs iurari.certe ego vidi determinari ꝙ ſic.ꝑ quod patet ꝙ nõ erat tacite remiſſum:qꝛ amplius peti nõ potuiſſet ſed erat omiſſum. ⁊ ideo in quacũq; parte iudicij peti põt.Sed nũquid ex⸗ cuſabit reũ ab oĩbus expẽſis etiã pᷣcedẽtibus⁊ iuramen⸗ tum: dicũt quidã ꝙ non.qꝛ iuramentũ purgat ſolum ca⸗ lũniam futurã non pꝛeteritã.in cõtrariũ facit glo.S e.il.j. in pꝛin.q̃ dicit ꝙ iuret ſe mouere vel mouiſſe litem putãs habere bonã cauſam ꝑ quod videt᷑ ꝙ iuramẽtũ ſe referat ad pᷣterita ⁊ ſic calũniam pᷣteritã purget:ſed ſatis poteſt dici ꝙ ab expenſis pᷣcedẽtibus iuramẽtum nõ excuſetur: ſed a ſequẽtibus ſic/ ad hoc vt malicijs obuietur.¶ Iteʒ op.ꝙ poſſit remitti iuramẽtum. vt.l.iuſiurandũ ⁊ ad pe⸗ cunias·S.qui iuſiurãdũ.ff de iureiur.So.remittit᷑ a lege parẽtibus ⁊ patrono / ab homine non remittitur:vt hic. ¶ Modo q̃ro an clerico remittat᷑ hoc iuramẽtum: Et vi Juramen detur ꝙ ſic.vt.l.cũ clericis.S.de epi.et cleri. Tu dic õ.qꝛ tũ de calũ ibi loqtur de ſacramẽto iudicio ſiſti.qꝛ remiuttitur:qð re nia an re⸗ mittif hoc non.vñ dic ꝙ aut cõuenitur de facto ſuo ⁊ iu⸗ mittat᷑ ele rabit.Aut de facto eccłie.⁊ tũc aut de ſpali ⁊ nõ iurabit. rico. aut de alio ⁊ iurabit ꝑ alium:vt in glo.¶ Itẽ quero an iu ramentũ teſtis poſſit remitti:⁊ dic ꝙ ſic.qꝛ illud reſpicit vtilitatẽ ſinguloꝝ litigãtium.ſed iſtud eſt inductũ ob cõ munem vtilitatẽ qð puto veruʒ habito reſpectu ad id qð lites minuũt in cõi ⁊ facit eas eſſe paucioꝛes numero:ſed Butrigarius ſuper ſcdðo libꝛo Codicis pꝛout decidit lites iam inchoatas videtur reſpicere cõ⸗ Juramẽ⸗ modũ litigantiũ.¶ Itẽ qro an a pᷣncipe poſſit remitti.⁊ tũ calũnie dic ꝙ ſic vt glo.ſi dicat nõ obſtãte tali lege:ſed ſi quis di an poſſit cat per reſcriptũ impetraſſe ne iuret ⁊ aduerſariꝰ reſcri⸗ remitti a ptum per mendaciũ impetratũ:an ĩ hac q̃ſtione emergẽ pꝛincipe ti iurabitur.⁊ dic vt glo.ꝙ ſic ratione dubitationis. Hoc etiam.¶ bi dubitatur de mandato pꝛocurato⸗ ris/actoꝛis cauet de rato ⁊ facit dominũ iurare de calum nia.h. d. Sed quid ſi dñs eſt multum lõge / ita ꝙ cito ve⸗ nire nõ poterit an admittatnr ꝓcuratoꝛ ad agendũ.Di⸗ cunt qͥdaʒ ꝙ ſic:etiã ſine aliquo ſacramento calũnie.ar·ſ. co.in fl.Alij dicũt ꝙ ipe iurabit.Alij dicũt ꝙ hoc eſt tuti us ꝙ ipſe petet curatoꝛem dari bonis:ille tanq; legitimꝰ adminiſtratoꝛ iurabit. ¶ Quod ſi.¶ Pena non iurantis actoꝛis eſt vt cadat ab actione:reus habetur pꝛo confeſſo: per hoc ſacramentuʒ purgantur calumnie:⁊ lites dirimuntur.h.d. ¶Ex tex iudici ſententiã pꝛoferre. Nota ergo ꝙ con⸗ feſſusvel pꝛo confeſſo habitus debet nihilominus condẽ nari ⁊ hic eſt caſus.Et ſic ſtatuto cauetur ꝙ bannitus de crimine habeatur pꝛo confeſſo ſi capiatur bannitus bene habetur pꝛo confeſſo/ſed tamen debet condemnari: ⁊ ſta vides ſeruari de facto.nam dicit poteſtas ꝙ talis bãnitꝰ fuit de tali crimine:⁊ vigoꝛe ſtatuti habeatur pꝛo cõfeſſo: ideo ĩ ipſum tãq; in cõfeſſum ſententiã decapitationis ꝓ fero ⁊c. ¶ Quero an actoꝛ ipſo iure cadat a cã an per ſen tentiã.⁊ dicvt glo. ¶ Spp.nunqᷓ; ſic eũ cadere a cã ſi no lit iurare qꝛ foꝛte non vult pꝛoſequi.So.vt glo. Itẽ op. ꝙ cadat a iure ſuo.vt·.j.ti.j.l.pꝛoperãdum.S·ſinautem ex geſtis.So.hic eſt contumacia in nõ iurãdo / ibi in nonve Appella⸗ niendo.Quero an qui noluit iurare ſi condemnatꝰ fue⸗ re an poſ⸗ rit poſſit appellare. Reſpondeo quidã ſunt contumaces ſit ↄdẽna⸗ in nõveniendo/a per hoc etiã in iurãdo:⁊ per hoc iſti nõ tꝰ q noluit appellat/niſi veniãt iudice ſedente pꝛo tribunali. vt.l.ft. lurare. KRñũdere nolẽs ĩ iu feſſo.nã ſi certum eſt ꝙ ſi denegat iurare hẽtur pꝛo cõfeſ⸗ dicio an ff.de ĩ ĩtegr.reſti.quidã ſunt contumaces in non iurãdo reſpondẽdo vel reſtituẽdo ⁊ hi bene appellãt.vt.ff.de ap hethgrecitd: S uſſu⸗. ¶ Op.ꝙ nõ poſſit ferri diffinit iua ite nõ cõteſtata.vt l.fĩ · S. illudj.de tẽpo.⁊ re.appel. So. vt glo.qꝛ hic bene fuit cõteſtata. Item quero quid ipoꝛ tent hec verba rei qualitas:⁊ exẽplifica vt glo.qð unpu⸗ gnat Jac.de are.dicẽs ꝙ nullus eſt ita fatuus qui libel⸗ lũ foꝛmaret ⁊ diceret ſe metũ intuliſſe:⁊ dic ꝙ reꝰ habet᷑ pꝛo confeſſo.⁊ videtur confeſſus id quod in libello conti⸗ netur ⁊ non aliud.¶ Pone ergo ꝙ actoꝛ lite cõteſtata fe⸗ cit poſitiões ⁊ poſt eas dixit/⁊ peto iurari de calũnia reꝰ nõ perpendit de illis verbis in quibus petebatur iurari de calumnia:⁊ ideo nõ iurauit ĩ ꝓceſſu cauſe.dicit actoꝛ reum habẽdum pꝛo cõfeſſo ⁊ condẽnandum:qꝛ non iura uit cum eſſet petitum:reusvidẽs ꝙ habetur pꝛo confeſſo vult opponere exceptionẽ pacti de nõ petendo/nunquid poteſt:videtur ꝙ ſic:qꝛ nõ plus debet operari ficta cõfeſ ſio qᷓ; vera:ficta eſt ꝙ ſi eſſet vere cõfeſſus narrata in libel lo.ſ.ſibi mutuaui pecuniã poſſet opponere exceptionẽ pa cti.ergo ⁊ nunc licet videatur cõfeſſus narrata in libello ⁊ hoc vult iſte tex.duʒ dicit ⁊ ipſa rei q̃litas ſuggerit ⁊c̃. Sed certe hoc nõvidetur bene dictũ:qꝛ cum in libello di cat mutuaui tibi.x.ceſſas ſoluere quare peto te condẽna⸗ ri in eo quod dicis ceſſas ſoluere: vider᷑ dicere eũ nõ ha bere exceptionẽ:qꝛ ille qui habʒ exceptionem non ceſſat cum non ſit in moꝛa.lł.lecta.ff.ſi cer.pe.Nidetur ergo cõ⸗ fiteri ea q̃ ſunt in libello / ⁊ ſic ſe ceſſare/⁊ exceptionẽ nõ habere:⁊ ideo non poterit peremptoꝛiã exceptionem op ponere/ſed declinatoꝛiã ſic:⁊ que reſpiciat ꝓceſſum:vt ſi dicat nõ dʒ ei reddi ius:qꝛ bãnitꝰ:nã iſtã bene poterit op ponere quãtumcũq; hẽatur pꝛo confeſſo in narratis in li bello.¶ Quero an qui denegat reſpondere hẽatur ꝓ con ſo vt hic:ſed quid ſi iurauit ⁊ reſpondere nonvult:in hoc hẽat᷑ ꝓ cõ eſt opi.⁊ ideo pꝛemitte ꝙ qui tacet non confitetur nec ne eſſo. gat. vt.l.j.G.ſcientiaʒ.ff.de tribu.⁊.l.qui tacet.de regulis iur.⁊ hoc eſt verũ.ſed aliquãdo equiparatur affirmanti vfb negãti ⁊ quãdo hoc ſit videndũ eſt:⁊ aut loquimur in contractibus ⁊ ſerua.l.gaius.ff. de pig.ac.⁊.l.ſi flliusg. inuitus.ff.de pꝛocurato.aut loquimur in iudicijs.⁊ tunc dicunt vltramontani ꝙ aut denegat reſponderc in pᷣpa⸗ ratoꝛijs ⁊ habetur pꝛo negãte ſi negatio ſibi nocet. vt.l. de etate · S. qui tacet.ff.de interrog.ac.Sed in deciſoꝛijs dicunt ipſi ꝙ non inueniunt ꝙ debeatur hẽri pꝛo confeſ⸗ ſo:ergo non extẽdent ad deciſoꝛiã cum hoc ſit od ium et penale ⁊ plus noceret in deciſoꝛijs qᷓ; in pꝛeparatoꝛijs. Ja.de are.dicit ꝙ hẽtur pꝛo cõfeſſo/⁊ hoc pꝛobat ſic: po tentioꝛ eſt ratio in cã qᷓ; in cãto:ſʒ ita eſt ꝙ iuramẽtũ cau⸗ ſatur a poſitionibus ⁊ interrogationibus.nã ad hoc eſt ĩ uentũ iuramẽtum ad hoc vt ſub eo interrogationes fiãt ⁊ qui denegat iurare habetur ꝓ confeſſo vt hic:ergo mul to foꝛtius qui denegat reſpondere hẽtur pꝛo confeſſo cũ reſponſiones ſint cauſe iuramẽti vt dixi. Pꝛeferea dico (dicit ipſe)q̃ veniũt ex eadẽ lege ⁊ fonte debẽt eadẽ lege decidi.vt.l.fi.j..de nup.ſed cum iuramentum ⁊ interroga tiones veniãt ex eadẽ lege.ergo ſicut nolẽs iurare hẽtur pꝛo cõfeſſo/ſic ⁊ nolens reſpondere. Sed certe ipſe male dicit.pꝛimo qꝛ hec duo non veniũt ex eadẽ lege quod pa tet:qꝛ iure iſto imponebatur hec pena non iurati:⁊ tamẽ iure iſto non fiebant interrogationes ſub iuramento calumnie:ſed hodie fit per aut᷑.in iſto ſacramento: ergo non veniunt ex eadem lege. Item iuramentum non eſt inductum pꝛopter interrogationes/nec tẽdunt ad eũdeʒ effectum:nã iuramentũ eſt inductum vt lites ſileãt in cõ muni ⁊ nõ inchoẽtur: ideo reſpicit communè? vtilitatẽ: ſed interrogatiões fiunt ad deciſionẽ litis inchoate/⁊ iõ non reſpiciũt cõemvtilitatem:ſed luigãtium vt releuent᷑ ab onere ꝓdãdi. Dominus Mar.dicit 4 hẽatur hoc pꝛo confeſſo ſi hoc ei nocet /vel pꝛo neganteſi hoc ei nocet. Sed nos dicimus ⁊ ſeruamus neſcio quid ſeruent alij ꝙ aut loquoꝛ in tacẽte in cõtractibus/ ⁊ recurro ad.l.gaiꝰ. de pig.ac.⁊.l.filius·S·inuitus.de ꝓcur. Aut loquoꝛ in pᷣ⸗ paratoꝛijs iudicioꝛum/⁊ he interrogationes q tunc fiũt vidẽt᷑ ſapere naturã iuramẽti calumnie:qꝛ flunt ob com munẽ vtilitatẽ vt lites ſileant in communi:⁊ ideo in his hẽtur pꝛo cõfeſſo vt.d.l.de etate ·S.qͥ tacet.⁊ hic in · S. ꝙ ſi actoꝛ.aut loquoꝛ in deciſoꝛijs/⁊ tunc tencmus nos:⁊ ita ſeruatur ꝙ aut interrogatio fit ignoꝛãti:vt qꝛ iudex facit citari ticiumvt veniat reſponſurus poſitionibus factis ꝑ talẽ. Modo ticius ignoꝛat quid in eis poſitionibꝰcon⸗ tineatur/⁊ hoc caſu non hẽtur pꝛo confeſſo:quia ibi debʒ adaptari fictio vbi poſſet adaptari veritas.vt.l.ſi Mas⸗ ff.ſi cer. pe. Sed ita eſt ꝙvere confitens non habetur pꝛo confeſſo vt.l.non fatetur.ff.de iur.⁊ fac.ignoꝛ.ergo nec ſt cte confeſſus hẽtur pꝛo confeſſo:aut interrogatio fit ſciẽ ti / vt qꝛ iudex facit ticium citari vt veniat reſponſurꝰ ta⸗ libus poſitionibus ⁊ miſit ei copiã interrogationũ ⁊ non vult ei reſpondere:vel dum fuit citatus venit coꝛã iudice ⁊ iuſtex monſtrat ei poſitiones:⁊ cum easvidit dicit ꝙ re ſpondeat ⁊ non vult:his caſibus hẽt᷑ pꝛo cõfeſſo ⁊ pꝛonũ ciat iudex poſitiones hẽri pꝛo confeſſo. ¶ Antiqua.¶ Hic oſtẽdit hãc legẽ gñalẽ eẽ quo ad loca ſed limitat᷑ quo ad tẽpoꝛa. . . ¶ NMota ex hoc vᷣſic.ſinautẽ non.ꝙ exceptio ſuꝑueniens Exceptio boſt litẽ conteſt. pot opponi poſt: lʒ de ſui natura ãte de⸗ ſupueniẽſ eret opponi. Itẽ nota ꝙ ſipoſt litẽ cõteſt. incipiat mi⸗ poſt lit.cõ hi cõpetere ꝙ dẽo ſtatim opponere cum incipit mihi cõ⸗ teſt. quan⸗ petere ałs non audioꝛ.⁊ hoc pꝛobat tex.ibi⁊ in pᷣmo poſt do poſſit hãc.¶ Itẽ nota ꝙ hec ſunt paria ſuꝑuenire ius ex legeve opponi. teri ⁊ ex noua. Itèẽ nota ex vᷣſicul.ſinautẽvna.ꝙ indu⸗ ctum ad vnum effectum non debet eius oppoſitum ope⸗ rari. Explicit liber Secundus. Sequitur Tertius. De iudicijs. Mubꝛzica. ſtprlatic ict ¶Ap foprima 10,S0.y cu3 ffdene igibic Nei ine u nmm comeae ſünlnicdic. vn chsoffic cier tumnon oce ahicloe Gieliniudtie migFdefely ciovenin benepot Nthicha lindun fevſurer ſtantap vehire. conrar dn dee nouata fuitnouP nen Neop ſinn keofcio äͤntoi Sdepolt ineſ⸗ lerpſur⸗ Nerſont injergo lep rein wopon en⸗ ftamol Kringat tgſupe Doſckag nidee ſunb gegn 6 ſt⸗ ſonqo⸗ Cln rure alrie tpenie⸗ fideſri todeſiz Pawyel dbumg ſtipul ftnonan erhama. anntorf ekca nöckcin btine loney lomntn ſahoen mntſon ſoekſn oudd S. ſtotin „, „ ð achoege EKEER icio Ceptum iudicium non nouatio.t glo.dicit hic ꝙ volũtaria nouatio fit per iudi⸗ iones e DOeeeD'perimit ſtipulationem ciũ:ergo ita demũ ſi velit actoꝛ ał's non.Sed nouũ adij⸗ lceron vſurarũ commiſſam vel committẽdaʒ citur pꝛime qð dic vt glo. Item ⁊ pꝛo ſentẽtia adijcit᷑: vt colſcc h. d. m vtraq; lect. ec lex hʒ duas dicit glo. ⁊ in eo qð dicit ꝙ durat pma ⁊ naſcitur alia dic᷑ Neiereadien lec.vna ꝙ loquatur de ſtipulatione tẽ⸗ vt dixi.j.ſi plures vna ſenten. fue.condẽ.l.j.⁊.ij. cbetenge ů F ſpoꝛe iudicij pꝛo parte tempoꝛis comn⸗ ¶ In glo. que inc ipit que pendẽte.alij dicũt hec lec.nuil⸗ miitene A miſſa/ pꝛo alio tẽpoꝛe nõ/ſed currit p? lam patitur cõtrarietatẽ.¶ In glo.que incipit qꝛ nec.ibi Zümehin 2 adeéte iudicio. Scdᷣa lectu loquitur in io.cõtra in hoc qꝛ dicũt ſtricto iure vſuras officio nõ ve⸗ cckteipſen ſtipulatione commiſſa quo ad om̃e tẽpus tẽpoꝛe cepti uu mire ſed debere peti in noua inſtãtia:vt hic ſecus in bone legegtolgt dicij:ſed non fuerunt petite pꝛo omni tempoꝛe. .— ſidei:vt dicto· S. item ſciendũ. Sequitur in glo.nec di⸗ hſninttn ¶ Ad pꝛimã lectu.opp.ꝙ iudicio cepto nouetur obliga⸗ cas.·hec eſt opinio ↄ ſolutionẽ io. In eadẽ glo.ibi.ff de d innnen tio pꝛima/x vſure amodo non currat.vt.l.aliã.ff.de noua rei ven. nõ ſolũ. So.pᷣm io.ibi loquitur in rei vẽdicatiõe – tio.So.vt glo.qꝛ ibi interuenit ſtipulatio nouans /hic iu que ſapit naturã bone ſidei:vt.e.ti.iul.ſcribit ſi hoĩcʒ.id⸗ nofunnmnt diciũ.¶ Itẽ op.ꝙ hic etiã iudiciũ nouet. vt.l.delegare.S.· circo iudicabo de ea vt de bonefidei:vt.l.in minoꝛũ.Sg.in bduntageit fl. ff. de noua.So.ibi fuit facta litis cõteſtatio animo no⸗ qui. cau. integrũ reſti. non eſt neceſſaria:vel ibi loquit᷑ in les ſieit c gmrjuãdi: hic non. ¶ Itẽ op. æ intro magnam glo.⁊ videtur ꝙ intereſſe: hic in vſura que eſt odioſa.¶ In glo.q incipit et nuneſitme Aſure qᷓ vſure que currerunt pendẽte iudicio veniat ex eodẽ offi in ibi ſuperuacuã:iĩmo eſt verũ in officio iudicis quo pe⸗ inchoehe currerunt cio in eadẽ inſtãtia.vt.l.ediles.S.item ſciẽdum.ff. de edi titur reſtitutio/⁊ eſt reciſoꝛia actiue non inutili reſtituta unnnann pẽdẽte iu⸗ liti.edic. So.potuerũt venire officio iudicis ſi fuiſſet iudi uunhn dicio an cijs officiũ impetratum vt in contrario / ſed hic impetra⸗ “ n veniãt ex tum non fuit. Alij dicunt ꝙ nec officio venire potuerunt: t ecodé offi⸗ qꝛ hic loquimur in actione ſtricti iuris: ſed cõtrariũ loqt muendſ cioĩ cadẽ in iudicio bone fidei. Sed contra hãc videtur.l.non ſolũ noaalaj inſtantia. ff. de rei vendi. vbi etiam ĩ iudicio ſtricti iuris potuit offi que eſt reciſoꝛia paſſiue. Ad d iti 0 No.vnũ in pᷣſenti.l.illud quod vult glo. Citatio · mag.hic ꝙ in executione ſentẽtie non re alicuiꝰ an quiritur alicuius citatio iſtud vult glo. dum dicit ꝙ ſine reqrat᷑ in cauſe cognitione mãdabat᷑ executiõi / ergo ſine citatiõe: executiõe quia vbirequiritur cauſe cognitio.ibi eſt neceſſaria cita⸗ ſentẽtie tloquo⸗ ⸗ cio venire:ſed ipſi ſoluũt ꝙ ibi loquitur in intereſſe qued tio.i:.in cauſe.S. cognita.ff. de mino.l.uj.S.cauſa cognita. es tuncfi bene potuit in officio etiã in ſtricti iuris ſecus in vſuris ⁊ ibi.glo.magiſtra.⁊ bar.ibi.ff. de bono.poſſeſ.verũtamę fontcbcn vt hic. habes ergo pꝛimã lect.expeditam que poteſt diu no. bal.l.j.in vlt.col.S. de iuris ⁊ facti ignoꝛãtia.ꝙ in exe iedint dqi in duas: vna ꝙ pendente iudicio potuerũt officioveni cutione ſentẽtie dʒ pars citari: in quo puncto diſtingue: hicin re vſure ſifuiſſent petite/ſed non fuerunt:⁊ ideo in alia in vt per bar.in extrauag.ad repꝛimendũ in vᷣbo.executio⸗ musnoott ſtantia petitur.alia eſt ꝙ pendente iudicio non potuerůüt nẽ pleniꝰ bar.in.l.a diuo pio.S. in venditiõe.vbi late mo⸗ tqivderfeil venire. Alij ponunt ſecundã lect. de qua. S. dixi timentes der. pᷣſertim do.alex.ff. de re iudi.cum cõcoꝛ. ibi ſignatis. – contrariã de.l.aliã.ff. de noua.⁊ de.l.ediles.S.item ſcien⸗ ⁊ bar. ibi docet pꝛacticã.in.l.defen.ff. de auc. tuto. ponit oſtonſyem dũ.de edili.cdic.¶ Op.ergo ꝙ ſtipulatio vſurarũ ꝑpimat late cy.⁊ alij in.l.ab executoꝛej.quo.ap nõ recipi.cano. orgblaihideß nouata pꝛincipali ſoꝛte vt.d.l.aliã. Sol.ſiue ſit verum ꝓ i.c.ex rõne.de appel.⁊ ſi iudex faceret executionẽ parte zicgn fuit nouatio ſoꝛtis ſiue non.tamen contrariũ loquitur in non citata poteſt talis pars appellare ſᷣm cy.in dic.l.ab Nhabenrpo vſuris que currere debẽt.hic de his que iaʒ cucurrerũt. executoꝛe in fi.⁊ bar.in dic.S.in venditione ⁊ ſi iudex nõ ſr ergonet re op.ꝙ veniant in eadẽ inſtantia.vt.d.l.ediles.S/itẽ yult admittere appel.ſed vult exequi poteſt ei reſiſti de gotio fit i ſcicduʒ.ff. de edili.edic. So. ibi loquitur in his que durãa⸗ facto.ita in terminis tenet cy.hic in penul.q.facit.l.pꝛo⸗ eſponſuren te officio cucurrerunt / hic ane d ecn op.ad vtrãq; lec. hibitum ·⁊ ibi bar.no.C. de iure ſiſci.lib.x.reliqua dic vt ationiͦ 4n ꝙ finito iudicio ſuper ſoꝛte nõ poſſint petivſure.vt.l.iij. bhabes per modernos.in dic·S.in venditione. t cors udie ð.depoſiti.So.ibi veniebãt iudicis officio / hic actionis cx Abieſt petitio generalis /ſententia dit dicitit iure.¶ Op.extra ꝙ non poſſint eodem iudicio agi de ſoꝛ: Icet. gñalis mediat ꝓſecutio ſpecialis lʒ feſo hronn te⁊ vſurarum cum attingat eãdem cauſam agendi:nã ꝓ obſtet exceptio rei iudicate replicatur.h.di. pter ſoꝛtem debẽturvſure:cum ergo ſint iudicia cõtingẽ Erkmi 'mm veram lec. eegnoulet tia / ergo debent ſe ĩpedire. vt.·.ſundi.⁊.l.fundũ.ff de ex= ¶COb. aut petuio fuit ſpãlis/⁊ non nocet ipſo iure aut cep.rei iudi.So.hec lex nõ dicit ꝙ inchoato iudicio ſuꝰ gñalis ⁊ debet nocere cum effectu. So.vt glo. qꝛ tres ſũt ofipvgtent vno poſſit eodẽ tempoꝛe aliud interpꝛetari ſed eo finito. caſus.¶ Itẽ op.ꝙ noceat cũ effectu:vt.l.ſub pᷣtextu.S.de anmtirten garem contra hoc op.ꝙ etiã finito vno iudicio non poſ tranſac.Sol.dicunt quidã ꝙ aliud in tr ãſactione:vt ibi. t nehittit it amplius agi / ⁊ debet ooſtare exceptio rei iudicate. cũ aliud in ſentẽtia vt hic.qð nil eſt. ĩmo idem in trãſactiõe cbinticet attingat eandem cam. vt. v.l. fundi. .l. fundum. So.ſi ſe ¶qꝛ ſi fuiſſet pꝛoſecutio ſpalis trãſactio generalis reſtrin⸗ irnwntt tẽtia ſuper ſoꝛte fuiſſet abſolutoꝛia fateoꝛ ꝙ de vſuris nõ geretur ad ſpeciẽ pꝛoſecutã:vt hic in ſententia.ꝗ Itẽ op. poſſet agi:niſi ſoꝛs fuerit debita:ſed hic fuit condẽnato⸗ de..i.ſi cum tibi e. So. vt ibi. reinserlege ria:⁊ ideo poteſt agi pꝛo vſuris licʒ ex eadem cã agatur: Additio Ho.ex hac.l.regulã ꝙ ꝓſecutio ſpecia⸗ Oꝛoſecu⸗ EVU. lis reſtringit ſentẽtiã generalẽ ad pſe⸗ tio ſpalis cuta.¶ Limita iſtaʒ legẽ quinq; modis. Pꝛimo niſi alie reſtringit ſpẽs ſcienter ⁊ doloſe ſint pꝛetermiſſe:tũc ſententia nõ re ſniam ge⸗ ſtringitur ad ꝓſecuta immo gñaliter in oibus pᷣiudicat: neralẽ ad ꝛ2tunc ceſſat equitas huiꝰ.l.tex.eſt ſingu.in.l.de rebus. ꝓſecuta. umtin Nouatio qꝛ agitur ad alið.ſ Modo q̃ro an per iudiciũ fiat noua⸗ wpoſtun an flat pꝑ tio/⁊ quot ſint nouationes.⁊ dic vt glo.ꝙ alia eſt volũta iudicium. ria æc. Nerũ circa ꝓcuratoꝛem veniẽtẽ ad iudiciũ dic ſic ꝙ aliquãdo quis venit ad defenſionẽ debitoꝛis mei ⁊ po ndus⸗ teſt venire me inuito ⁊ ſatiſdabit ipſe veldñs ꝓ co.vt in⸗ ſti. de ſatiſdat.S. fi.et hoc caſu dicit. Jaco.de are.⁊ Gui⸗ do de ſuʒa.ꝙ fit nouatio:⁊ dicunt gloſ.hoc ſentire in.iꝛ.li⸗ berto vel amico.ff.de negoc.geſt.nã dicunt ipſi ꝙ non eſt dubium ꝙꝙ cum ſatiſdet de iudicato ſoluẽdo ꝙ committe tur ſtipulatio de iudicato ſoluendo ⁊ ↄdemnabitur.⁊ ſol uet / ergo nouatur pᷣma:ſed certe ipſi male dicũt:quia nõ fit nouatio.nam ſi fleret nouatio non fleret cõdemnatio ex pꝛima cã quod tamẽ eſt falſum.vt.l.plautius.⁊.l.ſi ꝓ⸗ curatoꝛ.ff.de ꝓcur. Pꝛeterea ſtipulatio iudicatum ſolui non eſt cõmiſſa ãteqᷓ; iudicatum fuerit in pᷣma cã.vt.l.j.ſi nõ eſt cõmiſſa:ergo non nouat.vt.d.l.j.nec nouat poſt.qꝛ oſt ſententiã dantur actiones vna in factũ / alia ex ſtipu atione.vt.d.l.plautius.fateoꝛ tamen ꝙ ſi pꝛocuratoꝛ cõ⸗ demnatus ex ſtipulatione conuentus ſoluat liberat᷑ reꝰ: ſed hoc nõ eſt ex nouatiõe ſed ſolutione.aliqñ interuenit ꝓcuratoꝛ ĩ rem ſuam ex parte rei:ſed nõ venit animo no uandi pꝛimã obligationẽ ⁊ poteſt venire me inuito:⁊ ita poteſt ſuſtineri glo.que eſt.S.ti.j.l.j.S.ſimiliq; modo.⁊ ĩ l. liberto.ff. de negoc.geſt. Aliqñ venit in rem ſuam ⁊ aĩo nouandi ⁊ non poteſt me inuito.vt.l.nec creditoꝛes:ſ. de de arbi. quẽ bar. ⁊ oẽs. in verbo maligne.reputt ſingu larem.hic ⁊ ibi.et bal.in.c.paſtoꝛalis.S.qꝛ vero.circa fi. de offi. delega. ⁊ in.c.exceptionẽ.de excep. Secũdo limi ta qñ alias ſpecies in nihilo eſſet ꝓſecutus in aliquo ſen⸗ tentia in oĩbus pᷣiudicaret niſi fauoꝛe minoꝛis.tex.eſt ſin gularis in.l.ſi minoꝛis.ff.de admi.tuto.quẽ bar.ibi poſt glo.no.pꝛo limitatiõe huiꝰ legis.Tertio limita niſi alia eſſent cõnexa.tex.eſt ſingu.in.l.ſi cum tibi.ſᷣm bar.et oẽs ibi.eo.de iſtis ↄnexis.in.l.j.S.de trã ſac.OQuarto ⁊ qͥnto limita vt hic per iaſo.fl.col. Sr orz Cognoſeit iudex de incidè⸗ 4 Te Botiens. ti qui de pꝛincipali cogno⸗ gmſcere nõ poſſet. hoc dicit. de hoc dicam in. l. ij. ◻de peda. iudi. Ad dD iti 0 Licʒ iudex incidẽter cognoſcere poſſit . . eo quod pꝛincipaliter ałs nõ poſſet. ve⸗ rſitamen iudex ſecularis non pot cognoſcere incidenter de omni cauſa ſpeciali vt puta matrimonij vel legitima⸗ tiõis.vt in.c. latoꝛ.⁊ ibi cano.in.c.tuã.de oꝛdine cog. dt⸗ ximus poſt bar.in.l.ol nouatione.. de ſacroſanc. eccle. Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis ⁊ hic per bar.⁊ alios doct.in.c.ſi iudex laicus.de ſenten. excõica.in.vj.⁊ pꝛedicta intellige vera qñ eſt queſtio ſuꝑ iure ſpaãli.ſecus ſi ſuꝑ facto ᷣm bar.hic.⁊ in.d.l.omni no⸗ uatione.⁊ in.l.ij.de iuriſdi.oĩm iudi.⁊ in.l.ticia.ff.ſoluto matrimonio. Sequũt᷑ cõmuniter cano. in.d.c.tuã.⁊ in.c. cum ſit gñalc.de fo.cõpe.⁊ dicit bal.in.l.fllium.ff. de hi⸗ qui ſunt ſui vel alie.iur.ꝙ ita ſeruatur de cõſuetudine ſe⸗ quũtur etiã raph.cu.⁊ do.alex.in dic.lticia.⁊ do.aler. in conſi ix.in.iiij.volu.qð incipit pᷣſtantiſſime.doc.paul.de ca.in omni nouatione.Limita tñ doctrinã bar.hic. lx. modis.vt ꝑ alex.in.d.l.ticia ff ſolu.ma.de quo vide bal. Judex ſe⸗ hic ſeptẽ referẽtem. Adde tñ nouiter per iaſo.may.hic ꝙ ccaris nõ licet iudex ſecularis nõ poſſit cognoſcere de ſe ſpirituaii põt cogno tamen põt ſe intromittere interrogando.ita no.bal.in.l. ſcere dere vbicũq;.ff. de inter.actio.⁊ vide hic iaſonem adducẽtem . ſpñali: po quattuoꝛ limitatiões vltra alex.⁊ bal.hic.et adde glo.in teſt tñ ſe ĩ⸗ c.ex litteris.in glo.ſfi ex.de iureiur.⁊ glo.in ſumma.xj.q. tromitte⸗ j. doc.in.c.de cauſis.ex.de offici.⁊ poteſt.iud.deleg.an et re ingerro⸗ quãdo ſecularis de facto poſſit ſuꝑ re ſpũali cognoſe eere . gãdo. Prmn A ATr Licet ſentẽtia generalis E cum tibi. don noceatin ſpecie non elegatꝰ Secũda regula eſt ꝙ delegatus oꝛdinarij non põt ſubde Sp del. licet. S. e. So. vt dixi in ſummario. ⁊ in glo.in = 7 D̃ . ce Delegatus non delegat niſi ſit ⸗ delegatꝰ a pꝛincipe.h.d.vel dic ezSr Rille qui habet iuriſdictionem ꝓpꝛie dignitatis ſubadelegat. ſz delegatus nõ habet iuriſditionẽ ratione ꝓpꝛie dignitatis:ergo non delegat. ¶ Op. ad pꝛimũ dictũ de.l.cum pꝛetoꝛ ff e. Sol. vt glo. ¶ Itẽ op. ꝙ delegatus a pꝛicipe nõ ſubdeleget:vt in aut᷑. adhec. Sol. vt ibi dicã.¶ Quero quid ſi iudex delegsuit cãm meri imperij an poterit ſubdelegar i:dicũt quidã ꝙ; ſic quia videtur facta delegabilis ꝑ delegationẽ pꝛimaꝗ ꝑ.l.pater flliũ ·S· quĩdecim.ff.de le.iij ſʒ certe ibi res exi⸗ uit cauſam ꝓhibitionis: qꝛ nullus partẽ ſuã alienat: ſed dic ꝙ hic durat phibitio: nam cauſa de ſui natura nõ eſt delegabilis:⁊ ideo non puto ꝙ poſſit ſubdelegari.de hoc tamen dicam ꝓ. qui pꝛo ſua iuriſdi l.j.in. fi. Add it Lollige hic duas regłas. Pꝛima eſt ꝓ 1 O. iuder oꝛdinarius pot delegare cauſam ad ſuã iuriſditionẽ ꝑtinẽtem tex.in.l.vnica.ſ quipꝛo ſua iuriſditione. E xtede iſtud etiã ſi oꝛdiaria iuriſditio eſſet puilegiata tamen poſſet delegari ar.tex.in.c.fl.⁊ ibi bal. de officio oꝛdi.no.ad hoc ⁊ dicit ibi ꝙ vix reperit᷑ alibi. oꝛdinarij legare ratio eſt.qꝛ delegatus nullã ppꝛiã habet iuriſdi⸗ nõ põt ſub tionẽ:ſed fungitur munere iudic delegãtis.:lj.S.quim⁊⸗ delegare. da.ff. de offi.eius cui mãda.eſt iuriſdi.ita tenẽt doc. hic. in. c. cum bertholdus,de re iudi. Iſtã regulã amplia tri⸗ bus pꝛĩcipalibꝰ modis. Pꝛimo amplia vt ꝓcedat ꝙ ne- etiã de cõſenſu partiũ põt ſubdelegare m bal poſt inno. in.c.cũ bertholdus.in.iiij.col.de re iudi.⁊ ibi ꝑ do.anth. de bu.in.xij. col.Spec.in ti.de iudi.deleg·S· j.ver.ſed nũ⸗ qd. Scðo amplia etiã ex cauſa abſentie vel neceffarij im⸗ pedimẽti nõ põt delegatꝰ ĩferioꝛis ſubdelegare ita tenct no.bar.in.l.legatꝰ.circa fl.ff.de offi.pꝛocõ.⁊ leg.qᷓ;uis ex iſtis cauſis poſſit oꝛdinarius cauſas meri vel mixti im⸗ erij ſubdelegare.l.j. in pꝛin.ff. de offi. eius cui maãda. eſt iuriſdi.l.placet·.j.de peda.iudi.Tertio amplia iſtã regu⸗ lam vt ꝓcedat etia poſt lit.cõte.glo.in.c.j. de ꝓcu.in. vj. Et glo.in.c.cũ cauſam. per illũ tex.de appel.⁊ gl.in.d.c. cũ bertholdus.doc.hic bar.in.l.moꝛe.in.iiij.col.quãuis cõtrarium teneat glo.magna.in.l.⁊ quia.ff. de iuriſditiõe oĩm iudicũ.⁊ in. lLlegatus.de offi.pꝛocõſulis.tamen dic ꝙ ſimile nõ eſt bonũ:quia ꝓcuratoꝛ efficitur dñs litis.l. neq;.⁊ in.l.pꝛocuratoꝛibꝰ.vbi tex.foꝛmalis.S.de ꝓcura. Secus eſt in iudice.ratio diuerſitatis eſt:qꝛ ꝓ litis cõte. quaſi contrahitur.l.iij ·S. idem ſcribit.ff.de peculio. Secd dicũtur quaſi cõtrahere.nõ autẽ iudex m raph.in.l.fl.Sv.vbi ⁊ apud quẽ.Licet glo.ibidẽ cõtrariũ teneat ⁊ male iudicem delegatũ poſt litem cõteſtatã ſub⸗ delegare poſſesm iaſo.may. Iſtam ſecũdam regulã limi partes ſunt ꝗᷓ ta octo modis:ſcʒ delegatũ poſſe ſubdelegare quas limi tationes nolo hic referre:ſed vide iaſo.may. hic. j.ij. if. colũnis. Mouco tamen hic vnũ dubiũ.vtrũ ſubdelega⸗ tus poſſit iubdelegarc: Dicq non ctiam ſi ſit delegatus ; pꝛoſecuta/nocet tamen in appendicijs pꝛoſeccu WARti. hoc dicit. cũ glo.⁊ ceſſat ↄtrariũ.de. l. lʒ. S. e. ab oꝛdinario cũ dauſula vt ſubdelegare poſſit ꝙ poteſt fleri. ⁊ ita ſe habet cõis cõſuetudo m io.and.et ibi glo.⁊ phi.fran.in.c.is cui.de officio et pote.iudi.deleg.lib.vj. Subdelegatus tñ a delegato non ſolũ oꝛdinarij:ſed necc pape/pꝛincipis/vł alterius ſubdelegare aliquo mõ põt. ar.c cum caãam.ex.de appel.idem hoſt.⁊ glo.in.c.ſuꝑ qſti⸗ onum:.S.poꝛro.ex.de offi.⁊ pote.iudi.deleg.ratio quar ſubdelegatus nõ ſubdelegat eſt: qꝛ poſſet ire in infinitiũ ſᷣm anth. Jo.and.et phi.fran.in.d.c.is cui.de offi.?⁊ pot. iudi.deleg.⁊ ibi vide phi.fran. eſt pꝛohibitoꝛia vſq; ibi ſp ſi ↄtra. Secũda eſt punitoꝛia vſq; in finẽ. Itẽ pꝛima niarias excedẽtes ſummã trecentoꝛũ aureoꝛũ.Ita dele⸗ gat iudex ſi eſt publicis occupationibꝰ impeditus ⁊ tunc põt delegare totũ:ſi tamen velit ſibiſentẽtiam reſeruare / tũc debet cãm audire:ſed hac foꝛma.ſ.reſeruata ſentẽtia non põt delegare iudex appellationis vel delegatus/qui contra fecerit punietur.hoc dicit. KRO◻D 2 *et ſentẽtia nulla que ſequitur. rSEOo. ꝙ nõovicietur ſentẽtia ſi obmittatur ex⸗ EAceptio: vt. lI. ſta demum. S. de pꝛocura. So.erat ibi talis dnr licet ꝓ alio non poſſet eſſe ꝓcuratoꝛ:poterat tamen eſſe pꝛo ſe / hic pꝛo nullo. Jaco. Em Nullum iudiciũ eſt cum ſerno/x acti Nbetatum cum ipſo nullũ eſt. hoc dicit. Areali.alio modo in perſonali.¶ Quero qð iudi⸗ cium erat iſtud: Et dic vt glo.nemine cõparente mittet᷑ pꝛo grauia:vt heredes cõparcãt ⁊ ſi non ↄparẽt/vl alter pꝛo eis dabitur curatoꝛ bonis qui ea vẽdet / ⁊ ſatiſfacict creditoꝛibus:vt.l.ſi diu.ff qui.ca.in poſſeſ.ea. 4 vyno modo in vtroq; ſcripto. alio mõ in vtroq; non ſe cripto. Pꝛetermitta ergo quedaʒ ad cui⸗ Ponã caſum in nube vt littera ſonat.Querã de denti. exẽplis leg.opponam/querã de quibuſdã.diſtinguam et ero bꝛeuiter expeditus. Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ tri⸗ D h ec Diuide in duas partes:qꝛ pꝛima AAſubdiuitur in tres:qꝛ pꝛims loquitur in iudice oꝛdiario cognoſcẽte de cauſa pᷣncipali vſq; ibi itẽ iudex. ibi loquitur in iudice oꝛdinario cognoſcente de cauſa ap pellatiõis vſq; ibi delegatus aũt.ibi loqᷣtur in delegato. vſq; ad vᷣſi.contra.⁊ bꝛeuiter hoc intendit.Cauſas pecu⸗ Hec lex legitur duobꝰ modis: vno modo in N 5 Equitas pꝛefertur rigoꝛi.h. d. 3 T a cuit. ¶ec lex legi᷑ duobꝰ modis. Eruns Judicium nullũ eſt cum ſerno: Jus ſtri⸗ bus modis dicit᷑ ius ſtrictũ.vno modo qꝛ ab eo recede⸗ ctũ dr tri⸗ re non licet:vt inſti.de iure natura.S reſponſa. Alio mõ bꝰ modis. ad differẽtiam bone ſidei:qꝛ iudex debet tenere frenũ in manu ſtricti iuris vt inſti.de acti:S actionum. Alio mo do dicitur pꝛout plus/vel minꝰ dictat qᷓ; equitas vt hic. Pone caſum in nube ſic. Occurrit ꝙ equitas dictat vnũ rigoꝛ ↄtrarium dictat.queritur qð debeat pᷣferri: reſpõ⸗ detur ꝙ eqᷣtas. Quero de exẽplis legis:Et dic vt glo. qꝛ in qualibet exceptione eſt equitas:in regula rigoꝛ. ¶ Itẽ quero an loquat᷑ in vtroq; ſtricto / vel non. et certe poteſt loqui in vtroq; ſtricto:vt.l.ſi quis ſeruoꝛum. de furtis. Item poteſt loqui in nõ ſtricto.in hoc ꝙ dicit de rõne rigoꝛis.nã ſi habes relationẽ ad cauſam expᷣſſum in quo eſt rigoꝛ ⁊ illud eſt ſtrictũ:ſi habes reſpectũ ad ca ſum nõ expᷣſſuʒ ad quẽ vis trahere pactionẽ iuris ſtricti / vel equitatis:tũc loquitur in nõ ſtricto:⁊ potius eſt tra⸗ henda ratio equitatis qᷓ; rigoꝛis. Itẽ op.qꝙ recurratur ad pꝛincipẽ:vt.l.j.S.de legi. Sol.aũt eſt vtrũq; ſtrictum ⁊ ſic in pceptis redactũ/ pꝛeualet edtas vt hic. Aut nõ eſt ſtrictum aliquod ⁊ tunc adit᷑ pꝛinceps vt in cõtrario. vel dic ꝙ in vtroq; ctiã non ſtricto/pᷣualet equitas hoc modo. qꝛ aditur pꝛinceps:vt qð eſt in terminis iuſticie reducat ad pᷣcepta/⁊ reducet ſᷣm hanc legẽ pᷣferendo eq⸗ tatem:vt hic.⁊ ſi nõ haberetur eius copia pꝛeferret eqᷣta tem:vt hic.¶ Item op.ꝙ rigoꝛ pꝛeferatur.vt.l.inter cãs. S non oiĩia.ff. manda. So. aut eſt ſtrictũ vtrũq; aut neu⸗ trum.⁊ habet locũ hec lex. aut alterũ tantũ eſt ſtrictũ/et pᷣfertur ſtrictũ /eti ſi ſit rigoꝛ:vt in contrario. Itẽ op. vtrũq; ſeruetur:vt.l.edita.ẽ.de eden.So. aut concoꝛ⸗ ant ⁊ vtrũq; ſeruatur vt in cõtrario.aut diſcrepat ⁊ tũc equitas pᷣualet vt hic.¶ Itẽ op ꝙ pᷣferatur rigoꝛ.vt patet in vſucapione q̃ eſt ↄtra equitatẽ naturalẽ:vt.l.nam hec nstura.ff· de condi.indebi. So. aut vtrũq; eſt in gñe / vel ſtumſtn tkiudici ſi Peen tlj an Hdeplan Swenint ninen. furium Poperic erhlene eno vul diciture 1Fibic Add bi vide inlerſt guüturt tecckia ⸗ ſcreris. feitgoo⸗ ferqri⸗ dedam traruſticea ſannrlan les met Mmwe decaſtch fin necauſe anfee manſerit Megengſ ſtcum ſen neſequinr. bimlttature ra. Soct Natorponnt mſernoſete eſt hoc de vno nocol uerogd ⸗ Mrente mia paritypkur tAſatifuet 4. r figorih! nob? moe mo in vn⸗ edazadch 1. Qucrin ſtmgvane ſcendügm Deoſtaetei hnſa. Aonin tehereffenin nun. on ritas he, tusdiennn thfenires Etdieng⸗ feguar elnon cet. = 2 4 4 . ſeruoun ſn t bi Aun Vrincinab⸗ tecuitto mnlnis e ßſtben De Judiciſss. Fo. LXXXVIII. vtrũq; ĩ ſpecie: vel rigoꝛ ĩ genere equitas in ſpecic ⁊ tũc pꝛefertur equitas vt hic:aut eſt equitas in genere rigoꝛ ĩ ſpecie ⁊ pꝛefertur rigoꝛ vt in contrario. Jaco. d ices Negulariter omne iudiciuʒ eſt TDyꝓplenariũ: ⁊ ideo iudex plene hʒ Judiciuzʒ Adiſcutere. h. d. ſ Ad euidẽtiam eſt ſciendum ꝙ; eſt triplex quoddam iudicium eſt ſummariũ ⁊ hoc eſt ca vcʒ ſũma⸗ ſuale vt.iiij ·S· ibidẽ.ff.ad exhibendum.quoddam eſt ple riũ:plena⸗ num vt eſt regulariter in ciuilibus vt hic quandoq; ple⸗ riuʒ ⁊ ple⸗ niſſimumvt in criminalibus.vt.j.de pꝛobatio.l.ſciant. niſſimum. ¶ Opp.ꝙ nedum plenarium:ſp etiam pleniſſimum debe at eẽ iudicium.vt.l.ſciant.j de pꝛoba.So.vt glo. IJtem op.ꝙ immo debeat eẽ ſummarium.vt.l.j.S.cum patronꝰ ff. de offic. pꝛefec.vꝛb.⁊.l.nec quicqᷓ;·S.de plano. de offic. pꝛocon.⁊ legati.So.vt glo.⁊ hoc declara melius ſʒʒ Ja. de are.ſic nam vnum contrarioꝛum declarat ſuum oppo ſitum vt inſti.de tute.in pꝛinc.¶ Modo videamus quod eſt iudicium plenarium ⁊ tunc ſciemus quod eſt ſumma riũ. Plenarium eſt quãdo lis conteſtatur ⁊ moꝛe oꝛdina rio ꝓceditur / ⁊ plene de cauſa cognoſcitur:⁊ ambe ꝑtes ſunt pꝛeſentes/⁊ iudex audit vtramq; partẽ.Si ergo ali quod iſtoꝛum remoues remanet ſummarium.nã ſi iudex ummatim pꝛocedit ⁊ non plene cognoſcit dicitur ſũma rium licʒ ſit pꝛeſens vtraq; pars ⁊ vtramq; audiat iudex vt.l.j.S·cum patronus.ff. de offi.pᷣfec.vᷣb.⁊.l.nec quicqᷓ;. § de plano.⁊ de offi.pꝛocõſu.⁊ lega.⁊.l.ſi quis aliberis. S.· meminiſſe.ff.de libe.agno.⁊.l.iij S.cauſe.de vẽ.in poſ. mitten. 1 tẽ ſi altera pars eſt abſens dicitur iudiciũ ſum marium lʒ iudex plene examinet iura vtriuſq;.vt.jeo.l. pꝛoperãdum .S:ſinautẽ reus. Itẽ ſi vterq; eſt pᷣſens ⁊ iu⸗ dex plene cognoſcit:ſed tamẽ vnam partẽ tantum audit qꝛ nõ vult audire exceptiões reqͥrẽtes altioꝛẽ indagineʒ dicitur etiã tunc iudicium ſummariũ.vt.l.iij·S.ſciẽdum. ⁊. S· ibidẽ.ff.ad exhibend.cum ſi. Ad ditio Dic in pᷣſenti.l.ꝙ ſnĩa lata tam bꝛeui tẽ⸗ 0B poꝛe ꝙ acta non potuerũt veriſimiliter bñ videri eſt ipſo iure nulla ſᷣm Bar.in.l.pꝛolatã ad fi.⁊ in.l.ex ſtipulatione.j.de ſentẽtijs ⁊ interlocu.om.iudi.ſe⸗ quũtur do. Antho. JImo.⁊ Panoꝛ.in.c.ij.de re iudi.⁊ in c.eccłia ſancte marie.poſt glo.ibi de conſti.⁊ in.c.tam ex litteris.ꝑ illum tex.vbi Panoꝛ.limitat de in integ.reſt. facit glo.in.l.ſed ⁊ ſi ꝑ pᷣtoꝛẽ·S·quotiẽs.invᷣſi.vnius diei ffex qui.cau.ma.⁊ tex.in.l.ſi finita·S.non autẽ ſtatim. ff. de dam. infec. ⁊ dicit do. Jaſo.in voce qð iſtud facit con tra ruſticos qui illamet die qua factũ eſt cõpꝛomiſſum ꝓ ferunt laudũ ꝙ nihil valʒ. Vltimo non obliuiſcaris:ſʒ te neas mẽti in ꝑpetuuʒ vnum quod valde exclamat Pau. Interro⸗ de caſt.hic ꝙ quãdo fiunt interrogatoꝛia circa pᷣparatio gatꝰ circa nẽ cauſe puta interrogatur pars an habuerit cẽtum mu⸗ pᷣparatio⸗ tuo non tenetur reſpõdere:ſʒ ſolum quãdo fiunt interro⸗ nẽ cãe/ pu gatoꝛia circa pparationẽ cauſe puta an ſit heres vel an ta an ha⸗ poſſideat:debẽt ergo fleri capitula vel poſitiones in qui buerit cen bus ille qui ponit affirmat/⁊a iſtud põt ꝓdeſſe parti. ⁊ di⸗ tũ mutuo cit hoc e tenẽdũ mẽti.⁊ ꝙ habuit de facto ⁊ pauciſciũt⁊ an teneat᷑ ꝙ faciet honoꝛẽ qñ pꝛacticabis tu. adde in terĩis Bart.iĩ rñdere. l.i. ff. de interro. actio.⁊ in.l.vnica.circa pꝛinc. de cõfeſſ. ⁊ in.l.ij.S.ꝙ obſeruari.circa.iij col.j.de iura.calum. Et vltra eũ alia vtilitas eſt ⁊ differẽtia:quia quifacit poſi⸗ tiones dz pꝛius iurare qð credit eas eẽ veras:ałs aduer ſarius non tenetur rñdere glo.eſt in.l.vnica.in glo.mag. ad fi.j de confeſſ.quã ad hoc reputat ſing. Bal.in. c. per⸗ tractandis.de iura. calum. Sccus in co qui fecit interro gationẽ:quia non affirmat ſᷣm ⸗ aſo. may. hic. SWS D b emus Hec aut.venit ad cõfirma⸗ NV tioncm..l.codicig.nã ibi di⸗ ctũ eſt ꝙ iudex debeat pluries interrogare par W,Eates an velint aliquid addere / hoc cõfirmat hec aut᷑.⁊ addit de dilatione dãda. F ¶Sp.ꝙ alie dilationes dentur.vt.l.ad peremptoꝛiũ. ff. de ludicijs cum ſi.So.ibi in dilationibus citatoꝛijs hic in expectatoꝛijs. Itẽ op.ꝙ alie dilationes dentur ⁊ nõ detur ſecunda niſi cũ cauſe cognitione.vt.l.oꝛatione. ff. de ferijs. ? ſ.de dilat.l.j.So.ibi ĩ dilatioibꝰdatis ad ꝓbã NRenũcia⸗ dũ. Mõ q̃ro qdã qñq; renũciãt allegatiõibꝰ qũq; teſti⸗ tio facta bꝰ/quãdoq; inſtrumẽtis an tenet renũciatio: dicit glo.ꝙ allegatiõi renũciatio tenet in allegationibus iuris:vñ ſi ambo renũ bo vel teſti ciant ſtatim iudex pꝛocedit:ſi alter tãtum tunc iudex ei qꝗͥ bo vł iſtru non renunciauerit dat dilationẽ / nec in eãdem dilationẽ audietur alter:quia eſt excluſus renũciatione ſecus ſi eẽt mentisan aliter excluſus.vt.l.pendente.S.de tempoꝛe in integr.re⸗teneat. ſtitutio.pe.ſed ĩ teſtibus ⁊ in inſtrumẽtis nõ tenet renun⸗ ciatio.vt dicit glo. Et eſt argumentũ ad queſtionẽ quo tidie in inſtrumentis apponitur ꝙ ꝓmittit debitoꝛ ſic fa cere ⁊ ꝙ non pꝛobabit contra inſtrumẽtum niſi per ſcri⸗ pturam ⁊ aliud inſtrumentum:nunquid valet hoc pactũ videtur ꝙ ſic: qꝛ quod poteſt lex /debet poſſe conuentio cõtrahentium.vt.il.fl·.j.de fideiuſſoꝛi.ſed lex põt mihi ꝓ⸗ hibere pꝛobationẽ fieri aliomodo qᷓ; per ſcripturam. vt l.gnaliter.S. de nõ nu. pec.ergo ⁊ conuẽtio.cõtrariũ diccid mus per hanc glo.quia eſt renũciare pꝛobatiõi fiẽde per Renũcia⸗ teſtes que renũciatio non tenet.vt in hac glo. Nerumta⸗ re an poſ⸗ mẽ Jac.de are.tenet ꝙ renũciatio teneat etiã in teſtibꝰ⁊ ſit qͥs ꝑx te in inſtrumẽtis per.l.ſi quis in cõſcribẽdo.S.de pactis.⁊ ſtes vel in intelliguntS.qꝛ vero.in aut᷑.de teſti.ꝙ ibi nõ fuerat renũ ſtrumẽtũ. ciatum ſed cõcluſum in cãꝗ quo caſu poteſt teſtes pꝛodu⸗ cere niſi inpediatur:quia didiſcerit teſtiſicata ⁊ſic quar ta dilatio lapſa/cõmuniter tñ tenemus glo.Sed nũquid tpᷣs poterit tpᷣs abbꝛeuiare.videtur ꝙ nõ:quia beneficiũ a lege cõceſſũ non debet auferre.Sed dic ꝙ quedaʒ ſunt a lege diſpoſita que tamen in poteſtate iudicis ſunt poſi ta vt eſt in delictis nã pene ſunt a lege ſtatute.vt.l.j.ff ad turpil.⁊ tamẽ iudex ex cã poteſt minuerevel augere.vt.l. quid ergo·S.pena grauioꝛ.ff.de his qui notã ĩfa.⁊.S.eo. l. ⁊ ſi ſeuerioꝛ.ſic trienniũ qð datur ad lites finiendas eſt in iudicis poteſtate.vt.jeo.l.ꝓperãdum.circa pꝛinci.ibi nullus tã audax ĩuenitur ⁊c.⁊ ideo ſi reus nolit exceptio nes opꝑponere niſi iuxta finem triẽnii dicet iudex ſi diffe⸗ ras vſq; ad finẽ excipere /actoꝛ tunc volet replicare:⁊ ſic ꝓpter exceptionẽ tuam ⁊ replicationẽ actoꝛis non pote ro deliberare an debeã abſoluere vel cõdẽnare infra triẽ niũ ⁊ ſic triẽniũ nõ erit ĩ mea ptãte vt dʒ eẽ ꝑ.l.pperãdũ ⁊ ideo ſicut actoꝛi poteſt· abbꝛeuiare tẽpꝰ ad agẽdum.vt l.ſi eo tẽpoꝛe·jde remi.pign.⁊.l.diffamari.de ingen. ma. ⁊.l.ſi ea.qui accu.nõ po.ita ⁊ reo ad excipiẽduʒ:põt ergo tẽpus ex cauſa minuere. Ad d iti 0O Ex iſta aut᷑.potes colligere tria not. vt ertD. habes ex doc ⁊ pᷣcipue ꝑ domi. Alexan. hic Itẽ ex fi.lex.ibi legibus ⁊ moꝛibus nota.duo.pꝛimo ſim Bald.⁊ Salp.hic ꝙ iudex dʒ iudicare non ſolum ᷣm ll. etiam ſᷣm conſuetudines patrie.⁊ iudicãdo cõtra cõ ſuetudinẽ ita facit litẽ ſuam ſicut ſi iudicaret contra ius commune ſᷣʒ eos.cõfirmo: uigata nnnur. tranſgreſſoꝛ Cõſuetu⸗ cõſuetudinis ſicut tranſgreſſoꝛlegis.c.in his.xj.di.glo.ĩ dinis trãſ c.ex litteris in glo.iij.de conſue. bal.in.l.j.in.ij.colq que greſſoꝛ ita ſit long. conſue.⁊ in.c.cum omnes.in.vj.col.de conſtit.⁊ punitur ſi idẽ Bal.in.l.ſi quis non dicã rapere.in.iij.col.in pꝛin.S. cut tranſ⸗ de epiſc. ⁊ cle.vbi dicit ꝙ aſſeſſoꝛes ita debẽt obfuare cõ greſſoꝛ le⸗ ſuetudi.ſicut.ll. ſtatuta:⁊ ita dʒ puniri de trãſgreſſione gis. conſuetudinis ſicut de tranſgreſſione.l.ſcripte:dũmodo ſit cõſuetudo publica ⁊ notoꝛia.facit etiã quod vult idẽ Bal. in rubꝛica.ex de dila.ꝙ ſi iudex non ſeruat cõſuetu⸗ dinẽ patrie cum ex ea ius fiat ita poteſt appellari ſicut ſi non ſeruaret ius commune.Scðdo notabis ex eo.tex.ᷣm Bal. ⁊ Saly. ꝙ ſicut iudex ſupplet circa ea q̃ ſunt in legi- bus ꝑ ti.S.que deſunt aduo.ita ſupplet circa ea q̃ ſunt cõ ſuetudinis ꝙ eſt verũ quãdo conſuetudo eſt notoꝛia ał's ſecus ſᷣm Bal. poſt Cy. in.l.ij.j. quãdo pꝛouocare nõ eſt neceſſe.⁊ ibi Bald. — B li Nec iureveteriꝑ ti.de qui re.ad eun. Oiu. eg. nec iure nouo ꝑ hanc.l. ꝑmiſſa MW feſt cauſe diuiſio.hoc dicit. Hec lex habʒ tres a AaAllecturas: ponam ergo pꝛimam ⁊ ad ipſam op⸗ ponã ⁊ ſuſtinebo pꝛout potero:deinde ponam ſcdᷣam ad eam ⁊ eazʒ ſuſtinebo pꝛout potero.ponam tertiam ⁊ eam defendam: quia nullam patitur contrarietatẽ. Eſt ergo pꝛima lectu.ꝙ vnus impetrauit vnum iudicè ſuꝑ cã poſ⸗ ſeſſionis ⁊ alius impetrauit alium iudicẽ ſuꝑ cauſa pꝛo⸗ pꝛietatis certe hoc facere non debet/a ſi fecerit arbitrio iudicis punietur.hoc dicit. G ¶ Ad hanc legẽ op.qꝙ illa ratio ne cauſe continẽtie diui dankt non ſit illa q̃ artat eũ ad litigãdum ſub vno iudice: ſz illa que eſt in.l.papinianꝰ.j.de ſẽtẽ.Sol.hic cõcurrunt ambe rationes:⁊ illa q eſt ibi. Sʒ hoc non videtur bñ di ctũ:quia in.l.cum papinianꝰ.loquitur quando de alia re agit᷑ hic quãdo de eadẽ. Sʒ dic ꝙ aut qritur de eadẽ re T tunc non poteſt adiri alius iudex ꝓpter duas rationes , Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis vna eſt alia in dic.l.cũ papinianus. Si aſit querit᷑ de alis vtraq; ibi ꝓuidet ne huius legis diſpoſitioneʒ imped iat ie re tunc habet ſolũ locũi ratio que eſt in.l.cum papinianꝰ. factũ iudicis culpa vk caſus in eius perſona cõtingẽs vſ Item op. ꝙ obſtet exceptio rei iudicate:vt.l.cũ q̃ritur. q; ad· S.· illo pꝛoculdubio. ibi pꝛouidet ne huiuſmodi di⸗ yn æz. l. cum de hoc.de excep.rei iudi.So.hic nõ erat adbuc ſpoſitionẽ impediat culpa aduocatoꝛũ.vſq; ad·S·hec au Yy0 . lata ſentẽtia in pꝛima inſtãtia dato ꝙ eſſet lata non obſts teʒ omnia. vbi eſt ſcdᷣa pars pꝛincipalis. In pꝛima ergo ſinaa ret exceptio rei iudicate:qꝛ de alia re agitur:vt.l.ſi de ꝓg⸗ parte cxoꝛditur ⁊ ponit rõnes quare facit hanc legẽ ⁊ p⸗· deßſia pꝛietate.ſi a non cõpe.iudi. ¶ Scða lec.eſt ꝙ idem im mo ponit rationẽ finalem ibi ne lites ⁊c. Secũdo arguitt cpotuus petrauit iudicẽ ſuper vtraq; lite. Ad hãc op. ꝙ rõne oꝛdi apari cũ criminales ⁊cc. tertio pꝛobat a minoꝛi ibi. ⁊ pe⸗ guo e nis impediat᷑ æ non iſta que eſt hic. vñ videtur obſtare.. cuniarie ⁊c ¶ Item oſtẽdit hãc legè gñalem eſſe quo aa ncncf incerti de interdic. cum ſi. So. dicũt quidã ꝙ cõcurrit loca⁊ tẽpoꝛa ⁊ ſuã diſpoſitionem ponit in vᷣſ.cenſemus. ſocexe Petiro⸗ duplex ratio.ſ.hec ⁊ illa.u dic ꝙ aut volo pponere/pe⸗ Ex tex.ciuitatum. alterius qᷓ; romane.vt.. dicaoam. gena riũ ⁊ poſ⸗ titoꝛiũ ⁊ poſſeſſoꝛiũ adipiſcende vel recuperande ⁊ tunc Nota ꝙ tractus inſtãtie hʒ odium in ſe: qꝛ eius cõtra Inſtatie e Nge ſeſſoꝛium poſſem coꝛam eodẽ iudice / coꝛã diuerſis non vt hic.⁊ ſic riũ.ſ.abbꝛeuiatio eſt fauoꝛabilis:⁊ hic eſt ar.ad q̃ſtioneʒ tractꝰ hʒ eng adipiſcẽ⸗ ratio oꝛdinis nõ impedit vt hic. Aut volebam ꝓponere de facto.nam ſtatutũ hẽmus ꝙ ſi aliqua petitio poꝛrigs odiũiſe. euid de poſſeſſi petitoꝛiũ ⁊ poſſeſſoꝛiũ retinendũ ad idẽ:⁊ tũc nõ poſſum tur in pꝛeiudiciũ alterius debcat aduerſarius citari/⁊ iu ai⸗ onis:an ſi etiã coꝛã eodẽ iudice ꝓpter cõtrarietatẽ ⁊ oꝛdinẽ:vt in dex habet pꝛonũciare an ſit equa vel iniqua de equitate no Menn⸗ mul itẽta⸗ cõtrario.Lertia lec.nullum contrariũ patitur qꝛ oĩa lo. non de iure:modo quidã poꝛrigebat petitionẽ antianis ſe cerlous: ri poſſint. quũtur pendẽte pꝛima inſtãtia hic ea finita ¶ Itẽ quero in cꝗ quaʒ habebat cũ tali pꝛocedi poſſit ſummarie / di 1 ulse an delegata vna cauſa videaf᷑ alia delegata? Et dic vt cebatur ꝙ hec petitio erat iniq̃/ſed certe ꝑ hãc legẽ vide ſocontet glo. in. l. ſi de ꝓpꝛietate.ſi a non ↄpeten.iudi nec obſtabit tur equa:nã ſi cius contrarium.ſ.pꝛoꝛogat io eſt odioſuʒ griones cxceptio rei iudicate in hac tertia lectura:cũ aliud ſit c? ⁊ ĩiquũ:ergo abbꝛeuiatio eſt equa ⁊ fauoꝛabilis:ſed hoc goßdei ꝓpꝛietatis ⁊ alia poſſeſſionis. .— eſt verum quãdo peteretur minus bꝛeue tẽpus:qꝛ omne uſonẽ⸗ P glo. que incipit neq; ibi.ſed per iſtã legẽ.quaſi di⸗ nimium eſt odioſũ.Lex enim vult vt plene cognoſcatut ulape cat bona eſt caſus poſitio ꝑ hãc legẽ ne cae ↄtinẽtia diu ⁊ veritas fmeniatur.r Ecojl uaices enhprlleo, uerom datur poſſet etiã vtraq; ratio cõcurrere.ſi de eadẽ re age ⁊ ideo plene debet cognoſci niſi in qbuſdam caſibus in ntqan retur.¶ In cadẽ glo.ibi ᷣm aʒ.vt hic ſed aliud reugnar qbus ſummarie Fegderd modicam leſionẽ continent ltfmc⸗ ſi velit alium iudicem habere.ſ.ne cauſe continẽtia diui⸗ vt.l. ille a quo·S. ſi de teſtamẽto.ff. ad trebel.x.l.nec quic⸗ Mnoſon datur vt hic. 6G · 5S. vbi decretũ. de offi. ꝓconſu.⁊ le.¶ Itẽ nota ꝙ i cau iun Ser Add itio E x hac.l.habes regulã vulgarem ꝙ cõ ſis ciuilibus datur triẽnium / in criminalibus biennium. Pihece tinentia cauſe nõ debet diuidi coꝛã di ¶ Itẽ nota ꝙ omnia que ad iudiciũ redigũtur ſunt in iu⸗ ſoeriei nerſis iudicibꝰ vt hic tototi.de qui.reb. apð cundẽ iudi. dicis ptãte:⁊ ideo dilationes etiaʒ a lege datas põt mi⸗ lerccie catur.ff.x cano.in.c.fti.ex. de iudi.⁊ in.c.j.ex.de cauſa poſ-⸗ nuere ſicut penas legales alterare. vt.q l. quid ergo · S. pe⸗ tanrie ſeſfio. et ꝓpꝛieta. Limita iſtã regulã ſex modis. Pꝛimo na grauioꝛ.ff. de his qui not.infa.⁊. ẽ. eo.l.⁊ ſi ſeuerioꝛ. ⁊ iſt coꝛan vt ꝓcedat ſi apponit᷑ a parte ałs valeret ꝓceſſus coꝛam facit hoc ad id quod dixi. S. eo.l.iudices. . enptioi vtroq; ſᷣm inno.⁊ panoꝛ.in.c.cum. M.ferar.er.de cõſtit. ¶ Op. ꝙ tex.male dicat dum dicit de ſiſcalibus:nam ſu⸗ inecpe. idem paul.de caſtr.poſt bal.idem reliqui moderni hic. pꝛa dixit de ciuitatibus ⁊ per hoc de romana que eſt idẽ nit idem do. anth. de bu. in. d. c. . de cauſa po. ⁊ ꝓpꝛie.eẽ. Et fiſcus.So.vt glo.qꝛ ſupꝛa loquutꝰ eſt de alijs ciuitati cnonid notabis repꝛobatis opinionibꝰ in cõtrarium ꝙ huiummo bus nõ romana. Ael dic ꝙ ãte traſlationẽ imperij ĩ pᷣnci ſetapye di exceptio ne cauſa cõtinentie diuidatur debet opponi em idẽ erat fiſcus ⁊ res publica romanoꝛũ/ſed poſt trãſ ci N ante litis cõteſta.⁊ non poſt ſicut nec alie declinatoꝛie.l. lationẽ in pᷣncipẽ cepit res publica obtinere locũ cuiuſli penul.in fi de exceptio.c.inter monaſteriũ de re iudi. bet alterius ciuitatis ⁊ habere ius ſeparatũ a flſco licet mude de quo habetur p glo.in.l.exceptionẽ. de ꝓba. iſtud eſt puilegia retineat:ſupꝛa ergo loquitur de ciuitate roma⸗ ſe de mẽte cy. hic. Sed ego habeo ꝙ ſi vna cauſa ẽ cepta co na litigãte de ꝓðo iure ſuo poſtea ſubijcu de iure ſiſci.⁊ he ram vno iudice poſtea trahatur coꝛã alio ꝙ exceptio dʒ ideo habes diuerſos ti .de iure fiſci.⁊ de iur.rei publice 04 opponi antelitis conte poſtea opponi nõ poteſt ᷣm bal. cæuſe.ergo flſcales ⁊ publice terminãtur vt alie:quod in⸗ ſd in.l.peremptoꝛias.in vlti. col.j.ſenten. reſcin. non poſſe. telligit qͥdꝗ doc.ſic ꝙ nõ excedũt trienniũ ſed non termi cn ⁊ in diſputatione accuſatꝰ de vi turbatiua in.xj.col.ymo. nãtur vt alie:quia habẽt plus de tẽpoꝛe:qꝛ etiã die feria ſhac⸗ in. l. cum pꝛocuratoꝛ·S. dñs.ff. de ope.no.nuncia. do. alex. to poteſt cognoſci ⁊ ita intelligebat tex.gloſ. Itẽop. Ninane⸗ in conſi.cccclxx.quod incipit magnifice pꝛetoꝛ.in.x.col. cauſa duret minus.vt.l.fi.j.vt in frau.cre.Sol.idi in cau CErn ſicut nec exceptio pꝛeuentionis foꝛi poteſt opponi poſt ſa criminali /hic in ciuili. Itẽ op.ad idẽ vt in aut.vt cle in Jue lit. conteſt. ſᷣm bal.in aut᷑.ſed nouo iure.in penul.col.de rici apud pꝛopꝛios epiS.ſi tamẽ.Sol.dicit gloſ.ꝙ ibi eſt Ci in ſer. fugi. Secũdo lunita iſtã legẽ no.quãdo actoꝛ ⁊ reus ſpeciale. alia ſunt ſpecialia.vt in glo.¶ Itẽ op. ꝓ minoꝛi utis i ſunt eiuſdem foꝛi / ſecus ſi diuerſi:vt quia vnꝰ ſit laicus / tempoꝛe finiatur. vt j.quomodo ⁊᷑ quàdo iudex.aut᷑.qui iſefuit alius clericus:tunc in cauſa poſſeſſionis ⁊ ꝓpꝛietatis pp ſemel.So.vt glo. Tu dic ꝙ ibi loqᷣtur de tẽpoꝛe dato ad amun terunt diuerſi iudices adiri ᷣm foꝛum cuiuſlibet tex. eſft expectãdum actoꝛẽ non aũt de tẽpoꝛe dato ad finiẽdam ſv⸗ no.in.c.fl.et ibi clarius cano.de iudi.imol.in.l.exitus.ff. litẽ de quo hic loquitur. Modo quero quid ſi ſtatutum laſnen de acquiren.poſſeſ.paul.de caſt.⁊ do.alexan.hic.ſed cauue dicit ꝙ quelibet cauſa fliniatur ĩfra duos mèſes nunquid (Rent quia glo.magna in pꝛimo intellectu pla.quem omnes di porerir inir poſt. dicũt quidam ꝙ non:nõ debuit finiriẽ laltnent cunt eſſe verum in ſe vult cõrrarium in quãtum loquitur fra tẽpus a lege municipaliſtatutũ ałs oſtea flniri non üten de bononieñ ⁊ mutineñ. qui ſunt diuerſi foꝛi / niſi dicos poteſt. Alij dicunt ꝙ aut lex que diſponit de minoꝛi tem⸗ tert ꝙ ambo tamen ſunt laici ſecus in d.c.fina.Tertio/quar⸗ poꝛe loquitur cũ iudice:qꝛ dicit ꝙ debeat terminare ifra ultue to/quinto/ſexto limita ſᷣm iaſo.hic in.iij. col. dDdieiem:⁊ tunc non pꝛopterea tollitur inſtatia immo durat ſoſeci Sõ triennio / ſed iudex erit periurus:quis non ſeruauit ſtatu imneiure R 0 p er and um Mãadat hec lex tumyvt iurauit:aut loquitur cum inſtantia quta dicit ꝙ tã ſemane * Taie I.· omnino cauſa, tum duret:⁊ tunc finitur tanto tempoꝛc inſtãtia:⁊ hec eſt madifin /ciuilem infra triẽnium a tẽpoꝛe litis cõteſtate multum in vſu/⁊ pꝛo hoc facit lex quinquaginta.ff. deex udepen RKuaKterminari ⁊ ne hoc impediat abſentia actoꝛis cu.tu. Alij dicũt ꝙ quocũq; modo loquatur ſtatutũ ſem ictoꝛis el pꝛouidet pꝛimo. Et ne hoc ĩpediat abſentia rei ꝓuidet per inſtantia duret triennio vt pꝛobatur in hac lege:nam Nhabebit ſecũdo. Et ne hoc impediat factũ iudicis / vel caſus foꝛ dicit ꝙ cauſa pꝛope finem triennij terminetur.⁊ aut. qui urinen tuitus hoc tertio.Et ne hoc impediat cauſa aduocatoꝛũ ſemel/dixit iuxta finem per ſex menſes non tamen pꝛo⸗ fensat tutoꝛũ vel curatoꝛũ.hoc dicit vſq; in finem. ¶ Diuide in pterea tollit quin poſtea poſſit inferri donec duret trien⸗ rant partes duas.quia pꝛima loquitur in maioꝛibus vſq; ad nium: licet ⁊ ałs quando vnum diſponitur in vno tem⸗ Contreun Ss· hec autem omnia. Secũda loquitur in minoꝛibꝰ vſq; poꝛe videatur contrarium in alio tempoꝛe eſſe ſtatutun keſthit, in finem. ¶ Itẽ pꝛima pars ſubdiuiditur in partes qui; vt.l.ticia cum teſtamento · S. finali.ff. de leg.ij. tamen hie lalſanker quia pꝛima ponit pꝛouiſionem ſuam mandans cauſas ci eſt colligendo argumentum a contrario ſenſu quod ca⸗ wberpen⸗ uiles a tempoꝛe litis conteſta. infra triẽnium terminari deret in ſtatuto/ cognoſcet ergo infra tempus ſtatutuʒ a umnin 4 ſq; ad· S.·et ſi quidem. ibi pꝛouidet ne huiꝰ modi diſpo⸗ ſtatuto vigoꝛe legis municipalis:⁊ eo lapſo ceſſante ſta⸗ ndat ſitionem impediat contumacis rei vſq; ad ·S.· ſinantem tuto cognoſcet ex diſpoſitione legis communis ⁊ hoc vi Ke De iudiciſss. Fo. LHXXXIX. alt Ai teneri a quibuſda niſi ſtatutũ diceret ꝙ oĩno infratĩ etiam ſſ etat liquidum ſed ſolum edictum circunduccba da tin tepus terminetur vel ꝙ poſtea non ꝓcedatur ⁊ hec mul⸗ tur: ſed hic loquitur iure nouo quo caſu ſi eſt liquidum P ſhen tuʒ videtur equa.Sed pꝛecedẽs magis eſt in vſi u. Aes poteſt decidi totum negocium ſi non eſt liquidum non Ublmgen op. ꝙ alio tẽpoꝛe finiatur lis.vt.j de appel.aut᷑ ci d. So. poteſt liquidari ſed abſoluitur ab obſeruarione iudicij. ätn ibi in cauſa appellationis hic in pꝛincipali.¶ Item opp. ¶ Item op. ꝙ ſi non eſt liquidum liquidari p ſſit ⁊ ſic to Gogralt de . S. ſi autem in medio.jeo. So ibi iudex pꝛimus erart tum negociũ decidi.vt quomodo ⁊ quando iudex aut᷑. nori biihe moꝛtuus vel remotus hic non. ¶ Itẽ op.ꝙ poſſit durare qui ſemel.So.illud iure nouiſſimo. emn N plus.vt e de iudicijs.e.venerabili.So.aliud de iure ca Item quero an ex neceſſitate iudex ſpectet finem trien lgſen en nonico ſʒ quod nunq; finitur: aliud de iure ciuili.¶( Que nij an exvoluntate. ⁊ dic vt glo.⁊ ratio eius poteſt eẽ:qꝛ enſen. ro an ex conſenſu partium poſſit pꝛoꝛogari.⁊ dic vt glo. olim nullo tempoꝛe poterat terminari actoꝛe abſente: qꝛ cescit, EItem quero quid ſi ſententia eſt lata poſt triennium.⁊ reus inſtare non poterat Si ergovelis dicere ꝙ quando naläſtng, dic vt glo. ¶ VUltimo diſtingue:quia aut vterq; eſt abſs cunq; poſſit iudex ferre hoc non botes aliqua lege dice⸗ eitiohorig ⁊c.vt in glo. re non per legem veterem: quia ſᷣm illam nullo tempoꝛe nscitaie Inſtatuai d ditio Inſtantia regulariter in ciuilibus triẽ⸗ tfertur nec per legem nouam quia permittit ſolum pꝛope nde eeon cats ciuili EOU.· nio durat a tẽpoꝛe litis ↄteſt. vt hic no. finem triennij ergo ante remanet pꝛohibitio iuris anti⸗ nenteg bo q;to te⸗ Ange. in aut᷑. de exhibẽdis reis hinc dicit not.bal.in aut. qjui:econtra actoꝛe pꝛeſente ⁊ reo abſente poterat in qua tſunnattn poꝛe du⸗ clericus.S.de epiſ.⁊ cleri. ſi ſtatutũ diſponat S cauſe ci cunq; parte triennij terminari: licet ergo lex dicat ꝙ iu⸗ dhiclegig ret, uiles terminentur ifra. lx. dies ꝙ, intelligitur a tẽpoꝛe li⸗ dex non debet differre amplius quando de triennio non btloetocſit tis conteſt. per iſtã legẽ facit:qꝛ ſtatuta recipiunt interb⸗ ſuper ſunt niſi ſex menſes non tamen pꝛohibet iudicem wpleſthe tat ionẽ a iure cõmuni glo.in.l.ᷣfi · S.in cõputatiõe vbi do⸗ ante poſſe pꝛocedere. . ſehns non ccto. j.de iur. deli.l.ij. cuʒ ſimilibusjde noxa. Et adde cõ Item opponitur qũo dicitur reus fugiens cum inſtet: hecogſ cluſionẽ ꝙ ſententia lata vltra ts inſtantie eſt ipſo iue ⁊ dic vt glo. deeppelat nulla per rationem quã dat Bar. hic ⁊ ſequũtur commu Item oppo.quomodo alia dilatio detur ⁊ non decem lun ſdit niter omnes de quo per Panoꝛ.in.c.pe.⁊ ibiplene vide dierum.vt.j.quomodo ⁊ quando iudex. aut᷑.qui ſemel. ionecolife an ⁊ quando pereat inſtantia.De iure cano.tñ ibi non pe So. hec lex coꝛrigitur. s tlneegtn Tijt ſ̃m cano. Limita pꝛimo ex doctri. Bar. quando tem (¶ Item oppo.ſi non fuit inuentus quomodo fuit contu⸗ tenotigia pus ſolum ſtatueretur iudici ⁊ nõ iuriſditioni vt hic per max ⁊ ſic ſententia ferri non poteſt. vt l.j · S itez cum ex sbientin eum. Sccundo tertio quarto quito limita vt hic ꝑer Ja⸗ edicto.ffq ſenten.ſine appel.reſcind. So.vt glo. Tu dic irnr ſuntiin ſo. in pe.col.circa finem huius pꝛinci.Quero quid in cau ꝙ non fuit inuentus in iudicio:ſed per nuncium ſic:⁊ ita dutashan ſis clerici vtrum inſtantia pereat triennio: dic ꝙ ſi cauſa vere fuit contumax: aut ergo nullo modo fuit citatus ⁊ ndegogr clerici eſt coꝛaʒ iudice ſeculari recipiat ibi perem tionẽ non tenet ſententia:aut fuit citatus ⁊ non inuentus ⁊ tũc liſi 4 inſtantie ̃m leges ⁊ ſtatuta laicoꝛum. Si aũt cauſa laici tenet ſed appellare poteſt:aut fuit citatus ⁊ inuẽtus ⁊ ap laſiſann eſt coꝛam iudice eccleſiaſtico non habebit ibi locum per-⸗ pellare non poteſt vt hic. it 4 emptio inſtantie: quia non habet locum de iure cano.yt ¶ Item op. ꝙ non denegetur remedium appellandi. vt.l. lbhnsnun in. c. pe. de iudi.ita voluit no.cal.ĩ quadã ſua diſputa. que diuus.ff. de in integ. reſtitutio. So. hec m lllam. muleck incipit ſtatuto cauetur. per hoc etia dixit archi. ij. q. v. in Item oppo ꝙ ſemper ſit liquidum: quia aut actoꝛ pꝛo deallisct C. non ideo. ꝙ ſi clericus litigat coꝛã iudice laico non po- bauit ⁊ eſt liquidum pꝛo eo/aut res pꝛobauit idemq eſt einperhin teſt appellare ante ſententiam niſi in caſibus in quibꝰ iu⸗ liquidum pꝛo eo. Si autem nullus pꝛobauit videtur eſſe ſegpofn ra ciuilia admittunt appellationẽ de quibus dixi in. c. ſu liquidum pꝛo reo t ideo diffinitiue debet abſolui. vt. C. relocliau per eo.de ap.⁊ ſi laicus litigat in foꝛo eccleſiaſtico poteft de edendo l.qui accuſare.Sol.vt gloſ.quia illud vtroq; i sſſool appellare ante ſentẽtiam indiſtincte ſicut canones ꝑmit peꝛeſente.¶ Item op. qũo finiuntur omnia acta cuʒ actio Acta qu⸗ iultate ton tũt.vt in.c.vt debitus.de ap.⁊.c.j.de appella.eo.ti. ſit perpetuata.vt.l.fl.p de pꝛeſcript.xxx.an.So.ſᷣm domi finiũt cuz de iureßfi GQT ſic id Abſente actoꝛe t reo pſen num Martinum acta ad deciſionem cauſe durant. vt.l. actio ſit . Ur. tei penſt U em.teex negocio non liquida⸗ fina.S.de arbitris.hoc ſaluo ꝙ ſi loqueris in teſtibus ſta petuata. 1alieen to fertur diffinitiua pꝛo eo qui melioꝛẽ cauſam fouet.h.d. tur atteſtationibus ſi ſunt morenl Bean vmam zune ſi RèỹÿM ſednonun vſq; ad·S.ſinautem reus.i¶ Diuide in duas partes quia ĩ velit aduerſarius iterum pꝛoducentur.vt.l.fin.j.de teſti⸗ Pen deen pꝛima negocium non erat liquidum vſq; in i. bus.quod dic vt ibi dicam:aut queris de pꝛeparatoꝛijs ucſgien ¶ LEx tex.ex vna parte.] eſt ergo ſummarium iudicium ⁊ illa finiuntur vt hic / niſi quantum ad perpetuationem Gol biina fm aco de are.incuſante. actionis vt in ↄtrario. Item quantum ad fructus vt ve⸗ Sinan ¶ Mota ergoꝙ iudex nunqᷓ pꝛocedit niſi ad inſtantiaz niant quaſi ſit malefidei conſtitutus. vt.l.litigatoꝛ.j. de lgoſbi partis inuente in iudicio fuit tamen inuentus a nuncio fruc.⁊ li.expenſis ſᷣm quoſdam. iepgnn t⁊ ſic fuit vere contumax als nõ haberet locum ꝙ ifra di ¶ Wodo quero an reus poſſit liquidare.x dic vt glo. lder aul citur in verſicul.nullo.ſ.vt ei denegaretur remedium. ¶ Item op.quomodo per iuramentum pꝛobatur cum iu thor duhi Auero ad decdlarationẽ tex. quomodo deducãtur expẽ ramentum non pꝛobet niſi deferatur ab aduerſario.vt.l. Mrcfidn ſerei in expenſis actoꝛis. ⁊ dic vt glo. . lij.· S. delata.ff. de iureiur. So. hic eſt ſpeciale pꝛopter pꝛe neſitnnun ¶ Mota tria/oꝛdinem iudicij: quia iudex nõ pꝛocediri ſumptum dolum aduerſarij ⁊ difficultatem pꝛobationis ntesnmnl continenti inſtante/ſed pꝛope ſinem triennij ⁊ non ante: ¶ Wodo iterum opponit glo. ꝙ maioꝛ detur dilatio vt di icchltfuni quia triennium eſt datum actoꝛi ad inſtandum: ⁊ citatur cta aut᷑.qui ſemel.⁊ dicit glo.ꝙ eſt coꝛrecta hec/quod pu afnn. actoꝛ ter ⁊ in qualibet habet dilationem.x.dierum ⁊ non to verum actoꝛe abſente ⁊ reo pꝛeſente ſed non eſt econ⸗ l clx tengdit iudex ad deciſionẽ cãe niſi poſt contumaciã acto⸗ tra:immo hec iura remanent incoꝛrecta ⁊ eſt ratio:quia nnnne ·ðð ris.¶ Secũdo nots de deciſione cãe qꝛ aut non eſt ſiqdũ actoꝛ abſens plus grauatur: quia lite non conteſtata pꝛo humn 4 tctunc iure iſto non poteſt reus liquidare ⁊ abſoluitur ab ceditur ad diffinitiuam ſententiam contra eum quo nõö tnn n bſeruationc iudicij ⁊ vtraq; ſententia eſt diffinitiua:iſedeſſet reo abſente. Item pꝛopter contumaciam binam ca⸗ ſne vna diffinit inſtantiam/alia totam cauſam.i¶ Tertio no⸗ dit a cauſa quod non eſt in reo:cum ergo tantum graue⸗ gud⸗ e ta de pena contumacie:quia aut non eſt liquidum ⁊ pena tur nimirum ſi habet plus tempoꝛis qᷓ; reus vt ſic magis ſtſite actoꝛis eſt ꝙ expirant acta vnde reuerſus ſi volet litiga⸗ aggrauetur eius contumacia cum maioꝛem penam de⸗ ugn re habebit neceſſe omnia facere de nouo. Item condem⸗ beat pati ar.l.j.vt.jcertum tempus. H nu tan natur in expenſis rei ſacramento declarandis ⁊ abſolui Item opponitur ꝙ inſtantia non duret triennio.vt di⸗ tu tur reus ab obſeruatione iudicij. Si autem eſt liquidum cta aut᷑.qui ſemel. Sol. ſm gloſ.hec coꝛrigitur:ſed male ſeutt . tunc aut actoꝛ fouet malam cauſam ⁊ fertur diffinitiua dicit:quia ibi non loquitur de tempoꝛe inſtãtie/ſed dato n nn, contra eum ⁊ damnatur in expenſis ⁊ non poteſt appel⸗ abſenti ad venienldum. J ebunun 5 lare ſi fuit vere contumax. Si autem actoꝛ fouet bonam een opponitur ꝙ pꝛopter contumaciam debeat ca⸗ rin u cauſam fertur ſententia pꝛo eo:ſed de condemnatiõe ſoꝛ ere a cauſa.vt.l.contumacia.ff. de re iudicata. Soluevt Leſe un⸗ tis expenſarum actoꝛis deducuntur expenſe rei. vt.ſ.ĩ ti gloſa. ¶ Item opponitur ꝙ non puniatur contumax in giſunn 6 tum minus condemnatur. CHais textualiter expeditis expenſis.vt.l. eertum · S. penulti. ff. de confeſſis. Solue vt n d . yenio ad oppoſitiones. Op.ꝙ abſente actoꝛe inſtantiali gloſ. Collige ergo tria iura: nam eſt ius digeſtoꝛum ⁊ gnſut, tis ſed ſolum circũducitur cdictum. vt.l.x poſt.ff eodẽ. fßm illud actoꝛe abſente reo pꝛeſente non poterat dit⸗ Sol. lllud veteri uure ſm quod non ferebatur diffinitius finitiua ferriietiam ex negocio liquidato:ſed ſolum cix⸗ cũducebatur edictum:vt.l.⁊ poſt. ff de iudi. Aliud ius co dicis ⁊ ſᷣm hoc ſi ex pꝛobationibus factis anteqᷓ; actoꝛ abeſſet negocium eſt liquidum / et fertur difinitiuaaut non eſt liquidũ:⁊ tũc reus liquidare nõ poteſt:ſed abſol⸗ uitur ab obſeruatione iudicij.Aliud eſt ius auctẽticoꝝ pᷣm illud poteſt reus pᷣſens actoꝛe abſente liquidare ne⸗ gocium / etiam lite non cõteſtata: ⁊ citabitur actoꝛ ter/⁊ Habebit tẽpus triginta dierum inter vnam dilationem ⁊ aliam ⁊ quãtum ad hoc tẽpus coꝛrigitur iſte·S. ſed non puto coꝛrigi qtũ ad ·S.ſequẽtẽ.quãdo reus eſt abſens et actoꝛ pꝛeſens:vt.S.dixi.¶ Item actoꝛ abſens hodie ex bina contumacia cadit a iure ſuo:vt dicta auctẽtica qui ſemel. Sed an idem in reo abſente vt pꝛopter cõtumaciã cadat a cauſa:dic ꝙ non reperiuntur in hoc coꝛrecta iu⸗ ra vetera: ergo eis tabbbo. Add itio Et no. hic ex iſto tex. in verbo requiren te parte ſᷣm bar.⁊ alios doctoꝛes hic.ꝙ iudex non poteſt ꝓcedere contra partem abſentem: niii Judex an pꝛocedat ad inſtantiã alterius partis pꝛeſentis ⁊ inſtan⸗ poſſit ꝓce tis facit tex.in aut᷑.qui ſemel.in verbo. reo poſtulante·j· dere ꝑtẽ quomodo ⁊ quãdo iud.no.bar. in aut᷑.ciquid ad fij/de sbſentẽ. temp.appel.Et ex hoc duo inferuntur. Pꝛimum ꝙ qua⸗ do vtraq; pars eſt abſens non poteſt iudex peruenire ad ſententiam diffinitiuã: quia nemo eſt qui petat: vt tenet glo.S.in pꝛinci.huius legis.in glo.magna.in verbo triẽ⸗ nij. in.iij. parte.⁊ glo.hic. in vbo.licẽtia.Scðo infert᷑ ꝙ ſi iudex ferat ſentẽtiã/⁊ nõ appareat ꝙ lata ꝑte ĩſtãte ſniĩa eſt ipſo iure nulla.ſᷣm bar.⁊ alios.in.l.vnica ·j.vt que deſ. aduo.ang.⁊ imol.i.l.de vnoqͥq;.ĩ pn.ff.de re iudi.⁊ paul. de caſt. S.eo.l.j.in pꝛin.in.ij.col.qꝙ aliqñ vidit ꝓceſſum in quo ↄtinebat᷑ ſentẽtia:⁊ qꝛ nõ apparebat ad cuius inſtã⸗ tiam fuiſſet lata/fuit pꝛonũciatum ꝙ eſſet nulla.facit glo. no. in.l.ſancimus · S.cum autẽ.in verbo.contumacia.jad trebel.que dicit.ꝙ iudex debet facere ſcribi in actis. ad cuius petitionem faciat actum iudicialem. Et dum dici Kur in iſto · S· in tex. ibinec pars fuerit inuenta ſᷣm bal.hic eſſe tex ꝙ creditur relationi nuncij publici qui dicit ſe ci taſſe aliquem ad domum ⁊ non inueniſſe per ſonaliter: et ideo pᷣm bal.quando iudices cõmittunt nuncio publico vt citet aliquem perſonaliter ſi eum inuenerit:alłs citet ad domũ /ſtatur relationi nuncij ꝙ eum perſonaliter non inuenit: ideo citauit ad domum. Adde ꝙ cõmunis con⸗ cluſio eſt ꝙ nuncio publico plene creditur in his que ſpe⸗ ctant ad eius officium:puta ꝙ aliquem perſonaliter cita uit.c.cum parati.vbi glo.⁊ docto.de appel.ſecus ſi depo⸗ neret er officium. Et no.bal.in.l.j.S·cura carnis.ff. de officio pꝛefec.vꝛ.et in extrauagan.ad repꝛimendũ.in ver bo per nuncium ad fi.adde bar. in.l.pꝛeſes.ff.de officio pꝛeſid.bar.in l.cum qui.in·S. finita ff como. bal.in l. ſci⸗ endum. ff.de verbo.obliga. Jo and.in.c nouit.de offici. delega. bal.in.c.cum dilecti.de dolo ⁊ contuma.in.v.col. feder.de ſe.conſi.cxlij.incipi.domino Joãni Car zabs. conſi x incipi. Jacobus cxecutoꝛ. ¶ Sin autem reus.¶ Oppo.ꝙ negocio non liquido nõ poſſit liquidari:ſed abſoluatur ab obſeruatione iudicij: vt. S. pꝛoxi · S· Solu.ibi loquit᷑ actoꝛe abſente/⁊ reo pꝛe⸗ Sniĩa an ſente hic ecotra actoꝛe abſente / reo pꝛeſente.¶ Item op. poſſit fere ꝙ abſente reo feratur ſolum interlocutoꝛia ⁊ fiat miſſio in ri reo ab⸗ bonis rei.vt.l.fulcinius.ff.ex qui.cau.in poſſe.ea.⁊.l.cum ſente. Pꝓponas.⁊ auctẽtica ibi poſita.j.de bo.aut᷑.iudi. po. Sol. ibi non erat lis conteſt.hic ſic.¶ Modo quero quis ſit il⸗ le qui non ſolam perſonam de re abſentis pᷣtendat ⁊ dic vt glo.¶ Item op. ꝙ poſt ſentẽtiã audiatur:vt.j-.quomo⸗ do ⁊ quãdo iudex.l.conſentaneum.cum ſi. Solu.aut non eſt lis conte.vel quaſi ⁊ tunc fit miſio in poſſeſ.rei petite ex interlocutoꝛia ⁊ audietur de poſſeſſione infra annum/ ⁊ non poſt.⁊ de pꝛopꝛietate perpetuo:vt lſi quis emptio nis.in fi ·j..de pꝛeſcriptio.xxx.an.Aut eſt conteſtata: vel quaſi:⁊ tunc aut non eſt liquidum / nec lata diffinitiua et auditur infra annum de pꝛopꝛietate / non poſt. de poſſeſſi one nunq; auditur: vt.l. conſentaneum. quomodo ⁊ qua-⸗ do iudex.l.j.⁊ ij. .· vbi in rẽ actio. Aut negociũ eſt liqdũ. æ lata di finitiua:⁊ nũqᷓ; audit᷑ de ꝓpetate/nec de poſſeſ⸗ ſiõe / niſi appellauerit veniẽdo: iudice ſedẽte ꝓ tribuna⸗ li:vel alia iuſta cq fuit abſens:vt hic.c.l.diuꝰ.ff.de in ĩte⸗ grum reſtitu. ¶ Item oppo. ꝙ audiatur perpetuo donec fuerit res vendita vel creditoꝛi adiudicata:vt.l.fulciniꝰ. ⁊.l.pꝛetoꝛ.ff.qui.cau.in poſſeſea.Solu.aut loquimur in Butrigarius ſuper Certio libꝛo Codicis reali ⁊ pꝛocedit diſtinctio quã.S.feci. Aut loquimur in perſonali:⁊ tunc aut fit miſſio pꝛopter interlocutoꝛiam? auditur perpetuo volens ſe defendere.⁊ ſatiſdando etiã ſi non ſoluat debitum. Si autem fuit facta miſſio per dif⸗ 1. finitiuam auditur ſi velit ſoluere debitum /non ſi ſe velit defendere / niſi res ſit vendita vel creditoꝛi adiudica⸗ ta:quia tunc nullo modo auditur:vt dicta.l.fulcinius.⁊ l.pꝛetoꝛ.¶ Sed que eſt ratio ꝙ in perſonali auditur poſt diffinitiuam.in reali non: Reſpondeo quia in reali non poſſet reuocari miſſio vel interloculoꝛia de mittendo mi⸗ ſi diffinitiua pꝛecedẽs qua pꝛonũciatum eſt rem eſſe moe⸗ ram reſcinderetur.alłs non eſſet iuſta cauſa quare res ei deberet reſtitui:ſed ita eſt ꝙ illa diffinitiua pꝛecedens re uocari non poteſt ⁊ ab ea nõ fuerit appellatum:ergo nec eius conſequẽs.Sed in perſonali aliud eſt:quia bene po teſt renocari miſſio dato ꝙ diffinitiua de debito non fue⸗ rit reuocata:⁊ hoc per ſolutionem debiti fiendam: vt dis xi.ſic ergo hec lex loquitur in reali ſ̃ᷣm glo.poſſet etiam loqui de perſonali quado per perſonalem petitur res:vt per actionem ex empto:quia tunc ſi in ea flat miſſio prr diffinitiuam nunq; audietur ſecus quãdo agitur ꝑſona⸗ li ad quãtitatem ⁊ poſtea fit miſſio in bonis:vt dixi. Aut ergo agitur reali ⁊ tũc facias tres caſus:vt.S.dixi.qꝛ aut eſt lis conteſtata /vel quaſi.⁊c̃.aut ad quãtitatẽ.ſi ad rem tũc ſi fiat miſſio in ea per diffinitiuã nunqᷓ; auditur reus: ⁊ ita etiã põt loqui hec lex.Si agitur per ſonali ad quã⸗ titatem ⁊ poſtea fit miſſio in rebus.aut fit ex interlocuto ria ⁊ auditur de pꝛopꝛietate / ⁊ de poſſeſſione perpetuo ſi venit ad defendẽdum ſe:ſi ex diffinitiua auditur ſi venit dd ſoluendũ /non ſi ad defendẽdum.¶ Modo quero cer⸗ tum eſt ꝙ ſi abſens non eſt contumax non tenet ſententis lata contra eum. Sed nũquid tenet lata pꝛo eo:glo.picit ꝙ ſic/⁊ male.cõtrarium no.⁊ melius. in.l.ea q̃ quomõ 2 quãdo iudex.⁊ ibi dixi.nec ob.l.qᷓ;uis.indubitati.j. de adulter. que allegatur in glo.qꝛ loquitur in alio caſu / ſci⸗ licet quando toto tẽpoꝛe cognitionis vſq; ad ſentẽtiaam fuit pꝛeſens ⁊ tẽpoꝛe ſniĩe ſe cauſa rei publice abſentauit: ⁊ ſic in ſpeciali caſu loquitur. Cum autem. ¶ Ex tex. Pꝛeſentia repleatur No.ergo ꝙ vbicũq; iudex altera parte citata ⁊ pꝛoce· dit repꝛeſentat partem abſentem. —, ¶ LOppo. ꝙ vere cõtumax appellet: vt. l.creditoꝛ. S. miſ⸗ ſus ff. de appella.Solu.vt glo. ¶ Huiuſmodi. ¶ Ex tex. Si enim anterioꝛi tempoꝛe hic neceſſario in actoꝛe abſente pꝛopter finem. ankon . Victus victo Din autem alterutra.reonaenatur in expenſis ſiue iudicatum eſt vtraq; parte pꝛeſente ſiue altera tantum.hoc dicit.¶ Quero an victus victoꝛi ſems per condẽnetur in expenſis.⁊ dicit glo.ꝙ ſic.ſed fallit ꝓ⸗ pter contumaciam victoꝛis ⁊ pꝛopter iuſtam ignoꝛantiäö condẽnati. Item quero an hoc ſit cõmune in contuma cia actoꝛis ⁊ rei ⁊ dic vt glo.¶ Item quero quomodo iu ſta cauſa excuſet ab expẽſis: certe quado quis habet iu⸗ ſtam li. negandi.¶ Modo quero an ſi actoꝛ abſens obti⸗ net ⁊ ſic expenſe pꝛeſentis veniunt pꝛopter cõtumaciam abſentis.an venient abſentis ꝓpter victoꝛiã Placen. ꝙ non ⁊ potuit moueri ꝙ cum declaretur iuramẽto abſens iurare non poterit. Sed dic vt glo.ſQuero an iuramẽ⸗ tum excuſet ab expenſis: Dicunt vltramontani ꝙ non. tũ an excu quia expenſe veniunt ex ſola victoꝛia / nec reperitur ex⸗ ſet ab ex⸗ ceptum ꝙ iuramentum excuſet. Et ſi opponas contra pẽſis. eos ꝙ pꝛeſumatur verum iuraſſe / et ideo debeat excu⸗ ſari: nam non eſt veriſſimile ꝙ in minoꝛem. ac. vt.l. fl⸗ nalij.ad.l.iuliam. repetun.⁊ ar.in auctentica / nouo iu⸗ re.ipſi dicunt ꝙ pꝛeſumptionem iuramenti tollit ſenten⸗ tia ſequens.ar.l.nam poſtea.S.ſi dãnetur.ff. de iureiurã. Sed certe ipſi male dicunt /quia ſententia non venit di⸗ recto contra iuramentum nam licet declaret eum foue⸗ re malam.non tamen remouet / quin putauerit haberebo nam cauſam. Sed in ·S. ſi dãnctur.ſententia directo ve-⸗ nit contra iuramentum / nec eſt verum ꝙ ex ſola victoꝛis veniant expenſe:immo pꝛoter temeritatem: vt in rubꝛi-⸗ ca inſti.de pena teme.liti.⁊.ff.e.eum quẽ temere.⁊ ideo di cit lex in coꝛpoꝛe de iudiiꝙ iudex debʒ deliberare de ani mo litigantium.⁊ ſi viderit neminem condẽnandum in expenſis. Quidam ergo calũnioſe litigant / ⁊ iſti condẽ⸗ nantur in expenſis.quidam non calũnioſe/ſed temera⸗ huicſp ſeobe tumnae jentel deben ani reae injſ⸗ hong. tigan de do gerat deert 1uß haute Non h pe. leſere deſue A di hliee lohra Gina feden Aße e tis o dicto gtpt htoꝛi ſecus lhrii ſtin buert nyle Rocen de ur de e (abſa De iudicijs. Fo. XC õ ℳ* ioꝛ qᷓ; minoꝛ.vt.l.pedius.ff. de incen.rui.nau. ⁊.l.fina.ad Muniri ſannet rie litigant:x iſti etiam in expenſis condẽnantur: vt di S.· j. de reb. cre.⁊ in.:.edita.S.de edẽdo.⁊in.l.j.S. de adus. ſinn cta.leuʒ quem temere. Sed quãdoq; ceſſat calunia ⁊ te⸗ diner. iudi.⁊ in aut᷑.gñ aliter.S.de epiſco.⁊ cleri.do.Ant. niſi ol meritas:⁊ tunc non condẽnatur in expenſis.ceſſat aůt de but. ⁊ alij in.c.finẽ litibus.de dol.⁊ contuma. ex. dicũt noſſtent calũnia ⁊ temeritas pꝛopter iuramentum de calũnia: pa iſtud eſt relinquendũ arbitrio iudicis:qui ex qualitate tni Auntr tet quia nõ eſt veriſimile quẽ eſſe imemoꝛem.⁊c. vt dicta facti ⁊ condẽnatione perſonarum hẽat arbitrari. Tu in lfie Nis l. fina. de temeritate patet: quia nõ ſufficit ſimpliciter pu-⸗ hac materia lʒ non poſſit dari certa doctrina ſᷣm ꝗaſon. luui nins4 tare/niſi iuſta ratione putetur.⁊ hoc videtur iurare/ſcil;ʒ map.hic in.iiij.col.fac.ix.concluſiones. Pꝛima eſt ꝙ hʒ enn ꝙ iuſta ratione motus credit fouere bonam cauſam:vt.l. opinioncʒ doctoꝛis tenentis pꝛo parte pꝛo qua litigat di eumrtim iulianus· S.ij.ff. de actio. emp.⁊ dixi.v. de iur. calũ.l.ij. tt xitur habere iuſtam cam litigadi cũ doc.habeat poteſta ſtoft ideo excuſatur rahter iuramentum ab expenſis / ⁊c hoc tẽ gloſandi ⁊ interpᷣtãdi ⁊c. ⁊ eius opiniones ſunt pꝛoba eneſene puto verum / niſi expꝛeſſe de calũnia doceatur. biles.cij. cum ibi no.de poſtula.pᷣla.glo.in.lłjj/de legi.⁊ ĩ le⸗ fibt d d itio No. ex pꝛeſenti:Sregula vulgarem: vt l.j.j de pꝛofeſſ.qui in vꝛ.conſtãti.li.xij.ita in ſpecie tenet Anteht Lictꝰ vi⸗ Wd We.in tex.et per iaſo.in.j.notabili.Amplia Pe.de ancha.poſt antiquos.in cle.ne romani in pᷣnci.de ia⸗ eſgo ctoꝛi ĩ ex⸗ iſtam regulã vt pꝛocedat etiam coꝛã arbitro ſᷣm ſpecu.in clecti.cardi.in cle.ij.de magi.Bal.in.d.aut᷑. generaliter. ſguiabehen penſis dʒ titu. de arbitro· S. fl.verſi.ſed cũ.⁊ inno.in.c.ex parte.de doc.in.c.vt debitus de appella.⁊ no. Panoꝛ.in.c.calum Wbtonnft. ↄdẽnari: arbi.hoſt.in ſumma.in titu.de arbi:S. qualiter ad effectũ. niã.de pe.⁊ limita.⁊ inteilige.vt ibi per eũ. Secunda cõ⸗ ncafnetng iſta regła verſi.ſed nunquid poteſt. Tertio amplia vt iſta regula cluſio litigans qui habet pꝛo ſe conſilia aliquoꝝ doc.au opoſttten limitatur pꝛocedat in moꝛtuo qui non habebat iuſtam cauſam liti cctẽticoꝝ.qꝛ ſint ſcripta ⁊ ſigillata dicit᷑ habere iuſtã cãm Matuuos n mbtis mo gandi. Ham eius heres debebit in expenſis condẽnari litigãdi ⁊ſic excuſatur ab expen. ᷣm Bar. in.l. in bonoꝝ. fumiſong dis. cum cenſeatur eadem perſona cum defuncto:vt in aut. peer illum tex.ff. de bo poſſeſſ. Bal.⁊ Saly.in.l.iuris igno agnurgen de iureiur.a moꝛiẽte pꝛeſti.in pꝛin.ſᷣm bal.in.l.ſi pater. · trrantia.j.qui admit.Ange.⁊ Imo.in.l.ſi conuenerit.ff.de niokdir ſi pen. ap.moꝛs interuenerit. Iſtã regulã limita multis re iudica. Quod limita duobus modis.pꝛimo ĩ perſonis Ndiriter modis. Pꝛimo ⁊ pꝛincipaliter limita niſi victus habue⸗ que non habent per ſe ſcire iura.ſecus ſi eſſet aliquis do⸗ tltgeſietin rit iuſtã cauſam litigandi.l.qui ſolidum·S. etiã.ff.de leg. ctoꝛ ſᷣm Bartol.⁊ alios in locis pꝛeallegatis.Secundo ĩ suditurten ij.pꝛobat᷑.in·S. opoꝛtet. in aut.de iudi.ſᷣm glo.⁊ doc.hic. tellige quando haberet conſilia ſaltem duoꝛum doctoꝛũ ſeuln que autẽ cenſeantur iuſte cauſe dicam inferius. Adde S:quod autem.in aut᷑.de non alienand.pᷣm Bal. in dicta erinterlochl iuſta cauſa litigadi nõſolum excuſat ab expen. vt pᷣdixi. l.iuris ignoꝛantia.ᷣin.ij.qfacit quod vult Bar.in pemio neperpeni ſed etiam excuſat ab omni pena iuris ⁊ canonis ſᷣm Jo. ffon.in fine pꝛinc.⁊ qð vult idem Bar. in.l...S· fina ff. de äiturſit and.in. c.j..fina.ᷣ de elec.in.vj. in nouella. quem refert. ¶ verbo obli. Alias cõcluſiones vide hic per Jaſo.in. iiij. ddoqneron ſequitur bal.in.j.col.⁊ in aut.generaliter.in.v.oppoj.de col. Altimo pꝛo ꝑfecto cõplemẽto iſtius pᷣme fallen.no. lenetſettat epiſc.⁊ cleri.¶ Secũdo limita dictam fal.quãdo adeſſet perpetuo ꝙ quãdo iudex abſoluit partẽ victam eo quia – ſtatutum diſponẽs ꝙ victus victoꝛi condẽnetur in exx habuit iuſtã cauſam litigãdi tenctur in ſnĩa expꝛimere il ſaaiſimn ſis:nam ĩtelligeretur etiam ſi victus habuiſſet iuſtã cau⸗ lam cauſam tex.eſt in· S opoꝛtet.in aut᷑.de iudi. ita Bal. nätninin ſam litigandi.ſᷣm alber. de ro.hic. poſt oldra.laud.⁊ in in auft.generaliter alleg. ſpec. in titu. de expen · S. nunc vi⸗ intloctit ſecũda parte ſtatutoꝛum.in.q.cxcij.quid ſi ſtatuto cauea dendum verſ.quidem: vbi nihil dicit: debuit allegare in Gad ſenint tur ꝙ victꝰ victoꝛi vbi dicit ſe ita de facto obtinuiſſe.idẽ S.poſtremo.circa pꝛin.⁊ in ti.de ſenten. ꝓla·S. q̃liter. ver. eecbſctat tenet ange.in aut.de exhi.reis in pꝛinc.per glo.verbi in tverũ Hoſt. Jo.and.⁊ alios in.d.c.finẽ litibus.Jo.qnd. verbo caſum quã ad hoc dicit eſſe ſingulariter notãädam in. c.ſicut.de re iudi.Bal.in.l.pꝛeſes.j.de ſen. Bal.in aut᷑ glenm idem tenet ange.in.l.non ſolum. ff. de rei vendi.¶ Tertio nouo iure.in.iij.no.per illũ tex eo.⁊ ibi no.ſubdit ꝙ niſi ſaretgen pꝛĩcipaliter limita dictam fal.ꝙ iuſta cauſa litigãdi extu i1iuderx in abſolutione expenſarũ inferat cauſaʒ abſolutio⸗ 3, ſet ab expenſis.fallit in expenſis que debẽtur ratione cõo⸗ nis facit litem ſuã per iſtum tex. Heinde quero quid ſi oltorgil tumacic iuxta.l.ſancimus·-eo.ſᷣm ſaly.hic.in.j.col.refe⸗ aliquis habuit iuſtam cauſam litigandipꝛo parte tempo rente ita tenuiſſe fran.accur.iſta ratione:qꝛ tales expenſe · xvis ſcilicet vſq; quo in iudicio fuit pꝛoductum inſtrumẽ⸗ S debentur iure actionis in factum.l.jS. penul.⁊ ibi glo.ff. tã.Et dic ꝙ ab inde in antea debet condemnari in expen ftiontenpen ſi quis iudi.non obtempe.ſed quando expenſe debẽtur ſis:iõ ↄſiliũ eſt ꝙ tale ĩſttrm pducat᷑ ̃ᷣm Bar.⁊ alios h̊ ⁊ Re. iure actionis iuſta cauſa litigãdi non excuſat:vt dixi.gõ. pleni bar.in.l.j.in pꝛinc.in.iiij.col.ff.ad turpillia.⁊ in.l. Victuo ni in.j.fallen. Idẽ tenet ſaly.non iſta ratione que tamen eſft qui alterius vbi videas.ff de regu iur.⁊ in.l.deſtitiſſe. ff. micondänn bona.ſed qꝛ contumacia non poteſt includi in iuſta cẽ li de iudicijs.⁊ in.l.ſi quis inficiatus.per illum textum. ff. tepreſneſt tigandi:vide de hoc glo.oꝛdinariam.in.c.finem litibus. de poſtu.⁊ in.l.rem alienam S. finali. ff. de pignoꝛ. actio. us niantſn de dolo ⁊ contumacia.er.in glo.magna ſuper verbo. mo Bald.in.l.terminato.in penulti.col.ad fin.de fruc.⁊ lit. pſicſecflth deratas expen.circa pꝛincipiũ. Idem tenet ſpec.in titu. expen.Limita tamen vt per OPetr. de ancha.in concilio ſtamignunt de expenſis.S.ſin autẽ.vᷣſiculo.hoc autẽ.i Quarto limi⸗ ccxlj.quem refert ⁊ ſequitur do. Matheſi.in no.lxxxiij. unein connunt ta ſᷣm ange.hic.quando quis ſuccubuit in aliqua inter⸗ ſimiliter econtra qui malicioſe diſtulit pꝛeſentare inſtru⸗ roqondcht locutoꝛia:tunc debet indiſtincte condẽnari in expenſis mentum quod erat deciſiuum litis ad hoc vt aduerſariũ ctisheha non habita differẽtis / habuerit iuſtam cauſam litigãdi: fatigaret expen. debet in illis expenſis condemnari. ita or dbſels n vel ne.allegat inno.in dicto.c.finem litibꝰ.bal.refert idẽᷓ teenet ſingu.Cyn.in.l.vnica:j.vt que deſ.aduo. ¶ Quero er cöummen tenere ſpec.in titu.de expen·S. ſin autẽ.vᷣſi.ſed nunquid vtrum iudex poſſit condemnare victumvictoꝛi in expen. oti Panl deficiens.⁊ inS·nunc de expen.vſi.hoc autem ſcias.ſed ſinon ſit petitum. Reſpon.ꝙ iudex ſi non petitur poteſt ramatninſ bal. dicit ꝙ hoc pꝛocedit de ſtilo curie:ſed non de iue condemnare in expen. quia iſtud emergit in lite ⁊ perti⸗ ſerogninim huic opinioni.bal.finalit᷑ inclinat iaſ.may hic. facit reg. net ad officium eius vt hic.⁊.l ediles·S.item ſciendum. ontantg N, noſtra hic.que vult indiſtincte victũ victoꝛi in expen. cõ ff. de edi.edic.x.l.non ignoꝛet de fruc.⁊ lit. expen. ta men epermt, dẽenari.⁊ ſic cum.l.iſta non diſtinguat /nec nos diſtingue ſi iudex condemnationem omittit non punitur ex hoc ſi vonus re debemus.l:.de pᷣcio.de pub.in rerũ actione.ff. maxime non erat petitum. vt.:.iiij .S· hoc autem iudicium.ff. de odebetitß ⁊ pᷣcipue cum ꝑ aliã.l.diſtinctũ non reperiamꝰ. Ita dicit dam. infect.⁊ ibi hoc tangitur per di.⁊ ibi dixi.⁊ pꝛopter en. e Kl bar.in exuag.ad repꝛimendã que in crimine leſẽ maieſta hoc ſitis cauti ꝙ ex parte actoꝛis ſemper ponatis in li⸗ nlcunep tis ꝓcedit᷑ in vſibꝰ feudoꝝ.vide bar.tacite dicẽtem ꝛin bello petit eum condemnari ad pꝛedicta cum damnis et i olt int dicto inno.S. relato ꝓxime.nam dirxit bar.in.l.nõ ingno expenſis factis ⁊ faciendis ⁊c.ſimiliter ex parte rei hoc f vein rat.p illũ tex.j.de fruc.⁊ litiũ expen.ꝙ ſuccũbẽs in ĩterlo petatis.non ſunt alis. NoniN,n cutoꝛia tenet᷑ ad expen.iõ ibi qꝛ cãm nõ hẽat litigãdi als ¶ Sinautem vtraq;. ¶ Sppo. ꝙ minus puniatur ma⸗ et cunt ſecus ſi cãm habuit litigãdi vt ibi.⁊ ita ẽ de mẽte canoni ehett ſtarũ in. d.c.finem. de dolo ⁊ cõtu.er.¶ Quinto limita fal l.faui. de plagi.Sol.aliquando dignitas minuit crimen grauiꝰ qͥs uen ſecr lit in ſpoꝛtulis quas aduerſarius tenet᷑ reſtituere ſiu⸗. ha ⁊ tunc minuit pen am. vt.li.iij.S.de ſumma trinita.⁊ flde dẽat ma⸗ . in buerit iuſtã cauſam litigandi ſiue non. m bal.in.l.fina. catholi.Aliquando dignitas auget crimen ⁊ tunc auget ioꝛ an mi⸗ rt nns inn vlti. col.· de fruc. ⁊ lit. expen. dicit tamen bal. ꝙ iſtud penam. vt.l. pꝛeſbiteri.S. de epiſcopis ⁊ clericis. Aliquã⸗ noꝛ. en ürt pꝛocedit ex conſuetudine quarũd am ciuitatum:ſed non do dignitas nec auget nec minuit crimen: ⁊ tũc aut tra⸗ eneſ e de iure vt eſt glo. ſingu. inS. tripli.in glo.j.magna inſti. ctamus de pena coꝛpoꝛali ⁊ minus punitur exiſtẽs in di ben in⸗ Deoe acti. Ad pꝛemiſſa quero qudo quis dicitur habere gnitate vt in contrario:aut de pecuniaria ⁊ magis puni dinn i cauſam litigadi.vt nõ teneat᷑ ad expen.bal.in.l.gñaliter. tur maioꝛ vt hie. S V Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis Inſtãtie ¶ Op. de.l. ſi iudex ff. eo. So.vt gloſ.¶ Itẽ quero an qᷓ empta:tñ adhuc iudex põt declarare inſtãtia eſſe perem⸗ a tpᷣs an cur ſtat per iudicem currat tempus inſtantie: ⁊ dic ꝙ aut lo⸗ ptã ⁊ condẽnare in expẽ. illã partem cuius ca inſtatia pe d rat qñ ſtat queris de tꝑe actionis ⁊ illud currit.ſed dat᷑ reſtitutio ꝓ rijt.adde Bar.in.l.ij.per illum text.j.vt intra cer.tẽp.qõ (mund ꝓ iudiceʒz. ua loquit᷑.l.ſʒ ⁊ ſi ꝑ pᷣtoꝛẽ̃.qͥ.ex cau.ma.⁊.ff.de dolo.l.ait cri.ter.quã ad hoc reputat ſing.Ang.in pᷣn.huius legis. ſun ſuu pꝛetoꝛ ⁊.l.arbitrio. aut loquoꝛ de tempoꝛe inſtãtie cauſe Limita in arbitro qui nõ poteſt ꝓnunciare inſt atiã per⸗ Vm n pꝛincipalis:⁊ illud currit ſine ſpe reſtitutionis vt hic:aut emptã ſᷣm Bal.in.c.ſancimus.in.ij.col.quo.tẽp.⁊ licet nic⸗ loquoꝛ de tempoꝛe inſtantie cauſe appellationis ⁊ illud do. Alex.teneat cũ limitatione de qua per eũ adde ꝙ cõ⸗ ſire ipſo iure non currit.vt in aut᷑.vt ſpon.lar.S.hoc quoq;. trarium tenet Imol.in.l.ſi quis in arbitratu.in antepn. Ckn Item q̃ro qð hic dicitur de ſuppletione ãni an habeat col.ſf.de verb.õbl.⁊ Bar.ſi recte inſpexeris in.l.admouẽ L Homn locũ in iudice annali.⁊ dic vt glo. Itẽ quero an habeat di.ff.de iureiur.in.iiij.col.in ver.quero pᷣmo ſi actoꝛ.ſᷣm ſtile toen in udice alti durat 5um ſex menſibꝰ. ⁊ dic ꝙ nan⸗ Jaſo.· hic fl. col. 3 . . . 1 qꝛ ſic nunqᷓ; finiretur cã ʒ̊.l.ij·S. fi.S.de iuramen.calum. ES urat iudex ”ñ”ͤ ¶ In glo. que incipit ex n fi.ibi finiri: immo nõ ha 2. in non no uam in pꝛincipKio aun bebit locum tunc hec lex.ne qð pꝛo compendio litium in õäaäaudginiſtrationis ſue ⁊ iudicat ꝓpoſitis ſacro N— lſepe troductum eſt contrariam figuram trãſfoꝛmetur. vt.l.ij. Gx . ſactis ſcripturis ⁊ aduocati cauſe iurant.h.d. nſin⸗ 5S·fl.S.de iuramen.calum. . ¶ Op.ꝙ iurare debeãt vt in aut᷑.iuſiurãdum.S. pe.Sol. eu I L ld ubio Si ſtat per aduo iurãt in pꝛincipio ſue adminiſtrationis.Sed ĩ cais poſt⸗ lunan T 0 pe ocu catũ vel culpã eiꝰ ea ponũtur euãgelia vt hic: quero de duobus.vt gl.⁊ dic non quominus infra triẽniũ terminetur punitur. Si ſtat per vt ipſa. r clientulos in ſolutione ſalarij ceſſante pꝛouidetur per ſo Additio Licet iſta lex ſit ꝓlixa tamẽ eſt multuzʒ ſdie Cã an ſit ĩ lutionem ſalarij.h.d. ¶ Quero an cauſa ſit in ſentẽtia ex . E 6 no. z moꝛalis m Cy. Paul de caſtro 4dlas ſnia expꝛi pꝛimẽda.Reſpondeo aut iudex vult aggrauare condem hic.⁊ eſt valde vtilis pꝛo ſalute iudicũ ⁊ aduocatoꝛum ſi Nope mẽda. natũ vltra quà patiãtur verba ſententie:⁊ tunc debʒ hoc eẽ bene ſeruarẽt:ſʒ male ſeruãt maxime aduocati qui ſpe ceun⸗ in ſententia expꝛimere.vt.l.penulti:j.de ſuſpec.tu.idem ſi turpis lucri raro cãs deſtituunt ſimn Pau.de caſt. hic. Et che vult minoꝛare/vt hic.Si aũt vltra verba aggrauare nõ notabis ex iſto tex.magnũ pᷣiudicium quod poteſt face⸗ ettene vult nec alienare ⁊ tunc cõſiliũ datur ꝙ nullam cauſã ex⸗ re aduocatꝰ parti deſiſtẽdo ⁊ dicẽdo ꝙ hʒ malã ↄſciẽtiã ſeng pᷣmat ne ſi illa deficeret/deficeret ⁊ ſnĩa:ſʒ ſi exòmit ali⸗ de ſua cã.nã pars nõ poteſt ꝑ iſtum tex.aliũ aduocatum Curn quã dʒ dicere maxime motus tali ratiõe vel motus hac petere.dicit tñ Pau.de caſt.qꝙ nũqᷓ; vidit lllud obſeruari ſlute rõne ⁊ alijs pluribus ar.l.qui teſtamẽto.de excu.tu.⁊.l.ſi ⁊ ꝙ iudex dʒ magnã diſcretionẽ in hoc pꝛeſtare ideʒ Ja ſiqen is ad quẽ.de acquiren.heredita.Alij dicunt ꝙ aut certa ſo.map. hic. raͤin eſt cauſa in actis ⁊ eam non debet expꝛimere / akłas ſic:vt SES Od Vrnerius hic poſuit vnã exceptio itis hic.⁊.l.penul.de excu.tu. ,B 3 S le.ne ⁊ male:quia omnes iurant iudi⸗ AQAus ¶ Op. ꝙ non habeãt aduocati ſalariũ /niſi iam pᷣſtito pa care ſᷣm ꝙ iuſtius videbitur ſᷣm leges Jacob. noin roctuio: vel nicsige- ſagftag. e ibi dicit annarkr e Butrigar Erpenſ 2 ⁊ ſic etiã ãteqᷓ; pᷣſtet. Quid ergo:ego puto ꝙ quilʒ a xpenſe non veniũt per ĩ⸗ cid ex contractu Rebeat illuʒ impleſſe. vt.l. iul · S· offerri. ff. de WAS An cimus. terlocutoꝛiã niſi per blu⸗ niſi act. empti. ⁊ ideo aut agit clientulus cõtra aduocatũ / vel y e ſionem iudicij. h. d. Uel dic ꝙ abſens cõtumax deal iudex pꝛo eo vult ꝙ pꝛeſtet patrociniũ:⁊ dʒ fuiſe ſolutuʒ non auditur reuerſus niſi omnes ſmnptus ad⸗ hac ſalariũ: aut agit aduocatus pꝛo ſalario ſibi pꝛeſtando et uerſario reſtituat.h. d. ſtate debet impleſſe ⁊ pꝛeſtitiſſe patrocinium vel ſatim incho ¶ Op. ꝙ hec lex ſit ſuperuacua per.l.ꝓperãdum.S. eod. o aſſet pꝛeſtare ar.l.ex conducto.ĩ pᷣn.ff.de loca.ſʒ de cõue So.vvt glo.quia in multis differt hec ab illa. 1Are op nl tudine datur in pꝛincipio pars ſalarij aduocato ⁊ in me⸗ nulla taxatio fiat.vt l.qͥ reſtituere.ff.de reivẽd. b.noſt ſon dio alia pars/⁊ in fine ĩ allegatiõibus alia pars:⁊ideo iu alege vt ibi:ſed ab hoie ſic vt hic.¶ Itẽ opp.ꝙ ſi fiat ab cem dex in cõſuetudinẽ ſeruaret ar.l.circa:j.loca.⁊.l.edem.v hoiĩe debeat fleri anteq; iurẽt vt in aut᷑. nouo iure.hic po ſonn qꝙ ibi nota.ff.de vſufruc.l.ſi defuncta.⁊ ꝙ ibi nota.ſ Iteʒ ſita.So.hec coꝛrigitur.i¶ Itẽ op.ꝙ ſi fiat ab homine de⸗ ſerer Aduoca⸗ quero quo iure aduocatus conſequatur ſalariũ. Reſpon beat fleri añq; iurẽt vt ĩ aut᷑.hic poſita.So.hec coꝛrigit᷑. loſie tan poſſit deo regulariter officio mero.vt.l.vnica:.j.de ſuffra.ſʒ hic ¶ Itẽ op.ꝙ etiã poſt iuramẽtũ flat taxatio.vt. l.videamꝰ Wa peti ſalari mercenario cauſe. Item dicit glo.ſecus ſi per eum aduo ff.de litẽ iurã So. ibi loquitur ĩ iuramẽto affectiõis hic hon. um ⁊ quo catũ ſteterit ar.l.aduocationis.jde condi.ob cãm. ſed il⸗ veritatis.⁊ eſt rõ differẽtie:qꝛ poſt iuramẽtum veritatis done lure. la nihil facit.nã aliud eſt querere an cõpellatur pꝛeſtare taxare ect iurãtẽ redarguere de ꝑiurio:ſʒ taxare poſt iu⸗ caeh patrociniũ ⁊ loquitur hec lex.aliud eſt querere an ei de⸗ ramentũ affectionis non eſt redarguere de periurio iurã ltia⸗ beat ſolui ſalarium vel repeti:⁊ tunc ſi ſtat per eum nõ dʒ tẽ:ſed eius affectionẽ refrenare:⁊ ideo poſt põt taxari lʒ ſmnb. ſolui vel repetit᷑.vt.d.l.aduocatiõis.ſed potes ſuſtinere ãte taxari ãte debuerat. Quero an in ĩterlocutoꝛia ve⸗ Expenſe nule⸗ glo.ſi dicas ꝙ aut ſtat per eũ:ſed compellitur per hanc.. niãt expenſe.⁊ dicunt canoniſte ꝙ non:qꝛ venient ĩ diffi⸗ an veniat i. ⁊ tunc habebit ſalariũ vt hic:aut ſtat per eũ ⁊ non cõpel⸗ nitiua.Sed certe ipſi male dicunt ꝙ poteſt eẽ:qꝛ ĩ emer⸗ ĩ ĩterlocu⸗ pin litur:⁊ tunc non dʒ habere.vt.d.l.aduocationis.iſ¶ Item gẽti iniuſte litigaſti/⁊ in pᷣncipali iuſte.veꝝ ipſi ĩtelligũt toꝛia. n op.de.l.pꝛoxima ·S.fl.peo.So.vt gl.¶ Itẽ quero quid ſi hẽc legẽ ꝙ hicveniãt rõne cõtumacie ⁊ non pciſe veniũt eſ citentulus non habet vñ ſoluat.Reſpondeo vt glo. ſed per cõcluſionẽ iudicij. Sed tu diſtingue ꝙ aut peto . ii ¶ In glo.que incipit vt valitudo.in fi.ibi aduocatiõis cxpẽſas ratione contumacie:⁊ tunc veniunt ſaltim ꝑ mo ni illa nihil facit:qꝛ loquitur de ſoluendo vel repetẽdo ſals dum excluſionis iudicij vt hic aut peto ratione victoꝛie rio/hic de cõplendo eum pᷣſtare patrociniũ / niſi dicas ꝙ ⁊ tũc aut vici in diffinitiua ⁊ veniunt vt.l.pꝛoperãdum. tunc habebit ſalariũ ⁊ compellitur pꝛeſtare pr̃ociniũ. S.eo.aut vici in interlocutoꝛia:⁊ tunc aut nõ expectatur iu ¶ Hec aũt. ¶ Sed quid de actis an durẽt.t dic ꝙ acta diffinitius vt ſi petij me mitti ĩ poſſeſſionẽ bonoꝛum ticij “ ad deciſionẽ durant. ſaluo eo quod dicã in teſtibus.j.de ⁊ quidã tertius cõparet:⁊ dicit remittã eſſe datam in ſui e teſti.l.fl.acta ad pꝛeparationem expirant. pᷣiudicium ⁊ reuocãdã:modo alia diffinitiua inter iſtum at ¶ Op.· ꝙ pupillo non currat tẽpus:vt in aut᷑. de heredi. comparẽtem ⁊ me nõ expectatur:⁊ ideo puto venire ex⸗ e ⁊ fal ·S.pupillus.So.vt glo.i¶ Atẽ op.ꝙ ipſo iure habeat pẽſas:ałs impꝛobitas litigatoꝛis nõ puniretur cõtra le⸗ ce electionẽ que conuiciãt.vt.l.etiam.S.ſi tu.vel cura.So. gem inſti. de pe.te.li.aut vici in interlocutoꝛia ⁊ expecta⸗ a hic ſpeciale. Jaco. ” tur diffinitiua vt eſt ſivinco in emergenti.nam in incidẽ unt Add iti 0 No.ex pꝛeſenti tex.ibi nihilominꝰ ſuuy ti non pꝛonunciatur:⁊ tunc cum poſſibile ſit ꝙ in emergẽ ſer habere vigoꝛẽ tex.expᷣſſioꝛem de iure ꝓ ti male litigaui /⁊ in pꝛincipali nõ:⁊ ideo ne impꝛobitas Wo⸗ qᷓ;uis lapſum ſit trienniũ ⁊ perẽpta inſtãtia tñ durat ius litigantis remaneat impunita/puto ꝙ veniant. mhl agẽdi de nouo.qð intelligeveꝝ in cauſis ciuilibus ſeuus ¶ Item quero an delegatus poſſit citari.⁊ dic vt glo. . W Wm eſt in criminalibus glo.in.il.fl..de calum.no.bal.i.l.abo⸗ dd t Nota pꝛincipalem regulã ꝙ contumax Cötumax Nre litio.per illũ tex .de abolitio.qð vltimum limita qñ in⸗ itio amplius non auditur niſi pꝛius ſolutis ñ dzʒ audi⸗ cuin ſtãtia cãe criminali perijt culpa pr̃is ſʒ Saly.hic ꝙ mul damnis ⁊ expenſis litis: concoꝛdat text.in.S. omnem.⁊ ri niſipꝛ nn tũ teneas coꝛdi. Collige ex intellectu glo.poſite in ver. ibi Angel. in aut᷑.de litigio.⁊ text. in autentic.qui ſemel ſolutis di lo ſentẽ. ᷣm iaſo. poſt bar. ſingu. alios ꝙ lʒ inſtãtia ſit per⸗ que inde ſumitur quomodo ⁊ quando iudex. eſe ns n 19 litis. , * mi mun dul decen dnoeconn noctiti decaſtheett = = malzoſei i aduocnn lud obſeren ſare ice yniexcet es iuraptius⸗ lleges Yeot onvenitpei i niſiper ſn bſens cönner gſinnprusth Gdum 5 eol Nẽoyg So⸗ noft Pſifianh iure hien⸗ b bommine ℳ dhecconigt Ntl vilem affectosh’ tum veritui tararepoti⸗ epeniuroini bärurn, enocntoris n 41 venientidift, 6 teiggienmn / pbpitclig nßcſei gue gellſea nt ſaltinorn tione en propefüin öͤexpeemn vonotunti edatanh ainueritn returcinn oris etpetn nam inin 1 lgnenen nelnonhi unt. Nlentg, Extende iſtam regulam duodecim notabilibꝰ modis. Pꝛimo extende vt ꝓcedat in omni cõtumace:nã tribus Cõtumax modis dicitur cõtumax ſiue citatus non cõpareat ⁊ accu dr qs tri⸗ bus moõis ſetur eius contumacia vt dixi in.l.pꝛoperandumS.· et ſi quidem.S.eo.ſiue cõparet ⁊ illicẽciatus recedat ſᷣm bar. in.l.conſentaneum.in fi’j.quomodo ⁊ quãdo iud.⁊ in.l.ſi finita ·. S. iul.in.v.col.ff.de dam.infec.⁊.l.de etate.S.qui ta cuit.ff.de inter.actio.ſiue compareat et nolit reſpondere in omnibus iſtis tribus ſpeciebus cõtumacie habet locũ iſta lex vt patet ex eius gñalitate ſᷣm cy. bal.et ſaly.hic. An autẽ habeat locũ in ficto contumace vel pꝛeſumpto. Tu addeꝙ iſta lex habet locum quãdo citatus cõparet coꝛam iudice ⁊ pꝛoteſtatur ꝙ non intẽdit in eum conſen⸗ tire per aliquem actum quẽ facit vel in futuruʒ faciet/ qꝛ niſi addat clauſulam quã boni pꝛocuratoꝛes ſemper po⸗ nunt / ſcilicet niſi ⁊ quatenꝰ artetur a ture iſte cenſetur cõ tumax.perinde ac ſi non cõparuiſſet ſᷣm inno.vbi plene canoniſte in.c.cumana.de elc.ang.qui dicit ſe pꝛacticaſſe contra vnum magnũ aduocatum.iin.l.non videtur.ff. de iudi.et in.S.j.in aut᷑.de exhi.reis cũ multis concoꝛ.quas alas dedi.⁊ ponit no.ad pꝛopoſitum bal. in.l.ij.in vlti. no.per illum tex·.j.vbi decuria vel choꝛtali.textus eſt in c.eum qui.de dolo.⁊ con.er.vide ſingulariter petrum de ancha.in conſi.xxij.quod incipit per ſtatutum. Secũdo extende iſtam legẽ quãdo dominus cõſtituit pꝛocurato⸗ rem generalẽ cum mandato ſufficiẽte:quia ſi poſtea pꝛo⸗ curatoꝛ non cõpareat dominus amplius nõ auditur niſi ſolutis expenſis.ita bar.in.lł.j.S.ſi pꝛocura. in.iij.col.ff. ſi quis ius di.non obtempera.Tertio extẽde iſtam legẽ ctiã in minoꝛe cõtumace qui etiam nõ auditur niſi reſar⸗ citis expen.ſᷣm bar.in.l.ſi finita ·S.ſi foꝛte.ff.de dã.infec. noõ inuenitur in ſpecie:ſed pꝛobo quia minoꝛ ⁊ eccłia eq⸗ Quarto extende ad eccłiam ſiue pꝛelatum eccleſie / iſtud parãtur.glo.in.l.ſi res publica jex qui.cau.maio.glo.in c.j.de in integrũ reſti.vel quia eccłia vtitur iure cõmuni niſi ſpecialiter reperiatur pꝛiuilegiata.c.j·S.ſi cliẽtulus. de alie.feud.⁊ facit quod dicitur in.l.ſi certis annis.S.de pac.per iaſo.Quinto extẽde vt locum habeat in vniuer⸗ ſitate:vel ita pꝛobat iſte tex.in verbo.perſona.cum appel latione perſone veniat vniuerſitas ad collegium vt dixi in.l.fina.S. de pac. Sexto extende iſtam legẽ vt habeat locum nedum in reo citato vt dicit tex.ſed etiã in actoꝛe citante quia ſi poſtea ſe abſentaret/⁊ eſſet cõtumax iuxta l.pꝛoperandum .S.⁊ ſi quidem.S.e.non audiretur niſi re⸗ ſarcitis expen.vt hic.⁊ foꝛtius pꝛocederet in actoꝛe cita⸗ to ſicut in reo.ſᷣm cy.bal.ſaly.⁊ paul.de caſt.hic. Septi⸗ mo amplis ſiue tales expenſe ſint petite per partem ſiue non. iudex poteſt tamen ex officio denegare audiẽtiam donec expenſe reſtituãtur ſᷣm pe.cy.bal.⁊ ſaly.⁊ paul.de ca.hic. Octauo extende ꝙ contumax non debet audiri etiam ſi reſarciat expenſas donec deficit vnus nummus ſ̃m bal.in.c conquerẽte.in.j.col.de reſti.ſpolia.⁊ ad hoc multa cumulaui in aut᷑.qͥ rem. poſt glo.ibi:j.de ſacroſan. cccle. Nono extende etiam ſi cõtumacia non habuit im⸗ pedire vel retardare ꝓceſſum tamen veniũt iſte expenſe ſm ſpec.in titu.de expen.in.S.ſed nunquid deficiens.in verſi.ſed quid ſi.⁊ ibi bal.in addi.in.j.col.circa medium. ⁊ vᷣſi.ſi contumacia.Contrariũ tenet cy.hic.ſed bal.hic. in.iiij.q tenet pꝛimã opinionẽ quẽ omnino videas:quia vult ꝙ tales expenſe veniãt tanq; dãnum ⁊ non tanq; in⸗ tereſſe. Hecimo extende vt iſta lex locum habeat nedum in iudice oꝛdinario:ſed etiam in delegato ante litẽ conte ſtatam vᷣm cy. hic.in.xij.q.⁊ bal.in.xj. VUndecimo exten⸗ de vt etiã locũ habeat in cauſis criminalibꝰ quãdo ꝓce⸗ ditur per denũciationem vel accuſa. nam ſi denuncians ſit contumax non auditur niſi pꝛius reſarcitis expenſis: qᷓ;uis videatur tractari de fauoꝛe publico:vt delicta pu⸗ niantur.l.ita vulneratus.ff.ad.l.acquil.ita tenet cy.hic. in.xv.q.⁊ ſequenti.⁊ ſaly.in.xj.ar.l.ſeueriter.j.de excuſa. tuto.⁊.l.j /de ſump.recupe.lib.x.Hhuodecimo extende⁊ amplia iſtam legem vt pꝛocedat etiam ſi deficeret vnus nũmus de expen.litis ſᷣm bal.in.c.conquerente.in.j.col. de reſti.ſpol.Et ad hoc vide plura que cumulaui in aut᷑. qui rem. de ſacroſanc.eccle. Tertiodecimo pꝛo amplia⸗ tione adde ꝙ contumax condẽnatur in expen.licet in li⸗ bello nõ fuerit petitum.c.cum dilecti.⁊ ibi no.bal.in.vij. col.de dolo.⁊ contu. Limita iſtã legem niſi contumax poſt contumaciã incontinẽti compareret quia purgaret 8 2 De iudicijs. in. c.ſalonitane.in.ij.col.lxiij. diſt. 4 „ „ ſuam contumaciã. ita ſentit glo.in.l.⁊ ſi poſt tres.ffſi qᷣs cautio.⁊ ibi Jac.bu.ſicut ⁊ purgatur moꝛa.l.ſi ita quis. S.· ſeia cauit.ff. de verbo.obliga. Licet bal.in dic.l.⁊x ſi poſt tres.et paul.de caſt.hic teneat contra iſtam limita⸗ tionem tu tamen tene eam pᷣm iaſo.hic.vᷣſi.teneo hanc. Fo. X CI. in.iij.col. Secũdo limita quãdo citatus non comparet non ſui culpa:quia fuit per alium ipeditus ſᷣ̃m bal in di⸗ cta.l.⁊ ſi poſt tres.in.ij.col.iſtud tenet paul.de caſt.hic. per vnum ſimile quod dat vt hic per eum.tu pondera hic eſſe tex.in verbo.mala cõſciẽtia abfuerit qui nihil aliud yvult dicere.adde paul.de caſt.in.l.ij.S.j.ff.ſi quis cau.et ibi no.per illũ tex.ꝙ ſi citatus fuit iuſte impeditus ⁊ iudi ci conſtet de impedimẽto non poteſt condẽna.in expen. ratione contumacie ſicut nec ſuper pꝛincipali negocio. oh.and.⁊ doc.in.c.j.de dolo ⁊ contu:libꝛo.vj.⁊ ibi ad⸗ unt ſi iuſtũ fuerit impedimẽtum ſtatur arbitrio iudicis per no.in.l.j.ff.de iure deliberandi:in.c.de cauſis.er.de officio ⁊ poteſta.iud.delegati. Tertio limita ꝙ citatus perſonaliter vel ad domũ fuit citatus tali tẽpoꝛe ꝙ po⸗ tuiſſet in termino comparere ſi voluiſſet.l ex conſenſu·S· finali.ſf. de appella.alłas non dicitur mals ſciẽtia ab eſſe pꝛout requirit iſte textus.in fine.ſᷣm ſaly.hic.in vlti.col. No.ex tex.ibi ex huiuſmodi vicio ꝙ contumacia dicitur vicium. adde quod panoꝛ.in. c.j. in.iij.col. de iudi.Ho. ꝙ contumacia eſt peccatum moꝛtale.vnde contumax di citur in ſidelis.lxxxj.diſtin.c.ſi qui pꝛeſbiteri.et maximũ Cõtumax eſt peccatum inobedientie.xxx.q.j.in.c.ſciendum.con⸗ eſt ĩfidelii tumacia eſt peccatum adde.c.ij.de maio.⁊ obe.car.alex. ⁊ peccat hec aut. Bſt iuſinrandum. ager e. Jas partes.Et pꝛima reſpicit legẽ ſancimus/et Aeam coꝛrigit.⁊ durat pꝛima pars vſq; ibi ſed ſi cit.Hodie poſt iuramẽtum non fit taxatio/⁊ expenſe nõ veniunt vbi iudici videbitur vtrũq; litigantiũ bono aĩo litigaſſe.hoc dicit Jaco. Butrig. MM dditio Limita tamen iſtam auctẽticã vt ꝓce⸗ Odat in expenſis pꝛobãdis per iuramẽtũ partis vbi iudex poteſt taxare ⁊ moderari ſecus in expẽ ſis pꝛobandis per teſtes ſᷣm bal.in.l.ſancimus.S. eo.et paul.de caſt.hic.nunquid autẽ in iſta taxatione iudicis ſit neceſſaria citatio alterius partis vltra ea que dixi in l.ſancimus.S.eo.bal.in ſpecie.in.c.j.in pꝛinc.ſi de inueſti. inter do.et vaſal.lis oꝛia tenet ꝙ non requiritur aliqua citatio eo quia eſt pena pᷣcedentis contumacie.iſta ratio bal.nõ eſt bona.cum iſta auctẽtica generaliter pꝛocedat non ſolum in expen.ratione contumacie:ſed etiam in ex⸗ penſis ratione victoꝛie litis vt pꝛobatur in · S. opoꝛtet.in aut᷑.de iudi.vnde ſumitur iſta auctẽtica:⁊ ꝓbatur ex vl⸗ timo reſpõſo huius tex.⁊ ita in ſpecie tenẽt cy.bal.⁊ ſaly. hic ĩmo plus tenuit ĩno.in.c.ſepe.de appel.ꝙ iſta auctẽ⸗ tica q;tum ad taxationem iudicis habet locum etiam in expẽſis que debẽtur iure actionis:ſequitur paul.de caſt. hic.ꝙ multum no.pꝛo magna extenſione huius. gtam recuſatur/⁊ alius loco eius ſubꝛogat᷑ qui Ga ν°½ obtinet locũ pꝛimi. hoc dicit. ¶Diuide in par⸗ tes ſex.quia in pꝛima ponit dictũ generale vſq; ibi cum etiã ex generalibus. Ibi rationẽ dicti vſq; ibi.licet enim ex impiali. Ibi ponit caſum ſpecialẽ in caſu magis du⸗ bio vſq; ibi anteq; lis. Ibi tempus recuſationis vſq; ibi ei poꝛrecto. Ibi cui offeratur libellꝰ recuſatiõis vſq; ibi eodem. Ibi per quẽ compellatur eligere arbitrum:quia iudex recuſatus hoc facit:quia ſaltim quãtum ad hoc re manet iudex vſq; in fi.hec lex.⁊.l.fl.·.e.tendunt ad idem. nam aut iudici pꝛeſenti quis vult dare libellum repudia⸗ tionis ⁊ loquitur.il.flij.c.¶ Quero de foꝛma libelli recu⸗ ſationis.⁊ dic vt glo.⁊ attẽde tria tempoꝛa/ ⁊ que in eis remedia locum habeant dic vt glo. ¶ Et nota ꝙ ſubꝛogatus loco mei videtur idem ꝙ ego ⁊ eſt ar.ꝙ ſi debeo eligere ⁊ facio aliquẽ ꝓ me eligere vi⸗ deoꝛ elegiſſe:vt.l.vnũ ex familia.ff.de leg.ij. His expe .% W☚ — e — . 1 viderit. Secũda reſpicit legẽ pꝛoperandũ.⁊ bꝛeuiter di⸗ V ſi m i Delegatus etiam a pꝛin⸗ * Pertillimi. αdbeinen⸗ conteſta moꝛtalik. ditis textualiter quero de duobus. Oꝛimo an oꝛdinari⸗ Oꝛdĩariꝰ us poſſit recuſari? Mar.ꝙ ſic.glo.ꝙ nõ ⁊ bene.⁊ ad leges iudex an ſuas reſpõde vt glo.verũ ad.l.nemo.potes aliter reſpõ= poſſit recu dere.ſ.ꝙ ar.a contrario ſenſu ſumit᷑ ab eo quod eſt cauſa ſari. m iij Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis finalis legis. vnde dicã tibi non recuſat᷑ oꝛdinarius ante litis conte.ergo delegatꝰ poſſet/⁊ tũc bene ꝓcedit.ar.a cõtrario ſenſu.ſed non ꝓcedit ſic non põt recuſari poſt li tẽ conteſtatã:ergo ante põt:hoc non pcedit qꝛnon ſumi⸗ tur a cauſa finali:vt in.l.conuẽticulã.S.de epiſc.et cleri. Itẽ quero an cauſa ſuſpitionis debeat expꝛimi.glo.ꝙ non ⁊ fundat ſe per tex.qui dicit ſi putat eum ſuſpectũ eũ recuſet. Nerũ alibi dicit Ja.de are.ꝙ vbicũq; dicit᷑ ſi ta⸗ lis putet:intelligitur de putatiõe qͥ eſt cum iuſta ratione ⁊ non de fatua.tamen tene glo.⁊ ad cõtraria reſpõde vt glo. ſecus de iure Ziaen bon⸗ dicit glei No. pꝛimoq 77 a eſt bona ⁊ vtilis lex. Ho.pꝛimo Delegatꝰ Ad ditio delegatus etiã a pꝛincipe poteſt de iure a pꝛincipe ciuili recuſari:vt ſuſpectus:⁊ multofoꝛtius.de iure aute an poſſit cano.poteſt etiã oꝛdinarius recuſari vt ſuſpectus.c.cum recuſari. ſpeciali.vbi glo.⁊ doc.de appel.c.ſi quis contra cleri.de foꝛo compe.c.ſuſpitionis.de offi.dele.⁊ de iure cano.eli⸗ guntur arbitri iuris qui de cauſis ſuſpitionũ cognoſcãt iuribꝰpꝛealle.ĩ c.ſcðᷣo requiris ·S.fi.de appel.⁊.c.cauſam que de offi.dele.⁊ dicit bar.in.l.qꝛ poterat.ff.ad trebel.ꝙ in terris imperij ſeruatur ius ciuile:ſed in foꝛo cano.⁊ in terris ſubiectis eccleſie ſeruat᷑ ius canonicũ.Que autem ſint iuſte cauſe ꝓpter quas poſſit iudex vt ſuſpectꝰ recu⸗ ſari habes glo.in.c.cauſam que ⁊ glo.in.c.cũ ſuꝑ.de offi. dele.et glo.in.c.accedens.ſecũdo ⁊ ibi doc.vt lite non cõ teſta.enumerãt cano.in.c.poſtremo.vbi tex.pꝛinci.de ap pella. multas enumerat.Spec.in ti.de iudi.delega.in·S· ſupereſt videre per totũ ·S. ⁊ io.and.⁊ alij in.c.legitima. de appel.in.vj.vide hic pleniſſime per iaſo.may.an ⁊ qñ ex quibus poſſit recuſari iudex.Et inter ceteras cauſas recuſationis tenebis mẽti:ꝙ ſi cauſa ſubtilis cõmittatur doctoꝛibꝰ groſſis.iſta eſt cauſa ꝑ quã poſſunt vt ſuſpecti recuſari.ita vult bal.in.l.fina.xvj.q/de hered inſti. Cõ⸗ mendabis mẽti in tex.hic.cum etiã ex gñalibꝰ foꝛmis ꝙ; pᷣfectus pᷣtoꝛio poteſt ↄdere ſtatuta/⁊ ꝑ hoc infert ange. ꝙ cum cardinales legati equiparãtur pᷣfecto pᷣtoꝛio.glo. in.l.j.ff.de offi.pꝛefec pꝛeto.certe cardinales legati de la tere pape poſſunt condere ſtatuta in ꝓuincia.in qua ſunt legati.⁊ ita ſᷣm eũ fecit bononie domi.egidiꝰ cardinalis ſabieñ. dum ibidẽ eſſet legatus pape.Adde bar idem te⸗ nentẽ.in pᷣfec.pᷣto.⁊ cardinalibꝰ legatis ꝙ poſſint ſtatuta condere.in.l.omẽs populi.ff.de iuſti.⁊ iur.in.iiij.qpe.q. pꝛincipalis.⁊ in.l.j.in pꝛin.ff.ꝙ quiſ.iuris.Adde.c.fina. de offi. leg. ⁊ ibi ſcribentes.docto.in.c.j.de loca.card.ʒa⸗ bar. in.c.cum oẽs.de conſti.in.ix.qcontra ius cõe adde doc. in.c.j.de vᷣbo.ſigni doc.in.c.fi.de confir.vtil.vel in⸗ util.doc.in.c.fi.de ſponſal. Pa Hec aut᷑.venit addẽdo ad.l.co⸗ Ld J V erxo dicis:nã licet oꝛdinarius nõ re⸗ i cuſet᷑ ei tñ epᷣus aſſociatur ⁊ amicabiliter cõpo nent inter ꝑtes.ſi velint liigantes als ſᷣm foꝛ⸗ mam iuris ꝓcedent.hoc dicit Jaco.Butrig. . ¶ Op. ꝙ oꝛdinarius nõ recuſetur vt ibi: ſed aſſociat᷑. vt hic.¶ Itẽ op.in eo ꝙ dicit amicabili cõpoſitione:nam iu dex non põt eſſe arbiter illiꝰ cauſe cuiꝰ fuit iudex:vt.:.ſed ſi in ſerui · S· ij. ff. de arbi. So.non põt eſſe arbiter vt ibi:ſʒ arbitratoꝛ ſic vt hic.i Itẽ op.ꝙ hic nõ poſſit eẽ arbitra⸗ toꝛ cũ ille adeatur ſup cõtractu. arbiter vero ſuꝑ lite:ꝗ loquitur hic de arbitro.Sol.ĩmo aditur hic ſuꝑ ↄctu.vi⸗ dent᷑ enim ꝑtes trãſegiſſe/⁊ alite receſſiſſe ꝓ tanta pecu⸗- nia quantã duxerit iudex ⁊ epᷣus:⁊ ita magis ſuper trãſ⸗ actiõe ⁊ ſic ſuꝑ ↄᷣctu videtur aditus qᷓ; ſuꝑ lite vt colligit Oꝛdĩariũ ex coꝛpoꝛe vñ ſumitur hec aut᷑.ſ¶ Modo q̃ro qualiter foꝛ iudicẽ ha mabit libellũ ille qui habet iudicẽ oꝛdinariũ ſuſpectũ.di bẽs ſuſpe⸗ cunt quidã ꝙ dicet qꝛ habeo vos ſpectũ /ideo peto aſſo⸗ ctum quõ ciarivobis epᷣm qð eſt falſuʒ:qꝛ aſſociatio fit a lege nõ ab foꝛmabit hoĩe. dicet ergo qꝛ habeo vos ſuſpectũ.ideo peto vna cũ libellum. aſſociato vobis a lege iudice.ſ.epo debere in cã ꝓcedere ⁊ non ſine. Jaco. ä FE ti Oꝛdinariꝰ imperitus litterarũ:quia . H 1 poteſt eſſe peritꝰ factoꝝ põt cauſam eerpegire maxime per ſuos aſſeſſoꝛes.hoc diẽ. N W AGlo. videtur dicere ꝙ oꝛdinariꝰ poſſit per aſſeſ ſoꝛes expedire/ delegatus non vt in aut᷑.de iudi.S. appel⸗ latiõe:⁊ ideo opoꝛtet ipſum eſſe peritũ iuris.Alij dicunt vt vltramontani ꝙ etiam delegati poſſunt habere aſſeſſo res ⁊ cauſam per eos expedire.⁊ ideo poſſunt eſſe ĩperiti vt in coꝛpoꝛe.vt defunc.ſeu fuS penul. Sed quidã ſunt xij. delegati a pꝛincipe:⁊ illi per ſeipſos habẽt cognoſco⸗ re:⁊ ideo debent eſſe periti:vt dicto·S· appellatione. Ja⸗ cob. Butrig. Ad diti Et dum dicitur in hac lege m commu . itio nem iĩtellectum ꝙ imperiti litterarũ poſ ſunt eſſe iudices:dicunt tamen Hoſtien.Anth.de butr.et anain 'j de conſan.⁊ affi.per illum tex.in verbo et eẽ ĩperiti atuta canonum non ignoꝛent ꝙ ſi iudex ignarus cano⸗ nuʒ iudicat in cauſa matrimoniali ꝙ ſnĩa bene tʒ ſed pec cat:quia debebat alteri delegare / vel peritos conſulere. Judices an poſſit litterarũ. Vltimo not.ex tex.noſtro hic pꝛo ſui ⁊ legis ſcientia ſᷣm Bald.⁊ Saly.ꝙ ille qui iudicat debet habere duplicem conſcientiam pꝛopꝛiam ⁊ legis: in dubio debet ſequi illã legis:adde qð vult Bal.in.l.ij.in fl.col.j.de ſenten.ex pe riculo re.ꝙ iudex debet habere duos ſales vnum ſapiẽ⸗ tie ne ſit inſipidus:⁊ aliũ recte conſcientie ne ſit diaboli⸗ cus idem Jaſon. hic in flne. NE ſari non poſſu ⁊ ſapiat naturam oꝛdinarij. naʒ dicit ſpecialis ergo ſecus ſi generalis.Et ↄtinuatur hec m ſpecialis. Heeler viaerul p⸗ ſu ꝙ delegatus ad vniuerſitatem cauſarũ recu lex ad ſuperioꝛa hoc modo / aut volo recuſare iudicẽ pꝛe ſentem:⁊ tunc loquitur.l.apertiſſimi.S.eo.aut volo recu⸗ ſare abſentem:⁊ loquitur hec lex ⁊ dicit ſũmarie Poſſuzʒ iudicem delegatuʒ mihi ſuſpectum abſentẽ recuſare etiã non oblato ei libello:ſed defenſoꝛi vel pꝛincipi.h.d. ¶ LRNota ꝙ delegatus ad vniuerſitatem cauſarum ſapit naturam oꝛdinarij ⁊ vidi dubitari an inquiſitoꝛes eſſent oꝛdinarij an delegati: ⁊ dicũt quidaʒ ꝙ delegati ſunt ad vniuerſitatem: quia eis commiſſa iuriſditio eſt reſpectu cauſarum ⁊ non territoꝛij:⁊ ideo dicimus ꝙ aut commit tit᷑ iuriſditio reſpectu territoꝛij: vt quia dicit facio te iu⸗ dicem in taliloco:⁊ videtur dari iuriſditio oꝛdinaria.vt l.j· S· cum vꝛbem.ſff. de offi.pꝛefecti vꝛb.⁊.l.iij.de offi.pꝛe⸗ ſidis.aut com mittitur reſpectu cauſaruʒ vt quia dicitur volo ꝙ cognoſcas de omni cauſa concurrenti in talilo⸗ co:⁊ tunc videtur delegari ad vniuerſitateʒ cauſarum:ſa pit tamen naturam oꝛdinariji:⁊ ſic eſt ĩ ĩquiſitoꝛe hereti⸗ coꝛũ:quia commiſſa eſt iuriſditio reſpectu cauſarum ſci⸗ licetvt cognoſcat de omnibus caſibus contingentibꝰcir ca fidem in tali loco.ſ Item nota ꝙ libellus poteſt offer⸗ ri etiam alij q; illi qui recuſaturvt.l.vt perfectius:j.de an na.excep. Item nota ꝙ infra triduum compellitur elige⸗ 1 Item nota ꝓꝙ ſi diſcrepant in eligendo eligit ipſe iu⸗ ex. L ¶ Sppo·ꝙ iudex debeat iuriſditionem denegare ſi non concoꝛdant in eligendo:non auteʒ ipſe eligat.vt.l.huiuſ modi .S. fina. de le. j. So hic. erat queſtio inter actoꝛem ⁊ reum ⁊ denegare iuriſditionem eſſet tantuʒ damnũ acto⸗ ris ⁊ lis diferretur quod eſſet abſurdum.Sed in contra⸗ Inqſitoꝛ an ſit oꝛdi nari? vel delegatꝰ. rio erat queſtio ĩter duos actoꝛes ⁊ ideo eſt quid eis im⸗ putetur ſi non concoꝛdant:⁊ ideo repelluntur.ſ Pꝛeter⸗ cg foꝛtioꝛ eſt ratio iudicis poſt litem coꝛam ſe inchoataʒ quã ante.vt.l.ediles·S.item ſciendum.de edili.edic.Cuzʒ ergo hic fuerit aditus iam eligere que vult ſi partes non eligant:ſed in contrario non fuit aditus adhuc:⁊ideo eli gere non poteſt: ſed eos repellit/c de hoc plene dicam in l.iij ... communia de lega. ¶ Item oppo.ꝙ sa ſubdelegato appelletur ad delegatum an delegautt. vt.l.jqui pꝛo ſua iuriſditione. Solue vt gloſa. ¶ Querit glo. an ſine ſea criptis poſſit recuſari.Circa quod dic ꝙ eſt libellus conuentionalis:⁊ iſte debet in ſcriptis tentia.vt.l.ijde ſentẽ.ex peri.reci. Item eſt libellus ap ke lationis ⁊ iſte debet offerri in ſcriptis.ſi ex interuallo lat recuſatio ałs ſi ſtatim ſufficit viua voce. vt.l.ij.ff. de appella.⁊.l.litigatoꝛibus.:j.de appellatio. Idem per om nia puto in libello recuſationis cum per eum recuſetur pᷣ mus iudex ſicut per per libellum appellationis. Libellẽ ẽ offerri.vt.j.de litis conteſtatio.aut᷑.offeratur.⁊ ideʒ ĩ ſen triplex. ¶ Item oppo.ꝙ a ſententia arbitri non appelletur.vt.võ. de arbi.l.j. So. vt glo. = ſubꝛogato loco delegati. ¶ In gloſque incipit appellatur de delegato. immo de ¶ In gloſa que incipit.·.i.cognitu. ibi ßᷣm quoſdam et male. in n ¶ In eadẽ glo.in fi.ibi cãrum.illa lex qui p ſua iuriſditio Antdieſe ne loquitur in delegato a pꝛincipe:aut ergo eſt delegatꝰ nN Ab oꝛdinario ⁊ appellatur ad delegantem ſiue ſit delega⸗ enen tus a pᷣncipe ſiue ab altero/verum lʒ appelletur ad pꝛin⸗ cipẽ ipſe nõ cognoſcit ſed alij.vt.l.pᷣcipimus·p/de appel tiſſimi. S. eo. aut loquimur ĩ ſubdelegato a delegato ⁊ tũc d hutogt n aut eſt delegatus a delegato a pꝛincipe ⁊ ſerua.łj.in flj larectei ui pꝛo ſua iuriſditio. aut a delegato ad vniuerſitatẽ cau tos gtn ſarum ⁊ ſerua.l.j.ff. qui ⁊ a quo appellan. ſit YJaco. o anlin Additio Ex hac lege apparet ꝙ libellus recuſa⸗ benetan Libell're Ei tionis dʒ offerri coꝛã iudice recuſato: ſi bere dlhſen cuſatiõis adeſt in ciuitate⁊ eius copia poteſt haberi ita intellige.l. dchefſigili coꝛã q̊ͥ iu⸗ apertiſſimi.S.⁊.c.ſuſpitionis.ex de offi.deleg. ſi autẽ ha⸗ deſenefere dice debʒ bes ſufficit ꝙ libellꝰ recuſationis offeratur coꝛã oꝛdina⸗ unun ia offerri- rio iudice illius loci: itavult iſta. lI. ⁊ ſic habes ex iſto tex. eheſtdieha facere regulã ꝙ quãdo abeſt a ciuitate ille coꝛã quo debʒ actus fieri vel ſui copiã non pſtare/poteſt talis actus co tlerilan, ram alio expediri:et ad iſtud coꝛroboꝛandũ adducit hic econtrario in Jaſon.xij.deciſiones:⁊ inter cetera dic ꝙ iudex malef⸗ encauſgrüte cioꝝ qͥ de cauſis ciuilibꝰnon cognoſcit regulariter.l.ſole noudinnie mus . S.latrũculatoꝛ.ff. de iud.tñ ſi vacat officiũ cauſarũ ktimanrhe ciui ar⸗ tẽpoꝛe moꝛtali poterit dictus iudex malefl.co ſſreiudti gno ſcere de cauſis ciuili.vide Ange.in repe.l.ſi vacãtia. Aut voloftn in. viij. col. ⁊ ſequẽti de bo. vacan.li. x. per iſtum tex. iun⸗ marie don cta. d.I. Ultimo no.ex ver.fl. Bart. ꝙ ſententia mãdatur recuſcregi executioni per iudicẽ appellationis ꝙ intellige verũ qñ napih.. iudex appel.conſirmauit pꝛimam ſententiam: ſi auteʒ ap uſarum i pellatio eſſet deſerta:tunc qꝛ per deſertionẽ confirmatur ſitoꝛeseſenge pꝛima ſentẽtia abſq; iudice appel.tũc pꝛimus iudex mit⸗ legatiſint, tit eã executioni.l.pꝛecipimus.S. officijs ſ de appel.aut᷑. Salnguut ſi qui litigantiũ.vbi no.S.de epiſ.audi.Ange.⁊ Dau. de tioeſt reſpen caltrohi⸗ diclkfacoteſe uàu „ 44ð 4. hri De ſpoꝛtulis. Rubꝛica. r gudien rr n . g Inchoatalis ꝑ vnũ Zcuuſanm AVAiri. Aidi dubitari an ſi vnꝰ tabellio iſtor hen Aicepit pꝛoceſſum / an alter poſſet aliqᷣd cauſarumſ Mo de pꝓceſſu ſcribere: ⁊ dico ꝙ nõ niſi pꝛi ringentibin Y Aunus impeditus fuerit / quia tũc poteſt Spoteſtofn N Hyyt. l. vnica. ff. de offi. conſul. idem ĩ exe ectius ſden rꝛ ÿc(cutione.vt hic.ar.l.vbi.ff.de iudicijs. elliturcig⸗ Sed quantũ ad executoꝛes non ſeruamus hanc legẽ:ſʒ deligitipeen⸗ quantũ ad alios officiales. ⸗ Pe⸗ Mnib us Nandat heclex ꝙ iudices denegareſton N ponant frenuʒ malicijs nũ⸗ igatctlhul rcioꝛuz ⁊ quomodo ponit hec lex. hoc dicit. JIs nter acent A cob. Butrigar. lan De pedaneis indicibus. Unr(Punn . R ediliedt „ mn; baftesn . R MNõ habet iu⸗ ſhl ocuratoꝛ riſditioneʒ ꝓ ſenedient curatoꝛ ceſaris ĩter pꝛiuatos ſic /nec Nehedt poteſt cauſam inter eos delegare.h.d. a deltn Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ pꝛo⸗ 1a, giet WVcutatoꝛ ceſaris habet iuriſditionem ĩ de. ter fiſcũ ⁊ pᷣuatũ / iter pꝛiuatos nõ:niſi Eirae 9. EEA qñ vicepꝛeſidis cognoſcit vel eſr eius ng 1 luriſlictiopꝛosogats. Quero de duobus vt gloſ. ⁊ dic ber vt ipbla. nt igſi K.3 Hiuide in tres partes Pꝛima vſ chlcliß WE Lacct. dernbirr Scendavln ſicrininne ☛ Aad ver. dũ tamen. Tertia vſq; in finẽ. Pꝛima c.⸗ Nli 3 Ha oquitur in vilibus ᷣm quoſd am/ſᷣm alios lo⸗ enſcen quitur de cauſis que excedunt.ccc.aureos. Scðᷣa loquit᷑ inreanſen! de cauſis meri imperij. Tertia de cã ingenuitatis.Alij nis. diuidunt in quattuoꝛ partes:qꝛ pꝛima loquitur in cauſis Pelenn que excedũt.ccc.aureos vſq; ad verſi.ꝙ non ita.Secun⸗ 3 da loquitur in cauſis meri imperij vſq; ad verſic.ꝙ vſq;ʒ. roimmin Tertia ſᷣm Ja.de are.redit ad pꝛincipium legis vſq; ad ver.dũ tamen.Quarta loquitur in cauſa ingenuitatis et la.idẽ in ſubꝛogato ĩ loco delegati recuſati vt hic.l.⁊ ap⸗. do De ſpoꝛtulis. De pedaneis iudicibus. Fo. XCII. ſummarie dicit. Cauſe que excedunt.ccc. aureos pꝛeter occupationẽ delegãtur ad cognitionẽ tãtum:pꝛopter oc cupationẽ delegãtur in totum hoc pꝛimo.cauſe meri im⸗ erii ⁊ ingenuitatis non delegantur.h.d. Lege ergo quz⸗ ibet partẽ per ſe:⁊ pꝛima particula legitur duobus mo-⸗ dis vno modo in vilibus cauſis/de quibus non poterãt Ite cognoſcere pꝛopter impedimẽtũ:ſed nõ eſt bona/ eſt tamen facti:qꝛ lex iſta videtur ſibi implicare contraria: nã videtur loqui de impedimento facti /⁊ dicit ꝙ oli non poterant cognoſcere pꝛopter impedimẽtum facti:⁊ dicit ꝙ hodie cognoſcunt etiam aſſiſtente facti impedumento quod videtur abſurdum:⁊ ideo ipſi dicũt ꝙ erat impedi mentum iuris:quia olim pꝛohibebat eos cognoſcere / ho die non. Alia lectu. eſt vera:videlicet ꝙ loquatur de ipe⸗ dimento facti /vt olun modicum impedui delegabãt/ho die nõ niſi ſint multum impediti:⁊ loquitur in cauſis ex⸗ cedentibus.ccc.aureos.hoc dicit vſq; ad verſ.ꝙ non ita. Modo ꝗaa.de are.iũgitver.quodvſq;.cum pꝛincipio hu ius legis ⁊ dicit ꝙ eo caſu quo erant leuiter impediti nõ delegant quod eſt verum in totum:ſed cognitionem po teſt delegare reſeruata ſibi ſentẽtia:⁊ hoc dicit ver.quod vſq;. Collige ergo iſtam particulam ſic in cauſis excedẽ tibus.ccc.aureos.aut eſt leuiter impeditus:⁊ non poteſt in totum delegare.vt in pꝛincipio.l.ſed cognitioneʒ poſ⸗ ſunt delegare vt in verſiquod vſq;.Aut eſt multum ipe ditus ⁊ poteſt delegare in totum.vt in ver.ita tamẽ. VUe⸗ rumtamen ſi vellet cognitionem delegare poſſet voicum qe„vpꝓnltamen dixi ꝙ ſolam cognitionem mandat:⁊ ſibi reſer⸗ uata ſentẽtia / debet rem audire vt aut᷑.ad hec.S.de iudi. Modo ſequitur in ver.ꝙ non ita.⁊ loquitur in cauſis me ri imperij que delegari non poſſunt ⁊ ᷣʒʒ glo.loquitur hic verſi.ꝙ vſq;. Et ſᷣm hoc naturale aduerſatur verſi.dũ ta men.quia non debet aduerſari cum idem ſit in illis meri imperij:ſi ſᷣm JYa.de are.pꝛout verſic.ꝙ vſq;.refertur ad pꝛincipium bene aduerſatur ver.dum tamen. Collige er go ꝙ aut loquimur de cauſis vilibus:⁊ tunc pᷣm quoſdã olim non poterant cognoſcere hodie ſic.vt hic in pꝛinci. ꝙ eſt falſuʒ/quia ⁊ olim ⁊ hodie poſſunt cognoſcere ⁊ de⸗ legare / ⁊ ſi nõ ſint in aliqͥ impediti:aut loquimur de cau⸗ ſis que excedunt.ccc.aureos:⁊ tũc aut ſunt leuiter impe⸗ diti ⁊ non poſſunt in totum delegare.vt hac.l.in pꝛincip. ſᷣm veram lecturam:poſſunt tamen cognitionem delegas re vt in ver.qð vſq; ſᷣm Jacob.de are.aut ſunt multum in pediti ⁊ poſſunt in totum delegare ſi velint.vt in hocvᷣſi. ita tamen. poſſunt tamen ſibi ſententiam reſeruare ⁊ ter audient cauſam vt dixi.aut loquimur in cauſis meri im⸗ perij ⁊ iſte non delegantur vt hic in verſic.ꝙ non ita. aut loquimur in cauſa ingenuitatis:⁊ tunc delegari non po⸗ teſt vt hic in verſicul.dum tamen.aut loquimur in cauſa libertatis vel ſeruitutis /ct poteſt delegari ᷣm Jacobum de arenis per.l.iamdudum/j.vbi cauſa ſtatus agi de. ¶ Oopo.ꝓꝙ non poſſit de ingenuiate cognoſcere.vt.l.j. de oꝛdi.iudic.⁊ Sol.vt gioſ.quia ibi non impeditur pꝛe ſes cognoſcere ex defectu iuriſditiõis ſed in carboniani. Modo circa expeditionem materie noſtre querendum eſt que cauſe ſunt delegabiles ⁊ que non /⁊ quid eſt me⸗ rum imperium/⁊ quid mixtum/⁊ quare ſic dicatur/a que cauſe cadunt ſub pꝛedictis. ¶ Quero ergo que cauſe ſint delegabiles ⁊ que non:⁊ gl. tenet ꝙ cauſe meri imperij vel mixti nullo modo delegẽ tur ea que ſunt iuriſditionis:ſic ⁊ de mero imperio eſt ſi tractatur de amiſſione vite libertatis vel ciuitatis et de mixto ſunt que expediuntur cum plena cauſe cognitione 7 decreti interpoſitione /vel etiam per ſententiam ⁊ cau⸗ ſe excedunt.ccc.aureos.alia ſunt iuriſditionis ſcilicet q̃ expediuntur per diffinitiuam ſententiaʒ ⁊ non excedunt ccc.aureos:vel expediuntur officio iudicis: ⁊ cum leui cauſe cognitione:⁊ ita gloſa bꝛeuiter ſe expedit de his. acerii intelligunt aliter ad quoꝛũ declarationen eſt ſciendum ꝙ iuriſditio eſt genus:⁊ habet quattuoꝛ ſpe Juriſdi⸗ cies:pꝛima eſt merum imperium /ſecũda eſt mnixtum:ter tio hʒ ſub tia retinet nomen generis et vocatur iuriſditio / quar⸗ ſe qᷓ̃ttuoꝛ ta eſt modica cohercio.Alij faciunt tantum tres ſpeci⸗= ſpecies. es ⁊ ponunt modicam cohertionem ſub mero imperio/ alij ſub iuriſditione vt gloſa. Oꝛ autem iuriſditio ſit ge⸗ nus /patet: quia in diffinitione cuiuſlibet pꝛedictarum ſpecierum ponitur et repꝛeſentatur in eis: ergo eſt ge⸗ nus.vt.l.j.in fine.ff.ſi certum petatur.cet.l.ſi quid harum S interẽptũ.de le.iij.⁊.l.iuriſgentiũS. dolo.ff. de pactis. Imperiũ ¶ Modo q̃ro quare dicatur merũ imperiũ: Reſpondeo merũ q̃re tribꝰ rõnibꝰ pmo qꝛ collatũ fuit ĩmediate pᷣncipi a ppło ſic vocat᷑. romano ſine vlla neceſſitate cognoſcendi:⁊ ſic eius pote ſtas eſt libera:vt.l.digna.S.de legibus:nã neceſſitas de⸗ trahitur libertati:vt.:.libertas.ff.de ſta.ho. Item unpe⸗ rium cõmunicatũ eſt inferioꝛibꝰ: ſed cum quadã neceſſi⸗ les/c quedã non.⁊ quãtum ad vim delegationis non eſt õ Butrigarius ſuper Certio libꝛo Codicis differentia inter glo.? Ja.⁊ G./ſed qtum ad iuris ſubti⸗ litatẽ ſic: nã he due cauſe que ſunt delegabiles ſᷣm glo. ſunt delegabiles pᷣm Ja. ⁊ G. ⁊ nõ alie:ſed glo.ponit eas omnes ſub iuriſditione. Jaco.⁊ GO.ſub mero ⁊ mixto ⁊ iu riſditione.¶ Quero ergo que cauſe ſint delegabiles: Re⸗ Cauſe q̃ ſpondeo pᷣm glo. eſt expeditum: quia non ille que ſunt ſint dele⸗ meri vel mixti imperij: ſed ᷣm Jaco.de arenis.⁊ Guil. gabiles. de cug.eſt conſiderare quid delegabile in mero imperio Nubꝛzica. tate/ vnde attenta oꝛigine qꝗᷓ eſt in pꝛincipe dicitur merũ. Secũda ratione dicit᷑ merũ qꝛ abſolutũ a quadã neceſſi⸗ ⁊ in mixto/t in iuriſditione.⁊ in quolibet eoꝝ eſt quid in Culd tate actionis.nã licet qlibet iudex habeat neceſſe cogno⸗ delegabile. In mero ergo impꝑio eſt cõſideraretria gene ſini ſcere ⁊ iudicare gñaliter:vt.l.minimũ ·S.iudicandi.ff. de ra cauſarũ:quia q̃dam ſunt magne:⁊ iſte ſᷣm omnes non eit. muncri.⁊ hono.quedã expediũtur ſine neceſſitate imme⸗ delegaãtur niſi cõtingat pᷣſidem abeſſe cauſa rei publice: i diata/ inherens iuri ꝓpoſito vt ſunt criminales que non vel ſi neceſſariã moꝛã patitur in itinere:vel quãdo pꝛocõ ſent exped iũtur neceſſitate actionis:ſed per actionẽ. vt inſti. ſul ſuo legato mãdat/ his caſibus ſola cognitio mãda⸗ de publici.iudi.⁊ per inquiſitionẽ:vt.l.cõgruit.ff.de offi. tur:vt.l.j.S·huius.ff.de offi.eius.⁊.l.ſolẽt.ff.de offi.pcõ. ſo⸗ pᷣſi.vnde officio nobili non neceſſitate actionis ꝓcedũt: ⁊le.quedam ſunt medie vt relegatio ⁊ grauis cohertio: nörn ſed quedã neceſſitas ĩminet iuri ꝓpoſito:vt actio q̃ falat ¶⁊ tunc etiam non delegãtur niſi in caſibus ſupꝛa dictis:⁊ ſos iudicem officio mercẽnario deſeruire actioni ⁊ in cauſa tunc etiã quo ad deciſionẽ:vt.l.ſi quis erit.ff.de offi.pꝛo⸗ ſnp ꝓcedere:vt.l.ij·S· poſt oꝛiginem.ff. de oꝛigi iuris.⁊.l.edi conſul.⁊ lega.Quedã ſunt minime ſᷣm Guil. vt modica lyil⸗ les· S. itẽ ſciẽdum.de edili.edi.dicit᷑ ergo merũ imperiũ⸗ cohertio ⁊ iſte delegantur:quia cõpetunt iure magiſtra⸗ hont qꝛ abſolutũ. Itẽ dicitur merũ.i.non habet aliquã mixtã tus.vt in aut᷑.de defen.ciui·S·audiẽt.⁊·S·leuia.ergo dele ( comodi pecuniarij: ſed tantum in coꝛpoꝛis cohertione gantur.vt.l.j·S·que vero.ff. de offi.e.cui mãda.eſt iu.⁊.l. ſetun Imperij cõſiſtit. Quero ergo que cauſe ſint meri imperij.glo.di⸗ ij. de iuriſdi.oĩm iudi.quod intellige qð eſt de mero im⸗ ſiu meri q̃ſin cit ꝙ vbi tractatur de amiſſione ciuitatis vel libertatis / perio eo caſu quo.S. dixi. Sed ſᷣm glo. eſt de iuriſd itione ſctuenlegnt cauſe. ⁊z non alie.Sed quid in relegatione:certe videt᷑ licʒ non ⁊ ideo delegatur. In cauſis mixti imperij eſt cõſiderare inntſcin ſ̃m glo.tamen ſᷣm Ja.de are.eſt meri imperij qꝛ officio quaſdam magnas:vt ſunt ille q̃ requirunt plenam cauſe il knd expedit᷑:nec cõſiſtit in pecuniario cõmodo.ergo ſᷣm glo. cognitionẽ ⁊ ille non delegantur. Quedam ſunt leues: vt aunnr none paucc ſunt de mero ĩperio: quia ſolũ maxime:ſed ᷣm ia. que non requirũt plenam cauſe cognitionem/⁊ iſte dele⸗ fincrtan plures /quia etiam medie vt relegatio.ꝗ Itẽ mẽbꝛi abſci gantur:licet ſint mixti imperij.vt.l.nec quicq;.S· vbi d⸗e⸗ nmre⸗ ſio quia partem adimit vite.⁊ quelibet magna cohercio cretum.ff.de offi.pꝛoconſul.⁊ leg. Itẽ in cauſis iuriſdi⸗ Cãax tris ltcs hebet coꝛpoꝛis eſt de mero ĩperio.vt.lꝝ.ſi quis erit.de officio g⸗ tionis ſunt conſiderãda tria generã cauſarum:nam que⸗ ſunt gna. ſctcoz niin conſul. ct le. Sed pᷣm G. de co. modica cohercio eſt de dam ſunt magne/quedam medie/quedam minime. Ma cori⸗ mero imperio / ſic adhuc plures cauſas habes ᷣm Ja. gne vt ſtatus queſtio.licet glo.ponat in cauſis mixti im⸗ GSed verum hoc videt᷑ cõtra.l.mãdata· S. j.ff. de offi. eius cui perij ⁊ in hac cauſa ſtatus: Hic ſᷣm Ja. de arenis. ꝙ aut ſie⸗ mãda.eſt iuriſdi.ſed reſpõdet ꝙ nõ eſt meri reſpectu ma⸗ eſt queſtio ingenuitatis ⁊ libertinitatis / ⁊ delegari non Gei ioꝛis cohertionis:vel meliꝰ ſuſtineas eũ ſic.qꝛ aliquĩdo poteſt: vt hic in fine. Aut eſt q̃ſtio ſeruitutis ⁊ libertatis: fab⸗ leuis cohertio imponit᷑ mero officio:⁊ tunc eſt meri ĩpe⸗ ⁊tunc eſt delegabilis ſicut ſi eſſet queſtio de dominicis. toe rij c tñ eſt delegabilis et ita ꝓcedat opi. S. Sed quan⸗ ⁊ tunc eſt delegabilis ſicut ſi eſſet queſtio de dominio cu ita doq; imponit᷑ officio mercenario cauſe/æ tũc nõ eſt meri iuſlibet vilis rei:vt.l.iamdudum.vbi cauſa ſta.agi.Sed jin Imperij imperij ⁊ ita loquatur dic.l.mãdata.¶ Modo quero de dc hoc mihi videtur durum.ſcilicet ꝙ cauſa ſeruitutis ⁊ a meri diffi⸗ diffinitione meri imperij. Et dico ꝙ merũ ĩperiũ eſt po⸗ libertatis poſſit delegari:⁊ videtur contra.l.j.j· de oꝛ⸗ it nitio. teſtas ſeuerioꝛis vltionis tendẽs ad publicã vtilitatẽ ſe⸗ dine iudi.Cauſe medie ſunt ille que excedunt trecentos ho parata a cõmodo pꝛiuatoꝛis.ſed JYa. de are. ſed ᷣm. H. di aureos. Et in his dic ꝙ aut pꝛeſes modicum occupatꝰ / ſe cam merũ imperiũ eſt poteſtas nõ dico ſeuerioꝛis vltio⸗ aut multum. Pꝛimo caſu non poteſt cauſam in totũ dele ai nis qꝛ etiã leuem cohertionẽ cõtinet tendẽs ad publicã gre licet ſit iuriſditionis vt hac.l.in pꝛinci.poteſt tamen len vtilitatẽ ſeparatã a cõmodo pꝛiuatoꝛis:⁊ ſic ſᷣm HG. ſub q;tum ad cognitionẽ delegare reſeruata ſibiſentẽtia:vt dbi mero imperio ſunt cauſe magne/ medie/c infime ſᷣm Ja. hac lege.vᷣſi.quouſq;.Si autẽ eſt multũ occupatus /tunc üs de are.magne⁊ medie ſunt de mero imperio no mninimc poteſt in totum delegare ſi velit: vt hac.l.vᷣſiita tamen. e m glo.magne tamen ſunt de mero imperio.¶ Modo q̃⸗ poteſt etiam ſibi reſeruare ſentẽtiam ſi velit ⁊ ſolam co⸗ D ro quare dicatur mixtũ imperiuʒ: Reſpõdeo tᷣm glo.qꝛ Snitionem delegare:ſed his caſibus quibus dixi eum ſi⸗ habet aliquid a iuriſditione quod eſt eius minimũ ſcʒ ꝙ bi ſentẽtiam reſeruare debet ter cauſam audire. vt.S. de si conſiſtat in pecuniario cõmodo ⁊ a mero imperio habet iudi.aut᷑.ad hec. Cauſe minime ſunt ille que nõ excedũt M qð eſt eiꝰ maximũ.ſ.quia non ſunt delegabiles ⁊ ideo ab cãm trecẽtoꝛum aureoꝛum ⁊ in his dicunt quidã ꝙ olim nur eo ſumũt nomen.i¶ Quero ergo que cauſe ſint mixti ĩpe⸗ B his nõ poterat cognoſcere ſed debebat delegare Imperij rij: Reſpõdeo ſᷣm gl.oẽs que delegari non poſſunt:⁊ nõ odie poteſt etiã ipſe cognoſcere:vt hac.l.in pꝛinci.ſed lir mixti que admittunt ciuitatẽ vel libertatem ſed ſᷣm Ya. de arenis. male:qꝛ olim ⁊ hodie poterat cognoſcere⁊ delegare cũ ſln ſint cauſe. et SG. quia in hoc concoꝛdant:ꝙ ille ſunt mixti imperij qᷓ cauſa ⁊ ſine:vt·pe.l:.fi.⁊ ſic inueni in quolibet genere cau nide officio iudicis expediũtur ⁊ nõ nzecſute actiõis: vt eft ſarum ſiue ſint meri imperij /ſiue mixti / ſiue iuriſditiõis. i noui iuris collatio. vt bonoꝛũ poſſeſ.petere. Itẽ decreti Quedam ſunt delegabiles/quedam non.⁊ hec ſufficiãt de interpoſitio vt ſuꝑ alienatione rei minoꝛis vt ſunt ꝓpul⸗ de materia noſtra. ſatiõis / rebellionis / miſſio in poſſeſſionẽ vt.l.iubere.ff. D acet Delegatus non ſubdelegat.hoc dicit. lti de iuriſdi.oĩm iudi.Sed harũ cauſarũ quedã requirunt Jaco. Butrig. in plenã cauſe cognitionem/a non delegatur. Quedã ſum⸗ PSN T t. Vbi delegatus iuder impedi⸗ mariã ⁊ delegatur vt.l.nec quicq;S· vbi decretum.ff.de R acuit. tur ſubꝛogaãdus eſt alius eius Goce offi. pꝛocon.⁊ le.⁊ differt decretũ ⁊ ſententia:quia decre⸗ VAloco.hoc dicit. Vel ꝙ inchoatũ iudicium per Hecretũ ⁊ tum eſt qdam deliberata ꝑmiſſio condẽnationẽ vel abſo Wvynum debet per eund em terminari niſi ſuꝑue⸗ lei ſnĩa quõ lutionẽ nõ continẽs.ſentẽtia vero eſt deliberata ꝑmiſſio niatur neceſſitas. h. d. Intellige ſi ſe abſentauit? debet leni differunt. condẽnationem vel abſolutionẽ continẽs.¶ Sed quare dinu abeſſe / tunc alius ſubꝛogatur.alłs non.vt.l.ſi lõgius. uüͤf 1 dicũtur mixti imperij cum ſint delegabiles: Reſpõdeo fff. de iudi. . „ nent non rõne qua dicit glo.ſed alia:nã quia expediũtur ſine . d Cauſe vilioꝛes delegantur / maio⸗ Nee neceſſitate actionis /in hoc participãt cum mero. Itẽ QCe am res non. hoc dicctt. t conſiſtunt in pecuniario cõmodo baen iha en ſur ſdi JM R tiõe/⁊ ideo dicũtur mixti imperij. odo q̃ro que ſint ⸗ U,—— „2 err iuriſdictionis. Meſpode⸗ pᷣm glooss jvelear brlmnr Qui peo ſua iuriſd itio ne d ſed pᷣm Ja. de are.⁊ G. ule enim ꝑ ſentẽtiam expediũtur e8 irt Kae Sed in his q̃dã ſunt magne/quedã medie/ iud lces dare poſlunt. Tiur q̃dam minine vt·patebit.⁊ de his quedã ſunt delegabi⸗ i besf iiti ſa ſut WNE P e - Piuide legẽ aliquando tempoꝛe initij non erat impedimentum volũ⸗ Kpnn R a ularum. in partes du tatis nec Poteſtatis: r Mis delegatus als iuriſditiones Chhlroti as ᷣm me:qꝛ pꝛimo ponit vnã reguls: habebat ⁊ partes ſcienter litigauerunt:⁊ tunc valet qð fa ll g ſſel vm glo. duas vſq; ad verſi.hec teneẽt. ctum eſt potius vigoꝛe pꝛoꝛogationis q; delegationis vt nin ſunſe⸗ ibi ponit exceptionẽ vſq; in finẽ ⁊ hec hic in pꝛia queſtione glo.aliquãdo tẽpoꝛe initij non erat e bul lex bꝛeuiter hoc intẽdit. Delegatꝰ nõ impedimentum poteſtatis:qꝛ bñ habebat alłs iuriſditio⸗ dinpeig 3 delegat niſi fuerit delegatus a pᷣncibe nem: ſed erat defectus voluntatis:quia ꝑtes ignoꝛabant oreſtgaig 28 Ah. d. Glo. intelligit ꝙ pꝛima pars ſub⸗ delegationem non valere:poſtea ceperunt ſcire ⁊ nihilo⸗ faretuge diuiditur in duas:qꝛ pꝛimo ponit vnã regulã vſq; ibi: minus litigare:⁊ tunc confirmantur omnia ⁊ trahitur re mnomng ſi quis:ibi ponit aliam ⁊ caſum mutat vſq; ad ver.hec te tro confirmatio:vt.l.iuł.ff.qui ſatiſd are coguntur:⁊.l.iij. ſren Pble neat. Tu dic ꝙ nõ mutat caſũ:ſʒ pꝛimo pꝛohibet vſq; ibi rem ra.ha.aliquãdo tempoꝛe initij erat defectus poteſta lgicopoi ꝙ ſi quis.ibi ponit quid iurꝭ ſit contra hanc legẽ factum tis:qꝛ nullam iuriſditionem habebat:⁊ tũc aut erat iuriſ Cgnitionite fuerit vſq; ad verſi.heclteneant ni. ditio eradicata in delegante:⁊ tunc per iuriſditionem ſu⸗ fdeofigi Quero ad declarationẽ tex.in quo differat pꝛimꝰ ca⸗ peruenientẽ confir matur hodie:ſed non trahitur:vt.d.l. uiscohetig ſus a ver.ꝙ ſi quis.⁊ dic vt glo.qua ſuſtine hoc modo:qi: galiquando:⁊ hoc in ſecunda queſtione gloſ.aut non erat ſnditter in pᷣmo caſu foꝛte pꝛeſidi epᷣs delegauit cauſam inter cle eradicata:⁊ tũc non confirmatur hodie nec retro: vt di⸗ tffdeofige ricos:vñ lʒ clericꝰ ſit de ꝓuincia pᷣſidis tñ iure oꝛdĩario cta.il.apud celſum.S. ſi a ticio.⁊ in glo.contraria. Sp.ꝙ Ul vt rocie non habet cognitionem in eo.Sed ſᷣm me nõ opoꝛtet vio confirmetur:vt.l.ij..communiavtriuſq; iudi.So.vt glo. iuremagerr lari lf̃am:qꝛ ego dico ꝙ pᷣmus caſus pꝛohibet/ſecundus tu dic ꝙ ibi non confirmatur: vt valeat vigoꝛe ſententie/ leun ercode⸗ ponit quid iuris ſit ſi contra fllt. ſed contractus.¶ Item op.ꝙ aliud impediat delegatio⸗ ſicaekintl ¶ Op.· ꝙ licet delegatio ab initio non tenuerit tũ confrr nem q; incompetẽtia iudicis.ſ.ſi cauſa eſt indelegabilis: etdeneoſn metur. vt. I. obſeruare. de off pꝛocõ.⁊ lega.So. ibi ſuuue ¶vt.l. j.ff. de off eius cui man.eſt iuriſdi. So.ↄfiteoꝛ:⁊ ideo deiuriſttin Delegatꝰ nit iuriſditio delegati.hicnõ.¶ Mõ quero quid ſi hic de ad hoc vt teneat delegatio plura requiruntur que dic yt eſtcöſihen ſi eſt ds ab legatꝰ hẽbat ałs ꝓpꝛiã iuriſditionẽ lʒ nõ ĩ cꝗ iſta ⁊ ꝑpes glo. Item op.ad finem.l.qð eſt ꝙ dicit non habita diſti plenn an icogruo ⁊ ſciẽtes eũ ab ĩcõgruo delegatũ litigauerũt ſub eo an va⸗ ctione cauſarum:ergo ſi delegetur ſibi vna cã poterit ſub ſuntletegft ꝑtes liti⸗ leat qð fit ab eo.⁊ dicvt gl.ꝙ ſic.qð ĩtelligevigoꝛe pꝛoga delegare aliam ſibi non delegatam:qð erit abſurduʒ: ſed niriſted⸗ auerunt tionis non delegationis.¶ Sed quid ſi iſte delegatꝰ ab ĩ dic vt glo. ꝙ hic intelligit ꝙ poſſit ſubdelegare quainlibʒ eß pbir ciẽter co⸗ congruo non hẽbat iuriſditionẽ ⁊ ꝑtes litigauerũt ſcien cauſam ſibi delegata: ſiue erat alas delegabilis ſiue nõ auſisiune ru3 co: an ter coꝛã eo: nõ tñ potuerũt iuriſditionẽ ꝓꝛogare cũ nullſãs ⁊ hoc tenẽt vltramontani per.l.pater · S. quindecim.ff. de funan LEaleat qð hébat. vt. l. uatoꝝ. de iuriſ. om. iu. Sed poſtea ſuperue le. iij. Sed certe hoc non placet. ⁊ ꝙ dicit tex. hic non ha⸗ minine A. fit ab eo? nit iuriſditio ſibi nõ in cꝗ iſta/ſʒ alia:an cõfirmẽtur acta bita differentia cauſarum ſub.ſi tamen erãt delegabiles/ ſionittin coꝛã eo dicit gloſ.hic ꝙ ſic a tẽpoꝛe hodierno non retro. nec ob. lI. pater ·S. quindecim. quia aliquando afficitur enrenis gi Sed cõtrariũ videt᷑ dicere glo.j.vbi de crimine agi opʒ. perſona ⁊ non res:⁊ tunc pꝛocedit.l.contraria:quia ibi te 1deleggn l.j. Et ideo dic ꝙ aliqñ interuenit erroꝛ a pᷣncipio: qꝛ liti ſtatoꝛ pꝛohibuit quẽlibet alienare parteʒ ſuã:aliquando i gauerũt coꝛã delegato qͥ hẽbat iuriſditionẽ / ſʒ ꝑtes igno afficitur res ⁊ cauſa:⁊ tunc ad quãcũq; cauſa vel res trã⸗ toͤtl mnnz rabãt:ſed poſtea ceperũt ſcire ꝑtes ꝙ nõ tenebat delega ſeat trãſit affecta:vt.l.imperatoꝛ.ff. de his qͥ not. infa.ſic — tio an cõfirmet / certe ſic / ex pꝛogatiõe /nõ ex delegatiõe: eſt hic:quia affecta eſt cauſa indelegabilis:⁊ licet pꝛiuile⸗ dedanch ⁊ ita ꝓcedit vna q̃ſtio glo.q eſt.j..vbi de crimine agi opʒ. gio pꝛincipistranſeat ad delegatum tamẽ tranſit affecta lagal l.j. in fi. glo. Aliqñ nulla iuriſditionẽ hẽbat delegatꝰ ab i vt ipſe delegare non poſſit:vnde ſi teſtatoꝛ affeciſſet rem llenutut cõgruo ⁊ partes litigauerũt ſciẽter:ſʒ poſtea ſupuenit iu quia dixiſſet nolo ꝙ exeat familiã non poſſet alienari ad iſ den riſditio delegãti vel delegato an cõfirmet᷑ delegatio:mõ gquãcumq; perſonam peruenerit:vt.l.peto · S. fratre.ff. de unt trecene in hoc glo licte variant.⁊ Ja.de are.vult eas cõcoꝛda lec. ij.⁊.l.vnum ex familia:licet aũt hoc verum ſit:egonon unocap re hoc modo:qꝛ aliqñ nullũ impedimẽtum in initio ĩter⸗ recederem a glo.quia vſus non eſt contra eam:vbicum⸗ Glola ac⸗ mintotüi uenit:vt qꝛ delegatus ałs iuriſditionẽ habuit ⁊ ꝑtes ſciẽ q; ergo glo.firmat pedes ſerua eam niſi vſus ſit ĩ contra⸗ curſij ſꝑ ẽ poteſttanm tes eũ ab incongruo delegatum litigauerunt:tũc non eſt rium:qꝛ tunc recedas ab ea:quia etiã a lege receditur ꝓ⸗ tenẽda ni Ppſentetin dubiũ ꝙ teneat qð agitur vigoꝛe ꝓꝛogatiõis nõ delega⸗ pter conſuetudinem contrariã:vt patet in aut᷑.dos a pa⸗ ſi vſus ſit ccupats tn tiõis. Si aũppartes litigauerũt ignoꝛater ab initio /ſed tre.i¶ Op.ad finez huius.l.ſᷣm vnã litterã: a ſubdelega⸗ ĩ cõtrariũ tit umm poſtea ſciuerũt eum ab incõgruo delegatũ ⁊ ſcienter liti: to appelletur oꝛdinarie:vt.l.fi.S.de iudi. So.hic appella Cittſnc⸗ gauerũt a hẽbat ałas iuriſditionẽ/tũc ↄfirmat᷑ ⁊ trahit tur a ſubdelegato:ibi a ſubꝛogato loco delegati recuſati. bus ditiaun⸗ retro.vt.l.iij.ff.rẽ ra.ha.⁊.l.iuł.q ſatiſda.cogũ.Aut ſʒ tẽ CSn l. que incipit quo caſu.ibi delegantis. Itẽ ꝙ cau⸗ ulſt ni pus zieentrii tinpeclimentlvt ⸗ als durtaltione⸗ ſa ſu delegabilis. gve öetatti non hẽbat delegatus:⁊ tunc dicit ipſe ꝙ aut erat iuriſdi⸗ ,„ 5 . „„ Uentiͤn tio ei eradicata in perſonam delegati vel delegãtis ⁊ cõ Ne quis in ſua cauſa iud icet cbeher detgnt firmatur / ſed nõ trahitur retro:vt.l.aliqñ.ff.de offi. pcõ⸗ MRub i ca SS clinpinaltt ſul.⁊ legati. Si aũt nõ erat eradicata iuriſditio in perſo⸗ * l erdetgnec nã delegantis vel delegati ab initio:tũc licet ſibi ſuperue Rerrnr Ener a li 3 ꝓPpꝛia cauſa nec ſbetgenerect niat iuriſditio nõ confirmat᷑vt.l.apud celſum .S.ſi a ticio „EaE& MW: iudico nec ius mihi ſriniſitis ff. de doli exceptio.⁊.l.ſi a ticio.de rei vendi. Sed certe Ndico. hoc dicit. ¶C Quero q̃ differẽtia icher ſuftei non videtur bene loqui in materia noſtra:quia licet iuriſ ſit iter iudicare ⁊ ius ſibi dicere ⁊ dic een dictio eſſet eradicata per electionem iam de ipſo factam Borgioo. thoedii⸗ tamen quando confirmatur per ſuperuenientem iuriſ⸗ C¶ Zp. de. l. fl. S. de fideiuſ. So ibi im⸗ S dictionem:quia cum confirmatio non trahatur retro er⸗ NVpꝛopꝛie ponitur iudex.¶ Item op. de ertnen go conteſtatio facta eſt nulla/⁊ iuramẽtuʒ calumnie: quo R rAAl. iure manda. So. ibi loquitur de di sinber ilhet modo ergo confirmabitur ſnĩa ſequẽs cũ ſubſtãtialia iu ſpenſatione non iudice.¶ Item op.de.l.ſenatus.ff. de of notl Auͤlt dicij nulla fuerint:niſi intelligas Ja.qñ iuriſditio ſuper fl.pꝛeſi.So.ibi erat actio tempoꝛe peritura ⁊ eatenus au uicteinſt uenit añ lit. ↄteſt. Vetũtamen ipſe inducit.lʒ.ſi quis alie⸗ dit vt perpetuetur et non plus. Item op.de.l.vnica.de inen nſſe nã. ff. de act. emp.ſed nõ bene fscit /vnde aliter diſtingue confelſ.So.vt gloſ. ſemutnen rem in contractibus / aliter ĩ iuriſditione:in contractibꝰ Additio Adde ꝙ aliquis poteſt eſſe iudex:vt pu nliliht⸗ dicerem ꝙ ſi vendo rem alienam:a poſtea mihi ſuperue⸗ L· ta in crimine notoꝛio:vt quia ficbat in⸗ 1 nit dominium / aut michi ſuperuenit ante dominium q; iuria pꝛelatolvel alicui iudici de quo per inno.in.c.ex par lgnnunmme tibi traderem rem:⁊ tunc tibi queritur dominiuʒ exvigo te. e.j.in.j.coł.ver.ſed ſi inferioꝛi ex.de verbo.⁊ rerum ſi⸗ ſtone . retraditionis:qꝛ tradens factus eſt dominꝰ.vt dicta.l.ſi quis alienã. aut mihi ſuperuenit dñium poſtõ; tibi tradi⸗ di⁊ tũc aut ex cã qͥ hʒ fictionẽ ð pᷣterito: tũc dñiũ tibi q̃ ritur. vt.l. ꝓinde.ff.ſi cer.peta. aut ex cã q̃ non hʒ fictionẽ Dde p̃terito:⁊ tũc nõ q̃rit᷑ tibi dñium lʒ publiciana quã ha⸗ bes foꝛtificet᷑ vt pᷣualeat ᷣ rei vendicationẽ meaʒ. vt.l.ſi a titio.ff.de rei vend. In iuriſditione ſunt q̃ttuoꝛ caſꝰ:qꝛ . iuriſdi.etc. Ne q in ca ſua iudi. Fo.XCIII. grnif.vide panoꝛ.in.c.pꝛopoſuit.fi.coł.ex.de appel.dic ꝑ. inno.in.c.noſti.de electione.ex᷑⁊ in.c.irrefragabili de of⸗ ficio oꝛdinarij.⁊ ĩ.c.paſtoꝛalis.e᷑.de donatio.vide nota biliter ãge. peruſinũ hic.Adde ad pꝛedicta gloſ.no.in.l. ictus fuſtiũ.ff. de his qui not.infamia.vbi ſi in flagran⸗ ti crimine quis reperiatur /non ẽ opus citatione nec alia cauſe cognitione:⁊ iſta eſt ratio ad ſupꝛadicta quare iu⸗ * —— Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis dex in cauſa pꝛopꝛia poteſt pꝛedicto modo diffinire. Qui legitimã perlonã ſtadi in iudi. ha. Mubꝛica. c ita intelligo.l. non eo minus de pꝛo — cur ꝛtoꝛe. ſecus ſi cum ipſo pupillo fuiſ ſet lis conteſtata. quia cum deficerent ſubſtantialia iudi⸗ cij non puto ꝙ valeret ſnĩa etiã ꝓ minoꝛe lata. S ( 7 Judicium poſſeſſio⸗ 2 O mentanee. nis momentanee põot exerceri per perſonã minus legitimã dum ta⸗ titoꝛium.hoc dicit. . ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ poſſeſſoꝛioꝛum: quedã oſſeſſo⸗ ſunt adipiſcende: qued am retinende:quedã recuperande rioꝝ tria poſſeſſiõis / vt habuiſti..quoꝛũ bo.quoꝝ lega.⁊ vnde vi. ſunt gãa. ⁊ vti poſſi.¶ Itẽ quedã poſſeſſoꝛia expediuntur actiõis iure / vt triticaria ⁊ condi. indebi. alia actione in factum vel interdicto.vt iſti. de interdic ·S fi.pone caſuʒ in nube vt l̃a ſonat.i¶ Quero quid ſit obꝛepere. Reſpõdeo eſt de Obꝛepere licito ad illicitum traſire:⁊ fiebat trãſitus de poſſeſſoꝛio qd ſii. ad petitoꝛium / ſiue pendente poſſeſſoꝛio ſiue eo finito et pyupillus poſſeſſoꝛium actitabat qð poteſt:ſed petitoꝛiuzʒ nõÿõ. Alij intelligunt ꝙ alieno nomine agebat vtroq; caſu. ¶ Pꝛo declaratione qro de duobus ⁊ pꝛimo in quo poſ ſeſſoꝛio loquatur hec lex Reſpondeo dicunt quidam ꝙ non habet locum ĩ.lſi quis in tantam:qꝛ illa attĩgit cam dominij/⁊ in hoc ſatis confiteoꝛ. Itẽ non in adipiſcẽda ſed in recuperãda poſſeſſione ſicut in ea alłs admittit᷑ per ſona minus legitima: vt.l.j.·ſi per vim vel alio modo: ſʒ in poſſeſſoꝛio retinende non habet locum. Sʒ quare hoc ſi ſe poteſt tueri a violẽtia agendo contra violẽtum qua re ergo non poterit ſe tueri contra vim in poſſeſſoꝛio reti nende multo magis: vt.l.cui damus de re.iur.dicunt qui dã ꝙ rõ huius.l.ẽ odiũ violenti:qꝛ ſpol iauit a poſſeſſione 2 ᷣm hãc rationem non habet locuʒ hec lex in poſſeſſoꝛio retinẽde:ſed certe illa non eſt ratio huius.l.ſed ratio ẽ qꝛ iudicium eſt vile ⁊ momentanceuʒ ⁊ reſeruatur ius in que ſtione dominij. ⁊ hec ratio locũ habet in quolibet poſſeſ⸗ ſoꝛio agendo ⁊ defendendo. Sed quomodo minoꝛ pote rit iurare de calumnia. Reſpondeo quia lex que facit eũ habilẽ ad litigãdum facit cum habilẽ ad alia. hoc tenet glo. etiã in pupillo:verũ qꝛ quibuſdã videtur durũ ꝙ pu pillus litiget / ⁊ intelligunt ꝙ hic agebat alieno nomine. Teſtis ꝓ ¶ Wodo dicit gloſ. ꝙ argumentum eſt hic ꝙ teſtis pꝛo⸗ nger ſun ductus ſuꝑ poſſeſſoꝛio:non debet interrogari ſuper peti⸗ poſſeſſo rio an poſ de poſſeſſoꝛio ſic factum an teſtis ſuper petitoꝛio interro ſit interro gari:⁊ dico ꝙ non/qꝛ quãtum ad illud non ẽiuratꝰ⁊ ideo gari ſuper eius dicto non ſtarcetur.vt.l.iureiur.j.de teſti.aut queris petitoꝛio. an in cã poſſeſſoꝛij poſſit foꝛmari capitulum dñij: ⁊ dic aut queris an ex ꝑte actoꝛis admittatur/⁊ dico ꝙ non ni- ſi in poſſeſſoꝛio retinẽde.vt infra dicam/x ẽ rõ qꝛ ẽ omni⸗ no impertinẽs.vt.l.naturaliter · S.· nihil.ff. de acquirẽ. poſ ſeſ. aut queris ex parte rei.⁊ dic ꝙ aut loqueris in interdi cto recuperãde ⁊ non debet admitti: qꝛ poterit replicari ꝙ ſpoliatus eſt ante omnia reſtituẽdus / verum cum hey replicatio inſpiciat pꝛoceſſum exceptionis dʒ ad eum op poni/⁊ ſi actoꝛ paciſcat᷑ exceptionẽ audiriet de dominio pꝛobari ſuccumbet. nã ſicut exceptio reſt piciens pꝛoceſſũ actionis debet ad ipſuʒ opponi:ałs non auditur / ita ⁊ re plicatio reſpiciẽs pꝛoceſſum exceptionis:vt.l.eleganter. 5§·ſi poſt. ff. de condi. indebiti.⁊.l.ſed x ſi ſuſcepit. de iudi⸗ cijs: ⁊ videtur caſus . de adulte.l.qm̃ alexãdrum.aut lo⸗ queris in interdicto adipiſcẽde poſſeſſionis:⁊ tũc nõ ad⸗ mittitur capitulũ ſi reus dicat hodie conſtat/hodie aga⸗ tur:nõ ałs vt.l.ſi is a quo.ff.vt ĩ poſſeſ.leg.⁊.l.ſi conſtate. .quoꝝ bono.in poſſeſſoꝛio retinẽde dic ꝙ admittuur tã erx parte actoꝛis q; ex parte rei /quia coadiuuare põt. naʒ aut vnus pꝛobabit melius de poſſeſſione q; alter: ille oo tinebit / aut pariter pꝛobãt de poſſeſſione ⁊ obtinebit qui .J I19 . . . Jcum Neq; pupillꝰ neq; adul MaA men pꝛetextu poſſeſſoꝛij non tranſeatur ad pe⸗- tur agere / aut reus defendere: toꝛio /circa qð dic ꝙ aut queris an ſi capitulum ſolum eſt Bubzica. pꝛobabit etiã de dñio tanq; duplicia iura obtinẽs: vt. .. nam ⁊ ſi.ff. de inoffi.teſta.⁊ in aut᷑.de conſan.⁊ vteri.fra ⸗ tri. in pꝛincipio.⁊ plene dixi.pvti poſſi.l.vnica.cum ergo poſſit coadiuuare debet admitti.vt.l.iudicia.jde rei vẽ di. .l.iij· S·idem diuus.ff. de teſti. IJaco. Buf. Ad diti 0 Adde ꝙ iſte tex.eſt ſingularis hic in vᷣſi X cud fina.⁊ in pꝛĩcipio ſᷣm paul.de caſt. hic quem plenc vide. t nemo inuitusagere vel accu. cogo. NKubꝛica. T Nuitus. Peclar tion no⸗ SeS / re legis ſũt ↄſiderã Jura ſu da tria iura. Pꝛimo eſt ius.ffoꝝ.⁊ ſᷣm Seraim q lillud actoꝛ / nec pꝛeciſe / nec cauſatiue videlʒ co⸗ Acõpellebatur agere ſed ſolum circũdu dicis ⁊ au e cebatur edictum: vt.l. et poſt. S. circũ⸗ ctẽticop. Aducto. ff. de iudi. Secundũ eſt ius co⸗ icis/a ſm iſtud cõpellitur ſm foꝛmã. l. pꝛoperandũ- ⁊ ſi quidẽ.quia aut eſt liquidũ de cauſa ⁊ poteſt ferri diffinitiua. aut nõ eſt liquidum/⁊ tunclidq⸗ dari non poteſt ſed abſoluitur reus ab obſcruationc iu⸗ dicij. Tertium eſt ius auctenticoꝝ/c im iſtud compelli⸗ tur agere ſᷣm foꝛinã auctẽtice.qᷣ ſemcl.ꝓ. quõ ⁊ qñ iudex. ¶ Sppo. ꝙ quis compellatur agere.vt j. quomodo ct᷑ quãdo iudex.auctenti.qui ſemel.Solu.ibi inchoauerst agere / hic non. ¶ Item op. ꝙ etiã ſi non inchoauit com⸗ pellatur agere / nam ſi non agat excludetur ab agendo ſpacio triginta annoꝛũ: vt.l.ſicut.⁊.l.cum notiſſimi .j·. de pꝛeſcrip.xxx.an.So.compellitur cauſatiue:vt ibi non pᷣ⸗ ciſe vt hic. ¶ Item oppo.ꝙ pꝛeciſe cõpellatur:vt.l. ſinan tem.ff de nego.geſt.⁊.l.ij.arbi.tu.cum ſi. Sol.illud co⸗ tingit in cauſa aliena ⁊ ratione officij.¶ Modo quero an Judex an iudex poſſit ſtatuere certũ terminũ actoꝛi infra quẽ agat poſſit ſta⸗ ⁊ poſtea eum non audiat. Reſpõdeo ꝙ ſic ex cauſa vt in tuere cer⸗ queſtione glo.ar.l.ſi es · . qui accu.non po.⁊.l.diffamari. tũ tminũ de inge. ma.⁊.l.ſi eo tempoꝛe.de remiſſi:pig.ſ Item q̃ro actoꝛi in an idem ſit in reo vt non cõpellatur ſe defendere: Et dic fraquem ꝙ ſic vt glo.contra quod op.ꝙ compellatur pꝛeciſe:vt.l. agat. ſed he· S. pꝛeter.ff de pꝛocura.Solu.ibi ſpeciale ⁊ in cau ſa aliena. Collige ergo ſic.aut queris an actoꝛ compella⸗ n ꝛimo caſu / aut actoꝛ nõdum incepit agere/ aut cepit. Si non cepit pꝛeciſe nõ compellitur vt hic:cauſatiue ſic in duobꝰ caſibus.vnus eſt quia ſi patiatur currere ſpacium triginta annoꝝ am⸗ plius non audictur: vt.l.ſi quis.⁊.l.omnes. de pᷣſcriptio. xxx.an. Alius eſt quãdo iudex ex cauſa ſtatuit certum tẽ pus actoꝛi infra qð agat:qꝛ niſi agat infra illud / poſtea non auditur. vt.l. diffamari.j de inge. ma. x.l. ſi eo tem⸗ poꝛe.de remi.pig.⁊.l.ſi ea.qui accu.non poſſunt.Aut iam incipit agere/⁊ tunc cõſiderotria iura. Pꝛimo ius.ffoꝝꝛ. ⁊ ſm illud non compellebatur pꝛocedere pᷣciſe vel cauſa tiue: ſed circũducebatur edictum: vt l.? poſt. 5. circũdu⸗ cto.ff. de iudi. Secũdum eſt ius codicis ⁊ ſ̃m illud cau⸗ ſatiue cogitur iuxta foꝛmã que eſt in.l.pꝛoperãdum.S. ct ſi quidem. Tertium eſt ius auctẽticoꝝ ⁊ ſᷣm illud cõpel⸗ litur ſp̃m auctẽticã qui ſemel.quomodo ⁊ quãdo iudex. Si autẽ queras an reus compellatur defendere dicoc non eſt regulare ſed ſufficit mitti in poſſeſ.vtl. ſatiſq;. ff. de inius vocan. Cauſaliter compellitur in cauſa altens. vt. l. ſed he· S· pꝛeter.ff. de pꝛocura. Jaco. Butrig. De oꝛdine udicioꝛum. Dite Ad cuidẽtiam dic ꝙ ſi cini⸗ ð lis incidit ciuili loquit᷑ hec Alcx ⁊ ſecunda. Si criminalis ciuili lo⸗ RNaquitur.l.iij.ſi ciuilis ⁊ crimmalis pꝛin Acipaliter pꝛoponsãtur loquitur.l.fina. 3 e. ¶ Itẽ eſt ſciendum ꝙ quãdoq; plu ℳ 8 Era iudicia occurrunt pꝛincipaliter / et E EEn tunc aut ſunt plura criminalia 7 tunc aut pꝛoponũtur hinc inde.⁊ dic vt.l.j.⁊.l. neganda·j.qui accu.non po.ect.lis qui reus.ff. de publicis iudicijs. Si pꝛoponuntur ab vna parte tantum / ſiue vnus contrs vnum /ſiue contra plures pꝛoponat / ſerua l.qui de cri⸗ cöfn ioly here Hprin CR lione gbeſt pꝛonn 2 09.4 itat hice rato⸗ ſuee⸗ mſi loyt ſahe Nhe hage berhe ehgi uitti fiher am luns co no Iee hedit ſonen ſcerei iudic Popt npui venie ſe 60 un cheli tario hicin gl jede eſtye etpr nunci ain 9 ddrinee nd Neri fe 8 ciaſderin N mn Rrishiente npalldeag geteye Ubricn cruſonife ioſroſcrig, mine.j.qui accu.non po.⁊.l.ſenatus.ff. de accuſa.aut ſunt plura ciuilia:⁊ tũc aut hincinde pꝛoponuntur ⁊ loquitrr l.qui pꝛioꝛ.ff.de iudi.S.l.in operis.ff.loca.aut ab vna par te tm̃:⁊ tunc ſerua dy.ex.de reg iur.c.nullꝰpluribus.⁊ ma teriã cumulationis:de qua dixi de eden.il.edita.aliquan⸗ do ciuilis ⁊ crimmalis pꝛoponitur:⁊ tunc ſerua.l.vnicã. ꝓj.quãdo ciui.ac. Aliquãdo plures cauſe pꝛoponũtur:vñ pꝛincipaliter alia incident᷑:⁊ tunc aut ciuilis incidit ciui⸗ li:⁊ loquitur hec lex ⁊ ſequens:aut criminalis incidit ci⸗ uili.⁊ loquitur.l.iij.idem ſi ciuilis incidat criminali: ſed lex fi ·.e.loquitur quando pꝛoponitur pꝛincipaliter ciui⸗ lis ⁊ criminalis.⁊.l.noſtra bꝛeuiter hoc intẽdit. Si que⸗ D y 4 De oꝛdine iudicioꝝ. De litis cõteſtatione. Fo.XCI vtraq; plene cognoſcat /nõ tñ ꝓuunciat expᷣſſe ſuꝑ incide ti.ſed tacite eo ipſo ꝙ ſuper pꝛincipali expᷣſſe pꝛonunciat poſtq; de incidẽti plene cognouit.hoc dicit. ¶ Alia lec.ẽ ꝙ ꝓpoſita fuerit carboniana:⁊ ſic poſſeſſoꝛiũ ⁊ ſumma⸗ rie cognoſcit᷑ de oĩbꝰ ⁊ de ſtatu/ſed plenaria q̃ſtio differk itps pubertatis.ſ¶ Op.ꝙ nõ debeat differri qſtio.vt. l. iij. 5S miſſum. ff.de car.edic.So.hic agitur poſſeſſoꝛio ibi p- titoꝛio.ſ Modo q̃ro an ſuꝑ incidẽti ſit pꝛonũciãdum.⁊ ĩ hoc ẽ opi.ſed dic ꝙ q̃dã ſunt emergẽtes ⁊ in iſtis expꝛeſ⸗ ſe ꝓnunciatur.q̃da ſunt incidẽtes ⁊ in his non ꝓnuncia⸗ tur expꝛeſſe ſed tacite:vt hic. Sed qͥd differunt emergen tes ab icidẽtibus.Rñdeo in tribꝰ. Pꝛimo qꝛ emergens Emergẽſ nõ naſcitur ante iudicium:qꝛ cum opponatur ad ipm vt qũo dif᷑⸗ ipſum pꝛiuet non ẽ dare pꝛiuationẽ añ habitum.vt.l.ma⸗ fert ab ĩci numiſſiões.ff.ð iuſti.⁊ iur.vt ẽ ſi dico teſtẽ ꝓductũ ꝑ te nõ dẽti. kus ſobiſn ſttio ſtatꝰ queſtioni bonoꝝ incidat de vtraq; plene cogno r an ſcitur: ſed ſolum ſuper pꝛincipali ꝓnunciatur. hoc dicit. e ec calſtine . bet D ,ſo . kcilſniui ¶ ¶Ad euidẽtiã eſt ſciẽdum ꝙ aliquãdo pupillus pꝛopo⸗ rmni umiſtt poſſeſſoꝛium vt carbonianũ:⁊ tũc differtur q̃ſtio vſ; poſſe eẽ teſtẽ. nã hoc non poſſum opponere anteq; pꝛodu lichnd⸗ Pupillꝰ ad tempoꝛa pubertatis:qꝛ ſibi expedit aliquãdo agit pe-⸗ cas euʒ: Idem in exceptione iuriſiurandi ⁊ ſententie pꝛo linfnin 1 Lagat pe⸗ titoꝛio.i.petitione hereditatis:⁊ tunc qꝛ agit expedit ſibi ut opponitur ad pꝛoceſſuʒ:nã reſpectu pꝛoceſſus nõ erãt tidid⸗ titiöe he⸗ agere:⁊ ideo queſtio non differtur:vt hic ſᷣm pꝛimaʒ lec. nsꝗte ante iudicium licet reſpectu actionis ſic. Sed inci⸗ dun net reditatis quã pꝛemitta:ſed ſi conueniatur tunc ſic. Nidi dubitari dens naſcitur ante iudicinm:ergo ⁊ exceptio:vt pactum anichhr an poſſit de foꝛmatione libelli.ſ.an ſit dicẽduʒ ꝙ teſtamẽtum rum de non petendo.Secundo differunt:quia emergẽs oꝛdi⸗ iſtu ſ agi de ſta⸗ patur pꝛimo ⁊ poſtea pꝛoponere petitionẽ hereditatis ? natur ad impediẽdum pꝛoceſſũ cãe pᷣiudicialis. incidẽs nccmu tu ſuo. certe hec lex videtur velle ꝙ poſſit agi petitione heredita vero ad iuſticiã petitiõis:⁊ ideo cognitionẽ pꝛincipalis guorſe tis ⁊ non petere rumpi:qꝛ de lege rũpitur: ⁊ ideo agit pe- noõ impedit ⁊ ex hoc inſurgit.Tertia differẽtia: qꝛ emer⸗ ⸗gvonocne titione hereditatis:⁊ tunc docet ruptum eſſe. CEx tex. gens diffinitur expᷣſſe per ſuam ſnĩiam cum aliter in pꝛin⸗ biinchaum Nec enim impedit quia de natura incidentis ẽ vt nõ tol cipali pꝛocedi non poſſit. Incidens vero deciditur taci⸗ nchozuit cen lat cognitionem negocij pꝛincipalis.ſed ſi ſemel cũ eo ex te ꝑ deciſionẽ pꝛincipalis:vt hic. Neruʒ in hoc dicũt qui ur ab aget aminatur ſecus in emergenti:quia illa impedit pꝛoceſſu, dãꝗ eẽ verum:qñ ciuilis incidit ciuili:ſed ſi criminalis cri tnorlſimiſn in pꝛincipali. minali:vel criminalis ciuili:vel econtra.dicunt expᷣſſe ſu evt bbinoß NQ¶ ¶ Hota ꝙtria dicit hec lex. Pꝛĩo ꝙ pupillꝰ cuius agna per vtroq; ꝓnũciandũ:vt l.qm̃ alexãdrum j.de adulte⸗- Kunyt.l ſin tione rũpit᷑ teſtamẽtũ ꝓponit petitionẽ hereditatis ⁊ p rijs.tu dic indiſtincte ſuꝑ incidẽti nõ pꝛonũciãdũ:⁊ in.l. Exceptio 1Sol üt queſtio ſtatꝰ nõ impedit cognitionẽ. Item ꝙ pꝛeſes non qm̃.opponebat᷑ de ſtatu ꝑ modum emergentis.¶ Modo in ĩcidẽti Wodoquon pꝛonunciat ſuper qõne ſtatus:lʒ de ea plene cognouerit. qro an ꝓnũciato ſuꝑ pꝛĩcipali obſtet exceptio ĩ icidẽti ſi an obſtet ninfracpeege⸗ ¶ Ag hec dicta per oꝛdinem eſt opponendum: ⁊ pꝛimo de ipo pᷣncipałr nũc qrat᷑⁊ dic ꝙ aut ð ĩcidẽti nõ fuit ple ꝓnũciato icercanani op.ad pꝛimum ꝙ pꝛeſes non cognoſcat de petitione here ne cognitũ:⁊ tũc nõ obſtat exceptio ſi ð eo pᷣncipałr q̃rat᷑ ſuꝑ pᷣnci⸗ o,11difennit ditatis.Sed differat:vt.l.iij ·S.miſſuʒ.ff. de car.edic.So. vt. l.ſi iudex ſᷣm vnã lec.ff.de his qͥᷣ ſunt ſui vł ali.iur::aut pali. lg Zenit hic expediebat pupillo cognoſci: quia habebat teſtes pa de incidẽtifuit plene cognitũ:⁊ tũc aut expꝛeſſum ⁊ pꝛin⸗ endcreEiReN ratos. Sed in contrario expediebat differri. ¶ Itẽ op. ꝙ cipale põt eẽ iuridicum ⁊ verum dato ꝙ tacitum nõ ſitve urpeeciſenl, ſiue expediat pupillo differri ſiue nõ differatur:vt.l.iij · S. rum:⁊ tunc non obſtat exceptio in incidenti ſi de ipſo pꝛĩ eclller intt miſſũ. de car.edic. So.petitoꝛiũ differt᷑ ſi expediat pupil⸗ cipaliter queratur: vt.d.l.ſi iudex pᷣm aliam lec.nã poteſt ctorcompell lo vt dicto · S· miſſum.ſi nõ expediatnõ /vt hic ᷣmvnã lec. elſeno eſt filius:⁊ tñ debẽtur ei alimẽta:vt qꝛ pater co⸗ Aſu/ aur ae ſed poſſeſſoꝛium non differtur:ſiue ſibi expediat ſiue non. tempſit plaucianũ.aut pꝛincipale non poteſt eſſe iuridicũ epitpꝛeciſen vt in cõtrario ⁊ hic ſm aliam lec. Item op.ad ſecũdum ⁊ verum niſi ⁊ incidẽs ſit iuridicũ:⁊ tunc aut aliter petik cſbus n queſtio ſtatꝰ ipediat cognitionem hereditatis:vt.l.li⸗ modo vel aliud qᷓ petebatur pꝑ modum incidẽtis / aut idẽ ta amnoptn ber homo.·j.de peti.heredi.So.vt glo.qꝛ ibi loquitur de ¶⁊ eodẽ modo pꝛimo caſu nõ obſtat exceptio / vt.lq in di⸗ deßſenzt Stat⸗ qõ ſtatu defũcti hic heredis in quo dic ꝙ aut queſtio ſtatus em .· S. ſi rationem.ff. de cõpenſa.et.l.vẽdicãte.de euic. ⁊.l. amitertni An ipedi= heredis opponitur ꝑ modum incidẽétis: vt q;ꝛ dico nõ po ſinautom. de nego.geſt. Secũdo caſu obſtat vt hic. de pᷣn rn llud om at cogniti tuit tibi deferri hereditas: q; ſeruus / a tunc examinatur cipali vero ſp iudex pꝛonũciat:vt.l.de q̃ re.ſf. de iudi. ilſiOim onẽ here⸗ cum pꝛincipali: vt hic: aut ꝑ modum emergẽtis: vt qꝛ di⸗ P J ueſtio Hec ſũmaturvt pꝛecedens ſint duu Alitstis. co non potes agere q: ſeruus / v tunc impediret pꝛoceſſuʒ J que ¶ Ex tex. Pꝛiꝰ ..i. anq;; de hoſn luftn ¶ Iteʒz op.ꝙ littera ſibi contradicat:qꝛ dicit ꝙ cognoſcit W pꝛincipali pꝛonuncietur: examinatur tñ vtrũq; un cn ds ſtatu ⁊ ꝙ cognoſcere non põt.So.cognoſcit hic/qꝛ ex ſimul ⁊ ſolum de pꝛincipali pꝛonunciatur. eſclen ſt pedit minoꝛi.Sed cognoſcere non põt.ſ.ałs.ſ.ſi pupillo KE ili Vbi ciuilis crimiĩali inci⸗ nnſſll wnon expediret.ſ Item op.ꝙ etiã als pꝛeſes poſſit cogno —S m ciui Lł. dit vel econtra de vtraq; giff ſe ſcere:ĩmo ei reſeruatur:vt.S.de peda.iudi.l.ij. So.vt gl. plene cognoſcitur: ſed de pꝛincipali pꝛonun⸗ hgiun⸗ tu dic ꝙ non im peditur ex defectu iuriſditionis:vt ibi:ſʒ .·AAciatur expꝛeſſe/ de incidẽti tacite.hoc dicit Ja fnilud 8 pꝛopter vim carboniani ſic ſi pupillo nõ expediret vt hic cobus butrigarius. 2èò ot nicoie innuitur.¶ Item op.ad idẽ ꝙ ałs poſſet cognoſcere cum B Ego puto opi.yꝛ.veram eẽ fendere nel veniat per inodum incidentis: vnde quilibet iudex poſ⸗ 5 ontam. ſ. ꝙ hec lex loquatur in pꝛe⸗ ſſenl in ſet congnoſcere:vt.l.quotiẽs S.de iudi.So.non impedi DAJiudicialibus cauſis. al's pꝛocederetur ſimul in rincnſtaitn tur pꝛeſes cognoſcere ex defectu iuriſditionis: etiã ſi pi vtracq;:ex oꝛdine tamen pꝛius in criminali. Burri⸗ cipaliter ꝓponatur /nec minoꝛ iudex ſi incidit:vt in con⸗ unn trario:ſed vigoꝛe carboniani ſi pupillo non expediret.vt hic innuitur.¶ Item op.de.i:.penult.ff.oe car.edic.So.vt glo. ¶ Ad tertium dictũ op.ꝙ iudex debeat pꝛonuncia⸗ re de incidenti:vt.l.de qua re.ff.de iudi.So.vt gloſ.⁊ ula Delitis conteſtatione KRubꝛica. Eg. Hec citatio aduerſarij nec li⸗ Esg. andeg e eſt vera quia pꝛonunciat tacite vel expꝛeſſe:at h̊ tacite fa VBS. belli oblatio faciunt conteſta⸗ aul inie cit pꝛonũciãdo ſuꝑ pꝛincipali. ¶ Contra hoc oppo.ꝙ ꝓ tionẽ:ſed narratio cum contradictiõe ninlscuii nunciato ſuꝑ pꝛincipali nõ videtur pꝛonunciari ſuꝑ inci (APoc dicit. Jac. bu. r Lcrinniſefi dẽti nec in eo obſtat exce ptio / vt. l.ſi iudex ali.ff. de hijs ¶ Ex tex.· Añ iudicium not.ꝙ per li⸗ rpennn in qui ſunt ſui vel ali.iuris. So.hic de incidenti fuit plene 2 bellum non viciatur iudiciuml Cote⸗ l cognitũ ibi non. Collige ergo hãc lec.ſic ⁊ caſum pingus Aʒę S ſtatam Jex parte vna Actionem Jex pünegimn ꝙ tutoꝛes nomine pupilli petitionẽ hereditatis ꝓpoſue2⸗ RAR EHâÖParte allis. ninnen runt ⁊ oppoſita fuit queſtio ſtatus iudex cognoſcit de pe ¶ Mora ꝙ per libellum non viciatur iudicium:qð eſt cõ⸗ Judiciuz lirgnirſt titione hereditatis/nec differt queſtionẽ: q; expedit pu- tra canoniſtas qui tenent ꝙ ſola citatione firmetur iuriſ⸗ nõ viciat᷑ is bdliß 5 pillo ⁊ cognoſcit de queſtione ſtatus: ⁊ eã plene exami-⸗ ditio iudicis pꝛoꝛogata: nã per citationem non inchoat᷑ ꝑ libellũ. g nat:licet ałas ſi pupillo non expediret non poſſet cogno iudiciũ:ergo nec confirmatur iudicium: verum ipſi poſ⸗ eaied ſcere vi carboniani nõ ex defectu iuriſditionis.⁊ licet de ſent dicere ꝙ cutatio eſt pꝛeparatoꝛia iudicij:⁊ ideo p cita nualau Byjÿutrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis tioneʒ firmetur/ſed contra eos facit:qꝛ pꝛeparatoꝛia nõ faciunt deſinere rẽ eſſe integram. vt.l.ſi pecuniã.ff.de cõ⸗ dictio.ob cauſam. ⁊ ideo ſola citatione non videtur fir⸗ mari. Judiciuʒ ¶ Opp.qꝙ iudicium incipiat a vocatione in ius vt inſti. a q̊ ſit ĩci⸗ de pe.te.liti ·S.final.So.initiatur per conteſtationemvt piendum. hic:ſed omnis qui agere vult incipit a vocatione in ius vt in contrario non ꝙ vocatio in ius faciat conteſtatio⸗ nem. 4 Itẽ op.ꝙ conteſtatio ⁊ citatio ſint idem:qꝛ habent eũ⸗ E m effectuʒ. vt.l.ſicut.⁊.l.oẽs.j.de pꝛeſcripxxx.an.So. aut quer an ſint idẽ:⁊ dico ꝙ non vt hic:aut quer an ha beãt eundem effectum/⁊ dico ꝙ ſic:in quibuſdaʒ non.nꝗ ad interrũpend am pꝛeſcriptionẽ lõgi tẽpoꝛis vellvſuca⸗ pionẽ non habẽt eundẽ effectum:quia conteſtatio inter⸗ rumpit ⁊ actionẽ ꝑpetuat non citatio:ſed quãtũ ad inter rũpendã pꝛeſcriptionẽ.xl.an.habent eãdem vim nonta⸗ men quantum ad perpetuandam actionem. ¶ Itẽ op. ꝙ Libelli libelli oblatio ſit idẽ ꝙ conteſtatio:quia actionẽ ꝑpetuat oblatio in ſicut conteſtatio.vt.S.quando li.pꝛin.da.l.j.⁊.ij. Sol.vt q̊ differt a glo. æ male. Tu dic ꝙ non ſunt idem vt hic: verum libellꝰ ↄteſtatio⸗ ſupplicatoꝛius in aliquibꝰ actionibus habet vim conte⸗ nelit. ſtationis vt in cõtrario non libellus conuentionalis de qͥ hic loquimur. Item opponitur ꝙ etiam libellus conuentionalis ſit idem ꝙ conteſtatio:nã poteſt ferri ſnĩa eo oblato ſicut ſi cõteſtatio facta eſſet.vt .j-.qũo ⁊ qñ iudex.aut᷑.qui ſemel. So.non eſt idẽ ꝙ conteſtatio vt hic:ſed tamẽ ibi eſt ſpe⸗ ciale. vt lite non conteſtata ad diffinitiuã pꝛocedatur: q; actoꝛ eſt abſens:⁊ aliter nõ poteſt conſuli ipſi reo niſi per diff nitiuã.¶ Quero ſic/hec contradictio que facit conte ſtationem nunquid ſi reus comparet ⁊ neget iudicem eẽ cõpetentem actoꝛ dicat competẽtem an erit lis conteſta ta? Certe non:⁊ ideo intellige contradictionẽ factã ſuꝑ negocio pꝛincipali facere conteſtationeʒ. Nic ergo ꝙ ali quando reus citatus comparet ⁊ opponit declinatoꝛiã: ⁊æ tunc non conteſtatur litem:immo vult excludere eã.vt l.ſed ⁊ ſi ſuſceperit.ff.de iudi.⁊.l.ita demũ.S.de pꝛocura. ⁊.ff. eo.l.pomponius·S. rati.Aliquãdo opponit exceptio nem mixtam vt iuriſiurandi⁊ ſententie:⁊ tunc aut oppo nitur per modũ declinatoꝛie:⁊ ideʒ quod.S.dixi.vt.l.nã ⁊ poſtea in pꝛin. ff. de iureiur.⁊.l.fratris.S.de tranſactio. Aliquando opponitur per modum peremptoꝛie:⁊ tunc fit conteſtatio:quia dicit ĩiquã petitionem:ideʒ in mera peremptoꝛia. Aliquando reus comparet ⁊ negat: tunc aut negat ſimpliciter ⁊ fit conteſtatio ⁊ attendo quia ne⸗ gando ſimpliciter videtur negare vniuerſum non ſingu⸗ la.nam ratione partis falſe poſſum negare totum in oꝛa⸗ tione ſumpta ex vniuerſo.vt.l.ſi is qui ducẽta in·S· vtrũ. ff. de rebus du.⁊ eſt caſus.in.l.ſi ſeruus.s·ſi plurium.ſff.ſi quis caut. nec eſt verum immo fatuum ꝙ dicunt quidam ꝙ negando ſimpliciter nedum vniuerſum: ſed et ſingula videar negare ⁊ ſic ſʒʒ eos ſi creditoꝛ ſecũdus agat hypo thecaria contra pꝛimum ⁊ dicat rem fuiſſe in bonis de⸗ bitoꝛis ex ſe mutuaſſe ⁊ rem ſibi obligatam:⁊ pꝛimus cre ditoꝛ neget ſimpliciter / videbitur negaſſe ſingula ⁊ ſic in rem fuiſſe in bonis pꝛeferretur pꝛimo vt in coꝛpoꝛe de tri en.⁊ ſemi ·S.illud quoq;.ſed hoc eſt abſurdum quia cum vniuerſalis oꝛatio ex vno ſolovicietur poteſt ſimpliciter negare: non tamen ſequitur ꝙ ſingula negauerit rem non fuiſſe in bonis:nam foꝛte ideo negauit quia non mu⸗ tu auerat agẽs aliquid domino rei vel de pignoꝛe non cõ uenerat.Aliquando reus comparct ⁊ negat cum hac pꝛo teſtatione ꝙ non habeat animum conteſtãdi:⁊ in hoc ca ſu eſt opinio.nam gloſ.tenet ꝙ non fiat conteſtatio per l.ſi debitoꝛ · S· j. ff. qui. mo.pign. vel hypo. ſolui. et.l.ſi quid.S.finali.ff. de vſufructu et.l.debet.ff. naut.cau.ſta bu. Alia eſt opinio domini Martini dicentis ꝙ aut iu⸗ dex admiſit pꝛoteſtationẽ/⁊ tunc non fit conteſtatio: aut repulu eam:quia dixit volo tantum ꝙ conteſteris:⁊ tunc pꝛoteſtatio nichil operatur. vt dicta.l.debet.⁊ hec ſatis equa.Alij dicunt ⁊ participant cum canoniſtis ꝙ pꝛote⸗ ſtatio nil operatur contra factum:nam pꝛoteſtatio habʒ aliquid fingere/at circa facta non cadit fictio.yt.l.in bel lo· S. facte.ff. de capti.⁊ poſt. reuer.et.l.nec enim.ff.ex quibus cauſis maioꝛes.Quid ergo: Reſpondeo ꝙ licet pꝛoteſtatio non poſſit tollere factum: poteſt tamen tol⸗ lere mentem a verbis.vnde ſi vendo tibi rem hec eſt fa⸗ cti:quia eſt contractus: vt.l.conſilio.in fin.ff.de cur.furl. ſi tamen pꝛoteſtoꝛ ꝙ illis verbis nolo vendere:lʒ non tol⸗ latur factũ tolliiur volũtas a facto ⁊ remanet meꝝ factũ ⁊2 nonvidetur quis dixiſſe verbo qð mente non agitauit: vt.l.labeo.in fi.ff.de ſupellec.le.ad pꝛopoſitum ergo aut iſte voluit remouere mẽtem a verbis:qꝛ lʒ verbo negaret nõ tamen intẽdebat negare mẽte:hoc eſſet verũ/⁊ bñ po⸗ tuit hoc facere:ſed ſi vere intendebat negare illis verbis ſed volebat ꝙ ex illis inſurgeret conteſtatio:tũc pꝛocedit id qð dicunt illi.ſ.quia pꝛoteſtatio nõ operatur contra fa ctum:qꝛ non fit ad remouendam mentem:ſzʒ vt ex verbis ⁊ ex mẽte nõ ſequat᷑ iuris effectus/qð facere nõ põt cum iur effectus a lege non ab homine pꝛocedat: vt.l.j.ff. ad turpilł. Itẽ quero an ſi confiteatur quis conteſtetur li⸗ Coõſeſſiõe tẽ ⁊ videtur ꝙ non:qꝛ hic non eſt contradictio:econtra ꝙ fctã an cẽ⸗ ſic:qꝛ hic eſt ſimul teſtatio:nec hec lex dicit requiri cõdi= ſeat᷑ lis ↄ⸗ tionẽ. Sed dic ꝙ aut cõfitetur quis añ libelli oblationẽ ⁊ teſtats. nõ videt᷑ lit. ↄteſtari:ſʒ fit ei qͥddã pᷣceptũ ð ſoluẽdo.jtpᷣs arbitrio iudicꝭ:vt.l.ſi debitoꝛi.ff.de iudi.aut ↄfitet᷑ poſt lii belli oblationẽ:⁊ tũc videt᷑ ↄteſtari ⁊ põt ferri diffinitiua ⁊ hᷓ etiã ſentit gl. Itẽ q̃ro qͥid ſi oblato libello reꝰ veniat reſpõſurus ⁊ abſente actoꝛe rñdeata neget an erit lis cõ⸗ teſtata.videtur ꝙ ſic:qꝛ hic interceſſit variatio ⁊ rñſio:tu dic contra.triplici ratione. Pꝛima qꝛ(vt dixi)ſicut ꝑ ne⸗ gationẽ fit cõteſtatio ita ꝑ confeſſionẽ:ſed certum ẽ ꝙ cõ feſſio facta parte abſente nihil oꝑatur:ergo ⁊ negatio fa⸗ cta parte abſente nil oꝑatur:vt.l.centum .S.ſi quis abſen te.ff. de confeſ. ¶ Pꝛeterea ſpeciale ẽ in aut᷑.qui ſemel.vt lit non conteſtata pꝛocedatur:⁊ tñ ibi fuit libellus oblatꝰ ſed reſponſio fuit facta parte abſente:⁊ dicitur lis nõ con teſt. Pꝛeterea ↄteſtatio eſt ſimul teſtatio:⁊ ſic vtraq; par Conteſta te pᷣſente:ergo ſi alter ẽ abſens nõ poteſt dici ſimul teſta⸗ tio dĩ q̃i tio:ergo nec conteſtatio.Sequitur aut᷑ offeratur q̃ ẽ ſum ſił teſtato pta ex coꝛꝑe de exhibẽ. ⁊ introdu.rei ·S·ſancimꝰ.coł.v. WRW f Hec aut᷑.nõ põt commode 2 keratur. der nuari ad.l.codicis: qꝛ WIioſa lex loquitur de litis conteſtatione.autenti Aca vero loquitur de pᷣambulis conteſtationis: ſcʒ qꝛ alibi commodius adaptari non potuit: ideo poſita eſt hic in materia lit.conteſt.⁊ hec aut᷑.bꝛeuiter hoc inten dit.Offertur libellus vocato ad iudicium ⁊ datur dilatio xx.dieruʒ ⁊ eos reus de multis deliberat ⁊ fideiuſſoꝛes pꝛeſtãtur:⁊ ſine his conteſtatio facta non tenet.h.d. ¶ Ex tex. Libellus. hic nõ ſumit᷑ libellus pꝛo pane ci⸗ nericio:vt ſumitur in.l.iudices..de epi.audi.ſʒ eſt peioꝛ libellus iſte:qꝛ ꝑ eum pett̃ aliqͥd a reo.Et exinde iunge hic data fideiuſſione ⁊ poſtea ſume pꝛebitis ſpoꝛtulis de liberat ſuꝑ omnibus que ſequuntur. ¶ In recitatiõe ma terie huius aut᷑.pꝛocedã oꝛdine ſingulari qꝛ qdᷣlibet ver⸗ bum per ſeipſum et ſingulariter expediam opponendo 7 querendo. ¶ Venio ergo ⁊ op.ad pꝛimum verbũ.ſ.offeratur/ꝙ nõ Libelli debeat offerri / ſy ſufficiat verbo dicere vł edere:vt.l.j· S. oblatio edere.ff. de edẽ. So.ibi de iure veteri. hic deiure nouo:ĩ⸗ an ſit ð ne mo cauti faciunt tres libellos: vnũ dãt iudici / aliũ vocãt ceſſitate. ad iudicium / alium ſibi retinẽt:vt poſſint habere eum qñ cũq; velint.¶ Item op.ꝙ etiã iure nouo nõ offerat᷑ libellꝰ vt.S.de epi.⁊ cle.aut᷑.generaliter:⁊.l.nec quicqᷓ;·g· de pla⸗ no.de offi.pꝛoconſul.⁊ le.So.aliquãdo ꝓceditur actiõis iure:⁊ tunc aut cognitio ẽ plenaria ⁊ offertur libellus: vt hic:aliter tamen hodie/⁊ aliter olim:aut non eſt plenaria ⁊ tunc non datur libellus:ſʒ talis qualis petitio dʒ in act⸗ poni / nec eſt neceſſe reo offerri:ſʒ accipiet copiã ex actis: ⁊ ita ꝓcedit de ſubmerſis ⁊ naufragijs:vt dicta.l.nec qͥe⸗ qᷓ;: ⁊ eſt ratio qꝛ ſiue plenarie pꝛocedatur ſiue ſummarie: de quibus ſummarijs habes in.l.iij· S. ibidem.ſf.ad exhi bẽ. ⁊ dixi in.l.iudices.S.de iudicijs:tñ expectatur diffini tiua que debʒ ex petitione foꝛmari:vt.l.ij.j.de ſẽ.ex ꝑicu. reci.aut agitur officio:⁊ tunc aut loqueris in mercẽnario ⁊ in illo non offertur libellus:⁊ ita pꝛocedit glo.l.j.ff.de ĩ terro.act.aut loqueris de officio mero:⁊ tunc aut pꝛopo nitur officiuʒ ad foꝛmã actionis ⁊ expectatur diffinitiua qꝛ peto aliquid mihi dari vel fieri:⁊ tunc aut requirit᷑ pla na cauſe cognitio:⁊ offertur libellus:vt.l.ꝙ ſi minoꝛ.S·re ſtitutio ⁊ · S. vlti.ff.de minoꝛ.aut requiritur ſummaria co gnitio:⁊ tũc debet offerri talis qualis petitio:vt.l.j·· cũ patronus de offi.pꝛefec.vꝛ.⁊.l.ſi quis a liberis ·S· memi⸗ niſe uran pattn leſp helbe jnen⸗ glcq dereg o uii zdet olit urs net ſeita ſſetn Coptin hen els tenp erſo ſockrenp ( a hoſer or ſonpl ick. Nod lrt diu. inor riso dehoe ſdice rro/ (lj/vt fl Et aute ytibi feggt betof ſcoci unmt nlei ludig udiſ llep tett Itdic wisg ſalart hec Dare cumd rob Urgn Deuhtr g Naibe Ali. nab⸗ en mninal hoben contr iden d A⸗ ooſt ſde Kilutith ſſolee⸗ A Pbre tun ipu le⸗ ere fomp iuc . 8 fdecrf aehnan niſſe de libe.agno.x.l.ſi iudex ali.de his qͥ ſunt ſui vel ali. tũ in iudicis arbitrio:et hec ẽ opi. Ja.de are.et certe ipᷣe netmey ſte, iur.aut non pꝛoponitur officium ꝑ modum actiõis:qꝛ nõ male videtur dicere in pᷣmo mẽbꝛo. Nonne terminꝰ da⸗ enonagt⸗ petitur aliqd dari vel fleri ſʒ ꝑmitti/qꝛ petitur decretum tur a lege ⁊ tamen poteſt abbꝛeuiari per iudicẽ/licet ſine tumn enn interponi ſuꝑ alienatione rei minoꝛis: nam decretum eſt miniſterio iudicis detur:vt dicta.l.pꝛoperandum. Item Verboftent deliberata ꝑmiſſio condẽnationẽ vel abſolutionẽ non cõ tempus actionis vel accuſationis datur a lege/⁊ tamen dverüſebige tinens / ⁊ tunc non exigitur libellus:nec petitio /vt. l. nec abbꝛeuiatf᷑:vt.l.ſi ea.qui accu.nõ po. Idem in tẽpoꝛe da⸗ Neilsete quicq;S· vbi decretũ.ſᷣm vnum intellectum. ⁊.l.omnia. to ad deliberãdum.vt.l.cum antiquioꝛibꝰ.de iure delib. lotüepet de reg. iur. ¶ Item op. ꝙ etiã iure veteri offerebatur libel Idẽ in tpe dato iudicatis ad ſoluẽdũ:vt.l.qui pꝛo tribu raruranmne lus. vt.l. libel oꝛuʒ.ff.de accuſa.So.ibi in criminali hic ĩ nali.ff.de re iudi.Quid ergo dicã:Certe in his que dan⸗ nſberrnte ciuili.¶ Item opꝑ. ꝙ etiã olim detur libellus / vt. l. iudices tur alege miniſterio hominis /vel ab ipſo homine nõ re⸗ ereſoinn S. de epi. audi. So.aliter ſumitur libellus:vt dixi exvonẽ cedoa Jaco.de are.Sed in tẽpoꝛe quod datur a lege ſi⸗ at life do litteram.¶ Item op.ꝙ libellus non offeratur / ſed eda ne miniſterio hominis.dic ꝙ aut ita eſt ꝙ eſt pᷣfixus ter⸗ Scanefnt tur actio / vt.l. edita.S. de eden. So.dicunt quidã edi acti minus ⁊ non vltra habeat ⁊ tunc ppõt dare ⁊ abbꝛeuia⸗ kieicton 4 onẽ que ẽ idem ꝙ libellus.⁊ de hac actione loquit᷑ dicta re:vt dicta.l.pꝛoperandum ⁊.l.ſi ea qui accu.non po. Si etſeqliicͤſen l. edita.ſ.pꝛo libello bñ concepto ⁊ vulgari foꝛmula / vt.l. autẽ vult excedere terminos legis pᷣmiſſos tunc non pu⸗ hinit ſi ſeruus nauẽ.ff. de furtis.⁊ idem ꝙ argumentũ legiſtaꝝ to poſſit niſi ex poteſtate legis hoc faciat: vt quia lex doiii continẽs rẽ ⁊ cãm ⁊ omnia q̃ cõdẽnationẽ concludunt:. Vltra pꝛocedit dando eipoteſtatem:vt eſt in.l.ſi eo tẽpo⸗ auftint hoc patet:qꝛ in.l.edita.dr ꝙ põt emẽdari qð refertur aa re.de remiſſio.pig.⁊ in.l.cũ antiquioꝛibus:ij.de iure deli. fen dinn Libellus rem vel ad cãm.¶ WModo venio adverbũ Ei qui ⁊ exB o Poſſem etiam dicere ꝙ in. l. cum antiquioꝛibus.nõ tol⸗ bbelorchn qñ ⁊ cui collige tempus oblationis libelli.ſ.ꝙ poſt legitimationẽ litur ei ſimplex dilatio legalis:ſʒ reſpectu creditoꝛistan S ſit offeren perſonarum qð pꝛobat᷑ ſic:qꝛ dicit ꝙ offerat᷑ vocato:aut tum non habetur pꝛo herede:vt ſic poſſit bona vendere ritorff, dus. ergo aduocatus veniat ⁊ ei offeratur:aut venit alius pꝛo tanq; vacãatia ſic in.lł.ſi eo tẽpoꝛe non tollat actionẽ:ſed diriſ n eo:⁊ dicet actoꝛ/egonõ vocaui te: ⁊ tunc ille oſtendet ſe erxceptionẽ inducat.ar.l.ſi diu.ff. qui.cau.in po.ea. et.l. geenachl poſſe repꝛeſentare vocatũ /quia eſt pꝛocuratoꝛ curatoꝛv· cum aliquis.·j de iur.deli.ſ Modo venio ad verbũ Re⸗ centunige tutoꝛ vocati /vt.l.tutoꝛ qui reꝑtoꝛium.ff. de admi.tu.na,zʒ cuſet Et op.ꝙ indiſtincte iudex nõ recuſetur:ſed refert or heggioſn non plus iuris ratio ⁊c̃.vt.l.quidã referunt.ff.de iure coo gan ſit oꝛdinarius /an delegatus:vt.l.apertiſſimi.S.de iu⸗ Fſiquis dicił᷑.vñ poſt legitimationẽ offertur libellus.ſ Modoyve icijs.So.hec ſᷣm illam. Et attẽde quia hec lex videtur ken ſetnelt nio ad verbũſ Judicium eſt ſciẽdũ ꝙ quattuoꝛ ſunt iu pꝛobare ꝙ exceptio incõpetentis iudicis non tollatur lbalus oh udicia dicia. Eſt pꝛimo iudicium dei:⁊ ibi nõ offertur libellus: per libelli oblationem: ſed per conteſtationẽ. quomodo cturlistin fut qᷓttuoꝛ quia omnia ſunt nota deo:ſʒ demon bñ offert libellum / ſy enim poteſt ſcire iudex / an poſſit de cauſa cognoſcere / et ſicytragnl de hoc nil ad nos ad pᷣſens Eſt iudicium qð agitur coꝛs an excedat.ccc.aureos.niſi videat libelluʒ. Idẽ videtur dictſimuluft iudice/⁊ ibi offert᷑ libellꝰ /vt hic Eſt qð agitat᷑ coꝛã arbi⸗ in exceptione pꝛocuratoꝛia:quia quomodo poteſt ſcire fferguurgi ini tro/⁊ in hocvidet᷑ offerri libellus /qꝛ hʒ ſimilitudinẽ iudi reus an ſit talis cauſa que requirat ſpeciale mandatum/ Mcimd ohy. cij / vt. l.rem non nouã.S. de iudi.⁊.l.j.ff.de arbi.⁊.S.eo.l. niſi pꝛius ei oblato libello.Et ſic videtur hoc contra id fl. Econtra videt᷑ ꝙ non debeat offerri / vt. S. de epi. ⁊ cle. quod dixi ꝙ demũ poſt legitimationem perſonarũ offe⸗ o höt conndt aut᷑. gñaliter. Sʒ non obſtat / qꝛ non loquitur de arbitro ratur libellus ⁊ ꝙ non pꝛius iuris ratio ⁊c. Solu.duplex ladlcodicse vt ibi dixi. Eſt et quartum iudicium ꝙ coꝛam arbitrato eſt oblatio. Uns que fit iudici / ⁊ tunc libellus ponitur in Libelli ſtationeaen re agitatur ⁊ iſtud non pꝛopꝛie dr iudicium/nec in eo de⸗ actis:et reus poteſt eum videre anteq; ſibi offeratur in oblatio ẽ conteſtatioſe bet offerri libellus cum non pꝛocedat moꝛe iudicis / vt.I. actis ex narratione libelli poterit videre an velit patile duplex⸗ tuitetdeopoſ ſi ſocietatẽ.S. arbitroꝝ.ff. ꝓ ſocio.¶ Modo venio ad ver gitimationem perſonarum / ⁊ ſic de perſona ꝓcuratoꝛis uiter hoc inn buml Pꝛebitis ſpoꝛtulis op.ꝙ non pꝛeſtẽtur añ ſpoꝛ: poteſt inſtructus.ſed poſtea ipſi reo offeretur/⁊ ipſe deli⸗ 1 datur dDua tule / qꝛ ſolum poſt lit. conteſta.ſoluuntur /vt ĩ coꝛpoꝛe de berabit an iudex ſit competẽs vt hic.¶ Item quero quo⸗ t fideinſn iudi·S.ne aũt.immonullo modo pᷣſtãtur / vt ĩ coꝛpoꝛe vt mõ ex ſubſcriptione libelli apparebit an ſint lapſi dies: tencth . iudi.ſine quo.ſuf. So.aut queris de ſpoꝛtulis nuncioꝛuʒ KReſpondeo quia ynus libellus offertur iudici:vt dixi/⁊ lasropereß ⁊ ille pꝛeſtantur añ /vt hic/aut de ſpoꝛtulis iudicis /⁊ tũc iſte ponitur in actis.⁊ ex hoc poterit iudex videre an ſint Audl hktre aut eſt delegatus ⁊ debz habere ſpoꝛtulas poſt li. conte. lapſi dies: quia ſcribitur dies poꝛrecti libelli in actis. Et eringe in vt dicto · S· ne autem.in hoc tñ ſerua conſuetudinem loci. ¶Sed ↄtra hoc op.ergo iudex iudicabit ex his que crũt biisonlen vbi agitur / aut ẽ oꝛdinarius ⁊ nõ dʒ habere ſpoꝛtulas cũ ſibi nota contra.l.licitas· S. veritas.ff.de offici.pꝛeſidis. feckrren ſalariũ ꝑcipiat de publico / vt ĩ aut. vt iudi.ſine quoqͥ ſu. So.omnia que ſunt in actis ſunt ei nota vt iudici.⁊ ideo n ſſchum 2 hec eſt veritas qͥcqᷣd dicat gl.¶ WModo venio ad verb“ũ Fm ea poteſt iudicare/a ſi dicas bene eſt ei notum vt iudi nic ic IData fideiuſſione op.ꝙ indiſtincte non ſatiſdetur/ſea,d ci initium tẽpoꝛis:ſed curſus non.immo ille eſt ei notus. lunchhe cum diſtinctione an poſſideat immobilia vel nõ: vñ vide vt pꝛiuato ⁊ nõ ex actis didicit:immo a matre didicit di een tur ob. l. ſciendum.ff. qui ſatiſda.co. So. hec determina⸗ numerare. Sed dic ꝙ aut poſtq;; initiũ eſt ſibi notum vt ſoſrum 66 tur ꝑ illam. ¶ Modo venio ad verbũl.xx.dierũ. lx op.ꝙ iudici et ex actis videtur curſus ei eſſe notus vt iudici: lelglei 1 i dentur. x. vt. S. de iudi. pꝛoperãdum. So.ibi in dilatione vt.l.ij · S. fina.⁊ · S.j.j de tẽpo.appella.¶ Modo venio ad Snĩa dit⸗ Nekelſeſaſ data ad veniendum hic ad deliberãdum.ſ Itẽ op.ꝙ ad verbũ Litis ergo cõteſtatio Et q̃ro de duobꝰ. Et pꝛi⸗ finitiua udiciAlünoe, deliberandum detur ad deliberãdum detur aliud tempy mo an ſinelibello poſſit ad diffinitinã veniri: Et videt᷑ ꝙ an poſſit nhabartuni vt.l.ij · de exhibẽ.rei.So.dicunt quidã ꝙ aliud in crimi non:qꝛ ſnĩa dʒ ex libello foꝛmari:vt.l.ij .de ſen. ex peri⸗ ferri a iu⸗ dſofniiſi, nalibus / vt ibi:aliud in ciuilibus:vt hic.tu dic vt glo:qi cu.reci. Pꝛeterea libellus omiſſus viciat conteſtationẽ: dice non cbicß deH idem tempus datur ad deliberãdum ſuper libello in cri⸗ vt hic.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſumitur.⁊ ſine cõteſtatione non oblato li⸗ . Cgfuramin minali qð in ciuili. Sed in criminali habet hoc plus: qꝛ poteſt ſentẽtia foꝛmari vt.l.pꝛolatam:j.de ſentẽ.et.l.fl·G. bello. fiturlbelto habet tempus ad componendum meſtos penates: vt in illud.de tẽpo.appel. Sed dominꝰ mar.dicit ꝙ aut libel⸗ tionetpenn contrario: tempus ergo deliberationis ſuper libello eſt lus eſt petitus ⁊ oblatus/⁊ planum eſt ꝙ ex eo fertur ſen sheltiohi idem in ciuilibus ⁊ in criminalibus cuʒ in criminalibus tentia:vt dicta.l.ij de ſentẽ.cx pericu.reci. Aut nec eſt pe eteohiitt i⸗ pꝛocedatur ad inſtar ciuilium / vt. l. abſentem. ff. de penis titus / nec oblatus:⁊ tũc tacite videtur omitti/⁊æ valet iu⸗ vtdical o/ ⁊.l.inter accuſatoꝛẽ.ff.de publi.iudi. Modo q̃ro an hec dicium:vt.l.ij·S·ſed quia.S.de iuramẽ.calũ.Aut petitur u ſueſmnmn. Dilatio dilatio poſſit abbꝛeuiari a iudice. Rñdeo dicũt quidã ꝙ ſed non offertur ⁊ tunc viciatur iudiciũ vt hic.Sed quo⸗ bidenfkli an poſſit ſi dilatio datur a lege per miniſterium hominis /vel a iu⸗ modo ſi nõ eſt datus libellus poterit ferri ſentẽtia ʒ.l.ij. Cnmnof abbꝛeuia⸗ dice poſſit minui:⁊ ita hic/ałs non. Alij dicũt plenius. ſ. de ſentẽ.ex picu.reci.⁊ ideo itellige qð dixi de libello nõ ſteſetrie ris iudice ꝙ aut dilatio datur a lege ſiue miniſterio hominis:⁊ tũc oblato ĩtellige ꝙ nõ fuit oblatꝰ parti/fuit tñ oblatꝰ iudici innctinin abbꝛeuiari non licet/aut datur a lege miniſterio homis ⁊ in actis poſitꝰ.alłs nõ video quõ poſſet ferri diffinitiua adngolifin et tunc aut iudex vult dare pᷣter legẽ/vt qꝛ lex dicit nõ da qꝝ cum libellus ſit materia ex qua dʒ foꝛmari ſententia ? 1tuſcn hi ri pluſq;.x.dies ⁊ iudex vult dare minus qð non eſt con-⸗ deficiente materia deficit materiatum:vt.l.inter ſtipulã⸗ mroſfhi tra legẽ: ⁊ tunc põt ſine aliqua cauſa minoꝛare:ſed ſi vultt tem. S. ſacrã.ff. de verbo.obliga.⁊.l.cum res·S. aream.de An nclſi⸗ facere contra legem/qꝛ dar e plus/tunc põt cũ cã:ſine c? ſolutio. Hec dicas tantum poſſe omitti:immo etiam ex⸗ ſning non: vt. l.j.j. de dila.et. l. nonnunq;. ff. de iudi.aut tᷣs da? preeſſe.quia reſpicit fauoꝛem rei:vt deliberet/⁊ non com⸗ hinnnt 4 a iudice/ vt qꝛ dilatio datur ad qrẽdum aduocatum vel munem vt faciat iuramentum calumnie: et ideo poteſt nton i ad agẽdum:vt.l.ſi ea /qui accuſa.non po.et iſtud eſt to⸗ per pactum expꝛeſſe remitti / ſiue ergo fuerit expꝛeſſe ne⸗ enn bene Delitis cõteſtatione. Fo. xCV. ☛ Butrigarius ſuper Certio libꝛo Codicis remiſſum ſiue tacite omiſſum valebit ſententia dum mo⸗ do ſit petitio iudici oblata: ⁊ in actis redacta.i¶ Item Lwellꝰ ſi q̃ro an ſi nõ fuerit oblatus libellus ⁊ facta fuerit conteſta fuerit obla tio perpetuetur actio.Rñdeo aut queris in caſibus in q⸗ tus ⁊ lis bus ſola citatio ĩterrũpit pꝛeſcriptionẽ:vt ẽ ĩ pᷣcriptiõe ↄt. fuerit: xxx.an.⁊ tunc non attendo an conteſtatio fuerit vitioſa an ꝑpetue vei nõ qꝛ ſola citatio mihi ſufficit:vt.l.omnes.⁊.l.ſicut de tur actio. pᷣſcript.xxx.an.aut queris de caſibus in quibus exigitur Petere conteſtatio ad interrũpẽdum ⁊ ꝑpetuandũ: vt in vſuca⸗ pione ⁊ pᷣſcriptione longi tꝑis / vt.l.ſi poſt acceptuʒ.ff. de de rei vẽ.⁊ tunc videtur ꝙ cum non habeatur pꝛo conte⸗ ſtatione:quãtum ad vim ſnĩe ⁊ ex ipᷣa fcrẽde:ſed non quꝗ tum ad perpetuationem actionis ⁊ interruptionẽ / vel ni ſi dicas ꝙ aut nõ fuit petitus nec pᷣſtitus ⁊c̃.vt.S.dixi: et ſic eo caſu quo dixi nõ vitiari iudiciũ nec conteſtatio vi⸗ tiabitur.¶ Itẽ quero an ille qui dʒ ſatiſd are poſſit pigno ra dare ⁊ glo.ꝙ ſic.idẽ tenet dñs mar.ꝑ.l.plus cautionis ff. de regu iur. Sʒ certe ego bene fateoꝛ ꝙ plus eſt habere pignoꝛa q; fideiuſſoꝛes:vt.d.l.plus.ſʒ tñ non licet ſoluere creditoꝛi plus eo inuito ſi foꝛma mutetur:vt.l.paulus. ff. de ſolut. .l. deterioꝛẽ.de vſu ⁊ habita.hic aũt eſt data foꝛ ma / vt fideiuſſoꝛes dentur vt hic ⁊.l.pꝛetoꝛie.ff.de pꝛeto. ſtipula. ergo non licet eã mutare: ſecus ſi lex diceret ſim⸗ pliciter ſatiſd ari:quia tunc poſſet eligere debẽs ſatiſda⸗ v Are:vt. l. plerũq;.ff. de iure dott. .Y b ll Im Non recipitur libellus a iu J 1 dice niſi actoꝛ caueat ð lite M e inchoanda infra duos menſes.hoc dicit. E De plus petitionibus. MKubꝛica. SS Vbi cautio ẽ per dolũ ⸗ BD 10 ſas extoꝛta ⁊ ſequitur peti⸗ Aio añ conteſtationem ẽ locus penitẽ⸗ ſtie poſt cõteſtationẽ nõ trãſactio ⁊ cõ Aeeſſio tollũt hec. hoc dicit. Diuide ĩ du Aas ptes:qꝛ in pꝛima ponuntur regule: Min ſecunda exceptiones. Secũda ibi E *cETraãſactionibus C Ad euidẽtiam eſt ſciendum ꝙ aiiqn quis ſimpliciter petit plus ⁊ non habʒ locum hec lex:ſed qꝛ temerarie litigat punitur ſᷣm l.ꝓpe⸗ plꝰſimpłr rãdũ.S.de iudi.⁊.l.eũ quẽ temere.ff.e.⁊ inſti. de acti · S· tri ꝗs dicat᷑. pli. aliquãdo cautionẽ ꝑ dolum extoꝛquet⁊ poſtea petit in iudicio:⁊ tunc loquitur hec lex in qua dicit ꝙ aut vult penitere añ litẽ conteſtatã ⁊ põt vt hic in pꝛima parte pꝛi me partis:aut vult penitere poſt litẽ conteſtatã:⁊ non po teſt vt hic in ſecũda ꝑticula pꝛime partis.¶ Itẽ eſt ſcien⸗ dum ꝙ qdam ſpoꝛtule pꝛeſtãatur executoꝛibus.i.nuncijs: ⁊T hec pᷣſtantur añ lit.conteſtata:lʒ Jac.dicat cõtra ⁊ ma le. vt inſti.de actio ·S.· tripli.q̃dam pᷣſtãtur iudicibꝰ: ⁊ he pᷣſtantur poſt lit.conteſt.vt in aut᷑.de iudi ·S. ne aũt.¶ Itẽ eſt ſciẽdũ ꝙ olim dabãtur ſpoꝛtule ſᷣm has.ll.ᷣm quaãtita tẽ cãc/qꝛ de magna cauſa dabatur plus nũcijs /de mino⸗ ri minus:ſed hodie videtur ꝙ ſoluant᷑ ſᷣʒ longitudinẽ iti neris.nã dicunt nũcij:ego debeo habere tot denarios de quolibet miliari.His pᷣmiſſis pone caſuʒ in terminis ꝑ te qꝛ planus eſt AUerſiculus trãſactionibus legitur duobꝰ modis. Uno modo vt ponat tm̃ vnum caſum. Alio mo⸗ do vt ponat duos ⁊ intelligũt qͥdã ꝙ etiam ſi ꝑ dolum fi⸗ at tranſactio valeat.⁊ hoc liquebat. ¶ Op. ꝙ ſi in trãſactione interuenit dolus detur replica tio contra eam:vt.l.ſub pᷣtextu.S.de tranſac.⁊.l.actione. So.dicunt quidã ꝙ hic ſpãle vt tencat etiã ꝑ dolũ: qꝛ fit ſuper dolo qð nõ placet:qꝛ ſi per dolum fieret augeretur delictum:ergo ⁊ pena deberet augeri non minui:vt.l.qui cũq; ·de ſerui.fugi.Et ideo dic ꝙ fuit facta ſuper dolo: Confeſſio ſed non doloſe.¶ Item op.ꝙ ſecunda confeſſio ſtatim nõ de indebi⸗ pᷣiudicet:ſed poſt biennium:vt.l.ſi mulier.j. ad velli.So. to qũo pᷣ⸗ vt glo.quã declara ſic:lex contraria loquitur in muliere iudicet ↄ⸗ que ſtatim obligare non poteſt: qꝛ pᷣſumitur fragilitate fitẽti. ſexus decepta:que deceptio tollitur qñ bis eſt confeſſa ⁊ biẽnio deliberare potuit: vñ decepta nõ pᷣſumit᷑ hic ſtatĩ ſi ſe potuit obligare.¶ His expedit qð eſt ad tex. decla⸗ rationẽ/ redeo ad pꝛincipiũ.l.⁊ op.ꝙ qui ichoauit punia tur:licʒ non conſummauerit:vt.l.quis ſit fugitiuus.ff.de edilit. edicto. Solu.ibi ex ſola deceptione fuit fugitiuus ⁊ cõſũmatur delictuʒ hic non:qꝛ debet ↄſũmari ꝑ petitio nẽ q̃ non videtur facta añ conteſtationẽ:vt.l.amplius . rẽ ra.hab.vel dic ꝙ hic loquitur in leuioꝛibus in quibus nõ ſufficit inchoaſſe.¶ Itẽ op.ꝙ etiã ſi añ lit. cõteſt. peni⸗ teat puniatur: vt inſti.de act · S· tripli. So. vt gloſ.qꝛ non punitur pena iſta ſʒ illa. Sed ia.de are.dicit S.nã dicit ꝙ S. tripli. loquitur in ſpoꝛtulis.que ſolum pꝛeſtant᷑ poſt litẽ conteſt atã non añ/⁊ ideo ante non habet locũ illa pe na/qꝛ cum ceſſet ſimplũ / ergo ⁊ triplũ:vt.l.ſi cum except. S·quadruplatur.ff. ꝙ me.cã.ſʒ ipſe male dicit /qꝛ · S· tripli. loquitur in ſpoꝛtulis que nũcijs datur ⁊ añ lit.conteſt.⁊ ideo illa pena pᷣt locũ habere.¶ Itẽ op.ad idẽ ð.l.eũ quẽ temere.ff.de iudi. So.ppunitur in expẽſis vt ibi / ſed non ĩ tota cã vt hic.i Itẽ op.ꝙ non habeat locum pena·S. tri⸗ pli.qꝛ pꝛomittitũr hodie duplum:ergo videtur a pena tri pli recedere:vt.S.ti.j.aut᷑.libellum.So/S.tripli.coꝛrigit᷑ vt ibi no.¶ Itẽ op.ꝙ debeat diſtingui an pꝛobet ꝑ inſtru⸗ mentũ vel teſtes reus an ꝑ confeſſionẽ vel iuramẽtũ.vt.l. eum qui.ff.de iureiur. So.gloſ.confitetur oppoſitionẽ ⁊ male:qꝛ ſᷣm eã non eſſet differẽtia an peniteret᷑ añ lit.con⸗ teſt.vel poſt cũ ſꝑ confitendo penã euitaret vel deferẽdo iuſiurãdũ: ſed ia.de are.ſuſtinet ⁊ dicit ꝙ hic patitur plłꝰ poſt lit.cõteſtatã:qꝛ licet confitẽdo euitet penam huiꝰ.l. ſoluet ſpoꝛtulas.vt in·S.tripli.quas nõ ſolueret añ. Sed hoc repꝛobaui ſupꝛa/qꝛ ⁊ añ ſoluit ſpoꝛtulas/nõ dicas ꝙ in hoc plus grauetur:qꝛ añ lit.cont.puniretur ſoluʒ reſpe ctu ſpoꝛtularuʒ dataꝝ nuncijs / ſed poſt litẽ conteſtatam puniat᷑ etiã reſpectu dataꝝ iudicibꝰ/x ſic ĩ plus grauek / ſʒ certe hoc non fuit de mẽte noſtre.l.facere differẽtiã inter pꝛimũ caſum ⁊ ſecundum quãtum ad ſpoꝛtulas. ſed quã⸗ tũ ad amiſſionẽ debiti Pe.dicit ꝙ qñ penitet poſt lit. ↄte. ꝙ aut reus nõ ſtat cõtẽtꝰ ↄfeſſione actorſ:immo hoc non obſtante:vult pꝛobareper teſtes vel inſtrumenta dolum actoꝛis:⁊ tunc poteſt ⁊ cadet a tota cã:vt hic ꝙ reus ſtat confeſſioni actoꝛis:⁊ tunc videtur renũciare pene huius l.⁊ tũc ꝓcedat glo.ĩ.d.l.eum qui.Sʒ certe ego puto indi ſtincte ꝙ poſt lit. conteſt. cadat a debito:qꝛ debitum ẽ cõ ſummatũ ⁊ perfectum:⁊.l.euʒ qui.loquitur quãdo pena imponebatur ſolum pꝛopter grauamen pꝛobationis iniũ ctum actioni nude ceſſante grauamine per confeſſionem vel iuramẽtũ ceſſat a pena:at hic pena non imponitur ꝓ⸗ pter grauamẽ pꝛobationis:ſed pꝛopter doloſam cautio⸗ nẽ ⁊ petitionẽ qð eſt delictum cõſũmatũ lit.conte. Itẽ Petens op.ꝙ pꝛopter plus petitionẽ non puniatur in tota cã:im⸗ plus quo mo vincit in parte ſibi debita in alia non:vt.l.pꝛoperan⸗ puniatur dum .S·ſinautem.S.de iudi.So.ibi ĩteruenit ſola petitio vel dic ꝙ hic loquitur in dolo ꝓbato ibi non / dic ergo ꝙ aut interuenit cautio ⁊ petitio:⁊ tunc habet locuʒ hec lex qꝛ aut penitet añ litẽ conteſtatã ⁊ euitãt hanc penã / verũ nõ ceſſat pena expenſaꝝ:vt.l.eũ quẽ temere.ff.de iudi.ve⸗ rum ſi dolus ꝓbetur punietur /⁊ in pena tripli.que pꝛopt dolũ verum tantum pᷣſtaretur repꝛobata opi.ia.de are.ſʒ ſi non pꝛobatur dolus /ſed eſt ſolum pꝛeſumptus:tunc ſuł ficeret refectio expenſarũ: vt dicto ·S. tripli.qui loquitur de ſpoꝛtulis nuncioꝝ /⁊ ẽ coꝛrectus per aut᷑.libellum. S. ti.j.aut vult penitere poſt lit.cont.⁊ tunc aut aggrauat᷑ re us pꝛobare per teſtes vel ĩſtrumẽta de dolo/⁊ tunc punit pena huius.lpʒ oẽs /aut pꝛobat ꝑ confeſſionẽ aduerſarij ⁊ nihil hoꝝ conuincit᷑.punitur etiã hac.l.ʒ pe.ſed ſi hoc caſu non cõuincitur tunc euitat penã huius.il.⁊ ita pꝛoce dit.l.eum qui.de iureiur.ſᷣm eũ /ſed glo.indiſtincte tenet ꝙ ſi ꝑ confeſſionem actoꝛis pꝛobetur videatur eẽ renun⸗ ciatum pene huius.l.ſed penã ſpoꝛtularum nuncioꝛum et iudicis non euitat ſi pꝛobetur eius dolus:vt.d ·S· tripli. ſed ſi non eſt in dolo vero vel pꝛeſumpto ſolum punitur ĩ expenſis.Sʒ ego puto ꝙ nullo modo poſt lit.cont.poſſit confiteri ⁊ cuitare penã huius.l.cum delictum fuerit con ſummatũ.⁊.l.eum qui.loquit᷑ in alio caſu vt dixi.Si au⸗ tem interuenit ſola pluris petitio ⁊ nõ cautio / tunc aut ẽ in vero dolo ⁊ punitur in expenſis ⁊ ſpoꝛtulis vt.d·S. tri pli. aut eſt in dolo pꝛeſumpto qð eſt eo ipſo ꝙ non pꝛobat ⁊ tunc in ſolis expenſis punitur:vt.l.eum quẽ temere. ff. de iudi.aut non eſt in vero dolo / nec in pᷣſumpto / qaꝛ habu it iuſtã cauſam litigãdi/tunc nec in ſpoꝛtulis triplicatis/ nec in alijs ſumptibus punitur:vt..de iudi.aut᷑.nouo iu re.⁊ in coꝛpoꝛevñ ſumitur:ceſſat autem dolus pꝛeſumptꝰ ſi iuratum fuit de calumnia/ vt dixi.S. de iudi.pꝛoperadũ ⁊ ideo in expenſis non punitur /ſed ſi verus dolus pꝛoba retur tunc iuramẽtum non excuſaret:qꝛ in icertis nõ cer⸗ iet ghi liebh ui debe . —, =,E = — = – =☛ =ç= fU S S= = EE ⸗= S = S= 8 = — =ꝛ S= — S S. = Z Se . = S — == ☛ 2 E. = .„=— = 2 = = = enteſetgflten areta deril ſighichanurg uenm i ſolunetmi g olasnöder mirckurſinep Ktlleconctnn ſcignogueß teredſftntüe. ſpotklmg ſlci penitetpottltye torſimmohoce nſtrumerrs doln iwthicgtee nüciare Nereh tenecgolluhl odehtmii Auturcnitefm 1pꝛobaticnoei per confeſſme doloſam can ilit conteſ, Vrintotacin henitſolg hei inon / dicengl betloczhn thancpeni mereff deilhin hatriglegrſi 1ta0hiisdene eſummumf tmipligllogei er aAt lbelun! ncantsgorautn edoloſuunconi ſcioneadetin elehe ilin hristiufi o iniſtnertn⸗ Vdeunr titenn gumniin altoetd nt oſaunfning N N voklicoeht llcunfrt = =S= = S . D k. Dila tion ibus. tis ⁊dᷣ vt.l.pedicuł·S.argento.ff.de auro Targen. leg. ?. l. in his. de condi.⁊ de. De dilationibus. MNMNMubꝛica. ””ð Bada & dilatio ad Boniam. naructione iis 2 datur. ᷣm moderationẽ locoꝛum/nec Neſt de ptãte iudicis dare vel denegare I⁊ regulariter non datur niſi ſemel. h.d. C¶Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ di⸗ AOAlationum quedam ſunt citatoꝛie ⁊ ex⸗ pectatoꝛie:de quibus habuiſti in.l.iu⸗ ita ⁊.l.pꝛoperãadum.S.de iudi.quedaʒ ſunt pꝛobatoꝛie ⁊ de his hic loquitur ⁊ multum differunt inter ſe:qꝛ differunt in numero ⁊ in quãtitate. Itẽ iſte ad pꝛobãdum dant᷑ ⁊ ſic ad fauoꝛẽ/ille adveniẽdum ⁊ ad cõ tumacẽ conſtituẽdũ /⁊ ſic ad odium.Diuide ĩ ꝑtes quat tuoꝛ:qꝛ in pꝛima querit an ſit danda dilatio/⁊ dicit ꝙ ſic ſi petatur ⁊ petatur pꝛopter inſtruẽdã cãm ⁊ rerũ neceſſi tas exigit vſq; ad vᷣ. hac ratione.ibi querit qualis dila l. pꝛoperãdum.S. de iudi. que obſtãt in duobus. pꝛimo qꝛ tio vel quãta ſit dãda vſq; ad v.ꝙ ita.ibi querit an ſit in ptãte iudicis darevel denegare dilationẽvſq; ad verſ.ſʒ eãdem.ibi ponit quot dilationes dari debeãt vſq; in fi. ¶ Nota ꝙ dilatio datur ſi petat᷑ de neceſſaria cã.¶ Iteʒ nota ꝙ datur ſᷣm moderationẽ locoꝝ.¶ Itẽ ꝙ non eſt de ptãte iudicis dare vel denegare/põt tñ dare minoꝛẽ dila tionẽ ſi velit ꝙ lex dicit ꝙ nõ det maioꝛes:ſed de minoꝛi Pilatiões bus nõ pꝛohibet.¶ Itẽ nota ꝙ amplius qᷓ; ſemel dari noõ an dari poſſũt plu ries qᷓ; ſe⸗ debẽt. ¶ Quia hic nõ ſunt glo.volo hanc.l.gloſare ⁊ inci⸗ pio a cauda et pꝛimo ad finem.l.op.ꝙ non ſolumvna ſed etiã plures dilationes dentur:vt.l.fl.ff.e. So.hic in pecu niaria cã ibi in capitali ĩ qua dãtur due actoꝛi ⁊ tres reo. Et pꝛo declaratione huius ſolutionis quero que ſint ca⸗ pitalia.Reſpondeo illa que adimunt vitã ciuilem vel na turalẽ:pecuniarie ſunt vbi pena pecuniaria imponitur ⁊ ſm hoc quid erit de mẽbꝛi abciſione / vel relegatione: cer te ego dicerẽ ꝙ cum participent de criminali ꝙ in parteʒ adimunt vitã dabunt᷑ tres dilationes ſicut in capitalibꝰ ar. l. qͥd erit.ff. de offi.pꝛoconſu.⁊ leg. verũtamẽ cõmuni⸗ ter doctoꝛes exponũt.capitali.i criali ſiue agat᷑ ad penã coꝛpoꝛalẽ ſiue ad pecuniariã applicandam fiſco.⁊ pecu⸗ niariam exponunt qñ ciuiliter agitur.ſed certenõ video quare ſi agatur de modica pecunia applicanda fiſco dẽ⸗ tur plures dilationes qᷓ; ſi agatur ciuiliter ad maioꝛẽ ſũ⸗ mã:ſed hoc eſt ideo qꝛ lex inſpexu qð regulariter contin git. ſ. ꝙ regulariter criminales habent magnum põdꝰ: æ ideo tres dantur. Modo quero quare plures danturi criminali qᷓ; in ciuili?: Reſpõdeo ꝙ magnũ ⁊c.vt.l.addi⸗ ctos de appel.⁊ ideo maioꝛes pꝛobatiões ⁊ clarioꝛes ĩ criminibus requirũtur:vt.l.ſciant.j.de pꝛobat.Sed qᷓre plures dantur reo. Reſpondeo qꝛ non eſt ita inſtructus vt actoꝛ /vt. l. petẽde.S.de tpᷣe in integ.reſti.pe.Sed qua⸗ re in ciuili nõ dant᷑ plures reo qᷓ; actoꝛi. Rñdeo pꝛopter duo:pꝛimo pꝛopter equalitatem: vt.l. in ſacris:j de pꝛo⸗ xi.ſacro.ſcri.⁊.l.fi . de fruc.⁊ lit.expeñ. Item qꝛ aliter ẽ pꝛomiſſum in ciuili:qꝛ ſi ꝓbetur impedimẽtũ ĩ pꝛima da rio.¶ Modo capio mẽbꝛum ciuilium ⁊ op.ꝙ etiã in ciuili la concoꝛdat cum verbo facile qð eſt· nam vna tm̃ datur cũ leui cauſe cognitione:vt hic.ſed cum magna cauſe co⸗ Zllatio tur alia.ſ Sed op.ꝙ etiã in ciuili dentur plures reo:vt.l. fauoꝛabilioꝛes.j de reg.iur.So.in re certa non fauemus magis actoꝛi qᷓ; reo:vt hic.ſed in re dubia aut tractamus de pꝛeparatoꝛijs ⁊ fauemus actoꝛi /vt.l.inter ſtipulãätem. S· j.ff. de verb. ob. aut deciſoꝛijs ⁊ fauemꝰ reo:vt in cõtra dentur plures dilationes:vt.l.oꝛatione.ff.de ferijs.So.il gnitione dantur plures:vt in contrario/⁊ hoc innuit hoc verbum facile.¶ Quero ergo quid vertatur in cãe cogni- ad hoc vt tione ad hoc vt detur dilatio. Reſpõdeo in pꝛima que dã dek qͥd ver tur tria:pꝛimo ꝙ nõ petatur cum euidẽti calumnia cã dif tat᷑ in cꝗe ferẽdi liteʒ:qꝛ tunc non daretur:vt.l.ſatis.j.de fal. Secũ cognitiõe do ꝙ Deratnr ſuꝑ his que inſtruũt cãm: vt hic pꝛobatur: nam ſuper alijs nõ daretur:vt.l.neq; natales.j.de pꝛoba. ⁊.l.non epłis.Zertio ꝙ detur ſᷣm moderamen locoꝛuʒ vt hic pꝛobatur.Sʒ que cauſe cognitio requiritur ſi petatur ſecunda. Reſpondeo maioꝛ q; pꝛima: quia requiruntur illa tria que requiruntur in pꝛima ⁊ yltra hoc debet pꝛo reo. So.aut loqueris de di Fo. XCVI. bare ſe fuiſſe impeditũ in pꝛima:qꝛ fecit citari teſtes ⁊ pi gnoꝛari ⁊ tamen nonvenerunt:idem eſt ſi petit tertiaʒ/qꝛ pꝛobabit ſe impeditum in ſcða.Sed ſi vult petere quar⸗ tam/tũc aut in cã non fuerunt pꝛoducti teſtes:⁊ tunc au⸗ ditur in quarta ⁊ quinta ⁊ etiã in milleſima/ dũmodo ꝓ⸗ bet ſe ĩpeditũ in pꝛecedẽti.Si aũt fuerunt ꝓducti teſtes in cã/tunc auditur petens quartã duationem. Si iterue niant oĩa que.S.dixi.⁊ vltra hoc iuret ſe non didiciſſe te⸗ ſtificata.vt in aut᷑.de teſti·S.ſi vero.Alij intelligunt illuʒ S. ꝙ in eadem dilatione non poſſunt teſtes quarto pꝛodu ci niſi iurent qð dixi.Sed quarta dilatio nunqᷓ; datur vʒʒ eos:⁊ hec videtur verioꝛ opi.Sed pꝛima cõſuetudine ro boꝛatur:⁊ ideo eam tene. Modo pone ꝙ in pꝛima dilatio ne fui impeditus circa duos teſtes:quia feci eos citari pignoꝛari ⁊ tamen non venerunt ad deponendũ: ſʒ cira alios non fui impenditus nec feci eos pignoꝛari. Modo peto ſecundã dilationẽ nunquid in ea potero pꝛoducere nata cã determinatum pꝛoducit effectum ⁊ videtur pꝛo⸗ bari m.l.admonendi/S.in quibus ſolis ⁊c.ff.de iureiur. Item op.ad ea que dixi de.l.iudices.⁊ aut᷑.ibi poſita.⁊ aliud tpᷣs ibi datur qᷓ; bie P teʒ qꝛ pares dantur actoꝛi ⁊ llationibus pꝛobatoꝛijs ⁊ pꝛo cos in quibus non fui ipeditus. Rũdeo nõ:naʒ determi cedunt que dixi:aut de expectatoꝛijs ⁊ citatoꝛijs ⁊ ꝓce⸗ dũt ↄꝛia ⁊ eſt rõ:qꝛ in contrarijs ⁊ dilationibus ulis nõ conſiſtit pondus cauſe:⁊ ideo lex non curauit vni fauere magis q; alij.ſed in iſtis conſiſtit põdus cauſe.ſ Itẽ op. ꝙ nulla dilatio det᷑ actoꝛivt·eo.ſi quãdo.So.ibi ſpãle. Itẽ op.ꝙ etiam alibi idẽ contingat ⁊ ita non ſit ſpecia le. vt. l. petende in fi.S. de tẽpo.in integ.reſt.petẽ. Sol ibi nõ ſupererat plus de iſtãtia:⁊ actoꝛ cãm traxerat:⁊ ideo ſoli reo datur dilatio actoꝛ tũ vtetur eadẽ:ergo hec lique bãt.Hhic ꝙ dilationũ quedã ſunt expectatoꝛie abſentis vt te rñdeat arg.aut᷑.in iſto.S.de iura.calum ⁊.l.plagij.jad l.faui.de plagi.quandoq; petitur dilatio ad querendum aduocatum:⁊ hanc dicunt quidam non dari pꝛimo:quia elſt ſpecialc in fiſco.vt.l.velamẽto.S.de poſtu.ergo ĩ alijs in contrarium ius commune. Pꝛeterea cũ aduocati ho⸗ die non iurent de calũnia non dehbẽt partes ↄſulere eos. Tu dic contra /nnã reuerſo de abſentia datur modicũ tẽ⸗ pꝰ vt aduocatũ q̃rat.vt.l.ab hoſtibꝰ.S.fi.ff.ex qͥ cau ma. Nec ob.pꝛima ratio qꝛ bene eſt ſpãle in fiſco vt ſi feratur ſententia cõtra eũ abſente aduocato ſuo nõ valeat /ſed ꝙ fiſco/ſʒ cõe oĩbus.Nec ob.ſcða ratio/ qꝛ ⁊ olim ãte litem veniat/⁊ tunc loqtur.l. pperãd.S.de iudi.quã dicũt gl. coꝛrigi ꝑ aut᷑.qui ſemel.Quedã ſunt expectatoꝛie pᷣſentis yt reſpõdeat de quibus loqtur.l.iudices.⁊ aut᷑.iubemus. Z3.de iudic.Quedã ſunt deliberatoꝛie ⁊ circa hoc eſt ſcien dũ ꝙ ſuper multis deliberatur ſuꝑ rñdẽdo:⁊ añ lit ↄteſt. ⁊ poſt. ⁊ iſta dilatio bñ dari debet ſiue dẽat reſpõdere de veritate ſiue de credulitate cum debeat iuſta ratione cre dere ⁊ afficiatur ex credulitate rñdens ſicut ſi de veritaa⸗ dilatio detur ad eũ aduocatum querẽdum non eſt ſpale’ cõteſtatã aduocatus non iurabat ⁊ tñ ate litẽ conteſt. pe-⸗ tebatur eius conſiliũ ſuper foꝛmatione libelli ⁊ exceptio nibus declinatoꝛijs ⁊ alijs que clientulus facere neſeiret tum ⁊ añ liteʒ conteſtataʒ ⁊ poſt.Quedã ſunt pꝛobatoꝛie ſine aduocato. Datur ergo dilatio ad querendũ aduoca⸗ ⁊ hec eſt materia noſtra in qua dic ꝙ aut loquimur in cIʒ ciuili aut ĩ criminali. In ciuili dic ꝙ datur pꝛima dilatio cum leui cauſe cognitione ĩ qua vertũtur ea que.S. dixi. Sed cũ leui cauſe cognitione non datur niſi vna vt hic. Scd cũ maioꝛi cauſe cognitione datur ſecunda ⁊ tertia. vt. l.oꝛatione.ff.de ferijs.⁊ quid veniat in cauſe cognitio ne. S. dixi. Item datur quarta cum ſacramento vel ſine. vt. S. dixi. ¶ Modo hic q̃ro/pone ꝙ ĩ pᷣma die dilatiõis fe ci citari teſtes:⁊ non venerũt in ſecunda die nihil feci:in cunt quidam iudaiʒantes ꝙ non debet dari:quia text.di tertia feci eos banniri nunquid debet mihi dari ſcõᷣa.di⸗ cit ſi rerum vꝛgentiſſima ratio ⁊ c.at hic non eſt vꝛgenti ſima ratio:qꝛ non fecit cõtinueid quod facere potuit cũ deberet inſtare ↄtinue ⁊ nũqᷓ; quieſcere.Sʒ ipᷣi certe ma le dicũt:quia iſte tex.non eſt ita ſtringẽdus:immo quod — d mediũ cõpetens debet ſeruari.vñ ipſi dicunt contra l.ij · Sſi tamen.ff.ſi quis cau.i¶ Sed nunquid dies feriati es an cõ⸗ computantur in dilationibus Certe ſic:attende ergo qꝛ aut occurrit impedimentum iuſtum in pꝛima dilatione Feriati di putẽt᷑ ĩ di lationibꝰ. V. Butrigarius ſuper Certio libꝛo Codicis ex parte partis:qꝛ fecit quicquid potuit/⁊ tamen teſtes non veniũt/a tunc ipſo iure audit᷑ ad nouam dilationem ſi petant:vt dicta.l.or̃one.⁊ erit arbitraria.Aut fuit ipe⸗ ditus ꝑ iudicem qui non ſtetit ad banchũ:vel ꝓpter feri gs: tunc audit᷑ ope reſtitutionis: vt.l.ſed ⁊ ſi per pꝛeto⸗ rem. in pꝛin.ff.ex qui.cau.ma.⁊ multũ refert an ipſo iure veniat /an ope reſtitutionis:qꝛ quãdo venit ipſo iure pe- tit dilationem nouã:non autẽ petit ſibi reſtitui lapſam/⁊ ad iſtam nouã petendã non currit aliquod tẽpus ⁊ dabi tur arbitrio iudicis.ſed quãdo venit mediate reſtitutio⸗ ne:tũc petit ſibi reintegraritẽpus ſolũ:qð in pꝛima dila⸗ tione fluxit tẽpoꝛe feriarũ / vel tẽpoꝛe qͥ iudicis copia nõ fuit.⁊ ſi tanto te fuerit negligens in reſtitutione petẽda Stum eſt tẽpus qð debet reſtitui tẽpus negligẽtie coꝛro it tẽpus reſtituendũ:æ ideo non auditur: vt.l.necnõ.G- ſi quis ſepius.ff. ex qui.cau.ma.⁊ hoc ꝓderit ad id qð ſta tim dicã. In criminalibus dant᷑ due dilationes actoꝛi/⁊ tres reo.cũ leui cauſe cognitiõe:vt.l.in pecuniarijs.ff.e. Et qusare plures qᷓ; in ciuili / ⁊ quare plures reo.S.dixi. odo pone ꝙ de criminali reus fuit iuſta cauſa impe AGW ſape in oibus tribus dilatiõibus: vel actoꝛ in duabus: nũqd debebit dari alia.Glo.in dicta.l.in pecuniarijs.di cit ꝙ non.qꝛ lex vltra non ꝓcedit:equitas tñ ſuadet.qͥd ergo:certe habui queſtionem de facto ⁊ obtinui hac foꝛ⸗ ma.qꝛ aut impeditꝰ vult nouã dilationẽ petere rõne ĩpe dimenti /⁊ non põt.⁊ ita ꝓcedat glo.aut vult petere ſibi reſtitui amiſſam ꝓpter impedunentũ/a debet audiri: vt dicta.l.ſed ⁊ ſi per pᷣtoꝛem.in pꝛin.⁊ qꝛ venit reſtitutiõis remedio ſi fuerit negligens in reſtitutione petẽda tanto tpᷣe qᷓ;tum ceſt reſtituẽdum tẽpus negligẽtie coꝛrodit tẽ⸗ pus reſtituẽdi/ ita non audit᷑:vt dicta.l.necnon.s·ſi qͥs ſepius.ff.ex qui.cau.ma.⁊ hec de matetie nfa ſ uekeist. 6 PEEE i traho per reſcript AR quando. reum ad udlce noͤ ſuc /di latio datur reo/non actoꝛi.h.d. H¶ Op. ꝙ non poſſit trahi ad iudicẽ non ſuum reus.vt l in criminali j.de iuriſdi.oĩm iudi.So.ibi ſine reſcripto vult trahere:hic cum reſcripto. ‚ GB d Hec aut᷑.male eſt oꝛdinata ꝑ yꝛ.qꝛ 0d. inuit ꝙ viciet᷑ impetratio reſcripti qð eſt falſum/qꝛ nõ viciat᷑ ſi foꝛma huiꝰ legis ſeruata non fuerit. Ex tex. aut ꝓpꝛo ⁊ ſ̃m glo.⁊ male:qꝛ ſiue excquatur ⁊ ſuccũbat ſiue vincat/⁊ nõ exequatur /qð eſſe põt refũdit oès ſumptus:vt.l.pꝛoperandum.S.⁊ ſi quidẽ.S.de iudi. C hoc vltimo tenet glo. . ¶ SOp.ꝙ alia dilatio def.vt.l.ꝓperandũ ·S.⁊ ſi quidẽ.ð. de iudi. So.ibi litigat᷑ coꝛã iudice rei /hic coꝛã alio. S— Kingee dilatiõe qeſcit iu 5 ue patsS. dicis officiũ:hoc dicit pꝛĩo v i dilatiõe ↄputant᷑ dies feriati ⁊ nõ feriati/ni N AR aliud expꝛimat᷑.h.d.Hec lex eſt argumẽtũ ꝙ ſi iudex dicit do tibi tantũ tẽpus ꝓ pꝛima / ſcðᷣa / ⁊ tertia dulatione videt᷑ ꝙ nõ valeat:qꝛ pᷣcedẽte pᷣma dilatiõc vi det᷑ dare ſecũdã.Sʒ ipſe dat ſᷣm idẽ tẽꝑꝰ nõ aliq̃ pẽdẽte. P 20 ced ente Ea q̃ expediũt᷑ cũ ple⸗ 5 LEna cauſe cognitiõe ex⸗ oediunt᷑ iudice ſedẽte nõ ꝓcedẽte.hoc dicit. . ¶ AIſte tex.facit ſilogiſmũ talẽ:ea que reqᷣrũt cãe cognitionẽ plenã nõ cõcedunt᷑ a iundice ꝓcedẽte.Sʒ dil atio ſit dãdavel nõ /reqᷣrit cãe cognitionẽ plenã:ergo nõ ↄceditur a iudice pꝛocedente. ¶ No.ꝙ vbi ẽ plenaria cognitio dʒ iudex ius reddere. tẽ ꝙ dilatio reqrit plenã cãe cognitionẽ. Tertio ꝙ de emergẽti cofnaleriq pꝓceſſum ĩpedit ⁊ decidit᷑ ꝑ inter⸗ locutoꝛiã/ad quã ĩterlocutoꝛiã ꝑuenit᷑ tali q̃li ↄſtitutiõe. Judex in ¶ Quero an in cãe cognitiõe ſic dãda vel nõ dẽat ſedere. cãe cogni Picũt quidã ꝙ in cognitiõe ſic ꝑ hũc tex.ibi.⁊ cognitio tione:an cãe.⁊c.Sed in actu quo dat nõ eſt neceſſe ꝙ ſedeat.Alij debeat ſe⸗ dicunt ꝙ etiã in dãdo dʒ ſedere gr̃a honoꝛis:vt.l.ij.j vbi dere. ſena. vel clari.⁊.l.quiſquis.S.de poſtu.⁊ hoc in tex.ibi in⸗ dulgeri queat.⁊c.in cognitione ergo dʒ ſedere ſᷣm oẽs.ſʒ ⁊ in dãda vel ſaltim nõ ire.qꝛ ſenſus nõ eſt ita bonꝰ eũdo ſicut quieſcendo.Sed attẽde qꝛ per interlocutoꝛiã deci⸗ ditur emergens/⁊ fit in ea cõteſtatio ꝑ negationẽ:vnde ſi aduerſarius dicit iudicem non debere pꝛoced ere pꝛo⸗ pter talem cauſam:⁊ ego dico ꝙ ĩmo debet ꝓcedere/ſta⸗ tim eſt lis cõteſtata/x opoꝛtet ꝙ decidatur bec emergẽs per interlocutoꝛiaz: æ ideo cauti aduocati nolunt reſpon dere talibus exceptionibus ne litem conteſtẽtur: qꝛ tunc eſſet neceſſaria interlocutoꝛia que emergẽtẽ decideret añ qᷓ; pꝛocedatur. Unde dicunt iudici domĩe pꝛocedatis:qꝛ nolo exceptioni ſue reſpondere:qꝛ ſolum opponit vt diffe ratur iudicium. verumtamen alijintelligunt ꝙ hic loqua tur de pꝛincipali cã que deciditur quãdo emergens exce ptio per interlocutoꝛiam eſt reiecta:⁊ vtraq; lec.eſt bona ⁊ idem eſt ſenſus vtriuſq;. j m a nob ig Facts relatione pꝛin⸗ cipi nulla datur dila⸗ tio:qꝛ negocium plene inſtructũ ad eum remit AWtitur. hoc dicit. hec lex eſt in argumẽtuʒ ꝙ quã do iudex committit alicui ſapienti conſiliuʒ: cõſultoꝛ nõ debet audire partes ſi velint pꝛobare aliquid coꝛam co: quia negocium plene inſtructum ad ipſum conſulturum miſſum fu.⁊c. Tene ſcdᷣam lec.hic poſitã qꝛ pꝛima eſt cõ⸗ tra.l.eos.j.de appella.vbi dicitur ꝙ ab omnibꝰ debet ve⸗ MRritas inquiri qð ſine dilatione fleri non poteſt. 1R Nter Siue inter pꝛiuatos ſit ſiue ĩter pꝛi uatum fiſcum non eſt dilatio dene⸗ ganda. hoc dicit iac. butrig. Ec de ſtatu Etiam ſi in cauſa ſtatus pꝛobationis de vltra ma yrinis partibus exigatur dilatio nõ egreditur nouem menſes.hoc dicit ia.bu. . De ferijs. MKubꝛica. Ve 2: ¶¶ Continua vt gloſ.⁊ quot ſint genera feriaꝝ:dic vt gl. Boniamconlulis. Erur caſus. ſᷣm pꝛimam poſitionem que * rit᷑ an ſit differentia inter cauſam ap⸗ . pellationis ⁊ pꝛincipaleʒ.ſᷣm ſecundã — queritur an ſit differẽt ia inter ſolẽnes kerias ⁊ repẽtinas. P ull O Diſpoſita reſpectu nominis re⸗ IV· ſoluto nomine reſoluunt᷑: vt hic RL. l. fl. in fi.. de inoffi. teſta. .ff. de capi. di. l. tu⸗ telas in pꝛin.vel dic.Que carent noĩe appella⸗ NR Pꝛincipium huius.l.pꝛobat ꝙ; N Mues hec ſunt paria dicere ꝙ ſunt ferie vel ꝙ non reddatur ius:⁊ ita allegabã contra WW☛6⁰,U Mtnℳ‚illos qui dicebant ꝙ ſi ſtatutuʒ dicebat ꝙ eſſẽt ferie ꝙ partes bñ poterant renunciare ſtatuto:ſed ſi dice bat ꝙ non redderetur ius non potcrant renunciare que Z as vot non placet ꝑ.l.iſtã q̃ͥ pꝛĩio dicit iuridi cos.poſtea ſubiicit feriaꝝ dies ⁊c᷑.ia.bu. Ctus Voluũtarie iuriſditionis actus pñt fieri tꝑe feriarũ. hoc dicit. nreigpe Nihil hic Jacobus HKouinciarum. Hihi hic Jacobus —– Jes Hiuide in duas partes quia pꝛima Deeſt generalis in omnibus ſolemnitati⸗ bus vſq; ibil dominicum itaq; Jqula eſt ſpalis in Adie dominico adeo ꝙ eſt ſpãle in die dñico: ſe⸗ cus in alus ſolenitatibus pᷣm di.ſ QAueritur an ſi pᷣco ci⸗ Wu= RD ¶In hac lege duobus modis poni⸗ Pꝛeeo ſi . tauerit aliquem die dominico vt compareat die lune: an ci tauit ali valeat citatio ⁊ dicunt ꝙ ſic qꝛ nõ refert quo tempoꝛe qͥd quẽ in die agat᷑:ſʒ ĩ qʒ tᷣs effectꝰ rei dirigatur: vt.l.ĩ ts.⁊.l.ſi eũ. dñico de de heredi.inſti.⁊.l.ij.de donat.pꝛopter nuptias. In con⸗ ↄparẽdo trariũ videtur iſte tex. quia dicit ꝙ taceat apparitio.veꝝ die lũe:an ſtionẽ diſputaui. Et ↄſidera in citatiõe tres actus. Unꝰ eſt quando iudex pꝛecipit de citãdo:⁊ iſte non poteſt fie⸗ ri die feriato cum hoc pᷣceptum ſit quedam ſententia in⸗ terlocutoꝛia: vt.l.cum clericis.⁊.l.omnes qui..de epi:ꝛ clericis. Secundus eſt actus citationis quẽ facit nunci⸗ us:⁊ dicunt etiam ꝙ die dominica non poteſt facere per hunc tex. Sed in alijs ſolemnitatibus poſſunt ſᷣm regu⸗ lam cõmunẽ q vt tps ĩ quod effectꝰ rei dirigitur attenda tur: rt dicta.l.in tempus. cum ſimilibus. Tertius eſt act? dir intelligit ꝙ ſit ſpeciale in die dominico in alijs ſolem⸗ valeat ci⸗ nitatibus pꝛocedit pꝛimum argumẽtum:hãc tamen que⸗ ta tio. oꝛ ſogar hene derat ſtige coy ſelite Pily becte ſopogtydia 6 ſn cotey täli lerve ct. ctüc 4 N rh 4 1 olionrz 6 lgui s ici⸗ lerit ſenf Sd ecri chp lono hieſe oc noſi noꝛo loͤſit tone ſiqs Pütit iltiroq peo⸗ſon (e⸗ Asſtictti fe donen len fieion Pre Pſtſteſigg t dieto d Hincanaſens onisdeylnum to n egeenr ſglending nluls ws nocdis npoſitionenen mter cauſemen lez Emnſeennti tia ter ſoe ctn nomminisn eſoluunk: tne decapi dily ntnoieepo fig⸗ vims ht dlere unftn alegabi cn zdichhtg i ſunuoſetidi tenmneinen iͤpriodietint ieseisln itinstenefi, hot dickt. bl be hecn gige 8 gu an ſpro ennti Guctpien endenſtoſ giurmnißeic aren dielnenn litſotlin, ugnis gicr, ragnftſ ſectnm/ teſt cee ſunt inr in Gan De iuriſditione omnium iudi bat ſibi tutoꝛẽ dari:⁊ iuder ferrarienſis nõ poterat ei da re cũ non ſit ſuus iudex. Sed dicũt quid ꝙ poterit ꝓꝛo garc iuriſditionẽ illius iudicis ex certa ſcientia ⁊ petere relatiõis quẽ facit pꝛeco qñ talẽ citauit:⁊ iſte etiã põt fle⸗ ri dic feriata. Iacob:. Burrioig. Ad ditio Nota glo.ſingularẽ in vbo fideiuſſiõis . 2 opm ang.⁊ fulg.iĩ.l:ij.S.eo.ti.idẽ ia.may. in.l.vinũ.iij.coł.ff.ſi cer.peta.ad hoc ꝙ die feriata etiam Hebitoꝛ ð ĩ honoꝛẽ dei põt capi debitoꝛ de fuga ſuſpectuʒ etiã ſi eẽt fugaſuſpe in die paſche ꝙ ẽ valde no.ſʒ iaſo.may.in.d.l.vinũ.adde ctopt capi hic aliud qð ẽ ſingulare ꝙ nõ ſolũ creditoꝛ/ſʒ etij eiꝰ ꝓcu etia in die ratoꝛ põt caꝑe debuoꝛẽ fugitiuũ glo.ẽ ſingu.ĩ.l.j.in.ij.gl. paſche. vbi quis de curiali vel coartali conditione conuenia⸗ tur ſ̃m ia. map. in · S. j. inſt. de actio.in.xij.coł. Be iuriſditione oim iudicũ Rubzica. Bn quidem. Maemns , cognitionẽ inter duos puatos niſi ex Mſona ad perſonam. h.. HC¶.Ex tex. ccũ ⁊ pꝛocu. Jarguit᷑ ſic vbi „VAiliquis habet aliã iuriſaitionẽ põt ex AWAoſenſu eiꝰ iuriſditio pꝛoꝛogari:ſʒ ꝓcu ratoꝛ videl als iuriſditioneʒ hẽre.ergo ꝑ nos potuit pꝛo rogari.¶ Op.ꝙ ſi ꝓcuratoꝛ nõ fuit ↄpetens iudex nõ te leat eiꝰ ſnia:vt.l.fi.:j.ſi a nõ ↄp.iudi.ſʒ ſi nõ fuit ↄpetẽs iu dex ab iteſtato: nec etiã ex poſt facto qð eſſet ſi ignoꝛãtes litigauiſſent /tũc nõ teneret ſnĩa vt in ↄꝛio. Si aũt nõ fu⸗ it cõpetens ab initio/fuit tñ factꝰ cõpetens ꝑ cõſenſuʒ ſpõ tee litigatiũ coꝛã eo ⁊ ex certa ſcĩa tenet ſnĩa: ⁊ ita loquit᷑ Juriſdi⸗ hec lex.¶ Querit᷑ an añ litẽ ↄte.firmet᷑ iuriſditio pꝛoꝛoga tio ꝓꝛoga ta:dicũt qͥdã ꝙ nõvt.l.co tꝑe.ff.de pecuł.⁊.l.ſi cũ dotẽ.S. ta an fir⸗ co tẽpoꝛe.ff. ſo.ma.Sed qꝛ de hoc eſt dubiũ dic ꝙ aliqñ ĩ⸗ met᷑ añ li. teruènit cõſenſus tacitꝰ ĩ pꝛoꝛogãdo:qꝛ ſcienter litigant conteſt. ⁊ tũc ſolũ ꝑ cõteſtationẽ firmat᷑:vt hic in glo.ar.pᷣdictaꝝ legũ:aliqñ interuenit cõſenſus expᷣſſus:⁊ tũc aut eſt expᷣſ ſus in ꝓꝛogatiõe fienda.ſꝙ talis ſit iudex:⁊ ĩ hoc dicũt qdã ꝙ ſtatim fit iudex:reuocabiliter tñ qꝛ añ lit. ↄte.po⸗ terit declinari:⁊ ita defendũt opi.G.q̃ eſt in.l.ſi per erro⸗ rem. ff. de iuriſ.om.iud.⁊ ſic intelligũt.l.ſi cõuenerit.e.ti. ed poſt lit cõt.firmat᷑ irreuocabiliter ſicut in legato/qꝛ acqrit᷑ ignoꝛati:reuocabiliter tñ donec fuerit agnituʒ: vt l. cũ pr. S.ſurdo.⁊ ibi nota.ff. de le.ij.ſed qꝛ gl.tenet ꝙ nul⸗ lo mõ firmet᷑ añ lit.conte.ideo tene eã:aut qͥs cõſentit ex⸗ pꝛeſſe nõ ꝓꝛogatione:ſed hoc mõ qꝛ dicit ꝓmitto coꝛam quocũq; iudice rũdere ⁊ non opponcere declinatoꝛiã foꝛi mõ ſi cõuentus rñdet bñ qᷣdem/qꝛ per cõteſtationem fiet pꝛoꝛogatio ⁊ nõ añ:ſi vult añ lit.conteſt.declinare põt cũ nõ ſit adhuc iuriſditio pꝛoꝛogata:ſed cadet in pens cõuẽ tionalem ſi fuit expᷣſſa/vel tenebitur ad ĩtereſſe ſic loqᷣf᷑.l. ſi qͥs in cõſcribendo.S.de pactl.⁊ de epi.⁊ cler.nec aliter pñ̃t ĩtelligi ille.ll.xhec eſt opi.ia.de rauen..⁊ bona. Iteʒ Juriſditi q̃ro q̃t modis fit pꝛoꝛogatio.Rñdeo de perſona ad per⸗ oõnis ꝓꝛo⸗ ſonã/de re ad rẽ/⁊ de tempoꝛc ad tpᷣs:⁊ hoc indubitater. gatio qt ¶ Sed an fit de loco ad locũ /verbi gra:ptãs mutinẽſis ẽ modis fit ĩ ciuitate bononie ⁊ duo bononiẽſes volũt eius iuriſditi⸗ ⁊ an flat ð onem pꝛoꝛogare:vt iter eos cognoſcat in bononia:queri loco ad lo tur an poſſit ⁊ videtur ꝙ nõ:qꝛ oꝛdinariꝰ debet tenere ſe⸗ cũ dem maioꝛisvt.l.penul.ff.de iuſti.⁊ iure.at hic non poſſʒ tenere locũ maioꝛis:ergo ⁊c. Pꝛeterea in pᷣiudiciũ bono niecñ. iudic.hoc fleret qͥ debet de omnibꝰ cauſis hic cõcur rentibus cognoſcere: vnde lʒ partes poſſint pꝛoꝛogare ĩ ſui pᷣiudiciũ:vt hic.nõ tñ in pᷣiudiciũ iudicis:vtj.res int alios acta ꝑ totũ.Eſt ⁊ alia rõ ⁊ foꝛtioꝛ:qꝛ eiꝰ qͥ nullã iu⸗ riſditionẽ hʒ nõ põt fieri ꝓꝛogatio:vt.j.e.l.pᷣuatoꝝ.at po teſtas mutinen.hic exũs eſt oino pᷣuatus:vt.l.fl.ff.de off. pfec. vꝛ. ⁊.l.iij.ff.de off.pſi.ergo ⁊c᷑.Alij volũt tenere ↄꝛiũ ⁊ arguũt per.l.q̃ro.ff.de ſolu.⁊ rñdet᷑ ad ſcdᷣam rõnẽ ꝑ · S. plane inſti.de rerũ di.Sʒ certe male dicũt ⁊.l.q̃ro.de alia adminiſtratiõe loquit᷑ ⁊ nõ de iuriſditione:⁊ ideo pꝛĩa ve Pꝛoꝛoga rioꝛ.ſ¶ Iteʒ q̃ro qͥd ipediat ꝓꝛogationẽ.Rñdeo metꝰ.cũ tionẽ iuriſ pᷣuet ↄſenſũ vt colligitur ex.l.ſi qͥ ex ↄſenſu a ↄꝛio ſenſu.S. ditionis de epᷣa.audi. Item erroꝛ vt.l.ij.ff.de iudi.⁊.l.ſi ꝑ erroꝛeʒ. qd ĩpedi⸗ de iuriſ.om. iud. Itẽ penitentia:qꝛ pñt penitere añ lit.ↄt. ⁊ nõ poſt:vt.l.ſi ↄuenerit.ff.de iuri.o.iud. Itẽ pſone iha⸗ bilitas.nã minoꝛ pupillꝰnõ põt ꝓꝛogare:qꝛ nõ ẽ perſona habilis ad iudiciũ:⁊ ideo fuit dubitatũ dũ qͥdã eẽt expul ſus de bononia ⁊ eſſet pupillꝰ ⁊ in ciuitate ferrarie vole⸗ Rpꝛoꝛogatiõe:fit ergo pꝛoꝛogatio de pꝑ⸗ tutoꝛẽ perl.vbi aſſunt.de tu.⁊ cu.da.ab his.Sʒ certe bñ puto ꝙ tutoꝛ qui eſt maioꝛ bene poſſit pꝛoꝛogarec. vt.d.l. vbi aſſunt.ſecus ĩ pupillo qui nõ habet legitima perſonã vt. S. qui legiti perſo:per totum. Itẽ pꝛoꝛogationẽ impe dit qualitas cãrum ſi ſunt criminales:ĩ quo dic ꝙ aut fit pꝛoꝛogatio ĩ criminali coꝛam eodẽ iudice qͥ atłs habebat merũ imperiũ ⁊ poteſt fieri.vt... vbi de cri.agi opoꝛt.l.j. aut non hẽbat merum imperiũ ⁊ fieri nõ põt:qꝛ non eẽt ꝓꝛogat᷑io eiuſdem iuriſditiõis:ſed eſſet de nouo dare qð eſſe non poteſt.vt lilabeo:S hanc autẽ.ff.de arbi.⁊.l.ſi cũ dies.in pꝛin.ff. de pꝛecar.l.ſed ⁊ ſi manente.¶ Itẽ pꝛoꝛo⸗ gationẽ impedit defectus iuriſditiõis.vt.j.eo.pꝛiuatox. ¶ NWodo oppo.⁊ videt᷑ ꝙ in pꝛocurstoꝛẽ ceſaris cõſen⸗ Pꝛocura ſiſſe nõ potuerint.vt.l.qualẽ.in pn.ff.de arbi So.aut vo⸗ toꝛ ceſar⸗ lunt cõſentire vt iudicet ⁊ poſſunt ⁊ taq; in arbitrũ:vł tã an poſſit qᷓ; in iudicẽ/vt hic:aut vt ſie indicet:tũc dicunt quidã ꝙ eẽ iudex ĩ in arbitrũ ſic conſentire non poſſunt.vt.d.l.qualẽ.in iudi ter aliq̃ͥs eæẽ ſic.vt:l.ſi conuenerit.ff. de re iudic.Tu dic ꝙ nec in ar qͥ ↄſeſerũt bitrũ nec in iudicẽ poſſunt conſentire / vt ſic iudicet:quia ĩ cũ tãq; ĩ fm legem ꝓnunciare debet non ſᷣm voluntatẽ partiuʒ: vt arbitrum l.rẽ non nous.⁊ aut᷑.ibi poſita.S.de iudi.Nec ob.l.ſi con⸗ ſeu iudicẽ uenerit.qꝛ ibi volebant partes vt contra pꝛiuilegiuʒ vniꝰs ipſoꝛum iudex pꝛonunciaret quod poſſunt. Sed ꝙ cõtra legẽ cõmunẽ iudex pꝛonũciet facere nõ poſſunt:⁊ idco ſi aliquid volunt facere partes ex cõi ↄcoꝛdia debent hoc facere per modũ contractus ⁊ non ſnĩe iudicis.¶ Item quero an ſemꝑ pꝛocuratoꝛ cognoſcat inter fiſcum ⁊ pᷣua tum:⁊ dicit glo.ꝙ ſic regulariter. Sed fallit in q̃ttuoꝛ ca⸗ ſibus inter fiſcum ⁊ pꝛiuatum.in pꝛimo caſu bene dicit: in ſecundo videtur hoc cõtingere: qꝛ pꝛimo cqᷓ criminis qᷓ; bonoꝝ debet expediri. Item vnus non videtur poſſe adaptari in fiſco:qꝛ non põteſt accuſare de ſuſpecto / niſi ſit vt quilibet/ergo non venit tunc vt fiſcus:ſed vt quili⸗ bet pꝛiuatus. ¶ In glo. qque incipit quaſi di.in fi.ibi.l.ij.ſed ibi non fe cit vᷣalere illã ſentẽtiam vt ſentẽtiam: ſed vt cõtractum. Ad Dditt 0 Ad iſtam...j.dic ſi queratur quid eſt ꝓ⸗ Pꝛoꝛoga Erogatio eſt extẽſio iuriſditiõis ad alias tio qd ſit. res vel cãs vel perſonas que non ſunt ſub iuriſditiõe dꝛ⸗ dinaria.vnde vbi non eſt iuriſditio nõ fit pꝛoꝛogatio: qꝛ qð nõ eſt non poteſt pꝛoꝛogari.l.ſed ⁊ ſi manente.ff. de pᷣ carijs.ſᷣm Jaſo.in.l.ſi per erroꝛẽ.j.col.ff eo.ti.⁊ ibiplene videas Jalo.⁊ Cy.in.l.ſi quis ex conſenſu.S.de epiſ.au⸗ dientia pleniſſime Panoꝛ. in.c.p.⁊.g.cx. de officio ⁊ po teſta.iudi.deleg.remitto ad ea q̃ dixi.in d.liſi qsex ↄſẽſu. N D rxig. Actoꝛ ſeqt foꝛũ rei nõ econtra h. d. AV Bee. Op. ꝙ puctio fiat ꝑ ſniaʒ nõ per A.cõtractũ. vt. l. cũ quida. ff. de iuriſ. om. iu. Sol. W Kaut qro de pꝛeuẽtiõe quo ad ius foꝛi:⁊ tũc aut habebã ibi foꝛũ ſolum rõne domicilij:⁊ tũc ſerua.l.cũ qͥ⸗ dã/aut hẽbam foꝛum rõne contractus/⁊ nil operat᷑ mu⸗ tatio foꝛi:aut quero de pᷣuètione quo ad iudicè: ⁊ tunc p uentio nõ ꝓdeſt:qꝛ mutatio pꝛodeſt licet quãtũ ad cõtra ctũ ⁊ foꝛũ nõ noceat.vt.l.quiſqᷣs ·S. exceptis.ẽ.de epis et cle.⁊ aut᷑.cã que ſit cũ monacho.⁊. vbi de cri.agi opoꝛ. ꝑ totũ.Aut queris de pᷣuẽtiõe quãtũ ad penã:⁊a ſerua qð dixi in.l.penult.ff.ſi ex no.cã aga.⁊ facit.l.ſtatu liber.S.a ceteris.ff.de ſtatu liber. * Add itio Adde ad iſtã legẽ.c.ſi clericꝰ.⁊.c.cũ ſit 0R. gale. e de fo. ↄpe.⁊ ibi plene Panoꝛ. ? vide cũdẽ panoꝛ.⁊ tex.i c.ꝓpoſuiſti.er̃ ð fo.ↄpe.i.ij.col. ĩ v.ſʒ q̃ro ⁊ c. vñ vide glo.ſing.ĩ cle.j.de fo.ↄpe.ſʒ panoꝛ. ĩ.c. ꝓpoſuiſti.de fo.ↄpe.i.j.col.q̃ glo.ĩ.d.cle.dixit ᷓ ꝓpᷣe ubdit e dẽ rõe domicilij.⁊ ẽ illa gl.ĩ ꝓbo ſubditos ĩ fi. MPꝛiuati in pᷣuatũ cõ Mtuatoꝛum. riendon hulana⸗ S hoc dicit. ¶ Op. de. l. j. S. eo. So. ibi ałs hẽbat HN. Ee A&Liuriſditioné /hic nõ. ¶ Itẽ op. de. l. fi. eo. Sol. ibi eſt collegiũ.⁊ coꝛpus hic nõ. Itẽ opꝑ.de.S. ſʒ iterim. ĩ aut᷑.de defẽ.ciui.vbi cĩtas ↄſtituit defẽſoꝛẽ. Sol.ibi eſt vniuerſitas.¶ Sed g̊ hoc de eodẽS.qꝛ ibi nõ hʒ iuriſditi onẽ niſi pᷣfectꝰↄfirmet.So.hʒ iuriſditionẽ a ciuibꝰ. SOeecld· ad miniſtrationẽ nõ/ niſi cõfirmet᷑.¶ Quero qͥs ↄferat iu Juriſdi⸗ riſditionẽ. Reſpõdeo aut loquoꝛ de puatis:⁊ iſti nõ poſ⸗ fio a quo ſunt dare nouã / vt hic: ſʒ veterẽ pꝛogare.vt.v.eo.l.j.Aut cõfertur. m dgre non Vr bicalz vere e t⸗k. Butrigarius ſuper quero de coꝛꝑe aliq̃:⁊ tũc in his q̃ ꝑtinẽt ad artẽ ſuã pñt iudicẽ cõſtituere:vt.re.l.fl.aut q̃ro de ciuitate /⁊ hec põt iuriſditionẽ conferre non meꝝ inꝑiũ:vt in aut᷑.de defen. ciui·S.ſed interum.lʒ cõfirmationẽ ſpectet.idẽ in cõſuetu dine / vt ··de ema.li.lj.nã nõ põt dare merũ imperiũ:⁊ eſt rõ:qꝛ non plꝰ valet tacitꝰcõſenſus qᷓ; expᷣſſus:vt..de qᷣbꝰ. ff de legi.⁊ inſti.de iure na.S.fi.ſed ꝑ expᷣſſum cõſenſuʒ nõ põt ciuitas dare meꝝ imꝑiũ:vt.l.illicitas:S:qvniuerſas. ff. de off. pᷣſi. S ⁊c. Pꝛet᷑ea merũ ĩꝑiũ dat᷑ a lege &̊ nõ ab a lio vt.l.jS:q mãdatũ.ff.ð off.eiꝰcui mã.ẽ iur.Sʒ qũo pñt ciuitates italie meꝝ ĩperiũ dare.Rñdeo qꝛ ex pace cöſtã tie fuerũt ei conceſſa oĩa imꝑialia.nã monetã facere pñt ⁊ vectigalia inſtituere/⁊ ſi non poſſẽt ꝓbare cõceſſionem ex pꝑte cõſtãtie allegarẽt cõceſſionẽ factã ab aliquo imꝑa toꝛe ⁊ ꝓbarent diurnũ vſum ꝑ.l.cũ de in rem verſo.ff.de vſuris.⁊.l.ſeruitutes.⁊ ꝙ ibi not.de ſerriunn Add itio Et dũ in glo.pꝛima huiꝰ legis dr̃ ꝙ con ſenſus duoꝝ vel decẽ pᷣuatoꝝ hoĩm non põt dare iuriſditionẽ faciẽdo illũ iudicẽ qͥ nõ ẽ qͥdẽ ſi eſ⸗ ſfent mille vel duo millia:ſi tñ nõ facerẽt collegiũ eoꝝ ap⸗ Juriſdi⸗ pꝛobatio nõ poſſet iuriſditionẽ dare ſᷣm pau.de ca. Sʒ qͥ⸗ tiõem an ro vtrũ cõſenſꝰvniuerſitatis poſſit dare iuriſdi.dic ꝙ ſic poſſit da⸗ dũ tñ ſit vniuerſitas faciẽs ciuitatẽ /villã /vel caſtruz vᷣm re ↄſẽſus pau.de ca.hic.Et ita intelligas pꝛimã glo.huiꝰlegis in vniuerſi⸗ ſi.itẽ ſecus.⁊ an requirat᷑ cõſirmatio alicuiꝰ electi in iudi tatis. c&ẽ a ppło qͥ põt dare iuriſditiõeʒ:dicvt ꝑ bar.ĩ.l.abſẽti.ij. col. ff. de dona. p pau.de ca.hic in fl.coł.dicẽs ꝙ opus eſt adminiſtrationẽ diſcerni a ſuꝑioꝛe vt vult gloſ.hic argu mento legis finalis:.jarbitrium tutele. S WS E m 0 Nõ licet oꝛdinariũ recuſare añ lit. D·conteſt. vel poſt. h. d. — NCQOop hic innuitur a ↄꝛio ꝙ poſſit oꝛdinarius a R Aalrecuſari añ lit. ↄteſt. cũ.l.fl. e.cũ ſi. So.vt gloſ. ¶ Itẽ op.ꝙ etiã li.pẽdẽte poſſit recuſari:vt.l.nõ diſtĩgue⸗ mus ·S. cum quidam. ſff. de arbi.So.ibi in arbitro qui reij citur ex cauſa/hic in iudice. Additio Dum vdj in tex. nec pꝛius adde dic ꝙ pᷣ⸗ ſes ꝓuĩcie nõ põt de cauſis vertẽtibꝰin⸗ ter hoĩcs caſtroꝝ vei villaꝝ ſibi ſubditarũ cognoſcere/⁊ eos ad ſe aduocare ⁊ remouere de manibus ſpecialiuz iu dicũ/qꝛ non hʒ ad hoc ptatẽ in aut᷑.de defenſoꝛibus ciui⸗ ta· S. nulla.⁊.S.ſʒ iureiurã. m pau.de ca.idẽ in archiepo de cauſis ꝑtinẽtibꝰ in dioceſi alteriꝰ epᷣi ſibi ſubditi.c.pa ſtoꝛalis.de officio oꝛdinarij.c.romana, de fo.cõpe.in.vj. ſm pau.de ca.hie ⁊ vide cano.in locis ſupꝛa allegatis. ℳ6. K Ro . in li Sicut in ciuili ita in Recrim na l. criminali actoꝛ ſequi⸗ AEtur fop rei/x ſi reꝰ ſine celeſti oꝛaculo vel actoꝛ I..· . ſe trahãt ad ĩcõpetentẽ iudicẽ cadit a iure cau⸗ 5 X NR — ſe. hoc dicit. . .. Actoꝛ an ¶ Op. ꝙ quis poſſit trahi ad iudicẽ incõpetẽtẽ:vt.S. dc poſſit tra= dila.lł:ſi qũ.⁊ aut᷑.ibi poſita.So.põt cũ reſcripto ibi /nõ ſi/ hi inuitꝰ a ne.vt hic.¶ Item op.ꝙ lata ſententia mandetur executio reo ad ĩcõ ni cum pꝛoꝛogatio facta fuerit:vt.S.e.l.j.So.hic fuit tra⸗ petẽtẽ iu⸗ ctus inuitus.¶ Modo quero quando cõmittat᷑ pena. Re dicẽ:⁊ ſi ſpondeo ſᷣm dominum mar.aut citatus coꝛam incompe⸗ fiat q̃ pe- tenti iudice non cõparet ⁊ non committitur pena:vt ar.l. na veniat quãuis.ff de in ius vocan.aut comparet ⁊ actoꝛem peni⸗ puniẽdus tet ante lit.conteſt.⁊ idem:vt.l.amplius.ff.rem ra.haberi. aut litem eſt conteſtatus:⁊ vult ꝑeniteri añ ſententiam ⁊ adhuc videtur ꝙ poſſit qu aſi cum hoc delictum ſit de le uioꝛibus criminibus eo non conſummato habeat locum penitẽtia:vt.l.j.infi.ffq; quiſq; iur.⁊.l.aliam.de his qui. vt indig.l.papinianꝰ.S· meminiſſe.ff.de inoffi.te.Si autẽ vſq; ad ſententiam perſeueret: tunc pena committitur. Sed quo iure petitur pena:certe ſi reus trahat actoꝛem quomodo condemnabitur non ex cauſa pꝛopoſita de mu tuo:quia illa non eſt pꝛobata/ non ex Krnchieriquis illa non fuit pꝛopoſita:vt.l.non poteſt.ff.de iudi quid ergo. Reſpondeo.aut actoꝛ trahitur a reo inuitus:⁊ tunc in ea⸗ dem inſtantia non poteſt petere eum condemnari: ſed in alia condic.ex hac.l.niſi ab initio pꝛopoſuiſſet hoc mo⸗ do peto te condemnari ad decẽ ex cauſa mutui:⁊ ſi contĩ gat te trahere me ad iudicem incompetentem ex nunc pe to te iure tuo pꝛiuari:vt.l.conductoꝛes.⁊ qð ibi nota.ff.lo ca.⁊ conducti.⁊.l.non ab re j..vñ vi.Sed ſi reus trahitur inuitus:⁊ in eadem inſtãtia poteſt exciꝑe de delicto acto ris /vt abſoluatur:quia ius ſuperueniens reo quãtumeũ⸗ N Tertio libꝛo Codicis q; ſbi pꝛodeſt: vt inſti. de perpe.ac. S. fl. qð non eſt in acto re niſi ſuꝑueniente ex cã de pꝛeterito:vt.l.ſi rem.S fl. ff. de pig. ac. qd hic non eſt:immo ex noua cg̊.i.ex delicto rei ſi⸗ bi ſuperuenit. Itẽ põt reus in alia inſtantia agere ⁊ pete⸗ re condi:ex hac lege vt abſoluatur pꝛopter delictum acto ris.¶ Item quero qũo ẽ poſſibile ꝙ reꝰ trahat actoꝛeʒ in⸗ uitum in vetito examine:⁊ dic vt glo. ¶ In glo. que ĩcipit ſed quomodo ibi agat reus.poteſt etiam in eadem inſtantia excipere vt abſoluatur vt inſti. de perpet.ac.in fi. G Additio Dicit paul. de ca ꝙ iſtam legẽ nunq vi⸗ „* dit pꝛacticari ĩ iſtis penis cõtẽtis in pñ⸗ ti.l.tñ ꝑ hoc non tollitur:qꝛ poſſet pꝛacticari:qꝛ nõ è abo⸗ lita per contrariã cõſuetudinẽ iuxta no.per cy.in.l.ij.que ſit lõg. cõſuetudo ſᷣm pau.de ca.hic in.j.coł.⁊ eſt ſingu.l. ⁊ terribilis his qͥ trahunt aliquẽ coꝛã iudice incõpetẽte vł petũt executionẽ ſentẽtie vel ĩſtrumẽti ſᷣm pau.de ca. R, „ Et ciuilium ⁊ criminalium 6 Agilſterie. mioni habet cognitionem magiſter militũ inter duos milites ſiue reũ mi EKaaan Iit 7 actoꝛẽ pꝛiuatũ.hoc dicit. ¶ Op. de.l.jj.vbi ſena.vel clari.So.vt gloſ.tu dic ꝙ aut quero de cauſa ciuili ⁊ tunc coꝛaʒ magiſtro miluũ:vt hic Igdem ſi eſt criminalis ⁊ crimẽ militare:⁊ ita etiã hic po⸗ teſt intelligi ſi erat crimen commune:⁊ tunc aut erat enoꝛ me delictum:⁊ tunc pꝛeſes habet cognitioneʒ ⁊ cohertio nẽ: vt.l.ji vbi ſena.vel clari.ſpecialevidetur·jde fal.mo⸗ neta.vbi fit remiſſio ad magiſtrũ militũ etiã ĩ enoꝛmi de lictovel ſi dicerem ibi ſolũ cohertionẽ remitto:vñ eſſetvł ꝙ delictũ mediocre ſit /vel ſi dicã ꝙ ibi eſt crimen milita⸗ re:qꝛ non dʒ negociari ⁊ monetã facere ſʒ militare:⁊ ideo nimirũ ſi remittitur:ſi aũt crimen eſt leue:tũc pᷣſes cogno ſcit:ſed cohertionẽ ad magiſtrum militũ remittit:vt.l.fl. re mili. azsnin Poteſt qoᷣlibʒz colle⸗ Eriniquum. artificiox ĩ his E. 2. & . „e 1 recuſanti imponit᷑ hoc dict. ¶ NHota ꝙ collegiũ põt ſibi facere iudicẽ ⁊ ſuꝑioꝛẽ ĩ his que ad artẽ pertinent. ken. ¶ Sp.ꝙ nõ poſſint facere iudicẽ:vt.S.e.pꝛiuatoꝛuʒ. So. ibi ſunt pꝛiuati hic coꝛpus.¶ Itẽ op.ꝙ negociatoꝛes nõ poſſint eẽ milites:vt.C.nego.ne mili.li.x.So.vt gl.i Itẽ op.ꝙ oꝛdinarius recuſari poſſit:vt.S.e.l.nemo.So.vt gl. Item quero quid in vniuerſitate ſcholarium an poſſũt i udicem facere/⁊ dic vt glo. Ja.butrigs. i i a Et dũ dr ĩ tex. iuriſdi.⁊ pᷣceptionẽ ptʒ & Ad d itio ꝙ pꝛepoſiti collegioꝝ ⁊ artiũ hũñt iuriſdi tio.⁊ ad hoc allegat᷑ iſta.l.ſᷣm paul.de caſt.vñ dicit bar.p iſtũ tex.ꝙ poſſũt facere ſtatuta ↄſeruãtia iuriſditionẽ cir⸗ ca miſteriũ illiꝰart bar.ĩ.l.oẽs ppłi.ff.de iuſti.⁊ iure. Quãdo imperatoꝛ inter pu pillos et vi. c. Mubꝛica. CHic titulꝰ ẽ ſpãlis ⁊ młta ſpãlia ponit DNiuide rubꝛũ ĩ duas partes. Secunda incipit ibi ⁊ ne exyibean. tes:qꝛ pꝛĩa loqᷣtur de , ma pte rubꝛi. Scðᷣa psicipit ibi ꝙ ſi pu Pilli. z ſũmarie dicit Oꝛdinarios recu⸗ —R——— Mo. ¶ Ob. ꝙ ex reſcripto trahi pñt: vt. ſi quando.S.de dilatio.So. vt Ste d Zien op. ꝙ oꝛdina⸗ rius recuſari non poſſit:vt.S.ti.j.l.fl.So.hic ſpʒale. . Additio Dic ĩ materia huiꝰ.l.ꝙ hodie gñałr nẽo põt trahi er ꝓuĩciã ſuã niſi iudice negli gẽte ĩ aut᷑.vt differ.iud .S.j.tñ hodie ſi iudex ꝓuĩcie negli geret nõ poſſẽt trahi miſerabiles ꝑſone et puĩciã: ſʒ dz cõ delegata ĩ puĩcia huiꝰ.l.auctoꝛitate ſᷣm bar.hic adeo ꝙ ſi ĩ reſcripto diceret᷑ nõ obſtante.l.quacũq; nõ ſufficeret im mo opꝰ ẽ ꝙ dicat᷑ nõ obſtate tali.l.ĩ ſpẽ vel nõ obſtante ſint ꝑſone miſerabiles:tũc poſſẽt cõueniri ꝑ reſcriptũ er ꝓuĩciã: als ſecꝰ.nam imperatoꝛ nõ põt ſibil imponeres q̃ ad artẽ pertinent habere ad ſupioꝛẽ oꝛdina⸗ Ariũ qᷣ recuſari nõ põt pꝛiuilegio dignitatj pens Pe — 7 contra. Riuide in duas par S 4 ſcdᷣa ꝑte rubꝛi.Scða ꝑs loquit᷑ de pꝛi ſat pupilli ⁊ vidue ex pᷣuilegio:⁊ nõtra hũt᷑ ad iudicẽ nõ ſuũ et ex reſcripto.h. cl dnekh enn fife digoneſ⸗ sgre te ttt, tug llegennti, ätiten miqnſine wcihli rtcſfigl ldſeini⸗ fifngun e lcinnaimn beihgifmn, licsſni Lioſmde ronitien, lactüähe neguterctaſe onezt cohetn tur defin tizienoꝛmi nittorpſieſſe tonmenmiis militeriin etüchſese itemititnlf. Neſtcͤlizec martiftorilke ſugior n o Dignialn et ſopioꝛẽi pꝛingtornz egoclatoteel Sovtal S nemo So, lariuman oit eginifi lniiin aſt idictin⸗ ſziuniſdtlnich deifirine hintayt ubticä t Dincenni rethbent, = iuiceinoes e ehitlenn Agoſoalf golepptbi Ordfnunot roniegon ſieterteſei S == . S= = = = = =☚ ☛ =ι unnn = WVbi de crimine agi opoꝛteat. Fo. XCVIII. qua recedere nõ liceat in ſimili notat᷑ per glo.in·S· fl. qui. mod. na.effi. ſui. colla.vj.m cy.⁊ paul.de caſt. Gbi decrimine agi opoꝛteat Remiſſio an hẽat lo cũ ĩᷣctibꝰ tur et ſententia executioni mandabitur per.l.a diuo pio. Mubꝛica. Nlocis vbi commiſſum eſt crimen vel domicil ium habere.hac dicit cum ſe. Sed nunquid remittetur ad locum de rema licti: dic ꝙ ſic regulariter iure nouo vt in glo. Sed nun qꝛ exequata ſunt delicta et contractus vt aut᷑qua in pꝛo⸗ uicia:ſʒ in delictis põt fleri vt in aut᷑.vt nulli iudi:S.ſi qͥs vero compᷣhẽſoꝛũ:ergo⁊ in contractibus:tu dic contra: quia in contractibus regulariter fit remiſſio: vx vbi de ratio l.j.⁊.ij.ergo in cõtrarium eſt ius cõe:vt.l.ius ſingu⸗ lare.ff.de legi poſſum in ciulibus conueniri in loco con⸗ tractus:ſed nõ remitti:⁊ ſi aliquis comparet lis conteſta ff.de re iu. Si nemo ↄpꝑct pꝛonunciabitur interlocutoꝛie de mittẽdo in poſſeſſionẽ ⁊ mittetur actoꝛ ibi in poſſeſſio⸗ nẽ ſi ibi ſunt bona vel alibi miſſis litteris a iudice qui iu⸗ dicauit ad iudicem in cuius territoꝛio ſint bona:vt.l.pꝛe ſẽti. S. de his qͥ ad eccle.cõfugi.i¶ Quero q̃ ẽ rõ ꝙvbilis ẽ cepta ↄdẽnabit᷑. Rãdeo triplici rõne. Pꝛĩa qꝛ vbi iudi⸗ ciũ inchoat᷑ ibi finiri dʒ:vt.l.voi.ff.de iudi Scða qꝛ exce tio incõpetent iudicis ẽ declinatoꝛia:ergo añ lit ↄt.de et opponi ⁊ non poſt:vt.l.pomponius·S.rati.ff.de ꝓcu. Tertia qꝛ per conteſtationẽ firmatur iuriſditio pꝛoꝛoga ta ergo declinari non põt:vt.l.ſi conuenerit.ff.de iuriſdi. om.iudi.¶ Modo qro quid ſi ab initio ignoꝛabã incõpe tentem ⁊ poſtesa ſciui ⁊ litigaui an cõfirmatur iuriſditio. eſpondeo ſic:qꝛ non fuit defectus ᷣm tps initij niſi vo⸗ luntatis q̃ non inheret ꝓpter erroꝛẽ:ergo cõfirmatio tra ⁊ vxo.ſ Scðo quero quid ſi ab initio iuriſditionem non hitur retro:vt.l.donationes·S.rati:j.de dona.inter virũ habebat dum coꝛam eo litigabamꝰ etiã ſciẽtes nõ eẽ no⸗ ſtrum iudicem ⁊ poſtea cepit habere nunquid poſtea con firmantur retro acta. Reſpondeo vt glo.⁊ bñ ꝙ non con⸗ fſirmantur: qꝛ ſm tps initij fuit impedimentũ ptãtis: æ lzʒ Cõueniri an poſſit delinquẽſ qͥcũq; lo⸗ co. poſtea iuriſditio ſupueniat confirm atur vt nunc non vt retro:vt.l.aliqũ.ff.de offi.pꝛocõſul.⁊ le.ſ Itẽ q̃ro nunqͥd delinquẽs poſſit quocũq; loco cõueniri:⁊ dic vt gloſ. Si tñ vno loco punitur in alio accuſari nõ poterit:vt.l.dʒ · S. fl.ff nau cau.ſta Itẽ q̃ro an ſcholaris habeat hic domi ciliũ:⁊ tenet gl.in.ſ.heres abſẽs.ꝙ nõ ⁊ bñ:nã nõ fit hicĩ cola añ decẽniũ:⁊ ideo dicit lex ꝙ cõtinue videtur eẽ in via:nã appellat viaticum id qð expẽditin ſtudio:vt.l.cũ filiꝰ.fr.ſi cer. pe.⁊ ideo de ctibus alibi celebꝛatis hic nõ poterit conueniri. Si aũt hic contrahat rõne gctus ſoꝛti NRies n hac lege no.glo.ſuper verbo inchoa Additio. S0Rheg n eo ſuvt⸗ minibꝰ põt qͥs ↄueniriĩ loco vbi /Aſit ule qui accuſare põt: dic vt glo. ⁊ q̃ſtionẽ de ſcholari quã foꝛmaui.S.l. pꝛoxima. potes hic foꝛmare. Ba in pꝛouincia. eulam tra uuiꝰ.i.exceptionẽ ponit finis ĩ medio ponit ca ſũ mirabilẽ hoc bꝛeuiter facit. ¶ Hiuide ĩ ꝑtes tres:qꝛ in pꝛĩa ponit regulam vt rõne delicti ↄᷣctꝰ rei poſ ſeſſe qs ſoꝛtit᷑ foꝛũ vſq; ad v.eo aũt. In ſcðᷣa ponit caſuʒ ſing.hñs varias lec.vſq; ad v.excipit᷑. In tertia ponit ex ceptiõem a pᷣncipio vſq; ad finẽ.lr̃aʒ expone vt gl. CHo ta ꝙ excquata ſũt iura foꝛi ĩ Zctibꝰ ⁊ quaſi:⁊ delictis ⁊ q̃⸗ ſi.¶ Itẽ no.ꝙ pᷣuilegiũ non excuſat.¶ Ad pꝛimã ꝑtẽ op. ſic.ſi exeq̃ta ſũt ↄctꝰ ⁊ delicta:& ſic ĩ delict fit remiſſio:& idẽ ĩ octibꝰ qð ẽ j cõeʒ opi.So.tpe huiꝰ aut᷑.nõ fiebat re miſſio regłarit᷑ ĩ delict:ſj tm̃ ĩ caſibꝰ:vt.l.ſi cuiff. de ac⸗ cuſa.Sʒ poſtea fuit inductũ ꝑ aut᷑.vt nulli iudi ·S.ſi qs vo ↄpᷣhẽſoꝝ:⁊ ideo hec edpat tm̃q̃ ad es q̃ tũc eràt indu . e r AHſsaρνας Kauſa criminis . – . eſtiones.a h vnl exz traoꝛdinarij tract at᷑ altero de tribus gcauſa inchoata vbi dep̃henditur reus quid in ctibus fit remiſſio: videt᷑ ꝙ ſic hic ſoꝛum ⁊ ratione pꝛiuilegij ſcholariũ ſoꝛtitur tres iudices in qᷣbus hʒ electionẽ: vt in auf. habitas. iens In crimine plagij ſicut alijs cri⸗ domiciliũ habere depᷣhendat᷑.h.d.ſ Quero qs . aa e p.ꝙ pꝛiuilegiũ valeat:vt.S.de epi.⁊ cle.aut᷑.ſi cleric vt gl.duobꝰmodis.iſ¶ Itẽ op.de.l.ſi qñ/⁊ aut᷑. ibi poſita.S. de dilatiò. So.vt glo.ſ Item op. cõtra gio. de.l.in criminali.S. de iuriſdi.om.iudi.Sol.illa coꝛrigit Collige ergo ꝙ autloquoꝛ de pꝛiuilegio ſui iudicis/⁊ il⸗ lud nõ tollitur:vt dicta aut᷑.ſi clericus.aut loquoꝛ de pꝛi⸗ uilegio foꝛi/⁊ tunc aut loquoꝛ in reo qͥ vult trahere acto⸗ rem ex pꝛiuilegio/⁊ non põt hodie vt hic.lʒ olim poſſet ꝑ dictã.l.in criminali.Aut actoꝛ vult trahere reũ ex pꝛiui⸗ legio ⁊ poteſt:vt dicta.l.ſi quãdo.⁊ aut᷑.ibi poſita.i¶ Itẽ op.videt᷑ ꝙ hec auf᷑.nil noui inducat/⁊ ante ipſam ⁊ rati⸗ one cõtractus qͥs ſoꝛtiebatur foꝛũ ⁊ ratiõe delicti:vt.l.j. C.ꝓbi de crimi. agi oꝑ.Sol.hec clariꝰ expᷣmit. Pꝛeterea lex antiqua loqbatur ſolũ de foꝛo conſequẽdo rõne deli⸗ cti:hic expꝛimit de ↄtractibus.tcc.dic vt in glo.¶ Modo ergo q̃ro an ratione ↄtractus quis ſoꝛtiatur foꝛũ ⁊ quõ. Sor an oꝛtiat᷑ qͥs Et circa hoc bꝛeuiter ſic diſtingue:qꝛ ſi hic contractũ fa rõne ↄctꝰ/ cio:aut tẽpoꝛe quo cõtraxi ẽ alibi ſolutio deſtinata nõ in et quomõ. iſto/tũc non videoꝛ cõtrahere hic.ar.l.ſi cũ dies ·S.ſi ar⸗ biter.ff. de arbi.⁊.l.exigere.de iudi.Aut eſt ſolutio deſti⸗ nata hic ⁊ alibi.⁊ tũc videoꝛ ↄhere vbicũq; ſolutio deſti⸗ natur:vt.l.omnẽ obligationẽ.ff de iudi. Aut ſimpliciter hic ↄtraxi/⁊ tunc aut hic habebã domiciliũ/a ſoꝛtioꝛ hic foꝛũ duplici rõne.ſ.ratiõe domicilij/⁊ rõne ↄᷣctus.vt.lij. 5 legatis.ff de iudi.Aut nõ habebãa hic domiciliũ:ſʒ ha⸗ eo ꝑgulã /vel tabernã/vł habitationẽ:⁊ tũc hic ſoꝛtioꝛ foꝛũ roͤne ↄctus tantũ: vt.l.hr̃s abſens · S.j.⁊· S. at ſi qͥs. ff. de iudi.Sed ſi nullũ iſtoꝝ habeã:et tunc aut habeam certũ domiciliũ alibi/⁊ tũc aut ſciebat mecũ ↄᷣhẽs me ha bere alibi domiciliũ ⁊ tũc hic nõ me poterit cõuenire:ſed in eo loco domicilij: vt dicta.l hr̃s abſens.S. nunquid. Aut ignoꝛabat /t tunc me poterit hic cõu:nire ſaltim vt caueam de reſpõdendo in loco domicilij: vt dicta.l. hr̃s abſens.S.nũquid. Si autẽ alibi nullũ domicil iũ habes/ ⁊Tc tũc ↄueniar vbi cõtraxitanqᷓ; vagabũdus:vt dic.l.hr̃s abſens notatur. Si aliqñ cõuenio de reſpõdendo vbiq; ⁊ tunc ſerua qð dixi.sS.de iuriſdi.omniũ iudi.l.j. ¶ Adeo.i( Iſte vᷣſi.legit᷑ quattuoꝛ modis:coniũcta glo. q eſt in coꝛpoꝛe cũ illa qͥ eſt hic.⁊ pone caſũ in hoſpite nõ in eo qᷣ domũ ↄduxit.na eſt differẽtia inter iſtos:vt.l.j· G ſi.de his qui deie.vel effude.Et diuide in tres ptes:qꝛ in pꝛima ↄparet hoſpes qͥ deiecit ⁊ dat᷑ ei terminꝰ ad dñm accuſatꝰ/nec dñs domꝰ vſq; ibi qͥd ſi deſijt. ibi accuſatꝰ ⁊ dñs cõparẽt:ſed accuſatoꝛ abeſt vſq; in fl. Eſt ̊ pꝛima lec.ꝙ hoſpes aliqᷣd deiecit ⁊ trãſeũtẽ offendit / accuſatur deijciẽs ⁊ ipſe dñm noĩat ⁊ dant᷑ ei inducie ad dñm pᷣſen tandũ.⁊ ſi nõ ↄpareat ꝑ ſevł ꝑ aliũ ↄdẽnabit᷑ pᷣſens accu ſatus.⁊ cetera ꝑ ſe patẽt.Sʒ hec nõ eſt bona lec.qꝛ poſt q; ꝓſtat de delinquẽte nõ dʒ ille cuius eſt domꝰ cõueniri:vt l.j·S.· fl. ⁊.l.ſe.ff. de his qui deie.vel effu.⁊.l.iij· S.interdũ. Pꝛeterea cũ hoſpes poſſit ꝓpꝛio noĩe cõueniri:qꝛ deie⸗ cit/nõ põt dñʒ in iudicio noiare.Scðda lec.eſt in eo qͥ mã⸗ dato dñi deiecit/ vł ↄtraxit qͥ ↄhens cõuenit᷑ ⁊ dñʒ noĩat ⁊ ſeruant᷑ ea q̃ hic dicũtur:ſed hec nõ eſt bona lec.rõnibꝰ S.dictis:qꝛ delinquẽs vel hens poteſt ꝓpo noĩe ↄueni⸗ ri:lʒ habeat mãdatoꝛẽ:vt.l.nõ ideo.j.de accu.⁊.l. ꝓcura⸗ toꝛ qͥ pꝛo euictione.ff.de ꝓcu.ergo non põt dñm noiĩare. Tertia lec eſt q̃ ponit᷑ ĩ coꝛpoꝛe videlʒ ꝙ qͥs ꝓmiſit ſiſte⸗ re aliquẽ in iudicio ⁊ petit ĩducias ſibi dari ad notificã⸗ dũ dño ⁊ q̃rit᷑ qð ſit officiũ iudicis:⁊ dic ꝙ dabit dilati⸗ onẽ.⁊ cetera ꝑ ſe patẽt.hãc lec.appꝛobat gl.i Et ad ipſã op.ꝙ abſens non ↄdẽnetur qꝛ liberat᷑ abſens ſi pᷣſens ſu⸗ ſcipiat iudiciũ:vt.l.ſolutionẽ.ff.de ſolu. So.hic nõ ſuſce pit iudiciũ aĩo nouandi:qꝛ tũc liberaret᷑/t hec vᷣalʒ glo. dicat illã coꝛrigi qð nõ placet.¶ Itẽ op.ꝙ nõ poſſit diffi⸗ nitiue condẽnari abſens cum ſecum non fuerit facta con teſtatio.vt.l.finaS.illud.de tẽpoꝛe appella.Sol.non eſt vera cõteſtatio:ſed quaſi.nam cũ abſens non veniat/nec mittat.videtur pꝛeſenti cauſam cõmittere/⁊ ſic mandare ei cauſam: ſed quia non vere mandat nõ eſt cum co vera quẽ noĩ auit pᷣſentandũ vſq; ibi.ſi nec ipſe ibi non ↄparet conteſtatio: ⁊ ideo pᷣmo fit in eum executio. Ften q̃ro Snia an que ſententia mandetur executioni contra pꝛe que cõtra abſentem: Reſpondeo pꝛeſens conuenuur ex ntem / et bpoſſit ma⸗ dari exe⸗ ſtipulatione iudicio ſiſti. abſens ex ſua obligatione / et cutioni 3 fertur cõtra vtrũq; ſnĩa. Quare ergo nõ pariter fit exe⸗ ab ſentẽ vl cutio in vtrũq; ab iitio.Rñdeo hoc eſt mirabile ⁊ poſſuʒ pᷣſentẽ ⁊ q̃ n intelligere ꝙ aĩo nouãdi non cõparuerit: ſed ſimpliciter ſentẽtia: Byjuutrigarius ſuper Certio libꝛo Codicis ꝓyit non in ſtipulatione Si in pꝛima obligatione flat cõdé⸗ cũq; pꝛomittitur certo loco quid dari actio ſit arbitraria Actioi ar⸗ natio ⁊ ſnĩa contra vtrũq; lara:ſʒ qꝛ vere lis ↄteſtata fut Meſpondeo non: qꝛ vbi in contractu bone fidei pꝛomitti bitrarie cũ pñte cũ abſente nõ vcreck maſtetgeo eimofit execu⸗ tur quid certo loco dari ex natura acrionis bone ſidei ve an ſit loc⸗ unl tio 3 pñtem ⁊ eſt mirabile.¶ Quarta lec.eſt ĩ eo d pꝛomi⸗ nit intereſſe:non quia ſit arbitraria: vt.l. in bone ſidei. ff. vbicũ;d p ſit iudicatũ ſolui pꝛo aliquo que olim in reali pꝛeſtari nõ de eo ꝙYcerto loco.in contractibus ſtricti iuris.in quattu mittit᷑ cer ſcn debebat/nec hodie in perſonali:fuit tamẽ interpoſita cõ⸗ oꝛ eſt arbitraria ſcilicet vbi mutuatur. quid certo loco red to loco qd nuun uenitur ille qui pꝛomilit iudicatum ſolui ipſe petit induci dendum. Itẽvbip ſtipulationẽ ꝓmutit᷑ qd certo loco da dari.x q̃re n g as ſibi dari ad denunciandum abſenti vt veniat ? datur ri. Itẽ ĩ legato ſoluédo certo loco e ioſtituto certo lo dicat᷑ ar⸗ ſna ei: ac. dic vt. S. dixi ĩ pꝛecedẽtile. Lo. xtrg iſtos caſus lʒ actio nõ poſſit eſſe arbitraria alijs bitrari⸗. ho ¶ In glo. que incipit caſus.ibi alij tamen. ⁊ quia potett de cais yt iſti. de actio· S· pterea.tñ rõne loci põt eẽ arbi⸗ nlin 1 eo uo nomine conuenirinon deber alium in iudicio traria vt veniat itereſſe loci niſi i qttuo⸗ caſibꝰ. S. dictis. ſomn nominare. ¶ In cadẽ glo ibi ſolutionem derogaretur o Itez qro quare dicat arbitraria. Bñde.: cũ ſit ſtricti ſaſ⸗ caſu quo ſulciperet iudicium non nouando:qꝛ aut nouat luris iudex deberet tenere frenũ in manibꝰ vt.l.fl.de con porel 7 non habet locum hec lex: ſed ula. aut non nouat: ⁊ tune di ob turpẽ cauſaʒ ff. Sʒ hec actio ꝙ̈ certo loco facir es nem perc lex habet locum. Jaco.burt. . arbitrariã vt iudex extẽdat manũ.ꝓpter ergo hãc adie⸗ lterho è Lhec aut. c valde ſingu.tñ tex.ẽ valde in ctionè extẽdit manũ:ſʒ qꝛ ſtricti iuris tenet frenũ in ma⸗ gulee . Additi eptꝰ:⁊ vide tex.ĩ.c.j.ð puilegijs ĩ.vj.q fu nibus vt non extẽdat vltra intereſſe ratione loci:nã aliõ loſcſ it factus ab iſta aut tñ ibi inno. quartꝰ hac aut᷑. declarar itereſſe ↄſiderare nõ dʒ niſi loci.¶ Itẽ q̃ro an ĩ hac actio⸗ onali dicẽs ꝙ exẽptus põt rõne debiti vel ↄctꝰ vel rei ſite cuue ne veniat itereſſe tã actoꝛis q; rei ad cuius euidẽtiã eſt gnieh niri alibi qᷓ; coꝛã iudice ſue exẽptionis:tñ rõne domicilij ſciẽdũ ꝙ lʒ reꝰ ꝓmittat certo loco ſoluere: tñ põt vbicun Ainun talis exẽptus nõ poterit ex̃ loca cõuẽtiðis ↄueniri:q;uis qʒ domiciliũ hat ↄueniri:⁊ hoc iõ ne reſultet iĩ eiꝰ electi mde⸗ bar. ꝗᷓ dictũ· c.j.no viderat hanc aut᷑. voluerit ĩtelligeree Eonc an dẽat. vt. Lj ff. eo. Reus vero non hʒz electionẽ vbi lindu etiã exẽptꝰrõne domicilij poſſʒ ex locũ exẽptiõis ↄueniri ſoluat alibi q;ᷓ loco deſtinato.aut & agitur in loco deſti⸗ guan ab iſto ĩtellec.bar. recedit ⁊ bal.idẽ pau.de ca.hic ĩ.j.co. ato ⁊ hec actio tunc non eſt arbitraris: ⁊ ideo nullũ in⸗ ſparat Epe Fe Er b d ſſe ſli 2terelſe venit. vt.lꝙ ſi epheſi.ff. oo. Aut agitur alibi q; lo⸗ aeyt 5 AE E de po⸗ eio co deſtinato:⁊ tunc actoꝛ tm̃ eſt ĩ moꝛa/⁊ tũc venit inter mahitea KAgH eSS eeen eſſe ipſius tm:vt extimetur quaãtũ intereſt rei loco deſtĩs liſie ne. agi opoꝛteat to ſoluiſſe.põt tñ reꝰ ſi velit dicere ſe velle loco deſtina⸗ deiſu R b : .H„W to ſoluere:lʒ vbicũq; hẽat vomiciliũ poſſit conueniri.vt geſt U uca. l.ij · S· ſccuola.ff. eo.Si aũt reus eſt in moꝛa ⁊ cõuenit᷑ ali⸗ uirpe ASEV, B A1 t 4Vã violentie de biq; in loco deſtinato:tũc venit intereſſe vtriuſq; tã acto ſonpe N E,AAN. 1 aut em. bet tractari vbiẽ ris qᷓ; rei.nam quia reus non ſoluit loco deſtinato tẽpo⸗ ſenti. poſſeſſio vel vis illata.h.d. Ja.hhu. re debito: ⁊ ſic eſt in moꝛa qð eſt quãdo ad locũ deſtina⸗ liſterius Add itio. Hec facit ad ſtionẽ eñs ĩ vno territo tuʒ potuit puenire. vt. lij. S. ſi qs ita ſtipulet epheſi. x. ff. tir⸗unh 1 rio cũ baliſta ſagittat hoĩem ĩ alio terri eo.⁊.l.cõtinuus·S·cũ ita.ff.de verb.ob.ideo actoꝛis ĩter⸗ mnint nibus Cõueniri toꝛio exiſtẽtẽ poterit in vtroq; territoꝛio de crimine cõöue elſſe venit: ſed qꝛ reus alibi q; loco deſtinato ↄuenit᷑:ideo Pochnepoſſt vbi debe⸗ niri m bar ĩ.l..ibelloꝝ. ff. de accu.ſᷣm paul. de ca. nec oo⸗ venit cius intereſſe. Si aũtvterq; eſt in moꝛa.ſ.actoꝛ ⁊ re ctiof at de crĩe ſtat l traiecticie.ff.de actio.⁊ oblig.qꝛ illa loquitur ĩ cõ⸗ us venit intereſſe vtriuſq;. Hec ob.ſi dicas moꝛã cũ mo⸗ gvose exñsĩvno tractibus paul.de ca.hic. . ra heſ deberer n geua o petit nefenne fi⸗ ab rt D o E AAhi , dofe smiſ re:qꝛ actoꝛ ĩ moꝛa fuerit:qꝛ hoc non poſſet ſibi reus obij 1glonn F agitrar S bi fid eicõ mil. Ec. cere cũ ex hoc ſentiat lucrũ.vt.l.cũ in fundo.S.ſi mulier. D hoicz in a Mub ica ff. de iure do. Si petit qꝛ conuenitur alibi qᷓ; loco deſtina weid kor 0 weica. Obt 1or lceo nimiri ſinonfit coenſatio iſtoꝛũ intereſſe cũ nnal 4 Ver j veniãt ratione moꝛe. Ideicommillum eς% Bbiinrem actio. Kubꝛi. 2 rregitas vel maioꝛ pars eiꝰ debet cauſa em 5e 2 uso 4 Ann fideicõmiſſi tractari. h. d. de hoc hẽs Sõ R rem Venditoꝛ dʒ defẽdere Ntiun. glo.in.l.qð legat᷑ ff. de iudi.⁊.l.fldeicommiſſum. . Ne Eil emptoꝛez in foꝛo empti hennn . B bi co uen iatur ui certo lo onis. ⁊ vbi res eſt nõ in pꝛopꝛio vendi mnpti . Des L q Srionis. b.8'd. dien co dare pꝛomiſit Rubꝛica Rdonin Nendee, dran wer 4 p⸗ 4 2 * ipſũ heon no debeo petere qð hẽo: letati Sè . ui ꝓmiſit certo lo⸗ aut ñ hẽo ⁊ mihi ñ ↄpetit ĩ rẽ actio.vt —. Bi certo. ſoluere: alibi püßt Eaα EGlire derei ve. So, exponedo vt gl. 4* oõueniri qᷓ loco deſtinato:⁊ erit actio ¶ Itẽ op. ꝙ nõ imineat ꝑiculũ euictiõis victoꝛi.vt.l.ſi fũ ſete larbitraria ⁊ habebitur ratio intereſſe do· S. fl · ff. de euic. So. vt gloſ. ¶ Quero an vẽditoꝛ poſſit V lactoꝛis hoc dicit. ſuſciꝑe iudiciũ ĩuito actoꝛe.qͥdã ꝙ ſic qͥdam ð.Tu dicvt 1hos M C¶Ex tex arbitraria] i. cui deſernuit gl. ¶ Queroqᷓ ſit foꝛma iuriſditionis.⁊ dic vt glo. . in K airbitrium iudicis vel officium ratione P poſſi le i Cõuẽt? a⸗ 6 V. 7 Qui poſſidet alieno noĩe ↄuentꝰ Cõuet po SEARRAN quis. pst dñʒ ĩ iudicio noĩare:⁊ dat ei lieno noĩe * dilatio ad denũciãdũ dño ⁊ ſi dñs non veniat an poſſit ooooocinmam non eſt pꝛopꝛiũ nomen actio nis actione ex ſtipulatu vel certi condictione. ¶ Soppo /ꝙ non ſolum hoc caſu ſit actio arbitraria: ſeld F „At lis p ↄteſtata quãtũ ad tria. Pꝛimo quan dñʒi iudi Nn in conſtituto ⁊ in actione exteſtamento: vt.l.ſi heres.⁊.l. tũ ad pᷣſcriptiõis interruptionẽ. Scðo quãtũ ad hoc vt cio noia⸗ ein ſe ffe ⁊v.l.ſi duo· S. j.ff. de conſti. pecu. So. arbitraria eſt poſſit fieri miſſio ĩ poſſeſſionẽ. Tertio quantũ ad hoc vt re. lſin hoc caſu cum quid pꝛomittitur certo loco dari:vt hic. augdiat᷑ reuerſy de ꝓpᷣetatenõ de poſſeſſiõe.h.d. ¶ Op. ꝙ ſeti Item in alijs tribus caſibus.ſ.ſi mutuatur pecunia cer⸗ ↄuẽtꝰnõ poſſit dñʒĩ iudicio noĩare:nã põt ſuo noiepueni lirin to loco reddenda: vt.ff.e.l.aut ſi mutua. Item ſi legatur ri lʒ alieno noĩe poſſideat.vt.l.officiũ.ff.de rei vend.So. Nlo⸗ quid certo loco ſoluendum:vt.d.l.ſi heres. Item ſi quis aut loquoꝛ ĩ re mobili:tũc põt ſuo noĩe ↄueniri:⁊ideo nõ 1r conſtituit ſe certo loco ſoluturum pꝛo aliovel pꝛo ſe vt di põt dñʒ noĩare vt ĩ ↄꝛio:lʒ hodie poſſit ꝑ aut᷑.q̃ ĩ ꝓuincia e cta.l.ſi duoS.· j.ff. e.ti. Itẽ oppo.ꝙ non veniat intereſſe hic loqt᷑ ĩ imobili.⁊ ẽ iõ ſᷣj Ja.de are.qꝛ poſſeſſio rei mo⸗ “ B väytriuſq;: quia intereſſe venit pꝛopter moꝛam:at vbi vter-⸗ bilis pᷣt facile trãſire de vno loco ad aliũ:⁊ iõ nõ dʒ actoꝛ “ gJ eſt ĩ moꝛa/moꝛa cũ moꝛa dʒ cõpenſari:vt.i:.fi·S· penul. ↄpelli ſeqͥ eũ cuiꝰnoĩe poſſidet᷑.Tu dic ꝙ ẽ rõ:qꝛ poſſidẽſ R Moꝛa cũ ff. de eo ꝑ quẽ fac. aut ergo actoꝛ ẽ in moꝛa ⁊ intereſſe rei rẽ mobilẽ põt bñ reſtituere ⁊ plene:ſʒ non ſic ĩ ĩmobili qꝛ ſ. I moꝛa dʒ debet venire / aut reus eſt in moꝛa et intereſſe actoꝛis de⸗ lʒ patiat᷑ ĩgredi:tñ dñs retĩet naturalẽ ⁊ ciuilẽ poſſeſſio⸗ e ↄpẽſari. bet venire:aut vterq; eſt in moꝛa:⁊ tunc moꝛa vnius cum nẽ ſic ⁊ meliꝰ exhibere pᷣt.vt.l.iij ·S· exhibere.¶ Itẽ op.ꝙ Gan moꝛa alterius debet compenſari: vt dicta.l.fi·S. penul. g etiã ĩ ĩmobili ↄuẽtꝰpoſſit dñʒ ĩ iudicio noĩareè vt.S.vbi ð nin non poteſt venire intereſſe vtriuſq;. So. quidam faten⸗ cri.agi aut᷑.qua in pꝛouincis.q̃ facit ʒ ſcdᷣam lec.que im nd tur:gloſ.tenet contra.vt.ꝓ. dicam. ¶ Quero ergo an vvi⸗ pugnatur. vel etiam ſʒ tertiam:qꝛ loquit᷑ indiſticte.So. em ri Bbi de here. agi. Bbi de ratio. V udinnn; eiun 1 iilud iure nouo ſᷣm glo. Modo quero an hoc ſit verum hypothecaria reſeruari queſtionẽ de iure pignoꝛis.ſ.an Ein iſn generaliter ꝙ alieno noĩe poſſidens poſſit dũm in iudicio fuerit a domino obligatũ an non. In noxali actione dic unnn nomin are. So. aut detineo alieno nominc tantum aut qꝛ vt glo. ꝙ nunqß auditur de poſſeſſione vel de pꝛopꝛietate: aet ſum cõmodatarius vel depoſitarius rei mobilis 2 poſſie uz vt.l.ij. in fi.ff.ſi ex noxa.cauſa aga. Item queroeo caſu lcndd meo nomine conueniri: vt.d.l.officium. hodie poſſum do quo dixi audiri reuerſum de pꝛopꝛietate vſq; ad qð tem ngrcktobe minum in iudicio nominare:vt aut᷑.qua in pꝛouincia.aut pus audietur. Reſpondeo vt gloſ. qꝛ eo caſu quo miſſus ſrigiſzt, ſum colonus vel inquilinus rei immobilis:⁊ tunc ⁊ olim efficitur poſſeſſoꝛ cum iuſte poſſideat:vt.l.iuſte.de acqui . gtüüme ⁊ hodie poteram no minare vt hic:aut habeo naturalem rẽ.poſ.pꝛeſcribit longo tempoꝛe contra reum:ſed eo caſu 0.0deis tantumvel ciuilem tm:⁊ tunc non poſſũ alium in iudicio quo non efficit᷑ poſſeſſoꝛ:non põt pꝛeſcribere rei vẽdi.qꝛ chſtſmne nominare:vt euitẽ iudicium verũ:quidam dicunt ꝙ ciui non poſſidet:ſed pꝛeſcribit iure agendi ſpacio.xxx.an. vt Nlfideen liter poſſidens non poteſt conueniri rei vẽdicatiõe:qꝛ nil lomnes.⁊.lʒ.ſicut.j/de pꝛeſcrip.xxx.an. Iteʒ quero vnde loeofteti poteſt reſtituere:⁊ inducunt.l.ſi fundum.ff.de fundo do inſurgat hec quaſi conteſtatio.Reſpõdeo ex citatione fa Gohietce⸗ ta.⁊ male:qꝛ ſi ibi induco ĩ rem quã aliꝰ ciuiliter ⁊ natura cta de inquilino ⁊ nominatione dominij ⁊ dilatiõe data ffenüinn liter poſſidet multo foꝛtiꝰin re quã ciuiliter poſſidet.⁊ re⸗ ad nunciandũ domino ⁊ nunciatione facta domino ipᷣo let fieis gula ẽ ꝙ ſi induco aliquẽ in poſſeſſionẽ ĩiductus acquirit in contumacia exiſtente:nam tunc videtur confidere de Mibacai⸗ poſſeſſionẽ que erat penes me / vel quã inuenit vacuam ? co qui ipſum nominanit ⁊ ei cam committere poſtqᷓ; nõö Seligen non aliã/licet coꝛpoꝛe ⁊ animo ingrediatur:vt.lj.ff.de ac venit.ſ¶ Item quero ex qua cognitione fit miſſio.Reſpõ⸗ Miſſio Püpörporen quirẽ poſſeſ.⁊.l.ſi finita ·S. vbi aũt.ff. de da.infec.⁊.l.non deo ex ſummaria.in quo ergo vertetur hec ſummaria:di poſ. ex qᷓ laicha glienum.de interrog.act ⁊.l.qui vniuerſas·S. item cũ pꝛieꝛ cunt quidam ꝙ actoꝛi dabitur ſacramentum calumnievt cognitioe dectani toꝛ. de acqui.poſ.Si ergo habeo ciuilem poſſum conueni iuret ꝙ non petit ſe mitti in poſſeſſionem calumnie cauſa fit. fihlocdd ri inducendo in poſſeſſionem ⁊ inductus acquiret ciuilez ego puto ꝙ aliqualiter debeat de debito conſtare:vt l cũ deonli quam habeo:⁊ pꝛobatur hoc/qꝛ actio ad exhibenduʒ eſt pꝛoponas.j.de bo.aut᷑.iudi pꝑo.⁊.l.fulciniꝰ.ff.qui.ex ca. huraſtif pparatoꝛia vẽdicationis:⁊ tamen datur in ciuiliter poſſi in poſ.ca. ⁊ dicitur ſummaria ꝓpter duo:pꝛimo quia iu⸗ icpenitin dẽtẽ:vt.l.iij· S/fl.ff.ad exhibẽ.¶ Item q̃ro an ſnĩa lata co⸗ dex altero abſente pꝛocedit:vt.l.pꝛoperandum &S.·⁊ ſi qui eiloo d tra hñtem naturalẽ pᷣiudicet hñti ciuilem vł ecõtra:qui⸗ dẽ. æ S. ſinautem reus. . de iudi. Secundo quia iudex tã ro diſn dã ꝙ ſic quaſi vna ſit pediſſequa alteriꝰ. Ego puto ꝙ ſint cognoſcit de iure pᷣſeti: vt. l.iij · S. ibidẽ.fr.ad exhibẽdũ conuelti due ĩ ſubſtãtia qñ ſũt penes diuer ſos:vt colligit᷑ ex.l. pe⸗ Y Cto 2 Actoꝛ ſequit᷑ foꝛuʒ rei ⁊ in reali h.d. cötenfft gre · S. fl. ff. de acquir.poſ.⁊ ex notatex.l.ex liberis·..de Æ. A W—AH116 ([Quero quid in re mobili ? dic vt miuſcti⸗ 4 quir.poſ.aut ergo fertur ſñia cuʒ vno ignoꝛãte alio ⁊ alij dE glo. ego puto ꝙ res debeat ſequeſtrari: ⁊ ibi eſtmato ti non pꝛeiudicatur: aut ſciente ⁊ pñte ⁊ ſic: vt. l. ſepe · S. ſed ArTEYHEAGI vbi eſt: vt ar. l. fideiuſſe 02· G. j. ff. qui ſatiſda. gloci i ſccientibus ff. de re iudi.¶ Itẽ quero an ille qui dicit ſe al⸗ cogun.i¶ Item quero quid ſi reali agatur vbi reus ⁊ alibi licginf Poſſidẽſ terius nomine poſſidere debeat hoc pꝛobare. Rñdeo ſic eſt res petita/quis ſententiam executioni mãdabit:⁊ dic ine⸗ noĩe alte⸗ cum Her ſit gura; ercePri declinatoꝛia ar.l.ĩ exceptio vt gl. Itẽ qro in cuiꝰ electiõe ſit foꝝ eligere:⁊ dic vt gl. n riꝰan dẽat nibus. ff. de pꝛoba. Item quero an qui dvnũĩm nominauut ð S S oueiai B pꝛobare poſſit penitere ? ſuo nomine litigare. Rñdeo ſic ar.l. ele⸗ B bide 6 erxeditate ſong ſagut ctio.ff de noxa.i¶ Item q̃ro ĩ quo habet᷑ ꝓ ↄteſtata: certe a f E R b 5 α 1 Modd quo ad tria q̃ hic dicunt᷑ ⁊ dixi in ſummario.Sed nunqͥd S”Ll I EEe A. U 2 ca. tſeſinechi habetur pꝛo quaſi conteſtata quãtũ ad diffinitiuã ferẽdã 2, Llic Siue agatur petitione here tſbireust ⁊ glo.in.l.conſentaneum:⁊ ia.de are.vidẽtur dicere ꝙ nõ ditatis ſiue edicto diui adri lo ſi mi nam cum hec quaſi conteſtatio ſit irregularis non debe⸗ ani debet agi vbi eſt res. hoc dicit Ja Bloco da mꝰ ei di plꝰ robur Pler ar ler lſta war ei robur tm̃ quã Ecobus Butrigarius. zi interele tum ad tria:ergo non dabo in plus:huic tamẽ repugnat S ) orgkffeoartszit aut᷑ qua in pꝛouincia.vbi ex quaſi cõteſtatione fertur dif T bi d ratio cinus Pub finitiua:ſed dic ꝙ ibi pꝛeſes defendit dñm:hic autẽ colo⸗ “ D im qu Siue quis geſſerit of nus voluit pꝛocedere in cauſa:qꝛ tũc potuiſſet ferri diffi⸗ 9 oeficiuʒ publicũ aucto tordz defiin nitiua.i¶ Itẽ op.ꝙ quãtum ad ĩterrumpendam pᷣſcriptio r ritate ſed vtilitate pꝛiuatũ /ſiue publi⸗ zezinfooemn em non ſit neceſſaria conteſtatio ſed citatio:vt.l.ſi quis &à ESAcum auctoꝛitate ? vtilitate dʒ ibi red⸗ nproptionel emptionisj. de pꝛeſcriptio.xxx.an. So. omnibus reicct e W dere rönẽ vbi adminiſtrauit ? ſcdᷣo ca dic ꝙ qdam pꝛeſcriptiones ſunt q̃ ſolum cauſantur a faz⸗ Stenn Eiu fit remiſſio pꝛimo nõ.h.d.cũ ſeq̃nti. pendiceg uoꝛe vt eſtvſucapio:⁊ hoc mõ nõ interrumpitur etiã ꝑx cõ EE no ¶Additio. Regulariter ĩ cõtra⸗ ohetee h teſtationem.ſed quantum ad effectum: vt l ſi poſt acce. ꝗ Hi ctibꝰnõ eſt locus remiſſiomvt ĩ l. ertireadihn ptum. ff. de rei vendi.quedã cauſantur ab odio tantuʒ: vt eres abſens. ff. de iudi:c.romana.S. ghere. de gitont ꝛeſcriptio.xxx. vel.xl. an.⁊ ad interrumpendas iſtas ſu- Ga &&è ſał foꝛo ↄpetẽti.iſtud tñ fallit in caſu huius.l.⁊ in ep iſtlti ficit ſola citatio:vt in contrario:⁊ pꝛopter illas pᷣſcriptio gl.hic:⁊ idẽ guillermus de clu.dicẽs eẽ ſpale ꝙ in ↄᷣctibꝰ nc nes eſt inducta illa interruptio:q̃dam cauſantur a fauoꝛe vel quaſi fiat remiſſio:⁊ hoc qꝛ iſta adminiſtratio põt ha nn Lin ⁊ ab odio mixtum:vt eſt pꝛeſcriptio.x.vel.xx.an.⁊ ĩ hac bere delictũ incluſum:⁊ ſicut in delictis fit remiſſio ad lo dan), eligitur media via:vt ꝓ conteſtationem fiat interruptio cum delicti in.S. ſi vero.in aut᷑.vt nulli iud.coł.ix. IJIta in dientglo ul ipſo iure:vt.l.moꝛe j.de reiven.¶ Modo quero an ſtatim edditione alicuiꝰ adminiſtrationis.ideʒ vbi agit᷑ de ſta oſenn poſſideat miſſus in poſſeſſionem:⁊ dic vt glo.ſ Item que tuꝓti.ꝓximo.l.j.idẽ ſi cõparuiſſet coꝛã vno iudice⁊ pꝛo⸗ toncinend ro an reuerſus audiatur de poſſeſſione. Rñdeo aut agiꝭ miſiſſet ibidẽ ↄparere ĩ aut᷑.de exhi.⁊ intro.reis/S.ſivero ſſfennm perſonali aut reali:pꝛimo caſu auditur quãtũcũq; de poſ regularit᷑ ſecꝰ vt ĩ.c.romana.S. hẽtes.de foꝛo ↄpe.ĩ.vj. u Pinoen, ſeſſione niſi res fuerit vendita vł creditoꝛi adiudicata:vt fßʒ pau.de ca.hic ⁊ guił.i.l.j.yvbi qͥs de curiali vel coarta litide l.ſi quis emptionis·S.fi .. de pꝛeſcrip.xxx.an.⁊ hoc verũ li aliq cõdi.conue.Adde glo.ſing.i.l.iã gl.ſup vxbo ꝓ nõ glantigl hen ſi petitur quatitas.Si aũt peteretur res actione periona datoi fine glo.ĩ vᷣſi.ſʒ ꝑ h̊ͥ pactũ ſʒ bar.ibi q̃ glo.ẽ icogni ſeho li ⁊ in ea fieret miſſio. idem dicerem ꝙ qñ agitur reali: ta canõiſtis łʒ ab.ĩ.c.fl.ex.ð fo.ↄp.⁊ L.c.j.de iud.vide ple ſon, Er.kpꝛoperandlj.5 ſinautem reus g de nndl prour ocl ne⸗ aſid...f ſ qͥs ĩ ius vocatꝰ nõ ic.⁊ ibi ẽ gl.pᷣdi. dereivene”, ur in pſonali. Si aũt agitur ĩ reali:aut non eſt lis cõteſta s 5 Pnin ta vel quaſi:aut eſt conteſtata vel quaſi: pꝛimo caſu fit ta M dlcaã ſtat s ag 1 d X. W n 9 . 1. han finin im poſſeſſoꝛtꝛ auditur annum depoſſeſione no etra eAA ue. Siſeruus fugita vomio . Poſefoline ſz de ppꝛietate ſic:vt dicta.l.ſi quis emptionis.ſi autẽ lis Sr a LE. in aliam pꝛouinciam: pꝛi⸗ ithni erat conteſtata vel quaſi /aut non eſt liquiduʒ de cauſa AAEto capitur a domino ⁊ ca poſſeſſionis irheſi ſic ex interlocutoꝛia fit miſſio tunc nunq; auditur de poſ /tractatur eodem loco: cauſa vero pꝛo ſeüinchie ſeſſione:ſed de pꝛopꝛietate ſic vt hic:⁊.l.conſentaneum.·· ErE E,GC(„νhDietatis examinatur coꝛam iudiceyn ni oſce quomo.⁊ qñ iudex.Si autem ẽ liquiduʒ de cauſa:⁊ ſic fit = de fugit.hoc dicit. Seruꝰ? fu⸗ cn e(Non miſſio ex diffinitiua ⁊ tunc nunq; auditur:nec de poſſeſſi⸗ AE „ Mota ergo tres actus. Pꝛimus eſt giens põt ſben nöm one:nec de pꝛopꝛietate:vt.d.l.conſentaneum in fi.ideʒ p rEECAptionis pꝛopꝛia auctoꝛitate. Secun capi a do⸗ noſn ſetn omnia ſi agitur hypothecaria ⁊ eo caſu quo dixi in reiv? dus eſt cognitio de cauſa poſſeſſionis. Tertius eſt co⸗ mio ppa ſollin⸗ dicatione ſeruari queſtionẽ dominij eodem caſu dicas in gnitio pꝛopꝛietatis:⁊ hanc legem vidi pꝛacticari in quo auẽitate. niij Butrigarius ſuper Certio libꝛo Codicis dã canonico regulari qui ab oꝛdine fugerat: nã eius pᷣoꝛ dicebat ſe euʒ excõminicaſſe ⁊ oĩa feciſſe que poterat vñ imploꝛabat bꝛachiũ ſeculare vt eum caperet:nã pꝛopꝛia auctoꝛitate poterat capere cũ poſſi ideret.vt.l.quẽadmo⸗ dũ·S.magiſtratus.ff.ad.l.aquiliã.cũ ſi.⁊ quia capit fugi tiuũ.vt.l.ait pꝛetoꝛ ·S·ſi debitoꝛem.ff.que in frau.credi.⁊ qꝛ capit nõ vt ſibi hẽat:ſed ad iudicẽ reducat: deinde cã poſſeſſionis tractabitur in loco in quo depᷣhenditurvt.S. vbi de poſſ. agi opoꝛte.l.j.poſtea reducetur ad locuʒ vbi fugit ⁊ ibi cauſa pꝛopꝛietatis tractabitur: quia poſtqᷓ; ꝓ uocat in libertatem debet ſequi foꝛuʒ pꝛioꝛis.idẽ ĩ ſeruo vt · ..eo.l.iiij.⁊ in coartali per omnia.vt.jti.j.l.j. L ꝛocuratoꝛ ceſa⸗ £● RKo curatoꝛes. non examinat C.cauſam ſtatus. h. d. Actoꝛ ſegut . Actoꝛ ſequitur J in poſſellione. foꝛum rei ⁊ ĩ cã ſtatus. h. d. cum ſeanenti⸗ Slihertaris e ſ SVAW auſã libertatis ⁊ ſer⸗ NES Am dud um uitutis examinat ꝓcu⸗ ratoꝛ ceſaris:cauſamvero ingenuitatis exami enat ſolus pꝛeſes. ” ¶ Dop.de.l pꝛocuratoꝛes.S.e.que loquitur indiſtincte. So. illa intelligitur ſʒʒ diſtictionẽ iſtius.vel dic ꝙ aut eſt queſtio libertinitatis vel ſeruitutis inter fiſcum ⁊ pꝛiua⸗ tum litigantes de quodamtertio/⁊ tunc pꝛo curatoꝛ co⸗ gnoſcit vt hic. aut eſt queſtio inter pꝛiuatũ ⁊ quẽdam quẽ dicit ſuũ libertũ vel ſeruũ/⁊ tũc hec eſt pꝛopꝛie cã ſtatus æ tunc non cognoſcit vt in contrario. he ſunt vere/ alie ſunt truffe: ſed illa que dicit ꝙ hic cognoſcit vicepꝛeſidis eſt falſa:qꝛ tunc etiã de ingenuitate poſſet cognoſcere vt g.de offi.eius qui vicẽ alte. gerit.l.j.⁊.ij.⁊ ·vbi cauſc fl⸗ liif⸗ Qued aʒ pᷣſcriptio quique R litib US. nalis abcoibn ſeruabatur WRwin cã ſtatus / hodie eſt abolita.h. d. „ .COp. de to. ti . ne de ſta. defun. So. vt gloſ. Bbiquis de curiali. Mubꝛica. *lis fugerit auctoꝛitate AAE—ναrit câ poſſeſſionis tractabitur: pꝛopꝛie tatis vero in locovnde fugit.h.d. (.Ex tex. fuerat audiat .ſ in cã poſ⸗ ſeſſionis conuictus.ſ.poſtea in peti toꝛio in locovnde fugit. ¶Bp. cꝙ pꝛiullegium non ceſſet. vt..l. pꝛoxi. So vt glo. Zu dic ꝙ hic voſebat cõueniri coꝛam eo ſub quo illicite militabat:⁊ ideo nõ auditur/als audiretur vt in ↄꝛio. Adde glo. ij. huius legis ſingul. ad hoc Nebitoꝛẽ Ad D tio non ſoluz creditoꝛ pꝛincipal is poteſt fugiẽtem capere debitoꝛẽ fugiẽtẽ:ſed etiã ꝓcuratoꝛ ipᷣiꝰcreditoꝛis põt cape⸗ ſᷣm Jaſonem. in · S· j. inſtit. de action.xi.col.Et no.ꝙ an re credi-⸗ tiquitus erant homines parum induſtrioſi ⁊ non habe⸗ toꝛ pꝛinci bant artem vnde viuerent. vnde dedicabat ſe alicui cu⸗ palis vel rie alicuius ciuitatis vł iudicũ: ⁊ facicbãt ſe balliuos vl ipſius pꝛo executoꝛes vel ſcriptoꝛes vt ex illis lucris viuerent ⁊ ꝓ⸗ curatoꝛ. mittebãt ppetuã obediẽtiam ⁊ operã:⁊ iſti largo vocabu lo dicebãt᷑ milites nõ armate militie:ſicut aliqui qᷣ ſe offe rũt monaſterio nõ tñ faciunt ꝓfeſſionẽ qui vocatur obla ti/⁊ ibi ſtãt expẽſis monaſterij ⁊ faciũt hoꝛtos per paſar lo tẽpo vel coquiam ſᷣm Paul.de aſ. . fcürialt SAS p iqñouenit᷑ curialis Ac Pp erp etua * Ppotr ſtatũ curie co⸗ artalisvł ꝓpt᷑ exactionẽ vel ↄcuſſionẽ:⁊ tunc lodqt hec lex vſq; ad ver. ſuꝑ publicis. aut ↄue⸗ nit ppter publicas fũctiões ⁊ ceſſat oĩs exceptio ⁊ hoc in ſcðᷣa parte vſq; in finẽ ⁊ ſummarie.h.d.Si curialis cõ ueniat᷑ ꝓpter ſtatũ vel ꝓpter exactionẽvel ↄcuſſionẽↄue nit᷑ oĩ exceptiõe foꝛi ceſſate pᷣterqᷓ; armate militie ⁊ bñfl⸗ cij pᷣncipis.Sʒ ſi ↄuenit ꝓptẽ᷑ publicas fũctões ceſſat om nis exceptio:oꝛdinarius non recuſatur.h.d. ¶ Ex tex.p̃ter eos. Iſte vᷣſ. Fʒ opi.Aʒo. reſpicit pᷣeedẽ tia ⁊ ſic idẽ erit ſiue ↄueniat᷑ ꝓpt᷑ publi.fũctiões ſiue ꝓpt᷑ ſtatũvt ĩ duobꝰ pᷣdict caſibꝰ excuſent᷑.Alia ẽ opi.ꝙ vᷣſi. iſte reſpiciat ſeqntia vt ſic vbi qs ↄuenit ppter publi.fun ctiões nullã exceptiõem poſſit op.⁊ nõ ſit vᷣ. ibi ceteros. 3 Si curialis vel coarta⸗ Iquis Hoꝛopꝛia poteſt capi ⁊ vbi repertus fue Vbi ſenatozes vel clariſſimi. MKubzica. . Clariſſimi ĩ cr imi⸗ Bicum . nali cã ↄuẽti nullo pꝛiuilegio Ho unude micd. ſueri 6 Illuſtres ⁊ ſuperioꝛes in Enatoꝛ es. ciuilibꝰcauſis iudices hic — politos ſoꝛtiumur hoc alcit⸗ P Diuide hãc.l.in duas ꝑtes: RBotiens. νima loquik iilluſtribus Xæ ſpectabilibus in cã criminali conuentis ha⸗ — ℳ bétibus dignitateʒ cũ ad miniſtratione. In ſe⸗ cũda loquit᷑ de illuſtribus ⁊ ſpectabilibꝰ in cã criminali cõuẽtis hñtib? dignitatẽ ſine adminiſtratione. Secũda ꝑs ĩcipit ibilviros aũt ⁊c᷑.⁊ hoc ſit loco ſummarij. Add itio Ad cuidẽtiã huiꝰ.l.⁊ totius ti.pᷣmitte ꝙ Dignita⸗ DEEDtres ſũt oꝛdinarie dignitatesclariſſime / tesoꝛdina ſpectabiles/⁊ illuſtres:alie ſũt exoꝛdĩarie vt militia.lłl pe. rie ſũt treſ qui militare non poſſũt.j. Item ſuꝑilluſtris que non ẽ di gnitas de ꝑ ſe:ſʒ ẽ q̃dã adiectio dignitatis ſʒ guil.de clu. licet gloſ.in aut᷑.vt ab uluſtribus coł.vj.appellet eam di gnitatẽ.vnde ibi guił.de clu.dicit ꝙ qdã eſt dignitas ſu⸗ perilluſtris:⁊ iſta eſt in papa ⁊ imꝑatoꝛe:olim erat in con ſulibꝰ ⁊æ patricijs:⁊ hec appellat᷑ maxĩa.Alia ẽ dignitas magna/⁊ iſta ẽ illuſtris vt in pᷣfecto oꝛiẽtis.Quedã ẽ me⸗ diocris:⁊ iſta dicet᷑ ſpectabilis q̃ ẽ ſupꝛa clariſſimã ⁊ iſta erat in ꝓconſulibꝰ.Quedã ẽ ꝑua ⁊ dicebatr clariſſima q̃i⸗ fra ſpectabilẽ/⁊ hec in pᷣſidibꝰ ꝓuinciaꝝ.lʒ.illicitas ·S· qui vniuerſas.ff.de offi.pᷣſidis.Quedaʒ erat minima ⁊ care⸗ bat nole dignitatis ⁊iſta ẽ ĩ magiſtratibꝰ municipalibꝰ⁊ defẽſoꝛibꝰ.ã nõ ſunt dignitates:qꝛ ſũt officia cũ admi niſtratione ⁊ nõ hẽbat aliqͥd de pᷣdictis noĩbꝰſᷣm paul.de ca.hic ſuper rubꝛica vbi ſenatoꝛes vł viri clariſſuni ciui⸗ livł criminalit᷑ cõueniant᷑.Qui fuit ſenat.vł pr eiꝰſi poſt ea finiat᷑ offr adhuc durat in dignitate illuſtri ⁊ gaudet pꝛiuilegio reſpectu huiꝰ.l.pꝛimo qꝛ nõ poſſũt cõueniri ni⸗ ſi coꝛã pꝛincipe vlł eo cui pᷣncepscam delegaucrit. Scdðo nõ poſſunt ab ipo delegato ↄdẽnari pᷣncipe ĩcõſulto.Ter tio cũ eoꝝ ꝓceſſus agitat nõ tenent᷑ in carceribꝰ: ſʒ ſedẽt vna cũ iudice /i aliquo tamen loco ſeparato ⁊ non tantuʒ eminẽti hij qui nunq; officium habuerũt:tamẽ pꝛinceps eis concedit dignitatem ac ſi habuiſſent:vt patet in iſtis qui efficiũt᷑ comites ab imꝑatoꝛe:⁊ tñ nũq; habuerũt co⸗ mitatum vel milites ⁊ nũq; exercuerunt ꝑſonam ſuam ꝓ re publica in factis armoꝛum:ſti non ſunt pꝛiuilegiati re ſpectu iudicumvt hic tamen non condemnãtur pꝛincipe inconſulto ⁊ ſi rome conueniantur non debent cedere:qꝛ ibi ſunt magni iudices:ſi vero in pꝛouincia vbi non ſunt tam magni iudices:⁊ tunc ſecusvt ĩ verſi.quotiẽs.qꝛ ha bentes dignitatem ex pꝛ iuilegio nõ ſunt ita digni ſicut il li qui hñt ratiõe officiſvel adminiſtratiõis.⁊ ẽ ꝗ illos qͥ p bullã ſine examĩatiõe faciũt ſe doctoꝛari pau.de ca.h.Et no.h̊ eẽ tex ĩ vᷣſi.quã ſacra nr̃e pietat pariter ſublimauit ohilitaſ oꝛatio:ex h̊ habes ꝙ a pꝛĩcipe ꝓuenit nobilitas ⁊ ſic pꝛin ceps quotidie põt hoĩes nobilitare ſᷣm pau. de ca. hic vi de bar.in.l.quotiens.de digni.li.xij.C. ⁊ ita nobilitatꝰ fu it generoſus martinus de barathegy capitaneus affinis meus qui ſoꝛoꝛẽ meam duxit in vxoꝛem. In quibꝰ caulſis milites ſtc. RKRubꝛica. nomeſtici curiales aut Mnunes agentes in rebus con⸗ à Vueniri poſſunt non obſtante aliqua ꝛeſcriptione niſi armate militie. ſᷣm vnam lec.vel non declinat foꝛum ſᷣm Haliam lec. . μOp. 3 lec. illoꝛum qui dicunt ꝙ af⸗ Rrr= RAmata militia excuſat op. ꝙ iſte tex.ſibi contradicat: quia pꝛimo dicit quocũqʒ pꝛetendat militia non audiri.Secundd dicit ꝙ excuſatur militia:ſed dic ꝙ in pꝛima parte loquitur de militia inermi.in ſecunda de armata.i Itẽ op.de.l. fl. S.ti. ij. vbi in public fũctiõibꝰne dirlco foone nl ſſoſun ſenlaͤtn vocide Hicnor. (ientun ſinpr⸗ uris ceſerit ſergus yndeke tnyt ſeuaks ſncpfie Nedve . miane Conitinl ſupning ſsintics lirduustee uifillerfee lcanete,n ſrinrgee lncägifini Ricne Seiſe bnmmf⸗ stigninee tutgemniſfet eltnitelgen nssnenmen S 2 iocznl dect. Ppelcten. ickdigntnt⸗ Aimerztincn Mediger ie Qvcce ldemniſimi eſt Nichrſſimi⸗ lllicnog tmininatene Fnunicafe kofficigci A noibefmnpln ridgriſmicu⸗ tpkofebipt luſtnie gan ſuütcouenii gauerit. G eicöͤſultoſ ceribd: gſe totnontmn = ☛☚ SS == == = = = - ☛☚ dD – = = —,= = 4 S= =z tamẽ pelie habneiis tglonenſung emnäturprtmn debent cker cupbtwonſ ſigonisg ſen S ipundec⸗ vblltastl in bli pimnens ytpatet inli n Uprintegenn ttabigniſan lerſihlimt hen dee glliter = ii = . mini licet foꝛi pſcriptionem opponere.So.ibi expone ꝙ nemini licet niſi ſit miles armate militie:vt ibi mvnam lec.pꝛout vᷣſiculus pꝛeter eos refertur ad ſuꝑioꝛa. Mo⸗ do pone lec.hugolini qui intelligit ꝙ nulla militia excu⸗ ſat:ſed excuſantur cond uctoꝛes: qð eſt verum niſi eſſent milites armate militie:qꝛ illi conducere nõ pñt ⁊ ad hoc excipit verſiculꝰ cũ nõ armata ⁊c.qð aũt dixi milites ar mate militie non poſſe eſſe conductoꝛes:fallit quando cõ meatum acceperunt ⁊c̃.⁊ ab hoc excipit vᷣ.niſi.¶ Ad hãc lec.op.ꝙ pᷣtendẽtes armatã militiã excuſentur:vt.l.fi ·S. fi.S. ti ij. So.non ob.pꝛout verſiculus pᷣter reſpicit ſequẽ tia. ¶ Item op. de hac eadem.l.j..vbi dicit cum non arma ta. Rñndeo illud non refertur ad pꝛincipiuʒ:ſed ad id qðᷣ dixi conductoꝛes ⁊c.vt dixit. ss Add itio Iniſta.l.tractatur de his qui militãt in curia pꝛincipis.i.habent officium circa perſonam pꝛincipis:exẽplũ in familiaribus pape vt ſunt capellani/cãtoꝛes /ſcutiferi/⁊ ſimiles ⁊ cubicularij:nã q⸗ uſq; ſunt ad tale officium habent pꝛiuilegium vt non con⸗ ueniãtur coꝛaʒ oꝛdinarijs ſed coꝛam qͥdã ſpeciali iudice hoc idem erat in familiaribus quibuſdam umperatoꝛis qͥ hic nominantur:ſi vero de licẽtia pꝛincipis ibidem nego cientur tunc conueniuntur ratione adminiſtrationis idẽ ſi in pꝛouĩcijs: quia tũc conuenientur coꝛã eoꝛum oꝛdi⸗ narijs niſi cum commeatu pꝛincipis ad certum tẽpus re ceſſerũt Idem dicas in familiaribus cardinalium ꝑ hũc tex.quando dixit ſiue viroꝛum potẽtium ſᷣm paul.de ca. vnde facit iſte tex.ad queſtionem Abbas vel religioſiꝰex emptꝰ ab epiſcopo ibi ĩ ſtudio tãq; ſcholaris emit / vẽdit ſeu al's contrahit poterit ibidẽ conueniri.c.j.de pꝛiuileg. in.vj. idem ꝑ iſtum tex.paul.de ca.hic. VObi cãe fiſcales vel diuine ec. Rubꝛi. On dekenſe. Cumadd candoꝛum pꝛopter necẽ defuncti non vindicatã nõ põt retractari niſi cã cri minalis coꝛã pᷣſide fiunt terminata ſi decidi põt.hoc dicit cum ſe. HCOp. ꝙ poſſit eligi pꝛĩo ciuilis ſi ve⸗ 4 RN 2. Blu actoꝛ:vt.l.pᷣbemus.⁊.l.damus:j de falſſis.⁊.l.vnica.j.qñ ci.ac.cri.pᷣiu.⁊ ex hac.l.⁊.l.j.S.de ad uo.di.iudi.dicit iaco.de are.ꝙ non poſſũ petere reſtitutio nẽ ex falſis inſtrumentis niſi pꝛio crimialiter de falſo de linquẽs accuſet᷑:⁊ ꝑ hoc eẽt argumẽtum ꝙ ſi quis cõuẽtꝰ⸗ ex aliquo inſtrumẽto vellet de falſo pᷣncipaliter agere ci⸗ uiliter:vt ſic pꝛincipalis debiti petitio differat᷑ nõ dʒ au⸗ diri niſi criminaliter accuſet:⁊ ideo rñdet᷑ ad contrariuʒ ſic ꝙ aut viuit ille qui deliquit ⁊ pꝛimo debet accuſari crimin aliter qᷓ; ciuilis qſtio intentet᷑:vt hic:aut eſt moꝛtu us:⁊ tunc bñ poteſt ciuilis pꝛimo pꝛoponi vt ĩ ꝛijs.Sed certe hec ſolutio nõ ẽ bona:qꝛ etiã ĩ.l.damꝰ.⁊.l.pᷣbemus. viuebat deliquẽs:⁊ tñ dat᷑ accuſatoꝛi electio ⁊ ꝙ viueret patet:qꝛ ałs criminalis qᷓ; ibi dicit intentari nõ poſſet:qꝛ eſſet moꝛte extincta: vt ſi reus vel accuſatoꝛ moꝛ.fue.p totum:⁊ ideo contraria loquũtur:qñ ciuilis⁊ criminalis veniũt ex eodẽ delicto ⁊ ð eũdẽ qð hic nõ eſt qꝛ crimina⸗ lis venit ex crimine ⁊ contra delinquẽtẽ:ciuilis.ſ.rei ven dicatiovenit ex dñio:⁊ cõpetit cõtra heredẽ qͥ non vindi cauit necẽ defuncti:⁊ ideo diſtingue:qꝛ aliquãdo ciuilis cẽ hʒ ſe per moduʒ ſubſidiarij ad criminalẽ:vt eſt cũ vnꝰ delinqᷣt alter vero ex delicto ſentit lucrũ:vt ſi vtoꝛ ſalſo ĩ⸗ ſtrumẽto qð nõ feci:ſed alius:vt.j.de falſis.l.maioꝛem.⁊ l.fl.ff.de eo per quẽ fac.e.⁊ tũc ſi viuit auctoꝛ opoꝛtet pꝛi⸗ mo ꝙ conueniatur ⁊ in ſubſidium ille qui commodum ſentit:ſʒ eo moꝛtuo conuenitur ille qui commodum ſentit ⁊ ita ꝓcedit opi.iaco.de arenis.⁊ pla.vt...ſi ex fal.inſtru. per totum.⁊ hoc niſi ſentiens commodum participaſſet dolum:quia tunc poſſet accuſatoꝛ eligere quem vellet:vt l.cum in plures·S.veſtimenta.ff.loca.⁊.ff.de dolo.lꝝ.ſi plu res. Sed aliquãdo criminalis habet ſe pꝛeparatoꝛie ad ciuilem:vt hic ⁊ tunc ſi viuit actoꝛ delicti debet accuſari de crimine ⁊ opoꝛtet de crimine iudicari ad hoc vt bona veniant confiſcãda:⁊ puto heredes debere citari ad cau ſa criminis:vt ſic eis ſciẽtibꝰ pᷣiudicet᷑:vt dixi.et.l.j.S.de aduoca. diuer.iudi.aliqñ vna cã/nec ꝑ modũ ſubſidiarie le WBbi cãe fiſca. etc. Qñ liceat vnicuiq; ſine iud.etc. Fo. C g nec pꝛeparatoꝛie ſe habʒ ad aliam:⁊ tũc poteſt accuſatoꝛ eligere quavelit.vt dicta.l.pbemus.⁊.l.damꝰ. Et eſt ar⸗ gumentũ:ſtatuto cauetur ꝙ qui bona ſua non ponat ĩ ex tumo ipſa veniãt confiſcanda modo quidam nolebat co⸗ ram pꝛocuratoꝛe cõis cãm bonoꝝ ticij tractare dicẽs ꝓ bona non deſcripſerat in extimo:ego diceb ꝙ pꝛimo de bebat titiũ accuſare de crimine coꝛaʒ iudice malefieioꝛũ yt ſic ꝓnũciaretur ſuper delicto ⁊ bona confiſcanda.naʒ ſaturl n dieit ↄfiſcata ſint ⁊ ſic . iure: ſʒ die ↄfiſcẽt᷑. S ui non poteſt penam S Ro curatoꝛ deſerte accuſatiõis exi Y. gere ita nec pꝛonunciare vt exigatur.h.d. Hec ex habet duas lec.vt patet in glo. H B m Quo officio cogitur quis ſoluere fi⸗ 2 ſco eodeʒ officio qui ſoluit exigit ab yjeo pꝛo quo ſoluit.h. d. ¶ Hora caſum in quo Pꝛocura 8 ꝓcuratoꝛ fiſci cognoſcit inter duos pꝛiuatos. toꝛ fiſci ¶ Op.ꝙ pꝛocuratoꝛ nõ cognoſcat inter duos pꝛiuatos an poſſit vt. l. j.S. de iuriſ.om. iu. So.hic ſpãle:qꝛ fuit ſoluẽs cõpul cognoſce⸗ ſus a ꝓcuratoꝛe ceſar ſoluere fiſco ⁊ iõ eodẽ offõ dʒ exi⸗ re de cã in gere ab eo pꝛo quo ſoluit.vt.l.ĩ fraudẽ.S.qui pꝛo alio.ff. ter duos de iure fiſci. Nel dic ꝙ hic ex pꝛoꝛogatione cognoſcit vt pᷣuatos. innuit tex.ibi elegeris:⁊ ſub. de cõſenſu aduerſarij. ſ 1,Si cauſa vertitur inter fi „ D tilcum. cum ⁊ pꝛiuatuʒ competẽs iudex eſt pꝛocuratoꝛ ceſaris. Jacob. Butrig. BY uis In hac lege agit quis ciuiliter con ¶ B. tra colonum ceſaris Jacob. Add itio No. ex pꝛeſenti.l.ꝙ pꝛocuratoꝛ ceſaris dicitur illuſtris.vt in hac.l.pᷣm Guiller. de cu.?⁊ Pau. de caſt. in.l.vniuerſi.j.iſto ti. Et dicas arg. huius legis ꝙ conductoꝛ bonoꝝ eccłie poteſt conueniri coꝛã ludice eccłiaſtico ſᷣm pau.de caſtr.hic. D minicis In hac lege duo coloni ceſa⸗ 1 * ciuiłr iuicẽ litigabãt.h.d. ¶ m Hic aliquis agit criminaliter cõtra colo Lnum vel ſeruum pꝛincipis. Jac. J W Niu erli Hic conueniebatur pꝛocura⸗ . EEE. toꝛ ceſar de eo quod geratvel extoꝛſerat. MAAH(Extex. ſiue a pꝛocuratoꝛe quod idem eſt. Ad ditio Et dũ dr ĩ hac.l.ꝙ apparitoꝛes ĩiuriã ꝓ · uicialibꝰ iferẽtes publiceviui cõcremẽt᷑ Iſtð tñ nõ hʒ locũ ĩ ꝓcuratoꝛe regis Frãcie qͥ cũ accuſa bat᷑ ꝓ ↄcuſſiõibꝰfact ad penã ignis.ego Guil.ð clu.defẽ Pꝛocura di dictũ ꝓcuratoꝛẽ regis Frãcie a pena ignis dicẽdo ꝙ toꝛ regis erat illuſtris.pꝑ.l.ſi qͥs aduerſꝰ.S.eo.ti.⁊ ibi notaui.vñ nõ Frãcie di põt puniri ꝑ aliũ qᷓ; per pᷣncipẽ.l.qͥtiẽs.S.vbi ſenatoꝛes illuſtris ꝑ vel clariſſimi.vñ dicas ꝙ iſta.l.vniuerſi.dʒ ĩtelligi de mi ſona. niſtris ipᷣoꝝ puta de baiulo ⁊ executoꝛibꝰvt ſeruiẽtibꝰ ſᷣʒ BGuil.de clu.⁊ paul.de caſt.hic.⁊ tempoꝛe quo eram Pa riſiꝰeuenit qð qͥdã ꝓcuratoꝛ regis nr̃i Fracie ĩ ꝑlamẽto tholoſano cõmiſit aliq̃s ↄcuſſiões tholoſe ꝓpter q̃s fuit depoſit? ĩ ſenatu pariſiẽſi vbi decidunt᷑ cãe ꝑſonaꝝ illu⸗ ſtriũ.vt ĩ.l.tiẽs.S.vbi ſenatoꝛes vel clariſſimi.ĩter quos erat dictus pꝛocuratoꝛ regis. D llum lHec lex loqᷣt᷑ qũ cõuenit᷑ officialis pꝛocuratoꝛis ceſaris. PAc ege Hic eſt ſpale vt ſeruus poſſit ciuili⸗ ter conueniri. Jaco. Qñ liceat vnicuiq; line indice. Jberam i, Aa er Oπι ſui deféſionẽ nõ ad ĩiuriã vt.l.ſcĩaʒS. cũ abr. ff. ad.l.adqł.fallit ĩ caſibus vbi Alz etiã ad ĩiuriã offẽdere.h.d.totꝰ ti. Add iti 0 Per has leges vʒ ſta tfutũ vt liceat bãanitũ ☛n₰F occidere vl offẽdere: qꝛ ↄcernit publi⸗ caã vtilitate lʒ pꝑmittat homicidiũ:tñ nõ ſolũ ẽ ꝑmiſſũ iſis Gomici⸗ iudicibꝰ miĩſtris reipublice:ſʒ etiã cuilʒ pᷣuato cũ ĩ H mĩ diũ an cõ⸗ ſter reipublice dicat᷑ ſ᷑ʒʒ pau.ð ca.Et ꝑ iſtã.l.ĩ ꝓᷣſi.ac moꝛ mittat is tẽ quã minabat᷑.dic ꝙ ſi aliqs minet᷑ me occidere poſſuʒ qͥ iterfecit ire ꝑ quãcũq; viã ⁊ ipʒ puenire ⁊ ĩpune occidere ꝑ rõneʒ minatẽ ſe huiꝰ tex.Et hoc ſi talis minãs fuerat hõ cõſuetꝰ mittere de eũ occi minas ſuas executiõi ałs ſecꝰ arg.l.famoſi·S.ij.vł.iij.ff. dendo. ad legẽ iuliã maieſtatis.ſᷣm Psu.de can de⸗ HM Niii 7. 5 re ꝓ here⸗ de ⁊ poſſi⸗ e. dere pꝛo poſſeſſoꝛe qͥd ſit. 4 Petitio⸗ nẽ heredi tatꝭ an ex cludat ti⸗ tulꝰ. BGButrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis De inofficioſo teſtamẽto. Mubꝛica. . B m de Contra fideicõmiſſari — um vniuerſalẽ qui poſ⸗ idet bona datur querela ⁊ exinde pe⸗ tit io hereditatis. hoc dicit. ¶Ad euidentiam quero quid eſt poſ ſidere ꝓ herede. Reſpõdeo dicere ſe heredem cum non ſit. Sed quid ẽ poſ WD ſidere pꝛo poſſeſſoꝛe. Reſpõdeo nõ cũ allegarẽ aliquã iuſt am cam poſſidendi.¶ Pone caſuʒ in nube:duobus modis oppone ⁊ ex ſolutione apparebit ve rus intellectus.vltimo concliudã caſum pinguẽ. ¶ Op. ergo pꝛimo ꝙ vniuerſalis fideicommiſſarius con ueniri non poſſit petitione hereditatis cum habeat titulũ ⁊ ſic ob.l.regulariter.ff. de peti.heredi.cum ſi.So.tribus modis vt glo.pꝛimo ꝙ titulus habetur pꝛo nõ.ti.cũ teſta mẽtũ poſſit rumpi:ſed hec non eſt vera/qꝛ añq; ſit ruptuʒ teſtamẽtũ durat:⁊ ꝑ ↄñs titulus vniuerſalis: ⁊ eſt ſciens ⁊c̃.vt in glo ꝙ non placet:qꝛ anteq; rüpatur non curo de ſciẽtia vł ignoꝛãtia/qꝛ hñt iuſtum tituluʒ. Itẽ poſtq; eſt ruptum nõ attẽdo ſciam vł ignoꝛãtiã:qꝛ titulus redactꝰ eſt ad nõ titulum/⁊ ideo dic ꝙ ſi conſidero tpᷣs añq; teſta mẽtum rũpatur:⁊ tũc hʒ verum ti.nec põt conueniripeti tione hereditatis:vt in ↄꝛio:ſʒ conuenietur ꝑ qrelã ꝑ quã rũpetur teſtamẽtũ /quo rupto deſinit habere titulũ ⁊ peti tione hereditatis cõuenit᷑.h.d.¶ Itẽ op.hic dicit᷑ ꝙ ideo pꝛoponit qᷓrelã:qꝛ poſſidet conuentus pꝛo herede vł pꝛo poſſeſſoꝛe.Sʒ certe immo videtur ꝙ detur g̊ verum here dẽ ⁊ qui verum titulum habet:vt ·j.e.l.ſcimus.So.aut ha bes reſpectũ ad querelã ⁊ illa requirit verum titulum:vt in contrario:aut habes reſpectum ad petitionẽ heredita tis / ⁊ illa requirit ꝙ pꝛo herede vel pꝛo poſſeſſoꝛe poſſide at/ ⁊ qdð hicvtrũq; pꝛoponebatur ſimulvel ſucceſſiue ideo dicit ac ſi pꝛo herede ⁊c̃.Alij dicunt ꝙ bñ verum eſt ꝙ re ſpectu querele quãtum ad ſe requirit verum titulum. Sʒ qꝛ ille qui pꝛoponit q̃relã videtur pꝛoponere ⁊ petitionẽ hereditatis:⁊ ideo eius reſpectu opoꝛtet ꝙ poſſideat pꝛo herede/ vel pꝛo poſſeſſoꝛe qð eſt falſum ꝙ qui pꝛoponit q⸗ relam videatur pꝛoponere petitioneʒ hereditatis: immo ſunt quaſi contrarie.nã q̃rela competit nõdũ rupto teſta mẽto/⁊ tunc non põt cõpetere petitio hereditatis:qꝛ aut pꝛoponitur ex teſtamento:⁊ nõ põt:qꝛ filius non eſt inſti⸗ tutꝰ:aut ab inteſtato/⁊ non põt:qꝛ durat cauſa teſtati: vt l.q;diu.ff. de acqui.hereditate:aut ergo queris an qui pꝛo ponit q̃relã videatur pꝛoponere petitionem hereditatis ⁊ dico ꝙ aut vult pꝛoponere ſucceſſiue ⁊ põt:aut codẽ tẽ⸗ poꝛe/⁊ tũc aut vult pꝛoponere ſub conditione hoc modo pꝛopono q̃relã ad rumpẽdũ teſtamẽtũ ⁊ eo rupꝑto exnũc pꝛout extunc pꝛopono petitionẽ heredit ati⁊ põt:aut vult pꝛoponere pure ⁊ nõ põt cum ſint ↄꝛie. Sed vbi pᷣparato rium ⁊ pᷣparatũ non ſunt contraria vt rei vendicatio ⁊ a⸗ ctio ad exhibenduʒ poſſunt ſimul pꝛoponi:vt.l.j.ff.ad ex⸗ hibẽ. ⁊ ibi not.⁊.l.gemma.e ti.¶ Cõclude ergo caſum pin guẽ hac foꝛma:q̃rit iuuenis ab imꝑatoꝛe / mater q̃dã filiũ pterijt: cuius pᷣteritio ꝓ exheredatione habetur ⁊ alium heredẽ inſtituit grauss eum de hereditate reſtituẽda cui dã tertio reſtituta hereditate q̃rit᷑ qũo filio pᷣterito cõtra vniuerſalẽ fideicõmiſſariũ qui hereditatẽ poſſidet conſu latur Rñdetur ꝙ filius q̃relã inofficioſi teſtamẽti contra eũ poterit intẽtare:qꝛ bene datur cõtra ti.poſſidẽtẽ iĩmo non contra alium ⁊ per eã petet rumpi teſtamentum:quo rupto intentabit petitionem hereditatis contra eũ ꝑ quẽ aduocabat:⁊ hoc poterit qꝛ titulꝰ fideicõmiſſarij erit re⸗ dactus ad nõ titulũ rupto teſtamẽto.h.d.¶ Item q̃ro an titulus exclud at petitionẽ hereditatis.Rñdeo aut eſt ti⸗ tulus vniuerſalis aut ſingularis:pꝛimo caſu/aut habens titulum hʒ malã fidem vt qꝛ emit ab eo quem ſcit vende⸗ re non poſſe/⁊ tunc non excludit petitionem hereditatis vt. l. nec vllꝗ·S. ſi quis ſciens.ff.de petitione heredi.aut ẽ D in bona fide/⁊ tunc excludit petitionem hereditatis niſi quãdo quãtitate modica eſt diſtracta / vel venditoꝛ non comparet vt dicta.l.ſi qs. vł ſi titulus eſt redactus ad nõ titulum rupto teſtamento ꝑ qrelã vt hic fuit ſᷣm verã lec. Si autem habet quis titulum ſingularem tunc exclud it petitionem hereditatis niſi quando titulus habetur pꝛo non titulo:vt.d.l.nec vllam ·S omnibus. Add . 4 Ex hac lege iuncta glo.magna hic ha⸗ 1 10 bes regulã ⁊ tres fal.regula eſt:petitio hereditatis non datur contra ti. poſſidentem.l. regulari⸗ ter. ff. de peti.here.⁊.l.hereditatẽ.jin qui.cau. ceſ. lõ. tẽp. pꝛeſcrip.rõ vera ⁊ cõis eſt qꝛ iſte qui poſſidet cũ ti.habet duo. ſti. ⁊ poſ:ergo debet excludere agentem petitiõe he reditatis qͥ ſolũ ti.habet. iſtã rationẽ tradunt bar.⁊ doc. in.l.hereditatẽ de peti.heredi.bar.in.l.ꝓ herede.in pꝛĩ. ff. eo. bal.in. d.l. hereditatẽ.ſequitur ang.⁊ imo.in.l.ſi is qͥ bonis. ff.de acqui.here.ange.in.l.pomponius. als icipit ſi ex equis.ff.de rei vendi.ad iſtam regulam gl.hic ponit tres fal.⁊ plenius glo.in.d.l.hereditatem:tu adde ſepteʒ alias no.fal.vt hic per iaſonem in pe.⁊ fi.coł. We c Hec lex habet quattuoꝛ lec. 4 Bamuis. ⁊ pꝛima ⁊ quarta placẽt alie HRnon. ⁊ ad euidẽtiã no.ꝙ querela eſt de iure ciui bonoꝛum poſſeſſionem gratia agnoſcende litis ꝑ moduʒ cuiuſdã ãnuli ⁊ hec nuliũ ius tribuit filio: ſed facit ꝙ ius ciuue eum cognoſcit ⁊ dat ei querelam ꝑ quam rumpit te ſtamentum / poſtea intentat petitionem hereditatis per quã aduocat bona/x hec lex bꝛeuiter hoc dicit. Qui ha⸗ bet bonoꝛum poſſeſſionem gratia agnoſcende litis nihil habet niſi intentet querelã per quã teſtamentum rũpat/⁊ tunc agat petitione hereditatis.hoc dicit. ¶ Agd pꝛimam lec.op.ꝙ querela non poſſit intentari cum detur in ſubſidium / at hic habet bonoꝛum poſſeſſionem: ergo ⁊c̃᷑. So.vt glo.qꝛ hic non tribuit ius.vel dic ꝙ habʒ ſucceſſiue ⁊ non ſimul.Secunda lec.nonvalet:qꝛ ſeptima extraoꝛdinaria datur ab inteſtato que hic locum habere non poteſt anteq; teſtamentum rumpatur cuʒ durct cã te ſtati vt.l.quãdiu.ff de acqui.heredi. Item tertia lec.non placet vt patet in glo.qꝛ aut peteret bonoꝛum poſſeſſionẽ ex teſtamento/ non poteſt cum duret cauſa teſtati:vt di xi in pꝛecedenti lectura. Quarta lec.põt ſuſtineri ⁊ ſᷣm cã nota caſum in quo etiam iure nouo eſt neceſſaria bonoꝛũ poſſeſſio ſᷣm tab.ſicut ⁊ cum teſtamẽtum eſt ruptum de iu re ciuili:ſed de iure Sari⸗ cõualeſcit:vt.l.poſthumus. ff. de iniuſto teſta. Ad hanc lec.op.ꝙ bec exheredatio non debeat haberi pꝛo exheredatione vt.ff de contra ta.l.nõ putauit.j.reſponpᷣ.⁊· S.nõ qͥs. So.ibi nõ fuit exheredatio rite facta hic ſic vt.lʒ.ſi pater.j.de inſtit.⁊ ſubſtit.ſub con⸗ di.factis.hoc dicit. Ad d itio In terminis huius legis ⁊ glo.hic in vᷣ. △α q;ᷓuis licet hodie ſit ſublata differẽtis in ter filios emancipatos ⁊ retentos in poteſtate.l.memini mus·j.de legi.heredi.⁊.S· nullã vo.in aut.de heredi que ab inteſt. illud pꝛocedit q;tum ad ſuccedendum ab inte⸗ ſtato / ſed condito teſtamento multe differentie adhuc du rant qualis eſt iſta ᷣm gloſ. in.l.ſi emãcipati.j. de cołx ĩ aut. ex cã .j.de lib.pᷣteri.⁊ in.l.gallus ·S·⁊ qui ſi tãtum vbi bar.⁊ alij.ff.de lib.⁊ poſthu.⁊ ita tene quãauis contrariuʒ teneat paul.de caſt.hic. . OOð 7 mater Inducit᷑ hac.l.mirabilis pꝛe⸗ ſumptio:vt pꝛeteritus pᷣſums “tuere non potuit. hoc dicit. (Ad eui yn tur inſtitutus ab ea que impetu puer S entiam ẽ ſciendum ꝙ aliquãdo expꝛeſſe vocatus repellitur ex pꝛe Querela WY li: z ideo filio emancipato non dabatur cum ſit eſt de iure incognitus an iure ciuili: ſed pꝛetoꝛ filio emancipato dat ciuili. Pꝛeteri⸗ tus pᷣſu ſumpta voluntate teſtãtis: vt in ſubſtituto filio qui exclu tur inſtitu ditur ſi filius filios habuit:vt.l.cum acutiſſimi·Xj de fidei commil.aliquando non vocatus expꝛeſſe a teſt atoꝛe fin⸗ gitur ex voluntate teſtatorj vocatus: vt ẽ hic in tacita ſub ſtitutione vulgari ⁊ in tacita pupillari:vt.l.iam hoc iure in pꝛin.⁊ fl.ff.de vulgari ⁊ pu.⁊.l.cuʒ pꝛecibus ·j.de ipub. ⁊ alijs ſubſti.¶ Item eſt ſciendũ ꝙ hec.l ꝓonit tres caſus quia in pꝛimo mulier non fuit impedita filium inſtituere pꝛopter puerperium. In ſecundo ſic. In tertio ponit ca⸗ ſum ſeparatũ in quo erant extranei inſtituti. Secũda ꝑs incipit ibi:ſʒ cum ea Tertia incipit ibi ſinautem heredes ¶Quero de rõne huiꝰ. l. Rñdeo rõ pᷣcedẽtis dicti ẽ qꝛ ſilẽ tiũ mris hẽt᷑ ꝓ exheredatiõe:vt ĩſti.ð exhereda.li·S· ir. cum ſimilibus:qð eſtverum quando eum potuit nomina re vt h in pꝛima parte caſꝰ et in.l.certi iuris j de teſta.mi li.⁊ ideo habet querelã Ratio ſecundi caſus eſt:quia mu⸗ lier neſciebat an filiꝰeſſet naſciturus ⁊ puerperio impedi⸗ tus ab ea q ipetupu erperij in⸗ ſtituere nõ potuit. Efüriebicye ieli nolin n ſegps lutit C lerh odie eſtc 4 eſt⸗ ſunt moꝛt ſam mon Win ſgn lben Cs nn ievtl liteto tumm mopqy tiſtea i con uteo lber n toe lobe bon nne l Se deireccig Pnmamnſti nuncptonte ltispnoig ſedfackgin amrunptn ereditatsze diclt Quibe nge luisnt Ntumrüpet lntentarian poſſeſſione N dicghe Aetcrſche clocumn heet rcuz duracit ntertieleeten Nrummpoſeſonk ulateſtaunn ſuſtinerlaßfti celſarigbones eſtruprunden poſtbumaf rheredahie contra talnt it erherolen ubſtit. ſuben 84go hicfi a diſferänn tettatel nenn Gt deheth a dendun ehn⸗ frennechnn cpeniſtechi ckiſtünm f Niniscolnn De Inoffi ta non inſtituit:⁊ ideo pᷣſumitur ꝙ inſtituiſſet ſi potuiſſet 2 hec pᷣſumptio ſumitur ex duobꝰ. pꝛimo qꝛ pꝛeſumit᷑ ꝙ inſtituiſſet eũ ex pietate materna. Secũdo ex eo qꝛ alios filios inſtituit vnde pᷣſumitur parẽ affectionẽ ad oẽs ha bere:vt.l.ſi nunq; de re.do.ĩmo plus ad iſtũ cum nullã cauſaʒ ingratitudinis potuerit cõmittere:vt.l.ſi quis in ſuo .S.legis.j.e. Ratio tertij caſus:qꝛ cũ pᷣſumat᷑ equalẽ affectionẽ habere tã ad natos q; ad naſcituros:vt dic.l. ſi nunq;.ſi natos nõ inſtituit pᷣſumitur nec inſtituiſſe na⸗ ſcituros:nã de vno actu trahit᷑ pᷣſumptio ad aliũ eiuſdẽ gñis.vt.l.ſi cui:.S. hijſdẽ.ff.de accuſa.⁊.l.non eſt·S.a bar⸗ baris. de re mili. ¶ Op. ꝙ in pꝛimo caſu filius pᷣteritus rũpat per contra tab. non qrela: vt.l.fi.j. de libe.pᷣteri.Sol.illud eſt verum qñ pꝛeterit᷑ a patre hic a matre cuius pᷣteritio habetur ꝓ exheredatiõe vt.l.illud.ff.de cõtra ta.⁊ inſti.de exhere.li. S: mater.¶ Item op.ꝙ in ſecũdo caſu debeat venire tãqᷓ; exheredatus/⁊ non tanq; iſtitutus cũ pᷣteritio ꝓ exhere⸗ datione habet᷑. Solu.hoc facit pᷣſumptio de qua.S.dixi. Poſthu⸗ ¶ Modo quero qd ſi duo filii ſunt inſtituti:ſed ex diſpa mꝰ pᷣteritꝰ ribus partibꝰ inquãtum veniet filiꝰ qui poſtea eſt natꝰ. ĩ teſtõ ma Rñdeo vt glo.qꝛ in virilem nõ pᷣſumitur iſtitutꝰ.vt alij. tri habe ¶ Ad hoc op.ꝙ vocetur ad vacantẽ/⁊ ſi nil vacat tantum ꝓ iſtituto habeat ſolus q;tũ oẽs alij:vt inſti.de hered.iĩſti·&. ſi xo. qñ in illo So.ibi vocat᷑ a teſtatoꝛe ⁊ ideo venit ad partẽ vacãtem teſtõ ſũt ĩi⸗ hic vocatur a lege:⁊ ideo venit in virilẽ ⁊ ꝓbatur ſic.ra⸗ ſtituti alij tio limitat effectũ ſuũ:vt.l.hec ratio.ff.de calũ.⁊.l.cũ pa⸗ fllij. ter · S. dulciſſimis. de leg.ij. Si ideo vocat᷑ filiꝰvt inſtitu⸗ tus:qꝛ alij fratres ſunt inſtituti:ergo vocat᷑ vt illi.⁊ ꝑ cõ⸗ ſequẽs in virilẽ.Sed qͥd ſi filij ⁊ extranei ſunt ſimul inſti tuti: Reſpõdeo vt glo. ¶ In glo. que incipit ⁊ ſi.in fl.ibi poſitionibꝰ.Et qꝛ hec lex hoc expᷣſſe ponit. In eadẽ glo.ibi.l.nummis.ibi de odio /hic de fauoꝛe.⁊ ibi eſt dubia volũtas defuncti.hic eſt certa per hanc.l.⁊ eius rationrz. — Ad d itio No.ex ſcda parte tex.caſum nouũ ⁊ ſin *gularẽ in quo poſthumus pᷣteritus in teſtamẽto matris habet᷑ pꝛo iſtituto qñ in illo teſtamẽto ſunt inſtituti alij filij:ſecus ſi extranei. Itẽ quãdo mater moꝛtua eſt in puerperio:⁊ ſic nõ habuit tẽpus mutãdi te⸗ ſtamẽtum.Et als habui iſtũ caſum de facto in villa mea montiſpaſerij dioce.ſarlatẽſis ↄtra dũñũm Petrũ de yꝛial ad inſtãtiam guillerme de raynal ⁊ Joãnis yſandu con⸗ iugum. P m ex ea NRupto teſtamẽto ꝑ quere⸗ õü ex lam fideicõmiſſarie liberta VAtes pꝛeſtite nõ reuocãtur:ſed viginti aurei dã⸗ Mac-AAtur a quolibet. h. d. Jaco. Liberta⸗ ¶ Sp· ꝙ rupto teſtamẽto ꝑ querelã viciẽtur libertates: tes an vi⸗ vt. l.papinianꝰ.S.fi.ff.e.So.dicũt qͥdã ꝙ hoc facit decre ciẽt᷑ teſtõ tum pᷣtoꝛis.Tu dic.ꝙ aut loqͥmur de libertatibꝰ directis ruptoꝑ q̃: ⁊ iſte nõ pꝛeſtãtur ante quinquẽnium/poſtea ſic.qꝛ a mo⸗ relã. do non põt intẽtari querela/niſi ex cauſa/⁊ bñficio reſti⸗ tutionis q̃ non poꝛrigitur ad libertates:vt.S.ſi aduerſus liberta.ꝑ totũ.fideicõmiſſarie vo poſſunt ⁊ ante qͥnquẽni um.⁊poſſunt pᷣſtari:qꝛ duplici auctoꝛitate vtũtur.ſ.teſta⸗ toꝛis ⁊ heredis:⁊ ideo non reuocãtur:vt hic.ſed viginti aurei pꝛeſtantur a quolibet. P1 ater Querela pꝛeparata tranſit ad 5 P quẽlibet heredẽ.hodie etiã nõ AAN pparata trãſit ad ſuũ/non ad extraneũ.hoc di E Acit tex. ? glo. ¶ Ex tex. habuiſſet ꝙ quacũq; pparatione pateret. M Gm queritur. ao dr ela an q non depᷣhẽditur ha ere quartam. hoc dicit. WwAAODp. ꝙ non debeat habere quartã:ſed trien⸗ tem vel ſemiſſem pꝛo numero liberoꝝ vt in auctẽtica no⸗ uiſſima hic poſita.Sol.hec coꝛrigitur.¶ Itẽ op.ꝙ ſi flliꝰ habet minus querela/nõ tamen hʒ q̃rela:ſed agit ad ſup plemẽtum.vt.xe.l.omnino.So.hec coꝛrigitu. Add itio Et dũ dicit᷑ in hac.l.ꝙ tẽpus moꝛtis in ſpicitur quo ad legitimã filio debitã in bonis parẽtis. Limita iſtã legẽ duobus modis. Pꝛuno in caſu auctẽtice vnde ſi parens.⁊ ibi attẽditur quãtum ater habebat tpᷣe donationis ĩmenſe.ałs parũ haberet ius. Et ibi ad plenũ dixi andegauis oꝛdinarie legẽdo Secundo limita qñ ex foꝛma ſtatuti pater ꝓ delicto filij 7 tenetur ei aſſignare legitimã in vita iſto caſu attendere⸗ tur tempus condemnationis filij vt pꝛobat tex.in.l.eius qui ·S.j.inverbo bona que tunc habuit cũ damnaretur.ſff. de teſta.per quẽ text.ita tenet Albe.de roſa.in tertia par te ſtatutoꝛum.in.q.xxxvj.que incip.quero pulchꝛã ⁊ ſub tilem qᷓſtionem diſputatã padue:idem tenet bal in.l.ij.x illum tex...de adoptio. Ludo.ro. in.l.ſi fllio.i:ꝓper illum tex.ff.ſolu.matri.Licet bald.in aliquibus locis teneat ꝙ; immo debeat attẽdi tempus delicti vt hic per Jaſ.may. hic.fl.col.Et dic ꝙ iſta lex cũ queritur.⁊ alie ſũniles hic 1i iſto ti.⁊.ff. eo.ti.⁊ alibi vbicũq; reperiantur ſunt coꝛre cte:quia hodie legitima eſt triens vel ſemis ſᷣm numerũ liberoꝛũ vt in aut᷑ nouiſſima.ĩfra immediate ſequẽti.vn de dicit Cy.in.l.filium quẽ habentẽ in.xj.col.jfami.her⸗ ciſ.ꝙ hodie non eſt dabilis quarta legitime.⁊ ibi plenevi deas per Cy.in diuerſis generibus quartaꝝ:⁊ ibi plene fuit dictum dum illam legi cum apparatu Andega. Wrerzſit Quattuoꝛ aut ifra dãt na Builſlima. 6atnete Semileve ro dant natis quinq; vel vltra.h.d. NAA Hec auf. ſe habet ad.l. codicis coꝛrectiue: qꝛ olim filius dẽbat habere quartã / hodie tertiã vł ſemiſ ſem pꝛo numero liberoꝛum. ¶ Ex tex.triens.i.tres vncias vel tertiã quã habituri elſent ab inteſtato / quod in idem recidit recte facta com⸗ putatione. säl ¶ Op.ꝙ non ſufficiat habere debitam quo qͥ relicti titu⸗ Legiti⸗ lo vt in aut᷑.cum de appel.cogno/S.aliud quoq;.So.vt ĩ an dẽat re lo.⁊ ſecũda placet.Eſt ergo huic aut᷑. derogatum ceo ca liqͥ iure in u quo ſolemniter diſponit pater: non autem eſt abꝛoga⸗ ſtitutiõis ta in totum:quia bñ dicit cum pater minus ſolemniter di vel quoqͥ ſponit. ¶ Item op.ꝙ fllius debeat habere nouem vncias relicti titu vt in aut᷑ de trien.⁊ ſem·S.excipiatur.So.ibi loquitur in lo. flilio curiali quihabet nouem vncias. ¶ Sed contra hec op.ergo reperiũtur alij defraudati.Reſpõdeo immo nõ quia habet nouem vncias eius quod eſſet habiturus ab inteſtato.Et ideo diſtingue:quia aut ſunt omnes curia⸗ les ⁊ tunc habent nouem vncias eius quod habituri eſ⸗ ſent ab inteſtato vel totius hereditatis quod idem eſtvt in contrario. Aut ſunt omnes non curiales ⁊ tunc ſerua hanc aut᷑.Aut qᷣdam curiales ⁊ quida nõ:⁊ tũc aut curia les ſunt naturales tantum ⁊ ſatis eſt ꝙ aſſumunt ius legi timoꝛuʒ per dationem curie /⁊ ideo non pꝛeferũtur alijs fratribꝰ legitimis ⁊ ita loquitur.l.unperialis.de natura. li. Aut erant legitimi ⁊ naturales: ⁊ tunc dicam ꝙ curia⸗ les veniant ad nouem vncias totius ⁊ alij ad trientẽ vel ſemiſſem ⁊ cuilibet detrahitur pꝛo rata. Vel dic ꝙ curia⸗ les habebũt nouem vncias eius quod habituri eſſent ab inteſtato ⁊ alij trientem vel ſemiſſem eius quod habitu⸗ ri eſſent ab inteſtato ⁊ ita concoꝛdãtur omnes opi. Itẽ op.ꝙ non hẽat quartã vel tertiã cum fructibus immo ſi⸗ ne fructu.vt.l.vxoꝛi mee.ff.de vſufru.lega.So.vt glo.qꝛ illa coꝛrigitur.ſ Item quero an ſit aucta quarta que de⸗ betur aſcendentibus.⁊ dic vt glo.Sed quid in collatera libus.dic vt glo.i Sʒ an quarta vel trebellianica vel fal cidia eſt aucta.⁊ dic vt glo.¶ Quero extra quare debet fi lius hodie hr̃e iure inſtitutionis magis qᷓ; legati. hicit acob.de are.ꝙ ſolum ratione honoꝛis filij hoc flt. vt.l. lij.ff.de le.pꝛeſta.Alia eſt opi.Odo.dicentis ꝙ fit etiam pꝛopter commodũ quod eſt ſi inſtitutus ex re certa ⁊ alij inſtituti repudient poꝛtiones ſuas accreſcent filio tanqᷓ; inſtituto quod nõ eſſet ſi iure legati haberet.vt.l ex facto ff. de heredi.inſti.⁊.j.de cadu.tol.l.vnica·S.ſinautem defi cientis.Alia eſt opinio domini Mar.dicentis ꝙ etiã vl⸗ tra pꝛecedens beneficium habet aliud:quia lʒ alłs inſtitu tus ex re certa habeatur loco legatarij. vt.l.quotiens·j⸗ de heredi.inſti.tamen fallit in fllio:quia ſemper videtur inſtitutus ex quota.Nam aut habet quotã ⁊ bene ẽ: aut non habet ⁊ ei ſuppletur.vt.].eo.omnimodo.Ergovt in⸗ ſtitutus ex quota poteſt habere edictum diui adri.quod als non haberet.Sed hec nonvidetur bona opinio: qꝛ filius non venit ad quotã hereditatis/ſed bonoꝛum que intelliguntur deducto ere alieno vt.l.papiS· qm auteʒ q̃r ta. ff. eo. In glo. que incipit immo. ibi omni quarta:qꝛ qui debʒ hr̃e quartam habet fructus qurttte. Ad d iti 0 Et dum dicitur in hoc tex.in ver.ex ſub ſtãtia deficientis:⁊ in.l.pꝛecedenti ꝙ in —— Legiti⸗ Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis ¶Sp. ꝙ conſiderari debeat tẽpus moꝛtis pꝑentis:vt in legitima regulariter attẽdit᷑ tẽpus moꝛtis patris ꝑ bal. in.l.ſi qua pena.ff. de his qui ſunt ſui vel alie.iuris.⁊ hic plene ꝑ doc.infertur qð pater in vita ſua nõ tenetur darce mã an te⸗ legitimã filio:licet dicat᷑ in euãgelio Luce.da mihi par⸗ neat᷑ pr̃ da tem ſubſtãtie q̃ mihi ↄtingit.verũtamẽ de iure pater nõ re filio ĩ vi tenetur.tex.eſt pꝛincipalis.in.l.j.S.ſi impubere.ff. de col⸗ ta ſua. latione bonoꝝ.ita vult bar.in aut᷑.ſi qua mulier.in fine. S. de ſacroſan.eccle. bal.in.l.q;q;.jad le.fal.bal.⁊ ang.in.l. lex coꝛnelia.⁊ ibi oẽs doc ff.de vulgari ⁊ pupillari:alber. de roſate.in.l.ſi lenones.S.de epiſcopali audi.nec ctiã ꝓ condẽnatione filij condẽnati tenetur pater ſoluere legi⸗ timã vᷣm bar.in dicto ·S.ſi ĩpubere.per eũð bar.in.S.·j.de heredi.⁊ fal.col.j.doc.in.l.ſi filio.ij.ff ſolu.ma.cũ multis cõcoꝛ. facit qð not.bar.in.l.ſtichus.ff. de peculio legato. Valet tñ ſtatutũ ꝙ pater teneat᷑ ſoluere legitimã ꝓ deli⸗ cto filij. ita firmat glo. cõmuniter appꝛobata. in rubꝛica de decret. decur. lib. x. C. ⁊ pꝛo iſta glo.habẽt cano.tex.de iure melioꝛc.in.c.ij.de delicti pueroꝝ.quẽ ad hoc ibi no. pe.de ancha.⁊ alij moderni poſt eũ.⁊ ita firmat bal. ſibi contrarius.in.l.j.ne filius pꝛo patre. Imol.Alex.et glij moder.poſt bal.in.d.l.lex coꝛ.vbi dicunt ꝙ iſta eſt magis cõmunis opi.⁊ ꝙ in pꝛactica obſeruatur ibi videas mul⸗ tas cõcoꝛ.per do.alex.Adeo eſt verũ patrẽ non teneri in vita filio dare legitimã etiã in caſibus in quibꝰ pater in⸗ uitus cogeret᷑ emãcipare iuxta glo.magiſirã.in · S. fl. iſti. quib.mo.ius pa.po.ſol.⁊ ibi ange. Idẽ iaſ.may. hic. licet bar. teneat aliter. in.l.ij..ſi qͥd in fraud. patroni. Pꝛima tñ opinionẽ ꝙ in pꝛedictis quattuoꝛ caſibꝰ non teneatur pater legitunã dare filio tenuit ſingulatiter bal in. . non põt.ff. de adoptio.Ego tamen tenerẽ ꝙ in pᷣdictis quat⸗ tuoꝛ caſibus pater teneretur legitimã ſilio aſſignare als filij per idirectũ cogerẽtur patri in oĩbus q̃ vellet pater obedtire:qꝛ cum nõ haberẽt vñ ſe cõmode tractarẽt quo⸗ dãmodo ie patri ſubiectos tanq; ſi adhuc in ptãte eſſent redderẽtur ⁊ ſic emãcipatio foꝛet eis inutilis:vnde vno cõceſſo / ⁊ aliud tacite cõceſſum eſſe dicitur ſine quo non valeret cõceſſio.ꝑ notata plene in.l.ij.ff. de iuriſdi.oĩm iu di.a.l.ſi binas edes.ff. de Fᷣuitu vꝛba.pᷣdio.⁊ alijs vulga⸗ ribus iuribꝰ.⁊ per cõſequẽs tenet᷑ pater eis legitima da⸗ re.vide tñ motiua ꝑ bal.in.l.ij.j.ſi quid ĩ fraudẽ patroni. Hãc tñ regulã ꝙꝙ pr̃ nõ teneat᷑ ĩ vita filio dare legitimã. Limita tamen hic pmo niſi pater ingrediat᷑ monaſter iũ tunc viuo adhuc patre naturaliter debet᷑ legitima filio ĩ vita.tex eſt reputa.ſingu ⁊ ibi glo.in.c.cum ſimus. de re⸗ gularib?ꝰ per quẽ ita dicit bal.in aut᷑.ſi qua mulier.in vlt. col. ⁊ ibi bar. idẽ tenet nõ recoꝛdatus de tex. canoniſts⸗ rum in.d.c.cũ ſimꝰ. qð tamen qualiter ꝓcedat nõ firma tur hic. qꝛ varij intellectus dantur ibi ad.d.c.per panoꝛ. ibidẽ. ⁊ imol.ludo.ro.alex.in.l.ſi cũ dotem.in pᷣn.⁊ alex. in. ix. col.ff ſolu ma. Et de veritate huiꝰ videas plene ꝑ iaſ.de may.in aut᷑.ſi qua mulier.S. de ſacroſan.eccleſijs. Limita niſi pater in vita ſua volũtarie aſſignaret legiti⸗ mã/tũc q́;uis augeãtur facultates nõ attẽderetur tẽpus moꝛtis pris / nec poteſt petere aliqdð augmẽtum legitime ſᷣm Jaco.bu.in.l pactũ .ſ. de colla.ſequit᷑ bal.ꝓ elegãti in l.ij. de reuo. do.j· et alijs locis vt hic.per laſo. de may. iſta tamen limitatio eſt falſa.et repꝛobatur cõiter tex. expꝛeſſuʒ. in.l.ſi quãdo ·S·fl.vbi caſus ad litteram ·.eo.⁊ ita ꝑ illũ tex. repꝛobat ipſemet bal.in.d.l.pactum.in vlti. oppo.⁊ in.l.qᷓuis·j.de fideicõ.imo.⁊ ludo.roma.in. d. l. ſtipulatio hoc modo concepta/⁊ paul.de caſt. in. d.l.ſi qñ paul.de caſt. ⁊ do.alex.in dic.l.in ratione.la.ij.in vlti. col. ff. ad.l. fal. Et vltra eos adde illud qð ſingu.no. bal.in.c. cum. M. ferrarieñ.per illũ tex. in. vij.col.de conſtitu.vbi per illum textum. dicit bal.ꝙ ſi fllia que recipit dotem pꝛo legitima pꝛomiſit nihil petere amplius. dicit bal. ſi poſtea augeant᷑ facultates patris ꝙ poſt moꝛtem patris poterit filia a fratribꝰ augmẽtum petere ſi excrcuerint ꝑ Ulum textum. . 6AS ec auctẽ⸗ PNde et ſi parens. ea venn addendo ad materiã meã nam aliqñ filius le⸗ Nͦditur ꝑ teſtamẽtũ inofficioſum/ tũc loquitur iſte titulus. Aliqñ leditur ꝑ inofficioſaʒ donationẽ/a tũc loquitur titu.ſequens.Et hec auctẽtica bꝛeuiter hoc in⸗ tẽdit. Abi fraudatur filius ꝑ inofficioſam donationẽ cõ ſulitur catenus vt habeat debitum bonoꝝ ſubſidium / et eatenus inofficioſa donatio reuocatur.hoc dicit. coꝛpoꝛe.de nup · S. qꝛ vero. Sol. illa loquitur in caſu ſuo. tẽ op.ꝙ debita iure nature nõ dicatur falcidia:ſed il⸗ la qᷓ eſt iure iſtitutiõis debita:vt.ff. ad.l.fal.. totũ.⁊·jeo. So. tribus modis dicit᷑ falcidia. Ano modo ꝓpꝛie:vt ꝗᷓ a falcidio nõ fuit inducta ſed defalcat.vnde a falce dicit Falcidig falcidia:⁊ qꝛ iure inſtitutionis debita impꝛopꝛijſſime di⸗ capit᷑ tri⸗ citur falcidia debita iure nature:qꝛ defalcat / ⁊ ſic a falce bꝰ modis. dicit / ſed nõ a falcidio / nec iure inſtitutionis debita. Et vidi dubitari/an hec debita iure nature qð eſt immutabi le inſti.de iure naturali·S. fl. TCu dic cõtra:qꝛ lʒ iure natu re debeatur:tñ eiꝰ qualitas ⁊ quãtitas a iure ciuili eſt in⸗ ducta:vt in aut᷑ nouiſſima: ergo a iure ciuili põt mutari. Pꝛcterea iure naturali nulla neceſſitas imponebat pa⸗ tri eã relinq̃re. Itẽ op.ſic hic non tenuit donatio:ergo remanẽt bona in hereditate:ergo veniũt diuidẽda iudi⸗ cio familie herciſcunde.ergo dʒ ceſſare querela que cum alia non cõcurrit: vt.j. de inoffi. dona.l fl. Huius timoꝛe ſunt hic plures ſolutiones:vt patet in glo. Ad ditio In hac auctentica vltra alios doc. cõ⸗ „ muniter põdera.ex hoc tex.intelligẽdo ꝙ loquatur tam ex teſtamẽto qᷓ ab inteſtato pꝛout in ſpe cie ĩtelligit paul.de caſt.hic iſtũ tex.facere ꝓ eo qð tenet bar. in.l.ticia ſeio·S imperatoꝛ. in.ij.col.ff. deleg.ij. ꝙ ſi filius cuius legitima fuit extenuata ꝑ immẽſam donati⸗ onem patris ſi heres iſtitutꝰ a patre ⁊ hereditatẽ ſimpli⸗ citer acceptauerit nihilominus põt agere ad reuocandũ donationẽ idẽ ſequũtur imol.⁊ raph.cu.ibi.⁊ imol.i.c.fl. in. viij.col.de dona. Dheĩde no.ex hoc tex. ꝙ ꝑ donatione ⁊ ſic per titulũ lucratiuũ pater nõ põt in effectu diminue⸗ re legitimã filijs ⁊ ſic multominꝰ ĩ totũ tollere.Adde ſe⸗ cus eſſe ꝑ titulũ oneroſum puta venditiõis:nã pater ven dendo oĩa bona/⁊ ꝓmittendo tradere poſt moꝛtẽ poſſet pꝛiuare filios legitima in totũ eo qꝛ legitima dicit᷑ dedu cto pꝛius om̃i ere alieno.l.pamphi ·S. quarta.⁊·G·qm aũt quarta.ff. eo.ita in ſpecie tenet bar.⁊ poſt dy.in.l.heredi⸗ tariũ ꝑ illum tex.ff. de bo.aut᷑.iudi.poſ.⁊ in.l.cũ emanci⸗ pati · S. illud.ff. de col. bo bal.in.d ·S· quarta.⁊ in.lj.pde in offi. dona. Spoꝛtet tñ tunc ꝙ appareat de vera ⁊ actuali numeratiõe pꝛecii: vñ nõ ſufficeret partẽ in iſtrumẽto cõ fiteri ſe pcium recepiſſe quo ad pꝛeiudiciũ fllioꝝ ſᷣm Jo. de pla. Item . S.ſi quis ad fi.inſti.de inuti.ſtip.quẽ refert 2 ſeqᷣtur̃ do.bar. veronẽ. in cautela.xxxvj.poſtea in ſeq. ponit duas alias cautelas pꝛiuãdi filiũ legitims. Adde foꝛtius ꝙ etiã nõ ſufficeret cõfeſſio patris facta in teſta⸗ mẽto per quẽ cõfiteretur ſe debitoꝛẽ alicuiꝰ in piudiciũ filij / quo ad diminuẽdum vel tollẽdum eiꝰ legitimã als aperiretur via malicijs ad pꝛiuandũ filios legitima ita vult bar.ſi bene iſpexeris.in.l.cuʒ qͥs decedẽs.circa me⸗ dium. ff. de leg.iii.⁊ clare ſpec.⁊ io.and.in titu.de cõfeſ.· nunc vidẽdum vſi.ſed nũquid patris cõfeſſio.do.anto. de bu in. c. qᷓuis.in ·iij.col.⁊ ibidem panoꝛ.de re iudi.do. alex.in conſi xlv.in.j.volumiĩe.qð incipit ſuꝑ his.Et dũ dicitur ĩ glo fi. in vᷣſi.hic vt extraneo donat᷑.dicas ꝙ hec vᷣba dicta ꝑ patrẽ filio in donatione dicẽdo / dono tali fſt lio meo tanq; extranco ⁊ bene merito ⁊ ꝓpter merita / et ſeruicia q mihi feciſti / nõ pſumũt᷑ mer ua ſeu ſeruicis niſi pꝛobãtur p ipᷣm filium nec credit᷑ pſi patri illud aſſerẽti cum pᷣſumatur pꝛedicta vᷣba ppter merita ⁊ ſeruicta di⸗ xiſſe in fraudẽ alioꝝ filioꝝ. vide ſingu.bar.in.l.ſi foꝛte.ff. de caſt. pecu per paul.de caſt. hic. bar.ĩ tractatu de duo⸗ bus fratribꝰ ĩiſimul habitãtibꝰ.in.iij.col.bar.⁊ bal.hic gl. ⁊ doc.in.l.ſi donatione·j.de col.⁊ intelligas pᷣdictã deci⸗ ſionem ꝓcedere etiã interpoſito iuramẽto ꝑ ipᷣim patrẽ. Mam no crederctur etiã ipſi patri iuranti ſm bar ·in l. cñ quis decedẽs ·S. ticia.ff.deleg.iij. J E tem Meptis exhr̃data ex filio emã⸗ . P cipato ⁊ defuncto agit querela. NVhoc dicit. Dicit glo. pꝛima ꝙ crat emãacipatus a ala non defunctus. a dicit venire neptẽ. Alia glo. dicit ꝙ fuius veniret ſi viueret:ergo ſibi inuicẽ cõtradi⸗ cunt:ſed dic ꝙ pꝛima glo.loquit᷑ ᷣm titulũ de coniungẽ⸗ dis cũ emã. lib.nã videbatur ꝙ neptis nõ deberet admit ti cũ pr̃e ſuo ſed nõ eſt ita:qꝛ ꝑ edictũ de coniũgẽ. admit titur ſecũ.ſunt enim tria iura:nam eſt ius ciuile ſᷣm quod emãcipatus oĩno repellitur.eſt ius pᷣtoꝛiũ ſᷣm qð emãci⸗ edẽ dẽ iaſ.may.hic circa iſtum vltimũ articulũ. vide plene iaſo.may. in.l. frater a fratre.ff. de condictione indebiti. punt C2 ccte parte UNrruteſtan Kuns, cuine trup tlon 1es. og bise⸗ güuns Cport ſode fiane Litan che ctoꝛi garh zdicet donatigenn diuikdate⸗ wcgn Pium dlios ort ler inralgii Nopronnt epeodͤn fdelcgiig mneſamdonegn cditateſn ad renoend Iddonti fecmdime Olere Adtet 1s.Näpunn oſtnuni Eima dickdet nnn in ſrinlene uinlchennm rutinlſſan deſl;tagl tiſtitrunaod unſthclini wipotante legtim A rfuſttett lcusnßtei nelegtmit flooslegtmmn ctdis int intindecſch coftſio do na nctdetrlin⸗ priohoint orti icb etoncnoti 1penneiu iſuenicutt nü ſei giutſcucun, rilſſen, Hecedere an poſſit qs ꝓ ꝑte teſtatus ⁊ ꝓ parte ĩ⸗ teſtatus. De Inoſicioſo teſtam patus oĩno ad mittitur.tertiũ eſt titulus de cõiungẽ.cũ emã.ſᷣm qð admittit᷑ filiꝰ cũ nepte.Sed ſᷣm glo.q reqᷣrit filiũ moꝛtuũ eſſe loqtur ſᷣm ius pᷣtoꝛiũ:vel in nepte poſt emacipationem filij. D Duo excludũt filiũ a q̃re EArentibus. a/ 5o debite quati⸗ tatis / agnitio volũtatis defuncti.h. d. R multis modis excluditur vt in glo. ¶ In glo. que incipit ſunt enim.ibi debita data:idẽ ho⸗ dieè ſi aliqd hʒ:vt.je.l.omni modo. . DE fli ci ſo Cõtra teſtamẽtum mili⸗ ino Micio etiz non eur⸗ rela n. Pre e uerela ĩofficioſi teſta AS 7 h ered Um.. meti datur ↄtra heredẽ m Einſtitutũ ⁊ heredẽ heredis.h.d. ¶ Duobꝰ mo⸗ = Adis potuit tenere bona: vt hic in tex. et pꝛimo caſu eſt neceſſaria qᷓrela.Secũdo non. Jaco. Buf. L Arenarius põt exheredari niſi R arena. pater laboꝛet eodẽ vicio: qꝛ nil arenarius arenario.h.d. 6 Vbi indebite grauat᷑ filius eo J P ater. modo qͥ magis eſt ſenſurꝰ cõ⸗ fõtfmodũ q; grauamen nõ agit qrela.h.d. Jaco. KAErx tex. ꝑuenire] vñ lʒ ſit grauata habet tñ recõpenſationẽ grauaminis. ð Beeenn D b us Ab initio nõ poteſt B m duol moꝛi quis ꝓ parte teſtatus / ⁊ pꝛo parte inteſtatꝰ:ex poſt facto ſic Itunc legata ⁊ fideicõmiſſa qᷓ diuiſionẽ reci⸗ piunt pꝛo parte pᷣſtant᷑/libertates vo ꝓ ſolido.h.d. Ja. 2 Op. ꝙ non poſſit quis pꝛo ꝑte decedere inteſtatꝰ ⁊ ꝓ Deeas. vnde videt᷑ obſtare inſti.de heredi.inſtiS. non tñ.⁊.ffj.de regu.iur.l.ius noſtrũ.Solu.non põt ab ini tio vt in cõtrario / niſi ſit miles.vt.l.j.S.de mili te.ex poſt facto ſic vt hic.¶ Itẽ op. ꝙ libertates nõ pᷣſtentur rupto teſtamẽto:vt. l.papinianꝰ.S. fi.ff.e.Sol non pᷣſtãtur ante quinquẽniũ:vt ibi:ſed poſt ſic vt hic. Tu dic ꝙ aut totũ eſt ruptum teſtamẽtum ⁊ loquitur lex ↄꝛia.aut pꝛo parte ⁊ loquitur lex iſta. Itẽ quero quis pᷣſtabit has liberta⸗ tes: ⁊ an filiꝰ recipiet extimationẽ ſue partis? Et dic vt glo.ꝙ ſie.¶ Itẽ op. ſentẽtia lata in q̃rela facit ius quo ad oẽs. ergo oĩbus debet pᷣiudicare vno rñdente. vt.l.papi⸗ nianꝰ. S. fl. ff. . So. ad hoc vt ſnĩa faciat ius quo ad oẽs. opoꝛtet ꝙ ſit lata cũ legitimo ↄtradictoꝛe.vt.l.cum nõ iu ſto. de collu. detegen. Sic ergo fuit cã actitata.cũ legata ria non pᷣiudicat alicui niſi ſibi:qꝛ non legitimꝰ õdictoꝛ/⸗ ⁊ ita poſſet intelligi.l.ij.ff.de excep.rei iudi.Aut eſt lata cũ herede/⁊ tũc ſi erat heres inſolidũ erat legitimꝰ Idi⸗ ctoꝛ inſolidũ /⁊ ideo oĩbus pᷣiudicat:vt in cõtrario.Aut erat hr̃s ſolum pꝛo parte / ⁊ tunc ſolũ pꝛo ꝑte eſt legitimꝰ gdictoꝛ:⁊ ideo ſolũ ꝓ parte legatarijs pᷣiudicat: vt hic. P m qui Qui ſuccũbit in q̃rela inoffi⸗ Bin cioſi teſtamenti poteſt redire ad querelã falſi.⁊ ecõtra.h.d. ¶ DOp. ex glo. et poſtea veniã ad ipſam ꝙ ille qui ſuccubit patiatur exceptionẽ rei iudicate / ſi iterum agat:vt. l. cuʒ q̃ritur.ff.de excep.rei iu. So.hic agitur ex diuerſis cauſis non eadẽ.¶ Sed cõtra hoc op.ꝙ videat᷑ eandẽ cauſam agendi ꝓſequi:qꝛ ſicut qui pꝛoponit realẽ actionẽ videtur ius ſuum in iudicio deducere:⁊ ſi poſtea agat obſtat exceptio:vt.l.⁊ an eadẽ.S. actiones.ff. de ex⸗ cep.reiiudi.⁊.l.mater·S eadem.ſic ⁊ cũ quis ꝓponit peti tionẽ hereditatis q̃ realis eſt. Sol.vt glo.ex qua collige: ꝙ aut ꝓpoſuit q̃relam inofficioſi ⁊ põt querela kalſi ꝓpo nere:qꝛ non habẽt eandẽ cauſam:vt hic.Aut ꝓponit pe⸗ titionẽ hr̃ditatis:⁊ tunc aut adiecta cauſa ⁊ nõ pᷣiudicat ſibi ſi ex alia agat:⁊ ita poteſt hic ĩtelligi. aut ſumpliciter eam pꝛopoſuerit ⁊ ſibi piudicat vt in cõtrario. Itẽ op. ꝙ ꝑ electionẽ ſibi pᷣiudicauerit:licet nõ exceptione rei iu dicate:vt l.ſi patronus.de bo.li.Sol.vt glo. Vel dic bᷣm dy. ꝙ hic eſt cõtrarietas in oꝛigine:⁊ nõ in effectu:ſed in cõtrario eſt ↄᷣrietas in oꝛigine ⁊ in effectu:⁊ ideo ſibi pᷣiu⸗ dicat. Sed certe ipſe non videt᷑ bene dicere:qꝛ in.l.jj de furtis.non eſt ↄᷣrietas in oꝛigine ⁊ cum electione tollunt᷑ ꝙ ibi non ſit cõtrarietas in oꝛigine ꝑatet:qꝛ ambo iura naſcũtur qð nõ eſſet ſi in oꝛigine eſſet Zrietas:qꝛ cõtraria DSad =Op. alijs modis excludat᷑ filius: vt lapſu quinquenij: vt...e.l.ſi quis filiũ.in fi. Solu.vt in gl.quia pꝛout contraria ſunt nõ poſſunt cõcurrere vt.l.ſʒ ⁊ ſi pu. 5S·ſi ĩſtitoꝛia.ff ð ĩſtito.⁊.l.hec vᷣba.ff.devb.ſig.⁊.l.ſi is qͥ ducẽta.S.vtrũ.ff.de re.du niſi dicas ſuſtinẽdo dy.ꝙ aut eſt ↄietas ĩ oꝛigine ⁊ ĩ effectu ⁊ tũc per electionẽ vniꝰ p⸗ iudicatur in alio/vt in cõtrario.aut eſt cõtrarietas in oꝛi gine/ſed non in effectu ⁊ tũc non pꝛeiudicatur vt hic aut erat contrarietas in effectu ſed non in oꝛigine ⁊ tunc pꝛe iudicatur.vt.l.j.j.de fur.⁊ erit ratio defendendo eũ:quia quãdo ſunt ↄtraria in effectu vidẽtur ad diuerſa tẽdere/ ⁊ ideo ex diuerſa cauſa vidẽtur venire. Sed ego melius dicerem altero de duobus modis:pꝛimo ſic:qꝛ aut plu⸗ ra iura ſunt perducta ineſſe ⁊ tunc per electionẽ vnius pᷣ iudico mihi in alio.vt.l.j.j.de fur.cũ ſi.aut eſt tãtũ vnum ius pꝛoductũ ineſſe ⁊ tũc ſi eligo incõpetẽs mihi nõ pꝛe—⸗ iudico in alio cõpetenti.Vt hic vel ᷣm Ja.de rauẽ.ſi eli go ius mihi incõpetẽs aut ſciẽter ⁊ mihi pᷣiudico incõpe tẽti ex quadam tacita repudiatione non electione vt ĩ cõ trarijs.aut ignoꝛãter:⁊ tũc mihi nõ pꝛeiudico vt hic.⁊.l. mater.ff. eo.¶ Itẽ op.ad idẽ de.l.fi.j.de codicillis. Sol. ſᷣim Dy.ibi eſt contrarietas in oꝛigine ⁊ effectu:hic in oꝛi gine tãtum.Vel melius ibi ſunt duo iura in eſſe ꝓducta: ⁊ ideo per electionemvnius mihi non pꝛeiudico in alio. hic autẽ eſt tm̃ vnũ ius ineſſe ꝓductũ:⁊ ideo per electio⸗ nem incõpetentis mihi nõ pᷣiudico in cõpetenti.Vel dic Fᷣm Ja.de rauẽ.ꝙ ibi elegi ſciẽter hic ignoꝛater.i Vt er go hec materia plene liqueat ſic diſtingue:quia aut que⸗ ris in caſu noſtre legis qui egit vna via ſibi pᷣiudicet in alia exceptione rei iudicate.⁊ tũc dic ꝙ aut pꝛopoſuit q̃⸗ relam inofficioſi:⁊ modo agit querela falſi / vel econtra: ⁊ tunc non obſtat exceptio rei iudicate: quia ex diuerſis cauſis agitur vt hic.aut pꝛimo pꝛopoſuit petitionẽ here ditatis:⁊ tunc adiecta cã.ſ.quia falſum teſtamentũ vel ĩ officioſum.⁊ non obſt.ſibi exceptio ſi agat ex alia cãvt.l. ſi mater.S an eadem.ff. de excep.rei iudi.⁊.l.cum querit᷑ gut ꝓpoſuit eã ſimpliciter:⁊ tũc ſibi pꝛeiudicat: quia vi⸗ detur omne ius ſuum in iudicio deduxiſſe.vt.l.⁊ an eadẽ Sactiones.ff.de excep.rei iudi.Aut q̃ris an ſibi pᷣiudica uerit ele tione:tũc dic ꝙ aut plura iura veniũt ex eadem cãa:⁊ tũc dic ꝙ vno electo pᷣiudicatur in alio.vt.l.quod ĩ heredẽ.S. eligere.ff.de tribu.aut veniunt ex cauſis diuer ſis:⁊ tũc electo vno non pᷣiudicatur in alio:aut veniunt ex cauſis cõtrarijs:⁊ tũc dic ſᷣm dy.eũ ſupplẽdum ꝙ aut ſunt ↄtraria in oꝛigine:⁊ in effectu:⁊ tunc vno electo pꝛe iudicatur in alio.vt.l.fl.j.de codicil.aut ſunt ↄꝛia in oꝛi⸗ gine:ſed non mi effectu: ⁊ tũc vno electo non pꝛeiudicat in alio.vt.l.j.j/de furtis.⁊.l.ſed ⁊ ſi pupillus.S.ſi inſtito⸗ ria.ff.de inſtito. Nel melius ſᷣm Jac.de rauẽ.Aut eligo mihi ius non cõpetens ſciẽter aut ignoꝛãter. Pꝛimo ca ſu mihi pꝛeiudico.vt.l.fl.j.de codicil. Scðdo caſu non vi hic:⁊ pꝛo hoc facit glo.in.l.legitima.ff.de peti.here.⁊.l.lzʒ q.de hered.fal. Vel poſſet dici ſimpliciter ꝙ eligẽdo ius mihꝛt non cõpetens ſiue ſciẽter ſiue ignoꝛãter mihi nõ pᷣ⸗ iudicẽ cũ electio ſit nulla.vt.l.iij.⁊.iiij.ff.de op.le.niſi di⸗ cas ſuſtinẽdo hanc opi.ꝙ ſciens michi pᷣiudico non ele⸗ ctione:qꝛ eſt nulla/ſed quadã tacita repudiatione arg.l. apud aufidium. ff.de op.le. Vel potes ſoluere ꝙ aut duo iura ſunt mihi ineſſe ꝓducta:⁊ tunc electo vno mihi pꝛe⸗ iudico in alio.vt.l.j.jde furt.cum ſi. quod intellige ſi fui ſciens ſecus ſi ignoꝛans.vt.l.maniteſtiſſimi.S.ſinautem dubius·j· de fur. aut eſt vnũ ius tm mihi ineſſe pꝛoductuʒ ⁊tunc ſi eligo cõpetens non poſſum incõpetentem acci⸗ pere:ſi eligo ĩ cõpetẽs mihi nõ pᷣiudico vt hic ar.d.liapð RRAufidium. de op. le. Jac. But. 7 li a Pꝛeteritio matris pꝛo exheredatio Be: ne habetur:eſt ergo opus querele.h. d. Butrigar. ä Ontra Hiligentia circa vnum auxiliñ ν pꝛodeſt quãtum ad alterum qũ Rnon patiebatur concurſum. h. d. poteſt:ergo non concurrunt. . ¶ Sp.ad hãc legem de.il.ſi ſeruus.ff.vi bo.rap.glo:non ſoluit. So.aut queris an diligentia circa vnum auxiliuʒ pꝛoſit circa alium:⁊ loquitur hec lex:aut queris an negli gentia circavnum pꝛeiudicet ĩ alio:⁊ tunc loqᷣt᷑.l.ſi ſeru· A4. Ag euidentisã eſt ſciendum ꝙ teſtamentum Teſtm̃ in aliqñ poteſt dici nullum/aliquando inofficioſum. Sed ſi officioſũ ? cſt nullum non poteſt dici inofficioſum: qꝛ inofficioſum teſtm nul⸗ datur ad reſcindendũ:at id quod nullum eſt reſcindi nõ lũ qũo diſ Incõſtan ⸗ tia repꝛo- bat᷑ ĩ iure⸗ Butrigarius ſuper Item op. de.l.minoꝛ.ff. de euic. So. aut queris an dill⸗ getia circavnum pꝛoſit in alio quantũ ad pᷣſcriptionem / ? dico ꝙ ſic vt hic. Aut q̃ri quãtum ad exceptionẽ rei iu⸗ dicate:⁊ dico ꝙ aut attingunt eãdem cauſam agendi / et exceptio rei iudicate obſtat in alio vt in cõtrario.aut di⸗ uerſam cãm agendi ⁊ tunc ſecus vt hic: aut ergo queris quo ad erceptionẽ rei iudicate/ illa nõ obſtat:qꝛ muta⸗ tur cã agendi:aut queris quãtum ad pꝛeſcriptioneʒ/⁊ di co ꝙ diligentia in vno pꝛoſit in alio vt hic:aut queris an negligentia in vno pꝛeiudicet in alio:⁊ dico ꝙènon. ¶ Item op. ꝙ etiã diligenti currat tempus cum ſit conti nuum. vt. j.eo.ſi quis filius.in fl.So.eſt cõtinuũ vt etig feriati dies in eo cõputãtur. vt in cõtrario. Sed diligen⸗ a ti non currũt vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ diligẽtia in vno non ꝑꝛo circa vnũ ſit in alio.vt inſti. de excutu·S· qui autem. So. vt gloſ. qꝛ actũ an ꝓ hic non potuit hec duo iura ſimul pꝛoponere/in ↄtrario ſit ĩ alio. ſic. Ut ergo hec materia plene liqueat diſt ingue: qꝛ ſi q⸗ ris an diligẽtia circa vnuʒ ꝓſit in alio.tũc dic ꝙ aut erat talia iura que non patiebãtur concurſum:⁊ tũc diligẽtia circa vnũ pꝛodeſt in alio vt hic. aut patiebant᷑ cõcurſum ⁊ tũc aut erãt talia iura que cõmunicabant eundem effe⸗ ctũ:⁊ ſic ꝓvno reputabãtur:⁊ tũc diligẽtia in vno ꝓdeſt in alio vt.l. ſi quis a multis j.de ãna.excep.⁊.l.fl.de duo. rei. aut non cõmunicabant eũdem effectum:⁊ tũc diligẽ⸗ tia in vno non pꝛodeſt in alio.vt inſti. de excu.tu · S· qᷓ au tem. aut queris an negligentia circa vnũ pꝛeiudicet cir⸗ ca aliud.⁊ tũc aut ſunt duo iura pᷣncipalia:⁊ tũc negligẽ tia ĩ vno nõ noccet in alio:aut vnũ ſe habet per modũ pᷣn cipalis:⁊ aliud per modũ acceſſoꝛij:⁊ tũc negligentia in vno pᷣiudicat in alio. vt.l.fin.j.de his qui a non do. ma.⁊ l.ſi ſeruus.ff. vi bonoꝛ.raptoꝛ.ita pꝛocedit gloſ.l.item.de ali. mu. iu. cã fac. aut q̃ris an ſnĩa lata ĩ vno noceat ĩ alio ⁊ dico ꝙ non vbi mutatur cã agendi vt hic.⁊.l.cum que⸗ ritur.ff.de excep.rei iudi.⁊.d.l.minoꝛ.S.j. Ad D iti 0 Et dicas ꝙ iſta lex debet ĩtelligi plane 04* evt iacet text.adeo ꝙ iſta duo remedia poſita in text. poſſunt cumulari in eo.libel.vt dicendo di⸗ co teſtamentum patris nullum pꝛopter defectum nume⸗ ri teſtm/vel als in terminis.l.ſi non ſpeciali·.j. de teſta.⁊ dato ꝙ ſit iure perfectum dico inofficioſum ⁊ ita cantant verba littere ſicut in ſimili admittitur iſta petitio dico ſẽ tentiam nullam:æ ſi qua eſt/appello.vt no.in.l.j.vbi bar. ⁊ alij quando pꝛouo.non eſt neceſſe Bartol.in.l.ſi expᷣſ ſim. ff de appella.Bald.in.l.jij.de fur.⁊ in. c.ſancimus.in quo tẽpo.mil.invſi.feu.facit qð in ſimilivult glo.no.in.l. qui de inofficioſo· S·j. in glo.magna ad fl.ff.eo.iſte intelle ctus pꝛobatur pulchꝛo fundamento hoc modo:quia quã do duo vocabula veniunt ad determinationem ciuſdem verbi vel participiij / vt eſt hic debẽt intelligi vt vnifoꝛmi ter ⁊ eodem tempoꝛe operentur ſucceſſiue.text.eſt nota. in.l.fina.j.de ſenten.⁊ interlocu.omnium ludi.quem bar. ibi dicit eſſe ſingularem ad hoc ⁊ ſe neſcire alibi cum eti⸗ am ad hoc reputat ſingularem bal.in.c. ſuper eo. ij.de ap pella.facit ꝙ vulgo diximus ꝙ vna determinatio reſpi⸗ ciens plura determinabilia debet ea equaliter determi⸗ nare ⁊ vnifoꝛmiter.l.iã hoc iureS.j.vbi Bar.⁊ alij no.ff. de vul.⁊ pul.in teſtamento.vbi bar.⁊ doc ·j.de teſt. milit. Alibitamen habes ꝙ verbum poſitum iuxta plura deter minabilia ea determinat pꝛout natura vnicui; cõuenit tex.eſt no.in.c.cum dilectus.⁊ ibi cardin.? Panoꝛ.in.ij. col.no.de conſuetu.⁊ tex.in.c.olim ex litteris.de reſcrip. æ ibi cardi.no.⁊ reputat ſingularẽ.⁊ in.c.ab excommuni cato eo.titulo. In tex.ibi pꝛeſcriptio exponit Oau.de ca ſtro.i.exceptio ⁊ ita ſepe exponitur in.l.quotiẽs:j.de pꝛe ci.impe.offe.in.l.pꝛeſcriptione vbi Saly.declarat ⁊ dixi I.ſi contra ius vel vtili.publi.ſed mihi plus placet ꝙ hic pꝛeſcriptio ſtet pꝛopꝛie pꝛo lapſu tempoꝛis ⁊c.ᷣm Mo⸗ WIm kilium Patri exhered ato da G UIh. tur querela / vel fratri itur pi perſona inſtituta. hoc dicit ſm ambas Bmte A dicit. Butrigar. B Tlia Inconſtantia repꝛobatur a iurc. IAla. poc dicit Jacobus Butrigarius Kdoctoꝛlegum. 3 Que iuſſu patris a marito non di uertit exheredari non debet. hoc Certio libꝛo Codicis g 5αα Filia turpiter viuens exhere 9 ciliam. àri poteſt a patre niſi diſtu⸗ 1T hlerit eâ nubere vltra vigintiquinq; annos. hoc AA dicit cum aut. Gg E — te.S. eo ꝙ nõ poſſum tibi ĩputare inimi⸗ dare an citiam q̃ pꝛouenit culpa mea/neq; enim poſſum dicere ꝙ poſſit pr ſt pater exheredauit me ꝓpter inimicitiam cum ipſa cau⸗ liũ ppter ſa inimicitie ⁊ ſic ingratitudinis ꝓceſſerit culpa mea/⁊ in credit iaſo.hic qð iſtud ſit verum in iſta materia exhere⸗ dationis. Ałs aũt licet quis fuerit cauſa inimicitiarũ:tũ poteſt tales inimicitias opponere⁊ allegare. hoc ptz ex gl. in. l. athlete · S· dat remiſſionẽ.in vᷣbo facta.ff.de excuſ. tut.quã bal.ibi.no.⁊ dicit raro alibi reperiri ꝙ etiã ſi ini⸗ micitie pᷣceſſerĩt ab eo cõtra quẽ teſtis deponit:tñ hoc nõ facit quin teſtis repellitur tanq; inimicus. Idem no.do. anth. de bu. in. c. veniẽs.le.ij.de ſpõſa.vbiꝙ idẽ dictũ eſt de teſte dicit hẽre locũ ĩ iudice ⁊ arbitro.idẽ tenet alber. de roʒate.in.l.pe.in pꝛincipio.ff.ſolu.ma. alex.cõſi.xcix. incipiẽte in cauſa inquiſitionis foꝛmate cõtra Jacobũ. Quapꝛopt᷑ dic ſm iaſo.may. ꝙ male dicit glo.bar. in.l. cũ tabulis · S. j. vbi dicit bar.p illũ tex.ff. de his qbꝰ vt indi⸗ gnis. vbi dicit ꝙ regula qᷓ habet ꝙ ꝓpt᷑ inimicitias ↄtra ctas ĩter teſtatoꝛẽ T legatariũ reuocat᷑ legatũ.l:.iij·S · ft. ff. de adimẽ. legatis:na pꝛocedit dicit bar.quãdo inimi⸗ citie ꝓceſſerunt culpa legatarij ſecus ſi culpa teſtatoꝛis per illũ · S. j. in dic.l. cũ tabulis.ff.de his qui.vt idignis. ⁊ dicit bar.ibi qð eſt menti tenendũ.Alij tamen doc. ibi nihil tangunt / nec ᷣm iaſo.may.alibi tactũ reperit᷑. Cre⸗ do tamen dicit iaſon may.hic ꝙ bar.in pᷣdicta deciſione male dicat ꝑ pᷣdicta qꝗᷓ dixi. S. de teſte ꝓpter inimicitiꝗ. Et vltra contra bar.adduco duos tex. Pꝛimo in.l.iiij. ff. de adimẽdis legatis. in vbo ⁊ peniteat teſtatoꝛẽ pꝛio⸗ ris offenſe. ex quo patet ꝙ ipſe teſtatoꝛ ĩtulerat offenſam: ⁊ ſic fuerat cauſa inimicitiarũ.⁊ tũ reuocatur legatũ per tales inimicitias. Scðo põdera tex.in.l.ex ꝑte.ff.de adi. leg. vbi inimicitie ꝓceſſerãt culpa teſtatoꝛis: vt ibi pꝛo⸗ bat tex. in vᷣſi.grauiſſimis inimicitijs ꝓſecutus.⁊ ibi ad litterã.hoc dicit bar.in fl.Et in eo magis me fundo q; in verbis tex.⁊ tamen ibi tex.in fl.dicit ꝙ reuocatur legatũ pꝑ tales inimicitias. Tertio ſuadetur ratiõe:nã ideo per tales inimicitias cẽſetur tacite reuocatũ legatum iuribꝰ palle.eo qꝛ pᷣumitur mutata volũtas teſtatoꝛis.Sed il⸗ la ratio pꝛocedit etiã quãdo inimicitie ꝓcedũt culpa te⸗ ſtatoꝛis:qꝛ oĩno mutata ẽ volũtas teſtatoꝛis:ergo lega⸗ tum dʒ intelligi reuocatum. Mec ob.tex. in.d.l.cum tabu lis · S. j.quia in illa.lnon põt fieriteſtamẽtum. Pꝛimo.qꝛ nihil de ümicitijs dicit:⁊ dato ꝙ loq̃retur de mimicitijs pꝛout bar. intelligit.ille non fuerũt inimicitie capitales/ vel graues ꝓut requirũtur ad reuocationẽ legati.dic.l. iij · S. fl. Mã licet liberta recuſauerit eſſe ↄcubina patroni. Iſta nõ eſt inimicitia capitalis/aut grauis. ergo de illo tex.bar.nõ potuit in ꝓpoſito facere fundamẽtum.Limi⸗ ta tamen qð dixi ꝙ licet inimicitia ſupuenerit facto eius 3 quem teſtis ꝓducitur ꝙ tñ poteſt teſtis repelli: vt ſit ve rum niſi talis inimicitia eſſet facta ad iſtũ finẽ:vt poſtea teſtis ꝓpter talẽ inimicitiã repellatur. Hã talis malicia non ꝓderit per tex.no.in.l.j.S· cum qͥs.ff. de q̃ſtionibus. vbi bar. no.⁊ dicit ꝙ vidit alas adhiberi talẽ cautelam. quidã non habebat niſi vnũ qui poſſet eſſe teſtis ů ſe de⸗ r dit ei alapã ad iſtum finẽ:vt ſi poſtea teſtificaretur cõtra poſſit qs . eum / ꝙ eum repelleret vt inimicũ dicit bar. ꝙ iſta cauſa gliquẽ qẽ q̃ ꝓceſſit facto ſuo ſibi nõ pꝛoderit / quia erit in arbitrio c iudicis:an teſtem ꝓpter hoc repellat.⁊ idem dicit bar.in dic.l.jS.ſi ſeruus.quãdo quis accuſat aliquẽ ad finẽ:vt ſi poſtea ꝓducatur in teſtẽ repellat᷑ tanq; inimicus ꝙ ta⸗ lis cautela non nocebit. Idẽ tenet bal.in aut᷑.ſi dicat᷑.in pe. col·de teſti. ⁊ in.l.ſed ⁊ ſi quis·S. illud.ff.ſi q cautio. Poſt Jo.and.in.c.fi.de teſti.immo plus videt᷑ ꝙ qui eſt vſus tali malicia debeat ꝑdere cauſam qꝛ ſubtrahit mihi iura mea/c meas pꝛobationes vt in terminis no.cy. poſt NRo.mal.in.l.puidẽdũ.in fi.⁊ ibi paul.de caſt. .de poſtu. per tex.in.c.conſtitutus.de teſti.⁊ in.c.peruenit.de teſti. cogen ang. in.l.ſatis aptiſſime.jide fal. glo. in. c. cauſam que inter archiepiſcopum in vſi.cõpellas.⁊ ibi do.anto. de bu. in pe.col.de teſti.⁊ iſtam extẽſionẽ ponit in ſpecie do.bar.veronẽ. in cautela.xviij.tñ dicta iura nõ loquũ de amiſſiòe caule.nõ examino nũc/qꝛ nõ ẽ materia nr̃a. „ Et per iſtã legẽ no.paul. de caſt. in. l. cũ Exhere⸗ Additio. Ete egenn bne⸗ ſecpo Aebito t Ppptel n tionen, os tſh n ureſ Pere⸗ CAſla halli⸗ Alte feſtitn hohis Uatls leun⸗ ſen fto⸗ ons. ſhe rtet Nel ttunc monh⸗ Ueſt iwensetbe q fri g Tranſuerſales nõ accuſant te⸗ riantur antceqᷓ; emãcipentur a patre ⁊ ſic anteq; puriſice⸗ e ut Matris. rann de inofficioſo / niſi ſint tur cõditio ilſtiruttonis certe filij erũt pᷣuati hereditate Anei eratres vel ſoꝛoꝛes. hoc dieet. matr!.a legitima/nec cauſa trãſmitteret.l.ij.ꝓ de oꝛficis. N COop. ꝙ flliꝰ? frattis poſſit rũpere teſtamẽtũ firmat bar.in.l.ventre.in pe.col.ff.de acqui.heredxi. Re caſillait cũ ſint exequati fratribꝰ: vt.j. de legi.hr̃di.aut᷑ ceſſante. n E tri b u 8 Subſtitutio pupillar eſt ad ihlkmeiine⸗ Item op.ꝙ frater poſſit accuſare inofficioſum teſtamẽ E E B. cõmodũ/nõ ad onus. ideo ofundſent, tum:vt.j.e.l.fratres. So.vt glo. flio non dat materia querele hot dicit Jaco. naniſig e, J m aritus NRupto teſtamẽto p qre⸗ R a (Sed an per fideicô. pt ſubſtituere qncũq; kelnen D AlEμÜπ⅛1198‧, 1lam reſeruatur ſeripto heę fſilio: Reſpõdeo non. ⁊ eſt ratio:qꝛ per directã ſubſtituti munmnucinn redi id qð defunctus/etiã ſi actio erat ꝑ ſucceſ⸗ onẽ ipſi filio / nõ eſt ei ꝓuiſio ſed grauaſnen:vt.l. cohere⸗ mnimietini⸗ ſionem ſublata. h8d. di. S. cum filie. ff. de vulga.⁊ pupil. verum dicit glo. ꝙ di⸗ nhen ¶ Sp. ꝙ ſi fllia non fuit exhr̃data non hẽat q̃relam: ſed recta trahit᷑ ad fideicõmiſſ. aria. Et ne decipiaris diſtin⸗ rufen tratab. vt. lmaximũ,deli.pꝛe. So immo fuit hic exrhe gue:qꝛ aut pater facit pupillare/x tũc nunq; trahitur ad mmieiſin redata/ſed nõ de iure ſed de facto.¶ Itẽ op.hic dicit ꝙ ſi fſideicõmiſſariã vt hic.niſi fieret a patre qui pupillarẽ fa⸗ gontiihig nil eſt debitũ habet qrelã:ergo a cõtrario ſi habet aliqᷣd cere non põt:qꝛ non hʒ in ptate: vt.l.ſceuola.ff. ad trebel. nnn nõ agit. ſic eſt .l. cum q̃ritur. S.e. So.hec facit mẽtioneę xæ.l.cum quis decedẽs.S. eia. de le.ij. Aut facit ſubſtitu⸗ ifſlincit noui iuris.vel ſub. maxi.¶ Itẽ op. ꝙ filius ꝓbare debea tionẽ hoc modo.ſi filius meus decedat in pupillari etate nilimtce ſe gratum: vt. .e.l. liberi. So. vt glo.¶ Item op. ꝙ qui pbe vel poſtea qñcũq; talem ſubſtituo:tunc ſunt due ſubſtun ietn uatur hereditate nõ poſſitpcterc debiti vt. penul ff adtiones vna directa vſq; ad pubertat/ alia fideicomuſa⸗ eingui trebel ⁊.l.vpter veneni.ff.ad ſilł.x.l.hr̃dẽ.de his qui v ria poſt pubertatem. Si aũt dicit qñũcũq; deceſſerit:tunc dtcod gli indigni. So. vt glo. Tu dic aut heres nec in aditione 1. Zut ſubijcit talis ſit heres:⁊ tũc eſt Directa 7 operatur dà ihoipe nec poſt delinquit: ⁊ tunc ſi hrditate pꝛiuet᷑ non pꝛiuatur recto quantũ poteſt: vnde in milite valet vt directa quã⸗ inintititn, debito ſiue ſciens / vel ignoꝛãs:vt hic.⁊.l. ðñs.ff. de vſu⸗ docũq;.vt.l.cẽturio.ff.de vul. ⁊ pu. in pagano valet vſq; 4 mrch fruc. æ q ibi no. Aut delinquit in ipſa aditione vel etiaz ad pubertaiem iure directo poſtea nullo modo. vt.l. ver⸗ it pooſt/⁊ tunc cũ pꝛiuetur hr̃ditate ppter ſuum delictũ: vt bis .⁊.l.ĩ pupillari.ff.devulg⁊ pu. Si aũt ſubijcit talẽ ſub . hnz l. ꝓpter veneni.ff ad ſilł.⁊.l.penul.S.ad trebel.⁊.l.here⸗ ſtituo:tunc eſt vna ſubſtitutio tãtum ⁊ verbũ ſubſtituo ſe ic nufme Aem. de his qui. vt indigin. MV habet cõiter ad directã ſubſtitutionẽ ⁊ fideicõmiſſariaʒ lſi e ſt J t AQAui pꝛohibet parentem ⁊ cũ fideicõmiſſaria valeat oĩ tẽpoꝛe:ideo ipſam eligimꝰ fuun wi P E amen l. teſtari meret᷑ exhereda⸗ ⁊᷑ ſic trahimꝰ ad fideicõmiſſaris:nec dicitur trahi ad im⸗ annn Wrfi. hoc dicit. ſliu fan pꝛopꝛiũ dicrin oi bſ auoſit gce ſi deberde 1deſi EeaPEAP 14 Ees &6 Si flliuſfami. mi⸗ terminari hec glo.⁊ glo.l.pꝛecibus.jde vulga.⁊ pup.⁊. Per iſmniti Eſtamentum les in caſtrẽſibus centurio.ff.devulg.⁊ ap. pun Piiroſliß teſtatur / eius teſtamẽtum per querelã non riꝗ⸗ R atre Krãſuerſales rũpunt teſtamẽ eat telancee⸗ RY A Ge pitur. hoc dict. AE tum/fratres cõſanguinei non. titulerarofen =ðð 7 I1 &QEaꝗq̃ᷓ ſunt ꝓuiſionis filio non dã⸗ SS vterini turpi perſona herede inſtituta.h.d. Ja. ocatur legnig S 6 V 18 tur ex q̃rela inoffi.teſtamenti.h.d. FæxAH&1Widi dubitari an ſi frater inſtituat quẽdam lergefai Inſtitut? XCO. ꝙ inſtitutus ſub conditione non poſſit fencratoꝛẽ poſſit frat᷑ agere qrela: Et videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ vide nori: ſn ſub ↄditio uοαaG Nirc ad bona: vt. l. .S. ſin auté... de cadu. tol⸗ tur turpis pꝑſona inſtituta: vt.l.impꝛobũ.de his qui no. pſecusa ne:an poſ⸗ len. So. de iure pꝛetoꝛio venit:vt hic.non ciuili vtin con infa. OYMVM ſomefunden ſit venire trario. Itẽ op.ꝙ non habeat ſᷣm ta.vt.l.j.S.ſi ſub cõdi dd̃ iti 0 Iſta lex eſt ĩ ſui materia ſingu.ſᷣm bar. tocatur ai ad bona. tione. ff de ſecũdis ta. So. vt glo. Et dic ꝙ habet cũ rezę M DeEIUD. Ybal. zæ alios.qꝛ nulla alia lex eſt q̃ cõpie e:ni den quo ad effectũ interim. (Ad hoc opponit᷑ de tex. qui di⸗ ctatur ots iſtos caſus licet cõcoꝛdantie ſint in glo. alle. ilegatumm xit. ci iure accipere non videri. ⁊c. Sed illud verũ q;tũ Et ex hac lege dat regula ꝙ querela inofficioſi teſta. da⸗ Querela ſtatonis 9/ 4d cõmodũ patris.ꝗ Item op. ꝙ bater nõ cogitur emãaci tur 3 teſtamentũ fratris inſtituẽtis turpem pſonam: aut inofficioſt Pctdutlit pare flliũ: vt.l. filiuſt fa·· ſᷣm vulgarẽ.ff. de le.j.So.confi⸗ vilẽ.l. fratris.S.eo 7·§ ſoꝛoꝛ.inſtitu.eo.Extẽde iſtã regu teſti dat 3 toris:engti teoꝛ oppoſitionẽ.¶Quero & an pater cõpellatur emãci⸗ lam quattuoꝛ modis. Pꝛimo nõ ſolum in fratre exhere⸗ teſtm̃ fris indlantt pare.Reſpõdeo aut pater eſt inſtitutꝰ/aut filius.pꝛimo dato:ſed etiã in pꝛete.pᷣm guil.de clu.bar.bal. alios hic. ĩſtituẽtis nnn ene caſu.aut pater eſt grauatus reſtituere filio/⁊ tunc non cõ paul.de caſt. in.l.fratris.S eo. Nam pᷣteritio fratris habe turpẽ ꝑſo⸗ eturdenhfninn pellit᷑ emacipare: ſed reſtituet filio qñ erit ſui iuris/ ⁊ nõ tur ꝓ exheredatione ſicut in matre: ⁊ ſimiliter nõ ↄpetit nam. tonelgtin reſtituere etiam filio exiſtente in ptãte/t dabitur curatoꝛ ¶ Alias tres extẽſiões vide ꝑ iaſo.hic. Limita dupliciter. n iunm bonis:vt.l.imꝑatoꝛ.⁊.l.vbi pure.ff.ad trebel.Aut eſt gra Pꝛimo ſᷣm bal.⁊ ſaly.hic.niſi turpis ꝑſona repudiaret: odid nr uatus de emãcipando/⁊ tunc hʒ neceſſe emãcipare.⁊ vi⸗ qꝛ accreſceret coheredi.nec ſubijceret᷑ querela q̃ non po⸗ nech, detur etiã grauatus vt eidẽ reſtituat bona:vt.:.ſi cui.S.j. tuit naſci/niſi adita hereditate per turpem ꝑſonã.l.pe·S. — ff. de ↄdi.⁊ de.⁊.l.legatꝰ.deleg.iij. Aut eſt ĩſtitutꝰfiliꝰ ſub fi eo.Scðo limita ſᷣm bal.hic.i.ij.q niſi ĩ hereditate eẽt ↄditione ſi emãcipet᷑ ⁊ tũc pr̃ nõ cogit᷑ emãcipare.ſi a=r ſolum:qꝛ indiuiduũ:tunc etiã contra turpem ꝑſonã pꝛo ſtsten emãacipabit ⁊ ei emacipato reſtituet hr̃ditatẽ: vel ſi non eius parte non cõpeteret querela.ar.tex.no.in.l.ſi is qui gitüfne, d emacipet reſtituet ſtati ei exiſtẽti in ptãte curatoꝛe dato duos.ff. de lib. leg.faciũt q dixit iaſon in.l.tij.S.eo.qᷓ;uis. Hinſe 4 bonis: vt d.l.vbi pure.¶ Itẽ op.q̃re expectat᷑ cõditio cũ ſaly.hic.in.vj.q.teneat contrarium. affde n ſp hẽat bona: Rñdeo:qꝛ aut extat ↄditio / ⁊ hʒ flliꝰbona RES b Aut fllij agũt querela ⁊ habẽt ꝓ⸗ beritil nn ex teſtamẽto ⁊ durat cauſa teſtati.Aut deficit cõditio:qꝛ 7 cxi. bare ſe merentes. Aut parentes tcſeteki⸗ i nec filius emãcipatus/nec pater moꝛtuus eſt: ſed filius. agunt/⁊ pꝛeſumũtur merentes.h.d. Jaco. nſfenna, ⁊ tunc aut habebat ſubſtitutũ/⁊ bona ad eum veniũt. aut KE: Quero de rõne differentie. NReſpõdeo qꝛ ve tinginn, non hʒ.⁊ tunc res deducit᷑ ad cam teſtati ⁊ venientes ab riſſimile eſt ꝙ ſine cauſa velit aſcendẽs pꝛiuare deſcẽden atnn inteſtato habẽt bona.Aut cõditio pendet / petit bona. tem hr̃ditate:qꝛ votum ipſoꝝ eſt/ꝙ deſcẽdentes ſint he⸗ lenol iͤ rem ob hee cõditio ipſo iure tollatur:vt..e.l.qm̃. redes. 1 lininj , 50. hec conditio eſt ad cõmodũ non ad onuus. PeS D 0 ni a m Ad ſimilitudinẽ donatiõis ni;inen 4 Additi 0 Adde ꝙ licet oẽs doc.tencãt ꝙ iſta lex 17 ante nuptias cõfertur dos: Airutſnan in terminis ſuis hic nõ ſit coꝛrecta. Qe⸗ ( ſergo ad ſimilitudinẽ donatiõis ante nuptias loafſihene rũtamen dicit iaſon de may. ꝙ ipſe valde dubitat ⁊ cre⸗ R AαCputatur in quartꝗ. h. d. ¶Ad euidentiam eſt isfliſetl dit iſtã.l. eſſe coꝛrectã per.l.quoniã in pꝛioꝛibꝰ.j.eo.⁊ ſic ſciendũ ꝙ hoc tẽpoꝛe ſi filius habebat minus quarta po ncr ſinn in itum ad legitimã que dʒ eſſe ſine onere coꝛrigat᷑ iſta lex terat agere querela:⁊ ideo erat videndũ quid in quarta emnizſocſii in reliquo remanceat firma.⁊ moueoꝛ: qꝛ quãdo poſſibile computetur. decſtſaite eſt ꝙ diſpoſitio facta ad comodũ filioꝝ aliquo caſu affe⸗ ¶Sop. ꝙ hec nõ ſit bona ratio ꝙ ideo cõputetur:qꝛ ofert eenuſt rat onus/æ incõmodũ reijcitur. per dic.l.qm in pꝛioꝛibꝰ.· vt.l. illud.de col. Sol.fac ſimilitud inẽ inter donationẽ goin en ita tenent bar. ⁊ doc. in. v.l. ſi pater puelle p illũ tex. S o. 2 dotcm/hoc modo.ſicut ad ſimilitudinẽ donariõis que lus db ns ſed ita eſt hic. qꝛ iſta diſpoſitio facta ad fauoꝛẽ filioꝝ po cofertur/ↄfert᷑ ⁊ dos.ita ad ſimilitudinẽ donationis que ifnti teſt aliquo caſu afferre incõmodũ iu legitima ſi filij mo⸗ coõputatur in quarta cõputatur ⁊ dos.non autẽ facias ſi aurse inmhs De Inofficioſo teſtamento. Fo. CIII. ””ñõ . Butrigarius ſ uper Tertio libꝛo Codicis militudinẽ inter collationẽ ⁊ coputationẽ /vt dicas quia confertur:ideo in quarta. Additio Adde in hac lege inter alios doc.cõiter hic dum dicit᷑ in tex. noſtro.ibi ſi ex ſub⸗ ſtãtia eius p̃fecta ſit / de cuiꝰ hereditate agitur.ꝙ dos vE „ Dosvłdo donatio ꝓpter nupita demũ cõputatur in legitimã/ qñ natũ ꝓpt᷑ tractatur de ſucceſſione illius qui dotauit/non autẽ alte nuptias rius.facit.l.vt liberis poſt mediũj.de colla.⁊ bonꝰ tex. qñoputãt᷑ in.l.j.in fl·j de legi.hered.et ibi glo.fi.per quã decidit ibi i legitimã bal.ꝙ ſtante ſtatuto ꝙ frater excludat ſoꝛoꝛem dotatã in⸗ telligitur ab hereditate dotãtis:ſed non alterius. quod valde ſigna.qꝛ vtilis deciſio eſt. idẽ tenet ange.in conſi. cxxvj. qd ĩcip. teſtamẽti factio pe. de ancha.ĩ ↄſi. xx.qð incipit retento oꝛdine. paul.de caſt.in. conſi.cxiij. qð in⸗ cipit ſuꝑ pꝛimo dubio / ſeu q̃ſito.in conſi.cccl.qð incip.in puncto querit᷑ de multiplici hereditate.in vlti. col. raph. cuma. poſt Joꝗ. and. de Imo. do. Chꝛiſto. de caſtel. in cõcil.ccvij.quod ĩcip.Itẽ ꝙ quelibet hereditas. do. Ale xãd.in cõci.clj.in.ij.võl.qð incip.viſo themate ſupꝛaſcri pto ⁊ allegationibus elegantiſſimis facit qð decidit bal. in l mater pꝛo filia:.jde iur.dot. H . Hhaogie filius habẽs mi SS Mnimod O. nus quarta non agit q̃⸗ ti niſi pbẽtur ingrati.h. d. . ¶ Sp.· ꝙ ſi habet minus quarta agat querela. vt. S. eo.l. cum queritur. So.illa coꝛrigit. Itẽ op.ꝙ filius debeat pꝛobare ſe gratũ.vt.S. eo.l.liberi. So. illa coꝛrigitur. Ad d itio Iſta lex coꝛrigit.l.cũ queritur.⁊ I. parẽ I. fibus. S. eo. quibus dicitur ꝙ niſi filius hẽat in teſtamẽto integrã legitima põt per querelã expu gnare teſtamentum:coꝛrigitur vel limitatur per hanc le⸗ gẽ qñ aliquid ei eſſet relictũ:tunc ſolũ agit ad ſupplemẽæ tum legitime. Item iſta lex videtur coꝛrigere.l.liberi. 5. eo. ʒ doc. hic vbi filij habebãt neceſſe pꝛobare ſe gratos ber iſtã legẽ coꝛrigitur ⁊ ſtatuitur ꝙ immo heres ſcript⸗ abet pꝛobare ingratitudinẽ ⁊ licʒ ful.dicat poſſe ſubtili ter teneri ꝙ iſta lex loquat᷑ qñ agitur ad ſupplementũ ? ſic aliquid eſt relictũ ꝑ qð pꝛeſumitur gratus ſed.l. libe⸗ ri. loquitur qñ nihil erat relictũ. Pau.de caſt. cõtra:ſed non eſt inſiſtendũ: qꝛ ſaltem hodic illa iura ſunt coꝛrecta qꝛ heres tenetur pꝛobare cãm ingratitudinis inſertam ĩ teſtamẽto · S. aliud quoq; capitulum in aut.vt cum de ap. cog. . 2 Ald euidentiam eſt ſciendum q⸗ Militia Tmp utari. militia eſt quidam redditus qui qd ſit ⁊ an dabatur militi vel alij / quandoq; ſine onere quandoq; poſſit ↄpu cum onere:⁊ quandoq; tranſit ad heredes quãdoq; nõ: tari ĩ qrtã ⁊ quandoq; plus de ea ſoluebat defunctus q; heredes: hec ergo militia cõputabatur in quartã:ſed nõ tãtũ quã⸗ tũ fuit empta: ſed quãtum nunc valet lucrũ onere dedu⸗ cto:ſed militia eſt talis que ad heredẽ trãſeat. ctamento in ſcriptis· hoc dicit Jacobus Bu⸗ trigarius. Boniam Abi deeſt in quãtitate pꝛo Ra uidetur per.’l. omnimodo. Si deeſt pꝛopter conditionẽ vel grauamẽ ad iunctũ pꝛouidetur per hanc legem.hoc dicit. ſit petere legitimã. nã dicit ꝙ benevult eſſe cõtenta eo qð eſt relictum / ſed vult ſine onere: ⁊ videtur ꝙ bene dicat: quia ſtatutũ diſponit contra.l.omnimodo.vt ſit contẽta relictd.ſed cõtra hãc.l.non diſponit.Relinquit᷑ ergo iſte caſus diſpoſitioni iurꝭ cõis.vt ſic debeat grauamen per pẽc.l.auferri. Mec poteſt dici ꝙ petat plus filia q; ſit reli cctum altero de quattuoꝛ modis:quia lex omnimodo pꝛo nidebat quãdo minus erat relictum ⁊ tamen nõ pꝛouide bat in caſu hums.l.immo fuit neceſſe per hãc.l.pꝛouide⸗ ri. Item querit glo. an ſit coꝛrecta.l.ex tribus.S.co.⁊.l. fllijs.cum ſi.⁊ dic ꝙ lex ex tribus.non eſt coꝛrecta.nec.l. filijs.ſed.l.ſi pater.S.eo.bene eſt coꝛrecta. Item oppo.ꝙ vtile per inutile vicietur.vt.l.pediusj. ODe arbitris. So. hic ſunt ſeparabilia / ibi inſeparabilia cõ trahentium voluntate. ☚ rela. ſed ad ſupplemẽtũ.⁊ oẽs pꝛeſumũtur gra Viſpoſita ſuper lege pꝛo⸗ Be nup er. xima habent orun te⸗ An muſtis partibus ſunt ſtatuta ꝙ filia ſit cõtenta co qʒ lbi relinqᷣtur in teſtamẽto. Modo pater relinquit aliqd filic ſed eã grauauit ⁊ onus adiũ xit:queritur an filia poſ £☚ ſtare: augmentatur poꝛtio.h.d. pꝛobatu . ſic eſt argumẽtuʒ ꝙ ſi teſtes dicant ꝙ talis poſſedit octo ãnis/a plus:hec adiectio plus refertur ad modicũ vt.l. hec adiectio.ff.de verb.ſigni.at modicũ dicitur quarta pars eius de quo qritur vt hic:ergo illa verba ⁊ plꝰ refe rũtur ad quartam de octo ⁊ ſic ad duos:ergo videtur di cere ꝙ. x. annis poſſedit ⁊ ſic eſt pꝛobanda pᷣſcriptio:⁊ vi detur durũ: quia vbi qͥs habet dicere certũ adiectio plu⸗ ris nihil operatur ar.l.cũ furti.ff.de in litem iurando. CLegis autẽ. ¶ Filius non poꝛtabit iniquitatẽ patris — „„6ν Si denegas ſcriptus heres de⸗ 6 quis. biam poꝛtionem filio relictã p⸗ Cora ꝙ minuſcula dicitur quarta æ melius r inſti.de heredi:ab inteſtato·S. item vetuſtas.x h.d.glo.dicit ꝙ fallit in crimine maieſtatis qð non eſt ve rũ:qꝛ immo ex furto pꝛeſumpto punitur. Ad d iti 0 Iſta lex eſt ſing. ⁊ perpetuo tenẽda mẽ⸗ ti:nã frequẽter poteſt contingere pꝛeſer tim in puellis quibus inſtituto maſculo vniuerſali here⸗ de relinquitur certa quãtitas pꝛo legitima vel dote.hã ſi maſculus eſt contumax in tribuẽdo ⁊ permittit ſe con⸗ dẽnari habet locũ pena huius.l.Adde hic in verſi.legis autem. ꝙ infans ex quo nõ poteſt cõmitti cã ingratitudi Infas an nis non poteſt exheredari quo ad effectum: ⁊ licet ful.⁊ poſſit ex⸗ Pau. de caſt. hic circa hoc inſiſtant ⁊ plenius Imo. in.l. heredari: filio pᷣterito.in.xxiiij.col.ff de iniu.rup.tamẽ non inſiſto ⁊ an poſſi qꝛ expeditum eſt per iura autẽticoꝝ. Limita tñ niſi ſit ĩi⸗ cõmutere pubes pꝛoximus pubertati ⁊ ſic doli capax:qꝛ etiam ho⸗ cãmigra⸗ die poreſt exheredari ſᷣm bart. in.l.ij. in pꝛin. ff. de vulg. ⁊ t pupil.in.iiij.col.in verſi.quero an iſtud quod dicitur de exheredatiõe.poſt Guil.? Oldra.laud. i.l. Pᷣcibus.j· de ĩ pub.⁊ idẽ tenet Saly.in.l.ſi teſtamẽto.eo.ti.Secũdono. regulã generalem ꝙ quis nõ dʒ alieno odio vel culpa vk delicto begrann 2 hinc ſumpta eſt regula non debʒ ali quis in.vj.Ad iſtã regulã adde ſex deciſiones vt hic per Jaſonem. *7 0ciali huius legis venit ad querelã eti non pᷣ⸗ Hpsratã niſi dicatur patrẽ fuiſſe ingratum / vel alia rõnc excluſum.h.d. quis filium. eing er ve ſen⸗ itudinis. ¶ Op. ꝙ querela non pꝛeparata non trãſeat ad filiuʒ.vt Querels l.poſthumus.⁊.l.quẽadmodum.ſff eo.So.hic loquuur ĩ etiã nõß⸗ caſu ſpeciali ⁊ iure nouo:qꝛ pater nõ potuit pᷣparare: cũ parata an ⁊ ãte aditã hereditatẽ intentari non poſſit.ſ Item op.qꝙ trãſeat ad etiã iure veteri ſit hoc.vt.l.ſi is.ff. eo. So.ex perſona pa= filiũ qũo tris põt venire in caſu ſpeciali huius ⁊ iure nouo: ſed ex perſona ꝓpꝛia poteſt etiã iure veteri:vt in ↄtrario. ¶ Itẽ op. ſi poteſt venire ex perſons ſua.ergo non debet ei obſtare ingratitudo patris.So.non obſtabit ei ſi veni at ex ꝑſona pr̃is ałs ſic vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ ad bona veni⸗ re non poſſit.vt.i.ſi quis filioS·ſed hoc ita.ff de iniuſto rup.te.So.aut erat cõceptus tẽpoꝛe moꝛtis aui.⁊ poteſt venire ex perſona ſua. Si aũt nõ erat cõceptus: tũc ex ꝑ ſona ſua non põt rumpere / ſed patris ſic vt hic.qEx pꝛc dict ergo collige bꝛeuiter:qꝛ aut vult venire ex perſons patris ad querelã ⁊ poteſt vt hic: etiã ſi fuit cõceptꝰ poſt moꝛtẽ aui:⁊ tunc cũ venit ex perſona patris /ſi pĩ pꝛobet᷑ fuiſſe ingratus repelletur ⁊ nepos vt hic in fl. aut vult ve nire ex perſona ꝓpꝛia:⁊ tunc aut tãqᷓ; pꝛeteritus ⁊ poteſt ſi cõceptus fuit viuo auo ⁊ pater pceſſit auo. Si aũt fuiſ ſet cõceptus poſtea non poſſet venire ex ꝑſona ſua.vt.d. liſi s filio · S·ſy hoc ita.Aut vultvenire pꝑ qrelã ex ꝑſona ſua:⁊ pᷣt ſʒ gl.⁊ dy.vt.l.ſi is qff. eo.⁊ tunc nõ obſtabit eiĩ gratitudo patris cũ ex eius ꝑſona nõ veniat.qð mihi nõ placet.ſꝙ filio.i.nepoti detur q̃rela ex ꝑſona ſua cũ exhe redatꝰ non fuerit:at ſolum exheredatis datur qrela. ſed ex ꝑſona patris bñ põt eã habere vt hic:⁊ poſſui diccre ꝙ in.l. ſi is.erat exheredatus pr̃ ⁊ nepos:x ideo nimiruʒ ſi nepoti ex ſua ꝑſona detur querela. at hic ſolus fllius exheredatus fuerat ⁊ nõ nepos. Generalia verba libere te —☛☚ J quando. πàοis ↄceſſe nõ videt iuris ciuilis ſolẽnitas ſubmota. h. d. vſ⸗ WWAHqG ad § illud. . ¶ Sp · ꝙ reſcripta ſic ĩtelligãtur vt aliqd operẽt. vt.l. j. in fi.ff.ad municipa.hic aũt nil operatur ſi ad ſoluam ob ſeruãtiã referatur ergo ⁊c. Sol.vt glo.qꝛ hic cõceſſit ei d entea livae gurtes ſcunt tumeo ſnen. feo⸗ ſcles litur, datu turiq ſupe ſouu Jtẽ forn alen und hiecc ickort ſen flion rpee eſi inpe cuniea venu guoc Ptri brg ſe cieſ Ctne leine ſnpl 1pon lepp ſhee⸗ hiur⸗ fone C , tine Nertiin ſniiclfnen ſttitlif doob ſen he ſrur ns huig . 9 wsh Permintſecn hieindenlg tici ingrtt tum:tſeafie, enius Zrobl⸗ tameon itn nitatäniiſn; r gectiung in ff denlg oc dicimnn l heibus ddi Secier diovlclhetf anondeyt Gonesyther Flinseroetin Haruncſ ercietiſon⸗ hſeingreumn niſeralſliut Mltöpnte, Nt Nere aſnſnet tineſengſ Ntioraro⸗ nennz nobſebteſn glonnn Nekiftriili notisnnde ſereeEr tveirn eſe⸗ iſftlcicn pnsſfinun . 4 Sobie oanuni: als teſtari nõ potcrat. ¶ Itẽ opp de.l etiam . S. j f de bo. li. So. vt glo.⁊ ſcdᷣa ſo.eſt vera.Et eſt argumentũ ꝙ ciui tates poſſunt mnuere debita iuris nature / ſicut ſuhic de bita pᷣnceps hic remittit ar.loẽs populi.ff. de iuſti.⁊ iur. ¶ Itẽ op.de.il.ſi qͥs·S.fi.ff.de iniuſto teſta.So.vt glo.⁊ p ma eſt vera ⁊ vltima.⁊ de hoc ex de reſcriptis.c.j.ꝑber. Itẽ op.de.l.paulus.v.ff.de bo.li.Sol.vt glo.nã aliud Pronꝰ? an eſt cum patronus ↄcedit liberto liberã teſtamenti factio poſſit ↄce⸗ nẽ: qꝛ aut debet valere conceſſio iure pacti:⁊ non valʒ:qꝛ dere liber eſt de futura ſucceſſione.vt.l.fi.S.de pac.nec iure renũcia to liberaz teſtamẽti lactionez. tionis multo minus:qꝛ eſt.S.iuse futuro. vt.l.j.S.de pac. Et eſt argumentum ꝙ plus valet pactũ qᷓ; lex qñ pactuʒ eſt cõtra legẽ de q̊ dixi in.l.ij:jq̃ ſit longa cõſue.Collige ergo ꝙ aut imperatoꝛ concedit liberam teſtamẽti factio⸗ nem ei qui ałs teſtari poterat:⁊ tunc videtur cõcedere li berã vt aliquid operetur conceſſio.vt.l.ſi quãdo.ff.de le. j.⁊.l.j.in fi.ff.ad municipa.Aut cõcedit ei qui ałs teſtari non poterat:⁊ tunc aut cõcedit ſub noĩe pꝛiuilegiato ⁊ vi detur cõccdere cũ pꝛiuilegio. vt.l.ſi quis exheredato.ff. de iniuſto rup.Aut concedit non ſub noĩe pꝛiuilegiato:⁊ tunc videtur concedere vt iure cõi teſteturvt hic.⁊ hoc ſi concedat imperatoꝛ/ſecus ſi pꝛiuatus concedat:qꝛ tunc non valet cõceſſio nec iure pacti nec repudiationis mul to minus:vt.l.paulus ·S./ patroni.ff.de bo. tic. ¶ Illud etiã.ſ¶ Si confero q̃dam ea legevt querelã non intentet non valet pactum.Si ea lege vt cõputet in quar tã valet ⁊ agit vt ad ſupplemẽtum.h̊.d.¶ Diuide in tres partes:qꝛ in pꝛima ea lege contulit fillio quedamvt que⸗ relam non intẽtetvſq; ibi ⁊ generaliter.ibi ea lege.vt ĩ q̃r tam cõputetvſq; ibi que oĩs.ibi ampliat pꝛedicta vſq; in finemnm. . ¶ Sp.ꝙ agnoſcendo legatũ excludatur in totũ.vt.l.fl. ff. eo.⁊.l.papinianꝰ.S.vñ queritur.So.aliud in iure que⸗ rele ad reſcindẽdũ qð per agnitionẽ cuiuſcũq; legati tol litur/vt in cõtrario:quia ſunt ↄtraria aliud in iure quod datur ad ſupplendũ quartam:qꝛ per agnitionẽ non tolli tur:qꝛ in his non ſum mihi contrarius volendo legatum ⁊ ſupplemẽtũ. Itẽ op.ad idẽ de.l.iiij.S.de poſiti.So.ibi loquitur in acceſſoꝛijs que nõ poſſunt ſtare ſine pᷣncipali. ¶ Itẽ op. ad idẽ de.l.cõmiſſoꝛie.So.ibi eſſet ſibi contra⸗ rius: hic non. Itẽ opp.ad pꝛimũ reſponſum ꝙ pactum valeat ⁊ excludãatur filius a querela/a agat ad ſupplemẽ tum.vt.l.omnimodo.S.eo.So.non excludoꝛ ex pacto vt hic:ſed qꝛ aliquid hẽo ſi mihi ea lege fuerit datũ vt cõpu tetur in quarta.¶ Item op.ꝙvaleat pactũ.vt.l.j.ff.ſi a pa ren.quis fuerit manu.Sol.ibi fuit pactũ factum ꝙ pater filio non ſuccederet qui erat ſucceſſurus ex pacto:⁊ ideo ex pacto ſibi pꝛeiudicat hic ꝙ filius non ſuccedat qui ſuc ceſſurus erat ea lege.⁊ ideo pactum non valet hodie/nec in patre valcret cũ ex lege ſuccedat.Aut ergo eſt data pe cunia filio vt nonveniat cõtra teſtamentum patris vt nõ veniat per querelã:⁊ tunc non nocet filio niſi iure nouo quo caſu agit ad ſupꝑplementum:aut econtra daturaliqͥd patri vt teſtamẽtũ filij non impugnet:⁊ tũc iure iſtovale bat:quia pater ex pacto ſuccedebat:⁊ ideo ex pacto pote rat ſe excludere:vt dicta.l.ſi a paren.quis fue.manu.ho⸗ die ſuccedit ex lege:⁊ ideo non tenet pactum in patre ſi⸗ cut nec in filio.aut datur aliquid filio vel patri vt impu⸗ tet in quartaʒ:⁊ tunc habet imputare.Si autem agnouit ſimpliciter ⁊ agit ad ſupplementum:aut pꝛo tota quarta ⁊ non agit ad ſupplementum.¶ Item quero an donatio inter viuos computetur in debita iure nature.⁊ dic ꝙ ſic: ſi hac.l.donata eſt.¶ Item quero an imputetur in quar⸗ ta iure inſtitutionis.glo.ꝙ ſic:⁊ male:quia iure heredita rio non capitur.vt.l.in quarta.ff. ad.l.fal. Item quero pater volebat filium inſtituere filius pꝛe⸗ ſens dixit ſe nolle inſtitui:queritur an poſſit poſtea rum⸗ Teſtm̃ an pere teſtamentum.glo.arguit pꝛo⁊ contra:ſed non deter poterit rũ minat queſtionem. Quid ergo: Reſpõdeo ſi querela cau pere filiꝰqͥ ſaretur a dolo certum ẽ ꝙ ſcienti dolꝰ non infertur vt.l.j. noluit ĩſti in fine.ff. de action. empti.⁊ ideo filius excluderetur: tui a pre. ſed querela non cauſatur a dolo:ſed pꝛopter alterum de duobus vel pꝛopter dementiam teſtatoꝛis.vt.l.hoc colo re.⁊.l.ſe.⁊.l.ticia.ff.eo.modo licet filius nolit inſtitui ad⸗ huc durat patris dementia: et ideo querela vel cau⸗ ſatur ab impietate patris que impietas ceſſat poſtq; fi lius nõ vult.Quid ergo: Odo.tenet ꝙ videat᷑ filius ꝓhi buiſſe patrẽ teſtari/⁊ habeat locũ.lteſtamẽti.S.e. Vltra D De Inofficioſo teſtamento. Fo. CIIII. mytani dicunt ꝙ aut ꝓhibuit re ⁊ bo patrem teſtari/et tũc iuſte exheredat᷑.vt.S.e.teſtamẽti.Aut verbo tm̃ pꝛo⸗ hibuit:⁊ tunc aut dixit nolo ſic inſtitui:qꝛ foꝛte eũ graus minibꝰ inſtituebat/⁊ tũc nõ videtur renũciare bonis pa ternis/nec ceſſat patris impietas:⁊ id eo hʒ locũ querela vt.l.iij.⁊.iiij.ff.e.Aut dixit nolo inſtitui/⁊ tunc ceſſat ĩpie tas patris/⁊ ꝑ hoc querela: cũ ceſſat eius querela,. ¶ In glo. que incipit non abłs niſi ibi fuit dictũ:videtur hoc verũ:vt id demũ imputetur in quarta qð hr̃ditario iure capii:vt.l.in quarta.ff.ad.l.falci.i¶ In glo.que inci⸗ pit ſecus.in · S. ſi ex cõditiõe.in his legibꝰ.⁊.l.cõmiſſoꝛia je.remedia erãt cõtraria:⁊ ideo ad vtrãq; non admitti⸗ tur.at hic non ſunt cõt: aria agnoſcere legatũ/ agere ad ſupplemẽtum.¶ In eadem glo. ibi de vſuris.l.qᷓ;uis.ibi loquitur in acceſſoꝛijs.que ſine pꝛĩcipali eſſe nõ poſſunt. Ad diti 0 Hec lex pꝛocedit ſᷣm oẽs doc. cõiter OIID. inhabilis fuit habilitatꝰ ad teſtãdũ ſᷣm glo.pꝛimã quã ſequũtur doc.hic.iaſ.may.adeo ꝙ impe⸗ ratoꝛ per quecũq; vba quãtumcũq; gñalia:tamen nõ vi⸗ detur velle derogare iuri cõmuni.vt ĩ hac.l.patet in tex. noſtro ſᷣm doc.de quo vide archi.in.c.j.de coſtitu.in. vj. Per iſtã legẽ dicit bal.ꝙ ſi papa cõcederet monacho ꝙ; poſſet teſtari de bonis paternis ſicut plerũq; fit/iſta con Papa ceſſio intelligitur ꝙ poſſit teſtari ſᷣm ius canonicũ /non ZRat mo autẽ ciuile.an aũt papa poſſit illud cõcedere:vide plene nacho ꝙ notata ꝑ iaſo.may.in aut᷑. ingreſſi.v.de ſacroſanc.eccle. poſſit te⸗ Et no.hic ex glo.in vᷣbo factionẽ ꝙ pꝛiuilegiũ a pꝛicipe ſtari ð bo⸗ 2ceſſum dʒ ſm qualitatẽ ⁊ cõditionẽ ad quã refertur in⸗ nis prnis telligi ſ̃ᷣm inno.⁊ panoꝛ.in.c.paſtoꝛalis.Et ibi vide.ex. de qͥ iure ĩ de donationibꝰ. facit qð vult bal.in.l.ex militari ꝑ illum telligit᷑. tex.ff.de teſtamẽto militari.ꝙ ſi ↄceſſum eſt alicui eo ꝙ o gelehꝛsre H S eclgi ꝙ poſſit celebꝛare n in pontificalibus facit.l.plenumS. equitij.ff. de rn hab Ontificalibus ſocit . plenum. 5. cquitij ff. de PE Wi Si debita poꝛtio filio ab initio Cim US. relinquatur. ſed per euictionẽ minuit ſuppletur per hanc legẽ. h.d. ¶Op. ꝙ rõne euicte poꝛtiõis nõ agat filiꝰ:vt l. cũ pr · S· euictꝭ.ff.de legij. So. ibi in pᷣlegatis:hic ĩ q̃rta debita iure nature.ſ Itẽ op.ꝙ filiꝰ rũpat ĩ totũ teſtm̃.vt l.ſi veroS.ſi patronus.ff.de bo.liber. Solu.vt glo. Siue ergo minus ab initio filio relinquatur/ſuppletur p legẽ oĩmodo/ſiue relinquat᷑ integra ſed grauata:tunc ſuccur⸗ ritur per.l.qm̃ in pꝛioꝛibus.S.e.ſiue aliquid euincatur vel ꝓ falcidia minuat /ſuccurrit᷑ ꝑ hanc legẽ. Modo q̃⸗ ro /an ipſo iure fiat repletio: Et dic ꝙ non/vt glo. Sed nõne ea q̃ fiũt a lege fiũt ipſo iure:vt.l.ijjde iure emphi. Sed dic ꝙ quedã ſunt alege ſine miniſterio hoĩs/⁊ tune non exigit᷑ factũ hoĩs:ſed ipſo iure flũt vt in Sꝛio.⁊.l.tra iectitie ·S· de illo. ff. de ac.⁊ oblig.⁊.l.magnã.j.de ↄhen.et cõmi.ſtipula.quedã fiunt a lege.tñ cum miniſterio hois / ⁊ tunc nõ fit ipſo iure:ſed factũ hominis reqᷣritur:vt hic ſimile in.l.filio. de ĩiuſt.te.⁊.l:fi.“j de cõpenſati.⁊ inſti.de actio.S.in bone fiie.e ¶ Repletionẽ.¶ Suppletio quarte debet fleri ex ſubſtã tia teſtatoꝛis.h.ð. Quero quid ſi pater aliqͥd filio emã⸗ cipato in pꝛemiũ emãcipatiõis dedit / filius moꝛtuꝰ eſt/ ⁊ ad eius nepotẽ deuenit:an nepos imputabit ſibi hec in quarta ſi agat querela cõtra teſtm̃ aui.⁊ videtur ꝙ nõ:qꝛ repletũ debet fieri ex ſubſtãtia teſtatoꝛis:at hic nõ eſt de eius ſubſtantia.ſed ꝙ nepos venit ex ꝑſona patris:qꝛ in eius locũ ſucceſſit:vt inſti.de exhered.li.S.ij.⁊ ideo ſicut ⁊ ſi pater viueret/iputaret ſibi in quartã:ita ⁊ nepos.ſᷣm dñm Mar. ”M ¶ Op.ꝙ non referat a quo fiat repletio:vt.l.interueniũt. S. a quo.ff. de petitio.heredi.cũ ſi. Sol.regulariter non refert a qͥ dũmõ oꝑa mea fiat vt in orijs:hic videt᷑ ſpale. ¶Cũ aũt. ¶ In debtta iure nature tollit᷑ ois moꝛa.h.d. SFideicõ⸗ Quero an hõdie ſufficiat ꝙ flideicõmiſſum vniuerſale fi miſſũ vni lio relinquat᷑ vt excludet᷑ a querela.⁊ certe in fideicõmiſ uerſale ſi ſario ſingulari nõ eſſet dubium:qꝛ ille habet actionem ex rel inquat teſtamẽto:vt quilibet legatarius:ſed in vn iuerſali cũ ha filio an beat plus filius q; ſi eſſet inſtitutus ex re certa excludat᷑ ſufficiat a querela/ergo ⁊ iſte. Pꝛeterca vniuerſalis fideicõmiſſa vt exclu⸗ rius habet vtilẽ petitionẽ hereditatis:ſed quia videtur dat᷑ a qre⸗ conſiderare honoꝛẽ inſtitutionis ⁊ nõ effectus.nõ videt᷑ la, hodie ſufficere vniuerſalẽ fideicõmiſſariũ:⁊ hec eſt cois opinio quã tenet glo.S.e.lſi quis filium in pꝛincipio. ¶ Illud. ¶Quinquenium datur ad querelã mouẽdam/ ⁊ currit a tempoꝛc adite hereditatis.hoc dicit.¶ Quero que eſt ratio ꝙ cõtra tabulas etiã ante aditã hereditatẽ poteſt intẽtari ⁊ naſcitur /querela nõ. Reſpõdeo qꝛ qrela cõpetit cõtra defunctũ. VUnde op.ꝙ dirigatur in pſonã qᷓ defunctũ repꝛeſentet.⁊ ſicↄtra heredẽ/at ante aditã nul⸗ lus eſt heres. Sed cõtra tab.cõpetit ↄtra teſtamẽtum/nõ contra defunctum . . ei Ho.ex tex. ibi vel rem vel peeuniã / cx⸗ Legitima Ad d itio pꝛeſſius in verſi.repletionẽ ſᷣm guil.de an poſſit cu.bal.paul.⁊ in effectu.ſaly.ꝙ filius cui pater in teſtamẽ ſolui in pe to reliquit quatitatẽ pecunie p legitima põt dicere nolo cunia. becunnmnſed volo legitimã in rebus hereditarij S. adde ar. t ali os in.l.ſuus quoq; ad finem pꝛĩcipij ff.de here. inſti. æ in. l. marcellus· S. res que.ff. ad trebel. bal.in. l. filiũ quẽ habẽtẽ. in. xij. col fami.herc.in.l. fl. in.j.q·j.de edic. di. adri.tol.in.l.iubemꝰ.in.j.col.jad trebel.⁊ in.l.cũ alie⸗ nam. in vlti.col. in verſi. ex queritur de filio.j.de leg.bal. 2 moder. in.l.nõ amplius.S fi.ff. de leg.j. Limita iſtã re⸗ gulã duobꝰ notabilibꝰ modis. Oꝛimo niſi filius vellet eligere rem melioꝛẽ pꝛo legitim nõ poteſt:ſed dʒ eligere mediocrẽ arbitrio iudi. ſ̃m ia. de bel.in aut. de reſti.⁊ ca ꝗpar.in pꝛinc.in.iij.q bal.in dic l.filium quẽ habentẽ. in VWilitare q̊ͥ dicant᷑. e L 2 . . xij. col.⁊ ibi ſaly.in.viij. Scðo fallit quãdo vellet detra⸗ here legitimã in re alij legeta non põt ſᷣm bal.in rubꝛica. ff. de re. diui.in.j. col. in fl. ⁊ in.ð.l.non amplius·S· fl. vbi do. alex.refert ꝙ paul.de caſt.non facta mẽtione bal. con ſuluit contrarium /⁊ male.in conſi.ccliiij. Idẽ tenet do. alex. in l.in quartã.in. xiij. col.ᷣff.ad.l.fal.vbi ſingulariter limitat niſi teſtatoꝛes melioꝛes legaſſet. N Militantes vel aſ J. Gm antiquis. habent peculia ca⸗ Itroẽſia ⁊ quaſi/⁊ in eis habẽt duplex pꝛiuilegiũ BVot teſtentur: licet ſint filijfamilias ⁊ eoꝝ teſta⸗ menta per querelã non rũpuntur. h. d. Ad euid cniiã eſt ſciendũ ꝙ quidã vere militt:vt milites qui rem publicꝗ cum armis defendãt ⁊ hij habẽr caſtreſe peculiũ.quidã nõ vere militãt:ſed quaſi vt ſunt illi q rem publicã defen dũt ſine armis: vt exiſtẽtes in dignitatibꝰ vt doctoꝛes/⁊ magiſtri.⁊ iſti habent quaſi caſtrẽſe peculiũ. Quidã nec vyere militãt / nec q̃ſi vt pagani / hij habent peculiũ qñq; pfectitiũ/qñq; aduenticiũ. In his ergo eſt ſciẽdũ ꝙ ha⸗ bentes caſtrenſe peculiũ poſſunt teſtari in eis: habent Dduo pꝛiuilegia. Pꝛimũ eſt vt teſtẽtur licet ſint filijfami. Item ꝙ eoꝝ teſt amẽta per q̃relã non expugnẽtur ⁊ olim ⁊ hodie.in quaſi caſtrenſi peculio iure veteri quibuſdam erat cõceſſum teſtari/poterãt tamen coꝝ teſtamẽta rũpi per querelã hodic non.⁊ hec pᷣuilegia cõcedunf᷑ appella⸗ tiuo nomini peculij:⁊ ideo ipſo deſiciẽte deftciũt pꝛiuile gia: vt hic. 1. l. tutelas. ff. de capi.di. ⁊. l annua ·S. titia. ff. de annu.l mLv0euee..f . ,B “”èðD ¶ Ex tex.percipiũt publica per hoc quida ꝙ olim ſala⸗ ria aduocatoꝝ percipiebãtur de publico:⁊ ideo erãt q̃ſi caſtrenſia. hodie ꝑcipiunt a ſingularibꝰ perſonis. ⁊ ideo nõ eſt quaſi caſtrèſe. Sed tu dic contra:qꝛ ſalariũ qð ho⸗ 1 die datur a ſingulis / ſubꝛogatũ eſt loco ſalarij qð habe⸗ bant de pubilco.ergo ſapiat eiꝰ naturã. vt no. in. l. ij. S. de aduo. di.iudi.ar.l.i· hec actio.ff.ſi quis.te.li.eſſe iuſ.fu. ¶ Hhiuide hanc legẽ in partes quattuoꝛ:qꝛ in pꝛima exoꝛ⸗ ditur vel pᷣmittit ius vetusvt veniat ad nouũ:vſq; ad·g. in his icaq;. In ſecũdo foꝛmat duas q̃ſtiones vſq; ibi in his itaq; oĩbus. In tertia decidit eas cũ argumẽto a ſi⸗ mili vſq; ibi ſed hoc optinere. Ibi limitatio oĩm pᷣcedẽ⸗ tium vſq; in finem. . Motabis ex hac lege ĩ fine ſui ꝙ quãdo Add itio flliuſfamilias efficitur ſui iuris peculiũ Peculiũ confunditur/t in aliud patrimoniũ tranſfertur: ⁊ ſic non an dicak . 7 . dicitur amplius peculiũ. Lunita vt per bar.in.lʒ.j.in ꝑe. hẽre fuliuſ col.in pꝛincipio.ff.ſoluto matrimonio. 2 e.Be inofkicioſis donationi⸗ Supꝛa poſuit de querela inofficioſi teſtamẽti.hic po⸗ nit de alia ſibi ſimili.nam aut pater teſtatur inofficioſe/⁊ loquitur titu. pꝛecedẽs. quãdoq; donat inofficioſe/ tũc loquitur iſte titu.quãdoq; dotem cõſtituit inofficioſe / et tunc loquitur titu.ſequens, Jaco. Butrig. Butrigarius ſuper CTerti decducere: Et dic vt glo.qꝛ ſic de oĩbus. o libꝛo Codicis Pytallegas. ar acnate pic erant quattuo: filij:duo quibꝰ fuit *ponatũ/1 duo qui conquerũtur: ⁊ hec ilex bꝛeuiter hoc intẽdit.Filij inoffi⸗ cioſam donationem fraudati a matre WMRreſcindũt cam ꝑ querelã inofficioſi te⸗ nube vt littera ſonat.Glo.foꝛmat tres q̃ſtiones in pꝛinci * pio. que ſunt ðꝛia/a per cõtraria debent recitari: ĩimo ad vnum cõtrariũ omnia reducũtur: æ ideo foꝛmabo vnam oppoſitionẽ a diuiſione ꝑ quã patebit hanc legẽ habere Dduas lec. . ¶ Op .ergo ſic. aut hi duo filij qui querelã exponũt ha⸗ buerũt duas vncias groſſas.ſex toto patrimonio quod erat ante donationẽ. Aut habuerũt duas vncias minu⸗ tas.i.ex eo ꝙ remãſit in primonio poſt donationẽ facta. Pꝛimo caſu filij nõ poſſunt conqueri.qꝛ habẽt plus qᷓ; debeãt. nam cũ ſint quattuoꝛ legitima hoꝛum duoꝝ erat vncia ⁊ dimidia/⁊ ipſi habent duas.·et ſi dicas ꝙ habent grauatas: certe grauamen tollit᷑ ipſo iure ꝑ.l.qm in pꝛio⸗ ribus.S.ti.j. Secũdo caſu quãdo habẽt vncias minutas non debẽt agere ad rüpendum teſtm̃: ſed ad ſupplemen⸗ tum ꝑ.l.oĩmodo..ti.j.huiꝰ timoꝛe ſunt hic due lec. Una qꝙ; loquatur in vncijs groſſis / nec ob.qð dicitur:ꝙ graua ſmmen ſubducit᷑:qꝛ hec lex eſt facta ante.l.qm in pꝛioꝛibus. vel ſi ẽ facta poſt / habebo duplex auxiliũ. NUnũ ꝙ agam ad ſupplemẽtum.aliud ꝙ rũpam.nec ob.ſimilitudo huiꝰ querele / ⁊ q̃rele inofficioſi:qꝛ nõ eſt ſimilitudo ꝑ omnia. nam illa nõ cõcurrit cũ alia / iſta ſic. Alio modo intelligi tur in vncijs minutis.nec ob.ꝙ agitur ad ſupplemẽtum: qꝛ hec lex eſt facta añ legẽ oĩmodo.vel habeo:duplex au⸗ xiliũ.vt. S. dixi. Vel verius dic ꝙ lex oĩmodo ſupplet de eo qð remãſit in patrimonio/non de eo qð exiuit vt fuit hic:⁊ ideo opus eſt q̃rela.¶ Modo venio ad materiã/ct Querels quero an hec q̃rela reſcindat in totũ: quidã ꝙ ſic. alij 3. ĩjofficioſe vt patet in glo. Alij diſtingũt an ſit ino fficioſa re ⁊ conſi donatiois lio:⁊ tunc tota reuocat᷑/aut re tm.⁊ tunc vſq; ad quartã. an rũpat q́ ergo:tene opinionẽ aʒo.ꝙ ſemꝑ vſq; ad quartã reuo⸗ teſtm̃. cetur. MNec obſtat ſimilitudo huiꝰ qrele ⁊ pᷣcedẽtis:qꝛ nõ eſt ꝑ oĩa.nec ob.l.nunqᷓ;j/de reuocã.dona.qꝛ ponit caſuʒz ſpalẽ: vbi ex mẽte tacita reuocatur. ¶ Itẽ qro quid ſi pa⸗ ter donauit oĩa bona cxceptis tribus vncijs ⁊ grauauit eum:querit᷑ an de donatione ⁊ de legatis debeat quartã e.ĩpugnat gl. dicẽs ꝙ legata cedũt ſᷣm idem tẽpus:⁊ ideo nimirũ ſi de oibus deducitur. Si donatio pᷣmo exiuit patrimoniũ/ legata ipſo iure nõ tenent:qꝛ diminuũt quartã:vt.l.papi nianus . S. qm aũt.ff. de ĩoffi.teſta.¶ Itẽ querit lo. quid ſi donauit tribꝰ vicibus/⁊ vltima donatio exccdit quar⸗ tam:an de oĩbus deducetur:glo.ꝙ ſic. Ultramõtani di⸗ cunt ʒ.et in pcedenti q̃ſtione.⁊ pꝛimo in pᷣma.Tu potes ſuſtinere glo.in vtraq; queſtione.⁊ pꝛimo in pꝛima: quia falcidia reſpicit bona que ſunt moꝛtis tpʒe/⁊ de his debz heres habere quartã: vt.l.in quãtitate.fr. ad.l.fal.⁊ dicta l.papinianꝰ . S. qm aũt quarta.ſed querela reſpicit tẽpus ante donationẽ: ⁊ ideo in vtraq; queſtiõe de oĩibus dedu citur / quod intelligo quãdo pater donauit ab initio frau dulẽter ałs ſecus:vt ſic oĩa ſub vno animo reducãtur/s ad idem tẽpus.ar.l.ſi mulier.’j.de adulte.⁊ in aut᷑.de mo⸗ nachis · S. illud. ⁊ . ad.l.iul.de vi.l.quoniã multa facino⸗ ra.(¶ Item quero an pater nullo modo poſſu filium frau⸗ dare? Et dic vt glo.i¶ Item quero quid ſi ab initio dona⸗ uit inofficioſe/ poſtea multa bona queſiuit: an reſcinde tur donatio.dic vt glo.¶ Item quero quid ſi donauit no „ inofficioſe ⁊ poſtea reſidua bona amiſit caſu: an reſcinde „ tur donatio: ⁊ dic vt glo. NHec facit hoc pꝛo opinione vl⸗ . tramõtanoꝛum quã. s. impugnaui quia glo. hic lo quitur . quãdo nulla fraus patris interuenit.(¶ Item quero quᷣ actione reuocabunt donata.⁊ dic vt glo. Tu dic ꝙæ aget quucrela ad reſcindẽdam donationem /1 tũc vonatio inę- cipiet eſſe in bonis defuncti: et ideo tunc vtili petitione „ hereditatis /⁊ vtili rei vẽdicatione poterit agi ad inſtar querele inofficioſi:vt.S.ti.j.l.j.¶ Item quero an donatio facta in fraudẽ legis reuocetur.⁊ dic ꝙ ĩmo ipſo iure non tenet. ¶ Item oppo. ꝙ ipſo iure reuocetur: vt.l.ſi nunc . de reuocã. donstio. Sed dic ꝙ in donatione eſt quadoq; b ſſtamenti in totũ / vel vſ; ad debitum bonoxꝝ ſubſidium ſᷣm verit atẽ.hoc dicit. Pone caſum in n dicei Mno nüͤte⸗ inpetenuit ſtihricapit Roiodic⸗ apntenä Go ed qna econ uit nmr. rel „ pope falit age gatio Nlii Vp zti. bus. ſeue ſoni lope emze tutu 10/ exit mg urt Uta uſtt ting ng liſt gee ſon hon don feue n all de Ven nati 5 . 9 Aauger V6 ſtentig Dohipſt luaiilrihe flinne, Acinn moffcoft⸗ e Nn Porecſinn finmnnnen feclm inoeg foumdo Mn nelegshehe wlierponir Arinoni⸗ goyheigs n Dohutonef Gbwe “ Mouunduopct idinsgben WN twegsnne ſcladſging thiedweied Sdcrggr lqningiai lii. Bnüger ☛ = E N 4 =- S. = dbſinſinehn lionocoind fadſiphnin Ubebeodoglag binoloſthtn toqöcrunlf Nioad naeiͤt gnidigſe in offcioſaſetet crſcped gen d qvantiſe 1ßcegetistgi ni gponite NMcijs gen is deben in 8. Peipvgu ideonimtuft tiuitpanimgi⸗ ötqpaninle Nii mngd, Natioetecgtce ⸗Ulnnmitn onpnn lin mnolung hendehon nladliuns vercuntſfetnn löedeohhei nenitebiſftfi Ainoftei ethii tp honii en R lopoſtfluge S — = = = Honatio fctã a pr̃e fllio ĩ ptã⸗ te oſt ituto De inoffi. dona. tacita ↄditio a lege intellecta:vt cũ mr̃ donat ⁊ nõ hẽbat filios.nã vᷣiſſimiſe ẽ ꝙ ſi hẽret nõ donaret:⁊ ideo ſi filios poſtea hẽat ipo iure donatio reuocat᷑:vt.d.l.ſi nunq;. Sʒ aliqñ nõ ĩtelligit᷑ tacita cõditio:vt ſi heat fllios cũ extra neis donauit.nã parẽ affectionẽ hr̃e pᷣſumit᷑ ad filios na tos ⁊ naſcituros:vt ar.S.ti.j.l.ſi mr̃.⁊ ideo tunc tʒ dona⸗ tio:ſʒ reſcinditur ꝑ q̃relã:vt hic. In glo.q̃ ĩcipit ſʒ qũo ibi ſʒ illud regulare.ſ.vt eqparet᷑ hec qrela et inofficioſi. In eadẽ glo.ibi de pꝛimo relictis:vltramõtani hoc re⸗ pꝛobant.Sed dic vt.S.diri. ä Ad ditio In hac materia q̃rele donationis ĩoffi⸗ „ ecioſe dic vt bar.hic ĩ vᷣſic.tñ ⁊ ego.ſuꝑ gl. magna huiꝰ.l.ĩ vᷣbo ex duabꝰ.ĩ vᷣſic.vylł diſtigue ßᷣʒz hu⸗ go.⁊ vide gl.finalẽ ĩ flne ĩ aut᷑.vñ ſi parẽs.S.ti.j vſi.ſʒ rñ deo ĩ gl.ibi.⁊ dic ſic ſᷣj doc. ibidẽ ꝙ qñ dõatio ẽ fctã vni ex filijs tũc nõ reuocat᷑ niſivſq; ad bonoꝝ ſubſidiũ legiti mã alioꝝ filioꝝ ·lij.⁊.l.ſi totas.x.⁊.l.ſi liqat:ſecꝰ ſi flat do natio ĩoffi.vni extraneo qꝛ tũc reuocabit᷑ ĩ totũ ꝑ.l.ticia ſeyo · S. ĩpatoꝛ. ff. de legat.ij.m bar.bal.imo.circa qð vi de ibi ꝑ iaſo.may.ĩ.d. aut᷑.vñ ſi parens in ft.colũ.pꝑ bar.⁊ alios doct. hic. S N Ater Vbipr filio exiſtẽti ĩ ptãte immẽſe NAIEb. oonat reuocat᷑ ꝑ iudiciũ fami. herc. N Evbi filio emãcipato reuocat᷑ ꝑ q̃relã.h.d.¶ Di⸗ E uide in duas pꝑtes qꝛ ĩ pꝛima loqᷣtur qñ pr̃ do⸗ nauit᷑ ĩmẽeſe filio exñti in eiꝰ ptãte vſq; ibil aut ſi emanci⸗ patꝰ ibi donauit fllio emãcipato vſq; ĩ finẽ.¶Nõ duo dicta ĩ hac.l⁊ rõ pꝛimi dictiẽ:qꝛ ĩ fami.herciſ.iudicio ve niũt ea q̃ er ant tꝑe moꝛtis ĩ bonis defũcti:at donatio nõ tenuit:⁊ ideo remãſit in bonis /verũ qꝛ cõfirmat᷑ moꝛte ⁊ capit vim relicti:vt l.filiã.⁊.l.a patre·jde colł.⁊ ideo ad⸗ iudicabitur pᷣcipua ei cui donata fuit:veꝝ habet᷑ rõ quar nõ tʒ a pᷣn te:nã relictũ ꝑ quartã minuit᷑ ipſo iure.vt.l.papinianꝰ.S· cipio ſed qm aũt.ff.de ĩoffi.teſta. Rõ ſcði dicti ẽ quia donatio va⸗ moꝛte con luit ⁊ ideo exiuit bona pr̃is:opʒ ergo ꝙ ĩ bonis reuocet᷑ ꝑ firmatur. q̃relã. ¶ Op.ꝙ tenuit donatio facta ĩ flliũfamilias.vt.l. põponiꝰ philadelphꝰ.ff.fami.herciſ. So.hic ẽ regula ſed fallit in caſibꝰ hic enumerat ĩ gl.vt ĩ dote/⁊ põt eẽ rõ in ea:qꝛ nõ reſidet penes filiã ſʒ trãſit ad maritũ:vñ vna do natio fit filie/ alia videt᷑ fleri ĩ maritũ ⁊ occultat᷑ vnꝰactꝰ vt. l. iij · S·fi.ff de dona. inter vi.⁊ vxo. Itẽ fallit in alijs ca ſibꝰ vt ĩ gl.¶ Itẽ op.ꝙ donatio filio etiã exiſtẽti ĩ ptate vt S.tit. j. autent. vnde ⁊ ſi parens. que contradicit in duo⸗ bus. Pꝛimo innuit ibi donationem tenere ? per con⸗ ſequens bona patris exire. Item quia in querela venit non in iudicio fami.herciſ.ſed illud iure nouo ſʒ quod fi lio poteſt queri.Alij ſoluunt aliter.ſ.ꝙ in contrario erat emãcipatus.hic ſui iuris vel hic filiꝰerat etiã heres inſti tutus ibi non:vel hic donat filio vt filio ibi vt bene meri to / aut ergo pater donat emancipato ⁊ tenet donatio et exit bona ⁊ eſt opus querele:vt hic ⁊ dicta aut᷑. vnde ⁊ ſi. ſᷣm vnam lec.aut donat filio exiſtenti in poteſtate/⁊ tunc aut donat vt fllio / ⁊ tunc aut eſt heres inſtitutus ⁊ venit in fami.herciſ.ergo ceſſat querela:vt·j.e.l.fi.aut non fuit inſtitutus:⁊ tũc ceſſat fami.herciſ.ſed eo reſpectu quo ſal tim ſuꝓficialiter exit bona:ideo competit querela: vt di⸗ cta aut᷑.vnde ⁊ ſi.ᷣm aliaʒ lec.bene dicunt quidã ſi hoc caſu fuit data fllio nomine donationis quota ꝙ poteſt a⸗ gere fami. herciſ. ad inſtar fideicommiſ.vniuerſalis: qðᷣ non placet:quia licet fuiſſet ei data quota haberet quotã bonoꝛum non hereditatis:vt.l.nõ amplius.ff.de le.j.aut donat filio vt bñ merito/⁊ valet donatio ⁊ exit bona nec reuocat᷑ niſi per querelam: vt dicta aut᷑.vnde ⁊ ſi.ſᷣm ali am lec.⁊ hoc ſi donat filio vt ſibi habeat:ſi autem vt ĩ pe⸗ cllio habeat nunq; moꝛte confirmatur. vt.l..ſi donatione de colł.que hic ſignatur pꝛo contrario. Iteʒ op.ꝙ nõ Mers an veniat in fami.herciſ.cũ donatio trahatur retro:vt.l.do nationesj.de donat.inter virum et vxo.So.vt glo. ¶ Item op. ꝙ heres non debeat venire contra factum de functi? So.hic venit non tanq; ad ius defuncti:ſed pꝛo⸗ poſſitveni pꝛium ad qð etiaʒ veniret dato ꝙ non eſſet heres ar.l.j re ꝗ factũ ſi ĩ frau pa.¶ Item op.ꝙ donatio nõ confirmetur moꝛte: delucti. vt.j· de col. l. i donatiõe. So. ibi donauit vt hret ĩ pecuł. Item op. ꝙ totũ reuocet filius:vt.l.ticia.S.ĩꝑatoꝛ.ff.de le ij. So illa m iſtam. ¶ It em oppo.de..l.ſi nunq;. de re⸗ uo. do. So. ibi dicitur ꝓ ipo iure reuocatur:vt.S.l.j.¶¶ In glo.q incipit non ergo ibi vel immo.hãc appꝛohat.G. in noꝛũ ſubſidium.hoc dicir iat hoerig lnofficloſt Abi donatio ẽ inofficioſa 2 J liqueat. re ⁊ cõſilio reuocat᷑ in totuʒ b. d. m quoſdam: vel dic donat io ĩofficioſa ſi⸗ AQue ex cõſilio ſiue re tm reuocatur vſq; ad quar⸗ V to ⁊ non facto.h. d. . SA ¶ Op. ꝙ ab inteſtato nõ cõpetat cum aſſimile tur qrele inoffi.te.que ſolũ facto teſtamẽto ꝓpetit.So. 1 aſſimilet᷑ non ꝑ oĩa:immo differũt in qbuſda vt dicit gl. filius Querela inofficioſe donatiõis ẽ in⸗ troducta ĩ ſubſidiũ.⁊ ideo alio re⸗ medio ĩ locum ceſſat q̃rela.h.d. — J to tas Ammẽſe donata veniüt reuo⸗ . cãda:vt vᷣbita poꝛtio filijs ſup 5 ppleatur. h. d. ¶ Quero an ipſo iure reuocet᷑ an PA P ꝗrelã: quidam ꝙ ipſo iure ꝑ.l.ſi nũq;.jde re⸗ uocã.donat.ſed illa loquit᷑ in caſu ſpeciali:vt dixi.S.e.l.j Itẽ q̃ro an iße ideʒ reuocet.qͥdã ꝙ ſic:ego puto ꝙ poſt moꝛtẽ eiꝰ tm̃:qꝛ plus tꝑe reuocaret᷑.nã ſicut non debet re De inoffi. dotibus. Fo. CV. lcumopoꝛtct debo · ueli taco butrig. t domatt S. E Querela inofficioſe donati⸗ We Mecib us onis cõpetit facto teſtamen uocari plus re:ita nec tꝑe ar.inſti.de act·S· plus.⁊. l. fl. ff. de tritica.¶ Itẽ q̃ro an in totũ reuocet᷑:⁊ dic vt gl.¶ Itezʒ q̃ro an exiuerit bona donãtꝭ:⁊ dic ꝙ ſic qꝛ donatio tenuit WM Bm donationibus. αα7 A lI RByelz exclu Aiit aliud auxiliũ. Itẽ debita poꝛtio. Itẽ agni io. h. d. ¶ Quero de cuiꝰ etatis bñficio hic loqᷓ tur. Rñdeo hec lex legit᷑ duobꝰ modis:vno modo in eta te defuncti:⁊ tunc eſt pꝛopꝛie exceptio.Alio mõ in etate ft lie:⁊ tunc non eſt exceptio regule:ſed exceptio exceptio⸗ nis ⁊ conſeruat querelam. . mater Querela inofficioſe donationis re 3 nocat donata vſq; ad debitũ bo⸗ „ tqtum. hoc dicit ſᷣm alios. ¶ Op. ad finẽ.l.ꝙ ſuffici⸗ at ſolꝰ euẽtꝰ:vt no.S.eo.l.j.So.vt So⸗ s inoßflcioe NNNWA— uerels inofficioſe 5. O nconuenit. donationis ad ſimt Klitudinem querele inofficioſi teſtamẽti itrodu Ecta eſt:⁊ ideo tꝑe tolluntur.h.d. De inoficioſis dotibus. Kubꝛica. ¶ Aliqñ qͥs fraudat᷑ ꝑ inofficioſũ teſtm̃ ⁊ loquitg. ti. ij. aliquãdo per inofficioſaʒ donationẽ ⁊ loquit᷑ pcedẽs ti. — qñq; per inofficioſaã dotẽ/ loquitur hic titulꝰ. 2 m Si ꝑ inofficioſã dotẽ filiꝰ fu 5 BIlIIL. eru fraudatꝰrecurrit ad q̃re S Dla inofficioſe dotis ſicut.S.ĩ qᷓrela inot „,. E gficioſe donationis.h.d. 2 EE¶Op. cũ moꝛte matris dos ad filinz rrreuertakt: ⁊ ſic habeat actionẽ de dote: Vοergo dz ꝗrela ceſſare. So. vt gl. qꝛ hic ———— uit pactũ ꝙ vir lucraret᷑.¶ Iteʒz op. ꝙ oĩa bona poſſit mulier dare ĩ dotẽ:vt.l.nulla.j.de iure do tiũ.So.aut cõq̃rit᷑ flliꝰ:qꝛ mr oĩa dedit ĩ dotẽ/⁊ male di⸗ wr trãſi⸗ ens ad ſe⸗ cit vt in ↄꝛio:aut qꝛ dãdo oĩno eũ legitima fraudauit fa⸗ cũdas nu ciẽdo pactũ ꝙvir ſucret᷑ ⁊ bñ dicit vt hic.i Itẽ op.ꝙ hec ptias an q̃rela nõ poſſit cũ alio auxilio ↄcurrere cũ ſit ad ſiłitudi⸗ poſſit oĩa nẽ aliarũ inducta:vt.S.ti.j.l.ſi flliꝰ.⁊ inſti.de ĩoffi.te ·S·tã bona dare lis ⁊ ideo nõ dʒ ↄcurrere cũ alio auxilio.ſ.qð tunc ↄpcte⸗ bat cũ auxilio tñ qð poſtea ſupueni de nouo põt cõcur⸗ rere:qꝛ ſupueniẽs non tollit mũ:vt.l.quotiẽs.ff. de act. ⁊ ob.⁊.l.ſi qͥs ſepulchꝛũ ·.ſ.de ſepu.vio.Alij dicũt ꝙ hic de dit dotẽ ꝓ alia nõ ꝓ ſe.qð nõ placet:qꝛ illa eẽt donatio ⁊c haberet iocũ pᷣcedẽs titulus ⁊ nõ iſte.dic ergo ꝙ hec põt ↄcurrere cũ alio auxilio ſupueniẽti de nouo:vt dixi ꝑ.d. l.quotiẽs.⁊.l.ſi qꝗͥ; ſepulchꝛũ.i Itẽ qꝛ dantur ad diuerſa ⁊ ex diuerſa cã.nãmhic dat᷑ filio:vt ei ſuppleat᷑ quarta quã nõ hʒ:illa vᷣo dat᷑ vt fllij pᷣmi mr̃imonij exeq̃nt᷑ marito ſe cũdo:⁊ ideo plꝰ ꝑ illã aduocat᷑:cũ ergo ad diuerſa cõpe⸗ tãt vna nõ tollit aliã:vt.l.etiã.S.ſi tu.vł cur.aut &̊ mulier ⁊ ſi. Sed hic ↄpetit auxiliũ.l.hac edictali:pde ſcðᷣis nup. marito in So.dicunt qͥdã hãc coꝛrigi qð nõ placet:qꝛ lʒ eqparet᷑ il dotem. Bvuÿtrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis Sos ĩoffi dat omnia bona in dotem pꝛo alia muliere:tunc non frau cioſa ꝑ qͥs dat filium per dotem:ſed per donationem: ⁊ ideo habet poſſit re⸗ locum ti.pꝛecedens /aut dat pꝛo ſe:⁊ tunc aut ſine pacto uocari. de lucrando:⁊ tũc moꝛtua muliere dos redit ad heredes illius/⁊ ideo ceſſat querela:⁊ ſic loquitur dicta.l.nulla:.et᷑ contrarium qð ſignatur.S.ſi aduerſus do.l.j.aut cum pa cto de lucrando/⁊ tunc aut extant filij eiuſdem matrimo nij tantum:⁊ tunc quidaʒ dicunt coꝛrigi hãc legem:⁊ ha bere locũ.l.hac edictali.qð nõ placet:tamẽ quia illa ſuꝑ⸗ uenit de nouo:vnde adijcit non coꝛrigit:vt.l.quotiẽs.ſff. de act.⁊ obliga.⁊.l.ſi quis ſepulchꝛumj de ſepulchꝛo vio lato.licet cum alio remedio non curreret:qð eſſet iductũ tempoꝛe huius.l.tum qꝛ dantur ad diuerſa. nam hec da⸗ tur ud ſupplendam quartam filijs illa ad inequalitatem remouendam inter liberos pꝛimi matrimonij ⁊ marituʒ ſecũdũ/cũ ergo ex diuerſis cauſis competunt ⁊ ad diuer ſa vna tollit aliã / vt.l.in pꝛouinciali ⁊ qð ibi no.ff.ð oꝑi. no.nũci.⁊.l.etiã.S.ſi tu.vel cura. De petitione hereditatis. Mubꝛic. Enatus. enan gnicum atos / bone fidei poſſeſſoꝛ tenet᷑ qua⸗ fqmale fidei poſſeſſoꝛ vel bone fidei poſt litem con teſtatam ſunt pares / et ideo tenentur de fructibus ꝑceptis percipi hoc dicit. Hiuide ĩ tres partes/qꝛ pꝛimo vſuris. ponit quoddã euidentiale.l.⁊ totius ti. In ſecũda ponit qualiter tencatur bone fidei poſſeſſoꝛ. In tertia inquan⸗ tum teneatur male fidei vel bone fidei poſt lit.cõteſt. Se cunda pars incipit ibi.( vſuras vero] Tertia ibiłper lit. veroꝗ¶Ad euidẽtiam eſt ſciendum ꝙ ſenatus conſultus fuit factus in ꝑſona fiſci ꝓpter hereditatem quãdã cadu cam:⁊ hoc ẽ extẽſuʒ ad pꝛiuatos:vt.l.item veniunt .S.in ꝛiuatoꝛũ.ff.e.⁊ hic. Item vult hec lex ponere qualiter bone fidei poſſcſſoꝛ teneatur ⁊ qualiter male fidei. ¶ Ex tex.Lvſuras vero iſte verſiculus pꝛopter dictio⸗ nem etiam legitur duobus modis. Ad cuius euidentiã eſt ſciendum ꝙ triplicem pecuniam poteſt habere poſ⸗ ſeſſoꝛ hereditatis:pꝛimo eam quã in hr̃ditate inuenit /ct de hac ſᷣm glo.hic nõ loquit᷑/ſᷣm alios ſic pꝛopter dictio⸗ nẽ ctiã. Secundo pecuniã ex pᷣcio rerum hr̃ditariaruʒ ꝑ ipſum venditarum ⁊ de hac loquitur hic ſᷣm oẽs.Tertio pecuniam ex venditione fructuum:⁊ ad vſuras eius te⸗ netur male fidei bone fidei non vt.l.heres furioſi · S. fru⸗ ctus.ff.e. Nota ꝙ iura ſtatuta in fiſco poꝛrigũtur ad pꝛi ustos. Secũdo nota ꝙ bone fidei poſſeſſoꝛ tenetur qua tenus eſt factus locupletioꝛ ⁊ non vltra. ¶ Tertio nota ꝙ male fidei poſſeſſoꝛ vel bone fidei poſt litem conteſta⸗ Statuta i tam tenentur de fructibus perceptis ⁊ pcipiẽdis. Sp. fiſco an ꝙ ſtatuta in fiſco non habeant locum in pꝛiuatis:vt.j. de hẽant lo⸗ pꝛiuile.fiſci.per totuʒ.So.quedam ſtatuuntur in fiſco:vt cũ ĩ puatꝭ ius commune ⁊ hec poꝛriguntur ad pꝛiuatos vt hic et.l. itẽ veniũt ·S. in pᷣuatoꝝ. ff.e.q̃dã in pꝛiuilegiũ ⁊ hec non poꝛrigunt᷑ ad pꝛiuatos:vt in contrario.ſ Item op.ꝙ eti anm male fidei poſſeſſoꝛ de vſuris non teneat᷑:vt.l..ſi poſſeſ Pecunia ſoꝛ.ff. e. So.triplex ẽ pecunia.AVna redacta ex venditiõe & triplex. reꝝ:⁊ de hac pꝛeſtat vſuras bone fidei añ lit.cõte.quate⸗ mnus ẽ locupletioꝛ ⁊ nõ plus male fideivel bone fidei poſt litẽ ↄteſt. tenet᷑ de ꝓꝑcepta ⁊ percipiẽda:vt hic. Item eſt pecunia hr̃ditaria in hereditate inuẽta:⁊ aut attigit hãc ⁊ tenetur ad vſuras cũ diſtinctiõe pᷣdicta/aut nõ attingit eã ⁊ nõ tenet᷑ etiã male fidei. Itẽ ẽ pecunia fructuũ: de q̃ dic vt.l.hr̃s furioſi/S. fructꝰ.ff.e.q¶ Itẽ op.ꝙ conſideret᷑ tpᷣs mote cõtrouerſie nõ lit cõteſt.vt.l.itẽ veniunt ·S. peti tam.ff.e.So.vt gl.que fatetur oppoſitionẽ.ſ Itẽ op.ꝙ tẽ pus litis ↄteſtate tin inſpiciat᷑:vt.l.ſi poſt acceptuʒ.ff. de rei vendi.⁊. l.alienationes.ff. fami.herciſ.So.ibi ĩvniuer ſali iudicio hic in ſingulari.¶ Itẽ op.ꝙ bone fidei ab ini⸗- tio poſt conteſtationẽ nõ habeatur omnino ꝓ male fidei vt. l. illud.ff. de petit. hr̃dita. So.habetur pꝛo male fidei quo ad multa vt hic nõ quãtũ ad interitũ: vt ĩ ↄꝛio de q̊ dic vt. l. ⁊ ſi lege · S.· ſcire.ff.e.⁊.l.qui ſit in fl.ff.devſuris ¶ In glo. que icipit nota ergo.ibi ſed hodieſeruatur in tenus factus locupletioꝛ ⁊ non vltra hereditate caduca. Jaco. Huk. . 4 . . tam Male fidei em⸗ Po Lmo *ptoꝛ hereditatis ienetur petitione hr̃ditatis titulo non obſtate. bone fidei vero emptoꝛ nõ tenetur. hoc dicit. ¶ Diuide in duas partes:qꝛ in pꝛima loquit᷑ in emptoꝛe vniuerſitatis vſq; ad.S. emptoꝛ.in ſcõa in emptoꝛe rerũ ſingulariũ vſq; in finẽ:licet qͥdã intelligat:etia ſecũdã in emptoꝛe vniuerſitatis.Duo vidẽt᷑ hic facere ti.haberi ꝓ Titulꝰ p non.ti. Pꝛimo qꝛ mota erat cõtrouerſia tpᷣe venditiõis. nõ titu.qũ Itẽ qꝛ hʒ titulũ vniuerſalẽ ſciẽs alienã rem.q̃ eſt rõ ꝙ in poſſit heri pꝛimo caſu dʒ cõueniri petitione hr̃ditatis cũ habeat uu plicẽ ti.vnũ ex ꝑſona defuncti emptoꝛis.aliũ ex ſua cum ſit hr̃s. Sed dic ꝙ ideo hoc:qꝛ ſciẽs alienã emit ⁊ mota cõtrouerſia vñ ti.pꝛo nõ ti.dʒ haberi.Sed mirũ eſt in ſe⸗ cũda parte legis:vbi dicit ꝙ habuit bonã fidem:⁊ tñ con uenitur petitiõe hr̃ditatis.⁊ ideo dicũt quidã ꝙ emptoꝛ vniuerſitatis indiſtincte cõuenit᷑ petitione hr̃ditatis qð eſt glo. ⁊ hoc dicũt per hãc legẽ.ſʒ potes ſuſtincre glo. ſcʒ ꝙ in ſcdðᷣo caſu huiꝰ legis fuit hr̃ditas modico diſtra cta vel venditoꝛ nõ comparet qð eſt verum qñ venditoꝛ erat bone fidei⁊ vendit ea lege vt de euictione teneret᷑: qð tunc non põt cõueniri emptoꝛ ne cõueniat venditoꝛẽ bone fidei vltra q; ſit locupletioꝛ:⁊ ideo vẽditoꝛ ↄuenit᷑. Aut ergo eſt emptoꝛ rei ſingularis/i regulariter nõ con⸗ uenitur.vt.l.nec vllam.S. oĩbus.ff.e.Aut vniuerſitatis/⸗x tunc aut male fidei ⁊ cõuenitur: vt hac.l. pꝛimo caſu et.l. nec vllã ·S. ſi quis ſciens.ff. e. Aut bone fidei ⁊ cõuenitur ſi hr̃ditas modico eſt diſtracta venditoꝛ non comparet: yt hac.l.ſecundo caſu. ¶Op.ꝙ habẽs titu.nõ cõueniat᷑ petitione hr̃ditatis:ꝛyt· l.hereditatẽ. in quibus cau.in integrũ reſti.non eſt neſ. So.hoc cõtingit ꝓpter duo pꝛimo qꝛ ſciens emit.ſcðᷣo qꝛ mota erat coͤtrouerſia.¶ Itẽ op.ꝙ ſaltim heres qui hba bet bonã fidem ⁊ titulũ verũm heredis cõueniri non de⸗ beat.So.illud eſt verũ ſi ex ꝑſona ſua conueniretur: ſed ex ꝑſona cõuenit᷑ defuncti /cuʒ ſit ſucceſſoꝛ vicioꝝ ipſius: vt. l.ij ·.. de fruc.⁊ li.expen.¶ Item quare non diſtingui an ſit heres in bonsa fide/an non: Reſpõdeo ꝓpter id qð dixi:quia ex ꝑſona defuncti cõuenitur.¶ Item op.ꝙ non ſoluũ in petitione hr̃ditatis:ſed etiã in rei ven.fructibꝰ au eat᷑ rei vẽdicatio vt.l.ex diuerſo.ff.de rei vẽdi. So.tres Petitio unt differẽtie ĩter rei vẽdicationẽ ⁊ petitionẽ hr̃ditatis. hr̃ditat⁊ Pꝛima qꝛ in petitione hr̃ditatis a tpᷣe mote cõtrouerſie ⁊ rei vẽdi veniũt fructꝰ: in rei vẽdicatione a tpᷣelitis ↄte. Item qꝛ catio ĩter eadẽ petitiõe hr̃ditatis qua petit᷑ res petũtur fructꝰ:ſed ſe differũt alia eſt rei vẽdicatio qua petũtur fructꝰ ⁊ alia qua petit᷑ tribꝰmõis res. Item bone fidei veniũt fructꝰ q̃re non eſt locuple⸗ tioꝛ actionis iure in petitiõe hr̃ditatis.⁊ ↄtra male fidei eti in rei vẽdicatione male fidei veniũt actionis iure. 3 bone fidei veniũt iudicis officio:vt dicta.l.ex diuerſo. Item op.qᷓ; non debeat ꝓbari ꝙ ante motam cõtrouer ſiam res ſit empta:vt.l.verius.ff.de ꝓbatio.Sol. vt glo. quia pꝛobatur eo ipſo ꝙ contrarium non pꝛobatur:nam dum aget verus heres petitiõe hereditatis conuẽtus al⸗ legabit ti. ꝓpter quẽ pꝛeſumet᷑ bona fides.vnde ſi actoꝛ replicet titulũ debere haberi.pꝛo non ti.quia emerit poſt controuerſiã motam hoc debebit pꝛobare:non autẽ con⸗ uentus habebit pꝛobare ꝙ ante cõtrouerſiam motã eme⸗ rit. ¶ Item op. quomodo augetur fructibus hereditas: NReſpodeo diuerſis modis ꝓut vario modo refertur vᷣſi culus fructibus enim.vt patet in glo.¶ Itẽ op ad finẽ q poſſidens titu.ſingulari non ↄueniatur petitione hr̃dita⸗ tis cum non detur contra habentẽ titulum ſingularẽ:vt l.nec vllam· S· oĩbus.ff.e.So.non cõuenitur petitionehbe reditatis ſed rei vendicatione. Modo quero quare pe⸗ Petitio titio hereditatis nõ datur cõtra titu.poſſidentẽ: Reſpõ⸗ hr̃d. qreñ deo oĩbus alijs rectis: ratio eſt quia agens allegat ſolũ dat᷑ ð titu. titulum heredis /ↄuentus etiã hʒ titulũ:ergo ſunt in pari poſſidetẽ. cauſa:ergo dʒ obtinere cõuentus: vt.l.ſi quis ſeruum.S. fl.ff. de verbo. obliga.ſecus eſt quãdo agit quis rei vẽdi⸗ Petitio catione:qꝛ allegat dñiũ quod hʒ omnẽ titulũ excludere. hrditatis ¶ Item quero an petitio hr̃ditatis ⁊ rei vendicatio poſ⸗ ⁊ rei vẽdi ſint cumulari ⁊ ſimul ꝓponi. Glo.reſpõdet obſcure:ſed catio an dic ꝙ ſic: q pponuntur ex diuerſis cauſis:⁊ ideo ceſſant poſſint ſił regule ĩpedientes cumulationẽ iuxta ea que no.in.l.edi⸗ cumulari ta.S. de eden.⁊ per dy.in.c.nullus pluribꝰ.de reg.iur.lib. ꝓponi. vj · hoc dicit Jacobus Buk. ſthefec A D 8 eret.vrl. 8 Mnß ſceni Go⸗ un hon⸗ urodior aneth enlick echec ven polſeſe Mrfliof upimac⸗ ſhceſione Afrenonpot ereſdarit nqrone a nonie nmocls. Moin auo iuNinan ldighienn ecidootr porpmyent Caradann ſtungoiſa bfkeinpn mtareiai im pced nistehe ſoer alien K p.ge mprimno⸗ rſin whotbo n lircſfione ſicpadi fnn Gole debo Lngciron umsſin eilletnne iſinden Kencponmn ſoyklponn Niterfͤten luerſtutge moctſtel Itcölen incomeng bfditeoe. inoneke nsent therescgit dehirinonde henircnn Hiciopipſe on diſugre Ppterſci fructiin di Som Sol N zobaturten convenot⸗ pndeſiane emertpet oneec⸗ mnmotäen⸗ heredts drefent cauffif ſonehitt⸗ ſingolenn Pettorn Y goctutt Gte eſi, legrilſt, oſurtynd⸗ nisfeieck icgln gieno obiene ſ nat ſonle, ngb/ S 4 4 4 4 “ SS = — E ptäte. voca. non ierit. ¶ Item eſt ſciendum ꝙ hec lex legit᷑ duo⸗ bus modis. no modo in auo viuẽte ex ꝑſona ſua. Alio aA, ſecüda eſt vera Paco Bt⸗ Stgor aiſeni Pre oſſeſſoꝛ a qͥ euin R relſti tuend . NR hr̃ditas dedu⸗ 4* cit ſumptꝰ ĩfirmitatis ⁊ funeris teſtatoꝛis. h.d. cit quod creditoꝛibus ſoluit.h.d. ſoluit tanq;ᷓ indebite ſolutũ. vt.l.ſi pene. S. j.ff de condic. indebi. So.aut voluit ſe tãtum liberare/⁊ repetit vt inde bitum. non autẽ de hr̃ditate deducit: vt in cõtrario / niſi mutato aio vellet ꝙ conuerteret᷑ indebitum hr̃ditarium 2 liberaret heredẽ. vt.l.ſi quid poſſeſſoꝛ.ff. c. Aut voluit li quid berare quẽcũqꝙ; licet putaret ſe heredẽ/⁊ tũc deducit:vt hic/æ hec vera ſi ſoluit debitum. Sed ſi indebitũ/tũc im⸗ putat heredi ſi cedat conditionem indebiti:vt dicta.l. ſi poſſeſſoꝛ. G Setoꝛe inter patrẽ ⁊ filiuʒ /⁊ in qſita hrditate pa tri per filiũ datur petitio hr̃ditatis patri con⸗ tra filium. h. d. Ja. Buk. in ſucceſſioneꝗ. de legi.hr̃di.⁊ ideo ex ꝑſona ſua auus ve⸗ Ad euidẽtiam eſt ſciẽdum ꝙ ſi moꝛiatur filius relicto ⁊ fllio ſuo ſuccedit filius filij ipſi filio cxcluſo auo: quia pꝛima cauſa ſucceſſionis eſt deſcẽdẽtium:vt in aut᷑. Tutoꝛ an nire non poteſt.¶ Item eſt ſciẽdum ꝙ exiſtẽti in ptate nõ poſſit dari poteſt dari tutoꝛ: vt inſti.de tuto.in pꝛin.¶ Itẽ eſt ſcien⸗ exiſtẽti in dum ꝙ rõne dubitationis tenet iudicium:quod alłs non teneret:vt.l.ſi quis ex aliena.ff.de iudi.⁊.l.ij.ſi quis ĩ ius modo in auo viuente ex ꝑſona nepotum. N¶ ¶ Op. ꝙ auus nõ poſſit auocare a nepotibꝰ cũ eis dife⸗ ratur: vt in aut᷑. in ſucceſſionejde legi. hr̃di. Solu.dicũt quidã ꝙ hic nepos erat in ptate.ibi nõ h̊ impugat glo.⁊= bene.⁊ ideo tranſit ad aliã lec.ſcʒ quãado auus ex ꝑſona nepotum venit ad hereditatẽ filij non ex ſua licet poſtes redeat ad auum.¶ Ad hanc lec.op.ꝙ tutoꝛes non potue⸗ rint auctoꝛiſare liti: qꝛ ſunt illigitime dati:vt.l.j.ff.de tu. ⁊ inſti.e.in pn. Item cũ ſint nepotes in poteſtate aui nõ tenet iudiciũ inter eos:vt.l.vix certis.ff.de iudi.So.con trarium ꝓcedit quãdo hec cõſtarent:ſed hic rõne dubi⸗ tationis tenet iudiciũ:vt.l.de iure.ff.ad municipa.x.l.ſi quis ex aliena.de iudi.⁊.l.ij.ſi quis in ius voca.non ie. Itẽ op.ꝙ auus non poſſit a nepotibus auocare hr̃dita⸗ tem.pꝛimo qꝛ nepotes ſunt hr̃des.Itẽ quia auus nõ eſt heres. Itẽ quia aditio nõ tenuit.ſ Ex pꝛimo ergo op. a nepotibꝰ non auocetur:quia ſunt hr̃des:vt dicta.aut᷑. in ſucceſſione. So.verũ eſt ꝙ ſunt hr̃des ſed eodẽ momẽ to acqritur auo hr̃ditas: vt.l.placet.fr. de acquirẽ.hr̃di. ¶ Itẽ op.ad idem ꝙ cum hec hr̃ditas ſit aduenticia ſolũ vſuſfructus acquiritur auo:vt.l.cum non ſolum.⁊.l.cum opoꝛtet.de bo.que.li.So.illud iure nouo. Item op.ad em ꝙ cũ non tenuit aditio auus nõ poſſit eam habere. Solu tres ſunt caſus:qꝛ aut nepotes adiuerũt ſine volũ tate aui/⁊ tunc nõ tenet aditio.vt.l.ſi quis mihi bona.. iuſſum.de acquiren.hr̃di.ff. Aut auus adiuit ſine volun⸗ tate nepotum/⁊ tunc tenet aditio:qꝛ nepotes erant infan tes:vt.l.potuit.j.de iure deliberan.⁊.l.cum nõ ſolũ ·S.vbi aũt puerilis.j.de bo.que.li.Aut nepotes adiuerũt ↄſenſu aui /⁊ planum eſt hic / ergo fuit duplex aditio.vna a nepo tibus ſine cõſenſu animi/xc illa nõ tenet. alia aui/ illa te⸗ net. Itẽ op.ꝙ tutoꝛes cõueniri non poſſint /cũ nõ poſſi⸗ Infantes an poſſint coueniri. poſſeſſio.S. qui in aliena.ff.de acquir.hr̃di.So.ſaltim de⸗ deant:vt.l.etiã.ałs eſt lex nec vllam·S.ſi quis.ij.ff e. So. licet non poſſideãt/detinẽt tamẽ vel cõueniunt᷑ ex pꝑſona impuberis/non ex ſua. Itẽ op.ꝙ nec etiã infantes poſ⸗ ſint cõueniri/ cum nec poſſeſſionẽ querere potuerit:vt.l. tinent.i Itẽ op.ꝙ ipſo iure auo ignoꝛãti queratur hr̃di⸗ tas: vt l.liber homo.ſff de acquiren.re.do.So.illud in le⸗ gato ſingulari qð non affert niſi lucrum:hic in hr̃ditate que tranſit cũ onere:⁊ ideo iuſſus requirit᷑: vt dic.l.ſi qs mihi iuſſum.ff. de acquiren. hr̃di. Item op.ꝙ auus de⸗ beat agere non yt auus ſed vt legitimꝰ adminiſtratoꝛ:vt Betitione hereditatis. Fo. C SE,„ fEg g Si mutatur cauſa agendi “ Ered itas. vl perſona deficit exceptio yjrrei iudtcate.h.d. ¶ Hec lex habet duas lect. et N Poſſeſſoꝛ qui here⸗ Ehereditate. aſon au keren WAOo, deducat ſed repetat ab his bus putas. Hatiõe dubitatiõis tenet iu⸗ R J P dicium cũ minꝰ legitimo tu⸗ lcum non ſolũ.S.vbij.de bo.que libe.So.illud iure no⸗ no. hic autẽ loquitur ſᷣm antiqua tpᷣa.¶ Itẽ op.ꝙ ſi fuit diſputatũ de patria ptãte ſentẽtia lata ſup pꝛincipali Dz3 ſuꝑ incidẽti ꝓducere exceptionẽ rei iudicate:vt.l.ſi iu⸗ ꝗex.ff. de his qui ſunt ſui vel alic.iur.et.l.j.de oꝛdi.iudi. So.vt glo.Coneludẽdo ergo quero de rone legis. Et pᷣ mo quare nõ teneat tutoꝛis datio: Reſpõdeo qꝛ nepotes erãt in poteſtate aui.vt inſti.de tutel.in pꝛin.i¶ Scðo q̃ro quare iudiciũ tenet: Reſpõdeo rõne dubitationis:vt di cta.l.ſi qͥ ex aliena. ¶ Tertio quare pꝛima aditio nõ te⸗ nuit: Rndeo qꝛ fuit facta ſine iuſſn eius cui debebat acqͥ ri vt.l.ſi s mihi bona.S.iuſſum.¶ Quarto q̃ro quare te⸗ V neat aditio facta ꝑ auum ſine conſenſu nepotũ: Reſpon deo qꝛ erãt infantes.vt dicta.l.potut. ¶ In gl.qᷓ incipit na tutoꝛ.ibi decretũ venie a pꝛicipe oↄ⸗ ceſſũ hic a iudice.ſ In glo.q ĩcipit ſ.tutoꝛibꝰ.ibi:g Ktqs. So.hic non cõueniũtur noĩe ſuo.ſʒ impube. In eadem glo.in fl. ibi ſic ſecus.qꝛ acquiritur ignoꝛãti:quia eſt ſine onere. Jaco. Butk. - Iętollitur longo tp̃e. Quero an hec actio ſit mi 6 Eaa xtaz videt᷑ ꝙ ſic. ſed tu dic ꝙ non:ſed hʒ mixtũ effectum/ hoc ꝓbatur ſic:qꝛ aut ago ex obligatione/ et ES EEs Hec actio non datur ʒ Er ed ita tis ti poſſidente⸗ 7 drons Pertitio hr̃ditatis an ſit actõ actio eſt ꝑſonalis.aut ago non ex obligatiõe ſed ex iure mixta/ qð habeo in re/⁊ tunc eſt realis:vt inſti.de ac.S oĩm.cuʒ ergo petitio hr̃ditatis detur ex iure qð habeo in re.ergo eſt ſemꝑ realis.nam cũ oꝛigo perſonalis ⁊ realis ſint op⸗ poſita non põt in eagdem actionẽ cadere: ſed bene poteſt effectũ mixtũ hẽre.iſ.realis ⁊ ꝑſonalis.nam effectus rea⸗ lis eſtvt detur ad aliquid dandũ:vel flendũ in reali agit᷑ yt mihi meũ reſtituatur q̃ oĩa veniũt in petitione hr̃dita tis.¶ Itẽ quero quare nõ tollitur longo tẽpoꝛe.NHicũt qͥ⸗ danm: quia pꝑſonalis eſt/ qð eſt falſum: immo realis. Sed dic ꝙ ideo eſt qꝛ regulariter non dat᷑ contra ti.poſſidẽtẽ ⁊ ideo nõ põt ſine ti. pᷣſcribere ſine tẽpoꝛe.Cauſaliter das tur cotra ti poſſidẽtem /⁊ tunc cũ excedat ſuos termĩos excedit᷑ a non ſuis:vt longo tpᷣe tollat᷑ Item qro qua⸗ re contra ti poſſidentẽ nõ datur: Rñdeo oibus reiectis agens pꝛetendit titulũ ⁊ poſſidẽs etiam:ergo ſunt pares ergo debet melioꝛ eſſe ↄditio poſſidẽtis:vt.l.ſi qͥs ſeruũ. S·fi. ff.de ꝓbo.oblig.niſi agens pᷣtendat titulũ dñij/ qui habet excludere omnẽ alium titulum:⁊ ita pꝛocedit glo. in.l.hered itatem.j.in qui.cau.ceſ.lon.tem.pꝛeſcrip. WNS Ib er Si querat᷑ de ſtatu defuncti in pe⸗ 26E:tione hr̃ditatis pꝛopoſita ante oĩa Aauerendũ eſt de ſtatu. h. d. Haaammm W Op. ꝙ non ante oia: ſed ſimul cũ pꝛincipa⸗ li de ſtatu q̃ratur:vt.l.j.S.de oꝛdi.iudi. Sol.vt glo. Itẽ op.ꝙ cã ſtatus debeat differri:vt.l.ij.j.de edi.diui adri. tollen. Sol. vt glo.⁊ dic ꝙ aut q̃ritur de ſtatu defuncti in ꝑetitione hr̃ditatis:tunc cã ſtatus videt᷑ incidẽs:⁊ ideo cũ pꝛincipali decidit᷑:vel ſi agatur poſſeſſoꝛio/tũc non vi detur obſtare exceptio ſtatꝰ defuneti:vt in ↄꝛio.Si autẽ de ſtatu hr̃dis opponitur.⁊c̃.aut per modũ emergẽtis ⁊ ſtatim examinat᷑ ⁊ deciditur: vt.l.licet.Sẽ.de ꝓcur.⁊.l. g⸗ daz referũt.ff. de iure codicil. aut ꝑ modũ incidẽtis/a co⸗ gnoſcit᷑ ſimul cum pꝛicipali.Aut opponit᷑ in poſſeſſoꝛio. on abet dicta.l.ij.de edi.diui adri.tol. Jaco. But᷑. R P) Hiure ciuili ⁊ pᷣtoꝛio poſſunt hr̃ditatẽ aduocare. ſed hec loqᷣtur in ſingulari ꝓpter qð videt᷑ innuere ꝙ ſit eadẽ.ſed dic ꝙ eſt eadẽ in ſubſtãtia ſicut homo ⁊ homo ſm dy. Alia tñ eſt illa q̃ datur ſuccedẽti de iure pᷣtoꝛio ⁊ ſuccedẽti de iure ciuili:ſicut alia eſt q̃ datur cedenti.alia que datur ceſſionario. le Tfilius Acti poſſidẽdi hr̃ditatẽ ſciẽte tetE pfe facit pſumi agnitã volũtatẽ 3 Pf̃ 1 fj Ex ſucceſſoꝛio capite deuol⸗ J lcrip ti. nitur hr̃ditas ad ſequẽtes qᷣ . AHhoc dicit. ¶Quero an ſit eadẽ petitio hr̃ditatꝭ qbue datur ſuccedẽti de iure ciuili ⁊ pᷣtoꝛio.Et dic vt gl. pfis q̃ ceſſit. h.ꝰ. ¶ Ad euidẽtiã eſt ſciẽdũ ꝙ NHr̃ditat? filiꝰ ſine iuſſu pr̃is hr̃ditatẽ adire nõ põt.⁊ eſt rõ:qꝛ ſtatĩ an poſſit dʒ trãſre patrꝭ cõmodũ ⁊ incõmodũ: ⁊ ideo exigit᷑ pr̃is adiri filiꝰ volũtas.il.placet.de acqͥren.hrdi.Itẽ non ſuffici iuſſus ſine iuſſu niſi flius obediat:vt.l.iij.S.de hr̃di.inſti. ¶ Sppo.qꝙ ſine iuſſu patris nõ potuerit querere hr̃dita tem:vt.l.ſi quis videtur ·S/iuſſum.ff.de acquiren.hr̃dita/ Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis Solu.vt gl. ¶ Item quero qto tẽpoꝛe hic poſſederit: Di cunt quidam qꝙ triẽnio per.l.j.j/de fideicõmiſ.⁊ male.qꝛ ibi loquitur in caſu fauoꝛabili alimẽtoꝝ ⁊ vltime volun⸗ tatis:⁊ ideo dic ꝙ hic longo tẽpoꝛe ſcilicʒ decem annoꝝ. ¶ Item oppo.qꝙ cõmodum nõ acquiratur patri ſed filio: vr.l.cum non ſolum.j.de bo.que li.Solu:illud iure nouo quo ſolus vſuſfructus patri acquiritur. Ogi poſſelloꝛem. ent een⸗ g P *EE 2 poſſidẽdi re⸗ gulariter conuẽtus nõ cogitur dicere: excipi tur in petitione hereditatis in qua conuẽtus cogitur dicere an poſſideat pꝛo herede vel pꝛo poſſeſſoꝛe hoc dicit.¶ Quidãa diuidũt legẽ in duas partes hoc mo⸗ do.quia in pꝛima loquit᷑ in rei vendicatiõe.ſecũda in pe⸗ titione hereditatis. ⁊ diuiſit quidam in examiatione pu⸗ blica ⁊ male:quia tunc male ſequeretur vᷣſiculus pꝛeter: quia nec exciperet cum nõ ſit de regula. nam regula eſſet in rei vẽdicatione:exceptio in petitiõe hr̃ditatꝭ. Itẽ nec ponere poſſet:qꝛ ſi in pꝛima loqretur de rei vendicatione de iuſto titu. innueret ꝙ in petitiõe hr̃ditatis debet quis allegare verũ titulum/quod eſt falſum. immo verus titu. eam excludit:⁊ ideo dic ꝙ pꝛima loquitur generaliter in quacũq; cauſa/ſecunda excipit. Ad euidentiam eſt ſciẽ⸗ mult mo⸗ dum ꝙ multis modis ſumit᷑ titulus. Ano modo pꝛo mo dis ſumit᷑ dificatione quadã poſſidẽdi:vt.l.nec nullaS omnibus. ff. e. Quãdoq; ſumitur pꝛo vero titulo / ex quo tranſit do⸗ miniũ:vel cauſa vſucapiẽdi:vt ...pꝛo emptoꝛe/pꝛo dona⸗ to ⁊ ſimilibus.Quãdoq; ſumitur pꝛo ſubſcriptione qua⸗ dam/x ita accipitur.S. in titu.vt nemo pꝛiua.Quãdo ſu⸗ mitur pꝛo dignitate:⁊ ita ſumit᷑ in aut᷑.de eccłiaſti.titu.⁊ de ſignificatione huius verbi titulus /in genere habes in aut᷑.de manda.pꝛinci ·S·titulos.⁊ ibi glo.hic autem acci⸗ pitur titulus in genere:vtꝰ pꝛehẽdat tam titulum verũ/ q modificatum: vt ſic recte poſſit fleri exceptio de modi ficato titulo.¶ Item eſt ſciendũ ꝙ hec lexnon dubitat an debeat interrogari /an poſſideat:quia certũ eſt ꝙ ſic:ſed dubitat an cogatur reſpõdere an pꝛo herede vel pꝛo poſ⸗ ſeſſoꝛe reſpõdeat.¶ Item eſt ſciendum ꝙ quedam inter⸗ rogationes fiunt ad deciſionem litis/⁊ tunc loquitur ti⸗ tulus de confeſſo.⁊ glo.in.l.ij ·S:quod obſeruari.S.de iu⸗ teiurand. Et quedam fiunt ad pꝛeparationem iudicij:⁊ he fiunt per titulum.de interroga.acti.⁊ de hac loquitur l.j.ij.⁊.iij.ff.de interroga.actio. ¶ Item eſt ſciendum ꝙ in rei vendicatiõe ſufficit interrogari an poſſideat: nam cum he interrogationes fiunt ſolum ad neceſſitatem: vt l.j.ff. de interroga.acti.⁊ rei vendicatio datur contra poſ ſidentẽ ſiue habeat titulũ /ſiue nõ:⁊ fruſtra quereretur de qualitate poſſidendi / poſtq; reſpõdit ſe poſſidere: ſed in petitione hr̃ditatis nõ ſolum interrogatur an poſſideat quuein glo. dicit ſomniare: ſed certe placen. bene dixit li⸗ cet non in materia iſta.naã voluit dicere ꝙ fundata inten tione actoꝛis reus non pꝛeciſe ſed cãtiue cogit᷑ exceptio nem opponere ⁊ ꝓbare que excludat intẽtiõem actoꝛis. vt. d.l. ſiue. nam cũ in contrario pꝛobaſſet actoꝛ patrem fuiſſe dñm:⁊ ſe filiũ opʒ ſi reus non vult ſuccumbere pꝛo⸗ bare ꝙ a patre agẽtis habuit:idem eſt in petitione here⸗ ditatis:qꝛ cõuẽtus ea ſi actoꝛ pꝛobet ſe ꝓximioꝛẽ cogna tũ defunctivincet niſi reus alleget titulũ qui eã excludat nõ enim placẽtinus ſomniauit:ſed locutus eſt extra ma teriam:nã aut queris an reus ad inſtãtiã actoꝛis pꝛeciſe cogatur titulũ dicere ad ſui dãnũ ⁊ vtilitatẽ actoꝛj:⁊ tũc loquitur.l.nr̃a.aut queris an reus cãtiue fundata ĩtẽtiõe actoꝛis ad ſui cõmodũ ⁊ dãnũ actoꝛis titulũ ⁊ exceptio⸗ nẽ obijcere ⁊ ꝓbare niſi velit ſuccũbere teneat᷑:⁊ dico ꝙ ſic vt. d. l. ſiue. ⁊ ita pꝛocedũt verba ꝑla. ¶ Itẽ quero an cogat᷑ ĩ petitiõe hr̃ditatis dicere poſſideo p hr̃de vel poſ ſideo ꝓ poſſeſſoꝛe:⁊ dicvt glo. Itẽ quero qua foꝛms ſit fienda interrogatio.⁊ dic vt glo.verũ qñ dicit ſe heredẽ Interro⸗ querit᷑ an ſit verus heres vel non.¶ Itẽ ſi dicat ſe habere gationes. titulũ debebit examinari.vt dicit gloſ. Sed qũo debebit qũo ſint examinari hic añ litẽ conteſtatã cũ debeat decidi poſt li flẽdi ĩpet tẽ conteſtatã:certe hoc ideo contingit:qꝛ eſt queda exce⸗ titione he ptio emergẽs que impedit ꝓceſſũ:⁊ iã vidi hanc emergẽ reditatis. tem durare tribus annis anteq; ad cõteſtationẽ veniret. Sed cõtra hoc opp.ꝙ añ litẽ quis non cogatur de iure ſuo docere.vt.l.j.ff.de interrog.act.So.quedã pertinent ad deciſionẽ ⁊ hec non debẽt oſtendi añ lit.conteſt.vt in cõtrario.Quedã pertinent ad pᷣparationẽ cauſe:⁊ hec de bent oſtẽdi añ litẽ conteſt.vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ fruſtra fiat hec interrogatio:nã aut poſt lit.conteſt.reus allegabit ⁊ ꝓbabit titulũ ⁊ obtinebit:aut non pꝛobabit ⁊ ſuccumbit. Itẽ nonne ſi allegat titulũ poterit poſtea penitere ⁊ aa- legare.vt.l.de etate · S. qui iuſto.ff.de interroga.act. So. Titulluʒ dico ꝙ duplex eſt vtilitas in hoc. Pꝛimo qꝛ ſi non inter⸗ allegans rogetur ⁊ titulum non alleget poterit poſt lit.conteſt. al⸗ añ lit. con legare ⁊ me excludet cũ erõ iam ſũptibꝰfatigatus.Expe teſt.an po dit ergo mihivt tempeſtiue interrogetur. Scdᷣo qꝛ ſi alle terit poſt⸗ gabit titulũ ⁊ licet diſputabitur ſnĩa lata in iſta emergen es penite⸗ ti pꝛoficiet in pᷣncipali cauſa:⁊ ſi pꝛimo dixit ſe titulũ nõ re. habere poſtea poterit titulũ allegare niſi ex iuſta cauſa vt per erroꝛẽ.vt.d.l.de etate ·S.qui iuſto.Conclude ergo ꝙ quelibet interrogatio que dʒ reddere iudiciũ incertũ: ⁊ non eſt eluſoꝛium ex equitate debet admitti per iudicẽ vt. l.penul.de interroga.act.ff. Ad ditio Adde ad iſtam legẽ vtrũ quis cogatur titulũ dicere.vide tex.⁊ Bal.ĩ.l.male co gitur.ij.col.de pᷣſcrip.xxx.anno.⁊ dixit Inno.in.c.conſti tutis.ex̃ de electione.idẽ in.c.cum cauſam.ex de ꝓba.vbi — — ſeofenun corndi ſtmu Lcilici tisti ſͤnlae lolcknor ſinoͤval wnetlb zoelii Niop Vnſeruir Solyng Idir itatis in Nebitap- tera „ M pari.vt.l.ſiue poſſidetis/de pꝛobatio. Solu.ſᷣm placen. ſtamentũ. Item cõuentũ eſſe beredem ⁊ hoc per cõfeſſio legitimũ⸗ ſed etiam qualiter poſſidet:qꝛ petitio hr̃ditatis non da· dirxit ꝙ vbicũq; poſſidẽs hʒ pᷣſumptionẽ iuris cõtra ſe ꝙ * contra titu poſſidentẽ. ⁊ ſic quod operat᷑ ſimplex poſſeſ⸗ no iuſte poſſidet tenet᷑ dicere titulũ ſue poſſeſſiõis.exem⸗ tfurbo ſio in rei vendicatione operatur modificata poſſeſſio in plũ in laico eccleſiã poſſidẽte vel ius in ſpale.c.fin. de re furerig petitione hereditatis. ſti. ſpolia.in.vj.idẽ in.c.j.de pᷣſcri.in.vj.exemplum in.l.ſi nabi Titulum ¶ Sp. ſic. aut pꝛima pars loquitur de vero titulo ⁊ ma-⸗ ue poſſidetis·ꝓde ꝓba. Panoꝛ.in.c.licet heli.ex de ſimo⸗ Phedet an cogat᷑ le ſequitur exceptio cum in petitione hr̃ditatis verum ti nia.in pe.col.fina.qõne.⁊ ibi vide ad iſtam.l.cogi. ſillego qͥ dicere tulum dicere non cogatur.aut pꝛo titulo modificato.et S Olim vbi ſeparabat᷑ moueri petitio WE ĩ petitione videtur etiam ſtare non poſſe: quia nec verum titulum / N G m. hereditatis omnes ſingulares que knginpo hr̃ditatis nec modificatum quis cogitur regulariter dicere. Sed Npoſſent ei pꝛeiudicare ſilebãt / hodie non.h.d. unſron vł ĩ rei vẽ dic ꝙ pꝛima pars loquitur in genere / vt cõpꝛendat ⁊ ve⸗ .NA¹ρ14 Ziuide in quattuoz partes: quia in pꝛima ex ſen dicatione rum tituluʒ ⁊ modificatũ /⁊ exceptio erit de modificato. ꝛditur vſq; ibi:ſiquidẽ pꝛo legato. ibiloquit᷑ in legat⸗ Münn ¶ Itẽ op. ꝙ ciuile ſit ꝙ quis dicat titulum.vt.l.ciuile:j.de rijs vſq; ibi.ſinautem ex contractibus.ibi loquitur ĩ cre e Ninche furtis. Solu.vt glo.⁊ male.qꝛ hic dicit inciuile. vñ quo⸗ ditoꝛibus vſq; ibi.ſinautem libertates.ibiloquitur in li⸗ ſaltifden modocũq; ſumat᷑ ciuile in cõtrario. hic dicitur inciuile / bertate donatis vſqʒ in finem. ”M . uincon quod eſit ei directe ↄꝛium: ⁊ ideo dic. aut q̃ris an ad inti ¶ Ad euidẽtiã eſt ſciendum ꝙ quedam actiones dicunt Actiõesᷣ ſntonen tiam actionis cogar dicere /⁊ dico ꝙ non:vt hic. aut mo⸗ pꝛeiudiciales:quia alijs pꝛeiudicant:⁊ ideo eas faciunt dicãt᷑ piu ſet lin tu iudicis:⁊ dico ꝙ ſic:vt in cõtrario.Vel melius.nõ co ſilere:⁊ hoc eſt regulare:ſed qued dicuntur pꝛeiudicia⸗ diciales. Cnlent goꝛ dicere titulum:vt hic.ſed actoꝛẽ meũ vt in cõtrario. les:quia alie eis faciunt pꝛeiudicium vt eſt hic in petitio unk u ¶ Item op. ꝙ titulũ compellar dicere:vt.l.penul.ff.de in⸗ ne hereditatis que pꝛopter ſui magnitudinem ⁊ nobilita ſmezonn terroga.actio.Solu.cogit᷑ dicere an poſſideat vt ibi. ſend tem impedit omnes ſingulares que poſſent ei facere pꝛe⸗ Ummmnne⸗ qualiter poſſideat nõ niſi in petitione hereditatis.¶ Itẽ iudicium ⁊ hac rõne dicitur pꝛeiudicialis. ſumgi op ꝙ etiam pꝛeter qualitatẽ poſſidendi non ↄpellatui di ¶ Op. ꝙ etiam olim non differebatur petitionesſingu⸗ Mckbin⸗ cere:vt.l.in ſpaãli.ff. de rei vendicatione.Sol.tria ſunt ſcʒ lares pꝛopter hanc.vt.l.ſi poſt.ff.de exceptio.So.vt glo. an poſſideat ⁊ hoc cõpellitur dicere. Item eſt dominiũi ⁊ ¶ Modo quero an legatarius habeat conuenire ſcriptuʒ Legatart hoc vnde habeat vel pꝛo quota nõ habet neceſſe dicere: vel legitimum. Reſpõdeo ſi legata ſunt repetita ab inte⸗ us quẽ de Oꝗ vt in cõtrario. Item qualitas poſſidẽdi/⁊ hanc non com ſtato poteſt conuenire quẽvelit: aut nõ ⁊ tunc ſolum ſcri⸗ beat coe lenend pellitur dicere/ niſi in petitione hr̃ditatis:vt hic. ¶ Item prum non legitimuʒ: quia eſſet ſibi contrarius. Et quid nire ſcptu g 4 op. ꝙ etiã in rei vẽdicatione debeat allegari titulus ? ⸗ habebit pꝛobare. Reſpondeo ſibi legatum ⁊ hoc per te⸗ heredeè an anr e aKdte nchtintg ercen han uni tret .. .. nberee⸗ . ttiotg. Nlei Crchek ctetnnn his ee. ucekenfi leniſii⸗ Utexceptſ elk i Pecuoe hflerahe abufornaeft ickſehenii Nckſehcheeg 4cioditte decicipot tquetignt bancenngit lone venfet gaturdein däpentier conteſthen Auſen heel Gfnutrtt s Alegelte teſuccurr. penlteett. fogz ae. . geſinoninne litconekcri tigetusEpet Scdo eſ niſtaemegre titſetlift eriuſtg a oncluleen liciüineni ti perili Wuis cognr lileme noinc eideptunt grigcönnce ſeſös erm Necfin den hluntli gieideſmw c. weri N gulgres — ginptim vitnle lot 6 * = oestin a lilli, gtini⸗ heneiit n. hli . „. 4 8 7 ſueide pnunciat᷑ git᷑ ð teſtm̃ ðᷣ falſo:aut qᷓrela pꝛĩo caſu ſnĩa lata cũ vno nõ Der rei vendicatione. Fo. CVII. nẽ ſuꝗ.¶ Itẽ q̃ro an debeat ſatiſdare legatariꝰ vel cauere Rñdeo vt gl.tu dic ꝙ aut res erat ĩmobilis 2 dz cauere nõ ſatiſdare:qꝛ res apparet.vt aut᷑.cui relictũ.de indic. vidui.aut res ẽ mobilis vel pecunia:⁊ tunc aut pſona eſt ſuſpecta ⁊ cauebit:⁊ ita pcedit glo.ſ Itẽ op.ꝙ pẽdẽte pe titione hereditat nõ debeat libertates pᷣſtari: vt.l.j.ff. de excep.rei iudi.cũ ſi. Mõ q̃ro que ſnĩa noceat legatarijs Rũdeo dicunt vltramõtani ⁊ etiã alij q̃da citramontani ꝙ mmia lata cũ herede facit ius quo ad oẽs.tu dic ꝙ aut s⸗ falſũ an fa piudicat alijs /aut qrela ĩofficioſi teſti:⁊ tũc aut agit᷑ cũʒ ciat ius a⸗ dictoꝛe legitio què ĩtelligo hr̃dẽ vniuerſalẽ ꝓ ſolido: vł pud oẽz ſi ſiẽ hrs ꝓ ꝑte ẽ legitimꝰ ↄdictoꝛ ꝓ ꝑte:⁊ tunc q̃rela facit cut ſi ꝓnũ ius quo ad oẽs ⁊ oĩbꝰ pᷣiudicat:⁊ ẽ rõ differẽtie inter q̃re ciat᷑ ĩ qre⸗ lꝗ inofficioſi ⁊ falſi:qꝛ qñ iudex de falſo ꝓnũciat nil facit la ſz declarat q declaratio nocet ſolũ illis cũ qbꝰ ft / ſʒ i qre la iudex de facto reſcindit teſtm̃:at factum nõ põt deſine re eſſe factũ:vt.l.in bello.S. fecit.ff. de cap.⁊ poſt. reuerſ.⁊ ideo remaneret teſtamẽtũ reciſũ õ oẽs ſi fuit legitimꝰ õ⸗ dictoꝛ vt dixi.¶ Itẽ op.cõiungẽdo ᷣꝛia glo.⁊ videt᷑ ꝙ ex teſtamẽto falſo libertas pꝛeſtita teneat:vt.l.q; uis·j.de fi⸗ eicõ.li.cũ ſi. So.aut reliquit libertas ſeruo hered. ⁊ tũc ſi hr̃s pᷣſtat ſꝑ tʒ libertas: qꝛ ẽ dñs ſiue ſit falſũ teſtm ſiue nõ:vt.l.cũ ex fal.i fi.ff. ð ma.teſt. aut reliquit᷑ libertas ſer uo teſtator ⁊ tũc aut teſtm̃ ẽ falſũ/⁊ tũc libᷣtas data p he redẽ nõ valct:qꝛ nõ ẽ heres:vt hic/aut codicilli ſunt falſi Solu. vt glo. ⁊ tunc tʒ libertas ab herede pᷣſtita/qꝛ ẽ verꝰ heres ⁊ dñs lʒ codicilli ſint falſi / vt.l.q;uis·.j.de deicõ. liberta. cuʒ ſi. Itẽ op.ꝙ factus liber nõ debeat reddere ratiõem de co ꝙ in ſeruitute geſſit:vt.l.eum actũ.cum ſi.ff.de neg.geſt. ddit . Iſta. l. eſt noua iuſtiniani ? in iure antti. 1 10 coꝛrigit iura dicentia ꝙ pẽdẽte qõ.here ditatis iudicjũ nõ poterat ĩtẽt ari ꝑticulare heredẽ ad debita ꝑ defũ ctũ ᷣcta/vel legatarij ad legata agere non poteraãt:qꝛ maiꝰiudiciũ minoꝛi pᷣiudicabat.l.ſi qͥs libert tp̈᷑e.ff. eo. . I. ?H minoꝛzẽc̃. ff. de iudi. pau. de ca. . De rei vendicatione. MKubꝛica. = Ti am Bone fidei poſſeſſoꝛ ſer⸗ e ui alieni ex duabus cau⸗ ſis querit: ſcʒ ex re ⁊ opera:male fidei Xnullo modo.hoc dicit. Diuide in du⸗ v 28 partes: quia pꝛima loquitur in bo⸗ Ane fidei poſſeſſoꝛe. Secunda pars inci pit ibi mancipium. ¶ Op. ꝙ etiam male fidei poſſeſſoꝛ q̃⸗ rat ſaltim ex re / vt. l. qui ſic. S.fi ff de vſuris. So ibi ab in itio fuit bone fidei hic nullo tꝑe.¶ Contra hoc op. ꝙ cuz tẽpoꝛe exigatur bona fides:vt.l.qui bona.ff. de acqui.re. do. So. ibi in libero homine poſſeſſo:hic in ſeruo. Ptez op. hic dicit ex duabus cauſis acquiritur bone fidei poi⸗ ſeſſoꝛi/ ergo ex alijs acquiritur domino:ſʒ videtur ꝙ do⸗ mino nõ qraf ex alijs:vt.l.j.S ꝑ cũ ·ff. de acqr.poſ.So.vt glo.quia poſſeſſionẽ non querit:vt ibi /als ſic etiã domini um ſine poſſeſſione:ſicut ałas in.l.ſi fundum.ff. de fundo do. ¶ Item op. ꝙ etiam extra iſtas cauſas domino non queratur:vt.l.ſi ſeruus.ff.de acqui.re.do.So.illa ᷣm iſtã Wale fl⸗ ¶ Item op. ꝙ etiam male fidei poſſeſſoꝛi queratur:vt.l.pᷣ⸗ dei poſſeſ⸗ terea.ff de rei vẽdi.So. vt loſ.⁊ clarius dic ꝙ ibi loqui⸗ ſe an poſ tur in co qui ab initio habebat bonam fidem:ſed per con ri. teſtationem factus eſt male fidei iuris pꝛeſumptione: ſed nõ eſt ſimplex poſſeſſoꝛ:quia nihilominus vſucapionem compleuit:⁊ eſt effectus dominus 2 queſita ex re non re⸗ ſtituit. alia ſic/ hic erat ſimplex poſſeſſoꝛ.¶ Item op. ꝙ o⸗ peras non reddat:quia non eaſdem:quia non ſunt in re⸗ rum natura:vt.l.opere.ff.de opi.li.nec ſimiles:vt.l.ſi non ſoꝛtem . S. libertus ff. de condic. indebi. Sol. vt gloſ.quia pꝛeſtabitur extimatio. CX. . Sine ſit in ſolo meo ſi J inker oꝛem ue ſuper edificio meo ſuperedificatum mihi queritur. hoc dicit. Hiui 7 . . * ÜR de in tres partes:quia in pꝛima ediſicatur ſuper ediſicio meo. In ſecunda in ſolo meo. In tertia foꝛmatur queſtio noua ex pꝛemiſſis.Secunda pars incipit ibi.Lſed id qð in ſolo Tertia ibilſi venr. . ¶ Ex tex.lpertinet vniuerſaliter nõ particularitert Ex tructum ſit ab eo qui nõ erat dñs cementoꝝł Impoſita ſint ꝑR eum qui erãt dñs cementoꝝ. H ¶ Sp.ꝙ edificatũ non cedat ſolo.vt.l.titius.ff. de acqr. rerũ do. So ibi non attingit ſolũ / hic ſic. ¶ Wodo quero quid de poſſeſſione:? Reſpõdeo manet edificãtis:nec ob. l.ſi duo.vti poſſi.qꝛ ibifuit edificiũ impoſitum dñi volũ tate:vt imponens eſſet ſuꝑficiarius. S Ater Quod nõ eſt meo nomine venditũſi 4 6 'poſſum hẽre ratũ qᷓ;dtũ ad pᷣiudiciũ yrepetẽdi rem meã/ ⁊z q;tum ad actionẽ nego. eſt. inſubſidiũ re ꝑempta vel pꝛeſcripta.h. d. Nota ꝙ mater non potuit mihi pᷣiudicare vendendo rem meã. Scdo vendico pꝛecio nõ ſoluto.Tertio ꝙ con ſenſus mihi piudicat:vt rem petere non poſſim. Quarto ꝙ habeo actionem nego. geſto.ad pꝛecium in ſubſidiuʒ: et ad hec quattuoꝛ eſt per oꝛdinem opponendnm. ¶Ad pꝛimũ notabile op.ꝙ poſſit mr vẽdere: vt.l.rem alienã. ff. de Zhen. emp. So.duobꝰ modis vt glo.⁊ miſce ſimul.qꝛ aut q̃ris an vendat mater in piudium dñij mei⸗ et dico ꝙ nõ:ſiue vendat ſcienti/ſiue ignoꝛãti:vt hic ſᷣm pꝛim ſolutionẽ.Aut queris an vendat mater q;tum ad obligationẽ empti ⁊ venditi /⸗⁊ tunc dic ꝙ aut vendit ſci⸗ enti: et dico ꝙ nõ: vt hic.qᷓ;tum ad aliã ſolutionem/ aut ignoꝛãti:⁊ ſicvt ĩ ↄꝛio.ſ Ad ſecũdũ notabile op.ꝙ nõ poſ ſit rem vendicare pꝛecio non oblato:vñ videtur obſtare l. emptoꝛ.ffe.ti. So.vt glo.ſ¶ Ad tertiũ op.ꝙ non poſſum Ratũ an ratum habere qð nõ meo noie eſt geſtũ:vt.l.ſi pupilli· S. habeã qs item q̃ritur.ff. de nego.geſtis.⁊.l.põponius.Sol.poſſum meo noĩie habere ratũ q́;tum ad pꝛeiudiciũ repetendi rem meã: vt nõ eſt hic.· non q;tum ad actionẽ nego.geſt.vt in ↄꝛio. Sed cõ ſtum. tra hoc op.de hac.l.in fi.vbi poſſum habere ratum etiam qᷓ;tum ad actionẽ nego geſt.Huius timoꝛe ſunt hic tres ſolutiones. VNna qð non meo noĩe geſtum poſſum ratum habere indiſtincte. Sed hoc eſt ↄtra dictã.l.ſi pupilli. S. item qu erit᷑.Alij dicũt ꝙ poſſum habere ratũ in ſubſidiũ als non.hanc appꝛobat glo.latius diſtinguendo que eſt vera. Et vt eam ſubſtineas:dic ꝙ aut quero an ratihabi⸗ tio det mihi actionem negoci.geſto. Et dico ꝙ non. niſi in ſubſidium vt hic.⁊ dicta.l.ſi pupilliS. item queritur. Aut quero an mihi pꝛeiudicet qqtum ad repetẽdum rem meaʒ /⁊ tũc ſubdiſtingue:quia aut erraui in facto/a mihi non pꝛeiudico:vt quia putabam meo nomine vẽdidiſſe: yt. l. ſi cum te.ff. de pac. Aut in iure ⁊ idem: quia certo de dãno vitando.vt.l.ſed ⁊ ſi me putem.ff. de condic.inde. aut nõ erro/⁊ mihi pꝛeiudico vt hic.q Item quero quid ſi tacite ratum habuit petẽdo pꝛecium/an ſibi pꝛeiudicet in iure: Glo.dicit ꝙ nõ valet expꝛeſſum quãdoq; ſcʒ peti tio pꝛecij:vt in ſubſidium.⁊ ideo tunc valet tacitum: ſed certe tunc fruſtra querit᷑ de pꝛeiudicio taciti:id eſt peti⸗ tionis rei cum iam ſim excluſus pꝛeſcriptione /vel interi tu rei.ſ( Item quero an petam hic pꝛeciũ iuſtum/an per⸗ ceptum? Glo.diſtinguit/⁊ male.nam ratio limitat dictũ ſuum: vt.l. aurelio.S. ſcicho.ff. de li.leg.⁊.l.cum pater.S. dulciſſimis. de lega.ij. Aut ergo volo petere pꝛeciũ tanqᷓ; a poſſeſſoꝛe quaſi pꝛecium ſucceſſerit loco rei/⁊ hoc non poteſt fieri niſi in vniuerſalibꝰ in quibus pꝛecium ſucce⸗ dit loco rei:vt.l.ſi rem ⁊ pꝛecium.ff.de peti.here.⁊.l.im⸗ peratoꝛ·S. cum quidam.ff. de leg.ij.⁊ tunc pꝛocederet di⸗ ſtinctio glo. Aut volo agere quaſi videatur geſtum no⸗ mine meo/⁊ tunc cum cõcedatur mihi ideo agere ne ve⸗ ditoꝛ lucretur ex re mea:eatenus ggam vt in lucro non remaneat/t ſic ad perceptum pꝛecium ⁊ nõ vltra: vt hic. ¶ Vt S hic plene liqueãt /ſic diſtingue latius qᷓ; glo.aut quero quid operetur ratihabitio mea qᷓ;tum ad pꝛciudi⸗ cium repetendi rem meam/s tunc aut interuenit expꝛeſſa ratihabitio/aut tacita.pꝛimo caſu/aut erraui in facto vel in iure:⁊ mihi non pꝛeiudico.vt.l.ſi cum te ff. de pactis. aut non erraui/⁊ tunc mihi pꝛeiudico: vt hac.l ſecundo caſu.Si autem interuenit tacita ratihabitio:vt quia pe⸗ tij pꝛecium/z tunc aut valuit expꝛeſſum ſcilicet petitio pᷣ cij:vt eſt cum peto in ſubſidium:⁊ tunc valet et tacitum ſcilicet ratihabitio:vt mihi pꝛeiudicem quãtum ad rem: ĩmo ⁊ ante eram excluſus a re pꝛeſcriptiõe vel interitu. Aut non valuit expꝛeſſum.ſ.petitio pcij:vt qꝛ res nõ erat pᷣſcriptavł ꝑẽpta/⁊ tũc nec valet tacitũ.i.ratihĩtio: nec 9 iij ge⸗ Gutrigarius ſuper Tertiol ibꝛo Codicis mihi pꝛeiudico in re:vt.l. item · S. qui habet.ff. de ſerui. ru. pꝛedi.aut quero quid operetur rati habitio quantum ad „ pꝛecij petitionem:ſcilicet an mihi pꝛeiudicet: ⁊ tunc aut Ratũ hr̃e quero de iuſto pꝛecio:⁊ tunc aut vendens vendidit meo nõ poſſuʒ nomine:⁊ tunc aut habui ratum ꝑ verbuʒ:⁊ tunc ago ctiã qð meo geſtuũ. vt. l.pomponius.in fl.⁊.l.ſe.ff.de neg.geſt.aut non vendi⸗ cat nomine meo:⁊ tunc aut volo petere pᷣcium tãqᷓ; a poſ⸗ ſeſſoꝛe:qð poſſum in vniuerſalibus:tunc diſtingue vt gl. anjvẽdiderit bone fidei an male:vt.l.ſi poſſeſſoꝛ.S. fl. ⁊ · S· glit. ff.de pet.heredi.aut volo tanq; a geſtoꝛe actione neg. geſt. ⁊ tunc non poſſum niſi in ſubſidium:⁊ quia mihi con ceditur hoc vt vendens nõ lucretur ex re mea quatenus petam vt in lucro non remaneat:⁊ ſic non iuſtum:ſed per ceptũ:vt hic quicqͥd dicat glo.aut volo petere pᷣcium ꝑce ptum:⁊ tunc aut vendidit nomine meo:⁊ tũc ſiue habui ratum per verbum ſiue ꝑ aduerbium poſſum petere ꝑce⸗ ptum:quia rati habitio non tollit actionem reliquoꝛũ:nõ dico doli ⁊ culpe:vt.d.l.pomponius.de neg.geſt.aut non vendidit nomine meo:⁊ tunc in ſubſidium poſſum habe⸗ re ratum ⁊ non ałs:⁊ tunc qꝛ ideo mihi hec cõceditur ne vẽdẽs lucretur ex re mea vñ petam ꝑceptuʒ vt hic. IJItẽ qjuero quid ſi vendidit ticius rem meã ſeyo ⁊ illevẽdidit alij/ ⁊ille alij quis tenetur ſi habeo ratum in ſubſidiuʒ re perempta. Reſpondeo vt gloſ. quia pꝛimus habet pꝛe⸗ cium ex cauſa lucratiua.¶ Item quero quid ſi pꝛimus vẽ dit/ſecundus donauit / tertius qui ꝑ donationem recepit vendidit: ⁊ ita habet pꝛecium ex cauſa lucratiua quis cõ⸗ uenitur ſi ratum habeo/⁊ dic vt glo.tu dic ꝙ aut habet ra tum factum pꝛimi:⁊ tunc cum non trahat ad ſe negociuʒ alioꝛum ſolum pꝛimum conuenit non alios. Pꝛeterea ha bendo ratum factũ pꝛimi ↄfirmat᷑ dñiũ in quolibet:vñvi detur ꝙ quilibet pꝛecium reiſue recepit nõ aliene:aut ha bet ratũ factũ vltimi tm̃:⁊ tunc ipᷣm vltunũ tm̃ ↄueniet. ¶ Itẽ q̃rit glo.qͥd ſi vltimus nõ hʒ cãm a pꝛimo qͥs cõue⸗ niet᷑. Rñdeo vt glo.verũ glo.nõ bñ exẽplificat:qꝛ ille qui bʒ rem ꝓ derelicto videt᷑ eã velle trãſferre in occupantẽ cã lʒ nõ ĩdeterminatã: vñ occupãs videt᷑ habere cama pᷣ mo:vt inſti.de re.di ·S·fi. Pone ergo exẽplũ qñ nõ habu⸗ Negocio⸗ it ꝓ derelicto.alius tñ eã occupauit. Iteʒ q̃ro vñ naſca rũ ge.actõ tur in caſu.l.noſtre.actio negocioꝝ geſt.⁊ dicit gloſ. ꝙ ex vñ naſcit᷑. rati habitione:qð non placet:vt plene dixi in.lłſi pecuni⸗ am. S. de nego. geſt. J Du erſlus Bone fidei poſſeſſoꝛ nõ ob⸗ UB· ſtate mala fide actoꝛis rem vſucapit vel pꝛeſcribit.hoc dicit. vt aut᷑.male fidei jde pᷣſcrip.long.tẽp.So.hec coꝛrigit᷑ Itẽ hec lex videt᷑ facere ꝓ mat᷑ia: ſʒ nõ facit vt dicit gl. . O mum Male fidei poſſeſſoꝛ tenet᷑ de Il. re ⁊ fructibꝰꝑcept⁊ ꝑcipiẽd yaſũptibꝰnõ ↄputat :niſi neceſſarios:vtiles vᷣo ꝑ dMVAdeductionẽ.hoc dicit.¶ Ex tex.Lneceſſarios qꝛ illos ↄſequunt᷑ officio. ¶ Op.ꝙ etiã neceſſa ios ſũptꝰ nõ cõſequat᷑:vtj. de ĩfan.expo.l.j.So.vt gl.i Itẽ op. ad idẽ de.l.ſi ĩ area.de cõdi.inde.So.vt glo.⁊ quo iure repe tantur impenſe:dic vt glo. J L FPyenn e e ea Res ex pecunia mea ẽpta nõ eſt Y mea/ſpale ẽ ĩ milite.h.d.cum.il.ſi vt ꝓponis · j.e. C Op. ad.l.ſi vt ꝓponis.de.l. ſi . as Q, ex ea. Sed dic ꝙ ſpãaleĩ milite. Itẽ op. ꝙ nõ ſit ſpãle in milite:vt.l.idẽq;.ff.q po.in pig.ha.⁊.l.curatoꝛ . arbitriũ tutele.cũ ſi.So.vt gl.qꝛ fallit etiã ibi ⁊ ĩ eccłis 1. mr̃em nõ pr̃em. h.d. A, decur. So. vt glo. — O c e. MRes data in dotẽ marito ẽ ĩ dñio ma riti non vxoꝛis.h.d. Aiure doti. So. vt glo. duobꝰ modis ⁊ iũge ſimł Hotè an 1 dic ꝙm directã rei vẽdicationẽ nõ habet vt hic:hypothe poſſit ven cariã ſic /ſi virvertit ad inopiã alłs nõ vt ĩ ↄꝛio.¶ Itẽ op. ꝙ vxoꝛ poſſit vendicare:vt.l.quia abſente.S.de pꝛocura⸗ to. So.vt glo. Tu dic ꝙ pꝛopꝛio nomine vendicare non dicare mulier. ad iuſtũ pᷣciũ rõne doli ⁊ culpe:vt.l.pomponiꝰ.ff.de neg. noie nõ ẽ geſt:aut habui ratum ꝑ aduerbium:⁊ tunc pꝛeiudico mi⸗ hi vt non poſſim petere iuſtũ:ſʒ ꝑceptum niſi ignoꝛaſſem olum vel culpã cõmiſſam:qꝛ etiã tunc ad iuſtum agerez ¶ Sp. ꝙ mala fides actoꝛis noceat emptoꝛi: Artum Quãtũ ad ſtatũ partus ſequi COp. ſequat᷑ patrẽ:vt.l.nullꝰ.⁊x.l.eos ·x· de ¶ DOp. ꝙ mulier poſſit vendicare:vt.l.vbi. de 4 porteſt / vt hic: ſed nomine mariti poſſet / niſ quia pꝛohibe tur alienam defenſionem ſubire / vt in contrario. = Si queſtio eſt ĩter duos de dñio ſer S B m. ui admittitur pꝛobatio per teſtes et E iinſtrumenta ? interrogationem ſerui.h. d. EA&Op. ꝙ ſeruus debeat interrogari. vt. I. ea qᷓ Seru? an Tde li.ca.Sol.quattuoꝛ ſunt caſus: quia aut interrogat᷑ poſſit toꝛ⸗ de fctõ ſerui:⁊ tũc de eo põt fleri interrogatio vt.l.cũ ſer⸗ q̃ri ſi eſt qͥ uum.·j.de ſerui.fugi.Aut eſt queſtio inter duos de domi⸗ ſtio de ciꝰ nio ſerui/⁊ idemvt hic. Aut eſt queſtio inter me ⁊ ſeruuʒ: dñio. ⁊ tunc aut eſt cã poſſeſſoꝛia ⁊ liberalis:⁊ toꝛquetur vt di. cta.l.ea que.⁊.l.de minoꝛe· S. fl.ff. de queſtio. ⸗ „ J u „QAuicquid plãtatur ſeritur edi 8 P ¶ 18. ficatur. om̃e ſolo cedit radices ſi tamen egit. hoc dicit Jacobus Butriga⸗ ? R ciuile Alienata ex reſcripto non re⸗ 2 E‚uocant᷑:ſed agendũ eſt de pꝛe⸗ L. Hoc dicit. S 1 ¶ Op.· ꝙ ſi pꝛeciũ non fuit ſolutũ agatur ad an cillã ⁊ fructꝰ.vt inſti.de re.diui ·S.vendite.So.vt glo. Itẽ q̃ro qui filij ſequantur emptoꝛem.⁊ dic vt gl.i¶ Itẽ guere quid ſi credidi mihi ſtatim pꝛeciũ nũerarian tran⸗ it dñium: Rñdeo vt glo. Item quid ſi dilationem de⸗ dit.Reſpondeo vt glo. icontimat Fr nie iSi contingat cauſa poſſeſ 6 N Rd inari ſionis ⁊ ꝓpꝛietatis / pᷣmo tractãda eſt cã poſſeſſionis qᷓ; ꝓpꝛictatis.h.d. Intellige ꝙ quilibet dicebat ſe poſſeſſoꝛem ⁊ ⁊ dñm non per modũ libelli:qꝛ eſſet ſibi cõtrarius. Sed an ſimul poteſt pꝛoponi in libello petitoꝛium ⁊ poſſeſſo⸗ rium. Reſpondeo vt glo.⁊ de hoc plene dixi.in.lłĩcerti·j de interdictis. S . Add tio Vic in iſta lege ꝙ quãdo duo cõtendũt iti de poſſeſſione ⁊ neuter ipſoꝝ vult dare li bellũ ne videat᷑ tenere ꝑtes actoꝛis ⁊ ne ſibi incũbat onꝰ ꝓbãdi reiuẽdicationẽ põt iudex officio ſuo ẽt neutro pe⸗ tẽte neveniãt ad arma terminũ aſſignare vt ꝓbãt de poſ ſeſſiõe ⁊ poſtea poterit ꝓnũciare ꝓ eo qͥ meliꝰ ꝓbabit etiã ſine libello ⁊ ſine petitiõe q̃q; ʒ ſpec.i · S· j.de cã poſſeſſio nis:idẽ bal.hic Inno.in.c.cõueniſſet.de inſti.iſtũ caſum pluries habui de facto. Pau.de caſt.hic in.j.col. —— GB m Contra factũ defuncti non venit he (ND I. res etiaʒ ſi iure ſuo non hereditario PBeniat. h. d. ¶ Mota quod dixi in ſummario. NA¶ Wodo quero quid ſi pater vendit rem filij an poſſit filius vendicare:glo.arguit pꝛo ⁊ cõtra:⁊ tenet idẽ qð in matre. Item quero an patronus heres liber⸗ ti reuocet alienata ꝑ libertũ.Rñdeo ꝙ ſic:qꝛ venit ex per ſona ſua ⁊ actione reuocatoꝛia que nũq;; competit defũ⸗ cto.¶ Itẽ quero an filiꝰ heres patris poſſit reuocare alie Keuoca⸗ nata per patrem Rũñdeo nõ:qꝛ cepit de euictione teneri. re an pote Itẽ q̃ro pꝛo quota repellatur filius ſi eſt heres patris. rit filius 2 dic vt glo. qꝛ aut habet vltra quartã: ⁊ pꝛo ca quarta re alienataꝑ pellitur:aut habet debitã iure nature tm:⁊ tũc aut hʒ iu⸗ patrem. re ſingulari:⁊ vendicabit rẽ tãqᷓ; quilibet legatarius:aut ſub nomine quote fuit inſtitutꝰ:⁊ dicunt quidã ꝙ vendi⸗ cabit nec obſtabit exceptio: qꝛ debet habere quartã ſine onere.vt.l.qm.S.de inoff teſt Tu dic ꝙ immo repelletur qꝛ licet debeat habere quartã ſine onere / vex eſt ſine one⸗ re legatoꝛum non ſine onere eris alieni.vt.l.papinianus. G. qm aũt quarta.ff. de inoff. teſt. ⁊ de hoc plene dicamil. ſcimus·S. in ↄputatiõej·de iure deli.⁊ lʒ ibi pleniꝰ dicat. glo. dicit ibi male / hic bene. ¶ In glo .que incipit vt. ff. ibi tranſmiſit ad illũ. Sed in tꝑe incipit tm̃ de euictiõe vt hr̃s:⁊ iõ repellit᷑ exceptiõc. Add itio Adde in iſta lege:in glo.mag.ĩ ver.nõ ꝓ hiberis.ĩ ver.ſed pᷣma opinio verioꝛ ⁊c. Intellige hoc verũ qñvẽdiditvt ſuum ⁊ ſuo noĩe ⁊ ita lo quit᷑ iſta ler. Sivero tanq; rẽ ftlij ⁊ adminiſtratoꝛio noĩe ⁊ filij cũ a iure ꝓhibet᷑ vẽdere.de bonis ma.l.pꝑmittẽte ipe idẽ pr̃ admiſtratoꝛio noĩe põt ĩ ↄꝛiũ venire.l.quẽad⸗ modũ.de agri.⁊ cẽ.li.xjj.⁊.l.iubemꝰ.S.ð ſacroſã.eccl.ita filiꝰlz ſit hic heres pr̃is ſi factũ nõ ratificauerit.l.j.de bo nis ma.pau. ð ca.⁊ vide hic ad plenũ pau.ð ca. an ⁊ qñ ſt lis hr̃s poſſit gᷣ fctm̃ pr̃is ſuivenire:vide ĩ ſiłi no.ĩ..luciꝰ. ff. ſolu. matri. ⁊ in. c.j.qui ſucceſſoꝛes feudũ dare tenean⸗ tur in vſibus feudoꝛum. coſenece ſtonium entl. or!4 ao.Et ogno Weſt u ele⸗ ebent ſue rrütaſ ſhrisl Cmngo Ukingai bihzabe udaren ſedotiun eyd⸗ lilllee ſarroto ſldobt hiusl. erepſ⸗ EEladici ihlinr Cpeteren, Cenedee ulezve iineca Ereuoce Uerepii⸗ Dräm. lbs /g nho Mmenö Peiy⸗ oriit H ihe ig iftri ſicq ſhin laigoc bhlln tentog cnenr N Sa res duobus. kigtnti rdont edengſ im ltonende ntcunſto Mietrs /nn Pprikshn fſepoſcſene Cötrarus. 8 hlunt ſoſch⸗ dirtinlien 0 Mocitne pſoppule. ſbtinciure oitneunne⸗ yt pbitdeſt elis pbeblel de ca poſch nſti iſtüch jcol. inon vent Nn heredtet iin ſumnm venditrenſt LCötrdti nushereslt⸗ Cdeventetee. conpttofe ſtretocneaſt Gicioetnn fmsung ociclenn töetE legttariusan glignh Neguniſe. mnno nir tlorpfnune bleedtend ili b likttnte Pinonget ſoſgteie ifrtoiene gnul nnit enit g⸗ ſotſiti anetrlſann ͤcn nit kolliu Sourts /tio eius ꝗᷓ pꝛimo ꝑ traditionẽ recepit. d. q recepit re ꝑ traditionẽ pati euictionẽ cũ poſſit ſe tueri: ⁊ dic vt glo.vltima ẽ vioꝛ. Quero de ratione.lrñdeo qꝛ ſſolo titulo venditionis nõ trãſit dñiuʒ:vt.l.traditionibꝰ 3. de pactis. ⁊ ideo vendendo ſecũdo ⁊ tradendo tranſ⸗ fert dominium. ¶Op.ꝙ qs ð iure nõ poſſit rẽ duobꝰ vẽdere ĩmo cadit in crimen falſi:vt.l.q duobꝰ.ff. ad.l.coꝛneliꝗ. de falſ. So. vt glo. Item qro qͥd vult dicere in detinẽdo dñio ⁊ ex⸗ pone vt gloſ.¶ Item op.ꝙ nõ exigat᷑ pᷣcio ſoluto.vt.l.de pcio.ff. de publi. So.ibi qͥ ad ius publiciane:hic qͥ̊ ad ius dñij.¶ Item op. ad finem..i.qꝛ ſi patit᷑ euictionẽ excipere poterat:ergo nõ dʒ poſſe agere de cuictione. So.vt gloſ. IVtem op.ex ꝙ melioꝛ ſit conditio eiꝰ qͥ pꝛimo habuit titulũ nõ attenta traditione:vt.l.vt inter diuinũ.ẽ. de ſa⸗ croſan.eccle.So ibi loqᷣtur in caſu ĩ quo ex ſolo titulo trã ſit dñium hic nõ. Itẽſꝙ oꝛdo gctꝰ attẽdatur nõ traditi onis:vt.l idemq;.ff.qͥ poĩ pig.ha. So. ibi loqᷣtur in Ictu pisgnor q̃ ſolo ↄſenſu adipletur ⁊ q̃ritur ius pignor hic ſecus.Et ſunt hec in argumentũ ad qõneʒ /conſuetudo ẽ in regno ꝙ pꝛimo genitus legitimus ſuccedat/modo na tus eſt quidã nõ legitimus deinde natus ẽ qͥdã legitimꝰ2 deinde legitimatus eſt ille qͥ nõ erat legitimus querit᷑ qͥs debeat ſuccedere:certe ille ĩ quo pꝛio hec duo ſimul con⸗ currũt.ſ.q eſt pꝛio genitus legitimus:⁊ ita ſcdᷣs.argumẽ to huiusoãldll. ¶In glo.q̃ ĩcipit tractatur ibi ſecꝰin publiciana.vbi nõ diſtinguit᷑ ſit ſolutũ pᷣciũ vel nõ.( In gl.q̃ icipit per off. ibi hʒ ab eo cãm: ⁊ dicct᷑ ci / cum me inculpent alij te me laudare neceſſe eſt:vt.l.cum in fundo.S.ſi mulier.ff.de iu⸗ re dotium.¶ In glo.que incipit fructus.in fi.ibi.l.multũ. dic vt. d. S. ꝙ ſi aduerſus. Ex hac.l.habes regulaʒ generalẽ ꝙ qñ Ad D itio. res vendit᷑ vel donatur pluribus inſoli Q ille ẽ pcipuus in dñio illiꝰ rei cui pꝛio res fuit tradita noò attẽto ꝙ alteri erat pꝛius vẽdita vł donata.l.ſiue aũt. 5§· ſi duobus.ff.de pub.⁊ alijs alle.ĩ gl.Adde ãpliãdo mẽ⸗ tẽ huius.l.ꝙ emptoꝛ cui nõdũ eſt res tradita nõ põt ſe op ponere /ꝓ ſuo ĩtereſſe ⁊ ipedire ne tertius ĩ poſſeſſionẽ mit tat ita dicit bal.ĩ.c.j.ĩ.j.coł.ꝑ illũ tex.in ti.qͥd ſit inueſti. Et ↄſeq̃nter emptoꝛ cui nõdũ ẽ res tradita nõ põt ꝑ iudi cẽ petere ĩhiberi qminus alteri vẽdat ⁊ tradat:tñ ĩno.in c.bone.de appel.dat ſingularẽ cautelã ꝙ pꝛiꝰ emptoꝛ ap⸗ pellet avẽditione fiẽda dominij in appellatiõe ĩſerat cãʒ talẽ qᷓ neceſſario cõcludat vẽditoꝛẽ alteri vẽdere nõ poſ⸗ ſe. Mãà nõ poterit poſtea alteri vẽdere ⁊ tradere ⁊ ſi ðfece rit reuocabit᷑ taqᷓ; attẽtatũ pẽdẽte appellatiõe.Et potes tu exẽplificare de cã neceſſaria q vẽditoꝛ iurauit iuxta gl.ſing. i. l. ſi pecuniã ĩ pꝛi.ĩ vbo neceſſe habeas.ff.de ↄdi. ob cãm. Adde tñ ĩ hac.l.⁊ ſcdᷣo ꝙ iſta.l.nõ hʒ locũ ĩ bñfici alibus/qꝛ ſi vacat bñficiũ eccłiaſticũ/ ⁊ pꝛio vni cõferat᷑ dato ꝙ poſtea cõferat᷑ alij:⁊ ei tradat᷑ poſſeſſio:tñ pᷣfertur pꝛimꝰ ⁊ nõ ſecũdꝰcui pꝛius tradita ẽ poſſeſſio.c.capłm ſã cte crucis.vbi plene no.de reſcrip.c.qꝛ cũctis.⁊.c.ſi tibi. ðpbẽ.i. vj. c. ſi tibi.⁊.c.duobꝰ.ð reſcr.ĩ.vj.dũmõ pꝛia col lsatio bñficij fuerit iure fctã:vt hẽs tex.⁊ exẽplũ ĩ.c.ilð. ⁊ in.c.ſuggeſtũ de iure pa.Et rõ ẽ: qꝛ in bñficialibus nõ rreqrit᷑ traditio vel q̃ſivt acqrat᷑ ius ĩ bñficio:vt plene no. Dvp. ĩ. c. ꝗ pꝛioꝛ.de re.iu.in.vj.ſicut nec ad perdẽdũ bñfici um reqritur eiectio de poſſeſſione vel q̃ſi qꝛ ſufficit ꝙ ds ſit pꝛiuatus titulo bñficij/ad hoc vt bñſiciũ dicat᷑ vacare lacit quod no.·ĩno.i.c. cũ nr̃is.de ↄceſ.pben.ita limitat io. fab.bal.ſaly. ⁊ pau. de ca. ? lud.ro.in conci.ccxcviij. Ad⸗ de rertio ꝙ iſta.l.nõ hʒ locſi.qñ aliqs dñs poſſidens ven⸗ dit rẽ alicui ⁊ conſtituit ſe noĩce illius pᷣcario poſſidere:qꝛ ſipoſtea vendat alteri ⁊ actualiter tradat:tñ ppꝑter con⸗ ſtitutũ quod ſp notarij nr̃i ĩ inſtrumentis apponũt pᷣfert pꝛimus emptoꝛ ⁊ nõ ſecũdus:rõ ẽ qꝛ lʒ cõſtitutũ ſit actꝰ 2 ſictus tñ per illud trãſfert᷑ dñiũ ⁊ poſſeſſio ſicut ſi vᷣe tra⸗ didiſſet tex.eſt ĩ.l.certe· S.j ĩ xᷣ. ꝓpꝛie poſſidere videri. ff. de ßcario.ꝑ quem tex. inqᷣt bar.in.l.ab emptione circa ſi. ff de pac.ſeqtur bal.in. c. item ĩueſtitura de natu. fen. Et ꝙ per conſtitutionem pᷣcarij tranſferatur dominiũ ⁊ poſ⸗ ſeſſio no. in.l. q;uis · S. ſi conductoꝛ.⁊.l.ꝙ meo.in pꝛinc.⁊.l interdum in pꝛinc.ff, de acqui. poſ.bal.in.l.j. in. ij. qj. quã C. Sʒ quomõò in fine huiꝰ. l. eſt in arbitrio eiꝰ De rei vendicatione. Fo. CVIII. —— foen n duobus habentibus cãz Do tiens. t daebo nabene eſt cõdi do lice. ab emp. diſ. x in.l.quedã poſt gleibi ff de rei vedi. ang.in.d.l.quãuis.⁊ iſtud pꝛocedit etia ſi venditio fiat p pter curatoꝛem ⁊.d.poſſidens conſtituit poſſidere nomie cura. tñ domiĩio acquirit᷑ dñiũ ⁊ poſſeſſio. Ita late cõclu it bar. repꝛobata opi.guił.decu.in ſua diuina repetitio⸗ ne.l.ſi is q ꝓ emptoff. de vſuca.in vlt.q in pe.⁊ vlt.coł.⁊ in.d.l.ab emptione in fi.cum ſuis concoꝛ. Iſtã limita ad hanc.l.lʒ non ſic declaret:tradit oꝛiginaliter guid. de ſu⸗ 3. hic ⁊ in.l:.fi..de ſacroſan.eccle.io.and.in addi.ſpe.ĩ ti. dc emp.⁊ ven.S.ſcien.ver.⁊ no.ꝙ ſi aliqs.do.ant.de bu.ĩ. c.cum veniſſent in.iij.coł.de reſti.ſpo.panoꝛ.ĩ.c.ij.fl.coł. de conſue.ex.⁊ in conci.xcij.in.j.vol.quod incip.quo ad pꝛimum dubiũ nunqͥd ⁊c̃ in.ix.cołl.vide bal.in rubꝛica.:j⸗ de ᷣhẽ.emptiõe ⁊ vẽditione in.xvj.q.alex.de imo.ĩ cõſi. xiiij.ĩcipiente circa pꝛimũ dubiũ quo q̃rit᷑ nunqͥd dicta donatio ad finem in.j.volu.⁊ vltra pᷣdicta vide hic ꝑ cy. 10. fab.bal.ſaly.pau.de caſtro ⁊ cõiter doc.hic pᷣcipue iaſ. Eimoꝛtalè fame hic młta ſingłaria accumulatẽ — in area Communi edificio edificiũ 4 1 G cedit vtriq; impenſa conſu Alitur agendo ⁊ excipiẽdo.hoc dicit. 7 kundum Denunciatio conſtituit . quẽ in mala fide ⁊ male fidei tenetur de ꝑceptis ⁊ ꝑcipièdis niſi habe KEAat titulũ:qꝛ tũc excuſat᷑ a ꝑcipiẽdis.hoc dicit Quero quid ſi non credidit admonitioni:⁊ dic vt gloſ. quia poſti; denunciatio flt ab eo qui habet ius denunciã di:vt hic fuit:quia erat dominus ſemper conſtituat in ma la fide/et ad.l.ij.quod fal.tu.reſponde vt gloſ.nec ob.l.ſi maioꝛ.de reſci.vendi.quia ibi denuncians non habebat ius denunciãdi/nec ob.l.ſi alienam.ff.pꝛo cmptoꝛe:quia ibi ſuperuenit denunciatio poſt contractum: ⁊ ideo non nocet:vt.l.vnica·S.hoc termino.de vſucapio.trãſfoꝛ.hic ante contractum:aut ergo conſtat ꝙ eſt malefidei ⁊ pla⸗ num eſt:aut dubitatur tunc pꝛeſumitur pꝛopter denunci⸗ ationem habere malam fidem niſi aliud appareat. ¶ Item op.ꝙ male fidei poſſeſſoꝛ teneat᷑ de percipidis: vt... certum ·j.e.ti.cum ſi.Sol.hic excuſatur a percipien⸗ dis pꝛopter titulum. ¶ Sed contra hoc oppo.ꝙ pꝛopter titulum non excuſa⸗ tur a percipiendis:vt.l.partus.ff.de rei vendi.So.regu⸗ la eſt ꝙ titulus excuſat a percipiendis:vt hic que regu⸗ la fallit in quattuoꝛ caſibus:vt dicit glo. ¶ In glo. que incipit.i.ſciens.ibi iactãtem ſe tutoꝛeʒ:qꝛ ille ꝗᷓ nõ credidit ẽ in culpa/ falſus tutoꝛ eſt in dolo:at do lus pꝛeponderat culpc. on ſih F Qui errat in pꝛopꝛictate non ſibi . E fua. pꝛciudtcurin dominio.hoc dicit. Pone excmplum vt glo. z quartum pliacet. a Ko (¶ Op. ꝙ perdam dominium: vt.l. inter offici⸗ um.ff. e. So.vt glo.que diſtinguit ſcientem ab ignoꝛante qð non placet/quia nec ſciens/nec ignoꝛans mibi pꝛeiu⸗ dico.¶ Item op.de.l.fl.de inoffi teſta. So.ibi in querela ⁊⁊ in ſciente:dic ergo ꝙ pꝛeſtando patrocinium in re mea ſiue fuerim ſciens ſiue ignoꝛans mihi non pꝛeiudico: vt hic:quia dominium de facili non perditur vt.l.ſi quis id. S· differentia.ff. de acquirend.poſſeſ.aut loquoꝛ in quere⸗ la:⁊ tunc mihi pꝛciudico ſciens: quia eſt odioſn: vt. l. fl. Ade inoffi. teſta. H MRiri Juderx debet omnem ſpeciem 6 B dD icia. pꝛobationis admittere:licet p RAADAtiOez non faciant: ſed indicium. hoc dicit Jacobus Butrig. LDGn leruum. Jacobus Butrig. — 2 5 Contra no reſti⸗ J B 0 ſlid enti b Us. tuentẽ iurat᷑ ĩ li⸗ tẽ hoc dicit.¶ Quero quot ſunt remedia cõtrs Judicium ciuile cũ ſeruo non conſiſtit. hoc dicit S V. S Wnon reſtituentem: ⁊ dic vt glo. Erti Im Wale fidei tenetur de fructibꝰ E perceptis ⁊ ꝑcipiendis:bonce ſt gei de extantibus poſt litem cõteſtatam de om Se⸗ nibus. hoc dicit. g ſ⸗ % Ego conſequoz mancipium. Aneam e lento vl ab eo qui habet cauſam ab eo etiã ſine pꝛecij reſtitutione.hoc dicit. o ilij llo⸗ Sine titulo non pꝛocedit pꝛeſcri⸗ 4 ptio.hoc dicit. ¶ Diuide in tres partes:quia pꝛimo ponit᷑ dictum. Scðdo ratio. CTertio illatio. Secũda ꝑs ĩcipit ibi Lidcirco „Tertia ibi Tvnde hocJ. O lemnid us DHeſcriptio incẽſuum AeD B. non facit quem domi num. hoc dicit Jaco.bpu. . = Bꝛe Poſſeſſio poſt litem conteſtataʒ nõ ſt ANRAWB . nit pꝛeſcriptionem longi tẽpoꝛis.hoc Joicit. Vel dic ꝙ litis conteſtatio interrũpit pᷣ⸗ 2 aAAſcriptionẽ longi tempoꝛis.h. d. Pꝛeſcri⸗ ¶ Sp.· ꝙ perficiatur pꝛeſcriptio etiam poſt litis cont.vt ptio an in l.ſi poſt acceptũ.ff.e.So.q̃dam pꝛeſcriptiones cauſantur terrũpat᷑ a mero fauoꝛevt vſucapio:⁊ hec per conteſtationem non lit.ↄteſt. interrumpitur ipſo iure:quia non cauſatur a negligentia non petẽt :ſed fauoꝛe poſſidentꝭ ne dñia rerum ſint in in⸗ certo:qui fauoꝛ non ceſſat per conteſtationem:⁊ ideo cur rit:ſed ſine effectu vt.d.l.ſi poſt acceptum.quedam cauſã tur ab odio tm̃.i.negligentia non petentis:vt pꝛeſcripꝑtio xxx. vel.xl.annoꝝ.⁊ hec interrumpitur per ſolam miſſio⸗ nem executoꝛum cum ſola miſſio tollat negligentiam: vt l.ſi quis:j.de pꝛeſcrip.xxx.annoꝛum.quedã cauſantur mi xtim ab odio ⁊ fauoꝛe:vt pᷣſcriptio lõgi tẽpoꝛis:⁊ in hac capitur media via:vt ipſo iure interrumpatur per conte⸗ ſtationeʒ:vt hic.¶ Item op.ꝙ conteſtatio non interrum⸗ pat conteſtationẽ:vt.l.inter.ff.de diuerſ.⁊ tẽpo.pꝛeſcrip. Interru⸗ So.quedam eſt interruptio naturalis/⁊ hec pꝛodeſt om ptio ẽ du⸗ nibus /vt. l. naturaliter.ff.de vſucapi.quedam eſt ciuilis:x plex. hec aut fit a domino:⁊ ei pꝛodeſt:vt hic:aut ab alio/⁊ nõ pꝛodeſt domino:vt in contrario. Wr Eruum Sine traditione rei domini⸗ A um non queritur ex ſolo titu⸗ FEE*“ lo. hoc dicit. EAHA&Sp. ꝙ ſolo titulo queratur dominium: vt.l. Vyt itra diuinũ.S.de ſacroſ.ec. So.ibi ſpãle ⁊ ĩ caſibus notatis in.l. traditionibꝰ.S. de pactl. Es Qui poſſidet res alienas non ſuccũbit “ niſi actoꝛ ꝓbet de iure ſuo.h.d. De vlukructu. RKubzꝛica. ¶ Dictum eſt. S. de actionibus realibus que pꝛo rebus coꝛpoꝛalibus competunt /nũc eſt videre de realibus que pꝛo rebus incoꝛpoꝛalibus competunt:⁊ ſunt negatoꝛia ⁊ confeſſoꝛia/⁊ quedam ſeruitutes ſunt perſonales:vt vſuſ fructꝰ / vſus / habitatio / ⁊ miniſterium ſeruoꝛum:⁊ de his hic loquitur:quedam pꝛediales/⁊ dehis loquitur ſequẽs titulus de ſeruitutibos. P Vſuſfructus. ention: . .)9* pꝛeſtandãâ ab vſufructuario nõ remittit teſtatoꝛ ea ratione ea nõ pꝛeſtita non põt vti frui / nec a debitoꝛibꝰ hereditarijs exi gere. hoc dicit. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ ali⸗ Uſuſt mutt[SꝓͥFn,˖lECn legatur vſuſfructus reꝝ q̃ vſu non ctꝰ qñ poſ conſumuntur:⁊ tunc pꝛeſtat legatarius duplicem cautio⸗ ſit legare. nem vnam de vtendo fruendo arbitrio boni viri: aliam de reſtituenda re vſufructu finito:aliquãdo legatur vſuſ fructus rerum que vſu conſumuntur:⁊ tunc pꝛeſtatur ſo⸗ lum cautio de tanta extimatione reddenda vſufructu fi⸗ nito.Aliquando legaturvſuſfructus omnium bonoꝛum: ⁊ in eis ſunt res que vſu conſumuntur ⁊ res que non con⸗ ſumuntur vſu:⁊ tunc reſpectu earum que nõ conſumũtur vſu pꝛeſtatur duplex cautio:vt.S.reſpectu aliaꝝ vna tm. ¶ Op. ꝙ teſtatoꝛ poſſit remittere cautionem:vt.l.ij.⁊.l. ſcire .j·vt in poſſeſ.lega.So.vt glo.que voluit dicere ꝙ in contrario loquitur de cautione que reſpicit fauoꝛem te⸗ ſtatoꝛis:hic heredis¶ Sed contra hoc op.ꝙ fauoꝛẽ here. poſſit remittere.nam rem hered.poteſt legare:vt inſti.de leg:S.non ſolum.Huius timoꝛe dicunt quidam ꝙ in hac cautione eſt alia ratio: quia ſi remitteretur iſta cautio fte ret contra rigoꝛem iuris ꝙ noluit eam pꝛeſtari contra.l. nemo poteſt. ff.de le.j.Alij aſſignant aliã rationem que ẽ bona:ſed non generalis videlicet ꝙ vbi cautio eſt adin⸗ uenta ad conſtituendum vſumfructum: vnde attende qꝛ Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis in rebus que vſu conſumũtur nõ poterat cõſtitui vſuſſru ctus:vt.l.j.ff.de vſufruc.⁊ ideo fuit introducta cautio lo co rei:⁊ ideo ſicut in rebus qᷓ vſu non cõſumũtur re ꝑem⸗ pta non põt eſſe vſuſfructꝰ.ita in his q̃ vſu conſtituũt᷑/nõ poteſt eſſe vſuſfructꝰ/niſi cautio eiꝰ loco ſuccedat.ſ¶ Itẽ quero an heres poſſit remittere hanc cautionẽ.glo.dicit Cautioes ꝙ ſic.qꝛ eſt inducta fauoꝛe ipſius.Alij cõtra:qꝛ eſt indu⸗ q̃dã remu cta ꝓpter rigoꝛẽ iuris/⁊ ne det᷑ legatario occaſio delin⸗ ti poſſũt/t quẽdi.Aut ergo teſtatoꝛ vult remittere fauoꝛẽ ſuũ/⁊ põt. q̃dam nõ. vt dicta.l.ſcire. Aut fauoꝛẽ heredis/⁊ videt᷑ ꝙ non poſſit vt hic:maxime ꝓpter alias rationes quas dixi.Aut vult remittere rigoꝛẽ iuris:⁊ nõ poteſt.vt.l.nemo poteſt.ff.de leg.j.⁊.l.codicił.S.fi.de le.ij.Aut ipſe heres vult cautio⸗ nem remittere/ tenet glo.ꝙ poteſt qꝛ eſt eiꝰfauoꝛ.in hoc tamen eſt opi.vt dixi.¶ Itẽ quero /hec q̃ſtio fuit de facto quedã mulier cui erat relictus vſuſfructꝰ/fructus cepe⸗ rat bene ꝑ quinquẽniũ ⁊ nunq; cautionẽ pꝛeſtiterat /qre batur an feciſſet fructus ſuos: Et videt᷑ ꝙ non poſtq; nõ cauit:vt.l.ſi homo.ff.de vſufruc.Tu dic ꝙ aut qris an fe cerit fructus ſuos.vt fructuaria.⁊ dico ꝙ non. vt dic.l.ſi homo. Aut q̃ris an fecerit cos ſuos vt bone fidei poſſeſ⸗ ſoꝛ.⁊ dico ꝙ ſic: qꝛ habet titulũ.vt inſti.de rerũ diui ·S. ſi quis a nõ dño.ſ Itẽ quero an cautio ſit de ſubſtãtia vſuſ fructus: Bñdeo aut loqueris in vſufructu rerũ q̃ vſu nõ conſumũtur:⁊ dico ꝙ nõ eſt de ſubſtãtia vt patet:qꝛ ſine cautione põt eſſet in pluribꝰ caſibꝰ:vt no.pe.l.vſufructu. Aut loq̃ris in vſufructu rerũ que vſu cõſumũtur/⁊ tũc eſt de ſubſtãtia:vt.l.iij.ff.de vſufru.ea.re.q̃ vſu conſu. Erb is Conſtitutio vſuſfructꝰ non impe⸗ dit pꝛopꝛictatẽ ꝑ ꝓpꝛietariũ obli⸗ eAggti. h. d. Ja. But=k. ðS = J7 atri Moꝛs fructuarij extinguit vſũ 6 P : fructũ/nõ moꝛs ꝓpꝛietarii h. d. α Mo. id qð dixi in ſummario. Ad ſecũdam Aſuſfru⸗ ,partem op.ꝙ moꝛs ꝓpꝛietarij extinguat vſum ctꝰ an exti fructum:vt.l.ij.ijde bo.ma.⁊ ad t᷑tulł.l.fi.Sol.ſᷣm placen. guat᷑ moꝛ qui dicit ꝙ in cõtrario fallit ⁊ male:qꝛ in legibus cõtra⸗ te ꝓpeta⸗ rijs non eſt ideo qꝛ vſuſfructus pereat: ſed quia pater in ri. Ppꝛietate ſuccedit qᷓ; locovſuſfructus habet. Item dicit glo.ꝙ fallit in.l.penul ·S. ꝙ ſi nepotes p de bo.mater. ſed certe ibi capit iure aduẽticio qð pꝛimo iure dotis habe⸗ bat. ⁊ habebat cauſalẽ/a capit foꝛmalẽ.¶ Item dicit glo. ꝙ fallit qñ habeo ſolũ filiũ qui moꝛitur ſine liberis ⁊ fra⸗ tribus/a matre. Sed illud ideo qꝛ ↄſolidatur vſuſfructꝰ cum ꝓpꝛietate. . . ¶ In glo. que incipit fallit hoc ibi.lʒ.fi ·S. ſinaũt.illa poſ⸗ ſet ſuſtineri in caſu qui eſt in aut.defuncto.⁊ in aut.in ſuc ceſſione j.de ſuis ⁊ legi.⁊ eſt illa qꝛ cepit habere pꝛopꝛie⸗ tatem loco vſuſfructꝰ.¶ In eadẽ glo.ibi nec fratribꝰ nec matre.illud non eſt per moꝛtẽ ꝓpꝛietarij: ſed ꝑ cõſolida⸗ tionẽ vſuſfructus cum pprictate Jaco Buͤtrg. Sen . x quacũq; cauſa cõpe⸗ S ukructu. tat vſuſfructus habet ca⸗ Auere vſufructuarius ꝙ vtetur arbitrio boni vi Eri. hoc dicit. ¶ Op.ꝙ non pꝛeſtetur iſta ſatiſdatio:vt.l.cum non ſolũ. S· vbi.j. de bo.q̃̊.li.Sol.hec eſt regula ꝙ cõtraria ſunt ſpe cialia que numerãtur in glo.¶ Wodo quero an ſatiſda⸗ Satiſda⸗ tio ſit de ſubſtãtia vſuſfructus: Et dicit gl.⁊ bene ꝙ nõ. tio an ſit qꝛ deſicit cautio /nõ tamen vſuſfructꝰ. ergo nõ eſt de ſub⸗ de ſubſta⸗ ſtantia: ⁊ ideo repꝛobatur opinio quoꝛũd am / quia expo⸗ vſuſfruct⸗ nunt diffinitionẽ vſuſfructus ſic. Salua rerũ ſubſtãtia.i. pꝛeſtita cautione de ſaluãdis rebus:ſed male dicũt:qꝛ ſi cautio poneret᷑ in diffinitione eſſet de ſubſtãtia:ergo ſine ea vſuſfructus eſſe nõ poſſet/qð eſt falſum:vt patet in ca ſibus hic notatis.⁊ ideo expone ſalua rerum ſubſtãtia.i. donec durat ſubſtãtia rerum:ſed in vſufructu rerũ q̃ vſu conſumũtur.puta ꝙ cautio ſit de ſubſtãtia/⁊ ſuccedit lo⸗ co rei:cum res pereat vſu:⁊ ideo deficiente cautiõe defi⸗ ciet vſufructus.¶ Item quero quid ſi non poteſt cauere fructuarius: Et dic vt glo.quia nõ debet habere.¶ Sed contra hoc oppo.glo.de/S.impoſſibilis.inſti.de heredi. inſti.vbi ſaltim in vltima volũtate debet viciari cõditio ſed nõ viciare. So. vt glo. Tu dic ꝙ hic loquitur in diffi cultate:ðꝛiũ in ĩpoſſibilitate.¶ Itẽ op.ꝙ differẽtia ſit an ex teſtamẽto debeat / an ab inteſtato:vt.l.ſi partẽ · S· fl.ff. quẽadmo.ſerui.amit.Sol.nõ differt qtum ad pᷣſtationẽ cautionis:ſed differũt in alijs:vt in glo. ſament (No anat ſcin Chrbe rſolac Gitrend ſonhab⸗ ſc⸗ ſſeßſ * De Vſufructu vſu et habitatione. üutnt S “= Si percipiat fructuariꝰ fructꝰ ſed in contrario legauit ſub conditione in J ctuariꝰ fruct ed in contrario legauit ſub conditione. ſinde 3pater. dolt tempus vſuſſuct: haber ¶Sinanrem .Aucro de ratione differentie inter hune Cedgt ag 7 1, 0 m ⁊ ſuperioꝛem:⁊ dic vt glo. Ntufit R¶Oopp. ꝙ hic innuit ꝙ de pcipiendis fructibꝰ r, ” die 1 glo 6FSiue leget mi rgandet non tenetur:ad hoc opponitur vſure ſuntvite fructuũ:⸗s S E Gm antiquitas. ibabir tio ſ ckinri ita eſt ꝙ mater de vſur⸗ percipiẽdis tenetur.vt.l.ſi mater N ue vſuſfructus habitationis videtur l ratur niodeint, I. de vſuris.ergo ⁊ de fructib iedi Ek ucru ionis videtur legatum wiii iuſt S enis g j ructibus percipiẽdis.So.vt glo. R Aius habitãdi:⁊ per me poſſũ habitare vel alij lirid u dic ꝙ hec ſuppletur per illam. locare.non tamen pꝛopꝛietas ad me pertinct / niſi pꝛobe⸗ WN ¶ In glo. que incipit no. ibi fructuum obtinent:ſed te⸗ tur de voluntate teſtantis.h.d. onge un netũr de vſuris percipiendis/ergo de fructibus.¶ In ea Ex tex.nomine addi 51 ””ä uin Aſuſfru de Go lliteneri de efl Alaua nec hoc negat lex. E non 53cä8 arur gi de reatie enlcano⸗ uſfru⸗ A„ Ore Aliquando mulier dat vſũfru⸗ vſu ⁊ habi.cũ ſi.So.vt gl bd Lirarſgzig ng Fun un⸗ navof KNtere Aliquando mulier dar vſnfin⸗ vſ v1 habi c ſi. So. vt glo.¶ Itẽ ob.vbo hitariõis nõ vſn t vſu⸗ Eaorinher ctꝰ qñ po ctum in dotẽ viro:⁊ tũc vir nõ cõpᷣhẽdatur dñium licet te ſt. fitdefig ſit dari a poteſt pꝛopꝛietatẽ alienare cõmuni iure.Aliqũ non compatiuntur ilien Rar e ne Eitegecnerhs Hucnu. fnansge muliere ĩ M., Qdat ppꝛietatẽ plenam in dotem: tunc aut dat 3 verbis ꝓpter alterã de trib⸗ röͤnide. Pelmo pht ncom neſtnte. dotéviro. extimatam ea extimatione que facit emptionem:⁊ tunc munẽz vſum loquendi quod ſignificatu tergte⸗ cde znonpoſtif⸗ vir poteſt alienare. aut ea extunatione que non facit em⸗ ds intell iuũ . alterarir vat aus doſer, vin ea extu e . . ellectuʒ ſpeculatiuũ verbis.vt.l.iij.ff.de ſuppellec runtinennt ptionem non poteſt alienari ſingulari iure/quia dotalis: le. x.l. labeo·S. nec mirũ. Scðᷣo quãdo mens ſe habet ĩ mi non ndel idem ſi dedit ĩ extimataʒ :ꝛidẽ ſi nudam pꝛopꝛietatem de⸗ nus qᷓ; verba.nã verba reſtringũtur ad intereſſea eſic lo⸗ ini ſceipone dit in dotẽ:⁊ hec lex bꝛeuiter hoc intẽdit. Sivſumfructũ tcur.il.vt gradatim .S· ſed ſi õ qut tieine, ſol 3 x nnier „vrEg im.S.·ſed ſi lege.ff.de mu.⁊ honoꝛ.⁊.l.iam eiini ſolum dat mulier in dotẽ communi iure pꝛopꝛietatẽ pꝛo hoc iure.in pꝛin.⁊ in fl.ff.de vul.⁊ pupil.⁊.l.oẽs.ſin eſcbſtitnfif hibetur alienare vir qꝛ non dñs:ſed ſi dat plenã pꝛopꝛie⸗ vel re.C.Tertio quã I. .es moccn. ſanui u Nie ertio quãdo conſtat de mẽte ⁊ verba ſaltim ĩ urenügp⸗ tatem inextimatã vel extimatam non vera extunatione pꝛopꝛie licet non ppꝛie poſſunt menti ire. Nperet glienare non poteſt ſingulari iure: lis. poſſunt menti conuenirc. vt. lſce⸗ Apenii poteſt ſingulari iure:qꝛ dotalis.h.d. uola.ff. ad trebel.⁊.l.verbis ciuilibus.de vulg.⁊ pupil.ſic eelyſffnn Ex tex.redderetur. vel extimatꝗ vel inextimatã. vt ⁊ hic:nã habitatio ĩpꝛopꝛie capit᷑ pꝛo re ĩhabitata. ſic lo⸗ hütnriefte tamen res tatum reddatur. uit᷑ ᷣm quoſdã.l.j.ff. comoda. ſic poſſeſſio ſumitur quan conſi. — icbitt ee in zid⸗ dieipoſet ganunra. oq; pꝛo re poſſeſſa.vt.l.interdũ.ff.de vᷣbo.ſigni.· l dam quintũ de pꝛopꝛietate nuda. vt ifra co igitur ĩ glo. . RTMN— ütniic ſequẽti.ſ In glo.que incipit.ſ.iure.ibi.l.fructus.ver. ule Ntiquitas. on drsſ ſußt ruct⸗ qui habet vſumfructum poteſt pignoꝛare. = VEſiagatur: ⁊ tunc pꝛimum berede compheͤdit jerkingtti Bm ad quem mpenſa facta a Re aAA non heredem heredis. h. d. bl Lans Pprienitn R DeE— L·fructuario ad pr ¶Quero an quis poſſit imperpetuũ locare operas.⁊dic (Saſtitn e 3 petua reivtilitateʒ repetit a pꝛopꝛietario.hoc vt gl.¶ Itẽ q̃ro qd ſi teſtatoꝛ ſẽſit de hr̃ditate heredis:⁊ ingutſirt = ddicit. S H dic vt glo.¶ Itẽ opp.de.l.in annalibus:j.de lega.So.ibi Solfmnlinng Fr e⸗ E q; ä iure vtendifruendipoſ loquitur in legatis annuis/hic in vſufructu. Et eſt rõ dil legbus cirun W'ſidens non habet ius pꝛeſcribendi. ferẽtie:qꝛ ceſſat ratio in cõtrario que hic:qꝛ ibi nulla pꝛo Gartgnni 3 WVENE h. d. ¶ Quidã inducunt hanclegẽ ꝙ ex ſolana pꝛietas redditur inutilis. Item op.de.l.quarta.ff. de iu bet Nent EA Mm turali poſſeſſione non poſſedit pꝛeſcriptio: ſed re imunita. So. vt glo.qꝛ ceſſat ibi ratio:quia nulla pꝛo⸗ ebomnatn it eren a ſie e per bo⸗ maͤnencancitur frve de e redditur inutilis. re dothie rerum do.ſʒ ego puto ꝙ ſit hic alia ratio.ſ.quia In glo. que incipit ar.ꝙ.ibi per alium operari. Itẽ po Nondicts non habet animum dominij / necvt dñs poſſidet. terit ceſſare in pꝛcſlatione dr nbtencturpreclſen facka libeisep ¶ Op.· ꝙ querat dominium. vt.l.ſi quis emptionis.cum ⁊ ſuccedet intereſſe in obligatione. vt.l.in ſtipulationibꝰ ſi.·.de pᷣſcrip.xxx.an.So.vt gloſ. 5S· operarũ.ff. de verb.obli le NDuIO. turyſuſfnn r „H Si . erb. obli. ¶ In glo. que incipit pᷣmo. ibi SAESS Sukructu Siue legatur vſuſfructꝰ ⁊ poſteris generaliter.⁊ ceſſat rõ huius.l.ne ppꝛietas red naut. llag “ on baber oſiue miniſterium ſeruoꝛuʒ datur inutilis:ſic ⁊ in contrario qui ſequitur in glo. ainarkiß galte abet legatarius ius manumittendi vel SES t⸗ Si per ſeruum fuerit vſuſfructꝛ q⸗ Balienandi. h. d. N Ar. ſ. ruc a⸗ abereproyt rli Sil EYEEE:ſitus eius alienationõ tollit acqui⸗ hcfunti domina. n d tus eſt vſuſfructꝰ E ſitione iqs facta Hc Haniiniſiovel inoasaide ſeipctt⸗ ſch a oꝛte locatoꝛis nõ perit MWasa A in filioſi moꝛiatur vel emancipetur. Pd. cuz.l ” vſuſfructus: ſed moꝛte conductoꝛis.h.d. fl.jeod.i¶ Circa hãc materiã diſtingue: q; auũt certii eſi q; Gunng .1 (rlta ec lex legi b . 14.eod. Circa h ia diſtingue:q? aũt certũ eſt ꝙ ſgaddr Aſuſfru⸗ C: &HHec lex legitur dvuobus modis. vt pʒ in glo. filij teplatione vel ſeruiifuit relictus vſuſfrucfus Tfic behte cid an fint LOb. g moꝛte locatricis finiatur vſuſfruetus.vt.l.ꝙ ſi eõcn moꝛte ſinitur.aut eſt incertum ꝙ coñ Slatiée 2 e an fini pedẽte. S. fl. f. de pericu. ⁊ commodo rei vẽdi. So. ibilo tri vel domini fuit relictus: ⁊ tunc coiim moife ſi ar gbbino arur moꝛ catoꝛ nõ erat dominus ꝓpꝛictatis ſed vſuſfructꝰ:⁊ ideo in dubio capitur media viã quũeẽdã vt moꝛiete filio nur be genet⸗ eius moꝛte perit: hic locans erat dominus pꝛopꝛietatis uo non pereat. S lntealfeiedanoglente vno aru n vel cõ⸗ locauit vſumfructũ. Itẽ op.ꝙ moꝛte conductoꝛis nõ vt hic. ¶ Itẽ op.qꝙᷓ fniatũr moꝛtẽ ſerui.vt.l.qui vſemnſn⸗ nſci uctoꝛis. pereat.vt.l.viam. I.loca. So.vt glo. aut ergo dominus lo ctum in Ef S5es babet vuas lectur.nt vnam non foen ſ i B cat rẽ:⁊ tunc moꝛte conductoꝛis non perit locatio.vt di obſtat:ſᷣm aliã obſtat.Sed dic ꝙ ibi conſtabat ꝙ ſerui 3 udaeſ cta.l.viam. aut locat vſumfructũ: ⁊ tunc aut erat dominꝰ templatione erat relictus/hic dubitaj afur. Item Nnöekde . pꝛopꝛietatis ⁊ locauit vſumfructũ:⁊ tũc moꝛte locatoꝛis de . l. cum opoꝛtet.⁊.l.finaj.de bono que lib So v Abh⸗ n euuc non perit vſuſfructus /ſed conductoꝛis vt hic. Aut erat codem..il.final.⁊ pꝛima ſolutio placet vt le um cereri⸗ Dernne laltust n 7 Hraui r⸗ moꝛte locatoꝛis euitectur. egum correctio c eius atus. vt dicta. l. En S eE ntl benenne s berſong ſirfundarue. vrdicts.oii g ꝛrxuptionem. Merſomlis c5/ mnii WN Abiktatio. rt aken aa ne en eolitutozollitu⸗ moꝛte ⁊ capitis dimi⸗ eN . . 4. e g fe . le maxuima/⁊ m 1 51 2 un, WAS Barrigar. moꝛte finitur. hoc dicit Jacobꝰ cio longi tempoꝛis hentr vfüiſenerus id. mima r ſy⸗ Nſucl. — 2 WH ¶ Dopo. aut fructus eſt conſtitutus ⁊ erſonalis eſt “ o. . nalis eſt a Mb⸗ iguitatem. & ſanu Pe ſiglone eius quod deherur aut noneſt Miacn ſal Actio pſo . lre a teſtathec ſtatt en po⸗ at ſpacio.xxx.annoꝛ.vt alie perſonales. vt.l.ſicut j. nalis pꝛo htte G eſtatoꝛe ſtatuto non ante niſi moꝛte fru⸗ de pꝛeſcript.xxx.anno.So.vt gloſ.quia pote iĩ ne hes vipe tuarij i iecrto der aeltg iger relickt vo⸗ tima voluntate Item ritervinos nec aharet ane Biirr ſcig A — .I.. O. 4 U 7 Ri g „ . en i bitãdi. Reſpondeo:qꝛ ille qui moꝛtuus erat non poterat quia eſt conſtitutio vſuſfructus ſemper in fieri. ergo nec to tꝑe tol⸗ iina Inplluh geniread latem ſtaram potera contingit perfecta liberatio:⁊ ſic pꝛo vſufructu conſtitu⸗ lit᷑ ⁊ qͥd in iffera⸗ C utram. to competit realis:quia eſt conſtitutus. Item ⁊ perſona re mobili ibniſti Kac adeſtcmtennr tern mmrnane Wote pereat le⸗ lis quia eſt in fieri.¶ Item quero quid eſt in re mobili⸗r re mobilt⸗ 4 iente:vt.l.ſi ita.de ma.te.Sol.vt glo.T. vid RE ſemtittir; õsü gaßtn dieg hiefaſe reil r. de in u vigetur ꝙ duret triennio ſicut ⁊ dominium vt hic pꝛo ⁊ hic fuit relictum pure ſiniẽdum poſt certum tepp. rontra facit lſicut .ti ccl. vſ de pꝛeſerip longl tenpo. Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis in flne.Et ideo dic ꝙ longo tempoꝛe tollitur. Hec obſt. ſimilitudo huius legis:qꝛ fit ad pꝛeſcriptionẽ longi tem poꝛis ⁊ rei immobilis/non ad vſucapionem. MNec obſt.l. n·j.de pꝛeſcriptio.x.vel.xx.ann.que facit ſimilitudinem inter res incoꝛpoꝛales:quia verum eſt ꝙ ĩcoꝛpoꝛales eqꝗͥ parantur coꝛpoꝛalibus ſcilicet incoꝛpoꝛalibus non coꝛ⸗ poꝛalibus.¶ Item quero an ipſo iure tollatur longo tem poꝛe.⁊ dic vt glo.Butrigar. De leruitutibus eaqua. Mubꝛica. = L Hec lex habet varias J quas *lectur.ideo quia littera Mſonat ꝙ conuentus in confeſſoꝛia de⸗ beat carere vicio vt ſuccumbat quod eſt abſurduʒ:immo citius deberet ſuc cumbere ſi vitium haberet: ? ideo ad hãac abſurditatem remouendam ſunt ene r=A H hic varie lect. hec lex bꝛeuiter dicit. IVlle pꝛeſcribit longo tẽpoꝛe ſeruitutem qui continuã ha bet cauſam quando pꝛeſcribit ſine vitio nonvi non clam non pꝛecario.hoc dicit. ¶ Pone caſum ꝙ dũ vicinꝰ vel⸗ let alicuius domum eleuare pꝛohibui ipſum ⁊ poſt pꝛohi bitionem tenuit eã depꝛeſſam longo tẽpoꝛe:⁊ ita pꝛeſcri⸗ pfi non vi non clã non pꝛecario: modo pꝛeſcriptione cõ⸗ plet a nihilominus vult eleuare:queritur an poſſim eum pꝛohibere: rñdetur ꝙ ſic confeſſoꝛia mediãte cum ꝑ pꝛe⸗ ſcriptionem queſierim ſeruitutem/quẽadmodum ſi eſſet mi hi per pactum ſeruitus conſtituta.h.d. ſᷣm vnam lec. ¶Erx tex.qui pulſatur.i.tu actoꝛ qui pulſaris inquieta tione aduerſarij qui vult altius eleuare. Alio modo po⸗ nit gloſ caſum in ſeruitute conſtituta per pactum altius non tollendi:⁊ debens ſeruitutem eleuauit ⁊ longo tẽpo re tenuit eleuatã.Queritur an poſſim eum facere depme⸗ re ꝓpoſita confeſſoꝛia: Rñdetur ꝙ non ſi lõgo tempoꝛe pᷣſcripſiſti ⁊ tenuiſti eleuatã:⁊ ſic libertatem pꝛeſcripſiſti contra ſeruitutẽ:⁊ eſt verum ſi eleuatã tenuit non vi non clam non pꝛecario.h.d. ¶ Modo pꝛopꝛie exponitur ver bũ qui pulſatur huic lectu.non repugnat niſi tex.qui di cit vicem ſeruitutis:nam hic non eſt pꝛeſcripta ſeruius ſed libertas:ſed dic ꝙ eſt quedam ſeruitus contra eũ cui pꝛimo ſeruitus debebatur qui habebat poteſtatem pꝛo⸗ hibendi altius eleuare:arg.in.l.ſuccurritur.ff.quibus ex cau.ma.Tertio modo ponit glo.caſuʒ /vt pʒ in ea ⁊ rõ il lius lectu eſt:quia ule contra quẽ pꝛeſcribitur videt᷑ taci te conſentire vt ſeruitutem acquiram.vt.l.alienationis verbo ff. de verbo.ſigni.Sed qui vel pꝛecario vel vi poſ⸗ ſidet non poſſet mihi conſtituere ſere itutem cum non ſit dñs ita nec per tacitum patiendo me pꝛeſcribere. ¶Opponi . ſic/iſte tex.loquitur in perſona actoꝛis: in ſe cunda perſona rei /⁊ videtur querere in perſonam rei ꝙ ſine vitio poſſideat ad hoc: vt ſuccumbat quod eſt ab⸗ ſurdum cũ citius deberet ſuccumbere ſed vitiũ habet.vt l.j·ꝓ·vti poſſi.So.huius timoꝛe ſunt hic tres lec.de quibꝰ dirxi. Quero que ſint iſte actiones que intentãtur. ⁊ dic Pꝛeſcri⸗ vt glo.i Iteʒ quero an ſufficiat ꝙ pꝛeſcribens poſſideat ptio ad h̊ ſine vitio vel quaſi contra aduerſarium licet cũ vitio poſ vt valeat ſideam cõtra alios:⁊ videtur ꝙ ſufficiat.vt l. vnica.. vti an ſufficit poſſi.glo.tenet contra:qꝛ hec lex loquitur indeterminate pꝛeſcri⸗ ⁊ aliud eſt velle ſe tueri in poſſeſſione quã quis habet: qꝛ bẽs poſſi⸗ tunc ſufficit carere vicio quantum ad aduerſarium.vt di deat ſine cta.l.vnica.j.vti poſſi.⁊ aliud eſt velle ex poſſeſſione que⸗ vitio vel rerè ius ſeruitutis contra omnes:quia tũc debeo ſimpli⸗ quaſi. citer reſpectu omnium bonam fidem habere. ¶ IAn gloſ. qque incipit pone.ibi. l.j. S. fi. x.l. ij ibi volebaʒ 8 me tueri in poſſeſſione quã habebã:⁊ ideo ſufficit me ca⸗ rere vitio quo ad aduer ſarium:hic ex poſſeſſione volebã querere ius ſeruitutis quo ad oẽs:⁊ idco opoꝛtet me hr̃e bonam fidem ſimpliciter quo ad omnes. 7 J ag unan Pꝛeſcriptio aque ductus 5 B E e perfecta longo tempoꝛe ac ] Jquirit mihi ſeruitutem aque ductus niſi vſus A&α Uerit interruptus ante pꝛeſcriptionem cõple⸗ tam. P-. o. Hiuide in duas partes: qꝛ in pꝛima ſine inter⸗ ruptione vſus fuit cõpleta pꝛeſcriptio:in ſcdᷣa fuit cõple⸗ ta cũ interruptione vſus:ſcdᷣa pars incipit ibi ꝙ ſi ante. ¶ Ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ ſicut interruptio natura⸗ lis ĩterrũpit p̃ſcriptionẽ rei coꝛpoꝛalis:vt l.naturaliter. ff.de vſuca.ita ⁊ interruptio impedit pᷣſcriptionẽ ſeruitu tis vt hic.¶ Itẽ eſt ſciendũ ꝙ ſeruitus dicit᷑ pꝛedialis:qꝛ requirũt duo pᷣdia vnum a quo debeat᷑ aliud:cui debcat᷑ nec debetur a ꝑſona ſʒ a pᷣdio:nec ꝑſone ſed pꝛedio. vt.l. ſi aliena· S· ;;.ff.de nego.geſt. ¶Nota ꝙ ſeruitus acquiritur pᷣſcriptione cõpleta cõtra ſciẽtem.¶ Item no.ꝙ ſi interrũpitur ſeruitus acqrit᷑ pꝛe⸗ ſcriptiõe ↄpleta j̊ ſcientẽ.( Itè no.ꝙ ſi interrũpit᷑ ᷣulꝰ nõ cõplet᷑ pꝛeſcriptio/ nec ſumptus repetũtur. ¶ Op.ꝙ ſine titulo non ꝓcedat longt tẽpoꝛis pᷣſcriptio: at hic nõ eſt titulus:ergo.⁊c.⁊ ſic videtur obſtare.l:.ſi qͥ. I de pꝛeſcriptio.xxx.annoꝝ.⁊.l.fl.de pᷣſcriptio.lon tẽpo. So.ibi in pᷣſcriptione rerũ coꝛpoꝛaliũ /hic incoꝛpoꝛaliũ. Item op.ꝙ ſciẽtia eius cõtra quẽ pꝛeſcribit᷑ non reqͥra tur: vt dicta.l.fl .y de pᷣſcrip.lon.tẽpo.So.vt pᷣcedens cõ trariũ/x eſt ratio:qꝛ pꝛeſcribẽs habet vnum ꝑ ſe.ſ.vt ſine titu.pᷣſcribat.aliud ↄtra ſe:vt ſciẽtia aduerſarij requirat᷑. Alij dicunt ꝙ ratio eſt:qꝛ dñs poſſidet fundum cõtinue. licet ſeruitutẽ in eo pꝛeſcribã.⁊ ideo opoꝛtet ꝙ ſciente eo pᷣſcribam qð non eſt in rebus coꝛpoꝛalibus.¶ Itẽ op.ꝙ ſeruitutes longo tẽpoꝛe non querãtur:mo tanto tẽpoꝛe Sennitn⸗ an poſſit ̃ ſeribi ſine titulo:r q; to tpe q̃rꝗ tur Fᷣuitu⸗ tes. cuius initij memoꝛia nõ exiſtat. vnde videt᷑ obſtare huie legi. l. hoc iure · S· ductꝰ aque.de aqua toti.⁊ eſtiua.⁊.l.fo⸗ ramen.de ſerui.vꝛ pꝛedi.cum ſi.So.aut ſeruitꝰ habet cõ tinuam cauſam ⁊ pᷣſcribit᷑ lõgo tẽpoꝛe vt hic.in ſeruitute ductus aque. Idem ſi habet quaſi cõtinuã:vt dicta.l.fo⸗ ramen.ſi autẽ non habet cõtinuãvel quaſi requirit᷑ tantũ tẽpus cuius memoꝛia nõ extet:vt dicto:S. ductus aque. Quero ergo q̃ ſeruitutes habeãt continuã cauſam/ vel quaſi /vel non. Rñdeo illa cuius vſu non dico cõſtitutio⸗ ne reqritur factũ hoĩs non põt habere continuã cauſam cum non eſt factũ hoĩs continuũ:vt.l.ſeruitutes.ff.e.Si autẽ non requirit᷑ factũ hominis.tũc poteſt habere cõti⸗ nuam cãm:vt in ſeruitute aque ductꝰ.que aquaꝝꝑ ſe fluit: yt hic. Non dico in ſeruitute aque hauriẽde:qꝛ in eiꝰ vſu requiritur factũ hominis:vt dicta.l.foꝛamen.¶ Itẽ põt habere quaſi cõtinuã / vt in ſeruitute ſtillicid ioꝛuũ q̃ ſunt ſemꝑ apta recipere aquã:in qualibet tñ ſeruitute cõſtitu⸗ enda requiritur factũ hoĩs:ſed non eſt in vſu eiꝰ vt dixi. ¶ Item op.hic dicit ꝙ interdictio non interrũpat pᷣſcri⸗ ptionẽ.nam aut opoꝛtet ꝙ flat ĩterruptio ciuilis.⁊ hec fit per cõteſtationẽ.aut naturalis que hic non fuit/⁊ ſic ob. l.cum notiſſimi.j.de pꝛeſcrip.xxx.an.⁊.l.naturaliter.ff.de vſu.So.vt glo.qꝛ ⁊ hic naturalis interuenit:vel etiã ſola denũciatio que facit te male fidei/ꝛ erit ſecus hic qᷓ; in p⸗ ſcriptione coꝛpoꝛaliũ ea ratione:qꝛ facilius pᷣſcribit᷑ hic. nam in re a me poſſeſſa acquiris ſeruitutẽ:⁊ ideo facilius impediat᷑/pꝛima tutioꝛ. Item q̃ro quãto tẽpoꝛe tollat᷑ negatoꝛia ⁊ confeſſoꝛia.Circa quod eſt ſciẽdum ꝙ cõfeſ⸗ ſoꝛia datur ei qui ſibi aſſerit ſeruitutẽ.negatoꝛia ei qͥ ne⸗ gat cam deberi/⁊ dicit᷑ confeſſoꝛia: qꝛ vᷣbis affirmatiuis Conkeſſo⸗ ria actio vl negsto ria qto tẽ ꝓponitur /negatoꝛia negatiuis. Pꝛimũ de cõfeſſoꝛia di poꝛe tolls cunt quid ꝙ fallit in ſeruitute altiꝰ non tollendi:qꝛ ꝓpo tur. . nitur ᷣbis negatiuis:nã dico nõ debes eleuare. Tu dic ꝙ ſemꝑ ꝓponitur affirmatiuis:nꝗ debeo dicere eſt mihi ius vt altius nõ eleues.Et negatoꝛia ſemꝑ negatiuis: qꝛ debeo dicere non eſt tibi ius eundi.⁊c. Et eſt argumẽtũ ꝙ ſi facio tale capitulũ.Hico ꝙ omnis fama eſt me nõ oc⸗ cidiſſe ti ium.certe hoc capitulũ eſt affirmatiuũ/⁊ nõ ne⸗ gatiuum:vt.l.ſi arbiter.ff.de ꝓbationibꝰ:⁊ ideo male fa⸗ ciunt canoniſte qͥ foꝛmat ſic capitulũ.dico ꝙ talis poſſe⸗ – dit tãto tẽpoꝛe cuius initij memoꝛia nõ exiſtit: immo dʒ dicere cõis opinio eſt memoꝛiã nõ extare. Quero ergo quãto tẽpote tollatur he actiones: Reſpõdeo cõfeſſoꝛia tollitur longo tẽpoꝛe in his que habẽt cõtinuam cãm/vł requiritur longius ſpaciũ.Negatoꝛia videt᷑ tolli tãto tẽ⸗ poꝛe quãto confeſſoꝛia acquiritur/qð non eſt oĩno verũ. et ideo dic ꝙ aut volo pᷣſcribere directe cõtra negatoꝛiã ⁊ requiritur ſpaciũ.xxx.an.et ꝓ quolibet ictu quo vadis acquiritur mihi vna negatoꝛia in qua venit intereſſe illiꝰ die i:vt.l.loci coꝛpus·S.in confeſſoꝛia.ff.ſi ſerui.vendi.? quot ſunt actiones/tot requirũtur pᷣſcriptiones. Aut vo lo ꝑ indirectũ pꝛeſcribere: et tunc ſi ſeruus habet ↄtinuã Bes coꝛ cauſaʒ vel quaſi reqritur tm̃ tẽpus cuius inuij memoꝛia poꝛales non cxiſtit:vt dicta.l.hoc iure:S.ductus aque.nam tãto ab ĩcoꝛꝑ⸗ tẽpoꝛe eſt queſita ſeruitus cõtra dñm. ¶ Modo quero q̃ libus quo ſit differẽtia inter res coꝛpoꝛales ⁊ ĩcoꝛpoꝛales: Rñdco differũt. u wg, lipoſten Culemaie deberepꝛe hoſeſione Codl ſivoſer ninueinte lantüte ñ vt dir ſgez dicl hotculus ſerüger huocope encren. liur it Nenoſde⸗ llapoſe laner ulhoi Incturai Dckerg Pkionoe ls eriſt deſſecti lanch dße dicl nem poſoliae 1lAykc ſtärmie Uriührren „ Mczſaq mlſen it inr iceeigalſin ufegſt lſt ridd =— == r S= d öncno i mnion ſlſtere Cindeine nient neynetl Giglone hnuumce nhegtt ER . ſe = = S = E =S= — = — — = = =2 * ety = deſalS De ZBeruitutibusets qua. Fo. CX. hnalte ſentn mwulte. Pꝛimo qꝛ coꝛpoꝛales vere ⁊ ꝓpꝛie poſſidẽtur/in⸗ ſtra querit᷑ de bona fide cũ pꝛeſcribat etiã cũ mala:vt.l.ſi lialan coꝛpoꝛales non.vt.l.ſeruus·S. incoꝛꝑales.tr de acqui.re. quis.de pᷣſcrip.xxx.an.Sed in pᷣſcriptione rerũ incoꝛpo Uldene, do. Item ꝑ hoc coꝛpoꝛales recipiũt verã traditionẽ/ in⸗ raliũ aut habet titulum/s puto pᷣſumi bonam fidẽ ꝑ ea q̃ dlon coꝛpales nõ. Item per hoc tradẽs rem coꝛpoꝛalẽ recipbpt dirxi. Aut caret titulo/a tunc bonã fidem debet ꝓbare:vt plenã liberationẽ/qð nõ eſt in incoꝛpoꝛalibꝰ cum ꝑpfecte l.ij. ⁊.iij ff de itinere actu.pꝛiua.Sed quomodo eꝗ ꝓba⸗ Nncin tradi non poſſunt.vt.l.coꝛruptionẽ.S.ti.j.⁊ ibi no.Itẽ in bit:certe ꝓbando ꝙ pꝛedeceſſoꝛ eius cõtinue traſibat per Nchkn⸗ rebus coꝛpoꝛalibꝰ pꝛocedit pᷣſcriptio lõgi tẽpoꝛis.demũ tfundũ vicini ad ſuum/vel ꝙ in fundo vicini inuenit ſtra⸗ pliftes cum titulo.vt.l.fi.’/ de pᷣſcriptio.lon.tẽpo.ſed in incoꝛpo tam ⁊ careʒatã per quã ibatur ad ſuũ fundum.vñ ex his L ralibꝰ /ðetiã ſine titulo vt hic. Item in rebus coꝛpoꝛalib?ꝰ putare debuit iuſte ſeruitutẽ deberi/⁊ ſic eſt in bona fide. fſahes p̃ᷣſcribẽdis nõ exigitur aduerſarij ſciẽtia:vt dicta.l.fl.ttin ꝗ — q̃ro an plures actiones ſint eiuſdẽ foꝛme poſite gelſige incoꝛpoꝛalibꝰ ſic:vt hic. Item qꝛ coꝛpoꝛales demũ cum ſub vna foꝛmula:Et dic ꝙ ſic.in q̃ veniet effectꝰ oĩm:vt one Lncao ſribuntus Mcetborct etiã ſenc Poſſellide⸗ l.nõ eſt nouũ.ff. de act.ẽpti.⁊ hec ſufficiãt de hac natl. ornid n i⸗ Et ideo q̃ro ex qua poſſeſſione in incoꝛpoꝛalibꝰ ꝓcedit P ir r ꝛ0 uĩciales rnt getgrheaidſe aurlocnarin drurute abet coni AE Tin pꝛouincialt. henrdrie len t poſſeſſiöc nuam cam/2 planũ eſt ꝙ ex ciuili ⁊ naturali pꝛocedit: qꝛ ddominiũ:cet ideo poſſunt ſeruitutẽ conſtituere ltfun lrebo ĩcoꝛ vſus cõis ſuccedit loco poſſeſſiõis/q in naturalibus eſt/ * X acquircrc. b.⸗.ä'W/ä7 rhini, po. alibus qð patet:qꝛ ſicut ꝑ intruptionẽ poſſeſſiõis in rebꝰ coꝛpo- ee Qu am Mon debet cõcedi ſeruitꝰ ſerui nvre, ꝓcedit. ralibus interrũpitur pᷣſcriptio:vt.l.naturaliter.de vſuca ◻ HWERAILetutis /nec cum aliquo pᷣiudicio. ſcenteen pionibus / ita ꝑ iterruptionẽ vſus interrũpitur pᷣſcriptio G boc dicit tex. ⁊ glo. Aut ergo nõ habeo ius du⸗ ine in incoꝛpoꝛalibꝰ vt hic. Sed in his q̃ non habẽt cõtinus E HNν44 cendi aquã detuo fundo/æ nõ eſt dubium ꝙ du ftotͤe cauſam eſt opinio.nã dicit rofredus ꝙ ſine vlla poſſeſſi: cere non poſſum. Aut habeo ius ducendi/t tunc aut dñs tee one vel quaſi pᷣſcribũtur. Dy. dicit ꝙ ex ciuili poſſeſſione fundi vuit alij concedere/⁊ poteſt ſine meo dano ałs nõ. hlatlie⸗ bpſcribitur. nam cũ vtoꝛ ſeruitute / habeo naturalẽ ⁊ ciuti⸗ ⁊᷑ ſic fuit:qꝛ cõmune cõceſſerat fratribꝰ minoꝛibus aquã Phii lem poſſeſſionẽ/ vel quaſi. ſed cũ deſino vtiperdo natura ſapine poſtea cõceſſit etiam pꝛedicatoꝛibꝰ ⁊ potuit: quia nſentne lem/⁊ animo retineo ciuilẽ. ⁊ ex hac pꝛocedit pᷣſcriptio ſi aqua ſufficiebat vtriq;:vt.l.in cõcedẽdo de aqua plu. ar. dictilfe cut in rebꝰ coꝛpoꝛalibꝰ ꝓceditur /⁊ ex ſola ciuili ꝓcedit ¶ Aut ego volo alteri concedere/⁊ tunc dum eſt in itinere/ mnitni ⁊ puto dr bene dicere in iſtis incoꝛpoꝛalibus ſcʒ ꝙ ex ci⸗ non poſſum: qꝛ tunc duco iure ſeruitutis:aut iam eã duxi *D uili poſſeſſione pꝛocedat pꝛeſcriptio.⁊ ſi dicas ſi retinex in fundo meo/⁊ cum iam ducã iure dñij poſſum alij con⸗ lamnt ciuilem aĩo: ergo habeo eam cõtinuã. ego longo tẽpoꝛe cegere /nec erit ſeruitus ſeruitulis. öſtinen deberẽ pꝛeſcribere / ſicut in rebus coꝛpoꝛalibꝰ ex cõtinuug S J u id Hebet quis ſeruare terminos ſerui⸗ icnnn poſſeſſione ciuili pᷣſcribitur longo tpe. Reſpõdeo ſuſtinẽ EVUItutis/non excedere bd. tesffe do dy.ꝙ licet habeã poſſeſſionẽ ciuilem aio/ tamen qꝛ pᷣe D reles Oꝛdinata charitas incipit a ſe ipſo.hoc Mherec ſcribo ſeruitutẽ in re ab alio poſſeſſa videt᷑ mea ciuilis cõ Æn EB . dicit. R———. MRM tinue interrũpi per dũm poſſidentẽ/a hac ratione exigit — 7 manifeſte Setuitute aque duer⸗ glin tantũ tẽpus cuius initij memoꝛia non exiſtat. rofrelus 4 anite mihi queſitã/ non de⸗ Rne tñ vt dixi.tenet ꝙ ſine aliqua poſſeſſione pꝛeſcribatur: ? y bes facto impedire.h.d. Glo. dicit hãc legem eini ideʒ dicit᷑ in eo q pꝛeſcribit pedagiũ:vt tato tẽpoꝛe pᷣſcri in argumẽtum ad q̃ſtionem molendini: circa oiſ bat cuius initij memoꝛia non exiſtat.¶ Modo qro an ſit quã dic ꝙ ülle qui ſupereſt facit in ſuo/⁊ poteſt facere qᷣc⸗ tecöͤfft verũ ꝙ ex ſola ciuili poſſeſſione ꝓcedat pꝛeſcriptio in re⸗ quid vult ⁊ ſi alij noceat /dum tñ non faciat animo nocè⸗ ytll bus coꝛpoꝛalibus.Dp.dicit ꝙ ſic. per.l.j·ſed ꝑ ſeruũ.fr.· di:vt hac glo.⁊.l.pꝛoculus.⁊.l trebatius.ff de dãno infe⸗ patſn de acqͥren. poſſeſ.⁊.l.ᷣui ⁊ filij ·S. illud.de furtis.⁊.l.acqui cto.⁊.l.j.de aqua plu.ar. Aut facit in flumĩe publico/⁊ nõ heeſt ritur · S. vlti.ff. de acquiren.re.do. ſed certe male dicit ꝑ.l. poõt:tũ qꝛ flumen eſt publicũ /tum qꝛ alijs noceo niſi a pᷣn e ſico⸗ neumo ꝗj.de acqᷣr. poſſeſ ibi vtrãq; aũt.⁊c̃. Abi reqᷣritur ꝙ cipe eſſet mihi cõceſſum.ff.ne quis in flumine pub. per to⸗ Aiterffn nulla poſſeſſio fuerit intrupta ałs qᷣcũq; fuerit ĩterrupta tum. aut flumen non eſt nauigabile/⁊ tunc cum ſaltim al⸗ cletiſ SFfFſcriptio nõ ꝓcedit: vt.l. naturalit᷑.ff. de vſuca.nõ ob· S·g ne ſit publicus nõ poſſum edificare ſine cõſenſu pꝛinci⸗ cchiß uũ·⁊.l.ui ⁊ filij.qꝛ ſeruũ ĩ fuga exiſtẽtẽ poſſideo ciuilit pis:⁊ ſi mihi concedat videt᷑ concedere mihi ſine leſione crbblk. ⁊ naturaliter / donec ab alio fuerit opbenot dictis. lk. alteriꝰ / niſi expᷣſſe dicat ꝙ poſſuʒ aliũ ledere:vt.lj·.S. meri facli⸗ Dicit᷑ ergo nimirũ ſi ex vtraq; poſſeſſione ꝓcedit pꝛeſcri to.ff ne qs in loco pu.⁊.l nec auus.·jde emanci li. ellil ptio. no ob. l acqritur. & fl. ar aliquado ciullis anatur⸗ tiusg. Kontra ſeruitutẽ domũ non ele⸗ mgſtem . . lis exiſtẽtes penes diuerſos ſunt oppoſite qð eſt ſitẽdüůr ·uo:ſed pᷣter ſeruitutẽ poſſum vſq; eciceek d effectũ eiuſdẽ acquiſitionis dñij:vt quilibet poſſideet ad celum.hoc dicit cũ lege ſequẽti.in fine. fürmeruss tanqᷓ; dñs/⁊ tunc ex neutra ipſarũ ꝓcedit pꝛeſcriptio prr E& Ro. ꝙ ome pꝛediũ pᷣſumit᷑ liberum / niſi ꝓbe Pꝛed iũ eſotsdek dic. l. nemo.⁊ qꝛ ſeq̃ret᷑ ꝙ plures poſſent eiuſdẽ rei důium tur ſeruitutẽ debere.Hec ergo lex cuʒ ſequẽti in fi. dicit pᷣſumit᷑ li⸗ Gieon pꝛo ſolido q̃rere voneralüil.Siet ʒꝛio.ff.de acquirẽ.poſ. idem..ſ.ꝙ ſi ſeruitutẽ non debeo /potero eleuare quatum berũ/niſi eTutt ⁊.l.ſi vt certo·S.ſi duobus ·ff. cõmo.Aliqñ non ſe habent voluero.⁊ hic ꝓpoſita negatoꝛia. idẽ eſt in vx.in pariete. ꝓbet᷑ ſᷣui⸗ eckinb vt cõtrarie: vt quãdo tendũt ad acquiſitionẽ diuerſoꝛu ſed in.l.ſi in edibus.in pꝛinci. ꝓponam confeſſoꝛiã cõtra tutẽ debe⸗ Kiist iuriũ: vt eſt cũ illo qui naturalẽ habet vult acquirere ius cdificãtem/a cõtra ſeruitutem debitam. fe. gumit vtendi fruẽdi ille qui hʒ ciuilem vult dñium acquirere æ J tibi Qui habet ſeruitutẽ conſtitutã / ⁊ tẽ menoe hoc caſu quilibet oꝑatur ſuũ effectum/t ex qualibet ꝓce E. poꝛe non ꝑditam/ poſſum vti ea ałs i Seruitus dit pſcriptio: vt dic.l.acquiritur. ¶ Item qro an bꝛeuioꝛi Æι☚°◻ non h. b. Ja. But. H oniet⸗ an poſſit tẽpoꝛe poſſit acquiri ſeruitus q non hʒ continuã cãm ꝙ Er agrum Omne pꝛediũ eſt liberũ/ slſ⸗ acqri bꝛe⸗ eius cuiꝰ initij memoꝛia nõ exiſtit. dicit glo.in.l. ſeruitu⸗ ddb5 ₰Gilaniſi appareat de impoſi⸗ innog uioꝛi tpᷣe tes.ffe. ꝙ ſic. allegando ſolẽnem cõceſſionem ſeruitutis / . ta ſeruitute. h. d. noln cuiꝰ initij ⁊ Fraäco vinurnd vſum pꝑ.l. cum de in remvſo ff. devſu. DEOn Conuẽtio limitat ſeruituteʒ / non modus eſn memoꝛia q non placet. qꝛ in illa.l interuenit factũ debitoꝛis ſol⸗: D WVpacdioꝝ. h.o. Jaco. Bu. naini nõ exiſtat. uentis annuatim vſuras quẽ non eſt veriſimile tãto te 2 FIcut Et vſuſfructꝰ in rebꝰ mobilibus⸗?- liünt⸗ ſoluiſſe ex ſoꝛte indebita/cũ nẽo pᷣſumat᷑ ſuũ iactare:vt .. RHALWIL. imobilibꝰ? ſeruitutes pereũt ſpacio ont cum de indebito. ff. de ꝓbatio. At hic nullũ factũ dñi co⸗ xXY) lõgi tẽpoꝛis nõ vtendo. h. d. Hec lex facit aid tel tra quem pᷣſcribitur ĩteruenerat: ĩmo foꝛte ex curialitate E e ſtioné vſuſfruct? res mobilis pꝛo ? 3. quã di neſeg me ꝑmittit trãſire per agrũ ſuum cũ ſibi nil noccat/⁊ fm xi.S.ti.j.⁊.l.coꝛruptionẽ.nã in eo qð dicit ꝙ ideo ſeruitu⸗ nſ oopi glo.non eſſet differẽtia inter ſeruitutẽ habentem cõ tes pereũt ſolũ in lõgo tꝑe.qꝛ iherẽt rebꝰ ſoli.g innuit n t Seruitu⸗ tinuam cauſam /vel quaſi:vel inter nõ habentẽ continus ſecus invſufruc.qͥ inheret rei mobili:vt ſic triẽnio pereat f i tem pᷣſcri⸗ vel q̃ſi.qꝛ vtraq; lõgo tpᷣe q̃reret᷑:⁊ ſic fruſtra eẽt hec lex. in ↄꝛiũ facit ꝓut annũ q locũ ĩ rebꝰ mobilibꝰ ⁊ biẽniũ qð 6 uit bẽs an de enn q̃ro an pꝛeſcribens ſeruitutẽ debeat ꝓbare bonj hẽbat locũ in ĩmobilibꝰ reducit ꝑiter ad decẽniũ.⁊ hoc beat ꝓba⸗ fidem ſe habuiſſe/⁊ certe in pᷣſcriptione rerũ coꝛpoꝛalii vltimũ eſt verius. Jaco. Butt. nn re bonà fi habẽs titulũ pꝛcſumit eſſe in bona fide/ c ideo pbare noõ m talis. DZuad ſeruitus hʒ iterual⸗ nin in⸗ dẽ ſe ha⸗ debet. vt dic.l.fl... de pᷣſcrip.lon.tempo.⁊ ar.l.maioꝛes·j· II LaLB: ia maioꝛa in pᷣſcriptione cõ int buiſſe. de fal. Si caret titulo pᷣſcribit.xxx.vel.xl.an.⁊ tunc fruu⸗ A tra eam duplicãtur indutie.h..d. Brutrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis ¶C Sp.·ꝙ debeat duplicari omne iepae vt inter abſẽtes xl.annoꝛũ pꝛeſcribãtur niſi.xx.vt.l.ſi ſic.quẽadmodũ ſer ui. admit. So. vt glo.qꝛ hec coꝛrigit. Vel veriꝰ hec ſ̃m il lã vt duplicetur decẽniũ non vicẽniũ. ¶ Itẽ op.ꝙ ſi dẽo vti ſingulis quinquènijs vna die ſint plures ſeruitutes:⁊ per oñs plures pꝛeſcriptiones ſint neceſſarie vt.l.j.quem admo.ſerui.admi.So.aliud invſufructu qui ſunt plures aliud in ſeruitute que habʒ vnũ ius/ eſt ratio differẽtie: qꝛ vſuſfructus habet inſtar dñij:vnde ſicut in dñij tranſ⸗ de licet tẽpoꝛe occiſionis modicum valet:ſi tamen ab an no retro valuit ſatis illud totum extimatur:⁊ hoc reſpe⸗ ctu eſt penalis.ſ.quia ſi conuentus negat ſe damnũ dediſ ſe tenet᷑ in duplum. Secundum caput non eſt in vſu. Ter tiñ caput ſic/⁊ habet locum pꝛo homine vulnerato nõ oc men veniat idem diſputãdum in ſecundo iudicio ꝓ in p . mo obſtat exceptio rei iudicate.vt.l.duobus ·S.exceptio. ff. de iureiuran.⁊.l ſi quis cum totum.S.ſi ancillam.ff. de exceptio.rei iudi.q Item quero an idem ſit in criminibꝰ publicis ꝙ in pꝛiuatis.⁊ dic ꝙ ſic.vt dixi dicta.l.vnica. quando ci.ac.cri.pꝛi. “ . ¶ In gloſ.que inciit ſi dolo.ibi ſtellionatus.l.j.ibi pur⸗ gatur crimen non per abſolutionem ſed per ſatiſfactio⸗ nẽ.¶ In eadẽ glo.ibi.vt ibi dicitur:⁊ libertatis fauoꝛe. in co:pus agatur in factum:⁊ non vtili aquilia. vt.l.ſi ob ſtetrix. ff. eo. So habet locumvtilis ⁊ etiâ in factum vtĩ contrario.⁊ attende quia quedam eſt ĩ factum generalis ſubſidiaria ⁊ de hac non loquitur hic:quedam eſt ĩ factũ ſubſidiaria aquilie tantũ:⁊ de hac hic loqͥᷣtur. ¶ Ultimo latione poſſum adijcere cõditionem ⁊ diem: ita ⁊ in vſu⸗ – S tra Actio legis aquilie eſt penalis fructu vt finiatur ad tẽpus:⁊ poſtea nouus incipiat ar. e ntra. aptitudine nõ ſemper actu.hoc unn l.omnia.⁊.l.pꝛoinde ff.ſi cert peta.ſed ſeruitutes debent dicit. Vel dic contra negantem in. l. aquilia yrogy cũ quada perpetuitate conſtitui:⁊ ideo habentvnicũ ius creſcit pena in duplum.h. d. . ⸗ liswin Si enim habet ius iĩmittendi tignuũ in domo tua vſq; ad ¶ LEppo/ꝙ contra negatem non ſit pena dupli.vt.l. eum ſecviste tempus tantum haberem neceſſe domum meum diruere qui ff. de iurciuran. So.vt glo.⁊ eſt ratio:quia qui invno ſpeconc quod eſſet abſurdum. gr auatur in alio reuelatur.quod eſtveruʒ quando relctua Gcicart Hec lex habet lectur. tio tollit cauſam grauaminis:nam hic cum grauamine tcrpon = B in autem. a vndq loquatur erat onus pꝛobationis que actoꝛi ĩicumbebt. ſitfuct dc iure cõmuni:aliam vt loquatur de iure ſpe ¶Quero quid veniat duplãdum:⁊ dic ꝙ omne intereſſe ſecript Aciali: ⁊ hec lex bꝛeuiter hoc intendit. Si impe quia illud duplatur quod veniebat in ſimplo:nam duplũ Mudene dias ne vẽtus veniat ad aream vbi habeo triturare poſ dicitur reſpectu ſimpli.vt.l.f. de ſponſali. Cum ergo in (Sdce ſum te impedire vel iure ſeruitutis ſᷣm vnam lec. vel pꝛre⸗ ſimplo veniat omne intereſſe:ergo üllud debet duplari: ſ mmißon ter ſeruitutem fauoꝛe rei ſʒʒ aliam. h.d. in ↄdictione furtiua venit in ſimplo ſola res:ergo ipſa q̃ thnften ¶ Op. ꝙ non poſſun pꝛohibere quominus eleues. vt.öõ. druplatur vt.l in furti.ff. de furtis.q Item quero an deli Delictum eploin l. altius. So.duobus modis vt glo.⁊ huiꝰ timoꝛe ſũt hic ctum poſſit pꝛobariper inſtrumẽtum:glo.ꝙ ſic.ſed videt᷑ an poſſi Cdiniio⸗ due lectur. male dicere:quia teſtes debẽt coꝛam iudice venire ⁊ toꝛ⸗ ꝓbaripi⸗ Prinnon l l ., b „ queri ſi exped it.vt.l.iudices.⁊ aut᷑.apud eloquẽtiſſi imum ſtrumetu. lißfife⸗ Be ege aqui la. Uubꝛtica. Tde fide inſtrumẽ.⁊.l.iij.S·ſabino.ff de teſti.Sed dic ꝙ aubo E Amn um Hamnũ iniuria da aut de delicto agitur ciuiliter ⁊ põt pꝛobari per inſtrumẽè ſtberla L tum venit ĩ aquiliã tum:⁊ ita pꝛocedit hec glo.nam per inſtrumentũ ꝓbabit ſubonat NVI etiam venit ſi domum meam depꝛeſ ꝙ eſt dominus:vt qꝛ pꝛobabit pꝛeſcriptionem:itẽ pꝛoba nrinhoe S PXſi. h. d. cum ſequen. bit damnũ datum. Si aũt agitur crimĩaliter de crimine oſeine Tex aqui Ad euidẽétiam eſt ſciendũ ꝙ lex aq non puto ꝙ per inſtr̃m poſſii pꝛobari ratione pꝛedicta. J min 4 iia tria h EYY AUia habet tria capita ? duo tantũ ſunt A E b Hic eſt datum danuʒ ſne n F WA& 4in vſu. Pꝛimũ caput habet locum ꝓ KH P ecoꝛi us. de non coꝛpoꝛe in coꝛ 1d pomimne occiſo vł pecude q̃ gregatim vous:⁊ habet locum vtilis vel in factum. h.d. n paſcitur ⁊ cõſideratr᷑ quãti plurimi valuit anno retro: vn ACOp. ꝙ quãdo datur damnũ de non coꝛpoꝛe ſumc. hus:r ita icjen ciſo:⁊ pꝛo pecude vulnerato ⁊ pꝛo effracto ⁊ effuſo:⁊ vo⸗ diſtingue:qꝛ aut datur dãnum de coꝛpoꝛe ⁊c̃.vt in glo qͥ⸗ nit in aquilia quãtiplurimi valuerit per.xxx.dies retro · cũq; tamen capite agatur cõtra negantẽ creſcit ĩ duplũ. (Med punitur quis etiam ſine dolo dũ tamen in aquiliana cul ¶ In glo. que incipitvtili.ibi vt inſtar.in fi.vel potes di eplah pa fuerit. L cere ꝙ hec in factũ hoc caſu ſit generalis ſubſidiaria. Kerlyenh ¶ Ad pꝛimam lect.op.ꝙ pꝛo ſilua ceſa non agatur aqui⸗ E g Si pecus tua meã glandem depa gno lia vt.l.ſi ſeruus ſeruum.S. vulneratus.⁊.S.ſi oliuam. ff. NN his. Zi⸗ tenetur aquilia vtili.h.d. . Ulſfde eo.So.aut ſilua nõ erat matura ⁊ tenetur aquilia vt hic. /COopp.ꝙ non agatur vtili.ſed de paſtu peco Ngollacl aut erat matura ⁊ tunc ſi cedens eam aſpoꝛtauit ⁊ tene⸗ RAW rum. vt. l. qui ſeruandarum. ff. de pꝛeſcriptis Pec? tus Nicom tur furti: aut eam dimiſit ſtare ceſam ⁊ ſolum pdit ſum⸗ verbis. Solue vt gloſtu dic ꝙ aut ſine miſſione homi⸗ ſi come⸗ Nopterte ptus quos fecit ? operas: vt in contrario.¶ Item op. ad nis ⁊ culpa pecus comedit ⁊ tunc ceſſat aquilia vtilis ⁊ dat gladè heredi⸗ idem de.lʒ.ſi quis fumo·S.j.ff. eo. So.ibi non fuit in culpa directa: ſed ⁊ tũc agit᷑ in factũvtili de pauperie nõ dire⸗ meaz que Neigoti hic ſi.. HS cCcta:qꝛ non dedit dãnũ cõtra naturã ſui generis.vt.l.j.S. actio mi⸗ hmel ¶ Ad ſecundã legem op. ꝙ deponens meã domum non in beſtijs.ffſi qdru. pauper feci. di. vel nullomõ locũ hʒ. hi ppetat. ſtatiane teneatur aquilia. vt.ff. eo.l.ſi quis fumo.S. j. Sol. vt gloſ. Si autem in miſſione hoĩs ⁊ culpa comedit:tunc autim gnen dt ¶ Item op.ꝙ hac actione non teneatur ſed interdicto qd miſi in alieno fundo ⁊ agitur de paſtu pecoꝛis: ant ĩ meo . eoi aut clam. So. vt glo.qꝛ illud locuʒ habet / ⁊ hec vtilis. ⁊ tũc teneoꝛ vtili aquilia vel in factũ:⁊ hoc caſu loquitur nſcd PP X mo ꝛte De moꝛte ãcille dat᷑ ciuilis.l. iſta lex:nec diſtinguo fuerit natiuavel non poſtq; cecidirt eentate Æ◻W.. e . aquilie.⁊ criminalis coꝛnelie. ſecus ſi fuiſſet collecta.vt.l.ſi ſeruꝰ ſeruũ.S.ſi oliua.ff. ooo. .. Pbenſen bdboc dicit. . ¶ In glo. q̃ ĩcipit actiõe.ibi ĩmiſſo: ſed eo caſu quo ſine lgioantc . AHLOpp. ꝙ non ſit neceſſarius dolus vt agatur imi ione hoĩs ceſſaret culpa:ergo aquilia ⁊ de pauperie uli⸗graion aquilia. vt. lin lege aquilia.ᷣ ff eo. Sol. vt glo.qꝛ reſpectu vt. l. j. S. j. .ſi quadru.pauper. Fe.di. niſi recurras ad vtilẽö nentiltain aquilie non requiritur:ſed coꝛnelie. ¶ Quero an abſolu⸗ vt cadem.l:S.· in beſtijs. hiweinia Abſolutio tio facta in ciuili pꝛoſit in criminali.Ouidã ꝙ non per.l. inedelgan facta ĩ ci⸗= fl.j de fide inſtru.⁊ male facit:quia ibi queritur an ſenten nili an ꝓ⸗tia lata cum vno.alij pꝛeiudicet:⁊ ideo dic ꝙ condẽnatio ſit ĩ crĩiali. cum abſolutione in ciuili non pꝛodeſt criminali.aut que Fa milie herciſcunde. unn NRubzica. lenrcon ris an abſolutoꝛia lata in ciuili pꝛoſit in criminali.⁊ dic g 6 Non diuiſa in commun:᷑ mnide ꝙ aut fuit abſolutus declaratione / quia non ẽ delictũ: et Non. onidundo iudiciovel fa ugin tunc pꝛodeſt in criminali.vt.l.ſi duo/S.idem iulianus. ff. jmil. herciſcun. poſſunt peti diuidi: niſi udn de iureiuran.⁊.l.fina.j.de fide inſtrumẽto.⁊ eſt glo.in.l.ij. ſententia vel tranſactione ſint diuii. deer ⁊.iijj.ſi ex fal.inſtrumen.Aut fuit abſolutus: quia actoꝛ dvoc dicit. “ runte non pꝛobauit/⁊ nõ pꝛodeſt ĩ criminali.vtj..quãdo ci.ac. 9CSp. hoc iudicium non debet inten- Prſin l. vnica. Nerũ Yacob.de are. ĩducit rationẽ talem: qua Eehaari niſi ſemel/ cuz ergo ſemel fuerit in con, dicit ꝙ non pꝛodeſt ĩ criminali:ideo quia mutatur actio entatumquod patet:quia quedã ſũt Unetfi ⁊ cã agendi vt.l.hereditas.j.de peti.hered. Sed certe nõ bene dicit: quia licet videatur cauſa agendi ⁊ actio /ſi ta diuiſa n deoet ampliꝰ intẽtari. vt.lſi filia.· S. familie ſt. . co.So.vt glo.⁊ omnes ſolutiones ſunt vv2ee//n. an — gim 10 erCtI cun E. ₰W☚ 0. 4. 4 unin ge X 9 1 Judex aditus in hoc iudicio qued,; Quero an teſtatoꝛ ex iſtis particularibus aſſignationiTeſtato: Alene XE aſſignat pꝛecipua. hoc dicit cum. lI. ſi bus videatur facere teſtamẽtũ an codicillos: ⁊ dic vt gl.aſſignãdo 4 VAinsFco eliſj qua. Judex ergo aditꝰ in hoâ quia aut in ſolẽni teſtamento teſtatoꝛ facit aſſignationes bona ſua, litinr M MRK⅛dindicio diuidit ommia reglariter: vt. · eo. l.bo⸗ 2 videtur teſtari ⁊ facere heredes/aut in minus ſolẽni: ⁊ pluribꝰvł ſtifnn Judex an na. fallit in dote vt hic. Item in caſtrenſi vel quaſi caſtrẽ tunc aut aſſignat ꝑ modum quote:⁊ videtur facere teſta⸗ vni an vi⸗ fa diuidat ſi peculio ⁊ aduẽticio iure nouo: vt ·.e. ſi fili.ſʒ ꝓfecticeig mẽtum/aut non per modum quote⁊ codicillos videtur deat᷑ face⸗ t nie oĩa ĩ fami bñ diuiduntur:vt.ſe.l.certum.⁊ tunc aut fllius fuit cõůdẽᷓ facere Ja. de are.dicit hanc gl. ꝓcedere qñ aſſignat inter re teſtmvł ren i lie herciſ. natus æ condemnatitonem deducit de peculio: aut non fu libros / ſed inter extraneos ſerua.l.quotiens·j. de hered. codicilloſ lale iudicio. it condemnatus: ? tunc ei cauetur de indẽnitate ſi conuc⸗ inſti. Ego puto ꝙ aut teſtatoꝛ facit teſtamentum minꝰ ſo al niatur / vt dicta.l.certum.⁊ eſt mirabile:quia fratres tenẽ lemne:⁊ tunc eſt differentia inter extraneos ⁊ filios:nam D tur pꝛo quanta peculij ꝑuenit ad eos nõ ꝓ quota cũ albsi extranei nil poſſũt capere / fllij ſic.aut facit ſolẽne:⁊ tunc ginn alijs vniuerſitatibus /vt hereditate ⁊ bonoꝛum poſſeſſio⸗ non eſt differentia inter extraneos ⁊ filios / quia aut pat᷑ Ne⸗ e ne quis tenetur pꝛo quota ⁊ nõ ꝓ quãta:vt.l.frater a fre. aſſignat per modum quote ⁊ videtur facere eos heredes I ſen ff. de condi. inde. Item pꝛelegata veniunt pꝛecipue adiu⸗ aut non ꝑ modum quote/⁊ tunc aut ẽ alius hrs vniuerſa⸗ Ennn dicãda:vt.je.l.ſi qua. Item non diuiduntur ſerui qui ſůũt lis inſtitutus/⁊ habẽtur loco legatarioꝛum. Sed ſi non ẽ nein luſſi expoꝛtari / vt. .c. l. in ipſius. Item in hoc iudicio ve⸗ aliꝰ hrs tũc ſunt loco hr̃dis:vt.d.l.qͥtiẽs.¶ Itẽ op. ꝙ p⸗ ch niũt fructꝰ diuidendi:vt.l.non eſt.je.⁊ valet diuiſio etiʒ cedẽtia nõ declarẽt ſequẽtia/ſʒ ecõtra:vt.l.ſi cũ füdũ.cũ Nndni ſine ſcriptura:vt.je.l.non ideo. Item nomina nõ veniũt ſi.ff. de verbo.ſig. So.aut ſpecies pꝛecedit ⁊ genꝰ ſequit Angron diuidenda /vt ·e.l.ea que. 2? tũc ſpẽs detmĩat genꝰſequẽs tripliciter. Pꝛio qꝛ genꝰ nnllin ¶ Sed contra hoc opponitur ꝙ nec alia bona diuidan non videatur ſe referre ad ſpecies expᷣſſas:vt.l.doli clau ſgoſ cum ipᷣo iure pꝛo poꝛtionibus hereditarijs quilibet habe ſula de verbo.ob.⁊ hoc ſi põt aliud operari Scðdo ꝙ ſi nõ ufoinneiN at partem in re.So.quedam eſt diuiſio intellectualis: et poteſt referri ad eas reſpiciat eas ſᷣm qualitates expꝛeſ⸗ ſeltnlit hec ipſo iure eſt in nominibus ⁊ alijs bonis:ſed quedam ſas in ſpeciebꝰ vt hic. Tertio modo determinat: vt lʒ nõ hanhettoe eſt diuiſio que fit per homineʒ/⁊ hec cadit in alijs bonis referatur ad expꝛeſſas refertur ad ſimiles expꝛeſſis /vt.l. Waſimnfe non in nominibus.i¶ Item op.ꝙ cadat in nominibus: v fl.S. cui dulcia.de vino triti.⁊ oleo lega.Si aũt ſpẽs ſeqͥ⸗ Gulde l. ij. S· fl. ff. e. . l.e. So.vt gloſ.⁊.d.l.ea que.tu dic ꝙ etiã ſi tur genus / tunc habet genus determinare nõ pm ſe tm: ſʒ erinſtn ſint alia bona non veniunt nomina diuidẽda:ſed aſſigna etiam ſᷣm qualitates expꝛeſſas:vt.d.l.ſi cum funduʒ.ff de Utd gebi davt hec lex dicit ꝙ nõ diuidũtur:⁊ ideo bñ dicit ſiue ſint xbo. ſig.Sʒ ſi indiuiduũ pꝛecederet genus reſtringeret mitsoo alia bona ſiue non.¶ Item op.ꝙ cetera omnia non veni⸗ Fande ſequẽs ſᷣm ſe tm̃/vt.l.legatoꝛum ·S.fli.de le.ij.idem deoinie unt in hoc iudicio:vt.l.cetere.ff.e.So.veniũt in hoc iuli ſi indiuiduuʒ ſequitur genus /vt.l.cum delanionis.S.cui polie orſen non dimidda ennlarſech neger topureda⸗⸗ gr fundũ. f de fundo inſtruc.le. diciali pꝛe⸗ Eulctto ũjXMM ꝛi impꝛobate ſecte:q̃dã effundenda vt venenũ: vt. inðd. FT J wmili. In dint ione iudiciali pꝛe⸗ Euict᷑io – ſuper.l.non eft. ſ — 4 kam ilie. at᷑ euictio.hoc dicit.¶ Ad iudiciaria cunbn. ¶ In glo. que incipit hoc ſi.ibi vtili hac actione.qð ẽ ve Yeuidentiai eſt ſciendum ꝙ aut loquoꝛ de diui an veniat onahe⸗ rum in vniuerſalibus iudicijs: vt hic: ſecus in ſingularit⸗ RR aſione facta a teſtatoꝛe ſi aliquid euincatur ſer⸗ ĩ diuiſiõe .Nl bus:⁊ ita loquuntur contraria ſᷣm pe. HS ua.l.cum pater.S.euictis.ff.de le.ij.⁊.l.cum alienamj/de bonoꝝ. Gctum e Duerſus Poſt aditam hereditate,ʒ lega.aut loquoꝛ de diuiſione facta a iudice/⁊ tunc pꝛeſta . . gnte app oſſeſſi tur euictio vt hic. Idẽ in conuẽtionali diuiſione / vt. S. e. eſtifai Jonem rebus expilatis a coherede ceſſat cri⸗ ſi diuiſione ⁊.l.ſifres cõia vtriuſq; inuild. (Eltin⸗ EaAmen expilate hereditatis pꝛopter concurſu ¶ Er tex. petenda ẽ ſi ſtipulatio non interuenit ałas tingeg iudicij famr. pertl. 3 Ageretur ex ſtipulatione / aut ergo teſtatoꝛ diuidit ⁊ ali⸗ in ¶ Sp. ꝙ ceſſat crimẽ expilate hr̃ditat::vt.l.diu ff de cri quid euincit᷑ ⁊ ſerua.l.cum pater · S. eiectis.ff.de le.ij.aut Apen mi expila.heredi.So.vt glo.que vult dicere ꝙ poſſum az⸗ coheredes diuidunt inter ſe/ tunc aut ſteterunt in pacto din⸗ gere rei vendicatione ꝓ re expilata:vt in cõtrario.ꝗ¶ Itẽ diiuiſionis aut pꝛoceſſerunt ad traditioneim ſi ſteterunt ĩ temdn op o qualibet criminali detur etiam ciuilis in factu,ʒ pacto diuiſionis tm̃/æ tunc non teneretur ſtare diuiſioni ihd vt.l. fl. ff de pꝛiua.delic.⁊ j/ de crimi.expi.heredi.l.fl.non nec euictione ſequuta agitur de euictione:vt...l.ꝓxi.ſi au nd ergo illa ciuuis non tollit / vt. l. vni. qñ ci. ac.⁊ tñ datur ex tẽ pꝛoceſſerunt ad traditionẽ/tunc pᷣͤſtatur cuictio:⁊ ideo dnin delicto magis qᷓ; fami.herc.que non venit ex delicto / ſed quotidie in inſtrumẽtis diuiſionis talis poꝛtio de cõi cõ W pꝛopter ⁊ ex quaſi contractu. vñ concurrit crimen expila ſenſu fuit aſſignata tali/c talis tali ⁊c. poſtea ſubdit᷑ quas gtehm 4 te heredi.cum ea que venit ex delicto ⁊ que non venit ex terras fundos ⁊ domos ſᷣm diuiſionẽ ſᷣdictã /quilibet eo lunllett delicto / ideo opoꝛtet te ſcire tria. Pꝛimo quare gl.limi trum alterius nomine ſe conſtituit poſſidere: ⁊ ſic interue tenönen tat hanc.l.poſt aditam hereditatem. Rñdeo qꝛ ſi non eſ-⸗ niitt ficta traditio. Si autem diuiſio fit a iudicc agitur de gnlit⸗ ſet adita non competeret fami. herciſ. ideo non tolletur cuictione:vt hic. ¶ Hic ſunt tria querenda. Pꝛimo que be tze crimen. Itẽ ideo dicit ꝙ añ appꝛehẽſam poſſeſſioneʒ que ro qñ pꝛeſtetur euictio.Rñdeo aut eſt actũ ꝙ quilibet rei neguin tunc non pꝛopter concurſum huius actionis ceſſaret cri⸗ euentum ſuſcipiat:⁊ tunc non agunt de euictione: vt hic. lime men: ſed quia hereditas non iaceret:loquit᷑ ergo hec lex ¶ Item quero inqutum agam de euictione. Rñdeo non glontun hereditate adita:et ſic habet locum hoc iudicium:⁊ añ pꝛo toto fundo euicto:quia in eo habebaʒ meã partẽ:ſed elt apphenſam poſſeſſionem/⁊ ſic crimen expilate heredita⸗ pꝛo parte quam habui ĩ ea ex perſona ſocijvice permuta fiafin Crimẽ ex tis poteſt locũ habere. Quero ergo an crimen tollatur tionis agam pꝛeſcriptis verbis vel condic.ob cãm.¶ Sʒ 6coſi pilate hr⸗ per actionem ciuileʒ: ⁊ tenent gl.ꝙ in factũ ex delicto nõ quid ſi ſunt duo pꝛedtavnũ qð hñt in allodio aliud in feu rperpent ditatis an tollit crimen / vt. l. fl. de crimi. expi. her̃.ſed ſentit gloſ. do⁊ illud qð erat in allodio fuit aſſignatum vni.aliud a⸗ Gaanli tollat᷑ ꝑ ci hoc iudiciũ fami.herciſ.excludat illã ciuilẽ que venit erx lij queritur ſi cuincatur id quod erat in feudum an aget uilẽ actio⸗ delicto non criminalem:qð videtur contra hunc tex.qui de euictione. Rñdeo aut fuit ſibi datum vt feudũ ⁊ nõ a⸗ nem, dicit eĩ hereditatis crimen ⁊c. Itẽ qꝛ hoc iudiciũ non vi git qꝛ ſcire debuit ꝙᷣ per dominum poterat euinci als ſic 1 detur concurſu tollere ciuilem que venit ex delicto: quia ſi vt allodium fuiſſet ei aſſignatum: vt.l.ſi fundus.ff. de e⸗ veniũt ex diuerſis cauſis ⁊ dato ꝙ venirent ex eadem ca vic.⁊.l.ſi quis domũ·S.·j.ff. loca.niſi fuiſſet ſciẽs cẽ feudũ. tamen non concurſu:ſed ex actione ſe tollerẽt / vt. l. ſi mer Ad Dd itio Adde ꝙ gl magna in iſta.l. ſuper verbo ormm ces·S.ſi plures.ff. loca.⁊.l.rei.pꝛo ſocio.⁊ ideo dic ꝙ inli N pꝛo parte in ver. ſʒ magis puto non poſ oreſt ciũ hoc ex ſui natura nõ hʒ impedire crimen expilate he⸗ ſe.eſt ſingu.ſm bar.hic in ſuis terminis vt iacet glo.Ad⸗ ilendd reditatis:ſed pꝛopter communionem que communio fa⸗ de hic ꝙ iſta glo.hic in fine eſt ſingularis in vᷣſi.ſed puto rnuſ⸗ cit pꝛeſumi ꝙ vnus coheredum attingendo res heredi⸗ Gam V'non cum patcr. xc. m bar.pbic. tarias nõ videatur eſſe in dolo: ⁊ ideo ſicut rõne cõionis (SAA 7 d iuiſi 0 nẽ Hiuiſioſequuta in tradi etiten⸗ ceſſaret furti actio / ita et crimen expilate hereditatis: ywt We, W tione firmatur non ſolo n l. merito.ff. pꝛo ſocio. S ä, QHpacto. hoc dicit iacob. burrig. ltunl erito. ff. p . SEAE—dEe i , el O eliſ —= B otiens Licet pꝛelegata veniant aſſi Flij Diuide łm ia. de are.in duas partes nle⸗ 5 gnanda pꝛecipua aſſignãtur quia in pꝛima filio contulit per modũ HAIſaluo iure falcidie:⁊ vbi pꝛecedit ſpecies ⁊ ſeqͥ Wtur genꝰ:genus declarat᷑ a ſpẽ pꝛecedenti.h.dð Wν quote que poteratvel non poterat ad quartaʒ ſufficere. In ſecunda non contulit per moduʒ Butrigarius ſuper Tertio libꝛo Codicis quote ſed rei ſingularis ⁊ non ſufficit ad quotam. Scda pars ĩcipit in vᷣſi. ſ⁊ ſi tã.l⁊ hec lex bꝛeuit᷑ dicit VUbi pa ter diſponit inter liberos diuidendo officium iudicis eſt vt ſi nõ habet debitã iure nature ei cõſulitur ꝑ querelã iu re iſto:at ſi habet legitimã ſed grauatã cõſumitur per iu diciũ fami.herciſ.hoc dicit. . . . Trebelli⸗ ¶ Sp. ꝙ trebellianum habet locũ in legatis vniuer ſali⸗ anũ an hẽ bus at hic erant legata ſingularia:ꝗ male.So. hic in pᷣn at locã ĩ le cipio contulit in fllios ꝑ moduʒ quote que tamẽè non ſuf gatis vni⸗ ficiebant ad quartã. In ſecunda non contulit per modũ uerſalibꝰ. quote:vñ ab inteſtatõ filio ſuccedunt ⁊ videntur grauari filij:vt cetera bona reſtituãt:⁊ hec reſtitutio videtur vni uerſalis.iſ.reliquoꝛum bonoꝛum:⁊ ideo habet locũ trebel lianuz. ¶ Iteʒz op. ꝙ licet minus ſolemniter diſponat ſuc ced atur ei ex teſtamẽto:vt.S.e.quotiẽs.Sol.aut ẽ certũ ꝙ voluit teſtari ⁊ ei ſucceditur ex teſtamento:vt.d.l.quo tiens.aut certum ẽ ꝙ noluit teſtari ⁊ ſucceditur ei ab inte ſtato:aut dubitatur:⁊ tunc ſerua legem iſtam cum glo.l. quotiẽs.quia contulit fllijs per moduʒ quote/⁊ pꝛeſumi tur velle teſtari:aut aliter qᷓ; ꝑ modum quote: ⁊ tunc aut ſolẽniter diſponit/⁊ videtur velle teſtari vt hic cõſtabat ꝙ inteſtatus voluit decedere.ſ¶ Item op.ꝙ ſecundo caſu debeãt intentare q̃relam ſi habèt minus legitima poꝛtio⸗ ne / vt. l. cum queritur. S. de inoffi te. So.hic in ſecũdo ca ſu pater decceſſit inteſtatus:⁊ ideo querela non hʒ locum P cum detur contrs teſtamẽtum. R er Diuiſio facta ĩter du ES Sh ered ib UGS. o tertio non pꝛeiu⸗ Rec ad dicat. hoc dicit iac. Butrrig. Nr PEEAHWWτν„ Donatio facta a patre filiefamilias Slte. . V ñmoꝛte cõfirmatur ⁊ capit vim relicti 4 ccipua adiudicatur filie.hoc dicit. S vt.l.ſi donatione.j.de collat. So.aut pater donat filio e⸗ mancipato:⁊ tunc donatio tenet ⁊ non venit ĩ h iudicio: qꝛ exiuit patrimonium:aut dedit aliquid filie exiſtẽti in poteſtate:⁊ tunc hoc non habet pᷣcipuum:ſed diuiditur ⁊ venit in hoc iudicio qꝛ nunqᷓ; exiuit patrimonium parris vt dicta.l.ſi donatione.aut dedit filie donãdo ſibi/tũc nõ tenet donatio ab initio:ſed confirmatur moꝛte ⁊ capitvĩ relicti:⁊ ideo qꝛ tẽpoꝛe moꝛtis erat in bonis patris venit in hoc iudicio:ſed qꝛ confirmatur moꝛte non venit vt di⸗ nidat᷑ ſed vt pꝛecipua filie ad iudicetur vt hic.¶ Itẽ que ro an hoc ſic datum filie ſit legatum:vel quid:⁊ dic vt gl. Libꝛi a ¶ Item quero an filius teneatur conferre libꝛos ſibi em⸗ ¶ Op. ꝙ non adiudicetur filie: ſed diuidatur: pfr̃e filio ptos a patre.Rũñdeo ſi pater emit nomie filij videtur do⸗ ẽpti an ſit nare filio:⁊ ideo donatio moꝛte confirmatur: nec confe ↄferẽdiab runtur:ſed ſilij pꝛecipui adiudicabuntur q; in filia hic A familie hercilcunde. fa.herciſ. iudicio. Si res communis diſtrahatur communi no KAEEEA Mine p̃cium venit in actione mandati vel ne go.geſt.ſi pꝛopꝛio nomine venit in petitione hercditatis Hoc dicit. Hiuide in duas partes:quia in pꝛima vnꝰcohe red. vendit communi nominc. In ſecunda pꝛopꝛio nomi Pꝛecium ne.Secunda incipit ibi.nam ſi¶ Quero quare pᷣciuʒ nõ rei cõis di venit ĩ iudicio fa.her.Reſpõdeo qꝛ pꝛo ꝑte potuit expe⸗ ſtracte cõi diri. Sʒ quãdo venit in actione mãdati Reſpõdeo quã noĩe anve do mandatum interuenit quocumq; nomine vẽdetur / ſi niat in fa. autẽ non interuenit mandatũ.ſi vendit cõi nomine agit herc.iudi. negocioꝝ geſt.ſi pꝛopꝛio nomine vendit:quare nõ venit in hoc iudicio. Rñdeo qꝛ vendẽdo pꝛopꝛio nomie vide⸗ tur diffiteri me heredem/⁊ ideo opoꝛtet pꝛimo agipetiti one h̃dit atis/lʒ tũ pꝛopꝛio noĩe vẽdid erit:ſi tñ non diffi teretur me heredem agerẽ hoc iudicio vt.l.ij ·. S. ij.ff.ſi ꝑps hr̃di peta:ſed in actiõc nego.geſt.venire nõ poſſet: quia non fuit nomine meo geſtum:vt.l.ſi pupilli S. iteʒ qᷓritur. ff. de nego.geſt.niſi habendo ratuʒ in ſubſidiũ re perẽpta vel pꝛeſcripta:vt.l.mater.S.de rei vẽdi. ¶ DOp. ꝙ non agatur ad pꝛecium niſi in ſubſidiũ:vt.l.ma ter. S. de rei vendi. So.hic vendit rẽ cõem ibi non cõem ſed meam pꝛopꝛiam vł cõem erx alia cã qᷓ; hr̃ditatis.Cõö⸗ clude ergo ſic:qꝛ aut queris qñveniat pꝛecium cõicandũ ⁊ tunc dic ꝙ aut erat cõis ex cauſa ſocietatis ⁊ ſp tenetur cõicare ꝑꝛecium quocumqʒ nomine vendat:vt.l.verũ·S. item ſi diſtraxit ff.pꝛo ſocio.aut non erat communio ſo⸗ cietatis:ſed rem hẽbat vniuerſali nomine ex cã heredita tamen quãtum ad actionẽ pꝛoponendã vt ſtatim dicas. Si autẽ rem meã pꝛopꝛiã vendat non poſſum agere ad pᷣ cium ſi ſuo nomine vendit niſi in ſubſidiuʒ re perempta. ¶ Si queris qua actiõeveniat diſtingue latius:qꝛ aut ha hemus rem cõem ex cã ſocietatis ⁊ tũc quocũq; noĩe vẽ/ dat habet cõmunicare actiõe pꝛo ſocio.vt.l.verum.S.itẽ ſi.ff.pꝛo ſocio.Aut non erat cõmunis ſed habebat exvniti- uerſitate/⁊ tunc quocũq; nomine vẽdat habʒ cõicare:dif fert tamẽ in ſpẽ actionis:qꝛ aut vẽdit cõmuni nomine ⁊ tũc aut cũ madato ⁊ venit in actiõe mãdati:aut ſine mã⸗ dato ⁊ venit in actiõe negocioꝝ geſtoꝛũ:qꝛ pꝛo parte po tuit expediri/ſi autẽ pꝛopꝛio noĩc tm̃ vendidit: ⁊ tũc aut diffiteretur me heredẽ ⁊ ſolum agã familie herciſcunde. vt.l.ij.ſi pars heredi.pe.Aut vendidit rẽ cõmunẽ ex alia cã qᷓ; ſocietatis:tunc idem dico ac ſi meã pꝛopꝛiã vendi⸗ diſſet:qꝛ aut vẽdit meo noĩe ⁊ agam ad pꝛeciũ ałs nõ.vt l.ſi pupilli ·S· itẽ queritur.ff. de nego.geſt.niſi in ſubſidiũ re ꝓperempta vel pꝛeſcripta.vt.l.ſi mater.S. de rei vendi⸗ catione. òòèMM Add iti 0 Adde ꝙ diſtinctio glo.magne in verbo We⸗ petẽda eſt pulchꝛa ⁊ pluries ſᷣm eam cõ ſuluit Bar. vt refert hic:eſt tũ verboſa pᷣm Pan de caſt. hic. Et adde ſᷣm au.de ca.ꝙ eſt ſingularis circa finem ſui in verſi.item ⁊ illud ꝙ ſemper poſſim rẽ meã ⁊c̃. Et ꝓ iſta glo.facit tex.in.l.fi · S. fi. ff. de leg. ij. Et dicit Bal. hic ꝙ iſta glo.eſt mirabilis.vide Bal.hic vt iã dixi in fl. col. S co it ti on Vbi pater diuiſit 9 ta l. bona iter liberos α officium iudicis vertitur circa tria:vt in eo qð HEAAdiuiſio excedit legitimã deducatur vt nõ diui ſa diuidat diuiſa aſſignet. ¶ Ex tex.inter eos hoc eſt pꝛimum qð facit iudex viri li pꝛeterea hoc eſt ſecundũ in adiudicando hoc eſt ter „ tium. — 22 Carens titulo longo tempo⸗ Eruum. re non pꝛeſcribit. hoc dicic 2„Butrigarius. — Icet Pactum inter coheredes non afficit AlEL. creditoꝛem: ſed afficit eos inuicem. hoc dicit Butrigar. A FIlium quem habentem. RInhac lege pꝛocedam hoc oꝛdine:quia pᷣmo Kxe ponaz ſummariũ intellectum. Secundo ponã quedam euidentialia. Tertio ponã pꝛimam lect.quã de ſtruã vna rõne:quiavenit ĩpugnanda hiſdeʒ rationibus qͥbꝰpᷣma. Poſtea ponã lec.Jo.⁊ ᷓ ipſã oppo.⁊ finalit᷑ ꝓ pter vnum contrarium ipſam deſtruã. DPeinde ponã lec. Aʒo.⁊ ad ipſam opponã ⁊ defendã eam. Deinde opponã cõmuniter ad lectur. omnes. Vltimo foꝛmabo quaſdaʒ queſtiones ⁊ ero expeditus. Redeo ad pꝛimũ.ſ.ad ſum⸗ mariũ qð tale eſt. Fideicõmiſſum vniuerſale cõditionale adueniẽte conditione debet reſtitui quarta deducta: in qua cõputatur hereditaria fundi in peculio dati vel pᷣle⸗ gati vel moꝛtis cauſa dati ſpᷣmvarias lecturas ⁊ acceptfũ cauſa conditionis implendc.h.d. ¶ Ad euidentiã eſt ſciẽdum ꝙ hic ſunt quattuoꝛ lecturne pꝛime due loquuntur quando fundus fuit datus in pecu lio: tertia quando fundus fuit pꝛelegatus: quarta ſaſuuę· eſt eadẽ in effectu cum tertia loquitur quãdo fuit datus cã moꝛtis vel quaſi.¶ Itẽ eſt ſciẽdum ꝙ lʒ ſint plures q̃ᷓr Quarte te.ſ. illa que debetur iure inſtitutiõis ⁊ deducitur de vni ſunt mul⸗ uerſo / ⁊ illa que debetur iure inſtitutiõis ⁊ deducitur de tiplices. ſingularibus legatis que dicitur falcidia:⁊ illa que debe tur ex conſtitut ione diui pij ⁊ multe alieę:tamẽ hic pꝛinci paliter tractatur de tribꝰquartis.ſ.de debita iure nature ⁊ foꝛte de illa hic non loquit᷑. Itẽ de trebellianica. Item de falcidia.Eſt ⁊ quedã mixta.ſ.trebellianica ⁊ falcidia que detrahitur de vniuerſali fideicõmiſſo ⁊ de ſingulari relicto:⁊ de hac hic loquitur pꝛout intelligitur ꝙ fuit etiã in fundo grauatus:a de hac.l.qui quadringenta.⁊. l.mar cellus.ff.ad trebell.loquũtur.i¶ Itẽ eſt ſciendum ꝙ aut q̃ ris de trebellianica quid in ea computetur ⁊ habemus re gulã ꝙ omnia ꝑcepta iudicio teſtatoꝛis niſi repugnet cõ curſus plurium iurium cirea idẽ contra.l.eum qui edes. ff.de vſuca. In falcidia imputatur quicquuid hrditario Ci niuerſalit ee . iure capitur. vt.l.in quartaʒ.ffead.l:falci. In debita iure ria:tunc ſemper etiam venit pꝛecium coĩcandum:differt nature percepta de ſolidis bonis teſtatoꝛis.vt.l.ſcimus a rene Npe ſte 4 etbere bentemin en Ai Hitlectu. ae ga ſlijſa. iinkalcia ſee dit ſria habe Nerdvo. P ſcteriuris Gnneont erecume ſbineßmmp⸗ ſiſtgor lan docp Nrutur, nquazpo⸗ ſebooblig ſtinbonis nſeſione. (Steont figtinherea Edſltiurt Cfdons L uaedzqn Motlonun. feroncont ſtmiusvt ſobonis Neföneno⸗ eniogdͤlee tierpon kcomopute nlundo:q chereibua⸗ lnnri ſoquart becop iudici ſfeala hermes üherepet Uurporine⸗ Mmher äbzaco cppcigen Coteſtaon Ccktoti⸗ lletiuaͤe rsyte Mr gten Mnenſag Loiekelone fehhnle ſberättr N Nuerboen ſikinneti fnited⸗ ſoheregie⸗ adit⸗ en d Keren, erent. ckunß hnoſer⸗ W ened honine inſpeni⸗ ilice eſann, netral Mäpent Also n ſbiti⸗ fei pepdt nein ete Sfmneanc, n dent Citezſten citit⸗ et Bahe lriinſtcg. Ner diul ter liben Nkineoh 1nöde tiedeni bocckte hotmmpn t hor diet Snonaftt inlien nten. quiaznn undopei ect quit⸗ Tationbe ,Aſntli, e oniſ. hheopon boqiſte idſen⸗ cöatont⸗ dolnct: girc ⸗ accen §.· repletionẽ. S. de inofficio.teſta. ¶ His pꝛemiſſis venio ad pꝛimã lectu que eſt quaſi ea⸗ dem cum ſecunda. nam ambe loquũtur quando fundus datus fuit in peculio:ſed differũt ſolum in extimatiõe fũ di. Pone ergo caſum ſᷣm pꝛimam lectur.vt ponit pꝛima glo.in pꝛincip.ſᷣm quã fundus valebat.xij. Et ad hanc lec.op.ꝙ male ſit extimatus:qꝛ ſᷣm hoc non poſſet ſupple ri in fũdo qrta:⁊ lʒ iſta rõe repꝛobet᷑:repꝛobat᷑ tñ ex rõni bꝰ quibꝰ ⁊ ſcdᷣa repꝛobat᷑:⁊ ideo pone caſum ſᷣm ſecũdaʒ lectur. ̃m qusa fundus datus fuit ĩ peculio ⁊ valebat.xxx. ¶ Expone tex.filium quem. Iſtud non videtur bonũ Relatiuũ añs ab eodẽ vᷣbo regi non poſſunt. latinum:quia relatiuum ⁊ ãtecedens non poſſunt regi ab eodẽ verbo ſed requirunt diuerſa verba ⁊ hic non eſt ni⸗ ſivnum verbum:⁊ huius timoꝛe multis modis exponitur littera.vt patet in glo. H ¶ Hereditaria parte Attende quia ponit filiuʒ habere ⁊ dicit hereditarium eẽ:⁊ ex hoc quidã inherẽtes verbo habentem impugnãt lecturã Aʒo.⁊ appꝛobant lecturam Joan. Alij inherentes verbo hereditaria poꝛtione ipu⸗ gnat lectu. Jo.⁊ appꝛobãt lectur.Aʒo.vnde pꝛopter hec verba appꝛobãtur⁊ impꝛobantur lec.¶ Ad hanc lecturã op.pqꝙ quarta non debeat deduci in vna re ſed de pluribꝰ. vt. l. ij.. ad.l. fal. So. dicunt quidã ꝙ hic in trebellianica ibi in falcidia. Alij dicunt ꝙ hic teſtatoꝛ hoc voluit vł ex pꝛeſſe qꝛ dixit vel tacite:quia pꝛedilexit filiũ:⁊ vt fundũ in vita haberet:ſed hoc eſt diuinare ⁊ male dictũ eſt pꝛo pter duo. Pꝛimo qꝛ ſi hoc eſſet ex volũtate teſtatoꝛis nõ eſſet ex iuris diſpoſitione: quia ponit hec lex. Secundo qꝛ tunc non hereditariã ꝑtẽ computaret ſed quartã here ditarie cum ex voluntate teſtatoꝛis hr̃et:⁊ ideo hãc lect. ſuſtine ſᷣm pꝛedictas pꝛimas ſolutiones.vel reſolue litte rã vt glo.qꝛ non dicit ꝙ in fundo ſuppleatur quarta ⁊ qͥ- dam doc.appꝛobãt hãc lectu.dicentes ꝙ per hãc lecturã deſeruitur verbo habentẽ:qꝛ quãdã deteſtationem habʒ hm quaʒ põt dici habere.vt.l.ſtipulatio ·S.hi quoq;.ff. de verbo.obliga. Itẽ deſeruitur verbo hereditaria:qꝛ remãꝗ ſit in bonis vt .l. poſſeſſio · S. qui in aliena.ff. de acquiren. poſſeſſione. ¶ Sead contra hoc opp. ſi eſt in peculio fundus:ergo re⸗ maãſit in hereditate ⁊ due partes pertinẽt ad coheredes qꝝ diuiditur inter eas.vt.l.fllie’j.de collatio.⁊.l.ij.S.de ĩ offi. dona. Quare ergo ſi fllius contra extraneos etiã de ducere dʒ quartã poterit cõputare in fundo pꝛo poꝛtioni bus alioꝛum ⁊ ſic ſolũ contra coheredes computaret q̃r tã ⁊ non contra extraneos. Pꝛeterea cũ fundus ſit here ditarius vt dixi ſicut ⁊ cetera bona:q̃re plus in fũdo qᷓ; . alijs bonis deberet quartã habere ⁊ ſibi ſuppleri:⁊ ideo hac rõne non puto hanc lectur. non pꝛocedere.¶ Modo venio ad lec. Jo.ſᷣm quã fundus fuit filio pꝛelegatꝰ ⁊ lit terã expone.vt glo.⁊ ſᷣm hanc habes ꝙ hereditariã par⸗ tẽ computat ſibi totã ĩ quartã nec ſuppletur ſibi reſiduũ in fundo:qꝛ illum dʒ lucrari pꝛo partibus quas capit a coheredibus:qꝛ eas capit iure pꝛelegati ⁊ non iure here ditario:⁊ ideo de alijs bonis teſtatoꝛis debet fieri ſup⸗ pletio quarte. ¶ Ad hec op.ꝙ totum fundũ debeat computare.qꝛ quic⸗ quid iudicio teſtatoꝛis percipitur cõputatur.vt.l quar⸗ tsã.ff. ad.l.falcidiꝗ. So. dicunt quidã ꝙ aut capit plegatũ ab extraneis:⁊ tũc licet non percipiat aliquid heredita⸗ riũ percipit tamẽ iudicio teſtatoꝛis: ⁊ ideo totũ compu⸗ tatur / vt in contrario.aut ꝑcipitur a coheredibus ⁊ tunc partẽ hereditariã quã habet a ſe ipſo cõputat in quartaʒ quã hʒ a coheredibus nõ cõputat vt hic.¶ Sed ↄtra hoc opp.quia etiã partes quas hʒ a coherede hʒ ſaltim iudi⸗ cio teſtatoꝛis: ⁊ ideo cum hic de trebellianica loquamur debet totũ cõputare.vt.d.l.in quartã.ſed hoc eẽt verum niſi aliud repugnaret:⁊ ideo dic ꝙ ſi totũ hr̃et iudicio te ſtatoꝛis vt eſt quãdo ab extraneo percipit tunc totũ im⸗ putat. Item ſi totum hereditario iure ꝑciperet totũ com putaret:ſed qꝛ iſtum fundum hʒ iure hereditario qᷓ; iudi cio teſtatoꝛis:ideo ne duplici iure ĩ eadẽ ſibi imputet q̃r tã contra.l.eum qui edes.ff.de vſucapio.ideo ſolum ĩpu⸗ tet hereditariã.Alij dicunt ꝙ hic etiã fuit grauatus de re ſtituẽda poꝛtione ſua:⁊ etiã fundo.Sed hoc eſt diuinare qꝛ tex. hoc non dicit.¶ Item op.ꝙ etiã pᷣlegata omniave niat in reſtitutione.vt.l.cũ virum.j. de fldeicom.So. ibi fuerũt verba generalia hic non: ſed fuit hic habita men tio hereditatis. ¶ Item oppo.ꝙ totã hereditariam non Foaamilie herciſcunde. imputet ſed qrtã hereditarie. vt.l. ticie.ff. ad.l.falci.? iſta oppoſitio reſpicit omnes lec.ſed ſolue ꝙ hic retinet quar ta cõtra voluntatẽ teſtatoꝛis ibi ex voluntate.¶ Itẽ op. datũ cã conditionis implẽde non imputetur.vt.lã q̃r⸗ tã.⁊.l.id autẽ.ff.ad.l.falci.⁊ iſta oppoſitio ctiam reſpicit oẽs lec.⁊ ideo reſeruo.ſ¶ Itẽ op.qꝛ in fundo ſuppletur ei quarta. Reſpondeo immo non ſuppletur in eo idco ex⸗ ponevt gl. Itẽ op.ꝙ poꝛtio hereditatis veniat reſtituẽ 2 da: & in ea nõn ĩputatur q̃rta.vt.ff.ad trebel.l.in fideicõ. S'fi. So. ſatis reſtituit cũ imputet ſibi in quartam. ¶ Vodo op.ad hãc lect.foꝛtiꝰ ⁊ ſic. Nerba qualitatiua denotat qualitatẽ ſᷣm tẽpus verbi cui adijciuntur.vt.lĩ delictis · S.ſi extraneꝰ.ff. de noxa.⁊.l.⁊ ſeruoꝛũ.S. ĩgenui. de ſta. ho. Modo cũ hic quod pater ſanxit reſtituere fili⸗ um hñtẽ fundum ergo innuit ꝙ tunc habebat cũ graua⸗ uit cum ſic dictio habentẽ denotet qualitatẽ ſᷣm tempus verbi ſanxit.aut conſtat ꝙ pꝛiuilegiũ tũc filius nõ habe⸗ at cum ſolum poſt moꝛtem habere dẽbat.ergo lect. iſta q̃ de fundo pꝛelegato loquitur non eſt bona:⁊ hac rõne nõ puto hanc lec. Jo.eſſe verã. Modo venio ad lec.Aʒzon. ſm quꝗ fuit fundus cã moꝛtis donatus. Et ad euidẽtiã eſt ſciẽdum ꝙ aliquãdo pater donat filio vt bñ merito/⁊ ſic vt extraneo.aliquãdo vt hẽat in peculio: aliquãdo cꝗ moꝛtis vere vt quado donat cã moꝛtis vel quaſi moꝛtis vt quãdo donat inter viuos filio vt filio:⁊ donatio moꝛ⸗ te confirmatur ⁊ capit vim relicti. ¶ Ad hanc lec.op. ſic ⁊ videtur ꝙ qrta nõſi: uppleatur in fundo magisq; in alijs bonis cum fundus in hereditate remanſerit qð patet: qꝛ venit diuidendus.vt.l.ſi donatione.j de collatio.So ali quãdo pater donat filiovt hẽat in peculio:⁊tunc ad filiũ tranſit ſola adminiſtratio ⁊ eocealt lex cõtraria.Aliqñ donat filio vt bene merito ⁊ ſic vt extraneo ⁊ olim talis donatio non valebat cũ omnia patri per filiũ querebant᷑ ſed moꝛte confirmatur:⁊ ex hoc caſu poſſet loqui hec lex hodie ſᷣm quoſdã valet ſtatim /ſʒʒ alios non. Aliquando donat pater filio vt filio:⁊ tunc nec olim nec hodie valet ab initio:ſed cõfirmatur moꝛte:⁊ de tali poſſet loqui hec lex:qꝛ videtur eſſe quedã tacita donatio cã moꝛtis cum capiat vim relicti.aliqñ donat filio cõferendo in eũ ſupꝛe mũ arbitriũ ⁊ donãdo cã moꝛtis:⁊ tunc etiã hoc caſu p⸗ cedit hec lex ſᷣm opinionẽ Aʒo.i¶ Itẽ opp. ꝙ hereditariã partẽ debegat reſtituere: ergo in ea nõ imputet quartã.vt: l.marcellus.S. res que.ff.ad trebel.So.ſatis reſtituit cuʒ in ea quartaã non cõputet. Itẽ opp.quare magisin hoc fundo q; i alijs rebus ſuppleatur q̃rta. Reſpõdeo hic fũ do eſt remanſurus penes filium nec aliquid ex ipſo debʒ reſtituere:ſed ſoluʒ poꝛtionẽ hereditariã imputat.q Ite op.ad vtrãq; lec.ſ.Aʒo.⁊ Jo.ꝙ ſolum q̃rtã hereditarĩe ĩ⸗ putet. vt.l.ticia.ff ad.l.falcid. So. hic q̃rtã retinet contra volũtatẽ teſtatoꝛis ibi ex voluntate teſtatoꝛis.¶ Itẽ op. Quaiitati ua ̈ba de notaãt q̃li⸗ tatẽ pᷣm tẽ pꝰ v̈bi cut adijciũt᷑. datum cꝗ conditionis implẽde non imputetur in qrta Sonat᷑io vt. l. id autẽ.⁊.l.quod autẽ.ff. ad.l.fal.So.lʒ datuʒ cauſa cã ↄditio⸗ conditionis implẽde non imputetur reſpectu alioꝝ / ĩpu nis implẽ tatur tñ reſpectu illoꝝ a quibus ꝑcipitur:aut ergo perci⸗- de an ĩpu⸗ pitur coꝛpꝑꝰ vel pecunia hereditaria:⁊ illud totum perci⸗ tet᷑ ĩ q̃rta. pitur iudicio teſtatoꝛis:⁊ ideo ĩ trebellianica cõputatur in falcidia non computaret᷑:aut percipi tur coꝛpus here⸗ ditarium vel pecunia hereditaria:⁊ tunc partem perci⸗ pit iure hereditario non ab heredibus iure legati cũ nõ ſit ſua. vt.l.legatum in vltima quarta.ff.de leg.j. Parteʒ vero coheredũ hʒ iure legati:ne ergo ĩ eadẽ re duplici iu re q̃rtã imputet vt dixi imputat ſolũ hereditariã poꝛtio nẽ: verũ in l.noſtra.datum a coheredibus cauſa condi⸗ tionis implende non fuit coꝛpus hereditarium vel pe⸗ cunia hereditaria. ⁊ ideo totum imputatur in quartam reſpectu coheredum a quibus percipit.Et ſi dicas ſi nõ capit iure hereditario:ergo non dʒ imputare. vt.l.in q̃r⸗ tam.ff.ad.l.falcid.So.ibi in falcidia hic in trebellianica: ſed hanc lectur. impugnant quidam ex verbo heredita⸗ ria:nam dicunt ꝙ ſi fuiſſet fllio donatus per moꝛtem cõ⸗ firmatur ⁊ trahitur retro vt.l.donationes.S.fina .de do natio.inter virum ⁊ vxoꝛem.ergo non eſt hereditarium. Peeterea dicit lex ꝙ eſt extra cauſam bonoꝛum talis do natio.vt.l.vnum ex familia.S.fina.⁊.l.ſequen.ff.de leg. ij.⁊ ideo non poteſt dici hereditarium. Sed certe tu po⸗ tes ſuſtinere Aʒo.æ ideo cõſidera plura in donatiõe iſta. Pꝛimo quia poſſeſſio trãſit ad filium ⁊ detẽtatio.vt.l.j. §.ſi vir vxoꝛi:ff.de acquiren.poſſeſſ. Item conſidera vo⸗ Byj5utrigarius ſuper Certio libꝛo Codicis Honatio luntatẽ donantis que multipłr in talibus attenditur.vt l.in cõditionibꝰ.ff. de cõ.⁊ demõ.⁊ ſᷣm eã teſtatoꝛ habuu voluntatẽ vt etiã quo ad dominiũ cxiret bona ſua. Item conſidera diſpoſitionem iuris que pꝛohibet dominium ad filium tranſire ab initio. Modo certum eſt ꝙ eadem res pꝛopter varios reſpectus poteſt diuerſimode conſi⸗ derari.vt.l.papinianus·S.ſed nec impuberis.ff. de inoffi cio.teſtamen.Ad pꝛopoſitum ergo fateoꝛ ꝙ donatio con moꝛte con firmatur moꝛte vt exiuerit quantuʒ ad acquiſitionem do firmatur. minij:⁊ ideo tẽpoꝛe diſpoſitionis eſt in dominio defũcti: ergo hereditarius eſt fundus ⁊ poterat defunctus reuo⸗ care ſi volebat ⁊ grauare etiam ſivoluiſſet vt dicta.l.vnũ ex familia · S. fl.⁊.l.ſe.nimirum ergo ſi ſibi imputat i quar tam hereditariam poꝛtionem.¶ Item patitur diminutio nem per falcidiam.vt.l.in donationibus.⁊.l.ſi moꝛtis·j ad.l.falcid. Nerumtamen fateoꝛ ꝙ actualiter ⁊ quantum ad detẽtationem ab initio exiuit bona defuncti vt dicto S. vir vxoꝛi.⁊ ideo dicitur extra cauſam bonoꝛum eſſe: et ita loquitur dicta.l.vnum ex familia.cum.l.ſequenti.licʒ autem non ſit ex bonis defuncti cum moꝛitur vt dixi:eſt tamen in bonis eiusvt dixi.aliud enim eſt dicere aliquid gle, in oms vel eſſe ex bonis.vt inſti.vi bonoꝛum rapto. .finali. ¶ Modo quero an due quarte per filiumveniunt deducẽ de: ⁊ dicunt quidam ꝙ ſolum vna.⁊ pꝛobant per iſtum tex.qui dicit.Sð.quartam habens ⁊c̃ ⁊ per tex.in aut᷑.de te ſti ·S· q;obꝛem.⁊ aut᷑.res que.jcõmunia de leg que leges dant ſolum vnam quartam ⁊ non plures ⁊ tamẽ erat ſub conditione grauatus:verum quidam volentes ſuſtinere contrarium reſpondent ad hãc legem exponendo ſupꝛa quartam.i.quartas. ¶Ad · S. qᷓ;obꝛem reſpondent ꝙ ibi loquitur de debita iure nature nec ibi foꝛmata fuerat queſtio de trebelliani ca.dominus Martinus dicebat aut filius eſt inſtitutus pure ⁊ grauatus ſub conditione:tunc anteqᷓ; veniat con⸗ ditio nil deducit cum totum habeat ⁊ ſic ſibi ipſi deducc ret ⁊ dubitabatur an ſit extitura conditio adueniente cõ ditione cum deductio quartarum ſit flienda ſᷣm idem tẽ⸗ pus non poteſt niſi vnam deducere ne vna euellatur de coꝛpoꝛe alterius vt hic.aut eſt inſtitutus ſub conditione ⁊ grauatus pure:⁊ tunc ſtatim detrahit debitam iure na⸗ ture quã debet habere ſine onere.vt.l.quoniam in pꝛioꝛi⸗ bus.S.de inofficio.teſtament.⁊ in euentum conditionis detrahet trebellianicam ⁊ ſic duas habebit cum ſint di⸗ uerſis tempoꝛibus deducẽde ⁊ hec eſt multum equa opi⸗ nio:ſed conſuetudo eſt in contrarium ⁊ decretalis ſi pa⸗ ter. extra de teſtamẽtis.⁊ communis opinio eſt vt diſtin guatur an ſit grauatus pure:⁊ tunc vnam tantum detra⸗ hit an ſub conditione/⁊ tunc duas. Unam ſtatim ſcilicʒ debitam iure nature ⁊ ſic quattuoꝛ vncias:aliam dereſi⸗ duo ſcilicet trebellianicam vt in euentum conditionis ⁊ ſic quartaʒ de octo:⁊ ita duas vncias:vnde reperitur ha bere dimidiaʒ hereditatis. Ad rationem domini Mar tini poteſt reſponderi ꝙ non detrahit eam ſibi heres duʒ eſt inſtitutus pure:ſed ipſa lex:ſimile in.l.ſi noxali S.eſt nul onis f. de peculio.vbi eſt verbalis deductio non realis. =G Item quero quid imputetur in quarta: Reſpõdeo:aut Quarte queris de fructibus:⁊ tunc aut loqueris in debita iure na qͥd iputet᷑ ture ⁊ recurre ad gloſl.papinianus·S.ſi conditionibus. ff. de inofficioſo teſtamento.quia aut eſt adiectum certuzʒ tempus infra quod percipiuntur/a tunc computantur in quartam:aut incertum ⁊ tunc non imputantur in quartã aut queris de trebellianica:⁊ tunc liberis pꝛimi gradus non computantur alijs ſic.vt.l.iubemus·j.ad trebellia. quod dicvt ibi nota.poſſeʒ tamen dicere pꝛo omnibus ꝙ aut fructus ſunt ſati tempoꝛe moꝛtis teſtatoꝛis:⁊ tunc tã qᷓ; coꝛpus hereditarium ⁊ poꝛtio hereditatis computa⸗ tur in qualibet quarta: aut fuerunt poſtea ſati ⁊ ſeminati ⁊ tunc aut eſt adiectum certum tempus:⁊ tunc in debi⸗ ta iure nature imputatur: vt dictoS. ſi conditiom. Multo foꝛtius in trebellianicam niſi ſint liberi pꝛimi gradus. vt dicta.l.iubemus. In falcidia vero non im⸗ putant᷑ fructꝰ poſtea ſati. Si aũt queris an pꝛelegata Pꝛelega⸗ computentur in quartam. tunc dic ꝙ aut eſt pꝛelegatum ta an ↄpu⸗ coꝛpus non hereditariũ vel pecunia non heditaria.⁊ tũc tẽt᷑ ĩ q̃rtã. falcidia non imputat᷑ cum iure hereditario nõ capiatur: yt.l. in quartã.ff. ad.l.fal.Sed in trebellianica ſic: vt hic. D quia capitur iudicio teſtatoꝛis.Si autẽ eſt pᷣlegatuz coꝛ⸗ pus hereditariũ /⁊ tunc poꝛtio quã habet a ſe imputat in falcidiã ⁊ in trebellianicã:vt hic ſᷣm opinio.Jo.⁊ impu⸗ tatur tota hereditaria:ſed retinet᷑ quarta contra volun⸗ tateʒ teſtatoꝛis als quarta hereditarie:vt. l. titia. ff. ad.l. falcidiam. Aut pᷣlegatur pecunia hereditaria:⁊ tũc vide tur totã de ſua poꝛtione habere ⁊ totum iputat in trebel⸗ lianicam ⁊ in falcidia:vt l.deducta ·S.nũ mis.⁊.l.cum ꝑa ter in pꝛin ff.ad trebel.qð non eſt verum:vt.j.dicam. Si autẽ queris an datum cauſa cõditionis implendeveniat in quarta computãduʒ /⁊ tunc dic vt dixi.S.in pꝛelegato ꝙ aut capitur coꝛpus /vel pecunia nõ hereduaria:⁊ com putatur in trebellianica:vt hic.in falcidia non:vt dicta.lʒ. in quarta. Aut eſt datũ coꝛpus hereditariũ/⁊ tunc poꝛti⸗ onem quã habet a ſe ipſo cõputat in falcidiã ⁊ in trebel⸗ lianicã.qꝛ iure hereditario capit /⁊ ex iudicio teſtatoꝛis pꝛo ꝑte in coheredẽ nõ ĩputat in falcidia:qꝛ nõ capit iure hr̃dario:dẽret aũt in trebellianica ĩputare cũ capiat iudi cio teſtatoꝛis:ſed hoc ideo nõ facit ne in eadẽ re duplici iure quartã imputet cõtra.l.eũ qui edes.ff de vſuca.Aut eſt data pecunia hereditaria cauſa cõduionis implẽde: ⁊ tunc totam fingitur ex poꝛtione ſua percipere. Sed an totũ imputet ſibi in quarta:certe in trebellianicã ſic/ in falcidia non.qð eſt mirabile dicere ꝙ fingatur totam ex poꝛtione ſua hẽre ⁊ tamẽ in falcidiã tota nõ imputet: ſed pꝛo hereditaria poꝛtione:⁊ eſt ratio differẽtie inter trebellianicã ⁊ falcidiam:qꝛ lex citius patit᷑ vnã impꝛo⸗ pꝛietatẽ qᷓ; duas:vt.l.j.⁊ ibi no.⁊.l.ad exactionẽ·j/ de do⸗ tis ꝓmiſ. Modo ita eſt ꝙ ſi in falcidiã deberetur totum imputari iam eſſent due impꝛopetates.vna qꝛ fingeretur totũ ex poꝛtione ſua habere qð habet ex poꝛtionious co⸗ heredũ.Secũda qꝛ in falcidiã imputaret id qð iure here ditario non cepit.ſ pꝛo poꝛtionibus coheredũ qð eſt cõ⸗ tra naturã falcidie:vt dicta.l.in quartã.⁊ ſic duas impꝛo pꝛietates haberemus quas lex nõ patiuur:ſed ſi totũ im⸗ putatur in trebellianica nõ eſt niſi vna impꝛopꝛietas ſcʒ ꝙ fingitur pecuniã habere ex poꝛtione ſua/⁊ ſic nõ diuer ſo iure ⁊ eſt ſpeciale in pecunia/cum autẽ ſit percepta iu⸗ dicio teſtatoꝛis nõ eſt ſpeciale ſi in trebellianicã tota un⸗ putetur:vt dicta.l.deducta·S·nũmis.⁊.l.ſi pater.in pꝛin⸗ cipio.in debita vero iure nature imputatur id qð ex ſoli⸗ dis rebus teſtatoꝛis perceptũ eſt ⁊ non aliud:vt.l.ſcimꝰ. Srepletionẽ.S.de inoffi.te.ſ Modo venio ad duo verba que in fine mihi reſeruaui. ¶ Et pꝛimo op.ꝙ hec lex non ſit cõgrue ſituata.Et ſol⸗ ue vt glo.¶ Ultimo oppo.qꝙ in vna re non poſſu deduci quarta:vt.l.ij.j.ad fal.So.multis modis:nam quida di⸗ cunt ꝙ hoc teſtatoꝛ voluit / qð eſt diumnare.Alij dicũt ꝙ ibi in falcidia.hic in trebellianica.Alij dicunt qð eſt ſpe⸗ ciale in fllio qð eſt falſuʒ:ĩmo ius cõmune:⁊ nichil eſt cõ tra filium qð non ſit contra alios:nihil pꝛo ipſo qð non ſit pꝛo alijs:⁊ ideo dic ꝙ hoc hic non cõtingit ex natura trebellianice:ſed ex natura iudicij familie herciſcũde ĩ qͥ nil debet remanere indiuiſum: vt.l.heredes ·S. nihil.ffe. et ideo iudex aſſignat totam quartã in hoc fundo:vt nil remaneat filio cõe cum heredibꝰ.⁊ ꝓcedit hoc cõtrariũ ſᷣm pꝛimas lect᷑.antiquoꝝ.ſᷣm alias duas vltimas non. Sed ſi queras an quarta poſſit in vna re detrahi: dic ꝙ ſicut in legato bonoꝝ poteſt deduci in vna re:vt.l.nõ am plius · S. fl.ff. de le.j.ita ⁊ in fideicõmiſſo vniuerſali:ſecus eſt in falcidia:vtl.ij. ad.legẽ falci.⁊ ẽ ratio:quia trebel lianica deducitur de vniuerſo ⁊ deducitur vni.vnde in vna poteſt deduci.falcidia vero deducitur de ſingulari⸗ bus legatis / et pluribus.vnde ſi deduceretur in vna re fieret tantum iniuria illi ſoli cui illa res eſt relicta/quod eſſe non debet cum omnibus legatarijs debeat dedu⸗ ci.vnde ſi vni tantum eſſent plura legata relicta puta rem idem eſſe de falcidia ꝙ de trebellianica ſcilicet ꝙ in vna re poſſet deduci. Sic ergo concludendo dico pꝛimã lec. hic poſitam nõ eſſe bona:tum qꝛ in debita fit ibi exti⸗ matio in empta tuʒ quia ſi res eſſet data in peculio rema⸗ neret in bonis defuncti ⁊ cõmunis:nec eſſet ratio q̃re ma gis in fundo deberet ſuppleri quarta q; in alijs rebꝰ:tum qꝛ eſſet abſurdum ꝙ in poꝛtionibus cohereduʒ fieret ſup pletio ⁊ ſic ipſis ſolis fieret deductio ⁊ nõ extraneis.Et eadem rõne repꝛobo ſecunda.vt.S.dixi.Tertiã repꝛobo per dictionẽ hñtẽ vt.S.dixi.Reſtat &̊ ꝙ quartã.ſ.Aʒonis appꝛobemus ⁊ hec ſufficiãt de materia iſta. Cbicſun eraq ſnli. uut ſed o deepl Gloopo. ſotſieſun niait ſtmce Nehancl! A ſeſenaan Merminst Pntaten ſeuah lr deten ſl intero hgipel no⸗ hebltſol eautcof 1 Piwonen C 2- Cõi diuidũdo. Cõia vtriuſq; iudi.etc. Jo. CXIII. Ehnn nemn J Add itio Dic ꝙ in hac lege vera lectura eſt lectu⸗ quare hic in ſcða lege opoꝛtet me agere pᷣmo rei vẽdica⸗ cta vl mo mmndi. DQuarta X. 0 Lμà ra antiquoꝛũ ᷣm Bar. cõiter ſᷣm ofis tiõe.Rñdeo exceptio pᷣpoſteratiõis facit ꝙ ſivolo agere ta contro⸗ nufa an dedu⸗ ⁊ nouiſſime pᷣm Yaſo. de may.hic. ⁊ eſt vera ſjʒ Bar. ⁊ ſin⸗ familie herciſcũde pᷣmo agã petitiõe hr̃ditat.vel ſi volo uerſia. itſem. cat᷑ devna gu. m Yaſo. ad hoc ꝙ quarta per trebellianũ deducitur agere cõi diuidundo: pꝛimo agã rei vendicatione ⁊ hoc ine rreoceſſa fi de vna re coceſſa filio in peculiũ ꝓfectitiũ q;uis trebellia duobus concurrẽtibus. Oꝛimo ꝙ aduerſariꝰ totũ poſſi⸗ ulaung lio ĩ pecu⸗ nũ detrahit᷑ tã devna re q; de alia.Et eſt rõ ſpecialitatis deat⁊ diffitetur me coheredẽ:nã cũ tunc ſperetur per me fteng liũ ꝓfecti⸗ ſᷣm glo.in verbo percipit in verſi.alij vt loth.Et ratio il moueripetitione hereditatis facit ſilere iudicium fami⸗ lglene tium. lius ſpãlitatis eſt:qꝛ iudex inſequi debet voluntatẽ teſta lie herciſcũde interim.ſi autẽ non poſſidet totuʒ: ſed ego inhtegnn toꝛis.Et adde in hac.leſſe tex. expꝛeſſum ⁊ ineuitabilem ſimul cũ eo ſperatur per me moueri petitio hrditatis cuʒ tnlitin qð filius grauatus ſub aliq̃ cõditiõe nõ detrahit niſiyns poſſideã:⁊ ideo agò fa mil.herciſcũde: qꝛ nõ expedit agt Nenttien quartã trebellianicã vt hic ꝙ eſt cõtra opinionẽ canoni. petitione hereditatis.vt.l.ij · S· .ff. ſi pars hered ita peta. 4 negnn qu totus mundus de cõſuetudine ſeruat / videlicet vt f Jasẽ ſi volo agere cõi diuidundo:nꝗ aut aduerſariꝰ poſ⸗ itinnit lius ſub cõditiõe grauatus poſſit duas quartas detrabe ſidet totũ T diffitetur me heredẽ:⁊ opoꝛtet me pᷣmo age⸗ dttſte, re circa quod vide gloſ.in. c. rainutius. cx. de teſtamen. re rei vendicatione ⁊ pꝛobare me dñm pꝛo parte. Si aut nöcnt, in glo. ſuper verbo legitimã ipſam circa fl.glo.in verſic. poſſideo etiam ego vel aduerſariꝰ poſſidet: ſed nõ negat ianut alij vero voluerũt ⁊c.⁊ illã cãdem opinio.tenet glo. in. l. me heredẽ pꝛo parte vel dñin ſufficit mihi iudiciũ cõmu lirnn H papinianus.S.meminiſſe.ff. de inoffi. teſta.⁊ ibi Bar.idẽ ni diuidũdo. ¶ Op. ꝙ non extimetur res reſpectu domi Xſſenn bar. ⁊ bal.hic.qui pluries ita conſuluerunt: idem tenet uj ſed crediti.vt.l.cõmuni diuidundo·S. inter eos.ff.eo. * Panoꝛ.in.d.c.rainucius.in antepe. col. et ibi per eum vt So. aut creditoꝛes inuicẽ agunt ⁊ ꝓcedit.l.cõtraria.aut geis deas.⁊ ꝙ due quarte ſint detrahende.vide tex. in. c. rail⸗ crcditoꝛ ⁊ dñs alterius partis:⁊ pꝛocedit hec. Idẽ eẽt ꝙ elintit naldus verſi. dilectus.ex. de teſta.⁊ ibi per cano.Et duz eſt bicſi duo ſocij inuicem agerert. — glo. hic ſuper verbo percipit in fine ſui enumerat ſeptem yAK3 EEE officium Bona indiuiſa veniunt R*MR genera q̃rtarum. Adde ſᷣ̃m Jaſo.may.alia gña quartarũ —1 Sn, O diuidẽda inter me ⁊ eũ npun yt in. l.j.?..ij. C. quibus ⁊ qũ quarta pars debetur.itẽ alið ERaui dominus eſt alienata cum nouo ſucceſſoꝛe. feſeikiie in aut᷑.ſed neq;. de epiſco.⁊ cle. Item alið in aut᷑.pꝛeſbite AA LyOc dicit. knimn ros.de epiſco.⁊ cle. Itẽ aliud genus quarte qð debetur ðõ J7 maio:ꝛ Valet diuiſio ſine inſtrumen ionen epiſcopo. Itẽ aliud quod debet᷑ rectoꝛi eccłie parrochis en & to/ minoꝛ i ea leſus reſtituit᷑: cfeturten lis ⁊ ſic ſunt.xij.quarte.ſᷣm Jaſo.de may.hic in.x.col.ald rx hi hoc iudicio veniunt ſumptus percepta roõne fingetn finẽ.Adde hic Cy.in.xj.col enumerãtem ſexdecim g’a A& Doli ? culpe. h. d. P usliter pꝓbet᷑ diuiſio. Rñ⸗ Biuiſio tionmne q̃rtarũ ⁊c.vide ad plenũ per Jaſo.hic poſt Pau.⁊ alios deo per teſtes vel etiam pꝛobãdo ꝙ diuiſim poſſedi.x.an bonoꝝ q̃li achͤiein doc. hanc.l.filiũ quem habẽtem.⁊ eius materia fui pꝛsoſe nis/nã pꝛeſumetur facta.¶ Quomodo ergovnus factũ ꝓ ter ꝓbet᷑. ſedugt P guutus dum legebã Andegauus. boabit ſe pſcripſiſſe contra fratrẽ cũ nõ poſſit pꝛobare titu ſiedunsſn 6 ekech ſ Qucſita cum effectu retinet ui lũ. Rñdeo pꝛobabit ſe.x.annis poſſediſſe dominiũ:⁊ tũc ſedſttoie cau d. non vult ſuccedere nec cogitur p̃ſumetur ꝓ parte fratris hfre titulũ diuiſiõis: ⁊ ideo po⸗ pontteg &conferre.h. d. ttiuit pꝛeſcribere pꝛo ſua parte non habʒ titulũ.vt.l.nihil. Aſcnin 1. Omne iudicium teſta S. pꝛohibere.q Itẽ quero nunquid filius agendo contra ſtennn Nter omnes. iu iclumte ſi⸗ Eextraneũ rei vẽdicatione vincet pꝛobãdo ſe diuiſim poſ⸗ ninn ne ſcriptis ſolemne vel non ſolemne valet ĩter ſediſſe decẽnio. Hñdeo nõ:quia pꝛimũ decenniũ facit ſo letninct WMliberos. h.d. lum pꝛeſumi titulũ / ergo ẽ neceſſarium aliud decẽniũ ad ridcderſc⸗ J do Aut quis teſtatur ĩter libers pꝛeſcribendum ⁊ tunc vinceret:⁊ ſic duo ſunt neceſſaria. udtlſen SA mo ꝛ ſine ſcriptis minus ſolemimm SAꝰ R R communionem In com⸗ addooſen Yter ⁊c tunc ſerua.l.hac cõſultiſſima.S.ex imper⸗ §. easD eSLiEEIS. fnunione fecto.de teſtamẽtis. qꝛ quãtum ad teſtamen⸗ ¶ ½VRichoata quis inuitus ſtare non cogitur. h. d. ʒ ſtun kiſ⸗ m ſine ſcriptis remanet incoꝛrecta. Si aũt facit teſti E, & Svcram lectunramam. — Npoltati tũc ſerua aut᷑.quod ſine poſita. ſup.l.hac conſultiſſima:q CMota ergo duas regulas: vna ꝙ inchoare ſocictateʒ un quiin determingtur per dictꝗ aut aut no facit teſtm ſed aliam qs non cogat᷑ Ad hanc op de.l.ſi frumentũ.ff. de rei ven⸗ Aſdin ypoluntatem ⁊ tunc aut ſine ſcriptis ⁊ ſerua.l.ĩter eos hic di. So. illud ratione impoſſibilitatis.¶ Secunda regula untcöttſe poſitã que quãtam ad hoc nõ eſt coꝛrecta.aut in ſcriptis Eſt ꝙ in communione inchoata quis ſtare non cogatur: eanichlchi ſerua hãc aut.⁊ hec eſt veritas:licet alij dicãt ꝙ aut᷑. Ad quã op.de.l.in hoc iudicio.S·ſi cõuenerit.ff.eo. So. moin ſine. determinet.l.ĩter omnes.ĩmo illa loqtur qñ teſtm̃ fe hec eſt regula ſpale in caſibus vt in glo. gratnmn ai inter Ks dnon focit l age vableatt Raucei e Cö DMVMV . . itie ari vel non ſerua.l.quotiẽs.⁊.l.filij.S.eo.cũ glo.ſua.aut . nen diſponit ſolemniter ⁊ videtur velle ſi minus ſolemniter: 0 munia v triuſ; iud icij. ſte. itann tunc aut confert per modum quote ⁊ videtur velle teſta⸗ MKubꝛz ica. teecanni ri/ſi non per modum quotejnon. Hõ Hiuiſio ſimili⸗ nan Communi diuidundo. Zuiſionem. ii imilt. derahiedi 221 „ . Vcum emptione. h. d. =UUGU ei “ð́” Mubzica. l ch opont. Pomd non ſit ſinii⸗ giberſalfen Loni em cõem gemptioni:cum illa ſolo conſenſu perfi umnini Mater. Bee emegenn Mciatur hec non yt.s titul ij l ſi cogita un alienare vel pignoꝛare ⁊ cũ nouo dño 2 tione. Sol. vt glo. quia habet ſimiltu⸗ neſie agi cõi diuidũdo nõ cũ antiquo⁊ ho MXaai& dinem non per omnia. Jacobus Bu⸗ nenn niſi fuerit lis cõteſtata in hoc iudicio: trigarius. Knliute aaꝛ tũc alienare nõ poſſet. h.d.cũ ſen. Pr Tiam Si diuiſio eſt facta a iudice incõ brunn S“ „¶ Quero an tota res debeat extima⸗ AE HA D petenti firmatur cõſenſu partiuʒ uuſlleſe ☚ &1i an ſolũ pars. Rñdeo vt glo.ſ Jtem vt valeat vt ex contractu non ex ſententia. hoc ſaiſiuni Pignoꝛa qucro an lite conteſtata pꝛohibeat᷑ pignoꝛatio: dic yt r dicit. .— . oniae tio an phi glo. Et dic ꝙ hic non eſt facta res litigioſa ĩ hoc iudicio Fea S Aio ib Queinadmodum in vendi Pluſttie bea lite ⁊ de iure dñij non eſt queſtio:qꝛ tunc rei vendicatioße A 5 1 21 UIS. tione ſuccurritur contra d0 hheline conteſt. ageretur pꝛimo: ideo benc eſt verũ ꝙ vbipꝛopter vicii VAlum ex pꝛopoſito / vel re ipſa: ita in diuiſione. nnn igonaprahbek noꝛatlo:ſeg hic Beaile ratione α☚ BD Shoc dicit. Alofehein yt dixi pꝛohibetur alienatio ⁊ ideo pꝛohibita alienatio n — 11& Heclex eſt contra vulga Miin, Alienatto enderut huohibita ignoratio Qucro an pol mots (N pattuug. glexeſt contrs vutge ni en enatio controuerſiam tantũ impediatur alienatio⸗ videtur vptiy intedit. Socij non communicant niſi que ha⸗ in r ibedia ſic vt.l. alicnationes fr famil. perciſcũ. Sed dicꝙ ibilo⸗ Wa Abent wnn nommunicant niſi que ha⸗ Lotiͤt turſtatici Ctdl. ienationes.ff.famil.herciſcũ. ed dic ꝙ ibi lo⸗ AEEbent communia non alia licet ſint ex commu⸗ uniſ angen⸗ quitur in iudicio vniuerſali: at in ſingulari cxigitur con⸗ mi pecunia comparata/ niſi ſmmt ſocij omnium bonoꝛum. 6e a2 teſtatio vt hic ⁊.l.ſi poſt acceptum.ff de rei vend.¶ Sed hoc dicit Butrig. *„ Dos vel Gutrigarius ſuper C ertio libꝛo Codicis Er ¶ So. ꝙ remittak cum patruo. wr le⸗ ) ſub cõditione · S. ſi quis.de condi.inſti.Sol.vt EAglo. ⁊ iunge ſimul ſolutiones:qꝛ hic in contra⸗ ctious/⁊ in iuramẽto de futuro.( Item q̃ro ipſo iure hic an ↄctus ſit nullus: Hñdeo aut ꝑiurium dedit cauſam cõtractui:⁊ tũc reſcindit᷑ actione de dolo.l.ſi legatarius. ff.de dolo.aut voluit iurare:⁊ tũc ipſo iure deficit ctus tanq; cõditionale cõditione deficiẽte:vt hic.aut iurauit ſed falſum:⁊ tũc cum ꝑiurium nõ dederit cãm cõtractui non reſcindit᷑:ſed aut deierãs doloſe deierauit/⁊ tm̃ cri⸗ mine ſtellionatꝰ.ſi non doloſe in fraudẽ aduerſarij /ſoluʒ deũ hʒ vltoꝛem:vt.lij.j.de rebꝰ creditis.⁊ hec eſt vᷣitas. fr atres Piuiſio facta extra iudiciuʒ 2. inducit actionẽ de euictione non inter Lentes d⸗ r aſen icrc trad in y iuiſio nõ ꝑficit᷑ ↄſenſu:ſed traditi⸗ inter. one vera vel ficta.h.d. . G ‚, 7 milie. vel fami. herciſ.vbi nil eſt cõe / 4 5 Ge hoc qᷓ;tum ad directum iudicium:ſecus qᷓ;tũ Krrd vtile. . d. S Criptura Verba enũciatiua nihil operan P vcνtur. hoc dicit. S . D ſſeſſio num Officium iudicis in N☚ hoc iudicio eſt:vt fa o yY milias nõ ſeparet / et ꝑſonas cõiunctas non ſe⸗ H, Rrrzgreget. h. d. Querit glo. quid ſi coheredes cõ ſentiũt:vt familie ſeparẽtur. DPicit glo.ꝙ poſſunt/⁊ male. qꝛ hoc non eſt inductũ fauoꝛe heredũ:ſed ſeruoꝝ:⁊ ideo heredes huic fauoꝛi renũciare nõ poſſunt.vt.l.j.S.de vſu fructu.⁊.l.ſcire debetis.ivt in poſſeſſi.lega. E Cum data in dotem vel donatio D Tlud nem ꝓpter nuptias non ↄferãtur cum ex teſtamẽto ſuccedatur equalitatis ra⸗ sAWM tiôc ad ea q̃ redeũt ex primonio reducit᷑.h.d. ¶ Diuide in tres partes:quia in pꝛima ponit qñ pater te⸗ ſtatur in filios:⁊ filij habucrũt donationem ꝓpter nupti as / vel dotem: ſed donatio quoꝛũdam reuerſa eſt ad 5e⸗ trimoniũ patris.in ſecũda loquit᷑ quãdo dos quoꝛũdaʒ ad patrẽ eſt reuerſa:ſed alij nichil habuerũt. in tertia lo⸗ quitur qñ pater inter filios ⁊ extraneos teſtat. Secunda pars incipit ibi ſi autem. tertia ibi ſinautem extranci. ¶ Ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ iure iſto ſuccedẽtes ex te⸗ donatio ꝓ ſtamento dotem ⁊ donationẽ ꝓpter nuptias etiã pꝛofe⸗ pter nupti ctas ex bonis eius / de cuius bonis queritur nõ cõferunt as nõ eſt ↄ niſi teſtatoꝛ hoc expꝛeſſe in teſtamẽto dixerit vt hic.⁊.l.j ferẽda ni⸗ . de collatio.¶ Itẽ eſt ſciendũ ꝙ ſi pater dedit dotem vł ſi teſtatoꝛ donationẽ ꝓpter nuptias pꝛo filio vel filia/⁊ dos vel do hoc expᷣſſe natio ꝓpter nuptias reuertebat᷑ in eiꝰ patrimonio diſſo⸗ dixerit. Collatio luto matrimonio.hec dos vel donatio reuerſa ad bona paterna venit diuidẽda inter liberos: ſicut cetera bona/ niſi rõne equalitatis:vt qꝛ alij filij habẽt dotes ⁊ donati⸗ ones que ad patrimoniũ non redierũt que nõ ſunt diui⸗ denda:naʒ tũc illi quoꝝ dos vel donatio ad patrimoniũ redierũt tm̃ deducẽt de dote vel donatiõe reuerſa ad pa trimoniũ:vt equales remaneãt cũ illis qui dotes vel do nationes habẽt que nõ redierũt ad patrimoniũ:vt quia matrimonium durat. ¶ Ex tex. Compoſitũ ſit iunge hic vᷣſiculum ſi tamen minus vſq; in finem.¶ Hota ergo tres caſus:qꝛ aut illud qðs redijt eſt tantũ ſicut illud quod redijt:⁊ totũ deducit id qð redijt. Aut illud qð redijt eſt minꝰ qᷓ; illud qð non redijt/a tunc etiã deducitur totũ illud qð redijt. Aut eſt pꝛius id qð redijt qᷓ; id qd non redijt / ⁊ tunc nõ deducit᷑ totũ quod redijt ſed tm̃ deducit᷑ vt deducentes equales remaneant cum illis quoꝝ dos vel donatio ad patrimo⸗ nium non redijt. .— ¶ Op. ꝙ flat collatio ex teſfamẽto / vel ab inteſtato:⁊ ꝑ qñ dʒ fleri hoc ceſſat hec lex:vt.j.de colla.aut᷑.ex teſtõ. Sol.vt glo. ex teſtõ vł aut &̊ ſuccedũt ex teſtõ.⁊ de collatione nil eſt dictũ:tunc ab iteſta⸗ aut ſuccedũt filij cum extraneis/⁊ tũc dotes ⁊ donatio⸗ to. nes nõ reuerſas ad patrinoniũ lucrãtur fratres.aut ſuc⸗ cedunt filij inuicem:⁊ tunc iure iſto dotes ⁊ donationes q̃ redierunt non ↄferebãtur niſi rõne equalitatis: vt hic. Si autẽ aliquid de collatiõe dictũ eſt in teſtamẽto illud ſerua. Si autẽ ab inteſtato ſucceditur:tunc cum etiã iure iſto habeant conferre illi quoꝝ dotes ⁊ donationes non Non agitur cõmunt diuidũdo ſunt reuerſe ad patrimoniũ:ergo nec alij deducũt:ſed iu re nouo etiã ex teſtamẽto fit collatio:⁊ ideo nec fit dona⸗ tio:vidi dubitari de tali queſtione. Pater dedit dotẽ ꝓ filia/⁊ filia in matrimonio habuit filiũ: deĩde moꝛtuo vi ro filie.dos reuerſa eſt ad patrẽ/⁊ pater iterum filiã col⸗ locauit in matrimonio/⁊ ei dotẽ dedit:deĩde moꝛtua eſt filia nullo filio relicto ex ſecũdo matrimonio:⁊ dos ad patrẽ eſt reuerſa:nepos enim ex pꝛioꝛe matrimonio vult dotẽ. pater idẽq; auus non vult ei dare / ⁊ arguit ſic. aut tu nepos vis dotẽ tanqᷓ; heres filie/⁊ non potes:qꝛ dos ad meũ patrimoniũ eſt reuerſa ꝑ hanc legẽ.Dicit nepos licet dos reuertatur ad te tñ reuertit᷑ eatenus vt eã des filie in dotem nubẽti.ſcðdᷣo non vt tibi remaneat:cũ ergo tuum patrimoniũ exiuerit ego debeo matri ſuccedere in actione de dote. Pꝛeterea aut᷑.dos a patre ꝓfecta.dicit ꝙ dos reuerti dʒ ad te auũ:qñ filia eadẽq; mater mea fi⸗ lios nõ haberet.at hʒ me filium:ergo.⁊c. Auus vero de⸗ fendit ⁊ bene dicẽs:qꝙ aut dos a patre ꝓfecta hʒ locum quãdo filij ſuperſunt ex filia ex matrimonio /in quo filia deceſſit:qꝛ tunc penes illos filios remanere nõ debet:qꝛ nõ eſt in caſu meo:cũ ex ſecũdo matrimonio in quo moꝛ⸗ tua eſt nullũ filium reliquerit:nec opi.mar.in dicta aut᷑. dos a patre debet extendi cum erronea conſuetudine nõ de iure ſint appꝛobata.ar.l.ꝙ non ratione.ff.de legi. undozum. ubꝛica. „ udex in nego⸗ Egionem. ochin regun⸗ edoꝛum non attendit antiquos termi⸗= Anos. Si ex conſequenti actu vel facto V Vmutati fuerint. hoc dicit cum ſequẽti & Judex aditur in hoc iudicio. S 5 Iquis. pꝛĩo q̃rit de poſſeſſione. Scðo de ꝓpꝛietate.Tertio aſſignat terminos.h.d. Pꝛimo ergo iudex mittit agrimẽſoꝛem:vt vi deat qᷓ;tuʒ quiſq; poſſideat/⁊ hoc eſt poſſeſſoꝛiũ / hoc viſo examinat de ꝓpꝛietate ⁊ videt q;tum quiſq; debet poſſi⸗ dere poſtca facit terminos ĩponi. Modo vidi dubuari an iudex debeat pᷣmo mittere agrimẽſoꝛẽ ⁊ facere poni terminos:vt debeãt ſtare poſtea ꝓnunciare ꝙ decetero debeant poſſidere ſᷣm terminos per agrimẽſoꝛes impo⸗ ſitos qui incipiunt in tali loco ⁊ finiũtur in tali:an vero debeat pꝛimo ꝓnunciare ſic cum mihi cõſtet ꝙ titius tot pedes poſſideat pluſqᷓ; debeat.ideo ꝓnuncio ſic termi⸗ nos ponẽdos per agrimẽſoꝛem ⁊ eos ſic poſitos ſic ſer⸗ uandos: poſtea in executione mittet agrimẽſoꝛẽ qui po net terminos vbi debet:⁊ ſi nõ poſſunt poni cõmode vbi debent/qͥn poſſit adhuc q̃ſtio inſurgere:ponet alibi adiu dicando vni de terra alterius/a certe vtraq; opinio põt ſuſtineri:ſed pꝛima eſt tutioꝛ. Quero q̃ ſit differẽtia ĩter Aerimontar queſtionẽ: Et dic vt Far kin 4 Sn ui poſt lit. conteſts 3 J co nlti terit. tionem in iudicio fini um regundoꝛum occupat de alicno illud ha⸗ bet reddere ⁊ tantundem de ſuo.hoc dicit. ũ quid hec lex concoꝛdat cũ.lʒ.ſi quis in tantã:Certe nõ:quia ſᷣm illam redderet qð accepit ⁊ extimationẽ eiꝰ hic nõ extimationẽ:ſed tm̃dem ĩ territoꝛio de ſuo dabit et hoc ſi alienum vſurpauit. Si auteʒ ſuũ ſufficit ꝙ ꝑdat illud ⁊ non tantũdem dat.ar.dicte.l.ſi quis in tantam. ¶Op. ꝙ ex ſola cogitatione puniri non debeat: vt.l.co⸗ gitationis.ff.de penis.Sol.vt glo. J B Aincq;. Siolim erat ſio ve mmmoꝛiſß⸗ A tio quinq; pedũ an caſſabat iudi⸗ cium: Reſpondeo ex tẽpoꝛe quo ceperunt ter⸗ R A miniturbari. Itẽ quero vnde naſcature Re= Finiu re⸗ ſpõdeo dicit glo ꝙ eſt dattiuum / ⁊ malc. ⁊ ideo dic. ꝙ aut gudoꝝ ac ago quia terminos amouiſti / ⁊ videtur naſci ex delicto. tio vñ na⸗ Aut ago quia poſſides vltra qᷓ; debes ⁊ tunc videtur ve⸗ ſcitur. nire ex quaſi cõtractu/⁊ eſt perſonale ⁊ te perſequitur vt obligatum / ⁊ non peto qð meum eſt ſed mihi aſſignari ⁊ terminos debite poni /ſicut cõi diuidundo ⁊ fami.her⸗ ciſcũde.ar.inſti.de obliga.ex quaſi ↄtractu ·S· idẽ iuris:. 6 ſeniot. R Galan igoiurs hnecunet Gſderi latuere Gipen.. epha oycilegeg eufde iudt incötrar idato t! giret aliſs ſifaeee Nopy. Ponponia Ncodni ſeulpendt luun Col Nrchpeter lebatſet Mhisſ gisgurn Gſdatio a..llo Melit co Mobarem Uederat ſtoſoeije unrib Ctorat dctene rde nſatic (Ngo. dun Adde n. cnſtt Finiũ re⸗ ¶ Itẽ quero quanto duret hec actio:⁊ dic ꝙ aut volo pe Pꝛima qꝛ ſi facit mihi furtũ nõ naſcit᷑ actio furti. Scᷣa fitdonn gũdoꝛum ſcribere directo ↄtra actionẽ ⁊ pᷣſcribo ſpacio.xxx.an.vt qꝛ ſi manumiſſus eſt ⁊ de nouo cõtractet ex noua ↄtracta itdos; 9 actio q;to hic:aut per indirectuʒ:⁊ tũc aut habeo titulũ ⁊ pꝛeſcribo tione naſcit᷑ furti actio. Sed qñ facit furtum extraneo: mnonof, tꝑe duret. ſpacio longi tẽpoꝛis pꝛeſcribendo rem.i.tales terminos tũc ſtatim naſcit᷑ actio q̃ noxalis ẽ ⁊ m cõpetit co manu⸗ nſh aut non habeo titulũ ⁊ tũc pᷣſcribo ſpacio.xxx.anno.⁊ nõ miſſo ſiue cotractet vel non/ actio que noxalis dabat᷑ in monnnc ante. vt. l.ij S. ſifundũ.ff.de vſucap.ꝓ empt.⁊.jin qui.nõ me datur directe in manumiſſuʒ:⁊ ideo cũ antiqua actio Nrdorgt ob.lon.tempo.pꝛeſcrip.l.ne. durat:lʒ de nouo cõtractet amplius nulla actio nous na⸗ monionte . ſelur Sewero eo auano ſeruus anum gns rem guitſie⸗ P. on cotractat de nouo qualiter dño con⸗ n D 2 co nſoꝛtib us eiuſdem litis. ſulatur: Reſpõdeo vt gd iret vcnaicationeae⸗ letn J . Si ſeruus delinquit / aut ex eiu Enche Bubz ica. MM C lerui. delicto agere volo crimialiter / enclegn Xp⸗ lo ſis Ratione partis etiaz R t ipſum conuenia non dñm:aut ciuiliter ⁊ tunc hrcietn . mee non poteram liti EHEdnm non ſeruũ. ſi autẽ delinquit ſciente dño / et pfenit gare abſente ſocio olim / hodie poſſum couenitur in ſolidũ.aut ignoꝛante vel inuito ⁊ noxaliter uur neiß⸗ boc dicit m vnam lecturam. NMel 2 cõuenitur. hoc dicit vſq; ad.l. i. nunenn . Ldic de⸗ Frd din litigare non pore⸗ — J t lbi. Ex delicto ſerui agit᷑ ciuiliter ſem⸗ Uhplonn Aram⸗ les ie poſſum ᷣm determinatio⸗ 3 ber cum dño non cum ſeruo hoc di⸗ ſncuſ arenie. dicit m aliam cit Js. But. . ann y⸗ Smmune Ad pꝛimã legẽti.opp. 4A d exhib endum. MRub. nmn N. leELEEratioe partis nõ audiar — Id ominium Actio ad ſintinn de toto niſi caueam de rato.vt.l.ꝓxima. So. R III. exhibeẽduʒ enucleſd Pperc cũ determinatione illius:qꝛ debeo cauere leſt pᷣparatoꝛia rei vẽdicatiõis ⁊ cuiuſ Nelg de rato ſi ſum ex parte actoꝛis ſi rei tunc iudicatũ ſolui:⁊ ccüucq; iudicij in quo pecuniarit᷑ ĩtereſt. ſi dicas qũo cauet iudicatũ ſolui ꝓpꝛio nomine cõuentꝰ cõtra.l.antepenul.S.ſi ex noxa.cã aga.Rñdeo aut conſi⸗ dero iura vetera ⁊ ſᷣm illa ꝓpꝛio noĩe conuentus in reali bene cauebat multo foꝛtius ſi de re cõmunilitigabat:aut cõſidero iura noua ⁊ tunc ꝓpꝛio noĩe conuentus non de boc dicit hec lex. . D C¶ Op. quomodo cognoſcet de veri⸗ W tate/cum hoc iudiciũ ſit ſüůmariũ:vt.l. ,lilij · S. ibidem.ff. ad exhibẽdũ. So.verũ elt:⁊ ideo in hoc iudicio ſũmarie /in rei vẽdicatiõe plene De cõſoꝛ.eiuſò li. De noxa.ac.Ald exhibẽdũ.Fo.CXIIII er innt B bet cauere.ſpꝛo ſua parte / ſed ꝓ ſocij parte ſic. Mec ob.l. Quãdo debeat ſeruꝰ toꝛqueri dixi in.l.cũ ſemꝑ.5. de rei fniü nr añpenł.S.ſi ex noxa.cã aga.qꝛ ibi negociũ erat idiuiduũ vendi.⁊ plene dicã in.l.cum mãcipiũ·j de ſeruifugi. hos ien nec ꝓ parte poterat expediri /hic ſic.¶¶ Item op.ad ſecic⸗· J cri ni Abi ex delicto fui ññiis W Cõſoꝛs ꝓ dã legẽ ꝙ non admittar ſine cõſenſu alioꝛũ vt.l.ſi pettoꝛ c . minis. nxaliter ↄuenit᷑ eundẽ . cun in cöſoꝛte an ff, de iudi. So. venit eis ignoꝛãtibus vt hic:inuitis nõ vt cogitur exhibere.h.d. dẽat ad⸗ in cõtrario.ꝗ Itẽ op.ꝙ non admittatur non allegato mgꝗ ¶ Op. ꝙ hac actione nõ agat᷑ cũ pecuniariter hoc idſee mitti ad li dato. vt.l.j.S. de pꝛocur.So.hic ſpãle qñ venit poſt lit. ccõ nõ interſit:vt.l.de eo ·S.j.Sol.vt glo.qꝛ bene intereſt pe⸗ ſineh t ꝓſequé teſt. alijs pꝛeſentibus. Sed quid ſi ante litem conteſtati cunigriter. rminoeabe dafrn. en : Nideo ſernabo ius e habeatallegare mãda MN Ecq; Slne ytkerdr es ſiue cauſa agendi/ ſoremnf tũ ⁊ facere rẽ dubiam/tunc admittetur cum cautione. WM' non obſtat exceptio rei iudicate. h. d. riiſhoerin ¶ Itẽ opp.ꝙ poſt litẽ conteſtatõ non debeat cauere.vt.l. I ¶ Quero de exemplis.l.⁊ dic vt glo. debeta pomponius·S·rati.ff. de pꝛocura.cũ ſi.So.vt glo. IJte,z da¶ Op.ꝙ omnis cauſa videat᷑ in iudiciũ dedu⸗ ididubtn op.ꝙ admittatur ſine cautione.vt.l.loci:S.ſi fundum.ff.ſi cca:⁊ ideo obſtet exceptio:vt.l.ſi mater·S eadẽ.ff. de ex⸗ facere ſerui. vendi. Sol.ibi negocium eſt indiuiduum/hic diui⸗ cep.rei iudi.cum ſi. So.aut pꝛopoſui actionẽ ad exhiben Gdecen duum.Collige ergo duo/pꝛimo ꝙ declinatoꝛia que inci: dum pꝛo intereſſe in aliqua actione ꝑſonali/⁊ tũc nõ ob. ꝛes ind pit cõpetere poſt lit.ↄteſt.põt poſtea oppo.idẽ ſi ante cõ exceptio rei iudicate. Si ex alia cauſa agst᷑.aut ratione gliren petebat:ſed ignoꝛabam. vt.l.manifeſtiſſimi.S· ſinautem tntereſſe dñij/⁊ ſic realis:⁊ tũc aut indeterminate fuit ꝓ⸗ titiute dubius .· de furtis. Item collige pꝛiuilegium conſoꝛtis poſita ⁊ tunc obſtat exceptio:licet tantũ vna cauſa fuerir oſieten⸗ quia aut negocium eſt ĩdiuiduũ ⁊ admittitur ſine aliqug pꝓſequuta vt in cõtrario. Aut eſt cauſa determinata in p- ſtosſetn ſatiſd atione õä ex noxa. cã kiionernon at exceptio CSaen alia cauſa / etiã in heſorgu aga. ?·l loci. S.ſi fundũ. aut diuiduum ⁊ tunc aut venit rea 8 ſone ſ tẽ quero quid ſi iudex cõuentũ hac acti cöncert, ante lit. conteſt.⁊ nullum ha r Peiullegium inio debet alnes oluit quaſi non poſſideret/poſtea reperitur poſſi⸗ aiet pꝛobare maãdatum vel allegare t facere rem dubiã ⁊ c⸗ dere.actoꝛ iterũ agit dicens eum de nouo poſſeſſionẽ q̃⸗ Pitefi uere de rato.aut venit poſt litẽ conteſtatam:⁊ tunc aut in ſiſſe:reus dicit ꝙ de nouo poſſidet. Sed qͥd ſi poſſidebat 3 iinir uitis ſocijs non põt niſi pꝛo parte ſua/aut nolentibus vel tpe ſnĩe.dic plene vt.l.qui iuraſſe.ᷣff. de iureiuran. ignoꝛantibus⁊ voreſ c Hobet daiuſegiu borteſt ge hon C n Ga aus incipir i inn antie in ſi. ibi.l.fl.⁊ quod eſt ren ð anerrurcam erlſis H lcih oc vieis Haco Dug. nhonikrvteſt nec in hoc habet pꝛiuilegium:quia quilibʒ ſic admittere⸗ NN . 20 intereſſe vlut tur in riſgande. . 5 ala unnz SS R On ignoꝛab it. a⸗ r ca do⸗ boen 1 ¶ In glo. que incipit ⁊ ſatiſdare. ibi in cauſa ſuſpitiis qj bibendũ pꝛo quarta contra eum qui habet vel nli⸗ vt iudex delegatus poſt litem conteſtatam poſſit recuſa AA.tẽpoꝛze litis conteſta. habebat: ⁊ ↄtra non exhi nn ri vel delegatus ante poſſit et poſtea recuſari ex nous bentem iuratur in litem. h.d. H de ſoß caua. WZ L ¶Ex tex.Ltui iuris id eſt ad te pertinẽtia iure dominij fu ee 1 0 Reramnae . SAeban 44 p.qꝙ detur iudicis officiũ ⁊ actio in factum/⁊ nõ ad dell . De noxalibus actionibus. exhibendũ:vt.l.pꝛetoꝛ.⁊.l.quedã.ff.de eden. So.hic pꝛe⸗ M RKub ica e tenditur intereſſe dominij:ibi aliud intereſſe.¶ Item op. ꝙ olim poſſidens non pᷣſumat᷑ hodie poſſidere:vt.l.ſi mi Poſſidẽ ennnii . „ noꝛc̃.et ibi no.ff.de in ĩtegrũ reſtitu.⁊.l.ſi quis vi·S. diffe⸗ olim an ſcbat nmm Ze tat Si ſeruus facit furtum rentia.ff.de acqui.poſſeſ.Sol.aut qͥ olim poſſedit/hodie hodie pᷣſu Cennli/ 4 Ne* Xx domino non naſcit᷑ fur⸗ negat ſe poſſidere:⁊ regulariter nõ pꝛeſumitur poſſidere mat᷑ poſſi⸗ ſa ne⸗ Rti actio ex pꝛima contractatione/ſed ſi cum poſſeſſio ſolo animo perdatur:vt.l.ſi quis vi:S. diffe dere. dgili, factus liber contractet/ex noua cõtra⸗ rentia.ff.de acquiren.poſſeſ.fallit in duobꝰ caſibus. Pꝛi ernſſce ctatione naſcetur. h. d. mus quãdo poſſedit tẽpoꝛe litis ↄteſt. Itẽ quãdo res ex denn CAuero ad declarationem textus cotractu puenit ad eũ: vt.l.nec creditoꝛes de pignoꝛa. cut q differentia ſit an ſi ſeruꝰ me? mihi fa actio.Si aũt q olim poſſedit hodie ſe dicat poſſidere/pᷣſu ſſen ciat furtũ an exneo.Rñdeo duplex eſt mit᷑ poſſidere:⁊ ↄtinue poſſediſſe/ ſaltim ciuilit᷑ aio. Itẽ nndh Nv9H Exhibẽs E rẽ fora mu tata q̃ acti one tenet᷑. naturalr ſi eſt ĩ re vel in cõſpectu.vt.l.j.pꝛimo rñſo.⁊ · S. ſi iuſſerim.ff.de acquir.poſſ.ꝗ Itẽ op.ꝙ indiſtincte qͥ olim habuit rẽ pᷣſumat᷑ hodie hr̃e.vt:l.ſiue poſſidetisj.de pꝛo batio.So.ibi in dñio hic ĩ poſſeſſiõe.ſ¶ Itẽ opp.ꝙ in hac actioe nõ iuret᷑ in litẽ cũ ſit ſtricti iuris.vt.l.ĩ actionibꝰ. ff. de in litẽ iurã.Sol.licʒ ſit ſtricti iuris eſt tñ arbitraria: ideo in ea iurat᷑ in litẽ. ¶ Itẽ q̃ro an alia ſint remedia qᷓ; iuramẽtũ in litem.⁊ dic vt glo. = D exh b end ſi Hec actio ĩuenitur 1 . . cõpetere directo vt hac..l. Itẽ vtilis ⁊ directa.vt·j.eo.ſi res. R Opp. ꝙ nulla vtilis ĩueniat. vt.l. cũ ſeru?. ff. o.· vt gloꝛ lʒ ſcedᷣam nõ appꝛobet:eſt tñva quãtũ ad eo.“ J hãc.l.q̃re dic ꝙ aut queris an recipiat hec actio variatio nẽ ꝑ aduerbiũ/⁊ dico ꝙ ſic:qꝛ dat᷑ vtilis ⁊ directavt.jeo. l.cũ res. ſpãale eſt ĩ.l.dicta.cũ ſeruꝰ.vt vtilis nõ cõpetat. = .J Contra inuadẽteʒ Nſtrumenta. ?cccultante innt oõt agi ciuiliter ⁊ criminaliter.h. d. ASp. ꝙ male dicat inuadẽtẽ cũ ꝓpᷣe ĩuade re ſit in imobili.So.fateoꝛ:qꝛ hic ĩpꝛopᷣe ponit᷑. Quero q̃ accuſatio criminalis cõpetat ⁊ dic vt glo. ¶ In glo. qᷓ icipit large.ibi accipe quatũ ad hãc criminalẽ accuſatio nẽ vel actionẽ vi bo.raptoꝝꝑ:ſʒ quãtũ ad actionẽ iſtã ſtri cte.vt.l.iij.S.ĩterdũ.ff.ad exhibẽ. In glo.q̃ incipit ꝓba tionibꝰ.ibi qñq; nõ agi ꝓ inſtrumẽto vbi nõ pᷣtẽdit᷑ ĩter⸗ eſſe dñij. Si ergo volo agere vi bo.rap.vel actiõe.l.iulie. ſufficit me pᷣtẽdere ĩtereſſe qdðᷣlibet q̃ntũ ad l.coꝛnelia te⸗ ſtamẽtariã ⁊ ꝙ fuerit teſtm occultatũ /ſecꝰ ĩ alijs inſtr̃is qᷓntũ ad actionẽ ad exhibẽdũ reqᷣrit᷑ in q̃rta ĩtereẽ dñij. rDSðð Xxh⸗ ib itio is Qui pot exhibere vel n dolũ vel culpã cõmiſit Bin nõ exhibẽdo tenet᷑ actione:⁊ qui rẽ exhibet aas fozma mutata tenct᷑ ad exhibẽdũ/qͥ deterioꝛeʒ exhibet foꝛma nõ mutata tenet᷑ in factum.h.d.tex.⁊ glo. ¶ Op.ꝙ nõ ſit agẽdũ in factũ ſʒ hac actiõe.vt.l.iuł·S· ſjʒ ⁊ ſi q̃ ff.eo.Sol.hic nõ eſt mutata:ibi ſic.¶ Itẽ op.ꝙ ſiue mutet᷑ foꝛma ſiue nõ agat᷑ pᷣma actiõe.vt.l.etiã.ff.de ſolu. ⁊.l.vniꝰ.S.qᷓ ꝓ euictiõe.ff.de le.ij.Sol.aut ſoluit᷑ pars rei tm̃:⁊ tũc põt agi pᷣmitiua ꝓ alia ꝑtenõ pꝛo tota ſi res eſt diuidua ałs nõ põt ſolui ꝓ parte.vt.l.ſi qͥ ſtipulatꝰ.ff.de ſolu.⁊.l.ij ·S.quedã.de vᷣb.ob.⁊.l.in executiõe:S.ꝓ parte. aut ſoluitur tota res:ſed deficit ius in re ipſam totã affi⸗ ciens ⁊ agitur pᷣmitiua.vt.d.l.domus.⁊.l.etiã.Si aũt nõ deficit ius in re:ſed res reddit᷑ deterioꝛ: tũc aut eſt actio bone fidei ⁊ agitur pᷣmitiua. vt.l.j.S.ſi reddita.ff. cõmo⸗ da.⁊ depoſi.l.j.S.ſi res.aut eſt actio ſtricti iurꝭj:⁊ tũc aut eſt mutata foꝛma ⁊ durat pᷣma actio.vt.d.l.iul ·S·ſed ⁊ ſi q.ff.eo.aut non eſt mutata foꝛma:⁊ agit᷑ in factũ vt hic. Ad hoc vltimũ opp.ꝙ agatur vtili aqlia ⁊ non in factũ vt.l.qui tabulas.ff.ad.l.aquil.So.vt glo. . 7 res Hic ꝓponitur q̃ſtio de duobꝰ ⁊ rñ 4 det᷑ de vno.¶ Sed an idẽ iur ſit ĩ alio debito:qꝛ licet in reſcriptis q̃ expectant lad iur diſpoſiti executionẽ ⁊ rñſio fctã vniad aliud poꝛrigatur.vt.:.j.S.de diuerſis reſcript.tñ in his q̃ pertinẽt ad iuris diſpoſitionẽ nõ inuenio maxime cũ nõ ſit eadem ratio invtroq; vt in ·S: item inutilis.inſtitu.de inutili ſtipulatio. ¶ Op.ꝙ nulla vtilis ĩueniatur.vt.l.cũ ſeruus.ff.eo. So. vt glo.ſ Itẽ op.ꝙ ex pacto deponẽtis nõ detur actio do mino.vt.l.poſſeſſioS.· ⁊ ſi poſſeſſio.ff de acquir.poſſ.Sol. hic ſpãle ⁊ hec vera. Mar.dicit eſſe regulã dari vtilem et cõtraria eẽ ſpãlia/⁊ mouetur ex eo:qꝛ ſũt.xiiij.caſus vbi datur vtilis:ſed tene gloſ. Modo q̃ro quid in cõmoda⸗ to glo.tenet ꝙ idẽ per.l.j.Sg.de diuer.reſcrip.⁊ idẽ tenet ĩ d · S. itẽ.inſti.de inutili ſtipu.ſed illa.l.j.de diuer.reſcrip.ĩ alio caſu loquitur vt dixi ⁊ magis ẽ fauoꝛabilis cã depo ſiti q; cõmoda.⁊ ideo non videt᷑ extendi ad cõmodatum ſed depoſitũ ſic loquit᷑.l.publia.ff.depoſiti:cũ ergo ſit di⸗ uerſa rõ in vtroq; nõ recte ĩfertur de vno ad alium. WFr Si inſtrumentũ ” J ex quocunq;. mane remãſit .* N nes creditoꝛem petittur per debitoꝛem condi⸗ K& aA *uEQctione ſine cauſa vel ad exhibendum. hoc di cit Butrig. ¶ QAuero quando condictio ſine eauſa locum habeat er quando ad exhibendum.⁊ dic vt glo. Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis Dereligioſis ſt lumptibus fu rüt alee luſu et. Rubꝛi. vi Ex cã licet traſferre reliqͥas J moꝛtuoꝛum.h.d. ¶ Sp. ꝙ etiã ſine cauſa poſſint trãſfer ri. vt. j·eo.l.ſi nec dum. So.vt glo. Atẽ op. de. l. fl · eo. So. vt glo. Colli ge ergo ꝙ aut non eſt traditus perpe⸗ tue ſepulturc ⁊ põt ſine cauſa tranſfer .M re. vt. . l. ſi nec dum. aut nõ eſt traditꝰ perpetue ſepulture:⁊ tunc cã poteſt tranſferri vt hic:ſine cꝗ nõ poteſt niſi auctoꝛitate pucipis.vt.jeo.l.final. EE ee nlocum meum non infert qᷣs Nuito .Doaminn me muito:ſed me 2 lente ſic/x facit locũ religioſum. hoc dicit Bu trigarius. — E atum Tria poſſum petere legatuʒ g Rĩpenſam futuris ⁊ infirmita e tis. hoc dicit. Se b. 1 epulchꝛum non 8 J lep U lchꝛum. Endicanr nhn 1 na loca que ſunt iuxta ſepulchꝛũ vendicantur ffauapmiliaria ſepulchꝛa tranſeunt ad heredẽ.h. d. Quero quod ẽ ſepulchꝛũ familiare: Reſpõdeo qð feci Sepul⸗ mihi ⁊ familie mee.Sed qui cõtinẽtur appellatiõe fami⸗ chꝛũ ſami lie. Rñdeo filij ⁊ emãcipati ⁊ deſcendentes / agnati/nõ liare qd cognati nec affines niſi nurus ⁊ gener. ſit. ¶ Opp.ꝙ ad alios tranſeat ius ſepulchꝛi.vt.j.eo.l.ius. So.hec ſupplet᷑ per illã.ſ Itẽ quero cũ hodie ſit ſublata differẽtia agnatoꝛum ⁊ cognatoꝛũ an cõtineãtur cogna⸗ Familie ti appellatiõe familie:⁊ dicit glo.ꝙ ſic.tu dic ꝙ nõ:qꝛ non appellati⸗ eqparaãtur niſi ĩ ſucceſſione ab inteſtato ⁊ ſic erit idẽ ho⸗ oneqͥ con die in cognatis. iinentur. WC, Ei & Heres cogitur ĩplere volũtatem AFlitis. cdhcri, e inovtactiots/mdͤtcis AItñ offõ.h. d. ¶ In gloſ. i. accuſatio in fl. ibi qͥ Ea Maa nunc. ſed ſi habet heredẽ compellitur iudicio fami.herciſ.vt.d.l.hereditas. Inſcriptiões ⁊ Gnumentozum. u ſepulchꝛo rum non tranſeunt in libertos:ſed legitima pꝛe⸗ ſcriptio.h.d. Re Lʒ nõ poſſũ locũ religioſum 6. Tatuas. mutare poſſum tñ oꝛnare.h.d. AVel dic ꝙ immo poſſum facere quicquid volo * ntſi inueniatur iure pꝛohibitum. h. d. GB Familiare ſepulchꝛũ ad affines vel co 8. gnatos no heredes nõ ꝑtinet.h.d. An hodie agnatis cõpetat glo.ꝙ ſic.tu dic : Aqꝛ eqparãtur ſolũ in ſucceſſiõe ab iteſtato. PTA Religioſi loci non tenet vẽditio/ſed HGcum. painauiſcb d⸗ a ui non traditur perpe⸗ „ nec d um.·. ine ſepulture poteſt alibi Poꝛtari · h. d. Lond 4 . ondẽnatus qui iã debit 3 Bno xiogS. pena ſuſtinuit:qꝛ moꝛtuus I jeſt vel qui ſtetit ſuſpenſus in alioꝛũ terroꝛẽ po RAEAteſt licite ſepeliri. h. d. O tuo: um Aciuitate quis ſepeliri nõ Vs. Jus ſeyulchꝛi cululibet tranſmittitur . 16 ereg cs iarmiliare ad familiares et non heredes.h. d. = Emo Traditus perpetue ſepulture ſine . . cuſe inconſulto pꝛincipe remoue Vſus alearum in . nitur i lachꝛimis ideoq; pꝛohibetur: quattuoꝛ E& autem ludi permittuntur qui hic numerantur. hoc dicit. Jaco. Butrig. e Erxvplicit liber Tertius. — D la heni aulsac um weden tsbat 6 ſhnogee inifie Drntri Nencli ve ponit Nengo. oetel Puris. Er a.απαn lichoc⸗ ll peeſen o frer. Arzdliri⸗ Ceſtwripr ntariüs ſſt iudicun cituriud tmen Dulde⸗ ila erce Neqpotun Urincpie criodene urziudi ecſerior Pnaeſare Whiiniv ſcengink AMytgeo dicohie Mutune ltaro Ajoc Ctottst hleſder Mriermen 11 it libe uartus cee delatuʒ partiin terminis.l.in bone fidei.xde quo vide lbn. Inc Pit r ¶q Oe degioeglo ingin te ae ene iareinn e ,.* gDiE/ 17 27 col.xvj.in vᷣſiculo ſum in tertia parte glo.pꝛincipali. Et rnie D D erxe b us cred itis ſt lureiu⸗ dicit Aiaſ nar macke⸗ aliqutd eſt Geetiunm werert . iuramẽti neceſſarij dicitur factũ ſeu deciſum ex ꝓbatiõe ran d 0. MKubꝛ: Wa. pꝛiuilegiata.i. ꝓpꝛio iuramẽto partis / t ſic ex ꝓpꝛio te⸗ cht .. . VMZ ſtimonio in cã ꝓpꝛia coõtra regulã que hʒ ꝙ nullus in fa⸗ nis Il ¶Nꝛemiſſis pᷣparatoꝛijs iudicioꝛũ /poſuit de iudicijs: cto ꝓpꝛio idoneus teſtis eſt.l.nullus.·ff. de teſti.⁊ in.l.om i dne ſʒz quia actiones in iudicijs ꝓponũtur erat de his videre nibus·j.de teſtib.facit.l.fl.iuncta etiã ibidem glo.rde ſi⸗ ctune Et pꝛimo paemiſit de realibus vniuer ſalibꝰ ⁊ ſingulari⸗ deicõ. Et in iſto paſſu ſuccedit illa notabilis regla q ſen ri bus ⁊ de mixtam cauſam habẽtibus.⁊ de in rem ſcriptis tẽtia lata ex ꝓbationibꝰ puilegiatis nun; trãſit in rem ſ heſte reſtabat ergo videre de ꝑſonalibus. Sed quia titulus de iudica ta quin ſemper ⁊ quãdocũq; etiã vſq; ad mille an⸗ dul rebus creditis eſt generalis ad om̃s pſonales in quibus nos talis ſnĩa poſſit retractariſupuenietibꝰ veris ⁊ ꝓba nffn alienã fidem ſequimur. vt.l. j.ff. ſi certũ petat᷑. Ideo ißyßm tionibus cõtra rijs. Iſtã regulã tradit no.inno.in.c.tua oſclnen pꝛemittit. de hoc tamen hic nõ dicit. et quia ꝑ iuſiurãädũ. nos.de cohabi.cleri.⁊ mulier. in glo.ſua magna.in vbo. Wedt plerũq; litigia decidũtur ĩ quibuſlibet actionibꝰ:ideo de ſed eſt mirabile qð dicit ⁊ reputat notandum/a mirabile hoc ponit. Querit glo.quare non dicit de debitis? Et ange. in. l. j.. ſenteñ.reſcin.non poſſe. Idẽ angein.l.diuꝰ ukreleen dic vt glo. quia ſuffit vnum reſpectiuoꝝ maxime nobiliꝰ traianus.ff.de teſtamẽto militari.⁊ in.l.ſub ſpecieꝗ.de re Eifint quod eſt ex parte creditoꝛis.ar.l.iij.de nouatio. Jaco. iudicata. ⁊ ibi vide per eũ.⁊ idẽ ang.in aut᷑.nouo iure põ⸗ Butrig. —r i de r. ibi ꝑ S Rn iudi:.qͥ male uldickg ibi lchuumne gerr e . ulum tex.eſſe mirabilẽ. Idẽ no.do.antho.de bu.in.c.fra⸗ ann Auſa ure iurand 0. ternitatis. de frigidis ⁊ maleficiatis. Idẽ antho.in.c. cũ hentieren à Pꝛetextu periurij nõ reſcindit᷑ cauſa venerabił.er. de exceptio.⁊ in.c.fl.ex.de iureiur.do.abb. benlibe iureiurãdo deciſa niſi ſpecialiter lege panoꝛ.in.c.ꝓpoſuiſti.de ꝓbatio.⁊ in.c.ſignificãtibꝰ cir⸗ hodogſitt ”” Acaueatur. hoc dicit Jacobus Butrig. ca mediũ.ex.de purga.vulgari.idẽ abbas panoꝛ.in.c.ex Alufßeſtni Juramẽti) NC¶Agd euidentiã eſt ſciẽdum ꝙ multa tuaꝝ. in fine. de purga. cano.ad idẽ allegãt ludo.ro.⁊ do. ligut g multa ſut / ſunt genera iuramẽti: naʒ quoddã eſt alexan.in.l.admonẽdi. ff. de iureiurãd. tex. ſingularẽ. in genera. .ρ nn a E. CTedulitatis. de quo in. l. ij. S. de iura. l.ſi qui adulterijj. de adulte.vbi tex. valde ſingularis ⁊ Ntſcol ie caluæ hoc nihil ad nos. Quoddã eſt purgatiõis de qu vige doc. ꝙ er ſententia lata expꝛeſumptionibꝰ/⁊ ſic ex cieſtſckln in. l.pꝛeſenti. S. de his qui ad eccle.cõfugiunt.⁊.l.marcel ꝓbationibus pꝛiuilegiatis põt qncũq; retractari ſuꝑue⸗ äurcognſt lus.ff.rer.amo.⁊ de hoc nil ad nos Quoddã eſt qð defer niẽtibus veris ꝓbationibꝰ euidẽtioꝛibus.aut ſuꝑueniẽ⸗ cgnögpae tur ad litis deciſionem: ⁊ de hoc hic loquimur. Et caue tibus pᷣſumptionibꝰ que ſint foꝛtioꝛes ⁊ dicit ludo.ro.in e tihre w eſt triplex id de quo hic loquitur:nam quodda eſt vo⸗ v.col. in pꝛin. ꝙ pꝛo illa regula inno.ipſe nouiter põderat luntariũ qõ defertura parte parti extra iudiciũ. quoddã elſſe tex. ſingularẽ ⁊ peregrinũ in. d.l. admonedi. ⁊ dicit Fevoliun eſt iudiciale.ſcʒ quod defert᷑ a parte parti in iudicio ⁊ di ibiꝙ caripenderet in hoc habere ſociũ verũtamen ante tösinde citur iudiciale:quia ĩ iudicio defertur / vel iudice appꝛo⸗ eũ hoc idẽ voluit bar. in. ij. glo.in.d.l.admonẽdi.pᷣm iaſ. Nonnſſ bante. Item eſt neceſſariũ quod iudex defert non pars. ibi. xvij. col. circa pꝛincipiũ.⁊ ibi plenius videas ꝑ doc. itur iudd Diuide in duas partes:qꝛ in pꝛuma ponit regulã.in ſe⸗ pꝛincipaliter p iaſo.may.et hic clariſſime per ange.peru. cũda exceptionẽ. Secũda pars incipit ibi niſi. ¶ Quero in. j.?. ij. col. ⁊ in.l.ſequẽti hic. ⁊ ibi declarabo an ⁊ qñ iu⸗ ſerptün de quo iuramẽto hic loquitur: Geſpõdeo videtur loqui ramẽta voluntaria ⁊ iudicialia/ ac neceſſaria retractari ſepulch in pꝛincipio de volũtario/⁊ in vᷣſi.vel aduerſario de iudi poſſint vel non ⁊ quãdo pars deierans puniat᷑ vel non/ ſ ciario.de neceſſario vero nonvidetur loqui:cũ illud defe circa qð dic vt.l.ſequẽti. Gtinaſ ratur a iudice non a Parteſed potes ſubaudire in tex.vel “ 2 zrat neceſſario: ſie de quolibet loquitur vt. dicam. . GB Qui iurat per deũ ſa hnelghn ¶ Oppo . ꝙ poſſit cracrart: vt. l.admonẽedi. ff e. Solu. bi I9/ rili urandi. tis deum habet vlto⸗ nommanht in neccſſario ⁊ in caſu in quo inſtrumẽta nouiter reperũũ . ꝗN Nrem. qui iurat per pꝛincipem: licet crimine ma⸗ nicgun tur hic in iudiciali ⁊ volũtario vel neceſſario:ſi non ſunt Aleſtatis nõ teneat᷑ punit᷑ aliqualiter. hoc dicit. . reperta inſtrumeta nouiter. ¶ Itẽ op. ad idem de l.fl.·ÿee. ¶ Pꝛima pars legit᷑ duobus modis,. Pꝛimo ꝙ puniat᷑ a ffntsſit Sol.vt glo.Sed que eſt ratio ſolutionis pꝛimi cõtrarii/ deo ⁊ ꝙ deciſa cauſa nõ retractet᷑/nec aliter punit᷑ in hoc inetb qð dico hic loqui de neceſſario. DPicũt quidã ꝙ cum hic mũdo. Alia eſt lec.ꝙ puniatur quãtum ad deum ⁊ ꝙ ſibi gſedeg ponatur regula ⁊ exceptio non habet locũ in iudiciali? tantũ iurauerit/⁊ non alij ſed pꝛima melio. leſuo volũtario ſed in neceſſario:⁊ ideo ſubauditur de neceſſa⸗ ¶ Op.ꝙ deierans puniatur: vt.l.j.õ.de ſumma trini.⁊ fl Deierans huttſt rio. Alij dicũt ꝙ hic non loquitur de neceſſario:nam ex. de catho. So. ibi concepit fidem violãdo. hic deierãdo. an debeat ceptio fit a iudiciali:vt.je.l.fi. Ytem a volũtario:vt aut. ¶ J tem op.ꝙ etiã deierãdo puniatur:vt.l j.ff. ad.l.coꝛ.de puniri. iur ve⸗ hodie de repudi.ſ¶ Item op.ꝙ pꝛetextu ꝑiurij retracte⸗ falſi.Sol.ibi periurium cadit in ſpeciale nomen delicti. eporetab⸗ tur iuramentũ: vt. l. ſi ex falſis. S. de trãſactio. Sol. vt gl. hic non.¶ Item op.ꝙ ⁊ ſi non cadat in ſpale nomen pu⸗ 2 Tu dic “yYhic fuit cauſa iuramẽto deciſa ibi non.ſed trãſ⸗ niatur:vt in aut. vt liti. iurent. Sol. dicunt quidã ibi ſpe⸗ grlüdbii actione ⁊ iuratum fuit ſuper trãſactione ſeruãda:⁊ ſic ſu ciale.vel dic ꝙ ibi iurauit per coꝛpus dñi vel ſanguinem. ngt nonn . per contractu ⁊ ſuper futuro:vnde nil habet cõc cũ iſta. hic per deum ⁊ eius diuinitatẽ. ¶ Item op.ꝙ deierãs pu tümeg Snia an (MWogo quero an ex iuramento iudiciali naſcatur vna miatur: vt.l.de periurio.ff. de crimi.ſtelli.Sol.aut queris naſcat᷑ ex ſentẽtia/⁊ ex ſentẽtia alia. Glo.ꝙ ſic.placen.ꝙ non.⁊ eſt an puniatur ratione deſerte religionis ad deũ:⁊ dico ꝙ isſplin luramẽto ratio: quia ſperatur ex ſententia:ied hec non eſt bona ra⸗ non. vt hic.aut quia dolũ cõmiſit in aduerſarium:⁊ dico iudiciali. tio:q;ꝛ plures actiones ad idẽ naſcũtur: vt.l.nã ex poſtea ꝙ ſic. vt in cõtrario.ſ¶ Item op.ꝙ iurans per pꝛincipẽ pu manſnitir AXſl.ff. e Et ĩtereſt noſtra plures debitoꝛes habere:vt.. niatur: vt.l:.ſi duo.in feff. e. Solu. vt glo. ¶ Item op. ꝙ pu famlintse non eſt nouum. de actio. emp.ſed placen. potuit moue⸗ nisgtur :vt.l.ſi quis maioꝛ. S. de tranſac. So.ibi iurauit ſu Jurãs g ri melioꝛi ratione:nam effectus nõ operatur vltra intẽ⸗ per cõtractu.⁊ de futuro: hic ſupꝑ lite ⁊ de pᷣterito.Pic er pꝛicipẽ q̃⸗ loluutſt tionem agentium: vt.l.ſicuti·S. ſed ſi queritur.ff.ſi ſeru. go ꝙ aut iurat quis per pꝛincipẽ/⁊ tunc qꝛ deus cum nõ lit᷑ puniat᷑. Ncheſennn ven. Sed ita eſt ꝙ quando in iudicio defertur datur lo⸗ puniret / punit eũ pꝛinceps hac foꝛma.qꝛ aut caloꝛe iura⸗ co pꝛobationis ⁊ confeſſionis:⁊ hec eſt intẽtio partium: uit ⁊ non punitur vt hic. aut non caloꝛe/⁊ punitur non Aenni ctt ideo ſicut confeſſio et pꝛobatio actionem non indu⸗ crimine maieſtatis:ſed verberatur: vt.l.ſi duo.g fins. ff. 1geutoit cent: ita nec iuramentum: æ ita videtur bene dicere pla⸗ de iureiurand. aut iurauit per deum / ⁊ tunc aut querig r unn cen. ſed quia glo.tenet contrarium eam tene. Jacobꝰ. an puniatur:quia religionẽ deſeruu.⁊ tũc aut deſeruit ſt ummmn Butrig. . dem violando/⁊ punitur: vt.l.j.S.de fide cath. Aut deſe⸗ Additio Adde ad iſtã legẽ ⁊ totũ titu. c intellige *ꝙ re deciſa iureiurãdo amplius non in⸗ quirat᷑ quo ad intereſſe partis regularit᷑:qð tamen intel⸗ lige vt hic in. j...ij. colinis ꝑ ang.de peru.diſtinguẽtẽ in ter iuramẽtum voluntariũ iudiciale/⁊ iuramẽtum a iudi ruit deierãdo/⁊ tũc aut periuriũ cadit in ſpeciale nomen delicti ⁊ punitur: vt.l.j.frad.l.coꝛ.de fal.aut non cadit in ſpeciale nomen delicti: ⁊ tunc dic ꝙ aut quis iurat ſibi⁊= ſatis deũ habet vltoꝛẽ.ſic poſſet intelligi hec lex. aut iu⸗ De rebus creditis et iureiurando. Jo. CxXV rat alij/a tunc aut ſuꝑ contractu conſeruãdo:⁊ ſic ſuꝑ fu⸗ P uij Adde ad iſtam legẽ que ſit pena periu⸗ uras p Additio. egẽ que ſit pena periu Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis turo ⁊ punitur.vt.l.ſi quis maioꝛ.S.de tranſac. Aut iurat ſuper lite decidenda.⁊ ſic de pꝛeterito/⁊ tunc aut queris an puniatur ratione deſerte religiõis ad deum:⁊ dico ꝙ; non.⁊ hic eſt ꝓpꝛie caſus.Aut queris an puniat᷑ qꝛ deie⸗ rando dolum cõmiſit in aduerſariũ /⁊ dico ꝙ ſic:vt.l. de periurio.ff.de crimi.ſtelli. rãtis in.c.quãto in glo.fi.de iureiur.ex. deũ vel ſa glo.in ſumma.xxij.q.j.Et qᷓ;tum habetur ad materiã hu cras ſcri⸗ ius legis dic ꝙ ĩ iurate per deũ vel per ſacras ſcripturas pturas in vel aliter periurãte.i.iurãte falſum.dicas ꝙ ſi ſe periura⸗ caloꝛe ira= uit per irancundiam excuſatur:vt in hac.l.in fine facit.l. cũdie an quod caloꝛe.ff.de reg.iur.⁊ in.l.j.j/ſi quis imperatoꝛi ma excuſet᷑. ledixerit.⁊.l.ij q/ad.l.iuliã maie.⁊ generaliter factuʒ per caloꝛem iracundie non videtur punibile.tex.in.c.ſi quis iratus.ij.q.iij.c.illa pꝛopoſitoꝛũ.xj.q.iij.Spec.in titu.de accuſa.ver.quid ſi te vocaui ⁊ ibi bal.in.ij.carta.et licet ita ſoleat cõmuniter dici:tamen eſt dicendũ ſᷣm iaſo.ꝙ immo is qui caloꝛe iracũdie aliquid cõmiſit debet puni⸗ ri.l.ſi non conuitijj de iniur.⁊ de hoc habes tex.in.c.j.⁊ ibi panoꝛ.in ſecũdo no.de his qui fllios occiderũt.fate⸗ tur tamen iaſon may.in locis.S.allegatis.ꝙ iſto caſu de⸗ bet mitius puniri:⁊ ita ꝓcedat tex.in.l.ſi quis ĩpera.ma⸗ ledi.⁊ in.l.famoſi.ff.ad.il.iul.maie.facit.l.ſi adulteriuʒ cũ inceſtu:S:imperatoꝛes.ff. de adul.⁊ tex.in.c.ſi qͥs iraſci⸗ tur.iij.q ij.hinc videmus ꝙ licet is qui publice blaſphe⸗ mat debeat puniri.iuxta.c.ij.de maledi tamen qui caloꝛe iracũdie blaſphemat debet mitius puniri ſᷣm archi xxij. q v.c.quid ergo.circa finẽ.⁊ panoꝛ.in.c.ij.de maledi.vbi limitat:vt iſtud ſit verũ quãdo caloꝛ iracundie eſt iuſtus ſecus ſi ex cauſa iniuſta ꝓceſſit puta ex amiſſiõe pecunie in ludo.Aut pars periurauu deliberate/⁊ tunc ſi nullius pꝛeiudicium reſpicit vt quia iurauit nunq; comedere car nes ⁊ poſtea cõmedit/⁊ tunc ſolum deum habet vltoꝛem ita loquitur in hac lege.in pꝛin.vbi glo.ita exemplificat. ⁊ doc.ſequũtur.⁊ glo.in.l.lucius.ff.de infamibus.qᷓ;uis ange.in aut᷑.ſenicas nõ ſolum fideiuſſoꝛem.col.v.teneat ꝙ etiam iſto caſu debeat per iudicẽ extraoꝛdinarie puni ri:ſed pꝛecedens opi.eſt cõmunioꝛ. Aut pars deliberate periurauit in pᷣiudiciũ tertij/⁊ tunc puniri dʒ extra oꝛdi⸗ nem arbitrio iudi.l.fi.cum glo.ff.de cri.ſtel.⁊ poterit iu⸗ dex eũ facere fuſtigari:vt in.l.ſi duo pꝛõni ·S.fi.⁊ in.l.iij. S·fl.ff.de iureiur.⁊ dic ſᷣm ange.peru.hic ꝙ iſta lex nõ ha bet locum niſi quãdo eſt iuratuʒ per euãgelia appꝛobata non autẽ ſi per ſacra pꝛohibita:vt per capillos vel viſce⸗ ra dei:vt in coꝛꝑe.vt non luxuriẽtur hoĩes ↄtra naturaʒ. colla.vj.Et dicas ꝙ hec lex non habet locum in caſibus in quibus iuramẽtum iudiciale / vel neceſſariũ retrahat᷑: vt plene dicit ange.peru.in.l ꝑꝛecedenti.⁊ ibitetigimus. ⁊ ita in illis caſibus ſicut poteſt queri de periurio ciuili⸗ ter ad retractationẽ cauſe:ita etis criminaliter ad ĩpoſi⸗ tionem pene.Et per hanc legẽ non intelligas quin teſtis periurus debeat puniri:vt in.l.lucius.ff. de his qui infa⸗ mia notantur ſᷣm ange.peru.hic.⁊ in.l.pꝛecedenti.de quo vide no.in.l.ſi quis maioꝛ.⁊ ibi per iaſo.de pena veniẽtis contra actum iuratum.vide no.per doc.in.c.ſicut.ex.de teſtibꝰ.⁊ ibi panoꝛ.in.ij.notabili⁊ ibi eſt bonus tex.qua⸗ liter teſtis ꝓꝑiurus eſt puniẽdus.ibi glo.idẽ tex.in.c.vno. de cuſt. euch. glo.in regula imputari.de regu iur.lib.vj. Et poteſt iudex facere mitrari vel poni ad cathenã ꝑiu⸗ rum per dictã.lʒ.fl.cũ glo.ff.de crimine ſtel.ſᷣm doc.in di⸗ cta.l.ſi duo patroni ·S.fl. Pꝛedicta ĩtellige qᷓ;dtũ ad penã criminalẽ que autẽ pena imponi debeat periuro in foꝛo conſciẽtie ſeu in foꝛo cõfeſſionis eſt tex.in.c. quicũq;.vj. q.j.ꝙ dʒ ieiunare.per quinquaginta dies in panc ⁊ aqua. eriurꝰ Ciuiliter autẽ agẽdo inuenio ſeptẽ alias penas. Pꝛima pena ve⸗ eſt ſi aliqͥs iuret in ↄtractu /vel in cõpꝛomiſſo / vel in trãſ⸗ niat puniẽ actione:⁊ poſtea nõ obſeruat iuramẽtum ⁊ ↄſequẽter eſt dus ſi aga periurus cadit in penis.l.ſi quis maioꝛ.S.de tranſactio. tur ciuilit᷑. inter quas eſt quod ipſo iure pꝛiuatur ab omni iure ⁊ ac⸗ tione. Secundo periurus eſt infamis de facto ⁊ de iure c. infames.vj.q.j.no.bar.⁊ ange.in.l.lutius.ff.de infami⸗ bus.glo.bar.⁊ doc.in.d.l.ſi qͥs maioꝛ.bal.in.l.j.j.de fidei cõmi.lib. vt in hac.l.⁊ in aut᷑.ſi dicat᷑ in vlti.col.j.de teſt. ange.in.d.aut᷑.ſcenicas.colla.v.Tertio ex hoc ſeqtur du plex pena. Pꝛia qꝛ nõ admittit᷑ ampliꝰ ad aliquã digni⸗ tatẽ.l.quotiẽs.C. de digni.lib.xij.bal.in.l.ij.jeo.⁊ ſtatim ſubijciò. Scda eſt qꝛ ꝑiurꝰ nõ admittir᷑ ampliꝰ ad aliqð teſtimoniũ.c.paruuli.xxij.q.v.⁊.c.quicũq; ſciens.vj.q. j.c.teſtimoniũ.c.ſicut.de teſti.c.litteras.de pꝛeſumptioni bus. Spec in titu.de teſti ·S· j.verſi.item ꝙ eſt periurus.⁊ iſtud pꝛocedit etiam poſt peractã penitentiã.c.antepen. de teſti. glo.in.c.fina.de iureiu.in.vj.glo.in.l.iij.S.· lege iu lia.ff.de teſti.licet contrariũ videat᷑ innuere Bar.in.l.im perialis in pꝛin. per illum tex .jde ſecũ.nup. Itẽ iſtud ꝓ⸗ cedit etiã ſi periurus nondũ ſit per ſententiã condemna⸗ tus ſᷣm Bal.in.l.ſi veteris:j de fide inſtrument.Quarto periurus repellitur ab agendo glo.eſt in.d.c.paruuli.ſpe⸗ cu.in ti.de actoꝛe ·S.j.ver.item ꝙ eſt periurus quod tamẽ ſane intellige ⁊ limita vt per glo.⁊ doc.in.c.dilecti.de fo⸗ ro compe.do Anto.de bu.in.c.intelleximus.in fi.de iudi. immo foꝛtius exceptio periurij eſt exceptio litis finite q̃ impedit litis ingreſſum dictum eſt no.do.Antho.in.c.di lecti.in.iij.col.de excep.Quinto ⁊ hoc bene no.periurus perdit beneficiũ omnium legũ canonũ ⁊ ſtatutoꝛũ quibꝰ cauetur ꝙ credi debeat iuramẽto alicuius.tex.eſt de hoc no.in.d.c.paruuli.per quẽ tex.ita determinat Ludo.ro. in cõmento.l.admonẽdi.in.vj.⁊.xxv.col.ff.eo.⁊ idẽ Ro. in.l.ij.in pꝛinc.in.x.col.ff.qui ſatiſ.cog.Bal.in aut᷑.ei qui. Ide bo.auc.iudi.poſ.facit.c.cum eccleſijs.de maioꝛita. ⁊ obe.c.clericos.de vita ⁊ honeſt.cleri. Panoꝛ.in.c.que⸗ ſtioni.de appel.niſi ſit iuramẽtũ oneris vt in locis pꝛeal⸗ 2 lega.Sexto clericus benefi ricus beneficiatus ꝓpter periuriũ remo⸗ Cler uetur a beneficio.c.ij.⁊ ibi doc.de reſcrip.⁊ dicit Bal.ꝙ peri iſtud clarius alibi non habetur:ſed eſt ſimilis tex.in.c.cũ mouetur quidã.⁊.in.c.querelam. de iureiur.vbi dicitur idẽ eſſe in a bñficio. epᷣo qui pꝛopter periurium pꝛiuari debet epᷣatu.notat gl. in.c.fi.eo.ti.in.vj.Bald.in.l.ij.j.eo.⁊ dicit Bal.in.d.c.q̃ relam.per iulũ tex.ꝙ doctoꝛ ꝓpter periuriũ poteſt depo⸗ ni a doctoꝛatu.tamẽ peracta penitentia poſſet epᷣs cũ eo diſpẽſare:vt ibi per eũ.Septima pena eſt:qꝛ collatio bñ⸗ ficij eccleſiaſtici facta periuro eſt ipſo iure nulla ᷣm Fe⸗ de.de ſenis.in conci.l.incip.an collatio allegantẽ. Hõſti enſem in.c.cũ inter.de exceſſ.pᷣla.ſeqtur Abb.panoꝛ.in.d. c.querelã.⁊ in.c.cũ noſtris.de cõceſſ.pꝛeben.⁊ in.c.cum ĩ cunctis ·S.·fi.in pe.col.de elec.⁊ in.c.j.ĩ vlticol.de re iud. ⁊ in.c.fi.in vlti.col.de pꝛeſum. ⁊ in.c.graue.in.iij.col. de pꝛebẽ.Licet contra tenuerit ꝙ ĩmo teneat collatio bene⸗ ficij facta periuro do.Car.fol.ĩ.d.c.querelã Jo.de imo. in.c.auditis.ex.de electione.contrarium tenet idẽ Jmo. in.c.cum noſtris.ex.de conceſſ.pꝛeben. Y R b one fid ei Hegulariter ex ino⸗ . pia pꝛobationuʒ veni tur ad iuramentũ neceſſarium.h.d. WBAA&CCAd euidétiam eſt ſciendum ꝙ hec lex ponit vnam ſpeciem.deinde ſubijcit genus:tertio limitat regu lam tribus modis:ſpecies ponitur ibi bone ſidei.genꝰibi necnon etiam:pꝛima modiſicatio ibi inopia pꝛobationũ. ſcða ibi per iudicem cã cognita.tertia ibi iureiurando. ¶COp·ꝙ ex inopia pꝛobationũ non pꝛocedatur ad iuſiu randum ſed ad abſolutionem.vt.l.actoꝛ.j.de pꝛobation. So.aliquando pꝛocedit ad abſolutionẽ vt in contrario. Aliquãdo ad iuramenti delationẽ vt hic. ¶ Ite opp.aut eſt pꝛobatum ⁊ reus debet condemnari:aut non eſt ꝓba⸗ tum ⁊ tunc abſoluendꝰ:ergo nunq; eſt dare mediuʒ iura⸗ menti.So.vt glo.quia tria ſunt membꝛa. Item oppo.ꝙ actoꝛe nihil pꝛobante non abſoluatur re us niſi iuret:vt.l.pꝛeſenti ·S.ſicubi.S.de his qui ad eccle. confugi.⁊ /de pena iudi.aut᷑.nouo iure.So.ibi ſpeciale. .4 ¶ Item op.ꝙ actoꝛe non pꝛobante non detur reo iuramẽ Juramen tum:ſed actoꝛi.vt.l.ſi quando.j.vnde vi.⁊.l.ſemper · S· fl. tũ an defe ff.ꝙ vi aut clam. So.regula eſt ꝙ actoꝛe non pꝛobante re ra k reo ſi us abſoluatur:fallit.nam quandoq; defertur iuramentũ actoꝛ non reo ad purgationem vt dicta.l.pꝛeſenti·S.ſicubi.⁊ in aut᷑. pꝛobet. de heredi.⁊ fal S· ſi vero abſunt.aliquando defertur ipſi actoꝛi pꝛobato dolo aduerſarij per difficultatem pꝛoba⸗ tionis.vt dicta.l.ſi quando.⁊ ſi dicas ſi eſt pꝛobatus do⸗ lus aduerſarij:ergo actoꝛ aliquid pꝛobauit. Reſpondeo non pꝛobauit aliquid circa intereſſe de quo queritur ſed pꝛobauit dolum iure pꝛincipali adhibitum. ¶ Quero an in delictis deferatur iuramentum gloſ. hic Juramen tenet ꝙ ſic. vt.l.iij S penulti.ff. eo.quod intellige verum tũ an deſe quando de delicto agitur ciuiliter non ſi criminaliter:qꝛ rat᷑ ĩ deli⸗ tunc debent pꝛobationes eſſe clariſſime. vt.l.ſciant.j de ctis. pꝛobationibus. Aut ergo agitur ciuiliter de delicto icus urꝰ re chutlo Epoterit Neurce Nohie crimin riſger⸗ nonte ſenpt. geh iſt de itonef i iulthe oramn V ſigſenp lun hen ſsunſt linictie culſciit ſaubi3 luereq crcap fviden ſlent. vr acto: quicquin Un deſtal eſqy⸗ Ecauſe leyigere Ntatiapn worarex lshamt Sattemn Uitnelior Gltitſun ſnu vel lytdl Whzcon fret luſi ſtenini Auntitas Manmon ller Aydned Cndtoon haſonte ſonfacit⸗ lorion ſonistee lerptni condtio eang — — ltoßii neinn nopenung ndüqnſ⸗ redehee luon, tili Juramẽ⸗ tum gñ ſit deferẽdũ et cui: nlocset⸗ tunüͤfenng, dickbigg, terinel ur ilitſli⸗ Atunang Balindeg poteſt dep⸗ ſeteßsct Peoleroe nnlaͤfn⸗ gantd helt bpanorinn ,dincan ol defeſct iniiſcd ollatober⸗ Jo deint etndigrn ter ex ii⸗ tionnz un. eclerpont limitarten fkeigeyt probitſni relunnc,. Uur adii eiobztn aant Neoppe⸗ 1 t u etitgn? bſouaurt cichecl biſuu tomnnif⸗ Pohnit⸗ .. jinmnnii 4* tnitiuß fnni hengan De rebus creditis et iureiurando. Jo. CXVI et poteſt dari iuramẽtum. vt hac gloſ. aut criminaliter tunc aut queris an deferatur actoꝛi ad condemnationem fiendam:⁊ dico ꝙ non ratione pꝛedicta.aut queris an de feratur reo ad abſolutionem/a dico ꝙ ſic:quia ceſſant re gule oppugnantes.nam ſi ſemiplene tantum eſt pꝛobatũ contra reum ſine ſacramento vt ſic ſit locus purgationi ar.l.pꝛeſenti ·S.ſicubi.Sẽ.de his qui ad eccle.confugi.licet illa loqu atur in iuramento delato alege:ſed induco eaz in argumentum non ꝓ caſu. ¶ Wodo repugnat:qꝛ ſi reꝰ iurat abſoluetur ⁊ actoꝛ erit de calumnia puniẽdus:⁊ ſic de crimine non erit clariſſime pꝛobatum contra actoꝛeʒ: ſed foꝛte hoc caſu non punietur de calumnia. Vel dic ꝙ pꝛeſumitur ex pꝛeſumpta calumnia in qua pꝛeſumitur eẽ eo ipſo ꝙ non pꝛobat:ſed reus erat puniendus ex vera:⁊ hec hñt locum in iuramento neceſſario. Sed an iudicia le poterit deferri ĩ criminibus certe ſic areo actoꝛi: quia videtur confiteriſub conditione ſi iurauerit actoꝛ.vt.l.ſi duo · S. idem.ff.eo.¶ Itẽ põt actoꝛ ꝓ reo deferre ⁊ in pᷣua⸗ tis criminibus:quia in illis licet tranſigere ⁊ paciſci.vt l. trãſigere.S.de trãſactio.idem in publico:quia iuramẽ⸗ tuʒ non tendit ad remiſſionẽ criminis ſed ad declaratio nem. vt.leum qui.S.in popularibus.ff.eo.¶ Item quero qũ ſit deferendã iuramẽtum. Reſpondeo ſemiplena pꝛo batione facta que fit vel per vnum teſtem. vt.:.fl· de te⸗ ſti. . l. theopompus.ff.de do.pꝛele.vel per pꝛiuatam ſcri pturam.vt.l.fin.ſde fide inſtrumen.i¶ Sed an hoc eſt ve⸗ rũ ꝙ ſemper ſemiplena pꝛobatione ſctã deferat᷑ iuſiuran dum. Reſpõdeo non deferre in maximis cauſis pecunia rijs cum ſint ſimiles criminalibus. vt inſti.de excu.tu ·S. inimicitie:⁊ ideo clariſſime pꝛobationes exiguntur vt di cta l.ſciãt.niſi deferrem ad purgationem ar.l.ꝓꝛeſenti ·S. ſicubi.ſ¶ Item quero cui deferatur? ⁊ videntur quedã.ll. inuere ꝙ deferatur reo ⁊ ita videt᷑ fingere.vt.l.admonen di.circa pꝛin.ff.eo.titu.quedam indeterminate loquunt vñ videntur iudici committere.vt dicta.l.admonẽdi. vᷣ. ſolent. ⁊ hic ibi per iudicem ⁊c̃.¶ Item videtur ꝙ defera tur actoꝛi:quia ei debet deferri ⁊ qui plus habʒ pꝛo ſe.vt l. quicquid·S. cum partes.ff.de acquiren.re.do.⁊.l.queri⸗ tur.de ſtatu hom.Quid ergoꝛ certe iudex habet tria ĩſpi cerę.ſ.qualitatem perſone actoꝛis ⁊ rei. Item quantita⸗ tẽ cauſe. Itẽ qualitatẽ pꝛobationis. NHe pꝛimo dic ꝙ ha⸗ bet videre quis melius ſciat veritatem an actoꝛ an reus vt quia vnus de facto ſuo agit/alter de alieno ⁊ ſic poteſt ignoꝛare.vt.l.fina.ff.pꝛo ſuo.⁊ de regul.iuris.qui in alte rius.nam tunc deferret illi qui melius ſciuerit veritateʒ: Si autemvtriq; ſcit pariter veritatem:tunc dabit ei qui erit melioꝛis fame ⁊ ↄditiõis.vt.l.legitimos.ff.ð legi.tu. Si aũt ſunt paris fame defert dignioꝛi.vt.l.fl.ff.de fide inſtru.vel ſi vnus eſt maſculus alter femina dabit maſcu lo. vt.d.l.fin.de fide inſtru. Circa ſcõᷣm.ſ.quãtitatẽ cauſe debz conſiderare iudex:qꝛ ſi eſt magna quãtitas non de⸗ feret iuſiurandum: quia equiparatur criminali.vt dicto S. item inimicitie.vel ſi deferat det potius reo qᷓ; actoꝛi ſi quantitas eſt parua tunc actoꝛi. Circa tertiũ ſcilicet qua litatem pꝛobationis habet conſiderare perſonam teſtis pꝛoducti.argu.in aut᷑.de teſtib.S.ſi vero ignoti.⁊.l.iij·G·. ſabino.ibi tu magis ⁊c.ff.de teſtibusG.ſi vero.nam pꝛo⸗ batio fit iudici ⁊ ideo eam examinat.vt.l.quinquaginta. ff. de pꝛobatio.Si ergo perſona teſtis erit magne aucto⸗ ritatis vt quia frater Guido de ſpatis vnde quaſi facit plenam pꝛobationem:tunc cum actoꝛ habeat plus pꝛo ſe quia vltra q; ſemiplenam pꝛobationem ⁊ cauſa eſt modi⸗ ca vel media tunc defertur actoꝛi:idem ſi teſtis eſt medie conditionis ſed fama coadiuuat ſuum dictum. Sed ſi perſona teſtis eſt vilis vnde ⁊ ſemiplenam pꝛobationem non facit:tunc actoꝛ habet minus pꝛo ſe qᷓ;reus: ⁊ ideo actoꝛi non defertur ſed reo:idem ſi teſtis eſt medie cõdi⸗ tionis ⁊ cauſa magna omnibus concurrentibus equali⸗ ter:vt quia media teſtis medie opinionis equalis fame ⁊ conditionis actoꝛ ⁊ reus pariter ſciunt veritatem / de⸗ feram potius reo:quia eſt fauoꝛabilioꝛ argumen. l. fauo⸗ rabulioꝛes.ff. de regulis iuris.⁊.l.arrianus.de actioni.⁊ obligationi. Ad DdD iti 0 Adde in hac lege Panoꝛmi.in.c.finali. ex de iureiurand.in antepenul.col. verſi cul.non quero.⁊ in verſic.ſed non quero.cui defertur iuſ⸗ iranduʒ actoꝛi.ſ.an reo pꝛeſuppoſito ꝙ actoꝛ habeat ad minus ſemiplenam ⁊c.in dicto. c.final ·S.· ſane.in.iij.col. pe iureiura. vide Jaſo. in repetitione:l admonendi.in lxxxvii. col. verſicul.item adde inqtum Bart.⁊c.idem Jaſon.in dicta.l.admonendi.in.cj.col.yerſ.in eadeʒ glo⸗ ſa ad finem habes ex gloſ.cui deferendum ſit iſtud iura⸗ mentum neceſſarium an actoꝛi an reo ⁊c᷑.de quo per Cy. hic in.viij.queſtio.? Saly.in.xiij.colum.ad fl.⁊ quattuoꝛ ſequentibus glo.⁊ ibi Panoꝛmi.in.c.fi.de iureiurando. ⁊ ibi Angel in · S. ſi vero vſuſfructus.in aut᷑de nup.aliud gloſ. in.l.maritus.in gloſ.j.ff. de queſtio. Specul.in titul. de iuramen.delatio.in verſicul.vt autem plenius inſtrua ris cum verſic.ſequentibus in iſtis locis glo.⁊ doc.vari ant.de quo per Bar.in dicta.l.admonendi.penul.col.de quo per Bald.in.c.cum eccleſia ſutrina.dc cauſa poſſeſ⸗ ſionis ⁊ pꝛopꝛietatis. Abb.in.c.in omni negocio.ex de te ſtamen. Jaſo.in dicta.l.admonendi.cj.colũ.circa finem verſicu.ego autem ſequens oꝛdinem Bart.⁊c.cum quat tuoꝛ ſequentibus col.⁊ ibi pleniſſime videas aliquid in c.ex inſinuatione.ex̃ de pꝛocurato.⁊ in.c.fi.de teſti.li.vj. dum eram Pariſius in quodam pꝛoceſſu nomine mei al legaui iſtam legem:⁊ iudex vocatus le Bailly du palais dixit mihi illꝗ.l.non obſeruamus:de qͥ fuit ibidè deriſ- M☛ FYad excludendam. Bepil⸗ EN do iuramẽtum tutoꝛi ſibi non pꝛciudicat.hoc 2 ,. Relicta noie officij repñtãt 4 — m etiã. eum cuᷣi geritur. h. d. periurium.vt.ff.eo.l.iuſiurandum. Item in iuramento credulitatis.vt.l.ij ·Sq; obſeruari.S.de iuramen.calum. Aut eſt iuramentum affectionis ⁊ iurare noncogitur ſi⸗ ue ſit certum ſiue non niſi velit vt.l.videamus.ff de in li⸗ tem iuran.¶ Item quero an potuerit teſtatoꝛ grauare tu toꝛem reſpectu ſui ⁊ non reſpectu officij.Reſpondeo non niſi fuiſſet honoꝛatus. Wrren Cauſa generis 4¾ K Gm peopo nas et ingenuitatis dectcitur iuramento. h. d. Opp. heclex innuit ꝙ ex conſenſu partium fuiſſet lis iuramento deciſa:⁊ ſic videtur ꝙ de cauſa ge⸗ neris vel ingenuitatis poſſit compꝛomitti:ſed hoc videt falſum.vt.l.non diſtinguemus.Sᷣ.de lib.cauſa.ff de arbit. huius timoꝛe ſunt hic tres lec.vt patet in glo. E ( filius Juramentum delatum a fl⸗ — Delio vel ab alio patri ignoꝛan ti vel inuito o hreindletur boe dicit Butr. EEE Si iurat actoꝛ ex relatione vel de⸗ £ Ttoꝛ 1. latione vel ei remittitur iuſiuran⸗ R1 adum acquirit ſibi acrionem in factum. h. d. EE¶ Op. ꝙ non in factum actio ſed ex contractu uper quo iuratur detur vtilis actio actoꝛi iuranti.vt.l.ſi duo · S. ſi quis.ff.eo.So.aut qͥs an iurat in reali actiõe et habet duplicem actionẽ ſiue iuret foꝛmiter.ſ.in factuʒ ex ſententia ⁊ vtilem ex dominio pꝛeſumpto.vt.l.nã cũ poſt ea · S· fl. ff eo. aut iurat in ꝑſonali actione:⁊ tunc aut iurat foꝛmiter.ſ.expᷣſſa cã ⁊ Zciuu ⁊ hʒ vtilem actionẽ ex eo con tractu pᷣſumpto vt in cõtrario:aut infoꝛmiter nõ exp̃ſſa cã vel Ctractu⸗ habet Stione in czu t hic. EEE ui delato ſibi iuramento nõ iu E lata. e vel refert iuramẽtũ ſuccũbit. 9H. d. C Op. ꝓ nõ cogat᷑ iurare vł referre vt.pe. gñałr. S.j. Sol.hec coꝛrigit᷑. vel hic ↄuenerat ĩter ꝑtes vt cꝗ iuramẽto decideret᷑ ibiñ ⁊ ita nõ coꝛrigit᷑. R act one Sicut ⁊ in ceteris bone fi⸗ dei actionibus ita ⁊ ĩ acti⸗ ne depoſiti iuratur.h.d. 7 uis Hec lex ꝑmittitvariare ⁊ delatũ 2 ¶q iuramẽtũ reuocarevſq; ad ſnĩaʒ nõ poſtea niſi fuerit ꝓuocatiõe ſuſpẽſa. h. d. RA H&(Op. hic ĩnuit᷑ e poſt ſniam iuret᷑ ad qð op/ de. I. ꝓxiꝗ. Sol.vt ibi. Fpoyꝝ Diuide ĩ q̃ttuoꝛ ꝑtes:qꝛ Eneraliter. Pnaloc de tꝑe Rearne tivſq; ad vᷣ.ſj iuramẽto.Sc da loqt᷑ de effectu EH,AANdelatõis ⁊ flatõis ⁊ r̃cuſatõis ĩt᷑ pñtes vſq; ad v. his ð pñtibꝰ Tertia loqt᷑ ð ceffectu fcuſatõis ⁊ flatõis p biij R ¶ QAuero an tutoꝛ cogatur iurare? Reſpõdeo Tutoꝛ an Zin ſacramento veritatis cogitur ſi eſt certum poſſit co⸗ eum ſcire veritatem ałas non:ne cogatur anceps ſubire gi vt iures Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis inter abſentes vſq; advſi.omne igitur.Quarta cõfirmat iuramẽta in alijs caſibus in quibus per haãc legẽ non re⸗ periebãt᷑ coꝛrecta vſq; ĩ finẽ:⁊ hec lex bꝛeuiter hoc dicit. Juramẽtum eſt pᷣſtandum in pꝛĩcipio litis vel ante diffi nitiuã / non poſt. hoc dicit vſq; adS.ſed iuramento. Mota ergo ꝙ in ipſa ſententia differatur iuramẽtum tunc vel ſtatim poſt pᷣſtatiõe nõ obſtãte ꝙ poſſit appella⸗ ri.Et eſt argumẽtuʒ ꝙ ſi iudex in ſentẽtia condẽnat quẽ in expenſis reſeruata ſibi taxatione põt taxare poſt infra decẽ dies / non obſtãte ꝙ ſnia poſſit appellari. Jurari an ¶ Op. ꝙ poſt ſententia poſſit iurari:vt.S.l.ꝓxi.Sol.aut poſſit qͥs defert᷑ in pꝛincipio ⁊ debet pᷣſtari in pꝛincipio.aut in me⸗ poſt ſnĩazʒ dio defertur ⁊ debet pᷣſtari in medio. aut in ipſa ſentẽtia Juramẽ⸗ tũ iudicia le ? neceſ⸗ defertur ⁊ debet pᷣſtari in ipa ſentẽtia:vel parũ poſt.⁊ ita poteſt ferri poſt ſed parũ:⁊ ita etiã erat in.l.pᷣcedẽti.Alij dicunt ꝙ illa coꝛrigitur. J ¶ Sed iuramento. HMic ponitur effectus delationis ⁊ relationis ⁊ ꝓſequitur hic imꝑatoꝛ duas ſpecies iura⸗ mẽti.ſ.iudiciali ⁊ neceſſario.⁊ iſte · S. bꝛeuiter hoc ĩtẽdit. Siue iuramẽtumfuerit delatum ⁊ pᷣſtitũ nõ appellatur: ſecus ſi fuerit recuſatũ ⁊ excuſatione ꝓnunciatum: quia non tollitur ius appellandi.hoc dicit vſq; ad S. in om⸗ nibus. ¶ Ex tex.Lſed iuramento hic in vtroq; iudiciali ⁊ ne⸗ ceſſario.vſq; ad vᷣſi.cneceſſitate hic in iudiciali tãtũ vſq; ad vᷣſi.ſin autẽ nullo Iſte vᷣſi.reſpicit ſuperioꝛa ſed nõ omnia:nã refertur ad iudiciale delatũ / ⁊ pꝛeſtitũ vel re⸗ latum/⁊ recuſatũ per eum qui detulit: nam perdit reme⸗ dium appellãdi ſecus in neceſſario. ¶ Sin autem.i Mic loqͥtur in vtroq; iudiciali ⁊ neceſſa⸗ rio. ¶ Juderx autẽ.¶ Eic loqtur in neceſſario tãtum vſq; ad vᷣſi.ſin autẽ volente eo expone duobꝰ modis:vt glo. ¶ Siue autem.¶ Hic loquitur in iudiciali tantum. ¶ Nota ergo ꝙ q;tum ad effectũ ferẽde ſnĩe nõ eſt diffe rêtia inter iuramẽtũ iudiciale ⁊ neceſſariũ:ſed q́;tum ad remediũ appellãdi ſic:qꝛ in voluntario dic ꝙ aut detuli/ ⁊ tu iuraſti:⁊ nõ poſſum appellare.ſi autẽ non iuraſti ſed ſariũ an ĩ⸗ mihi retuliſti ⁊ iuraui / tu non appellas ſᷣm verã opinio⸗ ter ſe diffe nem:licet alij dicãt contra.Si autẽ detulitibi ⁊ tu retuli rant. Lõödẽena⸗ ſti:⁊ ego volui iurare:tunc nõ appello.Et ideo tres ſunt caſus in iudiciali:⁊ in oẽĩbus appellatio denegat᷑ in neceſ ſario. Dic ꝙ ſiue fuerit pᷣſtitũ ſiue recuſatũ denegat᷑ ap⸗ pellatio:⁊ iudex appelatiõis examinabit / an recte fuerit appellatum ⁊ nullus patietur diſpendium. ¶ Sed op.quomodo põt eſſe ꝙ nullũ diſpendiũ patiat᷑ ui ſuccũbit.¶ Huius timoꝛe ſunt hic due lect᷑. AUno mo⸗ oꝙ loquatur de dãno litis:⁊ ad hoc quotidie allegat᷑ ſcʒ ſi appellãs vincit nullus patitur dãnum in expẽſis nõ victus:qꝛ vincit in cauſa pꝛincipali vnde ꝓpter ſentẽtiã pᷣſumitur bono animo litigaſſe: vt.l.herẽnius S. gaia.ff. de euictio.nec victoꝛ.qꝛ obtinuit in cã appellatiõis.Alia lec. eſt ꝙ non patiatur diſpendiũ ſcilʒ in alio capitulo: qꝛ deciſum non fuit. “ ⸗ ¶ His de.¶ Dia q̃ dicta ſunt in pᷣſentibus hñt locũ alte⸗ ra parte pᷣſente/⁊ altera abſente.hoc dicit Jaco Butk. ¶ Ex tex. ¶ Expenſis hic vᷣſiculus legit᷑ duobꝰ modis. Vno modo in expẽſis cauſe/⁊ allegatur ꝙ ſi quis vincit in parte ⁊ ſuccũbit in ꝑte iudex inſpiciet condẽnationẽ: qꝛ ſi tria ſunt capitula ⁊ vinco in duobꝰ condẽnabit᷑ mi chi reus in duabꝰ ꝑtibus expẽſarũ/⁊ ego ei in tertia ꝑte. Alio modo legit᷑ in expenſis itineris.nã ſumptꝰ itineris pᷣſtabit aduerſario ille qui eſt abſens ⁊ cã grauaminis. ¶ In omnibus.¶ Hic tradit᷑ regula generalis:vt iudex extimet quo loco ſit iuramentũ pᷣſtandũ. Iteʒ iuramẽta calũnie ⁊ alia confirmãtur.hoc dicit vſq; in finem. Iſta lex in · S· ſed iuramẽto illato nõ eſt Ad d itio alibi in iure ſᷣm bar.hic.in pꝛinc.⁊ ponũ tur hic caſus notabiles ſᷣm bar.Et no.ex tex.noſtro hic. ri nõ dʒ in in verbo diſpendij iuncta glo.ſuꝑ eodem vſi.diſpen dij expenſis obtinẽs ĩ pma ſnia qð obtinens in pma ſentẽtia ſi ſuccũbat in cã appel.non debet in expẽſis condẽnari cum habuerit cãm litigandi vt puta ſententiã in pᷣma inſtãtia pꝛo qua eſt pᷣſumendũ: ſi ſuccum⸗ vt in.l.res iudi.de regu.iur.in fi.carta.⁊ in.l.herẽnius.ff. bat in cã de euictionibꝰ/⁊ alijs iuribus allega.in glo.hic.⁊ pꝛedi⸗ appellati⸗ cta intelligas ꝓcedere ſi ex nouo deductis ſuccubuerit/ onis. ⁊ tunc non tenebit᷑ ad expenſas in cã appella.ſecus ſi ex eiſdẽ actis ſuccubuerit:qꝛ tunc tenebitur ad expẽſas ßᷣim bar. hic. Jo.and.in.c iuris ignoꝛãtia. de regu. iur.in.vj. inno. in. c finem. de dolo ⁊ contuma.er. ⁊ ibi per panoꝛ. videas. SSn rare Ex cauſa iuramẽtũ reuo⸗ m quis. catur rõne periurij.But. Circa q̃ſtionem falcidie hic foꝛmatã dicereʒ w aut iurat ſibi tm deberi rõne legati ⁊ tũc oĩ⸗ no exclud non impedit᷑ falcidia:vt hic.ar.l.cũ quiS.ſi mulier.⁊.G. ſi iuramẽto.ff. e.⁊.l.nemo ·S.a me.de le.ij. Butrig. Ad d itio Adde ꝙ iſte ſolus caſus in quo iuramẽ⸗ * tum iudiciale a parte parti delatũ retra ctatur pꝛetextu periurij. pᷣm ange . hic. ⁊ in.l. j. T. tur. RKubꝛica. Aaäenda nõ habetur reſpectus ad quã⸗ Itum ſed ad quotam. hoc dicit Jaco. Alatione ſecuta.h. d. R —o (LOp. ꝙ agatur ex numeratione:vt. l. certi cõ dictio ·S.quonia.⁊.S.ſi nũmos.Sol.ſi numeratio eſt vti lis:⁊ ſtipulatio vtilis agitur ex ſtipulatione non ex nu⸗ meratione /multofoꝛtius vbi ſtipulatio vtilis numeratio inutilis:vt hic.Sed vbi ſtipulatio eſt iutilis numeratio vtilis.tunc agitur ex numeratione vt in cõtrario.i¶ Iteʒ op.ſi numeratio fuit inutilis quomodo potuit eſſe vtilis ſtipulatio eius pᷣtextu interpoſita.vnde videtur obſtare. l.iuriſgentium .S.ſi ob maleficium.Solu.aut interponit᷑ pꝛetextu cauſe inualide vel inutilis:⁊ valet vt.l.ex placi to.⁊.l.rebus.jde rerum permuta.⁊ hic.Aut pᷣtextu nulle cauſe:⁊ tunc eſt nulla.vt no.in dicta.l.iuriſgentiũ ·S· ſed cum nulla.⁊.l.cum de indebito.in ft.ff.de pꝛobatiõibus. at᷑ falcidia.Aut iurat tm̃ ſibi legatũ fuiſſe/⁊ tũc n ſolution Ecq; equam. adtonn. — Ex vtili numeratione non Ba muts. guur: ſed agitur ex ſtipu⸗ ¶ Vocdo venio ad glo.magnã:⁊ quero quo iure dñs pe cuniã petat:⁊ dic vt glo. Item q̃ro quid ſi numeraui pe cuniam alienã ⁊ ſuʒ ſtipulatus mihi reddi/dñs eam ven dicat:an poſſum agere ex ſtipulatione:Et videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ ſum ſtipulatus tãtũdem in genere / ⁊ genus interitu vel alio modo perire non poteſt:vt.l.incẽdium re.⁊.l.j..in certe.ff.ad.l.fal.ecõtra videtur ꝙ non.qꝛ cauſa ſtipulatio nis eſt redacta ad non cãm:⁊ hoc puto verum duplicira tione. Pꝛima qꝛ licet quis debeat quãtitatẽ:ſi tamen dʒ reſpectu ſpeciei liberatur ĩteritu:vt.l.j.S·ſi poſt.ff.ſi qua⸗ dru.pau.feci.dic.⁊ in.l.in naue ſauphelli.loca.⁊ conduc. Cuũ g; hic teneatur ad qtitateʒ reſpectu pecunie in ſpecie recepte:que ſpecies perit vẽdicatione dñi.ergo.⁊c. Pꝛe⸗ terea cauſa ſtipulationis deficit / ergo ⁊ ipſa: vt.l.j.ff. de condi.ſine cauſa. ¶ Item quero numeraui tibi pecuniã alienã /nec ſum ſtipulatus /nec ↄſumpſiſti:nũquid poſſuzʒ agere contrate:⁊ videtur ꝙ non.qꝛ non ex ſtipulatione: qꝛ non eſt interpoſita nõ ex actione de mutuo:qꝛ non fuit ab initio mutuũ /nec poſtea validatũ:cum nõ ſit conſum ptio ſecuta. Item non vt meam:qꝛ non ſum dñs. Item nõ ad poſſeſſionẽ:qꝛ tũc illud ꝓcederet.quãdo de natura actionis erat:vt idem datum repeteretur:vt in debito: vt in.l.indebiti:g. ſi nũmos.de condi.inde.ſecus in mu⸗ tuo vbi non idem:ſed tantũdem reddi debet.dic ergo aut dolo non vult conſumere ⁊ habetur pꝛo conſumpta et tenetur de mutuo: vt.l.iure ciuili.ff de condi.⁊ demõ. aut ſine dolo vt quia dominꝰ ei denũciauit ne conſume⸗ ret/⁊ tunc tutus eſt exceptione. ¶ In glo. que incipit vtili.i. non eſt aſtrictus: quia hic nõ datur ad id datũ ſed tantũdem / ſecus in indebito: vt l.indebitiS.ſi nũmos.ff.de condi.indebi. M ſr& E &σ Ex nũeratione facta alie AS ab ſentis. no nomine q̃ritur ei actio etiam ignoꝛãti ⁊ abſenti ſed repꝛobato nomie EA( queritur vtilis mihi numeranti.hoc Ja. Buk. Quero que eſt ratio ꝙ abſenti queratur actio: Rñdeo qꝛ in iſtis acquiſitionibus ſingularibꝰ quo continent cõ modum tm̃ q̃ritur actio/etiã ignoꝛanti:⁊ hoc qꝛ intuenit 4 Actio an abſenti q⸗ rat᷑: ⁊ q̃ſit factũ duoꝝ /nã fingit᷑ abſens nũeraſſe ⁊ dñʒ trãſtuliſſe:nã ratio. ſn muspe⸗ prins Uuurpe ſrulai Görenit lenul o ur Cnec npec. geſumi ummeret anim nnoſa lofco Ctrond ſethicd Geblan Gorer gercoyt ne ſtopie irrfunre gi Sog tennisfacn n liqpeen depol. Cſllege ſereta ordie Chge Copkel heltre Nor⸗ Minop⸗ ata ſo ſclt mmn ſüitipen nlp mſdiak⸗ (ſoopo; Kona⸗ tiocon ſunggi Nſaltc ckolteien elssgi dict lisfune ls umat⸗ Ptulteſepnla etur obſe Anr inoapon⸗ Ayklerga Pteruſ iſgenriigt Hꝛobetöbnn o lurediee numerante ds eam der gſin interitun rel,91 ſaſtipulen im duplen e⸗ſitanneng doſki⸗ Nca 1ccene unieinſoeer egote r⸗ ſarvtlif itibipecuni Bi certum petatur. numerãs pꝛeſumit᷑ dediſſe abſenti⁊ ille bꝛeui manu debi⸗ toꝛi videtur numeraſſe. Sed quare numeranti queritur vtilis. Reſpondeo ex equitate quaſi ab mitio abſen⸗ tis nomine numerata non fuerit.¶ Item quero quãdo di catur appꝛobare / vel impꝛobare ⁊ dic vt glo.¶ Item que ro quid ſi numeraui nomine tuo ⁊ ſtipuloꝛ poſtea meo an poſſim agere:⁊ dic vt gl.⁊ vltima opinio eſt verioꝛ. Regulariter ad idem debitũ plu 7 no n. res in ſolidum non tenentur:fal⸗ Hlit quando cũ ſolẽnitateverboꝛum ſe obligaue ms Harunt inſolidum vel re vel qñ confeſſi fuerunt e ſolidum accepiſſe ⁊ lapſum ẽ biennium. Item quãdo vnus pꝛo alio fideiuſſit.h.d.¶¶ Diuide ĩ duas ꝑtes:quia in pꝛima fuit ſimulatio:quia pecuniavni numerata finge batur peruenire ad omnes pꝛo ſolido. In ſecũda duplex ſimulatio.nã pecunia fuit numerats ⁊ quiſq; finxit oleuʒ qð nemini datum fuerat ſibi. Secunda pars incipit ibi ac multo13 “ W ¶Op. ſic obligatio que re ↄtrahit᷑ peruentione pecunie ghitur:ſed res nõ põt ad qualibet pꝛo ſolido ꝑuenire:er⸗ go nec obligatio contrahi:vt.l.cũ:vltraj.de non numera ta pec.So.dicit glo.ꝙ non puenit vere:ſed fictione iur⸗ pꝛeſumit᷑ perueniri cũ vni de voluntate alioꝛuʒ ꝓ ſolido numeretur.Sed certe hec fictio cadit ſuꝑ impoſſibili:qꝛ cum ĩ mutuo debeat fieri de mõ ciuili ⁊ ĩpoſſibile ẽ ꝙ dñi um pꝛo ſolido ad plures trãſeat:vt.l.ſi vt certo ·S. ſi duo bus ff. cõmo.ergo ⁊c̃. Sed dic ſuſtinẽdo gl.ꝙ hoc pꝛoce⸗ dit non ve:ſed de iurꝭ fictione/i⁊x ẽ tex.ĩ.l.eãdeʒ.ff. de du. re.⁊ hic.dominus tñ mar.nullo mõ patiebat /ſed dicebat qꝙ obligatio doli ⁊ culpe bñ poterat ↄᷣhi ꝓ ſolido/ſʒ obli⸗ gatio re non vt.l.ſi duo.ff.depoſiti.tu tene gl.¶ Iteʒ op. ꝙ exceptio non numerate pecunie locũ habere non poſ⸗ Pecunie ſit duplici rõne. Pꝛĩo quia non fit pᷣtextu numerationis nõ nũera⸗ future.Scdo qꝛ h̊ nõ fuit ſcriptura:̊ nec lr̃aꝝ obligatio te exceptõ So.vt glo.qꝛ ⁊ hicfuit ſcriptura ⁊ ſpe future numeratio qñ habeat nis facta:als locum haberet exceptio ſimulationis ⁊ do locum. li que eſſet perpetua.vt.l.pure in fi.ff.de doli excep.⁊ dixi S.de poſtu.l.ſub pꝛetextu. Item quero qũo in ſecundo caſu legis fuerit oleum pꝛomiſſũ ⁊ cui pecunia fuerit nu⸗ merata.⁊ dic vt glo. Itẽ quero quid operetur hic ſtibbuu latio:⁊ dic vt glo. ¶ In glo.aque incipit aliter in fi.ibi litteraruʒ.immo dic ꝙꝙ non fallu quia ibi non agitur de mutuo:ſed ex obliga⸗ tione litterarum vt ibi dicam ⁊ ex curſu biennij. —— Vnus contractus nõ de * S ex Pꝛ ecio uoluitur in alterũ ſine ſti⸗ n pulatione regulariter nec vſura citra vinculuʒ N Qſtipulationis debetur. hoc dicit. ¶ Nota ergo ꝙ pꝛopt᷑ duo hic fuit neceſſaria ſtipulatio pꝛimo pꝛopter trãſitũ de vno contractu ad alium. Scdðᷣo ꝓpter obligationẽ vſurarũ que al's non debentur. ¶ Op. ꝙ debitum poſſit de vna cauſa tranſire in aliam ſi ne ſtipulatione vt.l.ſingularia.ff.e.So.ibi pecunia erat parata ſolutioni ſiue eſſet pꝛeſens ſiue non.hic autem pa⸗ rata ſolutioni:⁊ ideo exigitur ſtipulatio:verum vſure nõ debentur ex cauſa mutui cum ſit contractus ſtricti iuris niſi ſtipulatio interuenerit: ſecus in actionibus bone fi⸗ dei:vt.l.publia.⁊ l.lucius.ff.depoſiti.Sed que ẽ ratio pꝛi mi dicti. Reſpondeo quia ex pacto nudo non naſcitur a⸗ ctio:opoꝛtet ergo ꝙ ſit veſtitum. Sed quãdo pecunia nõ eſt ęarata ſolutioni ſi pꝛomittis ex cauſa mutui nõ fit no⸗ uatio contractus /quia aut volo agere de mutuo ⁊ nõ poſ ſum:quia nil eſt de meo factum tuuʒ vere vel ficte:aut vo lo agere ex pacto ⁊ non poſſum/quia nudum:⁊ ideo opoꝛ tet ꝙ ſtipulatio interueniat.Sed quando eſt parata ſolu tioni:tunc bꝛeui manu videtur numerari: vt dicta.l.ſin⸗ gularia.⁊.l.iij·S.fi.ff.de dona.inter virum ⁊ vxoꝛ.⁊ ideo agitur ex mutuo ꝙ non egit ſolemnitatem verboꝛũ.Sed quare non poteſt vſuras petere ex pꝛecio cum debeatur actione bone fidei:vt.l.die ſponſalioꝛũ.ff. depoſiti. Sol. hic nolebat ex noua cauſa.ſ.mutui:qð eſt ſtricti iuris. Item op.ꝙ ex hac ſcriptura non poſſit agi cum ſit falſa quia non fuit mutuata.So.immo non eſt falſa quia non ſcribitur ꝙ receperit:ſed ꝙ confeſſus eſt:⁊ de hoc.j.de nõ numera.pecu.l.ſi ex cautione.ſ¶ Item op.ꝙ ſine ſtipulati one poſſit tranſire vnus contractus in aliuʒ ⁊ ſi pecunia non ſit parata ſolutioni /vt.l.aduerſus.j. de nõ numce.pe. Fo. CXVII. So.hec conſeſſio fit ad inducendum obligationẽ ibi ad declarandum. We. En v nd e Non queritur vnde pecu⸗ ve niã hũerit muneratoꝛ h. d. 4 ¶QAuero an agens de mutuodebeat pꝛobare EnAà ſe dñm petunie fuiſſe. rñdeo ſic vel conſumpta Pecunie eſt: an ergo eſt cõſumpta ⁊ bene: aut non:⁊ tunc ſi conuẽ dñʒ ſe fuiſ tus neget conſumptã vel pꝛobabitur numerantem fuiſſe ſe an dẽat vel dicetur cõuento habet᷑ pꝛo cõſumpta:qꝛ per te rema pꝛobare net quo minus conſumas: ſed quotidie in inſtrumentis ↄgens de mutui ponitur ſtipulatio vt ſic numeratio reconcilietur mutuo. ſtipulatione. 7 o mutua Vtile per inutile nõ Pp2 viciat᷑.hoc dicit Bu K(trigarius. H DB m te DHuo rei non conſtituuntur in ſoli dum niſi agatur.h.d. He hoc di⸗ xi in.l.ſi non ſinguli.S.eo. N O Non pꝛohibeoꝛ agere ex inſtrumen SS P. ro contra vnum debitoꝛem licet in⸗ AQe poſſit pꝛobatio fieri contra plures.hoc di B cit Butrigar. HS R cend ium MNon liberat caſus ab 5 vobligatione quatitatis Nvel generis. h. d. .¶ Sop ꝙ caſus foꝛtuitꝰ liberet debitoꝛẽ. vt. l. ꝙ re.ff. ſi cer.pe.⁊.l.ſi ex legati. de verbo.ob. Sol.ibi erat debitoꝛ ſpẽi / hic gñis vel quaãtitatis.i¶ Itẽ op ꝙ debitoꝛ ſpẽi nõ liberetur interitu.vt.l.ſtichũ aut pãphilũ ff.de ſo lu.So.ibi debitoꝛ duaꝝ ſpẽꝝ alternatiue.⁊ iõ vniꝰ interi tu nõ liberat᷑:ſʒ ĩ.l.ꝙ re.erat debitoꝛ vniꝰ ſpẽitm̃.¶ Jtem op.ꝙ debitoꝛ quãtitatis liberet᷑ ĩteritu.vt.l.j.S.ſi poſt.ff. LHebitoꝛ ſi q̃dru.pau.feci.dica.⁊.l.in naue ſauphelli.loca.⁊ ↄduc. an liberet᷑ So.hic dʒ ſimpłr quãtitatẽ ibi reſpectu ſpẽi.hic ergo ꝙ interitu⸗ aut debet᷑ vna ſpẽs ⁊ tũc interitu liberat᷑ debitoꝛ: niß fue . rit in moꝛa vel culpa.nã ſi eſt in moꝛa indiſtincte tenetur de ĩteritu repꝛobata opiniòe alioꝝ dicẽtiũ g̊ niſi in caſu l.ſi cum exceptiõe · S. ꝙ ſi hõ.ff ꝙ metꝰ cã.⁊.d.l.ꝙ re.⁊ ibi nõ.⁊.l.ſi ex legati.ſi eſt ĩ culpa tũc idẽ ſi culpa cauit caſũ ałs nõvt.l.ſivehẽda·S.j.ad.l.rodi.ð iac.⁊ G̊ ſi ẽ debitoꝛ ĩ dionaller ex Zctu/ſi eſt debitoꝛ ĩ reali ſerua legẽ itẽ ſi ver eratũ.ff.de rei vẽ.Si aũt eſt debitoꝛ ex delicto ſemꝑ te⸗ net᷑ de ĩteritu:qꝛ ſemꝑ ineſt moꝛa.vt.l.j.S.rectiſſime· ⁊· S. merito.ff.de vi ⁊ vi armata.⁊.l.in re.S.ſi ex cã.de ↄdicti. fur.niſi in caſu dictS ꝙ ſi homo.Auti qͥs tenet᷑ alternati⸗ ue:⁊ tũc interituvniꝰ ſpẽi nõ liberat᷑ ĩteritu ãbaꝝ ſic.vt.l. ſtichũ aut pãphilũ.ĩ pn ff.de ſolu.aut qͥs ẽ debitoꝛ quãti tatis vel gñis:⁊ tũc aut ſimpłr ⁊ nõ liberat᷑ vt hic:⁊.l.ĩ rõ ne · S· diligẽter. vᷣſ.ĩcerte.ff.ad.lʒ.fal:niſi alið eẽt actũ.vt.l. j de nauti.feno.aut eſt debitoꝛ q̃ntitatis vel gnis reſpe ctu ſpeciei ⁊ tũc interitu ſpeciei liberat᷑.vt.l.j.G.ſi poſt.ff. ſi q̃dru.pau.feci.di.⁊.l.in naue.ffloca. ↄduc.⁊ ibi de hoc. g QAui debitum commune ſolue in rem.n partem repetit ſocio.hoc dicit. Gm qui Si mutuam pecuniã tibi do Wire vnon contemplatione cius in cuius vtilitatem conuerſa eſt te tantum con⸗ ueniam. hoc dicit Jacobus Butrig. tue Qui ſubſcribit ſe ratione officij vt uðteſtis non videtur ſe obligare. hoc dicit Butrig. ſo Debitoꝛem debitoꝛis On aduerle. non perſequitur credi oꝛ. hoc dicit. AT/ i Judex in puinciã quã admi Biſquis. ugern Dcitch deetn leoe ⸗ S. eo. ¶Op. ꝙ poſſitvt.l.pſidis ff. eo. So latiꝰ Cõtrahe⸗ ⁊c põt acciꝑe mutuo ⁊ dare ne ſibi ꝑpetuo videat᷑ adẽpta ſit officia⸗ licẽtia ᷣhẽdi.vt.l.pᷣſidis cũ ſe.ff.eo. Aut hʒ officiũ tpale: lis duran⸗ tũc qꝛ tm̃ dãnũ nõ ẽ ĩ modico tꝑe vt colligit᷑ ex.l.ſi lõgiꝰ. te officio⸗ ff.ð iud.⁊.l.niſi.de tute.⁊ ra.di.ideo dic aut vult noĩe cĩta tis ↄᷣhere ⁊ põt.vt.l.l.cĩtas.ff.eo.⁊.l.gayꝰ.devſur.aut vult Ihere ꝓpꝛio noĩie:⁊ tune autvult cũ nõ ſubditis oᷣhere:⁊ põt dãdo ⁊ accipiẽdo mutuo:aut cũ ſubditis ⁊ nõ poteſt eis dare mutuo/accipere ſic ad ſui neceſſitatem non als vt. d.l.pꝛeſidis.cum ſe. q; glo.ſᷣmvltramõtanos aut hʒ ppetuũ officiũ re an poſs tractus excedat quinquaginta libꝛas auri in⸗ ſtrumẽtum requirit ſolẽnitatem trium teſtiũ fide dignoꝛũ.idem ſi flat liberatio talis delicti.h.d. ¶ Oppo.qꝙ requirãtur quinqꝙ; teſtes.in aut.hic poſita. Solu.illa derogat iſti in parte/⁊ ideo hanc lege. Jaco. Butrig. Ed nouo Quãdo tria concurrũt vel quattuoꝛ ꝙ cõtractus fit in ſcriptis ⁊ in ciuitate ⁊ ab imperuo litterarum — ⁊ excedit libꝛã auri requirũtur quinq; teſtes. hoc dicit.¶ Sed quid ſi erat peritus: Reſpõdeo ſeruo le gem codicis.Sed quare plus excuſatur peritus: Reſpõ deo qꝛ intromittunt ſe imperiti de eo qð neſciunt. Item qꝛ ſi negare incipiũt eoꝝ negatio incõuincibilis eſt:vt di citur in aut᷑.de tabel. Iteʒ quero quare magis dicit de Cõtractꝰ cõtractu in ſcriptis qᷓ; de alijs:? Et dic vt glo. 4 Itẽ q̃ro qñ dicat᷑ ĩ quãdo dicatur cõtractus in ſcriptis: Reſpon eo ſi actũ ſcriptis. eſt vt non valeat contractus /niſi fiat ſcriptura:⁊ hoc ſᷣm om̃s.idem eſt ᷣm alios:ſi dicã vẽdo tibi rem: ſed volo ꝙ inde fiat ſcriptura. Sed quãdo vendo ſumpliciter ⁊ vo⸗ co tabellionem:⁊ dico ꝙ faciat ſcripturam/tunc non eſt in ſcriptis ĩmo ſcriptura tũc fit ad ꝓbationẽt᷑.¶ Iteʒ op. qꝙ alia ſolẽnitas requiratur:vt.l.teſtiuʒ .j de teſti.Sol.vt glo.¶ Iteʒz quero que requirãatur in ſcriptura quã debẽt aliqui pꝛobare per cõparationem:Et dic vt glo Et cir⸗ ca cam non inſiſto qꝛ plene dicam in.l.cõparationes:·j· de fide inſtru.⁊ ibi eſt hec glo.ad contextum. C glo. que incipit que eſt. ibi ſe ĩtromittst.immo qꝛ defacili imperiti negãt ⁊ eoꝛum negatio incõuincibilis lde tabel.in fine pme colũne. Jaco. But᷑. Kubꝛica. eſt: vt in au De luffragio. Suffragi⸗ ¶ Suffragium dicitur fragoꝛ vocis.i.auxilium vocis: um qd ſit. nam auxi lium vocis pꝛeſtat aduocatus. Jaco. But. ui Agit aduocatꝰ ex ſola con Leuentione de ſalario dñiuʒ Arei mobilis pꝛo ſalario date tranſit in HHMNaduocatum ſine ſcriptura ſi eſt immo⸗ bilis mediãate ſcriptura punitur aduo Latus vſurpas. hoc dicit Jaco. But. Hiuide ĩ quattuoꝛ partes:qꝛ in pᷣma AAcoõſulitur aduocato circa ſalariũ con⸗ uentũ. In ſcda ei cõſulit᷑ in re mobili ſoluta ſalarij noĩe. In tert᷑ia qñ eſt immobilis. In quarta ponit᷑ qñ aduoca fus vſurpat.Secũda pars incipit ibi ſed ⁊ ſi quid.tertis ibiꝙ ſi pꝛedia.Quarta ibi ꝙ ſi quis. ¶ NMo.ꝙ ex nudo pacto de ſalario q̃rit᷑ actio aduocato ¶ Ad hoc op.de.l.legem.S.de pactis.Sol.hic ſpale:qꝛ ⁊ ſine pacto ageret.i Nota ꝙ ſequit᷑ ſalariũ etiaʒ nondũ pᷣſtito ſuffragio ⁊ cõtrariũ videt᷑ ꝑ.l.ꝓperandũ ·S.in ho⸗ noꝛarijs.de iudi.Sol.hic ſpale. Itẽ no. ꝙ dñium rei im⸗ mobilis nõ trãſit ſine ſcriptura. Ad qð op ꝙ non reqᷣrs tur ſcriptura. vt.l.pactum.S.de pactis.Solu.hic ſpale. ¶ Modo quero an due ſcripture requirãtur:quidã ꝙ ſic. Tu dic vnã ſufficere:vt glo.¶ Item q̃ro an aduocatꝰ ꝓ⸗ pꝛia auctoꝛitate rem capiẽs ipſo iure ꝑdat ius ſuũ: ⁊ pu Salariũ to ꝙ non:ſed per ſnĩam.¶ Itẽ quero qua actide petat᷑ ſa⸗ ꝗᷓ actione larium? Et circa hoc diſtingue:qꝛ aut eſt cõuẽtum nudo poſſit peti pacto ⁊ debetur cõdictione ex hac lege.aut interuenit ſti ab aduo⸗ pulatio:⁊ tũc aut cõtinet certũ genere ⁊ re: vt centum et cato. ſtichum:⁊ tũc agit᷑ certi cõdictione vt inſti.de vᷣbo.obli. in pꝛin. Aut ↄtinet incertũ re nõ genere:vt ꝓmitto factũ/ ⁊ tunc agitur actione ex ſtipulatu:vt l.ſi quis centũ ff. ſi certũ petat᷑.Aut incertũ re ⁊ gñe:vt benefacis tibi:⁊ tunc licet ꝓcuratoꝛ ex hac ꝓmiſſione non ageret:vt.l.qui mu tuã/S. ſalariũ. ff.mãd.⁊.l.ſalariũ.j.ma.agit tñ aduocatꝰ. vt hic Aut nulla ↄuẽtio interuenit/⁊ petitur officio iudi⸗ cis: vt l. ꝓperãdum.S.in honoꝛarijs.S.de iudi.Sed cir⸗ ca hoc videt᷑ iuraãdum de duobꝰ. Pꝛimo qꝛ vbi in obli⸗ atione incertũ re ⁊ gñe/non videt᷑ poſſe agi:vt dicta.l. alariũ. ſic ⁊ in legato incerto:qꝛ nõ valet:vt.l.titie.ff. de leg.ij. Sed dic ꝙ hoc ideo:qꝛ ſine aliqua cõuentione de⸗ bent?᷑ê/ petet᷑ ex ꝓmiſſiõe:pᷣſtabit᷑ tñ ac ſi nulla eẽt ↄuẽtio aduocati ſiłe.in.l.cũ poſt·S.gener.ff.de iu.dotiũ.et.l.iij. q de dot. ꝓmiſ.Scðo vr̃ iurãdũ qꝛ vbi pecunia ꝓmittit Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis Bper (ilrographarijs. S7„ videretur agendũ locati ⁊ nõ condictione ex hac lege:vt I.loca.l.ſi olei.⁊ ibi nota:ſed dic ꝙ hoc non cadit in mer⸗ cedeʒ:ſʒ dicit honoꝛariũ:et ideo non agitur locati.vt.l.j. ff.de varijs ⁊ extraoꝛ.ſicut eſt in menſoꝛe:vt.l.j.S.mẽ ſoꝛ. ff. ſi mẽſoꝛ fal.mo.di.¶ Itẽ q̃ro qñũ debeat ſolui aduoca⸗ Salariuʒ to ſalarium:⁊ dicunt quidã demũ cũ pꝛeſtiterit patroci⸗ qñ debeat niũ:qꝛ dʒ ĩpleſſe vt.l.iuł.S.· offcrri.ff.de act.ẽp.⁊ h̊ videt᷑ ꝓ ſolui ad⸗ bari.Ali dicũt ꝙ añ qꝛ d hic cõſcqᷣnt᷑ / nõ dicit ↄſequuti uocato. ſũt:tu dic ꝙ aut qͥris de ↄſuetudie:⁊ dico ꝙ ĩ tribꝰ vicibꝰ ſoluit. Pꝛimo tꝑe foꝛmatiõis libelli Secũdo tꝑe foꝛma⸗ tionis capituloꝝ.Tertio tꝑe obligationũ:⁊ ideo ſᷣm con ſuetudinem dʒ p̃ſtari:vt.l.circa:ploca.aut queris de iure ⁊ tunc dic ꝙ aut vult aduocatus ſalariuʒ / ⁊ debet impleſ ſe:aut clientulus petit patrociniũ ſibi pꝛeſtari/⁊ dʒ pᷣſtaſ⸗ ſe ſalarium:vt dicto.S. offerri ⁊ dicto·S. in honoꝛarijs. Itẽ q̃ro qͥd ſi paciſcitur patronus in caſum palmarij a⸗ liqd ſibi darinõ ſub noĩe quote an valet pactũ.Rñdeo ꝙ ſic.¶ Atem q̃ro quid ſi ẽ pactus in caſũ palmarij ſibi da⸗ ri decẽ ⁊ quattuoꝛ erãt capitula ⁊ vincit in duobus in a⸗ lijs nõ an dʒ habere totũ ſalariũ glo.ꝙ ſic quia verum eſt eum viciſſe.tu dic ꝙ immo nõ ẽ veꝝ ſumendo oꝛationem indefinitam qͥ eqpollet vniuerſali:vt.l.ſi is qui ducẽta·S. vtrũ.ff.de rebꝰ dubijs:⁊ ideo videtur tutiꝰ ꝙ pꝛo rata cõ ſequatur ar.l.qui ſolidũ·S.cũ poſt moꝛtẽ.ff.de le.ij.⁊ ideʒ notat glo.in ſimili in.l.gñialiter.circa finẽ.Sẽ.de iureiurã. ⁊·l.ſi ex falſis.de tranſact.i Itẽ q̃ro quid ſi pactus eſt in caſum palmarij ⁊ clientulus tranſegit / an habere debet ſalariũ /⁊ dic ꝙ ſic vt glo. Item quero an pꝛo eodẽ ſala rio debeat pꝛeſtare patrocinium in cauſa appellationis: ⁊ dic vt glo.¶ Item quero an cogatur pꝛouinciã exire ad uocatꝰ.⁊ dic ꝙ non ad remotã/ad ꝓpinquam ſic De pꝛohibita ſequeſtratione Mubzꝛica. A Sequeſtratio regu⸗ e B otiens. lariter eſt pꝛohibita Nauia non eſt ex foꝛma vel oꝛdine iuris oc dicit Ex tex.L⁊ ſic..ſ.condemnatum. C¶ ODp. hic dicit ꝙ ſi de pecunia ẽ que⸗ ſtio ꝓhibetur ſequeſtratio: ergo de a⸗ lijs eſt conceſſa: ſed dic ꝙ hic pecunia ſumitur largiſſime.¶ Itẽ q̃ro qͥd ſit ſeq̃ſtratio:⁊ dic vt gl. Itẽ quero an ꝑ ſeq̃ſtrationẽ perdatur poſſeſſio gl.ꝙ ſic Poſſeſſio ꝑ¶.lʒ . S.· rei.ff.depoſiti.⁊.l.intereſſe puto.ff.de acqui poſ.an poſſiꝑ Sed videtur male dicere /quia hec ſeq̃ſtratio videtur ha di ꝑ ſeque berevim miſſiõis ĩ poſſeſſionẽ ex ĩterlocutoꝛia ꝑ quã non Irit᷑ poſſeſſiovt.l iij·S· gña.ff.ð acqui.poſ.qͥd ergo: dicit di. ꝙ aut ſeq̃ſtrũ fit ex volũtate/a tũc ꝑdit᷑ poſſeſſio:vt.d. l. lʒ. ⁊.l.interec.aut ex neceſſitate: ⁊ tunc non vt.d.l.iij·S. gña. Itẽ op.ꝙ ſit ꝑmiſſa ſcq̃ſtratio:vt.l.ĩꝑatoꝛes.ff.de appel.So.hic ẽ regula q̃ fallit ĩ caſibꝰvt in gl.ſ Mõ q̃ro ſi ago rei vẽdicatione ad fũdũ an debest ſeqſtrari fructꝰ ⁊ videt᷑ꝙ ſic:vt.d.l.imꝑatoꝛes.ſʒ illa loquit᷑ in iã cõdẽna to ⁊ in cã appellatiõis.ſed in pᷣncipali regulariter non fit ſeq̃ſtratio fructuũ: ſʒ ioꝝ dinumeratio:vt.l.j ·S· ꝙ ſi nõ dũ.ff. de ven.ĩ poſ.mittẽ.⁊.l.nõ ſolum·S.j.de oꝑi.noui nũ 222 . 2 — 1 2 ci. ⁊.l.ſꝑ·S· j.ꝙ vi aut clã. ¶ In glo.q̃ ĩcipit ẽ aũt ibi.l.in⸗ tereſſe videtur ꝙ tũc demũ poſſeſſio ꝑdatur cum ſeq̃ſtrũ fit voluntarie: ſed vbi iudex facit ex neceſſitate ad inſtar rei capte vbi non trãſit poſſeſſio:vt.l.is cui.S.qͥ legatoꝝ. ff. vt in poſſeſ.le.⁊.l.iij ·S.gña.de acq.poſ.ſ In eadẽ gloſ. ibi.l.ab exccutionc.qð eſt veꝝ in cã appellatiõis vt.d.l.ĩ⸗ ꝑpatoꝛes.⁊ qñ appellat᷑ ab executiõe:vt.d.ł ab executoꝛe: ſed in cã pꝛincipali regulariter non fit ſeãſtratio vt.l.j·· ꝙ ſi nondum. ff.de ven.in poſ.mitten. Becondictione indebiti. Kubzꝛica. G Pecunia indebite ſo⸗ Ecunie. ke⸗ repetitur non vſu⸗ ra eius:fallit in pecunia ex cauſa iudi⸗ WQuig de alia re qᷓ; pecunia: ⁊ dic vt glo. Itẽ quero de quo ĩdebito loqua Atur: à dic vt glo. Acati ſoluta que non repetit᷑hoc dicit ſtratiõem enanbn iyrl ſueha hart tur vtn Fan e A1v lirfriven riſtcietion 1 liteoqa DMlumnor mmiai 4l ſepett ſkonfe wetor Nſten is Ffi ſanoie ituncan in non ltcaqci ſtaoa goonis inn ſomm Eatione Criteol lencbee Adett De cõdictiõe indebiti. De cõdic.ob cãm.o. CXVIII. bace . Elegent ⸗ V ig cã quã i repetitio:v facti repetit᷑ h.d.Glo.hic diſtiguit inter erroꝛẽ fa dcattpel, Modo op.aꝙ ex alia cã quã iudicat ceſſet repetitio:vt erroꝛe facti rep t ehic diſtige e ſenlt & cura a delo Linti eci ſ So. regulariter fallit ĩ quſ cti vel iuris ⁊ male niſi eam ſuſtinctis ſic:qꝛ aut q̃ro an re uieg n dã caſibus vt in gi.¶ Itẽ op.ꝙ etiã qui ex cã iudicati ſol: petam ab co cui ſolui ⁊ tunc indiſtincte repeto cuʒ ſit oĩʒ it nn uat repetat: vt.l.ſi fideiuſſoꝛ. S. in oiĩoꝰ. ff. man ⁊ l.ſi ptoꝛ. iure indebitum: vt.l.ſed ⁊ ſi me puteʒ in pꝛin ff e.aut que 4 ⸗ e 2 .* 5S„ . Abridaen S ntum §. marccllus. ff. de iudi. cum fl. So. regula ẽ ̈ ſolutum ex ro an repetat ab eo pꝛo quo ſoluit:⁊ tunc pꝛocedit diſtin⸗ ihtt ſſ Solutnan Snrtei regulariter nõ repetit᷑ vt ßic a Zꝛio ſenſu fal⸗ ctio glo.an erroꝛe facti ſoluerit ⁊ repctit/an iure ⁊ nonvt ib une caeino pt lit in caſibus notatis in glo.ꝗ Itẽ op. ꝙ vſure veniat ſal⸗ l.ſi fideiuſſoꝛ f man. neet. u⸗ Bornrgt giem acktot denndetd datdrianr Ddeicom millum. Fegeicom ic in actie iuris cõtraria ibi N r⸗od. e gl. deli anaruſoptmnn ane 0 be etiã in tum indebitum erroꝛe facti ſolutum repetitur wunk actione ſtricti iuris veniat acceſſio:vt.l.videamus. ff. de oc dicit. Quero quo iure erat debitum ⁊ dic –M vſuris. So. ibi loquitur in acceſſione naturali que veniti vr glol. hoc dicit iaco. butrig. So fat ohon ſi actione ſtricti iuris ⁊ caue ꝙ veniant actionis iureĩ hac p KRed itoꝛis. So utum falſo pꝛocura⸗ inn condic.non venit nõ ſolũ atꝑe moꝛe:ſʒ etiã a tꝑe obliga⸗ 4 „R Je toꝛi repetitur condic.in⸗ ißi tionis cte:vt.l.indebiti.ĩ pꝛin.⁊.l.in ſumma.S.ei qui.ff. Aebiti. hoc dicit. . . ehuin de condi.indebiti.Sed vbi venit officio qð eſt regulare: Op. ꝙ detur furti actio vel cõdictio ob cãʒ W tunc a tempoꝛelitis conteſt. venit vt.l.cũ fũdus.ff.ſi cer. vt.l.falſus j.de furtis.⁊.l.ſi ꝓcuratoꝛi.ff de condi.ob cãʒ duchusin eta. ⁊.d.l.videamus.ciuilis vero acceſſio nõ venit ĩ ſtri⸗ So.aut dominium pecunie fuit tranſlatun in pꝛocurato W la,, iuris cõtra vinculũ ſtipulationis:vt hic. D rem ⁊ non habet locum farti.Si aũt dedi liberandum et . men Ary/ Siue pꝛomittat quis indebitum habet locum ↄdictio ob cauſaʒ.vt.d.l.ſi pꝛocuratoꝛi.aut luaui J citra.ſe ſoluat/nõ aio traſigẽdi repe vt liberatus ⁊ habet locuʒ condictio indebiti:vt hic: aut Anm tit hoc dicit cũ ſe. dominium non fuit in eum tranſlatum:æ habet locum fur dekit ◻ ¶O. ꝓ mulier habeat aliud auxiliũ.ſ velley ti:vt dicta.l.falſus. deiurewi. L ani.vt.l.q;uis.·S.·ſi mulier. ff.advelł. So.habet duo auxi⸗ l ueſt lia:qꝛ habet contra eum cuiẽ delegatũ auxiliũ velleyani haberedie NXyt in Zꝛio eum q delegauit hʒ ↄdictionẽ vt li⸗ d eb it um. Qui ſoluit ſciẽs ĩdebi⸗ tum non repetit/⁊ inde bitum a me poſſũ ꝑ ratihabitionem a me tra⸗ ocoliſ Vberer vl pecunia ſibi reddat᷑ ſi ſoluit vt hic. here 7 facere debitum hoc dicit. pellatece ſ. Iri q Eui damus actionẽ mł uis Qui erat debitoꝛ alternatiue et igtt Gm oluta. r foꝛtiꝰ exceptionẽ.h.d 4 · ſoluit vtrumq;:ſicut habuit ele⸗ nſic Cui denegatur exceptio młto foꝛ Vr ctionem in ſoluẽdo ita in repetendo.h d. 4A ¶q Ue. tius actio.h.d.vel dic vel ꝙ ex cau BeHKE& (LOp. ꝙ habeat electionem ille cui eſt ſolutũ ſa q creſcit p ĩficiationẽ ſolutum vel pꝛomiſſũ. vnde videtur.l.plane.⁊ l.ſi non ſoꝛtem S. fi.ff e. So. in. l. Wetia indebitũ nõ repetitur. h. d. ¶ Diuide in du⸗ plane.ffe.duo ſoluerant:⁊ quia poterat inter ipſos oꝛiri as partes:quia in pꝛima fuit ſolutum:de quo magis vide diſcoꝛdiam in repetendo:ideo datur electio creditoꝛi in tation . 7 ekrupnn tur vt nõ repetatur. In ſecunda fuit pꝛomiſſũ de qᷓ minus l.ſi non ſoꝛtem. circa fineʒ / electio erat ab initio credito⸗ fighintn Secunda pars incipulſed ⁊ ſi cautio ris petere qð nolebat: ergo ⁊ in reddendo debet elecrio⸗ Aoukfrins ¶ p.· ꝙ ſolutũ ex hac cã repetat᷑:vt l ĩde neratiꝰ.S.fi.ff. nẽ habere:hic aũt vnus ſolus ſoluit ⁊ electio erat ab ini⸗ ad.l.aquił.So.hic erat ab alio debitũ ibi non: ſed certe tio ſoluentis. ¶ Item op ꝙ non repetat: ſed obligatio lemneuun. Cã p ĩfici ᷣm hoc illa nõ erit ratio:quia nõ repetitur quia creſcit ꝑ ſit in pendenti:vnde videtur obſtare.d.l.ſi non ſoꝛtẽ·G. Mamgi ationé cre ĩficiationẽ: ſed qꝛ ab alio debitũ vt. l. ſi pene · S. ;uis.ff. e. ſi decem. ⁊.l. ſi is. de le.ij. So. aut ſoluit vnum de alterna⸗ ſenu ſcit. 2z ideo qdã hoc repꝛobãt. ſed dicit glo. ꝙ ſiue ſoluaz inde⸗ tiuis: ⁊ tunc nil repetit licet putet illum tantuʒ ſe debere Phieperni bitum noie meo ſiue alterius dum tñ nõ noie debentis re quia bñ debebat cum vtrumq; ſit in obligatione: x ita lo⸗ fotdet beto q;uis ab alio fuerit debitum:vt.d.liſipene.S. q́uis. quitl.ſi is.ff de le.ij.x.l. cũ his.S fi.f.e. aut ſoluit vtrũq; ſſogho⸗ 2.l. repetitũ ff. de condi. inde. q non eſt ĩ cauſa que cre⸗ alternatiuoꝛum: ? tunc aut duo ſoluerũt:⁊ tunc ne diſcoꝛ deegl d ſcit ꝑ inficiationẽ:qꝛ ſiue meo ſiue alieno noĩe ſoluã non dent eſt electio creditoꝛis:vt. d.l plane.ff e. aut vnus tãtũ Encenndt repeto:⁊ vt ſuſtineas glo.dic ꝙ aut pꝛobo a noĩe datũ dã ſoluit/⁊ tunc aut ab initio fuit electio creditoꝛis in peten Hapanunatt nũ:⁊ ſic nõ ẽ debitũ ⁊ indiſtincte repeto vt.d.l inde nera do/æ habet etiam in reddendo vt dicta.l.ſi non ſoꝛteʒ · S. Kagvnt tius &. fl. aut crat ab alio datum: vnde nõ poteſt pꝛoba⸗ fi ff. c. aut fuit debitoꝛis in ſoluendo: ⁊ habet in repeten⸗ ſſenn ria noie datũ:tunc aut eſt cã q̃ nõ creſcit per inficiationẽ do:vt hic:aut quis ſoluit partẽ vnius alternatim/ tunc ondlis ⁊ tunc aut ſolu t pꝛopꝛio nomine ⁊ repetit/aut noĩe debẽ obligat io eſt in pendenti.nam ſi ſoluat poſtea partẽ ali⸗ Penzfi tls: ⁊ non repetit: vt. d.l.ſi penc. S. quis.⁊.l.repetitio: aut am eiuſdeʒ erit liberatus ⁊ non repeteret ſi ſoluet alterũ ecie eet ca q̃ creſcit per inficiationem: ⁊ tunc repetere non po⸗ alternatiuoꝛũ repetet partem alterius pꝛimo ſolutam ve eifn teetſt quocumq; nomine ſoluat: quia videtur ex cauſa trãſ- lut indebitã: vt.d.l.ſi non ſoꝛtem·S. fi.ff e. Enlcidn actionis ſoluiſſe meru future pene vt hic.¶ Itẽ quero an ęꝑ Titubatio ⁊ erroꝛ Bodub leta te. guatum ad huͦc ti⸗ ſrnene Solutũ q̃ ſaltim repetat condic.ſine cauſa hicunt quidam ꝙ ſic ar m ad hũc ti⸗ nnme 4 tulum equiparantur. h. d. ¶Ad cuidẽtiam ẽ ſii lſgu actiõe poſ guendo de ſententia ad tranſactionẽ fictã ar.l.fideiuſſoꝛ rogeni ſit repeti. · S. in omnibus.ff.manda.qð non eſt veꝝ qꝛ illud contin⸗ . N Aendum weſt darce ignoꝛantiam:⁊ hec ſumitur rtit git ratione zctus ⁊ cã ſnĩe reducitur ad nõ cãm ꝙ hic nõ in mala parte qñ quis ignoꝛat id ꝙ ſcire debet. Item eſt Titubatõ nd eſt:⁊ ideo hic nullo iure repetet.i( Itẽ quero an ſaltim re dare neſcientiam/x hec poteſt cadere/⁊ in his que ſcire itubato wiſ petat ab eo qui damnuʒ dedit. Rũdeo aut ſoluit noĩc eiꝰ debui. Item eſt titubatio:vt quando quis dub itat ⁊ ani⸗ dquid iit. lute las . qui dedit dãnũ:⁊ tunc repetit actione negocioꝝ geſt. cuz mum ſuum non applicat magis ad vnum qᷓ; ad alium vt i ipſum liberauit /aut pꝛopꝛio noie timoꝛe bene netarlo⸗ nota.ff.de iuris ⁊ facti ignoꝛantia. nan is: itvt. I. qui ſeruum. ? ibi notatur. ff. de apietideo? 5 aſi Rend Merrkunc nonrepetlkvt i qui ſerun De cõdictiõe ob cãm datoꝛũ. Getelul Qui agnoſcit alienum debi⸗ . ruonl W J a patre. tũ quaſt ipᷣe ſoluẽs debeat re⸗ Rubꝛica. Q . 3 Wdpetit per condictionẽ indebiti.h.d. Frgnzmarr e a MI. Dñ datur ob cãʒ der . TSp cvRlus faciens actum pꝛo herede videt᷑ adirevt Ecuniam impoſſibilẽ de iu⸗ l. pꝛo hr̃de · S. papinianus.ff.de acqui.hr̃dita.ergo eſt fa⸗ K Vre:·qꝛ nec ſequitur nec ſequi poteſt da⸗ ctus debitoꝛ:ergo non repetit:vt.l.fl.ff. de interrog. act. 2 tum venit reperendum per condic. ob er So.illud habet locũ qñ põt fleri hr̃s ſed hic non potuir cauſaz. hoc dicit. giiti nec iure ciuili:quia emancipatus nec pᷣtoꝛio:qꝛ tpa pet⸗ C.Mota ꝙ quando oꝛatio concipitur e de poſſeſſionis ſunt lapſa:⁊ ideo nec heres nec debitoꝛ fit 4 Wſub verbo reſpectiuo vel ſi ub nomine r alſitl ſed repetit.¶ Item op.ꝙ non repetat ab eo cui ſoluit: vt C 2 D appellatiuo deficiente nominc deficit it hoe . „Al. ſi Ppene . S. q;uis. ff. e. So. hec ſe tantum voluit diſpoſitio:cum ergo hic fuerit factũ pactum reſpectu do ſun berare ibi quẽcumq; heredem. tis ⁊ deficit dos:ergo ⁊ pactum.¶ Item nota ꝙ dos non un 8 , 5S Solutuz poteſt eſſe ſine matrimonio. D J per ignozꝛantiam. indebui ¶ Obp· S dos veniat confiſcanda:⁊ per hoc non repeten tum. Cõd ictio ¶ Sp. ob cãʒ an ſiuit/ergo non ſeruatis pꝛomiſſis debet vendicari nõ cõ⸗ hẽat iocũ dici: vnde videtur obſtare.l.fi.ff.vſuſf.q;admo.ca.hanc vbi dñiuz oppoſitionem non ſignat glo.ſed ſoluit eã pꝛima gloſ.tri nõ ẽ trãſla bus modis. Pꝛimo ꝙ flat emãcipata:⁊ its tenuit dona⸗ Dos non da per dantem vnde videtur obſtare.l.qui contra legum pᷣt eẽ ſine .de inceſtis nup.So.hic dans erat ignoꝛans matrimo⸗ mr̃imõio nium nõ tenere in contrario fuit ſciens.alij dicunt ꝙ etiã ſʒ ſi fuerit hic fuit ſciens dans per.l.auunculo.ff.de condi.ſine cã:ſp an veniat male dicunt:a ideo pꝛo declaratiõe materie dic 4 gut da ↄfiſcanda ta fuit dos ob matrimonium illicitum:qð tñ de fa cto nõ fuit ſecutum:⁊ tunc aut fuit datum a ſciẽte ⁊ repetit fiſcꝰ vel ſaltim retinet qui accepit cuʒ ſit turpitudo hincinde vt.l.auunculo.ff.de cõdictione ſine cauſa:aut ignoꝛauit ius vel factum ⁊ repetit condic.ob cãm /vt hic: aut matri moniũ ſuit etiã de facto ſequutũ/⁊ tũc dos ↄfiſcat᷑ niſi a⸗ trociſſimꝰerroꝛ facti ĩteruenerit:vt.d.l.qͥ ð legũ:⁊ h ſi tra ctatur de pena amittende dotis.Si autẽ tractatur de pę na adulterij mitius agitur.⁊ habet locu ʒ lex ſi adulteriũ cũ inceſtu.ff de adulterijs.¶ Item op.ſi cõtractũ fuit ma trimonium: ergo cauſa fuit ſequuta: ergo debet ceſſa⸗ re repetitio.So.vt glo.quia non fuit ſequuta de ture Item op ſi matrimonium eſt nullum:ergo nulla fuit cã dandi:⁊ perpñs debet ceſſare hec condictio.So.vt glo. quia fuit aliqua in gñe non ſpẽ.¶ Itẽ op.in ſeparatis nõ recte infert᷑ de vno ad aliud vt.l.naturaliter · S nihil.ff.de acqui.poſ.⁊. l ſi maritꝰq de dona.inter virum ⁊ vxo. Sʒ ita eſt ꝙ aliud eſt dos ⁊ aliud pactum:⁊ ideo ſi non tenet dos non ſequitur ꝙ pactum non teneat. So. in ſeparatis omnino bene pꝛocedit contrarium quia de vno no recte infertur ad aliud ſi hic non ſunt omnino ſequuta ſed con nexa quia pactum fuit de lucrando eo qð in dotem deue nerat:⁊ ideo ſi non eſt dos per conſequẽs nec pactum. ¶ VWodo quero an condictio ob cauſam ſit hoc caſu pꝛi uilegiata:⁊ dic ꝙ ſic vt gloſ.¶ Modo venio ad gloſ.ru⸗ bꝛice ⁊ oppo.ꝙ male dicat ob cauſam / quia ob cauſam ẽ de pꝛeterito res de futuro vt.l.damus.ff.de condictione indcebi. Solu. vt gloſ. ¶ Quero ergo que ſit differentia an ob cauſam de futuro detur aliquid / an ob cauſam eſ⸗ ſe finalem: ⁊ tunc ſiue ſit de futuro ſiue de pꝛeterito ea ceſ ſante habet locum repetitio/aut conſtat cauſam eſſe im⸗ pulſiuam ⁊ non repetitur in dubio. dicunt qͥdã ꝙ ſi cauſa eſt de futuro pꝛeſumitur finalis: ſi de pꝛeterito tunc im⸗ pulſiua per.l.ij.de donat.qð non placet⁊ ideo puto tutiꝰ dicendum ꝙ quãdo reſpicit futurum ꝙ aut reſpicit com⸗ modum eius cui datur ⁊ pꝛeſumitur impulſiua/aut com⸗ modum eius qui dat vel recipiẽtis ⁊ alterius:⁊ tunc ꝑꝛe⸗ ſumitur finalis:vt.d.lij.ff.de dona.⁊ ꝙeo.ſi repetẽdi.⁊ ff.de condi. ⁊ de.l.cum taleS. falſam cãm:⁊ ſunt in argu⸗ mentũ ad queſtionem Cõceſſumfuit abbati nouãtulano quoddã flumẽ vt poſſit ibi habere molendina/querebat᷑ an alij poſſent habere molendina in flumine quaſi ſolum eſſet conceſſum abbati pꝛopter iſtã cãm vt haberet molẽ dina ⁊ non libere ⁊ gñaliter vt flumẽ ſuũ eẽt.⁊ dicebatur ꝙ cum cãm reſpiciat fauoꝛem abbatis.ſ.vt habeat molẽ dinum fapit naturam cauſe impulſiue ⁊ nõ finalis.vñ po tius libere ⁊ generaliter videtur conceſſum flumen ſibi⁊ ſic alius molendina in flumĩe non poterit facere:licet qͥ⸗ dam contra · ꝑ.l.cum hic.S.ſi fundum. ff.de tranſac.ſi au⸗ tem cꝗ eſt de pꝛeterito/tunc aut eſt veriſſimue danteʒ nõ dediſſe ſi cã illa non ſubeſſet/qð apparebit ex quãtitate data ⁊ conuictione dantis ⁊ recipientis /⁊ tunc erit fina⸗ lis:⁊ ea ceſſante repetetur datum vt.d.l.cum tale ·S. falſã. Si autem eſt veriſimile ꝙ ałs erat daturꝰvel ſciebat cãʒ non ſubeſſe:⁊ tunc videt᷑ cãꝗ ĩpulſiua:vt.d.l.damus.cũ ſi. n S RAA1 Donatio cãm ha⸗ Y vt pꝛe ponis. εnοo aEα ν ta reſcinditur ſiue de reuocatione ſit actum ex ashA pꝛeſie/ ſiuc tacite. hoc dicit. ꝙ; donatio non tenuerit ergo dominium non trã⸗ tio. Scdõᷣo modo ꝙ crat ex alio patre. Tertio ꝙ donatio moꝛte confirmatur:⁊ideo qð deſunctus potuit vẽdicare condicet hr̃s eius. Itẽ op.hic dicit ꝙ fuit factũ pactũ ꝙ; nõ ſeruatis pꝛomiſ.reuocentur data: certe hoc videt ſuꝑuacuũ:qꝛ ⁊ ſi nil eſſet actum adhuc cꝗ non ſequuta re uocarentur.vt.l.j.ij.⁊.iij.ff.e.So.vt glo. Item op.ꝙ nõ reuocetur res:ſed agatur ad intereſſe:vt.j de reſcin.ven. l.ea. So.vt.glo.¶ Item op.ꝙ hic nõ habcat locũ condi⸗ ctio ob cãm cum non habeat locum in ↄctibus noĩatis Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis at donatio ẽ Zctꝰnoĩatꝰhodie.So.vt gl.qꝛ tꝑe haꝝ legũ Cõdictio pficiebatur ſolo conſenſu ⁊ erat innoĩatus ⁊ hẽbat locuʒ ob cqʒ an condictio ob cam / hodie ſolo cõſenſu perficitur ⁊ eſt no⸗ hẽat locũ minatus ⁊ tamen habet locum cõdictio ob cauſam ⁊ ſic ĩ ctibꝰ in eſt dare ꝙ ratio legis ⁊ diſpoſitionis coꝛrigitur ⁊ non ip noiatis. ſa lex vel diſpoſitio.vt.l.tam is.ff.de dona.cau.moꝛt.Sʒ ego puto tutius ꝙ licet hodie perficiatur ſolo conſenſu non ſic nominatus ſed innominatꝰ. MNec ob.l:.j. de rerum ermu.qꝛ bene eſt verũ ꝙ oẽs contractus qui tẽpoꝛe ulliꝰ legis perficiebãtur conſenſu erant nominatinon illa rõ⸗ ne:qꝛ ſolo conſenſu perficiebãtur:⁊ ideo non ſequitur ꝙ poſtea illi qui ſunt perfecti conſenſu vt donatio ſit hodie nominatus:remanet ergo hodie inominatus ⁊ recte ha⸗ bet locũ condictio ob cauſam. ” ¶ In glo. que incipit emancipare.ibi nata condictione quia cũ dominium remanſit penes patrẽ non poteſt rem ſuã condicere.vt.l.fi.ff.vſufruc.quẽ admod.cau. In ea⸗ dem glo.in fl.ibi ſoꝛoꝛẽ: quia licet donatio non tenueru ⁊ ſic pater non potuerit condicereö/tamen cõfirmat᷑ moꝛ te vñ heres vendicare non poterit ſed ↄdicere.¶ In glo. que incipit ſic.ff. ibi ⁊ reipſa.i.ex contractu inito re.i Se quitur glo.ſine rei interuentu.hoc eſt falſum:qꝛ interuen tu rei habet implere obligationẽ iamdudũ contractã.at hic ante rẽ nõ eſt obligatio ĩmo ſtatim naſcitur cum res dstur:⁊ ideo eſt cõtractus re ⁊ non interuentus rei. Fr A lege Pactũ de re non alienãda non ĩ⸗ õ 9 pedit alienationem ex contractu dovpoꝛter ergo dñium tranſire ⁊ agi ad intereſſe WW h. d. 'm veram lectu. 8 ¶ Quero que pars ſit vera iſtaruʒ alternatiuarũ. Nicũt quidã ꝙ vtraq; vt ſic habeat electionẽ actoꝛ ꝙvelit cõſe⸗ qui ⁊ hoc pꝛobatur per..i.fl.de re.ali non alie.vbi equipa ratur vltima volũtas contractui inter viuos: ſed in vlti⸗ ma voluntate pꝛohibita alienatione nõ tenet ſi flat vt.l. peto fratre.de le.ij.⁊.l.vnum ex familia.ergo idem in cõ tractu.itẽ inducũt.l.ea quidẽ.ij.ſi maci.ita fue.ali.ne ma. item · S.ſanctiſſimas.in aut᷑.de alienat.Alij dicunt ꝙ ĩ vl⸗ tima voluntate pꝛohibita alienatione fieri non põt:in cõ tractibus ſic/ſic intelligũt.lſi binarum.ſff. de ſerui.vꝛ.pꝛe di. ⁊.l.ſi tibi liberũ.de act.empti.Alij dicunt ꝙ pꝛohibita glienatione non poteſt fieri / vt in pᷣma parte. Sed ſi fiat trãſit dñium:ſed agitur condic.ob cãm/vt in ſca:⁊ he c eſt ipſaveritas.Et pꝛobatur ſic:certuʒ eſt ꝙ dñium tran ſiuit in donatariũ:ſi ergo donatarius alienat.aut dices dñium redire ad donantem:ergo donatarius poteſt euʒ in alium tranſferre: vt inſti.de rer.diuiſio:S.per traditio nẽ:aut dices redire ad donantẽ:⁊ hoc eſt falſũ:qꝛ ex ſolo pacto nõ trãſfert᷑ vel re tranſfert᷑ dñiũ.vt.l.traditionibꝰ. S.de pactis. ¶ Op.ad verã lect.qꝛ etiã in cõtractu pꝛohibita aliena⸗ Cõtractꝰ tione ſit ꝓhibitꝰ ctus quilibet:⁊ lex eqparat ꝓhibitio⸗ an videat᷑ nem in contractu ⁊ invltima voluntate ſic.l.fl.j/ de re.ali. ꝓhibitus non ali.So.aut queris an ꝓhibita alienatione qͥs cõtra⸗ ſi aliena⸗ ctus ſit pꝛohibitus ⁊ quãtũ ad hoc parificantur contra⸗ tio fuerit ctus ⁊ vltime volũtates vt in contrarijs:ſed quaãtũ ad ef ꝓhibita. fectum pꝛohibitionis non equiparãtur:qꝛ pꝛohibitio in vltima volũtate impedit dñium tranſire: ſed pꝛohibitio in contractu licet ſit quilibet contractus pꝛohibitus non impedit dñij tranſlationẽ:ſed agitur cõdictione ob cau⸗ ſam vt hic. Itẽ op.de.l.ea quidẽ.j.ſi man.ita fu.ali.que lex obſtat duobus modis. Pꝛimo quis ibi pꝛohibita ma numiſſione impeditur libertas:hic nõ ĩpeditur dominij trãſlatio. Itẽ ibi facta manumiſſione non agit᷑ ad penã hic facta alienatione agit᷑ ad penã.Scðo quãtũ ad pᷣmũ modũ foꝛmãdi cõtrariũ eſt illa vera ꝙ ideo ibi ĩpeditur libertas:quia difficilius reuocatur qᷓ; alie res. Sed quã tũ ad ſecũdũ modũ foꝛmãdi ↄꝛiũ eſt illa vera ꝙ ibi manu miſſio nõ habuit effectũ de iure:⁊ ideo pena non cõmitti tur hic de iure tenuit glienatio:⁊ ideo pena cõmittit᷑. Et circa hoc dic ꝙ aliqñ gᷣhẽtes voluerũt penã cõmitti ꝓpt᷑ iuris effectũ tm:⁊ tũc aut ſequit᷑ iuris effectꝰ ⁊ pena com mittitur vt hic:aut nõ ſequitur iuris effectꝰ nec ſequi po teſt ⁊ tũc non cõmittiturvt.d.l.ea quidẽ.aliqñ ↄhẽtes no luerũt cõmitti ꝓpter veꝝ factũ:⁊ tũc cõmittit᷑ pena etiaʒ ſi iurꝭ effectꝰ nõ ſeq̃t᷑.vt.l.ſtipulatio·S. hij qͥq;.⁊ · S.· ſʒ qte⸗ nꝰ. de v̈b. obli.⁊.l.vbi.S.de trãſac.Aliqñ dubitat᷑ qd vo⸗ luerint:⁊ tũc aut pena põt cõmitti ꝓpt᷑ iur effectũ ⁊ com mittit᷑ ꝓpter iuris effectũ:⁊ nõ ꝓpter meꝝ factũ.Aut nõ — ſSPot Tenanol Pizon N on venne nlein mngſ cniof ſobero oßi Nulnte donan iime gudin, Nilumpe nüſre⸗ mien⸗ n keehsl catſuel Nonudo⸗ Galter Fleink. oipee cbeo fa ſegliene ſresbip ſtivister nultion mo dii tielie ſodend ſeonope Ilngsrt (lonis n ſeſcince hec ex fdeflh dfiljrxt loappo⸗ dicio⸗ hiclo Aiud ſr⸗ J- 4 goblſcla moppo Nemo Uſtipoß t ncontt ir laciſit irxe enzctb De cõdictione ob turpem cam. Fo. CXIX. säl XYroneten Tacus cõdictio ab al dehe ie põt cõmitti ꝓpter iuris effectũ ⁊ videret srnige J repetendi. tm parte in coꝛde hörſige pter merũ fact ũcõmittat᷑: vt dicto.S. quatenꝰ.⁊. G· nie⸗ D retenta non inducit repetitionem.h.d. N ſimile.in.l.ſi clericus.S.de epi.audi.⁊ ſũt hec marg de u α☚ u ¶ Obp. ꝙ cõdictio tacita inducat repetitioneʒ nik fun g Racrebit cunarteonſanaaetabatn de facto vt. l.ſenatus.S.j.ff.de dona.cã moꝛ.cum ſ. So rcio ihon 8 re nõ poſſim petere: cõmittetur pe 19 1Kã in donatione appoſita non unng Ridtepdegroerſid Prop ; non riſearphinm ge:, G S Ictam. cain donarion repetitioneʒ ni Mocoſſnt peto · S. fratre de le.ij.⁊.l.nõ dubiũ.S.de Ron 6t dñiuz K ℳ„ ſicã fuerit impoſtlibilis.h. d. = 2= Uidum Ictu inter viuos:vt hic.qꝛ ex nudo Hacton ideo nõ RAAICOp. ꝙ etiã ſi cã continet impoſſibile ea nõ bltäpcreile in donantẽ trãſire: vt.l. traditionib dc D0 ium: vt hic ſeruata iducat repetitionẽ: vt.S.eo.il.ſi militẽ. So. vt gl. inonſei⸗ sendegie qucrnin pcotract naſta: Bnium Taeac nenl . Auãdo datur ob cãm can on ſe ſilung aliud in vltima volutate: qꝛ cum ex DW 1 ãaſlatio dñij. Y lib ł. quuta venit repetẽdũ.¶ Diuide oſthre dñlum: põt etia ex ſola vollitate impediri ctu phibita in duas partes quia in pꝛima dedit libe. pꝛo fl winnie Zilehtlo erraſrenid coneredes: J Irr nbiſn au de allc⸗g. dtin i⸗ EEAlia ſua manumittenda. In ſecunda dedit ſer⸗ ne phibl, dlienetione no ranſcar tibit eſt alienatio rei eccłhia⸗ uus vt ipſe manumitteretur vel eius filia. Secunda inci⸗ Nantiatn. an trãſe mas. So. ibi no ex pacto ꝓhibita ali in quo erat pñut in verſic. nam ſi quid. 1 üccg aan ice:ſ a lege. Sed pactũ facit ꝙ in caſu ſpali in que b. pminus cogatur manumittere: t.l.ſi ab alio natn at dñlum. nice gege. Se upedlat vñ magis coadiuuat pactu, ¶ ¶Op. ꝙ dominus cogatur manumittere:v (AnSer õceſſa alie lat. vn! ioegat: milè imi oa= vt glo. H on n Pbibiione legalẽ q; Baelefter elbetarlente⸗ 3 So. vt glo. Si nõ impleuit qui debu⸗ ifnin Eio nudo: qꝛ pr action per Nekaigenmien 5. de pac. ⁊ ſi R Ecuniam. it impeditus caſu foꝛtuito WS cipaliter ꝑ ſe inducere. vt.l.pacta no Querog ſiin Zctu V Joatum non repetitur.hoc dicit cum ſequenti. ninſtce Voe ldigauſteri Toe gautig AuaoSſincit Ob. repetatur vt.l. ſi pecuniaʒ. fp e. huius mn geinen olo ĩ edire ne ꝑ alienationẽ tranſfera dnium quat Eed aut caſus contingit in per chme deboe tacere MRñdeo dicã ſic dono rem meã hoc pacto fimoꝛe ſunt hic due brinn P in contrario: aut in pſonã cotaci D ͦactũ alienatiõis ve⸗ ipientis ⁊ repe contr ario: aut in pꝑie fenn Bealilcr:: ctingaortoad aliqu er nt prermmecen antis enen ptpier⸗ en enlnfk gange gen Utustet nire ab ipſo ꝛincipio re Car: . it qſi . it glo. in. l. ſi vno in fl. magne g „quiche tiln kiruid en en oſſtcrac Ronhor derteſ re a n in contractibus imorninattd iq, “ itio: vt. l. q meo. ff. de acqr. poſ.non põt dici ex in⸗ u itentia ⁊ dic ꝙ aut volo re⸗ er conme traditio:vt.l.q dire. Si autẽ ſimpliciter dicerẽ ſi cõtin- dus poteſt habere locum pen o dieq aut volo re⸗ iad inn gacto oniumre ideret᷑ purificari cõdi⸗ petere pꝛopter defectum cauſe ſo⸗ at te alienare res redeat ad me videret᷑ purifice „t erefe bꝛrobfer o m vt hic: aut volo repetere ratio⸗ tunl d ie ü lenaetone eNbiatrae fiert em dr. lr n Penamns pofftmunn integra dum tamen aduerſariꝰ l . 6poſſʒ ad me redire. r Gdi 5 indẽnis: vt. d.l.ſi pecuniam. ncwdlitec⸗ idcono poſſ; ſc res ſit inẽpta:vt fit ĩ pacto adie coſeruet᷑ indẽnis:vt.d.l.ſi pi. „ — n tingat te vẽdere ex nũc res ſit inẽpta:vt . W TSIm iunr kaleirdrlegteniſoueper gontade De cõdictiõe ob turpẽ cãm. ercen reſcindendũ: ⁊ ſicut dñiuz ab initio iret: AWELA „ . eirr nec ex poſt facto põt ſine titulo Neſdere rt veanſs. Mubꝛica. onne ff de fideiuſ. ¶ Itẽ op. ꝙ in Zctu ex aRacrn oqꝛ; zuen — orp ttone. Qui exci⸗ frällen dñiũ:vt.l.cõiſſoꝛiejde rerũ ꝑmu.So.illud i oel or J Y ex caution pit de non ſdlangit⸗ tio apponit᷑ ad ti.reſcindẽdũ:vt dixi.¶ Itẽ op. l. U'dic numerata ⁊? ſimulatione ↄtracta debʒ Ihonporſec iudicio ·S.· ſi ĩter ſocios.ff. cõi diui.cũ Srrt noasa . pꝛobare. hoc dicit. Uki bic loqt quo ad iĩpediẽda dne Natſan, ilnonre ⸗ ¶ Op. ꝙ non pꝛobetur non eſſe nume nikat⸗ aliud.ſ.vt qͥs nõ ↄpellat᷑ poꝛtionẽ ſuã maliiil . Bnlin a⸗ Recnmia euin itnegaruar rl a hr Klall TrZImeri . ctoꝛ de pꝛobat. ?.l. ei qui. ff e. So. vt nſchahe Icum exiguam. cauſalacts f E nss slortn die waut interpono cautionem 6 DKnrn. ceſſante condicitur.h.d. Jaco. But. nec ð. extu numerationis de futuro: 7 tunc nullus conſenſꝰ 3 tem cõdici⸗ ſt in obligando:quia volui obligari ſolum ſi nu . bepolct Imi 1 Jacso ſeuuit znareperak: ſubſequatar: ideo numeratione non ſequuta deficit na⸗ nal uhd a bu C. D Bteſſe Peurardeniſi turalis obligatio:⁊ ideo ſi non eſt lapſum biennium ⁊ op W n poruikeg ld na miles pi 5. de Ycur. Sol. fa⸗ ponam exceptionem non numerate pecunie ⁊ aduerſari⸗ Natac, fiobyergf aſ itgoten rlud de ſiti ante lit pteſtatã. us pꝛobauit ſe numeraſſe cum voluerim obligari niſi nu⸗ ſitionẽ: ſz hic fuit ei oppoſitũ an tur / cũ ati aut eſt lapſum biennium:⁊ tunc vali⸗ biucle eoropbon io ex hac conuẽtione naſcatur/cũ mer atione ſequuta:aut eſt lap um bier Saallen Pbtucleſ Item op.ꝙ nulla actio n ff. de ac. ⁊ obligatio. Sol. qatur obligatio:vt ſic ſim litteris obligatus. ed aliquã nr bet no ſit oblis:r. non 1 olfibilt non oꝛitur obligatio do confiteoꝛ non pꝛetextu numerationis de futuro:ſed vt lene Bligts vtglo. Ner io ſacexeins delectu ſic vt hic. ¶ Itẽ op. de pꝛcteritoꝛ declaratiue:⁊ ideo Htbro dbete r inde ipu no oꝛlk ex. vt in contrario: ſcd exei Enaſcit᷑ actio ne ſolutũ repe⸗ tatur: quia hoc fui paſſus inſeriin inſtrumento: vt. l gene neQauſa ipoſ licet ca ſit impoſſibilis: tamẽ naſci actio ne ſol legatis liter.de non nu. pec. t ſic eſt hic quia nõ ſpe futurenu⸗ lcilidt/ ſibili. tatur.vt.l.ab an niſrationer ele rurchim⸗ merarlonts fui confeſſus. Sed declaratiue:⁊ ſene debeo Pꝛobats on . . er viuos. 1 e gence mop. quis non debet grauari ſupfluis ꝓP⸗ pohſſon hic in ſctibus inter vin 6 vitiat᷑: in vltima volũtate pꝛobare.¶ Item op.quis non debet g 1 ibus ſi 6 pohr ibilis adiectio vitiat ⁊ nõ vitiat᷑: ſani non releuant: vt.l.ad pꝛobatio⸗ nibus ſuꝑ rn blinilte viciat ſed hic nõ.¶ Itẽ op. ꝙ ſoluancg on Berien memarlne nc Syſiue Pꝛobem non nhigbe atazs fluis non ninccer repetat:qꝛ videt᷑ donare poſtq; ex cauſa ĩpoſſibili ſe ſacbza iſſionem ex turpi cã debeo obtinere: ergo vtrũ⸗ dʒ qs grs ſg ex qua nõ tenet᷑:vt.l. cuiꝰ ff.ð reg. iur. So. hie 5 nen ign iuc Duare non debeo. So. vt glo tu dicas ꝙ bec lex do⸗ uari. uthin rãter ibi ſciẽter:vel hic nõ fuit oĩno cã impoſſi ◻☚ ched icam ⁊ pꝛacticam themicã:q; dicit ꝙ debeo op⸗ u ſcqui potuit: vt pdixi. Item op. w etia ſadier luet brtnecpnontätenttunt numerata:ſed ex turpi cã pꝛo⸗ na repetht vr ej f de con ic indebi. Solu. vt glo. 1 ede Rier practleus aulapenbonn permiſſioneʒ ex turpi cau ielei ergo ꝙ dur ſluieienegteteenerituir ve hic nig ligien ſa noptobato erit pꝛobatum numerationem non factã i T tunc aut eſt ꝓteſtatus ſe velle naebt ant non eſt uc dele erat impoſſibile pꝛobari:foꝛmabo ergo capitu⸗ gae uorun d epetif: vr dietal i: oc codii. tẽ op. ꝙ licet ſei lum ſic:dico ꝙ vere agebatur inter nos pecunis debe⸗ 8 nn ꝓteſtatus ⁊ nõ repetit.vt dic. l.cuius.i J fnonadi leat rem ex turpi cã ⁊ g hanc pecuniam deducerem in cautio ngt 6 enter ſoluat᷑/⁊ nil fuerit ꝓteſtatũ repetat᷑ o 1* nernpm de mutuo non ex aliqua cã de pꝛeterito: ⁊ ſic ſimula nnn qð conuenit.Sol.ibi ſtat per cũ /hic ꝑ e ine 5. e⸗ Pegronarg cohctudetunhür nn fackin onfu⸗ Ereepeis .ẽU nnert⸗ ,nen „°S . ũ venit repetendũ.h. d. nie / ſic biẽnio tollatur. Rnideo nõ: m quero an te pecunie Cigin 2 on lorne⸗ Reropoſtrlbertasegar vt. l. ge⸗ mulationis ſiue doli ⁊ durat perpetuo. ꝗ Dci⸗ c alte⸗ Sto ye nec A Op. ꝙ libero poſſit ibi dH⸗ int vera ſiue ſit turpitudo ex parte vtriuſq; ſiue alte⸗ q;to tꝑe ,zhiteste rene , P. lo.nã ibi va⸗ hec ſint vera ſiue pitudo ex ErII tollak ſzpinu S · ſi libero.ff. de fideicõ.li.So.vtg . ius tm. t dic vt glo. mplum qð ponit glo.de mere tollat᷑. ie le dioti⸗ expectat cana anluart, idetnno peli rice ſuppieas ic:quialicet iit wiru viths⸗ parte Dan e hoĩs: qꝛ ⁊ expectat᷑ erꝰ cõmodũ:ſed ad e obli. tis tm̃ ⁊ ſolutum non poſſet repeti/tñ mulier agendo ſub⸗ t j E.G.· ſacrꝗ.ff.de vᷣbo.obli. i ei xpectarevt. einter ſtipmon § Turpe da re ⁊ dieit — , —— Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis eumberet:quia quedam honeſte accipiuntur que non h neſte petuntur:vt.l.j.ff. de varijs ⁊ exoꝛ.cog. —è In pari cauſa turpitudinis me⸗ . B in te. lioꝛ eſt conditio poſſeſſoꝛis.hoc Rdicit. ¶ Sʒ quid ſi quis pꝛomiſit.x. mulieri⁊ pi MWPögnoꝛi dedit domum an poterit domum repete glo.ꝙ ſic. ¶C Circa cuiꝰ declarationẽ eſt ſciẽdũ tũ an poſ⸗ ꝙ ſi turpitudo communis eſt in actione ⁊ exceptione ſuc ſit repeti. cumbit actoꝛ:ſed vbi actio fundatur ſine turpitudĩe ⁊ ex NVitũ eſt ꝙ in penis vnus poteſt conueni⸗ an poſſt · &WAri inſolidum ⁊ exigi ⁊ ſoluendo nonli⸗ qs inſoli⸗ / berat alios / in perſequutoꝛijs vnꝰ ſol⸗ dũ ꝓ plu⸗ ER Auendo liberat alios: ſed añ ſolutioneʒ ribus. ceptio ⁊ replicatio fundatur a turpitudine communi ex⸗ ceptio ⁊ replicatio inuicem ſe tollunt ⁊ remanet actio fir⸗ ma ſine turpitudine ⁊ vincet actoꝛ Ad pꝛopoſitum ergo hic licet quis dederit pignoꝛi pꝛopter turpitudinis cam tñ remãſit dominus dans/⁊ ideo pꝛoponet rei vendicati onem in qua nulla ẽ turpitudo/⁊ ſimiliter excipiat de tur pitudine agentis replicabitur de ſua:⁊ ſic exceptio ⁊ re⸗ plicatio ſe tollent ⁊ remanet firma reivendicatio ſine tur pitudine ⁊ vincit actoꝛ.ſed vbi vir agit ↄdictione ob tur⸗ pem cãmiad repetitionem dati allegat turpitudinem mu lieris/⁊ mulier excipit de ſua ⁊ ita in pari cã obtinet mu⸗ lier.¶ Item quero quid ſi mulier non poſſidet:ſed vult a⸗ ere hypothecaria.Rñdeo vt gl.qꝛ ſuccũbit mulier:⁊ aſ⸗ ignat rationem: quia ſuccumbet poſſidendo pꝛopter dominium conuenti:ſed certe licet dictuʒ ſit tñ ratio nõ eſt bona /quia ſic ſequeretur ꝙ ſi pignoꝛãs non fuiſſet do minus/ ſic non viciſſet agendo vir/obtineret mulier a⸗ gẽdo hypothecaria:qð nõ ẽ verum:quia ſemper ſuccum bit qꝛ non poteſt agere hypothecaria niſi alleget cãm ꝑ ſon aleʒ ⁊ pignꝰ obligatum in ea ⁊ ſic turpitudinẽ ⁊ ideo ſuccumbere debet.¶ WModo opponu glo.ꝙ ex inutili con tractu non tranſeat dominium:vt.l.non dubium.. de le gi. So.vt glo.tu dic aut contractus eſt impꝛobatus ĩ ſui ubſtãtia:⁊ tunc non trãſit dominium:vt in cõtrario /aut eſt impꝛobata ſola qualitas contrahendi ⁊ tũc trãſit do⸗ minium vt hic. Alij dicunt ꝙ aut lex ſtat in finibus ꝓhi⸗ bitionis contractus ⁊ tunc non tranſit dominium vt in contrario:aut vltra pꝛoceſſit dãdo actioneʒ ad reſcindẽ dum ⁊ tunc trãſit vt hic de quo plene in contrario. — lo repetere actione ꝙ metus cã ⁊ non poſſum: qꝛ non eſt iuſtus metus:vt.l.cuʒ res.ꝙ me.cã:autvolo re petere condi.ob turpem cãm/⁊ tũc aut fuit turpitudo ex ꝑte recipientis tm:vt qꝛ ego eram inhabilis ad munera tunc potioꝛ eſt cõditio conuenti. B otiens Abi turpitudo eſt ex parte Wer accipientis tãtum datum re petitur non vſura hoc dicit. n pari cauſa poſſidẽtis me ¶) Ercalem. 2 eſt conditio poſſidentis 8 hoc dicit iacob. Butrig. . ſer Qui debet gratis B reſtituenda. aliqd facere ſi fa⸗ .Aar decep⸗ pecunia hac condictione tenetur hoc dicit Jacob. Butrig. Decondictione kurtiua. Mubꝛica. SRV In penis in pluribus de R Meſes. linquentibus vno ſoluen ½ EVite nõ liberatur alter ĩ rei perſequutiõe ſecꝰ. h. d. C Circa hãc legẽ quero cer⸗ quero an quilibet poſſit inſolidũ conuemiri.Theologi di cunt ꝙ ſic/⁊ pꝛo eis facit.l.ſi duo.circa pᷣncipiũ.ff. depoſi ti. nec ob. hec lex: qꝛ bñ verum eſt ꝙ ſolutio vnius liberat glium tñ quilibet poteſt in ſolidum conueniri cum reiꝑ⸗ ſequutoꝛia hic veniat ex delicto ał's ſetus. PAS Nte Fur ſemper eſt in moꝛa ãteqᷓ; purget 4 LE eam/ ideo non liberatur ĩteritu hoc V Roicit. ¶ Op. ꝙ etiam ſine oblatione purgetur e Moza furis: vt. l. parui. 2. l. licet. ff. e. z. I. ſubſtra⸗ cto de furtis. So. aut offertur res furtiua ⁊ tunc purga AVAbi eſt turpitu⸗ Bod euitandi. αaoentls i⸗ datum repetitur. hoc dicit. Dic ergo ꝙ aut vo⸗ tur moꝛa:vt hic:aut non offertur:ſed in ſtipulatiõe dedu citur/⁊ tũc purgat᷑ altero de duobus modis:quia aut de ducitur in ſtipulationẽ aĩo nouandi ⁊ purgatur moꝛa qꝛ deſinit ex pꝛima cã teneri:aut non aio nouadi:⁊ tunc aut res erat in pꝛeſenti ⁊ purgatur etiã moꝛa / aut nõ erat in pñti / ⁊ tunc non purgatur ſic loquitur.d.l.ꝑui.⁊.l.licet. De cõdictione ex leget line cã MRubꝛica WWAir ꝙ creditoꝛ nõ poterat exigere ante Daañ diem. Rñdeo fauoꝛe fiſci. Sed qua „ actione petit fiſcus Reſpõdeo cõdicti 9 Bne ex hac lege ⁊ ne ĩſurgat aliqua ini uitas dicam deduci commodum medij tẽpoꝛis de con⸗ Enatione: vt.l. ſi conſtate · S/ quotiẽs.ff.ſolu.matri. — ſlo lute. Soluto debito remanet in⸗ „* 2 eccreditoꝛem reddendum debitoꝛi per cõdictio AAnem ſine cauſa. hoc dicit. 5 4 ¶Sp. ꝙ agatur rei vendicatione ⁊ ad exhibendũ: vt.l. fi.S.ad exhibẽdũ ⁊ per hoc ceſſet condictio vñ videt᷑ ob⸗ ſtare.l.fi.ff.vſufru.q;admo.ca.So.vt glo. . Ala fid e Male fidei poſſeſſoꝛ tenet᷑ de fructibus extantibus rei ven⸗ BaC g de conſumptis teneatur rei vendica tione cum dolo deſi ris.So.fateoꝛ oppoſitionem:quia tenetur rei vendicati⸗ one vtiliter ⁊ nihilominus condictione/quia omnis con dictio degenerat contra furem. textu numerationis de futuro interpoſitam /ſi⸗ b⸗ blennium. hoc dicit. , Deactionib? et obligationib? Kubꝛzica. mm Ata laec lex habet duas lecturas z ideo quia in contractibꝰ no vtilis ſine ceſſione:veꝝ qꝛ hec lexvide tur dicere ꝙ hic emerim actiones ⁊ ſic H́ñðõõä ſine ceſſione deberem habere vtilem ⁊ ℳ hoc qꝛ in ſubſidiuʒ tm̃ habeo ideo va⸗ — EMWßriatur bec lec. hec lex bꝛeuiter dicit Si pꝛo pecunia tibi data mihi actiones mandaſti ⁊ anteqᷓ li tem conteſtarer moꝛiaris deficit directa mãdati:⁊ ſuꝑ⸗ eſt ſola vtilis in ſubſid ium.h.d. Pone caſum in nube vt lr̃a ſonat. Quare ceſſet directa Rñdeo qꝛ reitegra moꝛ te mandantis expirat mãdatum ⁊ ꝑ conſequẽs actio mã dati ⁊ facit contra canoniſtas qui dicunt ꝙ per ſolã cita tionẽ deſinit res eẽ integra. Itẽ contra eos c᷑.l.⁊ qꝛ.ff. de iuriſ.om.iudi.immo deſinit res integra ꝑ conteſtationeʒ. Item quare datur vtilis in ſubſidium. Rñdeo ex eqta⸗ te qꝛ cum iſte non habeat hr̃dẽ ⁊ non ſit conueniẽs eũ pe cuniã ꝑdidiſſe hʒ vtilem. ¶SOp .· hic fuit pecunia ex vna parte ex alia ceſſio:ergo ẽ venditio / vt.l. fl. ff. de condic.ob cãʒ. ergo vtilis ab initio competit ſine ceſſione ⁊ non in ſubſidium Huius timoꝛe dicunt quidam ꝙ hic fuit contractus innominatus do pecuniamvt mãdes actiones.nec ob.littera que dicit pe cuniam datam eſſe:qꝛ dicunt ꝙ fuit data ĩ ſaceulo:⁊ ideo non eſt emptio:ſed huic repugnat lr̃a que dicit certa quã titate ⁊ ſic non videtur data in ſacculo. Sed ipſi dicunt ꝙ erat quantitas in ſe/ſed fuit data vt ſpecies in ſacculo vnde idem eſt ꝙ eſſet de qualibet alia ſpẽ vt.l.cum fundũ 5 l.ff.ſi cer.pe.⁊ hoc renet glo.ſed quia hoc non bene ca⸗ it in auribus meis:ideo ego puto ꝙ hic fuerit emptio ⁊ ex ſolo titulo trãſiueritvtilis/⁊ ex ceſſione directa:modo ſi decedat mandans añ litem cõteſtatã expirat directa ⁊ remanet vtilis ex natura contractꝰ nõ in ſubſidium:nec E Hic ẽ mirabile ꝙ debitoꝛ de Acet. hois conuenitur perſona⸗ V diem exigit creditoꝛ creditoꝛis etiim añ diem. h. d. ¶ Quero quare põt exigi ſtrumentum inefficax penes Jaicatione / de conſumptis condictione. h. d. jt poſſidere:vt.l.parem. ff. de reg. iu⸗ 7 non eſt Exceptio non numerate pe L cunie impedit cautioneʒ pb⸗ Gue oppoſita ſuit ante biennium ſiue ſumus in⸗ minatis inter quos eſt emptio tranſit vedei ſ ut hoteſn chſce n hodlede Nedons. inaus utrſ⸗ ſeinter. i inehtte eetie rtune ſttctetr aerme ſeiuce⸗ e enefacl ainfera ignehan crmne ged chonn! lodicot ſinunep cinide fenone olemi Rſeer Ntlisc 1sW Curatort egog (rokore, Nx ſtcpnio⸗ Galude noſene icert lulegi alnci ore y anſic; Noomnt ſciorde ihice tuncan nittrau nnſnry — mnace liſccic latio⸗ den erurn N lurei eriten linr orſn erigerine lolscen narhtez, faSaten döeocicſe E dianrtt horsdecnn uman, torenungt fuftkne Nlper cde hbeniin o pf viceien ſor tenetn tibusreie ctione bd. Ur rei ende nef deng⸗ Preivende gnigongic onnummu tcanenß terpoſtun Nieſrue Gtont thuusleen onnuatbin enptio hent naheclernt migionese Hrherentient jhahoſton heuiitict Hdeſtiesnegl nilateti üninnuten geneiegtne ſctisimd gyerlich wiltafn Mäãdare 2 cedere qüo dꝛũt. Vtilis ⁊ directa in q differat. nẽ:quare peto te mihi condemnari. Sed De actionibus et obligationibus. Fo.CXX. cut.ff.cõmo.⁊.l.ſi in diẽ.de aqua plu.ar.⁊.l.in cõcedẽdo.g ¶ Op. ꝙ illð qð ſemel placuit poſſit diſplicere.vt.l.ſi cer Cõtraue⸗ tis annis.S.de pac.⁊.l.quẽadmodũ.j.de agri⁊ cenſi.⁊.l.nire an lubemus·S. ſane.S.de ſacroſan.eccle.Sol.aut cõtractus poſſit qͥs 3 eſt contra.l.⁊ tunc poſſum cõtravenire.vt.d.l.quẽadmo factũ ſuũ. hoc dicit hec lex ⁊ qð dicit ſine herede ſubaudi maxie vł ſi hr̃s eſſet/poſſet compelli ad cedẽdam directã.¶ Item op.ꝙ ſola vtilis ex ceſſione tranſeat ⁊ alibi:vt.je.ſi inſo⸗ lutum. So.fateoꝛ qꝛ in quibuſdam caſibus tranſitvt ĩ gl. Item op.ꝙ mãdatum non finiatur moꝛte:vt.l.illam · j. de dona. So.ſimplex mãdatum ⁊ olim ⁊ hodie expirat ꝑ moꝛtẽ mandatoꝛis re integra.mandatum in rẽ ſuam oli expirabat moꝛte mandatoꝛis vt hic:hodie non:vt.d.l.il⸗ lam.¶ Item op.ꝙ cum donatio ſit contractus nominatꝰ hodie debʒ ab initio naſci vtilis.Rñdeo hic nõ loquitur de dona.ſed in.l.illã.ſic/⁊ ſiue donatio ſit contractus no minatus ſiue innominatus non tamen eſt de illis in qui⸗ bus ex ſolo titulo vtilis trãſeat. Quero que ſit differen⸗ tia inter cedere ⁊ mandare. Rñdeo reiectis omnibus ce dere habet operari circa vtile:mãdare circa directam.at tende tñ qꝛ in quibuſdam caſibus ex ſolo titulo trãſitvti⸗ lis:⁊ tunc ſi flat ceſſio cum circa vtilem operari non poſ⸗ ſit facit tranſire exercitium directe: tunc non differũt ce dere ⁊ mandare.Sed quãdo ex ſolo titulo non trãſit vti⸗ lis tunc eſt differẽtia qꝛ ceſſio facit tranſire vtilem:man⸗ dare facit tranſire exercitium directe.¶ Item q̃ro in quo differant vtilis ⁊ directa. Rñdeo pꝛimo differunt in oꝛi⸗ gine.nam directa naſcitur ab initio ex cõtractu.vtilis na ſcitur mediante ceſſione ex contractu.tamen dudum ini⸗ to. Itẽ differunt in pꝛoſequutiõe:nam ſi pꝛopono vtilem debeo in narratione facere mentionem cedẽtis hoc mo⸗ do: dico te debitoꝛem talis in centum⁊ Per ceſſiſſe actio i pꝛopono dire⸗ ctã mãdatam /tunc in narratione ⁊ in concluſione faciaʒ mentionem mandantis:nã dicã in concluſione quare pe to te mihi pꝛocuratoꝛio nomine condẽnari. Itẽ differũt in ꝑſeuerãtia:nã directa expirat moꝛte mandantis ſi nõ eſt lis conteſtata.vtilis vero durat ⁊ poſt moꝛteʒ mandã tis. Modo circa hec ſolet queri:pꝛocuratoꝛ meus pꝛo⸗ curatoꝛio nomine accepit ceſſionem ab aliquo queritur an ego poſſim agere vtili ſine ceſſione mihi facta a pꝛo⸗ curatoꝛe/⁊ videtur ꝙ non:vt.l.poſſeſſio ·S· ⁊ ſi poſſeſſio.ff. de acqui.poſ.⁊.l.j.j.p q̃̊s ꝓꝑſonas nobis acqᷣri. Sed lʒ hec ſit opinio:tñ ego puto ꝙ poſſum agere vtili ſine ceſſione: qꝛ aliud eſt vbi actio non ẽ q̃renda ex cõtractu pꝛocura⸗ toꝛis:ſed ex antecedenti contractu mediãte ceſſione quo caſu querit᷑ mihi actio ſicut quereretur dominiũ: vt hic: aliud ẽ q ex contractu pꝛocuratoꝛis debet queri actio: quia tunc non queritur mihi vtilis ſine ceſſione factaa p curatoꝛe vt.l quecũq;.ff.de ac.⁊ obligat.⁊.d.l.poſſeſſio. cum ſi.¶ Item quero an ſi cedis mihirẽ tuã queratur mi hi dominiũ. Rñdeo aut cedis mihi rei vẽdicationẽ ⁊ nõ efficioꝛ dominus:immo debes ĩ libello dicere vt dñiũ rei ⁊ mihi ceſſiſſe rei vẽdicationẽ /aut cedis mihi rẽ ißam:⁊ ⁊ tunc aut conſtituiſti te meo nomie poſſidere:⁊ ſic inter uenit traditio ⁊ tunc efficioꝛ dominus:ałs ſi non interue Corttietdꝓ G Rideogets Onenigaahe luccſoo Ftlisehhid hiiuemm nominm gucede ſeclot Nkenun diinun custtltat honbere Uertcnp Olreche! fei ſbſcunn⸗ =☛ = = 4 S = = = = = =— — – — — — — — =☛ Anit traditio non efficioꝛ dominus:vt.l.ij.⁊ ibi dixi de hoc qᷓ delitigioſis. 4 WITIZN 1 Speciale eſt in contra W OSminibus. ctu dotis vt ex ſolo tit. tranſeat vtilis actio.hoc dicit. gect ⸗ ſe Nec locatio ex cõtractu R B cauſam. ormini nec econtra cõ⸗ ueniri poteſt.h.d.cum.l.nimia:.j.e. Sed quid Al non ſatiſfecit penſionibus an poterit conue⸗ niri: dic ꝙ ſic ſi nomen fuit obligatum agenti:ałs dicvt ĩ l.ij ..qñ fi.vel pꝛiua.debi.ſui debi.exi. 8 In omnibus contractibus exi B nam. Ane bona fides.ſed in bone fl Jaei exigitur ad ſubſtantiam / in ſtricti iuris ad HanAAA qualitatez. h. d. tex. glo. Ex hac.l. poteſt red⸗ di ratio quare ſi dolus dat cauſam contractui bone fidei Cõtractꝰ eſt ipſo iure nullus:quia deficit ſubſtãtia contractus:er⸗ bone fidei go ⁊ ipſe contractus:vt in.l.j.ff.de rerum permu. Sed in q̃re ẽ iᷣo ſtricti iuris ſi dolꝰ det cãm contractui:contractus nõ de iure nullꝰ ficit in ſubſtantia:ſed in qualitate:⁊ ideo ipſo iure nonvi ſi dolꝰdat ciatur contractus:ſed agitur actione de dolo:vt.l.ij.jde cãm ↄᷣctui inutili ſtivulatione. — 7 t Sicut ab initio voluntatis eſt ↄtra ☚ (ut here ita ex poſt facto neceſſitatis eſt perſeuerare. hoc dicit. Hec lex ſtricte loqui E a *Atur in contractibus / ſed alibi è regula in gene⸗ re.ex.de re.iuris.c.qð ſemel.li.vj.⁊.l.in commodato ·S·ſi qũ.⁊.l.iubemꝰ.S.ſane:maxime alieno noĩe.vt.j.de li.cau⸗ ſa l. 1. . d. l.iubemus · S. ſane. Aut eſt ſᷣm legẽ ⁊ tunc non li cet reſilire vt hic.⁊.d.c.quod ſemel.idem in quolibʒ actu ſm legeʒ.vt.d.l.in diẽ.⁊.l.in cõcedẽdo.de aqua plu.arcẽ. Fallit autẽ in caſibus quos dicã.j. Si aũt cõtractus eſt pꝛeter legẽ:tũc hoc poteſt eſſe dupliciter:vno modo quã do eſt contra id quod diſponit lex:⁊ tunc dicitur magis eſſe ſʒʒ legẽ ⁊ valet vt.l.paciſci ff.de edil.edic. Alio modo dic itur pᷣter legẽ:quia lex non aſſiſtit ⁊ tunc licet contrs uenire.vt.d.l.ſi certis ãnis.idem in vltima voluntate cui lex non aſſiſtit qꝛ non debet ſeruari.vt.l.hac cõſultiſſima. S. ex imperfecto.j.de teſta. Sed contra hoc vltimũ mẽ⸗ bꝛum opponitur ⁊ videt᷑ ꝙ etiã ſi ſit pꝛeter legẽ non poſ⸗ ſit contra veniri.vt.l.poſt moꝛtẽ.ff.de adopti.So.dicunt quida ibi obſtabant duo patri.ſ.factũ ſuũ ⁊ curſus tẽpo⸗ rũ ⁊ ideo non poteſt contravenire.Sed hoc eſt contra le gẽ ſi certis annis:ideo ego dicerẽ aliter ꝙ in his queſũt pꝛeter legẽ:aut loquimur in cõtractu ⁊ contra talẽ licʒ ve nire.vt.d.l.ſi certis annis.⁊ eſt rõ:qꝛ tractatur de obliga tione inducẽda que nõ habet aliquã poſſeſſionẽ vt ſic ali⸗ quo tẽpoꝛe poſſit pꝛeſcribi.vt.l.obligationũ fere.S. placʒ ff. de acti.⁊ obl.⁊ obligatio eſt odioſa. Itẽ eſt multum iu⸗ ris vnde ius multũ poteſt eſſe circa ipſam impediendam fallit in.l.j.de fideiuſſ.aut loquumur in exiſtentia ſui iuris ⁊: hec habet quaſi poſſeſſioneʒ ⁊ poteſt tẽpoꝛe acquiri vt ſeruitutes ⁊ ẽ fauoꝛabilis/⁊ eſt multũ facti: vnde ius nõ poteſt ita circa eã vt faciat habere eam pꝛo infecta. vt.l.⁊ĩᷣ bello · S. facte.ff.de cap.⁊.l.deniq;.ex qui.cau.ma.⁊ ita lo⸗ quitur.l.poſt moꝛtem.S.de peti.heredi.l:.ſi fllij. ¶ Ad mẽbꝛum de zctibus ꝙ valent ⁊ ſunt ſᷣm legẽ. de qͥ bus hic loqmur oppo.ꝙ liceat reuocare vt.l.j.S. penulti. ff.depo.So.illud ideo qꝛ depoſitum fit ſola gratia depo nẽtis ⁊ non ad aliquã vtilitatẽ depoſitarij:⁊ ideo ſi reuo cet᷑ non poteſt agere:qꝛ debebat agere ad ĩtereſſe. vt.l.ex hoc edicto.de eo per quẽ fac.eſt.¶ Itẽ op.ꝙ etiam ſi con tractus fiat ad vtilitatem recipientis poſſum peniterevt l.cum pꝛecario.ff.de pꝛeca.So.ibi non fuit datũ pꝛeciuʒ ad determinatũ vſum:⁊ ideo non fuit obligatus conce⸗ dens ad non reuocandum tacite vel exp̃ſſe ſecus in com modato quod datur ad certum vſum. vt.d.l.in commo⸗ dato ·S.ſicut.i Spp.ad idem de.l.verũ·S.fi.ff.pꝛo ſocio. So.idbi intererat ſocietatis diſſolui ⁊ ideo attento cõmu muni intereſſe non vnius non agitur cum deberet ad in⸗ tereſſe agi ⁊ deficit intereſſe in communi.¶ Itẽ opp.ad idẽ de.l.ſi mandauero .S. fi.⁊.l.inter cãs.S.mandatũ. ff. man.So.ibi debebat actio vel exceptio ad intereſſe⁊ qꝛ non intereſt qꝛ gratia tãtũ dñi erat mandatũ:ideo ceſſat actio vel exceptio.¶ Item op.ad idẽ de.l.ſi pecuniam.ff. ff. de condic. ob cauſa. So.dicit glo.ibi loquitur in cõtra ctibus innominatis in qbus regulariter habet locũ peni tẽtia ꝓpter eoꝝ debilitatẽ dũ tamen ſeruetur illeſus ad⸗ uerſarius.vt.d.l.ſi pecuniã.in pᷣn.hic loquitur in contra⸗ ctibus nominatis.Sed NDy.⁊ Jaco.de rauẽ.dicũt ꝙ aut eſt perfectꝰ contractus innoĩatus hincinde:⁊ tunc nõlʒ reſilire:aut eſt impletꝰ ab altera parte tantũ ⁊ tunc poteſt penitere ille qui unpleuit.Si aũt vult penitere ille an im pletum eſt ⁊ non poteſt. Si autẽ gctus eſt gᷣctus hincin⸗ de nudus tunc habet locum penitentia. Sed certe ſʒ mẽ bꝛum poſſet pꝛocedere ſi ille qui nõ impleuit non offert tunc qð debet:qꝛ ſi offert tũc hẽtur pꝛo unpleto ex parte ſua ⁊ non habebit locum penitentia.Gui.de cug.dicit ꝙ Pnia an regulariter in contractibꝰ innominatis non hʒ locuʒ pe⸗ heat locũ nitentia niſi in contractu do vt facias: quia habet ſimili ĩ zctibus tudinem cum mandato:ideo ſicut de mandato iudicatur ĩnoĩatig. de eo vt poſſit penitere.vt.ff.de pꝛeſcriptis verbis.l.na⸗ turalis·S· fi.⁊.lł.jS in cõducto.ff.depoſiti.⁊ ita intellige dictã.l.ſi pecuniam.in pᷣn.Sed contractus do vt des ha bet ſimilitudinem emptionis:⁊ ideo ſicut in emptiõe nõ habet locum penitentia / ita nec in cõtractu do vt facias ſed hoc non placet:quia contractus do vt facias magis aſſimilatur locationi ſi tale erat factum ꝙ conſueuerat locari.l.naturalis·S.ij.ff.de pꝛeſcriptis verbis.⁊ ideo ſi⸗ cut in locatione non habet locum penitentia: ita nec de⸗ * 2 1 H õ õsõs Butrigorius ſuper Quarto libꝛo Codicis beret habere locũ inↄtractu.do vt facias.NHo.mar.dicit wꝙregulariter in cõtractibꝰ innoĩatis habet locum peni⸗ tentia fallit in trãſactione:quia eſt deciſiua litis. Tu dic p̃ᷣm.dy.qꝙ aut qctus eſt ĩpletꝰ ab vtraq; ꝑte.⁊ nõ hʒ locũ penitètia:qꝛ cuilibet iam nata eſt actio ⁊ exceptio ſicut in tra ſactione dicimus.Aut cõtractus non eſt impletus ab aliqua parte/⁊ tũc habet locũ penitẽtia:qꝛ nulli alteri eſt obligatꝰ:vt dicta.l.ſi pecuniã in pᷣnci. Aut cõtractus eſt impletus ab altera parte tmê/⁊ tunc ille qui non imple uit nõ poteſt penitere.ille vero qui impleuit põt penitere ⁊ hoc eſt verũ niſi ille qͥ non ĩpleuit offerat qð dʒ ⁊ poſſit offerre:qꝛ tũc hẽtur ꝓ ĩpleto.vt.l.acceptã.j.de vſurj.⁊ iõ nõ hẽret locũ penitẽtia.ſʒ ſi offerre nõ vult bñ hʒ locũ pe nitẽtia:vt.l.ſiue apð acta.S.de trãſac. Idẽ ſi vult offerre ſʒ nõ põt:vt qꝛ dʒ aliqͥd facere/ac factũ nõ põt offerre/cõ ſignare/⁊ deponere:⁊ iõ hʒ locũ penitẽtia ſi velit penite⸗ re ille qͥ ipleuit ↄctũ ex ꝑte ſua hec eſt ttas. ¶ In glo.que incipit vt ex.ibi naſcitur ante dolũ.qð eſt verũ in ea que naſcitur ex re.Sed in ea q̃ naſcitur ꝓpter dolum /nõ naſcitur ante dolum cõmiſſum:vt.l.ſi quis in⸗ ficiatus ·S. cõpetit.ff.depoſiti. Ja.But᷑. B ceſſione.idẽ ſi vẽdatur.h.d.cum ſequenti. NY Honatio ꝑfecta nõ reuoca–᷑- . „ quid em. ꝑ mãdatũ ſed expirat mo-⸗ te mandantis re integra.h. d. Ja. Buk. oꝛdine iudiciarlo v. Ja But. chi i 0 Quog minus debito cre B Uer lus. toꝛ per hypotecariã cõſeq̃⸗ Atur eidẽ ꝑſonali ſuppletur. h. d. Seruire an poſſit qͥs cogi ꝓ ig αAX.αρο ö ſoluerit ad tẽpus ſtatutũ liceat credito⸗ pt᷑ debith. ri ꝓpꝛia auctoꝛitate eũ capere ⁊ icluſuʒ tenere ĩ carcere donec debitũ ſoluerit/an valeat pactũ: videtur ꝙ nõ per Atur in inſtrumẽtis maxime in Italia ꝙ ſi debi⸗ hãc legẽ.Tu dic cõtra.qꝛ hic agebat᷑ ꝙ eſſet ſeruus ꝓpe⸗ tuo qð nõ põt fieri: ſʒ in qſtione nr̃a agebat᷑ vt poſſet iclu A „E/ Quero quo caſu (Mmo a debito pens debeat ſol⸗ AINui parẽtibus⸗Hic vt in glo. Et nota mira⸗ ,dbile ꝙ quis pꝛiuat᷑ debito ſi dicat ſibi ius/etiaʒ ditoꝛi qdð eſt ᷣ eaq no.in.l.ſi q in taãtam·vñ vi.ſed hoc facit atrocitas delicti:qꝛ dixit ſibi ius i ꝑſona debitoꝛis ſecus ſi in rebus v in raraio. . ☚◻ Conueniẽdus eſt qui mutuo accepit/nõ R m. cũ eo contraxit.h.d. eligat ꝑſonalẽ vel hypotecaria.hoc dicit. ¶QOp. ꝙ nõ poſſit eligere.vt aut᷑.ſed hodie hic poñnita.Sol.hec coꝛrigitur. Modo pone plures ſunt W☛☚ mihi obligati in inſtrumẽto.pecunia tñ ad vnũ ſolũ ꝑue nit: an obligauer̃t oĩa ſua bona mihi ⁊ ↄſtituerũt ſe noĩe mo poſſidere:vł ille ad quẽ pecunia ꝑuẽit alienauit q̃dã de ſuis bonis ⁊ nõ eſt ſoluẽdo.vñ cito poſſum ipᷣm excu⸗ tere ſi alij ſunt ſoluẽdo:ego vellem ↄuenire poſſeſſoꝛẽ nõ excuſſis alijs qͥ ſunt obligati in inſtrumẽto q̃liter michi ↄſulit᷑: certe ꝙ agã poſſeſſoꝛio cõdi.ex.l.fl.j..de acqͥ poſſe. cũ debitoꝛ me poſſeſſiõe pᷣuauerit ⁊aduocabo poſſeſſionẽ cũ ſi agerẽ hypothecaria opoꝛterʒ pꝛĩo me oẽs excutere. It actioes ab hrde & cõtra he. e T Gm.. mhõ ſufficit deſtrui materia⸗ —eEWO.Ibtum/ quod habet foꝛmã niſi Legatũ Rdeſtruatur materia. h. d. ¶Ad cuiden⸗ ſeu ꝓmiſ⸗ Er W tiã eſt ſciendũ ꝙ olim ſi ꝓmittebã tibi ſio an va⸗ ᷣ boſt moꝛtem tuã dare / vel legabs poſt leat ſi pꝛo⸗ moꝛtẽ tuã nõ valebat ſtipulatio vel le⸗ mitto tibi N gatũ ꝓpt᷑ regulã q̃ dicebat ꝙ actiones dare poſt R W◻+△ b hrdib? 7 ↄtra hr̃des nõ poterãt ici tñ nõ fuit coꝛrecta rła q̃ illa viciabat:⁊ iõ rła hͥ coꝛrigit᷑. . AVbi nomen dakt inſe ☛ J inſo lutum. urã trãſit vtilis ſine goC mõ ſunt cogẽdi debitoꝛes Egan tes gladio vel metu ſoluere / ſed P B es Quis ſeruire non pellitur pꝛopter j A EB. debitũ.hoc dic̃.¶ Quotidie apponi. ſus teneri ad tẽpꝰ.ſ.donec ſolueret nõ vt ſeruꝰ ⁊ iõ valet. in re q̃ ſibi nõ debet᷑ vt eſt hic in debitoꝛe qͥ non debet᷑ cre St in arbitrio. ae denot/ ectũ dictũ:qꝛ valʒ legatũ ⁊ ſtipulatio/=s ¶ Op.ꝙ etiã olĩ poterat actio ab heredibus ⁊ contra he redes incipere vt patet in obligatione conditionali:vt ĩ ſti. de verbo.oblig.S: ex conditionali.Glo.noluit exẽpli⸗ ficare legẽ iſtã in obligatione penali que committitur cõ herede qð exẽplum nõ placet:qꝛ illa etiam eſt cõditiona lis ſitale quid non fiat: ⁊ ideo etiam iure veteri valebit vt dixi. Sed pone exẽplum vt dixi qñ pꝛomittebaʒ dare poſt moꝛtemn.¶ Iteʒ op.ꝙ non valeat ſtipulatio poſt moꝛ tem:vt.l.ſub hac.ff.de act.⁊ oblig. So.vr gl.Gl.inducit argumẽtum ad pᷣbendã ꝙ poſſit concedi poſt moꝛtem ta lis qui habet eam.ſed certe hec conceſſio videretur dare occaſionem delinquendi:⁊ ideo nõ valet: vt.l.fl.S.de pa⸗ ctis.⁊.l.de illo.ff.ꝓ ſocio:puto ergo ꝙ valeat ſi in gñe cõ cedatur pꝛebẽda que vacauerit in tali eccleſia poſt moꝛ⸗ tem cuiuſcumq;. Sed in ſpecie ꝑ moꝛteʒ talis non: papa tamen poteſt facere ugadit 4Wode quero que ſit ratio ꝙ ſtipulatio conditionalis ad heredẽ tranſmittat᷑ Stipula⸗ legatum conditionale non Rñdeo qꝛ licet in ſtipulatio⸗ tio ↄditio ne conditionali non ſit nata actio vł obligatio: eſt tamẽ nalis an nata q̃dam ſpẽs tranſmiſſibilis ad hr̃des in legatis:nec trãſmittas⸗ obligatio /nec actio/nec ſpẽs eſt nata.ratio rõnis eſt qñ tur ad hfj⸗ quis contrahit ⁊ ſtipulatur pꝛeſumitur diligere hẽdem dem. ſuum ſicut ſcipſum cum in ipſuʒ cõferat omnia bona ſua ⁊ ideo etiaʒ pᷣſumit᷑ ſtipulari:vt.l.ſi pactum ff. de pꝛoba. ⁊ ideo tranſit ad hr̃dem. Sʒ quando aliquis legat reſpi cit tantum legatarium ⁊ eum diligit.non autẽ hr̃dem le⸗ gatarij reſpicit:nec enim pᷣſumit᷑ velle litigare ⁊ ideo le⸗ gatũ cõdictionale nõ trãſmittunt ad hr̃dè. Ne vxoꝛ pꝛo marito vel ma⸗ ritus pꝛo vxoꝛe. MRubzica. Muſtra diſputas. u⸗ viri nomine non tenctur niſi ſe pꝛo co obligauerit: tunc velleyano iuuatur Butrig. = RR arifans DPꝛopter culpaz –W B maritoꝛum. viri mulier non WVconuenitur. hoc dicit. Quedam gloſulla inter 24 linear que incipit nomine mariti:facit cõtra quẽdam doctoꝛem qui dicebat ꝙ ſi mulieris bonavł ali⸗ cuius ſunt capta ꝓ alio opʒ ꝙ pꝛobet res ſuas eẽ ſi vult eas recuꝑare vt hic innuit tex.ſed hoc non eſt verum q hoc ideo cõtingit hic qꝛ vir poſſidebat eas als ſufficeret mulierẽ pꝛobarce ſe eas poſſediſſe cenpoꝛe quo capte fue⸗ runt:vt.l.a diuo:.S.ſi ſuper rebus.ff. de re iud. ⁊ hoc dicit gloſula iſta quia dicit ꝙ maritus poſſidebat eas:als ma lier nondeberet pꝛobare ſe dominaʒ ſed poſſediſſe. eriãa quidam per hãc glo.dicunt deſtrui regulam que dicit ꝙꝓ pꝛeſumptio ẽ pꝛo officiali ꝙ bene fecerit ⁊ ꝙ res quas ce pit ſint debitoꝛis vt ·j de pꝛiuilegio dotis.l.vnica. Sed certe glo.hic non dicit: immo ſemper eſt pꝛeſumptio pꝛo officiali ꝙ bene fecerit ⁊ res capte ſint debitoꝛis. Sed ſi quis vult recuꝑerare eas vt ſuas:tũc aut poſſidebat cas quando capte fuerunt ⁊ ſufficit ꝙ pꝛobet ſe tunc poſſediſ ſe: vt. l.a diuo pio ·S.ſi ſuper rebꝰ.ff.de re iudi.aut nõ poſ⸗ ſidebat ſed debitoꝛ ⁊ tunc debet pꝛobare ſe dominum vt hic. ¶ Modo op.ꝙ ex delicto viri conueniatur mulier: Mulier vt.l.ſatis·j· qui.ca.pig.ta.contraha.So. vt gl.qꝛ hec regu an poſſit la fallit ibitu dic ꝙ immo non fallit:quia hic negat eam ↄueniri ꝓ perſonaliter conueniri:ibi dicit inquietari res ſuas in ca pter deli⸗ ſu illo. ¶ Ex pᷣdictis ergo collige ꝙ aut querit᷑ an poſſit ctũ viri. mulier inquietari actione perſonali ob cuipam mariti: et dico ꝙ non vt hic:aut queris an in rebus poſſit inquieta⸗ ri/⁊ tunc dic ꝙ in rebus non datis in dotẽ inquictari no poteſt:in datis in dotem non poteſt inquietari.regulari ter fallit in caſu pꝛimipillaris officij:vt.d.lſatis. Si su·· tem indebite fuerit inquietata res eius capte an re capte ob debitum viri pꝛeſumantur viri fuiſſe?⁊ dico ꝙ ſic quia pꝛeſumptio eſt pꝛo officiali:vt.d.l.vnica.de pꝛiui legi. do. Si auteʒ queris quid expediat ei pꝛobare vt res ſuas recuperet/tunc dic ꝙ aut mulier poſſidebat tempo⸗ re quo res fuerunt capte ⁊ ſufficit ꝙ pꝛobet ſe tunc poſſe⸗ diſſe:vt dicta.l.adiuo pio:S.ſi ſuper rebus:aut vir poſſi⸗ debat:⁊ tunc debet pꝛobare ſe dominam:vt hic. idem di⸗ KY W ant Clnis qn ſt hin ſo ſimlu Uredebi oleintan Coptraal uldaut. opplus ſipatr hd. Pptäte liturf dgretidegn tone. Utas⸗ 4 nnſſeet erenointer Nopter elg i muller ie gloſullsife ki:facit is bonon! ſuss eiſ Neſt venune glo ſuffent quocefne⸗ ind thordet vatensgen oſeliſeen nmdrnen G tezistl Nrſunpro poſtehare urccii cſeltppe⸗ edomtunk. giim nind talcehennn⸗ hefeggen, rsſina eri nie⸗ pennrit poſtrſiuc, ilcnſe curiſtgien ere , crin ſſo⸗ ſſed 6 Peqdagi⸗ cas vbi accipitur tunica de bonis alicuiꝰ ꝓ debito alte⸗ riꝰ⁊ ille cuiꝰ ſunt bona petit reuocari tunicã.¶ Altio op. ſic:ſicut mulier ob culpamviri teneri nõ dz ita nec vir ob culpã vxoꝛis vt ↄꝛioꝛũ ſit eadẽ rõ ⁊ ꝓbat᷑pl.ꝓxi.Ad hoc op.⁊ videt᷑ ꝙ vir ex culpa mulieris teneatur.vt.l.obſerua re g.· ꝓflciſci.ff. de offi. pcõſul.⁊ le. So.vt gl. ⁊ vlt. ſo.ẽ ya B m te NRes cõſtitute extra doteʒ nõ ſũt in dñio mariti/nec cadunt ſub hy potheca ſua.hoc dicit. J —r B m te Voluntarie ſuſceptum munꝰ nõ NXͦ derogat pꝛiuilegijs multo minꝰ Riuri ↄmuni. h. d. Cõcoꝛdat.l.gñaliter. ⁊ aut᷑.pꝛe ſbiteros. S. de epi. ⁊ cler.⁊.l.voluntarie j.de ex. tuto. ¶ Op. de aut᷑ ſed cũ teſtatoꝛ ad.l. fal. So ibi e ſpã le fauoꝛevlti.volũtat.¶ Itẽ op.de.l.jij..de fideiuſſo.So. hic nullũ vinculũ erat:ibiſic naturale:⁊ eſt curſus triẽnij ⁊ duplex fauoꝛ.ſ.alimẽtoꝛũ Picke volutatis. Pn on debet quis aliuʒ pꝛo a⸗ 4 Ed 0 mno lio pignoꝛare ⁊ qui gfecerit puniatur. h. d. ¶( Intellige hanc.l. in pignoꝛan te pꝛopꝛia auctoꝛitate nõ iudicis. Collige er go ꝙ aut dico ius mihi in re mihi debita vel tantũdeʒ pc cunia quãta eſt mihi debita ⁊ cado a iure debiti per.l.ex⸗ tat. ff. ꝙ me.cã.ſecꝰ ſi mihi debet᷑ homo in gñe ⁊ capio ſti chũ in ſpẽ qꝛ nõ cado a iure meo:quia hic non ẽ omnimo da ſimilitudo:vt.l.ij.ff.ſi cer.peta.aut dico mihi ius non in re debita:ſed in alia non debita pꝛopter debitã ð debi toꝛem tamẽ ⁊ tunc nõ cado a iure meo/aut dico mihi ius contra aliũ qͥ non eſt meus debitoꝛ ⁊ punioꝛ ſᷣm foꝛmam huiꝰ aut᷑.⁊ dicit ꝙ ciuitates hãc aut᷑.nõ ſeruãt:qꝛ debi⸗ to vnius cõitates capiunt res ſingulares ⁊ male faciũt. Ne kilius pꝛo pa tre. RKubꝛica. Ei E .Ex contractu filij non conue PB. nit patermiſi cum eſſet ĩ pote⸗ ſſtate/aut iuſſu patris contractuʒz ẽ/aut AVſ ad peculij quantitatem conueni⸗ &αtur. hoc dicit. ☚ t2 Atra ſi fllius inuito patre geſſit.h.d. W Abita Hec lex mãdat tria pꝛemiſſis plu We ribus rationibus. Pꝛimo ꝙ ſcho lares vel cundo vł redeundo ⁊ ſtãdo nõo pati⸗ aAAHant iniurias ꝓpter delictũ alienum/repᷣſalias nõ patiant᷑. In cauſis ſuis hñt tres iudices ⁊ electionem ĩ eis.h.d. ¶ Ex tex.cciuitatis eo non expᷣmit de pᷣſide vł ptãte:qꝛ hoc erat de iure cõi:⁊ caue qꝛ rõne ſtudij non ſoꝛtitur foꝛum:ſed iudicẽ/nã de ↄctibꝰalibi celebꝛatis nõ õt ĩ ſtudio conueniri:vt.l.hr̃s abſes.ff.de iudi.ſʒ ſi hic at põt eligere ep[ʒʒ etiã ſi ẽ laicꝰ.¶ Mõ op.ſic h̊ videt᷑ cõ⸗ cedere ꝙ iiuria non flat ſcholaribꝰ/ſʒ certe hoc eſt de iu⸗ re cõi. Quale ergo puilegiũ ẽ iſtud. Rñdeovt gl.¶ Sʒ an nn nrſc⸗ de rebus ſuis debẽt ſoluere pedagium/⁊ dic ꝙ nõ: qꝛ cuz eant ſol⸗ ſine ipſis eẽ nõ poſſit videtur ↄceſſũ:vt ⁊ eas poꝛtet libe⸗ uere ſcho⸗ re ar.l.ad rẽ mobilẽ ⁊.l.ad legatũ.ff.de ꝓcuratoꝛi.nã de lares ð re bus ſuis. MRepſalie quo ſint ↄcedẽde. rebꝰ q̃s qͥs poꝛtat ad ſuum vſum nil debet ſoluere:vt.l.ſi publicanus .S.j.ff.de publica.⁊ videt᷑ caſus/de vectiga. l. vniuerſi. ¶ Item opponitur ꝙ ſi eſt conſuetudo de hoc ꝙ pꝛo⸗ pter repꝛeſalias capiantur ꝙ debeat ſeruari.l.venditoꝛ. CS.·ſi conſtet.ff.cõ.pꝛedi.So.hic eſt conſuetudo impꝛoba ta a pꝛincipe ⁊ ideo non valet.ſicut nec ius ſcriptum a ci⸗ uitate valeret ſi eẽt a pꝛincipe ipꝛobatũ:cuʒ oĩa iura flãt de conſenſu pꝛicipis ⁊ non ałs:vt.l.omnes populi.de iu ſti. ⁊ iure.qũo ergo poſſunt cõcedi repꝛeſalie:dicunt qui dã ꝙ ſi cõe ciuitatis in qua paſſus ẽ iniuriã requiratur a mero communi ꝙ mihi emẽdet damnum ⁊ non facit tũc cum delinquat tota ciuitas /poſſunt contra quãlibet con cedi repꝛeſalie:ſed certe delictuʒ vniuerſitatis non debzʒ in ſingulos redũdare: quicquid tamẽ dicatur ſcholares pꝛopter hoc non debẽt inquietari.¶ Modo pone ꝙ ſcho⸗ laris vocatus coꝛam poteſtate vult eligere rectoꝛem ſu⸗ um nunquid poteſt:⁊ nunquid habet locum pena huius gaut᷑.certe non.quia hec lex nõ loquitur de rectoꝛe:ſed de doctoꝛe /nec ſcholares de iure cõmuni poſſent ſibi iudicẽ EK Ex adminiſtratiõe patris E O n tra non cõ uenitur filiꝰ nec ecõ⸗ Fo. CXXI. conſtituere:quia non ſunt magiſtri ſed diſcipuli vt nota. in.l.vnica.S.q ꝓ ſua iuriſ.tut.dari po:ſedq de cõſuetudie vſurpatũ vt hẽant rectoꝛem ⁊ pꝛiuantur cõmodovniuer ſitatis cõtra faciẽtes / non tñ hec pena habet locũ.Sed nũquid hẽat locũ hec aut᷑.in cã criminali:⁊ dic vt glo. ¶ Modo op.⁊ videtur ꝙ non debeat hr̃e locum in iudi cibus:qꝛ ſic erit in electione eius an dẽat contra.l.iij.ff. de eo ꝙ certo loco.ſed dic vt glo.qꝛ ſpeciale eſt in ſchola ri⁊ tamen nõ poterit eligere poſt litẽ conteſtatã nec va⸗ ria re. Aut ergo ſcholar conuentus nõ opponit de pᷣuile gio ate litem conteſtatam ⁊ non poteſt poſtea opponere cũ exceptio hec ſit declinatoꝛia.vt.l.ita demũ.S.de ꝓcu⸗ ra.Aut eligit ⁊ poteſt ⁊ ſatiſd abit de reſpõdendo ſub co quẽ eligit ⁊ ſic erit conſultũ aduerſario.vt.l.ij.S.fin.ff.de iudi.na poſtq; elegerit variare non poterit:cum iã ſit ad uerſario queſitũ ius ex electione.vt.l.ſtatu liberũ.de le. ij.⁊.l.apud aufidium.de op.lega.¶ Itẽ quero nũqͥd etii iure veteri haberet hos iudices:reſpõdeo vt glo.i¶ Iteʒ Schola⸗ nũ qͥd hʒ locum in oĩbus ſcholaribus alijs q; legum. Rñ res ſtudẽ⸗ deęo ꝙ licet queda rönes adaptentur ſolũ ſcholaribus le tes in alia gũ tñ ⁊ quedam ſunt generales ad omnes ſcholares alia facultate rũ ſcientiaꝑ. ⁊ decretaliũ ⁊ medicine ⁊ grãmatice ⁊ logi⸗ qᷓ; ĩ legibꝰ ce⁊ hoc pꝛobat dictio maxime que eſt in tex. ⁊ maxime an gaude⸗ diuinaꝝ ⁊c.¶ Cõtinentur ergo hic ſcholares grãmatice ant puile⸗ vt ex rõnibus gñalibus huius legis:vel qꝛ grãmatica eſt gio aut᷑ hi pᷣparatoꝛia huius:nã ſine ea nõ poſſint ſciri leges:⁊ ideo ta. videtur conceſſũ pꝛiuilegiũ ſtudẽtibus ĩ grãmaticalibꝰ: vt ar.l.ad rẽ mobilẽ.⁊.l.ad legatũ.ff.de pꝛocurato.ſ Itẽ quero nũquid doctoꝛes poſſunt cauſas ſcholariũ delega re.⁊ dicvt glo. Itẽ quero an ſcholaris poſſit eligere po teſtatẽ: Rñdeo ſic:qꝛ hoc põt de iure cõmuni.nam licet ſint alij adiecti in iuriſdictione vt epᷣs ⁊ doctoꝛ:nõ tamẽ tollitur iuriſdictio pꝛimi.ſ.pꝛeſidis:vt.ð.de offi.pꝛefec.vi gi.l.nam ſalutẽ.iſ¶ Item quero qñ incidat in pena vocans ſcholarẽ contra electionẽ ſuã:⁊ dic vt glo.quia lite conte ſta.per.l.ampliꝰ.ff.rem ra.habe.ſ¶ Sed an poterit penite re vocãs quẽdã:videt᷑ ꝙ ſicvſq; ad ſnĩaʒ/⁊ h̊ͥ puto equs⸗ licet alij dicunt aliter.nã gloſ.tenet in criminali.ẽ.de iu⸗ riſdi.om.iudi.ꝙ vocans poſſit penitere vſq; ad ſentẽtiaʒ ctiã ſi vocauit coꝛã iudice incõpetenti.multo foꝛtius hic vdi vocauit coꝛã competenti.ſ Sed cõtra foꝛmã huius aut᷑.lʒ ſit quarta cõditio huius legis cõtra eũ qui vocat iam allegato pꝛiuilegio per quod videret᷑ ꝙ iam queſitũ ius ſcholaris non poſſet ſibi auferriex mutatione volun tatis vocãtis.vt.l.nemo poteſt.ff. de regul.iur.⁊.l.apud aufidiũ.ſ Itẽ quero quid ſi ſcholaris elegit ⁊ pꝛiuilegiũ allegauit poſtea ſponte litigauit coꝛam eo coꝛã quo voca tus eſt nunquid vocans cadit in penã. Rñdeo nõ ar.l.qᷓ; uis.ff de in ius vocan.¶ Item quero a quo iudice punie⸗ Schola⸗ tur vocans.⁊ pꝛo huiuſmodi euidentia quero an ipſo iu⸗ rẽ vocãs ⸗ re perdat cauſam an per ſniam: Reſpõdeo per ſententiã ſua electi⸗ quia tex.dicit cadat.Quid ergo eum condenabit: certe onẽ coꝛã ſi condic.ex hac lege vult agere ſcolaris planũ eſt: qꝛ po aliqͥ iudi⸗ teſt dimiſſa pꝛima inſtantia declinãdo foꝛum licet fuerit ce a qͥ ſit tractus inuitus ⁊ tunc debet agere coꝛã iudice eius qui puniẽdꝰ. cũ vocauit:qꝛ actoꝛ ſequitur foꝛum rei.vt.l.fl.S.vbi in rẽ ac.agi.debe.Sed ſi velit per modum exceptionis obijce re⁊ vt puniatur a ludice coꝛam quo vocatus eſt:quia ibi inuitus litigauit nunquid poteſt videtur ꝙ nõ:quia hoc non poteſt eẽ niſi in eadem inſantia ⁊ per hoc videbitur renunciare pꝛiuilegio ſuo litigando. Sed dic ꝙ poteſt ꝑ modum exceptionis hoc petere.quando inuitus litiga⸗ uit coꝛam eo coꝛaʒ quo vocatus eſt:⁊ pꝛoteſtabitur ꝙ op ponendo hanc exceptionẽ non intendit pꝛiuilegio ſuo re nunciare ⁊ electioni quam fecit:⁊ ſic quifuit iudex actio⸗ nis erit iudex exceptionis. ¶ Item quero quid ſi iudex pꝛonunciauit ſe iudicem non obſtante electione. Reſpõ⸗ deo vt glo.quia ſcholaris debet appellare. Itẽ q̃ro qͥd ſi vocãs errauit ĩ facto vel ĩ iure an cadat ĩ pena.Rñdeo vt glo.ꝙ nõ.i¶ Itẽ q̃ro an hec exceptio ſit declinatoꝛia vt ſic tm̃ añ lit.ↄteſt.poſſit opponi.Rũdeo ſic vt glo. Ad ditio Vide Bal. hic plene ſuꝑ pᷣuilegijs ſcho Velariũ: æ de alijs mult ꝗᷓ hic q̃rit ? decla . rat.Et h; notabis ex tex.coꝛã dño aut mgr̃o ſuo ꝙſcho Scholar⸗ lar hʒ puilegiũ declinãdi foꝝ:qꝛ płes iudices hʒ.hʒ enĩ hʒ płes iu ſuũ doctoꝛẽ ſiue męr᷑̃ʒ ⁊ epʒʒ vt hac aut᷑.⁊ ẽt hʒ pᷣſidẽ cĩta dices:et tvt no.ĩ ꝓemio.ffoꝝ.⁊ gl.h̊ ẽt diẽ̃.Et ſi ↄuenit᷑ coꝛãvno põt declis iſtoꝝ põt eius iuriſditionẽ declinare ⁊ aliũ eligere:tñ ſi nare foꝛũ. A Bjuutrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicio Schola⸗ ſemel elegerit nõ poterit variare ſm cy. hic. lʒ glo.hic di⸗ cat ᷣ ⁊ male ſᷣm ang.peru.hic ĩ.ij.coł.coꝛã aliovero iudi ce pᷣterqᷓ; vno ex ſupꝛadictis nõ põt ſcholaris ↄueniri vñ ʒ faciẽs ꝑdit litẽ:vt ĩ hac aut᷑.⁊ hoc itellige veꝝ ſᷣm ang. pe.hic etiã in ſcholaribꝰ nõ ꝑegrinãtibꝰ puta ĩ peruſinis ſtudẽtibꝰ peruſij ⁊ bononiẽſibꝰ ſtudẽtibꝰ bononie: gau⸗ dere em̃ debent oĩbꝰ pᷣuilegijs ĩ iſta.l.ĩſertis:qꝛ gñałr im ꝑatoꝛ hec pᷣuilegia tribuit ſcholaribꝰ ⁊ ideo etiã hec pᷣui⸗ legia pñt ↄſeqͥ ſcholares grãmatice:⁊ hͥ apꝑet ex iſta lr̃a dũ dicit oĩbꝰqͥ cã ſtudioꝛũ ꝑegrinant᷑:⁊ ĩfra ſubdit ⁊ ma⸗ xime diuinaꝝ ⁊c.hec tñ ĩtellige veraĩ ſcholaribꝰ ſtudẽti⸗ bus ĩ ſtudijs appꝛobatis puta ĩ bononia vł peruſio ⁊ ĩ a⸗ lijs ciuitatibꝰhñtibꝰ pᷣuilegia ſtudioꝝ.Alia eĩ ſũt adulte ria ⁊ repꝛobata:⁊ ideo ſtudẽtes vel docẽtes ibi puilegia nulla merent᷑ vt no.jin.l.j.de ſtudi.li.vꝛ.ro.li.xj.⁊ ĩ.l.j.de ꝓfeſ.qͥ in vꝛ.cõſtã.li.xij. Et dũ dr hic ꝙ ſcholaris põt eli⸗ gere coꝛã quo cõueniat᷑ hodie nõ poſſet loquẽdo ĩ ſchola ri tõſurato cũ ſit exẽptꝰ a iuriſditiõe pᷣncipꝑi ſecularꝭ aut᷑. ſtatuimꝰ. S. de epiſco.⁊ cle.ꝑ quã aut᷑.fuerũt exẽpti ſcho⸗ lares clerici vide pau.de ca.cy.i.l.j.ff.de iudi.an ⁊ qñ cle⸗ ricꝰ poſſit eligere ſecularẽ iudicẽ in.c.ſi diligẽti.er.de ſo. cõpe.verũtñ dicit cy.hic ĩ.ij.colł.ꝙ Bex Frãcie qͥ nemi⸗ nem recognoſcit in ſuꝑioꝛẽ facit obſeruare contrariũ pa riſiꝰ / vult dicere cy. ꝙ pariſius ſcholares cõueniũtur co⸗ res coꝛã qͥ rã ſeculari iudice parcat mihi cy. pariſius ẽ iudex ſpalis iud ice cõ⸗ ſcholariũ qͥ ẽ eccłiaſticus qͥ vocat᷑ iudex ↄſeruatoꝛ puile ueniant pariſius. gioꝝ /ſi tñ cy.dixiſſet pictauis ⁊ andegauis vt locũtenẽs gñalis ⁊ iudex pᷣpoſiture andega.ſunt pᷣuilegioꝝ ſchola⸗ riũ cõſeruatoꝛes bonũ poſuiſſet exẽplũ:fatetur tñ cy.hic Negẽ nr̃Dm Fracie hr̃e ſuꝑ hoc pᷣuilegiũ.Adde tñ hic ᷣm ang peru.fi.colł.ꝙ glo.fi.huiꝰaut᷑.eſt ſingu.⁊ nõ alibi ĩ iu re ad hoc ꝙ ſnĩa ꝑ quã iudex ſe ꝓnunciat iudicẽ lʒ ſit in⸗ terlocutoꝛia:tñ lʒ appellare etiã de iure ciuili.⁊ eſt rõ qꝛ grauamẽ qð infert᷑ ꝑ eã nõ ẽ reparabile ꝑ appellationẽ a diff init iua:vt ĩ.l.añ ſenten.tpᷣs.lʒ aũt poſſit appellari:nõ tamen aduerſus eã põt ĩ ĩtegrũ reſtitutionẽ poſtulare/qꝛ infert modicã leſionẽ ſ᷑ʒʒ inno.⁊ ideo ceſſat reſtitutio vt.l. ſcio.ff.de ĩ ĩteg.reſtit.⁊ ideo no.ſingula.inno.in.c.coꝛam felic.ex.de ĩ ĩteg.reſti. Itẽ dico ꝙ a ſnĩa legitimatiõis ꝑ⸗ ſonaꝝ põt appellari de iure ciuili ⁊ pꝛo hoc facit ꝙ no. in l.ait pᷣtoꝛ Spermittitur:⁊ hoc dicit iſta auc.ergo ⁊c̃.ſᷣm ange.peru.hic fi.coł. An ſeruus er luo facto tt. Mubꝛicic. ¶ NRubꝛũ foꝛmat queſtionem ⁊ nigrum ſoluit ⁊ ſubaudi queriur an ſeruus ⁊ c. D Mutato ſtatu quia amuls. ex ſeruo factus ẽ li⸗ Quero de rõne dubitãdi. Rñdeo qꝛ Apẽdẽte cõditiõe ſtatꝰ eiꝰ ad libertateʒ Qoꝛdinat? er at ⁊ ideovidebat᷑ quaſi lib. yt ſic qð eſt ĩ ſpe ſit ĩ re:vt.il.ij.ff.ꝙ me. EKrr== (dA. Pꝛeterea conditio trahitur retro: ⁊ ideo videbat᷑ retro fuiſſe liber tꝑe cõtractꝰ.Sʒ hec nõ obſtant.qꝛ nõ ẽveꝝ ꝙ tm̃ ſit eſſe ĩ ſpe quãtuʒ in re:vt.ff.de regu.iur.l.plus nec ob.ꝙ cõditio trahitur retro:qꝛ illud ẽ iuris flctione:ve tñ erat ſeruꝰ. Itẽ q̃ro de rõne deciſi onis q̃re nõ cõuenit᷑ ex añ geſto. Rñdeo qꝛ ſicut ex gctu vniꝰ nõ dʒ alter cõueniri vt.S.ti.j.ita nec alterius qꝛ fin⸗ gitur alter ⁊ ita iſte ti.bñ cõuenit ſuperioꝛibus. ¶ Op.·ꝙ nõ teneat᷑ de añ geſto:vt.l.eleganter ·S. pactio⸗ nis.ff.de dolo.So.ibi videt᷑ obligatio collata ĩ tpᷣs liber tatis:⁊ ideo ꝑinde ẽ ac ſi factus lib. xiſſetvt.l.in fuga :j. ad.l.iuł.de plag.⁊.l.j.⁊.ij.ff.de dona.cã moꝛ.⁊.l.pen.j.de adulterijs.⁊.l.in tꝑs.ff.de hr̃di.iſti.So.vt pᷣcedẽs ↄꝛiuʒ ¶ Itẽ op.ad idẽ ð.l.eũ actũ.ff. S ne.ge.So.hec rub.fallit ibĩ neg.ↄne.Vl clariꝰaut agit õᷣ fctm̃ libeꝝ qꝛ geſſit tꝑe ᷣ⸗ uitut ⁊ ↄtinuat factꝰli.⁊ tũcvẽit pꝛia admiſtratio diuidẽ da nõ pᷣſtãda: at agit᷑ ð eũ qꝛ ꝑſeuerãdo ĩ admiſtratione factꝰlib. nõ exegit qð ex añ geſto dʒ:⁊ tũc ẽt pᷣſtãdavenit zĩa admiſtratio: vt. d.l. eũ act.ĩ pᷣn. ¶ Itẽ op. ad idẽ ð.l. JSJ. ð pe.hr̃ed. So.ibi releuat᷑ ſᷣuꝰi vnõ:qꝛ cõſeq̃t᷑ libᷣtatẽ lite pẽdẽte ſuꝑ teſtõ:⁊ ideo ĩ alio grauat᷑.¶ Item op.de.l. lʒ j.e. So.ibi loqᷣtur de delictꝭ / hic in Zctibꝰ quare nõ cõ⸗ tractat.¶ Itẽ op.de.l.ſi apð.ff.depoſi. So.vt glo. ber ex añ geſto nõ debet cõueniri. h. d. In glo. que incipit videbatur.ibi hic fictione iuris ls qunt᷑ oris ̃m veritatem. Meditoꝛzibug. nnotenrun ee lenns liber ſi peculiũ ei nõ eſt plegatii. h. d. Op. ꝙ peculio legato debeat teneri ex ante l.j·S. ꝑ ↄꝛiũ.ff.de dote pᷣlegata.So.vt glo.⁊ pꝛi⸗ geſto: v mã ipugnat gl.⁊ bñ⁊ iõ dicvt gl. Itẽ op.ſic certũ ẽ ꝙ pe culiũ ꝑuẽit ad ſᷣuũ: creduoꝛ qͥ hʒ res obligatas agit hy pothecaria )ᷓ cũ ſiue ſit directe mãumiſſꝰ ſiue ꝑ fideicõmii/ ſuʒ vt.l. ꝑſequutiõe:⁊.l.pigno.j/de pig.So.fateoꝛ oppoſi orenec ſolutio pᷣcedẽtis orij pꝛocedit qñ creditoꝛ nõö pabe “ batbona yborhccde. D Fe. W Liczʒ regulariter ex pꝛomiſ Bo⸗ mille. ſione facta tꝑe ſeruitutis nõ NJ. Ezlibertatis conſequende. h. d. ¶ Sp. a ſione:ſʒ in factũ.¶ Itẽ op.ꝙ ex ꝓmiſſione facta cã liber⸗ tatis nõ teneat᷑:vt.l.iuriſiurãdi.ff.de oꝑi.lib.So.vt glo. ¶ Item op. de.l. eleganter · S. ſeruus pactiõis.ff. de dolo. So.vt glo.¶ In glo.que incipit ſecus:ibi poſt manumiſ⸗ ionem ſubaudi parum ante vel parum poſt. — VAbi ſeruus delinqᷣt in aliũ q; in dñũm H qꝛ noxa caput ſequit᷑.h.d. “ Ha N (LOp. ꝙ ex delicto cõmiſſo tꝑe ſeruitutis non teneatur factus liber niſi ex noua gctatiõe:vt.l.j.S.de no xa.Sol.ibi delinqͥt in dñm:vñ ab mitio nulla eſt nata:⁊ ideo nec eo facto libero in eum dirigitur:ſ̊ ſi de nouo cõ⸗ tractet naſcitur ex noua ctatione cũ ex pꝛima nata non fuerit hic delinquit in e?ᷣncũ:⁊ ideo ab mitio eſt nata no⸗ xalis act io contra dominum que directa datur in poſtea manumiſſum. ¶ Quero ergo vnde naſcatur hec actio que datur in manumiſſum/⁊ dic vt glo. =Wèð F De ante geſto tem 0 N 7 Vv t allegas re ſeruitutis non ne Rſtur factus liber.hoc dicit.¶ Quid ſi peculium ri. Rñdeo hic ſunt due opiniones:vt patet in gl.ego pu⸗ to pꝛimam eſſe veram ⁊ eſt mirabile ꝙ hereditas ⁊ pecu⸗ lium ſunt nomina vniuerſitatis ⁊ tñ peculium non conti net es alienum immo a lege deducitur ĩtellectualiter he⸗ reditas ſic:vt.l.hinc queritur.ff. de ꝑecu.⁊ plene de hoc in.l.frater a fratre.ff. de condic. inde. „ . Ex delicto cõmiſſo in dñzʒ Jue ſer Ut. tꝑe ſeruitutis non tenetur ☛ fãactus liber niſi poſt manumiſſionẽ delinquat Xn 1 contractet. hoc dicit. Glo. que eſt hic recita⸗ ui pluries in hoc ti.⁊ ideo in ea non inſiſto. Quando fiſcus vel pꝛiuat? debitoꝛis lui debi. c. Mubꝛica. ¶ Supꝛa dictum eſt quando idem alteratus nõ tenetur hic ponitur quando vnus ex alterius contractu tenetur f. debitoꝛ debitoꝛis:vt dicit glo. E ☛= WR 2.„ A 2 . dzʒ cõucniri tutoꝛ ꝓpᷣo noĩe.·h.d.¶ Que ro de rõne dubitationis. Rñdeo qꝛ ꝑ⸗ Aſona pupilli repᷣſentat᷑ in tutoꝛe ⁊ econ tra:vt.l. interdũ · S. q] tutelã.ff. de furt.⁊ W: WA&1. füdũ S. ſi tutoꝛ. ff. devſuc. pꝛo emp. C. 9. PA*Aſed illud veꝝ qñ tutoꝛis noĩe cõuenit᷑ nõ ſi ꝓpꝛio.¶ Quero qre dicat ſi nõ tʒ res pupilli:nã ideʒ ſiteneat qꝛ ꝑſonalis actio nõ dat᷑ in ſingularẽ ſucceſſoꝛ?: yt. . fldeicõmiſ.S. tractatũ.ff. de iudi.⁊.I.j·S.·ſi hr̃s.ad re beł.So.ſi tʒ res pupilli nõ ↄuenit᷑ ꝑſonalivt in contrario in reali ſic vt hic innuitur. ¶ Modo quero an ipſi pu⸗ Peg pillo teneatur tutoꝛ/⁊ dic vt glo. ſine ↄtrouerſia capi poſſit ⁊ ꝙ debitoꝛ cõuẽtꝰ debitũ nõ GSVrno = teneatur factꝰ liber: fallit in ꝓiniſſiõe facta c⸗ ut ꝓmiſſio fuit valida/⁊dʒ agi.Rñdeo fuit ĩuali davt. l.interpoſitas.S.de tranſac.⁊ ideo nõ agit᷑ ex ꝑmiſ . è Icet. kctus liber põt ex delicto conueniri aPA & Hon ademiſſet ſed donaſſet an poſſit conueni- K 1 Ex obligatiõe õ 0 P ter es. cta ↄ pupilluʒ nõ 1 ꝗ Vt debitoꝛ debitor poſſit 4 Jin ula. gn redioꝛe opz debi toꝛ pꝛimũ eẽ ↄdẽnatũ/⁊ ꝙ nil ſit de bonis eiꝰ eaue lntfr Nals hdri rhi urpi⸗ ecihege⸗ uffen nin 1 ſanen pmiot (onrey fuhe⸗ ſenm, 4 anhe ooeng ——= — 4 1 ſrqete pircap ctisx. olexie eeul lorſßie (alipor l iſ honnend hnoꝛ NtljS. fuiſe co videtun litager⸗ je cond lemcoue tlege⸗ lous obl leytl offcioit funs ſterig ſideo lootene blenet ranei Mepcec ecti ſeceſi ſesge ldebo .* „.. (iflſcus 9 inet inficietur. hoc dicit. Op. ꝙ nomen nõ capiat᷑ pignoꝛi foꝛmare libellü debeo in narratione dicere te debitoꝛem nn vt. a diuo · S. ſed vtrũ. f. de re iudi. So. intelligo hac m talis ⁊ ipm mihl ceſſiſſe iura ſua ⁊ in hoc nõ refert: ſed in noten ban ulam. ⁊ Fm. I. ꝓximam.j.e.qꝛ capitur ſi debitoꝛ cõfitetur concluſione differunt:qꝛ ſi pꝛopono directã debeo dice⸗ gti N non als.¶ Sed cõtra hoc inſto ergo dabit᷑ occaſio delin re quare peto te mihi pꝛocuratoꝛio nomine condemnari ieei 4 quenchtzdreinn egabit veitor vel orie⸗ eche nal en⸗ ſi pꝛopono vtilem quare peto te mihi condẽnari. e pietur pignoꝛi. Rñdeo verũ eſt:ſed tria remedia ſunt c „ 4 B ſencein ra debitoꝛẽ debitoꝛis. Pꝛimũ vt nomen cõfitentis ca⸗ De hered itarijs actionib us ſn piatur pignoꝛi vt hic. Sed ſi negat / tũc ſperat aliud re⸗ Rub ꝛica e r mediũ:qꝛ dabitur curatoꝛ bonis debitoꝛis pꝛimi: qꝛ exi⸗ e WE get debitu a debitoꝛe debitoꝛis/⁊ ſatiſfaciet creditoꝛi: vt BEcuniam Actio hĩditaria geuncſf L.ſi diu.ff. ex qui.cau.in po.ea.Tertiũ remediũ eſt ꝙ agat 3 WEEILILAIIL. dat 5 hr̃des pꝛo Gickeltan, creditoꝛ hypothecaria ſi habet bona hypothecata ⁊ per lbhercditarijs poꝛtionibus ⁊ vbi ſucce⸗ 1 conſequens ctiam nomen exigit: vt. l. nomen.·· que res it creditoꝛ debitoꝛi cõſundit᷑ actio ſo erer pont pignoꝛi obli.po. Sed quomodo dabitur curatoꝛ bonis/ lu ꝓ quorta ſuccedit.h.d. eſerititoi cũ non reperiãtur bona: Rñdeo datur bonis q̃ ſunt in re 2½ Op. quo agit iſte ꝓ pꝑte ſua cũ ꝓ ea nſſiöefen Petrus vel in ſpe / ſicut petrus dimiſit oĩa ꝓpter Chꝛiſtum non âπι pte ſit actõ ↄfuſa vt e. l. ſi adulta. So. aaopls dimi in re: q; nõ habebat niſi rethe:ſʒ in ſpe.⁊ maxime põt daz⸗ Raia Aadc iſte tex.dʒ intelligi ꝙ agit nõ ꝓ parte qᷓ ilenſttig ſit oĩa ꝓp⸗ ri cum habeat nomen in bonis / 1 ſic habet aliquid in bo- ſucceſſit ſz ꝓ parte coheredũ.¶ Item op. quo agit hypo ſagien perer xpm nis. UMerũ quid dant aliud remediũ dicẽtes / aut mali⸗ thecaria ꝓ ſolido cũ ꝓ parte ſit extinctũ debitũ. RBñdeo fnciiſte quõ hoc ĩ⸗ cioſe negat.⁊c̃.vt patet in glo.qð non placet. aut reſpicio debitũ/⁊ illud ẽ extinctũ ꝓ parte: aut hypo⸗ L lb Sonc telligit. W dD b t Fiſe cus exigit debitũ de⸗ theca/ illa durat in tota re pꝛo reſiduo tãtum debiti:vel bf dene (EERNRN J7 cbitum.ᷣuιᷣ Pis ſui debitũ confi⸗ melius ꝓ ꝑarte deſijt teneri pignꝰqꝛ efficit᷑ creditoꝛ dñs ottmunni; tktentis non negantis. h. d. Ja. Bu. ¶Quero an partis ⁊ rẽ ſuã obligatã habere nõ poteſt: ⁊ ideo ptem ſu oſt. Rs afiſcus habcat hic aliqð pꝛiuilegiũ/⁊videtur ꝙ am rei vẽdicatiõe ꝑtes coheredũ hypothecaria vendica Halüiftin non:qꝛ ⁊ quiibet debitoꝛe condẽnato ſi nil ex bonis eiꝰ bit.i¶ Mõ qro q ſi mr̃ rẽ indiuiduã debebat filio ⁊ ꝑ cõ⸗ icto conngin poſſit capi ſine controuerſia capit᷑ nomen debitoꝛis cõfi ſequens obligatio erat ĩdiuidua:vt.l.ſtipulatiões nõ di⸗ tentis.vt.l.a diuo/S. ſed Bird f. re iag. ed dic ꝙ fi uidüt iĩ Eiei exequutiõe:⁊.l.ij ·S·q̃dã. Rñdeo vt . ſeruitutier ſco nõ exigitur pꝛimũ debitoꝛẽ eſſe condẽnatuʒ:⁊ in hoc NE h Sa1 α+ Siue agat fl⸗ Nliöm Fiſcus qt habet pᷣuilegiũ.¶ Quero ergo quot pꝛiuilegia habeat ft⸗ Pe Ro ered itarij 8. ſeus ſine pᷣus⸗ la ettnug Pp'ꝛiullegia ſcus:? Rñdeo pꝛimo qꝛ ſi contractũ eſt nomen ex pecunia WVAtus ꝑſonalis actio ꝓ hr̃ditaria poꝛtione coue⸗ ſidenagng babest. fiſcali põt conuenire debitoꝛẽ debitoꝛis directe ab initio Na =mt in hr̃des: ſz hypothecaria agitur 5 poſſeſſo ⸗ D vtil.iij · S· multa. ff. de iure fiſci. Si autẽ non eſt contractũ rem..d. ¶ Op· ꝙ poſſit vnus hr̃dũ ꝓ ſolido ↄueniri:vt Coueniri tioeſthlßit⸗ nomen de pecunia fiſcali ⁊ debitoꝛ nõ eſt ſoluẽdo ↄuenit l.ij.S/q̃dam.⁊.l.in executione.ff de verbo.ob. So.aut in⸗ an hoterit dunnite debitoꝛẽ debitoꝛis ↄdic. ex lege.⁊ etiã exigit ante tẽpus diuiduum eſt in obligatione ⁊ agitur pꝛo ſolido vt in con vnꝰ here⸗- btenbg yt. j.S. de condic. ex lege.⁊ non curo debitoꝛẽ pꝛimum trrario / aut diuiduum ⁊ ꝓ pte hrditaria: vt hic. qð intelli⸗dũ ꝓ ſoli⸗ fuiſſe condẽnatum vel non. vt hic. Scd cõtra negantẽ nõ ge verum ſi ago ad indiuiduum non eſt facti:tunc ago ꝓ lido. regtom videtur habere pꝛiuilegiũ:vt hic dicit ꝙ puto verũ ſi ve- partibꝰ:vt.l.in ſtipulationibꝰ..opꝑarũ.ff.de verbo.ob. ? arinnne it agere officio vt regulariter agũt alij. Sed ſi velit age⸗ l.ſtipulatiões non diuiduntur in pꝛinci. Iteʒ op.ad idẽ ilſeni re condictione ex lege/q ſoli fiſco datur: põt etiãẽ negan⸗ dc. l.iij.S. heres.ff. cõmo. ⁊.l.ſi duo.ff. depoſiti.So.vt gl. ſt tem cõuenire ⁊ exigere ante tempus:vt dic.l.j.de codic. q eſt ſpale.tu dic ꝙ aut eſt lis cõteſtata cum defuncto: ?æ oſtahlld ex lege. Itẽ bʒ aliud pᷣuilegiũ:qꝛ cũ hẽat oĩa bona debi: tunc quilibet heredũ conuenitur pꝛo ꝑte hr̃ditaria vt.l.ij aing co⸗ toꝛis obligata:̊ ⁊ nomè ⁊ ſic poterit hypothecaria exi⸗ fff. de pto.ſtipu.aut non fuit conteſtata ↄð defunctum:⁊ tũc rckinolſen gere:vt.l.nomẽè·j.q res pig.obli.po. ¶ In glo.q ĩcipit.ſ. aut quilibet eoꝛũ poſſidet ⁊ conuenitur pꝛo ꝑte:aut vnus Hummmnen; officio. ibi nõ ↄdẽnato.vt ſic ſit fiſci aliqð puilegiũ. Ja. tm̃ poſſidet/a tunc non eſt mirũ ſi alij non conueniuntur Alaneliat⸗ S OD ii g Non cõuenit fiſcus debito qꝛ non poſſident nec dolo deſierũt poſſidere:ſed ꝙ poſſeſ 1geene Nhe H n e Uu rem debitoꝛis niſi debitoꝛꝛe ſoꝛ cõueniatur ſolũ pꝛo ꝑſonali actione eſt miꝝ:eqᷣtas tů Qeriſtente nõ ſoluẽdo.hoc dicit. ¶ Wodo quero G admittit: vt. l.iij. br̃s. ↄmo.ſiłe ĩ. l plane.ff. ðpo. ſpãle döniſomen . Vcertũ eſt ꝙ fiſcus hʒ hypothecata bona debito i.l.ſi duo.ĩ pꝛĩi.ff. depoſiti.vbi qꝛ płes ĩteruerterũt ⁊ dolũ nsnontenen ris ſui ⁊ ꝑ cõſequens nomen: quare ergo ab initio nõ po coõmiſerũt qui dolus nõ eſt diuiduus conuenit᷑ vnj in ſo⸗ ſionedalinrt teſt exigere nomen ſicut ⁊ alias debitoꝛis res põt petere lidum.¶ Item op.de.l.j.ff.depoſiti.cuʒ ſi. So.vt gl.qꝛ ibi eckhieſenn Rſideo dicũt quidã /qꝛ debitoꝛ debitoꝛis poſſidet nomẽ ſpsãle:tu dic ꝙ regula nõ fallit:ſed qũq; actio nullo mõ da to. quo tenet᷑ licet impꝛopꝛijſſime:hic eſt ꝙ petitione hr̃dita tur in hr̃dẽ qñq; datur ſed nõ in totuʒ:ſed ſꝑ ſi dat᷑ in eos iut De hereditarijs actionibus. Fo. CNXXIII. tis tenet᷑: vt.l.nec vllam·S.fi.⁊.l.ſe.ff.de peti.hr̃di.at ad extraneũ poſſeſſoꝛẽ non venit᷑ excuſſo pꝛĩcipali:ſed certe hoc ꝓcederet iure nouo: ſed cum iure iſto creditoꝛ habe⸗ ret electionẽ quare non hʒ hic. Pꝛeterea cũ habeat vtile ſine ceſſione:vt.l.nomen:.j.q̃ res pigno.obli.po.ergo dʒ poſſe agere a pꝛincipio nõ in ſubſidiũ non ſibi interruptã eatenꝰ quatenꝰ dat᷑/ dat᷑ ꝓ hr̃ditarijs poꝛtiõibꝰ:⁊ ita nõ obſtat ſed cõcoꝛdat. Itẽ op.de.l.cũ ab vno.ſff de leg. ij. So.ibi ſpãle· tu dic ꝙ invno trãſit in heredes pꝛo heredi tarijs poꝛtionibꝰ ⁊ a creditoꝛibꝰ cõueniunt᷑:ſj alij hñt re greſſum ð hr̃dem qui ſolꝰ fuit a teſtatoꝛe grauatꝰ. ¶ Ites op.de.l.quotiens cum ſi.ff.de religi.dicit gloſ.ꝙ ibi ſpale grspotcnin debitoꝛẽ: vt.l.iij. de noua. ⁊ ideo puto ꝙ hec lex loqua tu dic ꝙ onꝰ? funeris nõ reſpicit hrdẽ ſʒ dotem quatenus Grucntmmn qñ fiſcus vult vti iure ꝑſonalis actiõis: ſecus ſi velit age ſufficit: ſ ſi nõ ſufficit reſiduũ reſpicit hr̃des ⁊ ĩter eos di , re hypotecaria vel vtini actione:qꝛ tunc poſſet agere ab uidit᷑ ꝓ hr̃ditarijs poꝛtionibus. Iteʒ op. de.i:.iij.in pn. tchlgi⸗ initio contra debitoꝛẽ debitoꝛis. Jaco. , ff. de adimẽ. le. So. vt gl.tu dic ꝙ ibi nõ ẽ onꝰ hr̃ditariũ ĩ nzrphun W. Nſolutum Sbvomen dar laſolſuſ aatn cũ deſucho ſd iĩchoandum cuʒ herede ⁊ teſtatoꝛ wenſ 8 72 vtiles trãſeũt / directe nõ potuit vnumg e. L denn niſi cedant᷑.h.d. ¶· Op. ꝙ ſine ceſſione trãſeat W R Ner ſonale actio non dat Z iu . K. actio: vt. l.ſi ĩ ſolutiõe·j/de ac. ⁊ obli. Sol trãtitt A Ered em. ingularẽ ſucceſſoꝛem. h.d. tlferfn Actio an vtił ex ſolo ti.vt in ↄꝛio.ſʒ nõ exercitiũ directe niſi ceaat NEE¶ Op ſic mulier hʒ bona hypothecata: ergo ſcmnen trãſeat ſñ vt hic.vñ ↄſiderãdũ ẽ ꝙ ſicut ſe hʒ traditio ĩ rebꝰ coꝛpali EaMaa hypothecaria põt nomen exigere:vt.l.nomen. rüutt ceſſione. bꝰita ceſſio ĩ ĩcoꝛꝑalibꝰ.Ex ſolo ti.nõ qrit᷑ actio ſicut nec q̃ res pig.obli.po.So.hic volebat agere ꝑſonali de do 61 lenii dñiũ rei coꝛꝑalis ſine traditiõe:ſʒ ĩ caſibꝰtrãſit vtił ex ti. te:hʒ ergo mulier tria iura Oꝛimo actionẽ de dote:⁊ häůG u ſe ſolo ſine ceſſiõe vt eſt hic.⁊ tũc ceſſio q̃ dẽbat opari cira ſolũ q hr̃dẽ mariti intẽtat. Iteʒ hʒ hypothecariã ⁊ ꝑ hãc lji A vtilẽ ⁊ ñ pᷣt dare exercitiũ directe.¶ Wõ q̃ro quõ hʒ vtilẽ poõt nomen aduocare ⁊ aut debetur res ⁊ tenebat᷑ pigno⸗ — 2 q̃re? Rñdeo qꝛ ꝑ ctũ fingit᷑ ceſſionariꝰ idẽ ꝙ cedẽs ⁊ ri:aut quãtitas ⁊ cõputabit in debito:vt.l.grege · S. ſi pi⸗ nmnc i, ecõtra ⁊ fingit᷑ ab ipſo pᷣncipio õxiſſe:⁊ ideo ex interta⸗ gnoꝛi.ff.de pigno.⁊.l.ſi conuenerit.de pig.act.⁊ foꝛmabit oN tiõe.l.hʒ vtilẽ. Sʒ quõ ſuo noĩe hʒ vtilẽ / cũ vtil veniat ex ſibellũ ſic /dico te obligatuʒ ticio ⁊ oĩa ipſius bona mihi rſe antiqͥ ctu:qdð ptꝭ qꝛ ſi cedo actionẽ furti certũ eſt ᷣnon obligata/quare peto te mihi cõdẽnari /⁊ ad h ꝓpono hy Ochiin 4 naſcit᷑ ex ceſſione: Rñdeo hʒ ex antiqͥ ↄctu:ſʒ hʒ ex ppa pothecariã actionẽ. Item hʒ vtilem quã põt ꝓponere / et ungen ꝑſona qꝛ ſibi naſcitur. Et ex pꝛedictis ↄcludit/ꝙ ſi volo dicet in libello dico te debitoꝛẽ talis ⁊ mihi ceſſa iura / vł nti, q ij Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis mihi cõpeterevtilem:qꝛ nomen eſt mihi obligatũ.¶ Jte,ʒ op.ꝙ mulier habeat aliud auxiliũ:vt.S.ti.ijAl.ij. So.fate oꝛ oppoſitionẽ:ſed hic nolebat ſic facere.i Item op.ꝙ a⸗ ctiones nõ decernãtur:vt.l.j.⁊.ij.S.de foꝛ.So.vt glo. G b ete tu. Etas pupillaris acti 3 pz X vonem eris alieni non impedit.h. d. .— E¶ Op. ꝙ etas impediat exactionẽ:vt.l. j. S. de oꝛdi.iudi.⁊.l.ꝙ de bonis.S.ita demum.ſff.de carbo.edic. So.ibi eſt qõ ſtatꝰ ⁊ bonoꝝ vel ſtatus: biczĩ eris alieni. SANNSAAE . Pꝛepoſtere veniẽs nõ Td ebitum. Kechont, regkarit. h. d RAHEQuero quare eſt ppoſterꝰ. Rñdeo qꝛ petitio NRBBAhditatis é piudicialis ad alias ⁊ dic vt gloſ. ¶ Itẽ q̃ro an petẽdo debitũ videat᷑ repudiare hr̃ditateʒ NRñdeo vt glo.ꝙ nõ.ſ¶ Item qꝗro an videat᷑ adire hr̃dita tẽ dicẽdo ꝙ diſcutiatur an hr̃ditas ad eũ ꝑtineat debito ſibi ſoluto.Rñdeo nõ/qꝛ ille actꝰ facit queʒ eſſe hr̃dem qͥ neceſſario cõpetit ſoli hr̃di ⁊ nõ alijs vt.l.ꝓ hr̃de·S.papi nianꝰ.ff.de acqͥr.hr̃di.ac põt eſſe ꝙ iſte nunc adhuc deli⸗ berat vtrũ adeatvel nõ ⁊ ad hoc debet ſibi dari dilatio vt l.filij mater.ff.ad tertul. Succeſſio hig ii Bar ucceſſio hr̃dis non cõfun⸗ 4 J ad ulta.arniſ quota actionem ⁊ Iʒ creditoꝛi defuncti creditoꝛem hr̃dis bono E W,A&rüů ſepationez ĩpetrare. h. d. Sʒ qᷓ eſt rõ ꝙ ꝑ ſuc Debitũ to ceſſionẽ nõ extinguitur totum debitum. Rñndeo extingui tũ an extĩ tur ſolũ ꝓ poꝛtione qua ſuccedit qꝛ eatenus repᷣſentat ⁊ guat᷑ ꝑ ſuc non in plus:⁊ ideo ſicut non poſſet eſſe debitoꝛ ſuijpſius ceſſionem ita nec nunc lzʒ tñ exigatur pꝛo parte ſucceſſionis/quan⸗ tum ad effectũ petitiõis/quia non poteſt cõuenire ſeipᷣʒ tñ nõ oĩno cõfũdit᷑: hĩc eſt ꝙ in bonis hr̃dis cõputatur ĩ röne falcidie:vt.l.in ĩponẽda.j.ad.l.fal.⁊.l.ſancimꝰ.S.in cõputatiõe de iure deliberandi. ¶ Op.· ꝙ ſucceſſio ꝓ parte confundat actionem in totuʒ vt.l.ſi cõpenſandi.j..de hr̃di.inſti.So.tex.tollit ↄꝛiuʒ ibi pꝛopoſita eſt ⁊c.¶ Item op.ꝙ non poſſit ſeꝑatio impetra mrri:vt.l.j.S.illud.⁊.S·pꝛeterea.⁊ · S· qð dictuʒ.ff. (de ſeꝑat. So. hec ᷣm illas:⁊ dic vt gl. 5 erſonalis actio nõ ſe Med ito 2 es. Renn ſingulareʒ ſucceſ ſoꝛem. ¶ Op tribus modis ⁊ ſolue vt glo. Ex delictis dekunctoꝛum in quãtum heredes conueniãtur . MKubꝛiia. nn rr Ad euidẽtiam eſt ſci *° Sα + D ſt litis. aen ꝙ aliquando R queritur an actio detur heredibus et de hoc non loquitur tex. Sed gl.in pꝛi ma parte Aliquãdo queritur an detur Hin pereden 7 oc laquitur tex. ⁊ ſes r SP* AA&Cunda pars gl. Aliquãdo queritur an K 2.2 accuſatio criminalis detur in hr̃des ⁊ tunc loqu itur tertia pars gl.⁊ lex iudicioꝛuʒ. de accuſa. ⁊.l.jijſi reus vel accuſatoꝛ moꝛ.fue.et.l.iji.ſi penden.ap pel.moꝛs inter.⁊ hec.l.bꝛeuiter hoc intendit.Ex delicto defuncti agitur ciuiliter ⁊ eatenus datur actio in here⸗ dem quatenus ad eum peruenit vel in ſolidum ſi lis fuit conteſtata cuʒ defuncto.hoc dicit.( Hec lex loquitur de duplici crimie. Pꝛimo qñ defunctus cõmiſit vim quod potuit eſſe dupliciter quantnʒ ad pꝛeſens. Pꝛimo ſi cõ⸗ miſit expulſiuam. Itein loquitur de crimine concuſſio⸗ nis qð cõmittit᷑ qñ pᷣtextu officij aliqᷣd a ſubditis extoꝛq̃ tur:vt.l.qð euitãdi.S.de ↄdic.ob tur.cau.¶ Dhiuide in du⸗ as ptes qꝛ in pꝛima erat lis conteſtata cum defuncto. In ſecunda non. Secunda pars incipit ibi alioquin. Heredes ¶ Op. ꝙ in ſolidum dentur actiones ex delicto indiſtin an teneãt᷑ cte in heredes vt inſti.de perpetuis actio · S. ſi hr̃dibus. ex delict So.aut queris an dentur heredibus ⁊ dic ꝙ ſic:vt in cõ defũctoꝝ. trario:aut queris an dẽtur in heredes ⁊ loquitur hec lex Item op.ꝙ nec heredi nec in heredem detur vt.l.j . ſi re.vel accuſa.moꝛ.fue.⁊.l.ij.ſi penden.appel.moꝛ.inter.⁊ l.ex iudicioꝛuʒ.So.aut de crimine agitur criminaliter ⁊ tunc non datur actio heredibus / vel in heredes niſi in caſibus vt in cõtrarijs:ſi ciuiliter datur heredi:vt dicto S ſi heredibus:vnde non diſtinguo an crimen ſit pubit⸗ cum an pꝛiuatum vt facit gloſ. ſed an agatur crimina⸗ liter vel ciuiliter.¶ Itẽ op.ꝙ etiã ciuilis actio non detur heredi vt.l.cum emancipati.S·emancipatꝰ.ff. de col.bo. ⁊. lL.penul.ff.de in ius vocan.So.regula eſt ꝙ in · S. ſi here⸗ dibus.contraria ſunt ſpecialia quia ille actiones dantur ad vindictam.¶ Item dicunt quidam fallere in actione ĩ factum de calumniatoꝛibus: quia eſt pꝛouiſum alia via ſ.condictione ob turpẽ cãm.vt.l.hec actio.ff.de calumni. Vel poſſes dicere ꝙ loquitur de herede eius qui dedit ĩ dãnum alienum pecunia:⁊ ideo actionem habere nondʒ. ¶Op.· ꝙ contra heredẽ non dentur etiam in eo quod ꝑ⸗ uenit.vt. l.j.ĩ fl.ff.de vi ⁊ vi ar.⁊.l.ij·S. fl.vi bo.rap.So.ibi ſpale ⁊ ſi dicas ĩmo ille tex. loꝗtur de illis actionibus qũ vis fuit cõmiſſa ⁊ dicit dari.Sed dic hic non diciꝙ dent ille actiones.Sed dicit heredẽ teneri de vi:alia tñ actio⸗ ne.¶ Itẽ op.ꝙ ĩdiſtincte dẽtur in heredẽ.vt.l.ſi pꝛo fure. ff. de condic.fur. So.vt glo.⁊ male.Et ideo dic ꝙ aut cõ ſideras oꝛiginem condictiõis furtiue:⁊ dico ꝙ illa venit ex delicto vt pꝛobatur in.l.certi condictio.ĩ pꝛin.ff.ſi cer. peta.⁊.l.ſi ambo·S.quotiens.ff. de compen. aut conſide⸗ ras eius naturã:⁊ dico ꝙ eſt anoꝛmala nõ participat na⸗ turs earũ que veniũt ex delicto cũ detur noxaliter vt. eo. ti. l. ſi ſe finns. tẽ op.ꝙ detur in heredẽ licʒ nil peruene rit.vt.l.iij ·S. qð autẽ.ff.ꝙ quiſq; iurj.So.yt gloſ.q Item op.ꝙ ind iſtincte dentur in heredẽ vt.l.ex contractibꝰ.ff. de act.⁊ obli.So.lex contraria loquitur in dolo commiſ ſo in contractu.ſuperioꝛa in dolo cõmiſſo extra gᷣctum. Item opp.ꝙ etiã ex contractu non det᷑ heredi.vt.l.vni ca.S·videamus.·j de rei vxo.actio.So.ibi ſpeciale. Item opp.ꝙ nec in heredẽ vt inſti.de ꝑpe.actio·S. alio quin.So.ibi fuit dolus dãs cãm contractui:⁊ ideo cõtra ctus nullus:⁊ per ↄñs non videtur cõmiſſus dolus in cõ⸗ tractu/ſed extra.¶ Itẽ op.ꝙ etiã ex contractu non det᷑ ĩi heredẽ.yvt.l.j.ff.ſi mẽ.fal.mo.di.So.poſſum dicere ꝙ mẽ⸗ ſoꝛ non tenet᷑ actio.locati/ſed quodã officio vt aduoca⸗ tus vñ non videtur dolus cõmiſſus in cõtractu.ſed ĩ mẽ⸗ ſuratione ſic ex ctu. Itẽ opp.ꝙ vbi etiã eſt cõmiſſus in contractu nõ detur in hr̃des.vt.l.ſi eũ ·S.qui iniuriarũ.ff. ſi quis cau.So.reiectis alijs dic ꝙ ibl actio debebat da ri ad intereſſe:⁊ qꝛ deſinit intereẽ hodie ſiſti ⁊ retro ſiſtũ fuiſſe deſinit actio cõpetere vnde non eſt illa rõ:qꝛ nõ de⸗ tur in heredes.¶ Collige ergo ex pᷣdictis:qꝛ aut ergo agi tur de crimine criminaliter:⁊ tunc nec heredi nec in here des datur regulariter:fallit in quibuſdã caſibus in qͥbus dantur in hr̃des non vt ipſi puniantur: ſed memoꝛia de⸗ functi damnetur ⁊ bona auferantur heredi. Si agitur ci uiliter de crimine:tũc aut fuit cõmiſſus dolus exira ↄtra ctum:⁊ tunc aut queris an det᷑ heredi.⁊ dico ꝙ ſic regula riter fallit in actionibus que dãtur ad vindictam. Item in actio.in factũ de calũniatoꝛibus.aut queris an detur ĩ heredẽ:⁊ dico ꝙ aut eſt lis conteſtata cũ defuncto ⁊ dat᷑ in ſolidũ aut no:⁊ tunc quatenus peruenitvt hic.fallit in quibuſdã caſibus:in quibꝰ etiã de eo qð peruenit nõ dat eadẽ actio:ſed alia vt in violentia cõmiſſa ablatiua ⁊ ex⸗ pꝓulſiua. Item dicunt quidam fallere in condic furtiua. Verum quidã dicunt eam non venire ex delicto. Sʒ ego puto eam venire ex delicto /vt dixi oꝛigine:ſed habet na⸗ turam anoꝛmalã:nã hʒ naturãvenientium ex contractu/ quia datur in heredem vt dicta.l.ſi pꝛo fure.in pꝛincipio. Item habet naturam veniẽtium ex delicto: qꝛ dat no⸗ xaliter.vt.l.ſi ſeruus.ff.de condic.fur.Aut eſt delictũ cõ⸗ miſſum in cõtractu:⁊ tunc regulariter dat heredibus ⁊ ĩ heredẽ inſolidũ.vt.d.l.ex contractibus.Hicunt quidam fallere in tributoꝛia que non datur in heredem vt.l.illud. actionibus in quãtum datur ratione doli. Item participat naturam realium inquantuʒ datur in eo quod habet. Item dicunt quidam fallere in.l.menſo⸗ rem.Sed ſᷣm dominum Marti. ipſe non conuenitur ex contractu. Item dicunt quidam ꝙ fallit in.lſi euz · S· qui iniuriarum.ff.ſi quis cau. Sed non eſt illa ratio vt dixi: qꝛ non detur in heredem /ſed quia deſinit intereſſe:ergo ⁊ actio que ad intereſſe dabatur. , ¶ In glo. que incipit vt.ff.ibi in popularibus actioni⸗ bus: quia non dantur heredi vt heredi.ſed vt cuilibet de populo. In eadem glo.ibi ob turpẽ cauſãvel hoc ideo:qꝛ dedit ff. de tribut. Sed dic ꝙ illa participat cum perſonalibus decoſt ſcd ho⸗ iriſci Mio: y ulte Erneep mitti iprct Gapp fidchi Mopet Cinacrt ſehcont Udebit leiſte ode ſeſncon ⸗ gar n S „ ſt l nmn . C cCO itu. peci S ₰AD 2 .„ ſigini 6b oang aliena Jueage 7 E 2 Robat ( . 1 and bo anore, ingno ad a etſen f allit in a criõe vi . 1 nibus 0 eiggciene glo. ibi ſʒ immo tenetk: ctionis nõvt hr̃s . G * inun Sdiberrgadunis ztumumde 7 Zer eadem DJui. Efaviuizari⸗ edene toffdetalenn ambo. F .l. certi cond ictio.i. n: mo oꝛigo eius ẽ⸗ 2 fide iuſſoꝛi ni loquẽs teigsq iu lã quotiẽs.de cõpẽ in pꝛincipio.ff. ſi ciug Ex S uſſoꝛib? poꝛrigi es de madatoꝛibz bidee a. (In eadẽ * e cõpẽſa. ſʒ. io. ff. ſi cer. pe. ⁊.l.ſi . rigit᷑ ad ↄſti oꝛibz nhe Cti In eadẽ glo.ibi . ſʒ habet bñ pe. ⁊.l. ſi ep R boꝛngn aa onithto wer, eadẽ glo. ibi cam i in quibꝰnon traſi naturaz anoen ationt dese mnenand ſus in Zctu i cãm contractui on trãſit.ſ.ad hr noꝛma V nibu W ſus in Zctu cum iß tractui. ſed tũ t. ſ. ad hrdes 8. pibor 4 dem? I cum ipo tũc nõ vide 8. 4 In i . 7 * W em glo. ibi ſare ür nultno ſea es et dolꝰ comiſ Mubꝛice Geninh deiineſura mefſoꝛem. ſed i lus. ſed ex 5 comiſ SHõ 2ꝛicah. tbtg ſed in mẽéſurati ſed ibi nõ cõ F Sctum. J äl G uncnn ſ or ierttel Zi deg linaartn⸗ ſartn ““ T creditoꝛz. Omnis qut aff⸗ Anie. idco qꝛ actio debe uc s a wied⸗auti trib Ghaffirmat.h, d. E & mat dz pbar i dlſip n eſſe: ergo ⁊ 2 ctio debebat dari⸗ gl. ibi· S. qui i uto fund h. O. Uel di dz ꝓpbare qð Nlpoofi go ⁊ actio. at dari adi qui iniuriay A lare 86c/. dic. Sic 4 ogihi rnatle a erkinalcen npublicis. Idem l be erceprionls h. v Aarrods dniniifi K 6 D S V in oebere Miegne, aſſigna dſa ae nu alt econſtituta pe⸗ nen anrnot onei faciẽdo e Eecunco aignaalis 7 4 6 . . 4 2 . E α1 . 4 r — 4 1 lgtinn 4 C2 e voluit ſentire pꝛi exceptionẽ id uia ſiue a⸗ N Mubꝛzica Bevrl ſ e ſolntioneno Probekſee vz pꝛobare: ganſi E pꝛo. Agi de conſtituta d . S Sllelliones. er lec pꝛeſumat pꝛo c nn — in her ta datu ſli de veoda. . vrgl. rir e⸗ auado. Sgen eefna elone⸗ els llelliones. Ea ha ense qð ulln Gr ekerminate Nepongor gnetpor e male nerc adre rectoꝛ fatu t. hoc dicit. Pe ue intentionis Wn latiue ine hicit qolibet ne hoc pꝛimo Wnere certe l eairenneigo agetdeia peans Ronuelantt emn Neagſtſii tabil ibu et ⁊ attribuit pan ernat iuox in ſoli rnatiua circa. ff. de pꝛo bati oꝛ in pꝛobai ciauit rẽ perti hirſttotd Actio de E⸗ nus ea qᷓ dixii. uit partẽ. h. d dr in oliaa copu⸗ aut actoꝛ nõ p: ationi. c. l. ſʒ ⁊ ſi atione defeci Epeſti Gnelan tio de Rrr rre.b.d. Collige cige pu⸗ ratiuc: vñ ſi peobarnecreus⸗ dponeſſori we lurcigrn ſisieig it bec (EEce⸗ ario. ge eſgo tiue:vñ ſi nec reu eiei de ſoreing na hi⸗ . Hmart p no l.ſe ñ ſi caderet r abfegnigemg n r ntractupon e. dat ex nu⸗ M ceptici Ad euidẽtiã ed ⁊ ſi poſſeſſ. a poſſeſſiõe nõ nitur. reus nõ .n undſen Nl do pact 2 do S . g. 11 Etiã eſt ſciendũ bat ſe dñim Oꝛi. aut reus ſſi õ pꝛodeſſet ͦſnj decla⸗ ndcergni o. , eAEn. pacto ⁊ eſt rõ eↄſtituta endũ de rõ 7 abſoluit᷑ dec aſſumit om ei ſnĩa:vt fcona AAUak in ali eſt rõ m quoſdꝗ dat actio de rone hui luit declarati nus pꝛobandi 8 ſlelo Nricher obligatione i in alio rel quoſdꝗ:qꝛ qͥ . ex nu Itẽ ius.l.q̃re gratiue:vt.d.l andi ⁊ pꝛo . oſti. pe igitur. x. di editoꝛ habet ⸗luim! actoꝛe nõ ꝓbã oꝛ. Rñdeovt. S Quero ietciniiet ſed b bec. ergo x. dieruz dilatio: vt. et ð ſe ꝙꝙ in habeat exceptio pbate nõr vt. S.l. pꝛoxi eſtcöifen. poc nõ ẽ bñ habet aliud atio:vt.l. pone dñi xceptionem: nõ remaneat dñ̃ 20 ximg. quiiniuni iuriſcõſi E bñ dictũ ꝓ ſe ꝙ ex miſſoꝛ.ff. . ñium.i.poſſe ,, 1: vt. d. l. ſed 8 reus:ſ⸗ Nue iſcõſulto: tñ tu & de x nudo pact bauit ⁊ habet ſe eſſio. vel dic ⁊ ſi poſſeſſe ſ ſo⸗ ctio debchun actio: vñ o: tñ añ ꝑ pᷣ ntur. x. dies fuit o agat ſi nabet ſolam dic vt dixi eſſoꝛi. So. ex ftienm i pot :vñ dilatio ꝗ btoꝛem ex nudo pa uit adiectuʒ a bſit onus pꝛobãdi exception iri qꝛ aut reus ni e gu uit eẽ cg eiu qᷓ poſtea ſe H 0 pacto d 59 clarati adi ⁊ pꝛobaui vt in cõtrarie nil pꝛo llnͦnin bar nec pf voſtfi qð pceſſi quuta fuit ꝑ iuri dabaf hec Fn tiue / qaꝛ domi uieſe viin ganne abſrgtt ſſum gfockſech. ec pr poſt filiũ pceſſit. nam cã p iuriſcõſultũ no Pa dominus vt. d. l. ci ſim ⁊ tunc ab r allum ge outetgee mediata ? he liũ:⁊ ideo cꝗ nõ põt eſſe ſi non † S NX dD. l. circa. pl ſoluik de⸗ Mretgee gis e e — N placen. dicit ali Ccâ uoinſ q; vna: vt.l.ſi muli ua3 Rtor Ala medlers ezi in nem t ex en badi pꝛopter p⸗ eere innnan itdenltun Peenten Faeller cnae Bdc dnt dn onii kerrchr anericadaſucͤ⸗ i.Siagtn udo pacto acti it/ ⁊ ſic cũ ergo nõ poſſit cõſti aut ſe r ꝓ part oinge ergoc au ad aliud. do pacto actionẽ vna obligati ſſit cõſtitui ut ſolus coll arte:ſed in ſubſidi t vtercq;ʒ ge . Nus ertnn olim actioõ nẽ ꝓduci igatio ſcð ui ſid ega geſſi. ubſidi q; geſſit et NdsCeſ . es.ſ.actio cit. Itẽ eſt ſci a poſtea e ium releu⸗ it tenetur ipſe um tenet᷑ alter. Si kogſrl n conſeün, dogueralten erſo eaer ria leuatur: ergo co riblam ſoligun bie un ſe hdictam r an debitũ utũ deductal tuta/7 qꝛ dubitab⸗ ue erät er oluendo qð nuents hic vel um hic in ſub veroendin duci ideo fctã fui iẽ ⁊ cõdition et ? an eet poꝛe ergo ⁊ hodi ri qꝛ tempoꝛe collegaz ale poſſet in cõ ppetua ? ſ bꝛeſumpti ie ẽ ſoli depoſiti officij defmnaor 10 ituta bꝛeuiter! . tutũ de- ̈ pꝛobat c Alin induc⸗ vt lic ex vn irpthictn re in conſtitutũ recepticia hoc intendit.He e⸗ adminiſt cum fuiſſet id atur vel reler 0 temn landn topuro di utũ dedu 6 ceſſante Oog Hodie iſtratione let idoncum t euatur hoc i eruentnod to puro ĩ diem ⁊ ſi cta ⁊ eſt ꝑpetua⸗ tur pꝛo qᷓcum ioneʒz ⁊ ſibi imput empoꝛe quo c ip alurt rö cõditi 8 n6 de 1abletuutg⸗ q̃ fuit rõ dubitã ſub cõdition tua ? ꝓ quocũ cuinc R . et qui nõ exegi poſuit ſhen 6 ãdi an debitũ etʒ cõſtitutũ q; debi⸗ 0pzit . egir. CoNtiefuri qꝛ nõ videbat᷑ añ debitũ ĩ diez utu. h. d. ¶Q etatis Pꝛob H idebat᷑ añ eſſe ĩ diez poſſit cõ Luero⸗ pꝛobationib . atur rei dñiuz Ncico Ge Bec vbit eer i ſe nata actio cõſtitui. Rñ ationibus / dũ tñ inſtrumenti fiuz V bitũ eẽ: ⁊ ſic nõvid o vel obligatio 2 ſideo YAAcludat. + s / du tñ pꝛ entis ⁊ alijs eltihebetf⸗ nra ee o eſt verca ebat oſtitutũ gatio ⁊ per ↄñ tum emptioni hoc dicit. Nu obentea ttum es⸗ ſz nõ eſt verũ qꝛ i ↄſtitutũ valere cũ er ons emptionis pꝛob it. Munquid q̃ dñium cõ nerccntnen Saeuit tö dun rũ qꝛ immo eſt n re cũ reqͥrat tur fuiſſe dominũ atur dominiũ id ergo peri co⸗ ſideo itãdi de cõditioi ata actio Arat de ſ IeO minũ venditoꝛe iniũ. Certe inſtrumẽ felnptincoo⸗ ſ̃ qꝛ pend cõditionali ⁊? obligat pecificatio itoꝛez ſe rte non/niſi 6 Ftunc fuit rõ dente ↄditi onali an poſſ. tio. m tionemmam 3 ſed pꝛob niſi pꝛob co: dtn⸗ 4 uit rõ dubitãdi ione nõ eſt debitũ et conſtitui odo ſciebantvi ſemel vidi atur per t e gelic leo qꝛ p̃toꝛ faci. itãdi an debitũ debitũ:ſʒ di ui. v bantvinum idi teſtes i eſtes ⁊ tekdellcl⸗ ptoꝛ faciebat mẽ debitũ ſʒ dic ꝙval uas colli inum eſſe talis di interrogari e uro no eſt dies: at mẽtionẽ tü puꝝ poſſet eõ cvalet e gere ⁊ vin ilis diceba ogari quo⸗ hereibne d. basn eſt dies:e⸗ ionẽ dieiĩ vᷣ̈bis cõſtitui. Rñ rat factus domi um ex eis f ant qꝛ viderũt 2 . ſis nõ es: ergo ceſſe ieiĩ v̈bis ſuis: ſ ĩ f n dominus 1s facere: ⁊ ſi erũt eum Hicttqtitn ſom poſſet in cõſti ſſare videbant᷑ 5 S: ſj ĩ debito mam materiam 2 bñ cum vinuz non ſi ic per confuſionẽ ma. z.l.] itutũ deduci nt vᷣba p̃toꝛi in bona fl m ⁊? bñ di z non ſit reducibi uſionẽ gen Kiut Pecumne ſtat .hos acci educi ar.l.ſi Ptoꝛis ⁊ pe ona fide qð pᷣ icebant: ſed tan cducibil . en e ſtat qꝛ ſp ineſt di uſare · S. om̃ l.ſivero· S. devi r de acqr qð pᷣſumitur i ‚ſed tamẽ ſpecifi e ad pꝛi gperongin ppellatõ cuni eſt dies taci mibꝰ. de ace deviro. ff. cqᷣr.re.do ur in dubio: ſpecifican an ad nũ ie appellatio acite:vt.l.ꝓmi ceuſa. ſʒ hic nõ ol .—,S ⁊ de hac materi :ꝛvt. l. ade ns crat . d nue pec gtio adn l. ꝓmiſſoꝛ.ff. . nõ ob⸗ agteria pl . leo · S. cũ ᷣ ratã refe⸗ nu u. Sol. aut loqri umerat ff. e. CO ☛.VV ſt . 2 ene dicã. . e. l. cũ 8. ff. Onnzenn efe⸗ numeratã ut loq̃ris de p qᷓ referatur:vt.l.j p. ꝙ pe⸗: N rum Seri J.e.l.cũ r en ratur. 4 eratã vt ĩ öri de ꝓpꝛi ſianifi r: vt.l.j.ff. D , 6 =ð eta BGcriptu . es. geinl nſt hodit ea qᷓ ĩ Zrio:a vꝛia ignificati de cõſti Wc ali *pb ra pꝛiuata nõ . 17 ea q̃ᷓ conſi o: aut loqᷓris l . atione ? ref⸗ W jS. h. D. ¶C. A at ꝓ ſe 4 noO cotvenenret ilf. ff. ſi c nſiſtũt in arge ⁊ in refert ad Wao. e ghec. l. pꝛi d euidẽtiã ẽ admiculat᷑ tñ .. i cer. pe numero / po ipꝛopꝛie:⁊ comp̃ᷣ deinde pꝛimo poni Etiã ſcisdũ at tñ lſian da ſimili ⁊ pꝛocedit hic ĩ poͤdere/vel mẽ comp duas ſpẽs dũ di nit genꝰ? dũ dici Eẽdũ ꝙ vᷣm gl ont da ſimilitudine quã it hic ĩ larga ſi vel mẽſura: vt.l. CDo ſpẽs du dicit atte ſ dicit in n gl. jrtondt ra cũ illis qꝗᷓ e quã hñ urga ſignif nẽſura:vt. l. ibi p. ꝙ ſcriptura pᷣ t atteſtatio ſe inſtrumenta ſ, a cũ illis qᷓ ↄſiſtũt i ſit res cõſiſtẽtes i catiõe ex oĩ ibi hʒ ſubſcri a pᷣuata ꝓbet: ſeu sduocatio. tartſenag ſigniflcatione ſt in nu lſtẽtes in põ imo⸗ i hʒ ſubſcriptionẽ triũ pꝓbet: vt. l. fi. S. ſi ocatio. gnificatione ? mero:aut loq põdere⁊ mẽſi diſtigui an ſit cũ ẽ triũ teſtiũ. hi fi. S. ſi certũ , gis q; re i compꝛehendi oqueris del⸗ ein⸗ S n fit cũ cꝗ vel ſi u. hic nõ. ¶ Atẽ rtũ pe. S Sceß , ſa:na e 4 o. hec vᷣm illã vel ſine vt.l. gñ .(Bré O o. Scptura bus Ge ret a: nam omne it omnes res rgiſſima . Hec m illã. pʒ gl.tu di t.l. gñaliter.j. p. ꝙ debeat Puata NNde I..ff. de contrahe S es per ex potẽtia mẽti quãtũ gl . ku die ꝙ? iter..·de nõ at Pugta an dalbe uerti. hinc eſt rahen. emp. - ſi pecuniam exti ma t uãtũ ad ea dic ꝙ aut queri 16 nu. pec. b w diei ⁊ ſic tim is ex v̈bis ĩ q̃ ĩ eo cõtin lueris de virtute ĩ ppoet. tur mat e dicimus * ic ad pecnmanp antur 13 18 i eo ſcript: z tũ lentk vi obli vircute ĩſtru Aordel ſi natcerigtum ſi pot ꝙ appellatione m. poſſunt cõ vꝛio:aut qris pt:⁊ tũc diſtĩgui bligatiõis reſu 2 hoc dici e potentie: uci ad materi ic contine i x eo ⁊ loqui e ĩſtrumẽti quã c cu cã vel ſine v c Dicit evoratie velincſium F lnd i, als non iuuant:qð da hec lex nõ c nöneoſt ad Pbarione fi rig. ud. ff. de leg. iij re⸗ non vt. l ſp ſunt oꝛdinat 4 aſunt ſizgil nantes :ii. fi quinutu⸗ enem. 5. mult vnũ cõem effectu: ¶ Item notang hic ſignatur! lta.ff. de execu.tu efetſſ: ta ꝙ iudex non dhoronels ret 7. I. j.tdſ ad vnam ſpeci ſpeciem pꝛo⸗ ꝗq iij Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis cin ft bationis animũ alligare.Et ex hoc collige ꝙ iudex deb vNV E Capitula imꝑtinentia nõ admittun⸗ ſſaſ admittere qdᷣlibet capituluʒ ſiue ſit omnino ꝑtinẽs ſiue Rꝑ iᷣ G;. tur. h. d. Uel dic ꝙ non pꝛobat hoc eẽ ſſnn adminiculet᷑:vt.l.indicia.s.de rei vvYv. 2c. Et eſt dicere ꝙ ꝓbationes debẽt de neceſ⸗ ſn E Atio nes Verba enunciatiua nihil o⸗ P Eſarijs nõ de pꝛobabilibus / vel cõtingẽtibus lʒ ſide 9 8 perantur ſiue ſint pꝛolata ad ille quãdoqʒ admittãtur:vt.j dicã.⁊ licet glo.ponat exẽ⸗ nät oommodum heredis ſiue ad damnum. hoc di plũu de ꝓbabili male ponit qꝛ illud concludit neceſſario. namnd ccit cum ſequenti. Diuide ĩ duas partes:quia ¶Op.·ꝙ ſtatus patris pꝛoſit filie:⁊ ideo capitulũ admit ſtiicn in pꝛuna ſunt pꝛolata verba enunciatiua ad releuationeʒ tatur:vt.j.ne de ſtatu defunc.l.ſi pater.Sol.hic q̃rimꝰ de ge ernu vnius heredis ⁊ grauamẽ alterius. In ſecunda fuerunt ſtatu/ibi de honoꝛibus. Itẽ op.ꝙ admittatur capitulũ etihun pꝛolata ad releuationẽ debitoꝛis pᷣm quoſdam:⁊ tunc bñ ꝙ non pꝛobat nã ſufficit mihi pꝛobare pᷣdiũ fuiſſe pfis: ailemse adaptatur aut.hic poſita/vel grauamen ſᷣm alios.Secũ meũ: ⁊ tñ nõ ſeqᷣt᷑ fuit pr̃is/̊ᷓ meũ: ⁊ ita vr obſtare.l.ſiue ottu da pars incipit ibiſ eiuſdem iuris laut ergo teſtatoꝛ ſcri⸗ poſſidet iꝓe.So.dicit gl.ꝙ q̃dã nõ ↄcludũt ꝓbabilit/nõ ſollt bit pꝛo herede ſuo dicens talem debitoꝛem ſuũ ⁊ hoc nõ ti neceſſario:vt in ſtatu mris ⁊ auie materne/circa ſtatũ lhſo t⸗ pꝛobat:vt in pꝛima parte. In ſecunda poſuit verba con⸗ filie vel neptis: vt dicit glo.⁊ tale capitulũ admittit᷑: ſed haun tra hr̃deʒ:quia dixit ꝙ talis debet ſibi.x.tãtum ⁊ hoc nõ certe hoc capitulũ neceſſario ↄcludit nontm̃ ꝓbabiluer: erune pꝛodeſt ſi contrarium pꝛobetur.Alij intelligunt ſecundã nã ſi mater fuit libera neceſſario: ſeqᷣtur ꝙ filia ſit libera: lepoob ꝑtẽ qñ ſcribitur in fauoꝛẽ hr̃dis/⁊ tũc differt a pꝛincipio ⁊ ſi dicas potuit fieri ſerua /certe hoc eſt facti ⁊ idco nõ ſe qꝛ ibi ſcribit in rationibus hic in vltima voluntate. pᷣſumitur niſi ꝓbetur. Idem eſt in.l.ſiue poſſidetis:qꝛ eſt eum ¶ Op.· ꝙ hec verba pꝛobẽt:vt.l.ji/ de falſa cauſa adiec. neceſſaria pꝛobatio nõ pꝛobabilis / ſed ꝓbabilis ꝓbatio mißſen lc. So.ibi pꝛotulit verba diſpoſitiue ſcienter/hic enuncia eſt. Si vellem ꝓbare aliquẽ moꝛtuũ pꝛobabo ꝙ centum Verzni tiue vel ignoꝛãter Alij dicunt ꝙ aut expꝛimit cãʒ /⁊ tune ganni ſunt ꝙ moꝛtuus eſt:⁊ hec ꝓbatiões admittũtur in Loſo⸗ ſiue ſit vera ſiue falſa valet diſpoſitiovt in contr ario:aut hiꝛis ĩ quibꝰ vera ⁊ neceſſaria pꝛobatio faciliter nõ cadit. hlcia non expꝛimit /⁊ non:⁊ ideo dic ꝙ aliquando teſtatoꝛ po Idẽ eſt ĩ adulterio pꝛobãdo:qꝛ ꝓbãtur hec ꝙ erat nudꝰ Adulteri⸗ nnſedn fert verba enunciatiue:⁊ tunc hec verba habent effectum cuʒ nuda ⁊ baſia ⁊ amplexus/ alia pᷣparatoꝛia veneris: um fuiſſe dica UVerba e⸗ tribus vel quattuoꝛ modis. Pꝛimo quia habent effecti nam hec pꝛobabiiiter cõcludunt adulteriũ: ⁊ ideo quidã cõmiſſũ q̃ ation nũciatiue diſpoſitionis in teſtamẽto militis nõ errãtis:vt.l.ex his volens ꝓbare quãdam eſſe meretricẽ pꝛobat ꝙ in domo liter pber ne Ki ꝓlata qͥd ꝙ de teſta. Aliquãdo non operãtur diſpoſitionem:ſ̊ qus ſua paſſum admittebãtur om̃s homines/⁊ ꝙ recedentes ghopea oꝑantur. dã pᷣſumptionẽ in pᷣiudicium patiẽtis inſeri hec ĩſtrumẽę dabant ei vnũ groſſum vel duos / ⁊ quia hec frequenter ntodo⸗ to:vt.l.optimã.ide contrahen.⁊ cõmitten.ſtip.⁊ inſti.de cotingunt in meretrice:ideo pꝛobabiliter concludebatur leeſon⸗ inutili ſtip · S· item verboꝛum ⁊ extra de pꝛoba.qualiter ⁊ eã eſſe meretricem/vbicũq; ergo pꝛobatio cõcludit ſi nõ ſtindu quando. Item operatur hoc quia licet non pꝛobẽt tamẽ pobetur actus medius non pᷣſumuur niſi pꝛobetur:vt.l. iſaßf inducunt declarationem in diſponente:quia ſi dicitur in deniq;.ᷣff. ex qͥ. cau.ma.⁊.l.ĩ bello.S/ facte.de capti.⁊ poſt eanu inſtrumento talis ſeruus talium ſtipulatus eſt dominis li.reuerſis.ſed vbi neceſſario nõ cõcludit ſed ꝓbabiliter ſuis talibus ⁊c.nã licet non pꝛobetur per hoc ſeruuʒ eſſe talem pꝛobationẽ admitterẽ in his q̃ faciliter neceſfariã declaratum reſpectu dominij ſtipulatum fuiſſe: vt.l.ſi pꝛobationem non recipiunt.ar.l.couſenſu ·S. penulti de ſeruꝰ omunis f de NE ſer. Idẽ in. nans aliauts repudijs. I de iure deliberã. Item operantur in pꝛeiudicium hf⸗ P . Quilibet debet pꝛobare eie PWANadum qñ̃ teſtatoꝛ iurauit:vt in aut. q obtinet. . J ſer iptu m. a eſt cauſa ſue R o⸗ i i⸗ 4 GB od O b tinet Verba enuncia⸗ e nis/2 negatiua iuris debet ꝓbari:qꝛ omnia de ehuͤet . 4b tiua cum iuramẽe EE Miure ̃ſumutur licere. hoc diẽ. ¶Glo. exempliſi⸗ Wiria to teſtantis creditoꝛibus nõ piudicãt.ſʒ hĩdi. cat de non capace/a male:qꝛ tunc hereditas deberet da⸗ ſeſin Ru ſtra Actoꝛi eſt inducendum onꝰ ꝓ⸗ rie fiſco:vt.l.hr̃ditas.de his qui.vt indig.⁊ ideo alia exẽ⸗ unf Eu bãdi non reo. hoc dicit. ¶Hec pla ſunt melioꝛa. vel dic etiã in non capace:qꝛ ⁊ quãdoq; win VV lex facit cõtra canoniſtas qui ſtatuũt ſimul a⸗ defertur agnatis hereditas / ⁊ non fiſco: vt dicta.l. he⸗ 4 cCLctoꝛi ⁊ reo terminum ad pꝛobãdum ⁊ male:qꝛ reditas. reo ſtatuere non debẽt duplici ratione Pꝛima qꝛ dilatio SGrS E Scriptura regulariter fit ad bne ſolum debet daripetenti? non alij vt. lj. S. de dilat. Se⸗ öOαGSres. pꝛobationem rei geſte non ad nnnen cunda quia reus nil habet pꝛobare niſi poſt fundatam P ubſtättam. hoc dicit. logaſn intentionẽ actoꝛis:vtpe.l.ſiue poſſidentis.⁊ de except. EA &Op. ꝙ pꝛobatis his qᷓ ſunt hic non ſit pꝛoba uas l.ſi quidem. tum dmium immo opoꝛtet pꝛobari auctoꝛem fuiſſet dũm mman ⸗ m te Affirmãti etateʒ maioꝛẽ vel mi⸗ vt inſti.de actio · S. alie.⁊.l.j.⁊.ij.de publi.So.dicit placẽ. i . Rhh NA W.III E. noꝛc incubit onus ꝓbandi h. vo. willud eſt verum quãdo apparet aliũ eſſe dũm als ſuffi⸗ icil Quotidie ꝓcuratoꝛes ĩ materia iſta ſꝑ ponũt memt ꝛoban⸗ i onꝰ cui ¾ Wnegatiue ſic nego eũ maioꝛẽ vel nego eum mi⸗ noꝛẽ ⁊ putant hic eẽ totãvĩ ⁊ male: qꝛ nõ attẽdo an qͥs ne Gꝛt vel affirmet:ſʒ an qͥs fũdet intẽtionẽ ſuã ex maioꝛi vł minoꝛi etate/⁊ ille ꝓbet illã ſiue ſit maioꝛ etas ſiue mĩoꝛ. ¶ SOp.ꝙ nõ incũbat onꝰ pꝛobãdi:vt.l.minoꝛ.xxv.annis ex aſpectu.ff.de minoꝛ.So.hec ſᷣm illã qꝛ ſi appꝑet ex aſpe ctu non ẽ neceſſe pꝛobari/ałs ſic vt hic.(¶ Itẽ op.ꝙ affir⸗ mãti incumbat onus ꝓbãdi:vt·j.e.l.actoꝛ.⁊.l.ij.ff.e.ſʒ ita cit ꝓbatio qð non eſt verum:⁊ ideo dic ꝙ etiam exigitur id qð dixi.ſ.ꝙ pꝛobet᷑ de dñio auctoꝛis.Et ſi dicas qua⸗ re hec lex nõ ponit de illo: Reſpõdeo quia aduerſarius hic cõfitebatur autoꝛem fuiſſe dominũ:vel hic agens ha bet cauſam a conuẽto:vt.l.ſi rem alienã ſᷣm vnã opinio⸗ nem.ff.de pigno.actio. Itẽ pꝛobo ꝙ ſuperfluo ꝓbetur in ductio in vacuã poſſeſſionem:vt.l.ſi fundum.ff.de fundo do. So. dicit placen.ꝙ ſemper requiritur vacua.Tu dic qꝙ aut q̃ris an ad dominiũ tranſferẽdum requirãtur va⸗ icũbat an ẽ ꝙ dicẽs minoꝛẽ etatẽ negat curſũ tꝑis:qꝛ verba pꝛimi⸗ cua:⁊ dico ꝙ non.vt dicta.l.ſi fundum.Aut queris qᷓ;tuʒ affirmãti tiua ita negãt ſicut negatiua/vt.l.minꝰ.j.de acq.poſ.ẽꝭ di ad hoc vt liberetur venditoꝛ ab actione ex empto:⁊ dico vł negãti. cẽs maioꝛð dʒ pꝛobare.So.dicũt quidã hoc ideo cõtin⸗ ꝙ ſic requiritur vacua:vt.l.ij.ff.de acti.emp.Aut queris gere:qꝛ etas per ſe currit qð nõ placet:qꝛ tũc in pᷣſcriptio ne non eſſet neceſſe pꝛobare lapſum tempus poſtq; per ſe currit quod eſt abſurdum.nam licet de ſe labatur tamen qꝛ lapſum eſt in facto:⁊ ideo pꝛobaridebet Alij dicunt ꝙ qui affirmat debet pꝛobare non qui negat.tu dic ꝙ aut ex aſpectu apparet de etate ⁊ non eſt neceſſaria pꝛobatio vt dicta.l.ſi minoꝛ.aut nõ apparet/⁊ tunc non curo quis af⸗ firmet vel neget:quia ita eſt pꝛobabilis negatiua hic ſi⸗ cut affirmatiua.⁊ ideo dico ꝙ aut ex etate maioꝛi vel mi⸗ noꝛifundat actoꝛ ſuã intentionẽ ⁊ illam debet pꝛobare ſi ue alleget maioꝛem ſiue minoꝛem. Idem econtra ſi reus ex etate maioꝛi vel minoꝛi fundet exceptionem ſuam il⸗ lud debet pꝛobare⁊ ita ſentit gl.bene intellecta in.lʒ.ſi mi noꝛem. ð.de in ĩtegrum reſti.⁊ ibi dixi. quãtum ad ius publiciane/⁊ dico ꝙ requiritur vacua:qꝛ cum requiratur vacua ad vſucapionẽ:ergo ad publicia⸗ nam.vnde ei dat᷑ publiciana qui cepit vſucapere. vt.l.eũ qui.ff.de publi.j.reſponſo.¶ Item oppo.ꝙ nõ requiratur pꝛeciũ numeratũ.vt.l.de pꝛecio.ff.de publi.hic rei vẽdi. ¶ Vodo oppo.hec lex dicit ꝙ non ſolum inſtrumento pꝛobatur dominiũ: ſed alijs pꝛobatiõibus/⁊ per hoc in- Titulꝰpo nuit ꝙ per inſtrumẽtum pꝛobet᷑: ſed hoc videtur falſum. teſt ꝓba⸗ qꝛ titulus bene poteſt pꝛobari per inſtrumẽtum / ſed non ri inſtru⸗ alia que cõcludũt dominiũ:quomodo ergo hoc: Rñdeo mẽto. ad euidẽtiã pᷣdictoꝝ eſt ſciendũ ꝙ doctoꝛes dicunt ꝙ in rebꝰ ĩmobilibus non põt pꝛobari dñium niſi ꝑ ↄfeſſionẽ factãꝗ a pꝛincipe/vel cõfeſſionẽ aduerſarij:⁊ ideo ſi in bel lo dicat quis dico talem rem pertinere ad me iure do⸗ — C – = — =. = =2 EU S=S = = = = E= ☛ = = = — — =— 5 E E S=. =. B. S= 9 ß phe flaſtl faitise 1 dſleis dblsdi Alninin, clitennoit = = = . = =☛– = ESE S Negctnn Koitenn Gticoal batgindnt reccden oncluckchte cöcludtie iprobemnn de captitng ſes thi iternettfri Hpenni tdebetpechn uſaſueſnie Priequormue Gloetenni⸗ 39 debere ideoglues ge gitn 7 t dictalIH Mariter fii. igeſtennn cnonſtper a So dict d edinaſc⸗ tunerpir lſidictoge⸗ n Adnefirui Uhicagenn nwi gn fuoben da n In eiſinn qbensg enolde Au ens fiuruun o ti, Hoſognrin bicteiti minij vel quaſi / dicaont aduocati eligas dominiũ vel qua ſi⁊ ſi eligit dominium videtur directũ eligere:vt l j.ĩ fi. ff. ſi ager vec.⁊ ideo dicũt ꝙ dʒ ſuccũbere qꝛ impoſſibile ẽ pPbari niſi mõ quo dixi qꝛ opoꝛteret ꝙ ad pᷣmũ qͥ habuit rẽ deueniret᷑. Si elegit quaſi dñium videt᷑ eligere publi⸗ cianaã ⁊ ꝑ hoc ſuccũbet ſi cõuẽtꝰ hʒ cãm ab aliquo: ſʒ cer⸗ te cum dictio quaſi/ſit nota impꝛopᷣetatis compᷣhẽdit q̃⸗ Hñiũ vti⸗ le an poſ⸗ ſit ꝓbariĩ ſtrumeto. ſi dñiũ etiã vtile dñiũ dʒ ergo eligere publicianã vel vti⸗ le dñiũ. Nunqᷣd ergo iſtud vtile dominium põt pꝛoba⸗ ri ĩſtrumẽto:certe ſicqꝛ pꝛobabo ꝑ inſtrumentum dicẽs ſic talis exñs in tali fundo vẽdidit illi tali ⁊ ſe eius noĩe conſtituit poſſidere ⁊ in poſſeſſionẽ induxit aperiẽdo ho ſtia ⁊c.⁊ ꝑ hoc habeo titulũ ⁊ inductionẽ ĩ vacuã /poſtea lapſis.x.annis ſi conueniar rei vẽdicatione vt poſſeſſoꝛ pꝛobatur ꝑ confeſſionẽ aduerſarijde poſſeſſione pñti ⁊ ꝑ inſtrumentum de initio poſſeſſionis qð fuit iaʒ ſunt x.an ni ⁊ pꝛobatis extremis pᷣſumitur med ium.ſ.me continue poſſediſſe ⁊ ſic erit pꝛobata pᷣſcriptio ⁊ vtile dominiũ ar. .quicumq;. C. de apo. pu.vel etiã ꝑ inſtrumentũ põt pꝛo byvuari pᷣſens poſſeſſio pꝛobando ꝙ hodie cxiſtẽs in tali fũ do araui/fructus collegi vt poſſeſſoꝛ ⁊ animo poſſidẽdi ⁊ ſic ꝑ ſola inſtrumẽta erit pꝛobata pᷣſcriptio/aut ergo ago publiciana ⁊ debeo pꝛobare tituluʒ ⁊æ inductionẽ invacu am:ſed nõ pᷣcij numerationẽ/vt.d.l.de pᷣcio. Aut ago rei vendicatione:⁊ tunc debeo pꝛobare titulum ⁊ pꝛecij nu⸗ merationẽ. Sed nunquid inductionem in vacus debeo ꝓ bare. Rñdeo aut ego pᷣtendo dominium ab auctoꝛe ⁊ nõ habeo pꝛobare inductionẽ invacuã vt.d.l.ſi fundum. de fundo do.aut ꝑꝛetẽdo a me habere dominium vtile ⁊ tũc hoc non potuit eſſe niſi mediãte pᷣſcriptione ⁊ illa requi rit inductionem invacuam:quia alio poſſidente non po⸗ Fliatio lit᷑ pꝛobet tuiſſet pᷣſcribi:⁊ ideo tunc pꝛocedit opinio placentini vt debeam pꝛobarevacuam ⁊c̃. Epiſtalepel M . αrAEDeoSE Epiſtolavel aſſeuera On cpiſt 0 1 18 tio cognationẽ nõ ꝓ⸗ Fbant.hoc dicit cum ſequẽti. RaI ¶ Op. ꝙ epła ꝓbet: vt l. quid ff. e So. vt gl. ¶ Woõ quero quid oꝑetur hec epiſtola. Et ad huius eui dentiã eſt ſciẽdũ ꝙ qui vult pꝛobare ſe filiũ aliquãdo /ꝑ bat hũc talem accepiſſe bertam in vxoꝛem/a ad ipſam cõ uerſationem habuiſſe vt ad vxoꝛem ⁊ ꝙ natus ſum vici⸗ nis ſcientibus in domo: ⁊ his pꝛobatis pᷣſumoꝛ filius vt l.fllium. ff. de his qui ſunt ſui vel ali.iur.⁊.l.ſi vicinis . de nup.aliquãdo hec pꝛobare non poſſuꝰ ⁊ ideo adijcio alia capitula/quia dico ꝙ me vt filium tractauit ⁊ ego ipſum exhibendo ei reuerẽtiã debitam:aliquãdo addijcio cõeʒ opinionẽ eſſe ꝙ eius ſum filius/⁊ hoc per.l.cum delanio⸗ nis.S. aſinã.ff.de fũdo ĩſtruc.aliquãdo adijcio ꝙ me filiũ vocauit in epiſtola vt eſt hic.⁊ qͥd opatur hoc:dicunt qui dam quãdam poſſeſſionem filiationis.Alij ꝙ pꝛeſũptio⸗ nem cui ſtatur niſi contrarium pꝛobetur ⁊ hocvidetur ve rius/qꝛ poſſeſſio pꝛobatur qũ pꝛababit ꝙ tractauit eũ vt patrem debitam reuerentiam exhibendo/⁊ admittuntur iſte pꝛobationes pꝛobabiles qꝛ facile non poteſt neceſſa⸗ Nrio pꝛobari filiatio:immo ẽ quaſi impoſſibilis pꝛobatio:vt l.lucius ff.de condi ⁊ de. WA JIs Violenta poſſeſſio vicem poſſeſſionis q̊ BE ad vim pꝛobationis non hʒ.h.d. 6 Ju 2 Sicut actoꝛi ad fundãdam intentio⸗ Conem ita fundata reo incumbit onus hoc dicit.¶ Diuide in duas partes quia in pꝛi⸗ A ma tractatur de intentione fundanda. Secun da pars incipit ibicſiue ipſius glo habet tres partes:pꝛi ma querit de triplici pꝛobatione cui incumbat ⁊ quid pꝛe ſumamꝰ de etate / dommio / ⁊ poſſeſſiõe /⁊ de etate dixi. S. c.l. cuʒ te. ⁊.l.ſi minoꝛẽ. S. de ĩ itegrũ reſti.⁊ ideo hic nõ re peto:⁊ de alijs dico ⁊ pꝛio pꝛemitto ꝙ poſſeſſio eſtvilis ⁊ abiecta ⁊ faciliter perditur/ dominiũ non vt.l.ſi quisvi. Poſſidẽſ oli an ho⸗ die pᷣſuma inn poſſi⸗ e. 5S· differentia. ff. de acquirend.poſſeſ. Si ergo queris an qui olim poſſedit hodie pꝛeſumaturpoſſidere.Reſpõdeo aut qui olim poſſedit hodie negat ſe poſſidere:⁊ tunc non pꝛeſumitur poſſidere:quia apparet eum non habere ani⸗ mum poſſidendi ⁊ ſolo animo perditur poſſeſſio: vt.l.li⸗ cet de acquirend.poſſeſſi.⁊ dictoS.differentia.fallit in duobus caſibus. Pꝛimus quando conſtat conuentum poſſediſſe tempoꝛe litis cõteſtate: quia pꝛeſumitur ⁊ ho⸗ die poſſidere licet neget vt.l.non ignoꝛabit.S.ad exhibẽ⸗ dum. Secundus caſus eſt quando res ex contractu per⸗ Bꝛobationibus Fo. CXxxXV. uenit ad eũ:nã cũ dat pᷣſtare diligẽttã ? culpã diligẽtiã vt aſſit in cuſtodiendo:culpamyt abſit/non debemus pꝛe ſumere ꝙ perdiderit rem ⁊ ſic in culpa fuerit vel in dolo ideo habere pꝛeſuinitur.vt.l.nec creditoꝛesj.de pigno. actio.Si aũt qui olim poſſedit hodie ſe aſſerit poſſidere: ⁊ tunc aut queris an pꝛeſumatur naturaliter poſſidere:et dico ꝙ nõ / ſi non eſt in re immo pꝛeſumitur contrarium: vt.l.clam poſſidere.S. qui ad nundinas.ff.de acquir.poſ⸗ ſeſſ.⁊ hoc verum de naturali que hẽtur coꝛpoꝛe ⁊ pedibꝰ ſecus eſſet de ea que habetur per animum coloni:qꝛ tune pꝛeſumeretur eam habere. Si aũt queris an pꝛeſumatur hodie poſſidere ciuiliter:tunc dico ꝙ ſic ⁊ pꝛeſumitur cõ tinue poſſediſſe:nam ꝓbatis extremis pꝛeſumuur mediũ vt.l.quicunq; :j.de apoch.publicis.li.x.⁊ idem ſentit heec gloſ.lʒ dicat per alia verba qui recte eam inſpicit.¶ Mo⸗ do quero an qͥ olim dñs hodie pꝛeſumatur dñs: Rñdeo Nñs olim ſic:qꝛ dñium non perditur ſolo animo niſi qũ res habet᷑ an pᷣſuma ꝓ derelicto.vt.d.S.differentia.immo per actus medios tur hodie ⁊ extrinſecos perditur qui actus non pꝛeſumũtur a iure dñs. niſi pꝛobentur.vt.l.deniq;.ff.ex qui.cau.ma.¶ Modo ve nio ad ſecũdam partẽ glo.⁊ quero an quis compellatur Titulum Dicere titulũ ſue poſſeſſionis.⁊ dic ꝙ in rei vendicatione poſſeſſiõis non/in petitione hereditatis ſic.vt.l.cogi.ẽ.de petitione an po ſſit heredit.? eſt ratio/qꝛ interrogationes que fiunt ad ppa⸗ cogi qͥs di rationẽ fiunt ad neceſſitatẽ ⁊ non aliter.vt.l.j ff. de inter⸗ cere. rogato.act.modo ita eſt ꝙ non ſufficit cõuentũ petitiõe hereditatis poſſidere niſi qualitatiue poſſideat.ſ.pꝛo heè⸗ redevel pꝛo poſſeſſoꝛe ⁊ ideo titulũ cogitur dicere:ſed in rei vendicatione ſufficit cõuentũ poſſidere: ⁊ ideo cuʒ re ſpondet poſſidere nõ exigitur ꝙ titulus allegetur.¶ Sed in pꝛedictig omnibꝰ obſtat hec lex:qꝛ hic cogitur dicere titulum ⁊ tñ loquimur in rei vendicatiõe.ſed reſpondevt glo. Sed placẽtinꝰ aliter rñdet in.d.l.cogi.⁊ an poſſit eiꝰ opinio ſuſtineri:dic vt dixi in.d.l.cogi. ¶ Modo venio ad tert iam partẽ glo.⁊ quero que eſt rõ ꝙ olim dñs pꝛeſu mitur hodie dñs.Rñdeo: quia dñium non perditur ſine aere ⁊ facta non pꝛeſumuntur niſi pꝛobentur. vt.l.ij.ff. eodem. ¶ MWodo quero de pᷣſumptionibꝰ ⁊ earũ effectu:⁊ dico pᷣʒ Jaco.de are.triplex eſt pꝛeſumptio qued eſt temeraria Pꝛeſum⸗ vt cũ iudex credit quẽ nocentẽ eo ipo ꝙ accuſatur:⁊ hoc ptionum iudicio meo eſt potius ſuſpitio qᷓ; pꝛeſumptio/⁊ huic pꝛe Sna iunt ſumptioni non eſt ſtãdũ.vt.l.fi.j.de accuſa.cũ ſimilibus.triplicia. ⁊ eſt rõ:qꝛ eſt temeraria ⁊ ſine rõe:⁊ ideo equiparatur ca lumnie credulitas temeraria.vt.l.iulianus·S.ij.ff.de act. emp.⁊ dixi in.l ij.S.de iura.calum. Item eſt pꝛeſumptio rõnalis ⁊ alia violenta ſᷣm JYac.de are.ſed reſolue verba ſua ſic ꝙ quedã pꝛeſumptio eſt iuris cui ſtatur aliqñ non tñ pꝛohibet pꝛobari còtrariũ. Pꝛeſumptio iuris eſt mul Pꝛeſum⸗ tiplex nam eſt quedã hominis.vt.l.non eſt veriſimile ff. ptio iuris ꝙ me.cã.nam eo eſt in dignitate pꝛeſumitur nõ paſſus eſt multi⸗ vim. Sed huic repugnat lex ad inuidiam.S. ꝙ me.cauſa. plex. vvbi dicitur ꝙ dignitas alicuius non dʒ ei nocere.Sʒ dic ꝙ aut queris an dignitas alicuius faciat pᷣſumi euʒ vim nõ paſſũ:⁊ dico ꝙ pᷣſumit᷑ nõ paſſꝰ.vt l.d.l.nõ eſt veriſimi le.Aut queris an exñs in dignitate pᷣſumatur ideo alij fe ciſſe vim:⁊ dico ꝙ non ⁊ ita loquitur.l.ad inuidiã. Item eſt pᷣſumptio facti⁊ hec duplex:iqꝛ quedã eſt facti pᷣcedẽ Pꝛeſum⸗ tis de qua in.l.non oẽsS. a barbaris ff.de re mili.cum ſi. ptio facti quedã eſt facti ſequentis de qua in.l.ſi qui adulterij . de ẽ duplex. adulterijs.quedã eſt nature de qua in.l.nec codicillos.j. de codicillis. Pꝛeſumptio iuris ⁊ de iure eſt cũ lex aliqᷣd ſtatuit ⁊ pꝛohibet pꝛobari contrarium.vt.A.antique.j.ad velleianum.⁊.l.fina.ar.tu.⁊ eſt ratio in.l.ãtique.pꝛopter ſolemnitatem inſtrumenti ⁊ pꝛopter odium velleiani in l.finali.ar.tu.eſt ratio ſolemnitatis inuentarij ⁊ odium tutoꝛis / qui ex adminiſtratione debuit deſcribere que i⸗ uenit ⁊ alia non. ¶ Item eſt fictio de q̃ in.l.j.j.de reivxoꝛ. actio.⁊.l.in his verbis.ff. de adoption.⁊ de captiuis per totũ:hec eſt diuiſio glo.quã facit in dicta.l.non eſtveriſi⸗ mile. ¶ Modo videamus an hec ſit ſufficiens diuiſio ct quero de pꝛeſumptione.l.cum pꝛecibus.S.eodem ſub quo membꝛo cadat. Reſpondeo ſub pꝛeſumptione ho⸗ minis. nam qualitas perſone conficientis inſtrumen⸗ tum facit ei ſtari. Item quero de pᷣſumptione legis que cſt in.l.cũ de indebito.ff.de pꝛoba.ſub quo mẽbꝛo cadat / qꝛ nõ pꝛeſumitur quis ſuũ iactare. Rñdeo cadit ſub pᷣſũOa⸗/ ptione nature:qꝛ quis pᷣſumitur rõnabilis zton fatuus: qliiij Pꝛeſũpti onũ qͥs ſit effectꝰ. Exceptio dilatoꝛia qñ debeat opponi ſeu pbari. Butrigarius ſuper Quar milibꝰ Quedã ẽ dilatoꝛia ſolutionis/a hec dʒ opponi añ vt. d. l. nec codicillos ¶ Itẽ q̃ro de pᷣſumptione q̃ eſt in.. optimã.de ᷣhẽ.⁊ cõmitten.ſtipula.ſub quo mẽbꝛo cadat qꝛ pᷣſumit᷑ ſeruus eẽ ⁊ pñs.Rñdco cadit ſub pᷣſuinꝑtione nature:qꝛ nõ ẽ veriſimile ꝙ aduerſarius fuiſſet paſſus in⸗ ſeri in inſtrumẽto id qð ẽ eius danum niſi eſſet verũ.Itẽ illa pᷣſumptio q̃ ẽ in ruſtico ⁊ milite ꝙ iura ignoꝛãt /⁊ ſint deſides de qua dicit᷑ in.d.l.cuʒ de indebito.cadit ſub mẽ⸗ bꝛo de pᷣſumptiõe hominis:qꝛ hominis qualitas hoc fa cit:⁊ bꝛeuiter dicendo non reperies aliquaʒ pᷣſumptionẽ que non cadat ſub aliquo mẽbꝛo pꝛedictoꝛum vnde bo⸗ na eſt diuiſio. S ¶ Quero ergo de effectu iſtarum pᷣſumptionũ. RHñdeo ſi q̃ris de fictione dico ꝙ nunq; admittit ꝓbationẽ in ↄꝛiũ ⁊ ſi milleſies confiteatur quis ꝙ non ẽ ita vꝓᷣum tñ ſtatur fictioni:vt.l.his vᷣbis.⁊.l.j.de rei vxo.act.Si q̃ris de pꝛe ſũptione iuris ⁊ de iure dico idẽ qꝛ nõ admittit pꝛobati⸗ onein ↄꝛium:vt.d.l.fl.ar.tu.⁊.l.antiq̃.ad velley.⁊ q̃ ſit rõ g. dixi. Si q̃ris de pᷣſumptione iuris ⁊ non de iure tunc aut ẽ Z eum qui ałs pꝛobare non debebat ⁊ ſᷣa fert in euʒ onus pꝛobãdi: vñ ſtatur pᷣſumptioni niſi pꝛobetur cõtra rium ibi põt tñ pꝛobari:vt hic ⁊.d.l.cũ de indebito ⁊ hoc facit ad qſtionẽ quã dixi in.l.j de re iudi.aut ẽ eum qͥ als pꝛobare debebat ⁊ grauat eum durioꝛi pꝛobatiõe:vt d. l. non ẽ veriſimilile. dineſiuma Qui ex oꝛdine fundat exceptio⸗ Atre m. nẽ vł actionem ſuam debet pꝛo bare. hoc dicit. — HRaASE (LQuero quare pꝛobẽ matrẽ liberam fuiſſe. Reſpondeo quia conſtabat ꝙ aliquando fuerat ſerua als ſi hic non conſtaret cum hodie ſit in poſſeſſione liber tatis pᷣ ſu meretur ſꝑ fuiſſe libera.Sʒ quare pꝛobo me na tum cum erat libera. Rñdeo qꝛ cuʒ conſtabat matrẽ fuiſ ſe ancillã duo fund abãt intẽtionẽ ſuã.pꝛimo mji fuerat iã libera ⁊ ꝙ tunc natus ẽ:⁊ hoc ideo pꝛobat qꝛ eſt in poſſeſ⸗ ſione ſeruitutis.hoc dicit. Pr . Statur inſtrumen⸗ 4 m pꝛecib uS. ro donec contra ꝓ betur. hoc dicit. – ee⸗ *& —„ i de Zhẽ.⁊ cõmitten.ſtipu.So.ſtatur donec ðↄ pꝛobetur pꝛobatur inſtrumentum: vt in ↄꝛio. Ateſtata / pꝛobat᷑ autẽ poſt fundatã intẽtionẽ a⸗ AHKCctozis. hoc dicit. de hac non loquitur hec lex.q̃dã ẽ dilatoꝛia ſolutionis ⁊ de hac hic loquitur. ¶ Op.· ꝙ exceptio dilatoꝛia debeat non ſoluʒ opponi añ litẽ conteſtatã:ſʒ etiã pꝛobari:vt.l.ſʒ ⁊ ſi ſuſceꝑit.ff.de iu di.So.ibi loquit᷑ de dilatione iudicij qᷓ dʒ pꝛobari añq; actoꝛ de iure ſuo doccat.nã excludit cõteſtationẽ ⁊ ẽ qͥd⸗ dã iudiciũ ſeꝑatũ a pꝛĩcipali.nã ſi obijcitur pꝛocuratoꝛi ꝙ non hʒ madatum /vl tutoꝛi ꝙ nõ ẽ tutoꝛ: iſtud iudiciũ non ẽ dñi vł pupilli ſ pꝛocuratoꝛis ⁊ tutoꝛis ⁊ pꝛopꝛio nomine litigant ⁊ ideo añ dʒ decidi.Sʒ exceptio dilato⸗ ria ſolutionis eſt pars iudicij pꝛincipalis:⁊ ideo poſt ꝓ⸗ Exceptio nũ plures ſũt ſpẽs. batã intẽtionẽ actoꝛis.¶ Itẽ op.ꝙ non pꝛobetur poſtq; actoꝛ pꝛobauit intẽtionẽ:qꝛ actoꝛ non hʒ pꝛobare.nã ꝓ⸗ pter ſolã obiectionẽ exceptionis fundatur actoꝛis intẽ⸗ tio cum exceptio pᷣſupponat actionẽ.So.glo.confitetur oppoſitionẽ hic ⁊ in.l.ſiquidẽj. de excep. Tu dic ꝙ aut opponitur pure ⁊ pꝛocedit ↄꝛiũ / aut ſub cõditione:vt qꝛ dicit nego me debere ⁊ ſi apꝑet me debere dico mihi fa⸗ ctum pactum de non petẽdovſq; ad mẽſem:vt pꝛobatur dicta.l.ſi quidem. ¶ Item oppo.ꝙ reus poſt fundatam intentionem acto⸗ risõ nõ poſſit pꝛobare:qꝛ iam didicit teſtificata.⁊ ſic vide tur obſtare a ut᷑.at qui ſemel.hic poſita.So.aut actoꝛ pꝛo bauit ꝑ inſtrumẽtũ ⁊ põt reus ꝑ inſtrumẽtũ pꝛobare. Itẽ per teſtes poteſt pꝛobare reus anteq; dicta teſtium fue⸗ rint publicata etiã ita poſſet loqui hec lex/⁊ ſi dicas qũo ſcit reus qð pꝛobauit actoꝛ.Rñdeo ſciuit pꝛeſumptiue qꝛ credit eum pꝛobare.Cõclude ergo ꝙ quedam ẽ exceptio ꝑemptoꝛia ⁊ hec poteſt o pponi ⁊ pꝛobari vſq; ad ſſiam: vt.l.pemptoꝛias·ſ/ſnĩ am reſcin. nõ poſſe ⁊.l.ſi quidẽ.de excep.quedã ẽ declinatoꝛia iudicij/⁊ hec dʒ opponi ⁊ ꝓ⸗ bari añ litẽ conteſtatã /vt.l.ita demũ.S.de ꝓcurato. cũ ſi 4 ¶ Sp· ꝙ non ſtetur inſtrumẽto:vt.l.optima,ʒ P en Ex ceptio dilatoꝛia ea Ekceptionem. opponitur añ litẽ cõ ¶ Ad euidẽtiã ẽ ſciẽdum ꝙ qdã ẽ exceptio ꝑ emptoꝛia ? tõ libꝛo Codicis litẽ conteſtatã ⁊ pꝛobari poſt fundatã intẽtionẽ actoꝛis: vt hic. Quedã ẽ mixta q̃ ſapit naturꝭ ꝑemptoꝛie ⁊ decli⸗ natoꝛie vt ẽ exceptio rei iudicate trãſactionis ⁊ iuriſiurã di ⁊ pᷣſcriptidis ſᷣm Ja.de arenis.vt.l.intra vtile.ff.de mi noꝛ.⁊ ſᷣm alios idẽ in exceptione macedoniani⁊ velleya ni:qꝛ reſpiciunt initiũ ⁊ dicit non detur petitio: vt.l.j.in vön. ff. ad velley. .l.j. ad macedo. ⁊ in his mixtis dico ꝙ aut opponit᷑ ꝑ modum declinatoꝛie ⁊ iudicabo vt de eis qꝛ debebunt opponi añ litẽ conteſtatã ⁊ pꝛobari:vt.l.ele ganter · S. ſi quis poſt.ff. de condic.indebi.aut ꝓponũtur per modum peremptoꝛie ⁊ iudicabo vt de eis/qꝛ poterũt opponi vſq; ad ſniam. T ui ſem el Hec lex legitur duo⸗ ☛M T ¶ bus modis. Vno mo⸗ Ado ſᷣm vᷣitatẽ in quarta ꝓductione teſtis. Alio ☛ mo 'm cõem opinionem que ſeruat᷑.ſ. in quar⸗ ta dilatione ad pꝛobãdũ que datur cum iuramẽto ſᷣm foꝛ mã huius aut᷑.⁊ bꝛeuiter hoc intẽdit. Poſt didicita teſti ficata nõ datur dilatio ad ꝓbãdũ nec admittit᷑ pductio teſtium/immo ſi dubitatur non datur quarta dilatio niſi cum iuramẽto purgatiõis.h.d. Quero an qᷣs teſtema ſe Teſtèa ſe pꝛoductuʒ poſſit repꝛobare poſt didicita teſtificata ⁊ gl. ꝓductum dicit ꝙÿ ſic Etvt intrẽ gl.op.ꝙ poſt didicita teſtificata ꝓ an poſſit ducãtur teſtes:vt.l.ſi quis teſtibꝰ.pe.So.dicit. G.qꝙ aut qͥs repꝛo⸗ volo inducere ad pꝛobationẽ ⁊ non poſſum:aut ad repꝛo bare poſt bationẽ teſtium ⁊ poſſum vt in ↄꝛio:verum illa lex ſi qͥs didicits loquitur qñ ibi volo teſtes redarguere ex ſuis dictis nõ teſtificata ꝓteſtes:verumtñ dicunt quidã in his que nõ erant mihi nota pꝛimo ante didicita teſtificata poſſum pꝛobare ꝑ te ſtes. vnde cum dictum teſtis añ publicationem ſit mi⸗ hi incognitum ideo poſtea poſſum de falſo excipere poſt ea ⁊ pꝛobare non ſoluʒ ex ſuis dictis ſʒ etiã ꝑ teſtes:vt ſic l.ſi quis.intelligat᷑ gñaliter/⁊ hoc ſentit hic gl.aduocati tñ non figunt pedes.¶ Iteʒ quero an teſtẽ a me inductũ poſſim repꝛobare:⁊ dic vt gloſ.¶ Itẽ q̃ro an in cauſa ap⸗ Teſtesan pellationis poſſim inducere teſtes HPicũt canoniſte q nõ poſſint in⸗ ſuꝑ eodẽ capitulo:qꝛ ẽ timoꝛ ſuboꝛnationis in vtraq; in⸗ duci in cã ſtantia ⁊ ẽ ſatis equa /qꝛ vidi plures nil velle pꝛobare in appella. cã pꝛincipali vt videretur ſi actoꝛ aliquid pꝛobare poſſet ⁊ poſtea in cã appellationis pꝛobabãt:veruʒ de iure ciui li vt veritas inueniatur:vt.l.eos.j./de appel.poſſunt pꝛo duci etiã ſuꝑ eodẽ capitulo.ſ Itẽ q̃ro an poſt didicita te ſtificata poſſit inſi: umẽtũ pꝛoduci.Rñdeo ſe ee que ro an hec lex loquatur in quarta pꝛoductione:ſj ᷣm coeʒ opinionẽ loquitur in quarta dilatione.¶ Itẽ quero an te Teſtis an ſtis poſſit coꝛrigere dictum ſuum. Rñdeo aut teſtis re⸗ poſſit coꝛ⸗ dit ꝓpꝛio motu ad iudicẽ ⁊ põt coꝛrigere dictũ /niſi ſit lo rigere di⸗ quutus cum parte:quia tunc pᷣſumitur ſuſpectus:aut re⸗ ctũ ſuum. dit ad poſtulationẽ partis ⁊ non põt:vt.l.repeti.ff.de te⸗ ſti. aut ad bonuierton dicti ſui ſi dubitatur in aliquo nõ tñ vt addat vt nota in coꝛ.e S.qꝛ ver. QO J de poſſeſſione. Mabe hen tis inducit hec lex ⁊ dicit ꝙ non pꝛobat hoc eſ Eſe ⁊c̃. hoc dicit iaco.bu. 6 dat S gJfr on pꝛobat HhB ↄtingit abeſſe. h. d. vel dic ꝙ non dʒ quis ad⸗ Ha H1 1Amitti ad id pꝛobãdum qð pꝛobat non releust. hoc dicit.aut ergo pꝛobãt plene vel ſemiplene vel admi⸗ niculariter ⁊ debẽt admitti capitula:aut nullum admini culũ fac iunt ⁊ non debẽt admitti vt pꝛobatur hic ibi nul lum pᷣſtetur adminiculum ⁊c̃. e D 1 ati 0 3 Mec lex põt ĩtelligi de E P ne ſeruili miniſterio. ſ. conſtabat vt ſerua. Itẽ põt intelligi ꝙ ſeruie⸗ ang bat vt ſeruiũt famule non vt ſerue:⁊ bec lex bꝛe uiter dicit. Exhibitum miniſterium ſeruile a matre ⁊ fra tribus non concludit ſeruitutem cõtra filium vel fres. hoc dicit.quid ẽ qð dicit hec lex nonne ſi pꝛobetur ma⸗ trem ſeruãꝗ eẽ concluditur ſeruitus in filio:vt.S.l. matre. NRñdeo põt hec lex loqui q mr̃ exhibebat miniſterium ſeruile ſicut famula non ſerua:⁊ tunc ẽ planum. Itẽ pot loqui quado ſtetit vt ſᷣua:verũtñ conſtat eã aliquãdofu⸗ iſſe liberã: vñ eius ſtatus non concludit ſeruitutẽ niſi in poſtea natis /in antea natis nõ. Si ergo q̃ras qͥs debeat pꝛobare oꝛdinẽ: Rñdeo ꝙ aut iſte filius ẽ in poſſeſſione (x. in u i pisde barek! Solan ppatun gutere gonmr iauari cirog fenot quad auo, comm debi Nea en ive pertek itü hlions lu c ntt irdef ſſione (Au üde . De Pꝛobationibus. Fo. CXXV. repen mn o. ſeruitutis / 1 debet ꝓbare matrẽ ſuã fuiſſe libertatẽ cõſe⸗ vt. lI.quod nerua.ff. depoſiti.⁊.l.hec verba.de verbo.ſign. ciaetik cutam ⁊ ſe poſtea natũ. Aut eſt in poſſeſ.libertatis ⁊ ad modo ad pꝛopoſitũ ſi dicitur ꝙ contraxi bononie pꝛobo n li uerſarius debet ꝓbare ipſum cõceptũ tẽpoꝛe ſeruitutis me mutine tũc fuiſſe / quo pꝛobato bñ ſequitur ꝙ hic non dinie Nr matris: vt.v. e.l.matrem. “RD DK contraxi. Itẽ ſi dicatur me vulneraſſe ticiũ in platea ta⸗ W . 5 C 4 2 Actoꝛi incũbit onus pꝛobandi qd li die pꝛobo ꝙ tota illa die fui cuʒ titio.¶ Sed q flet qꝛ l⸗ 4 WAaſſeuerat / quo non ꝓbate reus ab⸗ in actionibus ponitur tm menſis ⁊ non dies.vt.i.libello⸗ . bnn 4 ſoluitur. Vel dic actoꝛ ꝓbat affirmatiuã/ne⸗ rũ.ff.de accuſa.⁊ ibi nota.nũquid ergo debeo pꝛobare ꝙ; Ren andets Ha. A gatiuã nõ ꝓbat reus cũ ꝑ reꝝ natura ſit ĩpꝛo toto eo menſe abfui:certe ſic: vel poſſum tempus reſtrin un ſ babilis. hoc dicit , gere ⁊ facere duo capitula. Pꝛimuʒ ꝙ tali die ticius fuit ee Malin ¶ Ad euidentiam eſt ſciẽdum ꝙ aut loquimur de affiræ occiſus. Item ꝙilla die fui rome⁊ ſicfacilius pꝛobabo. elbpni matiua ⁊ negatiua facti ⁊ loquitur hec lex. Aut de negs Itẽ pꝛobatur ſᷣm quoſdam per.l.jeff. de itinere actu que lele tiua iuris ⁊ loquitur lex ab ea ꝑte.ff. eodẽ. Aut de nega⸗ pua.nã ſi volo ꝓbare ꝙ quis non poſſid erit talẽ fundũ ꝓ erlegen Ne tiua qualitatis intrinſece ⁊ loquit᷑ lex.nec codicillos:j. abo ꝑ vicinos qui dicũt ꝙ non potuiſſet poſſidere quin wdſs Uirn de codicilł.⁊.l.magiſtrosj. de ꝓfeſſo.⁊ medici.⁊.l.j. de vidiſſent /q̃ pꝛobatio non appꝛobatur communiter cũ ne tcnetettz, offi. ma. offi.⁊.l.j.de pꝛofeſ.qui in vꝛ.conſtan.l.ſed repꝛo⸗ ceſſario non cõcludat. Item dicunt quidam pꝛobari me hnakkine bari.de excu.tu.ff. Aut loquimur de negatiua qualitatis moꝛiam non ſtare per.l:.ſi arbiter.ff.de pꝛobat.⁊ male:qꝛ manktonfe extrinſece ⁊ loqᷣtur lex ſi vero.S·qui pꝛo rei.ff.qui ſatiſ⸗ ibi non pꝛobatur negatiua lʒ canoniſte hoc dicant: ĩmo dſcctuti datione coguntur. ⁊.l.cum de lege.ff. eodem. CLaſus in ibi ꝓbatur ꝙ communis opinio eſt memoꝛiã non ſtare ? nntin terminis planus eſt. .Y r ita affirmatiua. Itẽ pꝛobatur qñ teſtis interrogat᷑ de fa⸗ antadiation ¶ Expoſitio tex. cum] ꝓ quia. ⁊ tunc erit argumẽtuʒ a cto pꝛopꝛio.vt.lcũ pꝛobatio.ff eo. Itẽ qñ aduerſarius ĩ neetkenii, cauſa ceſſante /⁊ ſic ſi erit ꝓbabilis debebit ꝓbari.vel ců terrogatus de facto pꝛopꝛio.vt.l.marcellus.ffrer.amo⸗ ateſiftntng pꝛo qñ.⁊ tunc facit ↄditionẽ: vt.l.ſi cui legetur.ff.deleg. ta. ¶ Ex pꝛedictis ergo omnibus ↄclude duas regulas cte Uſfen, j.⁊ conditio inducit argumẽtum a cõtrario ſenſu: vt.l.. vna ꝙ ſinegatiua eſt poabilis debet ꝓbari vt hic colligi dct bgt S huius rei.ff. de offi. eius cui man.eſt iuri.⁊.l.ſi fideiuſſo tur /ſiue actoꝛ eã pꝛoponat ad fundandam intentionẽ / ſi nanin fesS. ignoꝛãtes.ff. man. ue reus exceptionem. Secũda regula eſt eſt pꝛobabi umllige⸗ ¶ Opp. ꝙ reus debeat ꝓbare:vt.l.in exceptionibꝰ.ff. e. lis ſi teſtis interrogatur de facto ſuo vel aduerſariꝰ. Si tſins ae· Pꝛobare Solu. hic loquit᷑ in his ꝗ pertinẽt ad actionẽ ſundãdam autem interrogatur de facto alterius tũc eſt pꝛobabilis enöͤemn 46s debeat ibi ad exceptionẽ fundandã. ¶ Itẽ op. ꝙ reus debeat ꝓ⸗ vbicunq; poteſt reddere rationẽ dicti ſui neceſſario con⸗ in bobn neus vel bare / ſi eſt impꝛobabilis: vt. .cſi intra·j.de non nu. pecu. cludẽtis ⁊ hec de negatiua facti. In negatiua iur: dic ꝙ; Atanengt actoꝛ. Sol. aut eſt pbabilis ⁊ pꝛobat᷑aut nõ eſt pꝛobalis ⁊ non aut loquimur in his que ſunt de genere pꝛohibitoꝛuʒz: et erthn ꝓbatur:⁊ tñ quãdoq; inducit᷑ onus ꝓbandi es/⁊ ſibi im tunc affirmas debet pꝛobare ⁊ non negans:vt.l.j.⁊.ij. ff. tüteft putet qui ꝓbare dʒ: vt in grio:qꝛ ibi renũciauit exceptioi de colle.illi.Aut loquimur in his que ſunt de gñe permiſ bieg airi non numerate pecunie: ⁊ hoc in actoꝛe ⁊ reo ſi inde velt ſoꝛuʒz: ⁊ tunc affirmans non debet pꝛobare ſed negans et᷑ Z iuuari.¶ Itẽ op. ꝙ etiã ſi ſit ꝓbabilis non pꝛobet᷑.vt.l. ſi eſt ratio:qꝛ licet neget ius affirmat factum:⁊ ideo illð fa⸗ foannncnigt cirographũ. ff. e. So. ibi eſt pſumptio pꝛo reo:⁊ ideo ꝓba ctum affirmatũ pꝛobat: vt. d. l. ab ea parte.ius vero nõ ꝓ icnnitr, re non tenetur:als dʒ ꝓbare / ⁊ pꝛobat ſi eſt ꝓbabilis.nã babit:qꝛ eſt certum ⁊ finitum.vt.l.ij.ff.de iur.⁊ fe ignoꝛ. ni Tnen, quãdoq; eſt pꝛobabilis per modũ qui no.in.l.ij.de erro. In negatiua qualitatis dic ꝙ aut eſt negatiua qualitat⸗ Pdedan aduo.vt ſi eſt limitata loco ⁊ tẽpoꝛe.vt.l.optimã. de hẽ. 2naturalis/⁊ debet pꝛobare negãs: ? eſt ratio duplex: vna 4 nl ⁊ cõmit.ſtipula. Itẽ ꝓbatur ſᷣm foꝛmã que eſt in.l.cũ de q ſemper includit aliquid affirmatũ ⁊ ideo illud pꝛobat. 1e entt indebito.ff. e. ꝓducendo teſtm̃ in quo eſt relictũ legatůꝗ. Scðsa ratione:qꝛ pꝛeſumptio eſt nature ꝙ quuibet ſit ſa⸗ nz de nrii ¶ Itẽ op. ꝙ negatiua pꝛobat᷑:vt in act᷑.de heredi.⁊ falci. ne mẽtis ⁊ rõnabilis vt.d.l.nec codicillos.Aut eſt nega⸗ hel poſin Negatiua S li vero abſunt.⁊.l.marcellus.reꝝ amo. So.aut q̃ris an tiua qualitatis accidentalis: ⁊ tũc dic ꝙ aut eſt negatiua poſtdiciet an poſſit per teſtes poſſit pꝛobari / ⁊ dico ꝙ non:vt hic.aut ꝑ iura⸗ qusalitatis accidentalis intrinſece:aut extrinſece:ſi intri coſicFig ꝓbari. mẽtũ / ⁊ dico ꝙ ſic. vt ĩ ꝛijs:⁊ ſi dicas ꝙ ea q̃ nõ ſũt ꝓpa ſece vt qꝛ nego quẽ ſcire iuravł medicinã:tũc aut aſſerẽs one ßeni bilia nõ ſũt ponibilia /nec ecõtra:vt no.in.l.ij.S.de iura. ſe derttimn vult appꝛobari ⁊ nondũ eſt pꝛobatus: ⁊ tunc Nierom calũ.cũ ꝭ̊ capitulũ negatiuũ ſit ĩpꝛobabile:ergo nõ debz dcbet affirmãs pꝛobare ⁊ nõ negãs.vt.l.inagiſtros.j.de keoennſet admitti? Rñdeo non eſt ꝓbabile quãdo teſtis interroga pofeſſo.⁊ me.li.x.⁊.l.j.S.de offi.ma.offi.⁊ dẽ pꝛofeſſoꝛ.qͥ edicniniſt tur de facto ꝓpꝛio /vel etiã aduerſarius:quia per eius cõ in vꝛbe conſtã.l.j.li.xij.⁊ de ſacroſanc.eccle.l.quiſub pꝛe⸗ ſpecns ur feſſionem põt cõſtare:ergo poteſt poni:vt dic.l.marcellꝰ tCtextu.aut fuit iam ſemel appꝛobatus per eos qui poterãt tlrcpeifer ¶ ¶Quero quid velit dicere tex. duʒ dixit ꝑ rerũ natura appꝛobare ⁊ tunc negãs ipſum eſſe idoneũ debet pꝛoba⸗ rnaion iMñdeo poteſt ſumi pꝛopᷣe pꝛo eſſe qð natura tribuit. Itẽ re.vt.l.ſz repꝛobari.ff. de excu.tu. x.l.ij.j.de pꝛofeſſo.⁊ me ded. , poteſt ſumi figuratiue pꝛo cõſuetudine de natura:dic ꝙ di. Si aũt eſt negatiua qualitatis accidẽtalis extrinſece Vrlep⸗ de rerũ natura non poteſt negatiua ꝓbari:nam pꝛobatio vt diuitie videtur ꝙ debeat pꝛobare dicens pauperem ⁊ vdatoneſnt dʒ fleri ꝑ qualitates ⁊ differẽtias.i.per circũſtantias.at per hoc pꝛiuans ⁊ negãs diuitias:nã verba pꝛiuatiua ne Rrhlet qð negatr non eſt:ergo non habet ſubſtãtiam.i.eſſe.ſi non gaãt ſicut negatiua hinc eſt ꝙ aduocati qui dicunt hoc ca ſubſtantiã:ergo nec qualitates.i.circũſtantias:vt.l.ſi qs pitulũ eſſe affirmatiuũ res eſt abſq; eo ꝙ ticius fecerit ſic fmpete vxoꝛi ·S· neq; vᷣbo.ff. de fur.⁊.l.eius qui.ff.ſi certum peta. male dicunt qꝛ dictio abſq; eſt pꝛiuatiua.ergo equipollet Abſh di⸗ 1. grafi⸗ ¶ Item op.ꝙ negatiua ꝓbetur ⁊ nõ affirmatiua: vt.l. ab negatiue.vt.l.minus...de acquir.poſſ.⁊ videtur caſus in ctio eſt p⸗ mg gei ca ff. e.x.l. nec codicillosj.de codicillis.So.aut qris de l.cum de lege.ff.eo.⁊ in/S.itẽ pꝛopter.de excu.tu.Econ⸗ uatiua. Pur ſonfiit. negatiua facti /⁊ illa nõ pꝛobat᷑:vt hic.aut de negatiua iu tra videtur ꝙ affirmans.i.dicẽs ſe diuitem debeat ꝓba⸗ eſt h ris/⁊ illa pꝛobatur:vt in cõtrario.⁊ ideo ꝓbatur quia lʒ re.vt.l.ſi vero·S.· qui pꝛo rei.ff. qui ſatiſda.cogũ.Quid er h,nlunuir negetur.ius tñ affirmatur factũ/a ideo illud affirmatum goꝛ certe ĩ hoc eſt duplex opinio:vna eſt ꝙ negãs diuiti banrhetin pPbat non negatũ:vt dixi in.l.j.S.de cõdic.ob turpẽ cau. as debeat pꝛobare:⁊ hec not.in.l.ij.ff.eod.Alia eſt ꝙ aut ¶ Auervo ergo quotuplex eſt negatiua? Rñdeo triplex quis vult admitti ad aliquid ꝓpter diuitias vel pauper⸗ ilgt MNegatiua facti /iuris / ⁊ qualitatis.de negatiua facti dic ꝙ ſemꝑ dʒ tatẽ ⁊ debet illud pꝛobare:aut vult aliquẽ reijcere ꝓpter erß ſrni eſt triplex pbari ſi eſt ꝓbabilis ſicut ⁊ affirmatiua /ſiue actoꝛ inde diuitias vel pauꝑtatẽ ⁊ debet illud pꝛobare hec opi.no⸗ nlanſni ⁊ põt tri⸗ vult fundare intentionẽ ſuã ſiue rcus exceptionẽ.vt hic ta.in dicta.i.ſi veroS.quiꝓ rei.⁊ hec videtur verioꝛ opi⸗ nrlien bꝰ modis pꝛobatur a ↄtrario /vel a cauſa ceſſante. Sed qñ pꝛobari nio vt ſic quilibet pꝛobet qð eſt cauſa ſue actionis vel ex en ꝓbari. non põt loquitur hec lex.Queramꝰ ergo qñ eſt pꝛobabi⸗ ceptionis.Nec ob.l.cũ de lege.ff.eo.quia ibi actoꝛ ⁊ reꝰ ſenneſft lis.dicũt quidã ꝙ vbicũq; cadit in ĩtellectũ teſtis debet coõfitebantur tot pꝛedia eè in hereditate ⁊ non plura ⁊ ſo ſun arn ꝓbari:ſed hec eſt obſcura locutio.⁊ ideo dic ꝙ tũc eſt ꝓ-⸗ lum erat q̃ſtio de extimatione ipſoꝛuʒ.¶ Sed contra hoc . ſhe⸗ ſeni babilis cũ de ea poteſt teſtis reddere rationẽ neceſſario oppo.ſic quomodo poterit pꝛobari pauꝑtas:nã lʒ teſtis Pauꝑtaſ dicat ꝙ non hʒ talis aliquid in domo:tamen nõ ſequitur an poſſit n en cõcludẽtem:vt eſt cum ꝓponitur negatiua cũ adiectiõe 10 alis aliquie t nin ie loci ⁊ tẽpoꝛis.ſed qñ ſimpliciter ꝓponit᷑ ꝓbari nõ põt.ſ, ꝙ non habeat alibi ⁊ ita videtur impoſſibile pꝛobari pau ꝓbari. onun, Pip qñ eſt adiectio: tũc ꝓbat᷑ affirmatũ quo ꝓbato reddit pertatẽ.Sed certe nos dicimus ꝙ vbi non cadit ꝓbatio cialgetſt negatiua pbata.ꝓbat᷑ ̊ negatiua tribꝰ modis. Uno mõo concludẽs neceſſario accipimus eam que concludit pꝛo ſcrutue ꝓbãdo affirmatũ ꝙ inferat negatiuã ꝓbatã.nã vbicũg babiliter ar.l.ex conſenſu.j.de repudijs:cum ergo hic nõ fd duo ſunt ↄꝛia ꝓbato ꝙ vnuʒ exiſtat opoꝛtet aliud abeſſe: poſſumus habere pꝛobationem neceſſario concludẽtem Buttrrigarius ſuper Quarto lib ptitio. ? ſimilibꝰquibꝰ melius põt peipi. verum ſi ticamꝰ accipiemus eã q̃ cõcludit ꝓbabiliter / x ſufficiet ſi teſtes dicãt ꝙ vadit male indutus ⁊ calciatus/⁊ ꝙ nil habet in domo ⁊ ſunt eius vicini vbi non poſſet ei aſpoꝛtari bla⸗ dum vel vinũ ꝙ non viderẽt ⁊ ꝙ hoſtiatim qri vel debi⸗ Scriptu⸗ ta cõtrahit que oĩa ſolent cõiter accidere pauperibꝰ/nõ diuitibus:ĩmo tenet glo.ꝙ ſi mulier ꝓbet ꝙ vir cõtrahit debita pꝛobat ꝙ vergit ad inopia/nõ dico ipᷣm iam pau⸗ perem eſſe/ita nota in.l.vbi.jde iure do. Oinnis ꝓducens ſcriptu⸗ Bbemus. m ſuſleta babet ei ſide inmponere/ als vt falſarius punitur. h. d. N HACLOp. ꝓducens ſcripturâ nõ habeat alidd ꝓbare:qꝛ ſtatur ſcripture:vt.S.e.cum pᷣcibꝰ.So.ibi ſcri⸗ ptura nõ eſt ſuſpecta hic ſic. Sed quomõ intelligit᷑ ſuſpe⸗ ra qñ dica cta:? Rñdeo aut eſt exemplũ qð pꝛoducit᷑ ⁊ habetur pꝛo tur ſuſpe⸗ cta. Homeſti⸗ cus qͥs di⸗ poſſit eſſe teſtis pꝛo dño. ſuſpecto:vt.l.quicũq;.ff. de fide inſtru.aut eſt oꝛiginale/ ⁊ tunc reddit iuſpectum altero de tribus / vel ex perſona ꝓducentis qui eſt ſolitus falſa ꝓducere:yt.l.ſi quis. ·j. ff. de eden.vel ex perſona ↄficientis qͥ eſt ſolitus falſa cõ ficere:vt.l.ſi quis aliqᷣdj.de ſuſcep.⁊ archa.vel ex ſe ipſa qꝛ raſa in loco de qͥ eſt q̃ſtio: vt.l.edicto.jde edicto di. adri.tol.⁊.l.ſi vnus.j de teſta. Ya. Dut. at W. In criminibꝰ reqͥrũtur ꝓbatio⸗ Ciant. Sn clare / in criminali clarioꝛes. hoc dicit. . R R ACEx. Indicijs hoc exempliſicãt quidã ſic ꝙ teſtes interrogati quomodo ſciũt ꝙ titius vulnerauit ð ſeiũ dicũt ꝙ viderũt titiũ ⁊ ſeiũ ĩ loco ſolos ⁊ ꝙ titiꝰ agi tauit enſem cõtra ſeium ⁊ ſtatim viderũt eum fugere cuʒ gladio ſangumolẽto ⁊ iurauerũt ſeiumvulneratũ /modo dicunt ipſi ꝙ iſtud eſt indiciũ adeo manifeſtum ꝙ ꝓbat ego tamen dicerem ꝙ vbicũq; eſſet poſſibile rem aliter ſe habere non credatur indicio. De teſtibus. Bubꝛica. WE—Rèr Ille cui mouetur q̃ſtio in⸗ Y tibi. genuitatis non hʒ neceſſe onus aſſumat. h. d. . ¶.Op. ꝙ defendens cãm non habeat Pbare ſed actoꝛ. vt. S. e. l. actoꝛ. Solu. pꝛobat ſpõte vt hic. non inuitꝰ. vel hic awi erat in poſſeſſiõe ſeruitutis.¶ Itẽ op. de fide inſtru.So.vt glo. Keſtis domeſticus non admit⸗ Tiam. titur. h. d. ¶ Sed qͥs domeſticꝰ: ES NKMñdeo ulle qui eſt de cognatione. Itẽ qui eſt Na EεααCde familia. vt. I. ediles. ff. de edili edic. Sed ꝓ⸗ domui cui poteſt imꝑari.⁊ cõcoꝛdat cũ.l.idonei.ff.e.Et attẽde qꝛ teſtis interrogatus an ſit familiaris vel dome- ſticus ꝓducẽtis:dicit ꝙ non eſt familiaris ſed eſt dome⸗ ſticus:dicũt aduerſarij ꝙ debʒ repelli qꝛ eſt domeſticus: certe male dicũt: qꝛ non intelligit᷑ dicere ſe domeſticũ eo modo quo hic dicitur:ſed ſᷣm cõem modũ loq̃ndi intelli⸗ git ſe domeſticũ.i.qꝛ qũq; habet ſecũ cõuerſationẽ.¶ Itẽ quero an domeſticũ aduerſarij poſſim ego inducere con tra ipᷣm: Rñdeo aut eſt ſola ratio domeſticitatis/ ⁊ tunc bene potero ↄtra ipſum ꝓducere non ipſe:qꝛ fauoꝛe mei Vxoꝛ an ¶ Item qro quid de vxoꝛe aduerſarij nũquid põt eſſe te⸗ poſſit teſti ſtis ꝓ eo: Rñdeo nõ:qꝛ domeſticaeſt. Sed nunqᷣd poſſũ'/ ficari pꝛo marito. Famulus an poſſit teſt iſicari ꝓ dnño. hoc fuit inductum vt nõ admitteret᷑. Aut eſt etiã alia rõ: vt qꝛ ẽ libertꝰ aduerſarij /⁊ ita debet ei reuerẽtiã /⁊ tunc nõ poſſũ/nõ ꝓ me:qꝛ debet reuerẽtiã aduerſario.⁊ ideo non cogitur:nõ pꝛo aduerſario qꝛ eſt eius domeſticus. eã ꝓducere cotra virũ.Rñd eo ꝙ non. Pꝛimo qꝛ ſocer ⁊ nurus cõtinent᷑ appellatione illoꝝ qui non cogũtur teſti moniũ dicere:ergo multomagis vxoꝛ cum ſocer ꝓpter vxoꝛẽ filij cõtineatur vel maritus filie:vt.l.iij·S·lege iu⸗ lia. f.. e. Pꝛeterea mulier debet reuerentiam viro: ergo cotra eũ teſtiſicari nõ debet ⁊ maxime ne diſcoꝛdia oꝛia⸗ tur inter cõiuges.¶ Itẽ quero an famulus poſſit teſtiſi⸗ cari pꝛo dño:⁊ videt᷑ ꝙ non.qꝛ ei imperari põt:& eſt ido⸗ neus. vt.l. idonei.ff.e. Pꝛeterea videtur caſus in.l.pᷣſenti S penul.S. de his qui ad eccle.cõfu.ſed certe ibi no vide tur loqui de tali famulo:ſed magis aſtricto.vt de aſcri⸗ pꝛobare ſi eſt in poſſeſſione /niſi ſponte E 2 2„ 7 „ . oliteſtes ſufficiãt ad pꝛobationẽ:vt.l.in exercẽdisj· pꝛie hic dicitur domeſticus.i.ſeruus domꝰ quaſi ſeruiẽs eum repelliper hanc legẽ gñalem.tamen ipſi adinueniũt fraudem:qꝛ repellunt famulũ de domo ꝑ menſem anteq; teſtificet/ poſtea faciũt eũ teſtificari/⁊ reddito teſtimo nio poſt aliquos dies reducũt eos ad domũ:⁊ hoc ideo/ qꝛ vbicũq; teſtimoniũ non eſt de ſubſtãtia rei inſpicit᷑ qli tas teſtis ſᷣm tẽpus quo deponit nõ quo gctum eſt:ſecus vbi teſtioniũ eſſet de ſubſtatia:vt no.in ipubere facto pu be.in.l. iij · S. lege iulia.ff.e.Si tñ ꝓbarctur ꝙ in fraudẽ eũ repuliſſet non valeret eius teſtimonium:vt l.penul.j. de adulter. 2A Olam Sola teſtiũ atteſtatio nõ ꝓbat IIE. niſi alijs adminiculis fuerit ad rõnem ⁊ non dictũ teſtis:nã om̃e dictum redducit᷑ ad ra tionẽ:vt.l.emptoꝛ.ff.de rei ven.⁊.l.aurelio·S.ſticho.de li liuuata. h. d. AQAuero de exẽplis legis: 1 pone Eyt glo. Bringa qñ non reddit ſufficientẽ rati⸗ onem / vel nullã reddit.⁊ ideo aduocati ſemper inſpiciũt bera.lega.⁊.l.cum pater·S.· dulciſſimis.ff. de leg ij. Sed Teſtis nõ vt hic. aut nõ interrogat᷑ de rõne ⁊ valet eiꝰ dictů / etia ſi ne ratione.Itẽ põt poni exẽplum qñ depoſuit nõ in pᷣſen tia alterius partis:nã om̃s leges dicunt ꝙ teſtes debent deponere in pᷣſentia partis.vt.j.e.l.ſi qũ. Sed qꝛ ſi hoc his repugnat qð ſolet diei ꝙ teſtis nõ debet eſſe vᷣboſus. dʒ eẽ ᷣbo dicũt doctoꝛes ꝙ aut teſtis interrogat᷑ de rõne ⁊ nõ red⸗ ſus. dit:vel minus ſufficiẽtem reddit/a non valet eius dictũ: fieret ſtatim partes didicerẽt teſtificata:nõ poſſent am· plius pꝛobare ꝑ teſtes interpᷣtatum eſt ꝙ iuret pᷣſentibus partibꝰ ſed deponãt in ſecreto. Itẽ põt poni exẽplum in atteſtationibꝰnon publicatis pᷣſente altera ꝑte:ꝛnamnon pꝛobãt amplius q; qlibet ſcriptura pꝛiuata:⁊ hoc ideo qꝛ co ⁊ pᷣſũptione iuris ⁊ de iure cõtra quã non admutitur ꝓbatio ⁊ pᷣſumũt᷑ facta coꝛã pluribꝰ:⁊ ideo pꝛobãt: vt.l. geſta:.j.de re iudi.⁊.l.oĩm:.j.de teſta. Poteſt ⁊ alio modo cxẽplificari hec lex.vt patet in glo. ¶ In glo. que ĩcipit a iure.ibi alio iudice.ſecus in alijs actis quia fiũt in publico:⁊ ideo pꝛobat:vt.l.geſta.de re iudi.⁊. l.oĩmj.de teſta. In eadẽ glo.ibi cũ tale.S. falſa. ibi diſponẽs ꝓpter falſam cãm diſponebat iure ꝓpꝛio ⁊ erat ałs cõceſſurus.hic diſponit iure alieno in quo non habet liberum arbitriũ niſi m diſpoſitionẽ veritatis. =WèèòU Gg Is teſtis eſt idoneus qͥ gratiã/amo⸗ ¶ Op. ꝙ alia attdãtur:vt.l.iij.S· diuus. ffe. olu.conſiderãtur hec ⁊ illa. Ja. Buk. E arentes ⁊ liberi / ⁊ voletes . OH Aren tes R. teſtes eſſe nõ poſſunt.h.d. recipiũtur in ſecreto:ſecus in alijs actis:qꝛ fiũt in publi⸗ z timoꝛẽ/poſtponit ĩ dicẽdo.h.d. QEx tex. pꝛeponere et actualiter pᷣponũt. COp. ꝙ volẽtes admittat᷑.vt.l lege iulia.ff. e. Parètes Ra=,ASo quidã ſunt adeo cõiunctiꝙ nec etiã volẽ⸗ an poſſint tes admittunt᷑/ vt eſt hic quidã non ſunt a deo cõiuncti: eẽteſtes p vt volentes repellãtur ſed admittũtur ſi volũt nõ inuiti: parẽètibꝰ. ⁊ tunc videt᷑ eſſe fauoꝛ eoꝝ/⁊ non litigãtiũ.Aut ergo pa⸗ ter ⁊ fuliꝰ inuicẽ dicũt teſtimoniũ /⁊ tũc aut cõmodũ de⸗ bet reuerti ad patrẽ:vt qꝛ filius eſt in poteſtate:⁊ tũc non ad mittitur. Aut lucrũ non eſt reuerſurũ ad patrẽ / vt qꝛ ſi lius eſt emãcipatus/⁊ tunc ꝓpter gñalia verba huiꝰ leg/ non dabo ei fidem vel modicã dabo.aut frater teſtificat pꝛo fratre:⁊ tunc aut ſunt in eiuſdẽ ptãte ⁊ ſic cõmodum eſt reuerſurum ad patrẽ/a tunc non admittũtur. Aut nõ ſunt in eiuſdẽ poteſtate/⁊ tũc admittit᷑ frater. tñ modica fides adhibetur. Idẽ in amico magna amicitia ↄiuncto Amicꝰ an qꝛ modica fides adhibetur / vel inimico / ⁊ tales poſſent poſſit eſſe uat.vt.l.iij ·S.eiuſdẽ.ff.e.Aut agnatis adhibetur fides et plus ⁊ minus ſᷣm maioꝛẽ ⁊ minoꝛẽ cognationẽ.¶ Item op.de.l.etiam ff.de pꝛoba.So.dicũt quidã ꝙ ibi ſpale qꝛ adiuuare dictũ duoꝝ teſtium quibꝰ eſſet detractũ in ſide teſti aliqua rõne ſicut dicimꝰ de fama qꝛ nõ ꝓbat ſed coadiu amic etas male põt pꝛobari:⁊ ꝙ ſit ille qui natꝰfuit tali tẽpoꝛe. Alij dicũt ꝙ facit mater aliqualẽ infoꝛmationẽ/nõ ꝓba⸗ tionẽ.vnde adiuuaret teſtes vt dixi ſi eſſet eis detractũ ĩ ſide/a ita vidi de facto.¶ Itẽ op.de.l.qui teſtamẽto.ff. de teſta. Sol. vt glo. — K Imis Hec lex põt intelligi duobus mo⸗ edis. Uno modo ꝙ pars nõ pꝛodu eebat aliquos teſtes: ſed ego volo ꝙ det mihi anoĩa teſtiũ qͥs poſſũ ꝓducere in certo/nõ videt odie⸗ datte luran lictiree Movt hecuric (uicre⸗ iſis⸗ Alen⸗ retetti croꝛin ſreto beßt ſliude rocu uncri ſcad c laogit Aauiſi ſoerca Cunſnn ſchsd Moe a iie Aiug idca⸗ mnend ſerlſie N ftoi en Alisfierteh legis tn tperinſpiee iuik ſchoe delgt St cſeſbaſts,, eſöethnpe Atenedec bdici gi oſutnonnfen Pkeſtesdannt Sedqſe npoſenen Uretßſentbe iexepnni btenamm uthocido Pfüütinpene on ganminnn O probitf eſtraliono 3 N =— =2 e e⸗ſasnni t. getader citalegft atiurept ehoindoe ne peritnne gfatiiſenn tidicedonn Aliter Ppent § diuust beriti noͤpoſturbn llegeilufe? Gnecchiſct ta deociiuett volitnoſgnii’ Aucop⸗ Autcönocl fttettin dpatröptn ſteket fereriefen aſiecnden ſttür ABun gerti nt, nicte⸗inet ttics eſct etncif Patſel s Pibennfen toni ſgn 1, bißitk uttuiti⸗ toneugr⸗ teisdenein elamutd vnnſe pnsi ni ogn cto oen Be Ceſti teneat. Item põt itelligi ꝙ pduxit teſtes etiã eisvti certe non debeo audiri cum ſint eius expẽſis: ſed poſtq; dixerint pꝛo eo dicent ꝓ me⁊ ſtabunt meis expenſis. In inſtrumento vero dic ꝙ pꝛodeſt pꝛoductum ab vno alij ſi facit pꝛo eo niſi pꝛoducens diceret pꝛoduco eatenus qua tenus faciunt pꝛo me. . P⸗ ruos Seruus nec pꝛo domino nec cõ NAE. tra teſtificatur/idem in liberto. 95 b. d. cum. I. libertoꝛum . eo. Si ergo ſeruus in N Kterrogatur de facto ſuo: aut non pꝛecedit indi ciũ ⁊ nõ creditur ei.vt.l.quero.ff.de edili.edic.aut pꝛece⸗ dunt iudicia ⁊ auditur cum toꝛmentis vt nota. in.l.cum ſeruum.j.de fugi.ſeruis.⁊.ff.e.l.ſi quis.et.l.ſi qͥs le.ad.l. coꝛneliam. U AVA D riſi urand i MNon creditur dicto N *teſtis nõ iurati/⁊ ma⸗ gsis creditur honeſtioꝛibus/⁊ vox vnius vox EMnullius. hoc dicit. ¶ Op.·ꝙ ſine iuramento credatur vt in aut᷑.ſi iudex mit⸗ tat.S.de epiſ.⁊ cleri.So.ibi ꝓpoſitio euangelioꝝ habet᷑ pꝛo iuramento.ſ Item op.ad idem de.l.j.in pᷣn.ff.de vẽ. N D inſpici.So.illud ideo:qꝛ non poſſunt certitudinẽ habere nec vẽtrem tangere.ſ Item op.ꝙ non ſolum requiratur pꝛeſente aduerſario.vt.j.eod.l.ſi quando.So.requirit᷑ ꝙ iurent vt hic ⁊ ꝙ pꝛeſente aduerſario iurent vt in contra rio. Item op.ꝙ non attendatur honeſtas:ſed quis ma gis dicat veriſimilia. vt.l.iij.S idem diuus.ff. co.So. ⁊ il Teſt! qd dz iurare. lud attenditur. Sed quod pꝛius Rñdeo ꝙ pꝛimo atten⸗ ditur quis veriſimilioꝛa dicat/⁊ melioꝛem rationem ſui dicti reddat:⁊ ſi pariter dicunt tunc creditur honeſtioꝛi⸗ bus vt hic.¶ Item opp.ꝙ voci vnius credatur.vt.l.ſi qͥs decuriojadl.coꝛ.de fal.So.hec regula fallit in officiali cui creditur ĩ ſibi commiſſis ⁊ leuioꝛibus in non ſibi com miſſisvel grauioꝛibus ſibi non creditur vt dixi in.l.ea qͥ⸗ dem.j.qui accu.non po.ſ Modo quero quid debeat iura re teſtis.Rñdeo ꝙ veritatem non omittet ⁊ falſitatẽ non cxpꝛimet:vnde ita cõmitteret falſum ſi aliqͥd de his que ſciret omitteret ſicut ſi falſum diceret:⁊ ideo dicit lex debent dicere ea que nouerunt. vt.S.de epiſc.⁊ cler.aut᷑. ſed iudex.⁊ incoꝛpoꝛe vnde ſumitur:? Quid ergo ſi teſtis introductus ſuper vno capitulo reſpondet etiam de alio nunquid pꝛobet. Reſpõdeo aut id quod reſpondet perti net ad capituluʒ de quo interrogatur ⁊ planum eſt:quia ci creditur:aut non pertinet ad capitulum pertinet tamẽ ad cauſaʒ:⁊ tunc aut iurat ſuper tota cã ⁊ ci creditur:aut ſuper capitulo tãtum ⁊ ei non creditur:qꝛ remanet eiꝰ di ctum ſine iuramento:⁊ ideo non valet vt hic:multominꝰ ſi eius dictũ non pertinet ad capitulum nec ad cauſam. Modo pone ꝓꝙteſtis interrogatꝰan ſit attinens ꝓducẽ tis. Rñdet᷑ ꝙ non/cum vere eẽt coniũctus in octauo gra du ita ꝙ pꝛopter talẽ coniunctionẽ non eſſet repulſus.nũ Cã ppa q̃ dicatur. quid cadit in falſuʒ. rñdeo non:⁊ valet eius dictum dicit tñ mendacium ⁊ ideo crimine ſtellionatus poterit puni⸗ ri ar.l.ſi quis legatũ.ff. ad.l. coꝛ. de fal. V Quis non poteſt in cauſa ꝓ 6 Mnuib uUS. pꝛia teſtificari.h.d. VAC¶Opp. ꝙ quis poſſit eſſe teſtis in cã ꝓpꝛia vt Rinſti. de teſt. ”. legatarius. So. vt gloſ. ¶ Item op.de.l.fl.jde fideiuſſ. So.vt glo.ſ Modo quero que di catur cã pꝛopꝛia: Rũdeo cuius cõmodum ad me ſpectat pꝛincipaliter vel ſecũdario. ¶ Item quero an venditoꝛ poſſit eſſe teſtis in cõ mota emptoꝛi de re vendita:⁊ bꝛe uiter hec eſt cõis opinio ꝙ aut vẽditoꝛ tenetur de euictio Teſtis an poſſit eſſe ſocius ꝓ ſocio ſuo. ne⁊ non poteſt eẽ teſtis / aut non/⁊ ſic. Mart. dicebat ꝙ nullo caſu poteſt eẽ teſtis/qꝛ ſic daretur materia fraudis nam venditoꝛ ſemper vẽderet hoc pacto ne de euictione teneretur /vt ſic poſſet eẽ teſtis/⁊ malicijs eſt obuiandũ. ar.l. in fundo.ff. de rei ven. ⁊ hoc puto verius:cõmuniter tñ tenet᷑ pᷣcedens opinio.i¶ Et qꝛ glo.ſequentis legis bñ adaptatur hic.quero an ſi duo hñt rem cõem vel cauſaʒ poſſit eẽvnus teſtis ꝓ alio: Rñdeo aut hñt cauſã cõmu⸗ nẽ vt qꝛ de eodẽ crimine accuſantur ita ꝙ abſolutiovniꝰ pꝛoderit alteri:⁊ tũc non admittitur vt hic.aut hñt rem cõem:⁊ tũc aut ſunt ſocij omnium bonoꝝ ⁊ certum eſt ꝙ non admittitur cũ cõmodum ſit peruenturum ad vtrũq; idem ſi ſunt ſocij in illa re.vt.l.j·S. in pꝛopꝛia.ff. qũ appel lã.ſit. aut non ſunt ſocij ſed hũt rem comunemaliter q;ᷓ ex ſocietate: ⁊ tunc aut res eſt indiuidua ⁊ non admittitur bus. Fo. CXXVI. qꝛ commodũ eſt reuerſuruʒ ad vtrũq; ar.l.ſi cõemff. quẽ admodũ ſerui.amit.aut res eſt diuidua:⁊ tunc cũ victo⸗ ria vnius nil ꝓſit alij bñ admittitur.vt.l.j.S.quinimmo. ff.ſi pars here. petatur. niſi foꝛte eſſet eadem ratio defen⸗ ſionis in vtroq;. argumen.l.ſi quis ſeparatim·S.j. ff. de appellationibus. N E 4 Quia liberi extranei in alie 0 niam. ns cauſis teſtificantur cõ⸗ ueniens eſt vt damnum non patiantur ſed ſum ptus eis faciant pꝛoducentes tam in ciuili qᷓ; ĩ criminalſi.hoc dicit. W. G lum Omnis qui repercutit aurem A iudicis eius iuriſditioni ſubij⸗ Vcitur ſubmotsa foꝛi pꝛeſcriptione.h. d. AA (Quero que differentia ſit inter hanc legem ⁊ penam eius ⁊ inter accuſationem.il.coꝛnelie.de fal. Rñ deo quattuoꝛ ſunt differentie:pꝛima qꝛ hic punitur quis offõ/ibi ꝑ viã accuſatiõis. Scða qꝛ hic mioꝛ pena umpo nitur q in accuſatione legis coꝛnelie de falſis.Tertia qꝛ cum iudex hic pꝛocedat officio mercẽnario vt pꝛobatur in.l.j.j.de calum.ergo finita inſtãtia ãplius punire nõ po terit ſine accuſatoꝛe cum officiũ expirauerit.vt.l.iiij.j.de poſiti. accuſatio vᷣo durat. Quarta:qꝛ iudex puniendo te ſtẽ officio videtur ꝓpꝛiã iniuriam vẽdicare:⁊ ideo nihi lominus poſtea poterit accuſari lege coꝛnelia. J quis Pꝛoductum a me teſtem non re pꝛobo niſi tribꝰ modis ex dictis ſuis /ex ſuperueniẽtibꝰinimicitijs / ex coꝛrupte la pꝛobata. h. d. Eſtium Contra debituz inſcriptis re Rdactum pꝛobo ſolutionẽ tri⸗ bus modis per ſcripturã/per quinq; teſtes bo ERARAAAA He opinionis fame/⁊ ꝑ cõmunem numerum teſtium pꝛobata amiſſione ſcripture.h.d.¶ Sed nonne ſi pꝛobo ſcripturã ſolutionis factã ⁊ perditã nonne ſufficit hoc:quare ergo ꝓbo ſoluiſſe.Rñdeo ego intelligo quan do teſtes non dicunt fuiſſe pᷣſentes ſolutioni qñ factũ fu⸗ it inſtrumẽtum. Sed dicũt ꝙ viderunt ſcripturã ⁊ lege⸗ runt eã in qua continebatur ꝙ tale debitũ erat ſolutum: non autẽ dicunt teſtes ꝙ verum fuerit ꝙ ſoluerit ſed pꝛo bant ꝙ ſcriptura eſt facta de hoc ⁊ ipſam legerunt.nõ au tẽ debent dicere ꝙ audiuerunt legi:licʒ gloſ.hoc dicat· j. ti. Ii ſleut teʒ pꝛobat per alios teſtes vel eoſdẽ ſ. criptu ram illam fuiſſe perditã. Itẽ ꝙ ſolui debitũ. ¶ Wodo op.ꝙ teſtis etiam de alieno auditu poſſit teſtificaxi.vt.l. Teſtifica i.S· antepe.ff. de aqua plu. arcen. So.vt glo. Tu dic ꝙ qͥn ri an poſ⸗ ꝙ ſunt ſenſus coꝛpoꝛis.⁊ teſtis deponens debet reddere ſit qͥs de rationẽ ſᷣm illum ſenſum per quẽ melius ꝑcipitur res:de alieno au⸗ qua eſt queſtio: ⁊ ideovidi dubitari dũ quida ĩterrogare ditu. tur quo die fuit tale quid ⁊ dixit ꝙ duodecima cie men⸗ ſis / interrogatus qũo ſciuit ꝙ eſſent. xij. dies: dixit ꝙ bñ ſciebat ꝙ dẽbatreddere rationeʒ per alterum de quinq; ſenſibus quod non cadit hic:qꝛ per nullum ſenſuz poteſt percipere quota dies ſit:ſed ex q̃daʒ diſcretione animi. Sʒ Jaco.de are.dicit ꝙ nõ ſolũ eſt viſus exterioꝛ ſʒ etiã ĩ terioꝛ ⁊ mentis ⁊ iſte cadit hic de quo in.l.jS.videamus T de rei vxoꝛ.act. Wodo quero de quo debebat teſtis interrogari.Ad cuius euidẽtiã eſt ſciẽdũ ꝙ quedam iter Teſtis de rogationes fiunt parti ad pꝛeparationẽ cauſe/⁊ hee fiũt q̊ dẽat in⸗ parti de interroga.act.quedam fiunt parti ad dec iſionẽ terrogari. per titulum de confeſſ.quedam fliunt teſti ad inſtãtiã per tis per.l.quicquid.ff.de adul.⁊ pꝛacticemus ſic:facit ca⸗ pitula ſua pars hoc modo pono ⁊ ſi negetur pꝛobare in⸗ tendo ꝙ titius pꝛomiſit mihi.x.mõ ſi negetur pꝛobo per teſtes ⁊ aduerſarius contra quẽ pꝛoducũtur teſtes facit fleri interrogationes teſtibus /non tñ omnes quas vult: quia ſi ſunt alique ſuperflue reijcientur per iudicem vel aliquẽ ſapientẽ ad hoc electũ.Sed que ſunt ſuperfluevł pertinentes ⁊ de quibus debent interrogari an ſitverum qð in capitulo continetur ⁊ ſi dicat ſe neſcire vlterius nõ pꝛocedatur ſed dicat ſe ſcire:tũc interrogabitur ſi cogno ſcit cõtrahẽtes ⁊ qũq; interrogatur de veſtibus ⁊ de tem poꝛe:quod eſt verũ ſi ſunt ſuſpectiteſtes/ałs non debent tot interrogationibus grauari. Modo pone ꝙ interro gatur teſtis quomodo ſcit ꝙ contraxerunt tales /dicit ꝙ audiuit verba contractus ſed perſonas nonvidit nundd ꝓbat: certe ſic:ſi perſonas habet notas per vocem arg. l.j·S· eodem tecto.ff.ad ſill.nã ⁊ de E ſau dicitur ꝙ pater 4 Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis non fuit deceptus in auditu ſed tactu. Itẽ debẽt teſtes i⸗ terrogari de loco vt fuit ĩ daniele.Item de tẽpoꝛe in cri miĩalibꝰ? de mẽſe / de die nõ / niſi eẽt qſtio de die in Zctibꝰ etiã de die dʒ ꝓbari:vt.l.optimã ·ꝓde ᷣhẽ.⁊ cõmit.ſtipu. ¶ VWogdo pone ꝙ teſtis dicit ꝙ hoc anno fuit cõmiſſum tale maleficiũ/⁊ ſumus modo in mẽſe maij ⁊ fuerit com⸗ miſſum de mẽſe ſeptẽbꝛis retro/obijcitur teſtiꝙ non fuit hoc anno:qꝛ annus incipit a ianuario / ⁊ ſic falſum dixit: nunqᷣͥd bñ dicũt:certe nõ.qꝛ eſt quidã annus naturalis/ ⁊ iſte incipit a ianuario quidã eſt emergẽs qui incipit a tẽpoꝛe delicti ſicut ⁊ in lege aqlia.vt.l.j.ff. ad.l.aquilł.⁊· ad hũc ſe retulit teſtis ⁊ verum dixit. Modo pone ꝙ te⸗ ſtes dum cõmitterẽtur adulteriũ nõ poterãt ſimul codẽ g . Lirca hãc legem ſic diſtin⸗ Y dicatur. gaea: aliquãdo obijcitur D ☚ Hteſti ꝙ ipſe eſt ſeruus. aliquãdo ꝙ eſt inimicus a H Apzimo caſu aut replicat ſe ingenuum eſſe ⁊ ſta⸗ tim admuttitur reſeruata q̃ſtione ſeruitutis:aut repiicat ſe libertũ eẽ ⁊ tũc iam fatetur de ſeruitute pᷣterita:⁊ ideo eſt pᷣſumptio contra eum ideo nõ admittitur niſi pꝛobet ſe manumiſſũ niſi iuret ſe alibi ꝓbatiões habere ⁊ ꝓ eis mittat/quia tunc admittuur. Si aũt dicitur iimicꝰ:tunc aut ꝓpter cãm criminalẽ ⁊ repellitur:aut ꝓpter ciuileʒ ⁊ tunc idẽ ſi cauſa eſt magna.vt inſtit.de excu.tu:S.· itẽ ini⸗ micitie ałs bñ admittitur lʒ ei minus credatur. Ex hac lege faciunt talẽ maliciam hij qui timẽt accuſari de aliqͥ tẽpoꝛe videre qꝛ erat paruũ foꝛamẽ vnde opoꝛtebat ꝙ p⸗ crimine nã accuſant eum quẽ credunt accuſatuꝝ ſe ⁊ om achte mo vnus vid ceret deinde alter:nũqͥd debẽt cenſeri vt ſin nes per quos poſſ. et crimẽ ꝓbari contra ſe e:vñ durante cã gop gulares teſtes:⁊ ꝑ cõſequẽs non pꝛobabũt:certe ego pu non poterunt teſtificari contra eos. Sed ſi iudex ꝑpẽde⸗ lpon to ꝙ pꝛobent ⁊ ſint ↄteſtes ⁊ circa idẽ delictũ deponunt. ret defraude deberet nihilominus eos in teſtes recipere ſohle ar.l. ſifundꝰ.G. penul.ff. de pigno.i¶ Itẽ quero q ſi dicit᷑ vt.l.ſatis aperte jde falſis. 4 Geſit ꝙ talis pᷣſoiter dixit miſſam tali die ⁊ vnus teſtis dicit ꝙ P Bm 4 ud Teſtis ĩductus ſuꝑ vno Miy vidit euʒ ⁊ audiuit ꝙ dicebat euãgeliũ /alter audiuit epi⸗ 2 P capitulo non dʒ amplius uNcr ſtolã:nunqͥd pꝛobãt:certe ſic.qꝛ circa eandẽ ſubſtatiãꝭii. ſuper codẽ induci niſi aduerſarius nolit ſtare Nenn miſſam deponũt.Et ideo ſemel inqſitoꝛ inqrebat õ̊ quẽ⸗ R. atteſtationibus etiaʒ in alia inſtãtia: queritur ſerit. dam hereticũ ⁊ vnus teſt is dicebat ꝙ audiuerat eũ dice de reducẽdis teſtibus ad deponẽdum ⁊ hocviuis exiſtẽ noace re ꝙ nõ credebat Chꝛiſtum veniſſe in virginẽ:alter ꝙ di tibus teſtibus als omnino ſtatur atteſtationibus.h.d. hcto xit Chꝛiſtum nõ eſſe in ſacramẽto altaris:nũquid ſũt cõö Mec lex ſᷣm Innocentiũ intelligitur ĩ arbitro compꝛo⸗ vtit teſtes:certe aut ſimpliciter dicebat᷑ hereticus/⁊ ſunt cöo⸗ miſſario non in arbitratoꝛe. zuſtrfil teſtes:qꝛ circa eandẽ ſubſtantiã deponũt.aut dicebatur Op.ꝙ teſtis iterũ poſſit pꝛod uci.vt.S.e.lłſi quis.So. Teſtis ſae⸗ qyjulle ꝙ in tali articulo errabat/a tũc nõ eſſent cõteſtes:⁊ ſic di ti inducitur in noua inſtãtia ſuper alio capitulo:idem ſi mel pdu⸗ a anrqn cimus ꝙ ſi ſimpliciter q̃ritur an qͥs poſſederit ⁊ nõ deter⸗ in eadẽ inſtantia ⁊ ſuꝑ alio capitulo vt eſt ſi fuit inductꝰ ctanpoſ:. al nen: minato tẽpoꝛe.ſi vnus teſtis dicat ꝙ vidit arare alter ſe⸗ ſuꝑ debito/modo ſuper exceptiõe inducatur:qꝛ ceſſat rõ ſit iterũ ꝓ 6i, eiiudi minare ſufficit.vt no.in.l.ob cauſam/S.ſi teſtes.ff.e. ſuſpitionis de qua in.l.pꝛoduci ff. eo. Hic loquitur q in duci. caamt Ee S ti Hec aut᷑. pꝛobat ꝙ nõ eſt neceſſe alia inſtatia inducitur ſuꝑ eodẽ tñ capitulo:⁊ ideo põt ⁊ eſta P ga L.ꝙfacta cruce cum manibꝰ rogen dʒ induci ſi aduerſarius nolit ſtare atteſtationibus. eſt antſc tllttur amoꝛe dei teſtes vt aſſint:ſed ſufficit ꝙ ſint ratio:qꝛ ſi aduerſarius velit ꝙ teſtis non pꝛoducat᷑:qꝛ ſe bus i Se, ocati ad hoc:nã vnũ contrarioꝝ dat itellige mel dixerat ⁊ nolle ſtare dicto eius quaſi nõ dixerit eſt q̃ limoc re reliquũ.at hic dicit ꝙ non debẽt eſſe foꝛtuito trãſcun⸗ ſi implicare cõtraria. Modo op.ꝙ atteſtationibꝰ ĩ vna cep re tes / ergo ſufficit vocatos eſſe ad hoc. Ja. Buk. cã habitis ſtetur in alia vt.l.cũ antea.S. de arbit.⁊.l.pꝛo⸗ Hiugu zP — D Teſtis ꝓductus dʒ iura⸗ perandũ.S.de illo.de iudi.So.dicũt quidã hãc determi W S quan 0. re de ſtado ⁊ fideiuſſoꝛẽ nare oẽs illas.Alij dicũt ꝙ ibi loquitur in iudice hic ĩ ar D ooarc ⁊ poſt. xv. dies poteſt recedere.hoc dicit. bitro:⁊ de hoc ſtatim dicã.¶ Collige ergo ꝙ aut teſtẽ quẽ leipr . ¶Ego diſputaui q̃ſtionem ⁊ qro an in dilati⸗ ego pꝛoduxi in vno capitulo volo ſuꝑ codẽ pꝛoducereæz Kyere Teſtes iu tione data ad pꝛobãduʒ ſufficiat teſtes iurare/⁊ videtur tunc regulariter non poſſuʒ. F allit in tribus caſibus:vnꝰ lre rare an ſuf ꝙ ſic.qꝛ quãdocũq; deponat fides teſtimonij reducitur eſt hic in alia inſtãtia.Scðs eſt qñ iudex ſuo officio facit gob ficiat ĩ di- ad ſacramẽtuʒ:vt hic.lſicut ⁊ noĩatio hr̃dis reducitur ad iterumvenirc teſtẽ non vt aliquid adijciat:ſedvt rationẽ Potet latione da tẽpus teſtamẽti:vt.l.aſſe.ff.de heredi.inſti.cum ſimilib?ꝰ. dicti reddat:vel declarat ſi eſt in dicto ſuo aliqᷣd obſcuꝝ- (eleg ta ad ꝓbã verũ canoniſte dicũt ꝙ aut datur dilatio ad pꝛobãdum / ⁊ ita vidi fleri de facto.nã etiã expirato officio iudex po tbie dum. ⁊ tunc ſufficit ſi iurãt.jdilationẽ. Aut habendũ pꝛoba⸗ teſt declarare aliquid.vt.l.ab executoꝛe.⁊.l.actoꝛis.de re lori⸗ tum ⁊ tunc debent etiã depoſuiſſe qð videt᷑ ꝓbari ꝑ hunc iudi.ff.de appel.ita ⁊ hic.Tertius caſus eſt qñ teſtis vult trla textũ in fi.qui dicit ꝙ iudex punit᷑ qꝛ leſus eſt qui ꝓbare ſe coꝛrigere ⁊ nondum cũ aliqua partiũ fuit loquutusvt gio debuit / ergo non habet᷑ ꝓ ꝓbato.Sed certe vbicũq; ſim nõ.S.eo.aut᷑.⁊ qui ſemel.aut teſtẽ pꝛoductum invno capi dee pliciter datur dilatio ſufficit ꝙ iurẽt infra dilationẽ᷑. Qe tulo volo ſuꝑ alio pꝛoducere:⁊ tũc poſſum in cadẽ inſtã⸗ fiaci rum ego diſtinguerẽ ꝙ aut ris an habeat᷑ ꝓ ꝓbato niſi tia añ publicationẽ/poſt non: ſi potui eẽ iſtructus ſuper isff etiã depoſuerint:⁊ dico ꝙ non ⁊ ita loqᷣtur hec lex in fine. his añ publicationẽ.Sed in cauſa appellatiõis poſſeʒ ꝓ G⸗ aut q̃ris an pars intelligat᷑ negligẽs:⁊ dico ꝙ nõ.poſtq; ducere lʒ canoniſte nõ diſtinguãt an ſit publicata vł nõ. end fecit eos iurare infra dilationẽ:qꝛ poſtq; introduxit eos ¶ Sʒ an ſuꝑ eodeʒ capitulo an ſuꝑ alio.vt ex de teſtibus lins in ſecretario iudicis de ſolicitud ine iudicis eſt a modo ca. fraternitatis. In alia inſtãtia poſſum ſuꝑ alio capitu Cir facere vt deponãt ⁊ non de ſolicitudine partis / licet ipſi lo inducere:aut teſtẽvolo impugnare ⁊ redarguere ex di i dicunt ꝙ ⁊ pars dʒ ſolicitarſi. ctis ⁊ poſſum ſʒ ꝑ pꝛobationes ĩ contrariũ nõ ſi potui eẽ i ¶ VWodo op.ꝙ teſtes ĩuiti nõ pꝛoducãtur: vt l.lege.f e. inſtructus añ. verũ ſi induxi teſtẽ ſuper vno capituload bif⸗ Teſtes Sol.ibi ſpãle in quibuſdã.Si ergo q̃ris qñ teſtis debeꝛt uerſarius interim dum eſt in eis expẽſis ipſum nõ pꝛodu ie c an poſſint venire coꝛã iudice:⁊ dico ꝙ ſemꝑ in criminali dʒ venir cet ar.S.eo.l.ſi quãdo. Sed an idẽ erit ſi teſtes ſunt pꝛo n ꝓduci ĩui ałs atteſtatiõibꝰ non credit᷑:vt.l.iij.S. teſtes.ff.e. In ciui ducti coꝛã iudice vt poſſint peti pꝛoduci in alia inſtantia 1 ti/⁊ qñ de⸗ li dic ꝙ aut ſunt de iuriſditione iudicis/⁊ compelluntur dicuũt aduocati ꝙ ſic:ſʒ certe ego puto ꝙ ſtet᷑ atteſtatõib?ꝰ . 6 bẽt venire venire:aut non/ non.¶ Item op.ꝙ pᷣſentibus ꝑtibꝰ non qñ fuerunt inducti coꝛã iudice ⁊ publicata dicta ipſoꝛuʒ te coꝛã iudi⸗ deponant teſtes:quia ſic nunq; poſſent poſtea pꝛobare vt qj..aut᷑.ſi quis ab aliquo..lin lege.ff.ad.l.aquił.iʒ ſi nõ ncor ce. per teſtes cum didiciſſent teſtificata quod eſt contra.1l. eèt publicata tũc poſſet etiã loqui hec lex ⁊.l.ſi indubitã⸗ ſi quidemj.de exceptio.Sol.reiectis alijs dic ꝙ hec lex ter.loquitur in arbitro cõpꝛomiſſario.i¶ Sed quid ſi coꝛãa ſic interpꝛetata eſt quicquid de iure ſit ꝙ teſtes iurent in arbitratoꝛe fuerunt ꝓducti. Hicit inno.ꝙ non pꝛobat vl⸗ pꝛeſentia partium:ied deponant in ſecreto. lo modo atteſt ationes:ſed debẽt iterum pꝛoduci qð pu⸗ Wrn e&νgHeS Wbiozdinario iure nõ to veꝝ niſi arbitratoꝛ ĩ ꝓceſſu fuiſſet ſecutꝰ foꝛmã arbitri EEA Lpoſſunt teſtes recipi re ſcilicet ꝙ fecerit litẽ conteſtari ⁊ teſtes iurare: quia tunc cipiunt᷑ extraoꝛdinario ad ꝑpetuam rei memo licet in pꝛonunciãdo ſequeretur foꝛmam arbitratoꝛis pu Ariam. hoc dicit. Jaco. But. ¶ Intelligo legem to ꝙ etiam pꝛocederet hec lex cum ſit eadem ratio ĩ vtro iſtam quãdo nõ poſſunt ecibi Rräͤlnario iure lite non cõ q; Jacob. Butrig. 1. teſtata:vt quia debitũ eſt conditionale ⁊ ita peti non põt PF5 vt.l. in lege adlia.S. ſi deletũ.ff. ad.l.aquiliã vei etig de⸗ D c fid inſtr um ento zum 5 bitum eſt purum: ſed teſtes ſunt receſſuri cito vel veriſi⸗ NRub 2 i ca . * mile ẽ ꝙ cito moꝛient᷑:vñ nõ põt expectarilitis ↄteſt. nſenpſeten enndurnte ulerghit⸗ hnleſtes fecpee ſrius ſoltin ikätingnein hocinsati tiontbush). Nbitroconn pituloidait Pſifuitindet Nar:grccltit cloqninnint Nlo⸗rigeopt ſtationthnuee npeodctg inödirnnet eſtatontir deaſttlge uidähicdurn Piniucſeeheir gogauteſice Lode oltent buscſtuann erſvocffent citſodynnumi ſonlitchin hoffſeio cee Alecoler ctcinkon ſfuttogunen cuminnoen Umitentin deſſncnsſot Alts poe klekuntni Ntidetitht iaichn tangnaenn fönoſiponet ſhocdptnen. SS —–☛☚n = –☛ = = =☛ S ſtetes ſunſt ſäut , ralli i punpöe elu ſe ne ſi te Ncnſp Roll n le lculſe nongrti, ocdleiſe. migen fonmi nene aunn arbinannol =☛ jontnoin Nunt ☛RS ¶ Pe amiſſione inſtrumentoꝝ loquitur.l.j.xl.illate e. ⁊.l.ſicut.de fide ipſoꝝ habemus.in.l.ij.p de apochi. ha⸗ = bemẽꝰ. pe. l. plures.de his q̃ ſine ſcriptu Era fleri poſſũt hẽmꝰ.je.l.cõtractus cũ à Vfſimilibus. tio non confectum:ita non nocet ſi fue Rrit perditum: ſi tamen alie pꝛobatiões A ſuperſint. hoc dicit. Ja. Buk. tium rõ paratur pᷣiudiciũ contra aliũ vtentem eodem. h. d. ¶ Pone caſum in nube/ quere de exẽplis legis quomõ duo vtebãtur inſtrumẽto.⁊ dic vt glo. Pꝛimo in coheredibus/x tunc hec lex plane ꝓcedit vel poteſt poni exẽplum in duobꝰ rei ſtipulãdi.Sed hoc nõ placet:qꝛ tunc ſnĩa lata contra vnũ pᷣiudicaret alij. ꝑ legẽ ſi duo.ff.de arbitris.⁊.l.j.rem ra.haberi:vel poteſt poni ꝙ idem inſtrumẽtũ continebat duo debita diuerſo rum creditoꝝ:vt.l.eo ꝙ.S.ſi cer.peta.⁊.l.cuʒ plures. ff. de ac. emp.ſ Item q̃ro qͥd velit dicere tex.dum dicit Niſũ fuerit dicũt qͥdã ꝙ iõ dicit qꝛ ſi viuit qͥ falſũ cõmiſit dʒ p mo accuſari añqᷓ; ad ciuilẽ veniat᷑:ſecꝰ ſi ẽ moꝛtuꝰ:qꝛ tũc hʒ actoꝛ electionẽ ⁊ ĩducit.lij.S. vbi cã fiſca.Sʒ ibiẽ ſpã⸗ le:⁊ iõ dic ꝙ ſẽꝑ hʒ electionẽ:⁊ de hoc plene dixi in.l.j.j. Snĩa lata ſi ex fal.inſtru. ¶ Wodo op.ꝙ lata ſnĩa ↄtra inſtrumẽtũ Ʒ vnũ in⸗ pᷣiudicet oĩbus:vtil.papinianus ·S.fi.de inoffi.te.So.di⸗ ſtrumẽtũ cunt quidã ꝙ aliud in inſtrumẽto: vt hic.aliud in teſta⸗ an piudi⸗ mento:vt ibi.ſed hoc videtur deſtrui per.l.j.ff. de excep. rei iudi.vbi etiã in teſtamẽto non pᷣiudicat omibus.VUl⸗ tramõtani dicunt non faciẽtes differẽtiam inter inſttm ⁊ teſtamẽtum /nec an dicãt falſuʒ an inofficioſum:ſed di cunt ſolũ ꝙ ſi eſt lata ſnĩa cuʒ legitimo cõtradictoꝛe ⁊ oĩ⸗ bus pᷣiudicat:vt dicta.l.papinianꝰ.aut eſt lata cũ nõ legi cet oĩbꝰ. Inſtrm timo cõtradictoꝛe/⁊ non pᷣiudicat alijs: vt dic. l. ij doe ex⸗ cep.rei iudicate.aut q̃ritur de inofficioſo/⁊ tunc om̃ibus pᷣiudicat:vt dicta.l.papinianus.⁊ eſt ratio qꝛ quãdo di⸗ citur falſum iudex nihil facit ſed declarat. Sed qñ dicit᷑ inofficioſum iudex de facto reſcindit ⁊ factũ non põt ha beri pꝛo infecto:⁊ ideo remanet ruptũ quo ad oms.⁊ hec eſt veritas ſupplẽdo eã ſic ꝙ vbi de falſo q̃ritur cũ iudex nil faciat ſed declaret.aut agitur q̃rela/⁊ tũc dico idem w.in oibus ſentẽtijs que habẽt facere ius quo ad oẽs:qꝛ opoꝛtet ꝙ ſit legitimꝰ cõtradictoꝛ hr̃s pꝛo ſolido: ſed ſi elſſet legatarius non eſſet legitimus cõtradictoꝛ. Item ſi eſſet hrĩs pꝛo parte non eſſet legitimus cõtradictõꝛ ꝓ ſo⸗ luido. ⁊ iõ alijs nõ pᷣiudicaret:vt.l.cũ ex duobꝰ.. de ſoffi. te. ⁊.l. cũ filius.in pꝛin.ff. de leg.ij.⁊.l.circa.de inoffi teſt. ¶ Itẽ op.ꝙ etiã vbi agitur de falſo pᷣiudicet᷑ oĩbꝰ:vt.l.fi. g. de peti. hr̃di.Sol.vt glo.ibi.¶ Item op.nõne ſi fertur ſnia cõtra teſtẽ oĩbus pᷣiudicatur:qꝛ infamis eſt:vt.l.lu⸗ cius.ff. de infami.cũ ſi.ergo idẽ debet eſſe in inſtrumẽto. So.ſi dictũ teſtis repꝛobet᷑.aut ideo qꝛ nõ pꝛobat:⁊ rati onem dicti nõ reddit:⁊ non pᷣiudicatur alicui:vt dicta.l. lucius.ſᷣm vnã lec.aut repꝛobat᷑ qꝛ falſuʒ:⁊ tunc aut ſnĩa eſt lata cum ꝓducente ⁊ non pᷣiudicatur alijs.vt dicta.l. lucius.⁊.l.nihil ꝓponit᷑. Aut fertur ſnĩa cum teſte/ tunc hiudicatur in futuris teſtimonijs nõ in pᷣteritis: qꝛ a mo do affectus eſt quocũq; vadat.vt.l. ex ea.ff. de poſtu.x.l. frater a fratre.de ↄdi.inde.ſic eſt in inſtrumẽto:nã ſi ſen tentia ferret᷑ contra tabellionẽ eſſet affectus ⁊ pᷣiudicare⸗ tur oibus inſtrumẽtis futuris nõ pᷣteritis:nã ſicut ſe ha⸗ bet teſtis ad teſtimoniũ ſic tabellio ad ĩſtrumẽtũ. Dupli⸗ ci ergo ratione nõ pᷣiudicatur alij hic.pꝛimo ꝙ hic loqui⸗ mur de ĩſtrumẽto iam ꝑfecto ⁊ cõſummato:ſcðᷣo quia nõ fuit lata ſententia cũ tabellione.¶ Modo q̃ro an ſit eadẽ falſu ↄfici pena cõficientis falſum ĩſtrumẽtum ⁊ vtentis eo:⁊ dic ꝙ ent ⁊ vtẽ⸗ ſic.quicqͥd dicat glo.⁊ hoc tenet azo.in ſumma: ſed diffe⸗ tis an ſit runt in penitẽtia: qꝛ vtens poteſt penitere.cõficiens nõ. eadẽ pena vt.l.ſi falſos.j/de fal. Jaco. But. „. e es QAui ꝓteſtatur ſe Faduerſarius. henaun vti tanqᷓ; falſo amplius nõ auditur volẽs vti AA EO. hoc dicit. Jaco. But. ¶ Circa hanc mate⸗ riam ſic diſtingue:qꝛ aut cõſtat ꝙ abſtinui in inſtrumẽto qꝛ habũd abam in alijs ꝓbationibꝰ/⁊ tunc non ꝓhibeoꝛ poſtea vti eo.aut cõſtat ꝙ abſtinui qꝛ habui ipᷣm ſuſpectũ Ebitozes. ice no nore; ſn⸗ JVv teris Ex ſentẽtia lata contra vnũ ₰L de falſo ꝓducentẽ inſtrumẽ⸗ Fide inſtrumentoꝛum. Fo. CNXXVII. de falſo/⁊ tunc nõ poſſum poſtea vti eo vt hic. in dubio dic ꝙ aut obiectum erat contra inſtrumentum de falſo.⁊ pᷣſumoꝛ abſtinuiſſe:qꝛ habebã ipᷣm ſuſpectũ:nã pꝛecedẽ⸗ tia declarãt ſequẽtia: ⁊ ita vti amplius non potero. Aut nulla qſtio mota fuerat de falſo / ⁊ tunc pᷣſt umoꝛ ex habũ⸗ dantia ꝓbationum abſtinuiſſe: ⁊ ideo poterit vti eo.hec ꝓbãtur in.l.fi.in pꝛinff.de bo.e. —– ate Edit fiſcus contra ſe ipſum:quia ra Eotiones erantz ſic cõmunes: hoc di⸗ —cit Jaco. Buk. C— Icut Abi inſtrumẽtuz debiti caſu eſt ꝑdi⸗ )E. tum reficitur creditoꝛi caſum ꝓbati. NBGlo. non videt᷑ intelligere legẽ iſtã:ſed còſuetu do ⁊ pꝛactica melius eã intelligit.Et ideo ego op.quare debet creditoꝛ ꝓbare caſum:qꝛ ſi pꝛobet vel ei credatur de caſu nil ſibi ꝓdeſt.Nicit glo.ꝙ ꝓdeſt ſola caſus ꝓba⸗ tio: vt.l.ſi de poſſeſſiõe.Sg.de ꝓba.qð eſt falſuʒ:qꝛ ibi ꝓba tur amiſſio facta aduerſarij/hic non.Alij dicũt ꝙ pꝛobat pditũ eſt inſtrumentũ in quo continebat᷑ debitũ certe ſicut exemplo non creditur.vt aut᷑.ſi quis in aliquo.S.de eden. ita nec teſti q legit inſtrumentum: vt no in.l.in lege Teſti an aquilia.ff. ad.l.aquil.immo glo.dicitpenes:qꝛ dicit ꝙ te⸗ credat᷑ qͥ ſtis dicet ꝙ audiuit legi inſtrumẽtum/⁊ quomodo ſciret ipſe ꝙ ita erat ſcriptũ vt legebat᷑. Et ideo dic ꝙ teſtes di mentũ. cent ſe legiſſe inſtrumẽtum in quo continebatur debitũ ⁊ ex hoc no ſequitur ꝙ cõuictus ſit debitoꝛ ſed tabellio dz reficere inſtrumẽtum ⁊ iterũ edere qð ałs nõ debebat fa cere.vt.l.ſi quis ex argẽtarijs ·S· fi.ff. de eden. ⁊ editione facta ꝓppabMir. ¶In glo. que incipit ſed ſi.ibi ꝑ aduerſarium.i.aduer⸗ ſarij dolo.¶ In eadè glo.ibi ? audierũt legi.immo dicẽt ſe legiſſe. ¶ In eadẽ glo.in fine ibi ſi de poſſeſſione conſe⸗ quetur refectionẽ inſtrumẽti ⁊ nouam editionẽ per quã poſtea ꝓbabit debitũ: vt.l. ſi quis·S. fl.⁊.l.ſe.ff.de edẽ. S T atum Amiſſio inſtrumẽti ſubſtantiã veri — abtatis nõ mutat. h. d. J ſo Enib us Miles a militia dimiſ Di ſus volens vti puile⸗ Eus veteranoꝑ habet ꝓbare ſe bonũ militem ffuiſſe/ in militia debito tẽpoꝛe fuiſſe.h. d. ¶ Op. pꝛobare non debeat:ſed eius iuramẽto ſtetur: yt.l.non om̃s.S. a barbaris.ff. de re mili. Solu. vt glo. vel intellige hanc m illã: vt ſi credat᷑ eiꝰ iuramẽto ſi fuit bo nus miles.¶ Item op.ꝙ non habeat neceſſe ꝓbare/cũ ſit in quaſi poſſeſſione puilegioꝑꝝ:⁊ ſic ob.l.circa.ff.de ꝓba. So. hic non erat in quaſi poſſeſſione. F Pꝛobata pꝛopꝛietate (0 nſiterit. caf broßelerate — s ꝓpꝛietario:lʒ inſwinctz ſint ꝑdita.h.d. P E iue inſtrumenta Nſtrumentis. ſint cöfecta / ſiue fa cta ⁊ ꝑdita nõ pᷣiudicatur veritati.hoc dicit cũ Ra. MAſequẽti Jaco. But. Hec tñ non ſunt ſemp pa ria videlʒ vbi reqᷣritur inſtrumẽtum.vt.S.ti.j.l. teſtiũ:nã ſi ab initio nõ interuenit inſtrumẽtum non põt pbari ſo⸗ lutio: ſed ſi factũ fuit ꝑditum ab initio hoc pbetur. PS 4 Acta pꝛobantur &αMancipatione. g biobamur NMo. ꝙ vbicũq; ſcriptura eſt de ſubſtãtia cõ⸗ Ra Htractus ꝓbato ꝙ inſtrumeétum fuit confectum ⁊ eſt ꝑditum poteſt ꝓbari per teſtes. Ja. Buk. On ijd cir co. NBegulariter tantũvalet Eeder factũ ſine ſcriptura qᷓ;tũ cum ſcriptura.hoc dicit. Jaco. But. P rꝓ Si ab vna ⁊ eadẽ parte ꝓ⸗ 18 Crip tu re. ducantur ſcripture diuerſe 9 ⁊ ſibi repugnãtes nulli credit᷑ / ⁊ in litibꝰ exer⸗ F dh= cendis equiparãtur teſtes ĩſtrumẽta. hoc di cCit cũ.l.in exercẽdis.j.e. Pone caſuʒ in nube in iſtis le⸗ gibus/⁊ q̃re de exẽplis eaꝝ. Pꝛimo in.l.ſcripture ponit glo.caſum in ſcripturis diuerſis nõ aduerſis qð nõ bene pꝛocedit/⁊ ideo pone in aduerſis directo.vt glo.in teſta mèto duobus codicibus facto. Itẽ in aduerſis ꝓꝑ mediũ vt ſi ꝓduco vnum inſtrumẽtum quo cõtinetur me cõtra⸗ xiſſe tali die bononie/⁊ aliud quo cõtinet᷑ ꝙ eadẽ die cõ 2 traxi rome. H . ¶Op.ꝙ non reijciãtur ſed eis ſtetur qͥ vident᷑ veriſſimi lia cõtinere vel ei qͥ nocet:vt.lde etate.ff.de ꝓba.Sol ibi Butrigarius ſuper Quorto libꝛo Codicis pꝛoducuntur a diuerſis partibus hic ab eadem. ¶ Item op.ꝙ etiam ſi ab eodẽ pꝛoducantur iudex eſtimet cui ma gis credere debeat.vt.l.ob carmen.S. ſi teſtes.ff.de teſti. So.ibi in teſtibus in quibus non eſt quid imputetur pꝛo ducenti ſi dicant contraria:qꝛ neſciebat hic in inſtrumẽ⸗ tis in quibus potuit pꝛouidere. ¶ Iteʒ op.ꝙ etiam teſtis ſi variet reijciatur.vt.l.qui falſa.ff.de fal. So.ibi vnꝰ te⸗ ſtis contradixit ſibijpſi ſecus ſi plures.¶ Itẽ op.ꝙ non Teſtes valeant tm̃ teſtes quantũ inſtr̃m. S.ti.j.l.teſtium. So. re an valeãt gulariter equiparantur vt hic/fallit in contrario. ¶ Iteʒ tm̃ qᷓ;tũ in op.ad idẽ nonne poteſt retineri memoꝛie aliquid peius ſtrumẽtũ. ſine ſcriptura qᷓ; cum ſcriptura.vt.l.hac conſultiſſima/S. at cũ humana.S.de teſtamẽ. Et ideo dic ꝙ aut inſtrumẽ ta ſibi contradicũt:⁊ tunc aut eſt idem inſtrumentuʒ qð ſibi contradiciu:⁊ tũc aut poteſt cõcoꝛdari aliquomodo vt ꝑ diuiſionem ſumẽdo vnam partem vt genus/aliaʒ vt ſpẽm vel vnam ſᷣm pꝛopꝛium intellectũ ⁊ aliam ſᷣm ĩpꝛo pꝛium:⁊ tunc concoꝛdabit.vt.S.in ꝓhemio.S. quibus. ⁊.l.ſed ⁊ ſi poſſeſſoꝛi ·S· ſed ſi rerum.ff.de iureiurã.⁊.l.ſti⸗ pulatio·S.id quoq;.de verb.obl.Aut non poteſt concoꝛ⸗ dari/ꝛx tunc reijcitur ar.l.vbi repugnantia.ff. de regu. iu⸗ ris.Aut vnũ inſtrumentũ contradicit alteri:⁊ tũc aut ab vna parte tantum pꝛoducuntur aut a diuerſis:ſi ab vna parte tunc aut poſſunt reduci ad concoꝛdantiam ⁊ con⸗ coꝛdantur.Si autẽ concoꝛdari non poſſunt debent reij⸗ ci vt driſarn⸗ ſcriptura.Si aũt pꝛoducũtur a diuerſis partibus hincinde:tunc ſi concoꝛdari non poſſunt conſi⸗ derabo dignitatem tabellionum qui confecerunt inſtru⸗ menta ⁊ teſtium ibi deſcriptoꝛum ⁊ illi ſtabo.ar.l.domi⸗ tius.ff.de teſtamen.⁊.l.ob carmen .S.ſi teſtes.ff.de teſti.⁊ l.optimam.j.de contrahen.⁊ committen.ſti.Aliquãdo te ſtes ſibi inuicem contradicunt ⁊ tunc aut vnus ſibi mui⸗ cem contradicit:⁊ repellitur.vt.l.qui falſa.ff.de teſti. Si ſunt plures tunc non curo an ab eadem parte an a diuer ſis pꝛoducantur:ſed pꝛimo conſideratur qui dicantveri ſimilioꝛa ⁊ melioꝛes rationes reddant de dictis ſuis ⁊ il lis ſtatur.Si hoc non apparet ſtatur dignioꝛibꝰ. Si nec hoc apparet ſtatur maioꝛi parti.vt dicta.l.ob carmen·S. ſi teſtes:ſi in omnibus ſunt equales ⁊ concoꝛdarinõ poſ ſunt tunc omnes repelluntur ⁊ ſuccumbit ille qui pꝛoba⸗ re debuit.vt.d.l.cum de etate. Aliquando teſtis contra⸗ dicit inſtrumento.⁊ tunc aut eſt numero neceſſario ⁊ red dit eam ſuſpectam. vnde opoꝛtet ꝙ pꝛobetur.vt.l.j.in fſi. ff. quemadmo.teſta. aperi.Si non eſt de numero tũc ſi eſt vnus nil pꝛobat.vt.l.iuriſiurandi.S.de teſti.Si ſunt plu⸗ res/dicunt quidã ꝙ duo non vincũt inſtrumẽtũ:quia ſũt paris potentie.vt.l.in exercendis:⁊ ideo ſuccumbit qui ꝓbare debuit:ſed tres bñ vincunt inſtrumẽtũ ⁊ hoc ſi vo lo pꝛobare directo ↄtra inſtrumẽtũ.ſ.ꝙ non fuit dictũ il⸗ lud quod ſcriptũ eſt:idem eſt ſivolo per indirectũ pꝛoba re contra inſtrumentũ ſᷣm.l.optimã. de contrahen.⁊ cõ⸗ mitten.ſtipula.Sẽèd aliqñ nec indirecto nec per obliquũ volo pꝛobare contra inſtrumentũ ſed cõtra eius cffectuʒ vt qꝛ dico ꝙ bene fuit dictũ ꝙ tabellio ſcriberet ꝙ eratvẽ ditio:vere tñ agebatur ꝙ eſſet donatio:⁊ tunc ſufficiunt duo teſtes.ar.l.vbi.ff.de teſti. Sed ſi inſtrumẽtũ eſſet ex vna parte⁊ teſtes eiuſdeʒ deponerẽt pꝛo eo pᷣualeret vni inſtrumẽto quaſi eẽt duplex ꝓbatio.vt in aut᷑.de teſti ·S·. ſi vero tale. Item in his que ſunt a remotis magis credi tur ſcripturẽ ar.l.hac conſultiſſima ·S·at cũ humana.·j.qͥ teſta. face.po.⁊.l.ij.S.ſed qꝛ.S.de veteri iure enu. F AVbi agitur ꝙ cõtractꝰ N O ntractus. fiat in ſcriptis perfecta cõſummata ſcriptura dicitur ↄſũmatus ⁊ nõ MEAHante. h. d. CAd euidentiam eſt ſciendũ ꝙ con⸗ qñ dicate tractus dicitur quãdoq; perfectus quãtũ ad actioneʒ ⁊ fectus. obligationẽ ꝓducẽdã:qñq; quãtũ ad dñij tranſlationẽ. Si ergo queris de pᷣma cõſummatione:⁊ dico ꝙ aut con tractus eſt in ſcriptis ⁊ dicitur cõſummatus qñ eſt perfe cta ſcriptura ⁊ non ante aut non eſt in ſcriptis ⁊ tunc eſt completus etiã ſine ſcriptura.¶ Quero quãdo dicitur cõ tractus in ſcriptis:⁊ dic vt glo.¶ Itẽ quero vtrũ ex con⸗ tractu venditionis recte perfecte poſſit agi pꝛeciſe ad rẽ tradendã:⁊ videtur ꝙ ſic vt inſti.de dona · S.perficiũtur Tu dic ꝙ pꝛeciſe nõ cõpellitur:ſed cãtiue niſi velit inter⸗ eſſe pᷣſtare.vt nota.in.l.curabit.j.de act.emp.⁊ ibi dicã: ⁊ lLſi traditio.⁊ ꝓbatur.in.l.j.ff.de act.emp. NHNon ergo cogi tur pꝛeciſe ad tradendũ vbi tradi eſt in obligatione ideʒ S·fi ff.de verbo.obl.non ſic ſi ex cõtractu innominato.vt Odices. mittitur ad iudicẽ illiꝰ loci vt ¶ Op.ꝙ iudex oꝛdinarius tm̃ poſſit teſtes recipere vt in ſi fleri:ſecus ſi dari ex contractu nominato.vt.l.vbi autẽ l.rebus.j.de rerũ permu.⁊ ibi dicã. Itẽ quero an ex iuti Dñiuʒ an li contractu tranſeat dñiũ.glo.tenet ꝙ ſic. Tu dic ꝙ ex in trãſeat ex utili contractu non trãſit:ſed eius pᷣtextu ſic ex volunta⸗ ĩutili con⸗ te dominij tranſferentis dñium ſuum. vt inſti.de rerũ di tractu. ui.S. per traditionẽ ſicut ⁊ pꝛetextu falſe cauſe tranſit do miniũ:vt.Sõ. de condic.indebiti.per totũ.¶ Itẽ quero an tranſeat ex inutili contractu cauſa vſucapiendi.⁊ dic vt glo. Itẽ quero que ſit pena nolentiũ perficere cõtractũ ⁊ dic vt glo.de arris.Sed qua actione petũtur arre ſi qͥs recedit a cõtractu. Rñdeo cõdictiõe ex hac lege nõ autẽ actione ex ceo contractu cũ ad id qð eſt pᷣncipale contra⸗ ctus agi non poſſit. Itẽ quero an ſi penitens perdit ar⸗ ras an nihilominus poſſit agi ad ĩtereſſe:⁊ videtur ꝙ nõ qꝛ a pꝛouiſione legis videtur recedere.vt.:.fl.- de pactis cõuen.cũ ſimilibus. Nerũ glo.dicit ꝙ poteſt agi ad iter⸗ eſſe cõputatis tñ arris in eo.ar.l.ſi quis a ſocero.ff.pꝛo ſo cio.⁊.l.pᷣdia.de actio.emp. Nec diſtinguit᷑ ſint date arre ſolum pꝛo arris an ꝓ parte pᷣcij/⁊ quantũ ad hoc vt poſ⸗ ſit vel non poſſi nudo conſenſu ab emptione recedere. Abi teſtes ſunt ĩ alia pꝛouĩcia I dicta ipſox recipiet/ ſub ſuo ſigillo tranſmit a Matat ad iudicẽ coꝛam quo litigatur/a hoc ĩ ciui li/in criminali ſecus.h.d.cũ aut᷑.hic poſita. elle eufn ̈rillud. Soi de glo. vochs dik Apoll NERN NReiectis alijs dic ꝙ apocha dif Apocha zhiei O Lures. ?n ab antipocha:qꝛ apocha fit quo dilf⸗ ine de ſoluto: antipocha de recepto.nã creditoꝛ fa fert ab an ſedic cit apochaʒ qñ ſibi ſolutum eſt a debitoꝛe ⁊ de tipocha. ſcnce btoꝛ cöpellitur facere ſcripturã in qua contineatur qũo bamt ſoluit/⁊ dabit creditoꝛi eã vel illam quã fecit cred itoꝛ de e bitoꝛi qð ſibi erat ſolutũ ſubſcribet debitoꝛ ꝙ verũ eſt eũ ſoluiſſe ⁊ eam reddat creditoꝛi.⁊ ad hoc cõpellitur condi agne ctione ex hac lege. —AAbee ¶ Op.· ꝙ colonus nõ poſſit pꝛeſcribere.vt.l.male agitur bofmn .de pꝛeſcrip.xxx.an.So.nunqᷓ; pᷣſcribit cõtra dominuʒ —([oe vt ibi:qꝛ non poſſidet ſibi ſed domino niſi interrumperet Rani poſſeſſionẽ:qꝛ tunc inciperet poſſidere ⁊ pᷣſcribere:ſed cõ etune tra annuã pꝛeſtationẽ bñ incipit pꝛeſcribere ſtatim dum ſttrt ceſſat ſoluere vt hic. en Ad d it io Adde ad iſtam legẽ ꝙ notarius nõ põt Hotariꝰ ier mutare ſignũ ſuũ als vt falſarius eſt pu eſtvt falſa niendus per iſtũ tex.ſᷣm Guiller.de cu.vide Bal.q iſtud riꝰ puniẽ⸗ 1 tenet ⁊ inſequitur in pꝛoemio. C. S.in.ij.col.⁊ ꝓ iſta deci dus ſi mu ſo⸗ ſione fa.tex.hic in verbo abũdeq; occaſionem ⁊c. tat ſignũ ſſ P . Ex puata ſcri⸗ ſuum. ſua Eeꝛ publica poteſt fleri comparatio du tñ pus Ha A' ta hẽat ſubſcriptionẽ triũ teſtiũ ⁊ deponãt te⸗ itheo ſtes vel flat cõparatio ſubſcriptionũ / ⁊ fit per peritos in ſteu hoc/ꝛ iuramento pꝛeſtito ꝙ bona fide flet.h.d. ¶ Diuide k itan hãc legẽ in partes quinq;:qꝛ in pꝛima,/ponitur cã huius unitom legis condende:in ſecunda ponitur dictũ ſiue diſpoſitio ſecle huius legis.in tertia ampliatur dictum.in quarta datur mnpin for̃a cõparationis.in qͥnta oñdit gñalitatẽ huiꝰ legis qͥ innnt ad loca.Scðdᷣa pars ibic ideoq; tertia ibiſ ſed tm̃modoʒ (Jon q̃rta ibiſomnes aũt.quinta ibi ⁊ hec obſeruari ⁊ durat ne vſq; in finem. Poſita diuiſione antcq; veniam ad caſum Veadhe in terminis volo pᷣmittere quedam ad euidentiam. (p ¶ Ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ in iudicijs fit compara⸗ Cõpara⸗ hogen tiõ hoc modo:qꝛ ſi pꝛoduco inſtrumẽtũ ⁊ volo per aliud tio qũo ſit Pocteh inſtr̃m pꝛobare inſtr̃m debiti fuiſſe factũ a tali:⁊ ita loqͥ⸗ flenda in nent tur hec lex de ſcriptura quam pduco vt per eius cõpara iudicijs. hath⸗ tionem pꝛobẽ inſtrumentũ debiti pꝛimo pꝛoductum:ꝛqdq Keuia lis dẽat eſſe hec ſcriptura que dʒ aliã pꝛobare ponit hec Mhitun lex:ſed aliqñ in contractibus fit cõparatio / vt qꝛ vendis ſockn rem mihi ⁊ ego dico me emere eatenus quatenus oñder en mihi per inſtrm te emiſſe ab alio/⁊ ſi ꝓducas ĩſtrjm ⁊ vis nico⸗ ipſũ ꝓbare per aliud potes:et ita tũc loqui heclcx. Nthen ¶ LEx tex.nã aliter quidã habent naturaliter quidã nõ leryp aliter. Ad cuiꝰeuidẽtiã ẽ ſciẽdũ ꝙ hic vᷣſic.vult dicere ꝙ Nchtun qñ volo vnã ſcripturã ꝓbare ꝑ aliã quã ꝓduco q facit cõ⸗ Mpe tra me pꝛo te nihilominus tamen non pꝛobat niſi haheat Ette eam. que dicta ſunt ſᷣm hoc non coꝛrigiturper aut᷑.ad hec u ſi ſupꝛa enĩ poſuit matcriam/hic foꝛmam. he 0 E = S enckugi liiſdeon iti⸗ leoffpo hüfmdenem fiadhoeſtee Onefetedene ntiglanoni Giceſliſten ſigllonnfen rut D 3. sfecipeett⸗ capochei⸗ eqr apochet o näcfedtat tadebitortgt continesuri⸗ focitnedltene ltorgerücki cöpellinrcnd ptl. meergen cötra donnie ſtintenunoen pſerbereſti creſtatimde otarius no falſarius eitt = = –— 8 2— S inquenud atehuslet⸗ pitſctinot ſſeruerte nungten ſoft conmn iatalllie, guttii⸗ poclomn, wbenrolti⸗ hmn ☛ ☛ De Fide inſtrumentoꝛum. Fo. Ae hec aut᷑.ſᷣm glo.coꝛrigit legẽ co⸗ 8 D h eC(. dicis: imo als in vſi. non aliter? emale:⁊ addit de duabꝰſcripturis alijs ⁊ debes &ſcire ꝙ ſcriptura foꝛẽſis bene eſt publicata: ſecd n foꝛo. . Tücontractus. Heerueloder E on LUE. de ſcriptura qᷓ debet ꝓbari non de ea q̃ debet ꝓbare q̃ ex ſols RgEREeE Pargtione nõ firmatur: imo opoꝛtet ꝙ teſtes ſcripti in inſtrumẽto pꝛicipaliter ꝓducto deponat:qꝛ vi derunt ſcribi vel ſubſcriptionibꝰ ſuis atteſtent᷑:non autẽ deponũt de ſubſtãtia cõtractꝰ/ſed ꝙ viderũt ſcribi: ideo ſola cõparatio non ſufficit qꝛ faciliter põt quis errare in cõparatione.ar.l.ſi non ſoꝛtẽ·S.libertus.ff.de cõdi.inde. tẽ poſſunt teſtes errare in recognitione ſubſcriptionũ uaꝝ ⁊ ideo alterũ iſtoꝝ nõ ſufficit ſed vtrũq;. Scpᷣtura ¶ Op.· ꝙ ſcriptura nõ debet habere ſubſcriptionẽ trium an ſẽꝑ de⸗ teſtiũ:vt in aut᷑.e.ti · S·j.⁊.ij.So.ibi loquitur de ſcriptura beat hẽre que dʒ cõpꝛobari:hic de ea q̃ debet cõpꝛobare. Itẽ op. ſubſcripti ꝙ non ſufficiat duos teſtes deponere:ſed oẽs debent: vt onem triũ in aut.e·S.j.So.ibiloqᷣtur de ſcriptura q̃ habet ꝓbari:qꝛ teſtiũ. hʒ hoc qð nõ reqjrit ſubſcriptionẽ trium teſtiũ/grauatur in hoc ꝙ oẽs deponãt:at hic loqtur de ea que dʒ ꝓbare redqrit ſubſcriptionẽ teſtiũ.⁊ ideo ſufficit ꝙ duo deponat hoc mõ:qꝛ aut nõ ſubſcpſerũt ⁊ atteſtãt᷑ ſcpᷣture:aut ſub⸗ ſecybſerũt ⁊ atteſtãr ſubſcptiõibꝰ ſuis.¶ It op. ꝙ ſi teſtes nõ deponũt ⁊ atteſtationũ fit ↄꝑratio:g ſoli ↄꝑationi cre dit᷑ qð eſt ð aut᷑⁊ ſi vᷣctus. So.ibi loqᷣt᷑ in ſcriptura ꝓbã⸗ da:hic.in.l.cõparationes ĩ pꝛobatiua.⁊ ſi dicas ꝙ maioꝛ ſolẽnitas reqᷣritur in ea q̃ debet ꝓbare quã in pꝛobãda: tũc dicã ꝙ coꝛrigit᷑ lex ↄꝑationes: vt ſic ſoli ↄparationi non credatr᷑.⁊ ſi dicas quomõ coꝛrigit᷑ cũ lex ↄparatiões loquatur in ea q̃ debet ꝓbare ſed aut᷑.⁊ ſi cõtractus in ea que ꝓbari debet: Rñdeo coꝛrigit ꝑ argumẽtũ:qꝛ ſi ſola cõparatio non ſufficit in ca qᷓ/ ꝓbari debet:ergo nec in ea que ꝓbare debet. Itẽ op.ꝙ cõparationi nõ credat᷑:ſed debeat tabellio teſtificari:vt in aut᷑.e.S./ ſi vero.Solu.aut loqmur in inſtrumẽto publico:⁊ tũc ſi ſuꝑeſt tabellio nõ fit ↄꝑatio ſed tabellioni credit᷑ qð ſcripſerit: vt.l.ſi quis decurio.j.de fal. Si aũt non ſuꝑeſt tabellio ſed adnũera⸗ toꝛ:tunc fit cõparatio litterarũ ⁊ ſignoꝝ tabellionis non ſubſcribentiũ. Si aũt nullꝰ ſuꝑeſt fit comꝑatio etiã ſub⸗ ſcribentiũ. Si autẽ ſcriptura q̃ debet ꝓbari eſt puata tũc olim ex ſola ↄ atione credebat᷑:hodie nõ /niſi ⁊ iſta qᷓ ꝓ⸗ bat᷑ appꝛobet᷑ ꝑ teſtes ſubſctos vł nõ ſubſcpᷣtos vt aut᷑. ⁊ ſi ctꝰ.¶ Itẽ op.ꝙ ex ſcriptura quã ꝓducit aduerſariꝰ nõ poſſit fieri cõparatio:vt.l.ↄꝑationes·S. nã aliter.⁊ ſic obſtat aut᷑.ad hec. Sed dic ꝙ in.l.cõꝑationes loqtur.qñ vnus ꝓducit ſcripturã ad cõparationẽ que facit ðᷣ ipſum Sʒ aut᷑.⁊ ſi vctus.loquitur qñ vnus ꝓfert ſcripturã q̃ fa⸗ cit pꝛo ſe ex qua volo fieri cõparationẽ ⁊ poſſum qꝛ ipſe videtur eã cõpꝛobare ꝓducendo:vt.l.cũ pꝛecũ:j.de libe⸗ Scpture rali cauſa. Item op.ꝙ ſcripture foꝛẽſes ſint publicce: et foꝛẽſes an ideo male adijcit cum dixerit de publicis inſtrumẽtis.⁊ ſint publi. ſic obl geſtaiſde re iudi.Solu.fateoꝛ ꝙ ſunt publica:ve rum plublicarũ ſcripturarũ due ſunt ſpecies:nam quedã aunt in foꝛo/quedã non.⁊ de his omnibꝰ voluit ponere. ¶ Item oppo.ꝙ plures perſone iurent q; hic datur vt in aut᷑.e · S· ſi vero nihil.Sol.confiteoꝛ ꝙ iurant hi qui ſunt hic:⁊ hodie etiã illi de quibꝰ loqͥtur lex contraria.ſ¶ Iteʒ opp. ꝙ non debeat niſi ſemel in cauſa iurari:vt in aut᷑.de his qui ingredi.ad appel ·S.fina. Solu.dicũt quidam ꝙ hodie hoc qð hic dicitur eſt coꝛrectũ /ego puto ꝙ hoc iu ramentũ ſpeciale non ſit coꝛrectũ.¶ Modo q̃ro quid de⸗ beat habere inſtrumentũ qð volo pꝛobare:? Reſpondeo ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ aliquãdo debitoꝛ confitetur debitum ⁊ ſcripturã/⁊ tunc planum eſt qꝛ nulla compara tio eſt neceſſaria:ſed fertur ſentẽtia:vt.l.vnica:.j.de cõfeſ. Igdem ſi ſolum debitum confitetur ⁊ non ſcripturã.Ali⸗ quãdo negat debitum/⁊ confitetur ſcripturã:⁊ tunc ha⸗ bet locum.l.in contractibꝰ.de non nu.pecu.Aliquãdo negat vtrũq;.ſ.debitũ ⁊ ſcripturã:⁊ tũc aut volo ꝓbare debitum per teſtes vel ſcripturã/⁊ poſſum. aut volo pꝛo⸗ bare per comparationem litterarũ:et tunc pꝛocedit hec lex:qꝛ aut ſcriptura quã volo pꝛobare eſt publica aut pꝛi uata: ſi publica tunc ſi viuit tabellio non flet ↄparatio ſʒ tabellio teſtificatur ꝙ ſcripſit ⁊ ei credetur vt.l.ſi quis de curioj· de falſis. Si autẽ non viuit tabellio tunc ſi ſuꝑeſt XXVIII. ad numeratoꝛ ille veniet ⁊ fiet comparatio litterarum ta belliõis tãtum.ſi nec ſupereſt adnumeratoꝛ:tunc fit com paratio omniũ ſignoꝝ/⁊ ſubſcriptionũ:⁊ ſi ſcripturã cõ⸗ tra quã fit comparatio iuuetur teſtibus cõparatio nihil pꝛodeſt als facit talem qualem fidem.ſi non ſuꝑeſt adnu meratio maioꝛem ſi ſupereſt. Si autẽ loquimur ĩ ſcriptu ra pꝛiuata:tunc non eſt neceſſe ꝙ habeat ſubſcriptionem teſtium: ſi tamen habet debent atteſtari ſubſcriptionibꝰ: ſed ſi non ſubſcripſerunt deponẽt ꝙ viderunt es ſcribi vt autẽ.⁊ ſi contractus.Si autẽ loquimur de ſcripturis que debent alłs pꝛobare:tunc ſi ſunt publica inſtrumenta vel ſoꝛenſia vel ex archiuo publico vel pꝛoducte ab aduerſa rio planum eſt ꝙ ex eis fit cõparatio.ſi ſunt pꝛiuate/tunc opoꝛtet ꝙ habeant ſubſcriptionẽ trium teſtium ⁊ ſumeba tur ex ipſa olim plena fides.vt.l.cõparationes.hodie nõö niſi teſtes atteſtentur ei vt ſic ipſa ꝓbata per ſubſcriptio nẽ ⁊ atteſtationẽ teſtiuʒ faciat comparationem ei que ad negocium pꝛincipale eſt inducta ⁊ eam pꝛobet.¶ Jtem q ro an ex vno genere iſtarũ ſcripturarũ poſſit fieri cõpa⸗ Cõpara⸗ ratio ad alið:glo.ꝙ ſic:alij cõtra ⁊ ſatis eque dicũt:quia tio an poſ cũ diuerſas foꝛmas hẽant hee ſcripture melius in eodeʒ ſit fleri de gſie colligetur fides non ſolũ ex ſcriptura/ſed ex for̃a eti vno gene⸗ am ſcribendi.nã quidam tabelliones ponunt teſtes in fi re ſcriptu ne inſtrumẽti/quidã in pᷣncipio:ſed tñ glo.hoc non tenet rarum ad Foꝛma vero comparationis eſt ꝙ iuret ille qui vult com aliud. parationem fleri: nec hoc iuramentũ puto eſſe ſublatum per generale per iuramentum calumnie. Item iurant pe riti in ſcripturis qui debent comparationẽ facere. è— Si ſemel fuit impo⸗ m quid am ſita fides ſcripture Aciuiliter / adhuc poteſt accuſari criminaliter ni EHæ ſi ſuper falſo fuerit pꝛonũciatum. h. d. Ex tex. finem accepit pꝛonunciatũ fuit declaratiue non delictũ ⁊ ideo pꝛeiudicatur in criminali per ſentẽtiã latã in ciuili. ¶ Op.ꝙ ſemel tm̃ iuret᷑vt aut᷑.ĩ B.S.ðᷣ iura. calum. So.vt glo. Itẽ colligũt quidã ꝙ de falſo ciuiliter agi nõ põt niſi criminaliter cõueniatur delinquẽs pꝛinci paliter.ſi iuuat ⁊ male:vt dixi.S.eo.lʒ.ij. Itẽ opp.ꝙ nõ pꝛeſumatur habere eũ qui olim poſſedit nõ pᷣſumatur ho die poſſidere.So.hic hẽbat tẽpoꝛe litis ↄteſtate.¶ Item op.ꝙ ſi hẽbat ergo nõ debet ſtari iuramẽto ſuo.vt.lſi cre ditoꝛ.j de pig.act.So.vt glo.ſ Item op.ꝙ actoꝛe non ꝓ bãte reus debet etiã ſi nõ iuret abſolui.vt.l.qui accuſare. v.de eden.So.hic erit pᷣumptio contra reum:qꝛ iam ha buerat quartã.¶ Item op.ꝙlata ſententia in ciuili nõ ꝓp⸗ 4 pterea pꝛeiudicatur ĩ criminali.vt.j.quãdo ciuilis actio. l.j.glo.ſemꝑ fatetur oppoſitionè dicens ꝙ tm̃ valet abſo lutoꝛia in ciuili quãtum condẽnatoꝛia cũ ſolutione. Sed videtur dicere contra tex.iſtum.⁊ ideo dic ꝙ aut abſolui tur reus qꝛ non pꝛobatũ eſt delictũ:⁊ tunc poteſt nihilo⸗ minus criminaliter accuſari ſic pꝛocedat glo. que eſt ĩ.l. vnica.j.qñ ci.act.⁊.l.ex moꝛte.S.ad.l.aquił.aut abſolui⸗ tur declaratiue/quia non delinquit:⁊ tunc non poteſt cri minaliter accuſari vt hic. Plus valere quod agitur ĩ quod ſimulate concipitur. Rubꝛica. ¶ Continua vt gloſ.Ad euidentiã eſt ſccendum ꝙ alidda fit ſimulatio ⁊ fraus de perſona ad perſonam.vt.jeod.l. iiij. Aliquando fit de contractu ad contractum. vt.jeo. l.iij.cum ſimilibus.Aliquãdo fit ſimulatio ſiue fraus de re ad rem vt.l.ſed iulianus·S.ſi filins.ff.ad macedo.cum ſimilibꝰ. Et iſte titulus bꝛeuiter hoc intendit. Veritas non ſimulatio attenditur niſi iuris diſpoſitio veritati re pugnet. hoc dicit. Recontractibus. one in nube vt littera ſonat: quere de exẽ olis legis.⁊ dic vt glo.ponendo exem pla quando fit fraus de perſona ad ꝑp- Ay; ſſonam/ de contractu ad contractuz/ Aeritas àA τ dc re ad rem. aun potius 2 Sp. ꝙ ſcriptura attendatur ⁊c nõ ve attẽdat᷑ ĩ ritas.vt.l.fina.j.arbit.tu.So.ibi ſpãle pꝛopter tria. Pꝛi⸗ inſtro qᷓ; mo fauoꝛce pupilli de cuius bonis queritur. Scdo aucto⸗ ſcriptura. ℳ ₰ Butrigarius ſuper Quarto klao ritate ſcripture.Tertio odio tutoꝛis qui ſcribit aliter q; debeat que tria ceſſabant hic.¶ Item oppo.ad idem ꝙ attendatur ſcriptura et non veritas:vt.l.ſi alij.ff.de vſu⸗ fruc.leg.Solu.ibiſpeciale ꝙ non placet dy.in contrario nec domino meo:⁊ ideo dicit ipſe ꝙ in contrario nõ ap⸗ parebat de veritate ⁊ mente loquentis:a ideo in dubio adheremus verbis:vt.l.non aliter.ff.de leg.iij.hic auteʒ veritas apparebat. Item oppo. ad idem de.l.antique Tad velleia.Sol.dicit glo.ꝙ ibi ſpeciale.Tu dic ꝙ illud ideo qꝛ facilius iura ſpalia ⁊ odioſa tollunt᷑ qᷓ; ius cõe:vt l. eius milit .S.· militia.ff.de mili.te.cũ ergo ſcriptura ibi diſponat ſᷣm ius cõmune debet potius inſpici qᷓ; veritas que ſᷣm ius ſpãle diſponit.¶ Item op.ad idẽ de.l.is qui putat.ff.de acqui.hr̃di.Sol.ibi actus qui diſponcbat᷑ ab agente cõſiſtebat in meo aĩo⁊ voluntate eius: nam ſolo animo aditur hr̃ditas:vt.l.pꝛo hr̃de.⁊.l.gerere.ff de acqͥ ren.heredi.cũ ergo habuit animũ addẽdi ſic vt nõ repu⸗ diaret ideo tenet aditio/at hic nõ habuit animũ diſponẽ di ſuꝑ eo qð ſimulabatur.¶ Itẽ oꝑ.ad idem de.il.res iu⸗ dicata.ff.de re iudi.⁊.l.ſed ⁊ ſi poſſeſſoꝛi.de iureiur.⁊.l.ij. cum ſi.Sol.illud cõtingit odio litium vt ſic ceſſent lites Collige ergo ꝙ aut nõ apparet veritas ſed ſola verba:⁊ tunc ab eoꝝ ſignificatione nõ recedimus:vt dicta.il.ſi alij Aaut apparet de veritate ⁊ illa debet attẽdi vt hic.fallit ꝓ⸗ pter auctoꝛitatẽ ſcpᷣture⁊ fauoꝛe pupilli vt.d.l.fi.ar.tute. Item fallit vbi o iure ſpeciali recedere nolumꝰ.vt dic.l. antique. Itẽ fauoꝛe rei ſemel deciſe: vt ĩ ſnĩa / trãſactiõe ⁊? iureiurãdo.vt dic.l.res iudicata.⁊.l.ſed ⁊ ſi poſſeſſoꝛi. ¶ Item oppo.ꝙ nec verba nec mẽs attendatur:vt.l.iiij. ⁊.l.labeo.ff.de ſuppellec.le.Solu.aut verba omnino di⸗ ſcrepant a mente/⁊ tunc neutrum attenditur vt in cõtra⸗ rio.aut non diſcrepant ⁊ conſtat de mente/⁊ tunc ſecus: ſed certe ſi iſta ſo.eſt vera.deſtruitur totus titulus iſte. ¶ Et ideo oppo.clarius: ſolet dici ꝙ verba omnino di⸗ ſcrepant a mente ⁊ neutrum attenditur.vt dicta.l.labeo. Aut conueniunt/⁊ tunc aut non apparet de mente ⁊ tunc inheremus verbis.vt dicta.l.non aliter. Aut apparet de mente ⁊ illa ſeruatur. Sed certũ eſt ꝙ ſi volui vendere ⁊ dixi dono.ꝙ verba oĩno diſcrepãt a mente:ergo ncutrũ dʒ attendi: vt dic.l.labeo. Sed rñdeo ꝙ aliquãdo nulla verba pᷣcedunt ↄſonãtia menti/⁊ tũc neutrũ attendit᷑:vt dic.l.labeo.Sed aliquãdo vᷣba cõſonãtia mẽti pᷣcedunt: vt eſt in titu.iſto:qꝛ dicit cõtrahens coꝛã teſtibꝰ vere vo lo vendere:ecce vᷣba ↄſonãtia mẽti. Poſtea dico ꝙ nolo qꝙ; inſtrumentũ dicat de donationc: ꝓbabo ergo ſimula⸗ tionẽ hoc modo.ſ.ꝙ verba talia pᷣceſſerũt.ſ.venditionis ⁊ hec ſunt cõſonãtia menti. Itẽ ꝙ fuit actuʒ ꝙ diceretur in inſtrumẽto de donatione.Cũ ergo pᷣcedant vᷣba cõſo nãtia menti.aut conſtat de mẽte ⁊ illa attenditur vt hic. Aut non cõſtat de mẽte ⁊ ſtamus vᷣbis:vt dic.l.nõ aliter. ¶ Item oppo. ꝙ neutrũ attendatur:vt·je.l.fina. Solu. aut ſola ſimulatio obſtat veritati/⁊ tũc attenditur mens vbi cõſtat de ca.vt hic. Aut repugnat non ſolũ ſimulatio Juramẽ⸗ tum nõ fir ſed etiã iuris diſpoſitio/⁊ tunc neutrũ ſeruat᷑:⁊ ita loqui tur lex cõtraria.¶ Itẽ op.ꝙ veritas non attendat᷑:vt.l.ſi intra:’j.de non nu.pecu.Solu.ĩmo ibi attendit᷑ ſcriptura veritate cõſona ex pᷣſumpto conſenſu. Cta Hic fit fraus de perſona ad perſonam. A hoc dicit Ja. 4 . Hic fit fraus ð ↄtractu ad Mp tio ne. ctractũ. Et ad cuidẽtiam bmitte id qð dicit glo.ſ.ꝙ refert an ex cã vẽdi⸗ E οaöäis an pignoꝛis fructꝰ? habeat. ¶ Itẽ quero quid ſi iuratum eſt: hic vt glo. Ad d itio Adde ꝙ iſta glo eſt ſing.ſᷣm panoꝛ.in.c. Oi ad noſtrã ex.de emp.⁊ ven.ad hoc ꝙ iu * mat ctũt ramentũ non firmat cõtractũ ſimulatum. ſimulatũ. Iquis geſtum. acner hreb⸗ nit ſpeciem. pone exemplum. vt gloſ. Ad d itio. Adde per hãc.l.quotidie quãdo teſtis diſpoſitio m bal.per tex.hic dum dicit relecto.⁊c. JIſta iterũ cxaminatur legitur ſibi pꝛecedens lex docet ne quis vnqᷓ; ſe inſcribat in aliquo inſtrumẽto/ niſi pꝛius illud legat ſᷣm bal.hic.in fine. 1 odicis De cõmodato. MKubꝛica. ¶ Continua vt glo.ſᷣm Jaco. Buk. Töihod iari e EEE 0 arius A quid em. nõ tenet de caſu Eniſi aliud ſpãliter actum ſit. hoc dicit. ¶Sp. ꝙ etiã ſi nil ſit actuʒ teneat᷑ qͥs de caſu: vt. l.ſi plures.S. fi.ff. depoſiti. Sol. aut qᷣ tenebat᷑ ad rem erat in mo⸗ NRra/ tunc tenetur de interitu: vt in con Her̃ʒürrario. aut nõ erat in moꝛa/ ⁊ tunc non vt hic.¶ Item op.ꝙ etiã ſi non ſit in moꝛa teneat᷑ de caſu vt.l.videamꝰ.G.j.ff. locati.⁊.l.ſi vt certo.S.ſed interdũ.ff. cõmoda. Solu.ibi culpa pᷣceſſit caſum hic non.¶ Item opi eiaſt peeſern. culpa tñ non teneatur de caſu.vt.l.ſi vehẽda ·.S.·fl.ff.ad.l.rodi.de ia.So.ibi culpa nõ fuit oꝛdi nata ad caſum. ſed in.l.videamꝰ ſic. Collige ergo ꝙ aut ille q́ tenebatur ad rem cerat in moꝛa/⁊ tenetur de caſu:vt dic.l.ſi plures.aut nõ fuit in moꝛa:⁊ tũc aut culpa pᷣceſſit caſum/aut non. Pꝛimo caſu aut erat oꝛdinata ad caſum ⁊ tenetur de caſu.vt dic.l.videamus cũ ſimilibꝰ.aut non erat oꝛdinata ad caſum/⁊ tũc nõ tenetur:vt dic.l.ſi vehẽ da.aut nulla culpa pceſſit/⁊ tũc non tenet᷑ niſi actũ fuerit vt hic.ſ Item op.ꝙ non teneatur de caſu etiã ſi agat᷑tnã in gñali cõuentione nõ veniũt ea de quibꝰ non eſt veriſi⸗ Cõmoda mile ꝙ ſpãaliter ↄueniret᷑:vt.l.j.jq̃ res pignoꝛi ob.poſſũt: tariꝰ an te ſed nõ eſt veriſimile ꝙ quis ſe obligaret ad caſum ſpaãli⸗ neat᷑ de es ter cui pᷣuidere non põt:ergo nec gñaliter.Sol.dicũt vl⸗ ſu. tramõtani ꝙ aut fit gñalis cõuentio de periculo/⁊ tũc nõ tenetur de caſu.vt in ↄꝛio.aut ↄuenit teneri de caſu/⁊ tũc tenetur vt hic.ſed hoc eſt falſum:qꝛ hic fuit conuentio de periculo.⁊ in dic.l.ſi vt certo ·S.ſed interdũ.⁊ ideo dic ꝙ aliqñ fit gñalis conuẽtio de periculo / ⁊ tunc aut hec con uẽtio põt oꝑari vltra naturã ↄtractus aliud qᷓ; caſum:vt qꝛ de natura ↄctus veniebat culpa leuis / modo veniret leuiſſima/⁊ tũc non tenebat᷑ de caſu. Sed ſi naturã cõtra ctus nõ poſſet oꝑari niſi caſum:vt qꝛ de natura ↄtractus veniebat leuiſſima/⁊ tunc veniet caſus vt vᷣba aliqͥd ope rent᷑:vt.l.ſi qñ.ff.de le.j.ſed his repugnat/qꝛ qñ expꝛimi illud qð erat de natura ↄctus expᷣſſio nil dʒ operari vt.l. iiij.ff. de le.j.⁊.l.nõ recte .j.de fideiuſſo.Sʒ dic ꝙ aut exp⸗ mitur id qð tacite inerat eo modo quo inerat: vt qꝛ ſi te⸗ nebatur de leui culpa ⁊ tunc expᷣſſio nil oꝑatur vt in con⸗ trario.aut expᷣmitur alio modo qᷓ; inerat vt qꝛ tenebatur de leui ⁊ ĩdefinite ꝓmittit de ꝑiculo/tũc oꝑat᷑ expᷣſſio:vt hic.⁊ hec vᷣa qũ conuenit vt teneret᷑ de periculo. Si au⸗ tem cõuenit vt teneretur de caſu foꝛtuito nõ eſt dubiũ ꝙ tenet᷑ de caſu:qꝛ in incertis/non certis.⁊c.vt.l.cõtinuus. 5S·cũ ita.ff.de vᷣbo.obli.⁊.l.pediculis·S.argento.de auro ⁊ ar.le. Si aũt ↄuenit vt teneretur de quibuſdã foꝛtuitis expᷣſſis poſtea fuit ſubiecta clauſula gñalis/⁊ de om̃i ꝑi⸗ culo tenebitur de om̃i caſu foꝛtuito:qꝛ genꝰ ſequẽs.ſ.pe⸗ riculũ refert᷑ ad oẽs ſpecies ſimiles expᷣſſis:⁊ ſic ad oẽs foꝛtuitos caſus:vt.l.fina·S.cui dulcia.ff. de mino.habes ergo quando tencetur de caſu ex moꝛa vel ex culpa vel ps cto. Ja. Buk. P⸗ E DB m eum inito vſu vel tpᷣe cõmo⸗ dati agit᷑ cõmodati.h.d. CQOopo. ſic vbicũq; eſt pꝛeſumptio ex parte WXHagentis contra reum tranſfertur in euʒ onus pꝛobandi:vt.l.ſiue.S.de ꝓbatio.Sed ita eſt ꝙ hic pᷣſum⸗ ptio eſt contra cõmodatarium:vt.l.nec creditoꝛes:jti.j. ergo debet pꝛobare. Huius timoꝛe ſunt hic due opinio⸗ nes.vt in glo.patet.¶ Modo quero in quo differat pꝛeca Cõmoda⸗ rium a cõmodato: Reſpondeo quia pꝛecarium non da⸗ tũ ⁊ pcaj tur ad determinatũ vſum:cõmodatum ſic.dic ergo ꝙ ali uʒ quõ d quãdo res datur ad vſum determinatũ / ⁊ tunc aut mer⸗ ferunt. cede accepta ⁊ eſt locatio:aut ſine mercede /⁊ eſt cõmo⸗ datum: ⁊ non poteſt reuocari/niſi finitovſu vt hic. Aliqñ datur ad indeterminatum vſum/⁊ tũc eſt pꝛecariũ/⁊ po⸗ teſt reuocari quãdocũq;.Aliquãdo res nò dat᷑ ad vſum/ ſed ad cuſtodiam:⁊ tunc eſt depoſitum. L ¶ In glo.que incipit adito ibi.vel aliena nõ curo:quia agitur perſonali ex cõtractu: ſecus ſi reali quia tunc be⸗ ne attenderetur dominiũ ex parte agentis:vt.l.in rem.ff. de rei vendi. ioni ſec iur ſeſifi ſinek ts nes Nüm CE e Rüde eedature loger ſanrea udde Apep Eflj. giereg ſoenc Cogon hant eciſer Natalnöͤf, okinnkgin üfirlinfn turndelſitc heklſtnet gakeaſunſi mn Sa ditit therialotücn cneidecaſnſrii efuttconentn tendidſtodn Ttuncantheece gliudihenung is/modopete edſinetuicnn enaturgonn yt pbaglite /eqic 1dzoperarit dicgaun herat: vtann patur vrirs tNqtenenn copeketſſie ericulo d tono etdci 1e vtlcittue grgento uibuſtifant⸗ listdegfit⸗ netgu Oſiortlegthi D eralutf Nnonobaſit 4 De pignoꝛatitia actione. Fo. CXXIX. Pi ω Cõmodans rem Cömodãſ E reſtituend IS. pignoꝛãdam ex⸗ rẽ pigno⸗VVVNtincto debito põt agere cõmodati. hoc dicit. rãdã exti⸗- N&αAd euidentiã eſt ſciédũ ꝙ aliqñ tibi cõmodo cto debito rem vt pignoꝛes:⁊ tũc aut grat ⁊ agik cõmodati vt hic. q̃ actio cõ aut mercede accepta/⁊ ago pᷣſcriptis vᷣbis: vt.l.rogaſti. petat. ff. de pᷣſcrip.vꝓᷣbis.Aliqñ rem meã pignoꝛo /ꝓ te/⁊ tũc aut volo agere ↄᷓ te ꝓ quo pignoꝛaui:⁊ tunc dic ꝙ aut fuiſti pᷣſens pignoꝛatioi ⁊ ago mãdati/aut abſens ⁊ ago nego. geſto. Aut volo agere õ creditoꝛẽ cui pignoꝛaui ⁊ ago pi gnoꝛaticia actione:vt.l.lucius.ff.mãda. Op.ꝙ hẽat lo cũ mãdati actio vel nego.geſto.⁊ nõ cõmodati.yvt.l.qͥ fi- dẽ.ff.mãda.So.ibi dñs met pignoꝛauit /hic tradidit alij pignoꝛandã.ſ¶ Itẽ op.ꝙ etiã qn dñs pignoꝛauit agat pi⸗ gnoꝛatitia:vt.l.lucius.ff.maãda.Sol.aut vult agere ð eũ pꝛo quo pignoꝛauit/⁊ agit maãdati vel negoci.geſto.Aut vult agere cõtra eum cui pignoꝛauit ⁊ agit pignoꝛatitia: vt in cõtrario.ſ Itẽ op.ꝙ ſi tradit alij pignoꝛandã agat᷑ pᷣſcript ꝓbis.vt.l.rogaſti.de pᷣſcrip.vᷣbis.ff. So.hic gra tis cõceſſit/ibi non. Ex pᷣdictis ergo conclude id quod dixi in euidẽtialibus. nsrerinetesmnodatart — õ retinet cõmodatarius Ay. Metextu. cõmodatũ ob debitũ.h.d. Do. de. l. fl · -de ↄpẽſa. Sol.vt aut cõmoda KRuEE tur ſpes/1 tũc non põt retineri nec iure cõpen ſationis qꝛ ſpeciei ad quãtitatẽ nõ admittit᷑ cõpenſatio/ nec iure pignoꝛis niſi ꝓpter ipenſas factas in re vt hic. idẽ ſi fuit cõmodata pecunia in ſpe.Si aũt in qtitate tũc retinet᷑ iure cõpenſationis / vt in ↄꝛio.Attẽde tñ qꝛ aliqñ res mea ꝑuenit ad aliũ facto meo aut ſine meo ⁊c. Dic vt p dñm noſtrũ.in l.ſi nõ inducta.jin qui.cau.pig.ta.ↄtra. ⁊.l.vnica.j.ſi ob chiro.pecu. Be pignoꝛatitia actione. MRubꝛica. Pignoꝛa ¶ Ad euidentiã eſt ſciendũ quotuplex eſt pignoꝛatitia: titia actio Kñdeo duplex: qꝛ eſt directa q̃ dat᷑ debitoꝛi:⁊ eſt ↄꝛia q̃ eſt duplex datur creditoꝛi.Et qro qs eſt effectꝰ huiꝰ actionis: Rũñ⸗ deo qꝛ ſoluto debito vel aliter ſatiſfacto tenetur creditoꝛ rem reddere debitoꝛi:vt.l.ſi rẽ.S. oĩs.ff. e.Secꝰ ſi pignus aliud dediſſet: qꝛ tũc nõ naſcit᷑ pignoꝛatitia. Item q̃ro an pᷣceptũ ex re pignoꝛata extenuet debitũ /⁊ dico ꝙ ſic: vt.· .el.j. ¶ Item quero an caſus liberet creditoꝛẽ: ⁊ dico ꝙ ſic regulariter caſu ꝓbato:vt.e.l.q̃ foꝛtuitis.¶ Item qro an creditoꝛ poſſit referre q̃ſtionẽ dñij debitoꝛi: ⁊ di⸗ co ꝙ non. Bod ex operis. *Kau⸗ A 0 xop cx re pi⸗ Vagnoꝛata extenuant debitum. h. d. .Op. ſic. id qð ꝑcipitur ex re pigno⸗ rata qñq; eſt ſpẽs. At de ſpecie ad qti y tatẽ non admittitw cõpenſatio:ergo nõ Gextenuat debitũ. Solu.intelligo qñ eſt redditus in q;titate. Meditoꝛ Hec lex dicit idẽ qð ſuꝑioꝛ Deterioꝛa e RRNR Uæ& eo addito ꝙ deterioꝛatio cõ tio an ve⸗ S tingens culpa creditoꝛis ꝑtinet ad creditoꝛẽ niat actio hoc dicit Jac. But. ¶ Quero an deterioꝛ atio nis iure. veniat actionis iure.⁊ videt᷑ ꝙ ſic.qꝛ nõ videtur res red⸗ dita/q̃ red dit᷑ deterioꝛ:vt.l.iij ·S.ſi reddita.ff.e.Sed dic ꝙ pꝛo re ꝓponitur actio cõmodati/⁊ officio iudicis mer cenario venit deterioꝛatio. ¶ Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ aliqũ facit creditoꝛ pactũ cum debitoꝛe vt pecunia nõ ſo luta ad diem poſſit pignus vẽdere / ⁊ tunc valet pactũꝙ pecunia nõ ſoluta habeat rem emptã ꝓ debito/ nõvalet pactũ. Idẽ ſi dr̃ ſimpliciter ꝙ habeat emptũ iuſto pᷣcio: vt. l.ſi fundũ.ff. de pigno.⁊ .de pac.pig.l.j.Et dicit hec lex bꝛcuiter. Oactũ de vẽdendo re nõdum vẽdita nõ tol lit debitoꝛi pignoꝛatitiam actionem.hoc dicit. Ja. ¶ Op. ꝙ pactũ nõ valeat vt.l.jde pac.pig.Sol.vt glo. e J cred ito Creditoꝛ tenetur de dolo 2. lata culpa ⁊ leui non de ca ſu niſi agatur:hoc dicit cum ſequenti. Quero an creditoꝛ debeat pꝛobare caſu perdidiſſe/an debitoꝛ ꝙ culpa. Et in hoc eſt duplex opinio:ſed tene glo.⁊ contra eam op.de.l.ſi quis.ᷣff.locati ⁊ conducti.ſed ſolue vt glo. ¶ Item non ob.l. ſi rem. de excep.rei iudi.ſed ſolue vt glo. poſſes tamen dicere ꝙ aut quis fundat inten tionẽ ſuã caſu/c debet illuʒ ꝓbare.aut nõ ⁊ nõ.vt.l.ſi qͥs. ex argentarijs ·S· fl. ff. de elen. ſns f⸗ 3 . aſus foꝛtuitꝰ circa 8 De koꝛ tuitis. rem pignoꝛatam libe⸗ . rat creditoꝛẽ a pignoꝛatitia remanẽte ꝑſonali Ain debitoꝛem niſi aliud actum ſit.h.d. ¶ Sp ꝙᷓ caſus foꝛtuitus non liberet creditoꝛẽ: vt.S. ti. j. Caſus foꝛ l.j.Sol.hec regula fallit ꝓpter moꝛã vel culpam vel pa⸗ tuitꝰ circa ctum:vt in contrario.ſ Item op.ꝙ extincto pignoꝛe tol⸗ rẽ pigno⸗ latur etiã ꝑſonalis:naʒ pignus tollitur ꝑ ſolutionẽ᷑: vt.l. ratã an ſp ſi rem · S· omnis.ffe.At tunc eſt certũ ꝙ etiã ꝑpſonalis tol⸗ liberet cre litur ergo male.So.ibi tollitur pignus ſolutione / hic in⸗ ditoꝛẽ. teritu. Jaco. Buk. Fre V edito 2 Deterioꝛatio contigens in re „G pignoꝛata culpa creditoꝛis ꝑ tinet ad eius periculũ: ⁊ ſumptus neceſſarij fa⸗ ¾Accti in re pignoꝛata a debitoꝛe repetunt᷑ per cre⸗ ditoꝛem.h.d. Vera pignoꝛis amiſſio ſine cul J nulla. pa creditoꝛem liberat/nõ ſimu⸗ lata. h. d. Ignus Si eam diligentiam adhibeat 2 creditoꝛ in re pignoꝛata:quam WV‚auilibet diligens adhiberet in ſuis per interi⸗ /tum liberatur. W bit ⁊ ꝓbato cõtractu pignoꝛis pᷣſumitur poſ⸗ 40 ſeſſio creditoꝛis. h. d. Jaco. But. ¶ Diuide in tres partes:qꝛ in pꝛima cõſulit debitoꝛi cõtra creditoꝛẽ. in ſcdða conſulit creditoꝛi contra debitoꝛẽ̃.in tertia redit ad pꝛimũ dictum ⁊ ↄſulit debitoꝛi.Secũda pars incipit ibiſ vt autẽ Itertia ibil vel ſi tu ¶ Oppo.ꝙ ſuceſſoꝛ creditoꝛis poſſit pᷣſcribere.vt.lłj.j.ſi aduerſus credito.So.vt glo.⁊ rationẽ ſolutiõis aſſigns vt glo.E ſt ⁊ alia rõ:qꝛ vniuerſalis ſucceſſoꝛ/eſt ſucceſſoꝛ vitioꝛũ /⁊ culpe defũcti.vt.l.ſi egoS. partus.ff. de publi. ſingular nõ.¶ Itẽ op.a diuiſiõe ꝙ oꝛigo ↄctus nõ ꝓbet᷑: qꝛ aut debitoꝛ agit rei vendicatiõe/⁊ nõ ſufficit ꝓbariõ⸗ ctum ſed dñium:vt.l.vnica.S.de ali.iudi.Aut agit pigno ratitia/⁊ nõ ſufficit ꝓbari oꝛiginẽ gctus niſi ꝓbet ſe ſol⸗ uiſſe: vt.l.ſi remS.oĩs.ff.e.So.dicũt quidã ꝙ hic debitoꝛ agit pignoꝛatitia ⁊ pꝛobat ſe ſoluiſſe vel offert: vt hic. Alij dicũt ꝙ agit rei vendicatione ⁊ ꝓbat ſe dñm: ſed ꝙ aduerſarius poſſideat pꝛobare nõ debet:nã pꝛobato oꝛi⸗ Ec creditoꝛes. aubi han blen⸗ gine cõtractus pᷣſumit᷑ poſſidere.¶ Modo quero an cre⸗ Creditoꝛ ditoꝛ debitoꝛi agenti poſſit referre q̃ſtionẽ dñij: quidã an poſſit ſic.alij cõtra. Tu dic ꝙ aut agit pignoꝛatitia debitoꝛ/ ⁊ referre q̃⸗ tunc aut vult creditoꝛ obijcere de dñio qſito poſt cõtra⸗ ſtionẽ do⸗ ctum per pᷣſcriptionẽ/x nõ poteſt vt hic.qꝛ reſpectu dñij minij ðbi⸗ ſibi nõ poſſidet ſed debitoꝛi:⁊ ideo nõ pꝛeſcribit:vt.l.ma⸗ toꝛi agẽti. le ij.de pᷣſcrip.xxx.an. Aut vult obijcere de dñio q̃ſito ei ante ᷣctũ ⁊ põt: vt.l.ij.jque res pigno.obli.po. Si autẽ debitoꝛ agit rei vendicatione.tunc aut q̃ris an creditoꝛ poſſit obijcere ſe dñʒ eſſe?: Et dico ꝙ ſic.⁊ ſic excludet eũ: qꝛ duo nõ poſſunt inſolidũ eſſe dñi:vt.l.loci coꝛpus ·S.cõ petit.ff.ſi ſerui.vendi.⁊.l.ſi vt certog. duobꝰ.ff. cõmo.ſed ſi queras qualiter cõſulat᷑ debitoꝛi ꝑ hanc legẽ: Rñdeo ꝙ cũ als quilibet agens rei vẽdicatione habeat ꝓbare ſe dñim ⁊ aduerſariũ poſſidere: vt.l.vnica.S.de ali.mu.iu. cau.fac.ſi ſufficiet hic ꝙ ꝓbet ſe dũm/⁊ oꝛiginẽ cõtractꝰ quo ꝓbato pᷣſumetur creditoꝛ poſſidere.vnde de poſſeſ⸗ ſione pꝛobare non debet ad liquidum:⁊ hoc ideo qꝛ ha⸗s bet creditoꝛ cauſam a debitoꝛe/ałs non pᷣſumetur poſſi⸗ dere niſi tẽpoꝛe litis conteſt.poſſediſſet:vt.l.non ignoꝛa⸗ bit. S. ad exhiben.¶ Item qro an lõgiſſimo tẽpoꝛe poſſit pꝛeſcribere creditoꝛ: glo ſic ⁊ male/reſpectu rei vẽdi⸗ cationis:quia eius reſpectu non poſſidet ſibi:ſed debito ri.vt.l.ſerui nomine.ff.de vſuc.⁊ ideo non poteſt pꝛeſcri⸗ bere: vt dicta.l.male: ſed reſpectu perſonalis ſcilicet pi⸗ gnoꝛatitie/ ⁊ cõtra eam bene pꝛeſcribit ⁊ huius reſpectu bene diceret glo. . 5 7J SOp.nõne poſſũ ꝓpꝛia auctoꝛi⸗ 9 nozis *tate ĩgredi ⁊ ſine pacto auctoꝛi tate iudicſ.So.vt gl.qꝛ ibi videt᷑ q̃dã tacita ↄuẽ tio de ingrediendo.¶ Item op.de.l.vtiq;.ff. de dã.infec. ol. vt glo. 1 Butrigarius ſuper Quartolibꝛo Codicis De exercito. inſtito.actione. MRubꝛica. ) Ad euidentiam eſt ſciẽ Eruus dum ꝙ aliquando con⸗ locũ exercitoꝛia:verũ ſi eſſet naualis ⁊ Rnõ dñica haberet locum vtilis. vt.l.j. S:ſi is qui nauem. ff. de exercitoꝛ.⁊ his ouobus caſibus loquitur hec lex.Ali⸗ l quãdo coõtrahit in re peculiari:⁊ tunc aut dno iubẽte ⁊ habet locuʒ ꝙ iuſſu:aut dño nõ iubente ſed ſciente ⁊ habet locũ tributoꝛia:aut ignoꝛante ⁊ habʒ locum actio de peculio. Itẽ eſt ſciendũ ꝙ aut dñs man dat ſpeciẽ cõtractus ⁊ ceſſat inſtitoꝛia ⁊ hʒ locũ qð iuſſu aut mãdat genus negociationis ⁊ hʒ locũ ꝙ iuſſu ⁊ inſti⸗ Inſtito⸗ toꝛia.¶ Item eſt ſciendũ ꝙ aut dñs mandat ĩ re peculia⸗ ria actio⁊ ri ⁊ ceſſat inſtitoꝛia ⁊ hʒ locũ ꝙ iuſſu:aut mãdat in re do⸗ ꝙ iuſſu qñũ minica ⁊ habet locum inſtitoꝛia ⁊ ꝙ iuſſu. hẽant lo⸗ ¶ Opp.ꝙ lʒ contrahatur in re ĩ qua pꝛepoſitꝰeſt/tñ dñs cum ⁊ qñũ non teneatur vt.l.j.g. non autẽ.ff.de exercito.So.vt glo. ceſſent. 10 merce dñica contrahat ⁊ non nauali nec peculiari. 4 tur mutuis pecunijs dandis ⁊ accipiendis:et Atunc eſt genus negociationis ⁊ habet locũ in⸗ dis tantũ:⁊ tunc non eſt genus negociationis:⁊ ideo in ſtuoꝛia locũ non habet. Itẽ vtilis foꝛte locuʒ haberet. vt · .eo.l.penul. T ſi Hic mulier videbatur fideiubere ⁊ ꝑ — hoc velleiano iuuari quod eſt falſuʒ. = te Opp.ꝙ mandati actio „ J mutuam.ltm hat. vt liſt iitte ras.j. mandati. So.vt gloſ.i¶ Itẽ op.ꝙ habeat trahit ſeruꝰĩ merce dñica ⁊ nauali ⁊ hʒ ¶ In glo.que incipit ꝙ fileri.in fi.ibi in.l.fin. Iv&6em ꝙ in SE α Ad euidentiã eſt ſcienduʒ N NKſtitoꝛ la. g aliquando quis pꝛeponi ſtitoꝛia.Aliquando pꝛeponitur accipiendis tãtũ vel dã Op. ꝙ filius nõ teneatur intercedè⸗ RDlla. d01iffs perulio⸗ Soabi 5us ma dicit teneri. in ſcðᷣa dicunt vti defenſionibus.Huius hic in filio qui differunt in multis vt dicit glo. ¶Itẽ op.ꝙ pꝛima pars pdicat ſecunde:qꝛ inꝰ timoꝛe ſunt hic plures ſolutiões:vt ptzʒ in glo.⁊ q̃ ſint de: fenſiones.dic vt glo. ¶ In glo. incipit quidẽ.in fl.ibi mace.hoc nõ videtur e eẽ verũ cũ macedonianũ nõ det᷑ niſi in ctu mutui niſi dicas ꝙ in mutuo accipiebat:ſed coloꝛe queſito fide iubebat.vt.l.quẽqᷓ;· S· ſi cũ eſſem.ff.ad velleia. B J ſeruus Opp · per vim licite ĩgredi L nõ poſſim.vt.l.ſi q in tãta.j. vñ vi.huiꝰ timoꝛe ſũt hic płes ſolutiões vt pʒ OR in glo. Neꝝ Jaco.de rauẽ.repꝛobat ſolutionẽ illã.ſ.ꝙ aliud ſit in peculiari qᷓ; in dñica:qꝛ in vtraq; põt dñm puare poſſeſſione.vt.l.peregre · S. qbꝰ.ff. de acquirẽ. poſſ.⁊ ideo ſoluit ipſe ꝙ hic dñs per ſeipᷣm rẽ dñicã vł pe uliarẽ poſſidebat:⁊ ideo ſeruus ei pᷣiudicare nõ põt:at ĩ ↄꝛio poſſidebat ꝑ ſeruũ:⁊ ideo ſeruꝰ ei potuit pᷣiudicare. MWBBBe ê AQuero in quibꝰ poſſeſſionibꝰ loq̃i yea . I qu ero in quibꝰ p oqt N e verſiculꝰ alioqᷣn. Rñdeo vt glo. V¶ Op.ꝙ etiã minꝰ ãno duret actio de peculio R .. 522. e — „ R a ſi actio pmitiua nõ erat tanto tẽpoꝛe duratura vt.l.j· S. annis.ff.qñ actio de pecul.eſt annalis.So.vt gl. qꝛ hec ſᷣm ulã.¶ Itẽ op.ad finẽ.l.ſic qd non eſt meo noie geſtũ nõ poſſũ habere ratũ.vt.l.ſi pupilli:G·ſi ego.· S · fl. ff. de neg. geſt. at hic liber homo nõ geſſit noĩe meo &cc. huiꝰ timoꝛe ſunt hic due ſolutiones ⁊ pᷣma eſt diuĩatiua. Itẽ op:ꝙ nullo mõ dñs poſſit ꝑ ratihabitionẽ obliga⸗ ri.vt.l.ſi creditoꝛ.S.ſi tutoꝛ vel cura.So.vt gloſ.vt ̊ hec materia liqat q̃rẽdũ eſt an ex õctu ſerui poſſit dñs ↄueni ri. Rñdeo ſic.ſʒ qñq; ↄuenit᷑ actiõe de peculio qñq; de in rem verſo ⁊c. Idẽ dico ĩ pr̃e vt noĩe filij teneat᷑¶ Itẽ q̃⸗ ro an ex ↄᷣctu adminiſtrationis ciuitatis vel eccłie tenea tur ciuitas vel eccłia:⁊ dic ſic ſi invtilitatẽ eccłievel ci uitatis eſt verſum ałs non.vt.S.de ſacroſanct.eccle.aut᷑. Rran Alocũ actio negocioꝝ geſt. vt. l. liberto.in pᷣn. ff. hoc ius. ⁊. l. ciuitas.ff ſi certũ petatur.¶ Itẽ quero an ex Puplllꝰ de neg. geſt.So.quidã fatentur hoc ſi contemplatiòe dñni contractu tutoꝛum vel curatoꝛuʒ teneatur pupillus vel an teneer eſ contraxit. Alij dicũt ꝙ hic fuit mandatũ vnũ negocium adultus.⁊ dic ꝙ aut contrahẽs querebat ſolum tutoꝛem ex ðctuu mre tantum:⁊ ideo inſtitoꝛia locũ nõ habʒ directa ſedvtilis. obligæare ⁊ ita ꝙ non pupillum:⁊ tunc pupillus non tene⸗ toꝝ vel clah ltk WPrr G ſe Opp.qꝙ ipᷣa inſtitoꝛia lo⸗ Cur.vt.l.ſi creditoꝛ.S.ſi tutoꝛ vel curatoꝛ.aut gerebat in ratoꝛum. ſöerar SBGi lecutus. aht dbtat vr l. eninſdas animo non obligare pupilluʒ ⁊ tunc tenetur vterq;. vt..· uum “ſSj.ff. de inſti. So. vt glo. verũ petrus ĩtelligit quando ex fac. tu.l.j.?.ij. ¶ Item quero an ex zctu liberi letcy⸗ a&α hic de peculio agitur qð videtur falſum: hominis tenear ego. Reſpondeo aut mandaui alicui vt eu on daretur inſolidũ vt hic dicitur / niſi dicas ꝙ verſum ſecum contraheret: tunc teneoꝛ ex meo mandato non ex ſbia fuit in vtilitatẽ dñi totum: vel dñi iuſſu contraxi in pecu cõtractu liberi hominis. vt.d.l.ſi pupilli.idẽ ſi nõ mãda⸗ nsc lio:⁊ hec ſatis placet ne hec lex ſit ſuperflua per pꝛece⸗ ui ſed tamen contraxit vt nuncius ⁊ puta:quis tunc tene oten dentem. . = oꝛ.vt.S.eo.l.ſi ex contractu.⁊.ff.ꝙ iuſſu.l.fl.Si autemver Urloe O& c e e . boa contractus ⁊ omnisa ſunt facta cuʒ libero homine:tũc lficir um eo qui in aliena po⸗ aut nullum habebat mandatum ⁊ me non obligat. vt.l. aura⸗ t eſt ate ſt ſt „£ ignoꝛantis.ff.de ꝓcur.⁊.l.in cauſe.aut habet mandatum peur ge um c. ⁊ tunc aut generale/⁊ tunc me obligat ſi in rem meam cõ abe R b trahat ałs non.vt in.l.iulian ·S.ſi pꝛocuratoꝛ.ff.de actio. gige U ca. eceepqptio. Aut habet ſpeciale mandatum ad ſic contrahen- Unin B m NRegulariter ex adminiſtra dum ⁊ tunc aut vterq; contrahit contemplatione mei et ln be tiõe filij pater de peculio te⸗ non eſt dubium ꝙ teneoꝛ.vt. S. de exercitoꝛ.per totum ti- finleoy net᷑ vltra non/fallit in caſibus.h.d. tulum.aut mei ↄtemplatione non contraxerunt:tunc aut iſe San . ¶ SOp. ꝙ pater inſolidum ↄueniatur. creditoꝛ voluit ſolum obligare creditoꝛem ita ꝙ non me ian Pf an te⸗ vt. l. ſi filius. ff. de tutel. So. vt gloſ. qꝛ ⁊ tunc non teneoꝛ.vt.l.ſi creditoꝛ.S.ſi tutoꝛ vel cura.Aut Nonu neat᷑ ĩſoli⸗ ibi pater agnouit expꝛeſſe hic non. gerebat obligare pꝛocuratoꝛem non tamen gerebat me ſii dũ de pe⸗ D Item opponitur ꝙ etiam ſi non ex⸗ non obligare ⁊ teneoꝛ ſi ratum habeo vel in rem meã eſt Ane culio ex E eNPzZeſſe agnouit: ſi tamen ſciuit ⁊ tacuit verſum vt hic in fine. sen admiſtra⸗ teneatur inſolidũ.vt.d.l.ſi fllius.So.hic erat in teſtamẽ u J ex Oppo. ſic lex equiparat fili⸗ ſdon tione filij. to datus ibia iudice:⁊ eſt ratio differentie ꝓpter iudicis e Y alo. um duz eſt in poteſtate ⁊ dum ſbon auctoꝛitatem.ſ¶ Itẽ op.ꝙ pater inſolidũ teneatur.vt.l.iſ. Feſt in poteſtate:⁊ dum eſt emancipatus quodvi *M ff. de magiſtra. conueni.So.vt glo.vltimo collige gloſ.ſi RE &μdetur male dictum: quia ſi eſt in poteſtate tene mul ⁊ diſtingue. . tur inſolidum / ſi emancipatus tenetur inquantum face⸗ FE J us Ad euidẽtiam eſt ſciẽdũ ꝙ ſi filiuſfſa repoſſit.vt.l.ij.ff.eodem.So.aut queris an fllius tenea⸗ A milias contrahit patre ignoꝛante te tur/⁊ dico ꝙ tenetur vtroq; caſu:aut queris inquantum netur inſolidum ⁊ pater de peculio/ ſi fliat ſni teneatur:⁊ tunc pꝛocedit contrarium. Ra. Aiuris fuerunt duo iura vnum antiquũ ſ̃ʒ quecd ¶ Modo quero quid ſi pater pꝛo filio fideiuſſit an tene 1. Ne tenebatur inſolidum:aliud nouum ſᷣm quod tenetur ſo⸗ atur inſolidum ſi. N Item quero an etiam invſuris teneatur pater. Reſpon lum quatenus facere poteſt. . ¶ Quero quid velit dicere textus dum dicit inquantuʒ facere poteſt:⁊ dic vt glo.Et quid ei ꝓſit dic vt glo.Et dic ꝙ iſta eſt regula ꝙ tenetur inquantum facere poteſt que fallit in quibuſdam caſibus. — deo ſic ſi fideiuſſit ſimpliciter vel in omnem cauſam ſecꝰ ſi tantum in ſoꝛte fideiuſſiſſet:quia tunc non teneretur in vſuris.vt nota.in.l.centum capue.ff. de eo ꝙ certo loo. Jacob. Butrigar. Soibiift . I Mandatũ gñale cum libe Aſſeueratio filijfami⸗ in ennz 3 tionẽ factã ꝑ ꝓcuraroꝛc̃.h.d. Diuide ĩ duas ramilias tollit exceptionem macedo⸗ nohin artes: qꝛ in pꝛima loquit᷑ qũ ſeruus habebat mniani.hoc dicit. ¶ Quero quefuerit iu⸗ Roriſſtr⸗ ecuſij adminiſtrationẽ. in ſcdᷣa non. Scða incipit ibi ꝙ 2 ſta ratio credendi eum eſſe patremfa⸗ lan ſinõ habẽtes. ¶ Querit glo. an emptoꝛ habẽs rem poſſit CrEE S milias. Et glo. dat exemplũ per.l.ij. · conlan Uſucapi⸗ pᷣſcribere vel vſucapere? Rñdeo ſciẽtia rei aliene vel vi⸗ EAAe⁊ licet exẽplum ſit verũ in ſe:non ta⸗ e Iunm oné ipedi tium rei impediũt vſucapionẽ.⁊ ideo in re immobili dic — –°–¾men coͤuenit legi nr̃e: qꝛ tunc non ex⸗ ecteſmfe unt ſciétia aut emptoꝛ habuit ſcientiã rei aliene⁊ nõ poteſt pᷣ ſcri⸗ pediret ꝙ filiꝰ aliqd aſſeuerauerit:⁊ ideo dic ꝙ hic foꝛte eu. teialiene bere. Si aũt res eſt mobilis / aut eſt domeſtica: ⁊ tũc aut oſtendebat inſtrumẽtũ falſum emãcipationis.Hic ergo imnſtting vel vitiuz ſeruus iã tradidit / æ tũc cũ ſit facta furtiua non põt vſu aliquado creditoꝛ credit filiofamilias aſſerẽti ſe patrẽ lſicpſti rei. capi.ſi aũt non tradidit:tunc nõ pᷣſcribit᷑ nõ ꝓpter vitiiũ familias:⁊ tunc aut iuſta ratione credit ⁊ non excuſatur ſelrogi rei:ſed qꝛ non poſſidet ꝑ eum qui emit/⁊ ſine poſſeſſione vt hic. Aliquãdo creditoꝛ credit cõmuni opinioni:tunc zherſltine pꝛocedit pᷣſcriptio. Jaco. Buk. dic ᷣm Yaco.de arenis.ꝙ aut opinio creditoꝛis cõcurre g nmgi O S Pñs ex cõtractu ſerui te⸗ bat cum cõmuni opinione:quia credebat ipſe ꝙ eſſet pa⸗ fder 58 minum. netur de peculio in que terfamilias:⁊ tũc excuſatur:vt.l.ſi quis patrem.ffe.Aut ntidſrcife NAE deducit qð ſibi debetur ⁊ his qui ſunt in endẽ opinio creditoꝛis non cõcurrebat cum cõmun/qꝛ credi enͤſi Aporeſtate. h. d. Jaco. Butrig. e ſe ris Verirat 2 tunc nõ Fcſatum. enn qui⸗ potitönte . am.S. quod dicitur.ff. de acquiren.heredi.⁊ hoc placet: linen B er quas p erſo nas no b is glee nuniter regegeen Pal n umnis Obinio mai⸗ Ridenac „ tincte excuſetur. ¶ Item op. hic videt᷑ ꝙ debeatur ꝓba⸗ monen acquirxitur MRubꝛica. ri ignoꝛantia qdð eſt contra.l..verius.ff. de ꝓbatio.⁊ ꝙ pᷣſu dihnennn gy - X ce a Hiuide in duas partes: matur dolus:niſi ꝓbetur cõtrarium qð eſt contra.l.quo⸗ ndisgin, e P qꝛ in pᷣma loquit᷑ in libe tiens· S. qui dolo.ff. de ꝓbatio.Solu.dicit glo/ pꝛobat᷑ noneſniit ro hoĩe vhente: ſcðᷣa in ſeruo. Secũda ignoꝛãtiam eo ipſo qð cõtrarium non ꝓbatur.Tu dic ꝙ ißſeg n pars incipit ibi Lſeruis aũt Itẽ pᷣma eſt quedã ignoꝛatia circa matrimoniũ ex quo dicitur na tibiennitg diuidit᷑ in duas:qꝛ in pᷣma ponit dictũ tus iſte:nam neſcit creditoꝛ/ an ſit ex legitimo matrimo⸗ Bchant in gne. in ſcða infert ad ſpeciez. Scdða nio natus/ ꝑ conſequẽs ſit in poteſtate:⁊ hanc ignoꝛã⸗ biton⸗ .* pars incipit ibi ſi igitur ¶Et hec lex tiam pꝛobat eo ipſo ꝙ contrariũ non ꝓbatur. Sed q̃daʒ gaine, rrmnh bꝛeuiter dicit. Excepta poſſeſſione tã⸗ eſt ignoꝛãtia circa emãcipationem:ſcilicet an iſte emãci micag 1 tũ ab ea per liberã ꝑſonam non q̃ritur / per ſeruũ ſic.h.d. patus fuerit cuʒ cõſtet ſemel eum fuiſſe in poteſtate:⁊ tũc dau e Pone caſum ĩ nube vt littera ſonat.i¶ Nota ꝙ per liberj debet pꝛobare creditoꝛ ſe iuſta rõne credidiſſe eum emã⸗ ten ꝑſonam regulariter alteri nõ querit᷑.¶ Itẽ nota ꝙ cauſs cipatum. DSHSH in poſſeſſionis poteſt queri. Itẽ ꝙ per ſeruũ queritur dño. Enod 02⁰ Quinc; enumerãtur in ollcclletmn ¶ Op . ſic. aut tu exponis hec vᷣba cã poſſeſſiõis.i.poſſeſ⸗ 3 0½ 5.½ hac lege que faciũt ma⸗ ligtigt ſione.⁊ ſic pꝛo poſſeſſione tm̃/ male dicis:qꝛ etiã dñium cedonianũ ceſſare.hoc dicit Jaco. But. foſengette querit᷑ ꝑ pꝛocuratoꝛẽ:vt inſti.e·S.ex his.Aut exponis ꝓ ¶ Op.ꝙ cõmunis erroꝛ nõ habeatur pꝛo ve⸗ II ² (Nron dñio/⁊ ſic dices tantũ dñium queri/i⁊ male dicis:qꝛ etiã fitate:vt.l.ꝙ non ratione.ff.de legibus.Solu.aut publi⸗ munis an tür prollnt poſſeſſio ꝑ pꝛocuratoꝛẽ querit᷑:vt dicto.S.ex his.uius ca vtilitas ſuadet cõmunem erroꝛez haberi pꝛo veritate ſemꝑ ha⸗ tſolunmtunn timoꝛe glo.exponit duobꝰ modis.ſ¶ Itẽ op.ꝙ dñium nõ ⁊᷑ habetur:vt.l.barbarius.ff.de offi.ptoꝛis.⁊.l.ij.jde ſen⸗ beat pꝛo upülusronn, querat᷑ per ꝓcuratoꝛẽ: vt dicto · S. ex his.ſed ibi tradens ten. Aut publica vtilitas ſuadet erroꝛem non haberi pꝛo eaut geltut nõ erat dñs:hic ſic. VUltramõtani dicũt ꝙ eſt quidã actꝰ veritate/⁊ non habetur:vt dicta.l.ꝙ non ratione.Aut pu jeturpten naturalis ꝑ quẽ querit᷑ vt eſt appꝛehẽſio poſſeſſionis: nã blica vtilitas non ſuadet haberi ꝓ vitate nec pꝛo erroꝛe an exjetllin per appᷣhenſionẽ queritur dominiũ ⁊ poſſeſſio: ⁊ ideo q ⁊ tunc aut expedit erranti ꝙ erroꝛ habeatur pꝛo veritate endauiglut runtur ꝑ ꝓcuratoꝛem/⁊ ideo dixit. Excepta cã poſſeſſio⸗ ⁊ habetur vt hic.⁊.l.ſi quis patrem.ſff.e.Aut expedit ei ꝙ nandato ſan nis·i.apphenſione que eſt cauſa poſſeſſiõis:ſed eſt quidã habeatur pꝛo erroꝛe/⁊ habet᷑ pꝛo erroꝛe:vt.l.fina.ff.quaã⸗ ideſiöͤni actus ciuilis: ⁊ querẽda ꝑ tales actꝰ nõ querũtur ꝑ ꝓcu⸗ do actio de pecu.eſt anna.¶ Itẽ op.ꝙ ſi in rem pr̃is con nanistuntn ratoꝛem: vt.l.ei qui.ff. de acqui.re.do.qð non ꝑlacet:qꝛ ꝓ trahat non ceſſat macedonianum:vt.j..e.l.macedoniani. KSiauten hic loquitur in traditione facta ſeruo:⁊ dicit q̃ri per e Solu.immo ⁊ hic/⁊ ibi ceſſat macedonianum. ¶ Modo rohonmirin ⁊ facit differẽtiam inter ſeruũ ⁊ ꝓcuratoꝛẽ: ergo per ⸗ quero qualiter videatur agnoſcere debitum: Et dic vt onolger curatoꝛẽ non q̃ritur. Pꝛeterea nec appᷣbenſio acquirit᷑t lo. ſcilicet ſoluendo partem. Quid ſi dedit pignus:Et habetafiim ꝓcuratoꝛẽ / cuz ſit meri facti circa qð non cadit fictio: vt dic vt glo. ſinremnand l. in bello · S. facte.ff.de captiuis.⁊ poſt.re.ſed ⁊ ideo pᷣma = J filius Oppo.ꝙ non conſideretur oꝛi⸗ retofhenmn opi. glo. eſt va. ¶ Itẽ op. ꝙ hec littera ſibi cõtradicat: qꝛ .· go / ſed accidens: vt.l. licet.S aüſranmitn in pꝛima ꝑte dicit queri dñiuʒ:ergo non queritur dñiuz: idem ſcribit. ff. de peculio. So. aut oꝛigo eſt in⸗ mpltonenei Acqri an ſed ſolue vt glo. Itẽ op.ꝙ per liberã ꝑſonam querat¶ cnouata per accidens/⁊ tũc aut diſponẽs ſe re⸗ taetun bolie ꝑ li⸗ actio ꝑſonalis: vt.l.ſtipulatio iſta · S. alteri.ff.de vᷣb.obli. tulit ad oꝛiginem quãtumcũq; innouataʒ. vt.l.meuio.S. ronnrtuncnn erã pꝑſo⸗ Sol. aut ꝓcuratoꝛ cõcipit verba in ꝑſonã dñi:⁊ non q̃rit auie.⁊.l.cum filius·S. heres meus.ff de leg.ij. Aut diſpo⸗ ventaenonn nam. ſibi qꝛ non vult / nec dño:qꝛ non põt.aut cõcipit verba in nens ſe non retulit ad oꝛiginem: ſed ſimpliciter eſt locu⸗ nedantd gſonam ſuã ꝓcuratoꝛio noĩe / tũc aut intereſt ſua alteri tus/⸗ attendimus accidẽs:quia videtur in dubio diſpo⸗ ar Ftan ſtipulari / ⁊ tunc ei queritur: vt dicta.l.ſtipulatio ·S·fina. ſuiſſe ſᷣm tempus pꝛeſens: vt.l.ſi ita.ff.de auro ⁊ arg.leg. nnhe nri⸗ Aut non intereſt / tunc aut non ſubijcif̃ ſtipulatio pena⸗ Aut oꝛigo non eſt innouata / ⁊ tũc aut diſponẽti pꝛodeſt ainten lis ⁊ nõ valet.Aut ſubijcitur ſtipulatio penalis /⁊ tũc au inſpici oꝛiginem/⁊x inſpicitur vt hic. Aut pꝛodeſt ei inſpi urtin laboꝛat eodem moꝛbo quo pꝛima / ⁊ neutrũ valet.aut nõ ci accidens/⸗ ⁊ inſpicitur:vt.l.iij ·S.idem ſcribit.ff.de pe⸗ rullem — eodem vicio / ⁊ tunc non valet pꝛima ſed timoꝛe culio. 2 hoefli penalis paretur pꝛime. J ppo.ꝙ teneat pi⸗ henug FEA B 5 b J Sppo.ꝙ cõdictio „ P ermittente. gnoꝛatio rei licet fi nholine⸗ SS m P er libexa.nen queratur cum ·⸗ lius patri non ſucceſſerit cũ pater cõſenſerit:vt inguapumn 6 KE ſit perſonalis actio vt. S. e.l.j. So. vt glo. ¶ Itẽ l.j ſi res ali.pigno.da.ſit.Sol.vt glo.iq Item op ꝙ etiã nſlun oppo ꝙ etiam realis non queratur quia nõ hy ſi aliꝰ creditoꝛ ſit potioꝛ:tamen poſſit agere creduoꝛ.vt eris ien pothecaria:vt.l.ſolutum · S.fina.ff.de pigno.actio. Solu.K⸗ ꝓqui poti.in pigno.ha.per totum.So.vt glo. ſtuu vt glo. Tu dic ꝙ ibi loquitur de pignoꝛatitia que eſt ꝑ᷑ſo ”s ſgeiſttmd⸗ nalis/⁊ ideo non queritur. N Aced 0 nian Diuige in tres partes hche 2 2 acta eſt impenſa in ſi Pru ce⸗ nf ſ⸗ . nhe . . NVfacta eſt impenſa in ſumptus neceſſarios qͥ ſpe n. in, Ad lenatulſcõ lultum ma⸗ 6 iats. S ad barte. In Keüc lagait in lnie en . R s volũtarijs. In tertia loquit᷑ vbi iuſſu pr̃is ↄtractuʒ Nramin ced omanum. ub ꝛica. eſt. Scðᷣa pars ĩcipit in vᷣſi.ſed ſi ex cõtractu. 7 spſo.nob. acqͥ. Ad ſenatuſcõ.mace.Fo. CNXX. r ij r Vulierũ genus eſt auariſſi⸗ mum. Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis UVel dic ꝙ pᷣma pars loqtur in ↄctu mutui /x in ſumptibꝰ qui neceſſario ꝑtinebant ad patrẽ. In ſcdᷣa loquit᷑ in alio gctu qᷓ; mutui.¶ Sed qᷣd ſi pater nõ feciſſet iſtos ſũptus: ſed ſint neceſſarij? Rñdeo pater tenet᷑: ⁊ hoc innuit glo⸗ ſula exponẽdo. Sed qͥd ſi ꝓpter aliã cauſam qᷓ; ſtudioꝝ eſt filius abſens foꝛte cauſa mercationis: Et dic vt glo. Quid ſi fllius erat pꝛeſens? Et dic vt glo. J filiuſtamilias. .det macedonia num valeat non refert pᷣcedat vel ſequat᷑ pa⸗ tris voluntas.h.d. Jaco. But. ¶ Op. ꝙ ratihabitio nõ trahat᷑ retro.vt.l.penul.ff.rem. ra.ha.Sol. aut in his de quo q̃rimꝰ erat viciũ ſᷣm tẽpus ratihabitionis/⁊ nõ valet / nec vt nũc / nec vt retro non ᷣm tẽpus ratihabitiõis ⁊ cõfirmat᷑ vt nunc:nõ vt retro. vt.l.obſeruare.S. fi.ff.de offi.ꝓcõſul.⁊ lega.Aut non erat vitiũ ſᷣm tẽpus initij.⁊ tunc cõfirmat᷑ ⁊ trahit᷑ retro quo ad quedã.⁊ quo ad quedã non.vt hic.⁊.l.donationes·S· rati.de donati.inter virũ ⁊ vxoꝛẽ.nec ob.l.ſi qs mihi bo⸗ na·S.iuſſum.ff.de acqui.hr̃di.qꝛ ibi loquit᷑ in vniuerſali acquiſitione. Modo q̃ro an pater ĩuito filio poſſit ratũ habere: Et dic vt glo. ¶ Sin autem. Hec ſunt paria queʒ eſſe patrẽfamilias vel reputari patremfamilias.hoc dicit Butrig. Quero an filiuſfamilias poſſit renũciare macedonia⸗ no? Et dic vt glo. Ad lenatus cõſultum vel⸗ leianum. MKubꝛica. ¶ Quia aduerſus obligationes de quibus dictuʒ eſt.ẽ. cõtingit quãdoq; mulierẽ velleiano iuuari: ideo de hoc ponit Jaco. ,B , Ad ditio Continua hanc rub. aliter ᷣm Pau.de caſt.hic.ſic.Quia mulieres ꝓpter ſexus fragilitatẽ pꝛone ſũt ad ꝓmittẽdũ plus qᷓ; maſculi:ſʒ ad donandũ vel ſoluẽdum vel diminuẽdũ de ꝓpꝛio pr̃imo⸗ nio tenacioꝛes ſunt qᷓ; maſculi:qm̃ genꝰ mulierũ eſt aua⸗ riſſimũ eſt vt tradit᷑ ꝑ doc.in.l.ſʒ ſi ego.ff.eo.ti. Idcirco ſenatuſcõ.ꝓuidet eis qñ incipiũt a ꝓmiſſione/⁊ ꝓmittãt ꝓ alio:⁊ ſic intercedãt vt ſoluere nõ teneant᷑: ſed habeãt exceptionẽ.Et ſi ſoluãt ex cã dicte ꝓmiſſiõis ꝑ erroꝛẽ iu ris vel facti repetãt ꝑ ↄdictionẽ indebiti:⁊ hoc ne ex faci litate eaꝝ periclitent᷑:qꝛ ſoluẽdo foꝛte nõ poterũt repete⸗ re ab eo ꝓ quo ſoluerũt:qꝛ foꝛte nõ eſt ſoluẽdo: vñ repe⸗ tunt ab eo cui ſoluũt.Excipiũt ne ſoluere cogant᷑.cũ vᷣo donst vel incipiũt a ſolutione nulla pᷣcedẽte ꝓmiſſiõe ꝓ alio:qꝛ in hoc nõ ſunt faciles ſed tenaces:vñ nõ ex facili⸗ tate hec faciũt.ſenatuſcõ.eis nõ ꝓuidet vt repetãt ab eo cui ſoluũt:ſʒ poſſunt repetere ab eo ꝓ quo ſoluũt:⁊ ſi ille nõ eſt ſoluẽdo ĩputent ſibi.⁊ hec eſt ſubſtãtia velleia.qð ſic ðꝛ a velleio cõſule qͥ ipᷣm rogauit ⁊ fieri fecit in fauoꝛẽ mulieꝝ:⁊ ſic ðꝛ exceptio fauoꝛabilis cui põt renũciari:vt no.glo.in.l.j.⁊ in.l.fi.jeo.Sʒ exceptio macedoniani nõ fuit introducta in fauoꝛẽ filij recipiẽtis mutuũ:nec pr̃is ſed ĩ odiũ mutuãtis:ideo filiꝰ non põt ei renũciare:⁊ põt eã opponere etiã poſt ſnĩam q̃ trãſiuit ĩ rem iudicatã.vt l. tã ⁊ ſi.ff.ad mace.qꝛ eſt odioſa nõ tñ ĩducit repetitionẽ ſolutionis ꝑ erroꝛẽ iuris ſed facti:ſicut in.l.fi.ff.ad mace. Secus in exceptiõe velleiani q̃ iducit repetitionẽ ſiue ꝑ erroꝛẽ iuris ſiue facti.vt in.l.qͥ exceptiõe.ff. de cõdi.ĩde. ⁊ ſic iſta exceptio fauoꝛabilis magis reddit indebitũ qᷓ; odioſa.qꝛ lʒ vtroq; caſu tã filiꝰ recipiẽs mutuũ qᷓ; mulier ĩtercedẽs obligent᷑ ciuiliter ⁊ naturalit᷑:tñ exceptio vel⸗ leiani cõpetens mulieri facit ꝑinde haberi ac ſi nec ciuili ter/nec naturalit᷑ deberet᷑ quocũq; erroꝛe ſolutũ repetit᷑: ſz exceptio macedoniani facit hẽri ꝑinde ac ſi eſſet debi⸗ tũ naturaliter tm̃ nõ ciuiliter quo caſu ſolutũ ꝑ erroꝛẽ iu ris nõ repetit᷑:ſed ꝑ erroꝛẽ facti ſic.vti.ad le.fal.l.erroꝛ. ⁊ plene no.in.l.j.ff.de condi.indebi. Dinid R op/ iuide in duas V * B lierib us. partes:qꝛ in pꝛi⸗ ⁰ρα 5 mag mulier iterceſſit. In ſcdᷣa donauit E Scðda ꝑs inctipit ibi:ſj ſi ꝓ alijs.⁊ hec 1lex bꝛeuiter hoc ĩtẽdit. Mulieri ĩterce Gdẽeti ſubuẽit velleianũ nõ donãti.h.d. Quero de rone differẽtie inter pᷣmũ caſum z ſecũdũ: Rñdeo:qꝛ velleianũ ſubuenit tm̃ mulieri obligate:at hic in pꝛimo caſu fuit ob ligata in ſecundo non:⁊ ideo in pꝛimo iuuatur.in ſecũdo non.¶ Itẽ quero quare ipſi obligate ſuccurritur non do nanti. Rñdeo:quia facilius ſe obligaret qᷓ; donaret cum Wullterfa ſit eoꝛum genus auariſſimũ ⁊ ideo contra obligationem ciliꝰ ſe ob⸗ fuerat potius pꝛouidendũ que ſepe contingebat. li gat ido ¶ Opp. ꝙ ſi omnes ſciant tamen iuuetur mulier. vt.. vir nat. vxoꝛi.ff.eo.So.vt gl.qꝛ vterq; ſcit vel qꝛ ignoꝛat / vel cre ditoꝛ tantũ habet locum velleianum:ſed vbi mulier tan⸗ tũ ſcit ⁊ non iuuatur vt.lʒ.ſi decipiẽdi.ff.e. Itẽ op.ꝙ etiã ſi mulier intercedat nõ iuuetur.vt.l.ᷣf:·S.penul.ff. eo. So. ibi renũciauit velleiano.¶ Itẽ op.ꝙ mulieri ſubuenienti ſuccurat᷑.vt.reo.l.q;uis.So.ibi tẽpoꝛe qͥ ſoluit erat iã ob ligata licet inefficaciter ꝓpter velleianum:nam qꝛ ex ne⸗ ceſſitate pᷣme obligatiõis videtur ſoluere /ideo ei ſuccur ritur:at hic tẽpoꝛe quo ſoluit non erat obligata:vñ ex ne ceſſitate non ſoluit/ſed donat.¶ Modo quero que ſit dil⸗ ferentia inter ſuſcipere ⁊ tranſferre.⁊ dic vt glo. ¶ In glo. que incipit fideiubenti.ibi genus earũ:⁊ ideo ꝛ raro donant non eſt eis ita pꝛouiſum in donatiõe:ſʒ qꝛ facilius fideiubent ⁊ fideiubendo ſe obligant igitur faci lius eis ſuccurritur velleiano. In eadem glo.ibi ſecun do nota.ſed ex neceſſitate cõtracte videtur ſoluere.vt.l. us iij- S.ſcio. ff. de minoꝛi. 5 uſtr a Mulieri intercedenti in rem ꝓ :pꝛiam non ſubuenit velleianũ. 7 cum Etiam mulieri pꝛo filio interce⸗ denti ſubuenit velleianum.h.d. ¶ Op.ꝙ mulieri intercedẽti pꝛo filio non ſuc⸗ nA Curritur. vt. .eo.l. ſi dotare. So. ibi mulier nole bat ſe pꝛincipaliter obligare dotando ftliã ⁊ in locum do tis aſſumit obligationeʒ pꝛo genero / hic non ſe volebat pꝛincipaliter obligare. Re 4 Aliqñ mulier intercedit E Enatuſcõ vel q̃ſi:vt ĩ pᷣma parte hu ius legis vſq; ad ver.ſed ſi pꝛedia:hec lex bꝛe⸗ Auiter dicit. Mulieri ĩtercedẽti vel quaſi ſuccur ritur non donanti.h.d. ¶CSp.ad ſecũdã partem ꝙ mulier id quod ſoluit poſſit repetere:qꝛ ſoluendo ꝓ viro videtur ei donare que dona Donatioĩ tio non valet:⁊ poteſt repeti.vt.l.cũ hic ſtatus.ff.de dona ter virũ⁊ tio.inter vir.⁊ vxo.So.aut queris an repetatur ⁊ quo iu vxoꝛẽ nõ re:⁊ dic ꝙ repetitur vt ibi:aut dicis a quo poſſit repeti:⁊ valet. dico ꝙ a viro non a creditoꝛe.¶ Itẽ op.ꝙ ſi vendat rem ſuaʒ vt ſoluat pecuniã creditoꝛi non teneat vẽditio. vt.l. fl · S· itẽ ſi mulier.ff.eo.Sol.vt glo.quia hic tẽpoꝛe vendi⸗ tionis non hẽbat animũ ſoluendi pecuniã pꝛo viro licet poſtea mutauerit voluntatẽ:ſed in cõtrario ab initio vẽ⸗ didit vt ſolueret vel ibi vendidit creditoꝛi/hic alij. . SS ſine Abi mulier decepit vel vti poteſt e iure cõmuni non iuuatur iure ſpe⸗ Ncialivelleiani.h.d. Iſta lex habʒ tres partes Aquia in ęꝛima loquitur quãdo ſine cõſenſu mu lieris maritꝰres vxoꝛis obligauit. In ſcdᷣa conſenſit mu⸗ lier. In tertia decepit ⁊ ſimulauit tacẽdo. Secũda pars incipᷣit ibiꝙ ſi conſenſiſti. Tertia ibi ꝙ ſi patientiam. ¶ Nota ꝙ ſi obliget maritus remvxoꝛis ea inuita ceſſat velleianũ:qꝛ tuta eſt iure cõi cum non teneat obligatio. Item nota ꝙ ſi conſentit ei ſuccurritur/⁊ eſt ratio:quia quaſi intercedit. Item nota ꝙ ſi ſimulat rem ſuam eſſe viri non iuuatur:⁊ ratio eſt in tex. ¶ SOppo.ad pꝛimam partem ⁊ videtur ꝙ teneat pigno⸗ ratio etiã muliere inuita. vt.l.rem alienam. ff. de contra⸗ hen.emptio.Sol.ibi in venditione in qua non agitur de conſtituẽdo ius in re quod non poteſt fieri niſi per domi num. Sed hec ratio non videtur bona:quia etiam pignꝰ poteſt conſtitui ſine domini voluntate.vt.l.tutoꝛ·S· con⸗ trariam.ff.de pignoꝛa.act. Sed dic ꝙ aut quero quantũ ad ius perſonale inducendũ:⁊ ſatis equiparatur emptio ⁊ pignus:nam ſicut naſcitur actio ĩ emptione ⁊venditio ne ita in pignoꝛe naſcitur perſonalis contraria pignoꝛa⸗ ticia ciuilis ⁊ crunen ſtellionatus:aut queris quantũ ad conſtituendum ius in re:tunc nec in venditione nec in pi gnoꝛe rei aliene non conſtituitur ius in re:ſed diuerſis rationibus: nam in venditione: ideo non conſtituitur ius in re:quia hoc non agitur nec eſt de natura cõtractus E giͤeone Hiron ſie ſcidapa acleh. ſonent ſarpetz. — opy⸗ aft gehbbefe. ziſhipen un⸗ ogour hrlen ſetfntßſen ſolveleia cantint npmte, urt hec yliseſt inonp: Inolo. niditone ium partic 60 ndolos (pollter litur cñc uatur. Gne (Aance Penonippten cpern Ahenthui tneſcbn furthero rüperide (Mbe. Amimm figepe ungoc guei Winf litiiei ds Uene loiſd Cengebiſe de len Cenf ſgecenihn. fnen ſbigtſien, fipoffoinne tycleimunhe topflonnte WE flätinloann hic wnet Innlirinm Vtiprapente Nedibecleg tipclceſtr — wodſortocn donaretenen katus fdenn petaturgun ppoſſtt etl bſi vendan t vidttio tepoꝛe venn 3 irovirolt oeb init⸗ i hicali. itvelvtipott nusturiweh⸗ abztrespenti ſinecoſenſm conſenſtmn Secũda n atientian⸗ uinuttachl ntobligatn etranon tfenſuund Ad ſenatuſconſultum velleianum. vyt .l.ex ẽpto.in pᷣnci.ff.de act. empt.ſed in cõtractu pigno ris ideo non conſtituitur ius in re/qꝛ non poſſunt contra hot s:⁊ ſic de natura contraetus.i¶ Itẽ op.ſic / hec lex in ſecũda parte dicit ꝙ ſi mulier conſentit expᷣſſe ſuccurrit᷑ ei / tacite non/vt in parte tertia:ergo male:qꝛ tantuʒ va⸗ let conſenſus tacitus qᷓ;=tum expꝛeſſus vt.l.eum qui.C. ſi cer.peta.So.aut in fraudẽ conſentit expꝛeſſe vel tacite ⁊ tunc non iuuatur vt hic:aut ſinc fraude/⁊ tunc iuuatur. Itẽ opp.ꝙ patientia etiã ſine fraude ſibi pꝛeiudicct.vt L.gaius.ff. de pig.act. So.ibi loquit᷑ in his ĩ quibꝰ potuit pꝛohibere: hic ſic. Itẽ op.ꝙ etiã invẽditione per patiè tisꝗ ſibi pꝛeiudicet.vt.l.quid ex parte.ff.de euic. So. ibi non ſolum tacuit / ſed etiã pꝛeciũ participauit Collige er go ꝙ aut mulier fuit ignoꝛãs ⁊ de iure cõmuni eſt tuta:et ideo velleiano non iuuat᷑: vt hic in pꝛima parte. aut mu⸗ lier fuit pᷣſens:⁊ tunc aut conſentit expᷣſſe ⁊ tenet obliga⸗ tio ſi velleiano iuuatur vt hic in ſecũda parte: aut tacet ⁊ tunc aut in fraudẽ ⁊ tenetur- Reſtitu⸗ n iuunatur: vt hic in vlti⸗ ma parte/aut tacet ⁊ nõ ĩ fraudẽ ⁊ tenet obligatio:ſed iu⸗ uatur ⁊ hec in pignoꝛe. In venditione dic ꝙ aut ſimplici ter quis eſt pꝛe ſens dum res ſua vend tur ⁊ tacet: ⁊ tunc ſibi non pꝛeiudicatx vt.d.l gaius.aut tacet ⁊ pꝛecium par ticipat:⁊ tunc ſibi pꝛeiudicat.vt.d.l.quidã ex parte. ¶In glo que incipit vt ⁊.ibi ꝙ videatur conſentire.ſ.in venditione.ſ¶ In eadẽ glo.ibi.l.quidam ſed dic ꝙ ibi pꝛe cium participauit. e⸗ . 7 m ater Aut mulier loquitur cuʒ futu 4 A Eε ro creditoze ⁊ iuuatur: aut cuʒ A. Rdebitozꝛe futuro non iuuatur. h. d. R, A (LOp. de. l. ;uis. ff. eo. So. vt glo. ⁊ eſt rõ:quia quando loquitur cũ debitoꝛe futuro ſe eidẽ obligat pꝛin cipaliter ⁊ nõ intercedit/a ideo non iuuat /ſed quãdo lo⸗ quitur cũ creditoꝛe tunc videt᷑ intercedere ꝓ alio/⁊ ideo iuuatur. rito mulieri non p̃iudicat etiã vendendo quo W — minus rem vendicet nullo pꝛecio emptoꝛi red⸗ dito.hoc dicit. J ater Hiuide ĩ duas partes SS . *C nam. in pꝛima loquitur Faaiie de obligatione perſonali. In ſecũda de iure pi gnoꝛis.ſecunda pars ĩcipit ibi pignoꝛa tamẽ. ¶W¶Ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ quedã ſunt reſtitutiones tiões ſunt legales.i.datas a lege:⁊ hee ſubito operãtur effectũ vno duplices. momẽto vt eſt in velleiano. Quedã dantur ab homine ⁊ hee nõ operant᷑ vno momento ceffectũ ſuũ velleianum.er go liberat pꝛimũ debitoꝛẽ / mulierẽ obligat/⁊ eã ab obli⸗ gatione ſubducit:⁊ obligationẽ in antiquũ debitoꝛem re ſtituit ⁊ hec omnia facit vno momẽto.⁊ ideo quia tã cito bperatr᷑ perĩde ẽ ac ſi nũq; ãtiquꝰ debitoꝛ fuiſſet liberatꝰ. ¶ Op. ſic / hec lex loquitur in filijs emãcipatis per quod vigetur inuere ꝙ ſi eſſent in poteſtate patris non poſſent deiubere pꝛo patre qð eſt contra.lʒ.ſi ex alio.S. ꝙ cũ eo. So. yt glo.¶ Itẽ op.ꝙ filij remaneãt inſolidum obliga⸗ ti. vt. l.ſi ticius.ff. de fideiuſſo.So.alijs reiectis.dic ꝙ ibi loquitur in fideiuſſoꝛibus qui ſemper videntur inſolidũ obligati:hie in pᷣncipaliter obligatis qui ſemper pꝛo par tibus videntur obligati niſi aliud agatur.vt.i.reos ·S. cũ ● tabulis.ff de duobus rei. SB a lieri ſoluẽti pꝛo alio cu D amuis. Vulieri ſoluẽti pꝛ R☚ ius obligationeʒ ante ſuſce AQberat velleiano ſuccurritur. hoc dicit Jacob. AButrigar. Simm S 4 ſ Pi 1 i mulier pꝛinci⸗ 4 J ad Uet ſarius. paliter contrahit non iuuatur velleiano niſi coloꝛe queſito con⸗ traxerit. hoc dicſt. 4 lr ſeiendl . euidentiã eſt ſciendum ꝙ ali 8 Tiam quando renunciat mulier viro in bonis viri ⁊ loquitur hec lex. Aliquando renũ -Adciat contrahenti cum viro in bonis dotis vel donationis ante nuntias:e unc loquitur aut.ſiue a me·j. co.⁊ ideo opoꝛe ꝙ uuige ir ſimul iſte leges J Dotare Vbi mulier ſe nolebat pꝛin⸗ == * L.· cipaliter obligare ⁊ aliena⸗ tionem obligationis loco ſuſcipit non iuua⸗ tur. hoc dicitt. l XVſrieng Ereditoꝛ qui ſciẽter rem mu⸗ P lciens. lieris recipit pignoꝛi pꝛo ma⸗ ſto non iuuatur. h. d. ¶ Op. de.l.ſeie.ff eo.ti. So.rciectis alijs hic Vnon fuit queſitus coloꝛ ibi ſic. Ra dan hoc dicit Butrigar. V xoꝛ Quimadato mulieris pꝛo alio ſe ob⸗ ligat velleiano iuuatur.h. d. ꝓ Muliere ſubducta per velle⸗ “ J m ulier. isnum datur actio in debito rem antiquum.h.d. bimm i mulier eſt tuta iu⸗ „ cum D ater. communi ceſſat vel⸗ leianum. hoc dicit. Eminis Vulieri intercedẽti ſuccur — WReEILB: ritur niſi creditoꝛem decepe . rit.hoc dicit Butrigar. HeN B Siue mulicer ab initio K Gm ad ea S. obligationem uſcipiat R 3 ſiue ex poſt facto iuuatur in pꝛima ⁊ heredes 3 eius. h. d. cum ſequenti. SEE Diuide in tres partes: qꝛ t B b emus. pꝛima ponit dictuʒ: in ſecũ SD incipit ibi ita tamẽ.tertia ibi his ſcilicet. opes Exceptio velleiani datur Blierem. mulieri ⁊ fideiuſſoꝛi eius. WSada declarat: in tertia reſtringit Secũda pars Fo. CXXXI. fenohyida Abi mulier pꝛincipaliter J tenebꝛis ſe obligat non coloꝛe que e tt n . = ſicig Op·ꝙ renũciatio mulieri nõ noceat. vt.l.fl·S. penulti. Renũcia⸗ ff eo.puius timoꝛe inteiligitur hec lex altero de tribꝰ mo tio an poſ dis. Mã dicũt quidã ꝙ aut loqueris de iure antiquo ⁊ lo ſit nocere quitur lex contraria:qꝛ renunciatio nõ tenebat: ſed iure mulieri. nouo tenet vt hic/⁊ pꝛobatur per textũ ibi hac auctoꝛita te noſtra ⁊c.ſed hoc nõ placet:qꝛ coꝛrectiones legum ſũt euitande.vt.l.vnica.S.de inofficio.dot.Alij dicũt ꝙ aut mulier ſimpliciter conſentit ⁊ nihilominus iuuatur vt in contrario:quia videtur tũc obligatio ſua foꝛma remanae re ⁊ rẽ ſibi obligata concedit alij obligari:vñ videtur in tercedere.Aut conſentit ⁊ renũciat:⁊ tunc videtur dona⸗ re ius ſuũ:⁊ ideo non iuuatur vt hic. Sed hanc ſolutio nẽ impugnat Yaco.de are.duplici rõne. Pꝛima qꝛ textꝰ dicit hic ꝙ conſentiẽdo renũciat vñ non eſt differetia in⸗ ter conſentire ⁊ renunciare. ꝛeterea dicit lex ꝙ ex ſolo Renũc la⸗ conſenſu quis renunciare videtur.vt.l.paulus.ff quibus re qs vide modis pig.vel hypo.⁊ ideo dicit ꝙ aut mulier conſentit tur ex ſolo obligationi vel cotractui de cuiꝰ natura eſt ꝙ ei pignus cõſenſu. accedat:⁊ tunc cũ patiatur rem ſibi obligatã alij obi iga ri iuuatur:qꝛ intercedit/aut conſentit nõ obligationi ſed contractui/ex cuius natura eſt dñium trãſferri:⁊ tũc vi⸗ detur donare ius ſuũ:⁊ ideo nõ iuuaturvt hic.Uel aliter dicit ipſe aut mulier ſimpliciter renunciat iuri ſuo/nõ ta men conſentiebat ꝙ ius pignoꝛis cõſtitueretur ſed nole⸗ bat eẽ cyꝛographaris ſicut ⁊ alter ⁊ tũc donat:⁊ ideo nõ iuuatur vt hic: aut renunciat iuri ſuo ⁊ patitur conſtitui allj pignus ⁊ tunc iuuatur:qꝛ intercedit vt in contrario: ⁊ ſic duobus modis poteſt intelligi pᷣncipiũ huius legis ſm AIJaco.de are.¶ Item op.ꝙ renunciatio facta cuʒ vno pꝛeiudicet quo ad omnes:quia ſi mulier aget ↄtra alios dicent illi cede nobis actiones contra oẽs ꝙ quia facere nõ poterit excludetur.vt.l.ſtichum.S.qui mandato.ff. de ſolutio.So.confitetur quidam ꝙ per indirectum ci pꝛe⸗ iudicabit contra omnes vt in contrario non directo vt hic/nec per obliquũ ſibi pᷣiudicat quo ad alios. Nec ob. l.ſtichum · S. qui mãdato.quia loquitur in fideiuſſoꝛibus de quox obligationibus natura eſtvt nõ aliter ſoluant ni ſi eis fiat ceſſio.vt.l.fideiuſſoꝛ obligari.ff.de fideiuſſoꝛib. At de natura contractus ⁊ obligationis mulier non eſt cedat. Vel dic ꝙ mulier aut renunciat ſecundo credi⸗ toꝛi:⁊ tunc ſibi pꝛeiudicat per indirectum contra pꝛioꝛt᷑: quia ſciebat iam de obligatione eius. Aut renunciat ob⸗ ligationi pꝛimo creditoꝛi:⁊ tunc licet poſtea alij effician tur creditoꝛes non ſibi pꝛeiudicat quo ad eos:quia tem⸗ poꝛe quo renunciauit neſciebat de eoꝛum obligatione futura:ſed pꝛecedens ſolutio eſt melioꝛ. Jacobus Butri ic loquitur quando mu⸗ 6 Jue a me. lier renunciat contrahenti cum viro in rebus dotalibus vel donationis ꝓ A. Pter nuptias: à in hoc differt a lege rodicis. r iij Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis Honatio ¶ Sed que eſt ratio ꝙ vir non poteſt alienare vel obliga⸗ nẽ ꝓpt᷑ nu re res donationis pꝛopter nuptias: Reſpõdeo quia mu ptias q̃re lier eſt domina rei date pꝛopter nuptias ſicut vir dotis. vir nõ põt ⁊ ideo vir alienare non poteſt.¶ Item quero ad quid re⸗ galiẽare vł feratur hec clauſula multo magis: Et dic vt glo.⁊ ſecũ⸗ obligare. da opinio eſt vera. — J mulier Intercedẽs mulier vellei⸗ , * ano iuuatur niſi poſt biẽni urnm interceſſionem ratificet.hoc dicit Jacobꝰ —☛ Butrig. , DHiuide in duas partes: quia in S qua. pꝛuna loquitur regula.in ſecũda exceptio. Scdᷣa ꝑs incipit ibi niſi. ⁊ ſic ſũmat᷑. E ◻Wulier ſi conſentiat inſtrumento credut viro ipio iure non tenetur nec velleiano iuuatur:ſed ſi in rem ſuam verſum fuerit bene tenetur. hoc dicit Ja. But. Mulier 9 ſentiẽdo ĩ ſtrumẽto crediti vi⸗ ri anvide⸗ at renũci⸗ gre. Velleia⸗ nũ qñ di⸗ cat᷑ ſubue⸗ nire muli⸗ eri. ¶ Sppo.ſic.aut mulier ĩtercedit/⁊ pecunia in rem eius non vertitur/⁊ ipſo iure iuuatur /nec eſt neceſſariũ vellei⸗ anum vt hic.aut pecunia eſt verſa in rem eius/⁊ tenetur/ nec iuuat᷑:ergo tota materia velleiani eſt coꝛrecta. Sol. in ſui genere nõ eſt coꝛrecta:ſed pꝛout mulier intercedit pꝛo extraneo /ſed in ſpecie ſic.ſcʒ quãdo ĩtercedit pꝛo vi ro quia olim iuuabatur velleiano:hodie ipſo iure vt hic. nam ⁊ de iure auctẽticoꝛum habet locum velleianuʒ niſi renunciet:vt in auctentico de heredi.ab inteſtato·S· ex his.colł.ix.¶ Item oppo.mulier conſentiendo renũciat iuri ſuo:ergo non debet iuuari: vt.l.iubemus.S.e.Solu. dicaut quidam ꝙ illa eſt coꝛrecta.Tu dic ꝙ olim mulier inercedens pꝛo viro iuuabatur velleiano:hodie ipſo iu re.ſed in.l.iubemus.nõ inueniebatur obligari mulier vel eius bona / vel ſibi obligata: imo donare videbatur renũ ciando:⁊ ideo non iuuabatur.ſed hic loqtur de caſu quo luuabatur: vt dixi.⁊ ita lex iubemus.non eſt coꝛrecta. ¶ Quero quãdo mulier conſentit inſtrumẽto crediti vi⸗ ri an poſſit renũciare beneficio huius legis:Hicunt qui⸗ dam ꝙ ſic.quia iſtud remediũ equiparatur velleiano:ſed illi poteſt renunciari: vt.lʒ.fina · S· penulti.ff.e.ergo ⁊ iſti. Tu dic ꝙ hic renũciare non poteit:nam quidam ſunt cõ tractus adeo impꝛobati ꝙ ipſo iure non tenẽt/qꝛ tũc re⸗ nũciatio nihil operatur:vt eſt hic.ſic eſſet in minoꝛe ꝙ ſi renunciaret ꝙ non obſtante ꝙ decretum non interuene⸗ rit valeat cõtractus/non valet renũciatio:ſed quãdoq; contractus tenet / licet detur exceptio:⁊ tunc renũciatio bene valet:quia mulier renũciãdo bene poteſt ſibi exce⸗ ptionem aufferre / ita eſt in velleiano.¶ Quero quãdo velleianum ſubueniat mulieri? Reſpõdeo aliquãdo mu⸗ lier contrahit cum viro intercedendo/⁊ tunc dic ꝙ olim velleiano iuuabatur hodie ipſo iure non tenetur /niſi pe⸗ cunia in eius vtilitatem ſit conuerſa/⁊ hodie renunciare non poteſt cum contractus ſit nullus:olim bene poterat aliquãdo mulier pꝛincipaliter ſe obligat pꝛo marito: vt quia cõmuniter vendunt fundum:⁊ tũc aut quilibet ven dit pꝛo parte/et tunc nullus conſentit inſtrumento alte⸗ rius ſed pꝛopꝛio: ⁊ ideo mulier nõ iuuatur etiã ſi ex poſt facto tota pecunia ad virum perueniat: quia tunc vide⸗ tur donare:⁊ ideo non iuuatur:vt..e.l.j.in fine.niſi fuiſ⸗ ſet coloꝛ queſitus.vt.S.e.l.ſi fenebꝛis.quo caſu de iure an tiquo iuuabatur velleiano / hodie ipᷣo iure.Aut vendunt quilibet pꝛo ſolido:⁊ tunc dic ꝙ aut pecunia peruenit ad mulierem/⁊ tũc videtur intercedere pꝛo vxoꝛe nõ econ⸗ tra:⁊ ideo non iuuatur iure nouo vel veteri. Aut pecunia peruenit ad virum/⁊ tũc iuri pꝛeſumptione videtur mu⸗ lier ĩtercedere pꝛo viro:vt.l.vir vxoꝛi ·S.fina.ff.e.⁊ olim iuuabatur velleiano:⁊ renunciare poterat: vt.l.fina·S. penulti.ff.e.hodie ipſo iure iuuatur nec renũciare poteſt vt hic.Aliqñ mulier ĩtercedit ꝓ alio:⁊ tũc aut in ſex caſi bus in auibꝰ velleiano nõ iuuat / in qbꝰ nec hodie iuuat᷑/ ⁊ tũc nec ẽ opꝰ ꝙ velleiano renũciet:qꝛ ci nõ ↄpetit.Aut itercedit extra illos ſex caſus:⁊ tũc aut obligat ſe inſtru mento ſolẽniter confecto ſᷣm legẽ antique:.S.ne autẽ ·.j.e. ⁊ tunc tenetur ſed velleiano iuuatur:poteſt tamen renũ⸗ ciare ſi velit vt dicta.l.fina ·S.penul.ff. e. Aut in inſtrumẽ to minus ſolẽniter confecto/⁊ tunc ipſo iure non tenetur nec poteſt renũciare vt dixi. ¶Erx pꝛedictis ergo collige quãdo mulier iuuetur vel⸗ leiano: quia ſi pꝛo łxtraneo intercedit regulariter iuua⸗ tur / niſi in ſex caſibꝰ quãdo pꝛo viro dic vt dixi.S.¶ Iteʒ collige quãdo iuuetur ipſo iure/⁊ quando ope exceptio⸗ nis.i¶ Itẽ collige quãdo renũciare poteſt.¶ Modo que⸗ Wulier ro qualuer renunciare debeat: Reſpondeo debet renũ⸗ quõ põt ciare certioꝛata.alłs renunciatio non tenet.¶ Item que⸗ nnnciare. ro ſi dicatur in inſtrumento ꝙ renũciauit an pꝛeſumatur bñficio. certioꝛata? quidã ꝙ ſic per legem ſciendum. ff. de verbo.ſi qus. obligatio.quid ꝙ non.vt.l.quecũq;.ff.de pub.ĩ rẽ act. · dic quedam eſt ſolemnitas intrinſeca / ſcilicet que eſt de ſubſtantia ⁊ natura contractus:vt verba in ſtipulatione ⁊ talis ſolẽnitas bene pꝛeſumitur: vt dicta.l.ſciendum. ſed quedam eſt ſolẽnitas extrinſeca / ſcilicet que non eſt de natura contractus:immo ſine ea poteſt eſſe cõtractus vt eſt hic de ſcientia velleiani.⁊ talis ſolẽnitas non pꝛe⸗ ſumitur niſi pꝛobetur:vt dicta.l.quecũq;. ¶ VWodo quero an renunciatio facta ſtatim cum con⸗ trahit ſibi pꝛeiudicet indiſtincte? quidam ꝙ ſic per.il.fi. S penulti.ff. e. Et hec eſt cõmunis opinio:⁊ ita ſeruatur de conſuetudine.Alij dicunt ⁊ magis eque /ſcilicet ꝙ aut ſtatim tempoꝛe contractus renũciat/⁊ non tenet renun⸗ ciatio.Aut ex interuallo/⁊ tũc tenet:⁊ eſt ratio:quia cum pꝛopter fragilitatem iuuetur mulier:vt.S.e.l.ſi ſine eadẽ fragilitate qua confert ⁊ ſe obligat:eadem fragilitate re⸗ nunciaret. Pꝛeterea idem videmus quando ſe obligat: quia ſtatim ſibi non pꝛeiudicat:vt.S.e.l.ſi mulier.⁊ pꝛo⸗ batur per dictam legẽ fina ·S. penulti.ff.e.quia ibi mulier volebat ſubire iudicium/x dicitur ꝙ non poteſt niſi renũ ciet:ergo non renũciauit tempoꝛe contractus: ſed iudi⸗ cij. Pꝛeterea videtur ſimile / cõfeſſio in toꝛmentis facta Confeſſio non tenet.· vt. l.j..S· diuus.ſff.de queſti. Idem ſi fiat ſtatim factaĩ toꝛ poſt toꝛmẽta.vt.l.añpenulti.j.de qſtio.ita ⁊ in pꝛopoſito.mẽt nõtʒ ¶ Modo quero quefuit ratio noſtre legis: Picit glo.ne mutuo amoꝛe ſe ſpolient/⁊ male.quia eadem ratione nec vir poſſet conſentire vxoꝛi quod eſt falſum ⁊ ideo dic ꝙ eſt ratio quia pꝛeſumitur timoꝛe mariti mulier cõſentire quitimoꝛ nõ cadit in viro.⁊ intellige hanc legem ſiuc in codem inſtrumento ſe cum viro obliget ſiue in alio:licet alij contra. Jaco. Butrig. . . DPiuide in tres partes:quia in 4 Ktique. pꝛima ĩterceſſit mulier aliquo accepto:⁊ eſt idonea. In ſecunda accepit: ſed F. Anon eſt idonea. In tertia ponit caſum dubita⸗ bilem dando foꝛmam intẽercedendi. Secũda pars inci⸗ pit ibi.ſed ſi vnus.Tertia ibi ne auteʒ.Et bꝛeuiter dicit. Mulier intercedẽs aliquo accepto non iuuatur velleia⸗ no. hoc dicit Jaco. But. — ¶ Nota ꝙ ſiue intercedat mulier in ſcriptis ſiue non:iu⸗ uatur ſi aliquid accepit.¶ Item nota ꝙ ſtatur inſtrtume⸗-⸗⸗ to nec poteſt pꝛobari cõtrarium. ¶ Item nota qð nõ poſ⸗ ſum pꝛobare per inſtrumẽtum pꝛobo per teſtes.¶ Item nota ꝙ ſi non poteſt pꝛobari ius agẽdi/remanet firmum ius excipiendi⁊ velleiani. ¶ Oppo.ꝙ inſtrumẽto non ſtetur donec pꝛobetur con⸗ Inſtfonõ trarium:vt.l.cum pꝛecibus..de pꝛobatio.Solu.hic ſpe⸗ ſtat᷑ doncec ciale/⁊ eſt ratio:quia tractamus de recedendoa iure ſpe ↄꝛiũ ꝓbet ciali /quod eſt cõtra ius cõmune/⁊ hec eſt vera.licet alij aliter intelligant:ſed in contrario tractamus de iure cõ⸗ muni.Sed vltramontani repꝛobant hãc rationem:quia ſic ſequeretur ꝙ vbicunq; tractatur de caſu ſpeciali non poſſit pꝛobari contra inſtrumentum/quod tamen reperi mus cautum niſi hic.⁊ ideo aſſignãt aliam rationem: ſci⸗ licet ꝙ ratio eſt hic.quia mulier confitetur inſtrumẽtum cõfectum fuiſſe de volũtate ſua/⁊ ideo ei omnimodo ſta⸗ tur:ſecus ſi negaret factũ eſſe de volũtate ſua:lʒ eſſet pu⸗ blicum:quia tunc poteſt pꝛobari contra. vt dicta.l.cum pꝛecibus.¶ Item oppo.ꝙ ſit differentia an in ſcriptis ſe obliget an ſine.nam pꝛimo caſu tenetur ⁊ iuuatur. in ſe⸗ cundo ipſo iure nõ tenetur. vt.je·S. ne autem. Solu. hic aliquid accepit/⁊ ideo nõ diſtinguitur in ſcriptis an ſine ſed in cõtrario nil accepit: vt ibi dicam / ⁊ hec ſufficiant circa pꝛimam partem. ¶ Sed ſi minus.¶ Oppo. ſſic.vbicũq; accipit creditoꝛ vnum nomen pꝛo alio ſiue ſit idoneum /ſiue non.non ha⸗ bet recurſum in pꝛimum debitoꝛem: vt.l.inter cauſas·S· abeſſe.ff. manda.At hic accipiẽdo mulierem videtur no⸗ men eius appꝛobare:ergo non debet habere regreſſum in pꝛimum/cuius contrarium hic dicitur.Solu.ſᷣm Ja⸗ cobum de arenis.aut a pꝛicipio nomen quod accepit cre ditoꝛ pꝛo alio non eſt ſoluẽdo ⁊ ſcit hoc creditoꝛ/⁊ tunc ſibi imputet:vt in contrario.aut ex poſt facto efficitur Ahi N ſus 4 tetun ſinnd Leepun liace ſoſi clopt in enro cgeterro ſiner nus Kdicd ſynono tnege Putin s gao (peant yniones gumnl igerſe ip. (Np⸗ ſceel cideo olim ſoti⸗ ſpuseſt. Hcibus jeclerrq uſineſc WMickin ltipean (og (leyinet Mefeen ſecblg Mohttnon Mheto. pnunno lenine ſſocdhe ſodarice runrhia ſaperſon Mnonp ſci en iyendic ſtani togan mind mnlirige e blgbbine potetpiini ractus: ſeli, toꝛmentisſa lemſifiattete Ainproph is: Dicken ademreronrt lum riton Uwolier cidne anclegenſr etſuemnäiolie esparteocut ſitmmulir din nda gcceht lt canum dot cüdapars e tbreulter ii luustur yele tis ſiuenon⸗ tatur inſtmn nota örit r teſtes⸗ ſ femanetffnn 4 eepꝛobenn an io Solhicſe dendoꝛineſt tyen latt umusdelutci Autonenant Heculin nntonen, rintun. De Non numerata pecunia. Jo. CNXX minus idoneus vel ab initio erat: ſed creditoꝛ ignoꝛa⸗ uit/ ⁊ tunc non pꝛeiudicat ſibi contra pꝛimum vt hic. = l.ſi mandato.S. fi.ff. manda.vel ſᷣm eũdem dic ꝙ hic fuit acceptum ſᷣm nomen periculo pꝛimi:⁊ ideo ſibi non pꝛe⸗ iudicat contra pꝛimũ:vt dicta.l.ſi mandato.·fina.at in dicto. S. abeſſe. fuit ſimpliciter acceptum ſcᷣin ⁊ nõ peri⸗ culo pꝛimi:⁊ ideo contra pꝛimũ nõ poteſt habere regreſ⸗ ſum. Ultramõtani (quos ſequitur Petrus) dicunt ꝙ in cõtrario ſciebat creditoꝛ a pꝛima obligatione ne ſe effi⸗ caciter recederet:⁊ ideo ſibi imputet.at hic ſciebat ꝙ mu lier intercedẽs velleiano iuuabat᷑ ⁊ reſtituebatur actio in antiquũ debitoꝛem:⁊ ideo ſibi non pꝛeiudicat cõtra eam Et ſi dicas quomodo ſciebat hic mulierem inuari: quia lmmo non iuuatur vt hic dicitur cum aliquid acceperit: ſed dic ꝙ creditoꝛ ignoꝛauit esz aliquid accepiſſe/⁊ iuſte potuit ignoꝛare:quia factum alienuʒ fuit.tamen ſolutio⸗ nes Yaco.de arenis ſunt magis clare/⁊ ideo eas tene. ¶ Ne autem.¶ Ad euidentia eſt ſciendum ꝙ due fuerũt opiniones.vna Mar.⁊ mala.alia eſt cõmunis ⁊ vera ᷣm quam nulia lex coꝛrigitur:ſed ĩtelligitur ꝙ aut mulier ſe obligat ſolẽniter: ⁊ tenetur ſed iuuatur.aut minus ſolẽSni ter / ⁊ ipſo iure non tenetur. ¶Oopo. ꝙ non referat an in ſcriptis an ſine ſe obliget: vt. S.e.l.in pꝛinci.Solu.dicunt quidã illam coꝛrigi/⁊ ma le:⁊ ideo dic ꝙ aut mulier ↄtrahit in illis caſibus in qui⸗ bus olim nõ iuuabatur/⁊a in his nil innouatur: quia ſiue in ſcriptis ſiue ſine cõtrahat nõ iuuatur ⁊ vnꝰ de his ca⸗ ſibus eſt. S. e.l.in pꝛinci. Aut mulier ſe obligat in caſibus in quibus olim tenebatur ſed iuuatur/a tũc habet locum hec lex: qꝛ aut in ſcriptis ſe obligat ⁊ tenetur / ⁊ iuuatur: aut ſine ſcriptis /⁊ tunc ipſo iurce eſt tuta. iuuetur velleiano. hoc dicit Jacobus Butri⸗ N¶Slo.hic enumerat ſex caſus / in quibus ceſ⸗ ſat velleianum. De non numerata pecu⸗ M q: pꝛima tradit remedium creditoꝛi agenti. Secũda tradit remedium cre⸗ fdiutoꝛi conuento vel agenti hypotheca rria. Secunda pars incipit ibi nam in⸗ Wtẽtio.⁊ ſũmarie dicit. Exceptio nõ nu rRARE. Merate pecunie oppoſita per conuen⸗ tum facit intelligi pignꝰ nõ obligatum:⁊ per conſequens reddi pecunia non ſoluta.hoc dicit Jaco. Butrig. ¶ Oppo.ꝙ non fruſtra ſit interpoſita cautio:quia ipſa ciuile vinculum inducit quod non aderat.Solu.conſide rato effectu agendi eſt fruſtra:ſed conſiderata pꝛima fa⸗ cie obligationis non eſt fruſtra.¶ Item oppo.ꝙ iſte non pꝛobet non numeratam cum ſit negatiua: vt.l.actoꝛ.S.de pꝛobatio.⁊.l.ij. ff.e. Immo creditoꝛ debet pꝛobare nume ratã.vt.je.l.ſi ex cautione.Sol.hic pꝛobat eo ipſo ꝙ con⸗ trarium non pꝛobatur.¶ Item op.hic agebatur rei ven⸗ dicatione:⁊ ideo debet pꝛobari dominiũ agentis ⁊ poſ⸗ ſeſſio conuenti: vt.l.vnica.S.de ali.iudi.ergo non debet pꝛobari contractus/quem dicit hic ꝓbari.luius timo⸗ re ſunt hic quattuoꝛ opiniones:vna ꝙ agatur pignoꝛati⸗ tia perſonalis/quibus repugnat tex.qui dicit in rem agi: ſed ipſi exponunt in rem.i pignoꝛatitia pꝛopter rem:ſed hoc non placet: quia poſtq;; non eſt debitum/ nec pignoꝛa ticia locuʒ habere poterat. Alij dicũt ꝙ agebatur in re m rei vendicatione.nec obſtat.l.vnica.de ali.iudi.mu.cau⸗ ſa fac.quia ibi conuentus negat agentem dominũ eſſe:⁊ ideo opoꝛtet ꝙ pꝛobet duo: ſcʒ poſſeſſionem aduerſarij ⁊ ſe dominũ:at hic nõ negabat me dominum:ſed negabat ogec ionem ſcilicet me ei pignoꝛaſſe:⁊ ideo habeo ꝑꝛo⸗ are contractum. . H ¶Sed cõtra hoc oppo/quis non debet grausri in pꝛo⸗ (è 11 Sbeciale eſt hic q mulier Eterum pꝛo libertate intercedẽs nõᷣ Ppr&α In Hic eſt ſpeciale dot fa⸗ Eneral iter. uoꝛe ꝙ vt mulier velleia no nõ iuuetur / licet intercedat. hoc dicit Ja. vecuniam. Zugeln du⸗ bando eo ꝙ ꝓbatum non releuat.vt.l.ſi ſine.ff. de interro gato.actio.⁊.l.ſi duo.S.idem iul.de iureiur. ſed ita eſt ꝙ debet pꝛobare aduerſarium poſſidere ſi vult obtinere:er So non debet pꝛobare contractum.Sed dic ꝙ pꝛobando contractum pꝛobat poſſeſſionem.vt.l.nec creditoꝛes.S. de pignoꝛa. actio. hec eſt ipſa veritas. Alij intelligunt hic non poteſt referre creditoꝛ queſtionem dominij cũ habeat cauſam a debitoꝛe: ⁊ male:quia immo poteſt ob⸗ ijcere de dominio queſito ante pignoꝛationem.vt nota. in dicta.l.nec creditoꝛes. Alij dicũt ꝙ qui olim poſſedit Poſſide⸗ X III. pꝛeſumitur ⁊ hodie poſſidere ſicut in dominio: ⁊ male. re an ho⸗ Conclude ergo ꝙ aut agitur pignoꝛaticia/⁊ ſufficit pꝛo⸗ die pᷣſuma baricontractum / poſſet tamen cõuentus obijcere de do tur q olim minio queſito ate pignoꝛationem. vt.l.ijiſi res alij pig. da. ſit. De queſito poſtea er pꝛeſcriptionem obijcere nõ poteſt. vt dicta.l.nec creditoꝛes.aut agitur reali/⁊ tunc debet pꝛobare duo.ſ.ſe dominum ⁊ aduerſarium poſſide re:⁊ hoc vltimum pꝛobat pꝛobando contractum / vt hic. ¶ Item oppo. ſic / iſte debitoꝛ videtur ſibi cõtrarius:quis dicit pignoꝛaſſe pignus pꝛo centũ/zʒ ſic videtur debitum confſteri:⁊ dicit numeratam pecuniam /ꝛ ſic negat. Sol. die g nan dicet pignoꝛaſſe pꝛo pecunia numerata ſed nu N tem. hoc dicit. Obp. ꝙ debitoꝛ pꝛobare non debeat. vtꝗ. eo. ſi ex cautione.So. pꝛobat eo ipſo ꝙ contrarium non pꝛo batur vt dixi in toto.S.eod.l.j. * batio.Sol.ibi totum fuerat confeſſus eſſe debitum:⁊ to⸗ tum iam ſoluerat / hic erat tantum confeſſus. ¶ Item op. ꝙ etiam ſi totum nõ ſoluit adhuc pꝛobare de beat.vt·.eo.l.cum fidem.So.ibi ſoluit partem ſub nomi ne totius debiti:quia dixit de centum que tibi debeo aca cipe ſtatim quinquaginta donec alia potero ſoluere.Cõs clude ergo aut quis eſt ſolum confeſſus debuum eẽ:atũc habzʒ neceſſe creditoꝛ pꝛobare debitum eſſe:vel totũ:quã do totum negatur.vt.S.eo.l.j.vel partem quando pars negatur /vt hic.Aut quis non ſolum eſt confeſſus /ſed eti am ſoluit:⁊ tunc aut ſoluit totum ⁊ debet pꝛobare indebi tum:aut ſoluit tantum partem:⁊ tunc aut ſub nomine to⸗ tius ⁊ eius reſpectu/⁊ debet pꝛobare ĩdebitum eẽ vt.jeo dem.l.cum fidem. Aut ſimpliciter non habito reſpectu ad totum:⁊ creditoꝛ debet pꝛobare reſiduum eſſe debitũ ar. l. ſi certis annis.v.de pac. YZò * Exceptio nõ nume⸗ SE J ex cautione rate Prenne vel do⸗ ti oppoſita per conuentum facit actoꝛi incum⸗ 2 te reus abſoluitur. h. d. ¶CEx tex.cautione.non dico publica vel pꝛiuata: quia de hoc eſt opinio: videtur tamè loqui de pꝛiuata:quia di cit tua conueniriperſonali actione non hypothecaria. Nota exceptio non numerate pecunie ei competit Exceptio no nucra= te pecũ ie Tertio nota ꝙ actoꝛe non pꝛobante reus abſoluitur. ei ↄpetit qͥ qui confeſſus eſt ſibi pecuniam numeratam. ¶ Secundo nota ꝙ actoꝛ ſuam intentionem fundet. 1 Quod ius eſt in toto quo a4 In 0² em totuʒ / eſt in parte quo ad par ¶ Sed contra hoc op. ꝙ debitoꝛ ꝓbare debeat poſtq; ↄff tetur partem eſſe debitam vt.l.cum de indebito.ff.de pꝛo Abere onus pꝛobandi qua in pꝛobatione deficiẽ poſſedit. Opponi.ꝙ immo hic detur exceptio in factumvt eo cõfeſſꝰ ẽſi em.l.cum vltra.Huius timoꝛe ſunt in contrario tres ſo bi pecuni⸗ lutiones:⁊ vna de illis hic:⁊ illa non eſt vera ꝙ exceptio am nume⸗ in factum ſit cadem cum iſta/quia diuerſa habent nomi⸗ ratam. na ⁊ effectum.argu.l.ſi idem.jde codicillis. Alij dicunt ꝙ hic fuit confeſſum aliquid in quantitate: in contrario in ſpecie:quod non videtur bene dictum: quia cũ hec ma teria regulariter pertineat ad contractum mutui in quo ſemper quantitas mutuatur: et ideo hic ⁊ ibi loquitur in quantitate: et ideo ſoluit gloſ.ꝙ in contrario ſequu⸗ ta fuit ſtipulatio hic non. Sed hoc repꝛobant qui⸗ dam per textum inſtitu.de exceptioni · S.j.vbi etiam ſi in teruenit ſtipulatio datur exceptio non numerate pecu⸗ nie:ſed certe gloſa bene dicit. Et ad euidentiam eſt ſci⸗ endum ꝙ eius qð eſt pꝛoxima cauſa immediata agendi eius cõtrariũ eſt immediata cã excipiendi. Modo ad ꝓp⸗ poſitum aliqñ agit creditoꝛ ex numeratione vt ex cauſa unmedista: ⁊ tunc cauſa immediata excipiendi eſt eius r iiij ðJMð „ * Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis contraria.ſ.non numeratio:⁊ ideo obijcitur exceptio nõ numerate pecunie:vt hic.aliquando agit creditoꝛ ex pꝛo miſſione.vt ex cã immediata pꝛopter tamen numeratio⸗ nẽ vt eſt ſtipulatione ſequuta:⁊ tunc cauſa ĩmediata exci piendi erit in factum / vt in contrario. Nec obſt · S. j. inſti. de excep.quia expono non numerate pecunie.i.in factuʒ pꝛopter pecuniam non numerataʒ ſimile.in.l.ſi pacto.S. de pactis. ¶ Item opponitur ꝙ indiſtincte non detur exceptio do⸗ li vt.l.apud celſuʒS·aduerſus.⁊.l.ij·S· generaliter.ff.de doli excep.So.hec ſᷣm illã.¶ Item op.ꝙ incumbat onꝰ pꝛobandi actoꝛicum exceptio conuento non competat. yvyrt.l.in õctibus·jeod. So.ibi erat lapſum biennium /hic Confeſſio non.¶ Item op.ꝙ confeſſio debitoꝛi pꝛeiudicet ⁊ ſic ꝓba an piudi⸗ re debẽst. vt . eo.l.generaliter.Sol. ibi loquitur in alio cet debito contractu qᷓ; mutui in quo ſtatim pꝛeiudicat bic ĩ mutuo ri. in quo demum poſt biẽniũ tenetur:⁊ eſt ratio:quia debi⸗ toꝛes ad hoc vt inueniant pecuniam faciliter confitẽtur ⁊ ideo fuit eis conſulendum.¶ Item op.ſicut actoꝛ habʒ pꝛobare intentionem ſuam ita reus exceptionem: quia ĩ exceptionibus reus habetur pꝛo actoꝛe.vt.l.in exceptio⸗ nibus. ff. de pꝛoba.ergo hic conuentus debet ꝓbare.So. vt glo.verum dñs meus ſolet dicere ꝙ vbicunq; negati⸗ ua poteſt pꝛobari ſemꝑ ꝓbetur per eum qui inde fundet intentionẽ ſuam: vt colligitur ex lege actoꝛ.verſi.cum ꝑ rerum.S.de pꝛobatio.ſiue cũ ponatur pꝛo quia ſiue pꝛo quando: ſed ita eſt ꝙ exceptio iſta poteſt pꝛobari ſᷣm le gem optimam/j.de contrahen.⁊ committen.ſtipula.ergo reus eã debet ꝓbarc.Sol.dicunt doctoꝛes ꝙ hic eſt pꝛe⸗ ſumptio que eſt pꝛo reo:ſic econtra quando eſt pꝛo acto⸗ re tranſfert in eum onus pꝛobandi.vt.l.ſiue poſſidetis.S. de pꝛobationibus. . ¶ Item op.ꝙ hec lex ſit ſuperflua per.l.j.S.eo.So vt glo. Item opponitur a diuiſione: quia aut dices iſtam le⸗ em in ſcriptura pꝛiuata loqui ⁊ illa non pꝛobat. vt.l.in⸗ ſtrumẽta.S. de ꝓba.ergo non debet grauari reus excipe re:aut intelligis de publica:⁊ tunc nec debet admitti pꝛo batio in contrarium.vt.l.fi.S.ar.tu. So.hic poteſt loqui in pᷣuata ſcriptura que quia fuit facta manu debitoꝛis ⁊ cũ cãꝗ ideo erat ci ſtandum:ſed eſt ſpãle in mutuo vt non ſtetur ei.¶ Item poteſt loqui in publico. Sed tunc dicꝙ aut inſtrumentũ dicit ꝙ habuit ⁊ recepit ⁊c̃.⁊ tunc ꝓba⸗ re debet contra inſtrumentum qui dicit cõtrarium vt.d. l.fl.ar.tu.Aut dicit ꝙ recepiſſe confeſſus eſt:⁊ tunc poteſt pꝛobari cõtrarium.¶ Sed cõtra hoc op.ꝙ debeat ſtari in ſtrumento publico ⁊ debeat pꝛobari contrarium per con uentum.vt.l.cum pꝛecibus.S.de pꝛobat.So.conſiteoꝛ ꝙ ſi inſtrumentũ continet datũ vel numeratũ dʒ eiſtari do nec pꝛobetur contrariũ:ſed ſi dicit confeſſatum tunc de⸗ bet ꝓbare creditoꝛ/vt hic.¶ Sed op.ꝙ ſi dicat datum eẽ non poſſit pꝛobare contrariumvt.l.fi.S.ar.tu.So ibi ſpe ciale: poteſt ergo intelligi hec lex in pꝛiuata ſcriptura continente cauſam. Item in publica quando continetur ꝙ confeſſus fuit ſe rẽcepiſſe vt dixi. Uerum quidam vt Petrus dicit ꝙ hec lex nullo modo poſſit loqui in ſcri⸗ ptura publica:qꝛ aut quis confitetur ſcripturã factaʒ cẽ voluntate ſua:⁊ tunc non põt pꝛobare contrariũ.vt.l.an tique.ad velle.⁊.l.fl.ar.tu.aut non confitetur factã de vo luntate ſua:⁊ tunc adeo ſtatur inſtrumento ſaltim donec contrarium non pꝛobetur.vt.l.cum pꝛecibus.S.de pꝛoba tio.ergo actoꝛ nunqᷓ; onus pꝛobandi habet quod eſt con tra legẽ iſtã:ſed tu tene glo.⁊ dicas ꝙ eſt ſpeciale ĩ mutuo vt publice ſcripture que ſolum confeſſionẽ continet non credatur añ biennium.¶ Modovenio ad queſtiones ⁊ q̃̊ Exceptio ro an huic exceptioni poſſit renũciari: ⁊ videtur ꝙ ſic:vt ni nõ nũe⸗ l.ꝙ fauoꝛe.S.de legi. Econtra videtur ꝙ non:qꝛ eſt dare rate pecu⸗ materiam delinquẽdi:nã creditoꝛ nunq; numerabit poſt nie an poſ qᷓ; ſcit ꝙ ſibi non poteſt opponi exceptio qð eſt cõtra.l.ſi ſit renun⸗ vnus· S. illð.ff.de pac. Quid ergo: glo.tenet per renũcia ciari. tionẽ non perdit exceptionem debitoꝛ: ſed hʒ neceſſe pꝛo bare.Alij dicunt ⁊ multũ eque ꝙ cũ ratio huius excepti⸗ onis eſt:qꝛ lex pꝛeſumit ꝙ debitoꝛ etiã id quod non reci⸗ pit confiteturvt poſſit habere pecunia/certe eadem ratio ne renunciabit exceptioni:ergo eodẽ mõ ſibi eſt conſulẽ dum. vt.l.a ticio.ff de fur.⁊.l.fi ..qui bo.ce.po. Pꝛeterea daretur occaſio delinquẽdi.vt.S.Sed ſi vis tenere gloſ. que cõmuniter tenetur / dic ꝙ immo non eſt eadem ratio: nazʒ due rationes pꝛeualent contra vnam.vt.l.ſi qui :ſ de adulter.ſed ita eſt ꝙ quando conſitetur habet ſolum con tra ſe confeſſionem ⁊ iuſte potuit ſperare auxilium huius legis.Sed quando renunciat habet duo contra ſe.ſ.con⸗ feſſionẽ ⁊ renunciationẽ quã non eſt veriſimile renũciaſ⸗ ſe niſi recepiſſet pecuniam:⁊ ideo in eum tranſfertur onꝰ pꝛobandi:ſed tamen poteſt exceptionem opponere ne de tur materia delinquendi. ¶ Wodo quero an poſt bien⸗ nium poſſit debitoꝛ aliquo modo iuuari/⁊ pꝛobatur quat tuoꝛ rationibus ꝙ ſic. Pꝛima quia cui damus actio⸗ nem multo foꝛtius exceptionem vt l.j S· ꝙ ait.ff. de ſuper ficie.ſed ita eſt ꝙ poſt biennium habet debitoꝛ actiones/ Ais habet condictionem /vt hic que eſt perſonalis.vtl. xxx.an.Si ergo habet actionem poſt bienniuʒ /ergo ⁊ ex ceptionem. Pꝛeterea vbi deficit ius agendi actoꝛi rema net flrmius ius excipiendi:ſed ita eſt ꝙ actoꝛi deficit ius agendi poſt lapſum biennij:quia non adeſt conſenſus et per conſequens nec naturalis obligatio:ergo ſaluum eſt reo ius excipiendi. Pꝛeterea ſi id de quo magisvidetur ineſſe non ineſt nec id de quo minus:ſed ita eſt ꝙ actꝰ tẽ⸗ poꝛis liberationem non inducit.vt.l.obligationum fere. S placet.ff.de actio.⁊ obliga.multo minus inducet obli gationem cum fauoꝛabilioꝛes ⁊c̃.vt.l.arrianus.ff.de act. et obligatio.ſaltim exceptio doli debet poſſe opponi:qꝛ non eſt nata anteq; petat.nam hoc modo opponitur do⸗ lo petis ꝙ non numeraſti ⁊ redditurus es.vt.l.ij ·S·gene raliter.ff.de doli excep.⁊.l.dolo facis.maxime quia exce de dona.ergo durat.xxx.ann.vt.:.ſicut.j.de pꝛeſcrip. Debltoꝛ an poſſit iuuari poſt bien⸗ nium. ptiones ſunt perpetue.vt.l.pure.in fl.ff.de doli exceptio. niſi ille que poſſunt pꝛoponi per modum actionis vt eſt iĩ exceptione non numerate pecunie:ſecꝰ in exceptione do li cum non naſcatur anteqᷓ; petat᷑ vt dixi. In contrarius arguitur ſic ſicut poſt biennium non poteſt debitoꝛ iura⸗ mentũ deferre actoꝛi.vt·jeo.l.in contractibus.itẽ nec ali am exceptionem.Quid ergo:hicunt quidam ꝙ bene po teſt excipere poſt biennium: ſed neceſſe habet debitoꝛ ꝓp⸗ bare.⁊ reſpondent ad.l.in contractibus.ꝙ ibi debitoꝛ no lebat pꝛobare per factum aduerſarij.i.per iuramentum. Alij dicunt ꝙ poſt biennium eſt ciuilis obligatio que ha bet robur naturalis. Nec obſtat quod dielru vbi eſ t ius agendi ſi cit ius agendi ⁊c̃.quia licet actoꝛi deficia tamen reo ius excipiendi deficiat ſuccumbet.vt.l.vbipa ctum.S.de tranſactio.ſpᷣm vnam lecturam. Tu dic pᷣm do minum noſtrum ꝙ poſt biennium adeſt naturalis obliga tio ex pꝛeſumpto conſenſu ⁊ ideo nulla ex teſtamento po terit opponi.Mõ obſtat pꝛima ratio:quia non dico ꝙ cõ dictio ſine cauſa tollatur pꝛeſcriptiõe biẽnij /ſed tollitur quia validatur obligatio:quia ſicut per numerationem tolletur ita ⁊ per conſenſum qui tollitur ex biennio. Necc obſtat ſecunda ratio /quia hic non deficit ius agen⸗ di cum obligatio roboꝛetur vt dixi.Nec obſtat.l.obliga tionum fere.quia fateoꝛ ꝙ tempus non inducit obliga⸗ tionem yt ibi. ſed conſenſus pꝛeſumptus inducit natura⸗ lem obligationem tanq; cauſa mediaãte que naturalis ii cta ciuili dat effectum exigendi conſenſus:tamen ꝓpter biennium tollitur: vnde tempus eſt cauſa mediata et re mota. Item non obſtat quarts ratio: quia aliquando quis vult exceptioni nate pꝛeſcribere natiuitate ⁊ poteſt:nam cum non ſit nata doli exceptio anteqᷓ; petatur poteſt im⸗ pediri naſci pꝛeſcriptione: nam poſt biennium agendo non petit dolo/quia obligatio eſt validata. Item nec pe tit ꝙ reſtitutus ſit. ¶ Modo quero quid ſi confiteoꝛ me recepiſſe ⁊ iuro non venire contra confeſſionem an poſſũ hanc exceptionem opponere. Reſpondeo aut iuro reſti tuere tantam pecuniã:⁊ tunc cũvidear ineſſe tacita con⸗ ditio ſi numeret ex mente et ex verbis:ex mente ⁊ hoc es ratione: quia non eſt veriſimile quem velle iactare.vt.l. cum de indebito.ff.de pꝛobatio.ideo iuramentum a taci ta conditione ſuſpenditur et non eſt periurus. vt.l.fi. ff. qui ſatiſdare coguntur. ¶ Pꝛeterea verbum reddere in pꝛopꝛia ſigniſicatione eddefe . . ſumptum ſignificat actum retro ſimilem ⁊ pꝛeſupponit vꝓᷣbũ ĩ ppᷣs dationem factam pꝛimo: vnde ex verbis etiã colligitur ſignifica⸗ conditio.vt.l.verbum reddendiff. de verboꝛum ſigniſi⸗ tiõc ſũpti catio. aut iuro non venire contra confeſſionem ⁊ videtur quid ſigni ꝙ non poſſim excipere per aut᷑.ſacramenta.Sed ego pu⸗ fleat. to ꝙ adhuc poſſit excipere pꝛopter tacitam conditioneʒ de qua dixdi. = X W orene ltin i uumnalo⸗ one. iiictus amet Gictus p Sca EEth (pturi ummnlen (as rſſeregpun Lobbiq oüre 4 lenie (oApume ſchturg joblige fürinſe factaſo yt obat loͤsno⸗ ſeoctia⸗ cice chlllsp Ncötra, Ukereyt ſtepoſte Nnendae Gernen pupil NNſoce Cined fßtppt Wrtopcina open hein ls nC nectepe ſoneny ſrozetnn lbopete ſüinen ſment fonleen loren en rimn . lihen hllnd⸗ nalan! nonis De Non numerata pecunia. FJFo. CXXXIII tſaneg 1 AA en Agnitio debiti per ſciè⸗ Fn Heclarationem gloſaruʒ dic ꝙ S nnn ſon E Gm fid m. e facta tollit excepti⸗ 7 S „ 1 ntra. ꝓ aut naduo⸗ in pꝛeſcriptiõe le⸗ Pꝛeſeri⸗ muite onem non num crate pecunic. hoc dicit But. )) gali2 tüc aut eſt ſehnora⸗ nii⸗ mn velſcto et ptio qñ ☚ B .ſic cui damus actionem ⁊c.ſed ita eſt q ei Sr & peredi non daiur re ltutio vt. lI. emilius. ff. de currat ʒ no mern qui agnouit datur actio ad repetendũ: ergo a exceptio: minoꝛ. aut eſt inchoata cũ defuncto ⁊ finienda cuʒ mino⸗ pupillũ. 4 uthen yt. l. cuz de indebito. f.. de pꝛoba. So. vt glo. illa eſt vᷣadg re/c tunc currit cuz ſpe tamen reſtitutionis: vt.l.vnica. S. nan, hic ſcienter agnouit ibi ignoꝛãter.¶ Itẽ op.ꝙ licet ſceien ſi aduer.vſuca.⁊ hic ſecundo caſu niſi in pᷣſcriptiõc.xxx. enngen, ter agnoueri / ſibinõ piudicet niſi in ſoluto: vt.l.ſi certis an. que pupillo nõ currit: aut inchoanda cũ minoꝛe/ nõ alfnin annis.õ.de pactis.So.ibi ſoluit vt totũ illud qð ſoluit ⁊ cutrit:vt.l.fi.S.in qui.cauſis ĩ iteg.reſti.nõ eſt ne.aut loqͥ ſto⸗ Ninn ideo in futurũ non obligat/at hic ſoluit ſub noĩe poꝛtio-⸗ mur in pᷣſcriptione conuentionali/⁊ tunc aut eſt conſum⸗ erſnlisn d nis.vnde obligatur ad totam. mata cũ defucto ⁊ nõ dat᷑ hr̃di reſtuutio/aut eſt ĩchoata uuſd- nn, “H “ cum defuncto ⁊ nisa atn minoꝛe ⁊ currit:ſed datur re ennnzerce, ——— 1 Diuide iĩ tres partes: qꝛ ſtitutio/aut eſt inchoanda cum minoꝛe ⁊ non currit. liuntn . Gntra qui.in pꝛima odrr in debl⸗ ¶ Wodo quero quomodo fit conteſtatio ⁊ dic vt glo. deſci EV toꝛe negãte. In ſecũda in creditoꝛe negante. Item quero qn incipit currere tpᷣs ⁊ dic vt glo. lkconſnſin DAN In tertia lodtur in adminiſtrate tutoꝛe vel cu CE Gm vltra In cõtractu qui perficit detgoſalummn ratoꝛe negate. Secunda pars incipit ibi contra ſi actoꝛ. A LSe EEE: re impoſſibile ẽ quẽ obli⸗ Wonagepen Tertia ibi hac pena. Itẽ pꝛima diuiditur in duas:qꝛ in Vaari re in plus qᷓ; res ad eum peruenerit. h. d. iuckoee,⸗ pꝛima loquit᷑ in negate q poſtqᷓ; cõuictus eſt opponit ſo. ¶ QOp. de duobꝰreis ⁊ ſoluevt gl.tu dic ꝙ aut diguionnfn lutionẽ. Itẽ pma diuiditur in tres ꝑtes qꝛ in pꝛima fuit nec ad me nec ad alium peruenit nomine meo vere vel fl⸗ Mustnlugt i cõuictus ꝑ legitimas ꝓbationes.in ſcdᷣa fuit cõuictus ꝑꝓ cte/C tũc non obligoꝛ revt hic/aut puenit fictevt ẽ in duo miannsfden iuramẽtum ante tñ aliquos ſũptus factos. in tertia fuit rcis:qꝛ alius eius voluntate accepit tunc obligatur kpoſeopate cõuictus ꝑ iuramẽtum/poſt tũ ſumptꝰ factos ab aduerſſia yt hic. ¶ Itẽ op ꝙ actio ĩ factũ locũ nõ hẽat vt 0opponin rio. Scðda pars incipit ibi niſi illato.tertia ibi niſi ĩ expẽ? ꝗ 5. c.v l. ſi ex cautiõe. æ ſoluevt gl. ⁊ dic yt ibi dixi. es vtl igen ſis. Et hec lex bꝛeuiter dicit. Hegãs debitoꝛ vel credito: S ſeu eratio. Megatiuã nõ ꝓbat reꝰ grimnequten ſcripturã ꝓpꝛiã punitur pena huius legis que pena ⁊ in E b&εμ%6. ſ; affirmatiuas ſic.h.d. edolietant adminiſtrationibus locum habet. OSW& J cx anle a cti onis. Sia⸗ dicit Jaco⸗ enieni Beöturà Op. ad pꝛima partẽ e ſi non eſt debitoꝛv negat nõ p⸗ Dà lel us Burlig. herteptigt ꝓpꝛiã ne⸗ pterea punit᷑ in duplũ:vt.l.inde neratie S Fad l. Am m and atoꝛ Evxrceptio cohe In conmm as qliter So. ibi quis negat factũ nature / nec eſt cõuictꝰ.hic factuä H. 5 a5O *L'rens rei poꝛri⸗ tcſ dehtin ſit puniẽ⸗ ꝓpꝛiũ ⁊ eſt ↄuictꝰ. Itẽ qro de qua negatioõe loquat᷑ hce N gitur ad pꝛincipalem debitoꝛem madatoꝛem ⁊ ctbus tini dus. lex Hñdeo aliqñ quis negat numerationẽ ſcriptura⸗/ Wfdeiuſſoꝛẽ hoc dicit. õsõ niiangteng vel numerationẽ tm̃:⁊ hʒ locũ pena huiꝰ legis:aut negat Aercentio fideiuſorinon detur: vt. l. ſi ex ꝑſona. Exceptis ebanan, ſcpᷣturã tm:⁊ tũc aut ſepᷣtura erat de ſuba rei geſte: vt eſt ff. de fideiuſ. So. hic exceptio rei coheret / ibi eſt perſona nõ nũera. ſien 6 ĩ obligatiõe litterarũ de qua hic agit᷑/ vel qñ eſt actuʒ vt lis ⁊ dic vt ibi per dy. ¶ Item an ex perſona ſua excipiat᷑ ꝑe. an dek Kubnin fiat in ſcriptis.⁊ adhuc hʒ locũ hec lex. Aut ſcripturà et fideiuſſor an debitorj. Rñdeo debitoꝛis.ſ Itẽ quero an fideiuſſ. Ne nnan facta ſolũ ad, pbationẽ/⁊ tũc nõ hʒ locũ pena huiꝰ legis poſt biẽnium poſſit opponere.Rũñdeo non. Item quid ſi obligtoget vt ꝓbat tex. in qua cõucnitur.ſ¶ Oppo.ꝙ exceptio ſolu: poſtea nũ eretur reo an fideiuſſoꝛi tollitur except io:⁊ dic Diclurgi tiõis nõ tollatur lʒ ſuccũbat in bemnad plures exceptio vt glo. Itẽ quid ſi iam oppoſuerat cam fldeiuſſoꝛ:dic vt uuringennli nes ctia gꝛias poſſuʒ pponere ſaltim còdtionaliter: vt ÿ. glo. ¶ Item op. ꝙ licuerit reuocare mandatũ.r dic vt gl. mbet lhti ſi quidẽ.j.de exceꝑ.⁊ l.nemo.ff.de excep.⁊ ex.de regu.iu. — Enera iter Si flat confeſſio ex cau⸗ 1 Tudiefni c.nullus pluribꝰ.Sol.aut qͥs ab initio ꝓponit exceptio⸗ ſa de pꝛeterito pᷣiudicat truralche nes cõtrarias ſub ↄditiõe ⁊ poteſt:lʒ ſuccũbat põt in alia eæ in continẽti:⁊ ſi cõfeſſio fuit in ſcriptis non po tteſtamen pſiſtere vt in cõtrario.aut ab initio vnã tantũ pure ꝓpo⸗ WAMteſt pꝛobari contrariuʒ niſi per ſeripturã. h. d. non dico nit / poſtea vult aliã ↄtrariã ꝓponere anteq; ſit cõouictꝰ Anieq; recitem materiam huius legis legam textum to⸗ — de mendacio ⁊ poteſt:aut poſtea/⁊ non ie Contra tius titui. Numergligu, op.ꝙ ex negatione adminiſtrationis vel actoꝛis nõ puni PS R 4 xceptio non cr bienne aaenpilce: vri Pperanant. de iudi.⁊.l. iubem?ꝰ . S. ſa ſlon tra ctib us numerate pecu deflcit iuoten ne.de ſacroſanc.eccle.cũ ſimilibꝰ.Sol.aut q̃ris an ex ne⸗· EWnie in cauſa mutui ſ̃m glo.olim poterat oppo⸗ cobſterlol gatione adminiſtratiois tutoꝛis vel curatoꝛis puniatur B% Ne,ni infra quinquẽniũ / hodie infra biẽniũ: qbꝰ indckol dñs ⁊ pupillus.et dico ꝙ non:vt in cõtrario.aut q̃ris an olim quinquennium non nocebat /nec biẽnium nocct ho inductnimg ipſe adminiſtratoꝛ ex ſua negatione puniat᷑:⁊ dico ꝙ ſic: die:hoc dicit vſq; ad · S. ſʒ qm̃.¶ Sʒ quoniã.¶ Hic loqui qbenunmtol yt hic. ¶ Item quero qua actione petatur iſtud duplume tur in alijs caſibus qᷓ; mutui/⁊ ſunt tres caſus in quibus ſvotanen Reſpõdẽeo quicquid dicãt alij ꝙ petitur condictione ex conkfeſſio ſtatim pꝛeiudicat:hoc dicit vſq; ad · S. ſup cete: lsnedsitt hac lege. . . ris. ¶ Sed quomodo hic ceſſat exceptio S. l. fl. de dote Exceptio S D ſus Confeſſio ex cauſa de pꝛete cau.non.numc.⁊ aut᷑.ibi poſita. Solu. hic pᷣceſſerant in⸗ nõ nũera. lign? Exceptio 7 &— uer rito non inducit exceptio⸗ ſtrumenta dotalia/ ? poſtea ſequuta fuit ſecunda confeſ⸗ pecu. qũo nethortn né nõ nüe N nem non numerate eeuuic .v B aMa. ſioꝛ ideo ſtatim ſibi piudicat niſi ſit minoꝛ qui reſtitutio ceſſat. etenrpelen rate pecu⸗ e E Op. debeat conſiderari pᷣceſſerit ſtipula⸗ ne iuuetur vt aut.ſi minoꝛ.S.in qui. cauſis in integ. reſti. mnumu nie an idu tio vel non. vt.l.ſi non ſinguli. z.l. ſi ex pꝛecio.S.ſi certum nonẽ nece. ſecus vbi non pceſſerunt in ſtrumẽta dotalia. inn cat ↄfeſſio peta. huius timoꝛe ſunt hic tres ſolutiones /⁊ vltima eſt ſʒ ſimpliciter eſt facta confeſſio: vt in contrario. ¶ Suꝑ nan ex c de ß vera. Collige ergo ex omibus ; aut confitetur quis pꝛe⸗ ceteris. Hic fuit facta confeſſio ad liberãdũ ⁊ piudicas enmdn terito. kextu cauſe de futuro/ tunc habet locũ exceptio non nu infra.xxx.annos vt ſic ceſſet exceptio ⁊ iuramẽti delatio ſton Hirn merate pecunie ⁊ pꝛobat actoꝛ nec attendo niſi numera⸗ ſup es:hoc dicit vſq; ad ·S. in omni. , eodl tnl tionem:vt.S.e.l.j.aut confitetur pꝛetextu cauſe de pꝛete⸗ ¶ In om̃i.¶ Siue abſens ſit cui exceptio debet opponi rrſin rito/⁊ tunc aut confeſſio fit ad declarationem obligatio⸗ ſiue pꝛeſens:ſʒ in poteſtate licet pᷣſidem defenſoꝛẽ vel epi rnnan, nis pꝛeterite non ad inducendam de nouo/ tunc atrẽdo ſcopũ adire ⁊ de ea pꝛoteſtari.hoc dicit vſq; in finem. Aeuh ſolum cauſam pꝛecedentem:non autẽ in pꝛeſenti confeſ⸗ 7J cut Exceptio non numerate pecunie cõpe⸗ ſnnng ſione attendo interuenerit ſtipulatio vel non. vt hic ſᷣm tẽs debitoꝛi pꝛodeſt ⁊ creditoꝛibus eiꝰ. ftumus l vnam lecturam. ⁊ erit caſus / tunc ꝙ hic fui confeſſus ex Ad dD itio Adde ꝙ iſta lex eſt ſingularis ſᷣm bat. in “ cauſa emptionis me debere.c. Aut confeſſio fit ad obli⸗ EW] .,. que in eccleſiarum. in. xij. colł. ex. de uſchfi e gationem inducendam de nouo: ⁊ ſic volo vnam obliga conſt. idem iaſo.may.in.l.qui pecuniã.ff. de conditio. cã n1 nulſne tionem tranſferre in aliam: ⁊ tunc aut pecunia eſt parata dat. ⁊ cauſa non ſequuta. i , ſolutioni/ æ attendo ſolum numerationem/r non ſtiula Erz Odubitati Conditio que è in pᷣn⸗ taun ſen, tionem. Aut non eſt parata ſolutioni/⁊ tũc attẽditur etiã s it *cipali obligatione ĩieſt onentn 68 ſtipulatio: vt dicta.l.ſi non ſinguli.⁊.l.ſi ex pꝛecio.⁊ hoc S 4 1 in luramento.h. d. Hec lex allegat᷑ quotidie Sdll ſm aliam lec.⁊ erit tũc caſus ꝙ id qdð debebam ex cauſa Ra—α quia ſi iuraui parere arbitrio poſſum ſine me n chlin emptionis cõfiteoꝛ debere ex alia cauſa. tu ꝑiurij ſi iniq̃ arbitretur petere reduci ad arbitriũ bo⸗ Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis ni viri:qꝛ in ꝓmiſſione ineſt tacita conditio ſi dolus ceſ⸗ ſet eadẽ conditio ineſt iuramẽto. Materia ¶ MWodo redeo ad materiam legis generaliter ⁊ op. ꝙ; l.gñaliter ʒ confeſſionẽ ſuam quis poſſit venire:vt.xl.pꝛoxima.j.ca Confeſſio pure.in fine.¶ Itẽ op ꝙ ſtatim non pᷣiudicet confeſſio: vt fctã er̃ iu⸗ l.pꝛoxima.S·ſuper ceteris.So.ibi fit confeſſio ad libe⸗ ſu. So.ſᷣm glo.ibi loquit᷑ in cã mutui.hic in cõfeſſione ex cauſa alia:ſed tex.non bene patit᷑ nec Ja. de are.conſen⸗ tit glo.immo dicit ꝙ hic fuit confeſſio ex cã de pᷣterito ſi⸗ ue in mutuo ſiue in alijs:ibi ſpye numerationis de futuro. Pꝛeterea vbi ſpe numeratiõis de futuro fit eſt exceptio non numerate pecunie ⁊ tollitur tꝑe vbi de pᷣterito eſt ex ceptio ſimulationis que tꝑe non tollitur: immo põt qñcũ q;; pꝛobari contrariuʒ:vt.l.ij ·.S· circa.ff.de doli excep.⁊.l. diciuʒ an rãdum: hic ad obligãdum.¶ Sʒ cõtra hoc oppo foꝛtiter piudicet. debet eſſe confeſſio ſiberatoꝛia q; obligatoꝛia ⁊ ſic citius dʒ liberatoꝛia iudicare:vt.l.arrianus.ff. de acti.⁊ obli. So.altero de tribus modis. Pꝛimo qꝛ qui invno graua tur in alio releuatur ⁊ ecõtra: ſʒ ita eſt ꝙ cõfeſſio liberato ria habet releuamen qꝛ valet ſine cã non obligatoꝛia: er⸗ o habet grauamen vt cito pᷣiudicet.Alij dicunt ꝙ con⸗ Lio ad obligãdũ hʒ hoc grauamẽ:qꝛ qñq; obligat poſt biennium tm:quandoq; ſtatim ergo confeſſio ad liberan dum habet hoc ꝙſtatim poſt.xxx.dies pᷣiudicat.Alij di⸗ cunt ⁊ verius ꝙ ibi fit confeſſio pꝛctextu numeratiõis de futuro:⁊ ita hʒ locum exceptio non numerate pecunie vſ⸗ q; ad. xxx.dies:⁊ habebit ꝓbare debitoꝛ ſe ſoluiſſe:at hic loquitur in confeſſione facta ex cauſa de pᷣterito: vbi ha⸗ bet locum exceptio ſimulationis ſiue doli ⁊ confeſſio ſta tim pᷣiudicat donec pꝛobetur contrarium ꝑ eum qui cõ⸗ feſſus fuerat ⁊ perpetuo poteſt pꝛobari vt.d.l.ij.S. circa.⁊ d. lpure.in fine.¶ Itẽ op.ꝙ poſſit pꝛobari contrarium:vt l.ij ·S. circa.ff.de doli excep. So.hic licet pꝛobari cõtra⸗ rium ⁊ in hoc non contradicit huic:ſed in hoc contradi⸗ cit qꝛ ibi admittitur quelibet pꝛobatio hic ſolũ ꝑ ſeriptu rã:ſed ibi non fuit confeſſio in ſcriptis hic ſic ¶ Item op. ꝙ poſſit pꝛobari contrarium:vt.l.erroꝛ.S.de iur.⁊ fa.ign. So.hic etiã ad mittitur pꝛobatio ⁊ in hoc non contradi⸗ cit:ſʒ gdicit ĩ eo ꝙ ibi admittit᷑ qlibet ꝓbatio qͥlibet mo⸗ do hic per ſcripturã tm̃:⁊ ſi dicas ꝙ hic fuerit cõfeſſio in ſcriptis ibi non male dicis:qꝛ confeſſio que fit in iudicio ſcribitur in actis vt.l.geſta.j de re iudica.⁊ ideo dic ꝙ ibi loquitur in confeſſione facta in iudicio que habet hoc ꝓ ſe. ſ. ꝙ valet ſine cã:ergo habeat aliud contra ſe.ſ.vtpoſſit quolibet modo pꝛobari contrarium. Pꝛeterea con feſſio que fit in iudicio habet quãdã neceſſitatẽ:vt.l.inter ſtibu lantem.S.j.ff. de verbo.obliga.ergo facilius reuocatur q; pꝛima illa que fit er iudiciũ que habet meram voluntatẽ Confeſſio ¶ Itẽ op.ꝙ etiaʒ ſi cõfeſſio fuerit in ſcriptis poſſit pꝛobs ſi fuerit in ri contrarium ſine ſcriptura:vt.l.cum pꝛecibus.S.de pꝛo ſcript an ba.So.aut quis negat ſcripturam ⁊ debituʒ / vel ſcriptu terit ꝓ⸗ ram tm̃ ⁊ poteſt pꝛobare ↄᷣꝛiuʒ / etiã ꝑ teſtes:qꝛ dicit ſcri⸗ ari Zꝛiuʒ pturam falſam: vt in ↄꝛio:aut confitetur ſcripturam ⁊ ne ſine ſcri- gat debitum:⁊ tunc opoꝛtet ſi vult pꝛobare contrariuʒ ꝙ ptura. pꝛobet per contrariam ſcriꝑturã:vt hic.ſ Item op.ꝙ nõ poſſit pꝛobari contrariũ etiã ꝙ falſa cã nonviciet confeſ⸗ ſionem:vt.l.j.’j..de falſa cã.So.vt glo.quia ibi loquitur ĩ vltima voluntate in qua quis pᷣſumitur habere aĩʒ donã di ſi cã expꝛeſſa non eſt vera:hic loquitur in contractibꝰ inter viuos vbi quis non pꝛeſumitur velle donare nec is ctare:vt.l.cuʒ de indebito.ff.de pꝛoba.⁊ ideo falſa cauſa viciat conſeſſionem pꝛobato contrario per aliam ſcriptu vã:vt hie ¶ Item op.ꝙ etiam ꝑ ſcripturã nõ poſſit pꝛoba ri contrariũ:vt.l.antique.S.ad velleyanum.⁊.l.fi.j.arbit. tu So ibi eſt ſpãle.nã in.l.antiq̃ hoc facit ſecunda con⸗ feſſio ſolẽnis ⁊ qꝛ tractatur de recedendo a bñficio ſpali ſ.velleyani qð ẽ odioſum:vt ĩ.l.fi.ar tu.hoc operatur ſo⸗ lẽnitas ſcripture/⁊ fauoꝛ pupulli / ⁊ odium tutoꝛis ſeribẽ tis ſe recepiſſe qð poſtea ſe negat inueniſſe:nã non pᷣſumi tur ꝙ ſcripſiſſet niſi recepiſſet.¶ Itẽ op.ꝙ ſiue iſta ſcriptu ra ẽ puata nõ valet /ſiue publica:qꝛ ẽ falſa ſi continet me accepiſſe cũ nõ receꝑim/&ꝗ nõ valet.Rñdeo non ↄtinebat me recepiſſe:ſʒ ↄfeſſũ recepiſſe/⁊ ideo ẽva ſcriptura ⁊ põt pꝛocedere in pꝛiuata ⁊ publica ſcriptura.¶ Item op.nõ ne ẽ hic exceptio ſimulationis:ergo debet poſſe pꝛobari per quẽcũq; modum:vt.S.plus valere ꝙ agit᷑ ꝑ totũ.Di⸗ cit gio.ꝙ exceptio ſimulationis debet pꝛobari ꝑ ſcriptu⸗ ram ⁊ male:qꝛ ille qui pꝛobat ſimulationẽ non pꝛobat cõ tra inſtrumẽtũ:immo confitetur ꝙ ita dictum fuit vt ſeri ptum eſt / ſed agebatur inter partes ꝙ licet ſcriptura di⸗ ceret de donatione tñ eẽt venditio:⁊ ideo poteſt pꝛobari contrarium etlam teſtes:vt.S.plꝰ valere qð agitur ꝑ to tuʒ. vel hic allegabat erroꝛẽ:nã foꝛte pꝛocuratoꝛ eius di cebat ſibifuiſſe numeratã pecuniam:⁊ iſte credens verũ eſſe fuit in ſcriptis conteſſus vel foꝛte fuit ſibi oſtẽſum in⸗ ſtrumentum falſum cui credidit ⁊ confeſſus fuit in ſcriptꝭ ⁊ ideo cõtrariũ dʒ pꝛobari ꝑ ſcripturã. ¶ Expeditis op poſitionibus modo q̃ro an hec lex habeat locum in coneæ feſſione ſine ſcript.⁊ dicit glo.ꝙ ſic:qꝛ gñaliter loquitur: ſed certe textus dicit ſi quid ſcriptis cautum ⁊c.puto tñ glo.bñ dicere:ſed non eſt caſus hic:ſed in.l.ij.S. circa.ff. de doli excep.¶ Itẽ q̃ro in qua ſcriptura hic loquat᷑.Rñ deo in publica vel pꝛiuata nõ curo.¶ Item qro quid cõ⸗ tinebat hec ſcriptura. Rñdeo me cõfeſſũ recepiſſe. Mo do an poſſim qncũq; pꝛobare contrarium. Rũñdeo in ca⸗ ſu huius legis non dubito ꝙ qñcũq; poteſt opponi:qꝛ eſt exceptio doli ſiue ſimulatiõis:nec eã poſſũ opponere niſi cõueniar:⁊ ideo mihi nõ currit ts / vt.l.pure.ĩ fine.ff. de doli excep.⁊.l.ij·S·circa.ſʒ in l.ĩ ↄctibus:S·ſuper ceteris. poſſum ibi opponere ꝑ modum actionis exceptionem: · ideo põt mihi curreretpᷣs. ¶ Quero ergo exeũdo hãc le Waterias gẽ ⁊ ingrediẽdo.l.in õctibus.an renunciatio tollat mihi l. ĩ dctibꝰ exceptionem non numerate pecunie. Rñdeo vt gl.docto Exceptio res dicunt ꝙ refert an renunciem exceptioni non nume⸗ nõ nũera. rate pecunie ⁊ mihi non pꝛeiudico:qꝛ videoꝛ ſub cõditio ſe an tol⸗ ne renunciare.ſſi numeretur ſicut ⁊ videoꝛ ſub conditio⸗ lat ne iurare / vt.l. fl e aut dico ſic confiteoꝛ me recepiſſe nõ ciationeʒ. ſpe future numerationis/⁊ tũc mihi pᷣiudico ⁊ videoꝛ cõ fiteri ex cã de pꝛeterito:⁊ habet locum.il.gñaliter.que loqͥ tur vb icũq; ex cã de pᷣterito fit confeſſio/lʒ glo.non intel⸗ ligat eã in mutuo/⁊ ideo mihi pᷣiudico donec erroꝛẽ pꝛo bauerim / vt. d. l. ij · S. circa ¶ Itẽ q̃ro an ꝑ lapſum bienni ,–/ dam exceptionem nõ numerate pecunie / dicit glo. ꝙ nõ ed añ biẽniuʒ habet neceſſe creditoꝛ pꝛobare ſe numeraſ ſe poſt biennium pꝛobat debitoꝛ ſibi non eſſe numeratam Alij dicunt ꝙ poſt bienniũ ita eſt inutilis obligatio ad a⸗ gẽduʒ ſicut añ:qꝛ añ erat ſola obligatio ciuilis ac lapſus tꝑis non adiicit naturalẽ:vt.l.obligationũ fere ·S· placet. ff. de actiõi.⁊ oblig.Alij dicũt ꝙ poſt biẽniũ ciuilis hʒ ro bur naturał qð ꝓbat᷑ ꝑ oppoſitũ.certũ ẽ eĩ ꝙ ius ciuile ek fectum naturalis obligationis impedit:vt.i.ſi nõ ſoꝛtem S.· j.ff.de cõdi.indebiti.⁊.l.cum lex.de fldeiuſ.ſic põt ecõ nerſo effectum naturalis attribuere ciuili:vt ſic ipa ſit ef⸗ ficax ad agẽdũ:ſed certe ego nõ video qũo debeat audi⸗ ri debitoꝛ poſt biẽniumvoſens pꝛobare non eſſe factã nu merationẽ.nã obligationum alia cõtrahitur re / alia ver⸗ bis / alia litteris ⁊c.vt inſti.de obliga.⁊ obligatio lr̃arum habet robur poſt biennium Wel ideo qꝛ ius ciuile dat ro bur naturalis ciuili obligationi:vt dixi:vt qꝛ ibi adeſt na turalis pꝛeſũpta pꝛopter taciturnitatẽ:vt.l.ſub ſpẽ.de po ſtu. ſicut dicitur ꝙ videtur alienare rem qui patit᷑ eã pꝛe⸗ ſcribi:vt.l.alienationis verbo.ff.de verbo.ſig.cum ergo creditoꝛ poſt biẽnium nõ agat ex numeratione immo cõ fitetur ſe numeraſſe/immo agit ex obligatione lr̃aꝝ bien niovalidata:ad quid debet audiri debitoꝛ volens pꝛoba re non numeratã cum hoc ei non pꝛoſit/qꝛ nihuominꝰ ve nit condẽnãdus cum ex numeratione non agatur/ergo non dʒ admitti ad id ꝓbãdum:vt.l.ad pꝛobationem:⁊x.lD. neq; S. de pꝛoba.⁊ ideo non puto gloſ.bñ dicere.Sed qͥd ſi poſt biẽniuʒ creditoꝛ numeret.BRñdeo aget ex vera nu meratione.¶ Conclude ergo ſic in materia noſtra:qꝛ aut confeſſio fit in vltima voluntate:⁊ de hoc nihil ad nos:li cet glo.de hoc dicat /ſʒ dic vt. l.j.⁊.ij.ſ de fal.cã.adiecta. vb aut fit confeſſio in iudicijs:⁊ de hoc ctiã nil ad nos:ſj dic vt.l.erroꝛ.Sõ de iur.⁊ fac.igno.⁊.l.de etate·S.qui inter rogatus.ff. de interrog.act.aut fit confeſſio in ↄctibus et pꝛocedit materia nr̃a/qꝛ aut fit ex cã de pᷣterito:⁊ tũc ha⸗ bet locum exceptio ſimulationis ſiue doli: ⁊ põt pꝛobari contrariuʒ perpetuo hoc modo / qꝛ aut inficioꝛ ſcripturã ⁊ confeſſionem vel ſcripturã tantum ⁊ poſſuʒ pꝛobare cõ muni modo: qꝛ dico ſcripturã falſã:vt.l.cuʒ pᷣcibus.v.de pꝓba.aut ↄfiteoꝛ ſcripturã:ſʒ nego debitũ/⁊ tũc ſi volo p bare erroꝛẽ poſſum ⁊ ꝑpetuo:ſʒ debeo pꝛobare per cõtra⸗ riã ſcripturãa ſi cõfeſſio fuit in ſcriptis:vt hic.ſi ſine ſcrib. pꝛobabo communi modo.Si volo pꝛobare ſimulationẽ poſſum ⁊ perpetuo:vt.ð.plus valere qð agitur ꝑ totuʒ:? ꝑ renũ Enon ſete Abus mnig. ſterca ſ ſur⸗ ſcefon⸗ looſt rauſe brite Loblg pprimn⸗ ſcſuset uneran tionenn Coaghn unerat aerob ſgrurti Clurnite cirog ſonpe hienio: gienniun jeverot Nopter! ſogruph. ſonis tu betloc lerim coj tteam bligati gentext ſonobl ficatur Pnee i imnpeob. uebin. hepacti Mlercee 1lobär. gloſden ſcäntun Uepꝛek n Bideonner ctopponign Kiopanereni pur ifnrf. 8 ſherenet gercchtoſene gocreücohitel tigtiotclunnt ſdeoeg t toni non n geo: ſob cl oꝛſubconlt me recepihi icon iden Galüter uit zgo nornt donec eniſ Plapſunhen ſieſdictgonn wbzreſeſum neſenungur isobligtton! ciuiiszelgi nferegit niüculih ytl. ſinoͤſen eiuſ ſicht intſicihttt ſio debeanan non eſefi biturtehr obligatolimn ius lett qbtutn Nlſbſinn⸗ nulpetkei⸗ rbofanntt Snorlii torſlſohni tuffhntin pon ggnnd 4 wumm hinindt nlufn wenhlne⸗ defl.ſ ctinlin Stipula⸗ tio an va⸗ leat ſñ cã. DeCom l. ſi non ſinguli.⁊.l.ſi ex pᷣcibus.S.ſi ccr.peta.aut fit confeſ ſio pꝛetextu numerationis de futuro:⁊ tunc in quibuſdaʒ caſibusfit pꝛeiudicium confitenti incon tinenti: vt. l. pꝛo xima · S.· qm.⁊ ſi dicerem ꝙ poſſet pꝛobari vꝛ ium ſicut cuʒ fit ex cã de pᷣterito cuʒ ibi non habeat confeſſus aliquod tpᷣs infra qð poſſit ꝑ modum actionis exceptionẽ pꝛopo nere foꝛte non eẽt male dictuʒ:ſʒ ſivis dicere ꝙ nullo mo do poſſit pꝛobari contrariũ:dicas ꝙ illud operatur fauo⸗ re cauſe in illis tribus caſibus qui ſunt in dicto · S. qm.re⸗ gulariter aũt non pᷣiudicat ſtatim:ſed poſt bienniuʒ ſi fit ad obligãdũ vel poſt.xxx.dies ſi fit ad liberãdum:vt.·j.l. pꝛoxima.in pꝛin.⁊·S.ſuper ceteris.⁊ his caſibus põt con feſſus etiã ꝑ modum actionis opponere exceptionem nõ numerate pecũie j pᷣdicta tꝑa:⁊ hʒ neceſſe pꝛobare nume rationem aduerſarius non confeſſus poſt pᷣdicta tꝑa ſᷣm glo. adhuc durat ex pacto.Sʒ hʒ pꝛobare confeſſus non numeratam ᷣm me nullo modo auditur ex numeratione ſed ex obligatione lr̃arum ex ciuili ſola que habet effectũ naturalis vel ex ciuili⁊ ex naturali pꝛeſumpta pꝛopter ta citurnitatem:vt.S.dixi.nec ob.ꝙ hʒ condictionẽ ſine cã ad cirographũ condicendũ q̃ condictſo non dʒ tolli biẽ⸗ nio:⁊ ꝑ conſequens nec exceptio/qꝛ fateoꝛ ꝙ non tollitur biẽnio: ſed tollitur qꝛ non cauſa redacts eſt ad cãm poſt biennium/qꝛ validata eſt obligatio lr̃arum:renunciatio⸗ ne vero non tollitur hec exceptio ſi ſimpliciter renuncio pꝛopter rationes glo.⁊ quas.S.dixi.ſed ſi dicerem in cy rographo confiteoꝛ me recepiſſe non ſpe future numera⸗ tionis /tunc videoꝛ ex cauſa de pᷣterito ⁊ non de futuro/⁊ habet locuʒ exceptio doli:⁊ mihi pꝛeiudico donec pꝛoba uerim contrarium:vt hac.l.gñaliter.licet glo.non intelli⸗ gat eam in mutuo. Vltimo gi.dubitat quomodo poteſt ĩ obligatione lr̃arum quis obligariſr̃is / cũ littere nõ obli gent:vt.l.nõ figura.ff. de act.⁊ obli.ſed dic ꝙ figura lr̃aꝝ non obligat:vt ibi:ſed illud qð ꝑ lr̃as impoꝛtatur ⁊ ſigni ficatur bñ obligat.i¶ Itẽ q̃ro an valeat ſtipulatio ſine cã Nũñdeo aut in ſtipulãtione eſt habitus reſpectus ad cãm impꝛobatã a iure ⁊ non valet:⁊ ita poteſt loqui gloſ.mar. que ẽ in.l.iuriſgentium.S.ſʒ cum nulla.⁊ ·S.ſi ob male. ff. de pactis.aut eſt habitus reſpectus ad falſã cãm/⁊ tunc etiã vitiatur ſtipulatio /vt hic in glo.⁊.l.ij.S.circa.ff. de doli excep aut fuit habitus reſpectus ad cãm inualidam ⁊ illa bñ validatur per ſtipulationẽ:vt.l.ex placito.⁊.l.re⸗ bus .j· de rerum permuta.aut eſt habitus reſpectꝰ ad nul lã cãm:tunc ex coniunctione ꝑſonarum ⁊ ex modica quã titate pꝛeſumo donationeʒ ałs erroꝛem ar.ll.ſi ego.fr. ad Coõpẽſatõ quo debe⸗ ⸗ at fleri. vellexy. 2. l. cum de indebito. de pba. ⁊ hec ſuffi⸗ AE& ciat de materia nrelegrs. 4 MAnc autem. Hec aut tiait moaa; oc nomerate dotis. BDe compenlatio⸗ nibus. Mubzica. T ſenatuscẽſuit. Ei ſa fiſcali habet locum compenſatio ſi — ex eadem ſtatione ſit hinc inde debitũ creditum hoc dicit. “D ſario ab homi S ompenſatio mĩe op J co nſtat. Podird fit ipo iure.hoc dicit LCollige ergo bꝛeuiter ꝙ olim in bone fidei AHSAUudicijs fiebat compenſatio ſolum dicendo cõ penſo. An ſtricti iuris demũ oppoſita doli exceptione: hodie flt vtrobiq; dicẽdo ſolum compenſo. In caſibꝰ ta men licet opponatur ab homine fit ipſo iure:vt quãtũ ad impediendum curſum vſurarũ / qð dic vt glo. Itẽ in de⸗ lictis commiſſis circa idẽ:vt.l.viro.ff ſolu.ma. Itẽ de ne gligentia ad negligẽtiã qð puto verũ ſi circa idẽ eſt com miſſa:als puto potius fieri compenſationem de quãtita⸗ te ad quãtitatem ſi opponatur ab homince: q; de negligẽ tia ad negligẽtiꝗ: vt.l. ſi ambo.ff.. . S l. Solutum ex cauſa iudicati nõ S X* cau d. repetitur / nec impedit aliud de aa bitum peti vigoꝛe compenſationis. hoc dicit ☚D. acobus Butrigg.,.,,̃ . — NRea Spãlc eſt in caſibus hic enumerati / vt i eis nõ poſſit locum habere cõpenſatio. A Ti am Debitum ex vltima voluntate recipit W◻ *compenſationem.h.d. E⸗ E Hec lex habet glo.multũ intricatam ;. ⁊ obſcurã ⁊ timoꝛe duaꝝ legũ hic ſũt lecture:videlicet. de.l.j.S. ſed nec ob res:..de RLA reivxoꝛ. act. ? de l. quicunq;. ff. eo. nã qꝛ ſcriptũ eſt ꝙ compẽ ſatio non poteſt obijci doti:⁊ hec lex videtur velle cõtrariũ.⁊ ideo glo.pꝛimo ponit caſum in mutuovt ſic non loquatur in cã dotis:deinde ponit in cã dotis et aliter ſoluit ⁊ bꝛeuiter dicit. Id quod vere debet᷑ venit ĩ compẽſatione cũ rebus amotis ꝙ vere non debetur per exceptionẽ non numerate pecunie excluditur.h.d. ¶Op. hec lex dicit ꝙ debito obſtat exc eptio ⁊ ꝙ cõpen⸗ ſatur/quod videtur male dictũ /nã debitum cui obſtat ex ceptio nõ põt fleri compenſatio.vt.l.quicũq; ff. co.Sol. hec lex ponit duos caſus / vnus in nõ numerata pecunia ⁊ huic obijcitur exceptio:⁊ illud non compenſatur.alius eſt ĩ mere numerata:⁊ de illa fit compẽſatio. Item op. .de rebus amotis non poſſit fieri còpenſatio cuʒ de ſpẽ Coõpenſa⸗ ad quantitatẽ non admittatur. So. hic res erant cõſum⸗ tio an poſ pte ⁊ extimatio debebatur:hec eſt vna lectura que loqui ſit fieri de tur non in dote:ſed in muliere mutuãte.¶ Itẽ opp.de.l.j. rebꝰ amo⸗ S ſed nec ob res j.de rei vxo.act.So. ibi oquitur in do⸗ tis. te hic ĩ mutuo.Alia lec.eſt in dote ꝓ parte ſoluta ⁊ p par te nõ / ⁊ rõne partis non ſolute habet locũ exceptio non numerate dotis / ratiõe ſolute hʒ locum cõpenſatio cum rebus amotis.¶ Ad hoc op.ꝙ in cã dotis non hẽat locũ cõpenſatio.vt.l.vnica.S.ſed nec res: ſde reivxo.act.So. aut extãt res/⁊ non põt fieri cõpẽſatio cum ſit ſpẽs debi ta:mec retentio dotis põt fieri vt ibi:ſed hic erant res cõ ſumpte ⁊ ſic extimatio debebat᷑/⁊ideo hʒ locũ cõpẽſatio. ¶ Itẽ op.ſi obſtat exceptio nõ numerate dotis:ergo illiõ debitũ nõ põt cõpenſari.vt.d.l.quicũq;. Sol.ꝓ parte ſo⸗ luta nõ habet locũ exceptio nõ numerate dotis:⁊ ideo ꝓ ea opponitur cõpenſatio / vt hic. In ſcðᷣa parte ꝓ parte nõ ſoluta hʒ locũ exceptio non numerate dotis:vt hic in pꝛuna parte:⁊ pꝛo ea non habet locũ cõpenſatio / vt in cõ WI „stario. alias lecturas pone vt glo. A Abi hincinde debet᷑ quan Fe J pꝛopter titas vel ſpẽs / ſʒ cxecutio E Se ſenda aa mirrim copeſarto.b·d. P ð alij debetur non cõpenſatur per E Jus. ns ali debe 8 5 COp. ꝙ alij debitũ poſſit alter cõpenſare. vt tIſff. eo.l.in rem.cum ſimili.So.vt glo. . Qð ꝓ re empta alteri obli S Boniam. 5re cmbta et poteſt NWcum pꝛecio compenſare. hoc dicit Jacob. Bu Re rigarius. — Etiã pupillo poteſt obijci com⸗ DYtutoꝛes.cniẽ pupilop Nuice Qui partem debiti compen⸗ ſat aliam partem offert/cõſi α Inat a deponit / poteſt pignoꝛa vendicare.hoc icit Butriga. Vbi nõ fuit facta cõpẽſatio vł — IVv elut. minꝰ legitime remanet pᷣmũ de bitũ ⁊ ideo ſolutũ non repetitur.h.d. ☛ Ompenlationes. Legulrt W EB. ter de debi⸗ to ad debitũ poſſit obijci cõpẽſatio:fallit ĩ tri⸗ bỹᷓͦ caſibꝰ hic poſitis. Oꝛimꝰ ẽ ſi opponat᷑ de debito nõ liqͥdo ad liqᷣdũ.Scðs eſt ĩ cã depoſiti. Tertiꝰ eſt qñ obijcit eã qui violẽtiã cõmiſit.h.d. ¶ Op.· ꝙ ex q̃cũq; cã nõ poſſit obijci ↄpẽſatio vt l.q̃cũs· ff. e. So. ibi erat tale debitũ cui obſtabat exceptio / hic nõ. Cõpenſa⸗ ¶ Itẽ op.ad idẽ de.il.ſi nõ ſoꝛtẽ.S.ſi cẽtũ ff.de ↄdi.indeb. tio an poſ Sol.de ſpẽ ad ſpẽm non admittitur vt ibi:nec de ſpẽ ad ſit obijci quãtitatẽ:ſed de quãtitate ad quãtitatẽ/vł de gñe ad ge ex qcunq; nẽ ſic /vt hic. ¶ Itẽ op.certũ eſt ꝙ quãtitas nõvẽdicat᷑ vt cauſa. l.q̃ de tota ·S· incerte.ff.de rei vẽdi.At hic dicit in vedica tione hr̃e locũ cõpenſationẽ:ergo erat debita ſpecies:qꝛ illa vẽdicatur qð eſt õᷣ ea q̃ dixi.Sol.intellige ꝙ hic erat nouata actio in rem ⁊ debebat᷑ quantitas. Vel dic ꝙ erat pꝛo empta res /⁊ deuentum erat ad extimationẽ effectus liter:ipᷣa tñ res erat in obligatiõe/petitiõe/⁊ condẽnatio ne:ſed executio in extimatione.vt.l.ſi ſeruũ ·S.penulti.ff. de verbo.oblig.⁊.l.pꝛomiſſoꝛ.j.⁊.ij.de conſtuu.pecu. Bu5utrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis 4 Moao quero quare in depoſito non ad mittitur compẽ atio. Rñdeo pꝛopter per fidiã depoſitarij vel fauoꝛe cãe depoſiti.¶ Item op.ꝙ hic nõ ẽ ſpale in depoſito:ſed etiaʒ in cõmodato ceſſat compenſatio:vt.l.ſub pꝛetextu.ff. cöo⸗ mo. So. ibi debetur ſpẽs /ſed ſi eſſet deuentum ad quanti tatem poſſet fieri compenſatio. Modo quero quarevio lenter non põt obijcere compenſationem. Rñdeo pꝛopt᷑ eius delictum. Sʒ an idem erit in actione vi bonoꝛum ra Cõpẽſatõ ptoꝛum/⁊ dic ꝙ ſic. Sed contra hoc oppono ꝙ facilius an hẽat lo locum habeat compenſatio in delictis qᷓ; alibi vt.l.viro. cũ ĩ vᷣlict: ff. ſolu.ma.So.aut eſt delictum ex vna parte tm̃ ⁊ non fit ⁊ an poſſu compenſatio:vt hic/aut ex vtraq;/⁊ tunc aut fuerunt cõ⸗ obijci e miſſa circa idem ⁊ compenſatur:vt.d.l.viro.Sed ſi circa iudicium. diuerſa puto ꝙ potius flat cõpenſatio quãtitatum q; cri⸗ ininum:vt.l.ſi ambo.ff.e.⁊ intellige fieri compenſationeʒ in delictis quatenus pꝛiuatã vtilitatẽ reſpiciãt non qua tenus publicã:vt.l.iuriſgẽtium ·S.ſi paciſcar ff.de pactj. Modo quero an extra iudicium poſſit obijci compen⸗ ſatio?⁊ videtur ꝙ non:pꝛimo quis ꝑ moduʒ exceptionis obijcitur:at exceptio debet in iudicio opponi⁊ nõ extra Pꝛeterea cum de non liquido debito nõ poſſit obijci cõ⸗ penſatio quomodo erit liquidum extra iudicium. Pꝛete rea iudex hʒ admittere vel repꝛobare compenſationem: ergo in iudicio debet fieri:in Zↄꝛium videtur ꝙ extra iudi cium poſſit opponi:vt.S.l.pꝛoxima thi mutiano ſeripſiſti quid ergoecerte in caſibus in quibus ipſa lex compenſat ſine facto hominis non eſt dubium:ſed in alijs vbi opoꝛ tet ꝙ ab homine opponatur /dicerem ꝙ ex conſenſu vtri⸗ uſq; partis poſſet opponi:vt.S.l.pꝛoxĩia.nec ob. ꝙ iudex hʒ appꝛobare ⁊ ꝙ liquidum dʒ eẽ debitum qꝛ verum ẽ ꝙ in iudicio opponitur. Itẽ puto ꝙ etiã altero inuito poſſit obijci:ſʒ poſtea in iudicio apparebit an fuerit in caſu de⸗ ad ſtipulationem ⁊ cautionem nudam: vt.l.ſi dictum ff. de euictio. Cum ergo a teſte ꝓfertur genus.ſ.pꝛomiſſio⸗ nis ⁊ non poteſt om̃s ſpecies continere:qꝛ nõ eſt eadem ratio omniũ ſpecierum: opoꝛtet ꝙ ad vnã reſtringatur: ⁊ ſi debet ad vnã ſpeciem reſtringi/reſtringit᷑ ad eaʒ que eſt magis rudis ⁊ infoꝛmis/i⁊ ſic ad pꝛomiſſionẽ nudam ⁊ hoc eſt ſᷣm regulã generalẽ que eſt in.l.queſitũ ·S·illud de leg. iij.⁊ dixi.S.de pꝛocur.l.j. Ba deberet eſſe quãdo in inſtrumẽto pꝛofertur:ſed perſons ſcʒ ꝑſona tabelliõis facit pᷣſumi ſtipulationẽ interueniſſe qꝛ parati ſunt / ⁊ eſt pᷣſumptio ꝙ omnia ſolẽniter faciãt.ar.l.ij.S.ne vxoꝛ pꝛo marito.⁊.l.j.de pꝛiuile.fiſci.vnde non eſt ratio differẽtie inter teſtem ⁊ ſcripturã:ideo qꝛ ſolẽnitas interrogatio⸗ nis ⁊ reſponſionis ſit magis intrinſeca in inſtrumẽto qᷓ; in teſtibus: qꝛ immo eſt ſemꝑ intrĩſeca/qꝛ colligit᷑ ex ver bis ſtipulationis / ⁊ ex eius diffinitione cum ſui boꝛum conceptione cũ interrogatione pꝛecedente/⁊ reſpõſione ſequẽte.vt.l.ſtipulationũ ·S.ſtipulatio.ff.de verbo.obli. ſed illa eſt ratio:qꝛ tabellio cũ fit peritus /⁊ plerũq; cõſi⸗ lio ſapiẽtis cõficiat inſtrumẽtũ pꝛeſumit᷑ ſolẽniter feciſſe teſte vo ſeruatur regula generalis vt din⸗ ioniſi Wo. Non ſufficit depoſitio niſi pᷣceſ „ E9& Suras. roblario bo⸗ dic it Jaco. fructus:⁊ ideo ſine interpellatione aliqua debent᷑ vſure. ¶Vodo op ex die ↄtractus fructus ꝑtinent ad empto rem.vt.l.iulS.poſſeſſionẽ.ff.de actio.emp.Cum ergo po tuerit fructus petere ſemꝑ debet ad vſuras teneri / ⁊ ſibi imputet ſi non petijt.So.vt glo.ſ¶ Item op.ꝙ poſtq;ᷓ fuit facta depoſitio ⁊ cõſignatio ceſſet curſus vſurarum.yt·j e.l.acceptam. Solu.hic non pꝛeceſſit oblatio.ibi ſic. VAQnero de ratione legis: Reſpõdeo qꝛ hic ſit Amoꝛa re ipſa ex equitate / quia emptoꝛ percipit Mum diunſi ¶pp npeott Cnverri poſtiot Umrecep etotag intrinſeca ⁊ vtrobiq; pᷣſumitur:ergo male fit differentia inter teſtes ⁊ inſtrumẽta.So.verbũ pꝛomiſſionis ẽ genꝰ non nocet: vt ibi: negligtia ſic vt hic. Simile in pꝛelato eccleſie:vt.l.iubemus.S.de ſacroſanc.eccle. bito oppoſita ⁊ retro videbitur compẽſatum.ſʒ cum ipo ¶ Quero an hec vſura ſit hodie licita? Et dic vt glo. e e iure fiat compẽſatio ſi opponatur in iudicio: ⁊ ſic extin⸗ B ſimern guatur debitum qũo põt iudex petitionẽ debiti extinctti P RG ς Ex nudo pacto non deben⸗ heff de in alio iudicio reſeruare RBñdeo qꝛ extinguitur demũ cũ R8 a muis tur vſure: ſolute tamen nec A vthict iudex eaʒ admittit ⁊ appꝛobat: nã omnia que ad iudiciũ ENrepetuntur /nec in ſoꝛtem compenſantur. h.d. noͤalde rediguntur maxime poſt lit. conteſt. requirũt eius appꝛo ROp. ꝙ ſine ſtipulatione debeant᷑ vſure.vt. l. ſtöcont bationẽ ałs non valẽt: vt.l.ediles · S./itẽ ſciendũ.ff.de edi etiam.ff e. Solu.vt glo.qꝛ hec regula fallit in caſibus. Ali c li. edic.⁊.S.de iudi.l.pꝛoperãdum. circa pꝛincipiuʒ.hic ẽ ¶ Item op.ꝙ pactum incõtinenti appoſitum pꝛoducat Aſurari Aluuleli ꝙ teſtes debẽt iurare coꝛã eo pꝛeſente ⁊ eoꝛũ iuramentuzʒ obligationem vſurarum:vt.l.lucius.⁊.l.deſpõſalioꝛum. obligatio⸗ bebotur⸗ appꝛobante / ſic eos intelligente.ałs ſi attẽderet ad ali⸗ fff.de poſiti.Sol.in ſtricti iurꝭ ex pacto ⁊ incontinẽti ap⸗ nẽ an pdu mnicig ud ⁊ eos non intelligeret nõ dicerent iuraſſe coꝛsim eo:vt poſito non veniũt / niſi in his qui ſapiũt naturam bone ſi cat pactlau l. diem S.· coꝛã.ff.de arbiirs. dei.vt in legat .fallit ĩ caſibꝰ in quibꝰ ex nudo pacto ve incõtinecii B eVv luris ẽ niunt:vt in glo.in bone fidei veniũt ex moꝛa:vt.l.moꝛa. appoſitũ. „ ff.e.⁊ ex pacto:vt dicta.l.lucius.⁊ ex quaſi moꝛa.vt.ff. ꝓ Kubꝛica .—. . ſocio.l. ſocium.⁊.l.idemq;·S./ſi pꝛocuratoꝛ.ff mandati. Oe —„„ Item op. ꝙ pecunis ſolutà cõuertatur in cauſaʒ ſoꝛtis: — 7 interro gatiõ e Aſure yt.l. in his. ff. de ſolutio.Solu.aut ſoluit exp̃ſſe in cauſam R eee ogalee que p⸗ vſurarũ/ non cõpenſant᷑ in ſoꝛtem vt hic. Sed ſi ſimpli⸗ S RRaAmiſſe ſunt ꝑ ſtipulationẽ debẽtur iure citer ſoluitur /tũc in ſoꝛtẽ non in vſuras naturaliter debi W „ Loptimo. hoc dicit. titia.s niſi ſit pecunia ex venditione pignoꝛis redacts.vt.l. Roe — = 4 Op. ꝙ tiputrioreere Lanccbts ns paulus.ff.de ſoluti. 13 : an fffuerit vt·j.e l.eos. So.hec ſᷣm illaʒ: qꝛ E . SDiganꝰ? nõ re-⸗ 6 CEEHRvſq; ad legitimũ modũ fuerũt peoimir Er retentio nem. Misn⸗ ob cau ine EazmrEAAſc. Alij dicunt ꝙ debentur ille aue i re⸗ y Aſam vſuſarũ naturalit᷑ debitarũ / niſi expᷣſſe ↄue e gione frequentantur:⁊ ideo facias tres caſus:qꝛ aut vſu . Eænerit/⁊ ceſſat repetitio qñq; odio vſurarũ.h.d. ipe re veniunt officio ⁊ tunc veniunt ille que in regione fre⸗· ¶ SOp. de l....ſi ob chyꝛo.pecu.So.ibi debebãtur ciuili 4 R quentantur:vt.ffe.l.j.aut ex ſtipulatione:⁊ tunc aut ſunt ter ⁊ naturaliter. ſnrn icerte pꝛomiſſe ⁊ non debentur:vt.l.ꝙ in ſtipulatione.ff. cm D Sunt due leges que viden⸗ nuh eo.aut ſunt certe pꝛomiſſe ⁊ tunc debent᷑:⁊ dicitar tũc re S uerſus. tur idem dicere/a non dicũt ſurin cte facta ſtipulatio ſi non excedat legitimũ modum vſu: ¶ Gſcʒ hec/t lex quãuis:j.e. Ram hic fuit vna ſola —– rarum quem habes·je.l. eos.¶ Itẽ op. ꝙ ſtipulatio nõ de R =. conuentio. ſde maioꝛibus pꝛeſtandis æ mino⸗ gtn beat pꝛobari recte facta:qꝛ ſolẽnitas pꝛeſumitur:vt.l.iu⸗ res fuerunt pſtite.ſed in lege quãuis.fuit duplex conuũñũf⸗· gum riſgentiuʒ. S. ꝙ fere.ff. de pac.⁊ inſti. de inutili ſtip · S· ſi re⸗ tio:ſcilʒ minoꝛes pꝛeſtarentur / ⁊ eis non ſolutis debe⸗ Uſiras ic ſcriptum.So.eſt quedam ſolẽnitas extrinſeca vt oꝛdo ĩ⸗ rent᷑ maioꝛes.Sed que eſt ratio ꝙ iſte non habet actionẽ mioꝛes re idn terrogationis ⁊ rñſionis ⁊ non pᷣſumiturvt hic.ſi eſt e- in reſiduo: HNicit hugolinꝰ in.l.cum quidã ·S.j.ff.e. Abi cipiẽs an chͤli trinſeca/tunc ſecus vt in contrarijs. Sʒ ð hoc opponit ecſt quaſi idem caſus ꝙ interuenit aliquod ſignum remiſ= videatur tdieet qꝛ lex pᷣſumit ſtipulationẽ eẽ ſolẽnem:vt inſti.de ſideiuſ. ſionis ⁊ ſcientie creditoꝛis: vt quia dum ſoluebat debi⸗ maioꝛes nen S. fi. So.vt glo.qꝛ illud in inſtrumẽto:hic in teſtibus. toꝛ minoꝛes vſuras ſub nomine omnium ⁊ totius.⁊ cre⸗ remittere negaut Alſure q̊ ¶ Item op. Y vſure nõ debeant iure optimo:qꝛ nõ iure di itoꝛ ſciens deberi maioꝛes tacuit:ſecus ſi vt partẽ tan⸗ Mümtn iure debe⸗ uino. So. fateoꝛ ꝙ iure diuino nõ debentur:ſed ciuili:ſed tum vſurarum acciperet: quia in reſiduo non pꝛeiudi⸗ ened antur. in iure ciuuũi reperitur quoddã ius bonum/quoddã meli caret. . kenet: us/quoddam optimũ/qð dic vt glo.ꝗ Itẽ op.ex aut di⸗ ¶ Oppo ꝙ pactum adminiſtratiõis rei publice non no⸗ giſ ces interrogationẽ ⁊ rñſionem eẽ de ſolẽnitate extrinſe⸗ ceat.vt.l.imperatoꝛes.ff. de pactis. Sol.pactum expꝛeſ⸗ rigto ca ⁊ debet pꝛobari ⁊ in teſtibus ⁊ inſtrumentis/aut eſt de ſum non nocet vt ibi/ſed tacitum ſic vt hic. Uel pactum lefte, erteſean, gſintile ſparutſane löͤſennen ebrmodn 1ls ilefroge kniimen bccligk erf, Eunſtzbonn landtneſiſ fdenedoch e thrigi, nikſclhinſee Ntdir. depoſtonitze bocdet ie eſpödeogie emmptorete lus debenirfn tinent aden 1 Cumogn ras teneri 1o poſßi Svſaranng dblano piſe Etdicſtge⸗ pactonondeke ſolutetumnn Inpenſeneuehe beank vent fallit in ſne⸗ oſitum golet ldehpoſtlnnn incoytiniig naturamboe, enudopadyn noraept. m ſi moꝛa vtf orff mantt incauſ; i erhſeinc gaten znturaltde ristellci icpnin nchinm niierßſe⸗⸗ orürarühs ebebitnr eil heflienm tanatnce dgere⸗ vtipediaf E Offm̃ an dicat᷑ me⸗ De? oblatio / conſignatio / 1 depoſitio ſi eſt cui flat lals ſufficit conſignatio/ depoſitio ſine obla⸗ oc dicit iaco.butri. Pꝛeſtatio tempoꝛis non in⸗ rum. hoc dicit. = ¶DOp. de. l. aduerſꝰ. S. e. So. ibi inducit᷑ pactũ yad liberationẽ qdᷣvalʒ / hic ad obligationẽvſu FRα Vraꝝ ad q nudũ pactũ non ſufficit. Hec lex differt a. l. aduerſꝰ. Bamuis. Hediſhert al. aduert J p te Curſum vſurarum nondum in⸗ P * choatum impedit ſola oblatio: ſed inchoatuʒ impedit oblatio / conſignatio / ⁊ depoſitio. hoc Taht . 4 H urſus vſuraruʒ inchoatus 4 X* pꝛed 0 impeditur oblatione / ↄſigna tone / 1 depoſitione/ inchoãdi ſola oblatiõe aAl fructꝰ? ex pꝛedio obligato pꝑcepti extenuãt de⸗ bitum. h. d. cum glo. ¶ Pone caſũ vt ſr̃a ſonat ⁊ oppone a diuiſione:licet glo.non opponat:ſed contrarium oluit ¶ Opponc ergo ſic:aut fuit facta ſola oblatio/⁊ tunc nõ impeditur curſus vſuraruʒ: ergo fructus ⁊ vſuras debẽt conuerti non in ſoꝛtem/aut fuit oblatio /cõſignatio / ⁊ de⸗ poſitio/⁊ tunc extĩcta eſt obligatio ſoꝛtis:ergo ꝑ fructu⸗ um receptionẽ amplius non dʒ extingui.huius timoꝛe è hic tota gloſa. hoc dicit. In bone ſaciindicife veniit EE In bone fidei iudicijs veniũ 7 R b one. vſure ex moꝛa /⁊ lata ſſia ſuꝑ ſoꝛte extinguitur obligatio vſurarum. ¶ Que⸗ lro an officium quo maãdatur exequutioni ſnia —= rũ qñ ſnis ſit merum/⁊ dicunt quidã ꝙ ſic pꝑ. l. argẽtarium. S. nomi⸗ mãdat᷑ ex ne.ff. de iudi.⁊ quia ſi eſſet mercẽnarium finiretur ꝑ ſnĩazʒ ecutioni. vt hic.tu dic ꝙ eſt mercẽnariũ:nã deſeruit añ lit.coteſt.ſʒ nõvalde:vt.ff.de ĩterroga.actio.pꝑ totũ.deſeruit etiã poſt litẽ conteſtatã/⁊ valde:vt.l.ediles·S. item ſciẽdum.ff. de edili. edic. deſeruit ẽt poſt ſententiam in exequutione:vt l.qui reſtituere.ff.de rei vẽdi.nec ob.l.argẽtarium: qꝛ ibi agebatur actione in factum non autẽ imploꝛabatur offi⸗ cium iudicis:nec ob.ꝙ finitur per ſententiam: quisa illud verum quantum ad cognitionem cauſe pꝛinci⸗ ER⅔M alis non quo ad exequutionem. M E, J ea Pꝛopter dubium euentumyvalet obli gatio vſurarum ⁊ vltra legitimuʒ mo dum.hoc dicit cum.l.ſi ea e. Pena adiecta 4 i —–— ena adiecta quãti⸗ G R Bm allegas. e pᷣſumitur in frau⸗ EARgdem vſurarũ adiecta nec valet vltra legitimũ Amodũ vſurarum. hdd. Nota ergo ꝙ valet vſq; ad legitimã quãtitatẽ vſuraꝝ Sʒ cum hodie vſure nõ debeantur vſq; ad quãtum vale⸗ bit pena: Rñdeo vſq; ad concurrentẽ quãtitatẽ cũ inter eſſe ⁊ non vltra. H Op.ꝙ pena valeat:vt.l.lucius.ff. de actioni.empti.cũ ſimilibus.So.ibi fuit adiecta pena facto hic quãtitati:⁊ ideo aduocati maledicti docuerũt feneratoꝛes facere ta lẽ maliciã:qꝛ in inſtrumentis apponunt hoc pactuʒ /pꝛo⸗ mitis ſoluere decẽ que tibi mutuo hinc ad mẽſem/⁊ ſi nõ ſolueris pꝛomittis mihi pᷣſentare tot pignoꝛa aureavyl ar gẽtea ꝙ eque valeant ſub pena cẽtum libꝛ.vel pꝛomittis hinc ad mẽſem comparere coꝛam iudice ⁊ reciꝑe pᷣceptũ de ſoluẽdo mihi debito ⁊ facies me citari vt compaream ad videndũ fieri pᷣceptum/⁊ hoc pꝛomittis facere ſub pe na cẽtũ libꝛaꝝ.nunquid valet iſtud pactũ:certe ſi pena eſ ſet adiecta quãtitati indiſtincte pᷣſumeretur appoſita in⸗ fraudem vſur arũ ⁊ nõ teneret:ſʒ cum ſit adiecta facto di cerẽ ꝙ aut creditoꝛ erat ałs ſolitus ſub vſuris fenerare ⁊ pꝛeſumitur in fraudem vſurarum factum /⁊ non teneat maxime de iure canonico/aut nõ erat ſolitus fenerare et bñ tenet qꝛ pena non ẽ adiecta facto qð augeat obligatio nem:ſed facto qð eſt ad cautelã obligationis:vt eſt pꝛeſẽ tare pignoꝛa vel pꝛeceptum recipere:vt.l.eatenus.in fi.⁊ l. ſe. ff. de ↄſti.pecu.⁊.l.qui autem.S.j. . Nihil dicit Jacobus Butri⸗ CBmnon. 3 garius. I creditrici. abe vr pegtat ut⸗ ed ito 2. ducit obligationem in futu⸗ Fo. CX = le . ec Quidam intelligunt hãc aut᷑. ge⸗ 4 ner alixer:qꝛ licet rubꝛuʒ loquatur Nbꝛincipaliter in ruſtico /tñ nigrum loquitur ge REEREMeraliter q non placet/a ideo in ggricolis ſer ua hac legẽ ĩ alijs.l.eos.⁊ hec lex bꝛeuiter dicit Abi mu tuatur agricole legitima vſura ẽ ſi mutuatur pecunia eſt ꝓ ſolido ſiliqua ꝑ modũ bladi octaua medij.h.d. In ru⸗ ſticis ergo ſerua hanc legẽ. In alijs dic ꝙ aut mutuatur oleum frumentum vel vinũ: tũc in eadẽ ſpẽ vel etis ex a⸗ lia ᷣm glo.poſſum excedere legitimuʒ modũ:vt.l. oleo ᷓ e.aut mutuaturpecunia/z tunc aut ſtipulatur quis incer⸗ tum ⁊ qð recipit adimetur/t põt etiã excedere legitimuʒ modũvt.l.cũ nõ frumẽtũ. nec ob.illa lex:qꝛ loquitvbi eti am pecunia cum frumẽto fuit ab initio in obligatione de ducta/aut ſtipuloꝛ certuz/⁊ tunc debeo ſeruare legitimũ modum vſurarum qui ẽ in.l.eos.⁊ hoc ſi q̃ris de iure ve teri. Si aũt queris an iure nouo ſint licite:⁊ dicũt quidã Vlſure non: qꝛ leges apꝛobãt fidẽ petri:vt.l:j. S. de fide catho⸗ iure ſunt lica.at fides petri pꝛohibet vſuras: ergo ⁊ lex qꝛ in eo ꝙ ꝑmiſſe. ſe refert ad alium videtur contineri relatum.vt.l. vbi aũt S:·qui id qð.ff.de ꝓᷣbo.ob.cum ſi. Pꝛeterea appꝛobãtur quattuoꝛ concilia:vt.S.de hereti.l.quicũq;.at illa pꝛohi⸗ bẽt vſuras:ergo ⁊c. Pꝛeterea leges imitat᷑ canones: vt in aut᷑.de eccłia.ti.ſed canones pꝛohibẽt / ergo ⁊ leges: ſʒ certe iſta argumẽta non concludunt:qꝛ ⁊ poſt leges cun ctos populos ſunt vſure ꝑmiſſe ꝑ.l.eos.que eſt Juſtinia ni/⁊ concilis appꝛobãtur in his que ad fidẽ non ptinent non quatũ ad alia.⁊ iure autẽticoꝛũ ſũt licitevt in aut. de nau.feno. Itẽ ĩ his que ad fidem ꝑtinẽt/⁊ ad ſi pũslia ſer uamus canones etiã in foꝛo eccłiaſtico ⁊ leges ĩ noſtro. Sʒz nõne hic tractatur de ſpũ ali.ſ.de peccato:ergo debe⸗ mus ſequi canones.Hic ergo ꝙ aut queris an vſure ſint licite iure noſtro:⁊ dico ꝙ non: qꝛ cuʒ ſint iure diuino im pꝛobate Impꝑatoꝛ non pot eas facere licitas nam minoꝛ magiſtratus ⁊c. ⁊ ꝑ alias rõnes q̃ ſunt in gl. fallit ſᷣm gl. in aut.de eccłiaſtiti ·S. ſinaũt.⁊c.ibi ẽ ſpale.rõ ſi, pãlitatis eſt qꝛ veniunt ex diſpoſitiõe legis ſine hominis conuen⸗ tione vel facto:⁊ ideo vidi dubitari de vſuris quas pᷣſta⸗ re dʒ vir qui non ſoluit dotẽ ſoluto matrimonio debito tꝑe an ſint licite/⁊vidi eas peti in libello.nã non veniunt ex pacto vel ex diſpoſitione mulieris:ſed ex lege in pens moꝛoſi/vñ ſicut valet pena ſi lex diceret ſi non ſoluat.xtẽ pus debitum ſoluat cẽtum nomine pene/⁊ ita ſi dicat ſol uatvſuras.nã ⁊ als lex appellat vſurã penam:vt.·je.l.pi⸗ . gnoꝛibus.quidã tñ magnꝰ theologus dicebat ꝙ nõ erat licita:qꝛ ſi lex ſimpliciter apponeret peno bñ valeret.ſed ponẽdo ꝙ pꝛo rata tꝑis ſoluãtur vſure non ſunt licite qꝛ ſe refert ad computationẽ tꝑis: aut queris an ſint vſure pmiſſe iure noſtro ſiue licite ſint:⁊ dico ꝙ iure noſtro ſũt permiſſe/ qꝛ nõ reperio eas pꝛohibitas eẽ:⁊ argumẽta ʒ ria non obſtãt.vt.S.dixi. † Oblatio / conſignatio / ⁊ de 4 ¾ Ccep tam poſitio impedit curſuʒ vſu ☛M BKrarum ⁊ inchoatuʒ tollit debitum pignus libe AEXM rat/2 facit periculum trãſire ad creditoꝛẽ/2 pi gnoꝛaticiã actionẽ inducit.h.d. ¶ Op. ꝙ ſufficiat ſola oblatio:vt.lſi pte.S e. So. ibiloq Aſurarũ tur in curſuvſuraꝝ inchoãdo hic in inchoato. Sʒ quid ſi curſuʒ an eſt res q̃ deponi non poteſt / certe ſufficit conſignatio / vt ĩpediat ſo ar ꝓ de dona.ante nup.aut᷑.dos data.⁊ eſt argumentum la oblatio ad queſtionẽ.arbiter iuſſit me dare manualiter. x. tibi ſi⸗ ne aliquo medio ego venio ad domum tuã ⁊ te non inue nio ⁊ offero nunquid ſufficit:quidaʒ ꝙ non niſi deponak Alij contra qꝛ poſtq; arbiter voluit immediate tibi dari noluit fleri depoſitionẽ/ ideo ſola oblatio videtur ſuffi cere ar.huius glo.⁊.d.aut᷑.dos data.¶ Itẽ op.ꝙ debitoꝛ qui conſignauit ⁊ depoſuit non liberetur interitu: vt.l qui.x.in pꝛin.ff. de ſolu.⁊.l.ſi oꝑa.ff.de doli excep.So.vt glo.qꝛ aut debebat ſpẽm ⁊ liberatur ipſo iure /aut quãti⸗ tatẽ ⁊ ope exceptionis.¶ Item op.ꝙ admittatur ad ſolu tionẽ partis:vt.l.cum hrs·S.ſi decem.ff.de ſta.li.⁊.l.qui dã extimauerunt. ff. ſi certum peta. So.vt glo.qꝛ ibi ſpã⸗ le. ¶ Itẽ op. ꝙ liberet᷑ cũ alia determinatione / vt. l. ſi ſolu turus.ff. de ſolut.So.hec ſᷣm illam vt offerri congruo lo⸗ co ⁊ tꝑe debeat ⁊ nõ ſit iuſta cã recuſãdi.( Itẽ op.ꝙ ſoꝛ⸗ tis obligatio non ſit extincta:qꝛ tunc contingit liberatio cum plene dominuʒ rei ſolute trãſit in creditoꝛẽ:vt.l.vni ca.ſi ſeruꝰ extero:⁊.l.ex empto ·S.j.ff.de actiõe empti:ſed „ 4 M R * Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis hic nõ fit plene creditoꝛis:ſed eſt apud ſeqſtrũ: ergo ⁊c̃. ¶ Pꝛeterea dicit lex ꝙ ſi recipiatur pecunia de depoſito ꝙ datur pꝛima actio /vt hic in fine: ergo nõ fuit extincta qꝛ in perpetuũ non daretur:vt.l.que res·S· areã.ff. de ſo⸗ lutio. Ad pꝛimũ reſpõde vt gl.⁊ pꝛoba per exẽplavt ipᷣa. Ad ſecũdũ dic ꝙ vere eſt extincta:ſed fictione iurꝭ fingi tur poſtea non extincta. Quero ergo quid operet᷑ obla⸗ Oblatio tio ſola:⁊ dico ꝙ aut fit extra iudiciũ ⁊ exceptionẽ ſolam ſola quid parat ⁊ pignoꝛis retentionẽ/ aut fit in iudicio:⁊ tunc aut operet᷑ in offertur pecunia ⁊ tollitur pignus.vt.l.aliena·S fin.ff.de vſurarum pignoꝛa.· act. Aut offert ſe ſolum paratũ ſoluere ⁊ noõ pe⸗ curſu. cunia ⁊ tunc ſolũ paratur exceptio / hec vera ſi erat res qᷓ poterant cõſignari ałs ſufficit ſola oblatio quãtũ ad om nes effectus hic poſitos vt.d.aut᷑.dos data.Si aũt inter uenit ſola depoſitio ſine oblatione: ⁊ tũc aut erat perſo⸗ na cui poterat fieri oblatio:⁊ tunc nihil operat᷑ depoſitio vt.l. ij. S. eod. ̃m verã lecturã. Si aũt non adeſt perſona cui poſſit fieri oblatio / tunc ſufficit depoſitio. vt.l.ſi credi trici. in fi. S. eo. ti. Si aũt interuenit oblatio conſignatio ⁊ depoſitio operatur omnia que dixi in ſummario. en NRd b itas Indebite vſure ante ſoꝛ . fem ſolute cedunt in ſoꝛ⸗ Nterm / ſolute poſt repetuntur. hoc dicit Jacob. ◻ Butrigar. P Gnuſtitutionibus. an SAE moduʒ pᷣn cipalis ita flideiuſſoꝛ ⁊ mandatoꝛ non tenetur nm; de eo quod vltra legitimum modum vſursrũ mam eſt ꝓmiſſum. hoc dicit. 7 vſuras Pecunia ſimpliciter ſolu⸗ m 1 ðta cedit in grauioꝛem cau⸗ ny (am ſi plura ſunt debita ſi vnum cedunt pꝛimo in vſuras.hoc dicit. J noꝛ 1 b us Pignus ita demum ꝓ g vſuris nudo pacto de⸗ bitis retinetur ſi conuenerit.h.d. m at er⸗ Ex moꝛa ⁊ quaſi moꝛa veni⸗ unt vſure in contractibus bo Ve ne fidei. hoc dicit. K /¶ Dop. ꝙ diſtinguat an pf ſit ſolit?fenerare vk nõ.vt.l.q ſemiſſes.ff. eo.So.illa locũ hʒ cũ mr̃ ſolũ pecu⸗ niã cuſtodiuit /ſecꝰſi eã attingit:⁊ ĩ ſuos vſꝰ ↄuertit:quia Rtüc idiſticte pᷣſtat vſuras.vt.l.idẽq;·S· ſi ꝓcura Aroꝛ. ff. mã. ⁊ ita debet determinari glo. By Ro auro Spẽs data ⁊ extimata non 4 recipit vſuram.h.d. OD g Vbi tollitur pꝛincipale tollitur eiꝰac⸗ 4 ceſſoꝛiũ:⁊ in traiecticia pecunia poſ⸗ Pxſunt ſtipulari vſure / centeſime illuſtres poſſunt ſctipulari trientes mercatoꝛes beſſes centeſime ceteri còiter mediã centeſime:⁊ excogitata cõtra hãc le⸗ gem in fraudẽ vſurarum infirmantur.h. d. ¶ Expone tex. dicẽdo hucuſq; habuiſti thema/qõneʒ / ⁊ ſolutionẽ:hic ponitur ratio dubitãdi Ipncipali ei hic eſt ratio ſolutiõis.¶¶ Modo quero an ſit vera allegatio ſcʒ ꝙ ꝓ ſingulis annis requirat᷑ vna pᷣſcriptio an ſit vna pꝛo omnibus annis: Reſpondeo ꝙ eſt tantum vna pꝛo 2 omni tempoꝛe:quia eſt vnicum ius ſtipulatiõis lʒ pꝛeſta tiones ſint plures:qꝛ pꝛeſcribit᷑ iuri qd eſt vnum non pꝛe ſtationibꝰ:⁊ eſt ratio:qꝛ ſublato pꝛincipali ⁊c.ſecus ĩ le⸗ gatis:vt dixi in.l.cũ notiſſimi.jde pꝛeſcrip.xxx.an. Pꝛĩcipa⸗ ¶ Vodo op ꝙ ſublato pᷣncipali acceſſoꝛiũ non tollatur Iſublato vt.l. intelligerc.· de remiſſ pign.⁊ dicta.l. cum notiſſimi. an ſemper Sol. autvitium impediẽs pncipale poꝛrigitur pꝛincipa tollat᷑ ac⸗ liter ad acceſſoꝛiũ nõ in ↄñiam:⁊ tunc viciato vno vicia ceſſoꝛium. tur ⁊ reliquũ.vt. l.debitũ · .. de remiſſ.pignoꝛ.⁊ hic pꝛout erat ſufficiens pꝛeſcriptio ⁊ pꝛo vſuris:aut non poꝛri⸗ git vitiũ ad vtrũq; pᷣncipaliter: ⁊ tũc aut vitiũ eſt ĩ acceſ ſoꝛio ⁊ nõ ĩpedit pᷣncipale.vt.d.l.cũ notiſſimi.aut viciũ eſt in pᷣncipali:⁊ tunc aut tollitur pꝛincipalede iure cõi:⁊ tollit᷑ etiã acceſſoꝛiũ in ↄñiam ⁊ ita etiam poſſet intelligi hec lex.⁊.l.cũ ſpõſus·S·gñaliter.ff.de donatio.inter vir. ⁊ vxoꝛem.verumvſure iam commiſſe ⁊ ex ſtipulatione de bite non videntur tolli ſoꝛte ſublata.vt.l.fi · S. fl.ff. de con dictione indebiti niſi dicas pꝛincipaliter etiam eẽ pᷣſcri ptũ obligationi vſurarũ curſus indubitãter impedit᷑ ſoꝛ te ſublata non ſi nouata vel in iudicium ⁊ ſententiam de⸗ ducta. vt.l.j.S.de iud.⁊.S.e.l.in bone fidei.vbi veniũs ex moꝛa lata ſnĩa ſuper ſoꝛte tollitur petitio vſuraꝝ:vt.l. iiij . depoſiti.⁊.l.centum capue.in fine.ff.de eo ꝙ certo lo co.Si autẽ pꝛincipale viciatur de iure ſpãli non viciatur acceſſoꝛium:vt.l.j.ff.quibus modis pignus vel hyothe⸗ ca ſoluitur.⁊ hec eſt vera vbi pꝛincipale tollitur ipo iure ſʒ ſi tollat᷑ ope exceptiõis lʒ ſit regła ꝙ eodẽ mõ deberet acceſſoꝛiũ tolli:tñ fallit ĩ hypothecaria q̃ dicũt᷑/at etiã pᷣ⸗ ſcripta actione perſonali tollitur ipſo iure:ſed non in effe ctu:nã tunc licet tollatur pꝛincipale remanet acceſſoꝛiuʒ yvyrtt. l.ſextantes ·S/ latinus. ff. ðR excep.rei iudi. E vſur ig Hiſpoſita.S.l.pꝛoxima.ha⸗ LZy 1 bent locuʒ in futuris caſibꝰ M(Anon pꝛeteritis. hoc dicit. S SS V CE null 0 Poſtq; pꝛohibitum ẽvſuras 6. — ¶Dyſurarum exigi videtur pꝛo⸗ VAhibitꝰ omnis modus ꝑ quẽ ꝑueniatur ad illð vt ſic lex rebus non verbis imponatur. = Denautico kenoze S Kubzica. W „ 1 „— NAAIMaiectitiã pecuniã. Eſura nautica pꝛeſtatur pꝛopter peri ◻ 2 Mculum ⁊ ceſſante periculo ceſſat effectꝰ hoc dicit hec lex. . — m pz P caſum facit queʒ AND teneri de caſu qui als non teneretur.hoc dicit. A(Collige ex bᷣ titulo ꝙ regłariter pecunia ẽ pe Pecũia ẽ riculo debitoꝛis:vt.l.incend ium.S.ſi cer.petatur.⁊ ideo ĩ periculo regulariter non pꝛeſtat vſuram centeſima quãdiu durat debitoꝛis periculum ⁊ non poſt: ideo dicunt quidam ꝙ etiã hodie 8 eſt licita hec vſura:qꝛ eſt pᷣcium periculi quẽ ſubit credi⸗ toꝛ:vt.l.periculum.ff.e.⁊ qꝛ ponit ſe in dubio ſicut quãdo duo ponunt pecuniã ſuꝑ tabulario ⁊ ludunt inuicem: nã quilibet ſubit ſe foꝛtune:⁊ ideo non videtur peccatuʒ /ſie nec hic cum foꝛtune ſe ſubijciat creditoꝛ. Depoliti vel contra. Mubꝛica. beratur per caſuʒ 4 re ꝑempta/ſi pꝛetextu latrocinij ſi res non perit nõ cxcuſatur.h.d. Sop. ꝙ,en eat᷑ depoſit arius de caſu Depoſita⸗ vt. l. . S. ſepe. ff. e. So. aut queris an te riꝰ an tene mneatur de culpa leui vel leuiſſima / ⁊ di atur de ca oo ⁊+tenetur ſi conuenit vt de pericu⸗ ſuſoꝛtuito lo teneatur non de caſu foꝛtuito niſi conuenerit vt hic. in caſu tñ in quo de natura gctus veniebat leuiſſima culpa vt in cõmodato pactum de periculo oꝑatur:vt veniat cꝭ⸗ ſus foꝛtuitus ᷣm glo.in.l.ſʒ ⁊ ſi quis ·S· queſitum. ff.ſiqͥ cau.⁊ hoc ideovt pactũ opercet᷑ꝑ.lł.ſi quàdo.ff. de le.j.Al tramontani dicunt ꝙ oꝑantur verba qñ poſſunt /ſ quã⸗ do poſſunt non operantur: at hic operari non oſſunt:na verba pꝛeter mẽtẽ non oꝑantur:vt...labeo in fl. ff. de ſu⸗ pellec.le. at non eſt veriſimile ꝙ quis ꝑ pactum de pericu lo velit ſe ad cauſam obligare cui pꝛouideri non pot: er⸗ go non fuit de mente:ſʒ pꝛima opinio ſeruat cõiter.aut fa ctũ ẽ pactum de cuſtodia:⁊ tunc tenetur de leuiſſima cul pa/ aut non interuenit pactum: ſed moꝛa/ tunc indiſtin⸗ cte tenet᷑ de caſu: vt.l.ſi plures.⁊. l.ſi in alia.ff.depoſi. aut interuenit caſus/ tũc aut pᷣceſſit culpa ex qua tenebatur ⁊ ab iſta cauſatur caſus ⁊ tenetur vt dicto · S·ſepe. als nõ vt hic. hoc dicit. . . . ure In actione depoſiti veniũt vſu re ex moꝛa ⁊ quaſi moꝛa ⁊ ſubla to pꝛincipali tollitur acceſſoꝛium. hoc dicit Clſare an cum duabus ſequentibus. ¶ Op. ꝙ vſure ve lure niãt ex pactovt.l.luciꝰ.c.l.die.ff. e.So.młtis modis poſ veniat ex ſunt venire vſure:nam pñt venire ex ſtipulatiõe pꝛopter pacto. moꝛã vt cũ pꝛomittis dare cẽtumvſqʒ ad menſeʒ alłs pꝛe ſtabis vſuras.Aliquãdo veniunt ex ſtipulatiõe pꝛopter moꝛã caſus eſt in.l.lecta·S.fiff.ſi cer.pe.aliquãdo veniũt ex pacto:vt.d.l.die.aliquãdo ex moꝛa vt hic :aliquando ex quaſi moꝛa:vt.il.pꝛoxima.vt quis conuertit pecunis 9 £ 9 cno P ſmnulche Gcuun⸗ uſapein peeſtm st ein Nenamc auocat Inpern yel fee a ſono de ſopriet lunactia mnſactio Necretum ceneti llactio. ℳ 4 lpeounis katurpnenn ficulocalcce CLulpa ſele ainſg jeretun hocde fiterpecuntif r Katur tli⸗ wäcqgnädim damgetiben gliqgneſibtatc 1dobooſangit ludunriputemg ideturpeuegſe ſo. hutt 3 Doſtnis 6benenoeren dulanoenifſin tbdd. oſterusdett Oantqberisenn iwlculimun ventn dehere Connenetunhn Prrleuſſman outnn t Sceimfi iinfeil =. in vſus ſuos niſi eſſet data pecunia ad numerũ: quia tũc videtur data poteſtas vtendi ea ⁊ excedit notiſſimos ter minos depoſiti/remanet tamen depoſitum: vt dicta.l.lu cius.¶ Itẽ op. ꝙ lata ſentẽtia ſuꝑ ſoꝛte nõ tollãturvſure: vt. lj. S. de iudi. Sol. ibi debẽt ex ſtipulatiõe hic officio. ¶ Item op.ꝓꝙ etiaʒ officiũ per ſe admodũ actionis poſſit Offm̃ an ꝓponi:vt dicta.l.ꝙ ſi minoꝛ.S.reſtitutio.ff.de mino.So. poſſit ppo duplex eſt officiuz:qͥddã eſt mercenarium qð deſeruit in ni ꝑ ſe ad actionibꝰ bona fide late ſᷣm naturã actionis / in ſtricti iu⸗ modũ ac⸗ ris non arbitrarijs deſeruit ſtricte / in arbitrarijs ſeruit tiõis:? ⁊ q̃⸗ late ⁊ extra naturã actionis:nã in qualibet actiõe deſer⸗ tuplex ſit uit iudicis officium:vt.l.ij.S poſt oꝛiginem.ff. de oꝛigine officium. iuris.⁊ ideo ꝓcedit talis libellus. Talis debet mihi de⸗ cem quare peto per vos ⁊ veſtrum officiũ condẽnari:qꝛ hic nõ ꝓponitur officium meũ /⁊ ſic via extraoꝛdinaria 4 ſimul cũ oꝛdinaria ſed mercenariũ actionis ſine quo iu-⸗- dicium expediri non potcſt/⁊ hoc officium finitur finita cauſa pꝛincipali vt hic. Sed quoddã eſt officiũ meruʒs:⁊ hoc eſt multiplex: nam quodda pꝛoponit᷑ admodũ actio nis ⁊ eius loco / vt quia peto aliqd dari vel fieri ⁊ exigit plenam cauſe cognitionem vt illud quo petitur ſalarium aduocati ⁊ reſtitutio:vt dicto· S reſtitutio.Aliud ẽ ꝙ eti⸗ am per modũ actionis ꝓponitur /quia petitur aliqͥd da⸗ ri vel fleri ſed non requirit plenã cauſe cognitionem: vt l.j·S· cuʒ patronꝰ.ff. de offi.pꝛefec.vꝛ.⁊.l.nec quicqᷓ;· S. de plano.de offici.pꝛoconſul.⁊ leg. Aliud eſt officium quod pꝛopꝛie ⁊ vere dicitur merũ quod non ꝓponitur per mo dum actionis:vt quãdo petitur interponi decretum ſuꝑ tranſactione vel alienatione rerum minoꝛis ⁊ dicit᷑ iſtud decretum quedam deliberata permiſſio abſolutionẽ vel condẽnationem non continens.de quo in.l.cum hi.ff. de tranſactio.⁊.l.nec quicq;·S· vbi decretum ſᷣm vnam lec. de offici. pꝛocõſul.⁊ leg. „ ͦᷣͦ ionen S ntoꝝ Sequeſter qui conuentionem 4 Mopter. So ener onironwendſonen tionis ſeruare.hoc dicit Jaco. Butrig. P Elid gei m Hepoſitariꝰ tenetur pe⸗ 1 eriu cuniam depoſitam red⸗ Ay dere / nec excuſatur ſi alij mutuauit. hoc dicit Rans&Jaco. cum ſequenti. 85 herecktt, „* eruus heredita Gm hered itas. rius deponendo Cacquirit actionem futuro hercd. d . ndemnatus S Bi depolitum. in actione depo a ſiti eſt infamis. h. d. S. z 1 n actione depoſiti non admit J tiis. Furcomenlatte virnned W tus contra pꝛiuilegiatũ vtitur ſuo pꝛiuilegio. R&αhoc dicit Jaco. But. ¶ NMũquid pꝛopter impẽ⸗ ſas in re depoſita habet retentionem: videtur ꝙ ſic: vt.l. in rebꝰ.S.poſſunt.ff.cõmo.ſed ibi loquitur in comodato. Et ideo dic contra ꝓpter generalia verba huius legis. ¶Sed nũ quid exceptio ſpoliatiõis poteſt opponi: Glo. ꝙ ſic.dñs etiaʒ poteſt obijcere de dominio ſi eifuerit de⸗ Exceptio poſita.¶ Modo op.ꝙ nondũ debeat cauere:quia nondũ ſpoliatõis eſt controuerſia mota:vt.l.hoc autem. ff. ſi plus qᷓ. per.l. an poſſit falci.Solu.vt glo.quia per denũciationẽ eſt mota cõtro⸗ opponi. uerſia:modo certum eſt ꝙ per conteſtationẽ non impedi tur reſtitutio:vt in auctẽtica hic poſita:⁊ dominꝰ veniẽs debet audiri:quomodo ergo hoc debet intelligi: Reſpõ deo aut nullus mouet queſtionem/a redditur ſine cauti⸗ one:aut dominus mouet queſtionẽ/a tunc aut per ſolam denũciationem/ ⁊ tunc non impediet:immo fiet reſtitu⸗ tio pꝛeſtita cautione vt hic.in fine. Aut per rei vendica⸗ tionẽ:⁊ tunc impedit:vt in aut᷑.hic poſita. 2 Ed iam. Extraneus ergo non impe⸗ H I. dit reſtitutionem dominus ſic:non per modum denũciationis:ſed per rei HMRyendicationẽ ſic/ nec colonus vel inquilinus poſſunt impediri ſoluere locatoꝛi / niſi a domino per rei vendicationem. ¶ Sed quid ſi quis velit impedire per Depoſiti vel cõtra. Mandati. Fo. C. yqueſtraria ⁊ liberatur debitoꝛ per ſolutionem: DPa Ere&licet inſtrumẽtum debiti penes creditoꝛem re- manſerit. hoc dicit Jaco. But. 9 p enes Debet ſequeſter foꝛmã conuen⸗ 9 ſequeſtrationem fiendam a iudice dicens ad ſe pertinere certe puto ꝙ non poſſit impedire: quia videtur denun⸗ ciare q; petere/⁊ ita vidi ſeruari. Sʒ ſi rei vendicationeʒ peteret hʒ locum lex kons ſiden fer⸗ 1 Moꝛtuo deponente Bp er uacuam ex pluribus heredi⸗ bus veniat vnus pꝑtem ſuã rei depoſite cõſequu⸗ tus / relique partes percuùt periculo heredum negligen⸗ tium. hoc dicit. . ð ¶ Op. ꝙ iſte non debuerit admitti ad partem ſuã:vt.l.ſi plures. ff. e. So. aut depoſitum erat diuiduũ/⁊ tũc aut ve nit vnus ⁊ recipit ꝑtẽ ſuã:vt hic:aut veniunt omnes vel maioꝛ pars ⁊ totum cis redditur ⁊ cauent de ſoluẽdo ꝑ⸗ tẽ alteriꝰ / vt. l. j·S. ſi pecunie.ff. e. Si aũt id qð erat depo⸗ ſitum erat indiuiduuʒ/a tunc ſiue veniãt omnes ſiue ma ioꝛ pars ſiue vnus reſtituitur eitota res p̃ſtita cautione vt.l.ſi plures.ff.e.ſ Itẽ op.ꝙ teneatur cõicare ſocijs ꝑteʒ ſuã / vt. l. verum. ſi cum tres.ff. pꝛo ſocio.So.ibi loquit in ſocietate q̃ hʒ vicẽ fraternitatis. Mandati. RKRubzꝛicc. E Pꝛocuratoꝛ pecu⸗ S Duerſus. conuerſam ĩ do W. mini vtilitatẽ repetit cum vſuris ⁊ ſa⸗ VWNBlarium fm iuris foꝛmã.hH..d. V SN& ‚¶Sz q erit iudicis cognitio ſuꝑ ſala⸗ 3 C NErio. Rñdeo qꝛ aut fuit incertũ ſalariuʒ RAREAEn rio. †e. aut fuit pꝛomiſſum certũ tũc Rpꝛomiſſum ⁊ nil põt cõſequi /vt.l.ſala⸗ aut pꝛocuratoꝛ erat ałs facturus:⁊ babet actionẽ mãda⸗ ti/aut non erat ałs facturus/ tunc aut era t factuʒ qdðᷣ cõö⸗ ſueuerat locari:⁊ hʒ locum locati actio ałs pᷣſcriptis ver bis: vt. lI.naturalis· S. at cum do ff. de ̃ſ⸗ crip.verb.¶ Que⸗ Aduoca⸗ 1o ergo qẽ differẽtia inter aduocatum ⁊ ꝓcuratoꝛẽ. Rñ⸗ tus qũo deo qꝛ ſi incertũ ſalarium pꝛomittitur aduocato bñ ſibi differt a p debetur: qꝛ ⁊ ſine pacto debefetvt.l.j..S.in honoꝛarijs ff. curatoꝛc· de var.⁊ exoꝛ.cog.vñ ſi lex iuuat nulluʒ / iuuat foꝛtius iinn J ualidum vt.l.vnica.circa pꝛincipiumj.de rei vxo.actio. pꝛocuratoꝛi vero non debetur vt.l.ſalarium Je.aut fuit . Promin uʒ nudo pacto ⁊ debetur aduocato cõdic. ex hac . vnica. S. de ſuffragio.pꝛocuratoꝛi officio iudicis.¶ Eſt ⁊ alia differẽtia:qꝛ lʒ aduocatus non erat ałs facturꝰ nõ petit vt mercedeʒ:ſʒ vt honoꝛariũ ſicut ⁊ mẽſoꝛ vt. l. . G. ſed ſi mercedẽ.ff ſi mẽ.fal.mo.di.pꝛocuratoꝛi/vt merces debetur actione locati ſi nõ erat ałs facturus. —— Hec lex põt legi ita Gm ex caulſa. dictio afacter ſim plicẽ relatiõem/ ita ꝙ non. ¶Oopo. a diuiſione ſic aut pater obligauit pignoꝛa ſua alij nomine creditoꝛis ⁊ agit cõmodati:aut ſibi ſuerũt obligata ꝑ debitoꝛẽ/ agit hypothecaria ⁊ ceſ ſat actio mandati:huius timoꝛe ſunt hic varie lecture. J p ater Potes intelligere ꝙ mandauit 'actiones donando/vel tanẽ; p⸗ curatoꝛi ſuo.hoc dicit. J . – Ti am Quãdo pꝛocuratoꝛ agit cãm cũ EEh madato etiã ſi malum finẽ capi alt negocium ſũptus litis repetit ſecus ſi non Rrnn habet madatum. h. d. tex. 7 glo. ⸗ ¶ Op· ꝙ non repetat ſumptus:vt.i::ſi ſine.S. q auteʒ.ff Pꝛocuta rẽ ra.haberi.⁊.l.iiij.iudi.ſol.So.ibi carebat mandato: ⁊ toꝛ qñ poſ ideo non agit:qꝛ nec vtiliter inchoauit nec finiuit:hic ha ſit repere⸗ buit mãdatum/⁊ ideo ſubuenit ei qui ſequutus ẽ dñi vo⸗ re ſũptꝰ li luntatẽ: vt.l. iij. ff. de in rem verſo. tis: qñ J maritusg. Imputatur ꝓcuratoꝛi q ſit ei ipu⸗ 2 .. 1e bonoꝝ poſſeſ.domino nõ tandum. petijt.hoc dicit. 8 ¶ Quero ergo qñ imputetur ꝓcuratoꝛi. Rñdeo aut nõ habuit mãdatum ⁊ non põt ei imputari/aut habuit ſpãle mãdatum/⁊ tenetur ſᷣm oẽs:vt.l.ſi quis mihi·S. iuſſuʒ.ff. de acqui.hr̃di.Aut habet gñale mãdatum /⁊ dicit gloſ.ꝙ tenetur ⁊ male arguit:qꝛ ẽ vᷣum ꝙ ratihabitio equipetur gñali mãdato:ſʒ ſpãli/⁊ hec vidẽtur pꝛobare ↄᷣꝛium a g⸗ rio ſenſu ibi madaſſe te ⁊c̃. Sed ſi vis tenere gloſ.teneas eius tñ ratio non placet. Quero de ratione dubuãdi:⁊ dic vt glo.⁊ attẽde qꝛ ratio quare hr̃duas noõ põt adiri ꝑ Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis pꝛocuratoꝛẽ eſt/qꝛ ſolo animo aditur vñ mãdãdo pꝛocu⸗ ratoꝛi ꝙ adeat habeo animum adeundi/a ideo ſtatim he res efficioꝛ vnde amplius non poſſum fieri hr̃s. ofiſſa Et expꝛeſſum ⁊ tacitum J fid eiuſloꝛ. mãdatuʒ inducit mãda⸗ Hactionem hoe diel. dat ereqlrort gli CZXIi ui manda Flitteras. creditoꝛi alij mutuari tenet᷑ mãdati /debi⸗ R toꝛi vᷣo actione de mutuo.h.d. ¶ Op. ꝙ hẽat locũ vtilis ĩſtitoꝛia ⁊ nõ mãdati vt.l.ſi mu tuã.S. de exercito.actio.So.aut directũ fuit mãdatũ cre ditoꝛi/⁊ dat᷑ ei ð mãdãtẽ actõ mãdati ⁊ dat᷑ actõ mutui ꝰ accipientẽ /vt hic:aut fuit directũ debitoꝛi /⁊ datur vtilis inſtitoꝛia ↄð mãdãtem:vt in ↄꝛio.¶ Iteʒ op.ꝙ nulla actio detur mãdãtem /vt.l.ſi vᷣo·S·cum quidã.ff.e.So.ibi ſo⸗ lum recommend auit debitoꝛẽ amico ſuo hic mãdauit vt eis pecunias mutuaret.ſ Item op.ꝙ directe detur actio de mutuo ̊ mãdãtem ac ſi ipſemet accepiſſet vt.l.ſi ex cõ tractu.S.q cum eo.So.vt glo.Collige ergo ꝙ aut l̃e fue runt directe ad creditoꝛẽ/⁊ tunc aut erãt ſolum cõmẽda⸗ toꝛie ⁊ non tenetur cõmendãs vt.d.l.ſi vᷣo⸗S. cum quidã. aut in eis continebat᷑ ꝙ deberet mutuari pecunia debito ri:⁊ tunc mãdãs tenetur mãdati /debitoꝛ certi condic.vt hic:aut lr̃e directe ad pꝛocuratoꝛẽ fuerunt ſiue debitoꝛeʒ diem / poſt ſic vt. d. l. ſi tibi mãdauero. Si aũt omittit ꝑ⸗ emptoꝛiam:⁊ tunc aut cõpetebat ei tm̃ ⁊ nihilominus a⸗ gat nec diſtinguo ſciens fuerit vł ignoꝛãs: qꝛ in fctõ ſuo non cadit ignoꝛãt ia:vt.d.l.fideiuſſoꝛ·S·fl.ſi autẽ compe tebat / etiã ipſi reo:tunc aut omiſit ſcienter ⁊ non agit: vt hic:aut ign oꝛãter:⁊ tunc ideʒ ſi ignoꝛauit ius: ſecus ſifa ctum:vt.d.l.ſi quis pꝛohibuerit. Item ſi omiſit appella⸗ tionẽ non agit niſi in duobus caſibus qui ſunt in.l.ſi pꝛo = curatoꝛẽ·S. ſi ignoꝛãtes.ff.mã. WBm per pꝛocuratoꝛem. WSi pꝛocuratoꝛ leſit cauſam meã tenetur actio ne mandati.hoc dicit. 99Mocuratozem. orrarde re⸗ na fide faccre.hoc dicit. N:o⸗ 9 ꝛocuratoꝛ tenetur A 6 Pꝛocuratoꝛe.edolo lara culpa/le 1 Huiz leuiſſima: ? qui oẽ dicit nihil excludit. ¶Op. ꝓꝙ debeat diſtingui cuiꝰ gratia fuerit fa — andnaf' Abi madatum ba (¶Gm mandati. Abi madatumba debet ſeruari:ſed ſi habet incertos ſufficiẽt bo Mnata. tũc dñs mãdãs tenetur vtili inſtitoꝛia vt dicta.l.ſi mu⸗ ctum madatum:vt ſi gra mãdãtis veniat dolꝰ⁊ lata cul⸗ (odo⸗ tuam:aut fuit miſſus accipiẽs tanqᷓ; nuncius / ⁊ tenet᷑ cõo⸗ pa ſi mãdatarij leuiſſima: ſivtriuſq; veniat leuisvt.l.ſi vt lens dic. certi. vt. d.l.ſi ex contractu. certoS. nũc vidẽdũ.ff cõmo. So.hic ſpãle:vt ĩdiſtincte ite S Stibi Ex mãdato de mutuãdo naſcitur man veniat leuiſſima ⁊ eſt ratio:qꝛ videtur ſe idoneum aſſere * 2 dati actio.hoc dicit. Z rer re cum ſuſcipit mãdatuʒ ſicut dicimus in aſſeſ Runen DAJ o ea Agit mãdati qᷣ pꝛo alio fide⸗ fe ſoꝛe: vt. l. ij. ff. ꝙ quiſq; iuriss mrevo D Ne iuſſit:ſiue iã ſoluit ſiue iã con⸗ S ſe 63 d 73 Poſt conſummatum man⸗ 1 nen a dénatus eſt. ſiue reus pꝛincipalis iam incepit ☛ J ecu U. datuʒ pꝛeſtat dominus pꝛo⸗ Kackt F maas anale vti ſubſtãtia ſua/ ſiue fideiuſſit ad certum un T non eſt liberatus ad tps:ſiue diu extitit in obliga⸗ curatoꝛi intereſſe mandati.h.d. ero n V And atum. Hesulariter mandatum Mãdatũ rdoli re ĩtegra moꝛte dñi finit᷑ moꝝe dñi ACSOp. ꝙ non finiatur moꝛte vt.l.ſi vero nõ re⸗ finitur. . VJa E& muncrandiS. vlti. ff e. So. aut quis mandauit W Diſ fieri poſt moꝛtem qð põt colligi ex verbis expᷣſſis: vt qꝛ dicis ſoluas poſt tali:vel cathegoꝛice:vt quia dicit fune rabis me:⁊ tunc non finitur moꝛte.vt.d.l.ſi vero·S·vlti.⁊ l.fl.ff.de ſolu.aut mandat aliquid fiendũ in vita:tunc aut tione:ſi tñ ſoluit dum ſe poterat exceptione tueri non hʒ actionẽ mãdati.hoc dicit. † . ¶ Nota pꝛimo ꝙ regula eſt ꝙ fideiuſſoꝛ ãteq; ſoluat non RE Fideiuſ⸗ agit mãdati fallu in caſibus hic poſitis. Scðo ꝙ ſi omi⸗ ſoꝛ non a⸗ ſi exceptionẽ qua poterat ſe tueri/⁊ ſoluit non agit man gitmada⸗ dati.¶ Quero qũo pꝛobetur ꝙ ceperit diſſipare ſubſtatiã nd ſol ſuã. Rñdeo ſi alienabat bona ſua /ſi ludebat / ſi cum mere tricibus verſabatur:⁊ intellige ꝙ taliter diſſipabat ꝙ me rito fideiuſſoꝛ poterat timere:ałs ſecꝰ Quid em̃ ſi ſua bo na valebãt decẽ milia ⁊ expendit male centum:certe fi⸗ deiuſſoꝛ non pꝛopterea aget. ¶ Dppo./ꝙ regulariter agat fldeiuſſoꝛ anteqᷓ; ſoluat:vt.l ſi mãdato.ff.e.So.hic mãdauivt pꝛo me ſolueret:ibi ꝙ/p me rem emeret:⁊ eſt ratio qꝛ ille non agit ex cõtractu qui effectus eius dʒ conſummari poſt moꝛtem:tunc aut man datarius ſciuit moꝛtuum eſſe mandantẽ t finitur mãda⸗ tum /ſi ignoꝛauit durat:vt.l.cũ ꝑ.S:meuio.ff.de le.ij.aut effectus dʒ ſumi in vita:⁊ tunc finitur moꝛte dñi re inte⸗ gra:vt hic ⁊.l.inter cauſas in pꝛin.ff.manda.Sʒ q̃ eſt di ferẽtia an mandetur fiẽdum poſt moꝛtem an in vita cuiꝰ effectus dirigatur poſt moꝛtem. Rñdeo qꝛ quando man nondum impleuit:cum ergo mãdo vt fideiubeat videoꝛ dat᷑ flẽdũ poſt moꝛtẽ durat/poſt moꝛtẽ obligatio ⁊ actõ knmin mãd are vt ſoluat:vt.l.indebitã.ff. de condic. indebiti: · maãdati:vt.d.l.ſi vero ·S.·fl.ſʒ qũ dʒ in vita expediri fini⸗ tice ideo añqᷓ; ſoluat non impleuit mãdatum: ⁊ ideo põt age⸗ tur mandatum moꝛte:lʒ pꝛopter ignoꝛantiã excuſctur ꝓ Amnoſet re:⁊ ſi nõ ſoluit.( Modo quero que ſit differẽtia an agat curatoꝛ:vt.d.lʒ.inter.in pꝛin.⁊ ſunt hec in argumẽtum ſta ir ziis poſt ſolutionẽ an añ in caſibus hic poſitis.Rñdeo qꝛ qñ; tuto cauetur ꝙ qui facit teſtamentũ dʒ illud facere in me lilen⸗ ſoluit agit ad pecuniã:in alijs agit vt liberetur: vt.d.l.ſi moꝛialibus deſcribi:quidã fecit teſtamentum ⁊ manda⸗ ſicig mãdato·S.ij. IJtem op.ꝙ etiã poſt ſolutionem non agat vuit cuidam vt faceret in memoꝛialibus cõis poni eum et fürukt vt.l.ſi tibi mãdauero.in pꝛin.ff.e.So.vt gloſ.qꝛ ibi ſoluit ſtatim moꝛtuus eſt teſtatoꝛ:nunquid poſt moꝛtem madã ſeunul⸗ añ tpᷣs. Itẽ attende ꝙ qñ quis omittit exceptionem: aut tis poterit explicari⸗ Videtur ꝙ cũ teſtm̃ debeat aſſume ſümnere⸗ eſt ſciens ius ⁊ factũ ⁊ ſibi pꝛeiudicat. Idem ſi ius igno re poſt moꝛtem diſtingui debeat an ſciat mandatariꝰ de⸗ limg rat:ſecus ſi factum.q Ire op.ꝙ dãnatus iniuria iudicis functi mandãtem ⁊ nò poſſit explicare:aut ignoꝛat:⁊ ſic ſſe agat:vt. l.ſi quis pꝛohibuerit.ff. de publicia. So.vt gloſ. vt.l.cum pr̃·S· meuio.ff.de le.ij. glen. Item op.ꝙ etiã ſi omittat exceptionẽ poſſit agere vt.l. SAl . Salarium incertum re ⁊ gñe ꝓ⸗ Uſevoni ſi fideiuſſoꝛS. quedã.ff.e.So.ibi omiſit declinatoꝛiã:hic ₰ t atium.cratoꝛi non debetur. hoc dicit eßcire ꝑemptoꝛiã.¶ Itẽ op.ꝙ etiã ſi ꝑemptoꝛiam omiſit poſſit ◻M Jacobus Butrigarius. .J fitige agere:vt. l. idemnq; · penul.ff. e. So.vt glo.qꝛ ibi erat ex⸗ R S5 Oꝛecium rei diſtracte cum man⸗ ſnelcde ceptio turpis:⁊ que ſoli fideiuſſoꝛi cõpetebat.¶ Iteʒ op. PE E cij. Ere meo redditur mihi cum vſu⸗ nte pͤn ad lein derliſ ſaerugar g ſ. ke So· vr glo⸗ Item op. N. MWris licitis non illicitis. h. d. ai ꝙ excuſetur ſi non appellet pꝛocuratoꝛ:vt.l.ſi Rocurato⸗ Ss re 1 acir „ ſiſti rem.S.ſi ignoꝛãtes.ff.mãdati.So.vt gloſ.qꝛ ſpãle eſt ibi J 0 ntr Mos ege procratde t er 7 igdedrE. „P. . r ior cto de quota litis:ſed bñ a⸗ lnes in duobus caſibus:aut ergo fideiuſſoꝛ omittat declinato ir ad B f; Dicani Ut & in 1tciji. Dkia: git ad ſumptꝰ.h.d. Quero qñ dicatur pactũ llgiyth riã iudicij:⁊ tunc aut erat exceptio:tu non es pꝛocuratoꝛ . i-f. Di dſin e . . r Ade quota illicitũ:⁊ dicvt gl.(¶ Sʒ qͥd ſi manda ,no ⁊ illã bñ debet opponere:qꝛ non liberatur ſoluendo illi: tũ non eſt gratuitum. Rñdeo ſatis eſt quãtum ad hoc vt ſcau ſʒ ſi eſt exceptio / tu nõ potes eſſe pꝛocuratoꝛ:quia miles: poſſit agere nomine:qꝛ ſi ffl⸗ it ꝙ hab vñi voluntatem nſſi⸗ ⁊ tunc ſi illã obmittit /agit vt.l.ſi fideiuſſoꝛ·S·quedam.ff. vt. l.ſi Pobilli⸗S. velegenu⸗ idene . e 71 uotiẽs · S. inen e.aut erat dilatoꝛia ſolutionis:⁊ tunc aut veniebat ex pp itẽ ſi tpali.ff. de admi.tu.⁊.i.tutoꝛi 5 nego r ſz refert ſinen cto ex ꝑſona ſua ⁊ turpis ⁊ agit:vt.l.idẽq;.S.penu.ff.eę. ſʒ Vin hoc:qꝛ ſinoͤ eſt. roilrni, as 5 ri ſi gra antci ſi veniebat ex pſona ſua ⁊ non erat turpis:ſʒ reo non ccom Etuitum aget mnalch iti h. d 5 nicani, petebat:nihilominus ſi omittat /cã agit:vt.l.ſi fideiuſſoꝛ õLz e nandar d. nr ctione dire Ninec CG. vlti.ff e. aut competcbat reo pꝛincipali it s ,/6 . V R xe Condẽnatus in mãdati actione din meca Vlti. ff.. aut competcbat reo paincipali ? non agit w5’ R RA-TτE.ct ifamgt a in pꝛopꝛijs rebꝰ culjs Eliedi ſ 1 bet centosteni kentos ſftun Noantager edcloſunan nihllarcitt⸗ ctuisgarifne ligt doldrhtgh niarlerisnli bälerytidlfi ſe idoneumt tdicimas int ſummatumr ſta dominnen Nartermunlnz gra monredite⸗ teytl ſpeonin Autqpisnnte erbiserſſbn erytquüsdietin d.l ſyeroent düinviteumen ttemmetuncer net finiturni euio fdeleſ noꝛte diͦl fet gnda. Sz qe em anin vin uenenn eodligationt vns erpotin antii er cinargvninnt iludfurhn Anentunt h us cobenam Genmtennil icfünchenaſin ürnmdunin rrauttgvonnt⸗ geenunnetlie/ dehen i ſeruaraunt Diſreckant. ciurnttant⸗ ſ tur:ſʒ non punitur: ſed in alijs culpatur⁊ punitur.hoc.d. ¶ Mõ no.ꝙ in re ſua quilibet eſt arbiter.i.diſpenſatoꝛ nõ pꝛopꝛie arbiter vt.l.penul.ff.de arbit.¶ Modo q̃ro qũ di⸗ gnoſcat᷑ dolus⁊ lata culpa ⁊ leuis ⁊ leuiſſima.Rñdeo do lus vẽit ex malicia/lata culpa ex fatuitate vt ignoꝛare qð oẽs ſciunt:euis eſt omittere qð diligẽs hõ faceret:leuiſſi ma culpa eſt omittere illud qð diligẽtiſſimꝰhomo faceret ⁊ ita colligitur ex lege ſi merces ·S·qͥ columnam. ff.loca.⁊ glo.nr̃a. Item opp.ꝙ non ſolum exacto officio debeat gerere:ſed etiam exactiſſimo cum de leui culpa teneatur vt l. Reoecnatoꝛe Fco. So. t Sonn r S ut ceſſio ẽ ſiłata ⁊ nõ valʒ Er d luer *aut nõ eſt ſimulata ⁊ valet ſʒ ex tribus in dubio pꝛeſumitur ſimulata/pꝛimo Rſi pꝛo parte vendit ꝓ parte donauit. Secundo ſi deficit titulus in ceſſione. Lertio ſi minus eſt pꝛecium q; quantitas in ceſſione contenta.h.d.cũ ſeq. ¶ Ex text.Lita tñ hic pꝛoſequitur caſum ſuperioꝛem vt addat.ſ.quando pꝛeſumitur ſimulata ex paruitate pꝛecij quid fieri debeat.Collige ergo ꝙ aut conſtat ceſſiõem cẽ ſimulatam ⁊ non valet in dubio pꝛeſumitur ſimulata ſi al terum de tribus interueniat. Pꝛimo ſi minus eſt pꝛeciuʒ ceſſionis q; quantitas ceſſionis.Secundo ſi eſt pꝛo parte donata.Tertio ſi deficit titulus in inſtrumento ceſſionis ¶ Modo q̃ro quid ſi in inſtrumẽto continetur ꝙ confeſſꝰ eſt cedens ſe nolle ceſſionis tãtã pecunia recepiſſe an ſuf⸗ ficit:⁊ dicit ꝙ non:ſʒ hoc quantũ ad debitoꝛẽc᷑:cõfeſſio tñ pꝛeiudicat confitenti:vt.l.generaliter.S.de conſti.pec.qꝛ debet re vera pꝛecium numeratũ:⁊ ideo in inſtrumẽto po nitur quotidie:ceſſit ex cãẽ emptionis iure õᷣ talẽ ꝓ tãto pᷣ⸗ cio numerato in pꝛeſentia mei ⁊ teſtium intra ſcriptoꝛum 2 quidam adiciunt ⁊ male pꝛout ↄfeſſus fuit cedẽs. Itẽ quero nonne ceſſat ſimulatio ſi eſt pꝛo parte vendita ⁊ ꝓ ꝑte donata quare ergo dr̃ ſimulata. Reſpondeo vt gloſ. . –☛ „₰ Di ſeruus extero ſe emi mãda⸗ uerit. MRubꝛica. ⸗ 7J ſeruu 8 Si ſeruꝰ mandat e⸗ . D· neo ð ſe emẽdo ⁊ ſta Atũ ẽ in flnibꝰ mãd ati:mãdatũ ẽ nullũ: (z recõualeſcit ẽptiõc ſecuta:⁊ ſi ſoluat eẽptoꝛ nũmos peculiares nõ liberatur 9) nec pᷣt dñs agere mãdati de ãcilla ⁊ vẽ W A diti de pᷣcio. ¶ Diuide ĩ qᷓttuoꝛ partes lammEAA q2 pzima loqt de viribus mandati qñ ſtatum ẽ in finibꝰ mãdati. In ſcdᷣa loqͥt᷑ qñ ꝓceſſum ẽ ad ẽpt ionẽ. In tertia ponit qũo nõ liberat᷑ ẽptoꝛ nũmos pe culiares ſoluẽdo. In q̃rta ponit qũo dñs nõ pᷣt duas acti ones ↄꝛias ꝓponere:ſʒ alterã dʒ eligere.Scðda ĩcipit ibi Ltñ ertia ibilſi itaq; Quarta ibilnec tñ Ad euidẽtiã ẽ ſciẽdũ ꝙ ſi ſeruꝰ mãdat ð ſe emẽdo põt ↄſiderari ſeruꝰ ð iure nat᷑ali put ẽ liber ⁊ aliqs. Itẽ de iure cili put ſe rep ſetat ⁊ nullꝰ ẽ. Itẽ ꝓut repᷣſẽtat dñʒ. Itẽ ẽ ſciẽdũ ꝙ rem ſuã emere qͥs non põt vt.l.ſi in emptione·S. rei ſue.ff.de ʒ hẽ. emp. Itẽ ꝙ id qð nõ lʒ ꝑ me:neclʒ ꝑ aliuʒ vt.l.ſi mr.j. ti.j.¶ Itẽ ẽ ſciẽdũ ꝙ dñs factꝰ nõ põt apliꝰ fleri dñs:vt.l. ſeq · STana.ff.de vſucapi.⁊ .·j.in q.cau.ce.lõ.tem. pᷣſcrip.l. in ſeruoꝛũ.¶ Itẽ ẽ ſciẽdũ ꝙ vnꝰ gctus inualidꝰ pᷣtextu al teriꝰ qñ recõualeſcit:vt.l.ſtipulatio iſta · S· alteri. Item ẽ ſciẽdũ ꝙ ẽptoꝛ dʒ facere nũmos vẽditoꝛis:vt.l.exẽpto.ĩ pnci.ff.de act.ẽp. Item eſt ſciẽdũ ꝙ lʒ actiones vꝛie ſint in eẽ ꝓducte qñ nõ ſũt ↄꝛie ĩ oꝛigiĩe:ſʒ ĩ exercitio als non naſcerẽt᷑ ãbevt.il.eũ qͥ.de inoffi.teſta.⁊.l.ſed ⁊ ſi pupillus. S·ſi ĩſtitoꝛia.ff.ð inſtito.lʒ ergo qñ ſũt ↄꝛia ĩ exercitio ſint ſim ineẽ ꝓducte:tñ ſimul non pñt pponi:immo vna dʒ eligi vt hic:⁊.l.j de furt. Item eſt ſciẽduʒ ꝙ lʒ regularit᷑ Ictꝰ nõ ðᷣbeat claudicarevt.l.iij.ff.mã.tñ vbi iuſta ſubeſt rõ claudicãdi claudicat vt hic:.l.cũ ſeruꝰ.ff.mãda.is pᷣmiſſis ponc caſũ ĩ termĩs iſta foꝛma.Queſiuit iuuenis a pꝛicipe ſeruꝰ titij mãdat ſeyo vt ipᷣm emat:q̃rit᷑ an ab ini tio teneat mãd atũ:⁊ rñũdet Imꝑatoꝛ ⁊ dicit ꝙ non/ꝛ è rõ qꝛ aut cõſideras fᷣuũ de iure naturali ꝓut ẽ liber: ⁊ nõ tʒ mãdatũ:qꝛ liberi hoĩs nõ ẽ cõmerciũ: aut conſideras cũ de iure ciuili ꝓut dñm repᷣſẽtat:⁊ tũc nec valet mandatũ qꝛ tũc dñs mãdare videt᷑ vt ſuo noĩe res ſua emat᷑: ꝙᷣ nõ cẽ pᷣt. Pꝛeteres reꝑiret᷑ idẽ eẽ ẽptoꝛ ⁊ vẽditoꝛ inſtat iuue BGi ſeruus extero ſe emi mandauerit. Fo. CXXXVII. nis:ſed quid ſi dñs cum vendidit. Rñdet᷑ ꝙ recõualeſcit mandatũ. Sed quid ſi emptoꝛ dño ignoꝛanti ſoluit num mos peculiares an liberat᷑ ab actiõc ex vendito. Rñdet᷑ ꝙ nõ:⁊ ideo dñs hʒ electionẽ an velit ↄuenire emptoꝛem ad pᷣciũ actiõe ex vẽdito an petat anculã actiõe mãdati vtraq; vero actionẽ exercere nõ põot:qꝛ ſic eẽt ſibi ↄꝛius ĩ effectu ⁊ ideo repellẽdꝰ.h.d. ¶ Quero de rone legis ĩ p⸗ ma parte/quare ſi ſtatum eſt in terminis mãdati nõ valzʒ mãadatũ: Rñdeo:qꝛ hic triplex põt eſſe cõſideratio:nam põt conſiderari ſeruus m ius naturale:⁊ ſᷣm hoc cũ ſit li ber nõ tʒ mandatũ:qꝛ ſe ipſũvẽdere nõ põt:⁊ qͥꝛ liberi ho minis non eſt cõmerciũ: vt.l.iij.⁊.l.liberi.de ↄhẽ.empti. Atẽ põt cõſiderariſᷣm ius ciuile ⁊ ſᷣm hoc nullꝰeſt:⁊ ideo mãd atũ non tʒ:vt.l.qð attinet.de reg iur. Itẽ põt conſi⸗ derari ex pᷣma dñi pꝛo vt ipſũ repᷣſentat: vt.lin hmõi.de õhẽ.emp.⁊.l.cũ macipiũ.fr.de cdil.edic.⁊ ſᷣm hoc etiam nõ tenet mãdatũ:qꝛ dñs mãdare nõ poſſet de re ſua emẽ da¶ Op.ꝙ inſufficiẽtẽ reddiderit rõnẽ ⁊ inſufficienter lo quat᷑ tex.qꝛ põt ↄſiderari ſeruus ſ̃ᷣm ius gentiũ m quod nsturaliter obligat᷑:vt.l.naturaliter.⁊.l.ſi id qð.ff.de con di. indeb.ergo dʒ tenere mãdatũ.Sol.aut ſeruus madat aliquẽ emi ⁊ tũc tʒ mandatũ vt in ↄꝛio.aut mandat de ſe emẽdo/ tũc nulla ↄᷣhitur obligatio qꝛ ſeq̃retur ꝙ dñs ip ſe eẽt emptoꝛ ⁊ vẽditoꝛ/qð ratio coꝛrelatiuoꝝ nõ patitur vt. l.j ff.de rer.permut.Itẽ qꝛ rẽ ſuã emeret qð eẽ nõ põt. Itẽ op.ꝙ ex perſona dñi teneat mãdatũ/nã põt mãda⸗ re rẽ ſuã emi ⁊ pecuniã ſuã mutuari:vt.l.ſi madauero/S. ſi hij.ff.mãda.⁊.l.idẽq;.S.ſi titio ff mãda.So.aut mãdat alicui vt emat vt nõ noĩe dñi ſʒ ſuo ꝓpꝛio ⁊ tũc tenetvt in ↄꝛio:aut mãdat vt ſibi emst᷑ ⁊ non tʒ /vt hic. ¶ Itẽ op.q etiã ſi mãdat emi nõ pꝛo ſe/ſʒ alij nõ teneat mãdatũ:iĩmo alia actione agat᷑:vt.d.l.idẽq;.S.ſi qͥs titio. So.qñ vnus Ictus deducit᷑ in mãdato:aut è plene ipletꝰ ⁊ ↄſummatꝰ ⁊ tũc expirat mãdatũ ⁊ agitur ex gctu cõſummato:⁊ ita loqᷣtur lex ↄꝛia.aut nõ eſt plene cõſummatus ᷣciꝰ qui de ductꝰ eſt in mãdatovt eſt hic:nã per ſolã emptionẽ nõ eſt impletũ mandatũ ⁊ ita loquitur lex nr̃a.⁊.l.ſi heres.ff.de act.empt ¶ Modo qro qͥd ſi mãdat dño de ſe emẽdo:di⸗ cit gl.idẽ qð ſupꝛa. Vltramõtani j.Sʒ vterq; bñ põt di⸗ cere.nam aut q̃ris an teneat mandatũ: ⁊ dico ꝙ nõ / ſicut hic in caſu noſtre legis ⁊ ita loqtur gloſ. Aut qris an re⸗ cõualeſcat emptiõe ſecuta:?⁊ dico ꝙ non.⁊ ita loquuntur vltramõtani/⁊ eſt rõ.qꝛ nec q́;dtũ ad emptionẽ reconuale⸗ ſcit:qꝛ ſue rei emptio non tʒ:vt.l.ſi in emptioneS. rei ſue. ff. de contrahend.empt. Itẽ quia eſſet emptoꝛ ⁊ venditoꝛ nec reconualeſcit q;tum ad mandatum/quia inter dñũm⁊ ſeruum non caderet obligatio:ſed in caſu noſtre legis re⸗ cõualeſcit/qꝛ inter dũm ⁊ extrancum debet obligatio cõ⸗ trahi.¶ Item quero quid ſi mandat de alia re dñi emen⸗ da ⁊ videtur ꝙ valeat mandatum iure naturali conſide⸗ rato quia eo iure eſt liber/⁊ liber mandare poteſt: ſed cer te debes conſiderare obligationem ⁊ obligationis effe⸗ ctuʒ / obligatio naturalis bene contrahitur cum ſeruo eo iure ſcilicet naturali:ſed non habet effectum ſola natura lis ⁊ obligatio ciuilis in ſeruo non poteſt exiſtere effectꝰ: ergo obligatiõis debet in domino aſſumi ⁊ ſic ciuilis qd eſſe non poteſt:quia ſue rei emptio non tenet/⁊ quia eſſet emptoꝛ ⁊ venditoꝛ reconualeſcit tamen mandatum ven⸗ ditione ſequuta/vt hic.¶ Item quero quid ſi mandat do mino de re aliqua domini emenda:? Reſpondeo codem modo ꝙ naturalis contrahitur ſed ciuilis nõ poteſt adij ci rationibus ſupꝛadictis:licet enim liber poſſit manda⸗ re de re ſua alij emenda:non tamen poteſt mandare vt ſi⸗ bi ematur /nec nunq; poteſt reconualeſcere ne idem repe riatur emptoꝛ ⁊ venditoꝛ rei ſue.( Item quero quid ſi eſt ſeruus duoꝛum:⁊ mandat vni de re alterius emenda an tenet ⁊ certe non eſt dubium naturalem obligationem cõ trahi. Sed an ciuilis poſſit adijci ex perſona dominoꝛũ⸗ videtur ꝙ ſic ex perſona eius qui non eſt dominus rei vẽ dite:quia quantum ad illum qui eſt dominus rei non po⸗ teſt tenere emptio/quia eſt res ſua.videtur ergo ꝙ par⸗ te teneat ſi eius qui non eſt dominus/⁊ ſic quod iuris eſt de toto quo ad totũ / ſic de parte quo ad partem.Tu dic ꝙ tenet in totum ex perſona eius quinõ eſt dominus cui ſolidum queritur poſtq; alteri queri non poteſt / vt. l. pꝛo⸗ inde.S.finali.ff. de ſtipulatione ſeruoꝛum.⁊.l.ſi commu⸗ nis ſeruus. . Item quero quid ſi eſt ſeruus dñoꝝ ⁊ mniche vni dñoꝝ Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis. de ſe emendo:an valet mandatum:certe videtur ꝙ; ꝓ par te quam habet mandatarius in ſeruo non tencat manda⸗ tũ nec reus recõualeſcere poſſit cũ quantũ ad illam parte reperiretur idem eſſe emptoꝛ ⁊ venditoꝛ ⁊ rem ſuam eme re qð eſſe non poteſt rationibus ſupꝛadictis:ſed quantuʒ ad partem alterius dominoꝛum bñ tenet qꝛ ceſſant regu⸗ le pꝛohibitoꝛie.( Item quero quid ſi eſt ſeruus duoꝛum ⁊ mãdat cxtraneo de re communi dominoꝛum ſuoꝝ emẽ⸗ da an valet mandatum:certe videtur ꝙ ſic: qꝛ naturalis obligatio eſt contracta cum ſeruo:ciuilis etiam ex perſo na dominoꝛum poteſt adijci pꝛo parte qua non eſt domi⸗ nus:⁊ ſic videtur valere.Tu dic contra quia ab initio nõ fuit valida obligatio naturalis:nec iure naturali quo eſt liber:quia ſeipſum vendere non potuit /nec ciuili quo nul lus nec inquantum dominos repꝛeſentat cuʒ quilibet ſue partis reperiretur emptoꝛ ⁊ venditoꝛ:⁊ iõ ciuilis obliga tio ſuperueniens validare nõ poteſt naturalem que inua lida erat. Modo venio ad ſecundam partem ⁊ videtur ꝙ vnus contractus non poſſit alium validare/quia de ſepa ratis non recte infertur de vno ad alium:vt.l.naturaliter. ¶ð· nihil.ff.de acqui.poſ.⁊.l.fl.de calum.⁊ .de donu.inter virum ⁊ vxo.i:.ſi maritus.So.hic vnus contractus fit pꝓp pter alium:⁊ ideo non ſunt oĩno ſeparati/ ideo vnus po teſt alium validare vt inſti.de inutili ſtip.S·alteri.ſed cer te illa non eſt bona ſimilitudo:quia in.S.alteri reconuale ſcit᷑ contractus pꝛimus/ſʒ ſolum ſecundus penalis valet ⁊ ideo quidam dicunt ꝙ hic non reconualctei mandatũ ſed pꝛopter ipſum agitur ex vendito. Slo.tenet ꝙ agatur ex mandato/⁊ dic vt ipſa.¶ Modo venio ad tertiam par tem ⁊ op.ꝙ liberetur emptoꝛ ſoluendo nummos peculia⸗ res /vt.l.ſtatu liberos ·S. parui.ff.de ſtatu li.Sol.vt gloſ. MWodo quero an domino detur actio mandati /⁊ vide⸗ tur ꝙ ſic nedum ad pꝛecium /ſed ad ancillam:quia penes mandatarium nil debet ex contractu mandati permane⸗ re/vt.l.ſi pꝛocuratoꝛem ·S. fl.⁊.l.ſe.ff. mandati.⁊.l.ex man dato.Hhicunt quidam ꝙ hic ad ancillam manumittendã vult agere qð non poteſt. Sed hoc non eſt verum /quia ĩ fine legis complectitur vtrumq; caſum:vt dicit glo. Pꝛe terea ſi eẽt veꝝ ꝙ hic loq̃ret᷑ ꝙ ageret ad mãumittẽdũ nõ eẽt aliq̃ Zꝛietas:qꝛ agere ad pᷣciũ ex madato ⁊ agere ad manumittẽdũ ſic ĩ mãdato ↄuenit nõ eſſet pᷣꝛietas:ſʒ qñ agit ad pᷣciũ ⁊ ad ancillã conſequendã tũc ẽ gᷣꝛietas: ⁊ ſi dicas ſi ẽ öᷣꝛietas quare naſcuntur he actiones. Rñdeo qꝛ nõ ſunt ↄꝛia in oꝛigine tunc vna impediret natiuitateʒ alterius:⁊ ideo non eẽt locus electioni / vt.l.ſed ⁊ ſi pupil lũ ·S.ſi inſtitoꝛia.ff.de inſtitoꝛia.hẽmus ergo ꝙ actio mã dati dat᷑ dño directa.Sed nunquid ꝛia datur cmptoꝛi contra dominum vt ſeruum recipiat. Reſpondeo non: ⁊ ſic hic claudicat contractus: quia hic ſubeſt iuſta ratio claudicandi:nam domino ideo datur mand ati actio ne ſeruus ſe ſubſtrahat a domino per hũc modum ⁊ ne mali cia ſerui pꝛoſit ſeruo ⁊ ne ignoꝛantia domini ei nocegt / et ideo non ſuadet vt detur domino mandati actio ad ſer⸗ uum conſequendum ſi velit.Sed econtra non debet dari emptoꝛi contraria per quam compellat dominum reci⸗ pere ſeruum/quia ipſe emptoꝛ fuit ſciens: ⁊ quia eſſet in⸗ conueniens ꝙ dominus ſeruuʒ teneretur recipere qui foꝛ te hoc animo vendidit ne in perpetuum rehaberet.¶ Itẽ quero quomodo reconualeſcit mandatum in dominum cum non mandauerit.Reſpondeo quia licet mandatum inchoetur in ſeruo tamen effectus acquiſitionis reſidet in domino niſi ſit in obligatione quid fiendum per ſer⸗ uum vt inſti.de ſtipula.ſeruoꝛum·S.ſed cum factum. hoc dicit Jacobus butrigarius. Pꝛo ſocio. RKubzica. +☛MOcietatem. Sremmt o⸗ 33 tes lucri: dic vt glo.contrarium tamen ſeruatur / nam ſemper volunt ſalarium capitale ⁊ lu⸗ ecruz diuiditur ſicut ĩ colono partiario Aqui eſt ſocius ⁊ ponit operas nõ tamẽ M“Xα dimidia pars ſoli eſt ſua ſed fructuum . AS vt. ff. e.l. cum duobus · S. ſi in coeunda. ſi perit pecunia:dic vt gloſ. Sed quid Etiam ad pꝛedis m pz 0 P onas. comparanda po⸗ teſt fleri ſocietas.hoc vielr conract . leut ceteri contractus E ſo cietate.i ſocietatis contractus põt iniri pure/⁊ ſub conditione.hoc dicit. —Be contraheuda ermptioe & vẽditio . ne. Rubzica. C A1 Furioſus ca⸗ — Mp.⸗ tionem. rẽs dilucidis interuallis nõ pᷣt emere vel vẽdere cum careat ↄſẽſu.h.d. Y donationis Cum vnum agitur 2 aliud ſimulatur:li cet vitiet᷑ ſimulatũ valet qð vere agebat᷑.h.d. H ,A&((Ro. ꝙ conſenſus eſt de ſubſtantia venditio⸗ nis:quia ſine eo non valet /idem in re ⁊ pꝛecio:ſecꝰin cau tione de euictione:qꝛ non eſt de ſubſtantia: ſed de natura nã poſſet agi ꝙ nõ pꝛeſtaretur ⁊ valeret vẽditio.h.d. — m res Nei pꝛopꝛie non tenet emptio S bet in ea. h. d. mACOp. ꝙ poſſit duplicari titulꝰ poſſeſſionis vt l.iij·S ex plurimis.ff.de acqͥr.rer.do. Gl.exponit.i.domi nij/ſed certe ⁊ titulus dominij põt duplicari: nã aut ſunt plures cauſe tempoꝛc traditionis ⁊ dominij concurrunt ⁊ ex his omnibus queritur dominium ſi dominꝰ erat tra dẽs /als paratur cauſa vſucapiẽdivt dicta.l.iij.S.ex plu rimis.aut diuerſum eſt tempus traditionis:⁊ idem tem⸗ pus dominij:vt quia ſemel vendidi ⁊ tradidi dominiũ:et certe durãte dominio nõ potes amplius querere: immo etiam titulus vitiatur vt hic. aut diuerſum eſt tempus tra dit ionis ⁊ dominij vt quia vendidi ⁊ tradidi dominium poſtea deſinis eſſe dominus ⁊ iteꝝ emis ⁊ recipis:⁊ tunc dñiũ potes querere. Item op.ꝙ teneat emptio rei ſuevt l.ſi in emptione . S. rei ſue.ff eo.So.vt gl.¶ Modo quero quare non tenet emptio rei ſue:ſaltim quantum ad titulũ NReſpõdeo vt glo.¶ Item quero quid ſi filius vendit res an videtur vendere ius querele.DPic ꝙ nõ quia venderet mihi z meipᷣʒʒ:ſʒ videt nbeta me ⁊ mihi pat cteid⸗ Pr 445 . õt tutoꝛ rẽ pupilli emere . K B m 1P le. ſeipᷣm ⁊vxoꝛẽ vt h. ¶C No. G HW foꝛtioꝛ eſt rõ ĩ cã qᷓ; ĩ cãtovt.l.diã.S.de legi. RCOp. ꝙ nõ poſſit emere vt. l. ſi in eptiõe · S· fl. ff. e. So. vt gl. ⁊ illud eſt veꝝ: qꝛ ſi hʒ ↄtutoꝛes põt emere palã ⁊ bona fide nõ clã eo auctoꝛe.ſ Itẽ op.ꝙ teneat vẽ⸗ ditio:vt.l tutoꝛ rerum.ff.de admi.tu. So.vt glo. 23 g diuoꝛtiũ non irritat vẽ ditionem ante factam.hoc dicit. „R J anci ll am Vere geſta non vitiãtur:ſed ſimnulatz p 5 . 15 õſiderat᷑ vᷣitas ⁊ in S„ nõ donatioõis. αααρρhoi⸗ um niſi ſoluto pᷣcio vel flde habita de eo.h.d.tex.⁊ gl. GGQ Moy ti Si deficit ſubſtãtia ẽptõis vt ẽ pᷣcij cõ ALLELE uentio deficit venditio. h. d. Diuide in tres partes:qꝛ ĩ pꝛima deficit ↄuẽtio de pᷣcio. In ſecũda non deficit conſenſus. In tertia ſic. Secunda pars inci⸗ pit ibi placito Tertia ibiſſʒ donatiõis. ¶ Ex tex.ccõ⸗ uẽtaſſed nõ nũerata/qꝛ tũc valeret vt ſeqᷣtꝗ Quero nun⸗ qd recte poſſideat ẽptoꝛ pᷣcio nõ ſoluto VUidet᷑ ꝙ ſic qꝛ bʒ volũtatẽ vẽditiõis: eõ ꝙ nõ vt ĩſti.de rer.di:S. ꝑ traditio nẽ. Hicit gl.ꝙ fuit habita fides ð pcio:ſʒ dic ꝙ aut refers te ad dñiũ:⁊ qͥ ad illð nõ recte voſſige niſi ſoluto pᷣcio vł fide hĩta de pcio vt ĩ Sꝛio:aut te refers ad poſſeſſioneʒ ⁊ vᷣe poſſidet ſiue bñ ſiue male:vt.l.iij.S. eðꝛio.ff. de acqͥrẽ. poſ.aut te refers ad rectã poſſeſſionem ⁊ recte poſſidet ſi habeat domini voluntatem/als non vt hic. Upꝛopꝛie emptio.h. d. ◻Nuitum. Aaede nnnemai⸗ . . „ — 5 Eobellat᷑ emere vt.l.iuł. S. idẽ celſus. ff. de actio. Memp. So. vt gl. qꝛ hic fallit ĩ caſibꝰ.¶ Itẽ op. ꝙ mſi ratione iuris qð alius ha⸗ mnſo So b mn valetſech ittatur arbit no So. gecium comt ſonvoler vtd⸗ Aenvs extran net wletſit fumboni viri golrrioincerte Pinofeſpoe nbcliones mi Crumenris an cumqſivſc woribaberere beren maled triocontrahe ſer ſiad diẽ ſeemoptamiux biplocuerity nldicto⸗enn toꝛinbreuit gepactum cv Nonbabeamr Ghentts pecun KKunoreciutn ltonl ſd Jenop po leconrabent Vhrurnoncor nns olige nnoaltenus ciam aut Urzenirioann npalerydi umnztunce tſierbitret Cnturodarbi Phackpenätti Rgoſtardirin müununcen MAmm rdien Piyengerehe ordieſtg ſblvendene Enent iiſti⸗ = — E. = — —, = = – E- n Crengſit Cumynn talutin zwreigtii bſtmnihe etpeecgſc ntig:ſden et veditohn genontegant eiuris ai, tulspoſeſte lerpontin licari:niat minij conen ſidomminden dicta laiſha ionis tidnn maatdideniti ius quercreſnn tradididnnn nist feepetin egt emptoni gl.Man quantumalti ſifllius etin Pnonispoin bizateril ꝛrepuplier roꝛe vth ytl diß de lſiineprio⸗ mmoꝛes hotn neotehetn 50, t on bſeeuninfmni ortii nonfniu =☛ = 11 R 4 = = = S = =☛ 1 = non ire 2d. Sſare tut Citiöerinid cohlerſ⸗ etos eſ tto ho dhe deſchht ☛ = — S= — = = = S = “ Ayt glo. quia hoc fallit in caſibus. 4. S R vendentis Non põt referri cõ⸗ merciũ ĩ alteriꝰ õhẽ . Wtis arbitriũ. h. d. ¶Ad cuidẽtis ẽ ſciẽdũ ꝙ tria ſüt q̃ vident᷑ idẽ eẽ ⁊ nõ ſunt.ſ.res/pꝛeciũ/⁊ commerciuʒ pꝛimum.ſ.res poteſt cõferri in arbitriũ alteriꝰ contrahen tium alia duo non. ¶ Oppo. ꝙ poſſit conferri in arbitrio vt inſti. de emp.⁊ ven·S. emptio.huius timoꝛe ſũt hic plu res ſolutiões:ſed reiectis alijs dic ꝙ res poteſt commit⸗ ti arbitrio alterius:vt ſi vendo tibi rem talem ſi ipſa tibi placebit vt in cõtrario / aut confertur pꝛecium in arbitriũ glterius/⁊ nonvalet vt.l.ꝙ ſepe · S. j. ff. de contrahen. emp. aut confertur commercium:vt quia dico habeas emptuʒ ſi placeat tibi habere emptum: ⁊ non valet vt hic. ¶ Item oppo.ꝙ pꝛecium poſſit conferri in arbitrium alterius vt l. ſi merces.ff. loca. ⁊ conduc. So. ibi fuit commiſſum alte⸗ ri non alicui de contrahentibus.¶ Item op. ꝙ nec etiam alij poſſit committi pꝛeciuʒ vr dictà.l.ſi merces.pꝛimo re ſponſo. So. ibi ↄmittitur arbitrio incerte perſone:⁊ ideo non valet:ſecus ſi certe.¶ Item op.ꝙ etiam valeat ſi com mittatur arbitrio incerte perſone: vt.l.ſi fundum · S. fl.ff. ð pigno. So. vt glo.quia ibi ſpeciale.¶ Collige ergo ꝙ aut pꝛecium committitur arbitrio alterius contrahentium ⁊ non valet vt dicta. l. qð ſepe · S.j. aut committitur arbitrio alterius extranei:⁊ tunc aut committitur arbitrio certeꝑ ſone ⁊ valet:ſi tamẽ iniq̃ arbitretur poteſt reduci ad arbi trium boni viri: vt dicta.l.ſi merces ·S.j. aut committitur arbitrio incerte perſone:⁊ non valet vt dicta.l.ſi merces. pꝛimo reſponſo. fallit ĩ dicta.l.ſi fũdus.⁊ ideo caue quis tabelliones multum errant quandoq;.nam dicunt in in⸗ ſtrumentis quando debitoꝛ obligat bona ſua ⁊ facit pa-⸗ ctum ꝙ ſi vſq; ad diem non ſoluat debitum ꝙ liceat credi toꝛi habere reʒ emptaʒ debitoꝛis ſi placuerit emptam ha bere ⁊ male dicunt:quia commercium committitur arbi⸗ trio contrahentis:⁊ ſic contra.l.iſtam:immo debent dice re ⁊ ſi ad diẽ nõ fuerit ſoluta pecũia liceat creditoꝛi habe re emptam iuſto pꝛecio vnam de rebus deditoꝛis que ſi⸗ bi placuerit vt ſic res committatur eius arbitrio/⸗ valet vt dicto · S. emptio.inſti.e.⁊ adueniẽte die ſe expediet cre ditoꝛ in bꝛeui tempoꝛe quia adibit iudiceʒ ⁊ dicet habeo tale pactum cum debitoꝛe ꝙ pecunia mihi non ſoluta ad diem habeam rem que mihi placuerit emptam: modo di es venit ⁊ pecunia nõ eſt ſoluta mihiplacet/peto pervos iuſtum pꝛecium declarari:⁊ hoc facto erit perfecta ven⸗ ditio vt.l.fi . de iure do.impe.⁊.l.vir bonus.ff. iudi.ſol. Item op. ꝙ poſſit committi commercium arbitrio alte rius contrahentium:vt.l.hec venditio.ff.eo.So.ibi com mittitur non commercium:ſed aliquod accidentale con⸗ tractus. Collige ergo ꝙ aut committitur commerciuʒ ar bitrio alterius/⁊ non valet vt hic /aut res ⁊ valet vt inſti. eo.S. etiam. aut accidentale contractus ⁊ valet vt dicta.l. bec venditio: aut pꝛecium:⁊ tunc aut alteri contrahentiũ ⁊ non valet vt dicta.l.qð ſepe.S. j.aut alterius qᷓ; contra⸗ hentium:⁊ tunc aut certe perſone ⁊ valet vt dicta.l.ſi mer ces. ⁊ ſi arbitretur bene ſtatur eius arbitrio.ſi male re⸗ curritur ad arbitrium boni viri: ſi nullo modo arbitret nõ valetvenditio vt.l:.fl.j.eo. In ſtricti iuris iudicijs.dic vt glo.ſi arbitrium pꝛomittendi conferatur in alterius ar bitrium / tunc aut confertur in voluntatem expꝛeſſam aut vallatam / ⁊ dic vt glo.¶ Modo quero quid ſi dico nolo tibi vendere hanc rem/⁊ tu dicis volo emere anvalet ven ditio ⁊ dic vt glo.ꝙ ſic.¶ Item quero quid ſi dico vellem tibi vendere hanc rem/⁊ tu dicis ⁊ ego vellem emere an teneat vẽditio/⁊ dic vt glo.ꝙ non.¶ Item quero quid ſi dico vendo tibi ſi vis / ⁊ tu dicis ⁊ ego emo ſi vis ante⸗ net emptio /⁊ dic vt glo. VUel melius aut queris andefici at venditio:quia collatum ſit commercium in arbitrium alterius contrahentium:⁊ dico ꝙ non:quia per verba de pꝛeſenti fuit collatum. Aux queris an deficiat quia in ea non adeſt purus conſenſus contrahentium: ⁊ dico ꝙ ea ratione deficit/ ita poteſt ſuſtineri glo.hoc dicit Jaco. Bdum pꝛoximis. a orius N 4 .gitur potius Avendere pꝛoximis q extraneis niſi in caſibus. AAhoc dicit. Habemus ſtatutum cõtra hãc legem ct concoꝛdat cum iure veteri.hoc dicit Jaco. De Hereditate vel act. vendita. Fo. CXXXVIII. dqs compellat vendere vtᷓ. de cõi ſeruo ma.cũ ſimili.So. N/ G er Pꝛeciũ arbitrio t᷑tij põt ↄferri/⁊ ſi nõ arbitret᷑ nõ tʒ vẽditio/ſi arbitra ₰ ret᷑ ⁊ eq̃ ſtat᷑ eiꝰ arbitr io /ſi iiq̃ recurrit᷑ ad arbi⸗ triũ boni viri.h.d.tex.⁊ gl.i Op.qꝙ nõ teneamur ſtare ar bitrio vt.l.ſi libertꝰ.ff.ð arbi.cũ ſimilibꝰ.So.aut arbitra tur ⁊ eque ⁊ ſeruat᷑ eius arbitrium.vt hic in pꝛin.aut arbi tratur et inique:et recurrit᷑ ad arbitriũ boni viri vt in cõ trario.aut nullo modo arbitratur ⁊ nonvalet vt hic in fi. ¶ Modo quero que ſit iniquitas que faciat reduci ad ar pitrium boni viri. Reſpondeo aut interuenit dolus ex animo et tunc aut aduerſarius participauit dolum ⁊ pꝛi⸗ mo habeo regreſſum contra aduerſarium ⁊ in ſubſidium in arbitrum/aut non participauit ⁊ tunc pꝛimo arbitruʒ conueniam ⁊ in ſubſidium aduerſarium ar.l.fi.in pꝛinci. ff. de e.per quẽ fac.eſt.aut arbitratur inique re ipᷣa et tũc aut ſum deceptus vltra dimidiam iuſti pꝛecij et poſſum reſcindere.vt.l.ij.j.de reſcindẽ.vẽditione.aut eſt.j. dimi⸗ diam iuſti pꝛecij et tunc licet ſi ego vendidiſſem non poſ ſem reſcindere: tamen poſſum arbitrium petere reduci ad arbitrium boni viri ⁊ ſic contra factum arbitri foꝛtiꝰ mihi ↄſulitur qᷓ; contra meum.vt.l.minerue ff. pꝛo ſocio. Sed quid ſi eſt queſtio inter nos et compꝛomittimus in quẽdam tanq; inarbitratoꝛẽ an tenet compꝛomiſſum: vi Arbiter a detur ꝙ non:quia arbiter aditur ſuper lite et arbitratoꝛ ditur ſuꝑ ſuper contractu / non ſuper lite.vt.l.ſi ſocietatem· S. arbi lite ⁊ arbi troꝛum. ff pꝛo ſocio.Tu dic contra/quia videmus tranſi tratoꝛ ſuꝑ gere ex nunc pꝛo ea ſumma quã dixerit talis.⁊ ideo vide gctu. tur adiri ſuper contractu.vt in auten. vt differen. iudig. ſi tamen.¶ Sed an poſſumus renũciareꝙ non petemus reduci laudum ad arbitrium boni viri. Doc.cõmuniter dicunt ꝙ non / mihi tamen videretur dicẽdum ꝙ aut do⸗ lus interuenit ex animo arbitri:et illi renunciari nõ po⸗ teſt:quia ſic eſſet remittere dolum futurum quod eſſe nõ poteſt. vt.l.iure gentium·S/ſi paciſcar.ff.de pact.aut in⸗ teruenit dolus re ipſa et tunc aut vltra dimidiam iuſti pᷣ⸗ cij et nihilominus poſſum non obſtante pacto vel renun⸗ ciatione petere reduci ad arbitrium boni viri/quia idem facerẽ pactũ in ↄtractu ꝙ venditionẽ non reſcinderẽ.vt l.ij j.de reſcinden.vendi.aut.j·dimidiã iuſti pꝛecij et tũc ſatis videtur durũ ꝙ huic dolo renunciari non poſſum. De hereditate vel actione vendita. Mubzica. Erm. S alienum. Seanens ler hec caſũ ſpecialẽ:⁊ bꝛeuit᷑ dic. Si flat AAvenditio hereditatis licet onera effe⸗ ctualiter tranſeant in emꝑtoꝛẽ tũ non cogit ſubire iudiciũ de pñti niſi fliſco vendente.hoc dicit.cũ ſequenti. ᷓ¶Oppò. ꝙ vbi fiſcus vendit emptoꝛ ſtatim ſit ſecurus ⁊ non cõueniatur niſi fiſcus.vt.l.ij.x.l. bene j.de quadri pꝛeſcrip. So.vt glo. Vel dic qñ fiſcus vendit hereditatẽ effectualiter onera pertinẽt ad empto rem:et ideo expedit fiſco ꝙ conueniat᷑ emptoꝛ/ ſed qñ vẽ dit rem ſingularem expedit vt ipſe potius cõueniatur ne emptoꝛ habeat contra fiſcum regreſſum de euictione vñ et hoc ⁊ illud eſt fauoꝛe fiſci. Sed quid ſi emptoꝛ non eſt ſoluendo an detur regreſſus in fiſcum. Rñdeo vt glo.ꝙ ſic. ar.l.fl.in pꝛin.ff. de eo per quẽ fac.eſt. ¶ Item op. ꝙ non ſit bona differentia inter hereditatem venditam ⁊ rem ſingularẽ.nam licʒ onera legatarioꝝ et creditoꝛum reſpiciãt effectualiter emptoꝛem:tñ onus e reditatis euicte pertinet ad fiſcum ſicut cuiuſlibʒ rei ſina⸗ gularis quia debʒ pᷣſtare ſe heredem eſſe:⁊ tñ dic it lex ꝙ E 0 een emptoꝛ ↄuenit᷑ ⁊ nõ fiſcus.vt.l.nec vllam ·S· ſi quis ſciẽs. ff. de peti. heredi. Sol.illa eſt coꝛrecta per.l.ij.⁊.l.bñ·j.de quadriẽ.pᷣſcrip.vt ſic hodie ſi tractetur de euictione he⸗ reditatis nõ dico de onere legatarioꝛũ ⁊ creditoꝛum eõ⸗ ueniatur fiſcus ⁊ nõ emptoꝛ/vel dic ꝙ S. ſi quis ſciens.lo quitur eo caſu quo venditoꝛ de euictione nõ tenebatur. ¶ Item op.ꝙ debeat ſatiſdare.vt.l.in om̃ibus. ff. de iudi. ¶ Item op. ꝙ emptoꝛ licet non a fiſco fiat venditio here⸗ ditatis teneatur rñdere.vt.l.ij.S.de pact᷑.cum ſi. Sol.vt gl. et illud eſt veꝝ ꝙ nec a creditoꝛibꝰ nec a vẽditoꝛe põt ↄpelli: ſʒ ſi vẽditoꝛ aliqd ſoluerit repetet ab emptoꝛe. ¶ Wodo q̃ro q̃ eſt ratio ꝙ ad emptoꝛẽ mranſeut iura/a nõ 5 ☛n Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis. in eum. Reſpondeo qꝛ venditoꝛ eſt dominus iurium q̃ he reditati competunt:⁊ ideo poteſt eas ad alium trãſferre: vt vult:ſed non eſt dominus eoꝛum iuriuʒ que competũt contra hereditatẽ:⁊ ideo nõ poteſt inuitis creditoꝛibus facere ꝙ ipſe non teneatur eis:vt.l.pacto ſucceſſoꝛũ.S.de pactj.Eſt ⁊ alia ratio qꝛ ꝑ pactũ ſuũ contractũ nõ poteſt emptoꝛẽ creditoꝛibus obligare vt.l.j· S.j.cũ ibi notatis. ff. de pactis. 3 a J E n venditione nominis de 7 Sminis. toris conſenſus nõ ẽ neceſ aEMWſari?. h. d. p. de. l. j de nouat. So. vt glol . CO ontractuvt decipistur. h. d. ¶ Op. ꝙ pꝛeſuma de rei vẽdi.So.vt glo. Itẽ op.hic dicit ꝙ non tradetur res:⁊ ſic non implebitur contractus:at lex dicit ꝙvbi do lus eſt incidens non vitietur cõtractus:ſed agatur ad de cipiẽdum vt.l.iulianus ·S·ſi vẽditoꝛ.ff.de actioni.empti. So ꝓoſſum intelligere ꝙ dolus fuerit incidens / ⁊ dicam res retineri donec decipiatur ⁊ non vltra. Itẽ poſſũ dice re ꝙ dolus dedit cãm ↄctui:⁊ ſic erit nullus. OQOontenz Licet emptoꝛz hereditat habe⸗ Pä Mp toꝛ.a vtiles actiones ſine ceſſione X 3 debitoꝛẽ tamen per ceſſionẽ habet exercitiuʒ directarũ. h. d. ¶ Op . hic dicit ꝙ directam ha bet/ poſtea in fine vtilẽ:ergo altera ẽ ſuꝑflua:ſed reſpon⸗ de vt glo. .. — Item opponitur ꝙ ꝑ ceſſionẽ non trãſeãt directe actio nes vt.l.quis ergo.ff.de pecu.So.fateoꝛ ꝙ non tranſit:ſʒ cius exercitium. ¶ MWodo quero quid tranſeat per ceſſionem? Re⸗ ſpondeo regulariter ex ſolo titulo non tranſit vtilis:⁊ ideo regulariter per ceſſionem tranſit vtilis: ⁊ ideo ſi poſtea fiat ceſſio: tamen circa vtilem operari non poſ⸗ ſit facit tranſire exercitiũ directe qcquid hic dicat gi.qꝛ melius dicit in.l.ſi ex legatoj.de legat.⁊.l.j.S.de actio.⁊ obli. Sic dicimꝰ ꝙ ſi qͥs habet naturalẽ poſſionẽ tĩ cum eius animus nõ poſſit oꝑari in retentione ciuilis oꝑatur in retẽtione naturalis vt ſic quocũq; vadat e aĩo retine at vt not.in.l.licet.j. de acquir.poſ.⁊.l.j.ff.de acquir.poſ. Sed mandatum eſt in re pꝛopꝛia domini:⁊ ideo ſemꝑ ex⸗ ercitium directe tranſit. Modo quero quomodo cogno ſcam an vtilem pꝛoponat ſuo nomine ad directam nomi ne domini. Reſpõdeo hoc appebit ex foꝛma libelli: nam ſꝑ in narratione nominatur dñs:qꝛ dico ꝙ talis eſt cre⸗ ditoꝛ talis ⁊ mihi ceſſit nune godo refert an in concluſio ne concludam ipſum condemnari mihi ⁊ videoꝛ eligere vtilẽ q̃ mihi pꝛopꝛio nomine competit:aut concludo ipᷣʒ mihi ↄdẽnari ꝓcuratoꝛio noĩe ⁊ videoꝛ directã ꝓponere noĩe dñi.Sʒiqͥd ſi hoc nõ apꝑeat:vt qꝛ peto ſimplicit᷑ ipʒ condemnari:certe non videtur ꝙ valeat libellus/quia cũ ggat ex iure ceſſo:⁊ ſic ceſſio eſt materia agendi:vt.l.ſi eo tempoꝛe.ff.de peculio.⁊.l.j‚iS.ex incendio.de incen.rui. nau.⁊ in concluſione non nominet dominum et non pe⸗ tat ſibi condemnari pꝛocuratoꝛio nomine /male ſtat libel lus.Sed nunquid ſi fit ceſſio in reali debet in libello do⸗ minus nominari ſicut cum fit ceſſio in perſonali. Reſpõ⸗ deo ſic:nam dicam talis eſt dominus talis rei quam poſ⸗ Ceſſioneʒ ſides ⁊ mihi ceſſit iura ſua.¶ Modo quero quid ſi ago ex D j ödum Deceptus dolo aduer no *ſarij quifuit incidens nõ dans cauſam contractui agit actione ex eo tur veditoꝛ ſcire qualitatẽ patrimonij ſuivt.i.quiſquis. j. in.l.ex legato.S.de lega.Alij dicunt ꝙ immo compellitur ambas cumulare / quia vbi plures actiones competunt ad idem etiam ſi veniũt ex diuerſis cauſis cogitur actoꝛ cumulare/vt.l.heredes .S. j. famil.herciſcun.⁊.l.nõ eſt no uum. de actionibus empt.⁊.l.cum duobus.S.ſi plures ff. pꝛo ſocio.⁊.l.pꝛetoꝛ ·S·ſi michi plures.de iniurijs. Ego puto ꝙ non poſſint cumulari:quia vbicunq; actiones ſũt tales ꝙ lata ſnĩa in vna põt ꝑare aliquo caſu exceptionẽ rei iudicate in alia nũqᷓ; poteſt fleri cumulatio vt no.Py. ex.de regulis iur .nullus pluribus.li.vj.⁊ pꝛobatur per l.fundi.⁊.l.fundum. ſff.de exceptio.ſed ita eſt ꝙ lata ſentẽ⸗ tia ſuper vtili poſſet parari exceptio rei iudicate contra directam.vt ſi abſolueretur debitoꝛ:quia non debitum li cet poſſet taliter ferri ſententia in vna qᷓ; in alia non pꝛeiu dicaret vt ſi fuiſſet abſolutus debitoꝛ:quia iſte ceſſionem non potuit oſtendere.nam pꝛopterea impediretur agere directa nomine eedentis oſtendendo mandatum: ideo quia poteſt eſſe ꝙ parabit exceptionem in alia ⁊ ꝙ nõ pa⸗ rabit ideo non admittitur cumulatio.ſ Pꝛeterea dicunt quidam ꝓꝙ ea ratione opoꝛtet ꝙ eligat:quia diuerſe exce⸗ ptiones ſunt parate contra directam ⁊ diuerſe contra vti lem:vt.l.ſi duo.ff.de ſolutio.⁊.l.ſi mihi ⁊ tibi.de leg.j.⁊ſic expedit reovt ſciat que pꝛoponantur.Sed videamus an hoc ſit verum /ſcilicet ꝙ aliqua exceptio poſſet obſtare ce denti ⁊ ſic directe actioni que non obſtet ceſſionario ⁊ ſic vtili.Certe aut exceptio eſt realis que obſtabat cedẽti⁊ obſtabit etiam ceſſionario indubitanter:aut eſt perſona⸗ lis:⁊ tunc ſi intentat directam cum vtatur in ea admi⸗ niculo ſui auctoꝛis obſtabit exceptio ſibi:aut intẽtat vti⸗ lem nomine ſuo:⁊ tunc cum non vtatur adminiculo ſui gauctoꝛis nõ obſtat ſibi ex pacto ſi habet cauſam onero⸗ ſamvt eſt hic/ſecus ſi lucratiuam:⁊ ita dicunt per.l.apud celſum.S.de auctoꝛis.ff.de doli exceptione.⁊.l.doli,:deno uatio.Tu dic ᷣm Jacobum de arenis ꝙ quelibet exce⸗ ptio que obſtabat cedenti indiſtincte obſtat ceſſionario: quia ſemper vtitur adminiculo ſui auctoꝛis ſiue pꝛopo⸗ nat vtilem actionem ſiue directam cum ſemper nominet eũ ĩ libello ĩ narratiõe ⁊ ↄcluſiõe ĩdirecta/vł ĩnarratiõe tantũ inutili:vt.S.dixi.et.l.doli.cum ſimili.loquitur in delegatione vbi quis non vtitur adminiculo:ſed agit ex pꝛopꝛia ſtipulatione:⁊ ideo diſtinguitur an habeat titu⸗ lum lucratiuum an non /ſecus in ceſſione vt dixi in qua ſẽ per vtitur adminiculo ſui auctoꝛis:nec obſtat.l.apud cel ſum ·S.ſi cum legitima.ff.de doli exceptio.per ea que ibi nota.nam ibi agit ex pꝛopꝛiodominio ⁊ in eum tranſſlato ⁊ ita nullus acceſſione vtitur:at hic actio in eum tranſire non potuit: vt.S.dixi.⁊ ideo auctoꝛis adminiculo vtit᷑ ¶ Item quero an ſint due actiones in ſubſtantia vtilis ⁊ Atilis: dDirecta an vna habens diuerſas qualitates: Gloſa tenet directaan ꝙ vna/quod non placet:nam vtilis ⁊ directa variantur ſint due per nomen ex parte/at nomen ſigniſicat ſubſtantiam: er⸗ actiões in go differunt in ſubſtantia. Pꝛeterea dato ꝙ eſſent penes ſubſtãtia. eundem eſſent in vns ſubſtãtia:tamen quãdo ſunt penes diuerſos debet quelibet dici ſubſtantia ⁊ non qualitas/ ⁊ de poſſeſſione ciuili ⁊ naturali ⁊ obligatione plene dixi ꝗ. de acquirenda poſſeſſione.l.licet.niſi velles ſuſtine⸗ re gloſam dicendo ꝙ ex parte rei variatur directa ⁊ vti⸗ lis per aduerbium /vt ſic diuerſas qualitates ⁊ vnam ſub ſtantiam denotet quod eſt contra notata in.l.curatoꝛi.S. de negocijs geſtis.Sed poſſet dici ᷣm Dynum ꝙ conue niunt in ſubſtantia ſicut vnus homo cum alio indiui⸗ uo. ¶ Item quero an ſi habenti vtilem ſuperueniat directa tollatur vtilis?⁊ dic vt gloſ.enon. an cogar iure ceſſo:nunquid cogoꝛ oſtendere ceſſionem ante lit.cõ oñdere ſi teſt.videtur ꝙ ſic/quia non ante iuris ratio ⁊ ẽ. vt.l.licet. ago ex ius S.de pꝛocurato.Econtra ꝙ non quia de iure cauſe pꝛinci re ceſſo. palis ante lit.conteſtatam non cogitur docerevt.l.j.ff. de interrog.actio.⁊.l.ij ·S.j.ff.de iura.calum.quid ergo.Hic ꝙ aut agit vtili noĩe ſuo ⁊ tũc cũ nõ agat vt ꝓcuratoꝛ nõ dz añ lit. ↄteſt. oñdere ceſſioneʒ ꝓ ſcðᷣo allegatam/aut ꝓ ponit directam nomine domini/⁊ tũc cum pꝛocuratoꝛio nomine agat debet oſtendere ceſſionem ⁊ mandatum vt in pꝛimo alleg. Modo quero an vtilis ⁊ directa poſſint cumulari:⁊ dicunt quidam ꝙ nõ:quia vbi ex eadem cau⸗ ſa competunt actiones opoꝛtet vnam eligi vt.l.ꝙ in here dem ·S.eligere.ff.de tributo.at hic vtilis ⁊ directa veni⸗ . unt ex eadem cauſa/quia ex antiquo contractu vt nota. Item quid ſi emi nomen a titio ⁊ tu emiſti a me cui da⸗ itur vtilis actio? Reſpondeo vt gloſ.quia tibi. Jacob. Butrigarius. Di tib . Ex ſolo titulo non trãſit domi⸗ *nium. h. d. /ACMota ꝙ ſi vendo tibi iura non tranſeunt iu⸗ ra vite ſed exercitium ipſoꝛum: ⁊ ideo fuit que ſtio talis. Statuto cauet᷑ ꝙ de qualibet alienatione ſolua tur gabella. Modo quidam vt euitarent gabellam non vendebant rem:ſed ius dominij quod habebãt in re vn⸗ de dominium non tranſibat ſed exercitium ita non erat alienatio ⁊ ſic gabella non erat ſoluenda/ſedhodiefactũ eſt aliud ſtatutũ contra iſtud ne euitetur gabella. ſanfngo⸗ etſepnto aunpoſitc olo Pteten ſtentanecs jmnetiubo ſernirea Ctönidenten enitasd vn ſeonontran gen poſſt cee lum drno. ex ſgeohabeon crcitiu non h ſeivendicatia zdeslie mmut⸗ cderepoſſigen cun delnetpo emploꝛ ho⸗ ¶Hor hice bſſedeclpeſe iluklpctico lceet ohetib⸗ Uenalffdemmmne ſe deeſate ſec Coigredsbitan lacddiege n ionist iz ünarie ſͤtlerlici Mwligeionig: ceddieſto niſzibonefi (teobtur cin chnitierqun. Mertfoffcie nncriiiuns Nllononden llſerpengit naperinn . idinumnd. mrhee wo nlngeͤſn — — = — ☛ = 2 %2 = S=S. —7 4 E =— E = — = = = — — —, = =☛ S=S— = E E = S S — 20—⏑◻ — S E. S= = = S — =. — — = = S⸗= S = = ☛ ☛ „Sedytan⸗ 4 tiopoſratten ſetceſſonmni⸗ cobſtabat l, er: aureſt penn totur in en t⸗ bir aurimtatt tur gͤminte bacanſane adicunpelgn Nionetldln is ggelbeg e Obſtat eſnn Auctoris iungge tumſenperſen rectapk iumi⸗ n ſünil ſogin niniculorſig ituron babent oneyrdiriina; cobſtatl l btio⸗peren 1 ineumtran tioineumnt 8 dmminiclnn hſubſtanrign litates: blonnt 1direcn inm ſeatſabſtmtinn duog ſnntt nnidoſr Ttiae ongtis liggtonehott .ntſi veles ian riturdirctt lietstnnß tatannland n Drnungen no cun on veniin dignatki —,.— De Reſcindenda ven Erti Sicut diſconuenientia in nomine in D ducit diſconuenientiam in effectu vt D 1. ſi idem.j. de codicillis. ita conuenientia nomi E arguit hec lex ex nominibus appellatiuis non pꝛopꝛijs. ¶ Modo quero an poſſit cedi hypothecaria:dicit gloſ.ꝙ non:⁊ male arguit/immo inuenio ꝙ vni perſonali poſſũt due hypothecarie accedere/ perſonalis eſt penes vnum ⁊ hypothecaria penes alium:vt.l.ſolutum.S. ſolutam. ff. de pig. ac. quãto magis hic non dicetur eſſe ſine perſona⸗ li cum ſᷣm glo.directa ⁊ vtilis differant ſolum in qualita⸗ te:⁊ ſic puto ꝙ ſola poſſit cedi.q Item quero an actio iniu riarum poſſit cedi:⁊ dicunt quidam ꝙ non quia non ẽ in bonis. Pꝛeterea ſicut non tranſit ad vniuerſalem ſucceſ ſoꝛem ita nec ad ſingularẽ. tu dic ꝙ poteſt cedi. Nec ob. ꝙ non eſt in bonis qꝛ veꝝ eſt ꝙ non eſt ſic in bonis vt poſ ſit tranſire ad heredem. Hec ob.ſecunda ratio:qꝛ verum eſt ᷣm idem tempus qꝛ ſicut me viuo tranſit ad ſingula⸗ rem ita ad vniuerſalem tranſiret:ſed moꝛte mea finitur:⁊z ideo non tranſit ad heredem.¶ Itẽ q̃ro an rei vẽdicatio⸗ nem poſſi cedere:⁊ dic vt glo.vel melius concoꝛdando cum dyno.ex de regu.iur.c.pꝛo poſſeſſoꝛe:⁊ dum ego poſ ſideo habeo rei vendicationem quia datur domino:lʒ ex ercitiũ non habeam:nam poſſeſſio parit aduerſarium in rei vendicatione ſᷣm vnã litteram que eſt vera in.l.vnica. S3.dde alie. mutan. iudi. cauſa fac.⁊ ideo puto ꝙ poſſim eaʒ cedere poſſidenti licet tunc exerceri non poſſu:ſed demũ cum delinet poſſidere. i —Berelcideda vẽ Kubꝛica J ater Vẽditio facta vi reſcĩ meskEAA P ditur pꝛecio reſtituto mptoꝛi.hoc dicit. tur mihi actio ex eo gctu ad alterutrũ: vł vt õ⸗ ctꝰreſcidat᷑:vel qð deè iuſto pᷣcio ſuppleat᷑h.d ¶ Not.ꝙ hic dicit humanũ:de rigoꝛe em̃ ẽ vt liceat ᷣhẽ tibꝰ ſe deciꝑe:ſed humanũ ẽ ꝙ ſi exceptio excedat dimidi am iuſti pcij cõſulat᷑ decepto:⁊ ideo dicit humanũ. Op. ꝙ liceat Zhẽtibz ſe deciꝑe ceſſãte tñ dolo vt.l.in cauſe · S. penul.ff de minoꝛi.⁊·..e.ſi ex voluntate.So.illud de rigo re:de eqᷣtate ſecꝰ qñ deceptio ẽ vltra dimidiã iuſti pcij:ſʒ quo iure dabitur reſtitutio:dicũt quidã ꝙ officio iudicis CLCirca qð dic ꝙ ẽ officiũ merũ:⁊ hoc qñq; ꝓponit᷑ per mo dum actionis ⁊ plenarie cognoſcit᷑ vt in reſtitutiõe mino r: qñq; ſũmarie cognoſcit᷑ vt.l.j.S.de plano.ff.de offi.ꝓ cõ.⁊.le.⁊.l.jG. cũ patronꝰ.de offi.pᷣfec.vꝛ.qñq; nõ dat᷑ per modũ actionis:ſʒ ad aliqͥd ꝑmittẽdũ:vt.l.cũ hi.ff.de trãſ ac.Sʒ qðdã eſt officiũ mercẽnariũ qð ĩ q̃libet actione de ſeruit:ſz ĩ bone fidei late / in ſtricti iuris ſtrictevt.l.fl.ff.de cõdic.ob tur.cãm.Mõ ergo qñq; dat᷑ reſtitutio mero offi cio vt ĩ ti.ex qui.cau.maio.⁊ de minoꝛ.qñq; actionis iure vt hic:⁊ tñ officio mercennario conceditur ſed non me⸗ ro. in ſtricti iuris dic vt glo.¶ Wodo oppone ꝙ actio ex vendito non detur ad reſcindendum:ſed ad pꝛecium: vt l.iuł.S.ex vendito.ff.de act.emp.So.licet regulariter de tur ad pꝛecium pꝛincipaliter:⁊ ad alia que ibi dicũtur ca ſualiter tamen datur ad reſcindendum vel ad ſupplemen tum vt hic.(¶ Modo quero quid ſi facio pactum ꝙ non re ſcindam occaſione minoꝛis pꝛecij. Reſpondeo vt gloſ. Sed qd ſi iuro nõ cõtrauenire:⁊ dicvt glo. Nerum rofre. tenet ꝙ non valet pactum:quia ſicut ſum deceptus in pꝛi mo ſcilicet in contractu / ita in ſecundo pacto: ⁊ ideo de⸗ beo adiuuari invtroq; / vt.l.ſi mulier.ff.ad velł.nam ſic di cimus in arbitro:qꝛ licet iurem non peterc reduci ad ar⸗ bitrium boni viri:tamen intelligitur tacita conditio ſi e⸗ que arbitretur/⁊ ideo iuramentum tanqᷓ; conditionale ſu ſpenditur cui ſatis concoꝛdat glo.ſi iuramentum non in⸗ teruenit. Alij dicunt ꝙ conſenſus arbitri minus me aſtrĩ⸗ git qᷓ; mens /vt ſic ſi decipiar re ipſa ab arbitro poſſim cõ uenire vt.l.inde neratiꝰ.ff.pꝛo ſocio.ſed ſi me obligem ꝙ ratione minoꝛis pꝛecij non petam reſcindi conſenſus me us ⁊ factum meum me aſtringit. Sed quid ſi ſimpliciter — ANnis inducit conuenientiam in effectu vt hic: ? J P Si ſu deceptus vltra Em malioꝛlg. Nααe ve ditione. Fo. CXNXXXIX. pꝛomiſi non venire contra/dicunt quidam ꝙ nihilomi⸗ nus poſſum agere ad ſupplementum:quia non venio con tra.Alij dicunt contra ⁊ melius:ꝙ quando duo alternati ue ſunt in obligationevno ſublato ex obligatione tollitur ⁊ reliquum:vt.l.ſi in emptione ·S penultimo.ff.de contrs hen.eip.cum ergo hic per actionem ex vendito petatur alterum de duobus.ſ.ꝙ reſcindatur contractus vel pꝛe⸗ cium ſuppleatur.pꝛohibito pꝛimo per pactum intelligi⸗ tur ꝓhibitum ⁊ ſcõm ne ſub pꝛetextu permiſſi veniat᷑ ad pꝛohibitum. Pꝛeterea hec actio datur pꝛincipaliter ad reſcindendum: vnde in libello debeo dicere peto reſcin⸗ di contractum:poteſt tamen emptoꝛ ſupplere pꝛecium ſi⸗ cut in actione noxali:nam peto pꝛincipaliter emendatio nem damni/licet dominus poſſit ſeruum dare pꝛo noxa ergo patet ꝙ pꝛoponens hanc actionem veniret contra ⁊ ſic contra pactum.Sed quid ſi vendidi rem ⁊ ſum de⸗ ceptus:⁊ tu alij vendidiſti qualiter mihi conſuletur. Re⸗ ſpondeo vt glo.i Item quero an econtra emptoꝛe dece⸗ pto ſibi conſulatur.Reſpondeo ꝙ ſic vt glo. Item que⸗ ro quando dicatur eſſe deceptio vltra dimidiaʒ iuſtipꝛe⸗ cij.Reſpondeo vt glo.¶ Item quero quomodo pꝛobabi tur iuſtũ pꝛecium. Reſpondeo ſi teſtes dicant ꝙ loca cir⸗ cunſtantia ſunt ſolita tot vendi communiter ⁊ non ſunt melioꝛa iſto/planum eſt vt in glo. Item ſi dicãt habet tot in redditibꝰqͥt pᷣt valere tm̃ ſiłiter planũ ẽ.Sʒ qͥd ſi dicãt ꝙ vnꝰ ẽptoꝛ vł duo voluerũt dare tm̃ an pꝛobet᷑ iuſtũ pᷣci um videt᷑ ꝙ nõ ꝑ.l.pcia.ff. ad.l.fal.eð ꝙ ſic vt.l.ſi ſeruꝰ. ff. de cõdic. fur.qͥd ergo:certe ego ĩtelligo dictam.l.ſi ſeruꝰ. dũ dicit q;tuʒ reꝑierit ẽptoꝛẽ.ſ.cõiter. Sʒ cũ nullꝰ pᷣſuma tur ſuũ iactare: vt.l.cũ de indebito.ff.de ꝓba.ſatis poſſet dici ꝙ eẽt pꝛobatũ iuſtũ pᷣciũ mõ pᷣdicto vt.d.l.ſi ſeruꝰ.ni ſi appareat ꝙ ex affectione tantum obtulerint qð in du⸗ bio non pꝛeſumitur per legem cum de indebito. Iao g DParuitas pcij nõ ↄcludit Ad relcid ed a. Parne doli oↄocludit. „ d ol 0 Bona fldes ẽ ð ſubſtãtia ↄctuũ bone — VD·fidei:⁊ ideo ſi ibi dolꝰ det cãm cõtra ctui ipſo iure non ꝛenet Por. lei. leat as H doſito qðᷣ nõ opʒ ſeqͥt qdᷣ nõ oʒ.h. d. PaAtas. EAar hoc reſcriptũ nõ valeat cuʒ abſoꝛbeat ius alteriꝰ / vt. l. quotiẽs.S.de pᷣci.im⸗ pera.offe.ergo nõ pot retoꝛq̃ri in impetrãtẽ:vt.l.j.in fi.ff. að qſq; iurſ. So.reiect alijs dic ꝙ hic nõ dicit reſcripti teneat:ſʒ dicit ꝙ ſi cõceſſũ teneret toꝛqͥret᷑ in ipetrãtẽ. D ecij Sufficit pꝛecium conuentum eſſe in pe vE)e cunia numeratsa:licet in alia re ſolua⸗ tur.hoc dicit. D lus Hec lex poteſt intelligi in dolo dante cauſam contractui/ in incidenti vt in gloſ. hoc dicit. . DHiuide in duas partes quia in UEnd ito 2. pꝛima fuit deceptus /ibi igitur ta nem. In ſecunda eeomits. Di ſane. irreus wbi conne x tex. Lirritus vbi conu CGA cõd itio ne.tio fuit cauſa contractus. Bil uis Isnoꝛas vires patrimonij P S *nõ excuſat᷑.hoc dicit.¶ Op⸗ G po.de·S.in fraudẽ.inſti.qui manu.nõ poſ.vbi dicitur ꝙ homines ſepe ſperant plus eẽ in bo nis ſuis q; ſit. So.aut conſideras id qð contingit ⁊ illud ſepe contingit qð dicitur in cõtrario. Aut queris an hoc ſit tollerabile:⁊ dico ꝙ non excuſat me a culpa vt hic:ſed a fraude ſic vt in conrario⸗ zaoſe 4 iquãdo flſcus vendit rem a⸗ 4 14 J ¶q uo 8. lienam vt ſuam/⁊ tũc loquitur ij. u.l. bene de quadri. pꝛeſcrip. aliquado vẽ WAait rem alienam vt alienam vt pꝛopter colle⸗ ctas/⁊ tunc ad hoc vt valeat vẽditio opoꝛtet ꝙ fuerit de bitoꝛ ⁊ in ſolutione ceſſauerit et ꝙ res bona fide vẽdatur ⁊ ſubaſtetur/⁊ plus offerenti detur.hoc dicit cuʒ titulo ſe cũdo.Quero ſic ſtatuto cauetur ꝙ bona firmãatium ſint obligata pꝛo collectis. Modo pone ꝙ firmans iam ſol⸗ uerat collectas:⁊ nil debebat /et ego cõtraxi ſecum ⁊ obli gauit mihi bona /poſtea commune impoſuit collectas di cto flrmanti an ego an commune /a certe commune qð pꝛobat᷑ ratione ⁊ lege/rõne ſic qñcũq; ex pᷣcedẽti cã ĩplet᷑ obligatio ex poſt facto debitoꝛe inuito ſemper implemẽ⸗ tum trahitur retro ad tpᷣs ↄuẽtiõis:vt.l.fl·⸗ que res pig. S iij Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis. Nnct . lpaner⸗ obliga.po.x.ff.qui po.in pig. ha.l.qui balneum.S.eo am ff. de pactis. Solu. vt glo. ncinieſi⸗ plius.⁊.l.potioꝛ.in pꝛincipto.⁊.l.j.ſic ⁊ hic cum bon De P ericulo et (o⸗ e tore mantis per ſtatutum ſint obligata collectis: licet poſtea e 5 wis doe tractu tempoꝛis imponantur collecte ⁊ ſic adimpletur m 0 d 0 rei vẽdite netſortti⸗ obligatio pꝛecedens ⁊ inuito firmãte:⁊ ideo trahitur re⸗ * Ffirlee . tro implemẽtum:⁊ ꝙ cõmune eſt potioꝛ ⁊ pꝛioꝛ lege.pꝛo⸗ 2 ℳ R ub 2 ica. undietn batur·j.ſi pꝛopter pu.penſi.l.j.ibi qui pꝛioꝛe loco ⁊ c. B A ſpelfdehe „obin. fauo i⸗ Oſt perfe Venistia ealifud⸗ Quãdo liceat ab emptione di⸗ Led 8= Ol per tectam. 7 coͤtra Hunnuii .c ctum reſpiciunt cõmodum ⁊ incõmodum emptoꝛis.ve⸗ ſt⸗ ſcedere Kub ꝛica nientia ante Eorractun cõmodum ⁊ incommodũ vendi⸗ ſrugun r 4 Re ĩtegra ſolus toꝛis. hoc dicit. Butrig. ſdeterio EE eenſus reſcindit venditionem / re nõ in CUEL. menſuram periculuz guazun WM tegra ſi ĩterueniat actus retro ſimilis non eſt emptoꝛis niſi poſt menſurationẽ: ſʒ in in nn N ſſed pꝛepsratoꝛis non facit deſinere rez re que vendit᷑ in ſpecie ſtatim eſt emptor peri n mcüde 2eſſe integram. hoc dicit totus tituus. culum. hoc dicit. 4 hon dice 4 C SZppo. ꝙ non dicatur res integra Quero ſi vinum vendatur ad mẽſuram que eſt ratio ꝙ Ainũ gaͤa eti iſo c 9 m: poſtq; interuenit conſenſus ſolus vt.. ante menſurationem periculũ non eſt emptorl.Rñ.quia vẽdit᷑ Tſsaa ſdee on neceſſario.ff.de pericu.⁊ commo.rei ven.⁊.l.de contractu vigdetur cõditionalis venditio ſi menſuretur.vt.l.qð ſe⸗ menſuraʒ ſnotodie Venditio S.de reſcin.vendi.So.tribus modis dicitur perfecta v· pe.S.in hijs ff.de ↄᷣhen.emp.non tñ habet᷑ per om̃ia pꝛo vel in ſpẽ amdd dr̃ ꝑfecta ditio reſpectiue. Anomodo quantum ad hoc vt non poſ⸗ conditionali quia in conditionali ſi res pareat ante con qð ſitperi ſi⸗ icllum tribꝰ mo ſit reſiliri ab ea ⁊ quantum ad hoc ſufficit ſolus conſenſꝰè agitionem periculum eſt venditoꝛis. nam in euentum con culum an ſomthie dis. ⁊ etiam ſi ſit conditionalis:vt.l.j.ff.de contrahen.emp.⁊ ditionis non eſt res ſuper qua poſſit obligatio cõmitti / emptoꝛis ſcont dicta.l.de contractu. Alio modo dicitur perfecta quan⸗ nec ante erat cõmiſſa:quia conditionalis. Si vero dete⸗ vel vẽdi⸗ De tum ad periculum:⁊ in hoc dic ꝙ aut i venditione pura ⁊ periculum eſt emptoꝛis/ aut conditionalis: ⁊ tunc perit res in totum ⁊ eſt periculum venditoꝛis aut pꝛo parte: et tunc eſt periculum emptoꝛis: vt dicta.l.neceſſario. Ter⸗ tio modo dicitur perfecta quantum ad hoc vt contrario ſenſu omnino poſſit ab ea recedi:x tunc exigitur pꝛecij ſo lutio vt hic. Sed que eſt ratio ꝙ arre non faciunt deſi⸗ nere rem integram eſſe.quia alius eſt contractus per ſe ſeparatus a venditione:⁊ eſt ſignaculum venditionis:vt l. ex empto · S· ſi quis.ff.de actio.emp.niſi arre eſſent date non ſolum pꝛo arris:ſed etiam pꝛo parte pꝛecij:quia tunc non eſſet re integra.ſ Iteʒ quero qualiter intelligatur a⸗ ctus retro ſimilis:dicunt quidam ſi emptoꝛ reuendat rẽ vend itoꝛi pꝛo eodem pꝛecio ⁊ tradat ei:ſed certe hoc non eſſet reſciſio pꝛimi contractus ſed eſſet noua emptio. ¶ Item quero quid ſi partem pꝛecij ſoluit emptoꝛ ⁊ facit rioꝛetur eſt periculũ emptoꝛis:quia eſt res in euẽtum cõ⸗ ditionis ſuper qua poteſt cõmitti obligatio.vt.l.neceſſa⸗ rio.ff.eo.hic autem ante menſurationeʒ periculum rei et deterioꝛationis eſtvenditoꝛis. Item quero ſi vinũ eſt venditum in ſpecie.vt quia dico vendo tibi vinum totum qð eſt in vaſe illo:ſecus ſi dice⸗ rem vendo tibi dimidietatẽ vini quod ẽ in illo vaſe quia licet oſtendam vas tamẽ videtur venditum ad menſurã non in ſpecie.¶ Quero ergo quãdo venditur in ſpecie qñ tranſeat periculũ. Rñdeo triplex eſt opinio.nã dicit Jo. ꝙ añ deguſtationẽ eſt periculovẽditoꝛis poſt deguſtatio nem eſt periculo emptoꝛis.et dicit idem in om̃ibus degu ſtabilibus ⁊ pꝛo ſua ſentẽtia inducebat.l.j.⁊.l.ſi qͥ vina. ff.eo. Aʒo. vero dixit cõtrarium qꝛ ſi venditur vinum vt ſpecies ſtati eſt periculum emptoꝛis ſicut ⁊ in alia ſpecie et leges quas inducit Jo.pꝛo ſeipſo redundant contra toꝛis. fetrei vendi u pactum ꝙ recedatur a contractu:nunquid ſi conueniatur eum.quid ergo dicemus?:ego dico ſententiã JYo. verioꝛẽ e ad reſiduum pꝛecij habet ſaltim exceptionem pacti licet bene tamen conſentio ꝙ ſi conſtaret factam eſſevenditio woe actionem habere non poſſet ad repetendum partem quã nem ꝙ periculum eſſet emptoꝛis licet non deguſtaſſet. ſnsdſ ſoluerat:⁊ dic vt gl.ꝙ non/quia non interponitur ad hoc Igeo dic ꝙ ſemper videtur actuʒ ꝙ emptoꝛ intelligeret onmnens ſi ad actus agentium nonvltra mentem ⁊ diſpoſitionem ip tacitam conditionẽ ſi deguſtatum placuerit: ꝙ nõ eſt cre iꝛeteprori/ ſoꝛum:vt.l.obligationum.ff.de act.⁊ obligat.⁊.l.non om dibile ꝙ emptoꝛ emeret vinum nõ deguſtatũ:⁊ ſi emptoꝛ ligꝛs ppen nis.in pꝛincipio.ſi certum petatur.⁊ nota.ff.de pactis.l. als deguſtaſſet vinum:illud foꝛte tunc credibile eſſet ꝙ nionereno ab emptione. Jac.butrig. L non ſit actuʒ ꝙ deguſtaretur: vnde ſi conſtaret ꝙ emptoꝛ eüpertine D ne cẽlu vk relids ſtc. non intellexiſſet illam tacitam conditionem de deguſtã⸗ montenenn me cel 0 . do periculum eſſet emptoꝛis.Sed nõ eſt credibile ꝙ em⸗ ſcei vſurea RKub ic a ptoꝛ emeret vinum ſine intellectu tacite conditionis.ſcʒ hercepttffuc 2 f deguſtatum placuerit. et hoc vult dicere illa.l. ſi quis mnü argumen EP cO nuentio ne Diuideiĩ pvina.ff eo. Martinus autem in vino tenet ſententiã Jo. lus poteſt o. 2 seve duss par in alijs vero tenet ſentẽtiam Aʒo.Et que ſit ratio diuer⸗-⸗ Nteg ur l Ktes: quia in pꝛima fuit datus fundus ĩ ſitatis dicit ipſe quia vinum letificat coꝛ hominis.et ſic Ninumle ltoreffuctus dotem extimatus. In ſecunda extima voluit dicere ꝙ contracta ⁊ peracta venditio.periculum tificat coꝛ holsſed ſien ÿ“Etus. Secunda pars incipit ibil ſed ſi ſit emptoꝛis: nec inuenit. l. contrariam in vino. Sed dic hominis. ntontenen RV Afundum] . ꝙ immo in alijs inuenitur.l.contraria.puta in iſta que di lunponiti⸗ ℳOppo. ꝙ pactumvaleat:vt. l. ex cõ⸗ cit in frumentoet oleo idẽ eſſe quod in vino.Et hec ſunt ſercperisge ʒ̃̃uentione. S. de pactis. So. vt gloſ. il⸗ vera ſi vinum venditur in ſpecie. Si autem venditur vi⸗ erenato⸗ n lud eſt verum qꝛ aut fundus eſt inextimatus ⁊ non poteſt num ad menſuram ſic:ego vendo tibi talem menſuram nfnto hho agere iſte pꝛo futuro tempoꝛe /quia ſua non intereſtvt hic vini pꝛo tanto:queritur quando eſt periculum emptoꝛis Pppetcnenu in pꝛima parte.aut eſt datus extimatus/a tunc pꝛo pꝛete⸗ dicit Aʒo.ꝙ periculum emptoꝛis eſt poſt menſurationẽ Plyentto⸗ rito tempoꝛe poteſt agere:pꝛo futuro ẽt poteſt ſi iã aliddet deguſtationem niſi ſtet per emptoꝛem quo minus de⸗ lhebesff S ſoluit vt in contrario:ſed anteq; ſoluat nõ / yt guſtetur et menſe uretur. Ego non video rationem quare Uütoriq hic in fine. Jaco. Butrig. exigeretur deguſtatio vbi vinum venditur ad menſurã/c 5 E . Op. ꝙꝙ valeat pactum vt.l..epiſtola.S. pa noõ exigeretur vbi vinum venditur in ſpecie ſic: vendo ti⸗ Dee 2 ctum.ff. de pactis.So.vt gl. bi tot amphoꝛas vini.ita dixit Aʒo.in.lł.ꝙ ſepe·S· in his. Mn eg Omnis poſſeſſoꝛ tenetur ad tri; ff. de contrahenda emptione. Sed quod ipſe dicit de buta non obſtante pacto contra-⸗ deguſtatione poſſet negari ſicut vbi vinum vẽditur ĩ ſpe NArio.hoc dicit.Nunquid italici debent ſoluere cie.Naã:dixit Bul.ꝙvbi vinum venditur ad menſuram ſi R,, Atributa. Reſpondeo vt glo. contingat periculum effuſionis vini ꝙ vinũ perijit pericu ¶ VWodo oppo.ꝙ emptoꝛ tributa pꝛeterititempoꝛis nõ lum illud eſt vẽditoꝛis. Si aũt vinum factum eſt deteriꝰ ſoluat: vt. . de cenſi. l. fl. So.vt glo.i¶ Et ſic nota ꝙ quan⸗ qꝛ factum eſt acidum periculũ eſt emptoꝛis:ita etiã dixit do commune vẽdit bona alicuius malpagi:qꝛ collectas bul. ꝙ vbi vinum vẽditur ſub conduione.nã periculum non ſoluerat emptoꝛ non tenetur ad collectas pꝛeteriti effuſionis eſt venditoꝛis/pendẽte cõditione /periculũ de tempoꝛis:ſed futuri. Item op.ꝙ pactum teneat vt.l.im terioꝛationis eſt emptoꝛis.vt.ff.de peri.⁊ cõmo rei vẽdi. 1g. nytg⸗ mloti awade ics. Ann n voſein Nonmüin ninm meſumnaift bnckennn WE 4 E habefheciifif rehinnenge taminenenmg obliggtocint 1o. Giſeno e kresinenimi gatio. tlen 3periculume Pecie vrqtin ello:ſeclsſne deinilonte ditum Anmn enditurigſor opinionidut oꝛisoſtdeglitn eminoffhun gt.l.alſcsnn venaſturpponn ſicut tinalahen redundentcon tentiä Jonet ctom eſeputi non degulon nptor relig⸗ uerit: gnoͤeſ⸗ uſtatud ſlem c gedͤibileſt onſtaretgent ionen dedenn eſtcredbiegn teconaſtanil dicerellslige tenet ſenenii rgbeſtrnonge kcorhon,luti, ninpho Pltainſtua De actio.emp. De edil.act. De rerũ per l.ꝙ ſi pendẽte. Itẽ dixit Bul. ꝙ vbi vinum venditur ad menſurã ⁊ facta eſt vẽditio ſub conditione ſi menſuretur vnde ante menſurationẽ periculũ effuſionis eſt vendito⸗ roꝛis.Hoctoꝛes dicunt cõtrariũ ꝙ immo indiſtincte añ menſurationẽ ⁊ deguſtationem periculum venditoꝛis eſt Nã lex iſta dicit ꝙ omne periculũ eſt venditoꝛis ⁊ qui to tum dicit nihil excludit:vt.ff.de contrahẽ.empti.l.quod ſepe.⁊.ff. de peri.⁊ cõmo.rei vendite.l.j.Quid ergo dice⸗ mus ad iſtud argumẽtũ: Dicũt ipſi quod aliud eſt de cõ ditione tacita ⁊ de expꝛeſſa.Rñdeo aliter ⁊ ſic qð intelli⸗ gitur tacita ↄditio ſi menſuretur/⁊ cũ iſta itelligitur alia ſi deguſtatum placuerit:⁊ ideo pꝛopter illam conditionẽ eſt ꝙ ſi deterioꝛatum eſt.non placet deguſtatũ nec place⸗ re dʒ ex quo deterioꝛatũ eſt:⁊ ideo vẽditoꝛis eſt periculũ. ¶ Quidã tamen diſtingunt in iſto articulo ⁊ pꝛobabili⸗ ter dicunt aut venditur vinũ de incerto dolio:⁊ tũc nõ eſt tractandũ de interitu. verbi gratis ego defero tibi vinũ in cipho / ⁊ dico dñe de tali vino vendo vobis centũ am⸗ hoꝛas:iſto caſu non eſt tractandum de periculo:genus em̃ perire non poteſt.Si aũt venditur vinũ de certo do⸗ lio ⁊ dico dñe de iſto dolio vẽdo vobis centũ amphoꝛas ſi totum doliũ pereat vel vinum deterioꝛetur ſatis videt᷑ ꝙ periculum ſit emptoꝛis.lex tñ videtur velle contrariũ. ff. contrahẽ.emp.⁊ vẽdi.l.ꝙ ſepe ·S· vltimo. De actionibus empti RKubꝛica — Venditoꝛ ad pᷣciũ — D uerſus non ſolutum poteſt abbagere / non rẽ traditã vendicare.h. d. Vos ergo videtis ſi emptoꝛ non ſol⸗ Muit pꝛecium vẽditoꝛ nõ agit rei vendi⸗ catione ad rẽ vendicandã / immo agit Nad pꝛeciũ:hoc eſt verum ſi venditoꝛ ha 2. Eduit fidẽ de pꝛecio. Mã ſi nõ habuiſſet idẽ de pꝛecio emptoꝛ non fuiſſet factus dñs. vnde habe ret rei vendica.venditoꝛ ad rem ſuã.vt.ff. de tributoꝛ.l.ſi pꝛocuratoꝛisS. plane. Ructus Perfecto contractu fructus 7 Hομ. pertinent ad emptoꝛẽ ad quẽ N etiam pertinent onera functionũ: ecõtrario ve EEro ab emptoꝛe poſt moꝛã petitur pꝛecium cum vſuris.h.d.¶ Ad euidentiã dic ꝙ multiplex eſt perfectio contractus.ſi intelligas devltima perfectione:qꝛ res tra dita eſt ẽptoꝛi /verũ eſt ꝙ fructus rei emptoꝛis ſunt.ſi in⸗ telligas ꝙ perfectio contractus per conſenſum nata obli gatione re nõdum tradita fructus nõ ſunt emptoꝛis: ſed ad eũ pertinent: qꝛ ſibi reſtituendi ſunt /⁊ ſi emptoꝛ ſit in moꝛa tenetur advſuras pꝛecij. Ham in cõtractibus bone fidei vſure currunt a tẽpoꝛe moꝛe. Idẽ ſi in moꝛa ex quo percepit fructus rei qꝛ ad vſuras tenetur.ſ¶ Glo.facit hie vnũ argumentum quod ĩmo ⁊ ſi emptoꝛ non percepit fru ctus poteſt petere rem:vnd evidetur eos percipere vt.ff. de reg.iur.l.qui poteſt.Nic ergo ꝙ ſi emptoꝛ petat a ven⸗ ditoꝛe fructus tꝑe moꝛe tenebitur pᷣſtare fructꝰ medij tẽ⸗ poꝛis ſed ſi velit emptoꝛ remanere fructus penes vẽdito rem non tenetur ad vſuras.nec poteſt ei opponere vendi toꝛ tu potuiſti percipere fructus:ergo perĩde eſt ac ſi eos perceperis:qꝛ negligentia emptoꝛis ex qua cõmodũ ha⸗ bet venditoꝛ non poteſt ei opponere vt. ff. de iure do.l.cũ in fundo. Hugo tamen dixit ꝙ ex quo põt petere fructꝰ ꝙ ipſe teneatur ad vſuras quod non placet.vñ aliud eſt vbi venditoꝛ percepit fructus:⁊ emptoꝛ non petit eos.ſi mile habes.ff.de pig.l.ſi pignoꝛe.S.ſi pacto.⁊ imputetur venditoꝛi quare non tradidit vel obtulit rem. De edilicijs actionibus Kubꝛzica J non ſimpliciter. . vel aliter vitioſum tenetur ẽptoꝛi tunc ES ignoꝛanti ad pꝛecium ⁊ oẽ damnum il latum. hoc dicit. ¶ Ex tex.ſi non ſimpliciter.i.nõ ſine Efraude/als dicitur homo ſimplex ho⸗ Vendens ſcienter ſeruum fugitiuum mu. Fo. CXI mo nõ doloſus ⁊ illa eſt bona ſimplicitas. Quedã eſt ſim plicitas que eſt quedã fatuitas ⁊ ſic tenetur ſi ſit ſciens. Cõtra ſiue ſciens ſiue ignoꝛans tenetur: vt.ff.de act.em⸗ pti.l.j.cauſa.Rñdeo quod ſiue ſciens ſiue ignoꝛans te⸗ netur.ſed aliter ⁊ aliter.ignoꝛans enim non tenetur / niſi de pꝛecio ſerui:ſed de dãno extrinſeco non tenetur ſi ſer⸗ uus ſuus rapuerit aliqua:ſed ſciẽs bene tenet᷑ de dãno ex trinſeco:⁊ idẽ dic hic ſi ſciens:vt.ff.de ac.emp.il.iulianꝰ. Eſt ⁊ alia differẽtia inter ſciẽtẽ ⁊ ignoꝛãtẽ/dico eĩ ꝙ ge⸗ neralis exceptio pꝛodeſt ignoꝛãti non aũt ſcienti. Pona mus ergo ꝙ habeo equũ ⁊ bene ſcio vitia eius ⁊ vendo ti bi illum ⁊ dico dñe emptoꝛ dico vobis ꝙ iſte equus eſtvi tioſus ideo nolo teneri: dic ꝙ hec exceptio non pꝛodeſt ei in his que ſciebat.debuit enim dicere domine emptoꝛ equus iſte habet tale vitium ⁊ tale nolo de vitiis eius te⸗ neri.vt.ff.de act.empti.l.quero.Sed dicit gloſ.ſpecialis exceptio pꝛodeſt ei in ſcitis ꝙ nõ placet. Ideo dic ꝙ ſi vẽ ditoꝛ locutus eſt ambigue:qꝛ ſic dixit ſi equus haberet ta le vitium ⁊ tale nolẽ teneri/ dico ꝙ talis exceptio ſpecia⸗ lis non pꝛodeſt ei ex quo locutus eſt per ſi ⁊ ambigue: vt ff. de act.⁊ emp.l.j.S.j.⁊.ff.de excep.doli.l.labeo.ſed vide tur ex parte emptoꝛis ꝙ emptoꝛ ꝓ vitio qð ſciuit nõ aget niſi fuerit ſtipulatus:ſi autem ignoꝛauit vitium agit vbi fuerit erroꝛ ſupinus:vt.ff.de contrahẽ.emp.l.ſi ea q̃. Dic ergo quod ſi venditoꝛ ſciuit vitiũ ⁊ emptoꝛ ignoꝛauit qᷓ; tumcũq; ſupine/ vẽditoꝛ tenetur ei ex quo ſciebat ałs ſci re debebat emptoꝛẽ hoc ignoꝛare.vñ ex quo patitur eum errare tenetur ſi inſtruxit eũ/qꝛ in dolo eſt venditoꝛ.Ho⸗ lus autẽ pꝛeponderat culpe. vt.ff. ad legẽ aquiliã.l.idem ſi obſtetrix. in ft.⁊.ff de act.empt.l.ex empto·S.ſi quis vir . Vbi fundus vendit᷑ ſub Ypꝛ ed lum conditione diſplicentie eo diſplicète poteſt agi redhibitoꝛia: ⁊ idem ſi Aſine pacto vẽdiderit ſed herbas peſtiferas fa⸗ cit. .ð.¶ Lex iſta habet duo dicta dicit in hmo ꝙ vbi vẽ ditio cta eſt ita vt ſi diſpliceret redderet᷑:ↄcta ẽ vẽditio ſub conditione verum eſt reſolutoꝛia:ſed tamen pure cõ⸗ tracta eſt.vt.ff. de contrahenda emptio.l.ſi in emptione. In ſecundo caſu agitur redhibitoꝛia pꝛopꝛie.vt.ff.eod.l. N etiam. VUnde cũ hic dicit per eandẽ actionem facit rela⸗ tionem ſimplicem. non ꝑſonalem:ſimile .j.de iniurijs.l. dictum. ſi dicas ꝙ ſi in fundo mihi vendito eſſet vna her ba peſtifera ꝙ pꝛopter hoc redoleretur totus fundꝰ hoc eſſet iudaiʒare.nã de minio nõ eſt curãdũ:vt.ff.de ĩpen.l. De commercijs t mercatoꝛibus Mubꝛica omnino.nec dʒ reſcindi contractus maioꝛ pꝛo minimovt ff. de reſtitu.l.ſcio. O02 ſafanog Megociato⸗ Este ae Egociatoꝛes. res pꝛicipis 1 etiam mercatoꝛes debẽt benigne moneri vt vectigalia ⁊ debitas penſiones ſoluant.h.d. NWN ODbilioꝛes Hotentioꝛes nobilioꝛes 1 debent ſe a negociationi⸗ bus abainere vt plebeifacilius poſſint nego⸗ De rerum permutatione MKubꝛica Icum patruus. mine X“ta ? euicta venalis fuerit pꝛeſcriptis verbis ad intereſſe agitur ⁊ non cõdi⸗ ctione ob cauſam ad repetendum da⸗ Atum: ſecus ſi venalis non fuerat expo⸗ liita:quia tunc pꝛeſcriptis verbis vel —= condictione ob cauſam agi poteſt.hoc ¶ L/Sp. ? videtur ꝙ iſte ſit contractus emptionis ⁊ vẽdi⸗ tionis:vt.S.de reſcin.vendul.pꝛecij cã.So.ibifuit taxa⸗ ta qᷓ;titas pꝛo qua fuit data ſpecies /hic vero quantitas non fuit taxata. vt dicit tex.¶ Itẽ op. de tex. qui dicit hie S iiij Butrigarius ſuper Quarto libꝛo Codicis. cõparauit ⁊ ſic innuit ꝙ fuit emptio.So.vt glo. Q*½ ito Pactuʒ permutationis nudũ s P ac rei interuentu nõ pꝛoducit actio nẽ niſi ĩteruenerit ſtipulatio.h.d. ¶ Op. de.l. conſenſu. ff. de act. ⁊ obli.⁊ inſti.de obligatio. que ex conſen.vbi emp.perficit᷑ conſenſu ſed permutatio eſt ſimilis emptioni.vt.S.e.l.pꝛoxima.ergo ⁊c.So.vt gl. ¶ Be locato conducto. MRubꝛica. Vtuito vel violento/ bene tenetur tamen de culpa pꝛeſumpta h. d. ¶ Pone caſũ in nube ſic: tu hẽs hoꝛrea ego habeo bladũ tu locaſti mihi quẽdã angulum Jhoꝛrei in quo ponerẽ bladum meũ re⸗ poſui ibi: z retinuiſti claues demũ hoꝛ reũ effractũ eſt tu nõ teneris de caſu foꝛtuito:ſcʒ de blado ꝓdito ⁊ hoꝛreis leſis: ſʒ ſi locaſſẽ tibi tota hoꝛrea ⁊ tra⸗ didiſſẽ tibi claues hoꝛreoꝝ nõ tenerertibi ĩ aliquo: vnde intelligo hic qð locatur tunc vbi remanſerũt claues hoꝛ⸗ rei apud eũ ⁊ remãaſit poſſeſſio ⁊ detenſio hoꝛreoꝝ apud eũ:vel foꝛte ſi vniuerſa hoꝛrea cõduxiſſem ⁊ claues apud te remã ſerunt teneris.ſic ergo ſi hoꝛrea ſint effracta non tenetur locatoꝛ:ſi vero non ſunt effracta tunc tenet᷑. Dic ergo ꝙ lex iſta loquit᷑ de pᷣſũptiõe vñ puto ꝙ ex q̊ hoꝛrea illeſa ſunt pᷣſumptio eſt ꝙ locatoꝛ ſit in dolo:iſta tñ pᷣſum⸗ ptio fallibilis eſt:multe eĩ ĩueniũt᷑ claues ſiłes:ſʒ tñ pꝛeſũ ptio fraudis eſt õᷣ eũ ex qͥ res ſue ſalue ſunt:vt.ff. commo. l. ſi vt certo· S. ꝙ vero. . L n locato veniunt vſure ex N1Buerlus oααàgenigetin dte as in iſto cõtractu ſcʒ in locatiõe operarũ vterq; eſt locatoz ? vterq; cõductoꝛ. pone ꝙ cõtraho tecũ ꝙ tu facias mihi domũ ⁊ dabo tibi decẽ:tũc ego ſũ locatoꝛ oꝑis/⁊ tu cõductoꝛ:tu aũt es locatoꝛ oꝑaꝝ/⁊ ego cõductoꝛ:vñ videt᷑ ꝙvterq; poſſu agere ex locato ⁊ ex cõ ducto:⁊ ſic videt᷑ loqͥ lexĩ lege.ff. eo. Ego tñ credo ꝙ lex illa abutat᷑ his verbis/ vñ dico quẽadmodũ in vẽditioõe ille eſt vẽditoꝛ q recipitpecuniã. ita dico ꝙ ĩ locatione ⁊ cõductiõe ille eſt locatoꝛ qͥ recipit pecuniã:vñ credo ꝙ il⸗ le qͥ dat pecuniã debeat agere ex cõòducto:ille aũt qui reci nit pecuniã dʒ agere ex locato.⁊ ſi vnus eoꝝ intẽtet aliã actionẽ/ineptã actionẽ ꝓponit:vñ dʒ ſuccumbere lʒ lex abutat᷑ his verbis locato ⁊ conducto. vt.ff.de act.empt. l. veteres. linus qſe — nquilinus qͥ ſoluit pẽſionẽ nõ po D em . An p dñm durãte locatiõe expelli: e niſi ꝓpter neceſſitates dñi vel ꝓpter neceſſariã reefectionẽ relictis vel culpã ĩqlini abutẽt.h.d. ¶ MPer hãc.l.dic ꝙ ſi cõductoꝛ male verſat᷑ ĩ re ſibi locats locatoꝛ añ tpᷣs ↄductiõis expellet eũ:⁊ ſi cõductoꝛ verſa ret᷑ deterioꝛãdo rẽ modico ꝓpt᷑ modicũ delictũ nõ expeil leret᷑:vñ ſi rupit murũ vel hmõi ꝓpt tale delictũ poſſet ex pelli ante tᷣs cõductiõis:ſed ſi fecit foꝛamẽ ĩ feneſtra vł in muro vel aliqd tale nõ videt᷑ expellẽdꝰ/ne ꝓpter mo⸗ dicũ recedat᷑ a cõtractu magne rei.vt.ff. de ĩ integr. reſti. l.ſcio.⁊.ff.de ðᷣhẽ.emp.l.nũq;.⁊ de impẽ.in re.do.fac.l.oĩ no.Sʒ qd appellas male verſari.ponamus ꝙ quidã gla⸗ diatoꝛes ſũt ĩ domo ⁊ adducũt ibi meretrices nũqͥd poſ⸗ ſũt expelli qꝛ male verſãt᷑:videt᷑ ꝙ nõ.ſepe eĩ ĩ domibꝰho neſtoꝝ viroꝝ fiunt lupanaria.l.⁊ ancillarũ.ff.de peti.he⸗ redi.ꝙ ſi cõcludis ergo patiẽdũ.nõ eſt bonũ argumẽtũ. ¶Ad oppoſitũ eſt.l.q̃ dicit ꝙ vſuariꝰ non põt turpes pꝑſo nas ĩiducere ſecũ ĩ domo/ergo multominꝰ ſimplex cõdu⸗ ctoꝛ:vt.ff.de vſu ⁊ habi.l.nõ aliter.circa pᷣn.Sic ergo ha⸗ bes hic ꝙ ſi locatoꝛ vult hitare domum ipe põt expellere iĩiqᷣlinũ:hoc ego iĩtelligo ex cã ſuꝑueniẽte:vt ſi de nouo du xi vxoꝛẽ: et redij de curia romana:nam hic eſt cã ſupue⸗ niẽs:⁊ q̃ de nouo emergũt nouo ĩdigẽt auxilio:⁊ appeilo cãm ſuꝑueniẽtẽ cãm ĩopinatã:vñ cã pᷣuiſa/vel q̃ potuit pᷣ uideri nõ expelleret iqlinũ:vt.ff. loca.⁊ cõduc.l.ſi qͥs do⸗ mũ.vñ dico ꝙ ſi pᷣuidit ꝙ negocijs ꝑactis iße rediret de curia romana ĩfra ãnũ locatiõis:dico ꝙ ipe nõ expelleret inqlinũ. Itẽ ſi locatoꝛ velit reficere domũ põt expellere colonũ /hoc ego iĩtelligovbivult reparare ⁊ reparatoꝛ nõ . Locatoꝛ hoꝛreinõ N Gminus tenetur de caſu foꝛ poteſt pati inquilinũ foꝛte vult deſtruere totũ murũ ⁊ re⸗ parare.Querit glo.ponamus ꝙ locatoꝛ vult reficere do⸗ mum ⁊ reparare dicit inquilino exeatis domũ:rñdet inqͥ linus ego exibo ad tẽpus.⁊ ego reuertar facta reparati⸗ one nunqd poſſet:cgo credo ꝙ ſic:nec fleret remiſſio pen ſionis ꝓ rata.¶ Sed q̃ritur nundd in iſtis caſibꝰ dñs poſ ſit expellere inquilinũ ꝓpꝛia auctoꝛitate:ego credo ꝙ ſic qꝛ in re quã poſſidet non cõmittit quis violentiã:ex quo alius nõ habʒ ius reſiſtendi:locatoꝛ aũt poſſidet domuʒ per inquilinũ vñ ⁊c̃.arg.ad hoc.ff in qui.cau.pig.taci.ʒ. l.eſt dnium.⁊.ff.de dã.infec.l.vtiq;.Sic ergo iuſta cã ex⸗ pulſionis eſt ſi nõ ſoluat inqlinus penſionẽ: veꝝ eſt ſi nõ ſolust qñ debet ſoluere.¶ Pone ergo ego cõduxi domũ tuam ad annũ certa penſione nec eſt dictũ quãdo ſoluet᷑ quero qñ ſoluendũ ſit. DPicunt quidã ꝙ in pꝛincipio anni ſoluendũ eſt/ qꝛ obligatio pura eſt arg.S.de iudi. ꝓperg dum·S.·in honoꝛarijs.Alij dicunt ꝙ ſoluendũ eſt medio anni.arg.S.de aduo. diuer.iudi.l.per hanc.Alij dicũt ꝙ ſoluendum eſt in fine anni in fine tempoꝛis.nam in am⸗ biguis interpꝛetatur quod minus eſt:illud eſt minus ꝙ ſoluatur in fine anni.vt. ff. de reg.iur.l.in toto.ad hoc eſt l.ſi addes·S.ſi quis cum in anno.ff.loca.et conduct. In iſta queſtione quidaʒ diſtinguũt aut queritur de locatio ne operarũ vt in ſcriptoꝛe qui locauit operas ſuas ꝙ ſcri beret Codicẽ ꝓ.x.⁊ tunc abſurdum eſſet dicere ꝙ ſolue⸗ retur ei in flne operis.Quid ergo biberet ⁊ comed eret in terim pauper ſcriptoꝛ: vñ tunc videt᷑ velle gl.ꝙ ſoluendũ ſit in pꝛincipio et de hoc habui.S.l.pꝛoxi.( In location fundi vel domus quãdo ſoluet᷑.dicunt doc.ſtandume conſuetudini regionis ſi apparet conſuetudo: ſi autẽ nõ apparet ſoluendum eſt in fine tempoꝛis et dico ꝙ ſtatur conſuetudini licet non ſit cõſuetudo que facist/vnde nõ refero me ſolum ad cõſuetudinẽ arg.ff. de edil.edic.l.qð ſi nolitS. qui aſſidua.⁊.ff. de aqua plu.arc.l.ſi ſeruus. In dubio tenemus ꝙ minus eſt 5 ſoluatur in fine anni hoc eſt in fine tempoꝛis. Ego credo ꝙ de iure debeat ſolni ĩ pꝛincipio/obligatio enĩ eſt pura:et hec ſufficiãt pꝛo nũc ulal a materia ſatis expeditur per docto.hic. 5 Conductio rei pꝛopꝛie non te⸗ * rem. net nec dñium tranſfert᷑.h. d. RHabes ex hac.l. ꝙ ſi ego conduco rem meam Wignoꝛans non valet cõductio etiam aliene rei. Quid ſi ſciens conduxit:icũt quidã ꝙ valet cõductio et tranſfertur dominiũ in locatoꝛem. vnde pone tu poſſi⸗ des rem mea:ego ſciens conduco eamate / tranſfertur in te dominiũ ⁊ videoꝛ tibi donare.vt hic a cõtrario ſen⸗ ſu.⁊.ff.ſi cer.peta.l.ſingularia.dico ꝙ immio non pꝛeiudi⸗ cat ſibi in dominio.ſicut in emptione ſi ego emi rem me⸗ am ſiue ſciens ſiue ignoꝛans non valet.vt.ff. de contra⸗ hen.empt.il.ſi in emptione .S.rei ſue.non pꝛeiudicat ergo ſibi in dñio:ſed dico ꝙ in poſſeſſione pꝛeiudicat ei ſi poſ⸗ ſidebat.vnde ſi ego ſciens me poſſidere rem meam cõdu co eama te ſciens tranſfero in te poſſeſſionem non autẽ dominium. poſſeſſio enim facilius amittitur qᷓ; dñium.vt ff. de acquir.poſſeſſ.l.ſi rem aliquã.⁊.ff.de vſuc.ei a quo.⁊ ff. de acqui. poſſeſ.l.ſi quis vi/S. differentia.et quod dicit eſtimans alienam.nota factifacilitatem. Explicit liber quartus. Neh 6 rin ſtblenni no Kamga ere inepe nlierpoſt b opus reyn hauur prepn neadem Pu ſeceſſaris ve ccihobeb/ rioci velprt llurqvouſch⸗ Ohienon po⸗ ſtibſens exc Cuuſr poaduͤ geeſt poe erhectak niſi dicit y expee betfieriniſi Leſſaria⸗vel dulrat neceſi fon dʒ etper ſepu etpec lamibienit ctiennii vely Sednunqdi Ebipibet ſie⸗ ſtholicestyni aſdekfu llelligoſtee ſlt öperent azriſetne ntterttem⸗ Meum. — = SSe = = = = S=ẽꝛ S= . .. . =— = ST = = . ☛* Z = S = kilutchnin Linnovel ocachi ueriturdele toperꝛsſus ſet diceneg i erete connetan⸗ ellegl ſoler; i gloen t doc. ſtan ſetudo: ſitue us e dicog it gve facigtemn ff deealetelg narelſſnn, tur inffnemmie e iure debentſcc hec ſuffciipont er doctohi⸗ ofelproptennt⸗ Gumtranſfeie onducoennn tioetlamnaleent g valetile vndeponem’ mate/ runfen hic acotrant⸗ mmnononpen ſiego emirent et.Nf. deaht on preinsſeun Hreindlcraſit gerennemti ſeſtonenoial nitriurihoiin, fſde vſlclitgin Fenrincqri tem. = S. lart De ſpöſa. De ſponlalibus t arris ſpö⸗ ſalitis. Mubꝛica. rrrrrr is ui Sponſa per verba de õäü futuro debet expecta⸗ 3 futuro debet ta⸗ re ſponſum vſq; ad tempus conuentũ et ſi non ſit conuentũ vſq; ad tempus legitimũ infra quod illo non veniente poot de iure ſine metu arrarũ alij nube⸗ re. hoc dicit. Pone caſum in nube ſic. QAuedam puella cõtraxit ſponſalia cũ quodam:maſculus cũ eſſet in eadẽ ꝓuincia cũ ſponſa in fra bienniũ non ↄxit cũ ea nuptias:ſpõſa expectauit euzʒ per bienniũ:mulier poſtea nubit cuʒ alio nunqͥd põt hoc facere ſine pena. Rñdet imꝑatoꝛ ꝙ ſic. Hicit ergo hic ꝙ mulier poſt bienniũ nubit impune:⁊ foꝛte in caſu iſto nõ eſt opus repudio:vnde mariti ꝓcraſtinatio ⁊ dilatio ha⸗ betur ꝓ repudio:⁊ hoc eſt verũ vbi ſpõſus ⁊ ſponſa ſunt in eadem ꝓuincia. DHiſtingue tñ vtrum eſſet abſens ex cã neceſſaria vel ꝓbabili vel voluntaria. Si enĩ eſſet abſens ex cã pꝛobabili dicit glo.ꝙ eo caſu expectaretur ꝑ trien⸗ nium.vt.j.de repu.l.ſimiliter.Si autẽ ſit abſens ex neceſ ſaria cã vel pꝛiꝰ ipedit᷑ neceſſaria cauſa ᷣhere ⁊ expecta⸗ bitur quouſq; ceſſauerit neceſſitas.vt.ff.e.l.ſepe.vñ dico ꝙ hic non ꝓbant.ll.allegate ꝙ expectet᷑ per trienniũ vbi eſt abſens ex cã pꝛobabili.naʒ.l.ij .j/de repu.nõ loquit᷑ de cauſa ꝓbabili:ſed ĩmo ibi loquitur ex cã peregrinatiõis que eſt ꝓbabilis.Si autẽ eſt abſens ex cã volũtaria non expectat᷑ niſi inq;tũ ſi eſſet pᷣſens.glo.tñ in.l.ij.j.de repu. dicit ꝙ expectaretur per trienniũ.Sed ego dico ꝙ nõ de bẽt fteri niſi duo mẽbꝛa / ſi ſit abſens ex cã ꝓbabili vel ne ceſſaria:vel impedit᷑ pñ̃s:⁊ dico ꝙ expectat᷑ tãdiu qᷓ;diu durat neceſſitas:aut eſt ipeditus vel abſens volũtarie/⁊ non dʒ expectari niſi ꝑ bienniũ vt hic.et qð dicit.l.ij.j.de repu:.ꝙ expectat᷑ per trienniũ dico ꝙ notat facti acciden tiam.ibi enĩ tm̃ moꝛatus fuit:ſed ſi moꝛatꝰ fuiſſet ꝑ qua⸗ drienniũ vel vltra qᷓ;tũcunq; tũc dico ꝙ eſſet expectaãdꝰ. Sed nunqᷣd idẽ eſt in ſponſa differente ſicut in ſponſo. Et videt᷑ ꝙ ſic. nam pari paſſu ambulant ſpõſus ⁊ ſpõſa: vt nõ liceat vni ꝙ non licest alij.vt.ff.de arb.l.ſi cũ dies. 5· vlt. ⁊ . de fruct. ⁊ lit.expen.il.ij. 2 = ri 9 MHõ facit quẽ perdere arras ſpõſa⸗ 6 Buitias niſi culpa illius caſũ pᷣcedat. NB dicit. ( Iſts lex dicit ꝙ ſi iſte qͥ dedit arras , moꝛitur mr̃imonio nõ zcto arre reddant᷑ eius heredibꝰ.niſi ꝑ eũ ſteterit quominꝰ matrimoniũ gᷣhatur ⁊ intelligo ſteterit qꝛ foꝛte iam gᷣxerat cum slia/vel qꝛ di ſtulit Zhere vltra tempꝰ debitum qð eſt bienniũ.vel cum alia vᷣxiſſet tunc arre nõ eẽnt reddende eius heredibꝰ:ſ. amitteret arras.⁊ de hoc habes:jde dona.añ nup.l.cum veterum. De donationib? ante nuptias. MNubꝛica. ℳ ltum Simpliciter donata a — ſponſo ſponſe poſſũt ĩ dotẽ conuerti ſeu retrodari:niſi fuerint collata in tempꝰ pꝛohibitum matrimonij.hoc dicit. bcan⸗ Donatio facta ob cauſaʒ nu 7 pꝛelid 1. ptiarũ cã non ſecuta repetit dicit. Attende ad euidentiã glo.hic poſite A&& ſi actoꝛ agat cõdictione ob cãm ⁊ dicit ſic in libello ſuo / dedi hoc ꝓpter talem cãm q̃ ſecuta nõ eſt vn de ⁊c̃.dico ꝙ iſti agẽti ſic incũbit onus ꝓbandi ſe dediſ⸗ ſe ob cãm illam.dico enĩ ꝙ licet reus rñdeat ⁊ dicat ſe re cepiſſe ſimpliciter in ſua cã ꝙ non eſſet fundata intentio petitoꝛis.vñ cauſam tenet᷑ ꝓbare. Sed pone actoꝛ dicit ſic in libello:dedi ſine cã.non eni allegat cãm:⁊ cõdictio ne ſine cã agere põt.nã vbicunq; habʒ locũ condictio ob cãm habʒ locũ condictio ſine cã:vñ ſi iſto caſu reus con⸗ fiteat᷑ ſe recepiſſe ſimpłr fundata eſt intentio petitoꝛis. De dona. añ nup. De ſecũ.nup. Fo. CXIL. ¶ !Lncipit liber quintus. vñ recipiẽs tenet᷑ pvare ſe recepiſſe ob cãm ex quo eũ di⸗ cit ſe recepiſſe in ſimplicẽ donationẽ ⁊ negat ſe recepiſſe ob caãm:⁊ eſt pꝛeſũptio iuris ĩ donatoꝛe/qꝛ nemo pᷣſumi⸗ tur ſine cauſa donare:⁊ hec pᷣſumptio fundat intentionẽ actoꝛis agẽtis condictione ſine cã:vñ ex quo donatariꝰ dicit ſe recepiſſe in ſimplicem donationẽ tenetur ꝓbare caãam ex quo ʒ eum agit᷑ ↄdictione ſine cã.Sed dico ſi reꝰ nihil diceret ⁊ negaret contẽta in libello eſſe vᷣa agẽti cõ dictione ſine cã incũbit onus pꝛobãdi tm eſſe ſine cã. Sʒ foꝛte diceres quõ pꝛobabit tm̃ eſſe ſine cã cum hic ſit ne⸗ gatiua.Rñdeo nõ mireris de hoc cũ etiam illa ſit negati ua vbi petit᷑ indebitũ ⁊ tñ incũbit onus ꝓbandi repetẽ⸗ ti fuiſſe indebitũ:⁊ ſic ꝓbatur ſᷣm glo.ff.de pꝛobat.l.cum de indebito. . M Ed iam ſta aut.ſignatur ſuꝑ.l.ſi cõ⸗ LLb. ſtante· S.j.ideo qꝛ ſi mulier au Wτ1 get dotem marit? põt augere donationẽ vſq; DI ad eandẽ qᷓ;titatẽ:dicit aut᷑. hodie nõ dicimus ꝙ poſſit augere ſi velit:iĩmo ex quo mulier auxit dotẽ ma ritus velit nolit neceſſe habʒ augere donationẽ:vñ qꝛ iu⸗ re Codicis erat volũtatis:hodie iure aut᷑.eſt neceſſitatſ. nam ſi vnus auxit neceſſe eſt aliũ augere.Queritur in qͥ⸗ bus rebꝰ fiet augmentũ.Rñdetur ex parte viri non diſtĩ guitur:nã maritus in quibuſcũq; rebꝰ põt augere dona⸗ tionem. In muliere diſtinguit᷑.nã aut maritus eius ſup⸗ poſitus eſt multis creditoꝛibus ⁊ multis debitis ꝙ eo ca ſu mulier augebat dotẽ de rebus ſuis ĩmobilibus.Si au tem maritus non eſt oneratꝰ multis debitis ⁊ habet plu res creditoꝛes eo caſu fiet augmentũ dotis de rebus mo bilibus ⁊ ĩmobilibus qᷣbuſcunq;.Si autẽ vxoꝛ fecerit au gmentũ in rebus mobilibꝰ. Pꝛimo caſu qᷓ;dtum ad illud augmentũ mulier nõ vtitur pᷣuilegio g̊ creditoꝛes mari⸗ ti.h.d. Et ſic tria ſunt dicta:⁊ per pᷣmũ dictũ coꝛrigitur l.codicis.nam ꝙ iure.C.ſit voluntatis /iure aut᷑.ſit neceſ ſitatis habes hic:qꝛ maritus põt augere indiſticte dona tionẽ in quibuſcũq; rebus voluerit vel nõ.Ratio diuerſi Dos ma⸗ tatis eſt qꝛ dos magis eſt pᷣuilegiata qᷓ; donatio pꝛopter gis eſt pꝛi nup.vñ maius eſt pꝛeiudiciũ qᷓ;tum ad creditoꝛes in au⸗ uilegiata gmẽto dotis qᷓ; in augmẽto donationis.vñ ſi mulier poſ qᷓ; donatõ ſit facere debʒ ĩ mobilibus:⁊ poſſit illud augmentũ fieri ꝓpt᷑ nup. in pᷣiudiciũ ⁊ fraudem creditoꝝ ſed nõ ſic in donatione pꝛopter nuptias:tñ iſta donatio nõ eſt ita pꝛiuilegiata ſi⸗ cut dos:⁊ hoc iudicat᷑ habito reſpectu facultatũ ſuarum nam inſpicitur modꝰ facultatũ ſuarũ.vñ ſi hẽat mille ĩ bonis ⁊ debeat iſte nõ eſt oneratus debitis:ſi nõ dẽat ni⸗ ſi denariũ ⁊ non hẽat valoꝛẽ vnius denarij:iſte eſt ſubdi tus multis debitis.vñ habito ad modũ facultatum ſua⸗ rum iudicabit᷑ habere multos creditoꝛes nec ne arg ff. ctatur hic per docto. . Be lecundis nuptijs. HNubzꝛicz. JY qua mulier. Pulter nu do viro infra tẽpus luctꝰ punit᷑ penis hac.l.expꝛeſſis.hj.d.Nicitur in hac.l.ꝙ Lſi mulier nubat ſcdᷣo marito ꝙ amittet — ea que dedit ſibi pᷣmus maritus in vl⸗ „tima volũtate idem dicas in his q̃ do lameme ——.nauit ei pᷣmus maritꝰ inter viuos ꝑ.l. pꝛoxi peo.dico tñ ꝙ iſta mulier vocat fiſcũ in relictis in vltima voluntate.Sced foꝛte in donatis inter viuos a pᷣ⸗ mo marito non vocaretur fiſcus ſed venientes ex teſta⸗ to vel ab inteſtato. Dicitur hic ꝙ pꝛimo vocantur de⸗ cem ꝑſone enũerate ĩ edicto. AUbi ſunt ille perſone decẽ⸗ Dico inſtit.de bono.poſ:.S.iij.pater/mater/auꝰ/auia ⁊c. Sed quero de cuius gñe ſunt iſte decẽ perſone:intellige res foꝛſan ꝙ ſint de gñe vxoꝛis:an de gñe pꝛimi mariti donatoꝛis poteſt dubitari.Ego credo ꝙ iſte decẽ ꝑſone ſint de gñe pꝛimi mariti donatoꝛis non delinea vxoꝛis: dubium eſt tñ his perſonis nõ extantibus ꝙ vocat᷑ fiſcꝰ: ſed que eſt ratio.Rñdeo ꝙ fiſcus habʒ maioꝛẽ indigna⸗ tionem de muliere vbi mulier accepit a pꝛimo marito q; vbi accepit ab extraneo/et ideo pᷣmo caſu vocatur fiſcꝰ: ſcðᷣo non. Hicitur ergo hic ꝙ iſte decẽ perſone habẽt il⸗ lud quod erat mulieri relictum a pᷣmo marito.quero nũ⸗ de iudi.l.ſed ⁊ ſi ſuſceperit · S· j. Iſta materia plene tra⸗ Butrigarius ſuper Quinto libꝛo Codicis. quid ſeruabitur oꝛdo in ſuccedendo. Ego credo ꝙ ſic vt in aut᷑. de here.⁊ falci.S.j.Querit glo.ponamꝰ ꝙ iſta mu lier nõ capax hẽbat ſubſtitutũ nunquid eo caſu ceſſat tra ctatus huiꝰ legis vt nõ veniat fiſcus.Dicit glo.ꝙ ſic.arg. I de cadu.tol.l.jS.j.Ego dico ſic/quedã ſunt perſone q rũ ſcriptio pꝛo nõ ſcripta eſt:⁊ tunc vocatur ſubſtitutꝰ nõ fiſcus.Quedã ſunt perſone q̃ licet capiant cõmodũ tñ nõ accipiũt /ĩmo cõmodũ applicat᷑ fiſco.⁊ ĩ his credo ꝙ ſub ſtitutꝰ nõ admitteret᷑:dico ergo ꝙ fiunt heredes licʒ cõ⸗ modũ ſit alienũ ergo ſubſtitutꝰexcluſus eſt nec eſt admit tendusvtj de ĩpub.⁊ alijs ſub.l.poſt aditã.vnde dico ꝙ hec queſtio nõ eſt ita dubitabilis ĩ muliere:nã mulier que nubit ĩfra tꝑa luctꝰ eſt nõ capax indiſtincte:ſed in alijs qͥ poſſunt capere:ſed non accipere videtur magis dubiũ:⁊ videtur ꝙ tunc repellitur ſubſtitutus. — Ad dD itio Aduerte qꝛ glo.in.l.decreto..de infa.tʒ ꝙ de iure canonico nõ ſit coꝛrecta pena feſtinãter nubẽtis.⁊ ibi vide Bar.q tʒ glo.hic. Sʒ aduer te qꝛ Bar.in.d.l.dicit ꝙ iſtud qð dicitur ꝙ pena mulieris nubẽtis feſtinãter eſt coꝛrecta:iſtud eſtverũ qñ nõ poteſt ſanguis cõmiſceri:vt qꝛ mulier eſt ſenex nõ faciẽs filios/ vel qꝛ maritꝰ ſtetit per annum in loco lõginquo:⁊ poſtea moꝛtuus eſt:ita tenuit Pau.de leaʒa.ĩ ſuo ↄci.de quo in c.fi.de ſecũ.nup.⁊ vide Bal.in:.d.l.decreto. Itẽ adde qð Mulier ſi Ange.in ↄci.cipiẽte Maritꝰ veniens ad moꝛtẽ ⁊c̃.dicit elt hẽs ĩſti ꝙ ſi maritꝰ inſtituit vxoꝛẽ heredẽ q̃ poſtea ĩfra annũ trã⸗ tuta a ma⸗ ſiuit ad ſcðᷣa vota pᷣuatur hr̃ditate:vbi hoc ↄcludit ꝙ tã⸗ rito ⁊ nu⸗ qᷓ; igrata ⁊ offendẽs animã defuncti:nõ aũt qꝛ durẽt pe⸗ bat ifra ã⸗ ne legales:⁊ idẽ cõſuluit Bal.in cõcil.incipiẽte:in chꝛiſti nũ puatur noĩe amen Pꝛoponitur ĩ facto ⁊c᷑. Itẽ adde ſi nubat in⸗ hr̃ditate. fra annũ nõ ꝑdit puilegia dotis. Itẽ etiã adde ĩ hac ma teria Pe.de anchar.in ↄci.c. Pau.de caſt.cõci.cclxxiiij. Joan.de ana.cõci.lxxiij.An aũt ſi maritꝰ leget vxoꝛi cẽ⸗ tũ ſi nubet:nubẽdo ĩcurrat penas Roma.ꝙ nõↄcil.ccix. KEEE Mulier trãſiẽs ad ſcðᷣa vota te R◻R Em ine. ner reſeruare filijs pᷣmi mr̃imo Anij. vel vni ex eis lucra oĩa a pꝛimo viro peruen rE.Dtà etiã ſi donationẽ ꝓpter nupt. aliꝰ dederat ei ꝓviro:ſj hoc hodie nõ vni tm̃ põt relinqre:ſʒ inter oẽs di ſtribuitur.h.d.cum..il.ſi qua ex.S.eo. Add itio Adde ꝙ mulier trãſiens ad ſcðᷣa vota ĩ⸗ *fra annũ non excuſat maritũ a pena ĩ ca ſu.l.penul.⁊ ibi Bal.j.in qͥ.cau.pig.taci.ghi.⁊ in materia vide Bald.hic in.v.colũ.qui tʒ contra bart. Itẽ adde an mulier trãſiens ad ſcdᷣa vota poſt annũ luctꝰ amittat do⸗ nata cõtẽplationeviri Roma.cõcil.ccccvj.Et an maritꝰ trã ſeſdo ad ſecũda vota amittat lucrũ ei datũ ꝑ ſtatutũ. vide per eundẽ Roma.cõcil.cxc.⁊ an amittat legatũ ſibi factũ a viro:vide Roma.cõci.ccxlix.⁊ Old.cõci.xxxiij. S m alij 9 Lex iſta eſt theodoſij ⁊ loqͥ Mͦ tur vbi mulier poſt tpᷣs lu⸗ ctꝰ conuolat ad ſecũda vota:⁊ ex mo mr̃imo A6Nio h; liberos: lucrũ hʒ ex pꝛimo marito. Et cõt inet lex iſta quattuoꝛ dicta.pꝛimũ dictũ eſt in gñe.Hi cit imperatoꝛ nos iã iuſſimus ꝙ liberi ad bona matris ve niũt ĩtegraliter:ita tñ ꝙ ſi mulier habuit plures maritos res veniẽt ad liberos qͥs habuit mulier a patre eoꝝ.hoc ĩ pꝛimo. Sʒ pone ĩ ſcdᷣo. Wulier habuit maritũ ⁊ ab eo ha buit donationẽ:moꝛit᷑ ille maritus relictis liberis ex eo matrimonio:deide iſta mulier nubit ſcdo:⁊ a ſecũdo ma⸗ rito hʒ donationẽ ⁊ liberos /moꝛitur iſte ſcdᷣs maritꝰ reli ctis liberis ex ſcðᷣo mr̃imonio:eo moꝛtuo iſta mulier nõ nubit tertio:moꝛitur iſta mulier ea moꝛtua q̃ritur nunqᷣd Hberi ſecũdi matrimonij hñt pᷣcipua q̃ habuit mulier a ſe cũdo marito:⁊ nũqͥd liberi pꝛimi mr̃imonij hñt ſimiliter pꝛecipua lucra q̃ͥ habuit mulier a pᷣmo marito: Picitur ꝙ ſic:nec poſſunt allegare liberi pᷣmi matrimonij vt dicant ſic:mulier ſcᷣo nubẽdo pᷣiudicauit nobis vñ debemꝰ ha⸗ bere pᷣcipua qᷓ habuit a pꝛimo marito.ſʒ ipſe nõ cõuolauit ad tertia vota vñ non pᷣiudicauit nobis liberis ſcdᷣi ma⸗ trimonij.vñ lucra q̃ habuit a ſcdᷣo marito nõ debetis hr̃e pᷣcipua.Hicit ĩpatoꝛ immo liberi ſcdᷣi matrimonij hẽbũt pcipua q̃ habuit mater a ſcdᷣo marit.hoc ſcdᷣo.Sʒ pone ĩ tertio. Mulier ex ſcdᷣo viro nõ habuit liberos nũqᷣd de re bꝰ illis q̃s hʒ a ſcdᷣo marito poſſit facere ſuã volũtatẽ: di cit᷑ ꝙ ſic.lʒ ſeds maritꝰ ex pᷣma vxoꝛe alios haberet libe⸗ ros.hoc tertio.Sed qͥd nã dictũ eſt in ᷣmo dicto ꝙ libe⸗ ri pꝛimi mr imonijveniẽt ad es q̃ habuit mr̃ a pr̃e eoꝝ:itẽ hoc liberi ſecũdi matrimonij ventent ad ea q̃ habuit mater a patre eoꝛũ:ita tamen ꝙ mater inter viuos vel ĩ vltima vo luntate poſſit diſponere res inter liberos illius matrimo nij a quo pꝛoceſſerunt res ille ꝓ voluntate ſua vel etiam — vnũ ex liber! poſſit eligere. nos endteeladnzs Peipuc volumus obſeruari vt filij ex qͥcunq; mr̃imonio ſcepti lucra ꝓueniẽtia ex eo matrimonio ſibi habeant pꝛecipua dicit. ſcvᷣm coniugẽ tranſſerre pluſq; reliqͥrit vni ex EeeMa& filijs pᷣmi matrimonij cui minus reliqrit:⁊ qð vltra reliquerit non vʒ:ſed inter liberos equaliter diuidi tur.hoc dicit. ¶ Ad..i.iſtã op.de.l.ſi liberis.S.de dona.an.nup.Sol.vt ibi.¶ Itẽ dicit hic ꝙ nubẽs ſcðo dʒ tm̃ reliquere ſcdᷣo cui libet liberoꝝ pꝛimi mr̃imonij qᷓ;tũ dat ſecũdo viro. Ad declarationẽ huius.l.queſiuit iuſtinianꝰ quo tẽpo⸗ re inſpicitur qᷓ;titas eius qð datur ſcdᷣo viro.In queſtio ne iſta vidẽtur iura ꝛia.Hicit Juſtinianus ꝙ tpᷣs moꝛt inſpicit᷑:vt ĩ aut.de nupS:qꝛvero hactenꝰ.ſj certe imovi dẽt᷑ contra in aut᷑.de nup·S.de augmẽto.⁊.S.de donatio. an.nup.l.ſi conſtãte.in fl.Nã dico ꝙ immo ſunt ↄcoꝛdan tie:vide quid leges ille dicãt.nã dicis ꝙ qᷓ;tũ dat ſcðo vi ro tm̃ debet dare cuilibet liberoꝝ pꝛimi matrimonij mi⸗ nꝰ hñti:⁊ eſt inſpicẽdum tpᷣs moꝛtis qᷓ;tum ei dederit.cõ traria.l.dicit ꝙ ſi mulier ſcðᷣo marito dedit dotẽ:⁊ ſic qͥli bet liberoꝝ pꝛimi matrimonij minus hñs dʒ tantũ habe re qᷓ;tum in ſecundo mr̃imonio.Sed qᷣd ſi mulier vult di⸗ minuere dotẽ nunquid põt: dicitur ꝙ nõ.ergo tempꝰ da⸗ te dotis inſpicitur nõ tpᷣs moꝛtis.Zico ſi inſpiceret᷑ tpᷣs moꝛtis q̃re pꝛohiberetur diminutio ⁊ ſi eſſet inſpiciendũ tpᷣs date dotis q̃re impedire᷑ diminutio:⁊ ſic dico ꝙ le⸗ ges allegate non dicunt immo concoꝛdant. Ad d iti 0 An diſpoſitio huius legis hẽat locũ qñ „ be ſecũdus maritus non eſt pactꝰ de dote ſibi lucrãda:ſed filius ex ſecundo mr̃imonio. Et iſto ca⸗ ſu dico ꝙ ſufficit ꝙ legitimã hẽant filijpꝛimi matrimonij non dimidiãvt hic dicitur.⁊ ita conſuluit Bal in concil. incipiẽte in chꝛiſti nomine Cõſiderãdũ eſt ⁊c. per text.in in auf.de nup.S. illud quoq;.nã lʒ donatio pꝛohibeat᷑ ma rito non tñ miſteriũ.l.ſi liberis.de pac.dota.Ad hoc etiãõ in.d. aut᷑.de nup·S. pꝛidẽ. in glo.ſʒ qua pena ⁊c.⁊ ĩ ·S.opti me.in glo.ſuppoſita.eo.tit.facit aut᷑.vnde ſi parẽs.S. de inoffi. teſt.⁊ in.l.j.de inoff.do. Itẽ adde etiã ꝙ Bal.con⸗ ci.cxlvj.in.iij.volu.cõſuluit ꝙ ſi mater que trãſiuit ad ſe cũda vota inſtituit filios pꝛimi matrimonij in legitimat ꝓ medietate dotis filios ſecũdi mr̃imonij:⁊ pꝛo alia me dietate maritũ ſᷣm eum hoc ꝙ ſi capere non poſſet totum illud ꝙ ipſe capere non poſſit reliquebat iure legati filijs eiuſdẽ mr̃imonij / qð nichil penitus valet nec fieri poteſt in fraudẽ huiꝰ legis:⁊ ſubdit ꝙ ałas accedit caſus ſimi⸗ lis ꝙ pater ſtipulatus eſt ꝓ filijs dotẽ ĩ ciuitate coꝛtone ⁊ ipſe conabat᷑ ſuſtinere ꝙ valuiſſet ſtipulatio.in quo tñ de conſi.dñoꝛum vFrã.de alber. ⁊ Richar.de ſaly.iudica tum fuit contra ipſũ ⁊ obſeruatũ.⁊ ſi vis videre pꝛedicta concilia Bal.Frã.de rampo.⁊ Richard.de ſaly.necnon Joan. de lig.qꝛ etiam conſuluit contra Bal.vide in con ci. Pau. de caſt. concil.cclxvij.cũ tribus ſequẽõ. Di ſecundo nuplerit mu⸗ lier cuti maritus vſlum/ m reliquit. — . Ivſumkfructum. c⸗ ENS Ahe lex Enon eſt multum vtilis qꝛ quod in ea N 2 econtinetur coꝛrigitur per aut.ſequen⸗ tem. OSOelge ZIſta aut.coꝛrigit.l. codi⸗ S Oc lo cum. diue n eleinl. codi⸗ Hcis ꝙ ſi maritus legauit vſumfructũ vxoꝛi: ⁊ Eæ=c ipſa ſecũdo nubat ꝙ ipſa amittat vſumfructũ. Dicit aut᷑. hoc eſt verum ſi maritꝰ hoc dixit expſſe / Ymu e — CKõtiunx trãſiens ad ſcõᷣa . Ac edictali. c nõ põt vllo titulo ĩ fdeoft. nuncſſſ ſonenſſcre inteio Se iwtolcrent ieiannats cun lins a Goſehämarür ſucum conue leinde iſteme ccundo nube oteſtatoꝛis lentionem pe⸗ pet. Seleer tteraꝛdiclt en cdatus ſiß Ehenniſus i gur Maritus lntqgſtiplep idotemyX gemulier eche u ſecundo enimquemp⸗ teſt nom que ſiueper udie Vgevbioe (cctſimplicken ſconuentum loet vnde die khicponam. odominam d habereteo cpugnanri:no ſhugnantiamm AI Wifruiz de ſmnohiemulie olrur inter d. ſequoc vorr erpꝛetatun nbegtalim ntcrelinq linuliererst ummaritip unminspert tenanſed ante⸗ uſueintantn Ufenntante⸗ Konſteudoe Ufdeyſifuc. minnsftiirte ftrh dseglitni, Mna aning fint ſH, Aſeciconin. ſuſtinian⸗ ti doprogigt tnianlsen ctend geerin neto ödedeng, immoſunxn aihtüdutſc mmi marrinorin Bkumeldetnn degit doturii biis dz tantit aſimeliernt; no ergotene icoſtinſpicetiß tſieſet inini utioſicd! cordant. slegishentlis on etpeetdn finonio Eiine Hüſpꝛinimannn ulvit Balincenn düeſtegenn atio prohbein S S S S. ☛ „dota. AdNei. pena e Li ndeſi paresi eetigg Baln queträſiuitt! moniiinlegin. goni,rpoain renonpeſettn batiunelegni aletneefinn accodt aſuſt tei cntat n Kpelao nann iche deſalſiunn jvs idereptun ara deſil, enn en el nlent bs ſogte, ſeltttnn⸗ S=— π S ecrl tcen i lier ſecũdo nubens amitteret vſumfructũ non aliter.hec ſunt vrra vbi vſuſfructus relictus eſt in vltima volunta⸗ te.Sed in vſumfructum dotis ⁊ donationis pꝛopter nu⸗ ti.nichil poteſt operari voluntas defuncti.h.d. Sic ergo licet ſecundo nubat nichil amittit niſi expꝛeſſe diceret te ſtatoꝛ ꝙ ſecundo nubens amitteret vſumfructum.ſi ma⸗ ter haberet rem pleno iure ⁊ ſecundo nuberet amitteret ꝓ pꝛietatem ⁊ retineret vſumfructum: ſed vbi habet vſum⸗ fructum tantum nichil amittit.Sed que eſt ratio diuerſi⸗ tatis.NHico ꝙ lex voluit ꝙ vbi minus habet ꝙ ipſa amitte ret vt.ff. de offic.pꝛeſid.l.illicitas·S. ne tenuis.Et ita dici mus in poſſeſſione vbi quis habet naturalè ⁊ ciuilem poſ ſeſſionem:ſi exeat fundum naturalem amittit /ciuilem re⸗ tinet aĩio. Sed vbi non habet niſi naturalem exiſtens in fundo ſi exeat fundum animo retinet naturalem:vt.ff. de vi⁊ vi armata.l.ijS.vnde vi interdictum. Secũdum di⸗ ctum huius aut᷑ intelligitur duobus modis. Pꝛimo mo do ſic/ſi maritus dedit vxoꝛi ſue in dotem nudum vſum⸗ fructum conuenit cum ea ꝙ ſi ipſe pꝛecedet in matrimo⸗ nio ꝙ vxoꝛ lucraretur vſumfructum nec reſtitueret eum. deinde iſte maritus dixit in vitima voluntate ꝙ ſi mulier ſecundo nuberet ꝙ ipſa amitteret fundum: voluntas hu⸗ ius teſtatoꝛis non ſeruabitur.h.d.Sic ergo teſtatoꝛ con⸗ uentionem pꝛehabitam in vltima volũtate immutare nõ poteſt. Sed certe iſtam lecturam non videtur poſſe pati littera:dicit enim littera Ilege permiſſus ſed ſᷣm hoc nõ eſſet datus vſuſfructꝰ:ſed per cõöuentionem poteſt dici le⸗ ge permiſſus.i.lege compꝛobatus.Secundo modo ſic le gitur. Maritus dedit vxoꝛi rem pleno iure ĩ dotem:⁊ cõ⸗ uenit ꝙ ſi ipſe pꝛecederet in matrimonio mulier lucrare⸗ tur dotem:vxoꝛ lucrata eſt nũquid maritus pꝛohibendo ne mulier ſecũdo nubat poteſt facere vt amittat vſumfru ctum ſecundo nubens:dicitur ꝙ non.h.d. ¶ ſumfructũ enim quem habet mulier ſecundo nubens auferre nõ po⸗ teſt.nom quod lex dedit per aliquem auferrinon poteſt: ſiue per iudicem/ſiue pꝛiuatum. vt in aut᷑.vndc ſumitur. Vnde vbi dos data eſt ſimpliciter vel conuentio habita eſt ſimpliciter immutari non poteſt per teſtamentum. Sʒ ſi conuentum fuiſſet ꝙ mulier ſecundo nubens totũ amit⸗ teret:vnde dico ꝙ eo caſu totum amitteret. Sed queri⸗ tur hic ponamus/maritus ita dixit vxoꝛem meam relin⸗ quo dominam ⁊ victuariam omnium bonoꝛum meoꝛum. quid haberet eo caſu mulier.videtur ꝙ nichil quia hic eſt repugnantia:non enim poteſt eẽ vſufructuaria ⁊ pꝛopter repugnantiam vitiatur teſtamentum. vt.ff ſi vſuſtruct. pe ta.l.vtifrui.⁊ de regul.iur.l.vbi repugnantia.Nidetur ꝙ imino hic mulier habeat ꝙ eligeret: nam vbi hec dictio ⁊ ponitur inter duo incompoſſibilia legsatarius poteſt eli⸗ gere quod voluerit.vt.ff.de vſufruc.lega.l.ſi titio fundꝰ. Interpꝛetatum eſt enim ex cõſuetudine ꝙ mulier iſto ca u habeat alimenta tantum:⁊ oſtendunt ſic relinquo/ ſup ponit ꝙ relinquat eam ſicut erat conſtante matrunonio/ ſed mulier erat cõſtante matrimonio abuſiue domina bo noꝛum mariti per pꝛomiſcuumvſum vndevidetur voluiſ ſe maritus per hec verba relĩquo ꝙ eſſet domina ſicut an te erat:ſed ante erat domina abuſiue igitur erit domina abuſiue intantnm vt ipſa ſubſtentetur ex bonis marui ſi⸗ cut flebat ante.argumen.ff rerum amo.l.j.Pico ꝙvbi eſ⸗ ſet conſuetudo ego dicerem aliter ⁊ adhererem.l.pꝛealle ga. ff. devſufruc.leg.l.ſi titio fundus. De dotis pꝛo⸗ millione. Mubꝛica Huo ſpecialia circa 10 Muſtra. idem non poſſunt cõ⸗ h. d. ⁊ ad hoc ſemper allegatur. Add itio Adde Bartol.in.l.ita ſtipulatus.in.vj. ecolumna. ⁊ in.l.j. ſoluto matrimonio. Aono intelligitur duas factiones ↄcurrere non poſ ſe. vide Bal.ĩ.l.ↄuẽticulã.i fl.v.col.de epiſ.⁊ cle.vide etiã in. l.ſi is qui ꝓ emptoꝛe.de vſuca. S lle qui cõfitetur ex J voluntate. u⸗ dotis plus te⸗ an cepiſſe q; receperit poteſt agere. vt id qð nõ re⸗ cepit recipiat.h.d.¶ In libꝛis ãtiqᷣs eſt mirabi lis glo.ſuper.l.iſta.que talis eſt. Lex iſta habet locũ vbi mulier nobilis ↄᷣhit cũ ignobili:vult dicere iſta glo.ſepe contingit ꝙ nobilis ⁊ pauꝑ mulier nubit cũ ignobili ⁊ ꝓ mittit dotem. verbi gra. dicit nobilis mulier marito:ego non poſſum tibi dare multa in dotẽ:ſed tu ſcribas in in⸗ ſtrumento recepiſſe a me mille in dotem/qꝛ dedecus eẽt mihi ꝙ ſcriptũ ecẽt in inſtrumẽto ꝙ ego dediſſem tibi pa⸗ rum in dotẽ. iſto caſu mulier cuius voluntate ita ſcribe⸗ retur nõ videret᷑ ſe obligare ad illud dandũ qð plus ſcri bitur in inſtrumẽto ea dediſſe qᷓ; dederit:ĩmo plus mari⸗ tus poſſet obligari ð maioꝛi dote q; receperit.vñ dico ꝙ iſtud vltimũ non eſt verũ ⁊ eſt õ.l.j.S.de dona.ante nup. Sed bñ concedo ꝙ vbi mulier eſt pauꝑ ꝙ tunc non vide atur ſe obligare:ſed dico ſi eſſet diues tunc bene videre⸗ tur ſe obligare. Beiure dotiũ. Rubꝛica. Rd Partem dotis materne/ de matris vo⸗ luntate non pꝛohibetur illam petere: BIetiam a matre fuerit inſtituta in mino⸗ rY ri parte:niſi pꝛobetur ꝙ mater eam in⸗ e W iruit me a viro eius peteret.hoc di⸗ ☛☚ B otiens Eſtimatio facit emptioneʒ or. ſed maritus habʒ clectionẽ reſtituat rem vel pꝛecium.h. d. Bia Pater dotans filiam non poteſt ſibi AH' querere actionem niſi per ſtipulatio⸗ nem.ceteri etiam pñt ex pacto nudo.h.d. DD lier Auctoꝛitate curator gñalis vel ſpalis dos ⁊ donatio põt ↄſtitui⁊ exigi.h.d. Add itio Adde hic caſũ nota. ꝓ fideiuſſoꝛe quẽ *Oalleg. nota. Bar. in. l. legitimos de legi. tut.et in.l.iij.de tut.⁊ cura.dat.ab his.⁊ in.l.ij.S.idoneis ff. ad tertuł.⁊ Bal. in.l.pe.in.v.colũ.j.de execu.rei iudi. verſi.item cautio ⁊c᷑. S. Bi ad h uc MWulier cum maritus ver⸗ git ad inopiam: vel hodie Ainchoat male vti ſubſtantia ſua:pꝛo dote ⁊ do⸗ N . natione ppter nup. agit ⁊ excipit et a poſſeſſo⸗ ribus nõ potioꝛibus auocat hypothecas / vt ſe maritũq; ſuſtentet ⁊ filios ⁊ eas reſeruet:nõ alienat pacta que do⸗ talia remanẽt firma ⁊ creditoꝝ iura ĩ poſtea q̃ſitis inte⸗ gra.h.d. ¶ Ponam caſum in nube deinde opponã. Et pᷣ⸗ mo iſta lex cõtinet quattuoꝛ dicta:mulier dedit dotẽ ma rito:maritus dedit donationẽ ꝓpter nuptias vxoꝛi/ma do debes ſcire ꝙ oĩa bona mariti pꝛo dote ⁊ donat. pꝛo⸗ pter nupt.tacite ſunt obligata mulieri:item plus habuit mulier iſta bona parafernalia q̃daʒ bona alis a dote ſua illa bona dedit ei mulier ⁊ ſic pꝛo illis rebus ſunt obliga⸗ ta tacite mulieri omia bona mariti: deide maritus qͥ hec om̃ia habuit ab vxoꝛe conſtãte mr̃imonio vtit᷑ male re⸗ ſua: ita ꝙ ipſe vergit ad inopiaʒ:vñ ſi mulier expectaret agere quouſq; maritus eẽt non ſoluẽdo tardeveniret ad exactionẽ dotis: mulier ergo conſtãte matrimonio ver⸗ gente marito ad inopiam ſi vult repetere dotẽ ſuã ⁊ age re ad bona ſua parafernalia et etiam vult agere ad dona tionem ꝓpter nupt.⁊ per hypothecariam vult agere ad omia bona mariti nunquid põt. Videbat᷑ ꝙ nõ:qꝛ actio de dote demũ naſcitur matrimonio ſoluto.Statuit im⸗ peratoꝛ ꝙ ſi mulier habeat poſſeſſionẽ illarum rerũ ipſa habet retentionẽ contra oẽm hominẽ:ſi vero mulier non poſſidet ipſa aget contra oẽm poſſeſſoꝛem ſᷣm legum di⸗ ſtinctionẽ. Agit ergo mulier pꝛo iſtis rebus quẽadmo⸗ dum ageret ſoluto matrimonio.hoc in pꝛimo. Sed pona mus ꝙ mulier aduocauit omia bona iſta nunquid iſtas res poſſit mulier alienare.HNicitur ꝙ non:ĩmo mulier de fructibus iſtarum rerum ſuſtinebit onera matrimonij qᷓ; admodum ſuſtineret ipſe maritus hoc ſecũdo. Scõm h̊ ergo mulier habebit omia:quid ergo faciunt creditoꝛes dicit imperatoꝛ ſi maritus poſtea acquirat aliqua bona creditoꝛes habebũt om̃ia ſua integra iura in bonis ullis. Sed ponamus in quarto ꝙ pacta de lucranda fuerunt De Dotis pꝛomiſſione. De Jure dot. Fo. CNIL- ſtipulatio. lia aue kuts ☛☚n — Butrigarius ſuper Quinto libꝛo Codicis. habita in dona.pꝛopter nupt.vel in dote nunquid pacta om̃ia in caſum ſuũ remanebunt valida: dicit᷑ ꝙ ſic.h.d. ¶ DOppo.ad.l.iſtam.dicitur hic ꝙ conſtãte matrimonio poteſt dos repeti ſi maritus vᷣgat ad inopiam.contra lex dicit ꝙ non põt dos ab eo repeti conſtante mr̃imonio ni ſi tunc cũ apparebit euidentiſſime nõ ſufficere facultates mariti dotis exacte vnde oppo.de.il.ſi conſtãte. ff. ſoluto matri. Hicendum eſt ꝙ illa lex intelligitur ſ̃m iſtam.vn⸗ de quod ibi dicit ꝙ non poteſt dos repeti niſi euidentiſſi me conſtet ⁊c.verum eſt ſi ſolueret᷑ creditoꝛibus mariti: vnde ſi tu diceres ꝙ mulier nõ poſſet exigere dotem niſi tunc demũ cum conſtat euidentiſſime ꝙ non eſt ſoluẽdo nulla eſſet legis pꝛouiſio:tñ mulier non poſſet dotem ſuã conſequi:vnde nos dicimus ꝙ cum non eſt ſoluẽdo ma⸗ ritus ſi ſolueretur eius creditoꝛibus poſſet dos repeti cõ ſtante matrimonio. N11Mulieri etiam ſoluto matri⸗ reb uS. monio pꝛo rebus dotalibus etiam extimatis competit rei vendicatio ⁊ hy⸗ apothecaria in quibus pꝛefertur creduoꝛibꝰ ex tempoꝛe anterioꝛibus nec ei vlla currit pꝛeſcriptio añqᷓ; agere poſſit ſoluto vel conſtãte mr̃imonio.h.d. B 1: 2 Add ltio Adde hic in ſi.eſſe tex. valde nota.⁊ ſin⸗ . * gularem ꝙ licet conſtante matrimonio non pꝛeſcribatur rebus dotalibꝰ vt hic tamen pꝛeſcribit᷑ rebus donatis pꝛopter nupt.quia illarum rerũ conſtante mr̃ imonio vxoꝛ eſt domina.ita valde ſingula.dixit Ho⸗ minꝰ And.in ca.peruenit.de empt.⁊ ven.Sed dñs Abb. ibi tenet contrarium gloſ.in aut᷑.vt immo.colł.iij.in ver. matre.⁊ glo.in aut᷑.de non eligen.ſecun.nuben.in verbo pꝛecipit. Qñ mulier tutele usoofricio fungi põt. RKubꝛica. mulier licet poſſit gerere negocis filioꝝ non tamẽ poteſt eſſe eoꝛum tutrix niſi in caſu ſi hoc impetrauit a pꝛincipe vt. l. vlt. ff. de tute. “ tres. Iſta lex dicitꝙ mater habet tute⸗ 4 ter impetrauit a pꝛincipe ꝙ eſſet tutrix fllioꝛuʒ 8 Officium tutele viri⸗ Btelam. iein muliebꝛe: vñ lam fllij dummodo iuret ſe non cõ are ad ſcdᷣa vota.glo.intelligit hoc vbi ma vnde ad hoc ꝙ habeat effectum exigitur ꝙ flat coꝛam iu dice ſue ꝓuincie. Unũ ſimile habes..de his ꝗͥ ve.eta.ĩ⸗ pe.l.ij.alibi glo.dicit ꝙ iure ffõꝝ.mater non habet tutelã filioꝛum niſi per impetrationem reſcripti.ſed dic ꝙ habʒ tutelam filioꝛum iure codicis dũmodo iuret ſe ſecundo non nubere. .— S De admiſtratione AKubꝛica. Ouillime. tonue ntcn⸗ niam fenerari:ſed caute recundere.h.d. tis neq; ſequentis tutelam.vt.j.de peri.tut.l.vi Eti. Dicit hic ꝙ debet fleri illud quod omnium cium intereſt. arg.ff.de iudi.l.ſi locus. D uerſu g Duo ſunt curatoꝛes vnꝰ nõ 1 1 poteſt conuenire alium du⸗ rrante cursa. hoc dicit. ¶ Oppo.ad.l.iſtam:immo lex dicit ꝙ curatoꝛ poteſt conueniri durante cura.vnde oppo. de.l.niſi ·S. cu ra.ff:.rem pub.ſal.fo. Dicit glo.ibi loquitur de curatoꝛe furioſi:hic de curatoꝛe adoleſcentis.ico ꝙ immo idẽ in vtroq;. . N Sn omni Tutoꝛ non poteſt donare ””ðõ res pupilli:donare enim ẽ Ivperdere:vnde tutoꝛ loco dñi habetur cum be⸗ ne adminiſtrat/non cum pupillum ſpoliat. vt ff.pꝛo empt.l.qui fundum .S.tutoꝛ.⁊.ff.de donat.l.filius. n caſibus tñũ poteſt donare tutoꝛ.vt.ff.eo.l.cum plures in pꝛimis:⁊ foꝛte vbi donat exigitur ꝙ intercedat de⸗ cretum iudicis.licʒ ſit res mobilis.vt.ff.de tut.⁊ rat.diſt. l.j·S.ſed nõnullas.arg.õ.ff.vbi pup.educ.deb.l.j. Cetera plana ſunt vſq; ad titu.de ſer.fugi. . Add itio Adde ad hanc.lʒ.Bal.in.l.ſi pater.S.de dot. pꝛomiſ.eundem Bal.in.l.qui libe⸗ ros.de ritu nupt.⁊ in.l.j.ff.ſolu.matri.? Ang.⁊ ymo.in.l. a fllio in pꝛin.ff.ad trebel. . Explicit liber quintus. R Sequitur ſecũda pars. tutoꝝ vel cura. tẽ. Pupillo vel aduito adminiſtrator eius non tenetur pecu⸗ ARuſtra. Sic ergo curatoꝛ non tenetur de periculo tempoꝛis pꝛecedẽ (ſyarianur cllizin Dela (Continus) larione orinuation chonturin £ — (cq̃worlect 4 ſnmnotnibus Aiſunt ſui ve mntes inp ratio ülari ſineſeron (Erxtext. anoe ſiciit due fmmalilec ſe ponit di⸗ op fuge, Mo venlami lcktinoꝛe . Lticeoop efurtiuus. iolinoꝛego. ſurinmobili zhecop optcadere lchlfcidode Gtseiſcpare, Croneſqꝛſic⸗ upoteste Altfrekine naſiec bſimper. Prtünmn mniſiel iſtrinodii inlckki ſbepiciiſgg N ſneſßſeiber et dtiüG⸗ ſebeethern Dergogis ſo aſoſe Uͤleeſythe Nndſimquis liieſetpicij oͤtra gregi minpre no Alee, Rhis mtannee oſerdletgan cpo delſife — De Beruis fugitiuis. ¶ Incipit lectura clariſſimi iuris Ceſarei iter⸗ pꝛetis Homini Jaco. Butrigarij ſuper ſecũda parte Codicis q; diligẽtiſſime caſtigata nouiſ⸗ ſimiſq; additionibus illuſtrata. VUſucapi nõö pot res furtius. Grturdeang Nogini non oteſ en Pilidongrenſt ilhabeman, pupillon ſole f. dedontt in Nffeolangen turgg igteltr Ntfdetutnudt caͤnc dehl lenn alinl Kotrig n Baiinlat 4Sngefnl ntus. tiaa ratio illationis. Secũda incipit ibi:⁊ ideo nõ. lũ variatur modꝰ po quoddã ↄꝛium circa materiã ſuã:⁊ ideo huiꝰ timoꝛe ſunt hic q̃ttuoꝛ lect. que tãgunt᷑ in glo.magna.Tertio variat᷑ ſeruus tribus modis ꝓpter ↄꝛiũ de. S. dñoꝛũ.inſti.de his ¶ Liber ſextus. Deleruis fugitiuis. Mub. ¶ Continua vt gloſ ideo dicit gloſ.remota omni alis continuatione ꝓpter quanda continuationẽ placen. que pꝛoponitur in ſumma huius titu.quã glo.nõ ſequitur vt Azʒo. ſed in idem recidit quod hec. AE- Res furtiua Eruum. non vſucapit᷑ Bſeruus fugitiuus eſt furtiuꝰ / er⸗ Ego non vſucapit᷑. h. d. ¶ ec lex Habet diuerſas caſus poſitiões ꝓpter varias rönes ⁊ variatur tribus modis. Pꝛimo variatur SHvt hẽat duas partes vel tres: et Vhec eſt q̃dam expoſitio ⁊ quãtũ . 4 d NN 12.* MHad effectũ iuris nõ intereſt: ſʒ ſo nẽdi caſum. Scdðo variatur ꝓpter qui ſunt ſui vel ali.iur.¶ Diuide ergo ſᷣm vnã lect.in tres partes:qꝛ in pꝛima ponitur dictũ. In ſcðᷣa t n ter ertia ibi ne ſeruoꝛum fuga. ¶ Erx text.nec vſucapionẽ.vna negatio abundat ⁊ hoc Phrc negationẽ nõ/⁊ nõ ꝓpter negationẽ nec:qꝛ ule re⸗ piciũt diuerſa verba.vt.l. duobus.ff.de ver.ſig. Modo ſm aliã lec.diuide legẽ in duas ꝑtes. Pꝛima pᷣmiſſa vna rõe ponit dictũ.Scða reddit rõnẽ dicti. Scðda ĩcipit ne ſeruoꝝ fuga. Mõ expedita ẽ pᷣma variatio q̃ ẽ circa tex. Mõ veniamus ad ſcõam variationẽ q̃ eſt circa materiã X eſt timoꝛe ʒ.in.l in ſeruoꝛum·:j.in qui.ca.ce.lon.tẽ.pꝛe. Et ideo op.ꝙ ideo ceſſet pᷣſcriptio i ſeruo qꝛ eſt mobilis nõ qꝛ furtiuus.vt.l.in ſeruoꝝ·j.in qͥ.ca.ce.lon.tẽ.pꝛe.Hu⸗ inus timoꝛe glo. intelligit de ſeruo aſcripto glebe qui cen⸗ ſetur immobilis vñ ſolũ ratione vitij non poteſt pᷣſcribi. ¶ Sed hec op.ſi iſte ſeruus cenſetur ĩmobilis:ergo ĩ eo non põt cadere furtũ.vt.l.ſi cretc.ff.de furt.Sol.vt gloſ. exẽplificãdo decreta ſeparata a ſolo. Sed ) hec opp.ſi cẽſes eũ ſeparatũ a ſolo ⁊ ſic mobilẽ recidimꝰin pꝛimam opinionẽ/qꝛ ſic ceſſabit pᷣſcriptio qꝛ mobilis nõ rõevitij. Sed tu potes cõſiderare rẽ que ſubeſt ſubiectiõe natura li alij ⁊ ſic eſt incerta q̃ naturałr ſubeſt fundo:⁊ ideo duʒ eſt vnica ſolo cẽſet᷑ ĩmobilis ſimpłr. aut ẽ ſeꝑata ⁊ cẽſet mobilis ſimpłr. Sʒ qdꝗ res ſubiacèt ĩterpᷣtatiue vt ſeruꝰ glebe:⁊ iõ natura eiꝰ cõſiderata eſt mobilis:⁊ ideo in eo ſit furtũ.i Itẽ qꝛ iterpᷣtatiue ſubiacet füdo hoc reſpectu cẽſetur imobilis ⁊ hʒ locũ pᷣſcriptio niſi eẽtviciũ.ſ Sʒ ʒ hoc op.ſi cẽſet᷑ ĩmobilis ergo ceſſat vſucapio vt hic dicit nõ rõe vicij:ſʒ qꝛ imobilis cẽſet᷑.Huiꝰ timoꝛe trãſit ad ſe cũdã lect.que eſt ꝙᷣ hec lex ponat duos caſus:vnũ qñ ex⸗ traneꝰ pᷣſcribere vult ↄ dñm:qꝛ tũc hr̃et locũ vſucapio ni ſi eẽt vitiũ. Scom qũ ipſe ſeruꝰ ſe ipᷣmvult ĩ libertate pᷣ⸗ ſcribere ⁊ hec reſpectu hr̃et locũ pᷣſcriptio niſi eẽt viciũ. DODp.ergo ꝙ ideo ceſſet pꝛeſcriptio qꝛ mobilis.vt.d.l.in ſeruoꝝ. ⁊ ſolu.ponẽdo duos caſus vt dixi.¶ Alij ponunt aliã lec.ſ.vt hec lex ponat alios duos caſus:vnũ qñ con⸗ tra dñm quis velit vſucapere qͥ caſu hr̃et locũ vſucapio niſi eſſet viciũ:⁊ ideo hic negat᷑vſucapio.Scðus caſꝰ eſt qñ ↄtra creditoꝛẽ qͥs vult pᷣſcribere quo caſu haberet lo⸗ cum Gſeripel niſi eſſet vitiũ ⁊ hoc reſpectu negatur pᷣſcri ptio.Alia lec.eſt ꝙ inepte q̃rẽti inepte reſpondeat iĩpatoꝛ nã qrit iuuenis an poſſit vſucapi vel pᷣſcribi ⁊ ĩpatoꝛ rñ⸗ det ſimpliciter ꝙ nec vſucapio nec pᷣͤſcriptio locũ hʒ non gũt de pꝛeſcrip.dicit quia ſit ĩimobilis ⁊ hanc lec.putove rioꝛem.¶ Item op.facilius impeditur fiendũ qᷓ; factum. vt.l.pluribus ·S. ⁊ ſi placeat.ff.de verb.ſigni.⁊.l.patre fu⸗ rioſo.de his qui ſunt ſui vel ali.iuris. Sed ita ꝙ res do⸗ mini iam facta furtiua perueniens in poteſtatẽ ſerui pur gaturvicio:ergo multo foꝛtius ipſe ſeruus non debʒ effi⸗ Fo. J. ci furtiuꝰſi in ptãtẽ ſui veniat:⁊ ideo videt᷑ ob.l.interdũ. S. cũ aũt.ff.defur.So.vt gl.qꝛ res dñica nunq; vicio pur gatur licʒ redeat ad ſeruum.ſed peculiare ſic vt in ↄꝛio:⁊ eſt rõ:qꝛ in peculiaribꝰ habet ſeruus quãdã ptãtẽ ⁊ ĩ cis põt damnificare dñm.vt.l.ſi quis ſeruũ ·S. etiam.ff.de pe cu.at ipſe cſt res dñica ⁊ ideo cadit in furto.q 3 tẽ op.ad finẽ legis ⁊ videt᷑ ꝙ ex aliqua cã dño ſit dãnoſa fi ex ali⸗ fuga ſer ui/qꝛ dʒ vẽdi ⁊ ad dñnʒ nõ dʒ redire:vt iſti.de his qui ſũt ſui vel ali.iur· S· dñoꝛũ. Huius timoꝛe dupliciter variat̃ hec lec.ex q̃cũq; cẽ vt patʒ hic in glo.q Itẽ op.ꝙ non ſit bona illatio ꝙ ſi fiat furtũ:ergo impediat᷑ vſuca.vt.l.ſeqͥ tur· S. ſi rem.ff. de vſuca.So.vt glo.⁊ dic ꝙ aliqñ fit fur⸗ tũ ⁊ datur furti act.⁊ tamẽ res nõ fit furtiua ⁊ pᷣſcribitur vt in ↄꝛio.Aliqñ fit furtũ ⁊ nõ naſcitur furti act.⁊ tñ res fit furtiua vt hic:⁊.l.ſerui ⁊ filij.ff.de fur.⁊ tũc non vſuca pit᷑.Aliqñ efficitur furtũ ⁊ res efficitur furtiua ⁊ dat᷑ fur ti actiovt regulariter.¶ Itẽ op.deſtructo ↄñti deſtruitur ⁊ añs. Sed ita eſt ꝙ ↄñs furti eſt vt rei furtiue perdatur oĩs poſſeſſio.vt.l.ſi rẽ.⁊.l.rẽ q̃ nobis.ff.de acquirẽd.poſ⸗ ſeſſio. Sed hic dominꝰ poſſeſ.ſerui non ꝑdit /ergo non dʒ eẽ furtiuus:⁊ ideo non ob.il.iij ·S.ſi ſeruus.ff.de acquirẽ. poſſ.Sol.dicunt quidã ꝙ dominus ꝑdit naturalẽ/ciuilẽ retinet quod eſt contra leges pᷣdictas:⁊ ideo dic ⁊ veriꝰ ꝙ ↄꝛia loquunt᷑ in furto regulari in quo ꝑditur poſſeſſio hic in irregulari/ ideo eſt irregulare/qꝛ idẽ reꝑitur fur ⁊ res furtiua in quo nõ ꝑditur poſſeſſio.¶ Itẽ op.ꝙ eodẽ modo deſtructo ↄñti deſtruatur añcedẽs:ſʒ ita eſt ꝙ cõ⸗ ſequẽs furti eſt ꝙ dãs opẽ furto teneat᷑ furti:ſed dãs opẽé fuge nõ tenetur furti:ergo fugiẽs non facit furtũ ⁊ ſicvi⸗ detur ob.l qͥ ſeruo.ff de fur.So.ibi non fuit ſequuta fuga ⁊ ideo nõ fit furtum:ſʒ bñ tenetur act.fᷣui coꝛrupti.i Itẽ op·ꝙ ideo non poſſit pᷣſcribi:quia ſine gleba non põt alie nari/& nec pᷣſcribi.vt.l.quẽadmodũ.de agri.⁊ cenſi.So. illa regula fallit hic.¶ Modo q̃ro an idẽ ſit ĩ errone:glo. Erro quo dicit ꝙ ſic ⁊ male:qꝛ erro non ſe ſubſtrahit dño ſʒ vſũ ſui mõ differt ⁊ ideo ipᷣe non eſt vicioſus ſʒ vſus eiꝰ ⁊ ideo nõ impedit᷑ pᷣſcribi vt nõ.i.l.vicia.ff.de acqͥr.poſ.i¶ Itẽ q̃ro an ſaltim ſpacio.xxx.an.poſſit pᷣſeribi: mñdeo aut ẽneus vult eã pᷣſcribere:⁊ dico ꝙ ſtatim incipit dñs deſinere poſſidere: ⁊ iõ ſtatim ĩchoat᷑ pᷣſcriptio.xxx.an.⁊ hoc caſu nõ pꝛoce⸗ dit glo.Aut ſeruꝰ ſeipm in libertate pᷣſcribere ⁊ tunc opʒ & pᷣmo.x.an.ſe poſſideat ꝑ quoꝛũ lapſum dñis ꝑdit poff. obliuionẽ.vt.lł.furti.ff. de vſucap.⁊.l.ſeqᷣtur.S.qð autẽ. ⁊ de acquir.poſſ.l.iij.S·ſeruus.⁊ ꝑdita ciuili ꝑ obliuionẽ decẽnij reqᷣritur ad pᷣſcriptionẽ ſpaciũ.xxx.an.quod in⸗ choatur in fine decẽnij pꝛedicti ⁊ hoc caſu pꝛocedit glo. ¶ In gloſ.que incipit vt ⁊.in fi.ibi licet quidã ↄtra:⁊ bñ qꝛ erro nõ eſt furtiuus ſʒ eius vſus/vñ eſt vicioſus ⁊ hoc non ipedit vſucapionẽ vt nõ.in l.viciaj.de acquir.poſſ. In glo.que ĩcipit nõ valet.in fi.ibi ſpale in fure.qui eſt idem ꝙ res furtiua. ¶ In gloſ.que incipit dic ꝙ vna.ibi due negationes reſpiciẽtes idem verbũ.ſ In glo.que in cipit ſed que.ibi ⁊ bona fide que hic non fuit: ⁊ dic ꝙ illa regula fallit hic.ſ In eadẽ glo.ibi in ſeruo vt in re mobi li hec vera vt ſic inepte querenti inepte rñdeat imꝑatoꝛ. Queritur enim an poſſit vſucapi vel pꝛeſcribi ⁊ ſimplici⸗ ter: Rñdetur ꝙ nec vſucapi nec pᷣſcribi. In eadẽ gloſ.ĩ fine. xxx.an.hec vera ſi ſeruus vult ſeipᷣm in libertatẽ pᷣ⸗ ſcribere.Sʒ ſi extraneus vult ipᷣm pᷣſcribere ſtatim cũ eũ cõpꝛehendit pꝛiuatur dñs poſſeſſiõe:⁊ ideo ſtatim ĩcipit currere pꝛeſcriptio. Add itio Adde ad iſtã legẽ ꝙ Cy. exoꝛdit᷑ ꝙ iſta lex tãq; pᷣma filia qͥ ad nuptias venerit ãpliſſimã dotẽ repoꝛtauit a ſcribẽtibꝰ.Adde ꝙ iſta lex vᷣʒ paul.de ca.hʒ locũ ĩ ſeruis qͥ ꝓni ſunt ad malum nõ autẽ in bꝛutis aĩalibꝰ:qꝛ bꝛuta aĩalia aufugiẽdo nõ faciũt fur tũ ſui cũ aim ꝓnũ ad hoc nõ hẽant.Et adde gloſ.huius leg ſuꝑvᷣbo.necvſuca.ð iſtis negatiuis an ⁊ qñ affirmãt ⁊ qñ nõ dic ꝑ Jaſo.in.l.manifeſte turpitudinis vbi bal. Moger.ff. ð̊ iureiur.ponit bal.ĩ ꝓemio feudoꝝ ĩ pe.col. Ludo..in.l.j.S.ſi qͥs ita.ff.de verb.obli. Jo.an.⁊ alij in.c. ⁊ ſi chꝛiſtus.de iureiuran.⁊ eſt tex.in.l.ſi duo patroni:⸗ marcel. in verbo que non eſſe extra equitatem negaue⸗ rim.ff.de iureiurando.⁊ de tribus negatiuis habes etiã ĩ.l.j.ff.de cada.punitoꝝ.⁊ in.l.nõnunqᷓ; ĩ pn.ff.de col.bo. bar.ĩ.l.j·S.ſinaũt.p illũ tex.ff. de her.ĩſti.⁊ bar.ĩ.d.l.duo⸗ bʒꝰ. ff. de iureiur. ⁊ de rũte poſitionibus cũ duplici negati one ponit bal.⁊ ſaly.hic.⁊ cy.in.l.qui ſe SOSS ibi bal. Butrigarij Gecũda pars ſuper Bexto libꝛo Codicis in. iiij.col.S.vnde liberi.vide hic iaſ.multa hic accumu⸗ lant alid per ange bic in eol rca luctn. . P i ſeruus meus fugit a E q uirend 1. me ⁊ iuit ad aliũ/officiũ Pſidis eſt vt faciat poteſtatẽ requirendi eum. boeoc dic. Cõcoꝛdat.l.theſaurꝰ.ff. ad exhibẽdũ. Sp. ꝙ non recurratur ad officiũ:ſed detur actio:vt.j· eo.l.quicunq;.⁊.ff.eo.l.j.S.hoc aũt.Solu.non datur offi cium ⁊ actio ad idem: nã pᷣmo imploꝛatur officiũ vt fiat poteſtas requirẽdi/⁊ ſi aduerſarius non patiatur / datur poſtes actio vt in cõtrario:⁊ ita ad diuerſa competunt. ¶ Item op.ꝙ reqſitio rei furtiue hodie non fiat:vt inſti. dẽ ob. que ex quaſi delic·S.ſed he. Sol.ibi loquitur quã⸗ do volo inquirere ꝑſonam furis:licet ſit idem ꝙ res fur⸗ tiua:qꝛ non requiretur vt res furtiua:ſed vt ꝑſona delin quens:⁊ ſic eſt argumentũ ꝙ ſi titius vulnerauit ſeium:⁊ fugit ad domũ ſempꝛonij poſſit ibiinqᷣri nõ vt res:vt ſic non ob · S. ſed he.ſed vt ꝑſona delinquẽs.ar.huiꝰ.l. But᷑. . E Fugitiuꝰ in actu fugiẽdi J tu gitt Ut. H dũ iret a bar m baros pede punitur: vel pena metalli vel alia. hoc dicit Jaco. Buk. . Seruꝰ fu⸗ ¶ Sp. ꝙ debeat decapitari:vt.l.ſi quis · S.·j ff. de pe.So. giens ad vt glo.ꝙ ibi iuut / hic non. ſed ibat/a ꝑ hoc eſt argumentũ barbaros ꝙ ſi ſtatuto cauctur ꝙ qui poꝛtauerit pecuniã extra terri⸗ an poſſit toꝛiũ bononie puniatur in centũ.modo qdam poꝛtabat/ decapita⸗ ſed nõ poꝛtauerat nunqͥd puniendus eſt/videtur ꝙ non: 11. quia ſtatutũ loquitur in eo qui ꝑfecit ⁊ poꝛtauit: ⁊ ſic reqᷣ rit perfectũ eſſe delictum: vt.l.ſi ita ſtipulatꝰ.ff. de vᷣbo. obliga.cum ergo ceſſent verba ſtatuti/ceſſat ⁊ ſtatutum: vt.l. ſi vero · S· de viro. ff. ſo.ma.⁊.l.ſi quis id· S ſi dum pponitur.ff. de iuriſ.oĩm iudi cũ a ꝓpꝛio ſignificato nõ ſit recedẽdum:vt.l.labeo.de ſuppel.lega. Itẽ op.ꝙ ca⸗ pite debeat puniri cum in atrocioꝛibꝰdelictüm habeatur pꝛo cõſummato ſi deuẽtum eſt ad actum: vt.l.is qui.j.de ſicca.⁊ ſic ob l. Sol.dicunt quidam ꝙ ibi fuu in dolo hic non.quod nõ puto verum:qꝛ ſi hic non eſſet in dolo non deberet dãnari in metallum.Alij dicũt ꝙ ibi loquitur in libero / hic in ſeruo:⁊ eſt ratio:quia ſeruus neſcit ſecreta dñi: vt dicitur in euãgelio.vnde nõ eſt pᷣſumptio ꝙ poſſit aliqua hoſtibꝰ reuelare / ſecus ĩ libero. Alij tenẽtes eãdẽ ſolu. dicũt ꝙ ratio eſt:qꝛ ſerui penſio redũdat in dñm qui nii deliquit:⁊ ideo minꝰ punitur ſeruus ꝓpter dñm / que ratio ceſſat in libero. Tu dicꝙ aut quis ꝑfecit delictũ/⸗⁊ debet puniri vt.lqͥ ea mẽte.ff.de fur.⁊ in cõtrario.aut nõ eſt cõſũmatum ſed peruẽtum eſt ad actum:⁊ tunc aut eſt deuẽtum ad actum remotum ⁊ non punitur vt de cõſum⸗ mato vt hic.aut ad ꝓximũ /a tunc punitur vt de cõſũma to in atrocioꝛibus:vt.l.is qui cum telo.hec vera.Alij di⸗ cunt ꝙ hic loqᷣtur in ſeruo:in cõtrario loquitur in libero. ⁊ eſt ſpeciale vt minꝰ puniatur ſeruus q; liber: ⁊ eſt ratio ſᷣm quoſdã:qꝛ ſeruus neſcit ſecreta dñi:vt dicitur in euã gelio:⁊ ideo nõ eſt tantus timoꝛ vt ſciat aliquid reuelare hoſtibꝰ vt eſt de libero. Alij aſſignãt rõnem.ſ.ꝙ ideo plꝰ punitur liber:qꝛ pena tantũ in ipᷣm redũdat ſed pena ſer ui etiam in dñm redũdat/⁊ ideo minus punitur.¶ Item op.ꝙ capite puniatur:vt.l.legem.ff. ad ſilł.Sol.vt glo.qᷓ eſt ſuper aut᷑.q Item op.ꝙ non iĩponatur pena pedis ſed manus: vt in aut᷑.ſed nouo iure.Sol.vt glo.⁊ ibi dicam. MVetalli ¶ Modo q̃ro que ſit pena metalli/⁊ operis metalli/⁊ mi⸗ pena: opꝰ niſtri metalli: Reſpõdeo pena metalli eſt danari ad fodi metalli ? endum metallũ. Dãnari in opus metalli eſt idem niſi ꝙ miĩſteriuʒ datur in metallũ grauioꝛibus põderibꝰ pꝛemit᷑. Dari in metalli miniſteriũ metalloꝝ eſt dãnari ad ſumẽdum illud. vnde qd ſit. mulieres quãdoq; ad illud danant᷑: vt.l.aut.ff.de penis. ¶ Item qro in cuius electiõe ſit alterã iſtarum penarum imponi:Hhicũt quidã ꝙ rei:q; ipſe eſt qui debʒ:ergo eius eſt electio.ff de iure do.l.pleriq;.Alij dicũt ꝙ eſt actoꝛis: qꝛ hic eſt denoĩatio ſpeciei pᷣmo / poſtes generis qꝛ dicit vel alia quod eſt falſum:qꝛ tãtũ valet ꝓmittere ſtichũ in ſpecie. aut hominẽ in genere qᷓ;tum ſtichũ aut paphilũê/tx ſic vtrũq; in ſpecie:vt.l.cum his.ff. de ↄdi.inde.⁊ ideo tu dic ꝙ hec pena eſt indetermĩata:nã ſpecies pᷣcedẽtes ge nus non habẽt ißm reſtringere vt ſolũ expꝛeſſas ſpẽg cõ pꝛehẽdat: ſed etiã oẽs alias ſimiles tñ expᷣſſis: vt.l.fl·S· cui dulcia ff. de vino tri. ⁊ ole.le.⁊.l.cum ita·S· in fideicõ. ff. de le.ij. cũ ergo pena ſit indetermĩata:ergo in iudicis arbitrio reſidet quã ĩponat:dum tñ ſimilẽ expᷣſſe ĩponat: vt pꝛobatur in.l.j.ff.de eroꝛdi.crimi.i Item q̃ro quomõ veniat aut᷑.ad.l.C. Et dicunt qdam ꝙ coꝛrectiue:qꝛ in.lj. C.punicbat᷑ ſeruus pede.in aut᷑.manu.Alij dicũt ꝙvenit coꝛrectiue aliomõ:qꝛ cum ſeruus fugiẽdo faciat furtum ſui venit ꝓpter furtũ verberadꝰ /⁊ non alia pena impo⸗ nenda.⁊ de hoc infra dicam. But᷑. . . Vbi ex lege debet amputa⸗ Ed nouo *tari membꝛum ſola manus abſcindit᷑ pꝛo furto pena fuſtigationis ĩponit᷑: ſpenſionis.h.d. But᷑.¶ WMWodo q̃ro quomodo hec aut᷑.ve⸗ niat ad.l.codicis:NHicunt quidã ꝙ coꝛrectiue:nã lex co⸗ dicis dicebat ꝙ abſcinderet᷑ pes:hic manus.Alij dicunt ꝙ hic ponitur pena furti:qꝛ ſeruus fugiẽdo facit furtum: vt. S.e.l.j.⁊ pꝛo furto hodie fuſtigatur.Tu dic ꝙ aut agit dñs quia ſeruus fecit eifurtũ ſe ſubtrahẽdo / ⁊ tũc debet fuſtigari:vt hic.aut agit res publica:qꝛ offenſa ideo quia iſte tranſiuit ad barbaros/⁊ tũc olim pes/hodie manus vt hic.¶ Item q̃ro in quibus caſibus olim eſſet pena mẽ⸗ bꝛi abſciſionis?: Et dic vt glo. Nerum in exẽplis que po⸗ nit glo.in quibus ⁊ olim manus abſcindebat᷑ nil innouat hec aut᷑ qꝛ licet cõfirmet nõ agitur ex cõfirmante.tñ con⸗ ſirmatũ erat per ſe validũ vt l.obuenire hr̃ditatem ff.de ybo.ſigni. ¶ Item quero que manus debeat abſcindi⸗ et Serui fu⸗ dic ꝙ illa in qua minus poteſt ſit dextra vel ſiniſtra.Sed qd ſi vnã tm habet: certe illa ſola debet abſcindi.ar.l.ſti chum aut pamphilũ in pꝛĩcipio ff.de ſolu.¶ Sed quid ſi vnã habet aridã nunqd illa debet abſcindi vid et᷑ ꝙ non: quia illa eſt inutilis vnde perinde eſt ac ſi nõ haberet:vt l.ſi fideicõ.in pꝛin.ff.qui ſa da.co.⁊ ideo videtur alia ipo nenda:cum hec nõ eſſet ſibi pena.Lu dic ꝙ ĩmo eſſet ſibi aliqualis pena:⁊ ideo ſufficit illam amputari:vt ſic mini mum ſoluẽdo liberetur:vt.il.in obſcu.ff de re.iur.cum ſi. Sed quid ſi nullam manũ habet: Reſpõdeo alia pena iponetur q̃ erit ſibi pena:vt in ar.l.nouerint·. vt ĩtra cer. tẽ.cri.q̃ſt ter. Itẽ op.ꝙ debeat furcis ſuſpẽdi:vt.l.capi taliũ ·S.famoſos ff.de pe.Sol.vt glo qꝛ ibi eſt famoſus latro.Et attẽde qꝛ glo.eſt mala ⁊ iudices faciũt eam pe⸗ ioꝛem:nam dicunt ꝙ ſi bis facit furtũ debet furcis ſuſpen di/⁊ iudices faciunt ꝙ ſi fur ſubtraxit duas res ſimul cõ fiteri ꝙ ſeparatim accepit aliquo interuallo habito inter acceptionem vnius rei ⁊ alterius / ⁊ ſic dicũt ꝙ duo ſunt furta ⁊ faciũt eum ſuſpendi.Sed certe licet hoc ſeruetur ego nõ puto ꝙ pꝛo furto poſſit ſuſpendi qᷓ;tumcũq; reite⸗ rauerit:ſed eſt pena fuſtigationis:vnde iterum debet fu⸗ ſtigari /non autẽ ſuſpendi:vt ꝓbatur.·j.e.l.quicunq;.⁊ lex que loquitur de ſuſpẽdendo loquit᷑ de latrone /non de fu re:nam licet quis pluries furet᷑:nõ ſcqᷣtur ꝙ ſit famoſus: ⁊ licet ſit famoſus eſt famoſus fur.non famoſus latro:⁊ ideo nõ deberet ſuſpẽdi. ¶ In glo. que incipit.ſ fuſtibꝰ.ibi latro.i.qui violenter pꝛedatur.⁊ ideo in fure non loouitur:ſed pꝛedone. A¶pꝛo violentia facta a latrone unponit᷑ pena ſu- gitiui ma⸗ nus ſi ab⸗ ſcindat qꝗ degt abſch di an ſini⸗ ſtra vel dextra. Suſpendi nemo dʒ ꝓfurto. Et dũ dr in glo.huiꝰ auł.ꝙ famoſus la Additio. α ſuſpẽdẽdꝰ: vt puta qꝛ i itine ribꝰ ſtãt vt hẽt᷑.in.l.capitaliũ ·S.famoſos.ff.de penis.dic tñ ꝙ ſi ſemel fecerit veniã meret᷑.gl.ſing.in vᷣb.famoſos. in. d.l. capitaliũ ſᷣm ang. de are.in·S.j.in.j.col.vi bo.rap. inſt.⁊ ĩ S.j ex maleficiſs.ij.col.inſti.de ac. Nõ reꝑit᷑ iure cautũ ꝙ ꝙ furto uato qͥs dẽat moꝛi.nec ob · S.ſi qͥs qͥnq; ſolidos.de pace tenẽda ĩ vſibꝰ feu.qꝛ ibi fuit ſuſpẽſꝰ rõne pac rupte ·⁊ ibi vide ꝑ bal lʒ ang hic in.ij col.ᷣſi.caſus eſt ⁊c᷑.voluit dicere ꝙ in.d.S.ſi qͥs qͥnq; ſolidos erat tex. de iure nouiſſimo qͥ qs ꝓfurto debebat ſuſpẽdi.verũtũ ille · Snõ ſᷣuat᷑ de ↄſue ⁊ iõ de eo nõ cures.ang.peru.hic ⁊ vide h̊ ang.in.ii.col.ad finẽ vᷣſi.Et iſti appellaãt᷑ latrones vbi dicit ꝙ ꝑ ſtatuta traꝝ ſnſpẽdunt᷑ latrones/⁊ ita ẽ in⸗ telligẽda.d.l.capit aliũ.Et dũ dr in tex.vna ſola manus dẽs aũt nõ eſt mẽbꝛũ.de edil.edic.l.an dens abeſt.Et iõ clericꝰ ĩdignatꝰ ex doloꝛe dẽtiũ extrahẽs ſibi illũ nõ eſt irregłaris:lʒ ſecꝰ eẽt ſi ſibi mẽbꝛũ abſcĩderet ſᷣm ino.de coꝛꝑe viciatj̃.c.ſignificauit.Itẽ adde bal.ĩ ꝓhemio de⸗ cretaliũ ĩ.viij.col.vbi q̃rit an clericꝰ qͥ ſtudioſe ſeipʒ vul⸗ nerauit incidat in canonẽ c.ſi qͥs ſuadẽte.xvij.q.iiij.Eſt gũt mẽbꝛũ oẽ id qð in coꝛꝑe nr̃o hʒ coꝛꝑationẽ diſtinctã ſᷣm phm.in.iiij.metha.ad finẽ.Et iõ manꝰ ad palpãdũ pes ad ãbulãdũ/oculꝰ ad vidẽdũ/auris ad audiẽdũ /os ad guſtãdũ/naſus ad odoꝛãdũ ſũt mẽbꝛa.digitꝰ aũt eſt offm̃ mẽbꝛi.ð ſta.ho.l.nõ ſũt lihᷣi.⁊ ð edi.edic.l.ið offiliꝰ. Mẽbꝛum q ſit. toſi AsCtl (crat epun tirdolären chiiscg,ſi lntſeectu Gnonrema Peann cuins ſenthic. Modoqio ſoqua gc. ſeerioneſit Mocdoop. eo:ytl/ apole: nalegalis. ſenlefffa glidanum / noetordiſpo nelbfacere loal aſtidui⸗ Umariſerw aureos iue Nat goätits ztiohſtarur feiteret tot lS deme perhancle lrit veruſii latiatres, tputo verĩ Nlctimu lenarioe del fheperolibi Nctixrl pul lelpautdelic ranteſtide Gtrtücern⸗ 8 ſoni Auti⸗ mlapena ſtirſeterariö m tticnoa Mdelctavt Ulheeſetvn Eelelſen Eiſeſutpin Tmdetern ⁊æ- Moaunere — bpenet ſic en — = Se SS 7 6n face n ctaſcen eno diciit motun 1 Urumnoffd um conſüm ethiſi aug nn l aut co male liplor dede = = S. Uneenn. ſimtatinn cöffmmnie⸗ Nltehitſtum, debetr thie mreſſnlini⸗ et Meincie: eſolnSed ſandtpiäckgen taeſtnöhsbent oidettr if udcio Aumputariptſenn uff dereinn an Beſpöceolunn noverint inec rais ſnpecinle, glo qelbickfint Udiccs tacſtan üdebetfincetee bitdusstesſtni cruallohebtaie ſcdicitdiat telicethoc ſent dichtumcign leiterum debe ſel quicunczt elatrone nontt tur ſit humtt vonfamoſds ltrolqnine r:ſedpucone iv aue gluntſel ſchentpugit oſosf deheli⸗ iu⸗ ſplinſe jnicol ens degt fͤſgt⸗ inccobgſ⸗ eibifitſiß cin iieo K cßſelcchtun bit ſhiti in = 5 =E 4 . Seruum alienũ do⸗ ſeruo co⸗ hicne loſe ſuſci⸗ in ꝛio ſic.Cu dic ꝙ hic⁊ ibi reqritur dolus. Item op. piẽs quõ ꝙ debeat puniri etiã ſi nõ eſt ĩ dolo. vt. l. .· de colle. illici. puniatur. Sol. ibi ſpale. Tu dic ꝙ aut nullũ dolum cõmiſit:qꝛ cre⸗ = õ *2 B. alienĩ fugientẽ punitur:qui g fſine dolo non punitur. hoc dicit Jaco. Butk. AWD⅛ Opo. ꝙ non puniatur: vt.l. j. S. qðᷣ autẽ. ff. de uo coꝛ. So.dicũt quidã ꝙ hic nõ exigitur dolus.Sed debat liberũ/v non punitur hac pena/nec ſerui coꝛrupti yt hic. ⁊ dicta.l.jS:quod autẽ.⁊.l.doli.de ſeruo coꝛrup. Aut cõmiſit dolũ:qꝛ ſciebat ſeruũ. Sʒ neſciebat eſſe illiꝰ: cuius crat ⁊ tũc punit᷑:vt dic.l.de colo.illi.aut ſciebat cu⸗ ius erat ⁊ punit᷑ vt in hac.l. Sed g̊ hoc op.ꝙ qñ non cõo miſit dolũ reſpectu vniꝰ nõ dʒ reſpectu eiꝰpuniri:vt.l.ful cinius·S. ꝙ ſi aduerſus.ff.ex ꝗͥ.cau.in po.ea.So.aut ſi nõ punit᷑ reſpectu illiꝰ cuiꝰ reſpectu dolũ nõ cõmiſit.tñ deli⸗ ctũ non remanebit ĩpunitũ/⁊ tũc nõ punit᷑ reſpectu eiꝰ re ſpectu cuius dolum non commiſit: vt in contrario/ als ſic vt hic. ¶ Modo qro qd ſit dolus/t qͥd valeat: Pic vt glo.¶ Itẽ q̃ro qua ac.petat᷑:⁊ dic ꝙ ↄdic.ex hac.l.¶ Itẽ q̃ro in cuiꝰ electione ſit dare ſeruum/vel ſolidos: ⁊ dic ꝙ debentis. Mogdo op ꝙ nõ debeat ſtatim puniri:ſed ſpectari.xxx. Ddies: vt.l. j· &. j.ff. e. So. vt glo.qꝛ mitius agitur cũ lege qᷓ; cũ hoĩe: vt.l.celſus.ff.de arbi.⁊ male:qꝛ hic.⁊ in ↄꝛio eſt pena legalis.Sʒ eſt ratio duplex. Pꝛima:qꝛ tr actat᷑ ap⸗ plicanda fiſco.qui nullũ dãnum paſſus eſt:hic ꝑti.qͥ pꝛo⸗ pꝛiũ danum ꝓſeqᷣtur: ⁊ ideo ſibi magis fauet᷑. Pꝛeterea impatoꝛ diſponẽs de pena fiſci diſponit de ſuo in quo pᷣt meliꝰ facere qͥd velit qᷓ; in alieno vt.l.j.S.ſi aduerſus ven. no. ?.l. aſſiduis.j.qui po.in pig.ha.¶ Itẽ op. ꝙ debeat ex⸗ timari ſeruꝰ qᷓ;tũ valuerit/a illud ſolui ſiue excedat vigin ti aureos ſiue non.vt.].de cõi ſeruo ma.l.j.S.fi.Solu.hic dat᷑ quãtitas noĩe pene/ ideo extimatio nõ attendit᷑ in vꝛio pᷣſtaturquaãtitas ꝓ extimatione rei.ſ¶ Itẽ op.ꝙ non reiteret᷑ totiẽs pena quotiẽs eũ recipit:qꝛ nõ quarto: vt l.fl. S. de modo mulcta. So. vt gl. ¶ Itẽ no. qð dicũt q̃dã per hanc legẽ ꝙ ex reiteratione delicti augetur pena qð erit verũ ſi intelligas ꝙ hic ꝓ ſcðᷣavice ſoluant᷑ duo/⁊ ꝓ tertia tres. Sed ſi itelligas ꝙ ꝓ qualibet vice ſoluat vnꝰ vt puto verũ eſſe/ tüc melius erit dicere ꝙ ex reiteratiõe delicti cumulent᷑ pene.¶ Sʒ ̊ hoc opponit᷑/⁊ videt᷑ ꝙ ex reiteratiõe delicti nõ cumulent᷑ pene vt.l.ſi qͥs diuturno. ff. de pe ⁊? alibi dicit lex ꝙ nec auget᷑ pena ex reiteratione delicti: vt.l.vulgarꝗ.ff.de furtꝭ.Quid ergo:Dicit Ja. de are. ꝙ aut delicta ſunt plurs ⁊ diuerſa/a tunc cumulãtur pene.aut eſt idẽ delictũ reiteratũ:⁊ tũc aut nũqᷓ; fuit pur⸗ gatũ/ævtũc ex reiteratione nõ cumulant᷑ pene.Sʒ vna ſo la iponit᷑. Aut iam erat purgatũ /⁊ tũc ex reiteratioõe ĩpo nitur alia pena. do. mar. dicit ꝙ aut eſt lis ↄte. ſuꝑ pᷣmo ⁊ tũc ex reiteratiõe cumulabunt᷑ pene aut nõ eſt lis ↄte.ſuꝑ pmo/x tũc nõ cumulaãt᷑. Tu dic ꝙ aliqñ facta ſũt plura ⁊ plura delicta/vt eſt cũ plures delinquũt nõ cõicato aĩo: quia tũc eſſet vnum ⁊ vna pena:vt.l.ſi familia.ff.de iuriſ. oĩm iudi.⁊.l.ſemꝑ.ꝙ vi aut clam.⁊ tunc cumulantur pe⸗ ne:⁊ ſic ſunt plura delicta/⁊ plures pene:⁊ ita loquitur.l. agraria.de termi.mo.⁊.l penul.⁊ vlti.de col.illici. Item quãdo reſpectu eiuſdẽ perſone plura facta cõmittuntur/ et purgatum erat pꝛimũ.quia tunc ſunt plura facta ? plu res pene⁊ ſic cumulãtur:vt.l.vulga.ff. de fur. Aliqñ ſunt plura facta ⁊ vnũ delictũ:vt qꝛ plures cõicato aĩo delin⸗ quũt:nam tũc vna pena ĩponitur:vt dic.l.ſi familia. Idẽ eſt quãdo idem cõtinuat delictũ/⁊ nunqᷓ; fuit purgatũ/ä tũc nõ dicũtur plura delicta ſed vnũ:nec cumulant᷑ pene immo tunc augentur pene ex frequẽtatione: vt.l.ſi quis diuturno.ff. de penis. Aliquãdo vnũ factũ ⁊ vnum deli⸗ ctum conſũmatũ/s tunc nec augeri pena/ nec cumulari debet niſi augeret᷑ ex cauſa:vt qꝛ illud delictũ frequẽtare tur:vt.l.aut·S. fi.ff.de penis.¶ Modo venio ad minoꝛes ⁊ dico ꝙ male videtur loqui tex.quia aut tutoꝛes fuerũt in dolo ⁊ debẽt puniri ⁊ male dicet in minoꝛe:quia debet dicere in tutoꝛe.aut non fuerunt in dolo/⁊ non debẽt te⸗ neri. Sed reſpõde vt glo.vel dic ꝙ pupillꝰ recipit pᷣſente tutoꝛe:⁊ ideo tutoꝛ punit᷑.¶ Modo no.ꝙ q non põt luere Quinõ hʒ in pecunia luit ĩ coꝛpus.⁊ ſic eſt argumẽtũ ꝙ monachus ĩ ere luet ĩ qui nil habet / vel abbas debet puniri in coꝛpus.q¶ Sed coꝛpoꝛe. contra hoc op.ꝙ nõ debeat puniri in coꝛpoꝛe ſi nõ habet pecunis: immo ſufficit cedi bo. vt qui bo.ce.po. per to⸗ De Bernis fugitiuis. Itẽ op.ꝙ iudex nõ dʒ in alio cõdẽnare q; petitũ ſit. vt l.vt fundũ.ff. cõ.di.⁊.l.fl.ff.de fideicõ.liber. Sed hic agit ad penam pecuniariã: ergo non debet coꝛpoꝛalis iponi. Sol.dicũt quidã ꝙ iudex põt hoc facere in ſnia ex ptãte gnali cõceſſa iudici.vt.l.quid ergo.S. pena grauioꝛ.ff. de his qui not.infa.ſic patet.in.l.nouerint· ..vt ĩtra cer.tem⸗ pus cri.qſtio terminetur. vbi ĩponit alia penã qᷓ; ifamie. Itẽ põt facere poſt ſnĩam in executione ſicut facit in.l.ſi quis ſeruũ .S. penul.ff.de verb. obli.æ.l.a diuo pio.ff. de re iudic.¶ Atem op.ꝙ ſeruus nõ toꝛqatur õᷣ dñm.vt.l.j.j.de queſtio.So.vt glo.ſ Itẽ oppo.ꝙ ei non credatur.vt.l.q̃ ro· S.fi.de edili. edic. So.vt glo. Nerum illa lex loquitur in confeſſione facta extra iudicium. VUltimo diſtingue ¶Additio. Et dũ dicitur in tex ibi quicũq; mulier Quicũcq; NRàetiã cõtinebit᷑ qꝛ maſculinũ compꝛehen appellati⸗ dit femininũ. Et iſta eſt regula affirmatiua pꝛobatur in one an co⸗ l. ſi ita ſit ſcriptũ.de leg.iij et.l.legatꝰ ſeruꝰ.⁊.l.qui duos tineat᷑ mu tum. Sol. ibi agitur ex cõtractu vel quaſi/ hic ex delicto. multos.ff. de ver.ſing.ſ.j. de teſta.tu.l.ſi quis ita. de iuriſ⸗ lier. di.om. iudi..ſi quis id qð.fallit hec regula in caſibus tri bus. Pꝛimo qñ pꝛofertur ſub noĩe ꝓpꝛio vt.d.l.ſi qͥs ita. niſi ꝓferatur a conditoꝛe legis.vt.S. in.j. conſti.ad fi. Se cundo fallit ſi aliud cõſtat de mẽte bꝛoferentis:qꝛ inhe⸗ remus ei.vt.l.lucius.S queſitũ.de le.iij.facit.ff.de penis. l. tres ff̃es. Tertio fallit vbi tractamꝰ de odio irrationa li.vt.l.qſquis.j.ad.l.iuli.maie.⁊.l.ij S·queritur.de ven.in poſſ.mit.Et ita reduco diſtinctionẽ ex hoc.⁊ Bar.in. d. l.j. Et ideo ſi ſtatutũ dicit ꝙ ex baniti⁊ coꝝ filij expellaã tur de ciuitate non poꝛrigere ad filias cũ ſit odium irra⸗ tionale fa.ff. de libe.⁊ poſtu.l.cũ quidã. Femininũ autem nõ ↄpꝛehẽdit maſculinũ qꝛ peſſimũ eſſet exemplũ.vt ĩi.d. l.ſi ita ſit ſcriptũ.cetera dic vt hic per Ange. Jaſo. may. in.l.ſi qs.ff.de iuriſdi.om.iudi.per glo.⁊ cano.in.c. gene⸗ rali.de electione libꝛo.vj. . Opponitur ꝙ alia pena impo Ancipia. rhonrur gali henatmwo Sol. vt glo. „ tur:quia reſtituere non poteſt cum non habeat.Sol.fa⸗ teoꝛ ꝙ ſi non fugit non tenetur ⁊ ideo eſt ar.ſtatuto caue⸗ tur ꝙ ſi quis turbauerit aliquẽ in poſſ.reſtituat poſſeſſio⸗ nem? ſoluat centum/nunquid turbans punietur ſolum hec pena.dic ꝙ non:quia pena reſtitutionis locum habe re non poteſt ⁊ ſi dicas ſaltim pena centũ poteſt locũ ha bere.Reſpondeo:immo quia quando due pene copulan tur quo caſu habet locum vna habet locum ⁊ alia:⁊ quo caſu ceſſat vna ⁊ alia vt hic ⁊.l.q;uis.de impube.⁊ alijs ſubſtitutio. ¶ Item oppo. ꝙ male dicat in liberto ꝙ reddantur alij ſi miles cum ſit liber. So.fateoꝛ ꝙ alius libertus dari non poterit:⁊ ideo ad illud ſe non refert. Item bhec cum hic ſit furtum manifeſtum debeat pu niri in quadruplum. So.dicit glo.ꝙ hic ſpeciale.Tu dic hic non actione furti.ſed condic.ex.lʒ. V ¶ Item op.ꝙ aliter puniatur ſollicitans libertum q; hic dicatur.vt.l.fl..de oper.li.So.vt glo. Item op.ꝙ defenſoꝛ aliter puniatur qᷓ; hic dicatur vt.l. S. hoc autem.ff eo.So.vt glo. 1 Vbi queritur de fa⸗ m lerxu um. cto ſerui toꝛquetur⁊ auandoq; ei creditur.h.d. ¶ Gloſ. intelligit ꝙ HENI hic agit rei vendicatione male: quia immo agitur condictio.ex.l.quicunq;.in qua venit pena ⁊ hoc bꝛobat text. dum dicit ꝙ fecit vt euitaret penam:ergo nõ Aᷓloquitur de rei vendicatione in qua nonvenit 7 ui g Hic loquitur in ſeruo fiſci non S pꝛincipis. h. d. 7 ui Opponitur ꝙ inter liberos ⁊ ancil S 4 **as non ſit matrimonium. vt. l. cuʒ ancillis.S. de nup. So.vt glo. . tem opp.ꝙ ex ſola ſollicitatione non punia S,&(Item opponitur ꝙ liberi ſequi debeant ma⸗ trem.vt.l.partium.S.de rei vendica.Sol.vt glo. Tu dic ꝙliberi capiunt conditionẽ matris ſᷣm tpᷣs ↄceptiõis vt Liberian in ðꝛio.Sed hic q̃rit᷑ de ↄditiõe ſupueniẽte q̃ fit hodie:⁊ ſequãt᷑ cõ ideo dic ꝙ hic filij ſequũtur matrẽ:qꝛ dʒ inſpici tpᷣs cõce ditionem ptionis ⁊ ſic pꝛimi dñi remanerent.⁊ ideo Aeſ i penam matris. dñi mater ⁊ filij pꝛincipaliter ⁊ nõ in conſequentiam da⸗ tur ciuitati. Dekurtis. Mubꝛica. NJ ex pecunia. llegans es / . Abet audiri. h. d. UVel dic In ac. Zꝛijs W non oꝛigine:ſed exercitio cogitur qͥs 6S ſeligere ⁊ per electionẽ vniꝰ parat᷑ pᷣiu⸗ aciumn in aliam. h. d. Agere an D.a poſſim agere furti ⁊ ac.bone poſſit as E= ldei cumulare nec ſim mihi ↄꝛius. act. furti vt.l.rei cõis cũ ſe.ff.ꝓ ſocio. So.duobꝰ modis.pᷣmo ꝙ ĩ i actiõibꝰ cõtrario nõ allegabã cõtraria:qꝛ ſemꝑ impꝛobo factũ ſo cõtrarijs. cij q̃cũq; actione agã.ſimile.in l.duobꝰ.S· colonus.ff.de iureiur.at hic allegabã cõtraria. Vel dic vt dicit glo.⁊ ſa tis in idẽ recidit.ſ:œ in ↄꝛijs agit tm̃ ad impꝛobãdum fa ctum aduerſarij non ↄctũ:qꝛ illum non poſſum ipꝛobare cũ ego ipᷣe xerim:hic non contraxi ego ſed ſeruꝰ:⁊ ideo poſſum ↄctũ impꝛobare ⁊ appꝛobare:⁊ ſic põt hic eſſe cõ trarietas:⁊ ideo tunc repellẽda in cõtrario non.¶ Item op.ad idẽ de.i..ſi ſeruus.ff. cõmo.So.hic loquitur ĩ actio nibus q̃ non ſunt cõtrarie in oꝛigine:ſed in exercitio.ã poſſibile eſt ꝙ cõtractauit cõtra volũtatem meã:⁊ tñ ſer⸗ uꝰ mãdauit ⁊ ſic ãbe actiões nate ſũt.fateoꝛ &̊ ꝙ vtraq; ẽ nata vt in ↄꝛio:qꝛ nõ ſunt ↄꝛie in oꝛigine ſed vtraq; exer⸗ ceri nõ põt vt hic:qꝛ ſunt cõtrarie in exercitio:vñ eatenꝰ ſe impediũt q̃tenus ſunt cõtrarie ⁊ ſic in ſolo exercitio. ¶ Itẽ op.ꝙ öꝛietas admittat᷑.vt.l.nemo.ſff.de exceptio. So.actiões ↄꝛie nõ cumulãt᷑ vt h:exceptiões ſic ↄditiõa Actiões ⁊ litervt in gꝛio.⁊ iõ attẽde duplicẽ dr̃iaʒ ĩter actiões ⁊ ex exceptio⸗ ceptiões:qꝛ actiões diuerſas cumulare ñ poſſũ exceptio nes dupłxr nes ſic ⁊ pure actiões pꝛias:nec pure nec cõditionaliter iter ſej dif⸗: poſſum ꝓponere/excep.ſic cõditionaliter.vt.d.l.nemo.⁊ ferunt. eſt ratio dicere:qꝛ actoꝛvenit deliberatus:reus non. Itẽ op.ꝙ etiã actiones ᷣꝛias poſſim eligere.vt.l.jG.ꝙ alt.ff.quoꝝ le.So.ibi ſpãle ⁊ vbicũq; facto aduerſarij ſũ incertus.¶ Itẽ op.ꝙ etiã non ↄꝛias non poſſim cumula⸗ re:ſed debea eligere.vt.l.ꝙ in heredẽS. eligere.ff.de tri⸗ bu.⁊.l.cum filius ·S. varus.de le.ij. So.non poſſũt cumu⸗ lari ſi ſunt ↄtrarie vt hic. Itẽ ſi veniũt ex eadẽ:qꝛ debeo eligere vt ĩ Zꝛijs:⁊ eſt rõ:qꝛ qñ veniũt ex eadẽ cã:tunc cũ attiĩgãt eandẽ cãm agendi lata ſnĩa in vna obſtaret exce⸗ ptio rei iudicate.vt.l.duobusS.exceptio ff.de iureiur.⁊ l.ſi quis cũ totũ ·S. ancillã.ff.de excep.rei iudi.⁊ cui obſta ret exceptio rei iudicate obſtat iudiciũ pendẽs.vt.l.fun⸗ di.⁊.l.fundũ.ff.de except. ¶ Expedita ſunt ↄꝛia q̃ om̃ia miſcet glo.⁊ male. Modo quero qñ eligere debeã: Rñ⸗ deo vbicũq; nõ habet locũ cumulatib qð eſtvbi ſunt con trarie ſiue ſint contrarie in oꝛigine ⁊ tũc impꝛopꝛie dicit electio cũ nõ ſit niſi vnũ ius ineẽ ꝓductum.ſiue ſint con⸗ trarie in exercitio tãtũ:⁊ tũc ꝓpꝛie habʒ locum electiovt hic ⁊.l.ſi ſeruus.ff.cõmo.idẽ ſi ſunt diuerſe ⁊ veniũt ex ea dẽ cã.vt.d.l.qð in heredẽ.idẽ ſiveniũt ex cauſis diuerſis ſed ſunt adeo cõtingẽtia ꝙ ſnĩa lata in vno pꝛeiudicet in alio.vt.d.l.fundi.⁊.l.funduʒ.qð eſt raro:eſt tamen qũq; vt no.DPp.cx̃ de reg iur.c.nullus pluribus. ¶ Modo q̃ro an per electionem vnius mihi pꝛeiudicet in alia. Rñdeo aut per electionẽ eſt queſitũ ius aduerſario ⁊ nõ poſſũ va riare ałs ſic:vt.l.apð aufidiũ.ff.de op.le.⁊.l.j.⁊.ij.⁊ de le. lj.l.ſtatu liberũ ·S. fl.⁊.l.hmõi·S.ſtichũ.ff.de le.j.q¶ Modo reſtat videre qñ eſt queſitũ ius aduerſario. Rñdco ſi ac. ſunt cõtrarie ĩ oꝛigine nõ ꝓpe eſt electio. Sed dic ꝙ aut elegi ius mihi cõpetẽs ⁊ qſitũ eſt ius aduerſario:qꝛ non poſſum eligere ĩcõpetẽs:aut elegi ĩcõpetẽs ⁊ tũc aut ob tinui ⁊ nõ poſſũ eligere aliud poſtq; declaratũ ẽ mihi cõ petere illud.vt.l.ticie.ff.de condi.⁊ de.aut ſuccubui ⁊ tũc aut ſciẽter elegi ius incõpetẽs ⁊ mihi pᷣiudico ⁊ eſt q̃ſitũ ius aduer ſario /ſecus ſi ignoꝛãs.ſic dʒ intelligi.l.eũ qui. ⁊.l.cõtra maioꝛes.de inoffic.teſt.⁊.l.paulus.ff.de oper.li bert. Aut ſunt ᷣꝛia non in oꝛigine ſed in exercitio:⁊ tunc etiã per electionẽ eſt q̃ſitũ ius aduerſario vt hic.⁊.l.ſi ſer Cõtraria uus.ff. cõmo.aut ſunt diuerſe ⁊ tũc aut veniũt ex eadẽ cã allegans ⁊ idẽ.vt.d.l.ꝙ in heredẽ. Idẽ ſi ex diuerſis ⁊ ſunt ↄtingẽ an dẽat tia.vt.d.l.fũdi.⁊.l.fundũ.¶ Mõ q̃ro an allegãs ↄꝛia dẽat audiri. audiri:⁊ dic ꝙ aut allegat diuerſos ⁊ debʒ audiri.vt.l. papinianus.S.ſʒ nec ĩpuberis.ff.de inoffi.teſt.aut ð eũdẽ ⁊ tunc aut allegat ↄꝛia in oꝛigine:⁊ tũc cũ ibi ꝓpꝛie nõ ca dat electio:aut elegit ius cõpetẽs ⁊ nõ debet audiriĩ nõ cõpetẽti.aut elegit ĩcõpetẽs:⁊ tũc aut obtinuit ⁊ tũc non debet in alio audiri.vt.d.l.ticie.aut ſuccubuit ⁊ tunc aut ſciẽter elegit ius ↄpetẽs ⁊ nõ debʒ poſtea audiri ĩ incõpe tẽti:aut ignoꝛãter ⁊ dʒ audirivt.l.paulus.ff.de ope.liber. ſic intelligat᷑ qð nõ.in.l.eũ qui.⁊.l. maioꝛes.S.de inoffi. teſt.⁊ nõ.in.l.regulariter.ff.de peti.here.ſpale dicunt qui dã in ſcriptura vltime volũtatis vt ſiue ſciens ſiue igno⸗ rãs elegi ius mihi nõ cõpetens mihi nõ pᷣiudicet᷑ in cõpe tẽti.vt.l.fl de codicil.Sʒ certe ego puto ꝙ ſᷣm diſtictio nẽ pꝛedictà debeat ĩtelligi.Si aũt ꝓponit ↄꝛia in exerci⸗ tio cogitur vnã eligere ⁊ aliã dimitterevt hic. Modoq̃ ro ex qᷓ cõtractatiõe naſcatur furti actio an qũ numerat᷑ Furti iſtis emptoꝛibus an qñ numeratur vẽditoꝛi poſtea /⁊ di⸗ actio exq̃ cunt quid ꝙ ex ſcdᷣa non:quia ex pꝛima fuit nata. vt.l. ei ctatione qui ff. eo. Alij hoc repꝛobãt ⁊ dicũt ꝙ ſi hoc eſſet non eẽt naſcatur. hic dare ↄᷣꝛietatẽ cũ circa idẽ non concurrerẽt actiones hee:⁊ ideo dñs poſſet vti vtraq; actione:⁊ ideo dicit Ja co.de are.ꝙ pᷣmo ſeruus depoſuit pecuniã penes iſtos de volũtate dñi:ſed poſtea fecit eã cõuerti in emptionẽ ſine dñi voluntate. Vñ tũc circa eundem actũ emptionis na ſcũt᷑ iſte actiões ↄꝛie.ſ.furti:qꝛ tũc cõtractatur.⁊ mãdati ex mandato:⁊ ideo nõ poſſunt ſimul ꝓponi.Ego non ne go quin Jaco.de are.bñ dicat:ſed tñ põt ſuſtineri pꝛima opinio:nã cuʒ datur pecunia a ſeruo vt cõparetur aliqͥd pecunia ſumitur in cãam mãdati ⁊ numeratur in illã cam vnde idem actus videtur eſſe. Add itio Sume regulã ex hac lege ꝙ pꝛoponens cõtrarias actiones nõ audit᷑ taq; ipſi ꝑ⸗ plexavt hic ⁊ in alijs.l.alleg.in glo.Hec aũt regula fallit in pluribus caſibus. Pꝛimo vbi qs vult iura cõtraria ꝓ ponere ↄ diuerſos oĩno:nã põt agendo ⁊ excipiẽdo vt.l. papinianus·S.ſed nec impuberes. ff.de inoffi teſt. Scðdᷣo fallit qũ quis ignoꝛãtia iuſta motus ꝓpoſuit actionem ĩ cõpetẽtẽ ⁊ in ea ſuccubuit.vide alias quinq; limitatiões ad iſtã regulã per Ange.peru.hic in.ij.⁊ fi.col. H B R ciuilem Quero an dñs debeat ſe 2 pꝓbare dñm:an vero ſuf⸗ VE ſiciat pꝛobari furtũ⸗ Dicũt quidã ꝙ ſufficit de Rasot furto arg.l. ſi de poſſeſſione. S. de ꝓba. Tu dic ꝙ aut poſſum ꝓbare dñium ⁊ planũ eſt ꝙ obtinebo.Aut poſſum ꝓbare quaſi dñium ⁊ vincã niſi ⁊ ipſe titulũ alle⸗ garet ⁊ ꝓbaret.vt.l.ſi quidẽ.ff.de publi.Sed ſi hoc ꝓba⸗ re non poſſem.aut iſte eſt fur ↄtra quẽ ago ⁊ vinco ꝓban do furtũ.Sed ſi ago ↄtra aliũ:dicũt qͥdã ꝙ per cõdictio nẽ ex.l.ſi coloni.de agri.⁊ cẽſi,.recupero poſſeſſionẽ ⁊ per c.reintegrande.ſed certe illa iura loquuntur qũ poſſeſſio venit ad poſſeſſoꝛẽ cũ vicio ⁊ non aliter.¶ Modoq̃ro an huic pꝛeſumptioni ſtetur: DPicũt qͥdã ꝙ ſic:ſed videtur ꝙ Pꝛeſũpti non:qꝛ ex ſuſpitione nemo venit damnãdus.vt.l.abſẽtẽ. oni an ſit ff.de penis.Dicũt qͥdam ꝙ eſt potiꝰ fictio qᷓ; pꝛeſumptio ſtandum. ⁊ ideo ei ſtatur.vt.l.ſi qui:.jde adulterijs. Sed certe ibi nõ ex pꝛeſumptiõe vel fictiõe damnatur:ſed exveris pꝛo bationibꝰ vt ibi dixi.Et ideo dic ꝙ ex qualitate ↄtrahẽ⸗ di ⁊ frequẽtatione poteſt capi pꝛeſumptio cui ſtetur:qꝛ ſi ſepe eſt ſolitꝰ tales res emere ⁊ occulte pᷣſumitur fraus: nã in his q̃ ſunt de gñe ꝑꝓmiſſoꝛum in ſpẽ tñ pꝛohibita ſi flant clã pꝛeſumitur dolus.vt.l.fi.ff.de ritu nup.⁊.l.nõ ex timo.de admini.tu. . Ad ditio Et dũ d ĩ hac.l.ꝙ emptoꝛ rei furtiue te net᷑ dño rei rẽ reſtituere etiam pcio ſibi nõ reddito ſubaudi niſi pᷣciũ fuerit ĩ vtiluatẽ dñi ↄuerſũ vt hic ꝑ glo.⁊ Cy.plene idẽ Ange.peruſi.Et nota iſtã le gẽ hebꝛeos qͥ qᷣtidie recipiũt pignoꝛi res alienas tñ eis conſulit᷑ ꝑ ſtatutũ ꝓpter fraudẽ aliqͥꝝ qͥ faciebãt ꝑ alios ſubpignoꝛart res eoꝝ ipi repetebãt vt hic ꝑ Ange. erg Par Per deſtinationẽ dedi 4 J no nd um. catiõis nõ trãſit res in tẽplũ nec tẽplo q̃ritur actio.h. d. ¶ Op. ꝙ hic Non ſit aliq̃ rõ dubitãdi: qꝛ ſi nõ erat dedicata erat mea:g nõ eſt dubiũ ꝙ agere poſſim. So.vt gl.qꝛ du bium erar ꝙ deſtinauerat in aĩo.i¶ Itẽ op.ꝙ etiã ſi eſt de dicata ⁊ tradita nõ aget᷑ furti vt.l.ãũt.S. locis.ff. de pen. Sol.non agetur furti vt ibi:ſʒ crimine ſ⸗ acrilegij. Nerum ſm nos vt hẽat locũ illð crimẽ opʒ duo ↄcurrere.ſꝙ res ſit ſacra ⁊ de ſacro auferat᷑ſᷣʒ canoniſtas ſufficit alterũ. neope icinſun 4 egil ſcctiäd rnſlol nnatilo retl ſetinli gtnieſacni legto eſacoſ⸗ t0o Irẽ enetglo 14 ſadcrimen iu cullctcr/p ſer cauteſt ſre pcurat toraſtitui ſoͤdſctingoſ. Uenanaloꝛf ſoſetſchot ſtelligst g Cctiog alter J noer nece feige icne ſolet fdei cgre fure. y ſenfurtiua. ilideveniidtc⸗ eßſiGottrib? (ß niichoat⸗ erneceſte talloci t inchoatũ . jures vele ltenet ide⸗ ctocſſipe liudiciüve ſthic nögi et noͤcd ur Ged diu Micpaliter,i Nre I Peraßlum lleradhuc ingeriſin Hüßſhmmitor) Nlſifdent eaae De Furtis et ſeruo coꝛrupto. Fo. III. nthli Itẽ op. ꝙ et ſola deſtinatione dñium qratur tẽplo.vt.⸗.l. GPr Tiam Exactoꝛ indebite rem alienã cõ tobtinlit iip⸗ ij. f. de polli. ⁊.l.ij.cõia de le. Sol aut ſolũ deſtinauit / ⁊ KY. LHAL. rractãs facit furtũ et res efficit chlitnin nõ traſit dñium i teplo vt hic. aut etia vᷣbaliter dedicauit E Nyicioſa: iõ vſucapibilis. h. d. ¶ Op. ꝙ exactoꝛ tenaniinun 1 ⁊ tũc ĩ vltima traſit dñium: vt.l.fi. cõia dele.in Zctu ter α5ʃ Anö teneat᷑ furti:qꝛ ſi ↄ dẽnatus eẽt infamis qð lusfe ſiſrep viuos videt᷑ traſire ſola actio ꝑſonalis vt.d.l.ij.de polli. no eſt veru. vt. S. ex qui.cau.infa.irro.l.ij. So.vt gl.⁊ ma⸗ naidres dgele nec ꝓpt illa actionẽ ⁊ illud ĩtereſſe daret᷑ actio furti:vt. l. le:⁊ ideo dic vt dixi.¶ Itẽ op.ad idẽ de.l. ij .· S. ſi publica⸗ geſeloili eum ꝗemit. ff. de furt.⁊.l.dani.S emptoꝛ. de dã. ifec. vel nus. ff. vi bo. rap. Sol. vt glo. ¶ In glo. q incipit iĩmo.i. ie ſniant poſſet etiã dici/ꝙ etiã ĩter viuos ex ſolo pacto tẽplo qra cõueniri furti.ĩmo ibi non pᷣt ↄueniri furti:qꝛ ſibi fuit pe ngin t tur dñiũ p.l.fl.S.de ſacroſanc.eccle.Si aũt etiã eẽttradi cunia nuũerata/⁊ dñiũ in cũ traſlatũ.hic vᷣo abduxit/nec Pud ktn ta res tẽplo/tũc nõ eſt dubiũ ꝙ ei q̃ritur dñiũ: vt.l.j.ff. ſi fuit in eum dñium trãſlatũ:⁊ ideo tenetur furti. But. W ager vec.⁊. l.traditiõibus.S. de pac. Sed eo caſu qͥ ecchia bſtra cto Et fur ⁊ raptoꝛ ſemꝑ ſũt nen dintt vel tẽplũ hʒ dñiũ/c põt agere:dubitatur an agat furtiſan CRANRâa: B eu· in moꝛa:⁊ ideo moꝛa non cione crimie ſacrilegij: ⁊ dic vt dixi:ſʒ nos ad h vt agat crimie V) purgat᷑ ? tenet᷑ ð iteritu. C o. oblatio pur Moꝛã an W ſacrilegij oʒ duo ↄcurrere.ſ. ꝙ res ſit ſacra/⁊ auferatu gat noꝛã. Item ꝙ violẽtus tenet᷑ de interitu. purget ſo⸗ inn W de ſacro.ſed ſᷣm cano.ſufficit alterũ interuenire.But. ¶Ad pmũ op.ꝙ oblatio nõ purget moꝛã:vt.l.parui.de la oblatio gfitmte S D uerlus Pꝛo fuo ſollicitato agitur cõdi.fur. So.aut offertur res/ tũc purgat᷑ moꝛa/nõ tñ li Eſboreſeine A E. *fui coꝛrupti pꝛo ſubſtracto berat᷑ debitoꝛ niſi ſequatur ĩteritus.idẽ ſi nõ offertur res oneungitegen agitur furti ⁊ vtraq; actio ciuilis ꝑ ꝓcuratoꝛẽ ſʒ ſtipulatio factafuit re pᷣſente/vł etiã abſente ſi fiat aĩo lonetiientſt Ha Gexercetur. h. d. ¶Quid ſi ꝑ eũ non remãſit:? dic nouadi. ¶ Item op.ꝙ rem ſuã nemo ſtipulari poſſit vt.. eeuniipenesſtn, yt glo. ¶ Itẽ qro qd velit dicere tex. dũ dicit Idũtaxat IS ſcire.ff. de vbo.obli.So.vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ violentus nõ eniinemieg Furti acti dic vt glo. ¶ Itẽ op. ꝙ ꝓcuratoꝛẽ agi nõ poſſit: vt. .pe. teneatur de ĩteritu. vt.l. ſi cũ exceptione · S. ꝙ ſi homo.ff. nactiengtang uone an S.: ad crimen.ff.de publi.iud.So.plenius qᷓ; glo.aut agit᷑ ꝙ me.cauſa.Sol.vt glo. enactunnj poſſit agi ciuiliter/ põt agi ꝑ ꝓcuratoꝛẽ: vt hic. aut crimiĩalitcr/ = 5J ab du . ta Res furtiua vel plagio Pponi Eiim p ꝓcurs⸗ tunc aut eſt crimen publicũ/⁊ tũc ex ꝑte actoꝛis nõ pᷣt ve EE expoꝛtata cũ cadat ĩ vi⸗ poͤtſiſtnan toꝛem. nire ꝓcuratoꝛ: qꝛ nec in actiõe populari ciuili poſſet ꝓcu D tiũ nõ pᷣt vſucapi.h.d.¶ Ad euidentiã q̃ro qͥs Furtũ fa⸗ yrcoperenri ratoꝛ ↄſtitui/⁊ ita loqᷣtur dic.l.pe.S. ad crimen.ex ꝑte rei H Wadicat᷑ furtũ facere: Rñdeo gctãs rem alienã. cere qͥs di mneroturinilie nõ diſtingo ſit publicũ vel pᷣuatũ/ſed an veniat iponẽda Itẽ q̃ro qͥs dicatur plagio expoꝛtare? Rñdeo emere / catur. pena maioꝛ relegatiõe an minoꝛ/ pmo caſu iteruenire no vł celare/vel expoꝛtare ſeruũ vel filiũ alienũ:⁊ hoc ex cõ clegeq ropte poſſet. ſcðo ſic. vt. lſeruũ quoq; S publice.ff. de pcu.⁊ ita ſuctudine hre: vt glo. diẽ. C Op.ꝙ lʒ res nõ reuertat᷑ ad ED intelligat᷑ glo. hic poſita.¶ Item qro an in ſcðᷣo caſuvna dñm purgetur vitiũ/⁊ poſſit vſucapi: vt.l.ĩterdũ S.qͥ tu⸗ Decgütreggeſt actio ꝑ alteram tollatur: Et dic vt glo. telã.ff.de furtꝭ.Sol.vt glo.¶ Itẽ q̃ro q̃ ac.detur hr̃di⸗⁊ Vultiurscirnt, N A Tu ile Couentus rei vẽdicatione ex vba dic vt glo. de ac.furtiua.male dic hic glo.meliꝰ no.in.l.ſi Ndoretehlilnt enitate noiat actoꝛem ſuſ. h. d. dñiũ.ff. de fur.⁊.l.ſʒ nec.de cõdi.fur.dic ꝭ̊ ꝙ aut dño ſuc fdeinofiift ¶Op. ꝙ cõuentꝰ rei ven. non ↄpellatur dicere cedit vniuerſalis ſucceſſoꝛ/⁊ tũc hʒ actionẽ furti ex anti 8ppoſtſtainn, AAtitu. vt. l. cogi. S. de peti. hr̃di. So. nõ dicit titu. ua octatione/ ex noua etis:vt.d.l.ſi dñium.⁊.l.ſed nec. 1binglmnttin vt ibi: ſed auctoꝛẽ ſic vt hic. vel dic ex vꝛbanitate vt hic. ut eſt ſingularis ſucceſſoꝛ/⁊ tũc ex noua zctatione agit iſtfich. nõ ex neceſſitate vt in Zꝛio.ſ Itẽ op.q; nõ teneat᷑ indica⸗ ex antiq̃ non:ĩmo vniuerſalis ſucceſſoꝛ aget. ¶ Item op. erogndionben re:qꝛ ſic nõ deberet poſſe accipere pecunia qð eſt cõtra.l. ꝙ ſi ſoluatur extimatio dño res flat furis: yt. l. eius. ff. de gredänannnnz ſolet. . de pſcrip. vb. So. vt glo.¶ AItẽ op.ꝙ ↄpellat᷑ indi rei vẽ. fruſtra ergo qᷓritur de vſucapiõe / cũ ſit factꝰ dñs. Fanligſm care furẽ. vt. c. ꝗ cum ſure.extra de ſur. Sol. indicare d So. hec res non erat in pᷣſenti: ſed penes aliũ qͥ vult vſu⸗ lcaghum. rem furtiuã: vt ibi nõ furẽ: vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ etiã furem capere:nã hic non q̃rit de fure an vſucapiat:ſʒ an purget tide huln Furẽ indi debeat ĩdicare. vt.j.q.j.c.ſi peccauerit.⁊.l.ↄgruit.de offi. vitiũ. Sed qũo dat᷑ in her̃dẽ actio furti: Rñdeo datur aſtcobtinent care an te pᷣſi.So.tribꝰ modis int᷑rogat᷑ qͥs de fure.pꝛimo vt teſtis ex noua gctatione nõ ex veteri. ¶ WMõ dubito qũo ex aſſi⸗ F urtü q̊⸗ ſit eetni neat qs. in cã ĩchoata cũ certa ꝑſona/ꝛ tũc ↄpellit indicare furẽ: qua õctatione põt fieri furtũ ⁊ nous actio ĩſurgere? Rñ⸗ mõ p̃t fie⸗ li Sed ſboe⸗ q ꝛ cx neceſſitate hʒ teſtis deponere:vt.l:teſtimoniũ.ff. de geo vt glo.qꝛ mutatio pſonaꝝ facit fingi diuerſas Sctati ri ex aſſi⸗ do ee teſt. æ.l.locũ. S. hoc intdicto. de tabu. exhibẽ. Aut iudicin ones. i¶ Itẽ op.ſic rei hr̃ditarie nõ fit furtũ cũ hefs nũqᷓ; dua cõtra agaggher ciſ⸗ ſt inchoatũ cũ indeterminata pſona: vt ſi iudex inqrat poſſiderit: ergo ei non dʒ dari noua actio furti: Rũdeo ctatione. ropoſſcſichet zfures / vel etiã cõtra certꝗ pſonã:⁊ vocat teſtes ad hoc fſingiẽ poſſidere id qð defunctus poſſedit:iõ q; ĩpeditus uuntn gſa⸗ T tenet᷑ idẽ: vt dic.l.cõgruit. ⁊ in aut᷑.de colla:S. ad hec.· poſſidere eſt facto fur::⁊ hoc qñ cũ defũcto cepit ctari: ter. (ocogtt dicto. c. ſi peccauerit. ?. c.q furẽ. Aut ab eoõ quẽ inchoa⸗ qꝛ ſic ſᷣm initiũ potuit cadere in furtum/⁊ cadit ex noua igſicſtunſten ui iudiciñ volo dici auctoꝛẽ ſuũ/a tunc põt dicere ſi velit zctatione. Secus ſi cũ defuncto nõ fuit ĩchoata ctatio: nnidvs rl yt hic.nõ aũt cogit / vt ĩ Zꝛio. Verũ gl. videt᷑ ↄꝛia ſibi q· ſed dum hr̃ditas iacebat ar.l.clam poſſidere.in Pn. ff. de fictioq peinm Dicit ꝙ nõ cõpellitur officio:poſtea dicit ꝙ vt teſtis ↄpel aqᷣren.poſſeſ. eriſs Sedan litur. Sed dic ꝙ mero iudicis officio nõ ↄpellitur dicere RNE ig Eaznoſs actio nõ datur in vxoꝛẽ: turſeh erttitf pricipaliter: ſed officio mercenario cãe bñ ↄpellit᷑ teſtis S. h ſecꝰ ſi nõ fuit vxoꝛ tpe delicti.h.d. rquslateini indicare.(¶ Itẽ op. ꝙ nõ ſufficiat ſi olim poſſedit: qꝛ nõ ꝓ RE? Agd euidentiã eſt ſciendũ ꝙ aliquãdo vxoꝛ fa ppriocutſtang pterca pᷣſumit? hodie poſſidere: ſed dic vt glo.vel ſub. bi Ecitfurtü viro viueti/ tũc nõ dat᷑ actio furti in teßſumtturfe fuiſſe / adhuc eſſe. ¶ Wodo q̃ro an ex iſta ſuſpitione ve⸗ ipſam:vt.i.j.ff re. amo. Aut facit furtũ moꝛtuo viro hr̃di peti rohti niat danandus: Rñdeo nõ: ſed ex q̃titate emẽdi poſſet i⸗ tate iacente/x tunc etiã ceſſat furti actio.aut furat᷑ hr̃di⸗ erirunnod ſurgere pᷣſumptio ex qua veniret danãdus· vt ſi clã emit tate appᷣhenſa/ tũc fit furtũ hr̃di.⁊ datur furti actio vt nã pᷣſumitur dolus ĩ his ꝗ ſunt de gñe ꝑmiſſoꝝ ſi fiũt clẽ: hic.i¶ Sed qͥd ſi furata eſt viro viuẽti ⁊ hodie eo moꝛtuo nptornifnit vt. l. fl. ff. de ſttunub⸗ ertimo de ad mi. tu. Buk. . contractat: Reſpondeo vt glo. hefectinn et⸗ —,— Lienu. Ex vẽditiõe vł donatiõe rei ale Er R cill e Partus ancille furtiue vitioſus tiltti dhr e&α ne no parat piudiciũ dño/ ex co F KÆα. R2EL. eſt æ vſucapi nõ põt /teiꝰ noĩe da uſ. Etiout Je — M.tractione cõmittit᷑ furtũ.h.d. Ex tex. Idetinue⸗ EN tur actio furti/ in pſecutoꝛijs vna tollit aliã: ☚1W ritamoncnlddd. —ð dlſed ꝑſecutoꝛia nõ tollit penalẽ. h.d.¶ Diuide in giſaitiſi⸗ Pea 7J ig cui Pecuniã traditã miniſtro co⸗: qᷓftuoꝛ ptes:qꝛ in ᷣma ponit thema qſtionẽ ⁊ ſolutionẽ. 1eeſn 4 eitracta dñi volſtatem reddit In ſcda ponit aliã q̃ſtionẽ ⁊ ſolutionẽ qvenit ex ſuꝑioꝛi. Nehenn miniſter furti ac. ⁊ condi.h.d.¶ Quero qͥs agat In tertia ponit illationẽ ⁊ rõnẽ illatiõis. Quarta ponit deſt niſttst RarA)furti? Rñdeo aut fuit trãſlarũ dñiũ in miſtrũ: qͥddã argumẽtũ a ſiłi. Scdᷣa ꝑs ĩcipit ibi maius.Tertia bisno G ⁊c nõ põt cõmittere furtũ.aut fuit trãſlatũ in matrẽ vel re⸗ ibi qpꝛopt᷑.Quarta ibi cũ etia. ¶ Sp. ſic.hec.l.duo dic̃.ĩ h⸗ Cai mãſit penes dantẽ/a tunc cõmittit᷑ furtũ. Nerũ refert an pöncipio.vnũ exp̃ſſe. ſ.ꝙ nõ pᷣtvſucapi.aliud tacite.ſ.ꝙ eſt ſinoen⸗ gge traſlatũ fuerit dñiũ in matrẽ/x ipſa agit ⁊ etiã ego ſi mea furtiuꝰ.ſ Op. ꝙ poſſit vſucapi.vt.l.ſi matrẽ J.de vſuca. in Soiſe itereſt / qd inteſſe non pᷣt rõne ſolutionis ⁊ liberatiõis:qꝛ ꝓ emp.So.ibi fuit ↄceptꝰ ⁊ editꝰ penes bo.ſidei poſſeſſo ſcpce n poſt; dñiũ eſt in ipſa trãſlatũ ſum liberatꝰ:vt.l.cũ qͥs.ff. rem hic penes furẽ.q Itẽ op.ꝙ lʒ ↄceperit ⁊ pepererit pe loch in de ſolu. Sʒ p⸗t ĩitereſſe vt qꝛ mr̃ erat emptura aliq̃s res/ ył nes furẽ nõ poſſit vſucapi. vt.l. qui vasS. ſi ancillã.ff. de ſacnleg⸗ Ppt aliud ꝓbabue inteſſe. Si aũt remaſit henes me/tũc furt.So.ſiue ↄcipiat ⁊ pariat penes furẽ/ſiue ↄcipiat tm̃ nan indubitãter poſſum agere ac. furti:vt hic. Butrig. ſiue pariat tm̃/ſiue pᷣgnãs ãcilla merit pener furẽ ſep eſt gs Tiij † † 4 — . BGutrigarij Gecũda pars ſuper Gextolibꝛo Codici Butrigarij Gecũda pars ſuper Bexto libꝛo Codicis furtiuus: ⁊ ſic in qᷓ̃tuoꝛ caſibꝰ. Sed ſi ↄcepit ⁊ peperit pz⸗ Gre zſactio fact Arto tollit actio g. · ((ni ??c — „ r „* . 4 4 „ Ne.Sʒ hoc op g Hoctpisr enes furẽ/⁊pariat penes „ h. d. ¶ Op. ꝙ lʒ ſit trãſactũ adhuc agi poſſit vt furto an alanoieſͤ bo.ſfi.poſ.nõ ſit vit ioſus: vt.l.ſi aliena.in fine.ff.de vſuc. l. ſi p fure·S. furti.ff. de ↄdic.fur. So.aut tranſi zyſlide “ Sol.ibi penes furis hr̃dem ↄccpit nõ apð furẽ. Quero git ſuper rrh⸗ nõ Wetocn agi ac.furti vel ↄdict.furtiua Gking miihn Partus S qñ ꝑtus ſit vitioſus: Rñdeo in q̃ttuoꝛ caſibꝰ qͥ ex ſupi⸗ vt hic.aut trãſigitur ſuꝑ ac.furti:⁊ tũc põt agi ↄdic.furx·· M hin hid⸗ qñ dicat᷑ oꝛibꝰ patẽt.¶ Itẽ op.ꝙ pᷣter caſꝰ pᷣdictos ꝑhibeat᷑ vſuc. ccõtravt in ↄꝛio.i¶ Itẽ op.ꝙ etiã ſi flat deciſio ſuꝑ actiõe Us bu ſinr vitioſus. vt. l. ſeqtur · S. de illo.ff.de vſuc. So.ꝓhibet᷑ in caſibꝰ pᷣdi⸗ furti.ꝙ nõ poſſit agiↄdict.nec econtra.vt.l.ſi duo.g. iul. t wl ctis q̃ttuoꝛ vt dixi.⁊ etiã alibi.ſ.ꝓpt᷑ ſciẽtiã:lʒ cõcepꝑit/2⸗ ff.de iureiur. So.diẽ̃ gl ꝙ alið eſt ĩ iuramẽto.vel ibi alið ⸗ ſen peperit penes bo.fi.po.ſiue ſuꝑuenit ſciẽtia añ ↄceptio⸗ in trãſactiõe.vt.d.l.ſi ꝓfure.Tu dic ꝙ aut traſigitvł iu⸗ ſickt in⸗ nẽ ſiue añ natiuitatẽ/⁊ poſt ↄceptionẽ q̃ declara:vt in gl. rat᷑ ſuꝑ facto:⁊ tũc nõ põt agi ac.fur.nec ↄdic.vt ꝓbatur non . Quero g qñ ꝓhibet᷑ vſucapi: Rñdeo vbicunq; dixi ei hic in trãſac.x.d· S. iul.ĩ iuramẽto. Aut trãſigit᷑ vel iurat ing⸗ effici vicioſũ qdð eſt ĩ q̃ttuoꝛ caſibꝰ.S.dictj.Itẽ qũ ſupue⸗ ſuꝑ ac.fur.⁊ tũc nõ tollit᷑ ↄdictio nec ecõtra.vt.d.l.ſi pꝛo ioct nit ſciẽtia ante ↄceptionẽ vel natiuitatẽ qð dic vt glo. fure:vñ nõ eſt dr̃ia ĩter iuramẽtũ ⁊ tranſac.niſi qꝛ tranſi⸗ Aunonini ¶ Itẽ op. ꝙ ꝓ partu nõ det᷑ furti actio:vt dic.l.qvas ·S·ſi gẽs videt᷑ ↄfiteri crimen / iurãs non:ſed ſe purgare.vt.l. oſtnu ancllla Sol⸗aut fuit ↄceptꝰ ⁊ natꝰ vches af dakẽ inti Pqm. ff. de his qui not. infa. — actio vt hic.aut cõcepit ⁊ peperit penes bo.fi.po.vel pe⸗ . . x ſufej Coel perit tm̃ qð eſt mirabile/⁊ nõ dat᷑ furti actio:vt in öꝛio. 0 OO 98 qut. Ru inntobck leler ſuſel nülnütfun Que eſt & rõ ꝙ furti actio reqᷣrit ꝙ natꝰ fuerit penes fu ꝗ Aad penã. h. d. ſwoliover rẽ.Etꝓ euidẽtia hoꝝ ẽ q̃rendũ ex qua ↄctatiõe der̃᷑ furtt ⸗ 5 Actio furti nõ datur ĩ heredẽ: ſ rei VeijSoh actio ad ꝑtũ:dicũt qͥdã ex ctatione mr̃is/qꝛ ẽ poꝛtio vii B rti. gſecutoꝛia ſic. h. d. ¶ Op. ꝙ-der ĩ he nlnbi diſp ſcerũ matris.vñ ⁊ ipſe videt᷑ ctari:ſed hoc eſt falſũ:q;ꝛ q ꝗ I¶redes ſaltim in eo qð puenit ad eos.vt.l.j.S.ex nnio am gctat totũ nõ videtur ctare ſingulas ꝑtes niſi ſeꝑatas ł delic. defunc. So. vt glo. bertorie. toto qͥs de nouo ↄctet:vt.l.ſi ſeruꝰ ·S.· boue.ff.de cõdi.fur. VAXYXI Qui ſeruũ alienũ vendẽdo ran f.d. et.l.in cõmodato·S. duabꝰ.ff. cõmo. Pꝛeterea ſi ðctaret᷑ J leruum. Ictat vere vel ficte furtũ cõ ſtecömiſſa⸗ darek furti actio ꝓ eo qð eſt n. Aij nient 4 nõ videt 3 · mittit. h. d. tex. ⁊ glo. ngniert⸗ ctari partꝰ.mr̃ tñ plus extimat᷑ ꝓpt᷑ ꝑtũ qð eſt verũ /nõ tñ ü fieo. So redditur rõ de qna q̃rit᷑. Quare ergo efficit᷑ furtiuꝰqñ nõ 7 Bam uis. is ſ .N Fnidstumy datur furti actio: Rñdeo illa eſt rõ qꝛ qꝗᷣ eſt ĩ vtero habet᷑ NAtit. b. d. ¶ Op. ꝙ nõ ſit bõa rõ ꝙ ideo ceſſet cri⸗ tolenenkoc ꝓ nato et de cõmodo eiꝰ tractat᷑ vt l. qͥ in vtero. ij.ff. de Nof mẽ expilate hr̃ditat qꝛ furti actio ñ daret᷑ ĩmo natorffalſo. ſta.ho. Modo ita ẽ ꝙ vᷣe nõ õctat᷑/cũ ſit poꝛtio mr̃is.ve⸗ qñoʒ qꝛ ceſſat furti ac.dat᷑ iſta.vt.l.ij.ff de cri.expila.here diitin peur⸗ rũ ĩterpᷣtatiue videt᷑ ctatꝰ q́tũ ad h vt flat vicioſus qꝛ di.So.aut ceſſat ac.fur.ob reuerẽtiã pſonaꝝ:⁊ tũc eade ürtüeno hoc ei expedit ne poſſit vſucapi /⁊ ſic ad nouũ dñium tra rẽe ceſſat crimẽ expilate heredi.cũ ſit eadẽ rõ ĩ eo vt hic: cn andech ſire:⁊ ideo q;tũ ad hoc ꝓ nato habet᷑ ⁊ videt᷑ ꝑ ſe ctat?:· Aut alia rõne ceſſat furti act.vt qꝛ res ſubſtracta nõ erat ſitdlſiy ſz qð actio furti det ꝓ eo hoc nõ eſt eiꝰ cõmodũ / vel ĩcõo⸗ in bonis alicuiꝰ ⁊ tũc non ꝓpterea ceſſat crimẽ expilate loehidici modũ ſʒ dñi:⁊ ideo q;tũ ad hoc nõ habet᷑ ꝓnato⁊ ꝑ ↄpns hereditatis:immo locũ habet vt in contrario. . ged aut dii nõ hẽtur ꝓ pctato:⁊ hec eſt rõ q̃re efficitur furtiuꝰ ⁊ vici Re v ⸗ R u Qui tꝑe naufragij vel incendij gut höfuitt oſus/⁊ tñfurti actio locũ nõ hʒ.¶ Item op.ꝙ ꝑſecutoꝛia eum. aliqd ſubſtrahit vł dãnificat in ſoluitputaun tollat penalẽ:vt.l.idẽ.ff.nau.ca.ſtã.⁊ l.ſi cũ exceptiõe·g. fra ãnũ tenet᷑ ad q̃druplũ:poſt annũ in ſimplũ dictioobci/ fl.ff. ꝙ me. cau. So. regula eſt ꝙ penalis nõ tollit ꝑſccuto Röter penam olim ſtatutã. h. d. ſtecte Nü. riã/ nec ecõtra. fallit vbi actio oꝛigĩalit᷑ fuit ꝑſecutoꝛia/⁊ ero que penaſſit illa q̃ olim erat ſtatuta ⁊ anvna tol Nötercuſani ex delt factofacta benliarge auetoiliraliapſecmoꝛt lat aliã ⁊ dic vt gloſ. Piggc furt vt.d.l.ſi cũ exceptiõe·S.fl. Itẽ falł.vbi vna eſt oꝛdiaria/⸗ ⸗ S latius qᷓ i⸗ ſuthabuti⸗ Alidefn ordiatis n tüͦc oꝛdi tollit ezor vr dic l iter . A ANAuigia. α⁵h tertu l code ntn fi. Itẽ fallit rõne Zꝛietat :vt..e.l.j. ¶ Itẽ op. ꝙ vna pſe⸗ coꝛrigat/addit de tꝑe ⁊ loco ↄſuetudinẽ remo elitlauri cutoꝛia nõ tollit aliã: vt.l.nõ eſt nouũ.fr. de ac.p. .lſi ft⸗ Za Ea Wad uet/ exceptionẽ põt / z penã addit. h. d. ¶ Diui nmiſpecunt lia.S. familie.ff. fami.herciſ. Sol. aut datur ex vna cãẽ vel deĩ q̃ttuoꝛ ꝑtes:qꝛ ĩ pᷣma põit gñalẽ ꝓhibitionẽ In ſcoa numdreli 1 aliam vt hic.⁊.l.ſi merces S.culpe 5foꝛtifi inẽ Zꝛi 3 ntſelt ꝓpter/⁊ tũc vna tollit aliat . 5 eã foꝛtiſicat remouẽdo ꝰↄſuetudinẽ ↄꝛiaʒ. In tertia reſtri itiheolibera frloca. aut dant᷑ ex diuerſis cauſis/c tunc vna non tollit git ꝓhibitionẽ ⁊ eiꝰofirmationẽ. In qrta adijcit nouem Nuntiſteact „ „ £ . = . 2 3 l alia: etia ſi ſunt eiuſdẽ foꝛme in cieffectu. Sed ĩ foꝛmula penã. Scðᷣa ps ĩcipit ibi ſublata penitꝰ tertia ibi niſita⸗ ndominii Sai ſye: 55 7 ſ 9 eig. reirig e ⸗ hni agedi ſic:vt dic.l.nõ ẽ nouũ.⁊.ff.ꝓ ſo.l.cũ duobꝰ.S.ſi plſu lia.Quarta ibitrãſgreſſoꝛes. ¶ Ad euidẽtiã ẽ ſciẽdũ insope ercr res.⁊.l.ptoꝛ.S · ſi mihi. ff. de ĩiu. Collige ò̊ ꝙ aut vna actᷣ pedictũ de ĩcẽd.ru.⁊ nau.erat ꝓuiſũ ſᷣm locũ ⁊ tpᷣs nau⸗ Pureigehab⸗ eſt penalis /alia ꝑſecutoꝛia: tũc regłariter vna nõ tollit fragij:hic ꝓuidet circa oẽ tpᷣs⁊ locũ ⁊ qꝛ qdã erãt ↄſuetu W alig vt.l. ſ fure.ff. de ↄdi fur. fallit ĩ tribꝰ caſibꝰ. vt. S. di dies ↄ hãc.l.q remouent᷑ vt h.⁊.l.depcatio.frad l.ro. de in. cnt xi Aut vtraq; ẽ penalis/x tollũt ſe qtenꝰ ↄcurrũt:vt ĩſti. iac.⁊ excipiũt᷑ pirrate/ adijcit᷑ noua pẽa. ¶ Op. ꝙ pena Eunape ſi qua. pau.fe.S.·fl.xl.jff. vi bo.rap. Aut ſũt abe pſecuto-⸗ rapietj hat locũ ſolũ ſʒ ths ⁊ locũ naufragij vt.l.jff. de nl. (Woca rie æ tũc aut vcniũt ex eadẽ cã/vlł ꝓpt᷑ eãdẽ. Ex eadẽ eſt ĩcẽ rui.nau.So.iſtð ẽ add itũ ꝑ aut.iſtã.¶ Itẽ op.ꝙſue numm, cã ſicut eſt videre ĩ teſtõ: qꝛ ex eo dat᷑ actio ex teſtõ ⁊ hy- tudo pᷣualeat legi vt.l.vẽditoꝛ. S.ſi ↄſtat. si pdi.⁊.l. n mnd⸗ potheca.⁊ rei ven. vt l.cũ filiꝰ.S. varus.ff. de le.ij.cũ ſi? ij.j.q ſit lõ.ↄſu. So.aut ↄſuetudo ẽ ĩpꝛobata p.i tũcivʒ Nmnns tũc vna tollit aliã. Idẽ ſi ꝓpter eandẽ cãm veniũt vtẽ qꝛ ↄſuetudo ↄſẽſu pᷣncipis ĩducit᷑/vñ ipevr̃ iducere.vt.l. ſuln le dabie obliga. duoꝝ reoꝝ.nã exactiõe vniꝰ tollit alia:vt.l.eadeYe. ij. S. oĩa.S. devet᷑i iu. en u.⁊ iõ ceſſate ↄſẽſu pᷣncipis ñ põt un dom ff.de du. re et ſi darẽt᷑ ad diuerſa: vt.l.ꝙ ĩ hr̃dẽ. S· eligef. ĩiduci.Sʒ vbi nõẽ ĩpꝛobata ↄſueaudop l.ſi lex ſeqt etnan ff. de tribu. aut veniũt ex diuerſis cauſis/⁊ tũc regularit cãvt ĩ Z2io. Itẽ op.ꝙ bec ac.d abnie vt. l. penk..ð ſirramgli vna nõ tollit aliã:ĩmo cumulari pñt ſᷣm ea qᷓ no.ĩ ..edit⁊a. nau.So.aut qr de tpe ac. ciuił ⁊ dico iſta durat anno nſſttensd 8. de een. fallit. nã qñq; tollũt ſe actiõe:ſʒ nõ ĩ effectu:vt vt h. Aut q̃rj ð tꝑe iſtatie eiꝰ ⁊ dico ꝙ durat biẽniovtĩ ꝰ odlberan eſt cũ ſunt eiuſdẽ foꝛmulce:qꝛ vna foꝛmula ſufficit in ꝗ vo⸗ rio ʒ regulã cõem q̃ẽ ĩ . ppãdũ.S. de iud Iʒ qdã dicãt.i. Gaclirnahe nit effectꝰ oĩm vt dic.l.nõ eſt nouũ.cũ ſi. Itẽ qñũq; etiã in ppãdũ ·coꝛrigere dictã. l penł. Aut qr de tp e iſtatie cria tatlegn effectu / a ex actide ſe tollut: vt eſt qñ ↄpetũt ad cãdẽ rem ſis ⁊ dico ꝙ cũ ĩ ea ñ ſit imutatũ durabit bienio vt intra Nngetfnffen artug ex cãis lucratiuis vt l. oẽs. deac.⁊ ob.¶ Itẽ qro an ſit is ccr. ctẽp.cri.¶ Itẽ q̃ro an vna iſtaꝝ ac tollat aliã: ⁊ dic ꝙ inaemanin ancille q⸗ in ptu ancille qð in ptu vacce: ſñdeo imino differunt in aut qri an ciuilis tollat ciuilẽ: æ dico ꝙ ſic q̃tenꝰ ↄcurrũt iedd don modo dif⸗ duobꝰ. Oꝛio qꝛ cũ bo.fl.po. facit fructus ſuos ptũ vacce ·xvt iſti.ſi q pan. fe. di· S. fi. Aut q̃ris an vna criminalis aliã ufdedonmt fert a ꝑtu apud ſe natũ facit ſuũ: cũ ſit in fructibꝰ partũ ancille cd crimi:tollat. vt.l. ſenatꝰ ff. de accuſa. Aut qris an ciuilis nnartend vacce · in fructib nõ ↄputet᷑: vt.l.ĩ pecudũ.ff de vſurj.ſcdᷣo qꝛ ſi tollat criminalẽ vel ecõtra: ⁊ dico ꝙ nõ.vt·jqñ ci.· ac.l.j. aeeenge ancilla ſolũ ↄcipiat penes furẽ nõ pᷣtvſucapi:qꝛvr̃ ↄctatꝰ l Falſꝰ in; eſS ſe altartrz euls lalne nes eN 2Tar⸗ Allſ? Falſꝰ ꝓcuratoꝛ recipiendo depoſitũ Seegenetkäſſen ꝑ ſe cũ hẽat᷑ ꝓ nato/cũ de eiꝰ cõmodo tractet᷑. vt.S.dixi. vb es alienũ facit furtũ ⁊ furti act.te⸗ ternleroen ſʒ ĩ ꝑtu vacce ſecꝰ/qꝛ nõ hẽtur ꝓ nato:⁊ iõ ſi ſolũ ↄcipiat E nek. h. d ¶Tex for̃at qõnẽ vnã.ſ:an faciat fur⸗ i hege ge vacca penes furẽ/c piat penes bofl po. nõ videbit᷑ Scta A. Rlriͦ c furtiteneat alis ae glo eui 5 Famntitn, nnc⸗ 85 loſt 1 . roliſi zu?- § bone bodi 5 3 EKEtũ ⁊ furti ten eat᷑.aliã faẽ glo.ſ.cui det᷑ qꝛ ałr nõ pamn ltillin us:⁊ iõ nec vicioſus erit:vt.d.lʒ.ſi vu⸗.S.boue.ð ↄdi.fur. eèt ꝑfecta materia. Quero &̊ cui det᷑ ac. Rñ.ĩ pᷣmo caſu N n 4 6 Auibertig tadeos lſi ialieni en eyelfictefmnii actio iyron tt turpie gideo ceſſett Actioſtdareiſn decti explae ſonap. lica eadeföicontt 8ſabſtracarre De Furtis et ſeruo coꝛrupto. Fo. III ſ.qñ vᷣpoſitũ recipit ñ ẽ dubiũ ꝙ dño cuiꝰ dẽ pcurat.dat᷑ furti act.ſʒ ĩ ſcdᷣo caſu qñ recepit es alienũ:tũc aut dñiũ fuit trãſlatũ ĩ ꝓcuratoꝛẽ ⁊ nulli dat᷑.Aut fuit trãſlatũ ĩ eũ cuius noĩe ſoluebatur ⁊ illi datur:aut remãſit penes ſol⸗ uentẽ ⁊ illi datur. Expedito tex.venio ad materiã. Et Piocura pꝛimo qro quis dicatur falſus ꝓcuratoꝛ: Rũñdco qͥ nũqᷓ; toꝛ falſus habuit mãdatũ vel habuit ⁊ fuit reuocatũ. Sed gj̊ hoc as dicak. opp.ꝙ ſi fuit reuocatũ liberatur ſoluẽs:⁊ ideo furti non agat. yt. lI.cũ quis · S.j.ff.de ſolu. So.põt eſſe caſus ꝙ libe ratꝰ eſt:⁊ ideo non agit ⁊ põt eſſe ꝙ nonvt·jdicã.ſ¶ Item opp. dixi in pᷣmo caſu huius .l.depoſitariũ nõ agere:ſed dñm:qꝛ depoſitarius aut fuit ĩ dolo ⁊ ex dolo ſuo nõ dʒ cõſeqͥ act. aut nõ eſt in dolo vel lata culpa ⁊ nõ dʒ agere: qꝑ ſua non intereſt cũ nõ teneat᷑. ¶ Cõtra hoc op.⁊ videt᷑ ꝙ depoſitarius agat furti vt inſti.vi bo.rap.S. ſane. So. ibi depoſitariꝰ tenetur de culpa leui ⁊ leuiſſima ⁊ ꝑ pactũ eſatcriniegla ontrario. ufragijlinen ahityldinfe voſtannünſim d. ſtotuta capmnun rlatiuschlan nit ytaddetni oſuetudinele aadit h.d. d bibuione Ina. ; Interiund nssdictun tertigtbinſi tidetii eſciti ßmlochttfet⸗ 1qrgictit ſe catio fAlnnd pe CO uftig,nlfi ſ enge tat fcon lil wbettglllicſf ißefficegen e lcrt oßu gknonln . ogindntin Fdltieintf riahetinen fſdetteſtht birbetoti tollat litinch gſcinn nn nninkliit Zuiatil ſcici cpichn, fntitn n, niſeien ſcuibeſl⸗ 7 elſtlerſct ⁊ ideo eiꝰ intereſt vñ agere põt furti.¶ Itẽ opp.ꝙ ſi hũit mãdatũ ⁊ fuit reuocatu nõ dʒ dici falſus ꝓcuratoꝛ: quia pmoꝛdio veritatis iuuat᷑.vt.l.cũ filius·S·heres meus.ff. de le.ij.So.h̊ pncipiũ fuit ſublatũ ⁊ coꝛrectũ:ibi nõ Uel meliꝰibi diſponẽs ſe retulit ad pᷣncipiũ lʒ ſit ſublatũ vt.l. meuio · S. a me.de le.ij.hic nõ. Itẽ op.exigere eſt ab ĩui⸗ to extoꝛq̃re.hec aũt ſine act.fleri nõ põt.vt.l.ſi pupilli:S. videamꝰ.ff.de nego.geſt.quã iſte nõ hʒ ⁊ ſic vr obſtare.l. fideicõmiſſa· S.ſi rẽ.de le.ij. Sol.hic ĩpꝛope ponit᷑.¶ Itẽ op.ꝙ nõ exigat᷑ hic citra mãdatũ.Sed vt:l.qvas ·S.· ve tarũ.ff.eo.Sol.hic ponit᷑ citra ꝓ cõtra.Hã eo ipſo ꝙ nõ hʒ maãdatum videtur exigere ð mãdatũ.¶ Itẽ op.ꝙ ꝓcu ratoꝛ teneat᷑ ↄdic.ob cãm.vel idebiti ⁊ nõ furti vt.l.ſi pꝛo curatoꝛi falſo.ff.de ↄdic.ob cãm.So.aut nõ fuit trãſlatũ dñiũ in ꝓcuratoꝛẽ ⁊ tenetur furti vt hic.aut non fuit trãſ latũ ⁊ tũc nõ tenetur furti. Sʒ opʒ recurri ad ↄdictionẽ veꝝ aut dedit vt liberandꝰ⁊ ſic ob cãm agit᷑ ↄdic.ob cau ſa.vt. d.l.ſi ꝓcuratoꝛi falſo.aut dedit vt liberatꝰ ⁊ tũc hʒ locũ ↄdic.ide.i Et ideo q̃ro q̃ ac.dẽtur ĩ ꝓcuratoꝛẽ.Rñ deo aut dñiũ nõ fuit trãſlatũ ĩ ꝓcuratoꝛẽ ⁊ tenetur furti: aut nõ fuit trãſlatũ ⁊ nõ tenet᷑ furti qꝛ dñs eſt. Sed aut qͥ ſoluit putauit ſe liberãdũ ⁊ ſic dedit ob cãm:⁊ hʒ locũ cõ dictio ob cãm.vt.d.l.ꝓcuratoꝛi.¶ Modo q̃ro cui dentur iſte act.Rñdeo aut ꝓcuratoꝛ nũqᷓ; hũit mãdatũ:⁊ tũcnõ põt excuſari ſoluẽs:⁊ iõ nõ liberat᷑ niſi dũñs hr̃et ratũ:⁊ iõ ſoluẽs ac.furti hʒ vel ↄdic.ob cãm vel ĩdebiti ſᷣm ea q̃ di xi. aut habuit iã mãdatũ ſʒ fuit reuocatũ:tũc põt ſoluẽs pᷣtẽdere ignoꝛãtiã.Aut ergo ſciuit reuocatũ ⁊ idẽ ꝙ ĩ ca⸗ ſu pᷣcedẽti.aut ignoꝛauit ⁊ tunc aut ꝓcuratoꝛ hũit bonũ animũ.ſ.pecuniam acquirendi dño tunc pꝛopter bonum animum ⁊ reliquias mandati queritur dominiũ credito ri:⁊ ideo liberatur ſoluẽs ipſo iure:⁊ ideo creditoꝛi com petunt iſte actiones.Si autem nõ habuit bonum animũ tunc dominiũ non queritur creditoꝛi / liberatur tamẽ ſol uens ope exceptionis non ipᷣo iure:⁊ eſt ratio q̃re non is ſo iure:qꝛ habet conditiones ad repetendum:⁊ tunc libe ratur ope exceptionis:vt ſi conuentus excipiat replicet᷑ ꝙ cedat conditiones creditoꝛi/vt ſic non habeat actio⸗ nes ad recuperandum quod ſoluit ⁊ liberatus ſit ſimulz ſemel. ¶ Modo quero an in dubio videatur dominium tranſlatum in pꝛocuratoꝛem: Reſpondeo ſᷣm dominum Marti.apparebit ex verbis pꝛecedentibus:quia ſi dixit pꝛocuratoꝛ dabis mihi pecuniam ⁊ liberaberis videtur tranſlatum dominiũ. Sed ſi hoc non apparet /tunc aut credit ſe liberatum: ⁊ tunc pꝛeſumitur noluiſſe dominiũ trãſferre:cum aliter liberari non poſſit.vt.l.qui concubi⸗ nam.S.ſi heres.de lega.iij.⁊ ideo pꝛeſumitur velle eſſe id per quod liberaretur.vt.l.pꝛo herede.S. papinianus. fff. de acquirend.heredi.⁊.l.ad rem mobilem.ſff.de pꝛocura⸗ toꝛ. ⁊ I. ad legatum. Modo bene habemus ꝙ pꝛeſumitur noluiſſe tranſferre. Sed ĩ quẽ voluit tranſferre an in pꝛo curatoꝛem an in dominũ. Et certe potuit gerere ſoluens Coöodictio in animo ꝙ domino quereretur ⁊ ꝙ pꝛocuratoꝛi.vt.l.qui mihi.ff.de donation. Sed in dubio cum credat hunc eſſe pꝛocuratoꝛem domini⁊ agit ſaltim ipſe ꝙ domino que⸗ ratur:eidem creditoꝛi pꝛeſumam ꝙ dominium voluerit ĩ creditoꝛẽ trãſferrevt ſic ꝑ ꝓcuratoꝛẽ ei q̃rat᷑ nõ ĩ ꝓcura⸗ ¶ Item quero an contra pꝛocuratoꝛem dentur omnes cõ nesan poſ dictiões:? Reſpondeo ſi fecit furtum quod eſt ſi domini⸗ ſint omes um meũ tranſlarum non fuit omnes cõdictiones dantur — dari ð ꝓ⸗ contra eũ ⁊ furti ⁊ ob cauſam ⁊ indebiti:aut in eum fuit curatoꝛe, tranſiatũ ⁊ nõ dat᷑ furti:ſʒ ↄdic.ob cãʒ ⁊ ĩdebiti ⁊ its ĩtel lexit Mar.lʒ glo.eũ male ĩtelligit i liſi pꝛocuratoꝛi ⁊ hic. —= α Oñ delictũu de faculipõt trahi in J7 I Uis. exẽplũ extẽdũt᷑ regule iuris ĩpe ynã eius.h. d. ¶Cͤ Op. ꝙ nõ ſolũ dñũs agere nõ de H eat ĩmo puniri dʒ. vt.l.qcũq;. &. de ſerui fugi. So.ibi delictũ incepit a dño hic nò.i Itẽ eſt mirabile ꝙ punit᷑ quis ac ſi delictũ eſſet cõſumatuũ: vñ vel opʒ dicere Ouniri te ꝙ hoc delictũ ſit de atrocioꝛibus cũ conſumet᷑ mediã an poſſit re dolo.vt.l.ij.f.de noxal.⁊ nõ.in.l.liber hõ.ad.l.aqł.aut qͥs ac ſi de h ſpale qꝛ delictũ facile trahi poterat ĩ exeplũ. lictũ eſſei ud Qui ſerui noĩe qͥs tenetur ãnali ſᷣm A illud tpᷣs non agit.Sʒ põt vno caſu Aſtm ⁊ alio agere.h.d. Ad euidẽtiã eſt ſciẽdũ dn Pv regula eſt ꝙ cuiꝰ ſerui noĩe qͥs tenetur eiꝰ no mine nò agit.¶ Modo ecõtrario ſʒ glo.vel cõſequẽti de⸗ ſtructo vt puto cuiꝰnoĩe quis agit noxali eiꝰ noĩe non te netur:qꝛ tm agere ſe nõ cõpatiũtur/ vñ vno poſito remo uetur reliquũ ⁊ ecõtra.⁊ ſi ſimpłr dixiſſent ãtiqͥ ſic ꝙ cuiꝰ noĩe qͥs tenet᷑ noxali eiꝰ noĩe nõ agit vñ ſeq̃ret᷑ gᷓ eiꝰ noĩe agit nõ tenet᷑. Sʒ ipſi cauillabãt regulã dicẽtes cuiꝰnoĩe qs agit vno caſu eiꝰnoĩe nũq; tenct᷑ qð eſt falſũ:⁊ eſt fła Hʒ qͥd ſʒ debebãt dicere cuiꝰ noĩe qͥs agit eiꝰnoie nõ tenet᷑ ſ.ſᷣm idẽ tpᷣs /ſʒ alið poſſet tm̃ ⁊ nõ agere. ¶ Ad regulã q̃ eſt hͥ op.de.l:.ſi eũ ĩ pᷣn.ff. de exerci.⁊x.lłiiij.S/penul.nau. cau.ſta.So.illð ĩ.l.ſi eũ ↄtingit ꝓptervarios reſpectꝰ.nã ꝓpter fetm̃ ſerui nõ ago ſed ex ꝓpoſitiõe tua.Sʒ bñ tene oꝛ ꝓpter fetm̃ ſerui ĩ.l.iiij.erãt dñice tabule ⁊ nauis vt ibi nõ.i Itẽ op.ꝙ bo.fidei poſſeſſoꝛinõ teneat᷑ noxali.vt.l.ſi ſeruꝰ.S.ſerui.ad.l.aql.So.vt gl.qꝛ illa ĩtelligit᷑ ᷣm deter minat ionẽ iſtiꝰ. Itẽ op.ꝙ bone fi.poſſeſſ.nõ agat ꝓ fur⸗ to ſibi facto.vt l.ſi libertꝰpr̃ono.ff.eo.So.vt gl.qꝛ H̊ ma gne rei furtũ fecit ibi parue.i Mõ q̃ro qͥd ſi bo.fi.poſſ.ſol uerit aliqd ꝓ libero hoĩe an repetet. Picũt qͥdã ꝙ ſic.p.l. ſoluẽdo.fr.de neg.geſ.Alij õ ꝑ.l.ĩ hoc iudicio.ff.cõi diui. Sʒ dic ꝙ qddã eſt negociũ alteriꝰipᷣo geſtu vt qꝛ ipʒ libe ro:⁊ tũc mihi tenet᷑.vt.l.ſoluẽdo.ff. de neg. geſt.⁊ ita hic qddã eſt negociũ alteriꝰ re ipa ⁊ tũc aut putaui rẽ meã ⸗ ſic neminẽ volui mihi obligare ⁊ nõ obligo mihi eũ:ałs ſic vt in.l.in hoc iudicio.ff.cõi iuidun. E ſſi m j Aꝛfurti actio datur Anitkeſtillim ei cuius intereſt et VApluriũ põt ĩtereè ideo hic ſũt dubitationes an omnibus detur. ¶ Sed cum in ſecundam. Qui ſpcrat damnum debet poſſe ſperare lucrum.h.d. .ẽ ¶Cũ aũt in ↄfinio. Invxoꝛẽ mariti nõ dat᷑ furti actio niſi ex neceſſitate ⁊ tũc nõ dat᷑ furti actio:ſʒ ĩ fctm̃.h.d. ¶ Op.ꝙ nõ detur furti act.ei cuius intereſt.vt.l.itaq;·S. ſed furti.ff.eo.Sol.vt qͥs agat furti opoꝛtet ꝙ eius ĩterſit ex cauſa honeſta ⁊ pꝛobabili quod declarat.vt glo.⁊ attẽ de qꝛ vidi ſepe qͥſdam petere reuocari: remittas qꝛ ipſo⸗ rũ intereſt ⁊ dicebatur quare intererat eoꝛũ ⁊ dicebat ꝙ emerant rẽ:ſed non receperant per traditionẽ ⁊ ego dice bam eos non debere audiri qꝛ ſolus ti. non dat ꝓbabile ĩ tereſſe.ſed ius quod habeo in re ⁊ extimatur ⁊ duplatur lus qð habeo in re. Itẽ op.ꝙ etiã ſi ſit ꝓbabile ⁊ hone⸗ ſtũ nõ pꝛebeat ac.vt.l.is cuiꝰ.S. eius rei.ff e.Sol.ibi erat dñium querèdũ cum aliena iniuria.Et ideo dic ꝙ aut in tereſſe eſt ꝓbabile tantum ⁊ non dat hanc act.aut eſt ho⸗ neſtũ tm.Et dic aut eſt ꝓbabile ⁊ honeſtũ:⁊ tunc aut do miniũ eſt iaʒ queſitũ:⁊ tunc dat ac.aut eſt querẽdũ ⁊ tũc aut eſt icertum an querat᷑/⁊ tunc non dat ac.vt.l.ij.S.poꝛ tio.ff.ad.l.ro.de iac.Aut eſt certũ ⁊ tunc aut erat q̃rẽduʒ cum aliena iniuria ⁊ non dat actio.vt dicta.liis cuiꝰ.aut eſt querendũ ſine aliena iniuria:⁊ tunc dat actio.vt.l. in⸗ de neratius in pꝛincip.ff.ad.l.aquiliã.i¶ Item op.hic di⸗ cit ſimplicitatẽ amplecti.⁊.j.in fin. diſtinguit. Sol.que⸗ dam eſt ſimplicitas que non eſt duplex:quedam eſt ſim⸗ plicitas.i.ſine ſubtilitate ⁊ vtraq; ſimplicitas piacet legi bus de pꝛima hic loquitur. Sed dic ꝙ fallit·xea.l.ĩfl.vbi diſtinguit᷑.¶ Itẽ op.ꝙ nõ detur ci cuius intereſt indiſti⸗ cte. Sed ita demum ſi eſt ſoluendo.vt inſti.de obligatio. ex delictoS. furti.Sol.aliquando ad actionemfurti con currunt duo domini:⁊ tunc dicu glo.ꝙ quilibet agit ĩſo⸗ lidum arg.l.ſivt certo:.S. fina.ff. commoda.Sed certe ibi dicit dari contra duos inſolidum non duobus ideo non videtur ꝙ poſſint agere niſi quatenus ſunt domini/ niſi dicas ꝙ glo ſa intelligit non de pluribus Zan. Sed iiij. „ . Butrigarij Becũda pars ſuper Bexto libꝛo Codicis .— or de pluribus pꝛetendentibus intereſſe dominij vt eſt do⸗ quũ:vt l.verbis.⁊.l.ĩ pupillari.ff.de vulg.⁊ pu.ſed ita eſt lum minus ⁊ depoſitarius qũ de culpa leui vel leuiſſima tene ꝙ iuramentũ validat obligationẽ ⁊ inducit:x qñũ ad hoc lctcrac batur.aliqñ concurrit dñs ⁊ vſufructuarius.⁊ tunc cuili non oꝛdinat᷑ directo vt eſt q defertur a parte parti.vt.l. litfil bet furti actio dño vt extimetur pꝛopꝛietas ⁊ duplet᷑ vſu ſi duoS.·mar cellꝰ.⁊/S.ſi quis.ff.de iureiurã.Ergo multo liinfirl fructuario/vł extimet᷑ vſuſfructꝰ ⁊ duplet᷑. Aliqn concur foꝛtiꝰ vbi ad hoc directe oꝛdinatur.ſ.ſi ꝓmitto.x.⁊ iuro grttea rit dñs ⁊ creditoꝛ/⁊ tunc qñq; creditoꝛi tm̃ dat᷑/qñq; vtri ſoluere.Sed certe hoc nõ obſt.qꝛ ideo ibiobligat ꝓpter Purzpat q;:qð dic vt glo.qñq; ↄcurrit dñs ⁊ cõmodatarius:⁊ tũõc tfauoꝛẽ litis decidende:⁊ qꝛ eſt declaratoꝛiũ ⁊ habet ſpẽʒ udena dſio datur electio vt eligat quẽ velit. Aliqñ ↄcurrit dñs ⁊ pꝛobationis ⁊ cõfectionis.vñ obligat ſicut faceret cõteſ⸗ to 4 fullo:⁊ tũc etiã fulloni dat᷑ ſi modo eſt ſoluẽdo / ſecꝰ ſinõ ſio. vt.j.de ↄfeſſ.l.j. ¶ Ad ſcðᷣaʒ partẽ op.ꝙ tex.ſibi di S eſſet ſoluẽdo: qꝛ tũc daretur dño. Rationem vero diffe⸗ cat:qꝛ dic ꝙ ſolet ↄueniri ⁊ ꝙ nõ põt peti.Huiꝰtimoꝛe ſũt Ee e ie rẽtie inter fullonẽ ⁊ cõmodatariũ eſt:qꝛ õᷣctus qui fit cuʒ hic q̃ttuoꝛ lecttene illã.ſ.ꝙ pꝛeciũ pꝛeteritaꝝ põt pete⸗ N AC. fullone fit gra triuſq; Zctꝰ:qͥ fit cũ cõmodatario fit gra re nõ futurarũ.i¶ Itẽ op. ꝙ libertꝰ nõ teneat alere patro⸗ A eel tia eius tm: ⁊ ideo nõ tm̃ ſibi fauetur quantũ ipſi fulloni. nũ.yt.l.ſi quis a liberis ·S. ſi qͥs a libertis.ff.de liber.agn. Gce ſſe ¶ Sed ̊ᷣ op.cũ habeã ac.furti ↄtra furẽ ⁊ iſta eſt penalis. So. vt glo.i¶ Itẽ op.de.l.libertꝰ.ff.eo.So.vt glo.i¶ Colli 4 alei Itẽ ac.cõmodati ð cõmodatariũ ⁊ hec eſt perſecutoꝛia. ge ergo ꝙ poſſunt imponi opere tꝑe manumiſſiõis ⁊ vʒ Opere an W ond Quare ergo tollit vna aliã.Rñdeo ꝙ hoc eſt ideo:qꝛ co⸗ pactũ ſiue ſit validatũ iuramẽto:⁊ tũc agitur in factũ:ſi poſſint im flane modatarius ⁊ fur ſunt q̃ſi duo rei:qꝛ debent idẽvel quaſi ue ſit validatũ ſtipulatiõe:⁊ tũc ſemꝑ agitur ac.ex ſtipu⸗ poni tpe lnt⸗ idẽ:⁊ ideo ſi exigo ab vno liberat᷑ alter a me/ non tñ vere latu:⁊ per actionẽ iſtarũ nõ perdit᷑ ius patronatꝰ ſed ſuc manumiſ⸗ itepo i ſüt duo rei:qꝛ diuerſis actionibꝰ tenẽtur ⁊ vna eſt ꝑſecu⸗ ceſſio per ᷓ ta.Sed ſi pꝛeciũ exigitur aut pᷣteritarũ ⁊ nõ ſionis. moan Hepoſita⸗ toꝛia alia penalis.¶ Modo venio ad ſecũdam partem ? ꝓgit᷑ ius patronatꝰ:aut futuraꝝ/⁊ tũc ꝑditur ius prona⸗ ſun adeſte riꝰqᷓ actio qᷓro qua actiõe agit depoſitarius de re.Rñdeo.dicunt tC⁊? niſi ex ca neceſſitatis hoc factũ fuerit /vt hic dicitur. tenoh, ne agu de dã ꝙ rei vendicatio.⁊ male qꝛ non eſt dñs.Alij dicunt ꝙ = Anu miſlio ig Ex neceſſitate ma⸗ cſitate: re. agit cõdic.ex.l.ſi coloni.de agri.⁊ cẽſi.qð non eſt verũ:qꝛ A NS Ll * numittens operas ſuntiurapa illa datur ſpoliato poſſeſſione q̃ non eſt ſpoliatꝰ depoſita nõ iponit nec ĩ ſᷣuitutẽ reuocat.h.d.cũ.l.ſe /e. gedino ⸗ riꝰ:⁊ id eo dicebat dñs Mar.ꝙ hic fuit admiſſus ad agẽ EOp. ꝙ ex neceſſitate manumittẽs poſſit ope , dũ ð facto nõ de iure. ¶C Op.ꝙ viro ð vxoꝛẽ nõ det᷑ actio ras iponere.vt.j.e.l.mater.So.ibi ſpãle:qꝛ añ tpᷣs debi⸗ reꝝ amo.ↄſtãte mr̃imonio.vt.l.ij.S.rerum amota. So.vt tũ ſpõte manumiſit. Itẽ op.de.l.qui ex cã.ff.de bo.lib. ee glo.⁊ vltima ſo.eſt vera. Itẽ op.ꝙ etiã ſivir ſit ſoluẽdoSo .ibi ſpãle. Item op.de.l.ſi cum.de dona.inter vir.⁊ N poſſit mulier ↄueniri furti.vt.l.antepenul.ff.rerum amo. vxo.So.vt glo.⁊ eſt mirabile:qꝛ donatio facta in vxoꝛẽ (pcyluff So.vt gloſ. — tenulit:⁊ ideo menemittere non tenerur. Si ergo ponne ſancol⸗ 8 . . n manumittit poteſt operas ĩponere/⁊ ſi dicas qũo pote ſbertin?, Se D 60 1 eris lib erto 2 u. RKubꝛ 1. mauumittere cũ nenſit dña Reſpondeo eo mo nmß to qͥ is vt inte — 7J tem o2e Opere ĩpoſite tẽ mulier manumittit ↄfirmatur donatio ⁊ acquirit dñium s excuſat. 4 P 2 poꝛe manumiſſio mulier /qꝛ deſinit eſſe locupletioꝛ dum manumittit: ergo factus recte nis poſſũt exigi. Sed ſi exigatur pᷣcin nõ impꝛobatur donatio cũ mulier deſinat eẽ locupletioꝛ ratq digni 8 futuraꝝ cadit pr̃onꝰ a iure patronatꝰ licʒ vir remaneat pauperioꝛ. Vltimo glo.recolligit que⸗ mterdum: Si dictio nili in caſu ĩopie.h.d.Ad euidẽtiã eſt dam notabilia ⁊ quoſdam caſus. . quem effe Pr V)) Mſciẽdũ ꝙ dictio ſi facit ↄditionẽ ⁊ red⸗ Pr Bi ummis E x neceſſitate manu ctũ habet. EA dit ↄditionatũ id cui adijcit᷑. Mõ ĩfra )E n m m Be mittens non imponit . ʒAiIit hec dictio ſi põt reſpicere vᷣba il⸗ 44operas h. d. . BGlo.hʒ tres partes. Pꝛima pu⸗ ſonporluct laope ipoſite ſunt. Itẽ põt reſpicere illa verba tꝑe manu — ⁵ bitat an ꝗqᷓ recipit pecunis ex neceſſitate manu⸗ (ode!, miſſiõis ⁊ huiꝰ rõnẽ pᷣncipiũ legis variat᷑ duobꝰ modis. mittat.Scðdðᷣa de repetitiõe opaꝝ. Tertia an in caſu huiꝰ Diuide ĩ tres ꝑtes: qꝛ ĩ pᷣma ꝑte ponit᷑ dictũ qð hʒ du⸗ os ĩtellectꝰ ꝓpt᷑ relationẽ dicti õis ſi In ſcdᷣa ponũt᷑ duo dicta q̃ vidẽt᷑ ↄꝛia inuicẽ ⁊ nõ ſunt. In tertia ponit exce⸗ ptionẽ ab vltimo dicto.Scða ꝑs incipit ibi ſolent autẽ. Tertia ibi niſi quando. ¶ Ex tex.ſolet autẽ. qꝛ iſte vᷣſi.videt᷑ ſibi ipi ↄᷣꝛiꝰ:ideo hʒ q̃ttuoꝛ lec.ſed tene q̃rtã. ¶ Opp.ad pmũ dictũ ſic:di cit hec lex ſi ſunt ĩpoſite tꝑe manumiſſiõis:ĩmo videt᷑ ꝙæ tpᷣs añ manumiſſionẽ ⁊ poſt iſpiciat᷑ vt.l.modeſtinꝰ.ff.de ſolu.⁊.l.lecta.circa mediũ.ſi cer.pe.So.hec ſʒ illas:quia ſufficit vel ꝙ ĩ io actu manumiſſiõis vel modicũ añ vel poſt vel etiã ex iteruallo ſi fuit actũ tꝑe manumiſſiõis de eis ĩponẽdis. Itẽ op.ꝙ etiã ſi nõ ſint ĩpoſite oꝑe debeã tur vt.l.ſi nõ ſoꝛtẽS.libertꝰ.ff.de ↄdic.ĩde.So.ibiloquit de obſeqᷣalibꝰ. Modo qro q̃ ac.petãt᷑:Hicũt qͥdã ꝙ aut nõ ĩteruenit ſtipulatio ſed iuramẽtũ ⁊ agit᷑ in factũ:aut ĩ teruenit ſtipulatio:⁊ tũc aut ꝓmiſit certas oꝑas aut ĩcer tas/pᷣmo caſu agit᷑ ↄdictiõe certi. Scðo ac.ex ſtipulatu nã ad inſtar pecunie credite petũtur opere.vt.l.a duobꝰ ff.eo.Sʒ hec nõ placet vt dicit glo.qꝛ cũ oẽs ope ↄſiſtãt in facto/ergo ſunt oẽs ĩcerte.vt.l.ſtipulatiões nõ diuidũ tur.ff.de vᷣb.obli.Nã aut ↄſideras oꝑas añqᷓ; flãt ⁊ ſunt icerte qꝛ ñ ſũt ĩ reꝝ natura.aut ↄſideras qñ facte ſũt ⁊ ex pirauerũt:⁊ ideo nõ ſũt certe.aut ↄſideras dũ fiunt ⁊ ad⸗ huc nõ ſunt ꝑfecte:ᷓ incerte.vt.l.ſi is qͥ q̃dringẽta ·S.q̃dã ff. ad.l.fal.⁊ iõ nũqᷓ; dʒ agi certiↄdic.Hõ ob.ꝙ dicũt᷑ qdã certe:qꝛ hec certitudo reſpicit q̃litates ipᷣaꝝ nõ ſubſtãtiã qqꝛĩ ciꝰ ſubſtãtia ſunt ĩcerte.Nec ob ꝙ petũt᷑ ad inſtar pe cunie credite:qꝛ illudveꝝ qñ petit᷑ oparũ extimatio:non Pactum aũt opere.(¶¶ Mõ ſolet dubitari an q̃dlibʒ pactũ veſtiatr᷑ iu qdᷣlibʒ an ramẽto.dicũt quidã ꝙ ſic per hac.l.⁊ aut᷑.ſacramẽta.Tu veſtiat᷑ iu⸗ dic ↄ:qꝛ hic ſpale ĩ operis in ↄꝛiũ ius cõe.Mõ obſt.aut᷑. ramento. ſacramẽta:qꝛ ibi ſolũ operat᷑ vt minoꝛ pꝛo maioꝛe hẽat᷑/ non aũt obligationẽĩducit. Nerũtamẽ qͥdã tenẽtes pꝛi⸗ mã opinionẽ arguunt ſic: potentiꝰ dʒ operari illud qð oꝛ dinatur ↄirecte ad vnũ effectũ qᷓ; qʒd oꝛdinatur per obli⸗ legis manumittatur ex neceſſitate. B ¶ Vogdo op ꝙ recipiẽs pecuniã poſſit ĩponercoꝑas.vt l.etiã ·.j..de obſequijs.So.vt glo.qꝛ płes ſũt caſus.i Itẽ op.ꝙ oꝑe repeti nõ poſſũt vt.l.ſi nõ ſoꝛtẽ ·S.libertꝰ.ff.ð cõ Opere an di.inde.So.dicit glo.ꝙ repetit᷑quãtũ erat conducturꝰ:⁊ poſſint re⸗ ideo dic ꝙ aut fuit ſolutum pꝛecium operarum ⁊ illud re peti. petitur:aut opere fuerũt ſolute:⁊ tunc repetitur q̃tenus erat cõducturus recipiẽs:qꝛ intm̃ eſt locupletioꝛ nõ quã tũ iſte erat locaturꝰ:qꝛ ĩtm̃ non eſt locupletioꝛ ſoluens. tẽ op.de.il.ſi cũ ·S.ſi pecuniã.de dona.inter vir.⁊ vxo. o. vt glo.⁊ vltima eſt vera. “ ¶ In glo. que incipit.ſ.ſi credens.in·S.libertus. ibi ſol⸗ uit operas hic pꝛceciũ operarũ.⁊ ita nil habent cõoe. — 7 uam Exactio pꝛecij futurarũ ope *rarũ cadit in delictum.⁊ in.l. eliacẽtiam ⁊ perdũtur oĩa iura patronatꝰ.h.d. D C(Ad euidẽétiã quero quid eſt onerare liberta Liberta⸗ tem. Reſpondeo quando dicit patronus ſi feceris mihi tẽonerare ſic dabis mihi.x.vnde non fit animo exigenÄi ſed liber⸗ qͥd dicat. tatis onerande:⁊ hoc non tollit iura patronatus. Item eſt ſciendum ꝙ ſunt quattuoꝛ actus:de quibꝰhic tractandum eſt/nam eſt ↄuentio de operis. Itẽ exactio. Itẽ cõuentio de pꝛecio operarum. Item exact io pꝛecij ⁊ aut fit ab inuito /aut a volente. “ ¶Er tex.modo iſtud poteſt referri dupliciter vt pʒ in glo. Quero que eſt cauſa que facit perdi cõtra tabulas ⁊ iura patronatus. Reſpõdeo eſt ipoſitio operarũ: ⁊ qͥd tũc perdatur eſt opinio.NHam Hug.tenet ꝙ per eam ſo⸗ lam perdatur ius ſuccedendi quod non verum:⁊ ideo te ne opinio. Joan.ꝙ ex ſola impoſitione nil perdatur. Item eſt exactio operarum ⁊ per hanc perdit patronus contra tabulas ne viuentis operas ⁊ moꝛtui ſucceſſionẽ habeat vnde eligat quod velit vt.l.ijq de bonoꝛum poſ⸗ ſeſſione contra tabu. Item eſt exactio pꝛecij operarũ pꝛe teritarum ⁊ per hanc nil perditur: quia pꝛecium non haz⸗ bet ex ↄuẽtione:ſed ex.l.que operas conuertit in intereẽ Aagt (Nenop de (rritptali Uuppetui pdd ſelactepue Shccdͤ ſuſt thelinerſt luckocipatr fogntateqdu⸗ ſetgiconſe ſhnüsnarit ineti ſ⸗ toblgation gitonnbter De Pperis libertoy. De Bonis libertox. Fo. V. Do Ntgoſliß NA maromntſits g⸗ agnnr tfhic Gurr eſ 3Patonttſlen k öietni⸗ 4 Ftwheze Exneceſtten hummittengg = 1 2 umittisig. gegte rci f denn dona intert lofacta in èe . Siergofe dicas ſee ledeo nem ſnatcähznget gorreolt g irneceſtutne ittenononrpe artes Pin neceſtinenn tuaeninatn tiponeftohe ſüͤt caſns libertef rtconduct erarumi crepeniurin locupletionni cupletorſlun Narinter wN glben blt i habentche. dcſfnuenin igdelaume Urpenone ckonennel . nus ſitteelie erigeciſci atronetlô, etis Neli ders gictnn uneruunſi duplenn e⸗ rdicint ln tooennit nig ⸗ S = S=S= = enlpeniin 4 . S bdiurisfn. ex neceſſi⸗ tate. Obas noõ . iponit ma numittẽs 2 poſt moꝛa vt.l.in ſtipulationibꝰ.g. oparũ.ff. de ꝓbo.obli. nec onerauit libertatẽ. ⁊ hoc eſt verũ:lʒ alij dicant aliter. L Dre eſt exactio pᷣcij operarũ futurarũ: ⁊ tunc aut ſponte oluẽte ⁊ nil ꝑditur: qꝛ delictũ non cõmittit᷑ in volẽte:vt l.j.in fl. ⁊.l.q̃ro.de ac. emp.⁊.S.de trã ſac.l.cuzʒ donatiois. Aut exigit ab inuito/x tunc mcidit in.l.eliacentiã.⁊ ꝑdit oĩa iura patronatus.vt.l.fli · S. fl. ff. qui ⁊ a qui.⁊ hec veri⸗ tas de matcria iſta. . P Ber Ater tu a Ex neceſſitate manumittens õ nõ imponit operas / nec reuo Acat in ſeruitutem. h.d. ELOp. de. l. q ex cauſa. ff. de bo. li. Sol. vt glo. Itẽ op.de.l.cãpanꝰ.de oꝑis li.So.ibivolẽtiĩpoſuit nõ inuito.¶ Sed quid ſi teſtatoꝛ ꝑcepit ꝙ manumitteretur / 7 ꝙ opere imponãtur/an poterũt poni:Hicit glo.ꝙ non. per.l.cerdonẽ᷑.ðff.e.qð eſt verũ ex vi iuſſus.ſed ex volũta⸗ te liberti ſi hoc pateretur bene poſſent imponi. Itẽ op. ſi iſte poteſt petere puniri quẽ manumiſit:ergo poteſt eũ reuocare in ſeruitutẽ/que eſt pena non honoꝛãtis patro⸗ num/qð eſt cõtra.l.ij.S.e.Sol.vt glo.qꝛ aliter caſtigabit AItem op.ꝙ habeat ius patronatꝰ manumittens ex ne⸗ ceſſitate: vt.j.de bo.po.õ ta.lib.l.j.Solu.vt glo.qꝛ multa ſunt iura patronatus/x q̃dam habet. ſ. ð ta. vt in cõtrario quedã nõ.ſ.ius reuocãdi in ſeruitutẽ:vt hic. ꝛeciũ operarũ pᷣte Ec P atro nis ran poteſt peti nõ Aſuturarũ ⁊ excuſat᷑ a pᷣſtatione oꝑarũ/q duos Afilios eodẽ tẽpoꝛe habbet. ¶Op.ꝙ ſufficiat habere vnũ filiũ: vt.l.qͥ libertinꝰ.ff. eo. So.vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ etiã duo nõ excuſent᷑:vt dic.l.qui libertinꝰ. Sol. vt glo. ¶ Itẽ op. ꝙ ⁊ aliud excuſet ab ope⸗ ris:vt.l.interdũ.ff.e.Sol.vt glo.qꝛ hec ſᷣm illã:nã digni⸗ tas excuſat:⁊ ideo ſemel dicebã cum qͥdam ſcriptoꝛ eſſet factus rectoꝛ iudicioꝝ ⁊ peteret᷑ ꝙ ſcriberet ſicut ꝓmiſe⸗ rat ꝙ dignitas debet eũ excuſare in ſcribẽdo: vt dicta.l. interdum: ſed foꝛte illa dignitas excuſat hoc nõ. Buk. FPgg 5 ω Qui manumittit ſer tuis numis. uã nũmis acceptis ab eo operas ĩponere vel in ſeruitutẽ rcuocare non põt:licet quo ad alia ſit pꝛonus.hoc dicit. C Opo. de.l.j·S.illud.j.de lati.li.tol.Sol.vt glo. RAh orpeo Dignitas ſupueniẽs liberto li Ib erke. Kronenn ab opis. h. d. gat obligatio oparum: Glo. dicit ꝙ nõ/ bñ. ¶ Verũ op.de.l.plane.ff.e.Et rñdet ꝙ ibi eſt aliꝰ caſus. qꝛ ↄſentit vt alij nuberet hic ſibi.⁊ eſt rõ:qꝛ qñ cã eſt ppe⸗ tua/ppetuũ ꝓducit effectũ. Sed qñ eſt tẽpoꝛalis ꝓducit effectũ ad tẽpus.⁊ idem qð extinguit᷑ non recõualeſcit. Sed hic qð ſuſpenditur ſic:vt.l.qui res.S.areã.ff. de ſo⸗ lutio.⁊.l.inter ſtipulãtẽ.S.ſacrã.ff.de vbõ.obliga.modo ita eſt ꝙ qñ patronꝰ conſentit ꝙ liberta nubat ſibi cõfert ei dignitatẽ qᷓ durat ꝑpetuo:ergo opere ppetuo nõ pᷣſtan tur.ſed qñ conſentit vt extraneo nubat ſola rõne ſiniſtre ſuſpitiõis mariti impedit oꝑas peti:ergo ea ceſſante oꝑe poſſunt peti. Pꝛeterea qũ nubit patrono dignitas extin guit obli gationẽ oꝑarũ:⁊ id eo ꝑpetuo nõ reſurgit. Sed . quãdo nu bit extraneo nõ extinguitur obligatio:ſed ꝓhi bet᷑ petiti o:⁊ ideo ceſſãte cã pĩedimẽti petitionẽ poſſunt peti. ¶ Item op. ꝙ operas pᷣſtare cogatur: vt.ff.e.l.ſicut. Solu. vt glo. Her̃dibꝰ eyneis an debeatk re⸗ a & Uerentia. Ftius Hepetitio non fit vbi apparet de „ D. volũtate cõtraria diſponẽtis.hoc Dici Ja But. ihfdibus e = Liberti hr̃dibus ẽneis reuerẽ⸗ „ Ivberti. tiã nõ debet/ necliben mlieris dz opas viro.h. d. ¶ſ Op. ꝙ hr̃dibꝰ e?̃nei debe E Aatur reuerẽtia: vt.l.ij. S. de in ius vocã. So. nõ debent᷑ oꝑe q̃ ſũt in faciẽdo vt hic.ſed q̃ in nõ faciẽdo ſic 4 yt ibi: ⁊ eſt ratio qꝛ minꝰ grauat᷑ qͥs in nõ faciẽdo qᷓ; ĩ fa⸗ ciendo:vt.l.ſi cõſtante.S. ſi maritꝰ.ff ſo.ma.⁊ ideo faciliꝰ ꝗs grauat᷑ in eo qð eſt leue.ſ.in nõ faciẽdo qᷓ; in grauioꝛi. Itẽ op.ꝙ etisã illud qð eſt in nõ faciẽdo non trãſeat ad hr̃dem:vt.l.hr̃dibꝰ.ff.de dolo.So. illud ideo qꝛ nõ eſt fa moſa actio:qꝛ agit᷑ de calculo ⁊ nõ de ꝑfidia ciꝰ ſed defũ⸗ cti.¶ Itẽ op.ꝙ reuerẽtia in faciẽdo debeat hr̃dibꝰ extra⸗ neis:vt.l.etiã.de oꝑis liberoꝝ.So.vt gl.i¶ Ad ſcdᷣam ꝑtẽ op.ꝙ viro debeat᷑ honoꝛ:vt.l.j.S.de in ius vo.Sol.vt gl. T.· l. ij. ff. ſi inge.eſſe di.cum ſi. So.vt glo.⁊ pꝛima eſt vera. Quid ſi patronus diuertit a liberta an reſu⸗ ASE Bo dD Hec lex eſt 3 grammaticos qui di⸗ *e ☚◻ cunt ꝙ filius liberti eſt libertinꝰ:im mo eſt ingenuus ⁊ dicit ſummarie. Filiꝰ liber⸗ Sti eſt ingenuus: ⁊ qui conſentit liberte: vt nu⸗ bat non poteſt ei operas imponere:licet iura patronatus retineat.hoc dicit. Opponitur ꝙ pꝛeſtet operas:vt.ff.e.l. ſi quis.⁊.l.ſicut. E i manumittuntur. Er, Etus põt moꝛari vbi velit/duz tñ opas debitas R&Peeſtet patrono/ nec ſilij patroni poſſunt ipſuz in ſeruitutem reuocare ſi ingratꝰ nõ eſt.h.d. Quid ſi ope⸗ RX ras etiꝗ debet filijs patroni ⁊ dic vt glo. NRredhibitione. deat enuzl⸗ Rasatat punitur in operis eius. b. dd. ¶Sp.·ꝙ aliter puniatur:vt.l.mancipia.S.de ſeruis fug. BDe bonis libertozum MKubzꝛicac. ” actum factum cum α⁵ Oltum. E dño non inducit neceſſitatem manumiſſionis/nec tolli⸗ tur iure patronatus pactum / cum futu PBEy Ero ſic. hoc dicit. N(¶Ex tex.ab emptoꝛe eodẽq; futu⸗ ro dñio ſuo pꝛeſenti. ¶Op. ꝙ ſi det pecuniam pñti etiã do manumittat:vt.l.cuʒ affirmes j.de li.cã ¶ Item op.ꝙ iura patronatus non publicentur: ſed trã ſeant ad filios danati:vt.ff.ad.l.iuł.ma.l.eoꝛum. So.vt glo.⁊ media eſt verioꝛ. 4 n glo.que incipit operis.ibi pꝛeterite libertatis.⁊ nõ eſt ta manumiſſio qᷓ; reintegratio pꝛimi ſtatus.ꝗ In ea⸗ dẽ gloſ.ibi non pꝛeſenti domino dabit ⁊ concoꝛdat cum pꝛimo reſponſo huius legis. „ J lib erti Scientia ⁊ conſenſus punit patie⸗ J ρνtο 7 conſentiété. h. d. quis Ad euidentiam ẽ ſciendum ꝙ ali J riquando manumitto ſeruum inter viuos/⁊ inter viuos remitto ius patronatus/a⸗ liquãdo in vltima voluntate facio vtrumq;ʒ:aliquãdo in⸗ ter viuos manumitto: ⁊ vltima volũtate remitto iura pa⸗ tronatus:⁊ de his omnibus caſibus dubitatur quidvide atur eſſe remiſſum ſi ius patronatus eſt remiſſuʒ? 2 rñdet ꝙ omnia videntur remiſſa excepta reuerẽtia ⁊ iure reuo⸗ coandi in ſeruitutem. Et hec lex bꝛeuiter hoc intendit Re Jur: pfo⸗ miſſio iuris patronatus inter viuos ⁊ in vltima volunta natꝰremiſ te tollit omnia iura patronatus excepta reuerẽtia ⁊ iure ſio ĩter vi⸗ reuocãdi in ſeruitutem.h.d.ſ¶ Diuide in quattuoꝛ partes uos ⁊ ĩ vl⸗ qꝛ in pꝛima loquitur qñ inter viuos manumiſit ⁊ remiſit tima volſi iura patronatus vel vtrumq; fuit factum in vltima volũ tate tollit tate. In ſecunda manumiſſio fuit facta inter viuos ⁊ re⸗ om̃ia iurs miſſio iuris patronatus in vltima voluntate. In tertia pronatus excipit. In quarta reſeruat in aliquibus ius antiquum. Secũda pars incipit ibi in yſi.idemq; iuri.Tertia in vᷣ. ita tñ. Quarta.in vᷣſi.his vid elicet. Db·a non valeat remiſſio iuris patronatus in aut᷑.vt 1 dece.So.tolluntur per remiſſionẽ omnia iura: vt hic excepta reuerẽtia ⁊ iure reuocandi vt ibi ⁊ hic.¶ Itẽ op. ad idem de.il.paulus·S/ patroni.ff.e. So.vt gl. ¶ Itez op. contra glo. de.l. etiam. ff. e. So. vt glo. Item op. ꝙ multi ſint caſus ex quibus competat mera libertas: aliter qᷓ; ꝑ reſtitutionem natatium:vt.l.j.j.de lati.li.tol. So.vt gl. Item op.ſi remanet reuerentia patrono qð perdu per remiſſionem iure patronatus:⁊ dic vt glo.Collige ergo ꝙ iura patronatus ſunt plura ⁊ hic dãtur modi remiſſio nis eoꝛum.Et ideo quero de duobus. Pꝛimo que ſũt iu ra patronatus / dic vt glo.¶ Item quero qualiter ꝑdant᷑ NRñdeo ꝑ reſtitutionem natalium tolluntur omnia exce⸗ pta reuerentia ⁊ iure reuocãdi in ſeruitutem: vt hic con⸗ ceſſio libere factionis teſtamẽti valet ſi fiat a pꝛicipe nõ ab alio ⁊ attende de hac reſtitutione natalium ꝙ dum di⸗ cit pꝛinceps reſtituo te natalibus eſt dicere reſtituo te na talibus communibus iuris naturalis quo iure non erat Butrigarij Scda pars ſuꝑ Bexto libꝛo Codicis differentia inter ſeruum ⁊ liberum:qꝛ omnes erant liberi ſic dicit cum aliquẽ legitimat:qꝛ reſtituit eum natalibus communibus iure nature/ quo iure non crat differentia inter ſpurios /legitimos:vt ĩ aut᷑.qui.m o.natura effi.ſui ⁊ ideo comucs cũ legitimãt aliquẽ nõ deberẽt dicere fa⸗ cio te legitimũ: ſed reſtituo te natalibus cõibus ⁊ pᷣmijs liuris naturalis:quo iure non erat differentia inter ſpuri⸗ os/⁊ legitimos/⁊ remoueo obſtaculum iuris ciuilis. ¶ In glo. que n ſr vt in.ibi vel tertio/pꝛima nik. Si in fraudem patroni fa⸗ cta fuerit alienatio Mubꝛica 7 L Viuide ti.in D e J 1 kraud em. tres partes: aqꝛ in pꝛima ponuntur duo dicta vide⸗ S licet quo caſu ⁊ inquãtũ reuocẽtur ali enata in fraudem patroni. In ſecũda ponitur qua actione reuocent᷑. In ter tiga ponitur exceptio pꝛemiſſoꝛum.Se rERAE.Cunda pars incipit in vſicu. defuncto. Tertia in verſi.verum. . ¶ Ex tex.lſi in fraudem Jecce quo caſu reuocenturſ qua tenus lecce inquãtum reuocatur.in ſequẽti.l.habes.qua act.reuocatur:⁊ exceptio a pꝛedictis.Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ aliquando decedit libertus relictis fuijs: et tunc patronus nil habʒ:vt · S. ſed noſtra inſti.de ſucceſ li. idem dicunt quidã ſi reliquit frem ⁊ male:vt inſti.de ſer⸗ uili cog:S.fi. Sed quando filij non ſuꝑſunt:tũc ſuccedit ab inteſtato ⁊ aduocat legitimam que eſt tertia:⁊ eſt mi⸗ rabile ꝙ ſuccedit liberto ⁊ venit o factum cius reuocan⸗ do alienata per libertum. ¶ QSOp.ꝙ etis ceſſante fraude poſſit patronus reuocarce: vt.l.j·S.j.ff. eo. So. aut alienat interviuos:vel per liberta tes directas:⁊ tunc requiritur fraus:qꝛ iam cxiuerũt pri inonium defuncti:vt hic:aut per libertates fideicommiſ ſarias ⁊ legata:⁊ tunc ſufficit ſolus euentus:qꝛ illa debẽ tur ſolum ci alieno deducto vt.l.papinianus·Squoniam autẽ quarta.ff.de ĩoffi.te.¶ Item op.ꝙ etiã ſi nulla fraus aſſit reuocẽtur:vt l.omnes.S.lucius.f que in frau credi. So.ibi pꝛeſumitur fraus:qꝛ omnia erat alienata.i¶ Iteʒ op.ꝙ in fraudem alienata non reuocentur:vt.l.j·S· iteʒ ſi quis in fraudẽ.ff. e. So.ibi titulo oneroſo alienauit: ⁊ ex hB iſurgũt duo. Pꝛimũ qꝛ non pᷣſumitur dolus.Scðm qꝛ recepit pᷣcium libertus:ſicut rem tradidit: ⁊ ad hoc alie⸗ nauit ti.lucratiuo.ſ¶ Itẽ op.ꝙ reuocet totũ:vt.l.papinia. ff de ioffi te. So.aliũd q filius agit querela inoffi.te.vt ibi:aliud cum patronus reuocat alienata ĩ fraudẽ:vt hic idem eſt ꝙ in patrono:quãdo filius rcuocat donata per qjuerels ino fficioſe donationis:vt.S.de inoffi.donat.per totum.¶ Item op.ꝙ non reuocet:vt.l.ꝙ ſi in diem · S· ideʒ ſcribit.ff.de pet. hered. So.reuocat caluiſianavt hic:non petitione hereditatis:vt in ↄꝛio. Iteʒ op.ſi ſuccedit ab inteſtato patronus qũo reuocat cum habeat totum. Rñ⸗ deo illud totum non eſt tm̃ quãtum eẽt legitima ſi nil eẽt alienatum.¶ Itẽ op.hic reuocat patronus ⁊ vidctur mi⸗ rabile:qꝛ ſuccedit defuncto ⁊ venit ð factum eius.õ.l.he redẽ.ff.de reg.iur.So.hic venit pr̃onus iure pꝛopꝛio nõ defũcti.Sʒ hoc non ſufficit:qꝛ etiã ex ꝓpa pſona nõ põt hr̃s venire contra factũ defuncti cum de euictione tenes tur:vt.l.ſi ob cãmj.de cuict.⁊ ideo adde ꝙ hic nul ꝑcepit patronus ex voluntate liberti.⁊ ſi dicas nonne ſuccedẽs ab inteſtato hʒ ex voluntate defuncti.Rũñdeo non hic qꝛ non habet vltra legitimã.¶ WModo q̃ro an idem ſit in hac ſucceſſione qð eſt in ſucceſſione ingenuoꝛũ:⁊ dicvt glo. erron Item quero q̃ ſint ac.reuocatoꝛie:⁊ dic vt gloſ.de quo ĩↄſẽtit li plene dixi in · Sitem ſi in fraudẽ inſti.de ac.¶ Iteʒ quero berto do⸗ an ſi conſentit patronus liberto donanti dũ viuit ſibi pꝛe nãti an ſi⸗ iudicet.Rñdeo remotis truffis cuʒ nõ reuocent᷑ niſi dolꝰ bi pᷣiudi⸗ interuencrit:vt hic dolus non infertur volenti:vt.l.cum cet. donationis.S.de tranſac.⁊.l.j.in fi.ff.de ac.emp.ergo pa tronus qui conſenſit reuocare non poteſt cum dolum nõ receperit. Item q̃ro an poſſit bñ merentibus donare:⁊ dic vt glo.ſ Itẽ q̃ro quid ſi arrogatoꝛ ĩ fraudẽ filij arro⸗ gati alienauit an filio dat᷑ reuocatoꝛia ⁊ dic vt glo.Col⸗ lige ergo ꝙ aut libertus alienat ĩter viuos/aut in vltima volũtate.ſi ĩter viuos.aut alienat oĩa bona ⁊ reuocãt᷑:qꝛ lex fraudẽ pᷣſumit:vt.l.oẽs ·S.luciꝰ.ff.q̃ in frau.credi.aut alienat q̃dam bona non oĩa:⁊ tũc aut titulo oneroſo ⁊ nõ reuocãtur ĩd iſtincte.vt.l.j.S./ſi qͥd in fraud?᷑.ᷣff.e.aut titu. lucratiuo/⁊ tũc aut ſine fraude ⁊ nõ reuocant᷑:vt hic ĩnui tur.aut in fraudẽ legis/⁊ ipſo iure nõ tenet alienatio ⁊ re uocat᷑ in totũ.aut in fraudẽ patroni ⁊ reuocatur quatenꝰ excedit legitimã patroni qð dixi in re ſingulari alicnata inter viuos. Idẽ dicas in libertatibꝰ directo in teſtõ re⸗ lictis.Si aũt alienat in vitima volũtate/vł fideicõmiſ.li bertates relinqᷣt:tũc licet fraus ex aĩo nõ interuenit.ſi tñ re ipſa fraudetur patronus reuocãtur:vt.l.j·S.j.ff. e.⁊ ra⸗ tionem dixi.S. G Famoſã actionẽ nõ iſti⸗ HW Gnutra. tuã ̊ patronũ meũ.h.d. BDe obledqjs pronis pᷣſtãdis. (¶Op. ꝙ poſſim famoſam actionẽ in⸗ Actione ſtituere: vt. l. qſitũ · S. fl. ff. de in ius vo⸗ famoſam . 3 4 nõ ↄpetebat.¶ Sed ʒ hoc op.ꝙ etia alieno noĩe nõ poſſit vt.l.j.S.ſi tu.nõ ge.So.ibi nolebat criminalẽ ꝓponere ꝙ nõ põt / ſʒ ciuilẽ ſic. Sed ̊ᷣ hoc op.ꝙ ⁊ criminalẽ poſſit nã facit remoueri ſuſpectũ tutoꝛẽ:vt dic.l.j.ſi tu.nõ ge.ſj ibi iploꝛat officiũ:aut ergo ꝓpꝛio noĩe agere vult/⁊ tunc aut vult actionẽ nõ famoſaʒ ꝓponere ⁊ põt cũ venia. aut vult agere alicno noĩe:⁊ tũc aut ciuiliter ⁊ põt:aut crimi naliter ⁊ non põt.ſed bñ põt officiũ iploꝛare vt dic.l.j.ſ tu. non ge.⁊ hec eſt veritas.But. — Ib 3 Sipatronꝰ ↄſentist liberte vt nu L Bberte. bat nõ petit ab ea q̃ ſine ſuſpitiõe pᷣſtari nõ poſſunt.h.d.¶ In glo. que incipit ad hec.ibi operã quã poteſt ſine ſuſpitione ꝑſone. But. MWanumittenti ex neceſſitate debetur G Tiam. reuerentia.h.d. But. ☚ Libertus dz vo J n anumiſloꝛ e care pr̃onũ cum .R venia ⁊ poſtqᷓ; ↄparet in iudicio dʒ ei cũ reuerẽ tia loqui.hoc dicit Butrig. can. Sol. poſſum elieno noiĩe vt ibi ꝓp⸗ an poſſit pꝛio nõ / vt hic. Itẽ op/ ꝙ nec ꝓpᷣo / nec qs iſtitue⸗ alieno poſſum:vt.l.nõ ſolũ ·S. quẽqᷓ;. ff. re ᷣ pto⸗ n de iniur. Sol. ibi volebat noie illiꝰ cui nũ ſuũ. QTia Libertus liberis dãnati patroni dʒ . m. rcuerentiam. h. d. Butrig. L Ibertos.*ααnnrrtd b o. Bu⸗ LO) Echlibertis. Anitnanibeon⸗ uerce vel parẽtes.h.d. Buk. LEc patronce. ben cagir onro br⸗ Be libertis eoꝛü libertis. Ex neceſſitate manumittẽs non reuocat in ſeruitutem.h.d.But᷑. π☚ manumiſlus. uench iuni RSAA IEE etiã leuis ĩ faciẽ = do inducit reuocationẽ in ſeruitutè ⁊ nocebit m, &( filijs naſcituris nõ natis.h. d. ¶ Op. ꝙ ex leui cã nõ reuocet᷑ in ſeruitutẽ libertꝰ:vt.l.ſolo.jde libe.cau. Sol.vt glo.⁊ ſic collige ꝙ graue ẽ facere qᷓ; omittere ⁊ iõ dicimꝰ ꝙ leuis culpa ĩ faciẽdo eqpat᷑ late in omittẽdo:vt l.ſi ↄſtante·S. ſi maritꝰ.ſo.ma.⁊.l.qꝙ nerua.ff. depo.¶ Itẽ op.ꝙ etiã in faciẽdo nõ inducat reuocationẽ in aut᷑. vt lis berti de cetero.S.illud.So.vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ cã ſtatꝰ co rã pedaneo iudice expediri nõ debeat:vt.S.de peda.iud. l.placet.So.vt glo.i Itẽ op.ꝙ nõ ſolũ nati /ſed etiã cõce pti ſint liberi:vt.l.ĩ ſᷣuoꝝ.S. fli.de ſta.ho.So.fateoꝛ oppo ſitionẽ.⁊ iõ ſub.vł ↄcepti.¶ Itẽ op.tex.dic ð manumiſſo in maſculino q̃re ergo hic tractamꝰ de filijs cũ nõ ſequã⸗ tur patrẽ ſʒ matrẽ.⁊ dic vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ nõ poſſit reuo cari ĩ fᷣuitutẽ:vt.l.j.S.e.⁊.l.j.⁊.ij.ð oꝑili.So.h̊ ſpõte fue rũt manumiſſi.ibi coacte. aut ꝗ̊ qs manumittit coacte⁊ nõ hʒ ius reuocãdi:vt.l.j.S.e.cũ ſl.Aut manumiſit ſpõte ⁊ tunc aut erat remiſſum ius patronatꝰ:⁊ tunc poteſt re⸗ uocari pꝛo magna non pꝛo leui.etiã in faciendo:vt dicto doene tisccteris nuchic Pe eresdeum Ludic lagmpe mad qpe⸗ goſtmunis bbertetem.x ettueri. 7 Mlcunt quid lnne loltde flis glerss dehen⸗ nnaetüͤſiſ iluͦeyfe –— entreuerent Demn ſtidiſpone Fipinncemn ühabebikpn honqꝛkacer nisclulis Uterris lien Ggtimo quaf ſemnus gim mmslicet ine ſumnbiumn ſibaberern onntsiuriſ ſnilecäntl mepoſſtr D r nn trenoe⸗ gſie 6 ſoſtaginizi panonüni, hnoſamagne⸗ neeſte ocberwweligi lenoncie ii ninale ponn ZCFpninali igerevult t porchvenin rdpor:ant e nare dil ſnriatlbenenn besäſine ſthin 1glo apeinee nepſonebe. neceſtatedehn ut. f Lbemung lecarepfohün iciodzeicineni danati penont Butrig lbert? dzobſe niſtenii.h.d Gno non denn de De Jure anuloꝝ aureoꝝ. Qui admitti ad bo.poſ.Fo. VI. ””ä . * D S. illud.aut non fuit remiſſũ ius patronatꝰ⁊ tunc aut of⸗ fenſa eſt in faciendo:⁊ tunc etiam pꝛo leui poteſt reuoca ri in ſeruitutem vt hic: aut eſt offenſa in omittendo ⁊ tunc pꝛo leui offenſa non põt reuocari in ſeruitutẽ: ꝓ ma gna ſic.vt dicta.l.ſolo.ſ Modo pone ꝙ plures ſũt manu miſſoꝛes: ⁊ qdã volũt reuocare:qͥdã non:⁊ circa h̊ dic aut qdà ſũt offẽſi:q̃dã nõ/t offẽſi volũt reuocare alij nõ: pñjt offẽſi reuocarevt.l.ſʒ ſi hac·S·qͥtiẽs.ff.qꝛ a qͥbꝰ.aut Coõcilium ppłi non bot que le uriap libeen cogikhongin ißſtaregfonntt libarns a. temnanunftitt niuenob⸗ g tiuſil ſcruickirlat CDge ſoloſceſtee⸗ grizonin utehnonitin nuf nſ inine, i a, SSS nati lt = = = S= = = = E — ☛R£ = = S. =. = = 2 ☛n☚nn v = = = = S= — — ☛ S= = = = — – = S = —,,— = — — S= E = ☛ = = = =ι oẽs ſunt offenſi:⁊ quidã volunt reuocare/quidã non ⁊ q̃⸗ ris qui debeãt pꝛeferri: ⁊ videtur ꝙ pꝛeferant᷑ volentes reuocare:qꝛ vbi plures habent ius inſolidũ vnus poteſt iuitis ceteris experiri:vt.l.fi.⁊.l.ex duobꝰ.ff.ð duobꝰrei. ſit què iegitimare ð. S.fi.in aut.qui. mo na.effi.le nec qũ⸗ poſſunt vectigalia inſtituere ⁊ . conſequẽs qui ea nõ ſol⸗ uit non facit pctm̃.Sʒ licʒ non eẽt con eſſum ex parte cõ⸗ ſtãtine ciuitatis:tñ allegarẽt conceſſionem ſibi facta ⁊ ꝓ baret ꝑ longum vſum per.l.cum de in rem verſo.ff.de vſu ris.hoc dicit. Jaco.butrig. Qui admitti ad bonoꝛum polleſlionẽ pol. et intra ſc. Mubꝛicc. ita ? hic. Pꝛeterea in pari cã melioꝛ ẽ cõditio volentis rrrr vti re ad eum vſũ ad quẽ inuẽta ẽ vt.l.ſabinus.ff. cõi di⸗ ui.Tu dic ꝙ pᷣferant᷑ illi qui volunt reuocare: ⁊ lʒ als ſit regula ꝙ in pari cã melioꝛ ſit conditio volentis vti re ad vſum ad quẽ inuenta ẽ:tñ ſpãle eſt in libertate:nã cũ vnꝰ poſſit inuitis ceteris ſeruum communem perducere ad 2 libertatem: vt.de ſeruo cõ.ma.multo foꝛtius pꝛeſtitam poteſt tueri. ira S pfj Heredibꝰ extraneis patro⸗ b ertine. ni debetur reuerẽtia ſʒ extra (Sůz q eſt rõ ꝙ pñt filij reuocari in ſeruitutem cunt quidã ꝙ idẽ eſt in liberto ⁊ filijs eiꝰ. Alij dicunt y int Nisir de filijs manumiſſ cum patre. Sʒ quare di⸗ S ceret de filijs liberti cũ ⁊ ipſi liberti ſint:⁊ ideo dic ꝙ aut queris de heredibus patroni:⁊ dico ꝙ eis debetur reue⸗ rentia:etiã ſi ſint extranei non debẽt reuerentiã: filij ve⸗ ro viuẽte pr̃e debent reuerentiam:non tñ vt poſſint ex in ratitudine pꝑr̃is in ſeruitutẽ reuocari moꝛtuo pr̃e nõ de ent reuerentiam. De iure anuloꝛum aureoꝛum Mubꝛica. Atales NReſtitutio natalium nõ vDedpoõt fieri a cõcilio popu⸗ ali:ſed a pꝛincipe.h.d. ¶ Mota ꝙ concilium populi non pñt 2. quẽ legitimare ſʒ pꝛinceps. Sʒ bñ con R Ncedunt ſpuriis ius ſuccedendi:qꝛ acqͥ⸗ ſitiones que fiunt ꝑ vltimã voluntatẽ RRAeIſunt iuris ciuilis: z ideo circa eas põt ſtatutũ diſponere.¶ Modo vidi dubitari:quidã comes hʒ a pꝛincipe ius legitimãdi ſpurios nunqͥd legitimatꝰ p illũ habebit᷑ pꝛo legitimo in terris eccłie. Dhicũt quidam ꝙ non:qꝛ facere eum legitimũ eſt remouere ei obſtaculuʒ iuris ciuilis qdðᷣ obſtaculum non põt pꝛinceps remouere in terris alienis.ſ.eccłie.Alii dicũt ꝙ vbiq; habebitur ꝓ bertor 4 legitimo quaſi perſona ſit affecta. Quid ergo: certe ſi di⸗ ceremus ꝙ imperatoꝛ haberet iuriſdictionẽ in omnibus terris licet in quibuſdã exercitiũ cõceſſiſſet pape:tunc nõ eſſet dubium ꝙ vbiq; poſſet amouere ius obſtans:⁊ ideo vbiq; haberctur pꝛo legitimo:ſed quia dicimus econtra ſ.ꝙ omnis iuriſdictio eſt fundata in papa: licet exercitiũ tẽpoꝛalis cõpetat pꝛincipi videtur ꝙ ĩ terris pape nil di ſponere poſſit:⁊ ideo non teneatlegitimatio. — Ed hodie Hodie ſola mãumiſſio iu⸗ RN re aureoꝛum anuloꝛũ quo ad oẽs tʒ:nõ tñ quo ad patronũ.h.d.tex.⁊ gl. ¶ Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ tpe codicis erãt tria olim tria gña libertoꝛũ:nã quid am erat ſimpliciter manumiſſi erant gña ⁊ iſti honoꝛes habere non poterãt.vt.l.j.j.ad.l.iul.vice. quidam erãt qui poſt manumiſſionẽ habebãt ius anulo⸗ rum aureoꝛum: ⁊ hi reſpectu alioꝛum ſunt ingenui: re⸗ ſpectu patroni non: quidam erant qui natalibus reſtitue bantur:⁊ hi quo ad omnia ſunt ingenui:hodie vero ſim⸗ plex manumiſſio confert ius anuloꝛum aureoꝝ.¶ Quero an conciliũ populi poſſit quẽ legitimare /videtur ꝙ non ie concilium populi ſuccedit loco oꝛdinis decurionũ/ ed decuriones non poſſunt quem legitimare vel nata libus reſtituere ꝗð idem eſt vt.S.e.l.j.ergo nec cõciliũ po puli:verũtñ dicũt quidã ꝙ ciuitates italie hñt ius flſcale ex pace conſtantie:⁊ ideo vectigalia poſſunt inſtituere:⁊ peecatum facit qui ea non ſoluit:⁊ ex hoc dicunt ꝙ etiam legitimare poſſunt ſicut poſſet pꝛinceps:ſed ſi hoc nõ eſt de pace conſtantie/non video qũo concilium ppłi poſ⸗ nei hr̃des liberti reuerentiaʒ non debent.h. d. Onozum Bonoꝛum poſſeſ⸗ T. Lee *ſione delata patri NAYp filiũ/filius habet poteſtatem peten⸗ di ignoꝛate patre / ⁊ ſi pr̃ ratũ hũit tra hit ad ſe emolumentum ⁊ hic bonoꝛũ NRApoſſeſ. cõfirmatur ꝑ ratihabitionẽ pa⸗ Mtris: 2 ſi ꝑ filium non fuerit petita ad mittitur trãſacto tꝑe.h. d. ¶ Op. ꝙ immediate deferatur bo poſ.pr̃i.qꝛ eſt pꝛioꝛ in Bo. poſ. oꝛdine ⁊ non filio mediate.So.bo.poſ.põt multipliciter an imme⸗ cenſeri:nã qñq; defertur iure cognatiõis matrivbi fulius diate defe pꝛefertur:vł qñ mater eſt moꝛtua. hn⸗ qñ auꝰ maternꝰ ratur pr̃i. 1 eſt moꝛtuus. Itẽ qñ inſtitutus eſt filius:⁊ his caſibꝰ po⸗ teſt loqui hec lex.Sʒ in delata iure agnationis vel aſcen dentibus per lineã maſculinã loqui non põt Itẽ op non petatur:vt.l.j.S.decretał.ff.de ſuc.edic. So.q̃dam ẽ ho poſ.edictalis ⁊ iſta nec olim nec hodie ĩpetratur: vt ĩ 3210: quedà ẽ decretalis: ⁊ illa olim petebatur: hodie nõ vt· .e.l.fl.¶ Item op.ꝙ alia ratione non petatur quia eſt ius agendi que iura hodice non ipetrantur:vt.l.j.S. de foꝛ mu. Sol. quedam eſt poſ.bo. hec ẽ facti/⁊ acqrit᷑ ꝑ appᷣ⸗ henſionem coꝛpoꝛalẽ:vt.l.j.⁊.l iij.in pꝛin.ff. de acquiren. poſ.quedã eſt bonoꝛum poſ.⁊ hec nõ eſt ius quo petimus pꝛopter qð petimus:⁊ iſta non petitur hodie decerni: vt.x.e.l.fi.olim petebatur decretalis non edictalis: que⸗ *½ dam ẽ bonoꝛum poſſeſſoꝛia hereditatis petitio: ⁊ iſta eſt 1 ius quo agimus:⁊ de hac hic non loquimur:verũtamẽ l la que eſt ius quo a uo agimus olim impetrabatur cũ quadã ſolemnitate:hodie te pre petitur. Alij dicũt ꝙ hic filius potuit pr̃em certio⸗ rare in ↄꝛio non.Sʒ hec nõ ẽ bonsa ſolutio quãtũ ad iſtðᷣ gꝛium:qꝛ hec lex nõ expectat certioꝛatiõem pr̃is. Alii di cunt hic loqui in iure qrendo:in gꝛio loquitur in queſito. ſed hec non eſt bona ſo.ad iſtud ꝛiñũ:qꝛ aut quero de pꝛe iudicio gñando pr̃i: ⁊ tũc poſſet ꝓcedere hec ſolutio aut in querendis ⁊c᷑.aut q̃ro de ptate filij ad agendum ⁊ vide tur ꝙ citius admittat᷑ ad queſita qᷓ; ad q̃rẽda ·: vt.l.fi i .. ſi ꝑ vim vel alio modo:⁊ ideo ſi diceremus excludi in ↄꝛio ĩ queſitis: multo foꝛtius hic deberet excludi in querẽdis ⁊ ideo dic ꝙ hic loquit᷑ in his qͥ nõ in foꝛma iudicij petũt᷑ ĩ ꝗbꝰ põt filiꝰ petere:⁊ iõ currit tᷣs. Sʒ ĩ ↄꝛio loqt᷑ ĩi his q̃ in foꝛma iudicij petunt᷑ in quibus filius nõ põt ſine cõ⸗ ſẽſu pr̃is petere/⁊ ideo ñ currit tps.Alij dicũt ꝙ hic loqͥ⸗ tur iure veteri:in contrario iure nouo:vt hic liquebat. ¶Op. ꝙ nullo modo requirat᷑ conſenſus pr̃is:vt.l.cum nõ ſolũ ·.j.ð bo.q.li. Poſſʒ etiꝗ ſignari q ⁊ ibi expectat᷑ cõ ſenſus pr̃is:⁊ ideo facere differẽtiam inter ius nouum cet᷑ vetus non eſt bonum/nam ſi iure antiquo admittit᷑/ mul to foꝛtius nouo iure:⁊ ideo dic ꝙ in his que ex̃ figurã iu dicij petũtur filius admittitur iure antiquo/multo foꝛti⸗ us iure nouo:cum habeat maioꝛem ptãtem agendi. In il lis vero que in figura iudicij fiunt olĩ nullo modo admit tebatur:⁊ ideo tpᷣs non currebat:vt.d.l.j.in fi’ de annali excep.hodie admittitur ſᷣm.l.cum opʒ.⁊.l.cum non ſoluʒ ex iudicium ſine vlla voluntate pr̃is.¶ Item op.ꝙ emo⸗ lumentum non queratur patri indiſtincte: vt.l.cum non ſolum:⁊.l.cum opoꝛtet·j.de bo.que li.Reſpõdeo illud iu⸗ re nouo.i¶ Item op.ꝙ patris iuſſus debeat pᷣcedere ⁊ nõ ſequi ratihabitio:vt.l.ſi qs mihi bona.S.iuſſum.ff.de ac⸗ quirẽ hered.So.ibi in hr̃ditate acquirẽda:hic ĩ bonoꝛũ poſſeſ.⁊ eſt ratio qꝛ hereditas eſt de iure ciuili:ſed qð in⸗ troducta ẽ patria ptãs que facit ꝙ penes filium vno mo B ine ſolemnitate: vt. dicta.l.j..ij. S. de Bo. poſ. foꝛmu.iſ¶ Item op.ꝙ patre ignoꝛãte filius non poſſit pete an poſſit re/⁊ ideo ipᷣo iure non currat tps:vt.l.j.in fi.de anna.ex petere fili cep.So. dicunt quidã ꝙ pater hic conſentit ⁊ extunc cur us i rit tpᷣs.ĩ ᷣrio nonↄſenſit:⁊ hoc eſt õ tex.qꝛ dicit ꝙ ignoꝛã te p BGutrigarij Gcda pars ſuꝑ Gexto libꝛo Codicis mento hereditas non remanet:ſed tranſit ad patrem: vt l.placet.ff. de acquir.hr̃di.⁊ ideo abſurdum eẽt ꝙ ſine iuſ ſu pr̃is acquireretur ei hr̃ditas foꝛte damnoſa/ʒ ſingula res acquiſitiones ei ignoꝛãti queranturvt inſti.ꝑ q̃̊s per. Bo. poſ. no.acqᷣS.item nobis.ſed bonoꝛum poſ.eſt de iure pᷣtoꝛio ẽ de iure qð ſemper ſequitur equitateʒ /nec ita curat pr̃nam ptãtẽ pᷣtoꝛio. qð ptʒ qꝛ vocat filium emancipatum:⁊ ſʒʒ iſtðð ius põt pe nes fllium remanere bo.poſ.⁊ ideo nõ eſt neceſſe iuſſũ pa tris pꝛecedere:quia aut habebit ratum ⁊ ei queretur / aut nõ ⁊ nõ:⁊ ita nulla abſurditas oꝛiet᷑. Itẽ op.ſi filius po teſt petere quare ſpectatur ratihabitio. Rñdeo quedam ẽ agnitio bonoꝝ poſ. que eſt nulla:ſed expectat ratihabi tionem:⁊ tunc ſumit initiuʒ: vñ ſi non habeatur ratũ ĩfra tps nil valet:⁊ hoc eſt quando extraneus meo nomie pe tit eam:vt.l.bonoꝛũ.ff rẽ ra.ha.Sed qued eſt agnitio qᷓ eſt aliqua ab initio: ſed ſpectat confirmationem rati⸗ habitionis:vt eſt hic:quia ab initio eſt aliqua ⁊ ſumpſit initium:ſʒ ad hoc vt pri commodum queratur ⁊ efficaci ter ſit agnita:⁊ ſpectatur ratihabitio pr̃is vt hic:⁊ hoc iu re iſto/hod ie valʒ ſtatĩ nec ſpectatur ratihabitio niſi qus tum ad acquiſitionem vſuſfructus:vt.d.l.cũ non ſolum. Filius an ⁊.l.cum opʒ.¶ Item op.ꝙ filius nõ poſſit pꝛeiudicare pa poſſit pᷣiu trivt.l.filius.g de pac.So. ibi in queſitis hic ĩ querẽdis dicare pr̃i vel pactum filij non nocet pr̃i:vt in cõtrario.negligẽtia ſic vt hic ſimile in plato:vt.l.iubemus.j.S.de ſacroſã.ec. pꝛĩa placet. Itẽ op.ꝙ etiã caſu iſto non pꝛeiudicet filiꝰ patri.vt.l.fi · S dies.ff.quis oꝛdo in bo.poſ.ſerue.So.hic filiꝰ potuit patrẽ certioꝛare:⁊ ideo negligẽtia filij ei no⸗ cet qꝛ de querendis tractamꝰ:ſʒ in ↄꝛio non potuit certio rare/a ideo negligẽtia pr̃is ſibi non pꝛeiudicat:qꝛ igno⸗ rat:nec negligẽtia filij:qꝛ non potuit. Itẽ op.cũ tpᷣs ſit vtile non dʒ ignoꝛanti currere.Reſpõdeo ẽ vtile:⁊ ideo non currit ei cui petere non poteſt. Sed hic potuit pete⸗ re pr ſi a fllio fuiſſet certioꝛatus:⁊ ideo negligẽtia filij ei nocet.Collige ergo ꝙ in pꝛofecticijs ⁊ aduenticijs iure veteri totum commoduʒ acquiritur pr̃i:⁊ ideo aut ſolus pr̃ ſciuit delatã/⁊ debuit petere ałs ſibi unputet cum hic non requiratur factum fuũlij: ſecus in hereditate:vt.l.cũ ꝛoponasj.de herediinſti.idẽ ſi vterq; ſciuit: ſʒ ſi ſolus llius ſciuit hʒ locum hec.l.qꝛ in duobus pꝛeiudicat᷑ pr̃i. Pꝛimo ſi filius non petijt cũ poſſet. Item ſi nõ certioꝛa⸗ uit pr̃em vt ratã haberet infra tpᷣs:ſecus ſi certioꝛare nõ potuit:⁊ ſic eſt vtile tpᷣs:vt.l.j·S· dies.ff.e.⁊ expectat᷑ rati habitio pr̃is quãtum ad duo. Pꝛimo quãtũ ad cõfirma tionẽ agnitionis.Scðo quãtuʒ ad acquirẽdũ emolumẽ tum pr̃i: ⁊ hic non potuit filius petere:qꝛ ex̃ iudicium pe titur iure nouo:aut loqᷣtur in pꝛofecticio ⁊ idẽ ꝙ olim:aut in aduẽticio:⁊ tunc quantum ad cõfirmationem agnitio nis expectatur ratihabitio patris:qꝛ indiſtincte tenet: ſʒ quãtũ ad vſumfructũ querendũ pr̃i vel non bñ expectat᷑ vt.d.l. cum non ſolum.⁊.l.cum opʒ. Item q̃ro qð ſit tᷣs petẽde bo.poſ.Rñdeo in trãſuerſalibus centum dies:in directa linea ãnus:vt.·j.l.pꝛoxi. ¶ In glo. que incipit.ſ.vñ.in fi.ibi aduenticia.nõ ꝑ line⸗ am maſculinã deſcendentis:qꝛ tũc pr̃i deferretur imme diate non per fuliũ.¶ In gl. que incipit unmo.ibi vel dic ꝙ ſi prem.hec eſt bona ad pꝛiũ de.ł.ᷣſi · S. j.ff. quis oꝛ.ĩ bo. poſ.ſerue.⁊ non ad aliud.¶ In ea.glo.ibi vel hic in acqᷣ⸗ rend.hec ẽ bona ad ↄꝛiũ de l.ſi filius.non ad aliud. Se⸗ quens eſt bona ad pꝛimum contrariũ ⁊ nõ ad alia. Ad Ditio Adde in hac.l.in materia pcculij pꝛofe⸗ ecticij/ aduẽticij / caſtrẽſis vł quaſi bar. plene hic:⁊ in.l.f:·S. neceſſitate·jde bonis q̃ liberis.in.l. vj.ff.de acqui.heredi.⁊ ꝑ iaſo.hic multa accumulantem. Et notes hic eſſe glo.ſingu.in verbo ignoꝛante verſi.vł Cõſẽtire verius.ſᷣm ang.peruſi.hic in verſi.nota ſingulariter vbi an teneat᷑ dicit ꝙ etiam hodie cum iudicis officium imploꝛatur pr̃ pr̃ fllio qñ non hʒ neceſſe filio conſentire:⁊ hoc intellige qñ ita ex oꝛ iudicis of dinem agitatur iudicium ꝙ eius eſt capax etiam ille qui ficium im integer homo non eſt:⁊ ita loquitur hic glo.⁊ ſi aliter in⸗ ploꝛatur. telligeres ĩtelligeres male:vt no.gl.in.d.l.cum non ſoluʒ de bo.que li.idẽ ſequitur iaſ.in.l.cum filiuſfamilias.vbi dicit iſtam glo.ſingu.⁊ ibi per eum vide.ff.ſi certum peta tur. ⁊ dicit bar.hic ꝙ iſta gl.eſt vera ⁊ menti tenenda: vi⸗ de notata per phili.frã.i.c.flde iudicijs.li.vj. ATRe In bonoꝛum poſ. dela “ J bonozum ta ex linea trã ſuerſali dãtur centum dies ad petẽdũ.h.d. verum damnum ſed quaſi. =”MG fan tig Bonoꝛum poſſeſſio.agnita ĩ 9 fantis nomine defertur ſuc⸗ ceſſoꝛibus ſuis. h.d. E¶Opponitur ſic ⁊ videtur ꝙ infans non trãſ mittat bonoꝛum poſſeſſio. vt.lñ.j.S.ſi quis matrem.ff.ad tertullia.⁊.l.ſi infanti:j.de iure delib. Solu.ibinon fuit eius nomine agnita / hic ſic. ¶ Item opponi.ꝙ ſi ſit agnita non tamen tranſmittatur: quia infans equiparatur furioſo.vt inſti.de inutili ſtipu⸗ Infãs eq la.S./pꝓupillus.at furioſus non tranſmittat etiam aditam pᷣaraturfu vt.l.fina.S.tali.de cura.fu.ergo nec infans.Sol.hic non rioſo. equiparantur licet ałas ſic.Nam furioſus non tranſmit tit / infans ſic patri iure pr̃no.⁊ ſᷣm alios matri iure ma⸗ terno:vt plene dicam in.l.ſi infanti. . P M ã cipata Emãcipata habet annũ , Kakd n . L&α6ad bonoꝛzum poſſeſſio pe SS tendam infra quod ſi non petat ius petendi ad AEberedes non tranſmittit.h. d. ¶ Glo.videtur intelligere ꝙ hic ideo nontranſmittat:qꝛ non agnouit vnde nõ tranſmitteretur etiam ſi deceſſerit infra annum.Sed tex.videtur dicere ꝙ ideo hic nõtraſ⸗ mittit quia lapſum erat tempus vnde nec ſibi habebat. ¶ QOoponitur ꝙ tranſmittat vt.l..j.de his qui ante aper. tabulas.So.dicit glo.ꝙ hec lex eſt coꝛrecta.Lu dic ꝙ ſi intelligas hanc legem ꝙ fllia deceſſerit infra tempus et non agnouerat:⁊ tunc bene diceret glo.quia hec lex coꝛ rigit᷑. Sed ſi intelligas ꝙ hic deceſſerit poſt tempus la⸗ pſum:tunc non coꝛrigitur:quia nec hodie tranſmittit cũ bi non habeat. S 2 amdiun Erroꝛ factiimpedit agni⸗ BA tionem bonoꝛum poſſeſſio. eergo ⁊ curſum tempoꝛis ad petendum.h.d. B ris Juris ignoꝛantia non impedit cur En ſum tempoꝛis bonoꝛum poſſeſſio. etengde. hoc dicit. . KCOpponitur ꝙ iuris ignozantia non debeat Jurſigno quẽ afficere. vt.l.regula.⁊.l.iuris.⁊.l.erroꝛ.ff.de iur.⁊ fac. rantia an ignoꝛantia.Sol.hic tractatur de lucro /ibi de damno vi⸗ dðbest quẽ tando.Sed ſi dicas nonne hic tractatur de damno ſi eſt afficere. hereditas paterna.vt.l.fina:.jde codicillis.Sol.non eft E 72 Item opponitur ꝙ etiam iuris erroꝛ in lucro captan⸗ do non noceat.vt.l.in bonoꝛnm.ff.eodem.So. vt gloſa. ¶ Collige ergo ꝙ erroꝛ facti non nocet.vt.S.l.pꝛoxi.in erroꝛe iuris dic.ꝙ aut tractatur de damno vitando cet non nocet.vt.l.erroꝛ.ff.de iuris ⁊ facti ignoꝛantia.⁊.lre⸗ gula.aut de lucro captando: et tunc aut potuu conſu⸗ lere peritioꝛes ⁊ nocet vt hic:aut non/ non.vt.l.in bo⸗ noꝛum.ff. eodem. . Ad diti 0 Ex iſta lex iũctis his que habentur hic in gloſ.manifeſte habes magnamlimi⸗ tationem ad regulam huius text.que eſt ꝙ iuris ignoꝛan Jurigno tia non excuſat etiam mulieres:verum eſt ſi potuerint cõ rantia an ſulere peritioꝛes ałs ſecus:et quando mulier moꝛaretur excuſet in aliqua ciuitatevel loco inſigni pꝛeſumeretur adeſſe co mulieres. pia peritoꝛum.c.ſtatutum.in pꝛincip.de reſcriptis.in.vj. ſᷣm Bartolum.in.l.idemq;.ffpꝛo ſocio.⁊.l.ſi ab hoſtibus S· j.ff. ſolu. matrimo.⁊.l.in bonoꝛum.ſff.de bonoꝛum poſ⸗ ſeſſio. Et dato ꝙ non adeſſent in loco tenẽtur tamen ad alium locum vicinum accedere:vt quia dicunt Bal. Sa ly.⁊ modern.⁊ domin.Anton.de butrio.in.c.ij.de conſti⸗ tu.⁊ Ludoui.roma.in.l.ſi duo.ff.de acquiren.herediia. quemadmodum mulieres vadunt ad ciuitatem pꝛo in⸗ dulgentijs:⁊ ruſtici ad nemus pꝛo lignis.ita debent ire ad ciuitates pꝛo capiendis conſilijs aliter non excuſan⸗ tur. Et pꝛo iſta concluſione allegat Ludoui. roma. hic tex.in.l.diuus.ff.de tutoꝛ.⁊ curatoꝛ.da.ab his.Ego ad⸗ do ſimilẽ in.l.j.S.ſi quando.ff.de magi.conueni.Stat er go concluſio ꝙ erroꝛ iuris nocet mulieribus quando po tuerunt conſulere peritioꝛes ałlas ſecus. Limita iſtam regulam pꝛocedere in repudiatione tacita pꝛoueniente ex curſu tempoꝛis:quia ſimiliter non agnouit bonoꝛum poſſeſſionem infra tempus debitum pꝛopter erroꝛem iu⸗ ris / quia non potuit conſulere peritioꝛes excuſaturvt ex pꝛedictis patet:ſecus autem eſt in repudiatione expꝛeſſa facta erroꝛe iuris:quia dato ꝙ non potuerit conſulere pe ritioꝛes valet tamen repudiatio ⁊ ſibi pꝛeiudicat.l.j de repudiãda bonoꝛum poſſeſſio.que iſtud aperte decidit Mioe au dec nrzeptg iciui⸗ lrotdbi ctus/e ium ftii lbieretſch nninm, fepekitto iuhnl Codinodo ces teßu igoren glätracit Ururoks noofdeope ſum materi⸗ ſumſcd mal elopſus t lbohol ſe wpllhy no⸗ unſilĩ pert 6 eo quider bico aliſpe e logrütu i tolenerit fi⸗ depſeſcire iu Gecido limt ſtiuniniure⸗ hoefll nocg ſdebo pol. dedicit rap nitacſihad amalis vel (nolit Fi foꝛtid volu — —, = gijad lrat depen ltinolin ytno pccd⸗ giſont. nuleriram Cragguocat honiebarin!. ſimnenn (Aſehel Kenfnin ehamst Goſalieen odc voſſeſſo gen WNN ine Ning entrenfnin kideſmnliine uetun in =. S =☛☛ d‚ = = E nogtunfmitne retianm ſdatn ideo Niti eneeſolhehgt ehisniemen Mrecta Luren itinfratene b. unghecien t poſttennpns Cietranſmieri atiimpeditt onotunpoſn. lpetendunhn tianonimpette bonorum vſek rantigtondhe erroꝛffdeintie /bide danon 1 . Utur dedapmofe 4 4 4 icilis Sol ho in locroene en. So ng 1.. 5l gn mmno vitana ignorantigt ur porut e noNNI squehebeint. bes nuglenſt eſtciunslr meiſipount onulier oumn, mnrr/ dereſrtioſi elittet⸗ Foebenotun ſe onninn unn ounba. nciſdet cgnrereiti Ncutuun un Nlb nnhli, Uinmmen Nulannu, 4. 4 hooen 1 Doctoꝛ peritꝰ ſi dederit malũ ↄſi⸗ liũ an ex⸗ cuſet ab ignoꝛãtia iuris. Alia di⸗ ctio quẽ klavſc; de iure deliberan. So. hec ſᷣm illã. ⁊ meliꝰ ſoluit᷑ in ↄꝛio. ₰ ſm pau.de caſt.ibi.Secũdo limita pᷣdictam concluſionè que habet ꝙ erroꝛ iuris excuſat mulierem/t pari ratione ruſticũ quãdo non potuerũt cõſulere peritioꝛes. Iſta re⸗ gula notabiliter fallit in oĩbus his q̃ ſunt inducta ꝓ foꝛ⸗ ma actus /vel cõcernunt rigoꝛẽ iudicioꝝ inductũ ob pu⸗ blicam vtilitatẽ: hinc eſt ꝙ ſi mulier faceret teſtm̃ê/⁊ non adhiberet ſeptẽ teſtes.⁊ alia q̃ ſunt ĩducta ꝓ foꝛma teſta mẽti dato ꝙ faceret per erroꝛẽ iuris:⁊ qꝛ nõ potuiſſet cõ⸗ ſulere peritioꝛes in hoc non ꝓpterea excuſaretur mulier nec actꝰ valeret.vt eſt glo.no.i.l.ambiguitates·j.de teſt. Eodẽ modo ſi mulier nõ ꝓduceret inſtrumẽta/vel ꝓba tiones.jtẽpus taxatũ a lege/ vel a ſtatuto:qꝛ iſtud reſpi⸗ cit rigoꝛẽ iudicioꝝ non excuſaret᷑ per erroꝛẽ iuris. Iſtã regulã tradit bal.hic.in fi.⁊ milies allegatur ad hoc ⁊ ſe quũtur oẽs moder.a ſaly.in.l.pe.jeo.⁊ bar.in.l.j.S.nũci⸗ atio.ff.de ope.no.nũ.Et milia addita ꝑ do.alex.adde ad iſtam materiꝗ ꝙ ſi qͥs cõſuluit peritioꝛes ⁊ habuit conſi⸗ lium ſed malũ: tunc excuſat᷑ ne ſibi erroꝛ iuris noceat/⁊ tunc lapſus tẽpoꝛis ſibi nõ noceret ſᷣm bar.in.l.bonox.ff. de bo.poſ.ſequũtur bal.⁊ alij oms h̊. Limita q̃ttuoꝛ no⸗ tabilibꝰ modis pᷣdictam cõcluſionẽ que habet qð malũ conſiliũ periti excuſat ab ignoꝛantia iuris. Pꝛimofallit in eo qui deꝑ ſe debet ſcire iura:vt eſt in doctoꝛe:qꝛ cre⸗ dẽdo alij perito non excuſatur ſᷣm bar.in.d.l.in bonop. ? fl. ſequũtur bal.⁊ ſaly.⁊ alij oẽs hic.bar.ang.imo.in.l.ſi cõuenerit.ff.de re iudi.que aũt ſint ille ꝑſone que debent de ꝑpſe ſcire iura declarat bar.in.l.gñali.C.de tabu.lib.x. Secũdo limita pᷣm bal.hic in.ij.q.dũmodo habeatur cõ ſilium in iure a pluribus peritis:ſecus ſi ab vno tm̃/⁊ per hoc ful.no.ꝙ iura noſtra loquũtur in plurali.l.in bonoꝝ. ff. de bo. poſ. facit tex.in.c.ſtatutũ.in pᷣn.de pᷣſcrip.in.vj. idẽ dicit raph.cu.in.l.ſi duo.ff.de acqui.here.Tertio li⸗ mita qñ habitum eſt cõſilium a bonis doctoꝛibus/⁊ non a malis vel parũ peritꝭ ſᷣm fulgo.⁊ moder.hic ꝑ tex.l.qð ſi nolit · S. ſi mãcipiũ.cũ glo.in v.medicũ.ff.de edil.edic. foꝛtiꝰ voluit ſingu.ang.nec alibi legi:vt hic.ꝑ iaſ.in.l.pla gij.ꝓad.l.flaui.de plagia.ꝙ ille qͥ cõſuluit doctoꝛẽ qͥ non erat de peritioꝛibꝰ ciuitat nõ excuſat᷑ qð bñ no.Quarto ⁊ vltimo limita ſᷣm ang.i.l.termĩato.j.de fruc.⁊ lit.expẽ. vt nõ ꝓcedat in eo qͥ coͤſuluit aduocatos de iure:qꝛ ſuſpe cti ſunt:qð qualiter ꝓcedat dic:vt ꝑ do.alex.nunqͥd aũt mulieri vel ruſtico ſuccurrat᷑ actione in factũ ad ĩtereſſe cõtra aduocatũ vel iurisperitũ qui malũ conſiliũ dedit. ponit bar.in.l.ij.in fine.⁊ in.l.inter cauſas ·S.ſi quis ea.ff. manda. S en⸗ NHelatam bo.poſſeſ.pupillo Bnozum. Pnoſen tutoꝛ ⁊ iudex ĩ eiꝰ SDddefectũ. h. d. ¶ Diuide in tres ꝑtes. pᷣma durat NAvſcq; ibic ipſe aũt Scðᷣavſq; ibicniſi etiã ·. Ter⸗ in fl. C Op· ꝙ tutoꝛ petere nõ poſſit vt.l.potuit.j. Item op.ꝙ non ſufficiat iudex ſed reqᷣratur tutoꝛ:vt di cta.l.potuit.Sol.hic iudex ſciebat eum carere tutoꝛe /ibi non vt hic dicitur. i ͦa caufa ivecitua iih W uſta cauſa ĩpeditus ſi bo.po. B icuq;. petijt infra tẽpus tpᷣa ſibi nõ ycurrũt. h. d.¶ Hec lex hʒ plures lecturas ⁊ glo. RG‚nö bicit quare ſint tot lecture: ſed ego ſignabo cõtrarium extra glo.cuius timoꝛe ſunt hic lecture. ¶ Op.ſic hec.l.dicit ꝙ ꝑ quãcũq; cãm nõ petijt vt excu⸗ ſet:ergo ſᷣm hoc etiã ſi ĩ iure errauu excuſat᷑ ꝙ eſt õ.l.ma tris.S.e.huius timoꝛe ſunt hic plures lecture:vt ptʒ hic ĩ glo. Collige ergo ꝙ aut omiſit omnino petere ⁊ agnoſce⸗ re:⁊ tunc ſubaudi hic quãcũq; rõnem.ſ.iuſtam: vt ſic ex⸗ cludam iuris erroꝛem:vt.S.e.l.iur.aut petijt:ſed non iu dice ſedente:⁊ tunc nil ſubaudio:quia non eſt neceſſe ꝙ ſe deat:vt.j.e.l.fi.aut agnouit:ſed non petijt ſibi decerni:⁊ tũc nil ſubaudio:quia non eſt neceſſe ꝙ petat. Ad ditio In hac.l.no.in verbo quãcũq; aliã ſᷣm LEU. So. frãc.ð are.hic ꝙ lʒz dictio aliã de ꝑ ſe ⁊ abſolute poſita facit relationem ſimilium:vt eſt gl.in.l. affectũ ha ſi fugitiui.S.de ſer.fugiti.glo.⁊ doc.in.c.ſedes.de reſcri. beat. 2 glo. in.l.quidam relegatus.ff. de reb. dub. ⁊ tex.in.c.cuʒ non ab homine.de iudi.bal.in.l.conuenticulam..de epi. ⁊ cle.tñ ſi habeat dictionem generalẽ ſecum annexam:vt hic quãcũq; aliã de ſui natura videtur impoꝛtare:vt ali⸗ quid plus ſignificaret qᷓ; oꝛatio abſoluta:vt habetur ĩ.l. baliſta.ff. ad trebel.⁊ in.l.generali·S. non ſolum.ff.devſu Qui admitti ad bo.poſ. Qñ nõ peten.par. Fo.VII. fruc.leg.tunc nõ facit relationem ſimilium. Adde tex.cũ glo.melius pꝛobantem in.c.ſi tibi abſenti.in verbo quicũ ꝙᷓ alius de pꝛeben.in.vj.⁊ in.l.jG. debitum.in fi.ff.de con ſti.ꝑ quẽ allegat glo.in.d.c.ſedes.⁊ qð vult glo. reputata ſingu. in cle.j. in verb. aut earũ darte de fo. coͤpe. S icut excluſa ſunt “ T V er b 02 um. verba ſolẽnia per ti X tulũ de foꝛmulis:vel ꝑ.l.pꝛecedẽtem its exclu⸗ a dit vt non ſit neceſſaria petitio. ſz agnitio. hoc dicit. Aduocati quid am faciunt ſic:qꝛ ſi ẽ aliquis qui nõ poſſit de iure ciuili venire foꝛmant libellũ ſic: dñe iudex dico mihi delatã bonoꝛum poſ.in bonis talis quã agno⸗ ſco:⁊ agnoſcere intendo/⁊ ideo peto me in po.bonoꝛum her̃di.mitti:certe lʒ de conſuetudine ſit admiſſus libellꝰ vt ſic vnico actu ſe expediant:videtur tñ ꝑ hanc.l. ꝙ pꝛĩo debet es agnoſcere coꝛam iudice:⁊ poſtes libellũ foꝛma re ⁊᷑ petere ſe mitti in poſ.per interdictum:quoꝛum bono⸗ rũ ¶ Eo addito iſte verſiculus legitur duobꝰmodis: vt patet in gloſ. Add itio . In hac.l:l.non illud qð voluit bal.ꝛ cy. ꝙ in inſinuatione donationis non ſuffi⸗ cit pꝛeſentia tabellionis ⁊ teſtium:ſed requiritur pꝛeſen⸗ tia iudicis.Adde ꝙ pau.de ca.in.l.acta in pꝛin.ff. de re iu di. dicit ſe defacto conſultum ita reſpondiſſe ꝑ rationem de qua ibi per eum ⁊ ſequitur ibidem do.alex.imo. ſʒ nul la auctoꝛitate adducunt ⁊ miroꝛ ꝙ non allegauerint cy. bal. hic expꝛeſſe.⁊ idem tenet ymo. in effectu in commen to.c.cum contingat pe.car.in verſic.quid autem de iure iur. ? ita ałs dicit iaſo.ſe habuiſſe de facto conſulere. Quando non petentium par⸗ tes petentibus accreſcunt. MRubꝛica. AVbt ceſſabat legiti⸗ R Botiens ma ſucceſſio ⁊ exta⸗ bãat liberi:quoꝛum quidã agnoſcebant ouidã nõ / poꝛtio nõ agnoſcẽtiũ accre⸗ ſcit alijs.h.d.hec lex hʒ quattuoꝛ lec.⁊ NAratio eſt qꝛ videtur innuere ꝙ ideo hzʒ Alocum iusaccreſcendi:qꝛ ceſſabat legi —tiima ſucceſſio quaſi dicat ꝙ in legitia ſucceſſione locũ non habeat ius accreſcendi:qð eſt cõtra — l.j.S·his ira .de cadu.tol.⁊ ideo pone quartã lecturã q̃ ẽ communis cvera q̃ pꝛocedit ſine ſcrupulo:⁊ etiam tertia ¶ Et vt alie lee appareãt oppo.ſic ablatuii abſoluti reſol uuntur in conditionem: ⁊ ſic facit argueri a cõtrario ſenſu / vt. l. ſi pꝛocuratoꝛem . S.ſi ignoꝛate ff. man. 2.l. j· G. huius rei.ᷣff. de offi.e.cui manda.eſt iuriſ. cùm ergo hic di cat ceſſante legitima ſucceſſione habere locum ius accre ſcendi:ergo ſi non ceſſat legitima ſucceſſio non habet lo⸗ cum ius accreſcendi qñ qð eſt contra.l.j.S.ſi nemo.ff ad tertul.⁊.d.l.vnica/S.bis ita.huius timoꝛe ſunt hic quat⸗ tuoꝛ lec.⁊ pꝛima lec.nõ pꝛocedit:qꝛ licet repudiãs exvno capite poſſit venire ex alio hoc eſt verũ qñ in eadẽ linea ⁊ gradu non ſunt.alij ałs repudians ex vno capite non ad mittitur ex alio. Secũda lec.non pꝛocedit qꝛ quãtũcũq; ſui ſunt neceſſarij hr̃des ð iure ciuili:⁊ ſic repudiare nõ pfit: ſ tñ de iure pꝛetoꝛio pñt abſtinere:⁊ ideo eo iure hʒ locum ius accreſcendi. Itẽ quãtũcũq; ſunt ſui poſſũt re pudiare ⁊ ſibi ſtatim pꝛeiudicant non expectato ſpacio xxx.annoꝝ: aut ergo repudiant:⁊ idem eſt in ſuis qð in emancipatis:qꝛ nunq; admittuntur/a non pꝛocedit hec lex. Si aũt non repudiant:ſed omittunt:tũc poſſet ſuſti⸗ neri hec lectura hoc modo/qꝛ non dico ꝙ in legitima ſuc ceſſione non habeat locum ius accreſcendi. Sʒ dico ꝙ ſi filij emancipati ſunt ⁊ infra annum non adiuerit poꝛtio eoꝛum accreſcit alijs: ſecus eſſet ſi eſſent in poteſtate: qꝛ tunc per lapſum anni non excludẽtur /nec alijs accreſcèt ſed per triginta. Tertia lec.eſt plana / quarta eſt planioꝛ. ¶ Wodo quero an poꝛtio alioꝛum accreſcat ipſo iure: ⁊ dic ꝙ ſic ſi eodem iure venint 4 ten quero an accreſcat Poꝛtio . lam diei l.minoꝛ.ff. de acqui.her̃. an accre⸗ tu dic contra quia ibi loquitur in caſu ſpãli quando mioꝛ ſcat ĩuitis inuitis.Quidam dieit ꝙ nõ per coheres admittit᷑ ⁊ bñficio reſtitutionis abſtinuit.¶ Itẽ qro pꝛo qua parte accreſcat/⁊ dic vt glo. „ 6 ¶ In gloſ. que incipit caſus ibi ĩ eo.capite.at hic erant alij in eodem capite:ergo non poteſt ſibijpſi ſuccederevt agnatus:⁊ ideo hec lectura non eſt bona.ꝗ In eadem gl. ibi ſʒ de iure pᷣtoꝛio ſecꝰ.⁊ ſic loquit᷑ de iure pᷣtoꝛio ⁊ iõ de iure pᷣtoꝛio pᷣt hr̃e locum ius accreſcẽdi ⁊ ideo hec lec.nõ eſt bona.¶ In glo.que incipit ſed an ipſo.ibi ſʒ cũ pr̃ono. vbi diuerſo iure veniunt non habet locum ius accreſcen di vbi eodem iure ſic:⁊ tunc ipſo iure:⁊ ideo ſemper ipſo iure.hoc dicit iaco.bu. . BDe bonozũ poſ. m tab ulas. Mubꝛica. ſum ⁊ vult ab inteſtato ſuccedere.Alio * modo quando vnus dicit teſtamentũ derc hec lex bꝛeuiter hoc ĩtẽdit: vbi ab inteſtato:n ter vult ſuccedere. . . Adire an Spponi. ꝙ poſſit adire ab inteſtato iſte qui eſt pꝛo⸗ poffit s ximioꝛ: nam qui vult ab inteſtato ſuccedere videtur vel⸗ ab inteſta le omnia que ſunt neceſſaria ad illud: vt.l. pꝛo herede · S. to papinianꝰ.æ. l. illud.ff. de acquir.hr̃d. cum ergo iſte appel — latoꝛ velit ab iteſtato ſuccedere: quare non pt appellatio ni renũciare ⁊ remanebit firma ſententia: ? ſic erit certũ ꝙ teſtamentum nõ valebit:vt.l.ad ſolutionem.j· de re iu. 2 hac ratione non pꝛocedit lec. ¶ Item op. ad egndẽ ꝙ de beat diſtingui an ego dicar feciſſe falſum ⁊ poſſim adire/ an alius ⁊ non:vt.l.cum teſtamentum.ff. de acqui.hered. aut hic loquitur indiſtĩcte:ergo male.So.ↄꝛiũ loquitur quando quis vult de iure ciuili ſuccedere : at hic de iure pꝛetoꝛio volebat bo.po.accipere quo indiſtincte non po⸗ teſt.ſed pꝛopter pꝛimum contrariũ no pꝛocedit hec lec. ⁊ ideo pone ſecundam.ſ.quando idem vult ſuccedere ab inteſtato ⁊ falſum dicit teſtamentum ⁊ oꝑ.de dicta.l.cum teſtamentum. x ſo. vt dixi.Collige ergo ꝙ aut volo ſucce dere de iure ciuili:⁊ tunc pꝛocedit diſtinctio.lł.cum teſta⸗ mentum. aut volo ſuccedere de iure pꝛetoꝛio: ⁊ tunc aut ego qui dicebam falſum ⁊ volebam ab inteſtato ſuccede re appellauerã:⁊ poſſum renunciare appellationi. Appella⸗ Ad diti Ex hac lege habes regulam qꝗð pendẽ⸗ tione pen⸗ 10 te appellatione nihil eſt interim innous dẽte nil ẽ dum:vt hic:⁊ in toto ti.ff.nil noua. appellatio penden.⁊ inouãdũ. lex ex illo ⁊.l.minime:Xj.de appel.ſicut nec pendente nulli tate ſententie ſᷣm bar.in.l.jqquando pꝛouo.non eſt neceſ ſe:⁊ bal.ĩ aut᷑.que ſupplicatio ad fl.S. de pꝛecib.imper.ol⸗ fer. huic ex pꝛedicta regula no.qꝛ ſepiſſune contingit ꝙ ſi iudex eccleſiaſticus inhibeat iudici ſeculari ne pꝛocedat .in aliqua cã q̃ foꝛte aſſeri᷑ vſuraria pone ꝙ poſtea ipe iu⸗ dex eccleſiaſticus reuocet talem inhibitionẽ pars appel⸗ lat a tali reuocatione ad papã certe pẽdente tali appella⸗ tione iudex ſecularis non poteſt pꝛocedere:⁊ ſi pꝛocede⸗ ret totum eſſet nullum ita determinat fede.de ſe. in conci. lxxxviij.ĩcip.nico.petri /que refert ⁊ ſequitur do.anto.de bu. in. c. tuã.in.ij.q in ver.quero pendẽte queſtione de oꝛ di.cog.do.alex.in conci.lxiij.in.iij.vol.qð incip.in cauſa ⁊ lite vertente inter tho.qð no.qꝛ per hunc modum pote ris in effectu trahere cauſam a manibus iudicis ſecular iſta tñ regula ꝙ appellatione pendente nil ſit innouandũ fallit in multis caſibus:de quibus vide gl.magiſtram. ꝛij. q.vj.in.c.appellationem ſpe.in ti.de appel·S· pe. in pnc. vbi. xvj.fal.ad hanc regulam cano.in. c. bone. de appel. hal. in.l.ſi quis filio exheredato:S· hi autem. ff. de iniuſt. rup.cum alijs cõcoꝛd.de qͥbꝰ hic ꝑ do.alex.⁊ vide hic ꝑ iaſo.may.hic in verſic.tertio no.ex hoc tex.ſᷣm cy. alber. bal.⁊ ſaly. ꝙ licet non appelletur de iure ciuilia ſententia lata ſuꝑ cã poſſeſſoꝛij.l.vnica.j.ſi de momenta.poſ.fuerit appel.de quo plene per panoꝛ. in.c.cum ad ſedẽ. ⁊? ibi gl. cx.de reſti.ſpol.illud verum eſt in poſſeſſoꝛio facti: ſecus eſt in poſſeſſoꝛio iuris:vt in hac.l.verũtamen ſᷣm ia.may. hic iſtud non colligit᷑ ex tex.noſtro hic:qꝛ ſententia q̃ hic fuerat lata nõ erat lata ſuꝑ poſſeſſoꝛio iur::ſᷣ erat lata ſu⸗ per falſitate teſtamenti ita ponderat iſtũ text.bald. in.l. — Hec lex logit᷑ duo⸗ End ente. bus modis. Uno modo in eo qui dixit teſtamentum fal⸗ Gfalſum ? alius vult ab inteſtato ſucce⸗ oubium eſt de viribus teſtamenti: nec ec ex teſtamẽto ſucceſſio locum habet.hoc dicit. ¶ Pone pꝛimo lec. quando vnus dicit falſum ⁊ al⸗ Butrigarij Gcda pars ſuꝑ Bexto libꝛo Codicis poſt ſententiamj.de ſentẽ. ⁊ inter.ideʒ bal.plenius in.l. . fi.colũ ·.j ſi de momentanea poſſeſſione fuerit app.tu ta⸗ mẽ tene menti:qꝛ ſepiſſime cuenit in pꝛactica.Tres no.li mitationes ad regulam ꝙ a ſentetia lata ĩ poſſeſſoꝛio nõ poteſt appellari de iure ciuili.pꝛimo no.ꝙ quis appella⸗ ri non poſſit:tñ ſi iudex a quo fuit appellatum detulit vel admiſit appellationem poterit appellans in ea obtinere ita ſingu.limitat bal.in.l.poſt ſententiam.in.ij.colj.de ſẽ ten.quem ſequitur ſimpliciter domi.alex.in cõci.x.in.iij. vol.quod incipu ponderatis in pe.coł.ad fi.et ſequenti. Limita ſecundo ꝙ in cauſa poſſeſſoꝛij ab inoꝛdinato pꝛo ceſſu poteſt appellari. Ita limitat bald.ſingul.reputans no. dignum in. c. ex conqueſtione in.j.colł.de reſti.ſpolia. nec alibi legi.Tertio ⁊ vltimo limita ꝙ licet a ſentẽtia la ta in cauſa poſſeſſoꝛij non appelletur de iure ciuili: tamẽ bene põt dici de nullitate ſᷣm bal.in.d.l.vnica.ĩ pe.col . ſi de momen.poſ.fue.appel.⁊ in.l.j.in.j.col.vbi oĩno vide as balj/quando pꝛouo.nõ eſt neceſſe ⁊ ſequitur do.alex. imo.in pꝛeallega.conci.x.in.iij.vol.in.iiij.col. && Ubi teſtamẽtum eſt ĩ ſcri Bo. poſ. 3 G n 02 m ptis habet locum bo. poſ. hʒ on 4 ſm ta.vbi ſine ſcriptis habet locumvtilis ᷣm vbi teſtm MEaA ta. vel ' m nuncupationem. h. d. Eiſcriptj. ¶ Op. ſic hec.l.dicit ꝙ debeo pꝛobare ꝙ vij teſtes abrfue rint/nec dicit per quot teſtes pꝛobem:ergo pꝛobabo per duos teſtes: vt. l. vbi numerus.ff. de teſti. Sed lex requi⸗ rit maioꝛẽ pꝛobationẽ in vltimis voluntatibus:vñ vide tur obſtare.l.hac conſultiſſimaj.qui teſta.fa.po.⁊. l. hac conſultiſſima de teſta.huius timoꝛe mar.confitetur opi⸗ nionem/⁊ reſpondet ad ↄꝛiũ:ꝙ autvolo pꝛobare ſolem⸗ nitatem/⁊ ſufficiunt duo:vt hic:aut de veritate/⁊ tunc re quiruntur pꝑlures:⁊ hoc ipſe pꝛobat:quia qñq; poteſt eſſe queſtio de ſolemnitate:⁊ tamen non de veritate/nam he⸗ res poteſt confiteri legatum relictum ſi dicat ꝙ in minus ſolemni teſtamẽto fuit relictum:vt inſti. de fideicõ.here⸗ di·S. fl.glo.tenet contrarium.quia quis nõ poteſt cogno ſcere qualitatem niſi cognoſcat ſubſtãtiam vt.l.eius qui in pꝛouincia.ff.ſi cer.pe.ergo opoꝛtet ꝙ teſtes deponant de ſubſtantia teſtamenti ſi debet de ſolemnitate pꝛobare: nam licet poſſit eẽ q̃ſtio de ſolẽnitate ita ꝙ nõ ð vᷣitate:tñ pꝛobatio non põt fieri de vno quin fiat de alio.pꝛeteres iterrogabitur teſtis quomodo ſcit ꝙ teſtabatur vñ opoꝛ⸗ tebit ꝙ dicat de veritate rei:⁊ videtur caſus . de teſta.l. lueſtionem. in fl .ꝓ de fideiuſ.⁊ ſi dicas nonne ſi hr̃s con⸗ ltetur relictum/ teſtes pꝛobant ſolemnitatem /hocſuffi ciet.Rñdeo non:qꝛ hr̃s confitetur relictum in minus ſo⸗ lẽni teſtõ teſtes pꝛobant ſolẽnitatemvnius teſtamenti/⁊ quid ſcimꝰ nos ꝙ ſit illð ĩ eſt relictum legatum:⁊ ſi di⸗ cas pꝛeſumitur illud niſi pꝛobetur:vt.l.ſi frumentum..ſi plures.ff. de rei ven. Reſpondeo hic non pꝛeſumitur plu ralitas:immo pꝛobata eſt:qꝛ vnus confitetur vnum teſta mentum minus ſolemne: alius pꝛobat aliud ſolẽne: er⸗ go nõ ſufficiunt duo teſtes niſi eatenus vt impediant adi tionem ab inteſtato:vt.S.l.ꝓxi. De bonoꝛum polleſlione contra tabulas Mubꝛica. r Mupto teſtamento per cõ Legata 4 B Ib er 1. tra ta. debentur legata ſo an Pſtent DDESAum quibuſdam pſonis h. d. Uenio oib; ſite⸗ Aad glo. rubꝛice ⁊ quero quare hic ti. ſe⸗ ſtametum quatur pꝛccedẽtẽ cũ in.ff.pᷣcedat.Re⸗ ſit rupruz ſpõdeo.l permittit variari pꝛopter re⸗ ꝑõtabu. ſpectus varios:vt.l. papinianus· S. ſʒ X Mec impuberis. ff. de iĩoffi.te. modo ita eſt ꝙ aut cõſideras dignitatem:⁊ dico ꝙ m ta.eſt digni⸗ oꝛ:quia nititur ex voluntate defuncti:⁊ hac ratione atten ta pꝛecedit hic:aut conſidero oꝛdinem decernẽdaꝝ:⁊ di co ꝙ pꝛimo decernitur contra ta.quia ea locum habente non poteſt locum habere ̃m ta. ⁊ hac ratione pꝛecedit in ff. ¶ Item op ꝙ pꝛeſtentur legata omnibus:vt· de li. H. aut᷑ ex cauſa.dicit gloſ.ꝙ hec coꝛrigitur ⁊ male:quia hic loquitur de pꝛeteritione ibi de exheredatione vel pꝛeterir· tione que pꝛo exheredatione habetur:vt patet in coꝛpo⸗ re vnde ſumitur. “””Ms Item op. de. l. j.?. iij. ff e. So. vt glo. ¶ Item op. de.l. qui dam:j de fideiuſ.So.vt glo. Nebone ddit nt eiuerf nl conen gitfenet . — — ☛ —— = ☛, = , lentatio ſogoinl. fn. Ntqpime lrulus/ nolſini vheloqtun nunatermin ghenrizind Vyer.ſign en io. der fica inpꝛun uoceteros Uopoſthummn locvomodo ſenanteßſit Ciinventret .CO leſtamentun Adrumpec dicitgeſtn yeldic de lurad fump r ad umpe anere am⸗ uneconcumita ioreumnons Vjlporoſedbo ſtanfmtag ¹ Minthocfan Pefamentum Ulegarsalig ſeinreciulk otyel dieg 4 nitte ergopzobagg Ki Segletnn utqtibs: in ſafa ho 1 e Ir confitetur , loprobareſct Voritatefrtm viagſichont everitateſnnte ſidicetginnmng ſti deficktln is nöͤhotet kütiamntletre teſtes dopoen Nemniteteprdn tugnoſtri lutdeeliopin eſtabatur ign calis dent nonne ſihitn nnitatem be ictumin minse hins teſant Imleganuma lfifmumemm nonpreſurinnn ohftenrfuunt at aluuſcine ustitheint De bono. poſl. cõtra tabu. Bnde liberi. FI. Adde dum dicitur in tex. huiꝰ legis.in Solis di⸗ Add itio ybo ſolis iuncta.gl.ꝙlzʒ dictio ſolis ſit ctio eſt ta⸗ taxatiua:⁊ ſic excluſiua.l.is ſolis.ff.de condi.indebi.⁊.l. xatiua. aduerſus.S.ſi ad. rem iud.tamẽ nõ excludit ꝑſonas ſimi les / vel cõnexas. vnde dicit archi.in. c. ij. de accuſa. in. vj. quẽ refert ⁊ ſeqtur bal.hic ꝙ ſi ſtatutũ dicat ꝙ ſolus epi ſcopus faciat non intelligitur excludi capłm ſuum eo qꝛ non excluditur id qð eſt cõnexum. Et idẽ gñaliter ꝓce⸗ dit in oibus taxatiuis ꝙ non excludant caſus ſimiles vł ſimilem rationẽ habentes.l.ob es.cum glo.j.j..de pᷣdi.mi no.glo.in.l.ſerui noĩe ⁊ ibi bar.ff.de vſuca.bonus tex.in l.j·&.j ff. ſi mẽſ.falſum mo.dixe.bar.in.l.ſi cõſtante.in pᷣn. in.ix.q.pꝛime ꝑtis pꝛĩcipalis ff.ſo.ma.facit qð dicit bal. in.l.nullus.j.ad.l.iuli.maie.ꝙ dictio taxatiua excludit ſo lum diſſimilia facit glo.no.iũcto tex.in.l.fi.j de reuo.do⸗ na. que loqtur in penalibus/⁊ ſequũtur cy.⁊ ſaly.ibi. Itẽ natura termini taxatiui eſt excludere extranea:ſed cũcta ꝑtinentia indulgere cle.exiui in ver. cum autem natura. de ver. ſign. quem tex.ad hoc reputat aureum/⁊ ſingu⸗ Bo. poſ . larem io. de ana. in conſi.xxxvj. vtrum cõfaui.lud. in.l. vnica.in pꝛin.ff.ſi quis ius di.non ob. EA S ꝛeterito poſthumo te⸗ Oſth umo Eeseern ẽ ruptũ ⁊ põt eti⸗ VQIam contra ta.intẽtari ad rumpendum. hoc di⸗ Ha ReAcit. ¶ Ad euidẽtiam eſt ſciẽdum ꝙ olim poſthu mus poterat ĩiter ceteros exheredari hoc modo talem in ſtituo ceteros exheredo/ recte intelligebatur exhereda tus poſthumus.hodie oʒ nominatim exheredari / ⁊ ſi di cas quomodo nominutim põt exhr̃dari cũ nõ habeat no men anteq; ſit natus Rũñũdeo ſufficit ꝙ dicat poſthumum qui in ventre eſt exheredo:vt.l.maximum. in fl.j.de li.pꝛe ter. ¶C Op.ꝙ hec lex ſibi implicet contraria:quia dicit ꝙ teſtamentum eſt ruptũ:⁊ poſtea dicit ꝙ datur contra ta. ad rumpẽdum.So.poſſum dicere ꝙ in pꝛima parte dum dicit ꝙ eſt ruptum exponam.i.rumpẽdũ ꝑ g ta.vt ſequit vel dic ꝙ de iure ciuili eſt ruptum:⁊ ideo eo iurenon agi tur ad rumpẽdum: ſed de iure pᷣtoꝛio nõ ẽ ruptũ:⁊ nõ agi tur ad rumpẽdum.¶ Modo quero an contra ta. poſſit cõ currere cum ſᷣm ta.⁊ dico ꝙ g ta.que datur patrono be⸗ g tabu.an ne concurrit cum ſm ta.qꝛ non ẽ ei omnino oppoſita: qꝛ poſſit con per eam non aduocãtur omnia bona:ſed ſolum legitima currere cũ poꝛtio:ſed bo.po.contra ta.que datur alijs non concur⸗ bo poſ. ʒ tab. Emãci ⸗ toꝛio:vel dic rit cum ſm ta.qꝛ eſt ei oĩno oppoſita:quia reuocat omnia bona:⁊ hoc fauoꝛe filioꝝ vt ſoli habeant bona.⁊ ſi dicas ſi teſtamentum impeditur adiri ꝑ pᷣ ta.quomodo deben⸗ tur legata aliquibus.Rñdeo foꝛte g ta. non unpedit adi ri de iure ciuili:lʒimpediat bonoꝛũ poſ.ſᷣm ta.de iure pꝛe ꝙ vident᷑ legata ꝑentũ ab inteſtato repetita Bnde liberi. g& Durante cauſa teſtati non habet locũ SrrEEX. Cauſa inteſtati h. d. Bi ſe Edictum ſucceſſoꝛium de iure ciui N Eli non hʒ locum in ſuis:ſed de iure Apꝛetoꝛio ſic. h. d. DarAAd euidẽtiã ẽ ſciẽdũ ꝙ gl. bis repetit ſeipᷣaʒ ⁊ dicit idẽ/⁊ rõ fuit qꝛ pꝛĩo poſuit gl.io.ſiẽ eã iuenit poſt ea ĩuenit gl.hug.⁊ eã poſuit ad cõtextũ ⁊ incipit ibi. Itẽ ideo dicit maxime:⁊ idem dicitvna ꝙ alia.i Itẽ eſt ſciẽ⸗ patꝰ qͥ iuñ dum ꝙ emancipatꝰ de iure ciuili non põt ab inteſtato ſuc poſſit ſuc cedere:ſed de iure pꝛetoꝛio. Itẽ ꝙ ſuus eſt hr̃s patrisve⸗ cedere ab inteſtato lit aut nollit:⁊ ideo nepos qui poſtea eſt heres patris in⸗ uenit bona patris ⁊ aui commixta:⁊ cum pr̃na repudia⸗ re non poſſit cum in eius poteſtate reſiderit:ergo nec bo⸗ na aui poteſt repudiare:⁊ hoc de iure ciuili:ſed de iure pᷣ toꝛio habet bñficium abſtinendi. Itẽ eſt ſciẽdum ꝙ aut pr̃ ⁊ nepos ſunt in poteſtate aui:⁊ tunc nõ põt neposvnã repudiare ⁊ aliam amplecti/rationibus duabus ſupꝛadi ctis queveniunt ex eodemfonte:vt.d·g.ſui.aut vterq; eſt emancipatus:⁊ tunc de iure ciuili nõ poteſt ſuccedere ne pos auo:immo opʒ ꝙ veniat de iure pꝛetoꝛio:⁊ ideo vnã hr̃ditatem poſſet habere ⁊ aliam omittere: aut pater eſt in poteſtate/⁊ nepos eſt emancipatus:⁊ tunc cum pater qui eſt ĩ poteſtate aui ſit hr̃s velit nolit aui:⁊ ſic bona ſũt cõmixta nõ pot nepos habere bona aui ⁊ repudiare pa⸗ terna. Aut filius eſt emacipatus ⁊ nepos in ptãte: ⁊ tunc᷑ ſunt conſideranda tria iur a. Pꝛimũ eſt ius antiquũ.Se cudum ꝙ filius oĩno repellitur: qꝛ incognitus de iure ci uili ⁊ ſolus nepos admittitur. aliud eſt ius inductũ per ti tu.de cõiũgẽ.ſᷣm ꝙ admittuntur pariter filius ⁊ nepos. Tertiũ eſt ius aut᷑.de hered ab inte. ᷣm quod ſolus filiꝰ ſucccdit.hʒ ergo hec lex tres lec. Pꝛima eſt qñ vterq; eſt in ptate. Scðᷣa qñ vterq; eſt emãcipatus.Tertia qñ filiꝰ eſt in ptate ⁊ nepos emacipatus.OQñ vero filius eẽt emꝗ cipatꝰ ⁊ nepos in ptãte non põt loqui heclex: qꝛ de iure ciuili ſuccedit nepos auo.(¶ Modo his pᷣmiſſis ponelec. ⁊ pꝛimo illã qñ ſunt ambo in ptãte ⁊ ſi tũc queras q̃re di⸗ xit maxime emãcipatus: Rñdeo qꝛ ſi nepos eſſet emãci⸗ hatus duplici rõne non poſſet venire ad bona aui repu⸗ diatis pr̃nis. Pꝛima qꝛ cũ filius eſt in ptate patris ẽ he⸗ es auivelit aut nolit /⁊ ita bona ſũt cõmixta. Scdᷣa rõe qꝛ filius excludit nepotẽ cũ eũ pᷣcedat nepos eſt emãci patꝰ ⁊ de iure ciuili ſuccedere nõ poteſt. Sed quando eſt in poteſtate excluditur:quia pater fuit neceſſ ario heres aui:⁊ ſic bona fuerũt cõmixta ⁊ nepos eſt neceſſario hr̃s patris ergo ⁊ aui ⁊ hac rõe ſola vel duabus que ab eodẽ fonte ꝓcedũt excluditur:mõ nepos de iure ciuili lz ſecus it de iure pꝛetoꝛio ⁊ ideo dixit maxime. Fo. VIII. ¶ Op ſic/filius hodie põt abſtinere a bonispr̃nis /ergo Filius an de lure ciuili põt venire ad bona aui. vt ĩ· S. ſui. ĩſti. de he poſſit ab=. redũ q̃li.⁊ differentia. Dicit glo ꝙ ille. S. coꝛrigit hanc le ſt inere a gẽ cũ ille ſit iuſtiniani.Alij dicũt contra.nãꝗ cõpilatiovl⸗ bonis pr⸗ tima.C. fuit poſt cõpilationẽ inſtitutionũ:⁊ ideo nõ põt nis. iſtã coꝛrigere vt ꝓbatur.S. de emẽda. Ciuſti.l. j. in pnci. Verũtñ qui volunt glo.defendere dicunt ꝙ habito reſpe ctu ad cõpilationẽ gioſ.male diceret. ſ. qꝛ ille · S. eſt iuſti⸗ niani. ⁊ ideo põt hanc coꝛrigere nam.l.in ſuis ſ. de teſta. mili.coꝛrigitur.inſti.q ma.non pñt.Sed alia rõne dicunt contra glo.qꝛ.S.ſui.non dat ptãtem abſtinendi de lure ci uili / ſed recitat ius pꝛetoꝛiũ.aut ergo dices ꝙ illud nouũ inducat᷑ de iure ciuili/a⁊ male dicis: qꝛ ille nil noui indu⸗ cit ſed recitat ius pꝛetoꝛiũ. aut dices ꝓ eſt nouũ de iure p toꝛio ⁊ male dicis:qꝛ cũ hic de iure iſto per hanc legẽ po teſt de iure pᷣtoꝛio venire ⁊ non ciuili⁊ eſt poſterioꝛ q; ſit ille. ergo nõ inducit ilud nouũ per illũ · S. ⁊ huic ratio⸗ ni non eſt dare reſponſum niſi dicas ꝙ eo ipſo ꝙ iuſtinia nus cõfirmat ius pꝛetoꝛiũ videat᷑ de iure ciuili poſſe ve⸗ nire. Sed dñs Mar.ĩpugnabat glo.alia röne:na dicit ip ſe ꝙ vbicũq; qͥs vna via venit/alter non põt venire eadẽ via ſi nõ eſt ſibi aꝑta.cũ ergo ius ciuile faciat ſuũ heredẽ adeo ꝙ nomẽ nũq́; admittit:ergo eodẽ iure ciuili non ve niret nepos:qꝛ ſic duo erũt heredes inſolidũ ⁊ dñi rerũ. Sed poſſes rñũdere ⁊ dicere ꝙ ĩmo poſſit venire de iure ci uili cũ iuſtinianꝰhic ↄfirmet.ſicut dicimus ꝙ hodie filij emãcipati de iure ciuili veniunt per aut᷑.de here. q̊ ab in⸗ teſt. Oꝛeterea nonne ſi quis venit de iure ciuili rüpit te⸗ ſtamentũ:⁊ veniũt alij ad ſucceſſionẽ de iure ciuili⸗ certe ſic. vt l.poſthumus · S. ſi qͥs ex his.ff de moff teſt. Sʒz dñs Varti. dicit ꝙ ſemper de iure ciuili nepos inuenit viã ſi bi pᷣcluſam ⁊ hoc eſt ſatis pꝛobabile ⁊ magis tutũ qᷓ; glo. nã cũ hec lex faciat mẽtionẽ de · S.ſui:⁊ dicit de iure ci⸗ uili venire non poteſt ergo patet ꝙ per · S. ſui. non poteſt venire de iure ciuili. ¶ Item opponitur ꝙ etiam iure ciuili poſſit repudiare hereditatem.vt inſti. de legi. agn. ſuc.S.placebat.⁊ ſic edictum ſucceſſoꝛiũ locũ hẽat ctism de iure ciuili in ſuis. Solu.hic loquitur in ggnatis non ĩſuis:⁊ hic in ſuis.¶ Itẽ op.ad idẽ de l.ſcripto.ff. vñ li. So.hic nepos tꝑe qͥ còſtat ipᷣm auũ deceſſiſſe iteſtatũ ꝓ⸗ cedit᷑ a pr̃e qᷣ de iure ciuili nõ poteſt repudiare ibi non. Itẽ op. ad idẽ de.l:.fi.ff. de cõdi.ĩſti. Sol.vt glo.vel me liusvt pᷣcedẽs ↄꝛiũ.¶ Itẽ op.qͥ negat ſe heredẽ nihilomi nus tñ poſſet adhuc ſuccedere vñ videt ob..l.filij matrẽ. S· j. ff ad tertullia.So.vt glo.qꝛ hic accipit negat.i.repu diat.¶ Itẽ op.ꝙ aliter ſumat᷑ negat.vt.lſi putas.ff. de pe ti.heredi.So.fateoꝛ.nã tribus modis ſumitur negat.vt dicit glo.quã nota ⁊ quotidie aduocati multũ pꝛacticãt nã faciũt ꝙ ĩterrogatꝰan ſit heres dicit nõ adeo ⁊ adhuc põt adire vſq; ad anũ. Verũtamẽ iudex poſſet abbꝛeuia 4 re tpᷣs ex cã.vt.l.ꝓꝑãdũ in pᷣn.S.de iudi.Mõ expediuipᷣ ndex pᷣt bꝛeuia⸗ mã ꝑtẽ glo.pᷣme venio ad ſcdaʒ que idẽ repetit ſolũ tuno re tpᷣs ex re vniꝰ ↄꝛij talis dictio qͥ facit ↄditionẽ maxie qñ refert᷑ cauſa. ad futurum ⁊ ad indeterminatum.vt.l.nuꝑ.ff. de leg.iij. Wͦ Gutrigarij Gcda pars ſuꝑ Bexto libꝛo Codicis 2.l.ſtichũ qui.de le.j.At cõditio inducit argumentũ a cõ ſubtiliter inſpicias in.d.S. poſthumi.dum dicit ꝙ ratio ẽ itnſ trario ſenſu:vt.l.ſi ꝓcuratoꝛẽS.ſi ignoꝛãtes.ff.man.⁊.l. quia donec eſt in vẽtre habetur pꝛo iam nato:de quo dic ſen nmn · S. huiꝰ rei.ff. de offi.e.cui mã.eſt iuri.Tu g̊ dicas ꝙ hec ꝑ iaſo.in.d.l.poſthumus.vbi vide vltra bal. hic. vide iaſ. nnen dee lex nõ põt venire ad bona aui de iure ciuiliqͥ negat ſe pa may.in. iij. colla. enumerantem caſus in quibus quis eſt n munlar tris hr̃ᷣdẽ:ergo ſſi non negat ſe hr̃dem pr̃is põt venire de ſuus:⁊ tamen non eſt in poteſtate:⁊ quantum ad pꝛeſen⸗ iielgri iure ciuili ad bona aui relictis pr̃nis. Sed hoc eſt fallum tem materiam attinet. Adde ꝗ' vltra modos ſuccedendi ene vt ꝓbabo:ergo male dicit hec lex. ꝙ autẽ ſit falſum ꝙ de⸗ tã de iure ciuili qᷓ; pꝛetoꝛio:vt hic plene habes: dicas ta⸗ Succedẽ e beat eẽ differẽtia an repudiat prna/an nõ / ſic oñdo.Aut pater adiuit hereditatẽ aui/⁊ tunc cũ ſint bona cõmixta nõ põt nepos habere bona aui ſine pr̃nis/nec ecõtra:aut repudiauit pr̃na bona aui/⁊ tunc ſint due hr̃ditates:ne⸗ pos põt hẽre bona aui /ſiue repudiet pr̃na ſiue nõ.⁊ ideo non refert/an repudiet pr̃na / vel nõ. Huiꝰ timoꝛe eſt hic iſta ſcdᷣa pars glo.q̃ ſoluit hoc ↄꝛiũ dicens ꝙ hec lex vo⸗ luit ponere caſum indubitabilẽ/in quo nepos vllomodo nõ poſſit habere bona aui / niſi de iure pᷣtoꝛio:ꝙ eſt qñ pa terna bona repudiat cũ ſi appᷣhẽderet pr̃na eſſet dare du os caſus in qͥbus nepos poſſet hẽre bona aui de iure ciui li. Unus eſt ſi nepos eſt in ptãte pr is:qꝛ de iure ciuili ca piet bona eiꝰ ⁊ aui. Secũdus eſt /ſi eſt emãcipatꝰ a pr̃e q caſu lzʒ de iure pᷣtoꝛio ſuccedat in bonis pr̃is:hʒ tñ bona aui eo iure quo hẽbat pr̃ eius/⁊ ſic de iure ciuili cũ pater eſſet in ptãte aui/⁊ ſic nõ ꝓced eret hec lex.q̃ ſolũ de iure p̃ᷣtoꝛio/nepotẽ admittit. Idẽ erit ſi filiꝰ fuit emacipatus ⁊ nepos in ptãte retentus: qꝛ lʒ filius adeat her̃ditatem aui de iure pᷣtoꝛio:tñ nepos capit bona filij de iure ciuili ⁊ per ↄñs bona aui hʒ de iure ciuili eiꝰ ſucceſſione attẽta: vt plene no.in.l.iij.ff.de peti.hr̃di.¶ Modo venio ad ſe⸗ cundã lec.ſ.qñ filiꝰ ⁊ nepos erãt emãcipati/ tunc dictio maxime male ĩplicat:qꝛ ſi nepos eſſet in poteſtate poſſet venire de iure ciuili.cũ pater eũ non pᷣcedat cũ ſit emãci⸗ patus:⁊ ideo nõ videt᷑ bona hec lec.Sʒ potes aliomodo implicare ⁊ dicere/ maxime in emãcipato.ſ.nepote ⁊ pr̃e ſecus ſi eſſent ambo ĩ ptate.¶ Sed op.ꝙ etiã ſi vterq; eſt emãcipatus de iure ciuili veniũt:vt in aut᷑.de hr̃di.ab in⸗ teſta.Sol.hoc coꝛrigit᷑.aut ergo vterq; eſt in ptãte/⁊ bñ ꝓcedit hec lex.idẽ ſi vterq; eſt emãcipatus iure iſto non de iure aut᷑ Aut filius eſt in ptãte/⁊ nepos emãcipatus/ ⁊ tunc etiã ꝓcedit hec lex. Aut filius emãcipatꝰ eſt ⁊ ne⸗ pos in ptãte/⁊ tunc non ꝓcedit:vt.S.dixi.q Item op.ꝙ nepos ad bona aui nullo iure veniat:vt inſti de here. ab inteſta·S. admonendi. Sol.hic nepos fuit ſaltẽ ↄceptus er an viuo auo ibinõ.¶ Modo qro an pr poſſit filio ſucceder̃: filio Et videt᷑ ꝙ nõ/arguẽdo a diuiſione:vt dicit glo.ſed dic ſuccedere vt glo.⁊ quo iure ſuccedat. dic vt glo.nã aut filiꝰ eſt emã cipatꝰ/a tũc pr̃ nullo iure occupat iure pecu.ſed ab ĩteſt. vnde liberi. Aut eſt in ptãte:⁊ dic vt gl.¶ Item q̃ro an bonox poſſeſſiões ſint hodie neceſſarie? Et dic ꝙ eſt ᷣm ta.⁊ illa nec hodie/nec olim eſt neceſſaria niſi in tribꝰ ca⸗ ſibus.pꝛimꝰ eſt in.l.poſthumꝰ.ff.de iniuſt.rup.te.ſcðᷣs eſt in· S. nõ tñ ĩſti.qͥ. mõis te.ĩfir.tertius.ff.de ſcðis.ta.l.j· ſub ↄditione..ta.ſicut olim fuit neceſſaria emãcipatio. ita ⁊ hodie:nam licet ſint exequata iura ſuoꝝ ⁊ emãcipa toꝝ.verũ eſt in ſucceſſione ab inteſtato/non qñ factũ eſt teſtm:qꝛ ſuus dicit nullum emãcipatꝰ rũpit ꝑ ᷣ ta.vñ li. olim erat neceſſaria emãcipato/hodie nõ.niſi ĩ caſu hu⸗ ius legꝭ/ꝓut legit᷑ qñ ãbo erãt in ptãte.ſᷣm do.mar.qcqᷣd dicat glo. Vñ legitimi/nec olim nec hodie eſt neceſſaria vñ cogna.olim fuit ncia / hodie non. In ſeptima exoꝛdi. dic ꝙ nec oli / nec hodie fuit nẽia.in carbonia dic ꝙ ſicut olim fuit neceſſaria / ita ⁊ hodie.idẽ in illa q̃ dat᷑ ventri. lla qᷓ̃ datur gr̃a agnoſcẽde litis:ſᷣʒʒ eos qͥ dicũt materiã rele eẽ coꝛrectã:hodie locũ nõ hʒ.ſed pſᷣm alios qͥ dicũt nõ eſſe coꝛrectã hẽbit locũ ⁊ hodie.nec ob.ꝙ exeq̃ta ſunt iura ſuoꝝ ⁊ emancipatoꝝ. Werũ eſt nullo facto teſtõ: ſed co facto nõ ſunt exequata:qꝛ ſuus pꝛeteritus dicit teſtm̃ nullũ:emãcipatꝰ pᷣteritꝰ dicit rũpendũ ꝑ õ.ta.vt..dixi. Add itio Adde hic ꝑ bal.q̃ſdã eſſe ſuos:⁊ tñ non ſunt in ptãte vt eſt poſthumus qͥ natꝰeſt poſt moꝛtẽ patris.il.fi.ff.de col.bo.i:.fi.ff. de aſſigna.liber. nam qñ eſt natꝰ dr̃ eſſe ſuus hr̃s pr̃i / ſiue ab ĩteſtato ſiue ad rũpendũ teſtm̃l.poſthumo.S.de ʒ ta.qꝛ oĩa iura ↄſer uant᷑ poſthumo qñ naſcit᷑ ac ſi eẽt natꝰ viuo pr̃e.l.antiqͥ. ff. ſi pars hr̃d. pe.⁊ ꝓ hoc vltra bal.allego melioꝛẽ tex.de iure in· S.poſthumi.inſti.de hr̃di.q̃ ab inſta.de.⁊.in.l.in⸗ teſtato.ſ..de ſuis ⁊ leg:ante tamẽ qᷓ; naſcatur poſthumus non eſt ſuus: vt expꝛeſſe dicit bal.in.l.ſi pater.in nona oppo.j. de inſti.⁊ ſubſti.quãuis contrarium velit gloſ.ſi men ꝙ alius eſt modus ſuccedẽdi ſ m legem moſaycam: di modus ⁊ ſic veteris teſtamenii que traduur numeri.xxvij.e.⁊ eſt ſm legem iſte homo cum moꝛtuus fuerit abſq; filijs ad filiam eius moſaicã. tranſibit hr̃ditas ſi filiam non habuerit habebit ſucceſſo res fratres ſuos qð ſi fres non fuerĩt dabitis hr̃ditatem fratribus patris eius:ſinautẽ nec patruos habuerit da⸗ bitur hr̃ditas his qui pꝛoximi ſunt.Eritq; hoc filijs iſra el ſanctum lege ꝑpetua:⁊ ita refert ang.in conci.cxcij.ſu⸗ per puncto videtur pꝛima fronte in vlt.coł.Et nota ꝙ in ter iudeos adhuc de pꝛeſenti non ſeruãtur in ſucceſſioni⸗ bus leges noſtre:ſed iſta.l.moſayca.vt pulchꝛe conſuluit io.cal.in conci.xj.poſito ſuper rubꝛica de conſti.qð inci⸗ pit factum ſuper quo conſiliũ petitur tale ſupponitur ma theſias ⁊c.⁊ idem cal.in ↄci.x.incip.l.ex moſayca.ĩ co.ti. de cõci.⁊ ĩ ti.de conſue.in conci.ij.qð incip.cõſuetudo q̃ hʒ in ti.de teſta.conci.xxx.lud.roma.in conci.cliiij.inci. pꝛemiſſum laudum ad fl.⁊ refert floꝛ.in.l.maximum viti um·j.de libe.pᷣte.ita fuiſſe conſul tum in hr̃ditate cuiuſdʒ iudei /que erat.xxx.milia ducatoꝛum.tamen iſta.l.veterj teſtamèti hodie non vendicat ſibi locum ĩter xpᷣianos ex quo ius ciuile aliter diſpoſuit cum pꝛecepta iudicisliave teris teſtamenti non obligent in nouo:niſi ĩ nouo ſint ap pꝛobata vt no.in.vj.d· S/his ita.⁊.c.fi.⁊ ita tenet expꝛeſſe io.de imo.in.l.ſtipulatio hoc modo cõcepta in.iij col.ad finẽ.ff.de vᷣb.obli.vide hic ꝑ iaſo.may.młta accumulatẽ ndelegitimi t vñ cognati. Mubꝛica. ¶ I,ſta rubꝛica facit moꝛe logicoꝛum:nam cum ibat ad pꝛetoꝛem ⁊ dicebat ꝙ decerneret eum poſſeſſoꝛem hr̃dita tis talis dicebat pꝛetoꝛ:vnde locꝰ?rñdebat petensvñ le gitimi vel vnde cognati. Item eſt ſciẽdum ꝙ ſeptem ſüut poſſeſſiones que tribuũt ius:due ſunt ex teſtõ.ſ.ᷣm ta.⁊. ꝰ tabu.nõ ꝙ õ tabu.ſit ex teſtamento ſed contra teſtamen⸗ tum:ſed habere non poteſt locum niſi ſit factum teſtamẽ⸗ tum.Alie ſunt ab inteſtato vnde legi.vnde cognati: vn⸗ . de liberi: vnde vir ⁊ vxoꝛ: ? ſeptia er⸗ R oꝛdinaria. ¶ Itẽ eſt ſciendum ꝙ om⸗ 4 nes coniuncti per lineam maſculinam dicuntur agnati /coniuncti per femini nam dicuntur cognati. ſahz Con⸗ 4 Onſobꝛinoꝛum. or⸗ ni ſunt in quarto gradu/⁊ ſibijnuicem poſſunt cognati ſuccedere.h.t.d. — 4 — Gm io E Ad euidentiam eſt SR ꝓPpioꝛe. fiendum ꝙ cõſobꝛi E„“ni pꝛopꝛie ſumpti ſunt in quarto gradu:quoꝛũ QDaa A. filij dicuntur pꝛioꝛes ſobꝛini:ſed ſilij ſobꝛino⸗ rum dicuntur etiã ſobꝛini:ſed non pꝛioꝛes. NWNWN. . Mepotes ex auo mater⸗ 8 Ep atib us. no de iure pꝛetoꝛio ꝓ vi⸗ rilibus ſuccedunt eidem.h.d. NACOp. ꝙ veniant in ſtirpem: vt ĩſti. de hr̃di. ab inteſt. S.cum autem.So.vt glo. . KN O n h oc Non pꝛobat hoc cẽ ⁊c̃.vł dic . , *ꝙ poſſeſſio rerum hereditaris Vrum non pꝛobat quẽ hr̃dem.h.d. A(LOp. ꝙ poſſeſſio rerum hr̃dita. faciat quẽ he redem:vt.l.gerit.ff. de acqui.heredi.Sol.illud verum in dubio:ſed hic conſtabat ꝙ non habebat animum adeun di:vt quia pꝛoteſtatus fuerat. Ad d itio Ex hac.l.habes regulam ad quã quoti ·die allegat᷑ iſta.l.ꝙ dictum teſtis ⁊ que⸗ libet pꝛobatio dʒ de neceſſitate concludere:alłs non pꝛo⸗ bat hoc eſſe ⁊c̃.vt habes hic in glo.⁊ iuribus allegatis in ea:idem tex.in.c.in pꝛeſentia.de pꝛoba.ex.in.l.pe ·S.do⸗ cere.ibi bart.ff.ne quis eum qui ĩ ius voca.eſt vi eximat tex.in.c.fl.de ſucceſſio.ab inteſtato:⁊ in.c.fi.de cã poſſeſ⸗ ſio.⁊ ꝓpetatis.Ex pꝛemiſſis vult bar.hic in fine notabłr (cbior 6(Seceſo⸗ Geitwantein uſnet vrſbi vumthal fperhoene keliberi ag c ani /ria Lpredictis pnon audit nbonis qui sinſtituat ſonsſuced ibus . nognon lletat otſt⸗ ſöſhnncemalt Uunguntur: licdebes n ne dicereg un deſcedee lcidornajop gadüt apfe int duograc lad auii/ ſi mpepotem:⸗ togragu:r inograqu emogragus Mofuntsban unffeſvoeſt ſititoa f nundosett mncneno⸗ läithiimog monke mae ſiſritgadi inn poſtena lebego diſhn osgnar def lere orebzl De fentbon ſnrenis: innulinu indiciten nnnn W nun, nodos ſ ehehenne⸗ legenno umen tp liisaaflin enbabcht deditishfi⸗ Unos hilten Entchheef nginconciggi, Atcckketngne Utmrin ſhrcſtn Npalchreage decoſſiſcin ftuleigpeten lermoſgain inci ſert inconci chiit inlnarimn Uhrdtitateteii tammen iſtal miterrßiane. (cpta tudtcigt⸗ iinoroſt Litgtenetene Oceptann ijatt ,emliascan ſicogu . Im nemaunbe! npoſſeſſoonzi idebatpctni iduing ſn exteſtoſcnn dcontra telrt ſitfactumteſe vndecognett yroꝛ: t ſepni ſtſciendomgt ineammaſclte onnunctiperin nan orutte graantſbfni Za aidemn ſinun e iniſc fli nioes, Ctesetao ni deiuettetolo . S = = — ☛n = 6 = BD ,. 4 1 = = S = = 8 = e — — E = S= E = = 17 ☛ =S = =S= S .d. . 61 ½ nnitidehii⸗ ceciliſi beth dten mniͤgliſi⸗ icuntt ie, enngiitt „ beH uekili 4 uaͤſe cninmm G⸗ — = = ex iſto text.ꝙ articulus ⁊ poſitio debet de neceſſiate con⸗ cludere vt hic per eum dic vt in.c.in pꝛeſentia.er.de pꝛo⸗ bat.qð ad hoc allegat bald.in.l.ſi quis non dicam rape⸗ re. S. de epiſcopis ⁊ clericis:vide tamen hic not. Jaſon. may.accumulantem.xj.extenſiones ſeu diuiſiones ⁊ poſt modum decem limitationes:⁊ vide bal.in.l.iĩterpoſitas. S.de tranſac.idem Bald.in.c.j.in.v.coł. in tit.an agna. vel filius:⁊ ibi allegat Bart.ꝙ arg.⁊ poſitio debet con⸗ cludere de neceſſario. R neceſfarig b e im erat neceſſaria bonoꝛũ y/ Ertum. doſccno vñ cognati volẽti ſuc cedere non inuito.h.o.¶ Que bonoꝛum poſſeſ enſiones ſint hodie neceſſarie:⁊ dic vt glo.⁊ ple ne dixi in. l. qui ſe pr̃is.S. vñ li. . De luccelloꝛio edicto. NMubꝛica. Succeſſo ¶ Succeſſoꝛium edictum hʒ locum de graduin graduʒ riũ edictũ ⁊ de capite in caput ⁊ adinuentum eſt pꝛopter fauoꝛẽ de⸗ qñ habeat functi / vt ſibi cito ſuccedatur. Item pꝛopter fauo.credi⸗ locum. toꝛumvt habeãt ptãtem cito exigendi ſibi debitum:verũ tñ per hoc nõ erat adhuc eis bñ pꝛouiſum:qꝛ tot poterãt eẽ liberi ⁊ agnati ꝙ nimis differrẽt ſi deberẽt habere ſin⸗ głi ãnũ / ⁊ ideo poſſũt creditoꝛes petere a iudice/ꝙ ſtatu at pꝛedictis tpᷣo bꝛeue arbitrio ſuo ad adeundum vltra ꝓꝙ non audiãtur reſpectu creditoꝛũ:immo dabitur cura⸗ toꝛ bonis qui vendet ea ⁊ ſatiſfaciat creditoꝛibus:vt.l.ſi quis inſtituatur.ff de hr̃di.inſti.non pꝛopterea perdit he res ius ſuccedendi de iure ciuili vłpꝛetoꝛio:vt.l.cum an⸗ tiquioꝛibus·Xjide iure deli. Excluſo pelmo capi S 5 8 mater. te per edictum ſucceſ ſoꝛiũ defert᷑ ſucceſſio ſcdᷣo capiti:⁊ ex⸗ cluſo pꝛimo gradu ſuccedit ſcðᷣs.h.d. EE RDp. de. l. . S. furioſi. ff. e. So. vt glo. ES(Wodo pone ꝙ ſtatutũ dicit ꝙ exñte prono defuncti nõ admittatur mr̃: nũ aquid patruus magnus excludet mr̃eʒ puto ꝙ non:q pꝛietatẽ/at ſtatutum debet intelligi pꝛopꝛie. a auie Anterioꝛ in gradu pꝛefertur pᷣo⸗ E. jribus niſi repudiatione vel tꝑe ſit excluſus.h.d. NHos cõputamꝰ gradus meli⸗ B Aus ᷓ; canoniſte: nã ſivis ſcire in quo gradu ſũt ſibijnuicem aliqui debes recurrere ſꝑ ad ſuꝑioꝛem ĩ quo 2 diunguntur:vbi gr̃a/ſi queris in quo gradu ſunt fres ad inuicẽ debes incipe abvno ⁊ aſcẽdere ad pr̃em in qͥ iũgũ tur ⁊ dicere ꝙ ad pr̃em ẽ in pꝛimo gradu pr̃ vo ad aliũ fl lium deſcẽdẽdo ⁊ in alio gradu:ergo fr̃es ſunt inuicem ĩ ſecũdo:nã opʒ de vno filioꝛũ aſcendere ad pr̃em ꝑ vnum gradũ ⁊ a pfe deſcẽdere ad aliũ filioꝝ ꝑ aliũ gradũ:⁊ ſic ſunt duo gradus idẽ in nepotibus:qꝛ opʒ ab vno aſcẽde⸗ re ad auũ/⁊ ſic ꝑ duos gradus ⁊ ab auo deſcẽdere ad ali unm nepotem:⁊ ſic per duos gradus ecce q̃ttuoꝛ:⁊ ſunt in Irto gradu:x ſic de ceteris. Hã hic nepos ad fr̃em auie ẽ in q̃rio gradu:n a nepote vſq; ad filiũ eũdẽq; pr̃em ſuũ ẽ vnus gradus:a filio vſq; ad auiã eſt alius gradus:⁊ ſic duo ſunt ab auia vſq; ad pꝛoauũ in quo auia cõiungitur cumffre ſuo eſt alius gradus: ſic ſunt tres/ a pꝛoauo de⸗ ſcẽdẽdo ad frem auie eſt vnus gradus/⁊ ſic ſunt q̃ttuoꝛ: ergo nepos eſt ei in q̃rto gradu. Sʒ canoniſte faciunt cõ putationem ꝑ ſatyꝛã non ꝑ gradũ:nã dicũt ꝙ fres ſunt i⸗ uicẽ in pꝛimo gradu/ ſic nõ aſcendũt ad pr̃em in quo cõ iungunt᷑ ⁊ male faciunt /nec ob.ꝙ ipſi dicũt ꝙ vna ꝑſona noõ facit gradũ veꝝ ẽ ꝑ ſe:ſed poſito vno ſtipite:q̃libet ꝑp⸗- ſona poſtes adiecta facit vnũ gradũ /vt ptʒ ad ſenſum: ideo ego diſputaui talem q̃ſtionẽ: ſtatuto cauet᷑ ꝙ extãti bus agnat defũctivſq; ad q̃rtũ gradũ nõ poſſint mr̃i ſuc cedere q̃rebat᷑ qᷓlr deberẽt ↄputari gradus ipᷣi ĩpꝛopꝛie. De carboniano edicto. ibcda. ¶ ad euidẽtiã ẽ ſciendũ ꝙ aliqũ mouetur pupillo qõ de ſtatu ⁊ bonis:qꝛ dr ſeruꝰ/⁊ tũc qꝛ lex pᷣſumit ꝙ ĩterim vDũ ſunt ꝑuuli nullũ hẽant amicũ/a hoc ſum exꝑtus:⁊ ita fa⸗ ciliter ſuccũberet /iõ differt᷑ q̃ſtio vſq; ad tpᷣs pubertatis ſeſſionis 7 2 dictio magnus denotat quandam impꝛo⸗ Bñ pir et vxoꝛ. Fo. IX. et mittitur in poſſ bonoꝝ ſummaria cognitione p̃habita yt. .l.ij.⁊ differtur ex carboniano: aliqũ fit etq̃ſtio de ſta tu tm̃: ⁊ tunc differtur qõ ex conſtitutionibus. Aliquan⸗ do mouetur ei qſtio de bonis tm ⁊ tunc non differtur que ſtio vllo iure. Itẽ ẽ ſciẽdũ ꝙ aut filiꝰẽ iſtitutꝰ⁊ nõ hʒ car bonianũ:qꝛ hʒ ius cõe.ſ.bo.poſſ.ſᷣm ta ꝗᷓ tribuit ius:aut eſt exhr̃datꝰ ⁊ tũc etiã nõ hʒ carbonianũ:qꝛ tũc demũ hʒ qñ ſolũ ei obijcit᷑ ꝙ nõ eſt filiꝰ/at hic obijcit᷑ ctiã exhr̃da tio ⁊ ideo carbonianũ non hʒ: aut ab inteſtato ⁊ tunc h⸗ carbonianum qð non tribuit ius in reæ hoc ꝓbato ꝙ co tinetur in caſu.l.ij eo.⁊ ideo illam pꝛimitte. . tibi Hec lex legitur duobꝰmo L22 dis vno modo in filio ⁊ in Mmfre poſſidentis:⁊ tunc eſt in ar.ad qõ nẽ quidã eſt in poſſeſſ.hr̃ditatis ⁊ vult ſſe in poſſeſſionem tueri ex edicto diui Hy agdria. Obijcit ei ꝙ non põt: qꝛ illð eſt MVAaadipiſcende poſſ. certe male dicunt qꝛ AA carbonianum eſt adipiſcende poſ⸗ tñ tuetur poſſidentẽ vt hic ſic ⁊ ibi ar.l.qui iã. ff. ad trebel.aliomodo legit᷑.ſ.ꝙ non poſſidet ſʒ aduerſa⸗ rij ⁊ ei cõſulitur vt ĩ petitoꝛio nõ laboꝛet ſ in poſſeſſoꝛio. ¶ LC Op.ꝙ nõ differatur petitoꝛiũ.vt.l.j.S.de oꝛ.iudi.So. ibi expediebat filio non differri:qꝛ hẽbat teſtes paratos hic expediebat differri. ¶ Itẽ opp. ꝙ filio nõ detur carbo nianũ.vt.l.j.S.põponius.ff.eod.So.hec pſᷣm illã:qꝛ aut fi lius eſt inſtitutus ⁊ non hʒ carbonianũ: qꝛ venit ex ĩſtitu tione licet nõ ſit filius/aut eſt pᷣteritus/⁊ tũc aut a matre ⁊ tunc dic idẽ qð dicã in exheredatiõe.Si aũt eſt pᷣteritꝰ a patre ⁊ tunc hʒ carbonianũ vt hic:aut eſt exheredatus ⁊ tunc non hʒ:qꝛ obſtat ei non ſolũ filiatio:ſed exhereda tio vt in Sↄꝛio.ſ Itẽ op.ꝙ filio pᷣterito nõ detur carbonia nũ. vt.l.j ·S. gñaliter.ff.eo.So.vt gl.qꝛ hec ſᷣm ills.q Mo do quero que ſatiſdatio eſt illa q̃ͥ hic pᷣſtatur.⁊ dic vt glo. repꝛobata opinione placen.¶ Itẽ op.ꝙ lʒ velit ſatiſdare/ tñ alij mittãtur ſecum in poſſeſſionẽ.vt.l.ſʒ ⁊ ſi is.in pᷣnc. ff eo. So.vt glo.q Modo q̃ro an qſtio differatur quo ad matrẽ ſi dicatur acilla:⁊ dic ꝙ non/qꝛ ſnĩa ↄtra eam lata filio non pꝛeiudi cat niſi ad q̃lẽ q̃lẽ pᷣſumptionẽ vt plene habes ꝓad.l.coꝛ.de fal.l.j. Itẽ q̃ro an hñs carbonianã poſſeſſionem poſſit actiões intẽtar e:⁊ dic vt glo. 2 ilius impubes ĩ Arbonianum. liu⸗ carbonia⸗ E „ 2„ 2* . „ 2 nũ ꝓbatis his que ſunt in hac lege ſummatim A. non plene. h. d. L ¶ Vodo opp.ſi filiꝰ ꝓbat hec oĩa debet etiã in ꝓpᷣetate obtinere. Sʒz dic ꝙ ülð veꝝ ſi ꝓbaret plene / ſʒ ꝓbabit ſum matim. ¶ Sʒ qᷓ erit iſta ſummaria cognitio: dicebat dñũs Mar.ꝙ duo viciniveniẽt ⁊ dicẽt ꝙ aſſimilet᷑ defũcto.ve Filiꝰ aſſi⸗ rũ qͥdã meꝰ amicꝰ dicebat ꝙ filij d aſſimilat marito non milãs pfi ſunt legitimi:qꝛ qñ mulier male facit⁊ adulterat᷑ ꝓpter ti an pᷣſuma moꝛẽ viri hʒ ſemꝑ coꝛ ad eũ ⁊ ex illa ymaginatiõe gñat ſi tur legiti⸗ Ari Deficiẽtibꝰ aſcẽdẽtibꝰ 4 Aritus trãſuerſalibus ſuccedit . e 60 ⁊ cog tis non veniat vir vel vxoꝛ. vt· ..ſi im⸗ pialis lib.ſoci.l.j. So.vt glo.qꝛ ibi ſpã 5 ⁊ ſic affinẽ ĩtereẽ.Rñdeo hicvr̃ ꝙ nõ:nã affinitas non ve nit ad ſucceſſionẽ: vt.l.affinitatẽ...cõi.de ſucceſſ.⁊ ꝓbat Itẽ q̃ro nũqd dẽat ꝓpĩqᷣoꝛ oĩm ĩtereẽ alienatiõi: ⁊ cer te videt᷑ ꝙ ſic:qꝛ ille dr ppinquus quẽ nemo pcedit vt.ff. milẽ marito:vel poſſet dicere ꝙ ꝓbabit per vnũ teſtẽ. mus. vir ⁊ vxoꝛ ⁊ flſcum excludunt:h.d. N le. ¶ Modo q̃ro q̃ ſit naturalis ſucceſ tra qro ſtatu o cauet ꝙ ſi minoꝛ vult alienare dẽat itereẽ tex.qꝛ dicit ꝙ ſi deficiũt oẽs ꝓpinq/tunc vxoꝛ ſuccedit:⁊ deyb.ſig.l.ꝓximꝰ.⁊ põt eẽ rõ:qꝛ cũ ꝓpĩqᷣoꝛes ſperẽt abĩ Gnde virſt vxoꝛ. RMubꝛi. ¶ Op. ꝙ deficiẽtibꝰ agnatis ⁊ cogna = ſio ⁊ qᷓ ciuilis:⁊ dic vt glo.¶ Modo ex vnꝰ de ſuis ꝓpinquis nũqd ſufficit cõiũctũ ꝓpter vxoꝛẽ ita videt᷑ ꝙ appellatiõe ꝓpinquoꝝ nõ ↄtineãtur affines. teſtato ſuccedere nõ eſt veriſiłe ꝙ cõſentiãt alienationi faciłr ⁊ ſine cã:de ↄſuetudine tñ nõ curat ꝙ ſit ppĩquioꝛ. Itẽ op.ꝙ etiã extãtibꝰagnatis ſuccedat vir ⁊ vxoꝛ:vt ĩ aut᷑.pᷣteres h̊ͥ poſita.So.vt gl.qꝛ ibi ſpãle vt ⁊ ĩ galijs caſi bꝰ. veꝝ ĩ eo qð dicit glo ꝙ fallit ĩ. liij. · de bo.mr̃.nõ pla⸗ cLet:qꝛ ibi venit vir tanq; ad bons filij non vroils. Butrigarij Gecũda pars ſuper Gexto libꝛo Codicis ESs Adde ꝙ iſtũ tex. dicit odof. in ſumma Vxoꝛ an Add itio ſua in ſid⸗ ſucceſ.ab inteſta.ad finẽ quẽ poſſit ſuc⸗ refert ⁊ ſimpliciter ſeqᷣtur albe.hic ꝙ ſi moꝛiatur clericꝰ cedere ma coniugatus eius vxoꝛ ſuccedit excluſa eius eccleſia:tuvi rito ſi eſt de tex.in.l.ſi quis pᷣſbiter.S.de epiſ.⁊ cle.iſta.l.pꝛĩo fallit clericus. in marito occidente vxoꝛẽ etiã cũ cã faciẽdo ſibi ius pꝛo pꝛia auctoꝛitate ꝑdit ſucceſſioneʒ q̃ ſibi defert᷑ ex iſta.l.ſi ab hoſtibꝰ. S. ſivir.vbi bar.⁊ alij.ff.ſo.ma.bal.i.l.fi.in vlt. coł.ff.de his qͥ.vt indig.⁊.l.fl.circa medium.ſff.ſi qͥs aliq. teſt.pꝛohi.bal.pau.de ca.⁊ lud.ro.hic.tñ iſte caſus non ẽ ſine dubio:⁊ pleriq; oppoſitũ tenẽt pᷣcipue ſaly.⁊.d. Ale. hic.⁊ veritas pẽdet ab illo paſſu nunqͥd ius ſibi dicẽs ꝓ⸗ pꝛia auctoꝛitate ꝑdat lucrũ legale:habes tex.notabilem ꝓ ſic in.l.interdũ ·S.qͥ furẽ.ff. de fur.ĩ ↄꝛiũ ẽ foꝛtis tex.ĩ.l. qvas.ĩ fi.ff eo.de furtis.ꝓ quoꝛũ cõcoꝛdia vide oĩno do. matth.in nota.lxxiij.remitto ergo te ꝓ veritate huiꝰ fal. ad plenius ſcripta ĩ.d.l.ſi ab hoſtibꝰ.S·ſivir.⁊ ibi pau.de cea.Secũdo iſta regła fallit in ſponſa de futuro:q̃ lʒ ałs dicatur habere pᷣuſlegia cõpetentia vxoꝛi tex.ẽ no.in.l.ij. Sfl.cum.l.ſeq.⁊ pꝛinc.ſeq.ff.de puile.cre.tñ non hʒ pꝛiui legiũ ſuccedendi ſponſo ab inteſtato: qꝛ nõdũ eſt ꝑfecta aliqua affinitas.l.qð ſeruus.ff.de condi.ob cãm ſᷣm bal. hic in.ij.q.ſaly.⁊ moder.hic cy.in.l.non ſine :j.de bo.que lib. bal.in.l.fl.in pe.col.S.vñ legi.Tertio fallit ĩ concubi⸗ Cõcubĩa na q̃ lʒ parũ diſtet ab vxoꝛe.il.itẽ legato ·S.parui.ff. de le. an poſſit iij.tñ nõ ſuccedit concubinario:nec eõ ſᷣm Ang.in · S. cõſi ſuccedere deremus.poſt gl.ibi in aut.ð trien.⁊ ſemiſ.ſequũtur lud. cõcubina⸗ ⁊ do.Alex.hic.Et iſtud eſt qð vult tex.in.il.j.in pꝛinc. ff. rio. e.in ver.iuſtũ mr̃imoniũ ⁊ illa glo.in.dS.conſideremus. ad hoc ſingularis ſᷣm lud.ro.hic. Eã etiã dicit ad hoc eſſe ſingularẽ ⁊ non reperiri alibi bal.in.c.p tuas.circa fi. de ma.⁊ obe.Quarto fallit qñ fieret ſeꝑatio thoꝛi ex ma⸗ la gra:qꝛ lʒ hodie attẽto iure canonico nõ ꝑmittatur di⸗ uoꝛtiũ:qꝛ quos deꝰ coniunxit hõ non ſeꝑet:tñ cum ſeꝑa⸗ tio thoꝛi ſuccedat loco diuoꝛtij:certe ꝑdit᷑ ſucceſſio de q̃ hic iſtud ꝓbat tex.in.il.j.ff.eo.reqᷣrẽs ꝙ mr̃imoniũ duret vſq; ad tpᷣs moꝛtis:⁊ ita tenẽt cy.ſaly.⁊ moder.hic ⁊ fa⸗ Maritus cit qð dicã in ſeq fallentia.Quĩto fallit qñ maritꝰ expu⸗ vxoꝛi non liſſet vxoꝛẽ de domo ſince cã ꝑdit eiꝰſucceſſionẽ ita bal.in põt ſucce⸗ l.vnica ·S.ſed ⁊ ſcimꝰ ꝑ illũ tex.j.de lati.liber.tol.bal.in.l. dere ſi eã qð in vxoꝛẽ.ij.de neg.geſt.⁊ in aut᷑.dos data in.ij.col.j.de expulſit ð̊ do.añ nup. pau.de ca.⁊ do.Alex.hic. Sexto notabiliter domo ſine fallit in feudis tex.in.c.j.quẽ ad hoc ibi no.bar.in.j.no.ĩ cã ti.an maritus ſuc.vxoꝛi in bñfici.⁊ tex.in.c.j.in verſi.ſed qᷓ;uis.ałs ẽ.c.q;uis.de inueſti.de re al.fa.bal.ĩ.c.imperia lẽ. in nc i. liſ coß ſi de feu.fue.contro.ĩter do.⁊ agna.⁊ in aut᷑.res q̃ in.ij.coł.j.cõia de leg.Septimo videret᷑ poſ ſe limitari iſta.l.ex oĩbꝰ cauſis ex qͥbꝰ maritꝰ põt denega ri vxoꝛi alimẽta q̃ enumerant᷑ in.l.ſi cũ dotẽ.S.ſinaũt.ff. ſo.ma.ex his deneget᷑ ſucceſſio de q̃ hic ꝑ iaſ.may.dicẽs iſtud ꝓbari ꝑ regulã q̃ hʒ ꝙ ex oĩbꝰ cauſis qͥbꝰ pñt alimẽ ta denegari ex eiſdẽ filiꝰ põt exheredari ⁊ pꝛiuari ſucceſ ſiõe pr̃is gl.ẽ no.in.l.ſi qͥs a liberis·S.ſi qͥs ex his.in vᷣbo detulerat.ff.de liber.agno.melioꝛ glo.in verbo habere in autentico vt cum de appel.cognoſcit᷑:repꝛobatur tñ hec uetatt vt hic ꝑ iaſo ugy viaͤere Foranis. 1,6 —r ec aut᷑.venit ad.l. C.coꝛre⸗ „0 WVeterea. ctiue:nã in eo ꝙ lex. C. exclu⸗ 4 debat virũ ⁊ vxo.extãtibꝰ agnatis derogat᷑ ci Qꝓ bẽc aut᷑. Item põt venire addẽdo: nã cũ illa admittat virũ ⁊ vxo.in vno caſu.hec aut᷑.addit alium: ⁊ hec aut᷑.bꝛeuit᷑ dicit. Abi ẽ Zᷣctũ matrimoniũ ſine dote ⁊ ſuꝑueniens ẽ pauꝑ ⁊ moꝛiẽs ẽ diues ſuccedit ſuꝑueniẽs in quartã vel virilẽ cũ liberis alteriꝰ mr̃imonij vł eiuſdẽ qᷓ;tum ad vſũfructũ /liberis nõ extatibꝰ ſuccedit ĩ pleno dñlo dicte ptis.h.d. ¶ Op.ꝙ aliter debeat diſtingui: vt in aut᷑.vt liceat mr̃i ⁊ auieS. qꝛ vo.So.reiectis alijs dic ꝙ vir vł vxoꝛ aliqͥd volũt lucrari ꝓpt᷑ mr̃imoniũ diſſolu⸗ tũ:⁊ tũc ꝓcedit diſtictio ·S. ꝛij.aut volũt lucrari ex bñfi⸗ cio huiꝰ.l.ꝓpt᷑ pauꝑtatẽ:⁊ tũc ꝓcedit hec.l.⁊ iõ vxoꝛ viri cognoſcẽs qꝛ fuerat ĩidotata⁊ pauꝑvolebat ſuccedere cũ a qñ filiabꝰ in virilẽ marito.i¶ Quero qñ dicat᷑ pauꝑ: ⁊ dic vt 8 dicat᷑. gl.qꝛ iudic arbitrio ↄmittit᷑ qͥ ↄſiderabit q̃litatẽ ꝑſonaꝝ. nã nobił ⁊ qͥ neſcit oꝑari nõ diceret᷑ diues de eo de qͥ dice ret᷑ qͥdã ruſticꝰ vł artifex.(¶ Mõ collige ꝙ aut extãt liberi ⁊= tũc aut ſũt tres vł paucioꝛes ⁊ ſuccedũt ĩ q̃rtã:aut ſunt płes qᷓ; tres:⁊ ſuccedũt ĩ virilẽ:⁊ hͥ q;tũ ad vſũfru.ſi aũt liberi nõ aſſũt hʒ plꝰ iur.Sʒ nũqͥd capiet totũ ⁊ excludet parẽtes defuncti:qͥdã ꝙ ſic:qꝛ cũ ſuccedat cum filijs ⁊ fi lij parentes exclud erent:ergo ⁊ vxoꝛ ⁊ hoc iure quaſi ac⸗ creſcendi:qð non placet/qꝛ poſtq;.l.iſta nil diſponit ĩ ca⸗ ſu iſto ſtabo iuri codicis:vt ſic excludatur ab agnatis vł cognatis:⁊ non habeat niſi quartz. Add it 0 Adde etiã ꝙ illud qð dicitur hic quãdo 1 mt̃imonium eſt ſine dote/pꝛocedit etiã in dote ꝑua:qꝛ parũ ⁊ nihil equiparãtur.l.quis.ff.de cõ⸗ di.⁊ demon.⁊ late per bal.hic ad finem in vlti.q.ꝑ aliqua ſimilia:idem tʒ ſaly.hic qui dicit h apertius pꝛobari ig. a ½ i hil eqpat. qm̃vero.in verſic.ſi vero quaſdã glo.habeat a ↄꝛio ſenſu ĩ auc.de exhi.reis.idem tenet ludo.rom.in.l.diuoꝛtio.in pꝛincipio.ff.ſolu.ma.idem pau.de ca.ludo.ro.⁊ Alex.hic ⁊T1 pau. de ca.in.d.l.diuoꝛtio.in pꝛin.facit qð vult bal.in ſi mili.in aut᷑.ſed iã neceſſe ſde dona.ante.nup.qð licet de bitoꝛ poſſit iurari ſuſpectꝰ: fallit tñ ĩ debito ꝑuo facit tex. iĩc.terrulas.xij.q.ij. Itẽ vide qð decidit bal.i.l.eã quã·Xj. de fideicõmiſ.i.vij.colũ.ĩ pᷣn.iĩ vᷣſi.ↄſueuit q̃ri. Tertio ꝓ iſta ꝑtevltra alios facit qꝛ.l.vlł ſtatutũ loq̃ns de dote ſim pꝓłr itelligit᷑ de dote ↄgrua: ſecꝰ ſi ſtatutũ dicat ꝙ mulier ſit cõtẽta dote data:qꝛ ĩtelligit᷑ etiã de cõgrua ſᷣm bal.in l.fi.in.ij.col.de dotis pꝛomiſſio.vel nuda pol.idem bar. in auc.res que.ĩ pe.col.jcommunia de leg.Quarto facit in ſimili:nã lʒ ꝑ dotationem eccleſie vel altaris acquirit ius patronatus vt eſt glo.in.c.pie mẽtis.xvj.q.vij.⁊.lxxiij d.in ſumma inno.⁊ cano.in rubꝛica.ex̃.de iure patro.ta⸗ men ille qui dat modicã dotem eccleſie vel altari nõ per hoc efficitur pr̃onus:glo.eſt no.in.c.quicumq; el.ſecũdo xvj.q.vij.quã pꝛo ſingulari allegat.d.abb.in cõci.cvj.in ij.vol.caſus ſuꝑ quo concilium de iure poſtulatur in.ij. coł. Item iſtud vltimum vltra adducta per alios hic po tes compꝛobare per multa pulchꝛa ſimilia que recollegi in.l.ſciendum.in pꝛinc.ſuper.iiij.q.gloſ.mag. ff.qui ſatiſ. cog.que habentur hic pꝛo repetitis: in contrarium tñ fa- cit ꝙ no.bal.in.c.ſi pꝛoponente arg.illius text.de reſcrip. ꝙ mulier dicitur dotata etiã ſi ſit dotata in vno nummo ⁊ ſtatutum excludens mulierem dotatã excludit eã: pꝛe⸗ ſertim ſi ſtatutum fauet teſtamento pr̃no arg.glo.ſingu.ĩ l.ſi quis pꝛioꝛe.ff.ad trebeł.ſᷣm eum. Berepudiäãda bono⸗ rum poſſlellione. Rubzꝛica. + Mancipatus. on ere ſentia aduocati pꝛiuatus licet excuſe⸗ Nztur fiſcus. hoc dicit. NC¶OSp. ꝙ abſentia aduocati excuſet cli a entulum: vt.l.j. ⁊. ij. S. de aduo.fi.Sol. * vt glo. (Item quero q̃ ſit bonoꝛũ poſ rRI H ſeſſio qᷓ repudiat᷑. Rñdeo aut volo re⸗ pudiare edictalẽ ⁊ poſſũ/qꝛ illã hẽo:aut decretalẽ/ non poſſũ ſiue iã hũi qꝛ agnoui ſiue nõ hũi:qꝛ futuꝝ ius ẽ. Al timo not.gl.bonã q̃ dicit ꝙ abſẽtia aduocati poſt leſionẽ OR mihinõ ꝓdeſt. Sʒ añq; ledar facit mihi dari duationem aduocatum querendum. Ili D.Bonoꝛũ poſſeſſie delata filio nõ re pudiat pr̃ ĩ pᷣiudiciũ filij. ¶ Op. ſic ficut flliꝰ acqᷣrit pr̃i ita ſᷣuꝰ dño.Sʒ ita ẽ ꝙ de⸗ latã ſeruo repudiat dñs vt.l.j.ff.e.& delatã filio repudiat pr. So.vt gl.na hec lex nõ pᷣt ĩtelligiĩ veti iure:qꝛ illo tꝑe totũ qrebat᷑ pr̃i:x iõ poterat repudiare. Itẽ nec iure no⸗ uiſſimo:qꝛ illð ẽ ĩiductũ a iuſtiniano:⁊ hẽc.l.fuit fctã ãte eũ:ſʒ ĩtelligit᷑ ̃ᷣm iura media:⁊ ĩ bonis mr̃nis qͥꝝ ꝓpetas filijs qᷓrebat᷑ ⁊ añ iuſtinianũ /⁊ vſuſfructꝰpr̃i. Becollationibus. RKubzica. PAMancipatos. 1a Kiesi ꝙ ẽ triplex collõ:vna ẽ quã faciunt fra &ti. ⁊ hec.l.bꝛeuiter dicit. Emãcipati ab Miteſtato ſuccedẽtes conferũt donata a pr̃e:non ſi ex teſtõ ſuccedãt.hoc dicit. Collatio⸗ tres qͥ bñ bibũt: Alia ẽ collatio q̃ acci⸗ nũ tripli⸗ pit᷑ ꝓ colloqo ⁊ diſputatiõe. Quedã ẽ ces ſũt ſye collatio.i cõtributio:⁊ de illa tractat h cies. in znoͤootil chnt enco bint ourede AntlRaun unc ſue leicopetet ſtlus a atdicg nterroꝛẽ /ſz geo i. Sol ☛— + Nercorera; ſeſinioj ii phönlznöre ſälitgrine⸗ Cumitaleg vinotriti. nos cophe Pꝛeterea nius flod. fenõſaum ne goapot. iſd adimen otrutk,ff torſecieo iln fofgiemac um mocinoß ly ineconfert — = H luſßhdie ſcchkneßde Pttio Pnkghodi fesciſfho nyorpohib Niottme llſcor Meherarce ncſtuenont N omag 1batenirn Ndonnlang. nmnoender Ucnimöde lniii ce⸗ r deine in leyelaltainir nicumcgcl. ſel bin cci j e poſtulaturi Aaper Aioe hmiia gne ecte loſmag fint incontraruni Uliusten ente Otata inynopune tatiercluttiig Pfnoarggoſtn hono⸗ l. tu Pone 9.ſinnt vatus licer an 4. advocatitztt 5 desgtof croqqſt bonoi⸗ PBüdeoau won autdecretge iigtfnpinil dnoen otein nihioxtolto ſientuſloli icifii C) dclriflontn ivttiinrgſin e Nintin hee itſi/ niniolrd Nct Rubut De Collationibus. Collatio⸗ ¶ MNota ergo quattuoꝛ vident᷑ facere collationẽ ceſſa⸗ nẽ q̃ttuoꝛ re.ſ.emaãcipatꝰ.Scðo qꝛ iſtitutꝰ. Tertio qꝛ ex teſtõ hr̃di⸗ vident᷑ fa tatẽ obtinet. Quarto qꝛ teſtatoꝛ de collatione nil dixit. cere ceſſar ¶ Op· ꝙ emancipatio nil operet᷑ ad impediẽdam colla⸗ tionẽ:ĩmo foꝛtiꝰ cõferũt:vt.je.l.filij. So.fateoꝛ ꝙ ideo: qꝛ emancipati nõ ipedit᷑ collatio:ſ qꝛ ex teſtõ ſuccedunt Itẽ op.qꝛ lʒ ex teſtõ ſuccedant cõferant:vt.l.ſi nõ moꝛ⸗ tis.ff. de ĩo ffi. teſt. So. vt glo.⁊ pᷣma vᷣa.i¶ Itẽ op.q lʒ ex teſtõ nõ obtineant ſucceſſionẽ:tñ nõ cõferant: vt.l:.ſi filiꝰ emancipatꝰ.ff.de coł.do.So.dicit gl.ꝙ ibi errauit ſucce⸗ dendo ab inteſtato.Sʒ hoc nõ videt᷑ bñ dictũ:qꝛ q capit vno iure qð erroꝛe ignoꝛat ſibi cõpetere:aliud ſibi impu⸗ tat vt.l.ſi auia.ff.de ſucceſſoꝛio edicto.So.dicit do.mar. ꝙ aut qͥs ſuccedit de iure pᷣtoꝛio:⁊ tũc ſi capit ignoꝛanter iure icõpetẽti fingit᷑ cõpetẽti accepiſſe ⁊ ſibi ꝓdeſt / vt. d. l.ſi fllius.aut de iure ciuili:ꝛ tũc ſibi imputat:vt.d.l.ſi a⸗ uia.tu dic ꝙ glo.ſentit ꝙ non nocet ei erroꝛ/ĩmo reuoca⸗ bit erroꝛẽ/ſʒ in.l.ſi auia.nõ reuocauit erroꝛẽ poterat tñ. ſ Itẽ oꝑ.ꝙ ex teſtõ fiat collatio vt aut᷑.ex teſtamento hic poſita.So.hec coꝛrigitur. lodie ex teſtõ flt 4 *£ teltamento collatio.h.d. ¶ Que ro q̃ fuit rõ.l.codicis. Rñdeo qꝛ viſſimile erat B Aꝙ ſi teſt atoꝛ voluiſſet fieri collationẽ expᷣſſiſſet Sʒ q ẽ rõ aut᷑. Rñdeo duplex. VUna.ſ.eq̃litas ſeruãda im ter filios. Secũda qꝛ pᷣſumit᷑ omiſiſſe dicere de collatiõe pPpter turbationẽ moꝛtis/⁊ hec pᷣſumptio cũ ſit ĩ ſpẽ tol nHonatio lit pᷣſũptionẽ.l.C.q̃ erat ĩ gñe.¶ Mõ qro an donatio ſim ſimplex plex cõferat᷑ a ſuo ꝑ hanc aut᷑.mar.ꝙ ſic ⁊ arguit płibus an ſit ↄfe⸗= rönibꝰ/ĩ gᷣꝛiũ tʒ gl.⁊ bũ:nec ob. hec.l.qꝛ genus qð ſequit᷑ rẽdaa ſuo ſpẽm lʒ nõ reſtringat᷑ qtũ ad numeꝝ ſpẽrũ / reſtringitur tñ q̃litatiue vt compᷣhẽdat ſolũ ſpẽs ſimiles expſſe/ vt. l. cum ita legatr᷑ ·S·ĩ fideicõmiſſo.ff. de le.ij.⁊.l.f · S· cui.ff. de vino triti. ⁊ oleo le.ita ⁊ hic dictio ⁊ alioꝝ datoꝝ q̃ ẽ ge⸗ nus cõpᷣhendat ſimiles expᷣſſas.ſ.dot ⁊ ſic data ob cam. Pꝛeterea aliud eſt in dote q̃ nõ põt reuocari:vt.l.põpo⸗ nius filadelphus.ff de pꝛele.⁊ ideo qꝛ nõ potuit reuoca⸗ re nõ pᷣſumit᷑ voluiſſe:qꝛ ceſſet collatio:ſecus in donatio⸗ ne quã potuit reuocare. Pꝛeterea qñ teſtatoꝛ potuit a⸗ liqd adimere: ⁊ nõ ademit videt᷑ cõcedere:vt.l.a pr̃e e. ⁊.i.ↄſtruit᷑.ff.ð iure codi.⁊.l.j·S./fl.ff.ð le.iij.⁊ iõ nõ fit col Donatio latio:ſecꝰĩ eo qͥ adimere nõ potuitvt pᷣdixi. Sʒ an dona fctã fllio tio fctã emãcipato dʒ cõferri:⁊ dic ꝙ ſic vt dos:qꝛ ꝑ pr̃eʒ emancipa reuocari nõ pᷣt.Caue tñ qꝛ ſi p̃ diceret ꝙ ſuꝰ ↄferet dona to an ſitꝰ⸗ tionẽ confert pᷣciſe cũ remãeat ĩ bonis:vt.l.fi.ĩ fl.j.de fi⸗ ferẽda. deiuſ.ſʒ lʒ dicat ꝙ emancipatꝰ cõferat ſuã nõ cõpellit᷑ pᷣci ſe cõferre:ſʒ demum ſi velit ſuccedere. Add itio Hec aut᷑.eſt ſubtilis ſᷣm iaſ.hic fina.col. in verbis finalibus.Hec aut᷑.ex teſtamẽ to vult ꝙ hodie ex teſtõ ⁊ ab inteſtato ceſſat collatio ĩter fr̃es qñ pr pꝛohibuit expᷣſſe:ergo a cõtrario ſenſu ſi teſta⸗ toꝛ non pꝛohibuit expꝛeſſe habeat locum collatio etiam ꝓdito teſtamẽto:⁊ ſic in hoc coꝛrigitur.i.j.S.eo.ti.ſᷣm ia⸗ ſo. hic.j.coł.Et ſi dicas ꝙ opinio. B. ⁊ aʒo.⁊ py.⁊ lot.⁊ bul. ẽ vera ⁊ communis ꝙ donatio ſimplex facta filio in poteſtate non debet conferri moꝛtuo pr̃e idem glo.in.l.q̊ pr̃ in glo.mag.ad fi.ff.fami.her.⁊ idem inſequẽdo docto res antiqui ⁊ moderni hic io.and.in additionibus in ti. de dona Jand.in cõci.clj.vbi dixit hanc opinionẽ eſſe cõ munioꝛem bar.in.l.j.ff.eo.ti.in:S.nec caſtrenſe bald.in.ł. quoniam.S.de inoffi.teſtamento.idẽ iaſ.hic in.iij.col.ad fl. ⁊ in.iiij.coł. — te Aut dos eſt pꝛomiſſa ⁊ nõ ſolu X „ Pa ex. ta: loquitur hec.l.aut eſt pꝛo⸗ y miſſa ⁊ ſoluta/⁊ loquitur.l.pactum.⁊.l.filie.⁊.l. dotis·j.e.nam aut queris quando eſt ſoluta an conferatur ⁊ loquitur.l.pactum.aut queris cui fiat colla⸗ tio ⁊ quãꝗ dotem conferat/⁊ loquitur.l.filie.j.e.aut queris quem modum conferat᷑ ⁊ loquit᷑.l.dotis·j.e.⁊ hec.l.bꝛe uiter hoc dicit dotem pꝛomiſſam ⁊ non ſolutam confert filia ꝑ modum liberationis.h.d. Pactũ fa WE Hꝛic dicit an cõferat᷑ dos ꝓmiſ ctũ de nõ 8 Actum. ſa ⁊ ſoluta:⁊ pactũ future ſolu⸗ ſucceden⸗ tionis non valet. h. d. = do⁊ iura⸗ Hee¶Op. ꝙ pactũ valeat: vt. l. j. S. ſi vyl parens.ff. mento fir⸗ ſi aparẽ. qs fuerit ma. So. vt glo. ⁊ media ſo.ẽ va. ꝗ¶ Wõ metw; an q̃ro an pactũ iſtudvaleat ſi fuerit iuramẽto firmatum:di valeat. cſit qͥdã ꝙ ſic ꝑ aut᷑.ſacramenta.tu dic cõtra:qꝛ ibi ſpãle. Fo. X. Modo qro qᷣͥd ſi cũ vxoꝛe fiat pactũ:ꝛ dic vt glo. Sed quid ſi filio do aliqd pacto facto ꝙ illud ſibi in legitimã Honatio pↄputet ⁊ teſtm̃ nõ veniat an valet:certe ſic.⁊ ſi dicas ꝙ facta filio eſt de futura ſucceſſiõe.Rñdeo ꝙ excludit᷑ filiꝰ/nõ tã rõe ⁊ ĩtueniẽ⸗ pacti qᷓ; ꝑceptionis/ qꝛ hʒ legitimã. Sed nunqͥd poterit te pacto: agere ad ſupplemẽtũ ſi illud nõ ſufficit.Rñ.nõ.qꝛ acce⸗ vt ſibi ĩ le pit ꝓ legitima ⁊ dubiũ eſt an minuãtur in futurum bona gitimã cõ patriss putet an Additio. Ete iſtũ tex. infert odof ꝙ quiqa ſcho⸗ valeat. olaris cremonẽſis decepit patrẽ ſuũ cõ⸗ mẽdabili fallatia/cũ haberet nouercã inſidiãtem q̃ ꝓhi bebat patrẽ ſubmiſtrare pecuniã neceſſariã fllio ſtudẽti. venit ad patrẽ/⁊ dixit:ſum cõtentꝰ renũciare ſucceſſioni paterne: cum hoc ꝙ des de pᷣſenti tantã pecuniã q̃ ſuffi⸗ ciat ꝓ expenſis ſtudij.nouerca vt ꝓpꝛijs filijs totã ſuc⸗ ceſſionẽ arrogaret ꝑſuaſit pr̃i vt faceret:perfecto ſtudio moꝛtuo pf̃e/ filius partẽ hr̃ditatis obtinuit:qꝛ renũcia⸗ tio nil valuit/niſi iuramentũ interueniſſet:dʒ tñ cõputari in partẽ ſuã illud qð expẽdit in ſtudio ꝓpter renũciatio⸗ nem facta:q̃ expenſa ałas nõ cõputaret᷑ fllio:qꝛ pᷣſume⸗ ret᷑ facta a patre affectione pr̃na/⁊ aĩo donãdi.l.que pa⸗ tre.ff.fa.her.⁊ idẽ tenet bal.hic.in.x.⁊.xj.q.ſaly.⁊ paul. de ca.hic ꝗ reputat not.dignũ do.alex.in aut᷑.qð locum. ad fl·.eo.Solus cy.hic tenet ꝙ ĩpenſa ſtudij etiã in hoc caſu non ↄputet᷑ illi in partem ſuã per tex.in.l.j.S. cõfert ff. e.melius facit.l.ij.S.de illis.cum glo.no.ff.eo.Sed te⸗ neas ſᷣm iaſo.pꝛimã opinionẽ vt hic.⁊ in aut᷑.qð locũj.. eo.Et adde ex tex. iſto cũ notatis in glo.regulã q̃ eſt ꝓ NPactũ ne pactũ negatiuũ de non ſuccedẽdo non valet ꝑ rõnes que gatiuũ de allegãtur per bal.hic paul.de ca.bar.in l.ſtipulatio hoc nõ ſucce⸗ modo ↄcepta.de vb.obli.⁊ ad iſtã regulã adde tex.in.c. dẽdo non j. de filijs na.ex libero ven.⁊ in.c.filij na.ſi de feu.fu.con⸗ valet plu⸗ tro.inter do.⁊ agna. Hec regula fallit pᷣmo niſi haberet ribꝰ roni⸗ mixturam delicti.l.jS.ſi parẽs.in pꝛimo caſu.ff.ſi quis a bus. parente fuerit manu. Secũdo qñ tm̃ accepiſſet paciſcens qᷓ;tũ capit ſua legitima.d/S.ſi parens.in ſcdᷣo rñ. Tertio fallit qũ interueniſſet iuramẽtum.c.qᷓ;uis.de pac.in. vj. Quarto qñ adeſſet conſuetudo:quia cõſuetudine tale pa ctum poſſet validari iuribus.S.allega. Quinto qñ fieret pactum ſuꝑ hereditate patris vel alterius iam defuncti iuribꝰ in tex.alleg. Sexto quãdo filius legitimaretur cũ pacto ꝙ patri nõ ſuccederet valeret:vt.S.dixi. Vltimo fallit in iure pmogeniture cui põt per pactum renũciari ſicut fecit iacob quando renunciauit eſau vt eſt in veteri teſtamẽto.⁊ glo.pᷣma.in.l.quotiẽs.ff.de here.inſti.⁊ tex. in.c.qᷓ; ſit ꝑiculoſum.vij.q.j.⁊ ibi habes in quibꝰ cõſiſtat ius pᷣ mogeniture ita deterĩat ang.in.l.ſtipulatio hoc mõ cõcepta in ſuis recollectis.ff.de verb.obli.⁊ pꝛo eo opti⸗ me facit:qꝛ ius pᷣmogeniture ẽ ius ꝙ cõpetit ex pᷣuilegio facilius ergo tolli᷑ per pactum qᷓ; ius cõmune.l.eius mi⸗ litis ·S· militia miſſus.ff de teſta.mili.ita teneas qᷓ;uis cõ trariũ teneat ludo.ro.in.d.l.ſtipulatio hoc modopcepta. in.x. col.⁊ ibidẽ imo.qꝛ iudicialia veteris teſtamẽti non aſtringũt /niſi q̃ ſunt aperta vt habet᷑ in.S.· his ita.vj.di.⁊ in.c.fi.de cõſue.Et tam ftlia dote contẽta cũ iuramento ſucceſſioni renũciãte poſſit petere relaxationẽ iuramẽti⸗ ⁊ ex quibꝰ cauſis debeat cõcedi.vide plene ꝑ iaſ. in aut᷑. ſacramẽta puberũ.S.ſi aduerſꝰ vẽditionẽ.⁊ ibi tetigimꝰ plene phi.frãc.in.c.qᷓ;ᷓuis.de pac.li.vj.cano.in.c.j.⁊ in.c. debitoꝛes.de iureiu.er.vide petrũ de ancha.ĩ repetitio⸗ ne.c.canonũ ſtatuta.de ↄſt.ex.vide do.chꝛiſto.in.d.aut᷑. ſacramẽta puberũ.deſctõ geoꝛgio.in repeti.d.c.qᷓ;uis de pactis.lib.vj. EEAIi Hic ponit ꝙ dos cõferat᷑ ⁊ cui/q̃ro dicat᷑ dos ꝓfectitia/⁊ que aduẽtitia?: Dos ꝓfe⸗ Rũñdeo ꝓfectitia dicit᷑ illa q̃ ꝓuenit ex bonis ctitia q̃ di Keiꝰ de cuiꝰ hr̃ditate q̃rit᷑ aliũde q̃ſita dr̃ aduẽ⸗ cat/⁊ que titia. Itẽ q̃ro qͥd ſi ꝓ ꝑtetm̃ infirmet᷑ teſtm̃/an fiet col⸗ aduẽtitxia. latio:⁊ dic vt glo.¶¶ Modo op.ſic.hec lex facit differẽtiã inter ſuccedentẽ ab in teſtõ.⁊ ĩter ſuccedentẽ ꝑ ta.non ſuccedẽte ab inteſtato/qð eſt õ.l.vt liberise.So.vt gl. ⁊ ſecũda eſt vera.ſ Itẽ op.ꝙveniẽs ꝑ g̊ ta.nõ cõferat:vt l.ſi fllia.ff. de col.do.Solu.vt glo.qꝛ ibi ſpãle in caſu: ſᷣm ta.cõuertit᷑ in ð ta.⁊ nõ hʒ plus filia veniẽs ab ĩteſtato qᷓ; habebat ex teſtõ. ¶ Item op. ꝙ etiam exiſtentibꝰ in pote⸗ ſtate nõ ↄferat᷑ dos aduẽtitia:vt.x.e.l.fi.Sol.vt gl.i¶ Itẽ op.ad fi.l.qꝛ aut ĩtellig ꝙ filijs ſuis flat colło/⁊ male di cis:qꝛ oĩs debẽt ↄferri:vt hac.l.ij.rñſo. intelligis Butrigarij Becũda pars flat collatio emancipatis ⁊ male dicis:qꝛ nihil eis cõfer⸗ tur vt·j..e.l.ſi emancipati.So.intelligo ꝙ fit collatio emã cipatis non ob.l.ſi emancipati:qꝛ veꝝ eſt ꝙ emancipati ĩ ter ſe nil cõferũt:vt ibi qꝛ de hoc nullus ipſoꝛum põt con queri cum nullus conferat:ſʒ ſuꝰbñ cõfert emancipato/p fecticia tm̃:vt hic:qꝛ emãcipatꝰſuo cõfert ꝓfecticia ⁊ ad uẽticia iure iſto:⁊ ideo equũ fuit ꝙ emãcipatis ſaltim ꝓ⸗ fecticia conferant᷑ ꝑ ſuos.poſſet etiam intelligi de nepoti bus ex filia:⁊ tunc hec lex ſine ſcrupulo pꝛocedit ſu tãda de cõmuni niſi expᷣſſe ita ſit conuentũ:⁊ ita per illũ tex.tenẽt ⁊ notant ibi Alber.⁊ ful.⁊ idẽ alber.in.d.l.cum duobus · S. ſi fratres.ff.pꝛo ſo.idẽ tenet Spec.in ti.de iu⸗ di.S. ſequitur.ver.quid ſi vnꝰ ex fratribus quẽ ſpec.ſim⸗ pliciter allegat Bal.in pᷣalle.tractatu de duo.fratri.ĩ.vj. col.lʒ poſtea bal.ibidẽ ĩ pe.col.teneat ꝛiũ: eãdẽ partem ꝙ filia non ſit de cõi patrimonio maritãda tenet expꝛeſſe Bal. ſibi Zꝛius in duobꝰ locis.ſ.in.l.fl.in.v.col.õẽ.de do. ꝓmiſſ.⁊ in aut᷑.ex teſtamẽto.in pe.col.S.eo.vbi dicit ꝙ re Collatio P ⸗ i & Hec lex ponit qua foꝛma flat dotis quiritur ꝙ eẽt expꝛeſſe capitulatum inter fratres qð do⸗ dot is ſo⸗ A tis. collatio iam ſolute:qꝛ cũ non poſſit tes filiarũ ſoluerent᷑ de cõi ałas ſi non ſit expꝛeſſe capitu lute ſub qᷓ ¶¶ /durate mr̃imonio exigi a marito cõfert filia h latũ nõ intelligetur ne debebit ſolui de cõmum per tex.in foꝛma fie⸗ modo/qꝛ tm minꝰ recipit ex hereditate pr̃na. d.l.ſi ſociꝰ pꝛo filia:idẽ tenuit Joã.pe.deferra.in pꝛacti⸗ ri dẽat. ¶ ¶ Sp.· ꝙ filia nõ debeat ſibi imputare dotẽ ⁊ hr̃e ſuo pe-⸗ ca ſua in verbo vndecũq; queſita:iſtam partem tenet Lu Nol riculo:ĩmo ↄferre iusqð hʒvt.l.ij·S· id qͥq;.ff.e. So.vt gl. doro.in conſi.cxlv.incip.pꝛeſentis conſultationis arti⸗ no ſucce ¶ Itẽ op.ad idẽ de aut᷑.q̊ poĩta.So.illa detmiat hanc. culus iſte idem tenet expꝛeſſe do. Alex.in conci.cxxxiij. 1S00l d . H ec aut᷑.venit ad.l.co in.ij.vol.incip.videretur circæconſultationem pꝛemiſſaʒ Ceſuregua e * 0 O u m dicis derogando ⁊ de qð conſilium eſt poſtea duplicatum erroꝛe in conci.ciiij. Lirecußt R B terminando:qꝛ olim mulier indiſtincte dotem in.iij.vol.qꝛ non eſt conciliũ dñi Alex.ideo non reperit etqius o[pꝛomiſſam ⁊ ſolutam ſibi ĩputabat ⁊ tm minus quod incip.an dos.vbi refert Bal.ĩ pluſq;. xij.concilijs hjfci coſe recipiebat/hodie ſi maritus non eſt ſoluendo confert ſo idẽ tenere. ref⸗ ert etiam Ange.in.ij. cõcilijs tenere idem. 6Jreo lũ actionẽ de dote: lʒ ĩanẽ ⁊ bꝛeuiter.h.d.hec aut᷑. Colla⸗ Sed ego non inuenio:eãdem opi.tenet do.Alex.in con⸗ bhec sbiteſt tio dotis ſᷣm foꝛmã.l.codicis locũ hʒ qñ maritꝰ eſt ſoluẽ⸗ ci. lxvj.in.iiij.vol.incip.viſo themate S. foꝛmato. weris ſe do vel muliceri põt imputari/ſi exigere potuit ⁊ nõ exegit P A dD emum Emãcipati omnia confe⸗ (pati his ceſſantibus ſufficit conferri actionem de dote: licet AH runt ſuis exceptis caſtrẽ⸗ cſporutul inanem. hoc dicit. . — ſibus: eo in quo alijs tenentur.h.d. ¶ Op. ꝙ Uitiad ne ¶ Ex tex. Exigere põt ⁊ ideo ſibi imputat᷑ q̃re non exe E Halia deducãt᷑. vt.eo.l.filie.So.fateoꝛ ꝙ caſtrẽ mnicipat git:⁊ ideo tm̃ minꝰ cõſeqͥᷣtur / dote ſibi tota ĩputata. Sit ſia deducãtur. . . . . rone hi ſucceſſio] et queritur de dote pꝛofecta ab auo.reiectis. S SS li am AVbi ex teſtamẽto ſucceditur nõ ligeerge alijs opi.dic ꝙ aut eſt dos pꝛofecticia:⁊ tũc planum ẽ: eꝛ ꝗ qknsꝰ J LAIEE. hʒ locuʒ collatio niſi a teſtatoꝛe Nhilſuus en cũ dos ſit cõis ⁊ eẽ debeat pr̃is ⁊ filij requirit᷑ conſenſus ſit exp̃ſſũ.h. d. ¶ De hoc dic vt dixi in aut. ex te Uiuythie pr̃is ĩ exigẽda dote:vt.l.vnica·S.accedit.de rei vx.ac.⁊ ſtamẽto. S. eo. Op. ꝙ cõferat lʒ fllia ſit iſtitu sel ſlie l.ſi cũ dotẽ · S· eo tꝑe.ffſo.ma.aut eſt ab alio delata: ⁊ tůc ta.vt.l.ĩ adoptionẽ.ff de col.do.So. vt gl.⁊ tertia eſt va. ſoceterti⸗ dic ꝙ cũ nõ habeat cõionẽ in dote:nec in vſufructu euus M J7 ſo 02 Ad collationẽ faciẽdã cogit᷑ qs Collatio: nõ eſt qᷓ;dtum ad eã legitimꝰ adminiſtratoꝛ:⁊ ideo eiꝰ con W A 2 voffõ iudic ⁊ actiõibꝰ denegatis nẽ facere Cddi⸗ ſenſ? nõ exigit᷑:vt in aut᷑ niſi ⁊ qð ibi not.jde bo.ma. hʒ ſiue erat facta diuiſio ſiue nõ.h.d Diuideĩ du qũo qs ſt c(mumulzte quare cõſentit pr̃ filio cũ ipᷣe agere debeat:vt.l.ij·S· volũ as ptes: qꝛ pᷣma loquit᷑ in diuiſione facta ſine cogẽdus. npritpf tatem.ff.ſo.ma.So.vt glo.qꝛ hic non negat qui pr᷑ poſſet iudice vel arbitro.In ſcða facta fuit coꝛã arbitro ſʒvnã nohali fl agere:ſʒ ⁊ filia potuit pr̃is conſẽſu.¶ Itein op.ꝙ nò debe lect. vel coꝛã iudice delegato ſm aliq. Scðᷣa ps ĩcipit ibi il nekingkit at expectari ꝙ vᷣgat ad inopiam:ſʒ ſufficit ꝙ incipiat ma idẽ eſt. ¶ Op.ꝙ ad collationẽ qͥs cõpellat᷑ actionibꝰ de tiler gueſen le vti ſubſtantia ſua:vt in coꝛꝑe vñ ſumit᷑ iſta aut᷑. So.iu⸗ negatis.vt.j.e.l.poſthumo.qð remediũ hic locũ habere thia ent reveteri opoꝛtebat ꝙvergeret ad inopiam:nõ tñ expecta nõ põt:qꝛ cũ ſit facta diuiſio trãſlatũ eſt dñiũ:⁊ iã hʒ ſuiu fdercu he bat᷑ tm̃ ꝙ dos nõ poſſet exigi:qꝛ ſic fruſtra eſſet.l.cõciliũ. poꝛtionẽ:ergo illud auxiliũ eſt fruſtra.Sol.dicũt qͥᷣdã ꝙ i zcho⸗ hodie ſufficit ꝙ incipiat male vti ſubſtantia ſua:⁊ hoc ꝓ⸗ illud nõ eſt fufficiẽs remediũ:⁊ideo dat᷑ iſtud.ſ.officiũ iu nine . deſt mulieri:qꝛ ſic ſũt tres conrei qui dẽant dotẽ ⁊ vnꝰFKin dicis.Alij dicũt qdð eſt ſufficiens remediũ:qꝛ agã d eum ſgeng 8 cipit male vti ſubſtãtia ſua iure nouo põt mulier dotẽ exi rei vẽd.⁊ aduerſariꝰnõ poterit diuiſiõeʒ opponere.⁊ ſi di ſofun gere olim non poterat poſtq; alij erant ſoluẽdo. IJItem ꝓ cas qũo poſſũ agere reivẽ.cũ nõ ſim dñs ꝑtis trãſlate in ſ deſt mulieri in pꝛobando:qꝛ hodie faciliter pꝛobabit ꝙ i aduer ſariũ ꝑ diuiſionẽ. Rñdeo ꝙ agã de factoꝛ aduerſs * 8 4 cipit male vti ſubſtantia ſua/pꝛobando ꝙ contrahu debi riꝰnõ poterit exciꝑe ar.l.vbi pactũ.S.de trãſac.vel agam ni⸗ cs ta ſub vſuris:ſed olim erat difficile:immo quaſi impoſſi dic.inde. ¶ Ad ſecũdã ꝑtẽ op.ꝙ lata ſnis nõ poſſit ve⸗ 1 nnnc bile pꝛobari inopiam:vt dixi in.l.actoꝛ.S.de pꝛobat.⁊¶ no niriõ diuiſionẽ.vt.l:.ſi cũ putarẽ.ff.famil hercii. Huiꝰti ſchaben ta.de hoc in.l.ſi conſtante.in pꝛin.ff. ſo.matri. moꝛe qͥdã intelligũt in arbitro cuiꝰ ſnĩa nõ parit actionẽ nan Additio Adde hic per iſtum tex.in ver. imputari regulariter nec exceptionẽ.⁊ ſi dicas qũo ẽ idẽ ꝙ ĩ pᷣmo nunhn Conferre ñꝙ ſi p̃ dederit filio pecunias vt libꝛos caſu cũ pena cõmitteret᷑. So.vt gl. Itẽ põt ĩtelligi ĩ iu⸗ lbet an dẽat fl emeret ⁊ filius illam pecuniam in malos vſus cõſumpſe⸗ dice delegato.Nec obſt.exceptio rei iudicate:qꝛ de hoc ndeuft⸗ liꝰ pecuni rit ꝙ filius in diuiſione bonoꝛũ tenebuur cõputare in eiꝰ nõ fuit ĩ pᷣmo iudicio diſputatũ:⁊ qꝛ auctoꝛitate.l.venit nnr leſin am cõſum poꝛtionẽ:idem dicas in filio cui pr̃ invita ſuam legitima 3 ſẽtẽtiã. ¶ In glo.que ĩcipit nam. ibi large accipe ſub. melg⸗ ptã in ma poꝛtionẽ aſſignauit:qꝛ ſi filius illam conſumpſcerit pr̃ nõ vt ↄpᷣhẽdas actionẽ/exceptionẽ/⁊ replicationẽ.ſ Ingl. urgnan⸗ los vſus tenebit᷑ amplius illam ſibi aſſignare vel relinq̃re ᷣm bar. qᷓ incipit qꝛ ⁊.ibi non tñ contra ſententiam fiet:qꝛ nõ fuit icrin ilio⸗ quã pr̃ de in.l.ſi cũ dotẽ·S.ſi poſt.ff.ſolu.ma.idẽ dicas ĩ filia que do diſputatum de hoc in pꝛimo iudicio. . mnon,i de derat ipᷣi tem ſui culpa perdidit:qꝛ tunc pr̃ non tenebitur amplius Ad DdD itio Adde hic eẽ tex.invᷣbo ꝑſes ꝓuincie ⁊c᷑. ſoumf filio vt e⸗ demum illam dotare ꝑ argumentum iſtius text.⁊ in iſtis qꝙ qñ vᷣba.l.vel ſtatuti referũtur ad iudi iopeeſeti meret li: termmis pꝛocecdit glo.in.:fl.⁊ ibi bal.S.de dotis ꝓmiſſi⸗ cẽ ibi oꝛit᷑ offm̃ iudicis.idẽ in.l.ſi res obligata.ĩ glo.ft.ff. 1Eqnosafi bꝛos. one:vide iaſonẽ hic in ſecundo notabili qui pꝛedicta ple de leg.j.bar.in.l.vnica.ff.de ↄditiõe.ex.l.Alex. Jaſõ.hic. B (econfcrenkn . ne examinat.Et ſumpta occaſione ex his que no.ꝑ doc. Adde ꝙ hic ẽgl.ſing.ſuꝑ vᷣbo reſtitui ad hoc ꝙ iĩ iudicio Exceptio ulsSenn hic argumento tex.huius autentice dum loquimur de do vvniuerſali exceptio qᷓ̃ minuit bona põt opponi poſt ſentẽ q minui ſuni Mef te.Quero erant duo fratres ſocij omnium bonoꝛum vnꝰ tiã.Tu no.ſing.ex iſto tex.cũ glo.ſᷣm do.Frã.de are.hic bona pot onistyf habebat filiam nuptui pꝛoximã.vtrũ illa filia debeat de ius qð nõ impugnat ſnĩam:ſʒ limitat vel minuit execu. opponiin Uſferenturt bonis communibus maritari ad hoc ꝙ dicamus ꝙ alter põt opponi poſt ſnĩiam non ſolũ per viã exceptio.vt.l.ne iud go⸗mngn frater teneatur in parte ſua communi contribuere pꝛo ʒẽniꝰ. S. fi.⁊ ibi gl.⁊ bar.ff.de re iudi.⁊.l.ſi fideiuſſoꝛes·· vlipoſt bueglo⸗ dote huius filie ſue neptis. ⁊ dicit Ludoui.Roma.ꝙ non idẽ rñdẽt.ff. de fideiuſ.⁊.l.ex diuerſo · S.fin. vbi doc.ff ſo. tentiam. nealbile tenetur frater iſtud tenuit concilio.cxlv.tamen bal.tenu⸗ ma.⁊ no.bar.ĩ.l.jij.de iur.⁊ fac.ign.ſʒ etiã ꝑviã petitiöůiĩis Amimegin it contrarium in tractatu de duobus fratribus in pe.col. tcx.hic cũ gl.p quã ampliat᷑ regła.ll.pᷣallegataꝝ ĩtellige Uumnageng in pꝛincipio. tene tamen ⁊ in conſulẽdo ⁊ iudicando ꝙ ĩi⸗ niſi tale ius fuiſſet añ ſnĩiam oppoſitũ ⁊ ꝑ iudicẽ repꝛoba unaklo⸗ mo filia fris nõ ſit maritanda de cõi dato ꝙ ſint ſocij oiʒ tũ tũc nõ poſſet ãpliꝰ poſt ſnĩam in executiõe opponi gl. wtennnci bonoꝝꝑ ᷣm iaſ.map.hic ĩ.iiij. coł.ꝑ tex.melioꝛẽ de iure ĩl. eſt ĩ. d.l.neʒẽniꝰ.S.fl.bar.⁊ doct.ĩ.d.l.⁊ ex diuerſo ·fl.? nthoge d ſi ſociꝰ ꝓp filia iũcta gl.ĩ pjn.ff. ꝓ ſo. vbi ẽ tex. iũcta gl.qᷓ in no. bal.ĩ.lab executiõe.in pe.col qͥꝛũ appelnõ reciqð Tufmnmnenn telligit etiã ſi ſint ſocij oĩz bo.ꝙ filia vniꝰ fris nõ ẽ mari⸗ no.Bar, in.d.l.ſi filius.ffꝙ cum eo. uinmfnt De Collationibus. Fo. XI. entü EInI. erninl Sde 1Shere i ltae eene cipat? ſi pPati mãacipati ii ſlin ten E e De uo confert omni ſe nihil of. ti inter c tinpcllzde magis. Sʒ ita ẽ o minꝰ vide mis. h. d. ¶¶ erüt ema cus eſt in emanci leoe 3 lta eret᷑ ineẽ CO emanc 1 bid ſeNe B.c.l. filia. ſuus conf. ineẽ ⁊ ineſt p. ſic ſi 14 hHic cum c ipato. ſᷣm A . ttenn 1 erüt. ſad te oppoſiti icipat?ema Plec icia: vt dum in. I .;uis bar.ſu egat. tetigi i 7 OO. Alex᷑. decin lſetre us i 1. uenticia ſitioné/2 in 1 ãcipato Hr Fr. bar. hi .l. ventre in . p hoc vlti 6Gt in.l. emaꝗ ex. nnrer us ideo cõf pPfecticia ſi ntelligunt ꝙ hi uis ti latic ic poſt pe. col. ff. d imo reliq nacipatg e defer huinn fert oĩ ert emacipa ic. Alij ſoluũ hic nõ cõ lationur cy.de qui de acqui. l uerit cogitã amper du⸗ cipati i ⁊ ideo equũ ẽ ecticia: nt 7 meli? mit id atis de cipalibus ci E gloſ. mnmnen ati inter. quñ ẽ ꝙ ſibi a: qꝛ emaci ſu em bar. in. l declarata ſu s circan que rit Nerinceneinn naſo. e .l.ij · G. fl ealio nõ I. Sʒ cũ emãa ar. conſidera m in. ij. atio. do. di eaſſu⸗ tunnen nzor . eessNek ckut konſtran ine ra aiourent⸗ ariggectia gert Relncchcſcf uccedãt nõ fi o. vt glo nz nõ ĩpedi pꝛi⸗ 4 m facit in rub. S 2 ler cpſnnn z ta. So. olim ſi 5 flat coll (Itẽo diat colla =— atr ercrenngklic, .S.e. conſi⸗ 1.1. WCOſine dẽi .olim ſi oẽ atiovt. l. fi op. ꝙ etiã ſi abi S E. gi ictum i ca. hic. igluſcztcn iure guabã ẽs ſuccedebã .I.filiũ S. vi ĩ abin 1 E dit in codiciilis noj cöcliſs llſe e iure ciuili 9 collati t5 ta de in egm ff. B Aen 1 ta non c nem. h . on impe C tnetngee⸗ der net ab ĩteſtato ſi Hñä coĩlation s relictu onferuntur:velt dicit. AUk ollatio⸗ Cnetdo dnne⸗ bñ qꝛ ius pᷣtoꝛiũ lato ſuccedẽ 3 qñ vnus ꝑpᷣ ꝛio co⸗ ionem d m non ſi ur: vel dic fllig kine ne no ipe⸗ er do Nerige bffic iũ cõ ꝛiũ n edẽs de i 18 p35ta. Quero qᷓ votis nõ cogi uccede dic filia capi nõ ĩpe⸗ tesfom gn Su⸗ ſfic iũ cõſeq̃ᷓ 6 poter e iure ciuili nõ alter ero qᷣre fili nõ cogit ens vniuer capi⸗ dit reli e⸗ les koima 5u? qu0 Itẽ eq̃tur: alite erat grauare eü iuili nõ cõ qꝛ capit reli lia nõ ur. hoc dici iuerſaliter a. it relictũ nemag emcip Regeao n do annd uro lie vt dica ſi ipo nullu iarrlaluernonthcrrar ſpödeo duplex e rö. S Hicodictlt. enturh to. ä is e. Verũ l ᷓ cõfitent᷑ ãcipatũ:v V .tit. fer pꝛimãꝗ rõn cedit/ſed Vt filia. S .‚Una bd. CN cipat!: ũ gl. dici khãc vt in aut rat vt. S. e. l. fl nem op. ꝙ eti particularit ecund Soket⸗ G I: æ male vt ibi cit ꝙ lex vtli coꝛrectã: de ſed S. e.l. fil p. ꝙ etiam ſi ularite 9 ℳ. Gtegeg eqparã e vt ibi ptʒ. S ryvt liberis.nõ 1.l. vt li ta erti da r. Bo coni mücapit prßit eqparãtur quãtũ 3. Sz rñd zmglocſturi emns⸗ ſes lecunda. Ite rn cedir vr fiia⸗ toſuccedltu emãcipatꝰ rũ i rumpendi: ſi ab ĩteſtato: vt inteſt vnge ſi ſi edit:⁊ tñ ſi fuerit.ff. n eſt bo ſa teſe ationẽ vt hi p 3 ta. Itẽ nõ s, pꝛeteri ibi:non myvchiat ex teſta ert: ſed ibi do. vb cdiriinalit Colli vt hic:ſati ta. It no epara itus dicit nullũ vniuerſa ab inteſta mento vel ali ibi fuit inſti 1 Rin ollige e is tñ put edparatur S nullũ uerſalem eſtato no el alio cõmi inſtitu fenitßflaſ llige ergo ꝙ ſui inuicẽ o hãc coꝛri quãtũ inteſt poꝛtio n conf⸗ cõmittent . ie nihil ſuus emã ui inuicẽ cõ oꝛrigi ad col⸗ el⸗ kato. h. d nem no fert:eſt e ttente edi vtglatenitte oia: vthi emãcipa öferunt oĩ P. d. l. vt liberi ⸗ r , Yaco. b n capit rgo rõ bon⸗ 1 G ia:vt hic:⁊. S pato ↄfert oĩig emãci iberis co. butrig ex teſtame ona:qꝛ heſac lichi⸗ xi S c: 7.5. .l.filie pfecticia tm acipati ĩter ſe WMRGſt. . mento / vel ab cleciccgi⸗ S. . l. fl ilie. icia tm emãci ter ſe S 1 vel 3 rcüffine⸗ nocet: vt rrenir ollatt Dd incibit in caſt. tus ſuo Las (Sinide umo. vfoſthen conkfert nann Additio. Malere irnent et iutde mmres nee⸗ Poffbeuoveraken . n diuiſiohefti⸗ dditio Aſta lex eſt clauis qꝛ pꝛodeſt nõ ur ad collati 10 rönem. qꝛ pꝛimo rik. h. d. ncügfinfi cumulãtem videas hic cdlauis totius ti m i Tertia collatione Sccuid ofenenann äues grnii Filis ſu⸗ btate piis, ernekt⸗ col dlenigine poſt tar lal. quã CS Bübimon ipatus Pars incipit il Dund is co allek gtint⸗ mit eſſe in ꝛobatũ fue — . o. hic eſſel lãcipatoꝛũ ⁊ mbta ac⸗ .vt gloſ. non flat c m his iühicloci iir ſ? eſſe in mit᷑ in ptã rit ⁊. melioꝛẽ tex. in ver. neq exiſtentiun vt. S. e. i ſo. Item o ollatio: vtl. fl GN ptate pfiſt ptãte pr̃is niſi ioꝛẽ de iu er. neq; emaci ium fi ſi ſoꝛoꝛ S ppo.ꝙ offici :vt.l. fl. ff merr IiI uikt pbet ferubenie noltn niſi pꝛob i dubofeltuc peeſ⸗ fit vt hic . dia dorofils rinene⸗ oe col. ho eſi det b no.ful. etur emanci bio filiu Krras d. iaco. butri cio: vt ibi is flat collati . crde err ⸗ Eee menhe Aa ſoffn . ibi: e acqᷣͥ.here.tñ i r. ibi al acit.l. ſi llis. S . is conferũ eciu: r agi ibi: qꝛ e.tñ illa g gl.n l. filid. ff. d tionẽ exiuerũ erũt oĩa:ſed i R re õ a fnoſornigr g. Eebel⸗ locum va collat⸗ odarſeckin pig nu- oponeſetn . viuer ur moꝛt n dubio Iud. ? rꝗ 6 ocũ vᷣa llatio ĩ hi tiõis cõſti . dis tistiſt li revſq; ad cẽ oꝛtuus: qꝛ pꝛeſumi ph. Add Aes eolletio⸗ Ti ſuri pirmno dtusl ius ßſi cẽtum ãanos ꝛ2 in dubio qli itur viu ltio dde p iſtũ io: ſz diuiſi üt ĩ ꝑic deſatoltin fili umatur in ptã os ꝑ hoc i qlibet pᷣ e nont flli P iſtũ te uiſio. h. d ulo jdeträſacn li tm̃ on ſit in ptã qꝛ iſta ſtãt ſi non pꝛ ur ba- ill os co i pr lib bar. 2 al lec Ne tim̃.ad idẽ ptãte: vt taãt ſimul n. ꝛobat ꝙ fi aac.l. cuiꝰ. S onferre ĩ ꝛ208 cauſe los hi a ſuniaſte mütur idẽ facit: qꝛ emãci pr v c S.fami.h imo ſunt ſui aſinditttadiger Ti ſtur niſi pbe it:qꝛ emãci icipat?:) iuat: tñ to doct i.her. hã nt ſui pꝛeci lij tradidi ibꝛos alimit macurnle pbent ãacipatio ẽ yel gꝛſt n̊ locũ. is telileenin eſtapfi pꝛecipuitm glo in 5 i agna hic i vt dixi. S io ẽ facti:fetꝗ it natura⸗ ocũ.S.e.ti iceñ.in vi ctrinam intelli m glo. i q̊ͥs hũ fianigiut mano ene in verſf ras irune Snbis giu⸗ no bſu ai Alex⸗ Ang r alu tdaci intellige i fili 1 iig art⸗ opchuinn⸗ iſtã glo. menti rſicu.nec ob e. Ex hi tẽ nõ pᷣſu — Ang. alij ĩ 8 m iaſo ge i filio effe lus a pre oeſdig i ticoꝛum enti:qꝛ m obſtat a s que vul 4 lij ĩi. l. ſi d ſo. hic 2 ĩ aut. cã pfe oene um .S. nulig. i ultum bñ utem not ult glo onat onatiõe . .⁊ i ĩ auf. qð a ſtudij giipitfliri fer. vbi nuliã. in autẽti ren etatt . natt Aneſtren bi? iaſ. n de Nipalflli r. vbi hab agutẽtico rat ius n enebis lataĩ one ueſit i7 h iaſ. cõ dẽat iucſemegn tionis ? betur ꝙ hodi de here ouuma P lata ĩ peculiũ di QDuelita poſt moꝛt .cöf is 1 pfie ptati ic eſt ſub que ab in uten⸗ . ta filio nõ ũ diuidu pfr̃is nõ cõ oꝛteʒ erre. ranconeneln dum pr̃i.⁊ ſi ptãtis ꝙ eſt lata differenti teſtato de⸗ cõfert pr fili o nõ veniãt ↄ/ ntur. h. D oferunt᷑: ce ☛ 1 aumpri ſitn ſubtili ſt verum qu entia emãci e⸗ tcur mo io vt fllio lat ↄlerẽda: . C. Op. qꝙ col alce, ie glo 2 — is Oicas antum ad cipa⸗ f. ꝛte ⁊? capi . ⁊ nõ tʒz ab ĩ la: vt . . e. l alið dona⸗ cplenmiſt rentia: ſz n q̃re q;tum ad que poteſt ſucced ertvt extn it vim relieti ĩtio donati⸗ ið. So gtunfegit tiliter in iiij qtum ad edendum ſi huius di on pꝛopꝛi x merit;: cfort: vt. veli conft er in. iiij. opt confer m ſit ſubl dit ſcis ſi pꝛie confe : æ tunc :ꝛvt. d. l. illð irma bonis pfis ppo. onferendum / di ata diffe⸗ ciã ſi d nfertur:ſed di ccumr. l.illðᷣ.aut cõ e lr nis bbet llnckilecin Goirer raenbalken SNEAEdedse Eenenerunbone⸗ nnii Dbon ria einte õ de engar⸗ a ain de Bolnsdanarun n enſi tan ediligam lio⸗ ndeo 5 colte 0 l r ii aliud. ad Sorron lckedendan eine ſic tnig on eſt vona tur a ſe nalrife donat Sal 8 elle abaten is: ga ſj dirir a in J. nulla. Sec m. ? fi i: nonti toꝛri⸗ nullã picu re ar. eius ao iĩ dixi re: v iaieegiili, nullã. Seg ic habes pꝛi on tñ coꝛrigat qᷓ ã coꝛri ⁊ commo.rei eius qðᷣ xit conc t.. fili⸗ iga dum gundo lim pꝛimã limi rigat q;t merit o. rei ve not. in edo:non vi . tcphan ete n ab mteſt nita vt p mitationem um ad ito donaueri n. Sed neceſſarie n vide eN pat . gtot . ꝛocedat em ad merita:a tũᷣ erit an vt fili quomodo ſci rio . G. fl 4 jidendh ationis r ãtum qua dD.GC. 4:7 vt fil o ſcise ff. D biferentuaeh Porehanie⸗ rartatrek nrurer HS hec. li nd iabin pee vrbene „„ E f 7 . 4 D . .„Q. = — P. . 17 † onga — Ceſ j ſietogio iidn glo. magna ci voluit glo ndito teſtamẽ emãci⸗ ri ge · S. cõſulu cũ ĩ coꝛpꝰ recu ahinnech m s,s poſthi la circa pꝛinci 7 clariu mẽto d rint pꝛeſumi it. ff. de peti P ff. De acqᷣ altim ad elſiftttinn poſthu. ⁊ glo. i pꝛincip. æ ibi s gloſ. in urat eſumitur peti. hrẽ̃di acqᷣr.re ad h ee⸗ cy. nec alibi in. l. f d c ibi plentus de auc. ex cã ⁊ confirm⸗ donatuin vt fl i. ſed ſi meri do. . l. ſ⸗ Firnſ ci. an ibi legit i e codicilli us doct. ff. de li cã Irmatur mo vt fllio: di erita non pce ed Kn col. añ m it iaſo. niſi i is. Terti t. de lib QA 3er, ꝛte:nec ⁊2 ideo on pceſſe⸗ cighii t edium verſic. iſi in. l. qui ertio limita b.X dd conke capit vi ſe⸗ alr Ptum verſic l.qui ſe pr̃is.S itat ſin Ltio n hac.l.ſi rtur. vitn relicti legkutli tu ad emanci nec obſtat ſi pr̃is.S. vñ lib.i ng. 1 Frpꝗ c.l.ſi donatiõ icti l tum ad illo⸗ icipatos exi at ſi dic ñ lib. in let effectiue niſi i ctã filie cõſti atiõe. ĩtelli 1p uclia ose os eſt bñ exiſtentes i atur vt pe. lie emi eniſi in cõſtitute i itellige g donati . s emanci ſi ſublata di es in pꝛi pꝛoceda emit / ⁊ fili duobꝰ caſi e in pr̃i eꝙ donatio erofti/ umiratio pꝛo certo ma entia: ſe u: quan is eſt qñ pr idit.l.fllie. Pꝛimꝰ qñ pr non vae er inſe tranſi ad. D. S.. o magni ſecus quo 1 oẽs pr donat fili lie. S. famili qñ pr̃ nomi * tranſmitt nullam num verb ad ali⸗ in doc. i lie pꝛ ilie hey.s nomie ſi öacs te bñ endum ibi vero. Q rbum eſt! 1 in. l. ſi n aut᷑.v pꝛopter merit der. Secur ñ tranſmitt ibi eſt differe uero limit magna l. ſi foꝛte.ff de nde ſi pare merita: vt hi ecund'?ca⸗ nimittit berecnater rentia quia tn quãtum ad caſus in dubi⸗ de caſtrenſi pechit S. de inofficie in gloſ. Fm m pris Roaacitgn poteſta UN am ex poten eſſio:⁊ ita 6 vt donati eius ptãte cõ tos duos pß clariꝰ i. dec.l. ſi d natio: ſz vt ecõſtitut ariꝰ iaſ. . - onatõe ẽ ĩtelli in peculij e intel intellectu 1cide bar oĩno videa eide gl. r. hic in fina pfe⸗ . PBiij -ð Butrigarij Becũda pars ſuper Gexto libꝛo Adde dum dicitur in gl.ſuꝑ vᷣbo poſtulas.invᷣſi.merita. do⸗ dqbus ⁊c.MNot.ex hac glo.ꝙ ſi ꝑ donet filio ſimpliciter ⁊ nans filio no expꝛimat ꝓpter merua:tñ intelligit᷑ donare ꝓpter me an videat᷑ ita ⁊ nõ affectione pr̃na:⁊ ſic hodie ſtatim valet donatio donare ꝓ ſm gl.ĩ aut.vñ ſi parẽs.S.de inoffiteſtõ.cum hac gl. per⸗ pter meri= trãſeunt bar. Ang.hic ⁊ in.l.ſi tibi.S.ſi pactus.ff.de pac. ta vł affe⸗ iaſon hic.iij.coł.Scðo dũ dicitur in hac glo.vᷣſi.nec in⸗ ctõe pr̃na ſpecto.iſta glo.quotidie allegatur pꝛo notabili/ad hoc ꝙ ſi pr̃ in inſtrumẽto donationis cõfiteatur ſe recepiſſe ſer⸗ uitia a filio in hoc non ſtatur confeſſioni pr̃is: ſed opʒ ꝙ merita vere pꝛobaãtur:hec glo.pᷣm Ang.ſfloꝛẽti.ẽ ĩ hoc bñ notãda:qꝛ quotidie iſta fiũt ſᷣm iaſo.hic in.iiij.coł.circa 4 Nepoti ex ꝑſona ſui pa⸗ Sl J in aritus. nis cõfertur dos ab aui⸗ A ta pꝛofecta ab eo de cuius vonis gruur. 2 F er; ueſita poſt moꝛ⸗ Ec emäcipati. cde chiz bonis ÿqueritur non conferuntur ctiã emãcipatis. E Jli am Nelicta non conferuntur.hoc dicit J Jacob. Butrig. SS T lib eris Hodie exequata ẽ omnium SG e conditio: vt in ſucceſſione Aab inteſtato filij ⁊ nepotes dotes ⁊ donatiões AARpꝛofectas ab eo:de cuius bonis queritur cõfe⸗ rãtur/ emãcipati donata ſibi tpe emãcipationis vl poſt ea conferunt.h.d.¶ Quero in quibus caſibus loq̃tur hec lex.Rũñdeo in filijs inuicem ſuccedentibus.ſ Item in ꝓ nepotibus inuicẽ ſuccedẽtibus. Item in nepotibus.Sʒ ſi filij ſimul cũ nepotibus ſuccedat:videtur aliter deter⸗ minari ⁊ haberi ꝑ.l.illã.j..e.¶ Modo qro q̃ ſint.ll.ᷣm q̃s emãcipatus dʒ conferre donata tꝑe emãcipatiõis:⁊ dic vt gl. ⁊ dic ꝙ aut᷑.ex teſtõ.loquitur ĩ dona.ob cãm:vt ibi dixi:dicã donationẽ ſimplicem non cõferri ab emãcipa⸗ to:ſicut nec a ſuo:ſj datum tẽpoꝛe emãcipationis confe⸗ ratur cũ detur ob cãm bñ conferatur:ſʒ hoc non videtur bã dictum:qꝛ immo filius deberet dare pr̃i qꝛ conſequit᷑ exiſtentiã ſui iuris:vt.l.filius ·S·ſᷣm vulgarẽ.ff.de le. Sʒ qui volunt hoc ſuſtinere dicũt ꝙ filius non compellitur emãcipari in iure:⁊ ideo videtur ſibi dari vt hoc patiat᷑: ⁊ ſᷣm hoc erit ar.ꝙ ſi donatio dʒ inſinuari datũ tge emãci pationis non inſinuetur cum non ſit donatio ⁊ cõis mo⸗ 77 dus loquendi hʒ ꝙ ſit datũ ob cãm:⁊ nõ donatio.quicqd tñ ſit: dic ꝙ emãcipatꝰ donationẽ ſimplicẽ/⁊ datum tꝑe emãcipationis vł poſtea cõferat:ſuusvᷣo donationẽ ſim plicem non conferat cũ capiat vim relicti:⁊ moꝛte cõfir⸗ AAmetur:vt dixi. aut er teſtõ. ſ mof icut aliter emãcipati/ſic emã „ b eros. cipati ex reſcripto pꝛincipis cõ &ferunt. hoc dicit. = 1 am Hec.l.loquitur qñ nec ᷓ ta.locũ r Läs hʒ nec vñ liberi ⁊ pꝛout loqmur /de auo ĩtelligo de nepotibꝰ ex filia nõ ex filio eEEEK.: Put lo qtur de auia ĩtelligo de nepotibus ex fi lio vel filia nõ curo/qꝛ tũc non hʒ locũ:vñ liberi.nec q ta. ⁊ hoc ſignãter ponit tex.ſi bñ aduertas/⁊ ſuccedũt nepo tes iſti ⁊ neptes cum diminutione tertie ꝑtis iure iſto nõ nouo que tertia applicabitur amitis ⁊ auunculis. Ad ditio Hec lex conſueuit videri iuuenibus dif 92 ficilis in tex.ſʒ nõ ẽ re vera.⁊ loquit᷑ hec lex qñ ſucceditur auo ꝙ tripliciter põt cõtingere:vt hic ĩ tex.⁊ ꝑ iaſo.may.nitide declaraãtẽ iſtã.l. Aduerte hic ad iſtũ tex.ĩ vᷣſic.ꝙ nulla cõſtitutio.⁊c̃.allegatur iſte tex.ſᷣm bar.⁊ alios doc.⁊ ẽ vulgare hic eẽ tex.ꝙ erubeſcimꝰ ſine lege loqͥ:tu aduerte qꝛ iſte tex.male ad hoc allegat᷑ ſᷣm ia. may.qꝛ vt hic videas hec erat allegatio ꝑtis /⁊ ĩpatoꝛ.j. iſtud repꝛobat vᷣſic.talẽ vide bal.hic multa iura allegãatẽ ad ꝓpoſitũ huiꝰ tex.hic in.ij.⁊.uj.col.frãcigene vo.ll.nõ allegãt.Sʒ bñ ſeruãt rõnẽ.l.nõ qꝛ.l.hoc dicat:neq; ĩpera toꝛ hoc ſtatuerit:ſj̊ qꝛ rõ ſic vult ſᷣm bald.in.l.nemo in pᷣ⸗ mo notabili.j.de ſenten. ⁊ interlocu.oĩm iudicũ:ac. Le⸗ Leges nõ ges em̃ nõ allegãtur ĩ curijs pᷣncipũ/aut regũ ꝓ auctoꝛi⸗ ſũt allegã tate:ſʒ ꝓ ſui rõne a q̃ nemo põt ſubduci ſm bal.vt.S.idem de ĩ curijſ bal.in.c.j.in·S.j.de pace iuramẽto firmãda.idem Ja.hic pᷣncipum. in.ij.collũ.ad finem:⁊ in.iij.colũ.in pꝛinc.item vbi.l.non hẽmꝰſufficit allegare rõnẽ naturalẽ gl.ĩ.c.ex eo.ð elec.li. vj.ĩ.c.ↄſuetudo.j.diſti.Nã rõ naturalis eſt q̃ſi quedã lex per tex.ĩ ca.fin.de trãſact.ex.in.l.ſcire opoꝛtet ·S.·ſufficit. in verbo ex ipſa naturali iuſtitia.⁊c̃. Et notant cp.bal.a iaco.de rau.ꝙ ſufficit allegare rõnẽ naturalẽ:lʒ qs legẽ non alleget:nam rõnabile dictũ ita dʒ mouere iudicẽ ad iudicãdũ ſicut ipſa.l.ſᷣm andreã.de yſer.in ꝓhemio.⁊c. Pr tert Hodie ceſſat diminutio ter V S G. Be ele.iie partis.hoc dicit. COp. ꝙ per hanc aut. non ſit coꝛrecta dimi⸗ RAAnutio tertie ꝑtis:ſed pꝑ iura ĩſtitutionũ: vt ĩſti. de her̃di.ab inteſta ·S· f. Solu.vt glo.licet in ea fateatur oppoſitionẽ.¶ Item op.ꝙ amita conferat filio fratris: vt. S.e.l.ſi maritus. Sol.ibipater nepotis iam ſucceſſit: vñ nepos ex ꝑſona pf̃is petit collationẽ nõ ex ſua:vt ibi dixi.¶ Sed quid de donatione facta nepotibus ipſis nõ patribus ſuis? Et dicit glo.ꝙ nepotes inter ſe cõferunt non paternis /vel auuculis per.l.j·S.· ſi ſic.ff.de ↄiungen. Poſtea dicit ꝙ ille titulus eſt coꝛrectus/⁊ ideo cõferunt guũculis/qð nõ placet:qꝛ lʒ ille titu.ſit coꝛrectꝰ.nõ tñ ra tio que eſt in dicto · S. ſi ſic.eſt coꝛrecta:qꝛ illis ſolis debʒ conferri quibus fit iniuria:⁊ ideo videtur ꝙ auũculis cõ ferant.Aut ergo q̃ro de dote vel de donatione collata fi⸗ lio ⁊ filie ex quibus remãſerunt nepotes:⁊ tunc aut ſuc⸗ cedũt ex perſona patris vel matris qui iam ſucceſſerat: ⁊ tunc fit eis collatio ĩtegra ſicut fuiſſet facta patri⁊ ma⸗ tri:vt.S.e.l.ſi maritus.Aut ſuccedũt ex ꝑſona ſua in poꝛ⸗ tione patris vel matris/⁊ tunc ſuccedũt cũ diminutione tertie partis olim/ hodie nõ per aut᷑.iſtam ⁊ dotem pf̃is vel matris ↄferunt auũculis.aut loquimur de dote data vel de donatiõe ipſis nepotibꝰvł neptibꝰ ab auo vl auia £ de cuiꝰ ſucceſſiõe q̃rit/⁊ tũc olim nõ ↄferebant patruis ? amitis ꝝ dictũ ·S.ſi ſic.hodie ſic ꝑ.l.iſtã ſᷣm glo. Vltimo hec lex inducit᷑ in ar.ꝓ opiniõe mar.⁊ male.vt dicit glo. T lud Due regule ſᷣm antiquos cõuince bantur adinuicẽ.ſ.vt ea q̃ compu⸗ N tab ant᷑ in quartã in ſucceſſione cõtra teſtamẽ⸗ a Wa tum cõferentur in ſucceſſione ab inteſtato:ſed hodie non cõputãtur. h.d.¶ Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ filius exhr̃datus ad hoc vt non rũpat teſtamentũ debet habere quartã/⁊ ſi qͥd deeſt rũpit teſtamẽtum iure iſto. Que autẽ in quartã computent᷑ colligitur hic.⁊.l.qm no⸗ uella.S. de inoffi.teſta.⁊.l.ſcimus.S.repletionẽ. Item in ſucceſſiõe ab inteſtato quedã erant conferẽda.Modo di cebant antiqui ꝙ oĩa que computabant᷑ in quartã confe runt᷑ ⁊ ecõtra.qð non eſt verum in caſu.nam donatio ſim plex nunq; computatur in quartã:⁊ tamen qñq; confert. Itẽ eſt ſciendũ ꝙ eſt militia/⁊ eius redditꝰ:in qua dic Wilitie ꝙ aut queris an pꝛeciũ quo fuit empta cõputetur in quar lucrũ an tam:⁊ dico ꝙ non:qꝛ põt eſſe ꝙ pluris fuit quarta qᷓ; nüc debeat mi valeat. Aut qris an id quod ꝑcipitur ex es cõputetur:⁊ lesↄferre. dico ꝙ ſic.deducto onere vt hic.Aut q̃ris an ↄputetur in quartg id qð valet militia moꝛtis tꝑe:⁊ dico ꝙ ſic:vt.l. oĩmodo.S.ĩputari.S.de ĩoffi.teſt. ¶ Op.ꝙ lucrũ militie nõ ↄferat᷑:vt.l.j.S.ſed nõ id qdð.ff.e.Sol.pciũ qͥ fuit ẽpta nõ ↄputat᷑:vt ibi.ſed lucrũ militie ſic vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ iſte rłe cõuincant᷑vt.l.qm̃ nouella.S.de ĩoffi.teſt.Sol.ibi eqparat dotẽ ⁊ donationẽ ꝓpt᷑ nuptias:vt ſicut vna ↄpu tat᷑ in quartã:ita ⁊ alia:nõ aũt facit ſimilitudinẽ ĩter col⸗ lationẽ ⁊ ↄputationẽ:⁊ hec eſt vitas.lʒ aliter dicat ⁊ ma le/qꝛ lex qm nouella.fuerat facta ante iſtam. T nemini Hodie aduẽtitia non ofe 5 E rũtur.h.d.Circa materiã ollationis eſt videre quo caſu fit collatio iure MEEAffoꝶτι⅓. quo caſu fit iure codicis / quo caſu fit iure auctẽticoꝝ. Itẽ qui cõferãt/quid cõferãt/cui conferant. Circa pᷣmũ dic ꝙ ad hoc vt iure.ffoꝝ.fieret colło opoꝛ tebat tria ↄcurrere pᷣmo ꝙ ſuccederẽt ð iure pᷣtoꝛio.ſcðᷣo ꝙ ab ĩteſtato.tertio ꝙ ſuccedãt eoð iure.rõ aut q̃re opoꝛ tebat ꝙ de iure pᷣtoꝛio ſuccederẽt erat:qꝛ ſolũ ius pᷣtoꝛiũ tũc collationẽ ĩduxerat:⁊ iõ ſuccedẽtes de iure ciuili gra uare nõ poterat cũ cõmodũ eis nõ daret:vt.l.ab eo.j· de fideicõ.Sed veniẽtes de iure pᷣtoꝛio poterat grauare cũ eis cõmodũ faceret ꝓbat᷑ in.l.j.circa pᷣncipiũ.ff.e.⁊ glo. in.l.vt liberis.S.e.rõ aũt quare ab ĩteſtato debebãt ſucce dere erat duplex.pᷣmo qꝛ qͥ ex teſtõ ſuccedebat hẽbat ꝓui ſionẽ a teſtatoꝛe/nõ alege:⁊ iõ teſtõꝛ ĩ collatiõe grauare poterat vt.S. e.l.filiã.nõ lex.Sed qñ ab ĩteſtato ſuccedũt vocãtur a lege:⁊ iõ lex poterat grauare ſuccedẽtes.Alia rõ eſt.pꝛeterea qñ ex teſtõ ſuccedit᷑ teſtatoꝛ nil expᷣmẽdo de collatiõe cum poſſet videt᷑ eã inhibere:cũ in ſua ptãte . odicig ſaiua ⸗ nne le etibzhe exg. in⸗ igeretpmi zelſliee colatotß h Olerſontre iited o⸗ ſee ocaſus Cnuncz ven xniügenn gatcop ſol Pitteſta.5 ſo ſlebat co laſe colls otmittebat ytlcump t eris ſet Nſmmousos mnĩ aut ert Ewackernm⸗ Cpmturvea ſechzalege lenloboen ſemipſevid norkonniſer ſeso ieſt ciolidvede gmnusofer huthorebe CNtrenil Uenetint ure reddiuct Etbocieadu⸗ leriteono nraldonati Etochons ei lfleje. nnicpnis v llccfek niſt ſegiemſir Rokert:n negaſinon ſefllije. ze ſlii. iihnetyten unitnopoſſune Fiperfitetufn nichpatisni fſengäfere uiserat cön⸗ mnleäd ſatoeili aſtis nece fruſtlii Namindot kamalesde lens inßiz cintelio⸗ fnntehoͤg ſono n con uhaninri urticrici uenigten prernon vie u Nſite aneter⸗ laperlt ſfſnrure – edcirgi Ae donatoechlte otes:Ateigi⸗ ui iamſate iſetfacugenen kerpſoneſune ditcüdinin 3 3 ſtamt dolnii nimurde don Nibeghanol; Pfercbantpen tä mglo Ce Amale.Ndienz martiqnoscin nice.yteninn ſſonecönatiſn ſonegbintcton dentiäͤcktſeni etteſtamennider eſtametum inet giturhicaleinn fepletione Pn pnfereda, Don ntinqauertic i nom donar men qigzcon ddite: inqunt cöputeturint fuituartaei. exes cöputen irisanoprum Perr dieog ſell Oo. glvoi in Sol hoihifni ct rſti deiofitek l jasxtſen mnt ſninaniind ltervicrtn eiſaun. iendniftfeg boCramu uͦftealton cis uoctüftin frit aichimn⸗ r ſene tglot De Ceſtamento militis. fuerit de ea expᷣmere poſtq; ð alijs bonis diſponebat:vt l.cũ pᷣtoꝛ.ff.de iudi. Ratio autẽ quare opoꝛtebat ꝙ eodẽ iure ſuccederẽt eſt duplex.pᷣma qꝛ ea q̃ͥ cõferunt / in vno aceruo ponebãt᷑.Mõ iſtð aceruũ nõ dʒ diuerſo iure cẽſe⸗ ri:vt.l.eũ q edes.ff.de vſuc.Alia rõ eſt foꝛtioꝛ:qꝛ illis de⸗ beo cõferre/ qͥbꝰ facio iniuriã ⁊ nõ alijs. Modo ita eſt ꝙ qqjñ diuerſo iure veniũt qᷣlibet vocat᷑ ad ſolidũ iure ſuo:⁊ io cũ iura reſpiciãt quẽlibʒ ꝓ ſolido deberẽt ſuccedere. vñ vnus alteri non facit iniuriãmo dicit ſibi fieri cũ ha beat ius ꝓ ſolido:ſed concurſu faciebant ſibi ꝑtes:vt.lł. vnica.S. ſinaũt deficiẽtis. de cadu.tol.iure aũt.C.coꝛ⸗ rigeret pᷣmũ: qꝛ fit colło etiã ſi de iure ciuili ſuccedit᷑:vt S. c.l.filie.⁊ eſt rõ:qꝛ lʒ a ſolo iure pᷣtoꝛio eẽt ĩducta olim collatio tñ hodie eſt ĩducta etiã a iure. ſed etiã illa rõ qꝛ oiuerſo lure veniat:eſt etiã coꝛrecta qꝛ nõ vocãtur in ſo⸗ lidũ:ſed ꝓ parte:⁊ a iure pꝛetoꝛio ⁊ a iure ciuili in parte: nec ob.caſus in quo filius ⁊ nepos diuerſo iure ſuccedũt ⁊ vterq; venit ꝓ ſolido iure ſuo: vt.l.j.S. emãcipatis.ff. de ↄiũgen.qꝛ exequati ſunt per titu.de ↄiũgen. Jure au⸗ ctẽticoꝝ ſolus filiꝰ emãcipatꝰ ſuccederet.ꝑ aut᷑.de hr̃di. ab inteſta. Sed ſi ex teſtõ ſuccedit᷑ / tunc iure etiã codicis nõ ſtebat col.⁊ erat rõ:qꝛ cũ teſtatoꝛ vocaret eũ/nec gra⸗ uaſſe collatione/nõ debebat grauari a lege. Pꝛeterea cũ omittebat iſtud dũ de alijs diſponebat haberi ꝓ omiſſo vt. l.cum pᷣtoꝛ ff. de iudi.⁊.l.maritꝰ.gõ.de ꝓcura. ſed iure aut᷑.etia ſi ex teſta.ſuccedũt/ↄferunt:⁊ eſt rõ qꝛ pᷣſumitur defunctus obliuione obmiſiſſe: vt colligit᷑ in coꝛꝑe vnde ſumit᷑ aut᷑ ex teſtõ ⁊ hec rõ tollit ſcdᷣam q̃ erat pꝛo iure.C. qꝛ videt᷑ ex mẽte tacite voluiſſe collationẽ fieri maxume qꝛ pᷣſumitur velle eq̃litatẽ eſſe inter liberos.nec ob.qð dr nec hʒ a lege/⁊a ideo grauari non põt ab ea:qꝛ ĩmo hʒ a le ge: vt. l. obuenire. ff. de ᷣbo. ſigni.⁊ lʒ habcat tm̃ a teſtato re.tñ ipſe videt᷑ velle ↄferri ꝓpter eqᷓlitatẽ/x lʒ turbatiõe moꝛt omiſerit:ergo iure nouiſſimo ſiue ſuccedat᷑ ex teſtõ ſiue ab inteſtato/ſiue codẽ iure/ ſiue diuerſo:ſiue de iure ciuili /ſiue de iure pᷣtoꝛio hʒ locũ collatio. Modo vide⸗ gagmus q ↄferat:circa eſt ſciẽdũ ꝙ eſt ſuus.⁊ circa ipᷣm dic ꝙ põt hẽre bona multiplicis gñis:nã põt habere peculiũ caſtrenſe/x illud nõ ↄfert. Itẽ põt habere ꝓfectitia ⁊ ad⸗ uentitia ⁊ lure veteri cũ acqrerent᷑ oĩa patri:nõ ↄferebã⸗ tur ſed diuidebant᷑ cũ eſſent in bonis pr᷑is:vt.S.e.fllie.ij. Et hodie aduẽtitia nõ q̃runt᷑ pr̃i: vt.l.cum opʒ.de bo.q̃ libe.⁊ ideo nõ cõferunt᷑:vt hac.l.in fl. Itẽ põt habere do⸗ tem vel donationẽ ꝓpter nuptias / in qua dic ꝙ ſi ꝓfecta eſt de bonis eius/de cuiꝰ hr̃ditate qritur ↄfert oĩbus eã. vt.l.fllie.j.S. e. Aduentitia olim nõ hodie ↄfert ſuis non emãcipatis: vt dic.l.fllie.ij.rñ. Itẽ ꝓnepotibus ex filia nil cõfert᷑ niſi ꝑ legẽ illã repꝛobata opinione /q eſt in.d.l. filie. Item ſimplicẽ donationẽ põt hẽre/c hãc regularit Emãcipa non ↄfert:qꝛ cum ab initio nõ tenuerit pater potuit reuo care:qꝛ ſi non fecit capit vim relicti:⁊ ideo nõ confert:vt S.e.flliã. ⁊.l.a pr̃e. Item põt hẽre legata ⁊ hec nõ confert. vt.S.e.l.filiã.fallit rõne eq̃litatis: vt hac.l.fl.⁊ ſi teſtatoꝛ dixit: vt. S.e.l.filiam.j. Modo veniamꝰ ad emãcipatos tus an poſ iſti nõ poſſunt hẽre peculiũ / cũ ſint ſui iuris:vt.il.fl.S.de ſit hẽre pe culium. inoffi. teſta. modo iſti oĩa ↄferunt ſuis:vt.l.ea demũ.S.e. emãcipatis nihil.⁊ hoc ꝓcedit ex ſũma equitate:qꝛ cum ſui ſemꝑ qrerent pri/⁊ poſtea diuiderẽt oiĩia cum emãci⸗ baris erat cõueniens ꝙ oĩa cõferrẽt emacipati:⁊ hoc ꝓ⸗ atur in.l.cũ duobusS. idem reſpõdet.ff.ꝓ ſocio.et hoc facit ratio eq̃litatis. Sed cum hodie ſuus pr̃i nõ querat aduẽtitia / nec cõferat:videt᷑ ꝙ per hãc.l.fi.emãcipatꝰ cõ ferat ſolũ ea q̃ habet ab eo de cuius hr̃ditate q̃ritur. Idẽ dicam in dote:qꝛ ꝓfectitiã conferet/⁊ non aliũde pꝛofe⸗ ctam.⁊.l.ea demũ.erit coꝛrecta.ꝑ hanc.l.fl.nec ob.l.vt li⸗ beris.in fl.S.e.que dixit pꝛo tenoꝛe pꝛecedẽtium legum: qꝛ intelligo ſᷣm legẽ pꝛimã.S.e.ſcʒ vt pꝛofecta a pr̃e con⸗ ferant ⁊ nõ alia.Sed qͥd de ſimplici donatiõe facta emã cipato/an conferat:videtur ꝙ nõ per hãc.l.fl. Sed certe illa loquitur in ſpãli caſu qñ ab initio nõ tenuit /ſed cepit vim relicti:⁊ ideo dicam eũ conferre ꝑ.l.vt liberis.et ꝓ.l. ea demũ.que nõ eſt coꝛrecta niſi in ꝓfectitijs:⁊ eſt ratio: qꝛ pater non videt᷑ conſentire ⁊ ↄferre eã flilio/cũ reuoca re nõ poſſit.ar.l.gaius.ff.de pig.actio. Modo veniamꝰ ad nepotes ex filia:⁊ dicunt quidã ꝙ eis cõfertur dos ꝓ fectitia per.l. fllie.j. S. e. ⁊ male:qꝛ illa loqᷣtur in emãcipa⸗ to qð patet:qꝛ lex illa dicit ꝙ ante eam nõ erat cautum ꝙ cis cõferretur / nec ꝑ.l,ſi maritꝰ: qꝛ ibi nepos ſuccedit ex pſona patris qͥ iam ſucceſſerat non ex ꝓpꝛia:nec ꝑ.l.vt li beris: qꝛ ibi loquitur qñ nepotes cum nepotibus ſucce⸗ dunt/nõ qñ nepotes cum filijs defuncti ſuccedũt:⁊ ideo dic ꝙ nepotibꝰ ſuccedẽtibus ex ꝓpꝛia perſona cũ defun⸗ cti filijs cõfertur per filios ⁊ ipſi cõferunt eis per.l.illam S.e.⁊ non eſt ante:⁊ hec ſufficiãt de materia collationis. BZe teſtamẽto militis. Ru. VB ater Inſtitutus ĩ paganicis S EWſon trahit ad ſc caſtren⸗ lis:imo veniunt ſuccedẽtes ab inteſta to.h.d.cum ſequẽti.¶ Ad euidentiã eſt ſe ciendũ ꝙ miles fungit᷑ vice duoꝝ ho⸗ minũ:⁊ ideo põt duo patrimonia ha⸗ Abere ⁊ in vno decedere teſtatus/⁊ in Baa α◻MEralio inteſtatus. Erx tex.liquido pꝛobat qð ꝓbatur eo ipſo / ꝙ ꝓbat᷑ eũ voluiſſe caſtrẽſia cõferre.⁊ ſic ceſſat Sriũ de.l.ſequẽti. Add itio Notabis ex hoc tex.ſᷣm ang.⁊ do.frãc. de are. ꝙ teſtatoꝛ qͥ põt decedere ꝓ ꝑte teſtatus ⁊ ꝓ barte iteſtatus:vt eſt miles põt ꝓhibere ius accreſcẽdi nõ ſolũ expᷣſſe ſed etiã tacite vt hic.⁊.l.ſi duo⸗ bus. ff. e. Quid ĩ pagano: Hic vt ꝑ bar.ĩlqͥtiẽs · S.ſi duo. p illũ tex.ff. de hrdi.inſtitu. ⁊ in còſi. mathioli p bal. in. l. oñs. S. j. vbi vide tex.ff.de vſufruc.⁊ ange.hic.cũ concoꝛ. quas allegat alex.in.l.quotiẽs.in vlti.col.de hr̃d.inſti. circa pᷣmiſſa vide cõcoꝛdãtias hic ꝑ iaſo.in.iiij.notabili. — Iles Quero an ſit differẽtia qͥs ſit inſtitu⸗ 111222 tus in paganicis / an in caſtrenſibus Btũ ad hoc vt trahat ad ſe ad alia bona: qͥdã R R4 ſic 1 male: 1 ideo dic vt gl. ¶ Item qro an ſit diffiretia inter cõmilitonẽ inſtitutũ ⁊ alios:⁊ dic ꝙ nõ. ¶ Op. ergo de.l. pᷣcedenti vbi dʒ ꝓbari ꝙ defunctus vo luit inſtitutũ habere etis caſtrẽſia.⁊ ſolue vt glo. Modo dicit glo. S. l. ꝓxi.ꝙ ſicut ex diuerſis teſtamẽtis nõ hʒ lo⸗ cũ ius accreſcẽdi/ita nec ĩ duobꝰ ĩſtitut :vno in caſtrẽſi ⸗ alio in paganicis.⁊ diſtingue vt glo. ¶ In glo. q̃ incipit i.militatis.ibi vel vnũ ex vncia/aliũ ex caſtrẽſibus.hec glo.eſt coꝛrupta:qꝛ deberet dicere vnũ ex vncia.aliũ ex du abꝰ:⁊ ad hec allegatur.l.quanq; / ES B emõ Si miles vnũ inſtituit ĩ vna vn Be P.· cia/ aliũ in duabꝰ videt᷑ pr̃imo⸗ Aniu diuiſiſſe in tres ꝑtes vt duas habeat inſti⸗ R.αtus in duab? vncijs. Tertiã vero inſtuutus ex vna vncia.h.d. Ja. Butrig. P , . . Hic ceſſat pꝛiuilegiũ mili J rukfin us. tare/⁊ eſt rõ:qꝛ vbicũq; pᷣ uilegiũ militare eẽt eis dãnoſum dʒ ceſſare: vt H (hic.?.· e.l. fi. nã ſi in iſta etate poſſet teſtari oĩa ↄferet pupillo ſuo vel alijs ꝓ vno denario cereſoꝝ exclu⸗ ſis parẽtibꝰ.¶ Op. ꝙ poſſit maumittere ĩ vltia volũtate dũmodo ſit maioꝛ.x viij.vt.j.de teſta.manumiſſi.aut᷑.ibi poſita.So.olim minoꝛ.xx.ſine cã inter viuos manumit⸗ tere nõ poterat /nec etiã hoc eſt ĩmutatũ. Sed in vltima volũtate ſunt tria iura: nãꝗ iure veteri nõ poterat minoꝛ. xxv.an.libertatẽ cõcedere. Jure nouo põt ſi eſt. xx.an.vt inſti.qui.ma.po.S.eadẽ lege iure nouiſſimo poſſunt ſi ſũt xiiij.an.vt in aut᷑.vt ſpon.lar.S.j.col.ix. Additio Mo. ex ſcðᷣo dicto huiꝰ.l.pulchꝛã regu⸗ lam ad quẽ tota die allegatur iſta.l.vᷣm bal.⁊ fulgo.⁊ do.alexã.hic.ꝙ vbi in eadẽ ꝑſona cõcurrit duplex pᷣuilegiũ vnũ pꝑmittès / et aliud ꝓhᷣibẽs pᷣferri dʒ aliud qð ꝓhibet qõ eſt notandum ſᷣm bal hic.in milite. Reperit᷑ pꝛiuilegiũ amplũ ꝙ poſſit libere ſine legũ ſolẽni tate teſtari.aliud pᷣuilegiũ reperit᷑ ꝙ nullus mĩoꝛ.xx.an. poſſit pᷣſtare libertatẽ ſeruo/niſi ſubſit iuſta cã. Certe in milite minoꝛi.xx.an.attendit᷑ pᷣuilegiũ ꝓhibitiuũ /caſus eſt hic. Sic ĩ ſiłi qñ in aliqua materia repiuntur due rłe. vna ꝑmiſſiua/alia ꝓhibitiua.attẽdi dʒ illa q̃ ꝓhibet: ita ꝓbat tex.in.l.iij.in pᷣn.in vᷣſi.ſʒ ſi pr̃onũ.⁊ ibi ad h̊ notãt lia. de are. dy. ⁊ bar.ff.de ſuſpec.tu.iũcta.l.jS. ↄñs eo.titu. Teſtamentũ factũ tpᷣe OαW1† teſtameto. εαυνα 7aler ine ſolẽnitate /ſiue moꝛiat᷑ ibi/ſiue reuerſus infra E nnũu. h. d. Collige & ꝙ miles exiſtẽs in domo iure cõiteſtari dʒ in tentoꝛio põt coꝛã duobus teſtibꝰ.in bello qͥ cũq; voluerit põt.dũ tñ de eiꝰ volũtate aꝑeat: vt hic.⁊· e.l.miles.⁊.l.nec quidam. Hä H Biiij Fo. XII. Inſtitut?ꝰ in pagani cis an dik⸗ ferat ab ĩ⸗ ſtituto in caſtrẽſibꝰ Butrigarij Gecũda pars ſuper Gexto libꝛo Codicis E Bꝛeuiloqua ſub⸗ Subſtitu e A R teſtam ento ſtitutio Wera per⸗ ĩo bꝛeui⸗ Ra Eſonis equalibus cõpꝛehendit duas vulgares loqᷓ fctã ꝑ a U duas pupillares: ſed ſi perſonis ĩequalibus ſonis eq̃li compꝛehẽdit ſolum duas vulgares ⁊ non pupillares ni⸗ bus vl in⸗ ſi hoc contingat pꝛiuilegio militari.h.d.laic ſũt quattu⸗ eq̃libꝰ qͥt oꝛ leges contrarie. Pꝛima ẽ.l.lucius.ff.de vulgar.⁊ pu. ſubſtitutõ ſub. Sccunda eſt.l.pꝛecibus:j de impu.x alijs ſubſt.er nes cõpꝛe tia eſt lex iam hoc iure.ff.de vulga.⁊ pu.Quarta lex ſce⸗ hendat. uola.ff. ad treb.licet gloſ.has duas vltimas ſimul ſignet 7 male. ¶ Op.S iſta ſubſtitutio vos inuicẽ ſubſtituo/compꝛe⸗ hẽdat duas pupillares ⁊ duas vulga.vt.l.luciꝰ.ff.de vul. ⁊ pu. So.ibi facta fuit ꝑſonis equalibus/hic ĩequalibus ⁊ eſt caſus in.l.quãuis·:j.de ĩpu.⁊ alijs ſubſtit. Itẽ op. ꝙ lz miles noluerit ꝙ ſunt due tñ non excludat mr̃em: qꝛ cum non colligatur ex verbis:ergo eſt tacita:⁊ ideo ma⸗ trẽ nõ excludit:vt.il.pꝛecibus de ĩpu.⁊ alijs ſub.So.im mo non eſt tacita Korpieſe a:nã ambe ſubſtitutiões com⸗ ꝛehendunt᷑:⁊ ex p nift⸗ . erpmn e: quare ergo dʒ pꝛobari aliqs ſubſtitutꝰ. Rñdeo ꝙ licet verba hoc ſignificarent:tñ mens videtur eſſe in op⸗ poſitum:nam pꝛeſumitur voluiſſe ſubſtituere in caſum qͥ vtriq; conuenit/a verba ſemper reſtringuntur ad mentẽ vt.l.labeo.ff.de ſuppel.le.⁊.l.vt gradatim.de mũeri.⁊ ho. ⁊.l.oẽs.S.ſine cen.vel reli.ſed repꝛobata mente ⁊ declars ta remanet ſignificatum verbiclarum /qð ex mẽte pꝛeſũ⸗ pta erat obfuſcatum ar.il.ſi qui adultcrij .j.·de adulterijs. ¶ Item opponi. ꝙ etiam idem ſit in pagano quod in mili te vt ſi de eius voluntate conſtet compꝛehendat duas:vt l.ſceuola.ff.ad trabe.⁊.l.iam hoc iure.devul.⁊ pu.ſed cer te.l.ſceuola.nõ dʒ ſic ſignari /nec ſic ſolui:vt dicam . Sʒ ſolue nunc ſᷣm quoſdam ꝙ pꝛiuilegium militis erit ꝙ lʒ vbi pꝛobetur voluntas pagani cõpꝛehendat duas:tamẽ poſt pubertatem trãſibit in fideicõmiſſoꝛiã in milite vale bit iure directo.ſed hoc videt᷑ falſum/qꝛ etiã in milite tra hitur ad fideicommiſſoꝛiã ſi mater eſt ĩ medio:vt.l.pꝛeci⸗ bus. in fl./de vulg.⁊ pu.ſed ipſi dicunt ꝙ eſt militis pꝛiui legium qñ mater non eſt in medio /⁊ filia decedit poſt pu bertatem:aut ergo filia decedit poſt aditã hr̃ditatem in pupillari etate:⁊ tunc iure directo valet:⁊ in milite ⁊ pa⸗ gano / ita ꝙ nullum ẽ militis pꝛiuilegiuʒ /aut decedit poſt pubertatẽ:⁊ tunc aut mi eſt in medio etiã in milite ⁊ ĩ pa ano trahitur ad fideicõmiſſoꝛiã vt.d.l.cum pꝛecibus.in de vul. ⁊ pu.ita ꝙ nullum eſt pꝛiuilegium militis: aut mr non eſt in medio:⁊ tunc in militevalet iure directo:in pagano iure fideicõmiſ.cum ergo hic loquatur de paruu la videtur ꝙ deceſſerit in pupillari etate:⁊ non videtur a⸗ liquod pꝛiuilegium militis Pꝛeterea hic mr̃ eſt ĩ medio: ⁊ ideo nullum eſt pꝛiuilegium militis:ad quid ergo facit hec lex differentiã inter militem ⁊ paganum non video: Alij ſoluũt ꝙ pꝛobari dʒ ðꝛium a mr̃e/⁊ expone tibi.i.cõ⸗ tra te ab aduerſa parte/⁊ poteſt eẽ rõ qꝛ deſtructa cã de⸗ ſtruitur cãtum:ſed ita eſt ꝙ fctã perſonis inequalibus nõ comphendit duas in pagano:qꝛ nõ põt equaliter vtrũq; comphendere:que rõ ceſſat ĩ milite cum poſſit omnibus ſubſtituere iure directo:⁊ ideo dʒ pꝛobari ꝑ matrem:⁊ ſic erit pꝛiuilegiuʒ militis. Modo quero an ſi pꝛobetur de voluntate defuncti ſᷣm glo.ſiue pᷣſumatur ſᷣm alios vſq; ad qð tpᷣs extẽdatur ſubſtitutio. Rñdeo aut pꝛobatur ꝙ ſimplicitervoluit extendi poſt additam hr̃ditatem:⁊ tũc reſtringã eã vſq; ad pubertatẽ ſolã filie ĩ vtroq; ar.d.l.lu cius.aut pꝛobatur ꝙ voluit eã extẽdi vſq; ad omne tem⸗ pus:⁊ tunc in perſons pupille vſq; ad pubertatẽ valet vt pupillaris:poſt pubertatẽ valet vt ↄpẽdioſa iure directo in ꝑſona fr̃is:vʒ qñcũq; vt compendioſa iure directo/⁊ ẽ differentia an ſuccedat ex pupillari/qꝛ tunc capiũtur bo⸗ na pupille vñcũq; queſita:qꝛ ei ſucceditur:an vero ex cõ⸗ pendioſa:qꝛ tunc veniunt ſola ea que fuerunt teſtatoꝛis vñ cõpẽdioſa ſimilis eſt ftideicõmiſſarie:nã ex compẽdio ſa capitur iure directo in fideicõmiſſoꝛia capitur ex ma⸗ nu aliena.Attẽde tñ ſemꝑ:qꝛ vbicũq; mr eſt ĩ medio poſt pubertatem trahitur ad fideicõmiſſoꝛiã:vt.d.l.pꝛecibus. ¶ Modovenio ad ↄꝛium de.il.ſceuola.⁊ op.ꝙ ſꝑ trahatur ad fideicommiſſoꝛiam:vt.d.l.ſceuola.Reſpõdeo ibi ſub⸗ ſtitutio facta fuit in codicillis: ⁊ ideo non potuit operari iure directo.⁊ ideo trahitur ad fideicõmiſ.at hic iure di⸗ recto potuit operari. opꝛio ſignificato vᷣbi:⁊ ſi dicas ſi ſũůt Ad d iti 0 ic ſᷣm raph.fulgo.hec lex hʒ nouã ⁊ ex traneã matiã ab his q̃ hactenꝰ hite ſunt ⁊c᷑.iſta lex nimis pᷣmature ſe offert debuit eĩ poniĩ tiij.de ipuber.⁊ alijs ſub.ſᷣm iaſ.hic ĩ hac.l.ĩ teſtõ:dic ſᷣm iaſo.hᷣ in. ij.colũ.vᷣſi.ego autẽ.vbi dicit ꝙ in hac.l.pꝛobatavolũ tate milit ĩ ꝑſona pupille hẽat locũ pup.ĩ ꝑſona fr̃is ha⸗ beat locum directa militaris:lʒ diuerſe ſint / eo qꝛ ſi ĩ iſta l pꝛobata volũtate militis ſolum habeant locum directe militaris certe per directas militares ſucceditur militi tm̃ ⁊ in bonis militis tm̃.l.centurio.ff.de vulg.⁊ pup.⁊.l. miles ita.S. exhr̃dato.ff.eo.⁊ tñ in hac.l.tractatur de ſuc ceſſione filie ⁊ non milit.vt dicit tex.ibi in verbo filie ſuc⸗ ceſſionem defendat:ergo neceſſario intelligitur de pup. ſubſti.per quam ſucceditur pupille ⁊ nõ de militari:et cũ do.alex.conatus ſit huic ar.reſpondere tñ ⁊ ſᷣm iaſo.hic tenendo que ſupꝛa retuli quicquid dicat ang.pau.⁊ alex. a quoꝛum lectura eſt recedẽdum ſᷣm iaſo.hic.Et dũ dici tur in glo.ſuper verbo heredibus.verſi.niſi mĩ eſſet ĩ me dio ⁊c̃.intellige iſtam glo.ſic ꝙ qñ mr᷑ ẽĩ medio miles nõ pꝛeſumitur feciſſe directam ſubſtitutioneʒ niſi appareat de militis voluntate ſᷣm doc.hic iaſon. Itẽ dũ djĩ in gloſ. ſuꝑ vᷣbo ſenſerit vᷣſi.idem ſi tacite vt võs ĩuicẽ ſubſtituo ⁊c̃.dicas ꝙ licet ſubſtitutio tacita pupil.contenta in vul⸗ gari expᷣſſa:vt in.l.fl.⁊ ibi omnes doc.cõmuniter poſt gl. de inſtitu.⁊ ſubſtitutionibus:vel tacita pupillaris ĩ cõ pendioſa cõtenta mr̃em non excludat:vt in.l.ſolẽni pꝛe⸗ cibus:⁊ ibi cy.bar.bal.pleniſſime alex.⁊ ibi iaſ.j.de impu berum ⁊ alijs ſubſti. verũtamen in terminis huiꝰ.l.in hac glo. in verſic.idem ſi tacite ⁊c̃.habes notare ꝙ ſubſtitu⸗ tio tacita pꝛobata per aliquas alias cõiecturas: ita ꝙ nõ ſit mere inducta ex ſola diſpoſitiõe legis bñ excludit ma⸗ trem ita loquitur hec.lĩfl.⁊ idem no.gl.in.d.l.pꝛecibus. in verbo omnino.⁊ iſtã ſol. tenent bar.⁊ quaſi omnes hic ⁊ dicit ange.hic in.ij.col.in.lec.flo.ꝙ ad hoc iſta.l.eſt ſin gularis pꝛo limitatione.d.l.pꝛecibꝰ.Finaliter no.ex iſto Miles q tex.huius.l.ꝙ miles in dubio non pꝛeſumitur vtipꝛiuile⸗ pᷣſumatur gio militis:ſed iure communi niſi pꝛobetur eum voluiſſe vti pᷣuile⸗ vti pꝛiuilegio:et dicit pau.de ca.hic in.vj.col.in vlti.no. gio militi iſtud melius pꝛobatur in hoc text.qᷓ; alibi in iure.adde.l. qᷓ;;.⁊ ibi dixit do.iaſo.de may.S.eo.ti.ad plenũ fui ande gauis dum legerem iſtã legẽ oꝛdinarie pꝛoſequutus hãc huius.l.materiã.idem dixi in.l.pꝛecibꝰ.j.de impu.⁊ alijs HRW ſub. materiã huius.l.deducendo.ſ̃m iaſo. 2 X h 18 Enunciatiua verba non inducunt diſpoſitionem niſi ſint pꝛolata a mi u& Rlite ſciente non errante. h. d. Add itio In hac.l.pꝛemitte ad euidentiam ꝙ ali⸗ Y D quãdo verba enunciatiua pꝛoferuntur pꝛincipaliter pꝛopter ſe hoc eſt ad hũc ſolum finẽ vt enũ cient illud qð pꝛoferunt:⁊ tunc talia verba enunciatiua etiam in pagano bñ diſponunt tex.habes ⁊ exemplum in l.ex hac ſcriptura.ff.de dona.ita põt intelligi.l.tale pactũ in pꝛin ff.de pac.de qua glo.opponit ⁊ non ſoluit.Aliqũ verba enunciatiua pꝛoferuntur pꝛopter aliud / vt eſt hic vbi incidẽter ẽ dictum qð eſſet liberius:⁊ tũc iſta verba ĩ cidẽter pꝛolata in pagano nil diſponunt:ſed in milite ſic: ſed iſte videtur intelligendus vt pꝛocedat concurrẽte fa uoꝛe libertatis /ſic intelligunt iſtum tex.ãg.⁊ pau.de ca.⁊ do. Alex.⁊ lud.hic ⁊ bar.in.d.l.ex hac ſcriptura ĩ.iij.col. Ex hac.l.⁊ pꝛemiſſis facias regulã ꝙ vᷣba enũciatius pᷣn AUerba cipaliter pꝛopter aliud pꝛolata regulariter non diſponũt enunciati ⁊ nihil operatur:caſus ẽ hic.iſta regula recipit varias li⸗ ua pᷣncipa mitationes quas põt colligere ex traditis ꝑ bar.⁊ alios lit᷑ ꝓpt ali in. d. l. ex hac ſcriptura ꝑ Bal.⁊ Ang.hic ꝑ gl.⁊ doc. in.l. ud ꝓlata j. in glo.mag.ad ſt . de falſa cã adie. ⁊ in.c.poſt ceſſionẽ. reglarit de pꝛoba.⁊ in.c.ſi papa.de pꝛiuileg.in.vj.⁊ in cle.j.de pꝛo non diſpo ba.ꝑ gemi.in.c.j.vbi notabilẽ deciſionẽ ponit de pꝛocu. nũt quo i in. vj.p cy.Ang.⁊ ſaly.in.l.verba.j.de teſta.ꝑ cano·i.c.fl. telligitur de ſucceſ.ab inteſtato.glo.in cle.j.iuncto text.de pꝛobat. iſta regka. vbi hẽs aliã fallentiã quãdo vᷣba enuncia.pꝛoferuntur a pꝛincipe.⁊ adde hic vltra ſcribẽtes.xj.notabiles limi⸗ tationes quas tradit iaſon hic in.ij.⁊.iij.col.⁊ addas et aduertas in hac materia ꝙ ſi notarius in inſtrumẽto di⸗ cit ticiꝰ ꝓcuratoꝛ gay ꝓmiſit ſic:⁊c̃.talia vᷣba notarij ẽt aſſertiua nõ pꝛobãt eum eẽ pꝛocuratoꝛẽ:ita tʒ bal.in rub. I. de fide inſtru.in.iiij.col.motus ꝑ duo. Pꝛimo qꝛ iſtud eẽ pꝛocuratoꝛẽ ẽ narratiuum:ſʒ que ſũt alio tꝑe geſta nõ pꝛobatur ꝑ pñs inſtrumẽtum:qꝛ quo ad ea nõ hʒ diem et aturio,f. hed oſani cereſis mi ebes dicere cihitd fi ſoꝛlas de nis/ nuquu yolltateca nkare vall eitaunttit ecrinſtitue ſernentob a ſtainſ Plurit Dic uunclegeli laaüͤnan liſitutpan inhi nun poſͤl fdele ijl d declinan ſeoſitekar⸗ ſatmalcui nhndlere BSeteſta. militi. Quiteſta facere poſ. Fo. XIII. conſulẽ:vt not.in.c.qm̃ cõtra falſam.de pꝛoba.Scðo fa⸗ Qui teltamenta facere eſtdee ſe cit ꝙ nme Inno. in. c. cũ in lure peritus.de oſk vdeg dot hac ne n tenet ꝙ ſi ſnia dicit quẽ eſſe ꝓcuratoꝛẽ hoc non pꝛobat ⁊ S . . N ſequitur iſtud vltimũ.ang.in·S. ⁊ hec ĩſuꝑ in.ij.col.ĩ aul. YEN poſlunt. Mubꝛica . ſef ſufiie vt ſpõ.lar.Et idẽ ꝙ talia verba notarij non ꝓbant illum yy/ VPꝛohibet ſocius ꝓ ꝑte ſua de W ꝓcuratoꝛẽ tenet bal.in.c.j.in.j.col.de ꝓcura.⁊ no.in.c.ſe R amc. re cõmuniteſtari. h. d. Ja. Bu. nrlbonmn ries. in duobus locis vbi videas de teſti. Pe. de anch. in — 2 E — = =– —= S= S S= = cle.j.de ꝓba.Adde Inno.in.c.ſuꝑ litteris.de reſcrip. In 6 ſta lex habebit materiã vtilẽ ⁊ amenã Ad ditio. . iaſ. ex hoc tex. habes ꝙ qui hʒ bona Teſtari elmucth no.in.c.ex parte decani. eo.ti. Spec.tit.de ſindico.in.S.j. cõia ⁊ cum alio indiuiſa tñ põt teſtari eo qꝛ qd cõmune an poſſit Clrnamge verſi.qd ſi iudex.vnũ nõ.etiã ĩ pſenti materia huiꝰ legis eſt quo ad diſpoſitionẽ partis mee dẽ meũ.lillud.in vᷣſi. is qͥ bʒ bo inpeſdefe⸗ Frencach reperitur qðᷣ verba enũciatiua diſponit pꝛsoce non ꝓpꝛie ff. de ritu nup.l.duo fr̃es.ff. de acqͥ.hr̃di.et eſt na cõia cũ incligtn 1 it ex fauoꝛabili diſpoſitiõe: vñ in odioſis aut ĩ materis glo.no.in.l.id qdð noſtrũ.ff. de regu.iur. de quo pũcto oꝛ⸗ alio ĩdiui⸗ ürödenlimtn, penali nunq; diſponerẽt/etis ita Bald. in.l.ij.de neceſſ. dinaric ponitur ꝑ bar.⁊ alios in.:.ſerui electiõeS. labeo. ſa. aefitfniit, ſer. here. inſt. Finaliter notabis vnum ſingu.quod eſt nõ. de leg.j. ⁊ in.c.cũ in illis · S.fi.in glo.fi.vbi no.doc.de pᷣ⸗ ckeng ni dignum quod ſi pꝛiceps cõmittat oꝛatoꝛi ſuo ꝙ gratias bend.in.vj.cy. ⁊ ange.hic cum ↄcoꝛ. de quibꝰ plene ꝑ do. ſohektin agat cõmunitati ſue de ſe benemerite intelligit᷑ mandaſ⸗ alex.hic.⁊ in.d.S. labeo.Tñ nõ dicit᷑ ppꝛie meũ:ſed ficte perſiniimicitf, ſe quod eã faciat exẽptam:pꝛo quo adde aliũ tex.ĩ.l.yni⸗ fm ange.⁊ moder. hic.bar.⁊ moder.in.d·S.labeo.ꝑ dic.l. nfüimmtonig, ca. circa mediũ.in verſi.ſinuero gr̃as agendo.j.cõ.de ma illud.in vbo.non ꝓpꝛie.⁊ glo.in.d.l.illud quod nrᷣm. Et niangtigen nu. tñ quia iura ſpecialiter ſic diſponũt fauoꝛe libertatis iſtud inducit bal. ad q̃ſtionem ꝙ ſi quis vulnerauerit ali⸗ n Fidiffyg non debent extendi:vt hic per domi.Alex. quem in domo ꝑcuſſi ꝙ amputet᷑ ſibi manꝰ: qð iſtud ſta⸗ rosiiſten =W E rti Hec lex eſt radix cõpendioſe ſubſti tutũ locũ habebit / etiã ſi ſit dom? cõis cum alio / q; cum uplcontenit tutionis que pꝛopꝛie ⁊ directe fleri vulnerãte:ſequit᷑ ange.ſaly.⁊ plenius do.alex.hic.in.d.l. ccömmnimnt non poteſt niſi a milite:nã miles põt ad tempꝰ ſerui electione · S. j. q;uis ↄtrariũ/⁊ male tenuerit Ludo. kacttapuplne I ex tepoꝛe heredẽ directo facere/⁊ ita loqtur ro. vt hic. ⁊ ibi videas per do.alex. l.cẽturio.ff.de vulg.⁊ pupil. Paganꝰ vero nõ põt facere —— 18 qui Qui ſe occidit ob ĩpatietiã do rebiiſſn copedioſam directe / ſ traſit in figeicoõmiſſaria. nã debes (CExM ) τ⅛½1or bona nõ pdit: ? ᷓ ob ↄſciiẽs rminishußi⸗ Dicere ſis mihi heres ⁊ poſt moꝛtẽ reſtituas tali/non aũt tiã cris bñᷣ pdit.h.d. ¶ Opp. ꝙ dẽat ꝓbare ille Oecidès notare ſüt debes dicere ⁊ poſt moꝛtẽ tuaʒ talis ſit heres ⁊ ſi dixerit AAQôà dicit ꝙ cõſcĩa cris ſe occidit vt.l.fl.ĩ pn. ff. de ſe ob ĩpa⸗ öiecursg:ig trahit ad fideicommiſſoꝛiam. ”ä bo. eoꝝ. o. duobꝰ modis vt glo.⁊ vtraq; vᷣa hoc mõ:qꝛ tiẽtiã do⸗ giobſterellt⸗ Icut VWiliti erranti non datur pꝛiuilegii aut ↄſtat ꝙ ſe occidit ↄſciẽtis crimis ⁊ ꝑdit bona:aut cõ loꝛis an 5Glindlnnt v· quia eſſet eius damnum.h.d.cum ſe ſtat ꝙ ĩpatiẽtia doloꝛis/⁊ nõ ꝑdit.in dubio dic ꝙ ꝓbabi⸗ bona eius 1r aaſionnet —. quenti. , IIlililIliitt᷑ ex aiectur?: ꝙ ſi ia erat accuſatꝰ de crimie pᷣſumet᷑ id veniãt cõ⸗ Padhociſnlc èr Ap tatoꝛi as Captatoꝛia ĩſtitutio nõ feciſſe ob crimẽ ea.l.qᷣ poſtulatr ff. de bo. e. ¶ Itẽ op. ꝙ nõ fiſcanda. Finaltenoct Inſtitutõ 32 W . vʒ eti in milite q̃ ſub ſe publicẽt bona:vt.ff. de bo.eoꝝ.l.fi. So.qda ſũt crimia ex eſemin captato⸗ 8 Vdcreto volũtatis aliene pẽdet.h.d.¶ Modo po qbꝰ qͥs venit dãnandꝰ ⁊ bona publicãda /⁊ etiã poſt moꝛ nn nia quudo „Aneteſtatoꝛ voſt multa legata fecit fideicõmiſ⸗ t mẽoꝛia dãnanda/t tũc ſi s ſe inifecit etiã poſt moꝛtẽ Man i valeat. ſoꝛias ⁊ dedit eis poteſtatem alterandi ⁊ mutandi om-⸗ gccuſabit᷑ ⁊ publicabũt᷑ bona vt.l.ex iudicioꝝ ff. ð accuſ. nnlinf nia/nũquid valet: certe nõ: qꝛ eſt captatoꝛia ⁊ ĩ alterius aut erat crimẽ ex qͥ pꝰ moꝛtẽ accuſari nõ poterat /tũc aut albinins volũtate collata licet quidam dicãt valere quaſi ſub vo⸗ crat tale ex qͥ veniebãt bona publicãda/æ tunc cũ videat dtiadeniſini luntate vallata ſit collata ⁊ pendet de facto. Item nõ va⸗ Sueniſſe ſnĩam moꝛte ĩ fraudẽ fiſci ne ei bona publicent᷑/ nienoſehn let iſta inſtituo te ex partibꝰ quas talis ſcripᷣſerit. Sed ſi nõ ꝓderit ſibi:qꝛ poſt moꝛtẽ ĩſtituet᷑ accuſatio ꝓpi bona: oſdeinhuin dicat inſtituo te ex partibus ex quibꝰ me ſcripſiſti in tuo vt ̊.ar. in ſiłi . de adul.l.pe.Si aũt nõ eſt tale crimẽ ex qͥ cengo mnitſ teſtamento bñ valet: quia non depẽdet a futuro. Sed an bõa veniãt publicãda/c tũc pꝰ moꝛtẽ eiꝰ de bõis nõ q̃rit erba non inir valet iſta: inſtitutio / ĩſtituo pauperes chꝛiſti quos ticius vt ĩ Zꝛio. In gl. q ĩci.ꝙ ibi ſũt bona accuſatiõe ĩſticta/ Hiſiſintpꝛolatn voluerit.Dicunt quidam ꝙ non de iure cũ ſit captatoꝛia ⁊ ſnĩa lata. In cað gl.ibi exoꝛdĩariũ.vbi ñ erit bo.pub. . Rhane leg licet de cõſuetudine valeat.Ego puto ꝙ va⸗ Add iti Dic in hac lege dum dicit᷑ ꝙ quẽ ſeipᷣm denidemtiangt leat etis nam heredis inſtitutio non cõmittitur alicui:qꝛ ClO · cccidit metu delicti cõmiſſi habet ꝓ cõ ciatius proinn iã iſtituit pauperes chꝛiſti. Sʒ heredis declaratio bene feſſo ⁊ ↄdẽnato.Verũ eſt qᷓ;tum ad hoc vt cenſeat᷑ ſeruꝰ ücſolumfen cõmittitur alteri quod poteſt fleri vt pꝛobatur in ſimili: pene ⁊ qᷓtũ ad bona:ſed nõ qᷓ;ẽtum ad ĩponendã ſibi penã 2varbe eiuii nam poſſũ legare vni de pluribus quẽ heres elegerit vt coꝛꝑalẽ: qꝛ ex quo delictũ moꝛte extinctũ eſt.i. defuncto. hebestennn. ff de le ij.l.vnum ex familia. ⁊ ꝓbatur foꝛtius per.:ſi qs ff. de publi.iud.nõ dʒ ampliꝰ affici pena coꝛpali..j.x ij . tinreligiltape ad declinandã in fi.. de epiſ.⁊ cleri.nã.l.ibi eligit paupe ſi reus vel accu.moꝛ.fuerit.⁊.l.ex iudicioꝝ.ff.de publi.iu tnon cute res ſi teſtatoꝛ nemini electionẽ conceſſit quaſi dicat ſi t⸗⸗ di. Ideo ſᷣm cy. pe.poſt ia.de are.errãt iudices malefi⸗ tertilc/ tcit ſtatoꝛ alicui electionẽ conceſſiſſet ceſſaret.l.electio ⁊ inſti cioꝝ:nã pone ꝙ aliqs eſt in carceribꝰ ꝓ delicto ꝓ quo dʒ fisttielunt turig valeret. ſuſpẽdi. eiꝰ cognati vel affines q nolũt ſuſtinere tantã ve Nunrſennnuit VYV R teſtamento Trebellianũceſſat recundiã publſice faciũt eũ in carceribꝰ toxicari vel ipſe oceltananniti. „N LEM.in militis teſtamẽ⸗ ĩterimit.iudices tñ faciũt cadauer ſuſpẽdi/⁊ male faciũt jtetigthbn de to quo ad quedam nõ quo ad omnia. h. d. qꝛ q́ᷓtũ ad penã coꝛpoꝛalẽ delictũ ẽ moꝛte extinctũ/⁊ ta⸗ nitnnniiit ¶Op. ꝙ trebellianũ hic locũ habeat. vt.l.j·&le cadauer qð oĩ ſenſu caret nõ eſt pena afficiẽdũ.Et idẽ lgidtn in fllij. ad trebel.So.vt glo. . ſeqtur bal.⁊ ange.in locis hic allegat ꝑ do.alex.quibus in oriß T militib us Viles dãnatꝰ de cri adde bonũ tex.in.l.vniuerſi.in.ſfl.in vᷣſi.vniꝰ cõcremet᷑ iur ſnmir NS mie militari bona pꝝ vbꝛtcauſ. fiſ.lʒ bal.hic.in.j.col.ĩ fi.dixerit ꝙ ẽ in arbitrio. ☛ licant᷑ eo excepto ꝙ ex ꝑmiſſione pᷣncipis vel iudi.cũ tale cadauer ſit ſeruũ pene allegat notata in cle.j. gie net E iudicis teſtatoꝛ in bonis caſtrenſibus: ſi auteʒ de pe.⁊ lʒ fulgo.dicat ꝙ nihil iueniat ĩ illa cle.qð ſit ad ꝓ hichs chn ab inteſtato oĩa deuoluũtur ad fiſcũ. ¶ Op.ꝙ nõ poſſit poſitũ.Tu aũt dicas ſᷣm iaſ.may.hic.ꝙ eſt glo. ibi in vſi. nc in teſtari. vt.l.ſi qs ex.S. quotiẽs.·ff de ĩiuſt. te. So. vt glo. penitẽtie. ꝗ dicit ꝙ poſtq;ᷓ aliqs fuit pub. ſuſpẽſus ꝓpter nin n ¶ Itẽ op.ꝙ fiſcus nõ ſuccedat.vt.l.j.ff.devetera.mi.ſuc. delictũ põt iudex facere ꝙ ſic moꝛtuꝰ remaneat ſuſpẽſus oheponti ei So.yvt glo. Vltimo diſtingue vt glo. ⁊ ſic poſt moꝛtẽ videt᷑ addi pena/ita teneas qͥcqͥd teneat Pena an ettiaen e W J afe t Lʒ miles minꝰ? ſolẽniter te ludo.ro.qͥ dicit ꝙ ĩ famaſo latrone qͥ vltrã plublicã moꝛ⸗ poſſit ad⸗ nctotetiben . . ra LE. ſtetur valet teſtamentum: tem etiã punit᷑ qð eiꝰ cadauer nõ põt ſepeliri:ſed dari fe di poſt nnn ie, hoc dicit. 5h ris ⁊ volucribꝰ lamadn:⸗ vte ter ini ff. arboꝝ fur. ce⸗ moꝛtem. tj.no ,„Pe n agri otarij militum nõ ha ſarũ.in alio etiã qᷓ; publico latrone.adhuc tʒ õ cy.qꝛ dato lin t, Begelli Criniarios. er cõꝛum pꝛiuilegia. etiã ꝙ qs ſe occidat.⁊ aliter moꝛtuꝰ ſit.tñ cadauer dʒ ſu⸗ viniſn Aiuerſ⸗ R pb. b. CMota ꝙ notarij a bedelli vniuerſitatis ſpẽdi:qꝛ lz oĩ ſenſu careat tñ videmꝰ ꝙ etiã illud qð rõne alus n rumn an non habent pꝛiuilegia ſcolarium. arg.eſt hic ꝙ caret ꝓpt᷑ delictũ publice punit᷑ tex.eſt ĩ.c.mulier.xv.qj. öltutzb au eant illi qui ſunt deſcripti in matricula mercatoꝛũ ⁊ artem il⸗ vbi ſi aial irrõnabile puta canis aſcẽderʒ mulierẽ dʒ ↄpu Piin e, uilegijs lã non exercent nõ habeant pꝛiuilegia mercatoꝛum licet ri.facit ĩ ſiłi tex.ĩ.c.cũ ad monaſteriũ · S.j.de ſta.mo.vbi itglopehi 6 cholariũ. in coꝛum matricula ſint deſcripti. ſi monachꝰ nõ reddit ĩ vita rõnes admiſtratiõis bonoꝝ eccłie poſt moꝛtẽ etiã punitur:qꝛ debet er cimiterium in ſtercoꝛe ſepeliri.⁊ fuerunt iura per imo.adducta in defũ⸗ cto.ff.de pub.iudi.tenuit etiam ludo.ro.in.l.ſi vero ·S.de viro.in.xvij.fallen.ff.ſolu.ma.Sed tu dic ꝙ iſti ſunt eaſꝰ ſpales qui non ſunt ad ↄñam trahẽdi.alibi tñ habes tex. quem bar.ad hoc not.in.l.ij.ff.de cadauer.punito.ꝙ qui non potuit viuus in ciuitate moꝛari:ſi ſit moꝛtuus nõ po Lugere steſt ĩ illa ciuitate ſepeliri.Adde etiã pꝛo diſtinctione quã an debeat facit hic tex.ſimile ꝙvxoꝛ dʒ ꝑ annuʒ lugere maritũ moꝛ⸗ mulier ꝓꝑꝓ tuum:⁊ ꝑ annum deferre veſtes lugubꝛes: eſt verum niſi ãnũ ð ma ſeipſum occidit maritus conſcĩa delicti ꝑ eum commiſſi: rito qui ſe tunc nõ tenetur eum lugere.l.liberoꝛum·S. non ſolent. ff. occidit cõ de infa.Adde tñ ꝙ hec diſtinctio tex.noſtri non hʒ locuʒ ſciẽtia de⸗ q;tum ad denegãdũ ſepulturã:qꝛ quãdocũq; quis ſe oc⸗ licti. cidat /ſiue impatiẽtia doloꝛis /ſiue pꝛopter delictum a ſe commiſſum non dʒ in eccłia ſepeliri tex.in.c.placuit iun⸗ cta glo.no.xxiij.q.v. Enium Coꝛpoꝛis infirmitas vel ve⸗ 5 lꝑ· tuſtas teſtari non ꝓhibet. Sa Ino mẽte pr̃ia ptãs ſic h.d. R& Ra COp. ꝙ filiꝰ poſſit teſtari: vt.l. tã his.ff. de do na.cã moꝛtis.So.poteſt donare cã moꝛtis conſentiente patre vt ibi:ſed teſtari non vt hic rationẽ aſſigna:vt gloſ. quã impugnat dy.dicens ꝙ potius tendit ad oppoſitum nã in his que ſunt publici iuris non attẽditur pr̃ia ptãs: vt.l.nam qð.ff.ad trebellia.ſed male dicunt ideo ſuſtine glo.hoc modo:qꝛ ꝑſona que eſt in ptãte non ẽ integra ad teſtãdum:⁊ ideo opʒ ꝙ reintegretur:reintegrari autẽ nõ poteſt ꝑ auctoꝛitatem patris:cum pr̃ia ptãs in his q̃ ſũt publici iuris non curetur. Ad Dditio Circa iſtã.l.mouetur pulchꝛũ dubiũ no tarius dicit/talis ſempꝛoniꝰ ſanus mẽ⸗ te ⁊ intellectu lʒ eger coꝛpoꝛe condidit teſtm modo ⁊ foꝛ⸗ ma ſequẽtibus.Queritur vtrum ſtetur iſtis vbis notarij ⁊ an talia ᷣba pꝛobent dictum teſtatoꝛẽ fuiſſe ſanum mẽ te Jo.de imo.ſub dubio foꝛte tenuit ꝙ ſic ĩ.l.ij.ff.de teſta. per.c.ad audientiã de pꝛeſcrip.ꝑ rõnem.c.comparati de appella.⁊ in.c.qm̃ de pꝛoba.ex.cum credatur nũcio iura⸗ to ꝙ aliquem citauerit:quia ſpectat ad officium ſuum:vt in.l.omnes:S.ſi vero apparitoꝛ.S.de epi.⁊ cle.⁊ in.d.c.cõ parati:⁊ ibi videas bal.dẽ qͥ ꝑ bar.in eruag.ad repꝛimẽ. in verbo ꝑ nuncium.⁊ in.l.j.S·cura carnis.ibi bar.de offi cio pꝛefecti vꝛbis.ita in ſimili videtur dicendum ꝙ debe⸗ at credi notario in caſu.S. pꝛemiſſo.communiter tñ ſᷣm ia ſo.de may. hic tenetur ↄꝛium ꝙ non ſtetur dicto notarii/ nec illaverba aliquid pꝛobent:ita tenẽt bal.Ang.⁊ raph. cu.in.d.l.ij.de teſta.eo.qꝛ an aliqͥs ſit ſane mẽtisvł nõ eſt quid inuiſibile ꝙ non ꝑcipitur ſenſu coꝛpoꝛis:ſʒ magis ĩ telllectu:ergo etiã non ſtaretur dicto teſtis:vt no.in.l.ſo⸗ lã ·ij.ð teſti.idẽ no.tʒ bal.in.l.vnica.in.ix.col.⁊ ſeq.in vᷣſi. modo ſequitur alia q̃ſtio ad fi.j.de cõfeſ.⁊ in·S· itẽ furio⸗ ſi inſti.eo.⁊ ſaly.in.l.furioſũe.⁊ Ang.in.l.quidã in ſuo. ff.de condi.inſti.vbi dicit Ang.caueãt notarij faciẽtes ĩ⸗ ſtrumẽtum teſtamenti pꝛo eo qui non ẽ ſane mẽtis: qꝛ li⸗ cet in ſcriptura atteſtentur ꝙ erat ſane mentis eis nõ cre⸗ detur:qꝛ non ꝑtinet ad eoꝛum officium:idẽ tʒ do.Alex.ĩ conci.cxlj.qð incip.naturce in pe.⁊ vlti.col.in.j.vol.⁊ ĩ cõ ci.lxxxv.in.ij.vo.incip.viſo themate ⁊ dubijs ad fi.ean⸗ dẽ opi.tʒ do.frãc.de are.in.d.il.ij.ff.de teſta.⁊ pꝛo ea ad⸗ ducit nouã rõnẽ:nã de q̃litatibus ⁊ rebus naturalibꝰ nõ põt notarius confſicere inſtrumẽtum ad inducẽdum effe ctum qui non depẽdet a ptãte ꝑtium rogãtium: ita tʒ ni⸗ co.de mu.vt refert bal.in rub.S.de fide inſtru.in. ij.cart. Jo.and.in addi.ſpec.in ti.de inſtru.edi.S.poſtqᷓ;.ver.itẽ nunquid:ſz ꝙ teſtatoꝛ poſſit facere vel nõ face.teſtm̃ hoc Nnon depẽdet a voluntate ipſius teſtato.ſʒ ab oꝛdinatiõe l. vt.l. ſi qramus.ff.de teſta.ergo etiã ſi teſtatoꝛ expᷣſſe le⸗ gauerit notariũ vt ſcribat ꝙ eẽt ſane mentis. iſtud nichil ꝓdeſt:⁊ lʒ teſtis poſſit deponere de ſanitate coꝛpoꝛis per aſpectum:vt ꝑ bar.in.l queſitum ad fl.ff.de re iudi.tñ no⸗ tarius non poſſz etiã rogatus a ꝑtibus conficere inſtru⸗ mẽtum ſuꝑ ſanitate vel egritudine ad inducẽduʒ effectũ qui nõ pẽdet a ptãte ꝑtium. Iſta ſnia ẽ vera ⁊ cõis ſᷣm ia ſo.in.ij.col.⁊ videas hic ſᷣm bal.⁊ ſaly.ꝙ flliuſfamili.põt teſtari de conſenſu pr̃is ad pias cãs.iſta opinio ẽ tenen⸗ da in iudicãdo/⁊ conſulẽdo ſᷣm iaſo.hic in.v.col.vſi.qͥd tenẽdum ⁊c.⁊ cum in pñti dubio reperiãtur q̃ttuoꝛ pꝛin⸗ cipales opiniones q̃rum pꝛimã.S. retuli:de quo videas Butrigarij Gcda pars ſuꝑ Gexto libꝛo Codicis Bar. in.l.j.S.j.de leg.iij.ff. Bar.⁊ doc.in.l.qui in poteſta⸗ te.Quarta opinio ⁊ vltima fuit Joan.and.iĩ.c.licet. de ſe pul.in.vj.⁊ in.c.ſi pater.de teſta.in.vj.in nouella ꝙ filiuſ⸗ fa.etiã ad pias cãs cũ conſenſu patris nõ põt teſtari: ſed bene donare cauſa moꝛtis:⁊ iſtam tenet Pe. de anch.in dicto.c.licet.vbi dicit ꝙ opi. Joã.andr. eſt magis tuta ⁊ ⁊ quod ita de facto iterrogatus reſpõdit: eã etiam tenet Pe. de anch. in. c.ij. de teſta.eam tenet Jo.and.de IJmo. T in.d.l.qui in ptãte.in pꝛin.ff.de teſta.⁊ in.l.tam his ·S.j. ff.de dona.cauſa moꝛtis.eo qꝛ tex.d.c.licet.non ꝓbat ni⸗ ſi a cõtrario ſenſu:qð arg.a contrario ſenſu fieri nõ debʒ ne reſultet abſurdus intellectus ſᷣm glo.in.l.ij./ de cond. inſer. tñ in ſtricta diſputatiõe putat Jaſon hic ꝙ vltuna opi. Jo.and.ſit verioꝛ in pũcto iuris ꝙ filiuſfa.etiam cũ conſenſu pr̃is non poſſit ad pias cauſas teſtari:de cuius paſſus veritate dic ſᷣm Jaſo.may.hic.ij.col.verſi ⁊ quia tota difficultas pendet ⁊c.in.v.col.hic ⁊ plenevide de in Ptellectu. d. c. licet. de ſepul. in. vj. fr ate Maioꝛ.xiiij.annis recte teſta⸗ FPe L· tur licet ſit minoꝛ vigintiquin⸗ HA&α6.° Zboc dicit. . Gnu cl ig Eunuchus poteſt facere 9 teſtamẽtum.hoc dicit Ja cob. Butrig. ð uig Non pꝛohibetur teſtamentum 4 Be mutare qui pꝛincipem here⸗ dem inſtituit. hoc dicit Jacobus Butriga⸗ AKrius. .— S Quantum ad ſolem⸗ 4 D m h ered es. nitatem teſtamẽti pᷣn cceps ⁊ anguſta ſequitur ius puatoꝛum.hoc di⸗ Kcit Butrigar. Ac conlſultiſlima. b eins 1 debeat dici in ſcriptis eẽ cum tanta habeat ſo MW lemnitatẽ. So. vt glo. ¶ Itẽ op. ꝙ non debeat B docere teſtibus verba que hic ſunt.vt.l.in teſtamẽtis·j· ti.j. Sol.vt gloſ. Quero an ſemper nomen ⁊ cognomen debeat inſcribere: Reſpõdeo vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ in codi cillis nõ requiratur tãta ſolemnitas.vt.l.final.j/ de codi⸗ cil. So.hic ſpale ⁊ eſt ar. ſtatuto cauetur ꝙ qͥ noluerit vl⸗ timam cõdere voluntatẽ in ſecreto ſcribat ⁊ ponat in ſa⸗ criſtiam factum coꝛã ſeptem teſtibus nunquid tanta ſo⸗ lẽnitas requiretur ſi voluerit codicillari in ſecreto:⁊ dic ꝙ ſic ar. huius legis. ¶ At cum humana.ſ Ex tex.agnoſcere. Nota ꝙ tãtũ valet ſi iudex faciat recitare ſentẽtiam per tabellionem 1 poſtea dicat ſicut lectum eſt ita cõdẽno ⁊ ita pꝛonũcio quantũ ſi ipſemet legeret ⁊ ita ſeruatur maxime in crimi⸗ nalibus:quidã dicunt ꝙ tabellio cõputatur in numero te ſtiũ ⁊ inducunt.l.domicius labeo.ff.eo.⁊ male: quia illa loquitur in ſcriptoꝛe nõ in tabellione.iſ Itẽ inducunt le⸗ gẽ iſtam ⁊ male:qꝛ immo hic ꝓbatur contrariũ: qꝛ defl⸗ cit tabellio licet ſint ſeptẽ teſtes alius ſubꝛogatur:⁊ ideo dic ꝙ vbi reqͥritur ſcriptura publica a tabellione cõfecta neceſſario tunc cũ tanq; officialis veniat vt in publicam foꝛmam redigat non poteſt in numero teſtiũ cõputari vt in aut᷑.de fide inſtrumento.S. opoꝛtet.Sed ſcripta publi ca non eſt neceſſaria:tunc poteſt haberi loco teſtis vt di⸗ ctis.ll.Si ergo requiritur ſcriptura publica ⁊ tres teſtes KENon ſufficiunt duo 2 idſo⸗ pabenodilue 4 — Furioſus habens dilucida r B rio lum. interualla poteſt teſtarinõ als hoc dicit. Surc ſimul an urdus ⁊ mutus ſimul ana⸗ G. Iſcretis. tura non poteſt teſtari ſurdus tantum vel mutus tantum poteſt certa foꝛma. 2 hoc dicit Butrigar. . Ad ditio Adde ꝙ diſtinctio huius legis non ſolũ , habz locum in teſta. codicillis ſeu alijs vltimis voluntatibus: ummo etiam in donationibus in terminos adeo ꝙ mutus ⁊ ſurdus a natura nõ poteſt do nare donatione in terminos.gloſ.in.l.qui id quod ·S. mu tus.ff.de donatio.⁊ ibi Bartol.Ludoui.roma. Rap.cu. qui dicit ſe habuiſſe iſtum de facto ⁊c. que eſt gloſ.ſingu⸗ lar. ſᷣm Ludouicum romanum in.l:.j.ff.de verboꝛum ob⸗ ligatio.idem Alexand.hic ſᷣm Jaſo.in.ij.col.iſtã opi.te⸗ ne quicquid dicat Bal.⁊ NDau.de caſr.· umINe ganckſcrig caponec. (o. ſliſtna lebaturide jcbaturide lucichocl ßeſponde lnopoterl ſchus Eth mnomodoi Unripertett cupatiuo tis Etie Emn atüteſta i mmnis oi ii ideoopo⸗ ig deconſuen Ropinion videturpeo lo ſolape riodhiber ſignatoꝛibl feteſtamẽt ſbſcriotion origlnale. leſtqueadm Poreritgd de Ctiputllis. Nosſerpton Adepondn onotaqc⸗ Cotlus vtl. aut eſt err lus ff deco eroꝛ comn lethaberi⸗ nnius ff de uthabetur, nns , dee Pheccotra⸗⸗ ſorhärpe. nal nucedo. ſtgerponh⸗ de Riti emnisßn no mirabie kanv mexcepef Ber 1 ptie gnentotl nundn Es R * e BDe teſtamentis et quẽadmo. etc. Fo. XIIII. , 4 . . 7* „ . 7 ⸗ hnndlg PT, Em Licet aduenticia patri hodie nõ gapertura ſʒ publicatio ⁊ in iſta opoꝛtet fleri ꝙ teſtes veni nöͤhir tſne 0. querantur tamen in eis filius nõ ant ⁊ atteſtetur non his que ibi ſcripta ſunt:qꝛ illa nõ au⸗ der leremt fſtIteſtatur / ſecus in caſtrenſibus.h.d.cum.l.ſe⸗ diuerunt ſed atteſtãtur ſigillis ⁊ dicẽt ꝙ vere iſta ſunt ſi⸗ reinagen Squenti. Plle ſua ueſtificabin quelibʒ de ſe ⁊ al se ꝙ hec ẽ vo ditei een ⸗ untas talis que fuit ibi exhibita ſubſcribẽda ⁊ ſignãda Palunn D te ſtam entis * MKubꝛ 1. ꝑeos ⁊ ſe cribetur in q̃dã quarta ⁊ ꝓnun ciabitur deiceps inln r Teſtis minus idoneus q hñdꝗã eſſe fidem dicte quarte:ipſa autem q̃rta pꝛius non clienzn log Elles. cõmuni opinione habeba ꝓbabat:qꝛ non erat publica cũ teſtes neſcirent contenta dſeſtinnin tur idoneus tẽpoꝛe teſtamenti reddit tea. Sed an eſt neceſſe ꝓbari ꝙ caſu fuerit ꝑdita: ego di Loinliſn NRE Veſtamentũ ſolẽne. h. d. cerẽ ꝙ aut in publicatione fuerũt requiſiti ſucceſſoꝛes ab Jaſon he Seruꝰ nõ ⸗ NCAd euidẽtiam eſt ſciendum ꝙſeruꝰ inteſtato ⁊ oẽs quoꝛum intereſt: ⁊ tunc non puto ꝙ ſit ne fliſtc 6t eſſe te⸗ F non põt eſſe teſtis in teſtamento: quia celſſe pꝛobare oꝛiginale amiſſum:aut non fuerunt requiſi ſianinge ſtis ĩteſtö e E opoꝛtet ꝙ teſtes ſint liberi. ¶ Item eſt ti? tunc ſic:quia publicatio non debuit obeſſe non cita⸗ Kciſclfin EE. 9. W, ſciendum ꝙ eſt teſtamentum nuncups Fe tis ar. l. na ita diuus.ff. de adop. hicigiggien tiuum.¶ Item eſt in ſcriptis ⁊ hoc eſt duplex:nam quod S X* im perfecto Licet pꝛinceps ſit ſo iny. dam eſt ſcriptum manu publica/quoddam non manu pu lutus legibus/tñ ipſe tliſennonte blica:pone caſum in nube. XM vult legibus viuere. h. d. 6 leninneng ¶ Opp. ꝙ hoc teſtamẽtum non valeatvt..co.l.hac edn ſultiſſima.So.hic loquitur de eo qui cõmuni opiniõe ha Erroꝛ ĩ ꝓpꝛio nomi⸗Teſtamẽ R J in no m ine. ne nõ viciat ſi de coꝛ tũ non vi⸗ g poꝛze conſtat. h. d. bebatur idoneus ibi non. ¶ Itẽ op. ꝙ lʒ comuniopinione ASley üͤer erroꝛi nenshti hẽbatur idoneus /tñ en Darn debet poſtea ĩ iudicio de RE a& (LOpp. ꝙ erroꝛ in nomine viciet vt. l.iiij. ff. de ꝓpo noĩe. ack duci ⁊ hoc non poterit fleri cum liberi debeãt deponere. le.. So. ibi erratur in appellatiuo nomine:hic in ꝓpꝛio. dbennrtctn MReſpondeo glo.dicit ꝙ teſtamẽtum eſt ſolẽne ſed pꝛoba Ech. Que relinquũtur alicui vt fllio nõ de⸗ iaelpene ri nõ poterit: ⁊ ſic hec lex videtur impoſita verbis ⁊ non /bentur ſi appareat eũ filium non eſie. Panchen n rebus. Et huiꝰtimoꝛe ĩtelligitur hec lex duobus modis. Fboc dicit. MWMUW Nobus rn vno modo in reſtamẽto in ſcriptis quod non expedit ꝓ⸗ 4 6C⸗Op. Palis aſſeueratio pꝛeiudicet vt.l. fina. . bari per teſtes:⁊ ideo vʒ ⁊ pꝛobabit ſcripturam. Sed in ff de pꝛoba.So.vt glo.q Itẽ op.ꝙ legatũ debeatur.vt.l. uſtunn ad nũcupatiuo vbi teſtes habẽt deponere: tũc hec lex eſſet i nemo.ff de here.inſti. So. vt glo. genuſteni Jnttfz pu utilis Et ideo ſolet queri an publicũ inſtrumentũ nücu⸗ E r Erba. Heclegitur duobus modis 2 m dundum i plicũ nun⸗ patiuũ teſtamenti pꝛobet lz ſint in eo ſeptẽ teſtes: ⁊ eſt cõ yvnuʒ modũ dicit ſũmarie. Mõ po⸗ eupatiuũ munis opi. ꝙ non ꝓbet: aꝛ habet vim ſolum duoꝝ teſtii VIteſt teſtatoꝛ diſponere ad piudicium illius cui ma gi teſtamẽti ⁊ ideo opoꝛtet ꝙ oẽs teſtes deponãt.vt.jde fideicõ.l. ff. . Anõdfert. h. d. Scoʒ aliũ dicit e non põt etiã in tgelefimm an pꝛobet de conſuetudine tñ pꝛobat. vt nõ. Modo ergo ſᷣm cõmu hiudicium heredis diſponere vbi enũciatiue non diſpo⸗ cumtania ma né opinioné hec lex non loquitur in nũcupatiuo. Itẽ nõ ſitiue pꝛofert verba.h.d. Neopgſonnte videtur poſſeloquiin teſtamẽto in ſcriptis: quia äut vo. ¶ Ad pꝛimã lec. op.de.l.jij· de fal.ca. ad. le. So. vt glo. eyrlinitfmi lo ſolu aperire teſtamentũ:⁊ tunc poſſunt quidã boni vi⸗ ¶ Itẽ op.de. l.ex hac ſcriptura. ff. de don. So vt glo. Nomentconn ri adhiberi. vt. L.ij./quẽadmo teſt. aperi.x..ſi quis ex aiſ⸗ ¶ Ad ſecũdã lec. op. de. d. l ex hac ſcptura. So. vt gl. Et ,(Nichgul ſignatoꝛibus. ff. o ⁊ tũc non pꝛobabit / aut volo publica⸗ idco dic ꝙ aut teſtatoꝛ loquit᷑ diſpoſitiue tunc valʒ diſpo 3pt finalſdeas re teſtamẽtũ:⁊ tunc opoꝛtet ꝙ teſtes veniant ⁊ atteſtẽtur ſitio. vt. l. non idcirco.j. de codicil.⁊.l. cum pr · S· donatio eturgnolun ſubſcriptionibus ſuis t ſocioꝑ /t plus valebit exempluz, nis.de le.ij. aut loquitur cãtiue ⁊ dicũt quidã aut ců eſt Tibattponait qᷓ; oꝛiginale.ſᷣm dñm Mar.vt.l.cũ ab initio.⁊.l.vel legg de ßſterito:⁊ tüc tenet legatũ ſiue ſit vera ſiue ſit fła.ſi eſt hunquidtene te.ff. quẽadmo.teſt.aperi.Ergo ſeruus modo venire nõ defuturo:tunc ſecus. Tu dic ꝙ aut erat ałas legaturus griinſecretont poterit ad deponendũ ꝓ teſtamẽto:ergo hec.l. omnino ⁊ valet. aut non/⁊ tũc ſecus. In dublo dic ꝙ aut ſcienter eſt inutilis. Sed dic ꝙ non eſt inutilis in teſtamẽto ĩ ſcri diſponit ſciẽdo cãm falſã eẽ:⁊ tunc pᷣſumitur cã impulſi⸗ ge Kotiq ptis ſcripto manu publica: qꝛ pꝛobat lʒ teſtes nonvenißðt ua ⁊ vʒ legatum: ſed in dub io aut cã reſpicit commodum nper tibdlie ad deponẽdum. vt.l. j ff quẽadmodũ teſta. aperi. ¶ VUlti lesatarij ⁊ pꝛeſumitur ĩpulſiua als finalis. vt. l. ij.ff. de do noa dapi mo nota ꝙ cõmunis erroꝛ facit ius.¶ Op.ꝙ erroꝛ non fa na. aut diſponit demonſtratiue:⁊ tüc aut verba reſpiciüt ur mapimenn ciat ius. vt.l. iij.. ſubtilis.ff de condic.ob cam. Sol. dic indeterminatũ ⁊ futurũ:ꝛ tunc potius videt᷑ conditionẽ — ꝙ aut eſt erroꝛ ſingularis ⁊ non facit ius.vt.l.iij·S.ſubti⸗ facere qᷓ demonſtrationẽc. vt.l. ſtichum qui meus erit. ff. 1 legin lius.ff. de condictione ob cauſam cum ſimilibus.aut eſt de leg.j.⁊.l.nup.de leg.iij.ſi autẽ vᷣba reſpiciũt determi⸗ toln - erroꝛ communis: a tunc aut communis vtilitas ſu⸗ natũ ⁊ pteritum vel pᷣſens:⁊ tunc falſa demonſtratio nõ e(Nibcenn det haberi ꝓ veritate cõem erroꝛem ⁊ habetur.vt.l.bar⸗ viciat legatum.vt. ꝓde fta cã adiec le ꝑ totum. ſed tacitũ rcoNari g ten barius.ff. de offic. pꝛeto.⁊ hic:aut ſuadet haberi ꝓ erro⸗ ſub fla demfratiõe ñ ↄfert vt.d.l.ex hac ſcpᷣtura.aut ꝓfert 15 ſbꝛoont re ⁊ habetur ꝓ erroꝛe.vt.l.ꝙ non rõne.ff de leg. ⁊. l.decer v̈ba enunciatiue: 7 tunc dic remotis aglijs opinionibꝰ P anlend mnimus .S ve epiſc. ⁊ cler. Aut publica vtilitas non ſuadet aut loquitur cũ honoꝛato ⁊ nõ tenet diſpoſitio vt hic. ſm nat rin l ꝓ / nec cõtra: ⁊ tunc dic ꝙ aut expedit errãti haberi p ve- vnã lec. fallit in milite. vt. l. ex his.S.de teſta.mili.aut cuʒ rotekiichhen ro ⁊ hẽtur:vt.lſi quis prem.ff ad macedo.⁊.l. ʒenodoꝛꝰ. grauato ⁊ tenet.vt.l.peto.in pᷣn.ff.de le.ij. Sed aliqñ ver Sinuli 5. ad macedo. Aut expedit errti ꝙ non habeatur pꝛo ve ba enunciatiua licet non operẽtur diſpoſitionẽ operant᷑ herorſonn ritate ⁊ non habetur.I..S. finali.ff. quando act. de pecul. qñq; tñ pᷣſumptionẽ in piudiciũ patientis ea in ſeri in in⸗ publcarno eſt anna. Butrigarius. = ſtrumẽto.vt. .· de Zhen. committẽ.ſti.l.optimã. Item ſo. Additio Hec lex eſt multũ nota.⁊ mirabilis m operãtur qꝛ inducunt qñq; declarationẽ in diſponẽte. vt ſis higetin Bar. hic in pꝛinc.⁊. in.ij.q.⁊ eſt lex ſo⸗ l.ſi ſeruus cõmunis ff. de ſti. ſeruo.⁊.l.cũ aliquisj. de iu⸗ elaponkuini lemnis ᷣm Jaſo. hic in pᷣn. ⁊ dum dicit᷑ in ver. habiti ſüt re deli. ¶ Itẽ operatur ĩ iudicium hominis qñ teſtatoꝛ no. mirabilẽ tex. ad pdicta ꝙ ſi obijciatur ꝙ teſtis tẽpo⸗ iurauit. vr aut. quod obtinet. s. de pꝛoba. ? de hoc dixiin muns nlt re quo depoſuit vel iudex erat excõmunicatus ꝙ opꝰ eſft Lrõnes. g. de pꝛobatio. ockfmin in exceptione addatur ꝙ tunc erat talis reputatus bm F ro e Erroꝛ tabellionis non viciat te Tabellio erttaanfe⸗ Bar. licet Bal. alij moder.iſtud repꝛobqt.vide Jaſonẽ ¶ 4 ſtamentum. h. d. mserro⸗ /¶ Opp. de.l.j. S. ſinaũt. ff. de heredi. inſti. So. non vitiat NAEEW. 6 vI glo: qꝛ ibi omiſit totum / hic non. V Bar. Saly.hic.iij.col.ᷣſi.lʒ cum Bar.⁊c. sle —.G B Agd euidentiã eſt ſciendum e teſtm̃. cſeui Teſtm̃ q⸗ N blicati. ꝙ apiebatur olim teſtamen ¶ Item opponitur de.l.finali.ff. de iure codicillo. Sol. 1 donntcln⸗ le oli apie . tum ppter duos effectus pꝛimo vt poſſit adi⸗ xt glo. Et ideo dic ꝙ aut ſunt omiſſa ſubſtantialia tũcvi gturuni pen batur. Ne Eeaztiſr i hr̃ditas que olim adiri non poterat ãte ap⸗ ciatur ſiue hoc omittit teſtatoꝛ ſiue tabellio. vt.lj·S.ſi au qui icelf⸗ tas ta.hodie ſic vt.l.vnica · S· j.de cadu.tol. Itẽ flebat ad tem. ff. de heredi.inſtitut.. l. ticia. cum teſtamento circa iromn he⸗ hoc vt viſis verbis teſtamenti poſſit trãſigi cũ ałs fieri pꝛincipium deleg.ij. Aut omittuntur accidentalia ⁊ tũc eceee N non poſſit. vt. l. de his. ff de trãſact. ⁊ hec apertura pote⸗ ſiue omittantur a tabellione / ſiue a teſtatoꝛe non vitiat. ne rannt rat fieri coꝛã bonis viris dato ꝙ non fuiſſent teſtes in te veꝝ qñ omittũtur ſubſtãtialia erroꝛe tabellionis ſi pꝛo⸗ ſgui c ſtamento.vt.l.cum ab initio.⁊.l.vel legate.⁊.l.ſi quis ex betur ꝙ teſtatoꝛ expꝛeſſit ſubſtantialia ⁊ tabellio omiſit aſſignatoꝛibus.ff. quẽadmo.te.aperi. Sed quedã eſt nõ non viciatur teſtm̃ vt hic⁊ dicam.ꝓe.l. ambiguitates. Butrigarij Ocda pars ſuꝑ Bexto libꝛo Codicis F Aſu g Actus medius impedit teſtamen:- fallit in.l.jꝗ. de fideicõ.ꝓpter ea q̃ dixi. Itẽ op ꝙ agno in hot B.· tum licet fuerit neceſſarius.hoc di ſoens vnũ pᷣiudicet ſibi quo ad oĩa.vt aut᷑.ſi teſtatoꝛ.pad tetk re EVN cum.l.cum antiquitas J.eodem. Jacobus fal. So.vt glo. Supabnna⸗ gell th R Butrigar. . xrccame Supabundãs cau E N J non ſ eciali Solemnitas debʒ A EE E ſtamentum. eia nõ nocet. h. d. aß, F be ,adhiberi niſi remil Op. ꝙ ſupflua vitient: vt. l. uriſgẽtiũ · S. ſed i nents ſa fuerit. hoc dicit Saeobus Hüt aRſi fraudadi. ff. de pac. Sol. aut ſupflua ſunt ad⸗ it ncdeg⸗ — Per reſcriptum mirxta vitio / vitiat vt in cõtrario aut non/⁊x non vt hic. ,Cr M J teſtamentum. nõ vic iatur teſta ¶ Item op. ꝙ etiã ſi ſit vitioſum nõ vitiet alia:vt.l.grece. 4 n mentum . hoc dicit. A.lllud ff de fide. æ.l. actus legitimi. de reg. iur. Sol. qd nin ße W. On dcirco Licet teſtamentum fue ſunt indiuiſibilia/⁊ in his vtile ꝑ inutile vitiatur: vt in cõ ſeſid 4 . urco. rit ſubꝛeptum nihilomi trarijs:nam conditio adeo legato ineſt ꝙ ab eo ſeparari ſele 5 nus valet. hoc dicit. non poteſt.⁊ ita loqᷣtur.l.actus.ſic ⁊ in.l.grece. inutilitas e EakaAAA LQuero de ratione dubitandi:⁊ dic vt gloſ. reſpicit foꝛmã obligationis/q̃ foꝛma eſt indiuiſibilis: vt t nei Vel dic ꝙ videbatur alteratum ⁊ mutatum teſtamentuz; l.ſi is qui quadringẽta.·S.qdam.fr.ad.l.fal.⁊ l ſtipulatio⸗ ele per ſubꝛeptionem. nes nõ diuidũtur. in pn. de verb. obli. Aut vtile eſt ſepa⸗ iiſer Pe S vnus Aut eſt queſtio de ſolemnibus bile ab inutili / ⁊ tũc non vitiat᷑ vtile vt hic. Aut ergo ſup⸗ ganetie e ⁊ loquitur pꝛima pars:aut de flua non ſunt vuioſa/⁊ tũc non vitiãt qð agitur:aut ſunt 4 aæ veritate: loquitur ſecunda que incipit bi de vitioſa/z tunc aut ſunt ſeparabilia.⁊c.vt dixi. EnKhis. nTN Coꝛã magiſtro cenſus E x text.ſupꝛaſcripta in loco de quo eſt queſtio. . E ſtam en ta. debet ee publicatio ( ¶ Op.ꝙ iudex de his non debeat inquirere ſed ſcriptu⸗ ram vt ſuſpectam reijcere.vt.l.edicto.j de edic.di.adria. tol.⁊. lLiubemus.S.de pꝛobatio.Solu.duo ſunt tempoꝛa: Pꝛimum ante inquiſitionem ⁊ tunc ſcriptura eſt ſuſpe⸗ teſtamenti. hoc dicit. RA & (CLOp. ꝙ coꝛã alijs poſſit publicari:vt in aut᷑. de defen. ciui in · S· nulla. Sol.vt glo.i Itẽ op.ad idẽ.de l.ꝓxima.j.e.So.vt glo.i Item op.ꝙ non ꝓpterea vitieĩ cta. vt dicta.l.iubemus. Secundum eſt tempus poſt inmq teſtamentum quod coꝛam alio fuit publicatum:vt.l:con⸗ eale ſitionem iudicis ⁊ tũc ſeruatur qð iudex collegit ex pꝛo⸗ ſulta ꝓeo.Sol.vt glo. ngod⸗ bationibus:quia aut repperit cãcellatum contra voluun: ES RR 5 Scvm cõem opinionẽ teſtm̃ fee nulg⸗ tatem teſtatoꝛis ⁊ ſeruabit id qð cancellatum fuit ⁊ ſire⸗ K. 2 mum factũ coꝛam pꝛincipe hʒ vfũ (hoſtiot perijt aliquid falſo ſcriptum non ſeruabit falſum ſed pꝛi⸗ ⸗ Ipꝛiuilegiũ tantũ.ſ.ꝙ non exiguntur teſtes. fiiruſpoſ mum.¶ Item op. ꝙ etiam poſt inquiſitionem non faciat RAE & Op. ꝙ coꝛam quocũq; iudice non publicen Cbnittütur fidem nec iudex debeat aliquid inquirere. vt.lł.final.j.de Eta:vt.S.e.in.lceſtamenta.So.vt glo. fdehfii edic.di.adri.tollendo.So ibi agitur poſſeſſoꝛio hic peti⸗ tur teſtam iure codic α Ad euiden⸗ toꝛio.¶ Collige ergo ꝙ aut agitur poſſeſſoꝛio ⁊ ſcriptura At Ac (O nlultillim a. tiam eſt ſciẽ TeſtamtA:· luturteſt ſuſpecta omnino reijcitur. vt dicta.l.fin. de edic.di. adri. EER duũ hodie ſunt duo gna teſtamẽton.l.in ſcri toꝛũi duo tollen. Aut agitur petitoꝛio ⁊ tunc ante inquiſitionem iu E& ptis 1 ſine ſcriptis: Iʒ antiquo tꝑe eſſent plu⸗ ſunt gña. dicis habetur ſuſpecta.vt dicta.l.iubemus pꝓoſt in quiſiti onem iudicis ſerua legem iſtam ⁊ hec eſt vera ſi eſt can⸗ ra.vt inſti.de teſta.in pꝛin. Sed per ſtatutũ habemꝰ etiã alia genera teſtamẽtoꝝ:nam quedã ponũtur ĩ memoꝛia⸗ Himus ſolẽne teſtm valet inter liberos/⁊ ſi extranes ꝑſo worla l cellatum vel raſum in loco de quo eſt queſtio. Si autem libus cõmunis: ⁊ hec ſunt manifeſta oĩbus.quedã ſunt alibinon viciat.vt.l.ſi ex falſis.S.de tranſac.⁊ ſecreta qᷓ ponũtur in ſacriſtijs fratrũ. Modo hec lex dat Myobl iſſch dDdicta.l. fl. de edic.diui adria.tollen. pꝛactica conficiẽditeſtm̃ in ſcriptis ⁊ ſine ſcriptis.hec... (5ÿ RV E ſtand 4 De pecunia pꝛopꝛia poteſt in eo qð dicit ·.ꝙ teſtatoꝛ dʒ dicere ſe velle ſine ſcriptura aAime ,ea WeN OL. quis teſtari.h.d. 5 elariiek oerect Alin en emrvtis ver in eo qð dicit elrneteſti W S Exterioꝛa indi⸗ ipſe teſtatoꝛ debet ſubſcribere / eſt coꝛrecta per.l.cum pſoigreſeg NR On codicillum. n interioꝛa b. antiquitas. 5.fi⸗co. * ae sd. Iſta lex eſt in ar. ꝙ ſi pꝛomitto reſpondere ¶ Ex imperfecto.¶ Aur pater teſtat᷑ inter liberos ⁊ ſine iconoͤfui 1 ub quocunq; iudice ſub pena non videoꝛ cius ſcriptis /⁊ ſeruabo.S. ex imꝑfecto aut in ſcriptis/⁊ ſerua Neent que iuriſditionem pꝛoꝛogare ⁊ hoc ideo quia penam adie⸗ aut᷑ ibi poſitã. Aut non teſtatur:ſed aluter diſponit / ⁊ tũc Sſcdavoli P Eci. Burrig. 1 M aut inſcriptis:⁊ ſerua aut᷑.que eſt ſuꝑ.lfl.S fami herciſ. umin ue GB on ia Verba directa aut obliqua ſi ſine ſcriptis /ſerua dictãl fl.⁊ iſte · S· bꝛeuiter hoc dicit. Ertinteſte õ H.nõ ſunt hodie neceſſaria in Wa ſtamentis hoc dicit Jacob. Butr. A Et dum dicitur in verſicu. que foꝛte no. Teſtari Ad d 1 ti 0. hic eẽ tex. ſolemnẽ ⁊ ſingula. ꝙ quilabo an poſſit rat in extremis dato ꝙ ſibilingua ingroſſetur ⁊ incipiat is q ĩ extre balbutire:tamen poteſt teſtari ᷣm Ange.⁊ moder. Ludo mis labo⸗ ni. conci.clxxix idem YJaſon:idem dicas de contractibꝰ rat ⁊ inci⸗ l.ſeia· S. finali. ff. de donatio. cauſa moꝛtis. que eſt ſin⸗ pit balbu⸗ gular.ſᷣm Bal. c.quoniã frequẽter.ex.vt lite non conte. tire. Jaſon hic. 2 leg e . ignitas legatarij 4 B n d ub lum. non impect legatũ x agnatio minus ſolemnis voluntatis per he fFrrekgem ſcientem remanet valtda.h. d. Ad euidentiã eſt ſciendum ꝙ aut queris an agnitio pᷣ iudicet in agnitis / ⁊ tunc loquitur hec lex. aut queris an pꝛeiudicet in alijs ⁊ tunc loquitur.l:.j de fideiuſſ. ¶ Modo quero de exemplis legis in ſecũda parte ⁊ qdã ponunt ꝙꝙ heres ſoluit ſcienter ⁊ male:quia fruſtra dice⸗ retur de adimplendo cũ iã impleſſet.Alij ponunt exem⸗ plum ꝙ agnouit vnum ⁊ ſoluit queritur an in illis ſibi p̃⸗ iudicet.vt.l.j'j. de fideicõ.ſed male dicunt: quia regulari ter agnoſcẽs vnũ nõ tenet᷑ ad alia. Hec ob.łj. de fideicõ. qꝛ ibi ↄcurrũt tria.ſfauoꝛ vltime volũtatis ⁊ alimẽtoꝝ ⁊ Ppter triẽnalẽ pᷣſtationẽ. ¶ Collige & ꝙ aut ſoluo legatũ — 7 mihi ĩ ulo hiudico:aut nõ ſoluo ſʒ ꝓmitto tũc idẽ qntũ ad illð legatũ.vt.l.flꝗ.ad.l.fal.⁊ hic. Sʒ añq; tñ ad futu⸗ ra ⁊ alia legata ſi q̃ris an pᷣiudicat:⁊dic ꝙ nõ regulariter na fuerit admixta vitiatur quo ad illꝗ h. d. But. ſtin minus ſolẽni volũtate er̃neis non poterat Aaliquid relinqui ſᷣm hanc aut᷑.ſic. Itẽ ᷣm lł co⸗ dicis/no hodie ſic alterum Jaco. S 2 OD . in ker Nota ꝙ vbi pᷣcedit deroga⸗ . toꝛia volũtas.lł.vł hoĩs opʒ w expꝛeſſe reuocet᷑ ꝑ ſecũdãa:ſi ſcvᷣa dʒ valere. KaEEENNOp. ꝙ teſtamentũ minus ſolẽne nõ valeat inter liberos:vt.l.qui a patre.ff. de confir.tu.Sol.vt glo. Verũ quidã addunt hanc aut᷑.ſi modo.que eſt de coꝛꝑe. de trien. ⁊ ſemi.⁊ male.Et ideo dic ꝙ aut pater teſtat᷑ in⸗ ter liberos /aut aliter diſponit inter eos. Oꝛimo caſu aut teſtatur in ſcriptis /⁊ ſerua aut᷑.qð ſine.que in hoc coꝛri⸗ git . S. er nõ ſcripto qui loqᷓbatur indiſtincte. aut teſtatur ſine ſcriptis/a ſerua ·S. ex imꝑfecto:qꝛ q;tum ad illud nõ eſt coꝛrectꝰ. Sccũdo caſu.ſ.qñ nõ teſtat᷑ ſed aliter diſpo⸗ nit/tũc aut in ſcriptis ⁊ ſerua aut᷑.ſi modo.S. fami.her. que in hoc coꝛrigit.lł.fi.S. fami.her.que loqbatur ĩdiſtin⸗ cte.aut ſine ſcriptꝭ:⁊ ſerua dictã.il.fi.fami.her que qtum ad hoc remanet ĩcoꝛrecta.¶ Per nũcupationẽ/ſ Op. ꝙ etiã alibi ſit ꝙ minus ſolẽnis volũtas mutat ſolẽnem:vt l.ij. f. de iniuſt. teſta.⁊.l.ij. de teſta.mili ⁊ ee l.ſcimꝰ. Sol. regula eſt ꝙ ſecũda minus ſolẽnis nõ vincit pꝛimã ſolẽ⸗ nem. fallit hic ⁊ in alijs caſibꝰ numeratis a glo.¶ Itẽ op. N— zn, lacc aut. loquitur in teſtõ in (Bod ſine. ptis: venit ad.l.codicꝭ erat neceſſaria pr̃is ſcriptura/nec ſubſcriptio ereginn i⸗ lenunni eſtgab Gſonn nl gecinit, ekiuniten lallin, Dure Nbicuennt göagtnee 1c Ndiri Gänagſfumne et fieni olle publienintn Sreopatſin hon ppterentts Plicatum ptle⸗ emopinionet mprincipehyi riguntur teſe⸗ Wdice nonpett So Ngo⸗ imna d⸗ kuncifi Nteſtamitop,nte ntiqvorpeclenge ſtamutühermnei ponüturinemt 1oibus, deliſe 7 1. ſineſenptͤt eyelleſineſaien ſe incog coꝛrectaper4 interliverost ninſcriptis in Auer diſpot plflöfmihai bielünhrn fos tſierntnu⸗/ llähd . ilocntunntti srr tnl enes in in⸗ alkſitc hifrli Dun: hteſtlit — — ☛ ⏑ — — ☛ — —— — —☛mr = =☛ — = =☛ & — — S= S — S = — S=. = EE De teſtamentis. Deheredi.inſti. Fo. NXV. ad idẽ. de.l.hr̃ditas.j.de his qͥ. vt indig.ſed certe ꝑ illã epłam non reuocat᷑ ſolẽnis.ĩmo iĩſtituti ſuccedũt: ied ei aufert᷑ vt ab indignis.¶ Itẽ op. de.l.pe.ff. de cõdi.inſti. Solu.vt glo. ¶ Item opppo. de.l.claudius.ff.de acquirẽ. heredi.Sol.vt glo. Itẽ op.de.l.quidã.ff.de his qui.vt Teſtm̃ ſe⸗ indi.So.vt glo.Collige ergo ꝙ aut vtrũq; teſtm̃ eſt ſolẽ⸗ cundũ an ne ⁊ pꝛeualet ſecũdũ vt hic.aut ſecũdũ eſt minus ſolẽne: * Uoluütas pma an rũpat pꝛi⸗ tunc dic ꝙ aut pꝛimũ valebat iure ſpãli militie/⁊ tollitur m per ſcᷣm: vt.l.ij. de teſta.mili.aut pꝛimũ valebat iure cõi/ ⁊ tũc regulariter ſcdᷣm minus ſolẽne nõ tollit pꝛimũ niſi in caſu hic poſito.⁊.ij.e.l.ſanximus.ſed qñq; minus ſolẽ⸗ nis.ſecũda bene facit hr̃des reputari ĩdignos nihilomi⸗ nus valet pꝛimum teſtm̃ ⁊ ſuccedũt ſcripti in eo.Sed eis aufertur hr̃ditas.vt ab indignis:vt.l.hr̃ditas·j.de his qui.vt indig.⁊.l.q̃dam.ſff.de his qui.vt indig.nec ob.l.pe nul.ff. de condi.inſti.vt ptʒ in glo.¶ Modo qro coꝛã quo deponẽt teſtes? Et dic vt glo. Ja. J ctantib us Dictãtibus teſtamẽta H poteſt legari non ſcri⸗ . bentibus.h. d. Jaco. Butk. . Q¶ O nſulta Qlerici nõ debent ſe miſcere offi cijs laicoꝛũ. Bar dien Ja Bul. . eruerſꝰ oꝛdo 62 Mb iguitates. Kinrh d haco CSp.·ꝙ oꝛdo puerſus etiã de volũtate teſta⸗ aA Wασ1°tozis /nõ vitiet: vt inſti. de leg · S añ hẽ̃d. Solu. vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ obmiſſus oꝛdo vitiet.vt.l.in oĩbus·S. j. ff.de vulgari ⁊ pu. Sol.ibi ſpecialc.nõ ergo dicit glo.ꝙ trãſpoſitio nõ vitiat ſed obmiſſo ſic. Circa qð dic ꝙ aut fit tranſpoſitio ⁊ nõ vitiat vt hic.aut obmiſſio / ⁊ tũc aut obmittũtur ſubſtãtialia/a vitiatur teſtm̃: vt.l.j·S.ſi autẽ. ff.de hr̃di.inſti.aut obmittũtur ſolẽnia ⁊ idẽ vt.il.fi.ff.de iure codicil.aut obmittũtur accidentalia/⁊ tunc non vi tiatur teſtm̃:vt.S.c.l.erroꝛe. . S Ancimus Aut poſt pꝛimã voluntatẽ “ ſolẽnem ſequitur alia ſolẽ⸗ nis/aut ſeqᷣtur alia non ſolẽnis/aut ſequit᷑ cur PrAN&ſus tẽépozis. aut ſeqtur minus ſolẽnis ⁊ curſus tẽpoꝛis. Pꝛimo caſu ⁊ vltimo tollit pꝛima ſolẽnis:alijs duobꝰ. ſ. ſcdᷣo ⁊ tertio non tollit᷑ pꝛima ſolẽnis.hoc dicit. ¶ Op.ꝙ pᷣma volũtas non ſtet etiã ſi nõ mutet᷑.vt.ff. de adimẽ.lc.l.alũno .S.qui filias.So.ibi ꝑcipiebatur de vo tollat ꝑ ſe luntate teſtãtis.¶ Itẽ op.ꝙ pꝛima nõ tollatur ꝑ ſecundã Ad cundam. ipſo iure ſed ope exceptionis: vt.l. qui ex liberis · S. teſta⸗ mento.ff. de ſcdᷣis tab.Solu.ibi refert ad pꝛimũ caſum.ſ. quãdo nõ fuit facta ſecũda diſpoſitio ſed abꝛogatio ſu⸗ peruenit que tollit pꝛimã diſpoſitionẽ ope exceꝑtionis. Sʒ ſc dðavolũtas tollit ᷣmã ipᷣo iure:vł potes referre ad caſum in quo teſtatoꝛ incidit tabulas:qꝛ aut fecit vt dece deret inteſtatus.⁊c.vt glo.⁊ tene penul.ſol.vel vltimã. m antiquitas. un, un⸗ intiq ¶ Octauꝰ ſub⸗ ſcriptoꝛ non adhibetur vbi teſtamẽtum ꝓpꝛia M manu teſtatoꝛis eſt ſcriptum.h.d. Jaco. Buk. ditio Et dum dictitur in vᷣſi.⁊ nõ alis ſubſcri⸗ ptio.⁊c.per iſtũ tex.patet ꝙ ſufficit ſi ce⸗ dula fuerit ꝑ manũ alicuius ſcripta ſᷣm bal.⁊ moder.hic. idem bal.in.l.gñale.de tabu.lib.x.C. bar.in.l.cũ tabernã. 5 idem q̃ſijt ⁊ ibi bal.⁊ ſaly.ff.de pig.ſecus in ĩſtrumẽto notarij qð non valet:lʒ totũ fuerit manu notarij ſcriptũ / niſi fuerit ꝑ eũdẽ ſcriptũ.l.ij.de ↄueniẽdis fiſci debi.gl. oꝛdinaria.in.l.gñali.de tabu.idẽ alex.iaſ.hic pe.⁊ fi.col. A Aut opoꝛtet teſtatoꝛẽ ſcri⸗ Bb emus. bere nomen heredis ꝓpꝛis manu? ſi ſcribere neſcit / opoꝛtet ꝙ teſtes po⸗ nat in ſubſcriptionibꝰ iure iſto.hoc dicit. Teſtm̃ an ¶ Sp. ꝙ non poſſit in parte valere teſtm̃ ⁊ in parte non. poſſit ꝓ ꝑ vt.l.ſi is.ff. e. So.vt glo.⁊ illa eſt va/qꝙ aut conſtat quos te valere: inſtituturꝰ erat ⁊ debet in expꝛeſſis:⁊ ẽ ratio:quia diſpo⸗ ꝓꝑte nõ ſitio eſt ꝑfecta/quo ad oẽs:licet quo ad quoſaã ſit ſolẽ⸗ nis quo ad quoſdã non. Aut eſt certũ ꝙ alios inſtituere volebat ſi non quos/tũc non valet in aliquibꝰ:⁊ eſt ratio tũc diſpotio eſt imꝑfecta.¶ Itẽ op.ꝙ ſolo nutu poſſit fieri inſtitutio.ff.de le.iij. So.ibiloquit᷑ in legato. In he⸗ redis inſtitutione dic ꝙ olim nõ erat neceſſaria expᷣſſio/ hodie ſic.ꝓ hac.l.iure aut᷑nõ. Modo colligit glo.ꝙ idẽ eſt in teſtõ nũcupatiuo qð in ſcriptꝭ qð nõ videt᷑ q.l.hac ↄſultiſſima.S.e.Sed dic ꝙ gl.voluit argucre a minoꝛi:qꝛ E ſi in teſtõ quod eſt ſine ſcriptis reqitur nũcupatio:mul⸗ tofoꝛtius vbi eſt in ſcriptis.i/ Modo q̃ro quid ſi alter no minat heredes ⁊ teſtatoꝛ cõtẽtatur ⁊ appꝛobat an valet: Dicebat dñs mar.ꝙ aut teſtatoꝛ non poterat loqͥ articu⸗ late:tũc ʒ dicat ita/nõ valet teſtm:qꝛ moꝛtuo ſimilis eſt vt hic.aut poterat loqͥ articulate:⁊ tũc ſi dicat bene mihi placet/benevalet vt in glo.¶ Modo hic videtur ꝓbari ꝙ Teſtm̃ ſi teſtm̃ falſum in vna parte nõ reddatur ſuſpectũ in alia:qꝛ repiatur ĩ eſt cõtra glo.l.ſi ex falſis.S.de tranſactio. Sed dic ꝙ aut vna parte loquitur de vero falſo: ⁊ tũc ſi illud ſit in aliqua ꝑte teſta falſum:an menti redditur totũ vitioſum: vt dic. glo.aut loqtur de reddat᷑ in falſo pᷣſumpto:vt eſt hic.⁊ tunc ſi eſt in vna ꝑte teſtamẽti alia ſuſpe⸗ non vitiat totũ:vt hic ſimile habes:vel dic ꝙ aut loqui⸗ ctum. mur de inſtrumẽto pᷣterito anteqᷓ; conuĩcatur de falſo:⁊ illud nõ habetur ſuſpectũ.aut depoſtea cõfecto/⁊ tũc ſic. vt.l.ſi quis.de ſuſ cep.⁊ archa. Ja. ,Ae L Non debet caſus reddere vo 6 Oſtram. end teſtatoꝛis inutilẽ.h.d. Ex textu Imaxime] expone vt glo.vei aliter Ea Adic maxime valet. nec dubitãs de fide ꝓpter⸗ ea que diximus in.l.iubemꝰ.⁊ cõtra falſitatẽ ꝓuidimus. ¶ Op.ꝙ vbi facto teſtatoꝛis ſunt inciſevaleat teſtm̃:ſed exceptione repellat᷑ heres ſcriptus:vt.l penul.ff.de ſecũ⸗ dis ta.Sol.dicit glo.ꝙ hec ſᷣm illã:qdð eſt verũ q;tum ad inſtitutionẽ:ſed legata bene ipſo iure tollũtur.¶ Itẽ op. ꝙ valeat teſtm̃ ⁊ ſcripti ſuccedunt ſed ab eis aufert᷑ hr̃di⸗ tas vt ab indignis vt.l.ꝓxime.ff. de his qui in teſ.dele. So.aut incidit:qꝛ reputauit heredes ĩdignos/⁊ ꝓcedit ↄꝛium.aut qꝛ noluit decedere ĩteſtatus/⁊ ꝓcedit hec lex. In dubio fauoꝛe legatoꝝ pᷣſumitur hr̃des indignos re⸗ Hutaſſe ⁊ a fiſco pᷣſtatur legata. ¶ Item op.ꝙ ſi eſt raſum caſu teſtm̃ non ſuccedat᷑ ex teſtamẽto:vt.l.j.S.ſemel.ff.de Teſtm̃ ſ bo.po.ſᷣm tab. So.aut vult ſuccedere ð iure ciuili /⁊ põt: vt hic.aut de iure pᷣtoꝛio/⁊ non põt:vt in ↄꝛio.Et dic ple nius ꝙ aut vult ſuccedere de iure ciuili/⁊ põt vt hic. aut de iure pᷣtoꝛio:⁊ tunc aut fuit raſum poſt moꝛtem teſtato⸗ ris ⁊ exhibitionẽ de eo facta iudici:⁊ põt etiã de iure p̈⸗ toꝛio ſuccedere.aut eſt raſum ante moꝛtẽ vel exhibitionẽ ⁊ de iure pᷣtoꝛio ſuccedi non põt:vt dic.l.j.S. ſemel. PET . & Ruſticis qͥ nullã 4 T ab antiq uis peritiã habẽt re⸗ mittũt᷑ ſolẽnia teſtĩ.l.hac cõſultiſſima. h.d. (Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ quedã ſunt ville „NWEEENN in quibꝰ nulli periti reperiunt/neclitterati ⁊ his remittit̃ ſolẽnitas. Sed q̃dam ſunt ville q̊ͥ habẽt aliquos peritos Item eſt ſciendũ ꝙ erat olim inducta conſuetudo cõtra l.hac ↄſultiſſima.cui non in totũ derogatur per hãc.l.nec in totum deſeruitur. Ja.Buk. Deheredibus inſtituen⸗ dis. MRubꝛica. Bi depoꝛtãtur. abor⸗ iunt. h. d. ¶ Ex textulperegrini ex⸗ pone duobus modis:vt glo. C¶ Op. hic dicit ꝙ nõ capiunt ſicut pe regrini:ergo innuit peregrinos nõ ca⸗ ιpere qð eſt abſurdũ. Sol. vt glo. ¶ Itẽ epop. ꝙ is qui eſt capite minutꝰvt eſt de⸗ ꝛtatus capiat:vt.l.iij.ff.de his qͥ ꝓ nõ ſcriptis habent᷑ J So. dicit glo. ꝙ hic ciuilis eſt limitatio/ibi non. nam iſta depoꝛtatio tollit ea q ſũt iur ciuil/ ſʒ nõ ea q̃ ſut iuriſgẽ⸗ tiũ.ſ.ctũ.nec ac.q̃ ex eo naſcit᷑:lʒ exercitiũ nõ hẽat:vt.l. ſi mãdauero.S.id cuiꝰ.ff.mãda.i¶ Itẽ op.de.l.ſi cognati. ff. de re. du. So. vt gl. ⁊ dic vt ibi.¶ Itẽ op.ꝙ nõ ſit pinde ac ſi nõ eſſent ſcripti veniẽtes ab inteſtato haberẽt here⸗ ditatem ⁊ nõ fiſcus/qð eſt falſum:qꝛ ĩmo fiſcus habet.vt l.hr̃ditas.j de his qui.vt indig.⁊.l.j.S.j.ff.de leg.iij. nam cum fiſcus non poſſit/niſi ꝑ duos modos hẽre bona alte Fiſcꝰ poõt rius.vno modo qñ ſunt vacãtia.alio modo qñ indignus adire ali⸗ fuit inſtitutus.Aut ergo hic volet venire tanq; ad vacã⸗ quã hr̃di⸗ tia ⁊ non põt:qꝛ ſunt agnati qui eũ pᷣcedunt. aut vult ve⸗ tatẽ dupli nire qꝛ indignus ſit inſtitutus:ergo tenet inſtitutio:ergo citer. non eſt ꝑinde ac ſi non fuiſſent inſtituti.Sol.dicit glo.q; eſt perinde quo ad ſe.qꝛ nõ retinet ſed ei a fiſco aufertur. Sed hec videt᷑ cõtra.l.j.S.fi.ff.de ta.⁊ de hoc fuit ma⸗ gna q̃ſtio.nam in romãdiola erat quidã inqᷣſitoꝛ hereti⸗ Caꝑe ⁊ ac ciꝑe dĩnt. Reſidui appellati⸗9 E one totuʒ ↄtinetur. ꝙ libertatẽ ei dare nõ põt/lʒ poſſet rogare de manumittẽ Butrigarij Gcðda pars ſuꝑ BGexto libꝛo Codicis coꝝ de oꝛdine fratrũ minoꝝ ⁊ filio heretici erant delata bona/⁊ erat q̃ſtio an fiſcus.i.inqͥſitoꝛ deberet habere bo⸗ na:vt ab indigno vt ſic poſſit accipere ⁊ nõ capere/an vᷣo ſuccedẽs ab inteſtato hahest ac ſi inſtitutꝰ non fuiſſet:vt ſic non poſſit rccipere nec capere/⁊ eqᷣparabãt qͥdam cri men hereſeos crimini maieſtatis/⁊ foꝛte non bene:quia ibi ideo filius punit᷑:qꝛ a pꝛincipe timetur eius audacia/ qð patet:qꝛ non intm punitur fllia:qꝛ non timetur eius audacia:ſed deus nõ timet hereticos:lʒ ipſi ſint infecti in mente/⁊ grauius ſit offẽdere deum qᷓ; pꝛincipẽ:vt aut᷑. credẽtes.S.de hereticꝗ.Sed pᷣſuppoſito ꝙ eqparent᷑ hec crimĩa.allegabãt quidã ꝙ inqᷣſitoꝛ deberet habere:qꝛ ſic eſt in crimine maieſtatis:qꝛ ibi filij nõ ꝓhibentur accipe re ſed capere ⁊ retinere.vt.l.qͥſquisXj/ad.l.iul.ma.⁊ aliud eſt capere ⁊ aliud accipere.yvt.l.aliud.ff. de verbo.ſignifi⸗ Alij dicebãt ꝙ ſucceſſoꝛes ab inteſtato debebãt hr̃e ꝑ di ctã.l.quiſquis.vbi dicitur ꝙ ſint ꝓꝛſus alieni ab heredi tatibus:⁊ per dictam.l.j·S·fi.ff.de cõtra ta.⁊ per hanc le⸗ gẽ que dicit perinde eẽ sc ſi inſtituti non eſſent ⁊ expoſi tionẽ quã facit glo.ĩpugnãt per dictã.l.j.S.fi.ff.de ptra. ta.Quid ergo? Ego puto hoc eſſe verũ.ſ.ꝙ aut defertur eis ſucceſſio ab inteſtato:⁊ tunc cũ nõ habeãt voluntatẽ teſtatoꝛis nec legis non hẽat inqᷣſitoꝛ qꝛ nec accipiũt nec capiunt:⁊ ita loqᷣtur dicta.l.j.de contra ta.q̃ in ſingulari caſu loquitur:aut defertur eis hereditas ex teſtamẽto ⁊ tunc qꝛ hñt volũtatem defuncti accipiũt hic:qꝛ non hñt volũtatem legis non capiunt:quia fiſcus.i.inquiſitoꝛ au feret ab eis.vt.d.l.quiſquis.idem in filio damnati crimi mine maieſtatis. Fi& Erx hac lege habes ꝙ depoꝛtatus eſt in Ad d itio capax hereditatis ⁊ legati ⁊ ſic nõ habʒ teſtamenti factionem paſſiuã vt hoc tex.hoc eſt non pöot inſtitui vt hic. Eodẽ modo nõ hʒ teſtamenti factionem actiuã hoc eſt non poſſet facere teſtamẽtũ.l.eius quiS· j. ff. de teſta. IAſtam legez limita octo modis vt hic habes plene per Yaſo. 8 = „☚ „ 8 „ . . . = yt in.l.ceterum.ff. de verb.ſign.⁊ in.c.j.de teſt.⁊ in.c.quã qᷓ; de vſuris.li.vj.Limita tamen iſtud dictũ huius legis tribus modis:vt hic videre poteris moder. èW Vulgaris ſubſti 6 N . m peop 0 nas. tutio facta cõmu VRRni ſeruo teſtatoꝛis ⁊ alterius ſi putauit liberuʒ vnum ſignificat / ſi putauit ſeruum aliud ſigni ficat.h.d. ¶ Incipio a magna glo.q̃ declarat tex.⁊ tres ſunt caſus:qꝛ aut diſpoſuit de eo vt de ſeruo:aut vt de li⸗ bero diſpoſuit ⁊ hij caſus ſunt hic. ¶ Sed quid in dubio dic vt glo.q̃ hic non determinat/ſed allegat ꝓ ⁊ õ.ſed in ſti.de vulg.⁊ pup.ſub.multũ de hoc diſputat ⁊ querit an veritas debeat attẽdi:an opinio teſtatoꝛis/⁊ puto ꝙ opi nio teſtatoꝛis pꝛeualeat:qꝛ ʒʒ id quod teſtatoꝛ opinatur ſᷣm illud diſponit.vt..e.l.ſi pater.⁊.l.nec auus.⁊.ff.de cõ di.⁊.de.l.falſa.⁊.l.cũ tale·S.falſam cãm.vbi ergo eũ noĩa uit libertũ ⁊ putauit eũ liberũ ⁊ vt de libero diſponeret. Modo venio ad glo.ſecundam ⁊ caue: qꝛ pꝛima pars loquitur in teſtatoꝛe errante vſq; ad verſiculũ ſi autem ſciſſet. Secũda pars glo.loquitur in teſtatoꝛe ſciente. ¶SOppo.ergo ⁊ videtur ꝙ teſtamentũ nõ valeat.vt.l.ne q;S.·ſi ſeruum pꝛopꝛiũ:ff.de mili teſta.So.vt gloſ.in pꝛi ma ſolutione⁊ eſt ratio:qꝛ qñ eſt pꝛopꝛius teſtatoꝛis non põt alij q̃rere:qꝛ noluit teſtatoꝛ ſibi non qꝛ ſeruus.Sʒ ve nientibus ab inteſtato q̃reret:⁊ ideo viciat᷑ inſtiiutio. Sʒ qñ eſt cõmunis teſtatoꝛis ⁊ alterius poteſt alteri dño ac quirere.¶ Itẽ op.ꝙ aliter diſtinguat᷑ in ſeruo cõmuni.vt l.j..de cõmu.ſeruo ma.So.aut errauit teſtatoꝛ/qꝛ puta⸗ uit liberũ ⁊ erat ſeruus:⁊ tunc nõ tenet inſtitutio / vt hic. qut non errauit:⁊ tunc aut erat ſeruus alienus:⁊ certũ eſt do ſeruo alieno:⁊ ideo dño ſuo q̃ret hereditatẽ:aut erat pꝛopꝛius ⁊ tunc inſtituendo videtur ei dare libertatẽ.vt l.j· de neceſſa. ſeruis:aut erat cõis:⁊ tuncolim non po⸗ terat eilibertatẽ dare hodie põt.vt.l.j.j.de cõmu.ſeruo. ma.i Modo quero quid ſi ſeruus coacte adimit de iuſſu domini an valet aditio:⁊ dic ꝙ ſic.Hec obſtat.l.qͥ in alie na.qꝛ ibi loqᷣtur in libero non in ſeruo qͥ ꝓteſtatus erat ſe 88 Appellatio reſidui totũ cõ Ater tuus.h acs⸗ 9 EiA& Ex hac lege habes ꝙ appella Ad d itio tione reſidui totum continet᷑ nolle adire. Itẽ op.de.il.fi.in pᷣn.j de vulg.⁊ pupil.So. vt glo. Butrigar. , M t Erroꝛ circa id qð habet pꝛiua 8 ater. re et voluntatẽ ⁊ mentẽ diſpo ionem vitiat. h. d. ¶ Sed qͥd in dubio. dic vt ¶Wodo Spponi. c talia verba nonvitient inſtitutionẽ vt.l.his verbis.ff.eo.So.ibi nõ errauit ſed impijſſime lo cutus.Sed ↄ hoc videt᷑.l.quotiẽs.ff.de heredi.inſti.So. aut teſtatoꝛ errauit ⁊ vitiatur inſtitutio:aut teſtatoꝛ non errat ſed incõgrue loqᷣtur:⁊ tunc aut incongrue loquitur Teſtm̃ an ĩ ĩſtitutiõe:⁊ tunc aut ſtat in verbis gñalibus:qꝛ dicit ſo⸗ vitiat᷑ ſite lũ ille filius impijſſimꝰ ſit heres ⁊ tenet inſtitutio.vt.d.l. ſtatoꝛ ĩcõ⸗ his vbis.aut deſcẽdit ad ſpãlia:qꝛ dicit ille filius impijſ grueloqt. ſimus qͥ voluit me occidere ſit heres:⁊ tũc non tenet iſti⸗ tutio:vt.d.l.quotiẽs.Aut loqᷣtur incõgrue in exheredati one ⁊ vitiatur ſiue ſtet in gñalibus verbis ſiue deſcẽdat ad ſpãlia.vt.l.poſthumus ·S.·cũ ita.ff.de liber.⁊ poſthu.⁊ eſt ratio.qꝛ fauoꝛesampliatur ⁊ odia reſtringũtur.ſ Itẽ op.ꝙ erroꝛ nõ vitiet diſpoſitionẽ.vt.l.eũ qui.ff.de iiurijs o.ibi habuit animũ delinquẽdi lʒ non in illũ ⁊ ibi ſpã⸗ le ne maleficiũ remaneat ĩpunitũ. Modo q̃ro ad quem HræW1 deuoluatur hr̃ditas. RBñdeo ad veniẽtes ab ĩ E. INI. teſtaton lla eſtvera. ſtatfihig: ſehch NEA Vxoꝛ non eſt affinis: ſed c AAGnideo nitatis io. 2. . 4 Inſtitutus cre u₰P0sſandi debitum illud non poteſt exigere. hoc a, A&dicit. Butrig. Quis nõ poteſt loco fratris D Ec ap ud adoptari.hoc dicit Jacobꝰ Butrigar. Coltegimm —2 Collegium non ſpeciali 2 Ollegium.er appꝛobatum heredi tatem non capit.hoc dicit Jacobus Butriga Xx traneum BGlo. voluit ſoluere oppo gS rP . ſitionẽ quan ſignat: 7 10 VeeRſigna ſic videtur ꝙ iſte nõ poſſit eẽ heres: quia aut vult eẽ dũ viuit ⁊ nõ põt:qꝛ nõ venit condi tio:aut poſt moꝛtẽ ⁊ nõ põt ipᷣe qꝛ moꝛtuꝰ nec eius heres qꝛ hr̃ditas non adita nõ tranſmittitur.vtij.de cadu.tol. 5S. ſinaũt.Huiꝰ timoꝛe ſunt hic plures opiniões in ſpnma· glo.¶ Itẽ op.ꝙ aliter diſtinguat᷑. vt.l.ſi cũ hrs.ff.q di. le.ce.So.vt glo.Cõtra quã op.de l.libertas.ff.de ma te. 2?.l.ticio.de vſufruct.⁊ So.vt gloſ.qꝛ ſpale ĩ libertate ne Vzreddatur inutilis ſʒ ĩ moꝛte dʒ cõpetere:atũcſt Kniri ⁊ idẽ in vſufructu eadẽ ratione. Ec per ſe. Auinon capiper ſenee⸗ ——= Inſtitutus in re certa nullo Bo ti ens. alio vniuerſaliter inſtituto hẽtur loco vniuerſalis heredis alłs loco lega⸗ Inſtitut⸗ teſt. vbi dicit ꝙ dʒ filius habere iure inſtitutionis q̃rtã q̃ nullo alio re eſt hic cũ inſtitutio inrecerta nil operatur ꝑ hanc legè vliter iſti ſed loco legatarij eſt. Rñdeo pᷣm Ja. de are.⁊ bñ ꝙ eſt ra tuto anba tio:qꝛ eſt honoꝛ filio vt ſit inſtitutus vel alłs fit ei honoꝛ beat᷑ loco vt. l. ij. ff. de le. ſtan. Odofre.dicit ꝙ rõ eſt:qꝛ hẽbit locũ vlis here⸗ ius accreſcẽdi ſi ałs fuerit inſtitutꝰ ⁊ repudiet qð nõ pla dis. cet cũ ſit loco legatarij.dñs Mar.dicit ꝙ aut fllius eſt ĩ⸗ ſtitutus ex re certa ⁊ hẽtur vt vniuerſaliter inſtitutus vt in contrario.⁊ eſt ratio:quia ſemper aut habet quartam. aut reducitur ad quartam per ſuppletionemvt.l.ſcimus. S.repletionem.S.de inoffi.teſta.⁊ ſic ſemper habet quar⸗ tã hereditatis.aut eſt extraneꝰ inſtitutus ex re certa ⁊ hẽ tur loco legatarij / vt hic:⁊ ita ĩ filio hẽbit ius accreſcẽdi ⁊ ſic cõcoꝛdat cũ opi.Odofre.qð nõ placet vt dixi.Nec ob. vᷣba dñi Mar.qꝛ filius hʒ quartã bonoꝝ non heredi⸗ tatis:nꝗ habet deducto ere alieno.vt.l.papinia:/S:quar⸗ ta.ff. de inoffic. teſta. £ EN IiB Non eſt homo ita ſu . 4 Bm in libꝛ is pinꝰ qui ignoꝛet no⸗ Vmen ſum. hoc dicit. S SAX„“(LNMota ꝙ de natura appellatiuoꝛũ eſt ꝙ ſuſti⸗ nẽt᷑ ſi poſſunt ꝓpꝛie vel impꝛopꝛie operari al's viciantur ⁊ ita eſt hic de nomine heredis. . kkölines tarij. h. d. ¶ Op. de aut᷑. nouiſſima.S.de inoffi ĩ re certa btrurus⸗ niet no nlot pop. lſchtlen⸗ abiinir tus irece ſgoaibi gocitur. nrlocoleg merepern ſioꝛ ſoluti — Pa. into Ncheunſſe nlepecſip nnehe de gosdreſpi Coadlis ſchecrayr ſa.ij. Barto op gerhic. De S toantſennn t ncngeſi Kalbusggel Netiſfinini dictſle fluine⸗ drtſchentnti⸗ coreſeint Ferdisſte it fdelbatcct, tanefnhimg tlei W Bnon nlitite Wocoifalan ideo d win lon eſtafinigſit di ſtinm ditoꝛaßin npoteſt exigene poretlocnft mihoc der ge⸗ Olegiun onſrit 7 gpprctum iet cit Jocohpn lovoluitſuntg lone quifiſe 4— öpoſſteihena pot:enopenten mur yridecttil es oplnioebifi lwenasff dent leſpäleilivnne nedzcenrii WGe fatione. Non clekiu nhd 4 tutusinfecgut phiuerſaine if erodisttsſin noriſinui reinſtintotoſti loperumtennt denlettifen s eleſhflgſin crocknhii eegd diettufluf erſalenfhin erauthiht⸗ oreryrllne bletotent cſene n,, Nunserrini vhebitſt, öplace N tͤhoneunin, Ntloei onel nn, pinfguiſpon⸗ Aotmoiͦ ni, ſin genm 3 nſtitut?ꝰ re certa dato cohe rede vli an hẽatur loco lega⸗ tarij. Add it io h abes ex iſto tex.regulã ad quam tota *die allegat᷑ ꝙ inſtitutus in re certa vel in certis rebus vato coherede vniuerſali vel herede in⸗ ſtituto in quota hr̃ditatis haberet᷑ loco legatarij:⁊ ideo reſultãt duo effectus de quibꝰ in tex. Limita tñ regulam huius tex. ꝓcedere qñ inſtitutus in re certa hʒ coheredẽ vniuerſalẽ in eodẽ teſtamẽto ſecus ſi in diuerſo /qꝛ vłi.l. ſi quis pᷣoꝛe.ff. ad treb. ʒ Alb. Saly. Ang.⁊ fulg.hic. Se cũdo ⁊ notabilius limita iſtã regulam ꝓcedere qñ habet coheredẽvniuer ſalẽ in eodem gradu:ſecus ſi in diuerſo. nam ſi teſtatoꝛ inſtituiſſet heredemvniuerſalem pᷣmo gra du:deinde ſi heres nõ eſſet ſubſtituiſſet aliquem ĩ certa re ſubſtitutus in certa re nõ hr̃etur loco legatarij:immo vt ſubſtitutus vniuerſalis cũ ibi coheredẽ nõ habeat.ita ꝓ bat tex.no.in.l.coheredi/S.fi.pᷣm pᷣmam lec.glo.ibi.ff. de vulg. ⁊ pup.⁊ Bal.ibi reputat ad hoc valde notabile ⁊ eſ ſe ſubtilem ↄſiderationẽ: ⁊ ang.hic in.j.col.⁊ ille tex.non eſt alibi in iure ſᷣm Dy.ibi cetera dic ꝑ moder.Et an iſti⸗ tutus ĩ re certa habeat᷑ in totũ loco legatarij:vt in hac.l. tñ glo.⁊ ibi tex.in.S.ceteꝝ.in aut᷑.vt cũ de appellatiõe co gnoſcitur.col.viij.vbi hr̃ ꝙ inſtitutio ĩ re certa non habe tur loco legati:qꝛ teſtamentũ eſſet nullũ:⁊ in hac difficul tate reperiũtur quiq; opiniões.Quinta ⁊ vltima fuit opi nio ⁊ ſolutio Bar.hic qͥ dixit ſemꝑ veritatẽ ⁊ vide bar.in l.ex facto ma.⁊ ibi Bal.⁊ Imo.ſf eo.ſequũtur Ang.Sa⸗ Hrditas ogern ſub oditio ne relictũ an dẽat ſi ¶ vditiõi nõ pareatur. ly.⁊ Pau. de caſt. hic:⁊ alex.hic ꝙ inſtitutꝰin re certa nõ cenſeat᷑ in totũ loco hr̃dis/nec in totuʒ loco legatarij vt hic ꝑ eum ſed hʒ mixtam naturã/a ideʒ cũ bar.tenet bal. in repe.c.ſi pater in.v.⁊plenius.ĩ.x.col.de te.in.vj .PImo. in repe.d·S·ex fundo.ff.eo.Et ſic in effectu vult Bart. qꝙ quo ad reſpiciendum ipſã rẽ habetur loco legatarij:ſe ed quo ad alia extrinſeca hr̃ loco heredis. Adde Barba.in repe.c.raynutiꝰ.ð teſt.⁊ ꝑ fl.de ꝑu.⁊ Be.ca.ĩ.c.ſi pr.ð te⸗ ſta. li.vj.⁊ Pe.de anch.in.c.rainaldus.eo.ti.pꝛo huiꝰ tñ Harzo ob iiſioveruatiſch indagatiõe:videas plene mo De inſtitutionibꝰ ẽ lubſti⸗ tionibus ſub cõdi. Aubꝛi. bi appõitur Gm auum. cnaitto in ſub ſtitutione depẽdẽs ex facto ſubſtituti ⁊ alteriꝰ ſiue impleat᷑ ↄditio venit ſub ſtitutꝰ oꝛdinario iure ſiue nõ impleat venit extraoꝛdinario iure.h.d. Op. ꝙ ſi nõ ĩpleta eſtↄditio ⁊ ſi non ſtet per eũ nõ ſuccedat vt.l.legatũ.j.de cõdi.inde. ꝙ aut ſtetit per eũ in cuius ꝑſonam debet impleri ⁊ hr̃ ꝓ impleta /vt hic.aut ſtat ꝑ eum qui eſt percepturus cõmo⸗ dũ ⁊ non hʒ legatũ.aut per caſù ⁊ non hʒ vt ĩ contrario. Itẽ op.ꝙ ſi ſtet caſum non habeat legatum.Sed ſi ĩ⸗ pediatur ꝑ aliũ hẽat. vt.l.qui ſub conditiõe·S.quotiẽs. ff.de condi.inſt.Sol.hic cõditio dependet ex facto meo ⁊ alteriꝰ: ibi ex facto meo tm̃.⁊ ẽ rõ differẽtie quã .j. dicã licet Dy.non reddat in.c.ĩputare.i¶ Itẽ op.ꝙ ſi unpedia tur per caſum non habeam relictum.vt.l.pe.ff. de condi. ⁊ de.So.ibi iam fueram in moꝛa.ſ¶ Item op.ꝙ ſi ĩpediar per aliũ veniam ad legatũ lʒ dependat ex facto meo tãtũ vt. l. inde neratius.in pꝛin.ff. ad.l.aquil.So.bñ ago ↄtra impedientemvt ibi:non tamen habeo hr̃ditatemvel lega tum ⁊ eſt ratio:quia cum veniam via extraoꝛdinaria qñ per me non ſtetit hoc eſt de equitate ne remaneam in dã⸗ no ⁊ alter in lucroque equitas ceſſat quando poſſum age re contra impedientem:quia tunc non remaneo in dam⸗ no. Si tamen impediens non eſſet ſoluendo admitterer ad legatum.vt.l.fi.in pꝛin.ff.de eo per quẽ fac.eſt. Sʒ qñ ſtat per caſum tunc habet locum equitas.i¶ Item opp qꝙ; ſi ſtet per alium veniam ad legatum. vt dicta.l.inde nera tius.So.vt glo.ſ¶ Itẽ op.ꝙ ſi ſtet per caſum admittar ad legatum. vt.l.ſi fundum.S.iul.ałs.l.ſi ticio.ff.de le. j. So. ibi loquitur in conditione.ſ Item op.de.l.vter.ff.de con di inſti. So.vt gl. Vel dic ꝙ ibi fui impeditus facto meo cũ non puenerim alium cum poſſem.q Item op.de.l.ſeie. ff.de annu.lega. So. vt glo.¶ Item opp. poſſim ſperne re conditionem dependentẽè ex facto mei ⁊ alterius.vtj· co.l.repꝛehendenda. So.ibi eſt turpis con ditio. Sup hoc ↄꝛio eſt tota glo.⁊ remotis aljs dic Item op. de.ll. cũ ita.ff. de condi.⁊ de. Sol. vt glo. Col⸗ lige ergo ꝙ qñ cõditio depẽdet ex facto meo ⁊ alteri⸗ lex contẽtatur ꝙ faciã id qð in me eſt/nec nocet mihi factũ tertij ipedietis.Sed lex ↄſiderauit ꝙ ctiã ꝑ caſũ poſſim impediri: ⁊ ideo caſus me ĩpedit/a per eũ perdo legatũ. Sed qñ dependet ex facto meo tm/tunc lex nõ cõſidera⸗ uit caſum/cũ ſit in poteſtate/⁊ in mea ptãte cõſiſtat: vt.l. ſeruius · S.· puto.ff.de hr̃di.inſti.⁊ ideo ſi ſtat ꝓꝑ caſum ha⸗ beo nihilominus legatũ.et hoc ſi nõ ſtat ꝓ me: ſed ſi ſta⸗ ret per me/vel fuiſſem in moꝛa nõ admitterer ad legatũ: vt. l. fl eff. de cõdi.⁊ de.¶ Vltimo diſtingue vt per dy.in.c. imputari.de regu.iur.li.vj. De Inſtitutiõibus et ſubſtitutiõi.ſub cõdi. Jo. XVI. ¶ In glo. que incipit nã.ibilinterfectoꝛẽ nec cõſulitur exoꝛdinario iure cum nõ remaneat in dãno niſi in caſu qꝗᷣ ſequitur.¶ In eadẽ glo.ibi in lege Z.ſ.legatum. Ad ditio. Ex bac l. habes pmittere ad euidentiã K ſm cy.⁊ latius albe.hic in pᷣnc.ꝙ condi⸗ tionũ tres ſunt ſpẽs pꝛincipaies.Quedã eſt neceſſaria/⁊ eſt duplex. quedã eni eſt certa an ⸗ qñ.quedã eſt certa an ſe⸗ non A. v in illa ſi moꝛieris.l.ſi pupil.et.l.q̃ſub cõdi. de cõ. ĩſti. Conditio num tres ſunt ſpẽs Quedã eſt cõditio ĩpoſſibilis/⁊ eſt quadru⸗ pꝛincipa⸗ plex:qꝛ quadrupliciter põt cenſeri impoſſibilitas:vt per les. glo.et ibi doc. in.l.j.ff de condi. inſti. Adde glo.melioꝛẽ de iure.in. S. impoſſibilis inſti. de here.inſtituen. Quedã ⁊ tertio eſt conditio poſſibilis ⁊ vera/ix eſt illa que cõcipi tur in futurũ: ⁊ iſta habet ſe ad ſe/⁊ꝛ non eſſe:⁊ iſta eſt que pꝛopꝛie ſuſpendit actum: vt ſi iueris medioianum. Nam que cocipiuntur in pꝛeſens/ vel in pꝛeteritũ / non ſi unt ꝓ⸗ pꝛie conditiones.l.cum ad pꝛeſens cũ ſi.ff.ſñ cer. pet. Et iſta ſpecies cõditionis ꝓpꝛie eſt triplex. Quedã eſt mere poteſtatiua/queda mere caſualis/ q̃dã eſt mixta: vt de⸗ clarat iuriſcõſultus.in.l. ſuus quoq;.ff de here. inſti.t eſt tex.in.l.vnica·S.ſinautem aliquid ſub cõditione.pde ca⸗ du.tol.dicetur.in.l.ſi pater.j.eo.declarat cy.⁊ albe.hic.⁊ aliquid. paul. de caſt. in fl. Item cõditio mixta dicit mul⸗ tipliciter.aliquãdo dicitur mixta illa qᷓ̃ partim pendet a caſu ⁊ foꝛtuna:⁊ partim a volũtate debentis implere:ivt habes caſum ⁊ exẽplum.in.d.l.ſuus quoq;.vt ſi inſtituo fllium meu exiſtentem vltra mare ſi venerit in patria: qꝛ partim pẽdet a volũtate ſua ꝙ velit venire.⁊ etiã a caſu ⁊a foꝛtuna: qꝛ dato ꝙ vellet venire / foꝛte non poſſet. de iſta loquitl.ſi pater.eo. Aliomodo dicit᷑ cõditio mixta illa cuiꝰ implemẽtum cõſiſtit ex voltate alterius/ꝛ etiã inſtituti. ⁊ ſic dicitur mixta alio reſpectu qᷓ; pꝛecedens.et de hac loquitur iſta lex. Dicit᷑ etiã mixta alijs modis de quibꝰ..¶ Ultimo no. ex tex. qꝛ licet mulier metu pene nõ poſſit cogi ad matrimoniũ contrahendũ.ltitia.in pꝛinc. ff. de verb. obli. eo qꝛ matrimonia debent eſſ. eoĩno libera Mulier nõ põt co⸗ c.gẽma.de ſpon.tamen mulier bene põt ſub ſpecie inſtitu gi ad ma⸗ te hereditatis.⁊ ſic ſub ſpe pᷣmij inuitari ad matrimoniũ trimoniũ vt hoc tex.⁊.l.ſeq.⁊.l.titio centũ.in pꝛin.cum multis ſi.ff. Zhendũ. de condi. ⁊ demõ. Intellige tñ ſẽper quãdo inuitatio a matrimoniũ ſpe pꝛemij fieret P tetrin/tn⸗ valeret vt dict ſecus ſi fleret ab altero ipſoꝛum cõiugum:qꝛ non valeret quia lex ſuſpicaret᷑ tunc ꝙ illud pꝛemiũ offeratur ab alte ro coniugum occaſione libidinis /⁊ non aliter.l.ſi ita ſti⸗ pulatus fuero · S. fi. et ibi bar.no.fy de verb.obliga.⁊ not. ange.⁊ fulgo.hic. Quid autẽ ſit in matrimonio ſpuali an ſpe pꝛemij ⁊ inſtitutiõis poſſit ad id quis inuitari Bar. in.l.ſequẽti.⁊ ibi dicetur. Ond itio ni VAbi conditio non eſt turpis debet heres ps y rere als a ſucceſſione repellitur. hoc dicit. ¶ Nota ergo ꝙ aut heres paret cõditioni: è habet oꝛdinariũ auxiliũ. aut nõ paret / ſed p eum nõ ſtat / ⁊ tunc habet extraoꝛdinariũ auxiliũ.aut per eum ſtat/æ nullum habet. ¶ Op. ꝙ coditio iſta habeat᷑ pꝛo non adiecta: vt.l:titia. de vᷣbo.obli.Sol.ibi pᷣponitur pena nuptijs contrahen⸗ dis qᷓ non valet/cum matrimonia debeãt eſſe libera. hic adijcitur matrimoniũ legato per modũ conditionis /et valet. Jaco. But. oꝝ NMon refert quid ex equipollẽ REHS J mater. tibus fiat.hoc dicit. 4 2 D. ꝙ interſit qͥd ex equipollẽtibꝰ flat:vt.l. RAfl. S. de his qui. veni. eta. impe. cum ſi. Sol. ibi non ſunt equipollentia.¶ Modo vidi dubitari de tali q̃⸗ ſtione.quidã legauit annua quedã titio donec vixerit Bu trigarij Bcðda pars ſupꝑ Bexto libꝛo Codicis iuxta ſoꝛoꝛes de ſctõ franciſco.modo titius inrrauit aliũ oꝛdinem honeſtũ/⁊ petebat legatum:qꝛ dicebat iuxta.i. ſm illas ſoꝛoꝛes.ſic exponitur.in.l.iuxta.S.de epiſco.et cleri.vnde effectus ⁊ mens debet cõſiderari.alij dicebãt ↄtra.q;ꝛ foꝛma data a teſtatoꝛe debet ſeruari.vt.l.meuis. ff de cõdi.⁊ de. Ego puto ꝙ aut cõſtat de mẽte:⁊ illa ſer⸗ uetur vt hic.aut nõ ⁊ ſeruabitur foꝛma/⁊ vᷣba teſtatoꝛis: vt dic. l. meuis. ⁊.l.non gliter. de le. iij. ſtitutum: vt. l. ſi ita quis · S. ff. de leg. ij. „ 2 . naturales habuerit.⁊c. not.ex iſto tex. ſ̃m ange.peru.⁊ paul.de ca.ꝙ ſi pater inſtituerit filiũ na⸗ iuncto verſi.iuxta ſobolẽ hic eſſe tex mirabilem/a⁊ſingu. turalem tantum/quo caſu non videtur abhoꝛrere talem ſobolẽ:tamen filij naturales illius naturalis non exclu⸗ dunt ſubſtitutum.idem iaſon hic.in antepe colũ. Additio E dum dicitur in tex. in verbo vt ſi des * Inſtitutio ſub cõditione caſua Fo⸗ Quando cõditio apponuur que P ater. facta de filio vitiat᷑/ niſi in eiꝰ J Uts. extat poſt teſtamentum/a anne ydefcctũ fuerit exheredatus. h. d. ¶ Sed an ſub morꝛtẽ ſi in faciẽdo conſiſtit ⁊ dependet a caſu ajmmrchil A“c&poteſtatiua cõditione põt inſtitui? Rñdeo ſic. Æ☚α,. &vel factle adimpleri nõ poteſt non eſt neceſſe ꝙ Spriimin . dᷓ ſi habet aliqͥd grauaminis remouet᷑ per.l.quoniã in iterum adimpleatur poſt moꝛtem ſecus ſi faciliter poteſt iſronde Teſtm̃ q̃ pꝛioꝛibus.S.de mnoffi.te.¶ Modo q̃ro que cõditio vitiet adimpleri vel in dando conſiſtat.hoc dicc. uc Gpube ↄditio vi⸗ teſtamentũ: Reſpõdeo.aut cõditio eſt poteſtatiua/⁊ po.- ¶ Op. ꝙ opoꝛteat impleri poſt moꝛtẽ ⁊ ex ꝓpoſito/a nõ S minen tiet? teſt filius ſub ea inſtitui/⁊ non vitiat᷑ teſtamẽtum. Verũ caſu.vt.l.multum.ff.de condi.⁊ de.⁊.l ij. So.aut cõditio 4 pcl hodie q;tum ad debitũ bonoꝝ ſubſidium deducit᷑ omne depengdet in facto qð facile poteſt adimpleri / tunc ꝓce⸗ ln n onus per.l.quoniã in pꝛioꝛibꝰ.S.de inoffi.te. Aut eſt in⸗ dit contrariũ:ſecus ſi nõ poteſt facile impleri. Idem ſi a nn alaͤt ſtitutus ſub caſuali/⁊ tunc vitiatur inſtitutio / niſi in eus caſu depẽdet.¶ Item op.ꝙ non ſufficiat factũ niſi duret i ꝛde⸗ defectũ fuerit exheredatus vt hic.aut eſt inſtitutꝰ ſub mi factũ vt.l.ſi pꝛo pᷣatre ·S·verſum.ff.de in remvᷣſo.So.aut ihmil xta:⁊ tunc voluerũt quidã diſtinguere / an ſteterit per e’“ cauſa cõſũ mauit effectum ſuũ:vt qꝛ eſt in facto eſſe/⁊ tũc n D p an per caſum ⁊ male.⁊ ideo indiſtincte dicas non tenere licet ipſa deficiat remanet effectꝰ / ⁊ ſufficit vt hic.aut nõ e 141. yäytt glo. ¶ Wodo quero an idẽ ſit in nepotibꝰ qð in filijss. conſũ mauit effectum ſuũ vt qꝛ eſt in fleri/⁊ tunc non ſuf⸗ idenn ſo r̃ditatẽ ⁊ dic vt glo. ¶ Item quero quo iure hic in fine.l.adibit· ficit niſi duret:vt in cõtrario.aut ergo cõditio erat ante i oſtion prᷣis qͥ iu: fllius hereditatẽ patris: Reſpõdeo aut pendet cõditio. teſtamentũ:⁊ tunc aut teſtatoꝛ ſciebat ꝙ extiterst ⁊ opoꝛ nie ryene re adire ⁊ poteſt ex teſtamẽto adire de iure pꝛetoꝛio per ſcõm ta. tet iterum adimpleri.aut ignoꝛabat ⁊ tunc ſecus.vt.lłſo⸗ . ret dz fllius. non de iure ciuili: vt l ij·S. ſi ſub conditione.ff.de ſᷣm ta. lemꝰ ff. de condi ⁊ de.Aut euenit conditio poſt teſtamẽ⸗ nn . den Item põt adire ab inteſtato de iure ciuili etiam dicẽdo tum ⁊ ante moꝛtẽ:⁊ tũc aut depẽdet a caſu ⁊ ſufficit quo⸗ “ inſi teſtamentũ nullum:vt hic. Si autem cõditio extitit adit modocũq; veniſſet:vt hic.idem ſi dependet a facto qð fa u nis ex teſtamento de iure ciuili ⁊ ptoꝛio poſſet tamen dicere ciliter adipleri non poteſt: ſecus ſi dependet ex facto qð m. teſtamentũ retro fuiſſe nullum: qꝛ non confirmatur / niſi faciliter poteſt adimpleri vel eſt in dãdo ꝙ ſemper debet N eius fauoꝛe. Si autẽ deficit conditio venit tãtum ab in⸗ iterum impleri.Si autẽ extitit poſt teſtamentũ ⁊ moꝛtẽ: ſuon teſtato dicendo nullum Jaco. Buk. tunc aut eſt iuris ⁊ ſufficit qualitercũq; veniſſet. aut facti en ni Add itio Et dum dicit᷑ in vᷣſi. erat. ꝙ hec.l. habet ⁊ tunc debet ex ꝓpoſitio impleri: vt dicta.l.multum. de . doc⸗ marert de ſũmis apicibꝰ iuris zmiat codi.æ de. Jaco. But. Accig ſries, ic. ⁊ eſt difficilis habens materiã in qua quis plus ſcit/⸗ ccidẽtalia de⸗ nen plus dubitat.ſᷣm bar.⁊ ful.hic vnde dic plenerᷣm iaſo.j. J teſtam entu m. ficiẽtia nõ viti⸗ fkunde colũ · hic. äuaition ant legatũ / ſubſtatialia ſic h.d Jeco Buf. nt = baitiorurpia ⸗m quid ulgaris expꝛeſſa ſl 1 Epzꝛeh end end dR. appoſita in iſti⸗· π☛S m quid am. no ehenaittari⸗ ſſomd Mẽdaciũ tutione habetur pꝛo non adiecta.hoc dicit. ) tam pupillarem vbi mater eſt in medio.h.d. uroe cõfirmãs ae . Mor⸗ ꝙ peius facit qui mendaciũ vel aliui A(Ex textu deceſſit adita hereditate. nitk de i mag pec= malum confirmat qᷓ; qui facit. ¶ ůSp. ꝙ tacita pupillaris excludat matrem:vt l. lutius. ſunanht cat q; ille P E alit Piſiuncta ↄtra ꝓpꝛiam de vulg.⁊ pu. Sol. ibi eſt expꝛeſia pupillaris q eſt in bꝛe Uulgar i do⸗ qᷣ facit. R nera lter. naturã querit ↄcurſum uiloqua.¶ Modo quero an vulgaris tacita que eſt in pu tacita qẽ iia areſ omniũ diſiunctoꝝ:⁊ licet hoc pꝛincipaliter fil⸗ pillari expꝛeſſa excludat matrem⸗Et dic vt glo. ipupillari ner WA(lioꝝ fauoꝛe fuerit ĩtroductũ:tamen ad extra⸗ Add itio Iſta lex eſt valde ſubtilis ⁊ ſpeculatiua expjſa: an nirnnt neos eſt exrenſum bh. d. ¶ Quero que eſt ratio y hic alter⸗ MD OlEIVD. 7en vna de pꝛincipalioꝛibꝰ in materia ercludet flnacn natiua ponitur ĩpꝛopꝛie: Rñdeo dicit glo.ꝙ ratio eſt ꝓ⸗ ſubſtitutionũ ſᷣm iaſonẽ hic.⁊ dum dicitur in glo.in vᷣb. matrẽ. unhoriu pter dubium.qꝛ neſciremus ex qua cõditione veniret/ qöS non placet:qꝛ in cõtractibus vbi ſunt due conditiones q̃ eueniũt:tamen obligatio vna ſola ex vtroq; tamen euẽtu naſcitur:vt.l.ſi ita quis ꝓmiſit.ff.de verbo.obli.⁊.l.cum querebot᷑.iudi.ſol.⁊.liſi is qui ducẽta·S. cum ſtipulamur de rebus du. ſic ⁊ hic ex vtroq; euẽtu veniet.⁊ ideo puto ꝙ ſit ratio quã facit tex.nam filij debent ſubſtitutũ exclu dere/a ſingulariter loquitur hec lex in tribus cõditioni⸗ bus hic poſitis:ſecus eſſet in alijs.¶ Vitimo nota ꝙ ver⸗ pꝛioꝛ verſi.nos.idem dic ꝙ iſte eſt intellectus cõmunis quẽ inſequunt᷑ doc.hic.tam antiqui qᷓ; mogerni. excepto Bar.⁊ eſt iſte tenendus ſᷣ̃m iaſo.may.hic in penulti.col. in pꝛinci. in verſi. vltra alios. æc.· ⁊ videas iſtum ſenſun cõmunem clariſſime per moder.hic in pꝛeludijs ⁊ caſus . poſitione declaratum:nam tacita pupillaris contenta in expꝛeſſa pupillari ſiue mater fuerit coheres ſiue non/ms trem ipſam non excludit. De impu. c alifs ſubſti⸗ ſnd e Sanme dirioin iubſt P Cum autem. Semper ineſt tacita conditio in ſubſti . tutione facta filijs ſi deceſſerit ſine liberis:ſiue ſint legiti tutio ſte. Mubꝛica. . e namirler nantum no dien. B ci⸗ rns— Bm heredes oetlonco!. en Ex textul pater efficiatur ¶ Mõ.ꝙ vnum relatiuoꝝ e DEB inſtitutioib? A dat intelligere aliud:nã filius pᷣſupponit patrẽ/⁊ ecõtra. doate videntur in ſubſtitutionibꝰ repe⸗ munette ä ſic eſt ar. ꝙ ſi ſtatuto cauet᷑ ꝙ rapiens filium decapitet᷑ ſi rapiatur carente patre/non habet locum ſtatutum. non. Aut relinquit legitimos tantũ/⁊ non excludũt ſub⸗ tite. hoc dicit. Q Op. ꝙ debeãt vocari viriliter: vt. l. plures.j. vbi glo.ff. e. vbi tex.no. paulæ alexan. hic. aliss R itluſieſtn aitheres la Filij natu ¶ Op.· ꝙ etis naturales excludũt ſubſtitutum:vt.l.ex fa⸗ V noͤnunq;. ff. ad trebel. cũ ſi. Sol. vt glo. ſio gfirnate rales an cto ff. ad trebel.. l.lucius· S· dame.de le.ij. Solu.vt glo. & quia hec regula fallit in duobus caſi⸗ lpoſtacit excluàãt qꝛ ibi loquuur in libertinis.quibus ſolum legis ĩpoſſibi⸗ MMre bus. h. d. Jaco. Buk. MDU Gnſtipnlan ſubſtitutũ litas opuiabat:nã bene volebant ꝙ eſſent legitimi:ſed nõ Additi Adde de materia iſtius legis bar. bal. ditiutone poterãt /⁊ taliter naturales ſuccedũt ad inſtar legitimo⸗ 4 0.7 docto.in.l.turpia.in· S. fina. ff. de leg. ſi Mo in rum:vt inſti.de ſerui.cog.Collige ergo bꝛeuiter ꝙ aut re Adde etã ꝙ regula huius tex.nõ ſolum pꝛocedit in ſub⸗ liftbi . lin quit naturales ⁊ legitimos/⁊ non eſt dubium ꝙꝙ ex⸗ ſtitutionibus directis:ſed etiam in fideicõmiſſarijs: vt Ncklter⸗ cludunt ſubſtitutũ vt hic⁊.l. cum virumj de fideicom. patet in legibus in glo. alleg. ⁊ eſt tex.in.l. lucius · S· pa—⸗ hſeet ſed Aut relinquit naturales tantũ:tunc videtur equa opinio ter.ff. ad trebel. Intellige tamen ſane dũmodo inſtituti ſott 8 dñi mar.ſ.ꝙ aut ſunt nati ex ſeruis:⁊ excludunt ſubſtitu⸗ ex inſtitutione partes ſuas acceptent/ałs ſi non accepts Nitoge nn tum ſicut ſuccedunt vt legitimi:vt inſti.de ſerui. cog. as rent ex inſtitutione non venirent ex ſubſtitutione.l. qui weis i bocdiet. rleter eſn⸗ delfSnni kalinhieiin cleinpei uffeinfni deinſenkege teſtinftanigei . S. S 4 . 4 — 2 = SS. . 2S rſifietntr kinferitnnen ergocöcitioenn bar gertinung 1tttunceſecnen ondltiopoſtteft = 3 . = tacaſur ſuffiene ependctafsctd depehcterfin didog ſenpen ſtictamenndeon. Ercſczveniſceek 6 Aulgar De Impuberumet limitationes dicam in glo. Item ad iſtã legè adde quod decidit bar. in.l.fl.ff ad trebel.⁊ in.l.lucius.in pe.col.in EEs „SE& Bꝛeuiloca cõpꝛehen⸗ 8 “ Ereditatem. quattuoꝛ ſubſtitu⸗ Ationes ſi flat perſonis equalibus ałs non.hoc dicit. Jaco. CNota ꝙ vulgaris expꝛeſſa ex interpᷣtatione iuris con ulti cõpꝛehendit tacitam pupillarẽ/ hoc ideo expſſa ↄp⸗ qꝛ veriſimile eſt ꝙ teſtatoꝛ qui voluit ſubſtitutũ admitti hedit taci ſi heres nõ eſſet heres:idẽ velit ſi heres eſt ⁊ moꝛiat᷑ ifra tã pupilla tẽpus pubertatis/quod tamen nõ eſt hic ppter pluralem rem. in ↄtrariũ. Sed quomodo hoc cũ pluralis locutio ſemp eNdical,non. Aeccice Kindl Noene n. Gten 4 Nooprcheldtr Nereſtinmnefot 2ditaheroltun tmnatrennll pupilariscki⸗ ſstacitaqvecht Etdieytgl ſcbrlistſpeeul⸗ caliorbinmt ndickuringon ſtintellectus ein giih nodenteni marhientgnt Apicensſtnnt. hicinprebcſete⸗ philanpenlin itcoheresſten slukt 1 Gublli, fotie Eedegenteu ivſbtfninpn en ii, trebelciſ 8 4 faltmnmmn⸗ — SS ERW☚& locutionem. ¶Op ꝙ pluralis ſermo reſoluat᷑ in ſingłaritates: vt ſic videatur vna ſubſtitutio que nõ includat pupillarem tg⸗ citam / alia filio qͥ eam cõpꝛehendat: vt.l.falſa.S. fl. ff. de condi. ⁊ de. Sol.dicit glo. ꝙ hic ſit ſpale quaſi regula ſit requirat pluriũ concurſum:vt.l.inter illã·S. j.de verbo. obliga.⁊.l.vbi numerus.de teſti.⁊ ideo dic ꝙ aut diſpoſi tio ſingulares ⁊ ſeꝑatas rõnes nõ cõmunicet reſi piciẽtes diſpoſitionẽ/⁊ tũc pluralis locutio ĩ ſingłaritates reſol⸗ uitur vt in cõtrario. Sed quãdo rõnes comuniter reſpi⸗ ciunt diſpoſitionem adeo ꝙ non ſufficiat vnum ſine reli⸗ quo / ⁊ tũc cũ hʒ vnũ effectum ⁊ vnã diſpoſitionẽ non re⸗ ſoluitur in ſingularitates: vt hic.⁊.l.ſi ſeruus·S.ſi pluri⸗ um.ff. ſiquis cau. J Additto abes regulã magiſtralẽ in tota mate⸗ ria ſubſtitutionũ qdð ſi teſtatoꝛ facit vul⸗ gar em ſubſtitutionẽ tantum tamen poꝛrigit᷑ etiã ad pu⸗ pillarem tacite ⁊ contra.hinc dicitur ꝙ ſub expꝛeſſa vul⸗ Part continetur tacita pupillaris ⁊ ecotra.cõcoꝛdat.l.iã oc iure.ff. eo.tradunt Bar.⁊ alij in.l.gallus·S.⁊ quid ſi tãtum.de libe.⁊ poſthu.vbi reſpõdent obiecto quod poſ⸗ ſet fleri ꝙ caſus omiſſus a teſtatoꝛe debet haberi ꝓ omiſ ſo. l.cõmodiſſime.ff.de libe.⁊ poſthu.l.ſi cũ dotem.in pᷣn. ſf. ſol.ma. dic vt ibiper eos. Iſta rła fallit quatuoꝛ mõis quoꝝ duos habes in tex. Tertio fallit qñ teſtatoꝛ expᷣſſe ꝓuidit de ſubſtituto ⁊ in caſu vulgaris ⁊ pupillaris ſub⸗ ſtitutionis.l.cum ex falſisS. filio.cũ glo.no.in ver.⁊ aliꝰ vbi bar.⁊ doc.no.ffe.⁊ glo.⁊ oẽs hic.Quarto ſingu ·fallit quando adeſſet ſtatutũ in ciuitate ꝙ verba teſtatoꝛis in⸗ telligerent᷑ ad litterã pꝛout iacent / tunc nunq; ſub exp̃ſſa vyvulgari continetur tacita pupillaris nec ecõtra.ita ſing. bal. in dicta. l. pꝛecibus. in. v. col.æ ſequitur alexã.in dic. l. iam hoc iure.⁊ in.l.poſt aditam..eo. n hac.l. pꝛocedam hoc oꝛ⸗ dine qꝛ pꝛimo ponam ſũma W Arium. Secundo p̃mittã quedam ad euidẽtiã. minis /v colligã notabilia. Quinto recitabo materiã cu⸗ iuſlibet ſubſtitutiõis ꝑ ſe. Redeo ad pꝛimũ.ſ.ad ſumma⸗ riuʒ qð tale eſt. Nulgaris ſubſtitutio expirat ꝑ aditionẽ ſeg licet als ſoleat relinquere tacitã pupillarẽ hic nõ re⸗ linquit fauoꝛe matris.Sed pupillaris vel cõpendioſa fa Cta a milite valet vſq; ad pubertatẽ iure directo. Et cõ⸗ pẽdioſa valet etiã poſt pubertatẽ iure directo niſi mater Aulgar. ſit in medio:quia tunc obliquatur.hoc dicit. Vodo venio ad ſecũdũ.ſ.ad euidentialia.Et ad eui⸗ an ſemper dentiam eſt ſciendũ ꝙ vulgaris habet ſemꝑ verba nega⸗ hẽat vᷣba tiua/ſiue ſit tacita ſiue expꝛeſſa hoc modo. Si titius non negatiua. erit heres talis ſit heres:⁊ ideo adueniente caſu contra⸗ rio affirmatiuo: quia ſit heres ſubſtitutio expirat:vt.S. eo.l.poſt aditam. Simile in obligatione: vt.l.ſi is qui·G. cum ſtipulamur.⁊. S. vtrum.ff. de rebus du. Et per hanc ſubſtitutionem ſucceditur teſtatoꝛi /⁊ non alij. ff. eo.l.j. et Pupilla⸗ inſti.eo.in pꝛinci.¶ JItem eſt ſciendum ꝙ eſt pupillaris/ r dʒ fieri ⁊ illa fit his vbis affirmatiuis /ſi talis heres erit ⁊ in pu⸗ ybis affir pillari etate deceſſerit talis ſit hetes: verũtamen illa ver matiuis. ba ſi erit heres non ſunt neceſſaria quia etiam non he⸗ redi ſubſtitui: vt.l.in omnibꝰ.S.j.ff. eo. Ooſſunt tamen quãdoq; operari:vt ſi non erit heres ceſſet ſubſtitutio/⁊ per eius verba patet / ꝙ adueniente pubertate expi⸗ rat. Poteſt tamen fieri ad bꝛeuius tempus:⁊ per hanc luralis locutio non veri⸗ SSANA e catur ex vno.⁊ copulati⸗ Raua requirit cõcurſum duoꝛum copulatoꝝ.h.d. Tertio diuidã.l.Quarto ponam caſum in ter M ”M lijs ſubſtitu. Jo.XVII. ſucceditur pupillo æ non teſtatoꝛi ⁊ excludit matrem.ſed Cõpẽ compendioſa poteſt fleri a milite ⁊ non a pagano:qꝛ nun ſa qᷓ; iure directo poteſt ſubſtituere poſt pubertatem paga⸗ lit nus ſed miles ſic:licet tamen regulariter valeat iure dire pagano. eto etiã poſt pubertatem:fallit fauoꝛe matris / vt hic. Et licet alibi valeat iure directo:tamen poſt pubertatem nõ ſucceditur niſi in bonis teſtatoꝛis vt hic in fl.x.l.cẽturio. ff. eo. ⁊ que ſit ratio.dicam. ¶ Modo venio ad tertium ſcilicʒ ad diuiſionem.⁊ diuide in duas partes: quia ĩ pꝛi ma ponit queſtionẽ ⁊ male foꝛmatam per mulierez/ bene rttaa ger pꝛinctpcrrn ſecunda reſpondet per diuiſio nem. Secun a pars incipit ibi nã non eſt. ¶Wodovenio ad quartum.ſ.ad caſum in terminis iſta foꝛma. Mulier quedã acceſſit ad pꝛincipem ⁊ pꝛopoſuit coꝛam co. Domine habui maritum militẽ ex quo filiũ ha bui qui maritus veniens ad moꝛtem filium ſibi ⁊ mihi cõ munem heredem inſtituit/a ei quoſdam ſubſtiruit ⁊ moꝛ tuus eſt filius noſter. Quero an ego an ſubſtuutꝰ deẽat pferri in ſucceſſiõe filij: Nicit imperatoꝛ bona mulier tu manifeſtius debes expꝛimere queſtionem: nam dicis maritus tuus miles filium communem inſtituit / ⁊ ei ſub ſtituit/v quod filius moꝛtuus eſt:⁊ queris quis in ſucceſ⸗ ſione pꝛeferatur an tu an ſubſtitutus: Ego reſ pondeo ti bi diſtinguendo: qꝛ aut maritus tuus ſubſtituus filio ſo⸗ lum vulgariter/a tunc ſi filius adiuit hereditatem expira uit ſubſtitutio/⁊ tu habebis bona. Si autem ſubſtituit ſi lio pupillariter vel compendioſe quãdocunq; deceſſerit certo tempoꝛe non expꝛeſſo:tunc aut filius infra puberta tem deceſſit:tũc ſubſtitutus hʒ omnia bona / ſi fllij here⸗ ditatem adierit. Si autem deceſſit poſt pubertatem tunc tu capis hereditatem filij. Sed bona que fuerunt mariti tui tempoꝛe moꝛtis per fldeicommiſſum reſtitues ſubſti⸗ tuto.hoc dicit. H M ¶ Erx tex.tuis.i.in libello pꝛecum tuarum [debueras ſubſtitutionis caſum ſecundum .i.ſubſtitututum Iperti neat] quia vulgaris expirauit per aditionẽ ſcdᷣm caſũ vocat ſcõᷣm caſum oẽm ſubſtitutionẽ q̃ poſt aditionẽ ſit. ¶ Nota ꝙ turpiter querenti imperatoꝛ bene rñdet ⁊ cu⸗ rigliter / ſic ⁊ ałs.in.l.vt reſponſum.S. de trãſactionibus. ¶ Ad hoc op.ꝙ debeat reſpondere minus curialiter. vt l.domitius.ff. de teſta. So.dicunt quidã ꝙ ibi loquitur iu risconſultus qui eſt ruſticus/hic imperatoꝛ qui eſt curia lis. Sed certe imperatoꝛ peius reſpondet.vt.l.mercalem 3.de condict. ob turpem cãm.⁊ ideo dic ꝙ homo ſepe re⸗ ſpondet male ex habitu ⁊ diſpoſitione quilibet ᷣm quod diſpoſitus eſt / vel bene vel male.¶ Secundo nõ ꝙ vulga Lulgar ris debet per hec verba fieri ſi talis non erit heres talis qͥbꝰ vᷣbis ſit heres:⁊ eſt rõ:quia quis non poteſt facere ſibi heredẽ dʒ fleri et ex tẽpoꝛe vel ad tempus niſi in milite:t ideo nõ poſſũ di⸗ cere ſis heres vſq; ad annũ/x⁊ ille poſtea.⁊ ideo ſub condi tione ſubſtituo ſi talis non erit heres:⁊ ideo non hẽo he⸗ redem ex tempoꝛe vel ad tempus.nam aut ille erit heres ⁊ ceſſat ſubſtitutio:aut nõ erit/⁊ ſubſtitutus erit heres: ⁊ ideo ſi eueniat euentus contrarius ſubſtitutioni:vt quia aliquis ſit heres ceſſat ſubſtitutio. In iſta vulgari ſolet ĩ elſſe qued am tacita pupillaris niſi mater ſit in medio nõ ex verbis/imo eſt cõtraria verbis.ſ.ſi ſit heres:⁊ ideo ex verbis nonvenit:qꝛ ſic eis ineſſet contrarietasvt.l.vbi re pugnãtia.ff. de regulis iur.nam iuris conſultus eam ſup plet per verba:quia veriſimiu ceſt teſtatoꝛem qui pꝛedile xit ſubſtitutum in caſum quo hereditas non aditur/ita pᷣ dilexerit eum in caſum quo aditur ſed filius decedit pu⸗ pillus.arg.in aut᷑.hoc amplius.j.de fideiuſſoꝛi. Venit er⸗ go pꝛopter verba non ex verbis: ſic ⁊ als eſt diferentia „ inter ex ⁊ pꝛopter vt.l.j.S ex incendio.ff. de incẽ.rui.nau. ⁊.l.ſi eo tempoꝛe.de pecu. tem nota ꝙ in ſecunda parte facit mentionem de pu⸗ pillari ⁊ de compẽdioſa:⁊ pupillaris fit hoc modo /ſi de ceſſerit in pupillari etate talis ſit heres. Compẽdioſa fit hoc modo quandocunq; deceſſerit talis ſit heres: ⁊ hec compendioſa continet vſq; ad pubertatem pupillarem non tacitam immo expꝛeſſam licet non ſub foꝛma pupil⸗ laris. nam ſi eſſct taciia pupillaris in compendioſa non excluderet matrem. vt. l.lucius.ff. eodem.¶ Item nota ꝙ Directa tranſit in obliquam. 48ðð Modo venio ad quintum ⁊ pꝛo expeditione materie Subſtitu eſt ſciẽdũ ꝙ cõiter doc.ſic diſtingũt/ ſubſtitutionũ alia tionuʒ qᷣt eſt obliq vt quis capitur de manu aliena de marſlde fide⸗ ſint ſpẽs. HButrigarij Gecũda pars ſuper GSexto libꝛo Codicis Cõpẽdio ſa ſubſtitu caſꝰ ↄtinet:ſed hoc non eſt veꝝ:qꝛ aut ſuccedit᷑ ex pupil iuſſo. per totum.⁊.ff.ad trebelli.quedam eſt directa ⁊ iſta diuiditur in quinq;:quia quedam eſt vulgaris/quedã pu pillaris/quedam recipꝛoca/quedã cõpendioſa/⁊ quedã exẽplaris.¶ Sed ꝙ hec diſtinctio nõ ſit bona oſtendo ſic na compendioſa ideo dicitur:qꝛ ſub compendio plures tio q̃re ſic lari etate ⁊ ſuccedit᷑ ex pupillari:aut ſuecedit᷑ poſt puber⸗ appellat. Aulgar tatẽ ⁊ tunc ſuccedit᷑ ex cõpẽdioſa:ergo illũ ſolũ ↄplectit ſcilicʒ poſt pubertatem:ergo male appellatur compẽdio ſa.¶ Itẽ male ponitur recipꝛoca vt ſpẽs oppoſita vulga ri ⁊ pupillari / cũ in ſe cõtineat duas vulgares ⁊ duas pu pillares:vt. S. de teſta.mili.l.ĩ teſtamẽto:ergo nõ dʒ poni vt ſpẽs oppoſita vulgari ⁊ pupillari:⁊ lʒ cõiter doc. diſtĩ guãat eas vt ſpẽs oppoſitas tu nõ debes ſic diſtinguere: vt dicas ſpẽs directe ſubſtitutionis ſunt q̃nq;.ſ.vulgar/ tc̃. Sed debes dicere ꝙ modi ſubſtituẽdi directe ſunt qͥn q;.ſ.vulgariter pupillariter ⁊c.vel ſi vis ſuſtinere cõmu⸗ nem opi. dic ꝙ compendioſa in pupillari etate non conti net pupillarem ſubſtitutionem. Sed hʒ effectum pupilla ris ſubſtitutionis ⁊ ſic plures caſus continet.ſ.ãte pupil⸗ larem etatem ⁊ poſtea.⁊ idem dicas in recipꝛoca.ſ.ꝙ nõ contineat illas:ſed hẽat effectum ipſarum ⁊ ita recte po⸗ terũt poni vt ſpẽs oppoſite.loc expedito veniamus ad gloſas. Modo opp.ꝙ vulgaris non expiret per aditio an expiret nem.vt.l.iã hoc iure.ff eo. So.dico ꝙ expirat per aditio⸗ p aditiõeʒ nẽ.vt.S.e.poſt aditã.Sʒ ſolet relinquere quãdã tacitam pupillarẽ vt in ꝛio quã non relinqᷣt hic fauoꝛe matris. nã in contrario ideo relinquit:qꝛ hoc interpꝛetatur iuris contractus ex pꝛeſumpta voluntate defuncti:qꝛ veriſimi le eſt ꝙ ſicut teſtatoꝛ voluit ſubſtitutum venire ſi non erit heres:ita eſt veriſimile ꝙ voluit ſi decederet in pupillari etate:que ratio ceſſat pꝛopter matrem:qꝛ nõ eſt veriſimi le ꝙ teſtatoꝛ qui voluit ſubſtitutum ſuccedere ſibi ipſi qð eſt per vulgareʒ: voluerit ꝙ etiã filio ſuccederet:⁊ ſic ma trẽ excluderet ab hr̃ditate filij lucroſa:⁊ ita hoc caſu nõ inteilig itur hic tacita pupillaris.¶ Item op.ꝙ mr exclu⸗ datur ſi ꝓbetur teſtatoꝛẽ hoc voluiſſe.vt.l.iã hoc iure.ĩ fl. ff. eo.⁊.l.in teſtamẽto.S.de teſta.mili.So.glo.fatetur op⸗ poſitionẽ ⁊ male/ quod pꝛobo ex diuiſione ſic:aut ſubſti tutꝰ nollet venire exvulgari ⁊ nõ poteſt:qꝛ expirauit adi ta hr̃dit ate:aut vult venire ex pupillari:⁊ tũc aut expᷣſſa/⸗ ⁊ non poteſt:qꝛ verba vulgaris nec pꝛopꝛie nec impꝛope poſſunt extendi ad pupillarem cum ſit ei contraria: aut vult venire ex tacita pupillari ⁊ non poteſt:qꝛ illa ceſſat fauoꝛe mr̃is vt hic. NHec ob.ll.ↄꝛie:qꝛ aut volo extendere verba ex mente pꝛobando mentem ad caſum:ad quã pꝛo pꝛie vel impꝛopꝛie non poꝛriguntur verba ⁊ non poſſum ⁊ ita eſſet hic.Sed ſi pꝛopꝛie vel impꝛopꝛie poſſuntverba conuenire cum mente:tunc ꝓbat᷑ mente vnde poꝛrigũt᷑ ad illũ caſũ:vt.l.ſceuola.ff.ad treb.⁊.ff.e.l.vᷣbis.⁊.l.ĩ pu⸗ pillari. Sed aliquãdo quis vultverba non extendere ſed reſtringere ad mentem:⁊tunc poteſt mente pꝛobata ⁊ ita loquitur dict.l.iam hoc iure.in fl.⁊.l.vt gradatim·S. ſed ſi lege.ff. de muner.⁊ hono.Nec obſt.l.in teſtamẽto:qꝛ lo quitur in ſubſtitutione recipꝛoca que continet duas vul gares expꝛeſſas / ⁊ duas pupillares expꝛeſſas.At hic loqᷣ mur de tacita pupillari. ¶ Item oppo.ꝙ vulgaris duret poſt aditã.vt.lʒ.iuli.ff.de acquirend.hered.So.dicit Dy. ꝙ aut loquoꝛ de vulgari que non habet in ſe tacitam pu⸗ pillaremn:vt qꝛ teſtatoꝛ de ea expꝛeſſe diſponit ⁊ ſic non in telligitur tacite:vel ſi non diſponit lex facit non intelligi fauoꝛe matris /vt hic:⁊ tunc expirat aditione:aut loquoꝛ de vulgari que hʒ in ſe tacitam pupillarem: ⁊ illa durat poſt aditam / vt in contrario.Sʒ hoc non eſt bene dictum 2 ex vulgari ſemper ſucceditur teſtatoꝛi.vt.l.j.ff.eo.⁊ in i. eo.in pꝛincip.⁊ ſubſtitutus niſi bona teſtatoꝛis dʒ hr̃c cum ei debeat eſſe heres:⁊ ideo non debet plus habere qᷓ; defunctus.vt.l.in his·S.non debeo.de regulis iuris.Sʒ ex pupulari capiuntur etiam bona pupilli.Sed ſi vis ſu⸗ ſtinere Dyn.dic ꝙvulgaris expirat aditione:ſed pꝛopter vulgarem non ex ea.ſed ex tacita pupillari capiuntur bo na impuberis ⁊ ei ſucceditur /⁊ ſic illa poteſt poſt aditio⸗ nem durare:ſed vulgaris nunq; vt dixi.¶ Item opponi⸗ tur ſic:vulgaris ⁊ pupillaris equiparantur.vt.l.qui fun⸗ dum. S. coheres.ff ad legem falci. Sed pupillaris durat poſt aditam ergo ⁊ vulgaris.Sol.equiparãtur:ſed non per omnia ⁊ non in hoc. ¶ Item opponitur ꝙ duret poſt aditã.vt.l.ij.S· ſed ſi ita. . ff. eodem. So.dicit LPyn.ꝙ ibi loquitur inj vulgari tacita Hic in expꝛeſſa ⁊ male:qꝛ licet ibi ſit tacita vulgaris in pu pillari expꝛeſſa ex illa vulgari ſucceditur teſtatoꝛi:⁊ ideo expirat aditione.Sed poſt aditã ſucceditur ex tacita pu pillari non ex vulgari/⁊ hoc pꝛobatur expꝛeſſe:qꝛ ſi adea tur hereditas ſemel habet hercdem: ⁊ ideo ſi ſuccederet poſtea exvulgari cum per eam ſuccedatur teſtatoꝛi iã ha beret duos heredes ex tempoꝛe ⁊ ad tempus quod eſt ꝓ⸗ hibitum niſi in milite.vt.l.certi.S.de teſtamẽ.mili.⁊ ideo dic ꝙ poſt aditã ſucceditur ex pupillari ⁊ ipſi pupillo nõ teſtatoꝛi. ¶ Item opponitur ꝙ duret poſt adus: vt.l.qui fundum.S.coheres.ff.ad legem falcid.So. ibi erant duo inſtituti ?⁊ vnus adiuerat ⁊ alius non:⁊ ideo pꝛo ꝑte eius qui non adiuit durat vulgaris ſubſtitutio:pꝛo parte alte rius qui adiuit non durat ſed expirat.ſ¶ Item opponitur ꝙ non expiret aditiõe ĩmo repudiatione.vt.l.apud iuli. S.idem iuł.ff.ad trebelli.Sol.dicunt quidam ꝙ aut lo⸗ quimur de expꝛeſſa ⁊ illa expirauit aditione vt hic:⁊ per repudiationem conualeſcit:aut loquimur in tacita vulga ri ⁊ tunc aut pupillus eſt ſolus heres:⁊tunc ipſo repudis te non expirat repudiatione:aut eſt pupillus hrs ⁊ alter ctiã tuncvidetur ꝙ repudiatiõe expirat altero repudiãte ⁊ altero adeunte durat ⁊ non expirat vt in contrario.Tu dic clarius ꝙ ⁊ expꝛeſſa ⁊ tacita vulgar ſemper per adi tionem expir ãt quicquid dicat Dy.Sed ſi queris an re⸗ pudiatione expiret dico ꝙ non expꝛeſſa immo reconuale ſcit qꝛ venit eius caſus.aut loquimur de tacita ⁊ tũc aut pupillus ſolus eſt inſtitutus:⁊ tunc ipſo repudiante non expirat/immo durat:⁊ ſi dicas quomodo poteſt durare cum teſtamentum inflrmetur cum ex eo non adeatur he⸗ reditas. Reſpondeo exiſtentia ſui beredis confirmst ta Tabulas bulas pupillares cum teſtatoꝛ de legis beneficio ſit con⸗ pupillareſ fiſus: aut pupillus fuit vna cum alijs inſtuutus: ⁊ tunc confinmat cum teſtatoꝛ non fuerit confiſus de beneficio.l:.exiſtẽtis exñtis ſui ſui heredis nil operatur:⁊ ideo aut vterq; repudiat here heredis. ditatem ⁊ expirat vulgaris cum teſtamẽtum vitietur nõ adita hereditate ex eo:aut vterq; adit ⁊ idem. vt.l.poſt aditam.S.eodem. aut alter adit ⁊ alter repudiat:⁊ tunc cum teſtamentum teneat quãtum ad repudiationem du⸗ rat vulgaris:vt dicto ·S.idem iuł.⁊ de hoc dixi in l.qui⸗ d elogio.S.õde iure deliberãdi. “ Item opponitur ꝙ repudiatio non faciat eã valere.vt l.qui pater.ff.de acquirẽd.hr̃di.So.ibi inſtitutus deceſ ſit conditione pendẽte:⁊ dic vt glo. ¶ Item opponitur ꝙ duret vt dict. l.qui pater. So.ibinõ tranſmittitur iure inſtitutionis ſed iure accreſcenditrãſ mittit partem coheredis /cum iã ſuãs habuerat. ¶ Item opponitur ꝙ duret vulgaris vt in aut᷑.de hered. ⁊ fal·S. ſubſtitutum. So.ibi non durat nec ex ea ſuccedi⸗ tur ſed ex beneficio.l. “ ¶ Item opponitur ꝙ duret poſt aditã:vt.l.⁊ ſi me·Sreſti tutio als eſt ·S· ſed quod papi.ff.de minoꝛ.Sol.ibi fingi⸗ tur nec adita per reſtitutionem. . „2 ¶ Item opponiuur quare dicit ꝙ qui vult caute ſubſtitue re in vtrumq; caſum filio dʒ expꝛimere etiam de pupilla⸗ ri:ergo non includitur in vulgari:⁊ ſic obſt.l.iam hoc iu⸗ re.de vulga.⁊ pupil.So.illud pꝛopter ineq̃litatẽ vitãdã. MWodo venio ad queſtiones vulgaris.Dicunt quidam ꝙ a quolibet de vulgo poteſt fleri.Alij dicunt ꝙ eſt ĩ quo tidiano vſu.ad qð facit.l.vulgaris.ff.de furt. is:? Reſpondeo du⸗ Aulgarſ ¶ Modo quero quotuplex ſit vulgaris: Reſpom ſabſtnns plex vna expꝛeſſa alia tacita. Item quero quibus verbis flat: dicunt quidam ꝙ ex⸗ qztuplerſſit pꝛeſſa verbis negatiuis /tacita affirmatiuis/⁊ male. ⁊ re⸗ coꝛdoꝛ ꝙ in materia ſeruitutum dicunt quidam ꝙ ideo bis dicitur negatoꝛia/quia pꝛoponitur verbis negatiuis:et ideo confeſſoꝛia/quia verbis affirmatiuis.fallit dicunt ipſi in ſeruitute altius non tollendi: qꝛ dicunt cõfeſſoꝛiã verbis negatiuis pꝛoponi ſic: nõ eſt tibi ius eleuãdi.ſed ſemper immo debet pꝛoponi verbis affirmatiuis ſic:eſt mihi ius pꝛohibendi te altius eleuare.ſic dico hicnaã ſem per vulgaris fit verbis negatiuis:de expꝛeſſa conſtat:de tacita pꝛobo ſic: quia non venit ex verbis affirinatiuis pupillaris expꝛeſſe cum per pupillarem ſucceditur pu⸗ pillo/per vulgarem defuncto: et ideo ex verbis expꝛeſ⸗ ſis non venit.ſed ex interpꝛetatione iuris conſulti qui in terpꝛetatur eam negatiuis. ¶ Sed cõtra hoc opponit᷑/t videtur ꝙ flat expꝛeſſa etis qbꝰ ver⸗ * cabongt ierpꝛe ſcohere⸗ flgaren ſitutus ßdekune dlcht car ſaertae Nẽqe Oſerr dic⸗ cits Aun ſrimnotun Ncgatt nepudt cumelioi Nterazren disyrdir frmatun 11 lgs. Et ſo) gatiuis at ſthoen ſus ein ltquis urgliud: ſitutione⸗ tum niſic⸗ Codov ſcunquͤca Etſoluey Pupelinon lelariext (le. Z ppilline hezt cont tonus ltemplari epupile Cmetery ameto/ ſnoetti alrecon luoronfen lundi gnͤrigi ebigarirn Dupaturl Al niſ linenrä lonepup Ppoplla Sentuneipſonn mlunfe, ratateorgnti Gorſſerpepee ſaimmoreene detacita tſtn ſo fepudianne ſodopoteſt de dononadeanu redis confin s benefieolen isinſtuutnsn beneſciolnit Nerchreyulaie tamitunntien: Adit ticen ns Atertepolettmn Arepudinhenn dehocditi lc⸗ nfacigteinln ibi inſtiunen ntorter Oot Frchianti habueret. rin aut denn unecercs ſuß litluſnge nino: Si⸗ inlltaurſitr erectin eſiie ſechlinti⸗ ter iſtgniſi⸗ grDatili Ginantgetſf fdefn. fanfmun —M dunt Pemg, enis eine⸗ riis fli nani tibiius cen e Impuberumeet alijs ſubſtitu. Fo. XVIII. verbis affirmatiuis:vt.l.lucius.ff.e qð fatetur dy.dicẽs ꝙ expꝛeſſa poteſt fieri affirmatiuis ⁊ etiã negatiuis:vt.. in ſubſtitutione.ff.e.qð eſt falſum: qꝛ illa vᷣba reſoluũtur in duas ſubſtitutiones ſculicet vulgarẽ ⁊ pupillarẽ in cu⸗ iuſlibet perſona cum ſit recipꝛoca/⁊ reſoluitur q;tum ad vulgarẽ in negatiua verba:⁊ ideo dic ꝙ ſemꝑ fit verbis negatiuis. Sed eſt quedã vulgaris expᷣſſa ſ̃m rem ⁊ foꝛ⸗ mam: vt cum dico ſi talis nõ erit heres talis ſit heres.q̃⸗ dã expꝛeſſa eſt ſᷣm rem ⁊ non ſ̃ᷣm foꝛmẽ:vt in bꝛeuiloqua ſubſtitutione que cõtinet quattuoꝛ etiam expꝛeſſas.q̃ͥdã eſt nec ſᷣm foꝛmã/nec ſ̃m rem:vt illa q̃ eſt in pupillari ex⸗ Aulgar pꝛeſſa:⁊ illa dr̃ tacita. Modo q̃ro ad que vᷣba poꝛrigat᷑ ſubſtitutõ vulgaris: Reſpõdeo dicit dy.ꝙ aut loqueris de expꝛeſſa ad qͥ ba que nec habʒ nec habere poteſt in ſe tacitã pupillarem ⁊ poꝛrigat᷑. capit ſolum bona teſtatoꝛis.aut loq̃ris de ea que habet in ſe tacitam pupillarem/⁊ tunc ratione pupillaris capit oĩa bona etiã impuberis.idem in tacita que eſt in pupil⸗ lari expꝛeſſa:vt.l.ij.de vulga.⁊ pupil.⁊ ar.l.qui fundum. S coheres.ad.il.falci.Certe ipſe male dicit:quia cum per vulgarem ſuccedatur teſtatoꝛi nunq; per eam capit ſub⸗ ſtitutus niſi bona defuncti/cum plus non debeat habere ; defunctus:vt.l.in hisS.non debeo.ff.de regu.iur.qui dicũt capi bona ĩpuberis.nõ dicũt ꝙ capiãt᷑ ex vulgari. ſed ex tacita pupillari vel expᷣſſa ꝑ quã ſuccedit᷑ pupillo. Itẽ qro quõ exꝑiret: Rũñ deo aut q̃ris an expiret aditi⸗ one:⁊ dico ꝙ ſic/ſiue ſit tacita ſiue expꝛeſſa.vt.S.e.l.poſt dgitã. Aut qris an expiret repudiatiõe:⁊ dico ꝙ nõ expᷣſ⸗ ſa:ĩmo tunc ↄfirmat᷑ cũ eius caſus aduenerit. In tacita dic ꝙ aut fuit ſolus pupillus hr̃s inſtitutꝰ:⁊ tũc nõ expi⸗ rat repudiatione pꝛopter exiſtentiã ſui heredis: aut fuit cum alio inſtitutus: ⁊ tunc aut vterq; adit ⁊ expirat:aut vterq; repudiat ⁊ idem ⁊ nil operatur exiſtentia ſui here dis vt dixi. Aut alter adit ⁊ tunc q́;tum ad alterum con⸗ firmatur:vt dicta.l.apud iulianũ ·S.idem iulia.ad trebel. Aulgar ¶ Viſis cõtrarijs ⁊ queſtionibus / venio ad eius regu⸗ expſſa ? las. Et pꝛima regula eſt ꝙ vulgaris expꝛeſſa fit ꝓbis ne⸗ 7 tacita bꝰ gatiuis:⁊ tacita fit verbis negatiuis tacite intellectis/t ybis dẽat ſit hoc modo. Si talis nõ eſt heres:talis ſit mihi heres. fleri. Ex quo infertur ꝙ ſi adeatur hereditas expiret:qꝛ venit caſus eius contrarius. Secũdo inferturꝙ per eam ſucce dit quis teſtatoꝛi/non pupillo: vt.l.j.ff. e. Et ex hoc infer⸗ tur aliud:ſcilicet ꝙ ſubſtitutꝰ vulgariter nunq; ex ea ſub⸗ ſtitutione capit bona impuberis:ſed bona teſtatoꝛis tan tum / niſi caperet ex ſubſtitutione tacita pupillari vt dixi. ¶ Modo venio ad pupillarem:⁊ op.ꝙ male hic appellet ſecundũ caſum/cum ſit tertius caſus:vt patet hic in tex. Et ſolue vt glo.⁊ dixi ſuper tex.¶ Item opp.ꝙ de bonis pupuli non poſſit teſtari: qꝛ de alienis bonis nullus põt teſtari: vt aut᷑.ingreſſi.S.de ſacroſanc.eccle.Solu.hic ſpe ciale.¶ Item oppo.ergo poteſt filium grauare in bonis pupilli/nec in debita iure nature/ cum esm per legem ha beat contra.l.ſi arrogatoꝛ.in fine.ff. de adop.Solu.non eeſt onus ſed pꝛouiſio.¶ Item op.pupillaris equiparatur exemplari:vt.l.ꝓxima.ſed illa nõ excludit matrẽ:ergo nec pupillaris.Sol.non eſt per omnia ſimilis illi.Si er⸗ go mater volet bona/dicet ſubſtitutus.aut vis venire ex teſtamẽto/ ⁊ non potes:quia non eſt inſtituta:aut ab in⸗ tcſtato/⁊ tũc non potes:quia durat cauſa teſtati aut vis venire contra teſtamẽtum ⁊ rumpere ⁊ non potes:qꝛ fi⸗ lius non fecit teſtamẽtum/ſed pater.nec ob.l.ſequens.qꝛ multum differt pupillaris ab exemplari:licet in hoc con ueniãt:quia per vtrãq; pꝛouidet᷑ filio.nõ tamen in aliſs equiparatur:⁊ eſt ratio:qꝛ vbi impedimẽtum lõgius eſt duraturũ lex foꝛtius pꝛouidet:vt.l.ſi longius.ff. de iudi. ⁊. l.niſi·S· cum furioſi.ff. de tutelis ⁊ ratio.diſ.Aut impe⸗ d imentũ furoꝛis poteſt ꝑpetuo durare:⁊ ideo fuit agna⸗ tione pupilli pꝛouidendum in exẽplari. Sed impedimẽ⸗ tũ ꝓupillaris etatis cito finitur: ⁊ ideo non ſic eis pꝛoui⸗ detur. Eſt ⁊ alia ratio: quia compẽdioſa non fit ratione patrie poteſtatis:quia etiã a matre poteſt fieri: vt.l.ꝓxi. Secd ratione pietatis:ergo non debet mater excludi que Pupilla⸗ ratione pietatis ſuccedit:vt.l.nam ⁊ ſi.ff. de inoffi.teſta. r ſubſtitu Sed pupillaris fit ratione patrie poteſtatis/a non pieta tio q̃re ſic tis.⁊ ideo mater poteſt excludi. Modo quero quare di citur pupillaris? Reſpondeo quia non durat vltra pupil dicatur. upilla⸗ larem etatem / poſſet etiã durare minus:vt.l.in pupillari. rjſubſtitu ff. eo. ¶ Itẽ quero quotuplex ſit: Reſpondeo duplex: vna tio quotu⸗ expꝛeſſa ⁊ alia tacita.¶ Item quero quibus verbis fiat: Reſpondeo dicunt quidã ꝙ expꝛeſſa fit verbis expꝛeſſis plex ſit⁊ tacita negatiuis:cum dicitur / ſi talis nõ erit heres talis qͥbꝰ ꝓbis ſit heres:quod eſt falſum: quia tacita non colligitur ex il flat:⁊ que lis verbis negatiuis:qꝛ tunc eſſet expꝛeſſa/⁊ ideo dic ꝙ bona ↄpᷣ⸗ ex interpꝛetatione iuris contẽti tacite intelliget᷑:⁊ intel⸗ hendat. ligetur verbis affirmatiuis tacitis.dic tamen ꝙ quedam eſt pupilla ris expꝛeſſa re ⁊ foꝛma:vt cum dico ſi deceſſe⸗ rit in pupillari etate talis ſit heres.Quedã eſt expꝛeſſa re non foꝛma: vt dic.l.lucius.quedam tacita re ⁊ foꝛma.vt illa que ĩcluditur in vulgari expꝛeſſa.¶ Item quero que bona ↄpꝛehendat.icit G.de co.ꝙ aut ſit a parẽte natu⸗ rali ⁊ poꝛrigitur ad bona parẽtis naturalis.aut ab ado⸗ ptiuo/⁊ tunc poꝛrigitur ad bona parentis adoptiui:vt.l. ſed ſi plures ·S. in arrogato.ff.eo.⁊.l.ſi arrogatoꝛ.ff.de adoptio.Et male dicit:quia cum ſuccedatur per eam pu pillo capit ſolum bona filij ⁊ nõ patris.Quid enim ſi re⸗ pudiet hereditatẽ patris vel ſit experedatus nũquid ca piet bona pr̃is ſubſtitutus: certe non.⁊ ideo dic ꝙ capit ſolum bona pupilli cum ei ſit hrs ⁊ non teſtatoꝛis niſi pu pillus fuiſſet heres teſtatoꝛis / ⁊ ſic bona eſſent cõmixta: qꝛ tunc caperet ſubſtitutus etiã bona patris/nõ tanqᷓ; pa tris ſed tanqᷓ; impuberis:vt.l.iulis.ff.de acquirẽ.heredi. ⁊.l.iam hoc iure.ff.e.⁊x ita debet intelligi dic.l.ſi arroga⸗ toꝛ.in fine.⁊ in·S.in arrogato.conſulitur parenti natura⸗ li: vt ſubſtitutus ab arrogatoꝛe non capiat ea bona que pupillus habuit aliunde q; a pr̃e arrogatoꝛe.¶ Item q̃ro Pupilla⸗ quot ſunt neceſſaria ad hoc vt poſſit fieri? Rñdeo opoꝛ= ris ſubſti⸗ tet ꝙ ſit impubes / ⁊ in poteſtate eiꝰ qui facit tẽpoꝛe quo tutio ad h̊ facit ⁊ ꝙ non ſit poſt moꝛtem eius recaſurus in poteſtatẽ vt poſſit alterius:qꝛ cum tunc ipſe exiſtẽs in poteſtate non poſſet fieri qͥt ſũt teſtm̃ facere cuiuſcũq; etatis ſit:nec ſibi per aliũ fieri po⸗ neceſſaria teſt: vt.l.tam his.ff. de dona.cau.moꝛ.¶ Item q̃ro quo⸗ modo expiret: Reſpõdeo adueniẽte pubertate ⁊ vitiato teſtamẽto pr̃no.vel ſi ſe in adoptionẽ dederit pupillus. ¶ Wodo quero an tacita pupillaris excludit mrem⸗ Re ſpõdeo non:vt.S.dixi. Sed nunquid excludat fratrem⸗ ⁊ videt᷑ ꝙ non.qꝛ ita venit ex teſtamẽto ⁊ ab inteſtato:vt mater ex tacita volũtate pꝛeſumpta. Sed dic contra:qꝛ aut ſucceditur ex volũtate expꝛeſſa vel tacita ab ĩteſtato tunc equiparãtur mater ⁊ frater vt.S.dixi:aut otra volũ⸗ tatẽ defuncti ⁊ tũc nõ eqparant᷑:nã mr põt rũpere teſtm̃/ frater non:vt.l.nã ⁊ ſi parẽtibus.ff.de inoffi te. Sed nũ⸗ quid expꝛeſſa pupillarjĩ excludit hodie mr̃em. ⁊ do.mar. tenet ꝙ non.per.l.ſequentem.Alij contra per.l.penul.Xj.eę. ⁊.S.dixi.¶ Colligo ergo regulas pupillares:nam ipſi fit impuberi qui ſibi nõ poteſt facere teſtamẽtum/⁊ per hoc habes ꝙ non eſt onus filio:ſed pꝛouiſio/cum ipſe ſibi ꝓ⸗ uidere non poſſit.⁊ per hoc infertur ꝙ poſt pubertatẽ nõ durat: qꝛ tunc non eſſet pꝛouiſio filij ſed onus cum ſibi pꝛouidere non poſſit.¶ Item fit vᷣbis affirmatiuis ſempꝑ / ⁊ per eã ſucceditur pupillo/non teſtatoꝛi ⁊ ex hoc infer᷑ ꝙ ſubſtitutus non capit bona patris ſed filij tãtum niſi eſſent admixta/x tunc non tanq; pr̃is ſed tanqᷓ; filij cape ret. Itẽ expirat pubertate capitis diminutiõe etiã ſi filiꝰ poſt moꝛtẽ teſtatoꝛis eſt recaſurus in alterius poteſtatẽ ¶ Wodo venio ad cõpendioſam ⁊ op.ꝙ duret poſt pu⸗ bertatem:vt.l.centurio.ff. de vulga.⁊ pupilla. Solu.aut loquimur in pagano/⁊ non durat poſt pubertatẽ aut in milite ⁊ ſic.¶ Itẽ op.ꝙ ĩ pagano duret poſt: vt.l.ſceuo⸗ la.ff. ad trebel. Sol.non valet iure compendioſe:ſed iure ſaetcomiſſi tem oppo.ꝙ nec in milite valeat iure di⸗ . recto vt hic in fine.Sol.hic ſpeciale fauoꝛe mr̃is. Mo⸗ Obliq̃ vᷣ⸗ do quero que ſunt vᷣba directa ⁊ que obliqua: Reſpon⸗ ba ⁊ dire⸗ deo directa vᷣba ſunt quãdo non denotat᷑ ꝑ es actus me⸗ cta q̃ ſunt. dius vel pſona de cuius manu quis debeat capere:vt cũ dĩ / talis ſit heres. Nerba obliqua ſunt quãdo de alia ma nu quis debet capere:vt cum dicit᷑ rogo hr̃dem vt tibi hr̃ditatẽ reſtituat.¶ Sed quid de verbo volo/an eſt dire ctum/an obliquũ. Jaco.de arenis dicit ꝙ eſt directũ per l.omne vᷣbum.j.cõmunia.de leg.Ego puto ꝙ per ſe nihil operet᷑ ſed ſᷣm vᷣba que ſibi adijciũtur:nã ſi dico volo ꝙ; talis ſit hr̃s eſt directa ĩſtitutio vel ſubſtitutio. Sed ſi di co volo ꝙ hr̃ditas reſtituat᷑ tali tunc eſt fideicõmiſſaria. Hoc pꝛemiſſo vt ſcias de natura cõpendioſe ⁊ quid per eam capiatur.debes ſic diſtinguere.de vᷣbo tamen perue nire fuit dubitatum:ꝑ.l.titius.ff.eo. Sed puto ꝙ pariter ſe habeat ad vtrũq; vt verbum ſubſtituo:qꝛ aut teſtatoꝛ vtitur verbis directis tãtum:vt quia dicge/inadocumas 1 Butrigarij Becũda pars ſuper Bexto libꝛo Codicis deceſſerit talis ſit heres / tũc caue qꝛ aut loquitur diſiun ctiue ſcʒ ſi deceſſerit in pupillari etate vel poſtea quãdo⸗ cũq; tunc ꝓpter diſiunctionẽ ſunt due ſubſtitutioncs:vt l.teſtamento· S.idẽ quero.ff.e. Una eſt pupillaris que po teſt valere ⁊ valet iure directo vſq; ad pubertatẽ.Alia q̃ eſt vł poſtea qñcũq; valere non põt iure directo:vt aliqͥd operetur trãſit in fideicõmiſſariã:vt.l.ſceuola.ff.ad tre⸗ bel.⁊.ff.eo.l.verbis.⁊.l.in pupulari.⁊ ꝙ ibi not.Aut non loquit᷑ diſiunctiue.Sed dicit quãdocũq; deceſſerit talis ſit heres /tunc aut fit impuberi / ⁊ tunc valet iure directo vſq; ad pubertatẽ:poſtea nullo modo valet:quia poſtqᷓ; fuit vna ſola ſubſtitutio / ⁊ aliquãdo valuit iure directo nunq; obliquat᷑ ſed deficit adueniẽte pubertate.Aut fit puberi ⁊ tunc cum nunq; iure directo potuit valere trãſit in fideicõmiſſariã ⁊ valet pꝛo omi tẽpoꝛe:vt dic.l.ſceuo⸗ la.ſimile in exceptione pacti.vt.l.ſi tibi ·S· fl.⁊.l.ſe.⁊ ſe. ff. de pactis.Aut teſtatoꝛ vtitur verbis obliquis:vt qꝛ dicit aaoclß deceſſerit reſtituat tali ⁊ tunc planũ eſt ꝙ eſt ldeicommiſſaria. Aut vtitur verbis aptis ad directam ⁊ obliquam:vt qꝛ dicit quãdocũq; deceſſerit talẽ ſubſti⸗ tuo:tunc dicunt canoniſte ꝙ cum rebus ⁊ perſonis con⸗ ueniat directe valebit iure directo vſq; ad pubertatem/ ⁊ poſtea nullomodo. Sed certe ipſi male dicunt:quoniã bene verum eſt ꝙ conuenit rebus ⁊ perſonis directe vſq; ad tẽpus pubertatis:ſed quo ad omne tẽpus non/⁊ idco cum ſᷣm pꝛopꝛiam ſignificationẽ poſſit cõpꝛehendere di rectam ⁊ fideicõmiſſariam:⁊ directa non poteſt valere ꝓ omni tempoꝛe:ſed fideicõmiſſaria ſic.⁊ ideo ſi illã eligo/ nec cõſidero an dicat ſi deceſſerit ſine liberis:qꝛ illa adi⸗ tio non obligat eam:vt nõ. dic.l.centurio.quicquid hic Cõpẽdio⸗ ſa an cõti⸗ neat fidei⸗ cõmiſſari⸗ am. dicat glo. Sed quãdo verba ſᷣm ꝓpꝛium intellectum re⸗ feruntur ad directã tantum:tunc ſi quo tẽpoꝛe poteſt va lere iure directo ⁊ ßᷣm ꝓpꝛium ĩtellectum nunqᷓ; obliqua⸗ tur: vt.S.dixi.⁊ hoc in pagano / in milite diſtingue eodẽ modo:qꝛ aut vtitur verbis obliquis ⁊ planũ eſt. Si autẽ dicit qñcũq; talis ſit heres tunc vſq; ad pubertatẽ valet iure directo poſt pubertatẽ idẽ ſi mater nõ eſt in medio ⁊ tunc ꝓpꝛie dicitur compendioſa:ſcʒ quãdo a milite fit poſt pubertatem/⁊ capit radicem hec compẽdioſa: ex l. certi iuris.S.de teſta.mili.nam cum ſit ibi datum pꝛiui⸗ legium militi vt poſſit habere heredem ex tẽpoꝛe ⁊ ad tẽ⸗ pus ex illo inſurgit iſtud ꝙ poſſit cõpendioſam facere/⁊ ſubſticuere directo quãdocũq;. Si autẽ mater eſt in me⸗ dio/tunc obligatur ⁊ tranſit in fideicõmiſſariam: vt hic. Sic ergo conclude ꝙ cõpendioſa fit ꝓpꝛie a milite poſt pubertatẽ/⁊ ſi queris que bona capiãtur per eam. Reſpõ deo aut pupillus non adit hr̃ditatem/⁊ tũc cum ſuccedi⸗ tur ex vulgari que eſt in cõpendioſa vel compendioſa ha bente vim vulgaris ea bona capiũtur q̃ dixi capi in vul⸗ gari. Aut pupillus adit hereditatẽ/⁊ decedit in pupillari ctate/⁊ tunc cum per pupillarẽ veniat ſubſtitutus que eſt in cõpendioſa vel ex compendioſa que habet effectũ pu⸗ pillaris capiũtur ſolum bona pupilli / niſi ſint mixta: vt dixi in pupillari.Si autẽ decedit poſt pubertatẽ/tũc ſiue duret iure directo ſiue obliquetur ꝓpter matrem ſolum bona militis capiũtur:qꝛ ei ſucceditur/⁊ non filio vt hic. ⁊ dicta.l.centurio.¶ Item quero quis ſit fauoꝛ matris ꝙ poſt pubertatem trãſeat in fid eicõmiſſariã: Et certe vi⸗ detur ꝙ nullus:nam ſiuce ſit directa ſiue obliqua poſt pu⸗ bertatè nõ capit ſubſtitutꝰ niſi bona ĩpuberis:vnde ma⸗ ter bona filij capit vtroq; caſu/i⁊ ſi dicas ꝙ de bonis mi⸗ litis mater detrahet quartã quãdo tranſit in fideicõmiſ⸗ ſariam hoc nõ eſt verum:qꝛ ceſſat quarte deductio in mi litis teſtamẽto:vt.l.in teſtamẽto.ad.i:.fal.ſed dic ꝙ mu⸗ lier lucratur hoc:qꝛ detrahit debitam iure nature fuij in qua filius grauari non potuit:⁊ ſi opponas ꝙ non poſſit per.l.papinia·.S.ſed nec impuberis.ff.de inoffi.te.Reſpõ deo ꝙ bene eſt verum ꝙ non poteſt rumpere teſtamẽtum per rationem que eſt in dicto·S.ſed nec impuberis.tamẽ debitã iure nature bene retinet vt hic.nã ⁊ ałs agitur ad legitimã/⁊ tamen teſtamentũ rũpi nõ poteſt per qrelam: vt.l cum lege.⁊ aut᷑.ibi poſita.S.de epiſco.⁊ cleri.⁊ iura ſepulchꝛoꝝ remanent matri vt dicit glo. Itẽ q̃ro an cõ pendioſa ↄtineat fideicõmiſſariã? ⁊ dico ꝙ ſic aliquãdo vt hic in fine:licet quidã ↄtra.de bꝛeuiloquavero q̃ inclu dit duas vulgares ⁊ duas pupillares niſi ſit ibi inequali tas vt dixi.S.de teſta.mili.l.in teſtõ.de exẽplari .j.l.ꝓxi.⁊ bec ſufficiant de materia iſta. Jaco. Item opponi Add itio Iſta lex eſt ſolẽnis ⁊ repetibilis:⁊ dicit P au.ꝙ eſt ſolemnioꝛ que ſit ĩ toto.C.⁊ vtilioꝛ in ſua materia:⁊ dicit Jaſo.may.hic:ꝙ in hac le⸗ ge tractatur de quĩq; ſub.vt ꝑ eũ in.j.⁊.ij.col.No.ex tex. nam non eſt incerti iuris in ver.omnino:hic eſſe melioꝛẽ tex. de iure ꝓ communi ſententia cõtra nouiſſimos ⁊ ful. hic ꝙ tacita pupillaris contenta ſub expꝛeſſa vulgari ma Subſtitu⸗ trẽ non excludit ꝙ ſic induco. Nam hic ſubſtitutio expᷣſ= tio tacita ſa erat facta. In pꝛimũ caſum ergo vulgaris expꝛeſſa ꝙ pupillar/ omnino ad matrem ſpectat ſucceſſio:ergo tacita pupilla ↄtsta ſub ris contenta ſub expꝛeſſa vulgari non excludit matrem:⁊ expᷣſſa vul tex.dicit omnino ꝙ eſt idem ꝙ omni caſu:glo.in.l.ſi cum gari mfeʒ exceptione · S.ꝙ ſi homo.ff.quod me.cauſa.⁊ĩ.c.ex parte. non exclu j. de offic. deleg. ergo ſiue ſubſtitutus velit venire ex expᷣſ dit. ſa vulgari contra matrem non poteſt nec ex tacita pupil⸗ lari cum text.dicat ꝙ omnino mater admittitur.i.omni caſu Cetera dic per modernos hic ampliſſime per Alex. poſt Bar. vide Paul. de caſt. Bal. ⁊ alios ſcribentes hic ⁊ in.l.ex his.S.de militari teſta.per Bar.⁊ alios in.i.cen⸗ turio.ff. eo.ti.per eſdem Bar.in effectibus ſubſtitutiõis pupillaris.ff. eo.in.l.ij.vide notata in l.verbis ciuilibus. ff eo ti.⁊· S. qua ratione ⁊ ibi Joã.fab. Ange.de are inſti⸗ tuta co.ti.per cano.in.c.rainutiꝰ ⁊.c.rainaldus.er̃ de te⸗ ſta.per · Philip.frãcum.in rubꝛica de teſtamentis.⁊ vlti⸗ mis voluntatibus in.vj ⁊ in.c.j.illo ti. Cetera vide ad lõ gum hic per Jacob. Butrig. ⁊ alios doc. hic ⁊ locis.S. al legatis/ his contentus:quia iam hodie in hac.xv. lectiõe hanc legem ⁊ materiam ad longum expediui in hac flo⸗ rentiſſima vniuerſitate Andegaucñ.vbi oꝛdinarie extipẽ diatus lego. J te capto ſubſtituere dũ tamen ſubſtituat illos EEAquos veriſimile eſt eum inſtituturũ ſi ſaperet. hoc dici. PHominus Martinus dicit ꝙ equitate iuris ⁊ dei hec lex coꝛrigit.l pꝛecibus.naʒ ibi ſubſtuutio dicuur exemplaria:quia ad exemplum pupillar eſt inducta. Sʒ in exemplaria pater nõ poteſt excludere illos quos eſtve riſimile eum inſtituiſſe: ergo idem ĩ pupillari /⁊ ſic pater non poterit excludere matrem pupilliꝙ eſt veriſimile eũ inſtituere ſi poſſet ⁊ ſic eſt coꝛrecta l.pꝛecibus.⁊.l.papi⸗ nia·S.ſed nec impuberis.ff de inoffi.teſt. Sed doc. dicũt contrarium ⁊ dicunt decidi per.l.ſequẽtem.nec iſte inſti⸗ tutiones in omnia ſunt ſimiles. Ad DdD itio Adde ad iſtam legem Petrum de peru. in repetitione.c.raynutius.de teſtamen. Collige quinq; dr̃ias inter exemplariam ſubſtitution? ⁊ pupillarem. Pꝛima eſt quia exemplaris fundatur ĩ hu⸗ Poteſt pater fami⸗ Gmanitatis. lfaridio vel men manitate pupillaris in rigoꝛe vt dixi. Secunda eſt ꝙ exẽ Exẽplar plaria poteſt fieri etiã a matre ſecus in pupillari quã ma ſubſtitutõ ter facere non poteſt.l.ſi mater in pꝛinc.ff.eo.⁊ rationem ⁊ pupilla⸗ diuerſitatis perſuaſiuam vide per Bartol. hic: ⁊ in di⸗ ris qmo⸗ cta.l.ex facto.Ex hoc colligitur tertia differentia ꝙ exẽ⸗ do dint. plaria poteſt ficri etiam filio nõ exiſtenti in poteſtate cũ amatre fiat ⁊ ſic poteſt fieri etiam emancipato ſecus ĩ pu pillari que non poteſt fieri niſi filio in poteſtate.l.j.in pn⸗ cip.ff eodẽ.Quarta differentia eſt qꝛ exemplaria nõ põt fleri filio exhr̃dato/pupillaris ſicvt ꝑ Jaſo.hic.i.j.nota. Quinta differentia eſt quia in pupillari qlibet poteſt ſub ſtuui.Quaſdã alias differentias ponunt Cyn.⁊ Bal. hic in lect.flo.Bartol.⁊ alij in dicta l.ex facto. Cetera dic ꝑ Jaſonem hic in.ij.col.⁊ adde ſᷣm Jaſonem hic quattuoꝛ eſſe requiſita ad hoc vt poſſit exemplaris ſubſtitutio fie⸗ ri vt hicvideas per Jaſo. Bm uld am Subſtitutio hec pu L 4 pillar facta duobꝰ mpuberibus filijs non vendicat ſibi locum yno moꝛiente in pupillari etate/⁊ alio ſuperui uente. hoc dicit. . ¶ Opponitur ꝙ ſubſtitutus veniat poſt moꝛtem pꝛimi. vt.l.penultima.ff. de iniuſto teſtamento.So.vt glo.⁊ pꝛi ma cſt vera. 4 „ tur ad ideʒ de.l.heredes .S. cum ita.ff.ad trebellianum. Sol.hic extitit ſubſtitutionis conditio in perſonam pꝛimi ⁊ extitit in perſonam ſecũdi ibi econtra ⁊ eſt rõ ſʒ dñʒ Mar.qꝛ dictio vterq; reqᷣrit ↄcurſũ duoꝝ: ⁊ iõ ĩ caſu nr̃o repugnat rigoꝛ ⁊ eqᷣtas qꝛ ñ ẽ ↄcurſꝰabox. Ppbutiust in ſitlooheren Gniſorianon in nenientes⸗ ſitſolubona ſo fones comn opottc qu ſſtii, ie Gec q e vteſtin Cus eſt n svt in cotr agrneutra par llſdegpp. corticulo ff m cun glo i (Pll prirn uo f tlpo noien altere fe ggiunctus que incipltib Opaldpei Mteme adiu 1pup. So ptg ſdeyulgpu ſpeinfdeyi. Cniſceturptun nne velcollect Ces vocant in Meiſc dee lfnilcetur v⸗ ur qullibet Eyt dicitgta Ad ſecidi Nyſuffuc acc appellatiua uclias talis opꝛopꝛiaße ſret adali Feiquiint bipf flins Mincnttrn Kiteenſlih⸗ erdeſtnntod Nrindeſttgef ecit Balh lſſgui ltate li ücnogylegni Xc hiet oete inhac toli ediuiin hut ordinariect oteſt patnte Sfurioſontr enſubſtiunle tktutnniſihn Gecoltge ſubſtnnoden arl eſtipgncig reillosctosct pilari eſen peſt ninte vecibusl Sec doe di ten, necitrit Petrundenn lus deteſtent An ſabſtituſe isfundauni Seclhcgcket poptlanguir cfcoAr nol bitht diferatugt iin eteket nciprtoſnef poleſtrlſin — = * Vterq; di ctio qͥd ĩ⸗ poꝛtet. Item equitas qꝛveriſimile eſt ꝙ teſtatoꝛvoluerit potius fratrem fratri ſuccedere qᷓ; alium. Sed in cõtrario lʒ deſi ciat rigoꝛ:qꝛ non eſt ibi cõcurſus ãboꝝ:non tñ repugnat equitas:qꝛ poſtq; deceſſit pꝛimus in cuius perſona defe⸗ cit conditio.poſtea qñ conditio extat in perſonã ſecundi non ſupereſt frater qͥ debeat ſubſtitutũ excludere:⁊ ideo ipſe admittitur ad bona ſecũdi/in cuius perſona extitit conditio.dñs Dy.ſoluit ꝙ hic loquitur in directa ſubſti⸗ tutionc ibi in fideicõmiſſaria ⁊ eſt hic duplex equitas:qꝛ per directã fit quis heres directo ⁊ excludit veniẽtes ab inteſtato:⁊ ideo non eſt extẽdẽda talis ſubſtitutio. Pꝛe⸗ terea in directaveniunt nõ ſolũ bona defuncti:ſed etiã ſt lij.vt.l.coheredi:S.cũ filie.ff.devulg.⁊ pup.Sed in fidei cõmiſſaria non efficitur quis heres directo:immo ſucce⸗ dũt venientes ab inteſtato lʒ reſtituãt ſubſtituto ⁊ ĩ ea ve niũt ſolũ bona teſtatoꝛis. Item eſt foꝛtioꝛ rõ: qꝛ vbi plu⸗ res rones cõmuniter diſpoſitiones amboꝝ reſpiciunt: tunc opoꝛtet cõiter vtriuſq; concurſum adeſſe:⁊ ita eſt qñ directa ſubſtitutio cũ in omnibus bonis debeat ſuccedi vt hic.Sed qñ plures rõnes reſpiciũt ſeparatim diſpoſi tionẽ vt eſt in fideicõmiſſaria:qꝛ tũc quilibet ꝓ parte ro⸗ gatus eſt ⁊ nõ de toto/tũc non requiriturvtriuſq; cõcur⸗ ſus vt in cõtrario ⁊ facit qð dixi.S.eo.il.qᷓ;uis. No.ex hoc tex.ſᷣm Bar.ꝙ dictiovterq; A 0 d itio eſt collectiua:ſed alter ⁊ alteruter eſt di ſtributiua ⁊ in hoc bene vt eſt tex.in.S.ne autẽ.cũ gloſ.in ver.neutra parte.in aut᷑.de iudicibus:ptʒ in.l.ſi apud vbi Bal ꝓ de app.ſed ꝓ nũc te remitto. ad Bar.⁊ alios in.l. hoc articulo.ff.de here.inſti.Et adde tex.in.il.fi ·S/ſinau⸗ tem.cum glo.in verſic.vtraq;.vbi bal.no.j.de bo.que lib. ⁊ Bal.ꝓl.ꝓxima.vterq; adde.l.ſed ſi duo.i · Sitem videa mus.ff. vti poſſid. 1. *S⅞ Prr nLQiñ vnus cõmi⸗ AIquis duobus. cerurpiu to⸗no minatis vno cõi appellatiuo noĩe ⁊ ꝗritur q̃lẽ E& AEαortioné debeãt hre loqr pᷣma ꝑs huiꝰ legis. Sed qñ vnus miſcetur pluribus copulatis appellatiuo noĩe ⁊ alter adijcitur⁊ qritur quantã partem dẽat habe⸗ re adiunctus reſpectu mixti tunc loquitur ſecunda pars que incipit ibi alia applicata. S ¶ Op. ad pꝛim partem ꝙ omnes hr̃des veniant advnã partem ⁊ adiunctus ad aliã. vt.l.ſi pater filio.ff.de vulg. 7 pup.So.vt glo.ſ Item op.ad idẽ de.l.qui cum plures ff de vulg ⁊ pup.Sõ.vt glo.¶ Item op.de.l.ſi quis titio in pꝛin.ff.de vſufruc.accreſ.So.vt glo.Tu dic ꝙ aut iſte cõmiſcetur pluribꝰ vocatis vno cõmuni appellatiuo no mine vel collectiuo vniuerſali vel indefinito:⁊ tunc here des vocant᷑ in vnã adiunctus ad aliã ar.l.ſi pluribus. ff. dele.ij. . S. de epiſ.⁊ cle.autẽ.cauſa.que fit cũ monacho: Filiꝰ pr cadẽ pſo⸗ na cẽſenk. aut miſcetur vocatis ſuovno diſtributiuo noĩe:⁊ tuncvo catur quilibet ad ſuam ꝑtem vt hic. Nec ob.l.qui cũ plu⸗ res vt dicit glo. . ¶ Ad ſecũdã partẽ opp.de.lſi quis titio ij.reſponſo.ff. de vſufruc. accreſc. So.vt glo.⁊ vltima eſt vera/⁊ eſt rõ: qꝛ appellatiua denotãt ãlitatem ⁊ ſeparant ab alijs qui⸗ bus q̃litas talis non competit: fallit in patre inſtituto cũ filijs:pꝛopꝛiavo nomina non inducũt q̃litatem aliquam q̃ ſeparet ab alijs. . . Ad D iti 0 No.ex text.vulgatã regulã ad quã alle⸗ ·gatur iſte tex.qð pater ⁊ filius cenſent᷑ vna eadẽq; ꝑſona:⁊ ideo vox pr̃is cẽſetur vox filij ⁊ ecõ tra·S. ei qui.inſti.de inuti.ſtip.alias cõcoꝛ.habes in glo. alibi pr̃ ⁊ filius cenſentur vna caro.c.contradicimus.S. hac aucto.xxxv.q.iij.facit tex. in.l.cũ ſcimus ad fin.j.de agri.⁊ cenſi.lib.xj.⁊ qð ibi ſignãter decidit Bar. per illũ tex.de ſtatuto diſponente qð ſi quis ſtet abſensa ciuitate perinde ſit ac ſi ſit pᷣſens. gaeir etiã qð per iſtam regulã decidit Bal. hic in fl.allegans glo.quã ſemꝑ hʒ in oꝛe.in l.ij .qui etate.lib.x.qð eſtimum patris cẽſetur filij ⁊ ecõ tra quod vltimũ examinauit plene Yaſo.in l.ſciendũ:vt hic per Jaſo.ff.qui ſatiſdare cogun. Limita tñ pꝛedicta regulam pꝛocedere quo ad ea que ſunt iuris ſecus facti. l. cum hr̃des in pᷣn.ff.de acquir.poſſeſſ.licʒ ↄꝛium:⁊ male dicat glo.in.l.cum miles ·S.j.ff.ex quibus cau.maio. Se⸗ cundo intellige iſt am regulã in fllijs in ptãte ſecꝰ in emã cipatis.l.qui in poteſtate.S.de eden.glol.in.l.lis nulla.ff. de iudi.Tertio limita non pꝛocedere quo ad ea que ſunt iuris publici.l.nam ꝙ.in pꝛin.ff.ad trebel. declarat Bar, De neceſſar.ſeruis etc. De Liberis pꝛeteritis.Fo.XIX. qualiter intelligi dʒ in.l.ſenium.S. qui teſta.fa.poſſ.⁊ ſi di catur ſi pater ⁊ filius cenſentur eadẽ perſona:vt hoc tex. vt hic per modernum. De neceſlarijs ſeruis heredi bus inſtituendis vel ſubſti⸗ tuendis. Rubzica. Squt. e dend ſereen, inſtituere dum tamen non ſit ſpaliter obligatus.h..dd.. N¶Sp. de. l. qui ſoluendo. ff. de hr̃d. in ſtit. So. vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ ſeruus ob⸗ NAIigatus non ꝓhibeatur manumitti vt . 9. Ra=οW.j. . ij de ſeruo pigno. da. manumi. So. vt glo.¶ Item ad idem de.l.pignoꝛi.ff.de hrdi.inſti. So. vt glo. . Ked l Hic pr̃ fa.non errauit: ſe 2 Bm lerui. certa ſcia vocauit liber⸗ AHAAODp. de. l. ex his. S. de mili. teſt. vbi ſoli militi hoc licet.Rñdeo hoc ideo hic contingit:quia ipſum vt li bertum heredẽ inſtituit. — Gm uid am Qñ ab eodem gra⸗ q du capit᷑ her̃ditas 7 libertas:tunc ſeruus eſt neceſſarius hr̃s ałs MR nõ / hic aute non videbatur ab eodem gradu capere ⁊ per ↄñs non ẽ neceſſarius quod non eſtverum. ¶ Er tex.pupillo exiſtat ſub.an ſit neceſſarius hr̃s ve⸗ lit vel nolit. ĩſtitutio necvideat᷑ libertatẽ ↄferre.vt ĩſti.de hrdi.ĩſti·S. to. ſeruꝰ.So.vt gl.¶ Itẽ op.ꝙ legatũ pᷣualeat libertati.vt.l. Huũ filij.ff.ᷣle.j.So.ibi ſpale qꝛ ñ potat ad libtatẽ ꝑduci. ¶ Sed cũ.¶ Atiliter datũ ex ĩutili ↄfirmatiõe nõ ſumit robur.h.d. ¶ Rõ dubitandi erat qꝛ qͥ cõfirmat videtur dare:⁊ iõ ↄfirmando ĩ codicullis ĩſtitutionẽ videbat᷑ da⸗ ri in eis qð eẽ non põt.Sʒ non eſt verũ/qꝛ cũ de ſe vtilis fuerit ex cõfirmatione facta in codicillis nõ vitiatur. ¶Illo. ¶ Legatũ ſine libertate collatum libertatẽ ſecũ non trahit nec cogitur inuitus hr̃s legatum ſoluere.h.d. ¶ Dopp.ꝙ hoc legatum nullo mõ valeat.vt.l.ſeruis jde leg.So.vt glo.Contra quã op.ꝙ nedũ exvꝛbanitate:ſed etiam ex neceſſitate pᷣſtetur legatũ.vt.l.ſed nos. ff de ali. ⁊ ci.le.So.vt glo.qꝛ ibi ſpãle:⁊ hoc eſt verum ſimile in.l. is cui.ff.de ali.⁊ ci.le.Sʒ DNy.p tex.ibi pediſſeqs meis ⁊ ſic de ꝓpᷣo ſeruo loqt᷑.Alij dicũt ꝙ ibi nõ loqᷣt᷑ de ſeruis ſʒ familiarijs.¶ Itẽ op.ꝙ etiã libertatẽ dẽat hr̃e.vt.l.diuꝰ pius.ff.de ma.te.So.vt glo.¶ Modo qro qͥd ſi libertatẽ ſub cõditiõe relinqͥt ⁊ legatũ pure: Rũñdeo vt gloſ. Sʒ qd ſi leget᷑ ſeruꝰtitio ⁊ ſeruo legat᷑ alið legatũ.dic vt glo. ¶ In glo. q̃ incipit ꝙ certe.ibi repetita cõditio libertatꝭ i.ipſa libertas videtur repetita ad hr̃ditatem. E(LQue iuris. ¶Libertas expᷣſſa vel tacita pꝛe Nualet legato.h. d. EE 4 Ecili 0 ne. Hora qꝙ expᷣſſa libertas facit ceſſare tacitã.h.d. ELDe liberis pꝛeteri⸗ (WE tis vel exheredatis. ,ER= NMubꝛica. A Exheredatio facta VBm poſt. voszasvepi⸗ cit oẽs gradꝰ.h.d. DNiſtiguevt glo. A D itio Ex hac.l.habes ꝙ exhr̃datio fctã poſt oẽs gradus trahitur ad quoſcũq; gra⸗ dus pᷣcedentes quãdo põt aſſignari ratio qᷓre magis ad vnũ gradũ q; ad alium referatur ex quo coꝛrelarie no.q clauſula in fl.poſita refert᷑ ad oĩa capitula pᷣcedentia qñ non eſt ratio:qꝛ magis ad vnũ capłm q; ad aliud refera⸗ tur. Iſtõ regulã limita ꝓcedere quãdo lalis clauſula põt iij AC A Tacita libertasvel expᷣſſa pꝛe Libertas Did m. aalet legato b. d. tacita vel ¶ Ex tex.ſine libertate.i.nõ expᷣſſo aliqͥ de li expᷣſſa pꝛe Abertate tacite tñ vr̃ 2cedere. ¶ Sp. ꝙ ñ valeat ualet legs BGutrigarij Becũda pars ſuper Gexto libꝛo Codicis cõmode poteſt referri ad oĩa pꝛecedẽtia:ałs debet refer ri ad ꝓxima vel ad cõpaſſibilia/ vel ad ea ad que poteſt referri.ita no.doc.poſt glo.in dic.l.ſi idem.cum tex·S.· fi. l.j·S· hoc edicto.vbi docto.ff.de poſtu.no.floꝛ in.l.ſi ſer⸗ uus ſeruũ S.inquit.l.ff.ad.l.aquili.⁊ panoꝛ.in.c.cum di⸗ lecti. de dona. Secũdo limita quãdo ita referẽdo nõ in⸗ firmatur aliquod capitulũ pꝛecedẽs vel ſequẽs /ſecus ſi induceret᷑ annullatio ſeu iualidatio:vt pꝛobat tex.in.l.ſi quis a filio in pꝛin.vbi glo.ff de lega.j.no.paul.hic.⁊ fa⸗ cit quod dixi in pᷣcedẽti limitatione:alias nouem limita tiones ad pꝛedictã regu ã vide hic per modernũ plene. ar Exheredatio facta inter cete⸗ AR auus ros iure iſto non valet: immo n opoꝛtet ꝙ flat nominatim. hoc dicit. RE LOp. ꝙ nepos non rũpat teſtamẽtum in quo pater fuit inſtitutus:vt.l.ſi quis poſthumos.ff.de li.⁊ po. Sol. vt glo.( Itẽ op.ꝙ non debeat dicere hic ſine impe⸗ dimẽto vellei.immo cũ omni auxilio:qꝛ vocat eum.vt.l. gallus· S. nunc de lege.ff.de li.⁊ po. Solu.vt glo. Jaco. Butrig. Abi P .ςω FiIi i manifeſta eſt Oα„ quis filium Mens verbomnon jeſt recedendũ ad interpꝛetationem que ſit alie Ww AGSSNa a mente. hoc dicit. ¶ Op. ꝙ verba debeãt attendi:vt.i:.ſi alij.ff. de vſufruc. le.So.ibi nõ ↄſtabat de mẽte/nec cõueniebãt mẽti vᷣba. Add tio MNo.multũ vltima vba tex.que ſunt pul 1 chꝛa ⁊ in conſilijs allegãtur ex quibus 6 „ Teſtator habes ꝙ volũtas teſtatoꝛis ſemper eſt ſeruãda/⁊ magis volüutas ẽ attendẽda qß verba/qꝛ volũtas teſtatoꝛis cenſetur regi⸗ potiꝰ ſer⸗ na ⁊ dñatur verbis.l.in conditionibꝰ pꝛimũ locum.ff.de uãda ⁊ at⸗ cõditio.⁊ de.facit.l.cum virum.j.de fideicõmil.⁊.l.cũ ꝓ⸗ tẽdẽda qᷓ; poneretur de leg.ij. ⁊ in.l.cum q̃ſtio.in fi.j de lega.⁊.l.iij. verba. Kuie ita uccedũ t pri / ſicut filij ma⸗ ſculi. S· conditio ff.de adi.leg.⁊.l.fideicõmiſſa ·S.item ſi quis. ff. de leg. iij.⁊ tex.no.in.l.publius.ff. de condi.⁊ demon. ⁊ alibi egregie dicit tex.in.c.ſedulo.xxxviij.diſtin.hic in glo.allegat ita eſſe pꝛeponẽdas ſentẽtias verbis vt pꝛe⸗ ponitur animꝰ coꝛpoꝛi.hinc dicit no.bal. in fi.S.titu.j.q; lipedetẽtim ſequitur volũtatem teſtatoꝛis ſicut canis le poꝛem. Et adde ꝙ regula huiꝰ tex.que dicit magis attẽ⸗ di mentẽ qᷓ; verba:⁊ vbi apparet de mẽte non curamꝰ de verbis ꝓcedit nedum in vltimis volũtatibus ⁊ teſtamẽ⸗ tis in quibꝰ latiſſima dʒ fieri interpꝛetatio:ſed etiã in cõ⸗ tractibus.tex.eſt.in.l ſi in venditione.cum glo.pe.ff.cõia pᷣdi.⁊ in.l.ita ſtipulatus cum glo.magna in verb.in ſen⸗ tentia.ff. de verb. obli.⁊ pulcher tex in.l.fl.·que res pig. ob. non poſ.⁊ in dic.l.ſed celſus ·S.ſi fundus.ff. de õᷣhen. emp.adde io.de fantu.in.c.odi ⁊ vieci xxiin4 zub Aximum vitium. Hadi un⸗ Irentia inter maſculũ ⁊ feminã /⁊ inter natum ⁊ 8 e g,naſciturũ in ſucceſſionibus contra teſtm h. d. C e in tres partes / qꝛ in pꝛima parte ponit vitiũ antiquoꝝ qð erat: qꝛ differentia faciebant inter maſcu⸗ los ⁊ feminas. In ſecũda coꝛrigit dictum vitiũ. In ter⸗ tia ponit vitium antiquox qð erat ꝙ diffirẽtia erat inter natũ ⁊ poſthumũ /⁊ illud vitium ponendo coꝛrigit. Se⸗ cunda pars incipit ibil qui enim Tertia ibiſ ſed quia ¶ Ex tex. ſupponeret᷑ licet a pꝛeterito legari nõ poſſit: vt.l.quidã.j.de fideicõmiſ.qꝛ habebant pꝛoſcripta in te⸗ ſtamento. Ad d itio Et dum dicit᷑ in tex.ibi.qͥ enĩ tales diffe rẽtias inducũt.⁊c.not.ꝙ nõ debemꝰ cẽ accuſatoꝛes eoꝝ que a natura ꝓueniũt:ideo tex.in.l.flu⸗ minũ ·S.qᷓqᷓ;.ff.de dã.infec.dicit parcèdũ eſſe vitio natu⸗ rali.⁊ cy.albe.⁊ ange.hic dicunt per hũc tex.qð in his q̃ bñficio nature obueniũt neminẽ laudari nec vituperari decet. Secundo not.ex tex.ꝙ de iure cõmuni ita ſucce⸗ dũt filie pri /ſicut filij maſculi: ⁊ qui aliter diſponũt ſunt accuſatoꝛes nature:qꝛ non oẽs maſculi ꝓgenerentur/⁊ dixit tex.no.in.l.lege.xij.tabu.in fina.col.ĩ de legi.her᷑ quãdo naſcũtur femine ꝓcedit potius cauſa pr̃is qᷓ; ma⸗ tris ⁊ iſtum tex.inducunt ſaly.⁊ paul.hic.⁊ ante eos bar. in.l.j.ij.q.pꝛin.S.de ſũma tri.quod ſtatutũ diſponẽs qð exiſtẽtibꝰ maſculis filie femine nõ ſuccedũt dicit᷑ ꝓpter hoc odioſum in quo cõiter cõcluditur qð ex parte maſcu loꝛum eſt fauoꝛabile:⁊ ex illa ꝓꝑte ampliandũ:ex parte xo feminarũ odioſum/⁊ ex ea parte reſtringendum ſᷣm bal. = 3 ſaly. ⁊ moder.in.l.ij.per glo.ibi.S.de in ius vocã.cũ illis q̃ ibi dixit iaſ.facit qð dicit bar.in.l.qͥ exceptionẽ.in pᷣn. ff.de condi.inde.deinde no:in ver.ſancimus ibi.⁊ hoc nõ ſolum.⁊c.quod in ſuccedẽdo aſcendẽtibus non eſt diffe⸗ Filij t ne⸗ rentia inter filios ⁊ nepotes:⁊ iſtud inducit᷑ ꝑ panoꝛ. ad potes non arduã queſtionẽ q̃ in regnis ⁊ in pꝛĩcipatu ſepe cõtingit differũt in ſtante cõſuetudine ꝙ pᷣmogenitus ſuccedat in regno vel ſuccedè⸗ in ducsatu quid ſi moꝛiat᷑ pꝛimogenitꝰ /an ſecũdogenitus do aſcèqẽ ⁊ ſic an patruus an nepos debeat ſuccedere ĩ regno:⁊ ſic tibus. filius pꝛimogeniti quã queſtionẽ late examinat Jo.and. in addi.ſpec.in titu.de feu.ſuꝑ rubꝛica vbi decidit ꝓne⸗ pote. ⁊ refert multa que ałs adduxit old.in curia roma⸗ na coꝛã rege rober.q̃ ponit oldra.in cõſil.xciiij.incipiẽte eleganter circa negociũ vbi decidit pꝛo nepote. Idẽte⸗ net bal.in.l.liberti.in.vij.col.S. de ope.liber. Pe.de an⸗ cha.in.c.licet.de voto.⁊ in conſi.lxxviij.incipi.dicta fa⸗ cti narratio.Et idem cõſuluit paul.in conſi.clviij.incip. in pꝛeſenti cauſa ꝓut ipſe refert in aut᷑.poſt fratres·j.de legi. here.idẽ tenet cy.in.l.imperialisij.de ſecũ.nup.⁊ pa noꝛ.in conſi.lxxxvj.incipi.in pᷣſenti q̃ſtione.in.j.volu.ꝑ vnã nouam cõſiderationẽ ꝑ quã repꝛobat rõnem bar.in dic.aut᷑.poſt fratres.⁊ refert Jo.bertachinꝰ aduocatus cõſiſtoꝛialis in ſuo reꝑtoꝛio.in ver.nepos regis vnũ qð dicit eſſe cõiter incognitum: ſed ſe audiuiſſe a dño Jo. frãc.ex auditoꝛibꝰrote ſe in annalibus legiſſe ꝙ octo im⸗ peratoꝛ ſupꝛa renũ/apud treuerin exiſtẽs cum baronibꝰ dum hec queſtio de facto accidiſſet inter patruũ ⁊ nepo⸗ tem voluit eam occidi iudicio gladiatoꝛio ꝙ vix nepos vicit qð cum extimaret᷑ iudicio dei pꝛoceſſiſſe oꝛdinatum fuit vt abinde inante nepos ſuccederet. Contrariã opi⸗ nionem pꝑꝛo patruo/⁊ ſic pꝛo ſecũdogenito tenet bar.per vnã nouã rõnẽ:vt in dic.aut᷑.poſt fratres.dic per pau.de caſt.in.l.jijde ſuis.⁊ legi.her̃ſibus.cetera que in pꝛefato dubio poſſent dici dic per iaſo.may.hic. * On lic t Quero quot ſunt cauſe quibꝰ E et. filius poteſt exher̃dare patrẽ . Meſpondeo vt glo. Sed que eſt ratio ꝙ ex plu Eribus cauſis poteſt aſcendens exhr̃dare deſcè dentes q; econtra: Reſpõdeo quia aſcendens plus dili⸗ git deſcẽdentem qᷓ; econtra:⁊ ideo cum deſcẽdens citius exhr̃daret aſcendẽtem qᷓ; econtra:ideo poteſtas exhere⸗ dãdi eſt magis refrenata deſcendẽtibus qᷓ; aſcẽdentibꝰ. Item quero quot ſunt cauſe ex quibus frater poteſt fra trem exheredare: Reſpondeo vt glo. Jaco. Butri. 5 £ cauia Ex cauſa pᷣteritionis vel exhe Nac redationis irritũ eſt teſtamẽtũ NVBtum ad heredis inſtitutionẽ/ non qᷓ;tum ad ee AHalia. h. d. ¶ Continuãt quidã hãc aut᷑.ad mate⸗ riam/⁊ tunc venit coꝛrectiue:qꝛ ſᷣm materia iſtam ꝓpter . exheredationẽ filij non erat teſtamẽtum irritum:ſed irri Teſtm̃ qi tãdum ⁊ legata non valebãt/hodie valẽt:⁊ eſt irritũ ſᷣm irritatur. quoſdã ipſo iure:⁊ ſic in duobus coꝛrigitur materia ſcilʒ in modo rũpendi/⁊ in effectum rumpendi ſᷣm alios ctia hodie non eſt ipſo iure cautũ:ſed legata valent:⁊ ſic ma⸗ teria iſta ſolũ in effectu rũpẽdi nõ in mõ rũpẽdi:⁊ ſi hoc ẽ q̃re ponit᷑ auctẽtica ſuꝑ iſta lege: Rũñdeo qꝛ pᷣncipalioꝛ eſt in titulo/vel ponitur poſt titulum:vt adijciatur titulo non legi.Alij continuãt ad.l.codicis/⁊ tunc venit addẽ⸗ do: quia addit foꝛmã exheredationis.ſ.cum expꝛeſſione cauſe. ¶ Modo pone caſum in nube vt littera ſonat. ¶ Ex tex.lcauſa exheredationis nõ dicit exhr̃datione vel ex pꝛobatione cauſe exhr̃dationis:ſed ex cauſa exhe⸗ redatiõis:⁊ dictio ex/ denotat cauſam materialẽ imme⸗ diatam: vt.l.j.S.ex incendio.ff.de incen.ru.nau.⁊.l.ſi eo tpᷣe.ff.de pecu.⁊ hoc ꝓderit ad id qð j.dicam. ¶ Op. qꝙ legata oĩa deficiant: vt.l.papi.ff. de inoffi.teſt. Sol.ſᷣm quoſdã illa coꝛrigitur.Alij dicũt ꝙ aut exhr̃da tio fit cũ expꝛeſſione cãe:ſed tñ non ꝓbatur/a tunc habet locũ.l.papini.⁊ nõ coꝛrigit᷑.aut cauſa nõ eſt expᷣſſa / ⁊ tũc habʒ locũ hec aut᷑.⁊ eſt ratio:qꝛ quãdo teſtm̃ tenet ab ini⸗ tio legata ſumũt robur ab eo:⁊ ideo ſi poſtea caſſetur te⸗ ſtamentũ /opoꝛtet ⁊ legata caſſari. Sed q ab initio fuit nullum/ tunc cũ legata capiãt robur a ſe ipſis nec irri⸗ tãtur in conſequentiã teſtamenti ſic eſt quia cum cauſa non eſt expꝛeſſa/teſtamentũ eſt nullũ:⁊ ideo non vitiant legata que a ſe ipſis robur ceperũt non a teſtamẽto.Sed quãdo fuit expꝛeſſa cauſa ſed non ꝓbatur ab initio tenet teſtamẽtum:⁊ ideo ſi poſtea rũpatur vitiant᷑ legata q̃ ab ÆM . ſiltet mritt tutio ſclel en dreeenſin wuifrpe ſinuus ep ſilegune elilſrbi enocril Pinkitutiot nmpthumn oroaut 6 Cnnobaen Gdai ol fentum vali eoſipolt arqliaber lkkactoe lus gno n lere pꝛedict ſtüjtur omm Nel fina . ſrchmhe h nlon nl gvidan lolhumohi ſetbalegis n s cuſare lk noncone heredationie ſorett cömit ſiergo . turteſtamè Matiuitate: tur⸗prima ſitperfean beros ytl. mentis So AA danuin tris matris ltegrliiifft gloavlurde voſuntoperan mptopriürat⸗ t hübus de vn ſßͦ ſogvepꝛopri 6 deurpoerhe tanti. Du corpoꝛen fonepr non Centica.ride lligamus de in tſideili. chcepsper launder lexi Metloqui in liteſamnetu ntmn Pten inis nttere iſt gnicanſan Mnnſueſalibe heherloci aungtigogn kitpoteſtat 1 Dlcunt n ſnon e unmgun mnutter in tic Se Rrchſlo nalhodgi⸗ Gſti e So ei lonisfi, n leflitdatz mnünuln lsV ccinilk USnonen o depẽdẽt. ſimile in.l.iiij.in fi. ff. efeknſe de iniuſ. teſta. Sed l iiij. in fi.f. ð lib kopen tur iſt Sed hoc non e.⁊ poſt! , Bnnge tur iſtitutio et iã ab initi videt᷑ verũ ſthu. 7.l. ij. ta ali uſcecit dicil. .l. eam quã initio nõ valẽtl qꝛ vbicũqʒ vitia⸗ à alia foꝛma. ſ. q inn gie nez ſinilitudo ſaeicomit 7 èð Enon —.————— pᷣſſione:⁊ ideo cũ ſit nſeitennn Biadtt per Die liitif itutionis 2 re codicil . fi. efectus ĩ materia ſi nõ io eſt nulluͦ :ſed ſi eron de for̃a ariccket ſtituti per dic. l. iuij. qꝛ nis ⁊ ſubſtitutionis nõ eſt c toctuoi Materia ſ n pb nullũ: ſed ſi exᷣmatur eſt tnir ſtitutus valere dato g iſtitutio eſt cõditionalis i xiaccces Jn et ciſn marcrizlé to ab initio tenet nã RN us repudiet viti cpiſtitutio viti nalis in⸗ hic di er denotet cmmn atcrigls imincdiat . inhel ſed legat et vitiak oigo iſtiento drenet, nõne ſi i. hic dicat te ncen. rui. nau. ?.l.ſi eo tẽp igta. vrl.·5. ldin toe dic. gata non poſſunt ſubſi itutio ⁊ tenet ſub ſi in⸗ pſſa ⁊ nõ x. ex cà exheredati l.ſi eo tẽpoꝛe. de J„e Ainani dic.l. liij. vbi nõ vi ſubſiſtere ſin ſubſtitutio pꝛobata nõ vici ationis iã ſi hret lo e pech. Urcii od ſtitutio. qꝛ i 0 vitiat᷑ ſubſtituti e teſtamẽto / ni ſz ex defec nõ viciaretur teſtm hret locũ in cã eiiſſcih⸗ ſtitutio.qꝛ illud nõ ↄtingi itut io:ſi nulla eſt nec ob. tũ ecol tu pꝛobatiõi ur teſtm̃ ex cauſa pᷣ ca ex nee ab inſtitution ↄtingit / qꝛ ſub la eſt ab initio i econtra.ſ.hab 82 hec placet 3 pter itiõis lpte in ult. one: ſed ea rati ſtitutio tũc nõ in⸗ batur: abeat locũ hec at .Alia eſt opini re rumpit pꝛim ratione qꝛ ũc nõ depẽd tur: ⁊ eſt ratio:qꝛ ſi i hec aut᷑.qñ cã expᷣ pinio ꝙ to elbere, um gradum: ſed i poſthum d oren enarae ere t. qñ cã expᷣmit᷑: ſed nõ iͤirenine teſtato/aut um:ſed illũ ſi us non ſolt putetur:⁊ ideo oĩ atoꝛ nõ expꝛimi led no. lnn aut cauſa teſtati ⁊ i. ubintrat ⁊ veni im Seg qñ exp: deo oĩa vici pꝛimit cauſam doſichit ar er her nmope eha venit ab in⸗ äs nq kheſfne Sed qui ec opinio per leius q; poſſunt cõcurrere putetur defuncto mſiperesnsphaeaune cein bboſfimnag, 1qui volunt ſuſtine l. eius qui ff. d urrere hic qð no cto / ſy heredi:⁊ ic pbat:tunc nil eſt qo im ſdeſcine, mentum validum i ere aʒonem dicũ de lega. p̃ſtan. ſit qð non placet.Alij di: ⁊ ideo ſola inſtituti q im Caäimn rigeo ſi poſt n in ſpe: qꝛ pote ũt ꝙ ibi erat teſta⸗ in expᷣſſa/⁊ nõ de ij dicũt ꝙ hec aut᷑ itutio vit iatvt ſioneinien leo ſi poſtea rũpatur rũ rat eſſe ꝙ non a⸗ rela niſi i Pbata ſiue nõ ut᷑.loqtur ſiue cauſ rt innin cet: quia hec ſi ur rüpuntur omni ea ende eenel nret ſranres expꝛeſſa:⁊ ſic ho ne cauſa n imni er auiscec utarls al Mir⸗ omnia: quod wſi pec hon ſernſr Morab i r ſic hodie ceſſet Achicdaänen poſt facto ex cauſe ab initio eſſe n non pla⸗ ibiſi on ſeruentur vici pter tex. ꝗ dicit in er d⸗ Gchipenirn tius cauſa que habet ficti nullum vel dici ibi ſi hec oĩ ntur viciat᷑ in totũ:li icit in coꝛpoꝛe hosttgen quod not.in.l.fl·‚j. et fictionẽ re dici ex poſtpoſi a non.i.nulla n totũ: licet qds ex Hoee oſlgbnie nere not. in. l. fl. de ſe onẽ retro: vt eſt ibi. poſtpoſita ſi ulla fuerunt ob Jas expona iſteni ere pꝛedictam opinionẽ en. paſſis. Sed ſi ibi. ar. lerevni igno vniu erunt obſeruata cum nt in vitiãtur omni pinionẽ / di . Sed ſi velis ſuſti vniuerſali uerſali vel indefinitot um negatio legſegin⸗ tiatur omnia niſi ſi ic ꝙ vbi vitiatur i uſti⸗ ⁊ per oñ i negatiue q̃ſi di efinito faciat equipot egſſegni⸗ vt. l. fina ſ de cod bnane dic pbi virlarur inſtiturl per ↄñs n ue q̃ſi dicat.i. ciat equipo liznnchen fina. j..de codict petitio ab int itutio / ſtĩ ipſo i on ꝓbata tũc ſi ſ.ꝙ non fuit cã Poe kiscntm lex q;tum ſ r cheritio ab inteſaro ab homine di ipo anenſlg an et uulu n Erideo cä expꝛeſſa erparnlitn op. q yomo: vt. l. non i ge vt hic. nam tantũ ine u:qꝛ tex.dici ũ an irritandũ:⁊ di St id eo q̃ro an ſit te balliheſe op.ꝙ nullo m n in poſſibili antũ poteſt . tex. dicit in ndũ:⁊ dicũt an ſit te boc nirn cunt qui odo debea ili. f de pactis. ¶ Ite lia eſt ir aan ecdPoꝛbet icüt qdam ꝙ irri ri uidam i tur legata.vt.j.titu.j. is. ¶ Item Alia itadũ/1 uacuari ⁊ exponũ irnitan⸗ eſlſeoct⸗ boahe ꝙ üla coꝛri vt...titu.j.l.j. Sol.di Bligopioafe Nonunt ex ci.ſexn xponũt hic irritũ ditr oſthumo:hici igitur. Tu di u. .l. j. Sol. di⸗ qui pinio eſt ⁊ veri ex cã.ſ.expᷣſ⸗ c irritůᷣ Comztrarie hic in nato r. Tu dic ꝙ ib r quia eſt verioꝛ ꝙ h nia non Lontrariie verba legis qð patet.cui enin iloquitur in defectusi ÿ. hic loquat qñ teſtm pꝛzohatae ſtotenetnn, hoo aec nec lex. vt. l. ſi vero⸗ i enim non conueniũ ponazʒ ex c n foꝛma ⁊ expona qñ teſtm̃ eſt null . enetben uſare · S omni vero · S. de vi nueniuüut auſa. ſ. obmi rbons irritu mum ödicpern aut, non eoõ omnibus. de iro.ff. ſo.matri aut loqmur iſſa.iſ Circa m pꝛopꝛie ⁊ ex W Geon eénemnnpocdtvumornt hie voitu ä e mare acpenne heredationi poſthumo:qꝛ hi Sed verba hui pꝛimitur:⁊ tũc lo edatiõe. ⁊ in illa di riam collige tionis:ſed qꝛ hic dici uius nullũ cũ ſi 1⁊ tũc loqᷣtur hec in illa dic lige . poteſt cõmi poſthumus c⸗ itur ex cauſa e gi ũ cũ ſit de ur hec aut. ᷣm verã o . aut ca non nrnig ſta. H quis in ue exhr̃dationis non Lürun oll vapinian in foꝛma ⁊ Palenelen opi.qꝛ teſtm̃ eſt “ tur meinhn nengenne quãdo egige velnanite rf Kecen rüpegieg ſongiele rũpẽdi keceaef ea rortt⸗ eetrnptt natiuitate: ⁊ id ab initio: ſed mus pꝛeteri⸗ ã expſſa hͦ nõ pb ie legitima pᷣſtã tie dr nul⸗ .— iuitate: ideo legata e iſed eſt rum teri⸗ per qrel pꝓbatur ? ima pſtat/ olim nõ nbethtnene tur: pꝛima ratio pl gata cum ab initi pendendũ eiꝰ qrelam ⁊ lega r⁊ tũc teſtm̃ tene nõ.aut wtakft ur:pꝛ o deenccar net ſol in eff. gata debẽtur i enet. Sed rũpit encens un ſit perfectum ⁊ placet. ¶ IAtem op. ꝙ li pendeãt vitia⸗ Sedi effectu rũpẽdi P⁊ ita.l.papini bituf. ene or “ tum ⁊ non ſit c p.ꝙ licet teſt iti⸗ Sedim rũpẽdi:qꝛ le papinianꝰ. coꝛrigi 6 2 Xi⸗ onſultiſſi la:tamen valet inte pitur ſicut oli ndi non eſt co ur hodie/ olim nõ ppoittütin mentis.Solu.ibi fi ima . S. ex im let inter li ut olim:⁊ ſi coꝛrecta:qꝛ im nõ. Neſtuelimn ad dãnum. i fit teſtamẽ perfecto.S.d lũ an ꝙ rũ ⁊ ſi queras q̃ vtili qꝛ per q̃relam rũ⸗ 1siliͤtat danum. Mod ẽtum ad fa de teſta ſpaciũ pat per q̃relã: Rñ ilitas eſt fili ur Pe rlnarris gtaga erO fauoꝛem ſuoꝛum / hi baciũñ.xx relã: Rñdeo: filio ꝙ dicat ffaterputn matris:quid n loquitur i oꝛum / hic x. an. ad rũpe :qꝛ ad dicendũ nul . atris? quidam ꝙ ſi r in pꝛeteriti autloqmur de p ũpendum ꝑ q̃re icendũ nullũ ſco. Vunn cte. ar.l.iij.ff. de offi ꝙ ſic. qꝛ hec lex loqui ritione pa mur de pteriti 1 qrelam hʒ qui hʒ o B. ꝙ loquit i.pꝛeſid. ⁊. l.pꝛeci oquitur indiſti vere ⁊ fiete vt eſt i one/ tuc dic ꝙ ef 3 quinquenniũ: lo i aauikur de hꝛerer tlono pfi publi.Alij dicũ iſta nõ loqui ta patre ⁊ p li m pꝛeteritio ti tüeſt teſtni P perari pᷣm epr̃is tantum: Alij dicũt vt ſuus p quit᷑ hec le atre ⁊ ꝑ lineam m ritio tionum qͥt uchn .e anropemg⸗als ic vti enndia eakuum: Je gugo verhe lus bceraus olcat nulier emgne eam maſculina ⁊ ſüt ſpẽ noniunn eeteri⸗ uili. Beabolſtendi Tenin ecrumnontrahi rba poat per cõtre s dicat nullũ em⸗ o hut locũ i ſut ſes. Monc Pꝛeteri⸗ 1 ibus. d ſic vt. l. ſceuola.ff. ntrahũtur ad per cõtra ta ullũ emancipatus p̃ᷣt iura anti ctde nopſens ill de vul. ⁊ pu. Sed ita ei ad trebel r de le. p T legata pꝛeſtã ipatus pteritu. 1 . tiof ae peopeic diel ed ita eſt el. 7. l. verbis ci⸗ e p̃ſtan. Qued pꝛeſtãtur quibuſdã ritus rum⸗ derisiſtange q dicat. bet pꝛopꝛie dicitu ſt ꝙ pꝛeteritio ci⸗ la q fi aom en tur quibuſda pſonis pti ülamg dicor, bettu ben erb ur pꝛeteritio ill o pꝛeſens eft p lit a matre ⁊ ab alij pꝛeteritio vere ſz fi bionis p ti. Rirritunn tur tantũ eredatione:⁊ i illa matris . . teritio fi „ alijs ꝓ li vere 1ʒ ficte nõ EI errefniß in c u dic ꝙ loaͤtur dei ic de illa patri et lo ae bf Perhercaationelake ven Keenſic in coꝛpoꝛe vnd oqᷣtur de illa matri patris loqui⸗ teri ocum ꝗᷓrela. Hodi xheredatione iure v were eſt din ue ctentic Aerae irvoreſtuen oguirur de peete⸗ aras. Sed diclt nulli⸗ renm ie Ahrremetſot⸗ in tali pᷣ⸗ gvalenttlen telligamu um volumꝰ ſubſti i hoc in iſt in hoc coꝛri ũ teſtm̃ê/⁊! tione nec agit Nanlin telligamus de pꝛeteriti mꝰ ſubſtin a au ta in ꝛrigik ti. de le. P egata debẽt 281 öͦtipicett tur. v ſic ve illa eritione ere opoꝛtet ꝙ in⸗ a in pᷣteritione: pſtan.ſed ſi ur omnibꝰ di deine⸗ ilta que fit a ne lne nio erhercddattone Fade tione ? agirur chrela ca eſt ersanleenr, foꝛma ſeru⸗ tadheinurtiil locum hec lex tncam feminins BFeema materno:⁊ ſic ¶ Wodo qro qua . omnia releinduut ur ꝓ exhereda lnncſtentetl poteſt loqui in pꝛeteritione nacl naſrauelt⸗ an habeat dã ꝙ condic.ex ha nione erentur hecl nil pᷣſtatur. ſan u⸗ quia oaui: invoſhum vt dixi Enaleikort ⁊ dic ꝙ nõ k ↄdict.ex es egferi nen lex valicket Rac icunt ꝗ Legata q̃ᷓ tlineſona. irritum. Pꝛet itio tenuit qð tione: pꝛim onvidetur bene di quis argent. gata arg. actio ngacha⸗ runm. erea poſt t qð non patit 3 2no letur bene dictũ: quia vbi . de donatio. Actioe de⸗ dictatrtu dinis cõmittere: poſthumus nõ põ itur verbum n effectum non⸗ eũ: quia vbi lex vali atio. ſed bẽt peti⸗ cderaltt teſt. quã arten yt. l. ſi quis in ſuo, l cauſam ingratitu⸗ ſa confirmata vt.l agttur ex lege iier valicat cauſanr berr 1tunutl n habeat locũ i Et reſpondeo ꝙn n loquitur eſtamentum . ctis. Cum ergol tatione. cum dixi ꝙ n ſuo ⁊ emãci on. ¶ Item ergo ex ipſo te quantum ad oĩ go lex hic co dican. ber ixi ꝙ loquitu cipato: R quero ſt teſtamento vi oĩa excepta inſtitut To i, itur de pꝛeteriti Reſpondeo ſic.quia amento ſalti ento videtu cepta inſtitutiõe: ifbeinfin, eat in poteſtatẽ: eritione matris/⁊ i ic. quis t ſaltim vtili. ⁊ ſi di ragendũ ⁊ ſic acti noc⸗ atum : patet ꝙ non tris/⁊ ipſa nõ ha eſtatoꝛ:ergo ni 2⁊ ſi dicas qũ ⁊ ſic actio.ex te cötg unthin 4 Item quero i refert int. nõ ha Rñ go nil debet quo hoc: qꝛ fingi “ nenn ex?? die quero in qua er ſuum emãci ſideo olim fi valere.l. ho fingik demẽ turſemneh unt quida exheredat ãci-⸗ reſcindebãt᷑: ngebat᷑ demẽ c coloꝛe.ff. de inoffi 5 auſa no lam ꝙ loquitur i iõe lo quatu eſcindebãt᷑: hodie fij demẽs quo ad oĩa: de inofft. te⸗ ſ i:tamen :? licet quid edatione fa utionẽ heredis:7 gitur demẽs ſolum eo omnig ffintt pu poteſt ſuſtineri dam obſtent hui acta/ gr. 5S heredis: ⁊ ideo ſolũ olum quãtum ad in ſortr pugnat tex. i eri: vt dixi uic opini S. de epi. au. autẽ. li ſolũ quantum ad um ad in ofenalrt ri ex. in coꝛpo 4 ixi/ placet — . 10 2 teſt autẽ. lib um ad eum ☛ it aliquid. Sed ꝛe qui dicit t. ¶ Itẽ huic eſtm̃ 3 diffinitionẽ eri. ⁊ ſʒ hoc erit mi vitiatur githiiii, tur! Sed dic eu tit euacuati qᷓſi ab initi re⸗ tis cum inſti ionẽ teſtamẽti.nꝗ erit mirabile qð erit tur hec opinio ſi nacuati ſcilicet i qñ ab initio fue um inſtitutiõe hr̃di Eti.nãꝗ teſtm̃ eritt. e qð erit eiioluli ““ ſit vbicũ icet ipſo iu ue nchleredis:pigiti. hrdis.at hic eri m̃ erit teſtati lei⸗ quod agit᷑ bini q; defectus eſt i re. ⁊ pꝛoba⸗ . is:vidi tñ pꝛi „ dic erit teſtm̃ ſine i 0 men⸗ ucnn conſti ab initio ipſo i in foꝛma.redditur poni condicti pꝛidie dubitari an i ñ ſine inſtitutio⸗ nſti pec. Sed qñ pſo iure: vt. l. — redditur condictio ex.ł ubitari an in libello del Nio⸗ loſni venit 8 ed qñ eſt def. re: vt. l. j· eum qui eſt opi. verut x.l. an actio ibello deb 8 enit rũpendu defectus in materia tũ qui.ff.de bi. verum quia acti ex teſtamento: qui et pꝛo iſo is fuit data i eſt ꝙ foꝛma pᷣteritiõ tenet: ſed cit ret cauſa narrare i s non pꝛopon ain hoc rapiiton ſtamentü in. l. marimũ / qua pteritiõis ⁊ exhr̃da cit teſtm̃ ⁊ m narrare in libello: ? dice nuntur in libello mtleemi⸗ amentü nullum: ð expᷣſſa q̃re neſiſin crperedhanut:nualises erhert darlo⸗ ros: modo eſt ad ai⸗ eanſ certã ac.p eui Tc. ? ſufficit ca erhere dar ote eden.Et ſi dicas qũ onit iuxta illa ꝗᷓ dixi i ã expᷣmi vbi quo hic pᷣſupponit in. l. edita. S. de “ certã actionẽ cũ de Ciiij De Liberis pꝛeteritis. Fo. XX. S Bultrigarij Becũda pars ſu per Bexto libꝛo Codicis B —— g. ſ hoc ſit opinio.Rñdeo eſt certũ in iure lʒ nõ ̊ ad nos:nã fuerit dictũ teſtm̃ nullũ/a hoc fuit determinatũ hic.Alij ( vna iſtaꝝ actionũ locũ hʒ non plures nec abe. Modo qᷓ dicebãtꝙ ab initio teſtm̃ erat nullum:ſed de eqtate pꝛeto niennnn ro qͥd ſi dixit teſtatoꝛ ſi nõ valet iure teſtamẽti valeat iu- ria recõualeſcit:⁊ de hoc fuit maxima qõ.i¶ Itẽ op.ꝙ eti n rgon re codicilloꝝ:⁊ alteriꝰcuiuſlibet vltimevolũtatis an po- am ſi ſit mõſtruoſus tñ rũpatyt.l.qreret aliquis.ff. dever Teſtm̃ an innſegi terũt peti legata vt ab ĩteſtato: videt᷑ ꝙ ſic ꝑ.l.fi de co⸗ bo.ſig. So.vt glo.⁊ ſcðᷣa ſo.nil valet:quia tũc nõ ſuccede rũpat mo⸗ iusadi, dicil.⁊ qꝛ hec aut᷑.loqᷣtur tm ex teſtamẽto. Tu dic ð. du⸗ ret nõ ea rõne/qꝛ mõſtruoſum: ſed q; ex aĩali ↄceptum ⁊ ſtruoſus. ugff plici rõne:pᷣma qꝛ vt dixi iã valet iure teſtamẽti:ergo nõ nõ a teſtatoꝛe / niſi tractaret᷑ de ſucceſſione matris:⁊ideo Aitam valet iure alterius voluntatis. Pꝛeterea illa verba tunc pꝛima verioꝛ. , tn iaiſ locũ habẽt cũ teſtm deficit rõe ſolẽnitatis nõ ſi ꝓpter eex (Bid am Caſus omiſſus relinquitur iu lne eet⸗ heredationẽvel aliã cãm.¶ Modo circa hoc quero teſta ä eri cõi niſi ſiłis ſit expᷣſio.h.d. ſencſ e toꝛ dixit ſi nõvalet iure teſtamẽti valeat iure codicilloꝝ. dS Vel dic ꝙ in benigna interpᷣtatiõe de eqtate titovſd, ¶ Modo q̃ro de duobꝰ. Pꝛimo an ſi debet rũpi teſtm̃ ꝑ Rſubaudimꝰcaſum omiſſũ. Vel dic vbivba ſunt nnßhſie Teſtm̃ ſi qrelã valcat iure codicilloꝛũ. Scðo an ex cã fideicom⸗ ambigua ſic debent intelligi vt res potius valeat q; pe⸗ nnietſut rũpat᷑ ꝑ q̊ miſſi veniat hr̃ditas reſtituenda ſcripto per venietes ab reat. hoc dicit. ite 8 4 relam an inteſtato. ¶ Circa pᷣmũ dico ꝙ non valebit iure codicii⸗ ¶ Oop. caſus omiſſus relinquitur iuri cõi ⁊ habetur ꝓ teuſben poſſitvale loꝛum:qꝛ ia valuit iurc teſtamenti anteq; rüpatur ⁊ teſta omiſſo: vt.l.cõmodiſſime.ff. de libe.⁊ poſthu.ſed hic omi⸗ ſiabſinenn re iure co⸗ toꝛ fuit locutus de pᷣſenti dicẽdo ſi nõ vʒ.ſ.modo:aut tůc ſit caſum:vt pʒ:ergo habetur ꝓ omiſſo / ergo filius hẽtur ur tVrama dicilloꝛũ. valebit. Sed aduocati faciũt hodie apponi ĩ teſtamẽtis peectceito ⁊ ſic rüpet teſtm̃.Sol.dicunt quidã ꝙ hic ca⸗ ſirtarur pre ſi nõ valet vel valebit in futurũ iure teſtamenti:⁊ tũc va ſus omiſſus ſiłis eſt expᷣſſo ideo cõpᷣhẽditur in expᷣſſo. ereditate leat iure codicilloꝝ.nã verbum vnius tẽpoꝛis non extẽ⸗ vt.l.gallꝰ.S.qð ſi his.ff.de lib.⁊ poſthu.⁊.l.ſi extraneus. Inlheredͤits ditur ad aliud tpᷣs:⁊ ideo opʒ ꝙ expꝛimatur.vt.l.verbu; de cõdic.ob cauſam.Alij dicũt ꝙ etiã nõ eſt ſimilis expᷣſ⸗ Uütamnontt erit. ⁊.l.verbũ opoꝛtebit.ff.de vᷣb.ſigni.⁊.l/ſi a colono.de ſo tñ ex benigna interpᷣtatiõe ſupplet᷑. Nel ſᷣm dñm mar. ſodointellig vb. ob. ⁊ tunc rupto teſtõ ꝑ q̃relã põt valere iure alterius hic verba teſtatoꝛis ſunt ambigua ⁊ poſſunt referri ſic ꝙ lificio pꝛeto voluntatis. ¶ Circa ſecundum dico ꝙ in caſu nr̃e legis ffiilius erit pꝛeteritꝰ ⁊ ſic referri ꝙ non:vt pʒ in glo.In du ſ qönomen non põt ei reſtitui ꝑ fideicõmiſſum:qꝛ ſicut olim nil pᷣſta⸗ bio ergobenignioꝛẽ partem eligimus vt ſic inſtitutus vi liulianif batur qꝛ fingebat᷑ demens quo ad oĩa⁊ ſic iure codicillo deakt ar.l.quotiens.ffde rebus dub.⁊.l.in ambiguo.dele uuiaslibeſtal rum valere nõ poterat cũ demẽs non poſſit plus codicil gi.⁊.l.benignius.¶ Itẽ op.de.il.j.S.ſed ⁊ ſi quis ventrem. ſera ctumn lari q; teſtari / ita en guarum g linſtituffone boie finga ff. de venĩ poſ. mitten. So. vt glo. Mlitarius hi tur demẽs non debebit ei ꝑer fideicõmiſſum reſtitui cum . 6adrino demẽs nõ potuerit fideicõmittere. vbi aũt ex defectu ſo D C. lure d elib erand 1. VB ubz 1. dſfriſaüe lẽnitatis nõ valet iure teſtamẽti:tũc aut idẽ vitiũ eſt cir ¶ Quia in teſtamentis de quibus dictũ eſt.S.opoꝛtet eẽ cnüͦſti⸗deh ca codicillos:vt qꝛ nec quinq; teſtes affuerũt tũc nec iu⸗ h'rqdes inſtitutos.vt.l.non codicillũ.S.de teſtamẽtis.qui trichzträſmi re codicilloꝛum vʒ. Sed vbi ſufficiens minus adeſt pꝛso heredes hñt deliberare:ideo ponitur hic titulus:delibe⸗ Scdinyltrar codicillis:tũc ꝓpter illa verba ſi non valet ⁊c. valet iune rant aũt qñq; de adeundo ⁊ ſic hereditatem acquirunt: hodierede codicilloꝛum etiã ſi teſtatoꝛ non appoſuit verba de futu⸗ ideo etiã hoc hic ſubijcit.quãdoq;de repudiando:⁊ ideo iitt adoes:e ro cũ ab initio nullũ fuerit iure teſtamenti / ⁊ iure fideicõ ſubijcitur titu. ſequens. . miſſi eſt reſtituẽda hr̃ditas ſcripto per venientes ab ĩte⸗ Per J apat Emẽcipata ꝑ actũ Oddit ſtato.vt.d.l.fl.j.de codicil. E P E. ſnerationis vel ma ts lixʒeti ert B uImi fig Pel EEEnumiſſionis non fiet heres. h. d. e ſistubillisn De poſthumis pꝛeteritis ve 4 fiet heres h.d. le ſatil . C¶Op. ꝙ per actũ manumiſſionis qͥs i leins in exheredatis NMubꝛica Pefficiatur hercs. vr.. uk.f ve acquir. t ho otadne — S — Pp'fdi. alas incipit.l.ſi pupulus ·S. ſi ſer Eliſſtrurus = — oſt Agnatione poſthumi rũ E uũñ. So. vt glo. qꝛ hic in emancipato qͥ Gfiunecertind⸗o PEEEE P pitur teſtamẽtũ etiã quo Rm.olo aio nõ põt fieri heres: ĩmo opʒ ꝙ tt gideg⸗ ag inſtitutionẽ ⁊ q̊ ad legata. h. d. petat vel agnoſcat bonoꝝ poſſeſſionẽ.Sed in ↄꝛio loqui R ennmo, H. Op·ꝙ nõ rumpatur qͥ ad legata. vt tur ĩ ſuo q ſolo animo efficitur heres:⁊ ex actu manumiſ (aben S. ti.j aut᷑. ex cã. So.vt gl.⁊ vltima ſo. ſionis colligit᷑ animus cũ ille actus ei non cõpetit niſi vt 8 ll . 4 eſt vera / vt dixi in Zꝛio:qꝛ aliud ĩ poſft hr̃di. Itẽ op.ꝙ etiã emancipatus poſſit ſolo aĩo adire: Emãcivx Ammu o⸗ Rumo qꝛ teſtm̃ valet ab initio ⁊ cũ ipo lrũpuntur:⁊ dic vt ibi dixi. ¶ Itẽ opp. de. l. poſthumus.⁊.l.fi.ff.de iniuſt.rup.teſt.So.vt glo. vt in aut᷑.de hered.ab inteſt.Sol.hec coꝛrigit᷑. Sʒ an ſit tꝰ an poſ⸗ aliq̃ differẽtia hodie inter ſuũ ⁊ emãcipatũ. Certe gl.in ſit hidita⸗ Lpꝛo herede.ff.de.acqͥr.hered.⁊ dñs Mart.dicit ꝙ lʒ ſo⸗ tẽ adireſo 4 Xoꝛ ig Aut filius naſcitur aboꝛtiuus ⁊ nõ lo animo fiat emãcipatus heres vt ſuꝰ / tñ per facilioꝛes lo animo. Be⸗ UeIS9. rumpit teſtmvt hic. aut naſcit᷑ vo actus ſuꝰ efficietur heres qᷓ; emancipatus.nã dicunt ꝙ ꝑ Acem emittit ⁊ rũpit idem ſi nõ loquit᷑:aut viuo iſtos actus pios qui ſunt hic ſit ſpãle etiã hodie vt eman N teſtatoꝛe naſcitur ⁊ decedit/rũpit:ſed reitegra cipat? fiat heres per cos. ſed ſuꝰſit.¶ Itõ op.ꝙ etiã ſuus “ tur iure pᷣtoꝛio.vt.l. pxi. per manumiſſionẽ non efficiat᷑ heres. vt.l.iub · S. fin. ff. de 2a ¶ Op.· ꝙ natiuitas poſthumi non rũpat teſtm̃:vt.l.poſt⸗ acquir.hered. So.vt glo. Ael dic ꝙ ibi manumiſit ſeruũ Wita humus.ff. de iniuſt.rup.teſt. So.vt glo.⁊ pᷣma eſt vera. emptũ de peculio ſuo:⁊ ideo etiã nõ heres poterat manu Paſſt Poſthu⸗ ¶ Itẽ op. ꝙ teſtm̃ reuiuiſcat poſtq; nõ dicitur nullũ cum mittere.( Itẽ op.ꝙ per funerationẽ qͥs efficiatur hr̃s.vt ſeSo hi⸗ mꝰ rũpit ſtatim deceſſerit.vt.l.filio.ff.de iniuſt.teſt.So.vt glo.iun lL.at ſi qͥsS.pleriq;.de religioſis.Solu.ibi pꝛoteſtatio ſit fmnsyelnoy teſtm etiã gendo ſolutiones:qꝛ hic loquitur in poſthumo ⁊ de equi agd maioꝛem cautelam. ment actus ſi ilico de tate nõ recõualeſcit:ibi loquitur in nato ⁊ de eqᷣtate recõ W . Qui facit id qð ſi⸗ noninterue ceſſerit. ualeſcit niſi dicatur nullũ/⁊ eſt rõ differẽtie: qꝛ qñ filius Gm d eb itum. bi non competit ni ſlstnalt natus pꝛeteritur ab initio teſtm̃ eſt nullũ.Sʒ de eqᷣtate pᷣ KNſi vt heredi / videtur gerere ꝓ herede.h. d. Nepniiknt toꝛia dicitur pẽdere vt ſic recõualeſcat:ſi nõ dicatur nul 5 f Suus tranſmittit heredita⸗ bhaſſſpoc lũ cũ poſſit dicere.Sed in poſthumo pᷣterito ab initio te⸗ 4 J Tatx 18 tem non aditam / emãcipatꝰ las gtlihn net teſtm. Sʒ per natiuitatẽ eius rũpiturvt ſic eqparetur demũ aditam. h. d. ð oſſpoſeſinn nato poſtqᷓ; natus eſt:nec reconualeſcit eqᷣtatis pᷣtoꝛia ſi E,/SE& (LAg euidentiam eſt ſciendum ꝙ olim nõ po⸗ heſtktepüe decedit poſt moꝛtẽ teſtatoꝛis etiã ſi nõ dicat nullũ: quia terat adiri hereditas non apertis tabulis niſi a filijs:ho nnr ſgen hic nõ põt cũ ſic cito deceſſerit:⁊ ſũt hic in arg.ad qõnẽ. die quilibet poteſt adire.vt.l.vnica.S.⁊ cum virum·j de min Dnogen Statuto caucet᷑ ꝙ ſi pr fa ĩteſtatus deceſſerit filie dotenę cadu.tollen. . neenfenn de bonis pr̃is.ſi deceſſit teſtatus/tũc ſint ↄtẽte relicto ſi⸗ ¶ Item eſt ſciendum ꝙ hec lex videtur pꝛobare ꝙ ſuꝰ eſt Suus ett lunis grin bia pfr̃e. Mõ teſtatoꝛ pᷣterijſt filiũ:qrebatur an diceretur heres de iure ciuilivelit nolit:⁊ ideo hereditatem nõ adi hr̃s dein· ſprncyyp teſtatus vel inteſtatꝰ deceſſiſſe /⁊ dicebant qdã ꝙ teſtatꝰ tã trãſmittit / qð eſt cõtra cõem opi. gloſarũ que tenẽt ꝙ re ciuili. ir flſonplla⸗ nã pticipiũ inteſtatus dʒ ſignificare qualitatẽ ſᷣm tempꝰ intantũ per ius pᷣtoꝛiũ eſt derogatuz iuri ciuili ꝙ hodie ei Meſttun verbi cui adijcit᷑.vt.l.in delictis·S· extraneꝰ.ff.de noxal. non ſit heres niſi.ſ.ſe nõ ĩmiſcet.vt.S.ſivt ab hr̃di.ſe ab⸗ fnirre ⁊.l.ſeruoꝑ.· S. ingenui. de ſtat.ho. Ergo reqrit᷑ ꝙ tẽpoꝛe ſtineat.l.ij. ideo hic ſuntvarie lec.⁊ ideo pone caſum ĩ nu ee Wptliſer deccelſit eeẽt inteſtatꝰ. Sʒ tũc nõ fuit inteſtatꝰ cũ adhueno be: ⁊ per oppoſitiones patebunt opiniones. kirmun „„ S ſpenaenen Adieſbtein ni ig;, nicöit e⸗ oſinſti dergoffnze gitighin hicfnr iß, elſiemne nbeſtſimlige Valßndinn, poſſuntntfi vpzingagn ytſicinttne . nambignnn tſiquisfen .Rul iet or == Reteſtatmiſ e Dictinulvent dituten nin repudianenet Emicpenyr füneratioten. llipopcnsgtt thicin enmhn ionibersinog ne Gtnzoe lel Peſtſetiott ſcy/tiortr Petus inn fecnähotkt (Niopgen linee binmunin hensporentn istflunnhi = = S= 4 = S S S — Se= = 4 „ ucipetetne⸗ ¶ Op. ꝙ ſuus non trã ſmittat hereditatẽ nõ aditã ſicut nec emãcipatꝰ cum nõ ſit heres niſi noĩc licet nouo iure tranſmittat vtriq; ad ſuos: vt.j·de his qui ante aꝑtas ta bulas:ergo non eſt differẽtia inter ſuũ ⁊ emãcipatum qð eſt cõtra legẽ iſtam. Sol.dicit dñs mar.ꝙ hic in pꝛimo Suus an differat ab emãci⸗ pato. caſu ſuus adiuit. In ſcdᷣo emãcipatus nõ / ergo ſᷣm hoc non eſt differẽtia inter ſuũ ⁊ emãcipatũ:ſed inter aditam ⁊ non aditam:⁊ ſi diceres ꝙ ſit differẽtia vt vnus poſſit adire clauſis tabulis/alter non:hoc non eſt verum:quia idem eſt in vtroq;: vt dic.l.vnica.S. ⁊ cum lexꝗᷓ. de cadu. tol. æ ideo ſunt conſiderãda tria iura: nãꝗ eſt ius antiquũ anteq; ptoꝛ dederit bñficium abſtinẽdi/x tunc eſt differẽ tia inter ſuũ ⁊ emãcipatum:qꝛ ſuus eſt heres velit nolit: ⁊ ideo trãſmittit non aditam/emãcipatus non.⁊ ſᷣm hoc põt loqui hec lex. Aliud eſt ius mediũ poſt datum bene⸗ ficiũ abſtinendi ſuo/⁊ ſ̃m hoc eſt duplex opinio.vna do. mar. ⁊ vltramõtanoꝝ.ſ.ꝙ ſit heres re ⁊ noie de iure ciuili niſi vtatur pꝛetoꝛis beneficio:⁊ ideo tãqᷓ; heres trãſmit tit hereditatẽ non aditam ſi non fuit vſus pᷣtoꝛis bñficio per. l.hereditatẽ.ff. de caſtren. pec. Emãaãcipatus vero nõ aglitam non trãſmittit.⁊ ſic eſt differẽtia inter eos.⁊ hoc modo intelligũt legẽ iſtam. Alia eſt opinio glo.ſ.ꝙ ſuus bñficio pꝛetoꝛis non ſit heres re/ niſi ſe ĩmiſceat:ſed noĩe ſic.qð nomen facit duo.qꝛ cõfirmat tabulas pupillares vt. l. iulianꝰ.ff. de acquirẽ.hr̃di.⁊ facit valere fideicõmiſ⸗ ſoꝛias libertates:vt.l.cũ quaſi ·S.ſed ⁊ ſi qs.ff de fideicõ. liberta. q;tum ad alia habet᷑ vt emãcipatus cũ efficiatur volũtarius hrs:vt.l.nã nec emãcipatus.ff. de le.j.⁊ ideo nõ aditã nõ trãſmittit ſicut nec emãcipatus ⁊ ſic nõ erit differẽtia inter eos qð male patit᷑ hec Ira. Tertiũ eſt ius nouũ.ſ.ti.de his qͥ ante aꝑ.ta.⁊ ſᷣm illud eqparant᷑: quia vtriq; trãſmittit ad aſcendentes ⁊ deſcendẽtes ſᷣm glo. Scðmyvltramõtanos remanet differẽtia:qꝛ cũ ſuus etiã hogie re ⁊ noie ſit hr̃s niſi abſtineat tanqᷓ; aditã trãſmit⸗ Hrditatẽ pot adire qlibʒ etiã exneus ⁊ clauſis ta bulis teſtĩ tit ad oẽs:emãcipatꝰ ſolũ quibuſdã ꝑſonis. Ja. But᷑. Add it . Et dicit pau. de ca. ic in text. ibi etiam ltio. clauſis tabulis dicit glo.⁊ bñ ꝙ hodie qͥ libʒ etiã extraneꝰ heres põt adire hereditatẽ adhuc clau ſis tabulis teſtamẽti/de quo vide late bar.vbi locus ſuꝰĩ l.eius qͥ in ꝓuincia in.j.coł.ff. ſi cer. pet. ⁊ ſi dicatur ꝙ qͥs nõ põt adire hereditateʒ niſi ſit certus qualiter ⁊ qũo ſit inſtitutus.l.ꝙ ſi dubitet.⁊.l.ſed ſi de ſua.ff de acqui.here. que certitudo nõ poteſt haberi niſi inſpecto tenoꝛe teſta⸗ mẽti. Rñde ꝙ ad hoc vt heres poſſit adire non requirit dʒð certitudo pꝛocedatur ex inſpectione teſtamenti ſatis eſt qð etiã per relationem alioꝛum habeatur:ita declarat in. l.is poteſt.ff. eo. TIi/ Filiuſfa.hereditatẽ ſibi delatã qrit S 10. ſi eius noĩe geſſerit pꝛo hr̃de.h.d. XOppo. ꝙ hereditas patri qratur ⁊ nõ filio: vt.l. placet.ff. de acquiren. hr̃di. Solu. hic lo⸗ quitur de iure nouo. Jaco. But. : : 2 S R NNWEiI1 Abi pupillus eſt infans ſolus tu R B tuit. toꝛ poteſt adire:vbi eſt maioꝛ in⸗ ꝗfante requiritur actus pupilli ⁊ tutoꝛis aucto⸗ ritas. hoc dicit. ¶Dp.ꝙ uõ ſit neceſſaria pupilli volũtas: vt.l.ſi infanti §·fl · .e. So. ibi eſt ĩfans / hic noͤ. ¶ Itẽ op. ꝙ nõ curet᷑ ſi ſit infans vel nõ.vt.l.pupillus.ff.de acqᷣrẽ.hr̃di.So. aut in⸗ teruenit actus pupilli/⁊ non curo ſi ſit infans vel non. aut non interuenit:⁊ tũc curo an fuerit infans ⁊ ſufficiat ſolus tutoꝛ.aut maioꝛ ⁊ non.⁊ ita debet intelligi hec glo. ałs ↄtradiceret illi que eſt in.l.bonoꝛum.S. qui admi.ad bo.poſſeſ.po.ſ Item op.ꝙ non requiratur tutoꝛis aucto⸗ ritas.vt.l.q;uis.ff.de acquiren.poſſeſ. Solu.aliud in bo⸗ noꝛũ poſſeſſione / nec ibi qꝛ lucrum ſolum affert / aliud in hefditate vel bonoꝛum poſſeſſione:que etiam dãnum af⸗ ferunt. ¶ Item op.non ſufficiat tutoꝛis auctoꝛitas.vt.l. cum in vno./S. tutoꝛ.ff. de appella. Solu. vt glo. Item ꝙ non requiratur actus ⁊ volũtas pupilli:ſed ſufficiat ſola Hr̃ditas an poſſit iri ſine volũtate ſeu actu. voluntas.vt inſti.de heredum.qua.⁊ di ·S· fi. Sol.vt glo. Item oppo.ꝙ non requiratur eius actus nec volũtas vt.l.ſi pupillo.ff. de bonoꝛum poſſeſ.Solu.aut quero de volũtate/a tunc aut pupillus eſt infans ⁊ ſolus tutoꝛ po teſt acquirere. aut maioꝛ eſt infante.⁊ requirit᷑ etiam ac⸗ tus pupilli / et voluntas / vel voluntas ſola. Aut quero de bonoꝛum poſſeſſione / et illam poteſt querere tutoꝛ ſine pupillo / non pupulus ſine tutoꝛe.curatoꝛ tamen 9₰ Jure deliberani. Fo. XAX ei non põt auctoꝛiſari:vt dicta l.cum in vna.⁊ ẽ rõ:qꝛ bo noꝛum poſſeſſio hʒ multum facti:aut factum tutoꝛis re⸗ pꝛeſentat pupilli:vt.l.interdũ ·G.qui tutelã.ff.de fur.⁊.l.qͥ fundum.S tutoꝛ.de vſuc.pꝛo emp.⁊ ideo ſolus tutoꝛ que⸗ rit ſiue pupillus ſit infans ſiue maioꝛ. idẽ ĩ trebellia nica reſtitutione:vt.l.ſancimus:jad trebelł: ſecus in hr̃ditate q hʒ multum iuris/aut quero de poſſeſſione bonoꝛum et illã ſolus pupillus poteſt acquirere:vt.d.l.qᷓ;uis. Ad d itio Adde ad iſtꝗ.l.que notãtur ꝑ moder.in *l.bonoꝛum.S. qui admitti ad bonoꝛum poſ.pñt:⁊ q̃re potiꝰ pupillꝰ põt ↄhẽdo ↄditionẽ melioꝛẽ facere:vt.l.pupil·S.pupil.ff.de auct.tu.ſʒ adeũdo hr̃dita tẽ ſecꝰ ꝙ nõ poſſit ſine auctoꝛitate tutoꝛis iuribꝰ vulgari bus:vt in· S.j.inſtitu.de auctoꝛitate tutoꝛũ: vide rationẽ per Petrum de bellapertica.Saly.per Bart. ⁊ ioã. fab. in locis per moder.allegatis hic de quo per eundem hic ac A in ſecunda colũna. S0 MESEHEAE IS& †seν α Solo actu quis efficitur JFauia tua. hrs/⁊ factus hrs hr̃dita⸗ at em regnutie hig⸗ . ⸗. Cölſgut 5. Es e ad iſtã.l.ſequẽ.ꝙ conſanguineus Cõſagui⸗ Ad d itio pꝛeſumitur ſcire fctã conſanguinei pꝛo⸗ neꝰ pᷣſumi cedit quo ad etatẽ:⁊ quo ad alia q̃ veriſimiliter ſcire de⸗ tur ſcire bent.l.octaui.ff.vñ cogna.ſecus quo ad ea que ſunt pacti fctã cõſan ſm Bar. Ange. ⁊ moder.hic.⁊ caue dum glo.hic dicit fal guinei. lit in ſeruis heredibus per.l.vnicã.S.de his qui ãte aper. tab.ſaly.⁊ do.Alex.repꝛobãt qlo.eo qꝛ.d.l.vnica.pꝛoce⸗ dit etia in his qui non ſunt ſui ptʒ:qꝛ loquitur etiã in ſuc ceſſione mr̃is:ſed tu dic ꝙ glo.non capit ſi uos heredes ꝓ pꝛie pꝛo ſuitate:ſed illo modo quo capit tex.hic in fl.inv. Ad ſuos hr̃des. Tñ ad.d.l.vnicã. rũde meliꝰ qᷓ gl. ꝙ loqᷣt i hereditate aſcendẽtiũ vł deſcẽdẽtiũ q̃ bñ traſmittit᷑ nõ addito beneficio.l.vnice.ſed iſta lex loquitur in heredita te trãſuerſalium. Adde bar.in.l.quicũq;.ĩ.j.coł.S.de ſer. fu.bar.in.l.minoꝛ.xxv.annis fkde minoꝛ. —r ereditas non adita non VER Do niam. trãſmittitur.h.d. W¶ Sp. de. l. pꝛoxia. S. e. So. ibi ſciẽs / hic igno rasS. Pꝛeterea ibi agnouit ꝑ actum hic non. vł ibi in auia pr̃na hic non. Pz; Icet Perpetuum eſt adire⁊ ꝑpetuum re⸗ Hpudiare niſi per iudicem fuerit refre⸗ nata pria ptãs ad inſtãtiã creditoꝛis. hoc di⸗ A cit cum.l.ſi curatoꝛis.je. . HW Mota ergo ꝙ iudex poteſt limitare tꝑs ſicut facit in. l. ſi eo tꝑe.de remiſ.pig.⁊ ſi hs non adeat bona capientur tãq; vacãtia cum poterit adire adhuc heres: ſed non re⸗ ſpectu creditoꝛis qui fecit ſibi ſtatui tẽpus vt.l.ij.immo l.iij. in flff.de bo.auc.iudi.po. Add itt 0 Adde ſm bar. poſt cy. idem bal. Ang. aofnnes moder. determinãtes ꝙ iuri imt ſcẽdi non pꝛeſcribitur longo tempoꝛe vt hic in gloſ. ⁊ ita tenet communiter doc. dum volunt ꝙ longiſſimo tempo⸗ re pꝛeſcribatur:teneas contrarium pſᷣm iaſo.hic dicens ꝙ iuri imiſcẽdi nullo tꝑe vnq; pꝛeſcribat᷑ mouet᷑ ꝑ vnũ fun damentũ cui nõ cadit reſpoſum quo in ſimili vtitur Bar. dum dicit non poſſe reſponderi in.I.ſi infãti·eo.nam fili us ſuus attento iure ciuili eſt neceſſarius heres velit no⸗ lit .· S.cj. inſt. de here. quali. ⁊ dif̃ ergo attento iure ciuili nõ poteſt queri de pꝛeſcriptione cum ſit heres:ſed iure attẽ⸗ to pꝛetoꝛiovidetur ſecus:qꝛ a iure pᷣtoꝛio hʒ bñficium ab ſtinendi.S. ſed his permittit pᷣtoꝛ inſti.de here. qua.⁊ dif. cum ſimi. Sed eſt aduertẽdum pm iaſo.hic ꝙ bñficiũ ab ſtinendi datum a pꝛctoꝛe non hʒ locum niſi vbi eſt vtile ft lio:ſed vbi poteſt ei eſſe dãnoſum ceſf at beneficium pꝛeto ris iſtud dicit tex.in.d.l.ſi filius qui pri.ff. de vulg. ⁊ pu⸗ pil. ſed ſi poſſet pꝛeſcribi eſſet dãnoſum filio:ergo quo ad hoc ceſſat bñficium abſtinendi datum a pꝛetoꝛe: ergo eſt neceſſarius:ergo impoſſibile eſt ꝙ pꝛeſcribatur: idem te⸗ nuit Ang. in. l. vnica. S. qñ non pet.par.⁊ ibi do.Alexã.in liij. col. ⁊ ſeq. ⁊ pau. de ca.in.l.fl:j de repu.here.⁊ ita eſt te nẽdum indubitãter communem opinionem ꝙ iuri imi ſcẽdi ẽt trigita ãnis nõ pᷣſcribat᷑timo nũqᷓ;:ad ̊ põdera iaſ.ĩ.ij. coł. vᷣſi. h põdero ego voluiſſe ⁊c̃. Icuratoꝛis. Add itio Adde ĩ terminis huius tex. eE ad inſtatiã crediteꝛum vel iſtũ tex.ſᷣ Suus ha⸗ bet duas vias vt Butrigarij Gcda pars ſup Gexto libꝛo Codicis legatarioꝛum petentium hr̃dem ſcriptum adire heredi⸗ tatem non põt iudex ſtatuere heredi de adeunda hr̃dita⸗ te quã ſtatuatur a pꝛetoꝛe ad ſuccedendũ:⁊ per iſta dicit ſe mille pꝛoceſſus deſtruxiſſe:ideo dicit bar.ꝙ ſi hrs ſit ð deſcẽdentibus vel aſcendẽtibus dʒ ſtatuere anum/alijs aũt cẽtum dies:certe ſi minus ſtatueret pꝛoceſſus eẽt nul lus pſᷣm bar.in.l.ſi quis heres.inſtituatur.S.j.per illũ tex. ff. de here.inſt i.⁊ in.l.ait pꝛetoꝛ.in pꝛinc.ff.de iure delib.⁊ in.l.ſi diu.ff.ex qui.cau.in poſ.ea.⁊ ſequit᷑ Ang. de are.in. G· extraneis.inſti.de here.qua.⁊ dif.dicunt Ang.⁊ paul. hic ꝙ pᷣ bar.eſt tex.expꝛeſſus hic.Sed tu dic ꝙ iſte tex.ni hil facit ̊ bar.qᷓ;uis dicat iudicẽ debere ſtatuere tpᷣs mo deratũ.nã tex.habes ad litterã in.l.j·S· fl.ff.de iure delib. vbi dicit tex.ꝙ tpᷣs ad deliberãdũ ſtatui dʒ arbitrio iudi cis ſicut hic:⁊ iñ dicit ibi.l.ij.que ſequitur dummodo iu⸗ dex non ſtatuat minus tẽpus centum dierum vł ano.de , quo puncto tetigi:⁊ibi ponit do.Alex.ĩ rub.S. de ſucceſ.edic.ſᷣm moder.hic. – 7 te Nec inopia/nec violentia hr̃dem ex⸗ cuſat. h. d. Ad d itio Nota ex hoc tex.cum gloſ.qꝛ licet paſſꝰ NRWobde ſis iniuriã ab aliquo:tñ non eſt tibi lici⸗ tum iniuriã alij inferre.qð facit ad aliq̃ not.de quibus ꝑ £ — R& Paul. 2 Saly. hic. . 2 Enitente Delatã mihi hereditatem 7 . non põt pr̃ me iuito agno⸗ itio Adde ad iſtã.l.quicquid dicat paul.de *ca.qꝙ pr̃ nõ põt repudiare hr̃ditatem in⸗ ſcere vel repudiare.h.d. faãti delatã:ita determinat Ang.in.l.is qui hrs · S. fl.ff. de acqui.here.per iſtum tex.⁊ ꝑ illum qui indiſtincte negãt pr̃em poſſe repudiare hr̃ditatẽ delatã filio:⁊ dicit Ang. ꝙ ita fuit de fctõ iudicatum floꝛẽtie ⁊ obtẽtum per bal.⁊ ISte illã deciſionem ſequuntur imo.⁊ do.Alex.ibi quã be⸗ ne no.pꝛo ãpliatione huiꝰ tex.nec ob.arg.in contrariũ fa ctũ ꝑ regulã.lis poteſt:qꝛ reſpondet ꝙ pꝛocedit in his qͥ NM ſuo nomine poſſunt adire:ſecus ſi nomine alie no pꝛobat tex.ĩ.l.tutoꝛ.ff.de bono.poſſeſ. . Ex tex.¶ Bonoꝛuz poſſeſſio⸗ Bvb erem.nem i hr̃ditatem: vel aliter um Suus heres hʒ dnas vias:vnam de iure ciuili: aliã de iure pᷣtoꝛio et vñ li.⁊ poteſt vna repudiata per aliã venire KW☚ hoc dicit. ¶ Op.ꝙ repudiata vna via non poſſit alia venire: vt.S. poſſit he⸗ qn nõ pe.par.l.vnica.So.ibiloquitur in emãcipato qui reditatem hʒ ſolũ vnã viã:⁊ ideo ſi omittit illã non põt venire ex a⸗ adire. Emanci⸗ poſſunt aliã aſſumere.i¶ Sʒ an ſubſtitutus excludat eos: lia. Sed hic loquitur ĩ vno qui duas hʒ:⁊ ideo vna repu⸗ diata remanet alia.¶ Itẽ op.ꝙ non poſſit repudiata ſuc⸗ ceſſione ex teſtõ venire ab inteſtato:vt.l.iij.So.dicit glo. ꝙ ibi hẽbat ſubſtitutum / hic nõ:qð eſt falſum:qꝛ ſi hẽret ſubſtitutum:ergo loquitur in ſucceſſione ex teſtõ: at tunc non ẽ dr̃ia inter ſuum ⁊ emãcipatum:vt.l.ſi poſt moꝛtem ff.ð Z ta.nã quilʒ hʒ duas vias:vnã de iure ciuili / aliã de iure pᷣtoꝛio:nec eſt ꝓᷣum ꝙ ſi hẽret ſubſtitutum excludere tur:qꝛ lex ↄꝛia loquitur qñ hẽbat vnã viã ex teſtõ /⁊ vult ab inteſtato venire qð non pᷣt.Sʒ ſi omiſſa vna via ex te⸗ ſtamẽto velitvti alia ex teſtõ etiã põt:vt ſi repudiauit de iure ciuili adire ⁊ petit ſᷣm ta.⁊ excludet ſubſtitutũ:aut er go loquimur in ſucceſſione ex teſtamẽto/ ⁊ dico ꝙ nõ eſt dria inter ſuum ⁊ emãcipatum:qꝛ quilibet hʒ duas vias vnã de iure ciuili:aliã de iure pꝛetoꝛio ⁊ vna repudiata patus an ⁊ dic ꝙ ſi vnã viã ex teſtamẽto omittunt/⁊ aliã etiã ex te poſſit ex ſtamẽto accipiũt ⁊ poſſunt.⁊ ſubſtitutum excludunt:ſi au cludereve tem vnã ex teſtõ omittunt/⁊ aliã ab inteſtato volunt non niẽtes ab poſſunt/immo ſubſtitutus admittitur:vt.l.quãdiu. ff. de inteſtato. acquir.hr̃di.⁊.lʒ.iij.S.de impu.⁊ alijs ſubſti.Si aũt loqui⸗ mur in ſucceſſione ab inteſtato/tunc loquitur hec lex.nã ſuus hʒ duas vias/⁊ ideo vna omiſſa hʒ aliã:vt hic/emã cipatus hʒ vnã tm/⁊ ideo illa omiſſa nullã hʒ vt.l.vnica. 2quaho nonpe decs. b. ſige NLʒ hr̃s bona nõ poſſideat non ſoꝛoꝛi. Xänibisce h b. Ad DdD iti 0 Adde in iſta.l.que vult cy.in.l.ea lege.ẽ ₰△ de cõdictiõe ob cãm.vbi dicit ꝙ conſue tudo vt moꝛtuus ſeſiat viuum troſfert poſſeſſionẽ abſq; traduione ꝙ eſt tñ q.l.cum heredes.in pꝛinc. ff. de acqui. poſſe.⁊ in.l.pꝛima·S.ſceuola.ff.ſi qͥs teſtõ.liber eẽ ius fue⸗ rit vt hic ꝑ moder.in vᷣſie. Limita tñ ꝙ dicit ⁊c. Verũtñ no.perpetuo ꝙ conſuetudo gñalis frãcie vt moꝛtuus ſeſi at viuum/⁊ ꝑ conſequẽs vt poſſeſſio ficta trãſeat in here⸗ dem pꝛeſumptum iſtud pꝛocedit niſi moꝛtuo defũcto poſ ſeſſio fuerit ab alio compꝛehenſa:qꝛ tunc illa actualis ap pꝛehenſio impedit fictã poſſeſſionem ad pꝛedicta conſue tudinẽ frãcie introductã ſᷣm raph.in.l.pompo .S. queſitũ per illum tex.ff. de acqui.poſſeſ.ꝙ reputat valde notãduʒ Alex.lʒ non firmet in.d.l.cum hrdes. finaliter tñ iſtud te net ⁊ firmat in cõſulẽdo.idem Alcx.ↄci.lxxxiij.in.ij. vol. in.ij. coł.⁊ dicit iaſõ may.hic ſe habuiſſe iſtud de facto: ⁊ ꝓ hoc allegat gl.oꝛdi.quã nullus doctoꝛum allegauit ad hoc in.l.cum miles. in pꝛinc.in glo.mag.ad ft.ff. ex quibꝰ cau. maioꝛes.qð eſt valde notadum pᷣm moder. hic. Li⸗ mita ſecundo ꝙ virtute ſupꝛadicte conſuetudinis fracie non poſſet hr̃s intentare remedium recuperãde poſ.nõ ſi aliquis vere habuiſſet poſ.poſſet tãq; ſpoliatꝰ eꝗ repa⸗ rare ⁊ añ omnia deberet reſtitui /certe ſi vigoꝛe ſupꝛadi⸗ cte conſuetudinis heres intentaret remedium recuperã⸗ de male ageret ⁊ deberet ſuccumbere:ita dicit bal. in auf᷑. defuncto in.iij.qad tertu.⁊ in ſimili bal.in.l.j.ad fij. de Appel.io.fab.in.S.fin.inſti.de here.qua.⁊ dif.⁊ in ſpẽ cõ⸗ ſuluit do. Alex.in conci.xxxvij.incipi.in caſu mota ꝑ An ge. ſimonis in. iij. coł.in.j.vol.⁊ in pꝛealleg.conci.lxxxiij. in.ij.vol.in.vij.coł. Limita tertio pꝛincipaliter ilind qð dixi de poſ.que non continuatur in heredem niſi ſequu⸗ ta appꝛehenſione vt non habeat locum in bonis feudali⸗ bus quoꝛum poſſeſſio ſine appꝛehenſione trãſit ad filium ita ſing.dicit bal.in l.cum antiquioꝛibus in.vj.coł.inxᷣſi. x·jeo.Tu tamẽ vide in hoc bal.qui videtur reſpagari ⁊ foꝛte melius in.c.j.in vlt.coł.in ti.an mutus vel imperfe⸗ ctus in vſibus feudoꝛum. In acquiſitio⸗ Bun eſt d ubium. 5aiin in⸗ — ſpicitur tp̃ᷣs aditionis: inlegato tẽpus ceſſio⸗ nis:in ſtipulatione tempus concepte ſtipulationis.hoc dicit tex. ⁊ glo. 8 ¶ Op.ꝙ inſpiciatur tempus ceſſionis:vt.l.qui legata.ff. de regu.iur.So.vt glo.⁊ eſt rõ:qꝛ in conditionali ſtipula tione ſtatim eſt queſita quedã ſpes trãſmiſſibilis ad here des:ergo ad pr̃em vt colligitur ex.l.ſivxoꝛem.de cond. inſer. In legato añq; cedat:vt qꝛ eſt cõditionalis nõ trãſ mittitur ad hr̃dem:ergo nec ad pr̃em:ſʒ qñ ceſſit ſic/a ſic tpᷣs ceſſionis inſpicitur. Sed in hr̃ditate non ẽ aliqᷓ ſpes traſmiſſibilis añ aditionem:qꝛ hr̃ditas nõ adita nõ traſ⸗ mittit᷑:? ideo tpᷣs aditionis i picitur. liamre MENV p Op.ꝙ quis cõpellatur eme 4 S Ec emere. re:vt.l.iułS.idem iuł.So. Nvt glo.¶ Item op.ꝙ quis donationẽ nõ cogat . reciꝑe vt. I. ſoluẽdo.ff. de nego.geſt.Sol.vt.gl. Item oppo.ꝙ hr̃ditatem quis cogatur adire:vt.l.ille à quo.S·tempeſtiuum.ff.ad trebeł.So.vt glo. Add itio KRegula huius.l.fallit in aliquibus caſi⸗ bus poſitis in glo.⁊ plenius ꝑ guił.⁊ al be.hic.quoſdã alios caſus no.bar.in.l.fl :j.de fideicõ.lib. bal.⁊ Ang.in.l.ſi pendentes .S.ſi quid cloacarij.ff.de vſu fru.Et vltra fallẽtias traditas ĩ his locis adde ꝙ etiam fallit tpe chariſtie:quo tꝑe nobilis hñs ãnonã poteſt cõ⸗ pelli inuitus ad vendendum ⁊ vtilioꝛi pꝛecio vt ꝑ bar.in l.ꝗnona.ff.de exoꝛ.cri.⁊ in.l.j.S.cura carnis.ff.de offi pꝛe fec.vꝛ.cy.⁊ bal.in.l.j.de epi.audi.Secundo fallit fauoꝛe religionis q teſtatoꝛ mãdat conſtitui eccleſiã in loco qͥ eſt communis cum alio. Mã cogitur ſocius inuitus ven⸗ dere ꝑtem ſuã vt eccleſia cõſtruat᷑.l.fl.S.j.quã ad hoc ibi no.bal.j.de cõi ſer.ma.facit.ff.ſi quis ſepulchꝛũ.vbi alius ſimilis caſus.ff. de reli.⁊ ſũ.fu.vide alias ſex limitatioes ad iſtã.l.vt hic ꝑ moder. ” ctoꝛitate pr̃is:adit cũ aucto⸗ RX ritate tutoꝛis / ⁊ aditã hr̃ditatẽ trãſmittit ad h dẽ non aditã trãſmittit ad pr̃em nõ ad aliũ h.d. Hiuide in duas ꝑtes:qꝛ ĩ pꝛima loquit᷑ in infãte.In ſecũda loqᷣ in maioꝛe infante. Secunda pars incipit in vᷣjſic.ſinautt. Inkzo gi ¶NMora ꝙ dicitur infans vſq; ad.vij.annos.pubes dici dicat aͤs. Item pꝛima diuiditur in duas:qꝛ in pꝛima hẽbat pr̃em: in ſecunda non. Secunda pars incipit in vſi.pente vero. No⸗ delue urmaſe denup. rantie Etinter⸗ ſpuoln ſondiel gotite cto non Oet an ſi geib nono nhire ſtdelata Cſtadii Aapatre ltatalite ſtſedint is de c lp eins jrhiatt lreniten cr! hfauen ſfunoſue unnitar vt if andemg (diwlcumi li tunctute rarto:aun deadm Tcircahe tris tran mittiteyt femtrar al matre beris ſut gehogie d motre hoeſenrtt umaſcend ſtadheree nmncetto heresfen, Fiſmnirite Piſcegteri laseral er tranſniten ſatusder sfliſo nnhebſte Ptetigtra Uttethfag Anffbos, iflii⸗ Ccſtninn ddi laqvenon b hupilt ennenan i nactione i Whicin N ☛ = ☛ = De Jure deliberandi. nint tur maſculus vſq; ad. xiiij. ⁊ femina quceſt. xij. vt inſtit. in verſi.ſciens ⁊ ibi Bar.⁊ alij ad hoc no.tñlʒ Raph.fui. nni ä WNN 8s pubertati:qꝛ c nec 8 Pe, N eſt inter infantiã ⁊ pubertatem ⁊ diuidimꝰ ꝑ medium 2 4 SSõ B m an tiquio 2 1 us liberati l gficonn ſipupillus excedit mediuʒ dicitur pꝛoximus pubertati d onis traſit ad quẽcũq; heredẽ ⁊ a quocũq; he⸗ utarlo non dicitur pꝛoximus infantie ar.l.ij · S eſtatem. ff. de a. ta rede.h. d. ¶ Ad euidęetia eſt ſciendũ ꝙ eſt ius Jus deli⸗ R ſcrdnt quoti.⁊ eſti.⁊ pꝛodeſt hoc ſcire:qꝛ pꝛoximus ĩfãtie de de deliberandi ⁊ iſtud ſi datur a lege vel pᷣncipe eſt annus ſi berandi? WNE licto non tenctur pꝛoximus pubertati: ſic de omni exce⸗ a iudite eſt ſex mẽſiũ ¶ It eſt ius adeũdix hoc eſt. xxx. adeundi ſeſctie pto delicto carnis. “” an. niſi fuerit tpᷣs limitatũ vt.S.c.l.ſi curatoꝛis.⁊ H̊ ius ad quod ſit. Hinffit ¶ Op. etiã ꝙ ſi fuerit maioꝛ infante pariter poſſit adire: cundi non tranſmittitur ad heredẽ heredis. Sed ius de tutinnie yt.l.cum non ſolum.S.vbi aũt.j.de bo.que li.So.iilla ᷑m liberandi bene tranſmittitur: qꝛ dilatio legalis dʒ eſſe ſi⸗ bifuldeirn iſta: qꝛ ibi exponit᷑ puerilis.i.infantilis.¶ Iteʒ op. ꝙ iure ne damno: vt. l. ij. S. in omnibus. ff. de iudi. ⁊ olim ſolis fi⸗ umelg ti patro.non capiat pr: ſj hr̃ditario iure:vt in aut᷑.de hr̃di⸗ lijs competebat ius deliberãdi: hodie etiã extraneis.at⸗ Salfficgt ta. ab inteſt. So.hec coꝛrigitur.i¶ Irem op.ꝙ puberi non tendetñ ꝙ ille dicitur deliberare qui ſcit hr̃ditatẽ ſibi de WN ſit delata hr̃ditas /ſicut nec furioſo:ergo non poteſt adi⸗ latam ⁊ põt adire.Si autẽ ignoꝛat ſibi delatã vel ſcit:ſed ſuenenns fi ri:vt.l.j.ff.de bo.po.ĩfan.fu.So.hic eſt delata infanti:ita adire nõ põt:vt qꝛ eſt inſtitutus ꝓ parte ⁊ non ſunt gper⸗ belheilegfii ꝙpᷣt adiri: ⁊ q̃ſita eiꝰnoĩe trãſmittit᷑ ⁊ nõ adita trãſmitti te tabule iure veteri non dr deliberare:⁊ ideo nil trãſmit Pblneimn ad patreʒ:vt hic:ſed in gꝛio loquitur in furioſo cui eſt de tit. Sed et hec ſunt cõta in fflijs:ſed in filijs hoc plus eſt ſinſrſ lata taliter vt poſſit adiri:non tñ etiam aditam tranſmit qꝛ licʒ repudiauerint hr̃ditatem adhuc poſſunt adire qð tkunnapg, tit:ſed in furoꝛe deceſſit:vt in contrario:vt.l.penul.S. ta⸗ non eſt in extraneis. Itẽ non aditã trãſmittũt ad inferio ladeetbline li. S. de cura.furio.⁊.l.lucius·S.bonoꝛum.ſff. de le.ij.j JIktẽ res quod non faciunt extranei. WS op eius eſt velle cuius eſt nolle:vt.l.eius.de reg.iu. Seld¶ Ex text ab huius beneficio ſ deliberationis. utdkeſe pr hr̃ditatem filio delatam non poteſt repudiare:vt. S. e. ¶O.· ꝙ tps deliberadi ſit perpetuũ.vt..l.lʒ. So ibi lo ennaſtmnge l. renitente: ergo nec eius nomine adire. So. vt gl. ¶ Jtẽ quit in tpe aditionis hic deliberationis. Sʒ ſi currit tpᷣs Aegantſmn op. ꝙ pr̃ non poſſit filio auctoꝛiſari vt ſe obliget qð eſt ſi deliberationis nõne expirat tps aditionis.Rñdeo ſic ſʒ inepainſutg hrqit atem appꝛehẽdit: vñ videtur inſti. de inutili ſtibu. placẽ.⁊ male.nam tpᷣs deliberationis nõ currit ignoꝛãti areten iſic⸗ S. lurioſus. So. vt glo.¶ Item op.ꝙ ad pr̃em non tranſ-⸗ nec ci qui adire nõ põt ⁊ t̃ᷣs deliberandi trãſinittitur ad nindmim Tutoꝛ an mittat / vt. l. ij. ad oꝛft. So. ibi non erat infans. ¶Ad ſe⸗ hrdẽ: ts adeũdi nõ/ niſi mediate iure deliberadi.¶ Itẽ onetriſtulſin poſſit hf⸗ cundam ꝑtem op.ꝙ tutoꝛ non poſſit adire pupilli nomie: op.ꝙ minus tps ei det.vt.S. eo.l.ſi curatoꝛis.So. ibi ſpã siind ditatéadi vt. I. cum in vna. . tutoꝛ ff. de appel. So. aut eſt impyubes le qñ iudex ex cã tp̃ᷣs abbꝛeuiat qð intellige. vt ibi dixi. idenn ejen e pupilli ⁊ tunc tutoꝛ ei querit infanti:vt hic non curatoꝛ:vt in c?ꝰ Itẽ op.ꝙ aliud tp̃ᷣs detur heredi qᷓ; qð ſupercrat defun nunninmn noie. trxrario: aut eſt pubes: T ei querit curatoꝛ: vt.l. cum queda. cto. vt.lſi vnus · ſi pendẽ. appel. moꝛs interuenerit. So. N S. de admi.tu. ¶ Mõ queroq̃re ad mr̃em non tranſmittat ibiloqᷣt ð tꝑe appellatiõis.¶ Itẽ op ꝙ ius deliberadi trã Puin T¶ circa hoc eſt ſciendum ꝙ aut loquimur de hr̃ditate pa-⸗ ſcat ad hrdes. vt.S. e.l. qm. So. ibi vt gl. aut & hfs ñ deli⸗ ehitti tris tran ſinittenda ad inferioꝛes:⁊ non eſt dubiũ ꝙ tranſ berat: vt qꝛ ioꝛat ſibi delatã vlł adire ñ pᷣt ⁊ nil traſmittit eggtoti i mittit: vt · . de his qui añ ap.ta.aut queris an ad ſuperio⸗ ad ſuũ hr̃dẽvt h. aut deliberat: ⁊ tũc aut ẽ ifra tps delibe ann rem tranſinittit: certe ſic ad pr̃em iure pr̃no. Sed nunqd rãdi:⁊ trãſmittit᷑ id qð ſibi ſi upeſt: aut eſt elapſu tpᷣs deli Kpplletgne ad matrẽ iure materno:dicunt quidã ꝙ non.ſi frater pu⸗ berandi:⁊ tunc adhuc poteſt adire ⁊ ſi non adit nil tranſ rl it n beris ſupꝑeſt: ałs ſic. per.l.ij·S. ſed ⁊ ſi quis.ff.ad tertul.ſʒ mittit. Sed an ad matrem tranſmittit ius deliberandi⸗ rluſ qꝛ hodie ſunt exequata iura pr̃is ⁊ mr̃is.ideo videtur ꝙ ccerte non: quia deliberare non poteſt cum ſit impubes: ondttionlfi ad matrẽ traſeat iure mr̃no:⁊ hec eſt cõmunis opinio. ſed hĩditatẽ tranſmittit iure materno vt dixi. Sed tamẽ niſblsil hoc ſentit gloſ.in.l.ij. ad oꝛfi.ĩmo ibi tenet gloſꝙ ad ali;: aliud remediũ poſſet hr̃e mater.nam cum filiꝰ eo momẽ⸗ Etoren ſdent um aſcendentem trãſit: licet ſit de hoc q̃ttio. Sed an trãa⸗ to quo moꝛitur ledat᷑:qꝛ non tranſmittit /lʒ añ nõ erat le Aitiong oni ſit ad heredes extrancos. Rñdeo.aut hr̃ditas erat pf na ſus:qꝛ habebat ius adeundiideo de equitate bñſiciũ re⸗ giceſtſi⸗ ⁊ tunc eſt opinio:qꝛ vltramõtani dicunt ꝙ cum filius ſit ſtitutionis tranſit ad eam ꝑ.l.j.S.de reſti.mili. Nec ob.l. enonelidt heres rea noĩe niſi vtatur beneſicio pᷣtoꝛis: ideo ad o'ss ſiiĩfanti. que dicit hereditatẽ ad ulos peruenire ad quos nogdita no⸗ trãſmittit glo.⁊ doc.tenent ꝙ ſit heres tm noĩe niſi ſe im perueniſſet ſi hr̃ditas pupillo delata non fuii et:qꝛ verũ . miſceat:⁊ ideo ad extraneos non trãſmittit.ſi autẽ hr̃di eſt de rigoꝛe de eqᷣtate tñ matri dabit᷑ reſtitutio vt dixi. S cöpelune tas erat extranei ⁊ non patris ſᷣm oẽs ad extraneos non Ad Dd it . 0 Adde ꝙ quattuoꝛ requirũtur anteq; ha Hicen 9, tranſmittit.¶ Modo pone ſtatuto cauetur ꝙ ſi filius inte X beat locũ diſpoſitio huiꝰlegis. Pꝛimo natione ic ſtatus decedat q poꝛtionis que deferetur mẽi per.l.ðᷣ bo eſt ꝙ hr̃ditas ſit alicui delata vt hic in tex. de qͥ vide bar. o get a ms filij ſolum mĩ hẽat vſumfructum:afres filij pꝛopꝛie: in.l.ventre.ff. de acqui. here.in.ij.col.Secũdo requiritur Gtur gdienl tatem / qð erit de hr̃ditate filio delata quã non adimit an iſte cui delata eſt hr̃ditas ſciat eã eſſe ſibi delatã vt hic o. mẽt hẽbit eam pleno iure:qð videt᷑:qꝛ ſi diceremus ꝙ pꝛo in iſto tex. ĩ verbo ſciens ⁊c̃.circa quod vide moger.hic. itindicthtec pꝛietas tranſeat ad fres filij: ergo ſequitur ꝙ filius tranſ· Tertio ꝙ heres nõ adiuerit hr̃ditatẽ nec repudiauerit. Nenisgenki mittet hr̃ditatem non aditã non ſolum pr vel mi / ſed eti Quarto ꝙ heres deceſſerit iĩfra ãnũ ad deliberadũ ⁊ cir⸗ lſiſdertctt am ffibus/qð eſt abſurdum. Oꝛeterea ſtatutũ loquitur ĩ ca iſta legẽ videas Ange mirabiliter declarãtẽ ⁊ limitã⸗ conerifet bonis filij ⁊ ſibi q̃ſitj at hic non erãt queſita filio:ſʒ tan; tam in.l.qui ſe patris.S.vnde liberi.⁊ hic per moder.ĩ.ij. ſocsddegtin queſita impꝛopꝛie: ⁊ ideo videtur ꝙ mĩ totum debeat ha col in fl. x in tertia col.in pꝛin. sigli eiit bere: lʒ alij dicerent contra:⁊ de hoc fuit magna queſtio n Bid am elo gio In duabus inſti⸗ incontomt hic. ¶ Wodo querit glo.que eſt rõ ꝙ in · S. ſi verobrditas SEE Diedd tutionibus ex eo amnsfebfig nõ adita non traſit ad hrdes pupilli ſicut in pꝛecedenti )AAaẽ teſtamẽto non licet vnam hr̃e aliam repu⸗ ofül fuu caſu tranſit ad pr̃em/x aſſignat vnam rõnem que non vi⸗ NR Idiare: nec in inſtitutione ⁊ ſubſtitutione lʒ vnã lachiin l detur bona:qꝛ ſicut culpa tutoꝛis hr̃des pupilli ei impu⸗ hjfe ⁊ aliꝗ repudiare.¶ Diuide ĩtres ꝑtes: qꝛ ĩ pꝛima foꝛ s nninen tant ð ipſum agendo ita pr̃ ſuam pꝛopꝛiam debẽt ſibiim mat vnã qſtionẽ. In ſcõᷣa aliam. In tertia ſoluit vtrãq;. ſ i Art putare compenſando:⁊ ideo puto ꝙ ſit fauoꝛ patris ⁊ pii Scða pars incipit ibi ſimiliq; modo. Tertia ibi vtrãq;. Kininen uileg ium ei conceſſum. Blo. eſt multũ intricata:qꝛ miſcet duo cõtraria ſimul q̃ serltnm? Add itio Adde ꝙ iſta lex eſt valde ſingu.⁊ non hʒ nil habent cõe:nam vnum reſpicit pᷣmam partẽ/aliud ſe⸗ laol concoꝛdãtem in iure/a ponit quinq; no. cũdam. Ad hmam ergo partem oppono ſeparatim ꝙ Erkilmtidt ua que non erant/nec iure.ffoꝛum.nec codicis:⁊ inter ce. vbi ſũt due ſubſtitutiões liceat vnam hre t aliã repudia Subſtitu⸗ zadtail, tera pupillus carens tutoꝛe poteſt per hanc.l.adire here re.vt.l.ſi tu ex ꝑte·S.fi.ff.de acqui.hered. Sol. hic loquit tioes ſifue rinnn Nupillꝰ ditatem auctoꝛitate iudicis ſupplentis defectum tutoꝛis in pluribꝰ inſtitutionibus delatis ſm idẽ ts: ? ideovnã rit due an e cares tu⸗ imn aditione hr̃ditatis q eſt ſingu. m Saly. hic: 2 dicunt adeundo videoꝛ aliam adire: ⁊ repudiãdovnã videoꝛ ali cogat᷑ qs nei loꝛc poͤt ſalp hic in fi. ¶ Pau. de caſtro in vltim. no. ꝙ quando iu⸗ am repudiarc. Sed in cõtrario fuit vna dclata pure/alia vna bre æ te⸗ hr̃ditateʒ dex ſupplet defectum tutoꝛis dʒ facere expꝛeſſe ſcribere ſub ↄditiõe:⁊ dicit glo.ꝙ idẽ ſi ſüt delate ꝑ filiũ ⁊ ſeruuʒ aliã repu⸗ bt nſici⸗ adire iudi in actis.qꝛ iudex ſciens talem pupillum non habere tuto qõ nõ placet qꝛ tũc reqreret᷑ noua aditio. Vel dic etiã ꝙ diare. inhi cis aucto⸗ rem: als actus nõ valeret ſicut requiritur ꝙ expꝛimat q hic põt loq qũ vna pure ⁊ alia ſub ↄditiõe defert᷑:⁊tũcdic cen ritate. ſupplet in agnitione bono.poſ.vt dicit tex.in.d.l.onoꝛꝝ.k. aut volo adire vnã t cõpelloꝛ hre aliã vt hic:aut repu⸗ Butrigarij Gcda pars ſuꝑ Bexto libꝛo Codicis Ad d iti 0 Adde dum dicitur in tex. ꝙ inſtitutus i dio vnã ⁊ tũc ĩ euẽtũ ↄditiõis poſſũ adire aliãvt in ðꝛio ita tñ ꝙꝙ pᷣma redit ad me iure accreſcẽdi:⁊ ita vtramq; Inſtitutꝰ habco.i¶ Item op.ꝙ ſi vnã adeã non cõpellar aliam adi⸗ Idiuerſis re:vt.l.cũ hr̃ditatem.ff.de acqͥ.hr̃di.So.ibi loquit᷑ in he⸗ tibꝰ eiuſ⸗ reditatibꝰ quare vna eſt delata iure her̃ditario/alia iure ẽ hr̃dita accreſcẽdi: quo caſu non cõpelloꝛ aliã accipere:ſed bene tis ſi vnã cõpelli poſſum pꝛima dimittere niſi ſecũdã habeã.¶ Itẽ ꝑtẽ acce⸗ op ꝙ ſolam partẽ meã poſſim retinere:vt.l:.ſi minoꝛ.ff.de ptat: an acqui hr̃di.So.tres ſunt caſus in iure accreſcẽdi:qꝛ aut poſſit aliã in tpᷣe quo adiui partẽ meã coheres repudiauerat ſuam/ repudiare ⁊ tũc cõpelloꝛ habere totũ:vt.l.ſi ſolus.ff.de acqui.here. ne inueniat᷑ defunctus pꝛo parte teſtatꝰ/⁊ ꝓ parte ĩteſta⸗ tus. aut nec adiuerat nec repudiauerat:⁊x tũc non cõpel⸗ loꝛ aliã partẽ habere:verũ poſſum cõpelli meã partẽ re⸗ pudiare / niſi totum recipia / niſi creditoꝛes eſſent cõtenti oꝛtione mea tm: vt dic.l. cum hr̃ditate.ff. de acq. her̃dt. Aur tẽpoꝛe quo adiui adiuerat coheres:⁊ tunc licet bũſi cio reſtitutiòis abſtineat coheres/tñ remanet noĩe hrs: ideo meã tantũ partem retineo /nec erit defunctus ꝓ ꝑte teſtatus ⁊ pꝛo ꝑte inteſtatꝰ:vt dic.l.ſi minoꝛ. Modo di⸗ xi ꝙ ſi repudiã puram ꝙ poſſum in euentum conditionis habere aliã/a repudiata redit ad me: qꝛ non directo ſed per ius accreſcẽdi venit ad me.Et pꝛo expeditione huiꝰ ꝑtis pꝛemitto ꝙ hec ſunt paria her̃d tates mihi delatas ambas pure:velvna pure/alia ſub cõditione:⁊ in cõditio nali nõ habeo coheredem vel ſubſtitutũ:nam tũc ſi adeo purã ↄpelloꝛ habere cõditionalẽ ſiue extet cõditio/⁊ tũc ex inſtitutione ſiue deficiat/⁊ tunc iure accreſcendi:dic ergo ſic ꝙ aut ambe poꝛtiones ſunt mihi delate ex inſti⸗ tutionibus puris vel ex vna pura ⁊ alia ſubcõditionali/⁊ in cõditionali nõ habeo coher̃dem vel ſubſtitutũ /⁊ tunc ſemꝑ adeundo vnã /videoꝛ adire aliam. Aut extabit cõ⸗ ditio ⁊ habebo ex inſtitutione:aut deficiet ⁊ habebo per ius accreſcẽdi.aut vna eſt pura/alia eſt cõditionalis:ſcd in cõditionali habeo coheredem vel ſubſtitutũ:tunc aut adeo purã ⁊ cogoꝛ adire cõditionalẽ.aut repudio purã/ ⁊ tunc nõ cõpelloꝛ repudiare cõditionalẽ.ſi tamen ipſam adeo pꝛima repudiata redit ad me per ius accreſcendi: vt dicta.l.ſi tu ex parte.aut vna inſtitutio mihi defertur ex inſtitutiõe/⁊ alia ex iure accreſcẽdi:⁊ ſunt tres caſus. qꝛ aut tẽpoꝛe quo adiui partem meã coheres repudiaue rat ſuam/⁊ cõpelloꝛ habere totum:vt dicta.l ſi ſolus.Aut non adierat nec repudiauerat/⁊ tunc eſt in electione cre⸗ ditoꝛũ eſſe contẽtos mea parte vel me repudiare partem meã niſi totum adeam:vt dic.l.cum hr̃ditate.Aut adiuc⸗ rat ⁊ tunc ſolam meã partẽ poſſum retinere: vt dicta.l.ſi minoꝛ.⁊ hec vera ſiue per me ſiue per filium vel ſeruũ mi chi ſint delate.Saluo ꝙ quãdo per me accreſcit mihi ipᷣo iure quãdo per ſeruũ eſt opus noua aditione:vt dic.l.cũ hereditate.¶ Modo venio ad ſecundam partẽ:⁊ opp.ꝙ poſſim repudiare delatã ex inſtitutione ⁊ habere delatã ex ſubſtitutiõe:vt.l.queſitũ.ff.de acqui.hr̃di.Sol.vt glo. Et plenius dic ꝙ aut ſubſtitutus adit paternam ⁊ cogi⸗ tur habere pupillarem vt hic.aut repudiauit paternam/ ⁊ tunc aut pupillus adiuerat bona patris/⁊ tũc cum ſint cõmixta non poteſt quedam habere ⁊ quedam nõ niſi ſit filius teſtatoꝛis qui eſt ſubſtitutus:quia tunc poſſet im⸗ petrare ſeparationem bonoꝛum: vt.i.ſi filius.ff. de vul⸗ gari ⁊ pupillari. Aut non eſt facta cõmixtio.quia pupil⸗ lus non adiuit paterna /⁊ tunc aut eſt pupillus heres ⁊ ſolus ⁊ tunc pupillarem habere poſſum paterna repu⸗ diata:nam exiſtentia ſui heredis confirmat tabulas pu⸗ pillares cum teſtatoꝛ de lege confiderit: vt.l.iulia.de ac⸗ quiren.heredi. Aut pupillus eſt heres cum alio/⁊ tunc qut nullus adiuit ⁊ non valent tabule pupilares /nec bo⸗ na pupilli poſſunt appꝛehendi: vt.l.ij.ff.de vulgar.⁊ pu⸗ pillari.⁊ eſt ratio quia teſtatoꝛ non fuit confiſus de lege: ſed de coherede.⁊ hec eſt veritas de illa queſtiõe an exi⸗ ſtentia ſui heredis confirmet tabulas pupillares: quia confirmat cum ſolus filius eſt inſtitutus.aut coheres adiuit/⁊ tunc valent tabule pupillares / ⁊ poſſunt eius bona haberi:vt.l.in omnibus.ff.de vulga.⁊ pupilla.⁊.l. apud iulia.⁊ hec in her̃ditatibus in pluribus legatis.dic vt glo.qꝛ aut ſunt plura legata ⁊ põt vnũ acceptari /⁊ ali ud repudiari:aut eſt vnũ legatũ ↄtinẽs plura nõ poſſum vnũ accipere/⁊ aliud repudiare.licet heres meus poſſit. vt.l.neminẽ.ff. de leg.iij.⁊.l.ſi ex duobus.⁊.l.grege.cum ſimilibus. Jaco. But. diuerſis partibus eiuſdem hr̃ditatꝭ nõ poteſt vnam ꝑtem acceꝑtare ⁊ aliã repudiare:immo vna acceptata:alie ſibi ĩuito accreſcunt.Et dic ſᷣm baid.in.j. coł.hic ⁊ pau.de ca.in.j.coł.hic.Adde aliã rõnem quã aſ ſignat bar.in.l.j.ff.de acqui.here.pꝛopter vnitatem hr̃di tatis que cenſetur indiuidua:qꝛ.l.hʒ pꝛo abſurdo ꝙ pſo⸗ na defuncti repꝛeſẽtata ꝑ hr̃dem in aut᷑.de iureiur.a mo. pꝛeſti.in pꝛinc.glo.in.l.cum a mr̃e.S.de rei vendi.repᷣſen⸗ tetur in parte:⁊ in parte non: ⁊ idem in effectu vult dice⸗ re bal.hic in.j.coł.circa finem dum dicit ꝙ pꝛima deciſio tex.pꝛocedit rõne indiuidue confirmationis teſtamenti/ ⁊ rõne indiuiſibilis acquiſitionis. Limita tñ iſtũ text.vt. S.pꝛetactum eſt.pꝛimo vt pꝛocedet qñ aditio vnius par⸗ tis ſit ſimpliciter:ſecus autem ſi quis adiret ꝑtem hr̃di⸗ tatis cum expꝛeſſa pꝛoteſtatione ꝙ nullomodovult als ſi bi accreſcere.MHã illa aditio eſſet in totum nulla vt decla rat bar.in.lłj.ff.de acqui.here.⁊ ibidem ꝑ Ang.imo.⁊ mo der.⁊ per lud.ro.in.l.vnica.in.xij.col S.qñ nõ pe.par.Se cundo limita iſtam. l.non pꝛocedere in caſu contrario:qꝛ licet inſtitutus in pluribus ꝑtibus hr̃ditatis: vnam ſim⸗ pliciter acceptãdo intelligatur omnes acceptare: vt per hunc tex.ccontra tñ vnam repudiando nõ intelligitur a⸗ lias repudiare:ita tenet gl.in.l.ij.ff.de acqui.hr̃d.a ratio diuerſitatis eſt duplex. Dn qꝛ aditio eſt fanoꝛabilis repudiatio autem non. Secũda ⁊ melioꝛ ratio eſt: qꝛ adi tio eſt habitus qui bene recipit incrementum: ſ repudia tio eſt pꝛiuatio ſᷣm bar.in.l.j.ff.de acquir.heredit.⁊ hic in j.coł.circa finem. Dryr Iinisig Slo. colligit argumẽ m aliquis. nirbun⸗ V non pꝛobentur ꝑ inſtrumenta dicentia actuʒ ☚ eEin tali villa talis plebatus:qð eſt veꝝ inter ali⸗ os:ſed inter contrahentes pꝛobat qð dicvt dixiin.lopti mam·/j. de ↄᷣhen. ⁊ committen.ſtip.¶ Item colligunt qui⸗ dam argumentũ ꝙ ſi inſtrumentuʒ dicat talis filiꝰ quon dam domini talis ⁊c̃.pꝛeſumatur pater moꝛtuus eſt. . 3 Cim usi am Hec lex vult conſule⸗ Le re heredibus vt ſine ti Rmoꝛe adeant:nam aut ſunt certi hr̃ditatem eẽ En lucroſam ⁊ adeunt:aut ſunt certi eam damno⸗ ſam eſſe ⁊ non adeant:aut dubitat ⁊ adeant cũ bñficio in uentarij.h.d.vſq; adS.in computatione. ¶Op.ad pꝛimam ꝑtem ꝙ non ſolum creditoꝛibus in ſo lidum ſatiſfaciet.ſed et legatarijs:vt aut᷑.ſed cum teſta⸗ toꝛ.j.ad.l.fal.So.fateoꝛ oppoſitionem /vł meliꝰ dicvt gl. Item op.ꝙ magis tpᷣs detur ad adeũdum:nam lex cũ antiquioꝛibus dat aqnum..i.licet.S.e.dat.xxx.ãnos.Sed dic ꝙ aut quis dicit non adeo ⁊ nolo adire: ⁊ tunc hʒ an⸗ num poteſt tñ a iudice minui /vt.S.e.l.cum antiquioꝛibꝰ. et.l.ſi curatoꝛis:licʒ quidam .aut dicit repudio ⁊ nunqᷓ; auditur:vt.l.ſicut.de repudi.hr̃di.aut dicit intendo repu diare/⁊ tunc hʒ tres menſes vt hic/aut nil dicit ⁊ hʒ.xxx. an.S.e.licet.niſi iudex tpᷣs limitauerit ad inſtantiam cre⸗ ditoꝛis:vt.l.ſi curator.S.e.vł ad inſtaãtiã filij exhr̃dati: vt.l.ſcimus.S.de inoffi.teſt.⁊ tñ tunc non excluditur poſt tẽpus a iudice ſtatutum ſuccedendi perpetuo: ſed reſpe⸗ ctu creditoꝛis:vel filij qui fecerunt ei ſtatui tempus ha⸗ bentur bona pꝛobantibus:⁊ datur eis curatoꝛ qui vẽdit eã ⁊ dictis creditoꝛibus ſatiſtacit / vt.l.ſi diu.et.l.ij.ff. de bo.auc.iu.po.¶ Sinaũt.¶ Aut hr̃s ẽ certus hr̃ditatẽ eẽ lucroſam /⁊ debet adire aut eſſe damnoſam ⁊ repudiare. Si dubitat loqtur hic · S. ⁊ bꝛeuiter dicit IOlle qui dubitat adeat cum bñficio inuentarij:⁊ ex hoc conſequetur duo. Pꝛimo quia hẽbit hereditatem ſine periculo.Secundo qꝛ aduerſus legatarios vtetur falcidia.h.d. . ¶Ex tex.Vt inter. xxx.dies hec ẽ pꝛima ſolemnitas circa tẽpus inchoandi inuentarium cognouerit ʒ⁊ adie rit⁊ hec] Ecce aliud ſolemne circa tẽpus fintendilſub pꝛeſenti] Ecce aliud ſolemnel Subſcriptionem ecce ali ud ſolẽne. ¶ Nota ergo ſolemnitates inuentarij:quia debʒ incho ari infra menſem. Sʒ quãdo incipit currere. hec lex vide tur ĩnuere qð a tempoꝛe adite hr̃ditatis/⁊ ſic ẽ contra e·S. ſed. Sol. hic ſubaudi ⁊ adita.i¶ Itẽ nota de tempo⸗ J nuéta⸗ re finiendi. Itẽ teſtes debent eſſe pꝛeſentes ⁊ tabellio ge rij ſolẽni⸗ neralis/qui omnia ſubſcripſit. Ultimo ſe ſubſcribit / vel tates que alter tabellio pꝛo eo ſpaliter adhibitus qui dicet / ego ts ſint — in benit efonm iſetebel lianteßg nian ctafenn lunfi gen ſonits fau 4 ſenenmint „ eeinonven ttit sineade e ber/ Nalt ilgnario lfamer in⸗ Modoco odoppol ſodebetd (revtle gteninſtn oſcqt co ¶Sinaũi Aun. Büa iſtatim de hfditaten um hfs a Licenri lo biccon (Dyoni onuditi Audiuntur“ cteqloꝛe poqlegs gon ſoluir legata ſon eno. A Git alius uinereyt. oo hic di⸗ dlerlege. Poſterioꝛe⸗ Ccbiticont nnonon det ckdarlgci mqꝛaatio Gdicgdin ſaſtſoles ſderiſac⸗ Umikenco liats. 1ſteoror⸗ fsponbyp Nqviipe ſüberaht Nlenrgſe lannresne Cottoribns . UWMheſehie z N Nene Igſcipz micteſ ormndice Metſoppo ſbomal ſepickiie ſonispote llſteda (uurjone pidane Nncom⸗ hfundar, iitriumil nretero ltepor⸗ Pinnentar⸗ N Ulenon * De Jure deliberandi. Nene toe . buus mihiſubſeribo! vim deductionis fic. ¶ Item op.ꝙ nullum ſit pꝛiuilcginz reinmi lis de mãdato hr̃dis ſpaliter adhibitus mihi ſubſcri ot fdis cum olim nec hẽbat vt.l.irritum. .l.ĩponẽda.j. ad efn . hac foꝛma dixit hr̃s ꝙ nulla E SKrecrir won itigr 4 lal So vt glo.qꝛ qð olim erat eis conceſſum hoole en zuecnn . bellio nil aliud facit qᷓ; iſta ſubſcr pti 1 — 1.=— vr OrO.: Quid ſi pr̃fa.vendidit fũ⸗ WN iſte tabellion . omi ſit ſe ſubſcri⸗ hñt niſi fecerint inuentarium. Zu 1 . ttnl ãanteq; gñalis notarius quiom̃ia ſubſeripſit ſe ſubſcri llij: di d quid ſi vendit fundum extra⸗ Dnltatenite eg anteq; gu⸗ bat dicens dum filij:⁊ dic vt glo. Sed q 4 E. Pbint. bat /ita ꝙ vltimo generalis notarius le ſubt bet man⸗ nei. Pꝛo declaratione huius.l.pᷣmitte.ſ.q nrende acta fucrunt hec omnia in tali loco ⁊c.vt ſic pꝛobet ma . ium /tunc debeo eatenus conueniri quatenus qus⸗ nen datum fuiſſe illi qui ſe eripſitgto Heae ſen ſſ chtio⸗ tan hotacd curdie. tẽ eſt ſciendũ ꝙ ewita iure uture Dunne e Etari nem ita feciſſe. ¶ Item requiruntur tres te ſtoꝛes impediri ꝑ, teſtatoꝛem: qꝛ eſt quaſi es alienu ⸗ tfectuptne⸗ nuctari nem itafe j. itari ij itoꝛes non poteſt impediriꝑ teſtatoꝛem: q ſlleig ies n le⸗ ⁊ ſi non venerii . inoffi. te. pone ergo ꝙ fllius vult fu . onistefengg pt ſit ſole i; Fi m poſſidentes ⁊ ſe ſubſcri de inoffi.te. p 180 big hrs: ſi replicet ꝙ de diri ꝑ te⸗ tats ign jrũt᷑ nis in eadem ciuitate primonium poſſid ” b emptoꝛe / obijcietur ſibiꝙ ẽ hẽs:⁊ ſi replicet ꝙ 8 uiiim es nlte bent / vel tabellio ſubſcribet tales in defectum Ga oig berß S 5 nlto lure nature: verũ nõ qᷓ creditoꝛes/ at hic ſtatoꝛẽ. bontun, ⁊ legatar ioꝛũ fuerunt adhibiti qui ſunt Dese emptoꝛ eſt creditoꝛ ⁊ hr̃et actionem de euictione ) filiuʒ WN ⁊ fame ⁊ in eadem ciuitate patrimonium poſſi es.n multo foꝛtius exceptionem: aut ergo fllius non fecir iuè onoconlttg ¶ Modo collige ꝙ teſtes debent cognoſcere hr̃dem tarium/r tenetur m quotã. Sed 2 coheredes aget ⁊ pe⸗ umnllen d quod opponitur deS.licet in aut. de teſtibus.So.aut e ta debita iure nature ſi bona erãt ſe oluendo: vt qꝛ aliquid umnen is deber deponerede aero alicniuq r debet 4 1 4 Sng ſupererat deducto ere alieno.ſed ſecus ſi nil eſſet ĩ bonis Caſtconmnine tatem inſtrumẽti:⁊ tunc regulariter non eſt neceſſe ꝙ lienum. ¶ ́Äodo quero ſi filius hʒ quota / quo poteſt eſſe gtatsepnrft gnoſcãt contrahentes vt in ↄꝛio fallit Hie:⸗ ad inchoon ꝙpnon habeat qrtã iure nature. Rñdeo ꝙ põt valere m annen, ¶Sinaüt alocis. ¶ Sz q ts dabitur 3 tutoꝛ pupil quarta fundi q̃ exceptiõem patit᷑: ⁊ ideo ei exinaniuit: ⁊ Mdintclir . dum. Hñdeo vt gl. Wõ quero que eſt n Ianaes qꝛ in hʒ regreſſum õ coheredes:⁊ tãqᷓ; es alienum deducet cõ eglbichtnti li ſtatim debet ĩcipere inuentarium prs nõ. bicnoncuz trapkdes Sed duid m bkdc emifanetuius fun dum ve ockfugti hr̃ditate imminet periculum ne dilapidetur /h didit defunctus?certe nunq; põt eſs an ar aur ien Natloete iam hr̃s adierit. 3. b tam eius ꝙ ſupereſt:immo totum hʒ qð ſupeſt: nun,gitl ¶ Kicentia. Supꝛa conſuluit rlibus⸗ netihn e nil ſupereſt in bonis:⁊ tũc nec filius q̃rtã iure nature / nec erttitn ieonſutn crealeolbꝛis zIle Seespoſterins. vene⸗ extraneus debitã iure inſtitutionis habebit / ſi aliquid ſu ¶DOoponitur hic dicitur ꝙ creditoꝛes po fata. Sono pereſt deducto ere alieno: tunc filius dʒ habere q̃rtã om⸗ colligtt aran tes audiãtur. Cõtrariũ berur cl . ſn 6 51e atarios nium bonoꝛuʒ / extraneus quartam ſue inſtitutionis:mo Afiesgte audiuntur heredem t emptoꝛes: vt il i: g legan Pu do aut conuchitur cmptora filio vel extraneo /e excipit Nradiccttiug ⁊ creditoꝛes poſterioꝛes ſic.¶ Itẽ attẽ 4 m. er eñ gue ʒ eos quãta ⁊ quota ſi fecerunt imnuetarium: afs pꝛobata Sckair mo elegata delitarepetuneni nera r ver en aur quota. Sʒ ſi Z cohr̃des voluit agere poteſt ſlins Scohf edeſſeinte t. . Segd ad p- 1 . . is debità iure nature:vt.l. ſc dicyt diriſglen non ſoluit.ſ.per creditoꝛem. Sed . 90 de omnibus bonis debita L ien rau legata ſunt indebita:qꝛ non debentur niſi deducto eba raerere de inoffi te. eẽneus vero conqueri non poteſt n E eno. Ad ſecundum dic ꝙ non eſt nouum eatrghein gꝛ ſy hʒ q̃rtã ſue inſtitutionis: ummo totum qð ſupeſt de anni uit alius repetat ad quẽ ex poſt facto appeat negociuʒ ꝑ ſua inſtitutione. Itẽ qucro ſtatuto cauetur: vt nemo ve rnonud rinere: vt.l.iij. v.l.non eſt nouum ff. de condi.inde.¶ Iteʒ nirer inſtrumẽtun a ſe factum vl hẽs eiꝰ teſtatoꝛ obli cler ani op.hic dicit agi condic.indebiti:in · S.ſi eto ieit 37, 5 auit fundum eius quem poſtea hrdem inſtituit qut adi⸗ n Kn dir ege So vie g aind deb Keauonnus daniictid in⸗ ns fecit inuentarium nunquid poteſt vendicare a teſta⸗ erti hrinumnt oſterioꝛes recipiunt ſibi debitum:⁊ id 5. 117 ꝛdic ꝙ ſic vt aloſ.· , enennten hebitit contra eos locum non adcteiategan totſe di⸗ Wiremin. Sopea cõſuluit hr̃di/hic creditoꝛibus et cantcibffnt bus non debetur pꝛopter es alienum. 7 der D-AriF. egatarijs. . R . .B bmntun an darlac in perum otgerorig oen neri Sone tñ.¶ Nota ꝙ ſicut quis ſi impeditur ab iitio a⸗ ſedtoꝛbbnot ſum:qꝛ actio in factum dat᷑ ſolum vbi alia no op.ꝙ me⸗ gere non currit ſibi tẽpus:vt.l.j.S. de ana. excep. ita ſi ex fſdunt Sz dic ꝙ diuerſis caſibus locuʒ anri ant 5. Aane poſt fctõ poſtq;ᷓ actio ſibicompetit non currit ſibi tẽpus giuſcl ä mndo di in vt hic. Sed an exceptio ꝙ hr̃s facit inuẽtarium impedit tumnum ſf detrãſac So. hic loquimur in iure pꝛoſeque m 4 vltie pꝛoceſſum:⁊ dic ꝙ ſic:qꝛ vᷣba reſpiciunt pꝛoceſſum / vt ibi r Nris kemütendo eeſt inoher,tonmone mwahe loaatahtn⸗ vel ad iudicium vocare ⁊ tũc ſic. ĩ.l. ſR lFᷣuus.S. de his qui lure:atunche volũtatis. Item ibi non ex p j ccle.confugiunt. . . cumeniutt ideo non põtreri eeegele he caer dh Sn poſt P Hic nec deliberauit / nec etiã inuẽta⸗ trepudiotte, hr̃s non hʒ pecuniã ⁊ dicit cre P . nj fecit. s ugumnin nis:quia ipſe non vult vendere ne de euictione negrur: EErbec quidẽ. Mic deliberauit/ſz inuetarium n on fe D nã hereditatem debet hẽre ſine dãno nuce ñ icnte cit: aut ergo facio inuẽtarium/⁊ ſum ſecurus / aut delipe⸗ nünſtninn iiaur eir Nlipicunr o rende:nectene aruiner 2 ro? inuẽtarium non facio/t tunc creditoꝛibus teneo⸗ n tüflielit ne cum res non poſſit euinci.ſed certe non po min ſoltaum zlegatartoo non proctalriginaen facio vrrũ Atint creditoꝛibus:vt hic:ſed ab aliquo qui diceret wener⸗ q;. ſ. qꝛ delibero ⁊ facio inuẽtarium:⁊ tunc qꝛ delibero te pit non e bidiraria ren irir ideo non ſae 4 10 po neoꝛ creditoꝛibus in ſolidum:ſʒ qꝛ facio inuẽtarium vtoꝛ unm⸗ Inusta⸗ hfs. Item auero an iſta exccptio inuẽtarij poſſit op falcidia g̊ legatarios:aut neutrum facio ⁊ teneoꝛ credito ſtatuitenhnu 1 añ-gn. 5 di ſt ꝓꝑemptoꝛia:⁊ ſic vſq; ad ſen : aAlcidia le ijs tñi derr ſum falcidi⸗ got S rij exce⸗ ni qñcũq;:quidã dicunt ꝓeit pemptoꝛia:? 17 ſic vſq; ad ribus in ſolidum: legatarijs tñ detrahere poſ⸗ um falci . r dtio qũ tentiã poteit obonl Allic eſk d errer hd am iure iſto/ hodie iure nouo auctẽticoꝛum:ſi nõ facit in E poſſit op⸗ lit. ↄt. tu dic ꝙ ſicut illa exceptio ne qs ↄdẽnet᷑ ðctꝰ Etariuʒ tenetur creditoꝛibꝰ hr̃ditarijs ⁊ legatarijs etiã mmalfitui mitur i i ta ⁊ iſta vt.l.ex diuerſo. uẽetariuʒz tenetur creditoꝝ . 6. ei poni poteſt / opponitur in executione / i ceptio que nõ de pꝛopꝛio pr̃imonio / vt. ad.l.fſal. aut.ſ cum teſtatoꝛ. . aneſſaen ffſo.ma.?.·.neʒennius.de re iudi.ff. nam exceptio que MWodo op.ꝓꝙ licet petierit tẽpus ad deliberãdũ:non tñ itNlecric⸗ icit iniqui ĩe:ſed moderationem condemna ꝗ P. Pi . 4 d I e reſpicit iniquitatem ſnĩe: ſed mod eration on dicit ſe ĩ vigear adire ſi infra dictum tẽpus non repu lervt.S. eell. ciſene tionis põt qñcũq; opponi:ita ⁊ iſta:nã hr̃s vi fleri ere cum ãtiquioꝛibus.So.vt gloſ.q Mogo qro quo tẽpoꝛe Snnctar⸗ Gbe eeneruuiimno in e eaetltnoni k do ſ hrts dʒ incipi inuẽtarium:dicunt quidã ꝙ añ aditã hrditatẽ ũʒ itrs a nh gaurions ſit in bonis Zt quero den doto vt · S· ſinautem hec. Sʒ dic ꝙ poſtq; iſte nõ repudiat fingi tps dʒ ici⸗ pꝛins ſin dilapid auerit an teneatur. Rñdeo ſic vt glo. ihilominꝰ tur retro adita: ⁊ ſic aditio trahitur retro: vñ ⁊ ibi adita pi gloun , ¶In computatione.ſ¶ Opponitur ꝙ actio nih loquiẽ currit tẽpus. Sʒ quid ſi quis petijt tepns ad deliberãdʒ ignofln, confundatur:vt.l.ij.de hr̃dit. vel ac.ven. So. D dar ß puta ãnum pꝛo rebus abſeétibus nonne poſt nouem men⸗ fiun veius gueper adlelonem vzperire qut eſeme erit ſes poterit facere inuẽtarium ⁊ vti bñficio huius.l.⁊ dic th ararluna lhi deilla aue per moꝛtt d Rronlede des vt glo.¶ Itẽ q̃ro q̃re hic iuratur in litẽ ſi res nõ reſtituat᷑ nun ,e moꝛte: ⁊ ẽ rõ qꝛ hec lex voluit ꝙ aditio non le Ite op. Nñdeo ꝙ hypothecaria eſt arbitraria: petitio hr̃ditatis rgebelt , Sed tẽpoꝛe aditionis iã erat moꝛtua actio.q in e ẽbone ſidei:⁊ ideo in eis non põt in litẽ iurari: vt. l. vide⸗ ſcine / inuentarium non reſeruetur obligatio quee ioſum co⸗ amus. ff inlit. iur. Wodo dicit gloſq etlam bodie ſi inonde cc, culuʒ:quo neceſſitate aſtringimur:quia quis ſeipſum cõ⸗ i e i ditionem nõ uenire non poteſt:vt.l.pe.ff. de arbi. So. p aditio durat aceid chaarom ad effectum exactiõis:ſed qᷓ;tum ad it i ium q . ature ſibi non facit inuẽtarium qᷓ;dtum ad debitum iure na non pᷣiudicat quo ad legatarios.Sʒ quomodo hoc cum cif̃ plura reqrunt᷑. Tstum. glium. Butrigarij Bcda pars ſuꝑ etiam de ſuo pꝛopꝛio ſoluere teneatur:poſſes dicere ꝙ de bitum bonoꝛum ſubſidiũ deducitur ab ĩitio vt es alienũ: vñ ab initio legata non tenuerũt quo ad id q̃ſi plus legaſ ſet qᷓ; hẽret.¶ Vltĩo q̃ro an ꝑ hanc.l.ſit derogatũ legi cũ ãtiquioꝛibus.S.e.⁊ dic vt gl.vltima. Adde ꝙ nouem requiruntur in confecti Inuẽtari Ad d itio. one inuentarij in qua conſueuerunt no⸗ um qñ pↄfi tarij errare que omnia colliguntur ex iſto tex. hic per oꝛ⸗ ,ℳMT dinem vt hic ꝑ moder.ij.iij.⁊.iiij.coł.Adde ſpeculum in ti. de inſtru edi.S.fl.inter cetera tñ no.ꝙ in inuentario fs ciendo non ſufficeret teſtes eſſe pñtes ad videndum ſcri⸗ bi inuentarium: ſʒ etiã debent res hr̃ditarie offerri inſpi ciende in pꝛeſentia teſtium vt magis conſtet de legalita⸗ te hr̃dis ꝙ eſt diligenter notãdum ⁊ bñ ſignãdum: quis non tãgitur per alium niſi ꝑ bar.ſᷣm moder.iaſ.hic.in.iiij coł.vᷣſi.viij. Item in inuentario faciendo requiritur ꝙ te ſtes cognoſcant hr̃dem:⁊ in hoc eſt ſpãle in inuentario:ĩ aluijs autem inſtrumentis qñ teſtes adhibentur non reqͥ⸗ ritur ꝙ aliter recognoſcãt ꝑtesvt in glo.inverſi recogno ſcãt:⁊ eſt gloſ.notabilioꝛ in.c.cum cam que ĩter archiepi ſcopum in verbo de cauſis de teſt. glo. ⁊ doc in. l. iij · S· j. ff de teſt. ⁊ plene io.and.in addi.ſpe.in ti.de teſte · S· j.in ad di.incip.quid voluit bal.in.l.exequutoꝛeʒ.in.iiij.⁊.v.coł. I.· de exe. rei iudic.⁊ in rubꝛics. S.de fide inſtru.in.vj.coł. vbi ponit de ipſo notario an debeat cognoſcere contra⸗ hentes:⁊ res de quibus fit inſtrumentum ꝙ etiã tãgit io. and.vbi.ð.in titu.de inſtru.edi.ſuꝑ rubꝛica:⁊ dicit bal.ĩ l.ſolã.in.v.coł.S.de teſti.ꝙ qñ teſtes deponunt uꝑ homi cipio ad conuincendum negligẽtiã ſindici qui non denũ ciat maleficium non eſt neceſſe ꝙ teſtes cognoſcãt: neq; interfectoꝛẽ/neq; interfectum / ſatis eſt ꝙ ſciant vnum ho minẽ eſſe occiſum allegat glo ſing ·ij.q.viij ver.libelloꝝ. in.c.fi.quã glo.etiã reputat ſing.flo.in.l.ob carmen ·S· fl. Teſt vpo ff. de teſt. ⁊ ibi per illã glo.vult ꝙ non ſit neceſſe teſtem de nẽs ſuper ponentem ſuꝑ homicidio vel vulnere cognoſcere interfe homici- ctum vel vulneratum:ſed ſufficit:qð cogno ſcat ꝙ ſit coꝛ⸗ dio vł vul pus hominis:econtra autem non eſt neceſſe ꝙ aliqua ex nere an ſit partibus cognoſcat teſtes qui pꝛoducuntur ſ m ſpe.in ti. neceſſe ꝙ de teſte ˖ S. j. ver. iteʒ opponitur exceptio pꝛedicta:licʒ de codᷣſcat ĩ⸗ iure ſeruari debeãt.de conſuetudine tñ non obſeruantur terfectum pꝛedicte ſolẽnitates:ideo ſufficit muẽtarium fieri ſᷣm cõ⸗ vł vulne⸗ ſuetudinem notarioꝛum loci:vbi fit ſᷣm Bal.ita notãtem in pꝛinc huius legis in vui vebis qu? ſequit᷑ pau.de ca. hic in.ij. coł.⁊ moder.in.iiij.coł.in fi.vbi cetera que poſ⸗ ſẽt dici ĩ pñti materia: videas ꝑ Jaſo.pleniſſime. Be repudianda et abſtinẽda hereditate. Mubzica. ccuſtos vel ĩquilinus ſibi non pꝛeiudi⸗ cat. hoc dicit. 9 ¶ Dp.· ꝙ non debeat pꝛobare ſe nõ vt brdẽ hitaſſe cum neget: ſʒ aduerſariꝰ qui affirmat:vt l.ei qui.ff. de pꝛoba.So.hic erat pꝛeſum⸗ ptio gᷣ filium:qꝛ inhitauerat domum pr̃nam qð pꝛima fa cie videbatur ei vt hr̃di competere. Itẽ op.ꝙ tales actꝰ non inducant pᷣſumptionẽ aditionis:vt.l.j.S.de iure deli be.So.ibi in emancipato qui ſolo animo adire non põt — Iterna lʒ poſtea dephẽdatur habitaſſe domum pr̃ nam /ſi pꝛobet ſe hitaſſe vt hic in ſuo qui poteſt.¶ Itẽ op.ꝙ tales actus nõ inducant geſtionẽ poſt repudiationẽ:vt.l.ſi ſjuum .S.ait pᷣtoꝛ.ff. de acqui.hr̃d. So.vt glo.i Itẽ op.ꝙ filius pꝛobare nõ dẽat qꝛ poſtq; abſtinuit amplius eè hrs non põt /vt.l.ſicut.j.e. So.hic loqᷣt᷑ ĩ ſuo qͥ ſuã repudiationẽ pᷣt reuocare ⁊videt᷑ reuocare per tales actus:ſecꝰin emãcipato qui nõ põt re⸗ Repudia uocare repudiationẽ.i¶ Itẽ op.ꝙ de vno actu inducatur tio ĩ vno pᷣſumptio ad alium:vt.l.non oms·S: a barbaris. ff. de re actu an in mili.Cũ ergo hic ſemel repudiauerit/non dʒ pᷣſumi a mo ducat pᷣſũ do ꝙ gerat pꝛo hr̃de.So.hoc ideo contingit qꝛ hʒſ tãtẽ ptionẽ ad reuocâdi repudiationẽ:vt dixi:conſidera ergo tris tem⸗ poꝛa:nam ẽ tẽpꝰ añ repudiationẽ ⁊ hoc tẽpoꝛe olim erat dr ia inter ſuum qͥ ſolo animo erat hr̃s ⁊ inter emancipa⸗ tum qui demum ꝑ bonoꝛum poſſeſſionẽ veniebat vterqq ſolo animo fit hr̃s:facilius tñ colligitur animꝰ adeundi in ſuo qᷓ; in emãcipato ſᷣm dñm Mar.⁊ no.glo.in.l.ꝓ he⸗ 5; 46&α Si flli? abſtinegt 2 7J paterna. ab hered itate pa⸗ 4 BGexto libꝛo Codicis rede.in pᷣn.ff.de acquir.hr̃d.i¶ Itẽ eſt differẽtia qꝛ ſi emã Emãcipʒ cipatus ſubſtrahit bona pᷣſumitur deliq̃re nõ adire ſicut tus ſi ſub⸗ extraneus. Nã ſubſtractio eſt potius oppoſita dño cum trahit bo⸗ ſit Zctatio rei aliene q; geſtio ꝓ dño in ſuo pᷣſumitur adi⸗ na hr̃dita tio.Secũdũ eſt tpᷣs poſt repudiationẽ infra triennium ⁊ t pᷣſumit hoc caſu eſt differẽtia inter eos:qꝛ emãcipatus nũqᷓ; põt delinq̃re ad hr̃ditatem redire repꝛobata gl.q̃ eſt.xe.l.fi.⁊ ideo qͥc⸗ nõ quid faciat non põt amplius heres ec̃.ſuus vero cũ poſ⸗ ſit penitere repudiationis pᷣſumitur adire faciendo illos actus ꝑ quos ãte repudiationẽ pꝛeſumebatur adire.Ter tium eſt tpᷣs poſt trienniũ ⁊ hoc quicquid faciat ſuus vel emũãcipatus non poſſunt amplius eſſe hrdes. Modoq̃⸗ ro quid dʒ ꝓbare hic ſuus: Rñũdeo duo.ſ.ſe repudiaſſe ⁊ habitaſſe non animo adeundi:⁊ hoc ſi a pꝛimo incipias alłs ſufficit ſolum ſcdᷣm.cmãcipatus vero ſolam repudia tionem pꝛobat. IR Qui poſt repudiationẽ re . J P atern a. perit᷑ vt emptoꝛ bona dor 1 ſidere non obligatur vt heres.h.d. Opp. ꝙ pꝛeſumatur adire:vt.l.ſi is qͥ bonis. ff. de acquir.hered. So.vt glo.⁊ dic latius ꝙ aut bona ſi⸗ de depᷣhẽditur poſſidere ⁊ hoc conſtat:⁊ tũc aut eſt emã⸗ cipatus ⁊ cũ non poſſit repudiationẽ reuocare non pᷣſu⸗ mitur aditio:aut eſt ſuus:⁊ tunc aut depᷣhẽdit habere ex noua cã ⁊ non pᷣſumitur vt hic:aut ex veteri⁊ ſic.vt.S.lj. aut mala fide poſſidet ⁊ doloſe ⁊ tunc tenetur vt hr̃s:aut dubitat᷑:⁊ tunc ex tribus colligo malã fidẽ.pꝛimo ſi oĩs bona dep̃hẽditur poſſidere:vt.l.oẽs ·S. luciꝰ.ff.q̃ in frau. credi.⁊.l.iij ·Sꝙ ſi de ſubeunda.S.de naturali.li. Itẽ ſi ci to ad bona poſſidenda redijt. vt.l.iij.ff.de repudia. Item ſi clam ingreſſus eſt bona:vt.l.non extimo.ff.de admi.tu. Sʒ qᷣͥd ſi nõ repudiauit nec adiuit ſed rem hr̃ditariam emit an videt᷑ adire: Rñdeo vt glo.ꝙ nõ.Aliud eſt enim emere aliud pꝛo herede gerere. ¶ In glo. que incipit vt·.j.ibi ſed miſcuit.ſ.per aliũ actũ. na pᷣer iſtum nonvidetur ſeimiſcere. Fn B Hic fuit putatiua trãſactio cuius us. textu fuit facta repudiatio.hoc di⸗ enun cit m veram opinio. Aut ergo interuenit ᷣs Qtrãſactio ⁊ loqᷣtur.l.controuerſia.S.de tranſac. aut putatiua ⁊ loquitur hec lex:aut ſola repudiatio ⁊ loqͥ tur.l.fl.⁊.l.ſi filius.ff.de inter.ac.i¶ Itẽ op.ꝙ ſtetur tranſ⸗ actioni ⁊ ꝓpter dubiũ teneatur:vt.d.l.ↄtrouerſia.So.ibi interuenit vera trãſactio hic non.¶ Itẽ opp.ꝙ per repu⸗ diationẽ ſibi pᷣiudicet qͥcqᷣd ſit de trãſactioe vt.l.fi.⁊.l.ſiſt liꝰ.ᷣff. de ĩterrog.ac.Aut ergo iteruenit vᷣa trãſactio ⁊ ſer⸗ ua.l.ↄtrouerſia.aut putatiua ⁊ ſerua legẽ iſtã: aut ĩterue⸗ nit ſola repudiatio vera:licet pᷣmo adiuerit vel ecõtra:et tũc ſi eſt ſuus:⁊ eſt ĩfra triẽniũ ita ꝙ poſſit reuocare repu diationẽ tũc ſeruo vltimũ actũ quãtũ ad oẽs /ſi eſt lapſũ triẽnium ſeruo pꝛimũ quo ad cetcros:ſcðm qͥ ad eũ cũqͥ litigauit ſi eſt emancipatus. S . Semel hĩs ꝑ repudia⸗ Icut maioꝛ. 0n& nodeſimt et bis X cõfeſſio facta ad ꝓpᷣũ cõmodũ nil oꝑat᷑ h.d. W¶DOp. de. l. fl. ff. de ĩterro. ac. vbi ſtat᷑ ↄfeſſionti. So.nõ ſtat᷑ cõfeſſiõi ad ſui cõmodũ vt hic:qͥ ad cõmodũ creditor ſic.q̊ ad alios creditoꝛes dic ꝙ erat talis qͥ repu diationẽ pot᷑at reuocar̃ ⁊ tũc ñ niſi qͥ ad eũ cũ qlitigauit. ¶ Mõ q̃ro q̃re ↄfeſſio nocet/repudiatio nõ.Rũdeovt gl. adire. Ad ditio Adde hic eẽ tex. ᷣm Pau. de ca. ꝓ puel⸗ lis q̃ maritãt ĩ locis in qͥbꝰ femine ſucce dũt ſicut maſculi.Nã fr̃es maſculi faciũt eas repndiare hr̃ditatẽ pr̃is vel aui. Mã ſi talis filia pꝛiꝰ adiuiſſet hr̃di tatẽ pr̃is illa repudiatio nõ valʒ vt hoc tex.ideo fres de bẽt facere repudiari nõ dico hr̃ditatẽ quã adiuerãt:ſʒ fa ciãt rnũciar̃᷑ oĩ iuri qdð hñt ĩ hr̃ditate pr̃is:⁊tũc excludẽt d. l. poſtq; liti.⁊ dicit Pau.hoc eẽ notãdũ vt filia non di⸗ cat repudio:ſʒ dicat renũcio ⁊ dono oẽ ius qð hẽo in tali hrditate ⁊ dicit ꝙ notarij facile ĩ hoc deciperẽt᷑ lʒ Alex. teneat ↄꝛiũ:tene tñ pᷣdicta ſᷣʒ moder.h̊. Deideno.rłaʒ ex H allit ĩ ſemel adi⸗ duobꝰcaſibꝰ. vt ĩ gl.j.addit bar. tertiã fal. mediãte reſtitu ta an poſ tex.ꝙ hr̃ditas ſemel adita ãpliꝰ repudiari nõ pᷣt.F fditas tiõe ĩ ĩteg l.vnica.ẽ. ſi vt ſe ab her. abſti·q̃ fallẽtia ẽ va: ſqʒ ſit poſtes nõ facit ad ppoſitũ cũ rła huiꝰtex.ſit ĩ maioꝛe. Adde aliã repudiar no.fal.ĩ.l.ſi certax ·S. iulianꝰ.de te.mil.Adde etiã aliã ĩl. cum hereditate.ff. de acqᷣ. hr̃di.de cuius ĩtellectu dixi in l.quidam elogio.õ.de iure deliber. eſngf Untmitad lminoꝛiel tegrün Ei ttituikl a ier hal aAnlte ol liiregula⸗ aliiſcok/ uan ſeriä ſenden ⸗ Ppditi Ukflegrar Wr ledi uẽadmo.teſt 9. 9pe. De ed II Pupillus hr̃ditatẽ ſi⸗ — By illoꝛum bi delatã ſine tutoꝛe nõ C. repudiat. h. d. NRepud bidita Fea . epudiatam hr̃dita GB Y quis luus. tem reuocat ſuus he⸗ res. hoc dicit. — A& (Op. ꝙ repudiãs redeat vſq; ad qnum tm̃ vt l.fllijs mrem. ſ.l ftate iuf dic ꝙ aut dicit non adeo: ⁊ tũc in hr̃ditate mr̃öna auditur vſq; ad ãnuʒ: in pr̃na ꝑpetuo:aut dicit repudio:⁊ tunc in mrna nunq; auqitur /in pr̃fna audiur ſi eſt ſuꝰvſq; ad tri⸗ ennium: vt hic/&mãcipatus nullo modo.ſ Itẽ op. ꝙ non ſit dr̃ia inter ſuum ⁊ emãcipatum:vt.l.nonnũqᷓ.f.de col⸗ la.bo. So.ibi noluit conferre:ſ põt penitere /hic loquit᷑ ĩ repudiatione.ſ Ex pᷣdictis ergo collige diſtinctionẽ: qꝛ aut dicit:nõ adeo/aut repudio ⁊ pᷣua qð dixi:aut dicit no lo conferre/⁊ põt penitere ⁊ conferre:vt.d.l.nonnunqᷓ;. SPs ſta.l.ẽ vnica ſing.ſᷣm moder.hic ⁊ pꝛi Add itio 11 in vᷣſi.ſinautẽ vel minoꝛ ẽ hic eẽ tex. vyvjalde ſing.ſᷣm bar. communiter doc. hic ⁊ glo.iiij.hic re⸗ icto di.ad mtem. ff ad tertuł. So. ibi in mẽna / hic in pr̃na.tu ria. tol. Fo. XXIIII inſti. nõ videt᷑ ratio in Zᷣrium q̃re vterq; nõ dẽat mitti rata in poſſeſſoꝛio:⁊ ita tʒ paul.de ca.hic ⁊ moder:hic ĩ fi: Vitia inuiſibilia non impe Bamuis. iri⸗ miſſionem fiẽdam ex hoc edicto. hoc dicit. Jaco. Butk. Ad d itio Adde in iſta lege ꝙ in iudicio adipiſcẽ⸗ *de poſſeſſionis de nouo ꝓut eſt vere re⸗ medium huius titu.⁊ tũc pꝛocedit diſtinctio glo.ꝙ ſi in⸗ continẽti poteſt excipiens pꝛobare admittitur als ſe ecus vt declarat cy. ⁊ paul.de caſt.hic.de hoc quãdo in iudi⸗ cijs poſſeſſoꝛijs admittat᷑ exceptio eſt glo.magiſtra.in.l. ſi de vi.ff. de iudi.glo.⁊ doc.in.l.ij.j.quoꝛum bo.in iudi⸗ cio vero recuperãde poſſeſſionis vbi expoliatus eſt ante omnia reſtituẽdus.l:.ſi quis ad ſe fundum·j.ad.l.iuliã.de vi.pub.⁊ pꝛiuata to.titu.de reſtit.ſpoliatoꝝ.certe in iſto caſu nunq; admitteret᷑ iſta exceptio dolo facis etiam ſi pars vellet incontinenti pꝛobare ſᷣm modernũ hic. Li⸗ mita pꝛedicta inquãtum dixi ꝙ ſpoliato nõ admittatur aliqua exceptio ad impediẽduʒ reſtitutionẽ poſſeſſionis i 1 Hic re⸗ per ange. paul. hic. ⁊ plenius per ludo.ro. ⁊ alex. vbi ma⸗ klisg nſ putat mirabile ꝙ minoꝛ de omnibus his q̃ geſta ſũt ꝑ em teria in.l. naturaliter. S. nihil communc.ff. de acquiren. Netücgnitgt in minoꝛi etate. xxv. anis.j.donec ẽ minoꝛ hʒ reſtitutionẽ poſſeſ. vnam teneas coꝛdi quã ponit paul.hic in fine. de Fchocare nne ĩ integrũ ⁊ poſt infra qᷓdriẽnium:⁊ ſic vſq; ad.xxix.ãnos qua poteris multum lucrari: nam id quod dicitur quod Spoliatꝰ eöhiclhhn⸗ Hrditatẽ reſtituit᷑l.ea q̃. cum.l.ſequẽti.S.de ĩ integ.reſtituti.ẽs ſt boliatus ante omnia eſt reſtituẽdus in boſſeſſionẽ limi⸗= an ſemꝑ . tertſtni, ſemel rᷣpu deiñ ex hac.l.regulã ꝙ regularit᷑ qui ſemel repudiauit he tatur:vt ſit verum niſi ex tali reſtitutione poſſet vniuerſa ſit reſtituẽ teneturg diãsno pbt reditatẽ non põt aplius adire vt in.l. ſicut. S. co. Limita icut. liiter oꝛiri ſcãdalum:⁊ licet iſte non dicat.vide do. antho. dus. ſde peimi Apliꝰ adir̃ iſtã regulã altero de decẽ modis:vt hẽs hic ad plenum ĩ 8 qui notabiliter ponit ⁊ deducit ad pꝛacticam.in.c.ex pte lußfine i.iij col moder. euc voreles iotd semäfnmacacie ſentndaeng, damcdt J Quamad modum teſtamenta zgeretur de rnnurlae⸗ elicius aſtri ſeu cꝛralitij quia denepucia G c iezan . . facta ratione ſi ille poſtea ſuccũberet non eſſet facilis re⸗ nfd P ap eriantk inſp iciantur: ſt d eſcri cuperatio talis foꝛtalitij allegat.c.litteras.vbi tex.facit Arenßfern K R b de reſti. ſpo.⁊ ſequitur ſimpliciter alexã. in dicto· S. nihil no Alcke b antur. U zica. Ccoõmune. in. xvij. col. nec ĩuenio ab alio tactum facit qð —BB T t ſta m ntum In ibi dicit bal.in.v.fal.⁊· ibi alexã.refert. Secũdo habes ex uitſpertün NLD - e Are a⸗- glo.ꝙ cauſa dicitur requirere altioꝛẽ indaginem quãdo Atura teſtamenti debet adiri competẽs non poteſt incõtinenti ꝓbari.quando autẽ dicatur poſſe atriſacoate iudex ⁊ debet fieri m conſuetudinem incõtinenti ꝓbari eſt tex. in lſi is a quo.in pꝛinc.quẽ ibi lepugtotiohoen . llocoꝛum pꝛeſtito iuramento a petente bar. dicit ſingulariſſimũ.ff.vt in poſ.legatoꝝ cum cõcoꝛ. ergo tntenuſtt VAJeſt hoc commune in teſtamẽtis ⁊ co⸗ vt hic per alex.dic per hanoꝛ.in.c.litteras.de reſtitutiõe gerſis.Sdenete, NMXN Haicillis. h. d. totus ti. ſpoliatoꝝ.ex.⁊ in.l.iij.ibidẽ.ff.ad exhibendum. larepudiodh EPAAAANAANANNACLQuero q̃ actiõe petitur aꝑtura. Re ? —— D icto Hec lex multũ frequẽtat᷑: ⁊ ideo 0Kenint ſpondeo vt gloſ. ?ð”ð?ù S W bene aduertẽdũ eſt circa eam: et otrouerſiz Additio Et no.diligẽter deciſionẽ paul.⁊ Alex. aꝛ varie ſunt opiniones in ea / in ea ꝓcedã hoc ioponn ADOOLELDO⸗hic qñ notarius denegat velle oſtẽdere £ „AHoꝛdine: q; pꝛimo ponã ſummariũ. ſecũdo diui ctioeyt /4. teſtm̃ legatario niſi ſibi det copiã ſuisexpẽſis. Adde bar. dam eã in partes ⁊ pᷣmittã quedã ad euidẽtiã. tertio po⸗ natraſactiot! .l.fl. S. ſi eẽnt. ff. de tab. exhi. bar.ĩ.l.theſaurꝰ.ff. ad exhi. nam caſum in terminis ꝑ partes.poſtea vnã.q.que fit ad Eiſt: aur in Eſt am enti Hec lex pꝛobat ꝙ ĩ Zᷣcti⸗ pꝛĩcipiũ omittã cum alijs ⁊ foꝛmabo opiniones.vltimo wderint bus ⁊ in iudicijs quãůtuz veniã ad q̃ſtiones. Nicit ꝗ̊ hec lex ſũmarie.Edictũ diui i gees ad ſolẽnia inſpicimus locũ iudicij:quãtum ad marci.cũ ciꝰvigeſima receſſit ab aula.⁊ aut nõ appet ↄdi nen ſce vinm zctus inſpicio locum ↄctus:vt.l.ſi fũdus. cctoꝛ legitimꝰ/cex ſũmaria cognitiõe fit miſſio.Aut appa zaroüſ ff. de euic. ⁊. l.j.. de emãci. li. L ret zdictoꝛ/ tũc de negocio plene cognoſcit᷑ ex plena ſeönieti Teſti ape ¶ Mota ꝙ põt fieri aꝑturs coꝛã honeſtis viris:ſʒ tũ hec ria cognitiõe fit miſſio/⁊ hec miſſio olim coartabat᷑ ãno. Kura fctꝗ aptura non pꝛobat nec hẽtur pꝛo publicato niſi veniãt te hodie nõ.h.d.¶ Diuide in ꝑtes tres:qꝛ pᷣma caſſat/⁊ cdi⸗ wel pfopnm coꝛã hone ſtes qui ſubſcriptionibus atteſtẽtur: vt.l.publicati.g.de ctum quo ad os eiꝰ iniqᷣtates. In ſcdᷣa dat᷑ modus ꝓce ne nodeſntiff ſtis viris teſta. 2.1. hac conſul. . S. de epi.⁊ cle.l.repetita:⁊ ibi not.⁊ dendi.In tertia remouet᷑ qdã ſpalis iniqᷣtas que erat:vt modüntcpttt, an ꝓbet l. .ff. e.x.l. cum ab initio.⁊.l.vł legate.Quid ergo pꝛodeſt miſſio coartaret᷑ anno.Scða ꝑs ĩcipit ibi ſancimꝰ.Ter⸗ c biſti gtie iſta aꝑtura? Rñdeo qꝛ amodo põt adiri hr̃ditas qͥ olim tia ibi nullis anguſtijs.¶ Ad euidẽtiã eſt ſciendũ ꝙ olim Edictũ — — U. E — = S. = adiri nõ poterat clauſis ta. hodie ſic.¶ Itẽ oꝑaturqꝛ po⸗ ſcriptꝰ hr̃s nõ poterat hr̃ditatẽ adire niſi ſoluerit viceſi diui adri⸗ ſnn tero videre quid ſit mihi legatum.¶ Itẽ qꝛ cognitis ver⸗ mã ꝑ hoc edictũ qð hẽbat multas iniqᷣtates/maxime de ani qñ ha⸗ Adescqtr bis amodo poterit fieri traſactio ſuꝑ eis cuʒ als fleri nõ cohartatiõe anni. alias nõ hẽmꝰexpᷣſſas:⁊ qꝛ heres ſolue beat locũ totöllin poſſit:vt.l.de his.ff.de trãſac. . bat hãc gonereliden grineaneer Mrek ſumaria oen⸗ decugr 115 . . 6 tione in poſſeſſiõe ⁊ ita pᷣncipalit᷑ fuit inductũ fauoꝛe re cüüteas tin Kub 2 . ca minis hoc mõ. Juuenis q̃ſiuit a pncipe ſü! ſeript? ĩ teſtöõ prßaillie * ,B nõ abolito /nõ cacellato in aliqᷓ pte ſui: vellẽ mitti i poſſeſ ocler iic⸗ n E mnm inter inſtitutus exclu⸗ ſionẽ/qro an debeã vigeſimã ſoluere ⁊ difficultates diui . täadni *dit ſubſtitutuʒ bñ⸗ adriani edicti ſeruare: Rũñdet impatoꝛ ꝙ cũ hodie ceſſat dgiemii ficio huius edicti.h. d. B vigeſima / ceſſat edictũ eiꝰ occaſione iductũ /cũ ſuis diffi görtfiennn Add iti 0 Adde ꝙ ĩ poſſeſſoꝛio cultatibꝰ ⁊ ꝓcedat miſſio pᷣter edictũ m qͥſdã /vel ex edi innt vterq; inſtitutꝰ ⁊ ſub cto pᷣter difficultates ſᷣm alios.h.d.vſq; adS. ſancimus. ee ſtitutus pꝛo rata mittẽdi nõ ſint ⁊ ſin⸗ Inſtat iuuenis.qua ̊ foꝛma dẽo petere me mitti in poſ⸗ ſn i .“ gsulariter determinat bar. hic ꝙ ſequik ſeſſionẽ? Rñdet᷑ ꝙ dz teſtm poꝛtare coꝛã iudice nõ cacel⸗ ſaii PRrrmXAreputat pulchꝛum fulg. ? tãgitur iſt latũ / nec abolitũ in aliqᷓ pte ſui/⁊ ſi nullus ↄdictoꝛ apeat/ unnn c mn. iiij. pte glo.fin. huius.l.ver.qñq; tñ vterq; admittit᷑ vl apeat minꝰlegitima cãm allegãs fit miſſio ex ſũmaria fal ſite Verũtñ teneas ʒᷣ bar.⁊ ful.qꝛ ex quo clare conſtat in iune cauſe cognitiõe.i.ex ſola oſtẽſione teſti/⁊ hãc poſſeſſio⸗ ſikelet, libꝛis aꝑ. q̃lit ſubſtitutus ſimul concurrat cum inſtituto nem accipiet ſub pꝛeſentia teſtium oĩm rerum que moꝛte ileſii iuribus alleg. in glo. hic/x in.l. cum pꝛoponas.. de here. defuncti poſſidebãtur ꝑ eũ.hoc dicit vſq; ad· S. ſinautẽ. Butrigarij Gcda pars ſuꝑ Sexto libꝛo Codicis Modo inſtat iuuenis:ſp quid ſi appeat legitimꝰ ↄdictoꝛ vt foꝛte qꝛ pꝛoducit ali teſtm non abolitum non cãcella tum: Rñdetur qꝛ tunc dʒ oꝛdinari iudicium ⁊ libellus:⁊ plene de cs cognoſci ⁊ ex plenaria cognitõe fiat miſſio/⁊= mittetur in poſſeſſionẽ ille qui potioꝛa iura oñdet.hoc di cit vſq; adS. nullis. . ¶ Mullis.¶ Iſte ·S. ponit regulã ⁊ excep.regulã vſq; ad ‚mhHF6Flulum niſi.ibi exceptio.vſq; in finẽ.Et ad euidẽtiã ẽ ſciẽ⸗ vſucapio dum ꝙ vſucapio pꝛocedit ex fauoꝛe tm poſſidẽtis.pᷣſcri⸗ ⁊ ſſcriptõ ptio.xxx.vł.xlł an.cãtur ab odio tm̃ negligentis petere/⁊ qũo ꝓce⸗ hee due dicuntur pꝛocedere ex vna ꝑte tm:pᷣſcriptio lon dãt. gi tẽpoꝛis cãtur ab odio tm̃ non petẽtis ⁊ fauoꝛe poſſidẽ tis:⁊ ita ex vtraq; ꝑte dicitur pꝛocedere.querit ergo iu⸗ uenis a pꝛĩcipe an iſta miſſio limitet᷑ ãno ſicut olim: Rñ detur ꝙ nullis tẽpoꝛibus coartatur niſi tm̃ tẽpus cucur⸗ rerit ꝙ etiã ĩ dominio ꝑaret ſecuritatẽ poſſeſſoꝛi:vt ẽ ſiue pᷣſcriptio ex altera tm ꝑte pꝛocedat.i.ex odio tm̃ vł ex fa uoꝛe tm̃ᷣ.i.ſiue ex vtraq;.i.tã ex odio qᷓ; ex fauoꝛe.h.d.⁊ ſic pꝛobatur ꝑ hunc tex.ꝙ exceptio pᷣſcriptionis impedit ꝓ⸗ ceſſum m ia.de are.vt hic:⁊.l.intra vtile.ff.de minoꝛ.qð ẽ verũ ſi opponatur ad pꝛoceſſum impediẽdum: ſʒ ſi op⸗ ponitur ad iniuſticiã petitionis/⁊ merita cãe non impe⸗ dit pꝛoceſſum:vt.l.emptoꝛ.S.de pᷣſcrip.longi tꝑis. Mo do veniamus ad notabilia. G ¶ Notsa pꝛimo ꝙ edictum diui Adriani hodie ſublatũ E:de hoc tñ ẽ qõ adeo ꝙ ſi actio debetur expꝛimi in libel⸗ lo ecẽt maxima lis.Sʒ ipi tm̃m nominãt ſctm/⁊ dico ego ta lis exhibeo vobis teſtm quondã talis non abolitum/non cãcellatum in aliq̃ ꝑte ſui ĩ quo ſum ſcriptus:q̃re peto me mitti ĩ poſ.rerum q̃ tpe moꝛtis defuncti ꝑ eum poſſidebã tur/⁊ hoc ex edicto diui marci.vł condic. ex.l.vł officio iudicis.i¶ Item not.ꝙ aliqñ ſummarie pꝛoced itur:vt qꝛ iudex audit tm̃vnum/alium non:qꝛ nõ ẽ legitimꝰdictoꝛ vt.l.pꝛopandum · S.cum aũt.S.de iudi.⁊.l.iij ·S.ibidẽ. ff. ad exhibẽdum.ii¶ Itẽ no ꝙ aliqñ plene cognoſciturvt qũñ extat legitimꝰ dictoꝛ:⁊ tũc offert᷑ libellus ⁊ lis cõteſtat᷑ ⁊ plene de cã cognoſcitur:⁊ mittitur ĩ poſſeſſionẽ qui po⸗ Pꝛeſcri⸗ tioꝛa iura oñdit.¶ Itẽ nõ.ꝙ exceptio pᷣſcriptionis impe⸗ ptiõis ex⸗ dit actionẽ ⁊ pceſſum ſi ad ipſum opponatur vt hic:⁊.d. ceptio an l.intra vtile. Secus ſi nõ opponatur ad ipſum:vt.d.l.em poſſit ĩpe⸗ ptoꝛ:ſʒ ia.de are.idẽ tenẽt vltrampᷣtani ꝑ.l.ſicut·:j. de pꝛe dire actio ſcrip.xxx.an.ibiſ viuẽdi vlterius ⁊c̃.“ inſt.de perpetuis. nẽ ⁊ ꝓceſ⸗ ac.in pꝛin.⁊ ſi dicas ꝙ tẽpus non ẽ modus tollẽede obli⸗ ſum. gationis:vt.l.obligationũ fere · S. placet.ff.de ac.⁊ ob.ipᷣi fatẽt᷑ ꝙ non tollit obligationẽ:vt ibi:ſʒ ac.ſic vt.d.l.ſicut. Võ op.ſic hic dr ex teſtõ nõvitioſo fit mẽtio ¶ Op etiã ꝙ ſi hʒ vitiũ fliat miſſio:vt.S.l pꝛox.So.hic ẽ vitiũviſibi le ibi ĩuiſibile.¶ Itẽ op.ꝙ etiã inuiſibile impediat:qꝛ vi⸗ tiũ falſi ĩpedit: vñ vider᷑ obſtare.l.fl.S.de oꝛdi.iudi. So. vt glo.duobus modis.S.l pꝛox.⁊ vtraq; eſt vᷣa. Itẽ op. ꝙ vitium muiſibile unpediat miſſionẽ:qꝛ vitioſum inoffi cioſi / vt.l.papini ·S. fllius.ff.de inoffi.te.So ibi agitur pe titoꝛio/hic in poſſeſſoꝛio in quo ſummarie pꝛoceditur. ¶ Itẽ op.q̃rela ẽ remedium reſcindẽs:ergo de ipſa nullo modo põt opponi niſi pꝛius reſciſione fctã:vt.l.necnon. CS.exẽplo.ff.ex qui.cau.ma.⁊.l.quintus mutiꝰ.ff.de an.le. ⁊Z.·l.nã ⁊ poſtea.S.ſi minoꝛ.ff.de iureiur.So. ibi remediuʒ reſcidẽs datur ab homine:ſ qrela a lege/⁊ ideo põt etiã añ reſciſionẽ opponi vt ⁊ in.l.metum.S.ſʒ ꝗ pᷣtoꝛ.ff.ꝙ me. cã.¶ Itẽ op.ad idẽ de.il.liber.S.de pet.hrd.vbi vitium in uiſibiſle impedit miſſionẽ.So.ibi agit᷑ petitoꝛio hic ĩ poſ⸗ ſeſſoꝛio. Itẽ op.ad idẽ de.l.ſi res .j.de oꝛ.cog.So.vt pᷣ⸗ cedẽs tium:vel dic ꝙ ibi loquitur de ſtatu hr̃dis:⁊ ideo gauditur opponẽs:qꝛ ſit agẽs ſi ᷣuus nõ tʒ iudicium/nec petitoꝛium nec poſſeſſoꝛium:vt.l.lʒ.S.de pꝛocurato.⁊.l.ſ uus.de iudi.Secus qñ q̃ritur de ſtatu defũcti:qꝛ tũc aut agitur petitoꝛio:⁊ põt opponi:aut poſſeſſoꝛio ⁊ nõ.⁊ ẽ rõ qꝛ ſi obtineret in petitoꝛio non audiretur aduerſarius in poſſeſſoꝛio:ſʒ dato ꝙ vnus obtineret in poſſeſſoꝛio audire tur aduerſarius in petitoꝛio/⁊ iõ tunc cũ idẽ veniat duo⸗ bus iudicijs diſputãdum in pꝛimo exammat᷑ ſummarie: vt.l.celſus.ff. ad exhibẽ.¶ Itẽ op.ad idẽ de.i.ſi is a quo. ff.vt in poſ.leg.So.vt gl.⁊ ẽ ar.ꝙ etiã poſt dilationẽ poſ⸗ Miſſionẽ ſum pꝛoducere inſtrumẽta:qꝛ hoc non requirit altioꝛẽ in ĩ poſſ.bo. daginẽ ſᷣm quoſdã:de quo dixi in l.i..de dil.i Itẽ op.ꝙ an mipe⸗ etiã vitiũ viſibile non impediat miſſionẽ:vt.l.ſi ex fal.S. viſibile. aut ergo de falſo pꝛoponitur pꝛincipaliter agẽdovł accu ſando ⁊ facit ſilere alia iudicia:vt.l.fl.S.de oꝛd.iudi.aut ꝑ modum exceptionis:⁊ tũc aut allegat falſum in loco de quo non ẽ qſtio ⁊ non impedit petuoꝛium nec poſſeſſoꝛiũ vt.d.l.ſi ex falſis:ſi allegatur falſum in loco ð quo ẽ q̃ſtio tunc aut ẽ vitium viſibile:vt qꝛ raſuzʒ: cãcellatũ/vł aboli tum:⁊ tunc impedit etiã poſſeſſoꝛiumvt hic:aut ẽ inuiſibi le ⁊ tunc poſſeſſoꝛium non im pedit: vt hic: ſʒ petitoꝛium ſic interim:nã hẽt᷑ pꝛo ſuſpecto/vt.l.iubemus.S.de pꝛob. Sʒqʒ hoc inqᷣſito ſᷣuat iudex qð ĩuenit:na aut inuenit qð ẽ cacellatum voluntate teſtatoꝛis ⁊ non ᷣuat cacellatum: aut ſine/⁊ ſᷣuat /vt.l.ſi vnus.v.de teſtamẽtis.i¶ Itẽ op.ꝓ non requirat᷑ publicatio in poſſeffoꝛio/qð innut᷑ iſte tex. vñ videtur obſtare qð nõ.in.l.publicati.S. de teſtamẽtis ⁊.l.repetita.de epiſcopis ⁊ cleri.So.aut nõ aꝝet creditoꝛ legitimꝰ/⁊ non reqritur publicatio ⁊ teſtiũ depoſitio/aut apꝑet dictoꝛ legitimꝰ/⁊ tunc dʒ eẽ ſolẽniter publicatũ/⁊ ita conſului de fctõ cum alijs doctoꝛibus.i Itẽ op.ꝙ hic non dʒ ori de pꝛopꝛietate:at hic dicit que fuerunt res de⸗ functi/ergo male.So.vt glo.qꝛ intelligo fuerũt.ſ.quo ad poſſeſſionẽ reiectis alijs opinionibus.i¶ Itẽ op.hic dicit qꝙ miſſus acquirit poſſeſſionẽ. Sed qũo acquiret qui iã hʒ. So.pt petere ſibi ↄfirmarivt.l.j.ff.de car.edi.⁊.l.flliã fribꝰ.ad trebeł.¶ Itẽ op.h̊ dicit ſi apꝑet dictoꝛ: hec nõ põt pꝛocedere:qꝛ aut vult ᷣdicere de facto ⁊ non põt:vt l.addictos.de appeł.aut de iure appellãdo ⁊ nõ põt qꝛi poſſeſſoꝛio non appellatur.So.vt glo. Itẽ op.ꝙ petuio Cetitio poꝛis:vt.l.hr̃dit.S.de peti.hr̃di.⁊ ..in qui.cau.nõ ob.lon. antollaf tꝑis pᷣſcript.lł.hr̃dit.So.vt glo.ſ Expeditis ↄꝛijs venio vſucapiõe ad qõnes ⁊ pꝛĩo q̃ro q̊ iure agat᷑: ⁊ dicũt quidã ꝙ edicto vłpᷣſcri⸗ di. adri.quibꝰ repugnat rubꝛica. Item tex. dum dicit pe ptide logi nitus quieſcẽte. Itẽ dicit ꝙ occaſionevigeſime fuit intro tꝑis. ductum:vt illa vigeſima ccſſet ergo ⁊ edictum.⁊ ſi dicoas ceſſat quo ad vigeſimã male dicis/qꝛ illa ceſfabat iõ ante hanc.il.ergo nulla eẽt diſpoſitio huius.l.Sʒ qui tenent ꝙ hʒ locum editio /dicunt ꝙ in his q̃ ſunt ſeꝑabiliavtile per inutile non vitietur:ceſſet ergo edictum quo ad ſui iniqui tates non in ſui ſubſtãtia ſimile in.l.j.⁊.ij.S.de foꝛmu.⁊.l. j· G. ⁊ cum lexj.de cadu.toł.⁊.l.j.in pꝛin. ff.ad trebeł.⁊ ſi dicas poſt annum quo iure agetur non edicto:qꝛ poſt an num non competit/ergo agetur condi.ex hac.l.⁊ ſi dicas agam edicto:⁊ ſi excipiatur de anno replicabitur de coꝛ⸗ rectione huius.l.non bñ dicã/qꝛ illud hʒ locum qñ exce⸗ ptionis actionẽ non tollit:at hic tollit vt dixi/quid ergo azo dicit in ſumma ceſſare edictum pꝛopter hũc text.qui dicit ꝙ occaſione ⁊c. Sed hoc non videtur veꝝ/qꝛ occa⸗ ſio denotat cãm impulſiuã: ⁊ iõ ipſa ceſſante/nõ dʒ diſpo ſit io ceſſarevt.l.j.·ſexum.ff.de poſtu. Lutius tñ videtur dicendum ꝙ agatur officio iudicis vel condic.ex hac.l. ⁊ ſi dicas qũo põt agi condictione cũ cõdictiões ſint perr ſonaliſſime ⁊ dentur vt aliquid nr̃m flatvt inſti.de act.S. ſic itaq;. Rñdeo q̃dam condictiones bñ dantur ad poſſeſ ſionem / vt. l. indebiti:S. ſʒ ſi nummos.ff.de condi.inde.⁊ ſi dicas ꝙ ꝑ eas petitur quid dari.Rñdeo vᷣum ẽ ⁊ ideo petam mihi dari.ſ.poſſeſſionẽ nõ dominium. Vel poſſes dicere melius ꝙ aut non appet ᷣdictoꝛ:⁊ tunc agatur of⸗ ficio:qꝛ non petitur aliquid dari vel fieri ab aduerſario: ⁊ ideo non pꝛoponitur actio/nec apꝑet odictoꝛ/⁊ tũc p⸗ ponitur condi.ex.l.qꝛ petitur ab aduerſario quid dari. ¶ Modo q̃ro quis erit cõpetẽs iudex: dicebat.d.mar. requiritur ille qui hẽat merum imꝑium /vt.l. iubere cauge re.ff. de iuriſdi.o.iud.Alij dicunt ꝙ aut non erat odictoꝛ ⁊? quilibʒ mittitur/aut crat/⁊ tunc hñs meruʒ impium v l.cognitio · S. vt bonoꝛum. ſff. de offi.eius cui mã. eſt iuriſ. doctoꝛes cõmuniter tenẽt ꝙ miſſio re ipſa requirat hñtẽ imꝑium lʒ de cognitione miſſionis ſit qõ.ſan requiratur ꝙ hẽat merum imꝑiumvł non/x hec opinio tenetur com munit᷑.Sʒ tu poſſes dicere ꝙ aut extat legitimꝰdictoꝛ⁊ tunc cum negocium expediatur actionis iure poterit ſie ri per quẽcũqʒ iudicẽ:ſicut ſi condictione ĩdebiti vł alia actione peterẽ poſſeſſionẽ/aut nõ extat legitimꝰ odictoꝛ: ⁊ tunc cum negocium expediatur officio iudicis oꝑtet ꝙ hẽsat merum ⁊ mixtuʒ impiuʒ / vt. d. l. iubere cauere/ hoc vigdetur vᷣum de iure.¶ Modo q̃ro an detur hoc edictum/ fidcicommiſſario.glo.dicit ꝙ non pꝛo q̃ facit.l.fl.j. de co Edictum dicillis. vbi dicitur ꝙ intẽtans edictũ agit vna directa/ĩ di adr. an diat vitiũ de trãſac.So.ibi dicitur falſum in loco de quo nõ ẽ q̃ſtio . Ʒꝛiũ dicit dñs mar.qꝛ aut fctã ẽ reſtitutio re ⁊ vbo:⁊ tũc det᷑ fidei⸗ cum ſit adeptꝰpoſſeſſionẽ ad quid petet. Sʒ certe adhuc cõmiſ. poſctpe cgredic⸗ mtautn aeictiu lcocts Gönlſerlu ghinſit ((hattt igſe Unt het iunodat Pentſiet lenonpo ertetan etrot re cuattefe itlinter. ur vnad us ſub c⸗ Uüchon liorqetur kaͤnt, iter inſt dis. vt!. imrust⸗ hr̃ditatis non tollat᷑ vſucapione vł pᷣſcriptione longitẽ⸗ hr̃ditatis zdehere⸗ ctaigkein gunärbi Ofiteſtaic Feivreint let qtnon ſoyrl par um § bon n dature GShonqr Pitvimh ſcrete .d pauperes ninauitpe ihs hocca ninnt ſtuerige asytl Ckteſktnon niſo Qui n Egop. Aeſtcontr⸗ Uun ytln erig. (cnone ublicati iumco: fen miſto⸗ . Oteſtnnnan liſtlegitimn Nenimdſtor ſs ſtaludteſt mEr Nboenone ſenektlegit Copoſeſion antquidie nbng impecie opont Pliian ſum ? pꝛe lendamp hnanfnic Nudchtio uoencen kleppdef tnarffſeei Ninprin enptioneleg quicau nocſe elitis zeis n ſtquiicte Uter, damden wigeſimeftit eGictunn enNee lla ceſobgi 1 Sjqlitnn tſcpebtlente umquozeftn 2.ffdetonu! Nin. ffocttitit feplicsbiue hylocuncit zytditi guln opterhuctu etur er /t ſanteno dy Tatiustſie condicetkt codictosſun fathintiden bidanturiint fdechlit. deozunitte miniun Neoe⸗ toretunckgnni fiencbetitttt ztmii/ eſeroniin t:dichar i Utnmncex ile nenzirpinn oͤini ce, eiſsfecnht⸗ conn nt, 8 opinio i 1 onns iuftß⸗ ſnrine ſtondiiße beſeenet = ☛ = 6 4 4 4 car. edic. ⁊.l.filia fr̃ibus.ad treb. pꝛocedunt ipᷣivltra ⁊ di cunt aut nec re nec verboeſt facta reſtitutio:⁊ tunc nõ ha bet edictũ. Sed qũo reſpõdebis ad.il.fin.j.de codicil.rñ deo oẽs actiones etiã q̃ cõpetebãt hr̃di tranſeũt ĩ fidei⸗ cõmiſſariũ: ergo ⁊ edictũ qð ſibi competebat: dicã ergo ꝙ hẽat ſaltim vtile per reſtitutionẽ ⁊ cũ ex ſola reſtitutio ne hẽat vtile ex ceſſione hʒ directũ ñ ex ꝑſona ſua ⁊ ita lo q́? gl.ſed ex ꝑſona cedẽt. Itẽ quero an ſubſtituto debe tur ⁊ videtur ꝙ ſic:qꝛ videtur conditiõałr inſtitutus at ĩ ſtituto datur ergo ⁊c. In pꝛiã videtur ꝙ nõ detur: qꝛ ad hoc vt flat miſſio opoꝛtet ꝙ ex notoꝛia cognitiõe fiat q8 hic non põt eſſe:qꝛ habʒ pꝛobare ſe ſubſtitutũ ⁊ hoc facit per teſtamẽtum. Itẽ repudiationẽ hr̃dis ⁊ hec dʒ fleri p teſtes ⁊ requirit altioꝛẽ indaginẽ:⁊ ideo nõ auditur ex ꝓ ma parte foꝛte ex ſcdᷣa:ergo qñ extat õdictoꝛ quibus ob ſtat.l.inter oẽs.ff.de iuriſ.om.iud.vbi ſubſtitutus admit⸗ titur vna cũ inſtituto. Tu dic ꝙ aut eſt ſimpliciter inſti⸗ tutus ſub conditiõs ⁊ hebitvtile edictũ:aut ẽ ſubſtitutus ⁊tũc non admittit᷑ niſi hret repud iationẽ heredis ĩ ſcri⸗ ptis:qꝛ tunc poſſet faciliter ꝓbare ⁊ ideo auditur. Sʒ nũ quid inſtituto ex re certa datur. Rñdeo aut non eſt aliꝰ Vliter inſtitutus ⁊ dabitur ei: qꝛ hr loco vmuerſalis he⸗ redis.vt.l.ex facto.f.de hered.inſti.aut eſt alius vłiter ĩ ſtitutus ⁊ ei non dabitur cũ ſit loco legatarij:vt.l.qᷣtiens S. de here. inſti. Fallit ſᷣm dñm mar.in filio inſt ituto exre certa:qꝛ eius poꝛtio ſemꝑ reducitur ad quartã:qꝛ aut hʒ quarta ⁊ bñ eſt/aut nõ:⁊ ei ſuppletur per.il.ſcimꝰ.S.de in⸗ Olfi.teſt. ⁊ ideo habet hoc edictum:⁊ hec eſt rõ:q̃re debet h'·ee iure inſtitutionis:qꝛ eſt ſibi vtile iſto caſu qd nõ pla⸗ cet/qꝛ non hʒ quotã hr̃ditatis:ſʒ bonoꝝ deducto ere alie no.vt.l.papinianus.S.quarta.ff. de inoffte.⁊.l.ſubſigna⸗ tum . S. bona.de vᷣb.ſig. ⁊ ideo non hʒ hoc edictũ. Item an datur epo q pauperes xpi ſunt iſtituti h̃des: videt᷑ ꝙ non:qꝛ ipſe non eſt hẽ̃s.Tu dic contra:qꝛ per omia ca pit vim hr̃dis.vt.l.ſi quis ad declinandã.S.vbi aũt indi⸗ ſcrete.S. de epiſ.⁊ cleri.¶ Modo pone ꝙ teſtatoꝛ inſtituit pauperes hr̃des q̊ͥs fr̃es pᷣdicatoꝛũ nominaret ⁊ ipſe no⸗ minauit pauperes mendicantes ad ianuã ipſoꝛũ nunqᷣd epᷣs hoc caſu poterit hr̃e edictũ diui marci.hic fuit deter minatũ ꝙ ſic:qꝛ adhuc vidẽtur incerte perſone hr̃des in ſtitute:⁊ ideo epᷣs hr̃ vt heres quantũ ad actiões mouen das. vt. .l.ſi quis ad declinanda. Itẽ quero qdã pdu⸗ cit teſtm̃ non publicatũ nec publica manu ſcriptũ an flet miſſio.Quidã ꝙ ſic ità ꝙ ꝓbat in poſſeſſoꝛio/in petitoꝛio non. Ego puto ꝙ aut non eſtotradictoꝛ ⁊ fiet miſſio/aut ageſt contradictoꝛ:⁊ tunc opoꝛtet ꝙ ſit legitime publica lum.vt.l.cum ab initio.⁊.l.vel negare.ff.quẽadmo. teſta. gaperi. Sʒ quid ſi pꝛoduco teſtm̃ ſolemniter publicatuʒ tunc non eſt dubiũ ꝙ pꝛodeſt in petitoꝛio ⁊ poſſeſſoꝛio.vt l.pꝓublicati.S. de teſta.¶ Sʒ quid ſi pꝛoduco atteſtatiões teſtium coꝛã iudice factas ⁊ publicatas/an ex eis poterit fieri miſſio:æ dic ꝙ ſic. vt.d.l.publicati.i¶ Sʒ quid ſi ꝓdu Cõtradi⸗ co teſtm̃ nuncupatiuum.Reſpondeo vt gſ.¶ Uiſo quis ſit legitimus petitoꝛ modo quero quis ſit legitimus con ctoꝛ legiti tradictoꝛ. dicunt quidã ꝙ ille qui pꝛetendit ſimilem cãm mus quis vt aliud teſtm̃ ⁊ hoc pꝛobat tex.ibi⁊ ei poſſeſſio acquira⸗ dicatur. tur ⁊c.Ex quo patet ꝙ vterq; eandẽ cãm pꝛetendebat:⁊ de hoc non eſt dubiũ. Alij dicunt ꝙ etiã allegãs poſſeſſio nem eſt legitimus contradictoꝛ.Circa quod dic aut alle⸗ go poſſeſſionem me habere tẽpoꝛe moꝛtis defuncti:⁊ di⸗ cunt quidã ꝙ non poſſum:quia non eſt de legitimis exce⸗ ptionibus. Sed certe illud pꝛocedit quando fundata in⸗ tentione actoꝛis venirẽ per modum exceptionis:ſʒ quan do impedio fundamentũ actoꝛis.nã qui pꝛoponit edictũ pᷣſupponit res eſſe poſſeſſas tempoꝛe moꝛtis defũcti.hoc auxẽ ego tollo pꝛobando me tũc poſſediſſe:⁊ ideo debeo audiri: aut allego poſſeſſionem poſt moꝛtem defuncti que ſitam ⁊ pꝛeſentem:⁊ tunc aut allego poſſeſſionem ad ĩpe⸗ diend am poſſeſſionem iam traditam ⁊ debeo audiri poſt qᷓ; non fui citatus ⁊ petam eam reuocari.vt.l.a dino· S. ſi ſuper rebus.ff.in qui.cau.in poſ.ea.⁊.l.nam ita diuus. ff. de adoptio.⁊.l.in cauſe·S. cauſa.ff.de minoꝛibus.⁊ ideo cauti aduocati faciunt ꝙ miſſus comparet ⁊ dicit non eẽ reuocandam miſſionem ⁊ ſi reuocari debet de nouo petit fieri:vnde ſi ſuccumbat ĩ pꝛimo caſu.ſ.in reuocatoꝛia ob⸗ tinet in ſecũdo.ſ.in noua miſſione:aut allego poſſeſſionẽ vt impediam mi fſonem flendam ⁊ non poſſum.Quis eſt . De Edicto diui adriani tollendo. Fo. x poſſet petere vt liceret ſibi habere ↄſeruare. vt.l.j. ff. de g ergo legitimus cõtradictoꝛ dicit aʒo. ꝙ aut quis allegat poſſeſſionẽ tantum ⁊ non audit᷑. aut titulum ⁊ tunc aut a defuncto ⁊ audit᷑:qꝛ de euictione tenetur hrs.aut ab alio ⁊ tunc non auditur: ⁊ ideo dic ꝙ aut apparet ↄᷣdictoꝛ/⁊ tunc aut allegat poſſeſſionẽ tantum/⁊v tũc aut tẽpoꝛe moꝛ tis defuncti ⁊ excludit edictũ. Aut allegat poſſeſſionẽ ha buiſſe poſt moꝛtem defuncti/c tunc aut allegat ad exclu⸗ Adendam miſſionẽ iam factã/a põt ſi non fuit citatus ſpe⸗ cialiter vel generaliter per pꝛogrãma als ſecus: aut alle Gat poſſeſſionẽ ad excludẽdam miſſionem flendam ⁊ nõ poteſt. aut alle gat titulũ ⁊ poſſeſſionem ab alio qᷓ; a defun ccto ⁊ nõ impedit ſummariũ:qꝛ hoc requirit altioꝛem in⸗ daginem: æ ideo opoꝛtet venire poſtea ad plenioꝛẽ. Sed ſi habet titulũ a defuncto vel hr̃de/tunc eſt cõmunis opi nNio ꝙ ſit legitimus cõtradictoꝛ ⁊ ꝙ excludat ſummariũ/ ⁊ ex ſola allegatione:nã dicunt ꝙ ea que allegata ⁊ pꝛo⸗ bata in plenario iudicio excluderẽt plenarium allegata ſolũ ĩ ſůmario excludunt ſũmariũ qð nõ placet:ſʒ bũ pu to ꝙ ea q̃ allegata ĩ plenario ⁊ ꝓbata plenarie excluderẽt plenariũ iudiciũ eadẽ allegata ⁊ ꝓbata ſũmarie in ſũma rio excludũt illũ vñ ſi ↄpareat dictoꝛ/⁊ hẽat ĩſtr̃m qũo hẽat titulum a defũcto vel hr̃de:cũ notoꝛia ſit eiꝰ ꝓbatio excludit ſummariũ per dominiũ queſitũ per tituluʒ ſicut Ppꝛeſcriptionẽ: ⁊ ideo tunc oꝛdinabitur iudicium plena rium:ſed per ſolam allegationẽ nõ puto ꝙ excludat:imo etiã per pꝛobationem non video quare poſſit excludere quom inꝰ poſſeſſionem quã defunctus tẽpoꝛe moꝛtis ha⸗ buit recuperet:qꝛ nõ impediet recuperare per talem titu⸗ lum in inrerdicto quoꝝ bonoꝝ:vt.l.non tantuim.ff.de pe⸗ tio.hr̃di.⁊ ideo videretur tutius dicendum ꝙ ule ſolum intelligeretur legitimus ↄtradictoꝛ qui ſimilem cauſam pᷣtendit.puta aliud teſtamentum qᷓ;tum ad excludẽdum ſummarium:non tamen nego quin habens titulum aliũ ⁊ poſſeſſionem a defuncto vel herede ſit legitimus ↄtra⸗ dictoꝛ quãtum ad petitoꝛiũ: ↄmuniter tamen tenetur qꝙ; hñs titulum a defuncto vel hr̃de ſit legitimus contradi⸗ ctoꝛ etiam ad impediendũ poſſeſſoꝛiũ ⁊ non hẽat neceſſe aliquid ꝓbare ſed ſolũ allegare.Sed pone ꝙ conuentus hoc edicto obijcit de dñio ⁊ dicit hodie cõſtat hodte aga tur an debet audiri.⁊ dicunt quidã ꝙ ſic quaſi hoc ſit poſ ſeſſoꝛiũ ad ipiſcende poſſeſſionis in quo bñ hʒ locum exce ptio dolo facis.vt.l.ſi is a quo.ff.vt in poſſeſ.leg.cõiter te netur ↄꝛium quaſi hoc ſit poſſeſſoꝛium recuperade ⁊ rein tegraãde poſſeſſionis que penes defunctum fuerat. ¶ JItẽ quero an fideicõmiſſarius ſit legitimꝰcontradictoꝛ?: Rñ deo ſic ſi ei facta fuit reſtitutio revel verbo alłs non. ¶ Item quero quare hec lex fuit inducta cum habeamꝰ interdictum quoꝛum bonoꝛum ⁊ petitionem hereditatis Reſpondeo vt gl. Ultimo quero quid ſi duo pꝛoducũt Teſtamẽ⸗ duo teſtamenta quis ipſoꝛum obtinebit: Reſpondeo aut ta duo ꝓ⸗ apparet de oꝛdine ipſoꝛum ⁊ tũc obtinebit qui pꝛoducit ducẽs qð teſtamentum vltimo loco factumvt.lʒ.ſi quis pꝛioꝛe.ff.ad ip ſoꝛũ ob⸗ trebellia.aut non apparet quod factum fuit pꝛius:⁊ tunc tinebit. aut vnus poſſidet ⁊ obtinebit vt.l.ſi quis ſeruumS.ſi in⸗ ter duos.ff de leg.ij.aut nullus poſſidet ⁊ vterq; repellet᷑ pꝛopter dubium.vt.l.duo ſunt titij.ff. de teſt a.ttu. Ad ditio Iſta lex eſt ſingu.⁊ m Bar. Alber. An⸗ ge.⁊ Fulgo.materia huius legis non eſt alibi. ideo erit aduertendum ſᷣm Moder. hic ⁊ habes ex pꝛima parte ꝙ coꝛrecta vna lege ĩtelliguntur etiam coꝛ⸗ recte alie leges tendentes ad interpꝛetationem ⁊ declara tionem eius:⁊ ita no. Cy.in.l.tranſigere ante fi.Sẽ.de trãſ act.⁊ refert Bal.hic in.ij.no. Pau.hic.in pꝛimo vide ta⸗ men qð dicit glo.in rub.vel in.l.j.in pꝛin.ffde coniun.cũ eman.lib. cuius deciſio videtur contradicere ſed non cõ⸗ tradicit.Adde ar.in.l.j.ff.de legi.tu. Inno.in.c.multj. de eta.⁊ quali.Heinde ex tex.ibi mittatur ⁊ c. ᷣm Bal.eſt no.hic in.iij.col.ꝙ licet de iure communi inſtrumenta pu blica confecta manu notarij publici non habeant execu⸗ tionem paratam: ſed etiam requiritur ſolemnis libellus ⁊ alius pꝛoceſſus iudiciarius vt eſt ter. melioꝛ de iure.in l.minoꝛ.xxv.an⁊.l.cui fideicomiſſum.ff.de mi.in pꝛin.in verbo ad initium noue petitionis redegerat: tamen hic eſt vnus caſus ſpecialis in quo inſtrumentum teſtamen⸗ ti habet executionem paratam de iure cõi ⁊ ita per hunc tex. dicit Bar.hic in.vi.col.Adde ſᷣm caſum in inſtr̃o de⸗-⸗ poſito depoſiti:ita pꝛobat tex.in.l.pe.in verbo ilico ⁊ ix bo oĩbꝰ modis..depoſiti.⁊ ibi bor.and no ear alex. hic in.l.ait pᷣtoꝛ · S.j.ff.de iudi. Contrariũ tenẽt bal.⁊ ſaly.in dic.l.pe.S.depo.qꝛ ex quo intẽtatur actio /dʒ dari libellꝰ Legatari iuxta regula.l.j.in pꝛin.ff.de eden.Lertius notabilis ca⸗ us ſeu fi⸗ ſus eſt ⁊ ſigna qñ legatariꝰ vel fldeicõmiſſariꝰ agit cõtra deicõmiſ⸗ heredẽ pꝛo legato vel fideicõmiſ.ſibi relicto:nam de iu⸗ ſarius ſi re cõmuni habet executionem teſtamẽti abſq; libello:ita agit g̊ hr̃⸗ ꝓbat tex.in · S/ illud cũ glo.in ver.decreto.⁊ ibi not.ang. dẽ ꝓ lega in auctẽtico de hered.⁊ fal.⁊ not.hunc caſum:quia quo to ſibi reli tidianus nec alibi in ſpecie inuenies ᷣm iaſonem may. cto hʒ exe Quartus caſus eſt quãdo in inſtr̃o eſſet poſitum iuramẽ cutionẽ te tum/ tale iuramẽtum facit ꝙ inſtrumentũ hʒ de iure cõ⸗ ſtamẽti de muni executionẽ pſᷣm bar.in.l.ij.in fi.ff.de iureiur.vbi di⸗ iure cõi xi an ſit verum. Quintus caſus eſt quãdo quis ꝓduceret abſq; libel inſtrumentum vel ſcripturã / vel exceptionem in iudicio / lo. ⁊ eſſet pena pꝛoducẽti talem ſcripturã vel de iure cõmu⸗ ni vel a ſtatuto. Mam eo ipſo ꝙ pꝛoducit in iudicio ſine alio pꝛoceſſu dʒ de iure cõmuni fieri executio pene abſq; libello vel alio pꝛoceſſu:ita pꝛobat tex.not.in.l.ij.in ver. ꝓtinus.S.vt lite pen.vbi bal.no.in.iij.not.Sextus caſus eſt quãdo ꝑartes vadunt ad notarium ⁊ vna pars confi⸗ tetur ſe debere:nam ſi notarius pꝛomiſſoꝛi volenti ⁊ con ſentiẽti faciat pꝛeceptũ ꝙ infra tm̃ tẽpus ſoluat /tale in⸗ ſtrumentum continens tale pᷣceptum hʒ de iure cõmuni executionẽ ſicut ſententia ſᷣm imo.paul.⁊ alexan.in.l.ait pᷣtoꝛ · S.j.ff.de re iudi.paul.in.l.poſt rem.eo.ti.⁊ alex.hic. No. dum dicit᷑ in tex.⁊ ei poſſeſſio acqratur.⁊c̃.ꝙ recre⸗ dentia in beneficijs ſeu alijs rebus contẽtioſis eſt adiu⸗ dicãda ⁊ habẽt titulũ apparitioꝛẽ̃.vt hic ſᷣm Jo.fab.in c.licet.ad fi.ex.de pꝛoba.poſt guymicr.in titu.de cauſis. in· S.neq; ad fi.glo.in verbo nequiuerit. =S Si quis aliquem rit. tẽ. Mubꝛica. S uil . Vltima voluntas debet s v: eſſe de libero arbitrio als non tenet, b. d. Jaco. Biut; 1 i S . qꝙ aliter teneatur ꝓhibens y« 6 Gs qui. teſtari:qꝛ debet ſoluere duplũ ei cui erat legatum: vt aut᷑.vt nulli. iu·S.⁊ hoc E„puenit. Sol. vt glo. qꝛ vtraq; pena locũ habet. Inſtitutõ ¶ Wodo qro quid ſi metus tertij interuenit vt ego in ſti an valeat tuerer an valet inſtitutio? Dicũt quidam ꝙ ſic:qꝛ dolus ſi intuenit tertij nõ debet mihi nocere:vt.l.elegãter.ff.de dolo.Alij meiꝰ cuiuſ contra:qꝛ dolus tertij non debet nocere:vt.l.metum·S. da tertij: aliquãdo.ff.ꝙ me.cauſa.quid ergoꝛ dic.ꝙ aut dolus vel vt ego iſti metus eſt cauſa immediata rei:vt eſt hic ⁊ vitiatur inſti tuerer. tutio:vt in queſtione noſtra.aut nõ erat mediata cauſa: ⁊ tunc ſecus:vt in cõtrarijs.Vel dic.ꝙ aliud in cõtracti⸗ bus in quibus dolus tertij non nocet.aliud in vltima vo luntate in qua nocet:qꝛ debet eſſe liberi arbitrij. Tu dic ꝙ aut eſt ille qui ſucceſſurus erat põt hẽre regreſſum in eum qui pꝛohibuit:vt quia ẽ ſoluendo /⁊ non vitiat᷑ inſti tutio.ałs ſic.axr.eius quod not.in.l.j.S.de inſti.⁊ ſub.ſub con.fac.⁊.l.fi.in pꝛin.ff.de eo 5SS quẽ — ere⸗ NEA / p. ꝙ adulationes ſint ꝓ d clum. hibite: vt.l.non ẽ.ff. de in⸗ — off.te. Solu. hic fuit ad bonũ ibi ad malum. Ma Item op. ad idẽ de le.j. in fi.x.l.ij.⁊.iij.in pᷣn. ff. de dona.inter virũ ⁊ vxoꝛem. So.ibi ne mutuo amoꝛe ſe expoliẽt.¶ Item opp.ad idem de.il.j.S.de ſta.⁊ imagi. Solu.ibi fuit ꝓhibitum ⁊ delictum.¶ Itẽ op.ad idẽ de l.captatoꝛias.ff.de hr̃di.inſti.Sol.ibi adulationes adi⸗ mũt liberã teſtĩ factionẽ:⁊ iõ nõ lʒ eas fieri/ hic ſecꝰ. Dehis quibꝰ? vt indignis. MKubꝛica. „ 4 * V . Teſtöꝛis o& Qui nõ vindicat moꝛ⸗ moꝛtẽ nõ S Ered es. tem defũcti eſt male fi⸗ vindicãs dci poſſeſſoꝛ ⁊ hr̃ditatem fiſco reſtituit Dz pꝛiuari %½ ⁊ tenetur de fructibus ꝑceptis ⁊ ꝑcipi hrditate & N Oendis:⁊ de vſuris.hoc dicit. q̃ poſtea fl 4 C¶Diuidce in duas ꝑtes:qꝛ in pꝛima lo ſco appli⸗J IY⸗ M0 quitur de furtis. in ſecũda de vſuris. cabik. a a =WE*Sed quid ſi fuit ignoꝛãs: Rñdeo aut 7 Butrigarij Becũda pars ſuper Bexto libꝛo Codicis ignoꝛat ius ⁊ factũ ⁊ eſt bone ſidei: idẽ ſi factũ tm̃ ſi ius remanet male fidei: vt.l.ſed ſi lege:S.ſcire.ff. de peti.he redi.¶ Modo quero quo oꝛdine ꝓcedatur contra indi⸗ Indign⸗ gnũ: Rñdeo pᷣmo accuſat᷑ de crimine coꝛã pᷣſide:poſtea ſi fuerit he ciuiliter coꝛã pꝛocuratoꝛe ceſaris:vt.l.j.S.vbi cauſe fl. res iſtitu⸗ ¶ Op.· ꝙ id qð aufertur indigno non pſtetur fiſco:vt.lſi tꝰ qͥ o»die pater. ⁊.l.nec apud.ff. de hr̃di.inſti. Sol.vt glo.¶ Itẽ op. ꝓcedat᷑ ʒ ꝙ nõ ſolum a tpe litis ↄte.ſed etiã a tpᷣe ↄtrouerſie mote: eum. vt.l.ſed ſi.S.j.⁊.l.diuus.⁊.l.interueniũt ·S.·petitã.ff.de pe titione hr̃ditatis.So.vt glo. . Add itio Adde ꝙ habes ꝙ hr̃s q ſciuit teſtatoꝛẽ occiſum dr̃ malefidei poſſeſſoꝛ hr̃ditat: etiã añqᷓ; fuerit a fiſco de indignitate intelligẽdo ꝙ occi⸗ ſoꝛes nõ accuſauerat.Et ideo habes hic tex.ſingu ꝙ in⸗ dignus cenſet᷑ vſq; a pᷣncipio.maleft.etis ante inita litẽ indignitatis.vnde hic eſt tex.ſingu.ſᷣm guil.⁊ ange.ꝙ va ſallus qͥ cõmiſit cam ꝓpter quã meret᷑ pꝛiuari feudo vel clericus cõmiſit cãm ꝓpter quã meret᷑ pꝛiuari bñficio ec cleſiaſtico ꝙ lʒ non ſit ipſo iure pꝛiuatꝰ anteqᷓ; ferat᷑ ſen⸗ tentia.tñ q;pꝛimum cõmiſit cãm efficit᷑ indignus:·⁊ ſic malefidei poſſeſſoꝛ/⁊ ſic a tpᷣe cõmiſſe cauſe tenet᷑ ad oẽs fructꝰ reſtituẽdos:⁊ dicit paul.de ca.ꝙ iſta lex eſt ad hoc valde ſingu.nec alibi reperit᷑ que ita poſſit allegari:lʒ ʒ⸗ riũ videat᷑ ꝓbari ex glo.no.in aut᷑.ðde inceſti.nup.in pᷣn. in ver. imminere.in.ſfi.de cuius veritate dic vt ꝑ cy.⁊ bal. in aut.inceſtas.S.de inceſt.nup. — Cõtra factũ defuncti qð tenuit non . Olla. 5 hr̃s venire/⁊ q accuſat teſtm̃ vt falſum ⁊ ſuccũbit ꝑdit relictũ ex eo.hoc dicit. (GBlo. colligit ar. a prono eccłie ad pᷣlatũ ꝙ ha⸗ beat pᷣlatꝰ ius qð habuit patronꝰ:nã eſt ſucceſſoꝛ:⁊ iõ iu⸗ re pr̃oni dʒ vti.Ecõtra videt᷑ ꝙ nõ:vt.l.cũ qͥdã.S.fiſcus. ff.devſur.Sed dic ꝙ qſtio nõ facit admotiuũ ꝙ iʒ platus ſuccedat ĩ eccłia/nõ tñ in iure pr̃onatꝰ.Circaillud gñale dic ꝙ in ĩchoat ⁊ ↄſũmatis cũ defuncto hr̃s nõ vtit᷑ pᷣui legio:in alijs ſic.vt.l.qui a patre.S.de teſt.mili.cum ſi. ¶ Vodo op.ꝙ noie pupilli tutoꝛ accuſare non poſſit:vt l.ijq;qͥ accuſare nõ pñt.So. vt gl.ſ Sed hoc op.ꝙ hec lex nõ ꝓcedat:qꝛ aut accuſat noĩe ſuo/⁊ tũc etiã ꝓ parte polle dʒ poſſe accuſari:qꝛ trãſactio ĩ publico crmiĩe nocet ſolũ trãſigẽti nõ alij.vt.l.trãſigere.S.de tranſac.aut agit noĩe pupilli/⁊ nõ põt vt dixi.So.dic ꝙ põt ĩtelligiꝙ age bat᷑ ciuiliter/⁊ tũc repugnat finis qͥ dicit ꝙ de calũnia de liberabit᷑ cũ ĩ ciuilibꝰ calũnia nõ puniat᷑:ſʒ dic ꝙ lʒ puni at᷑ ſił itudie ſupplicij:tñ qꝛ dolũ cõmittit põt puniri crĩe ſtellionatꝰ vt.l.de ꝑiurio.ff.de crimĩe ſtel. Itẽ põt loqͥ qũ accuſat crĩalit᷑ ⁊ noĩe ꝓpo ad vtilitatẽ pupᷣilli:⁊ iõ ꝓ pte polle accuſare nõ põt:qꝛ nõ dicet᷑ ad vtilitatẽ pupilli.Sʒ q̃re: Dicit tex.ꝙ de calũnia deliberat. Rñ.qꝛ rõne offi⸗ cij de pᷣſũpta calũnia ñ tenẽt᷑ vt.l.ij.qͥ accu.n pñt.ſ Itẽ op.ꝙ pupillꝰ nõ ꝑdat derelictũ:vt.l.tutoꝛẽ.ĩ pᷣn.ff e.So. nõ ꝑdit tutoꝛ vt ibi.ſʒ pupillꝰ ſic vt hic. Itẽ op.ꝙ pupil lus nõ ꝑdat legatũvt.l poſt legstũ ·S. etati.ff.e.So.vt gl. Modo qro qre partẽ polle nõ ꝑdit: Rñdeo qꝛ ꝓ ea ꝑte nõ dicit teſtm̃ falſum.¶ Mõ op.ꝙ debeat totũ ꝑdere ſiue directo ſiue ꝑ indirectũ ↄſeq̃t᷑ legatũ:vt.d.il.poſt legatũ. GSſi pr̃ ⁊ S·ſi filiꝰ. So aut qͥs ↄſeqᷣt᷑ legatũ ex diſpoſitiõe teſtàtis directo:vt ꝑ ſe ipᷣm vel ꝓ indirectũ:vt ꝑ ftliũ vel ſeruũ/⁊ tũc dʒ illud ꝑdere vt in ↄꝛio.Aut nõ ꝑcipit ex di⸗ ſpoſitiõe teſtãtis ſʒ alteriꝰ vt ẽ hic ĩ pupillo qͥ nõ ex diſpo ſitione defũcti ſʒ polle hʒ ꝑtem polle/ tũc nõ ꝑdit illã vt hic.¶ Itẽ op ꝙ lʒ ſuccũbat nõ ꝑdat legatũ:vt.i.poſt lega tum . S.· j. ff. e. So.hic dixit falſum ibi minus ſolẽne. Additio Adde duʒ dicit᷑ in tex. ibi quã adimi pu Filiꝰſi ac pillo hic eſſe tex. valde no.ſᷣm guil.⁊ mo cuſat te⸗ der.hic ꝙ filius accuſãdo teſtm̃ pr̃is de falſo ſi ſuccũbat ſtamẽtum perdit etiã legitimã ſuã /ſecus eſt quãdo adit hereditatẽ pꝑr̃is ð fal⸗ ſine inuẽtario vt dixi poſt glo.in.l:.fi ·S.fi.S.de iure delib. ſo ⁊ ſuecl ratio diuerſitatis eſt qꝛ accuſando delinquit faciẽdo:ſed bat perdit grauius eſt delictũ qð ↄmittit᷑ faciẽdo qᷓ; qd cõmittitur etis legiti omittẽdo inuẽtariũ iuxta glo.in.l.ſi moꝛa.ff. ſo.ma. alia mã ſuam. notabilia per te collige. „ 7 ea Non dʒ adiri hr̃ditas per heredẽ antevin 2. dictam necem defuncti.h.d. Jaco. Buk. Codicillinoñ ſunt tãte po 2 Ered itas. tẽtie vt poſſint dare vł adi Pyv mere hr̃ditatẽ directo/poſſũt tamen per obli⸗ .N M quum adimere. hoc dicit. . d fes abin Oo. ginitten Gihe no⸗ loter no gihialta⸗ Glg tun hafſi aliete ict nr nteſtono⸗ vlche lopfieia legato / ocorepun totcodt azali ſöͤveniat nul.ext unnl n n? cel 15,Sz eerk ad ſoeinteſt cchedes 9 eto. aextle⸗ Gol yt ſͤſncceſſoꝛ tchiſtin gno.Drs na locuhec heregei⸗ l gotop . deuoluit iudignos depluribt ortoacca ſooea pt noſtrun roreteſte lorrie ſiſſusti rödeher Ntit pyt lenerd uuuß ſoſi inſchoh⸗ Ulrcurſus Cöſulkiſi leſtin ti iſtintio⸗ laum ere 1uncinſt hanteſtp finugtie ioher, Uhlinr In Vider ßſum letur vegin umpu bertotan efuncti/ Nrnn ſo chn Cnge Ninpem ngoi 34 conerg nngo AO. mg deai Atiumfin ekpeumtffe Pau Nff bennöͤfe eaſetclile poſftälemi⸗ einceſtinpe tedicytgene ctigöten (accuſar tihe tüexeo. hon ciead eti iſtſucceſon⸗ ulch egigfi Amotinigf 15 Cinalllai ncto hioſotif deteſtinlicun ccyſarencnptt Sedzhoecper /1tüctiige publicocriem ‚detranſecaut Gpotitellig citg de callie kißͤ dicgh⸗ ttitpot punſit tel Nepoͤtli epupeliĩ tlügteprpn . Bi derate daccun ü ucrei öfis i(Neohon Sctatlffe ont eſhidcon ebenteni nn Utolgten egetiniiei rai N,ſii llognoan egetin minusſgin lſin zonithaltn ¶Oppo.ꝙ de poteſtate eius qui adimit poſſit ad aliam trãſmittere ſicut adimere vt inſti.de adoptio.le:j.de his qui.pe.no.per totũ.Huiꝰ timoꝛe glo.exponit tribus mo dis tex.non iure.¶ Itẽ op.ꝙ directo poſſit dari vel adi⸗ mi hr̃ditas in codicillis:vt.l.penulti.ff.de cõditio.inſti. Sol.vt glo.q Modo venio ad magnã glo.⁊ op.ꝙ nõ po tuit admitti hr̃ditas inſtituto ꝑ hanc epłam.vt.l.exptis. Adẽptio ff. de adimen.le.So.q̃dam eſt adẽptio tacita.i.nulio mo⸗ eſt multi⸗ do expᷣſſa ꝑ caſus occurrẽtes vt inimicitias / ⁊ hec valet plex. in legato / non in libertate: vt dic. l. ex parte. 2. l. iiij. Sed quedã eſt expꝛeſſa ademptio/⁊ hec qñq; fit directo.vt qꝛ Dicit adimo qð cõceſſi/⁊ hoc q;tum ad hereditatẽ valet in teſtõ non in codicillis/qᷓ;tum ad legatũ valet in teſtõ ⁊ codicilł. Quedã fit ĩdirecte ⁊ hec duobꝰ mõis. vno mo⸗ do ꝑ fideicõmiſſum rogando/ ⁊ hec põt fieri in hr̃ditate 7 legato/⁊ ĩ teſtõ ⁊ in codicillis:vt.j.ti.j.l.hr̃ditatẽ. Alio modo repudiãdo her̃dem indignũ:⁊ hec põt etiã fleri in teſtõ ⁊ codicillis ⁊ in her̃ditate ⁊ legato: vt hic.⁊ hec eſt vera lʒ alij aliter ſoluãt.iſ Item op.ꝙ ad fiſcum hr̃ditas nõ veniat:ſʒ ad ſucceſſoꝛes ab ĩteſtato vt.l.j.S.fl.ff ſi ta. teſ.nul.exta.So.vt glo.⁊ vltima ſolu.eſt vᷣa:q̃ etiã habe tur in.l.noſtra.S.de teſta.⁊ in.l.ꝓxime.de his qͥ in teſt.de len.⁊ ꝓcedit qñ vnus ſolus fuit hr̃s inſtitutus ⁊ cancella tus. Sʒ qñ plures fuerũt ĩſtituti ⁊ vnꝰ fuit cãcellatꝰ/tũc defert᷑ ad fiſcum vel coheredes nec potuit ꝓ ea ꝑte dece⸗ dere inteſtatꝰ:lʒ milleſies vellet. vñ potius ad fiſcum vel cohrdes qð eſt verius accederet qᷓ; ad ſucceſſoꝛes ab in⸗ teſtato.¶ Itẽ op.ꝙ ad ſucceſſoꝛes ab ĩteſtato etiã deuol⸗ uat?᷑: vt.l.ẽam qua·j.de fideicõ.⁊.l.nec apud.S.de heredi. iſti. Sol. vt gl. ⁊ eſt rõ:qꝛ q teſtõꝛ erat /iſtitutio ẽ nulla:⁊ isõ ſucceſſoꝛes ab ĩteſtato veniũt:nã tũc demũ fiſcꝰ ſucce⸗ dit cũ iſtitutio ẽ aliq̃.ſʒ hr̃ditas eſt hr̃di auferẽda vt ĩdi⸗ gno.¶ Itẽ op.ad idẽ de.l.hac ↄſultiſſima.S. de te. Sol.vt gl. ¶Collige & ꝙ aliqñ teſtõꝛ reputauit hr̃dẽ idignũ ⁊ hʒ locũ hec lex: aliqñ cãcellauit teſtm/⁊ tũc ad h̊ vt ſucceſſo lar̃ditas res ab inteſtato venirent / x illi ſuccedũt. aut qꝛ reputaui indigno heredẽ indignũ/tũc fiſcus ſuccedit in dubio fauoꝛe le⸗ ablata cui gatoꝝ pᷣſumitur indignũ reputaſſe hr̃dem / ⁊ ita ad fiſcũ applicat᷑. deuoluitur qͥ ſoluet legata.⁊ hec vera qñ vel oẽs reputãt indignos/vel ad oẽs voluit ab inteſtato decedere: ſed ſi de pluribus iſtitutis vnũ reputauit indignũ/⁊ tunc eius poꝛtio accreſcit alijs ĩſtitut::vt.l.cum q̃ſtio.j.de leg.etiã ſi pꝛo ea ꝑte voluit inteſtatꝰ decedere:qꝛ non potuit:vt.l. ius noſtrum. ff. de regu.iur.Aliqñ inſtitutio viciat᷑ ꝓpter erroꝛẽ teſtatoꝛis/⁊ tũc qꝛ ĩſtitutio caret omi conſenſu eſt nulla: ⁊ ideo ſucceſſoꝛes ab inteſtato habẽt ⁊ non fiſcus: nã fiſcus tũc hʒ cũ inſtitutio fuit aliq̃:ſed dʒ auferri hr̃di vt.S.de heredi.inſti l.nec apud.⁊.l.ſi pr. Aliqñ inſtitutio vitiat᷑ ꝓpt᷑ defectũ ſolẽnitatꝭ/⁊ tũc aut fecit ſcõᷣm teſtm 2 ſolẽne ⁊ tũc ſuccedũt ſcripti in ſcõo.Aut fecit teſtm ſᷣm minꝰ ſolẽne/t tũc aut ĩteruenit curſus tꝑis/ ⁊ tũc iĩſtituti in ſcõo habẽt bona.vt.l.ſcimꝰ.S.de teſt.Si aũt nõ ĩterue nit curſus tꝑis tũc veniũt ſucceſſoꝛes ab ĩteſtato vt.l.hac coõſultiſſima.S. fi.S. de teſtis.aut nullũ poſtea fecit ſcõᷣm teſtm/⁊ tũc veniũt ſucceſſoꝛes ab inteſtato.Aliqñ vitiat inſtitutio ꝓpter delictum heredis/⁊ tũc aut erat tale de⸗ lictum/ex quo paſſus eſt maximã capitis diminutionem ⁊ tunc inſtitutio nulla ⁊ deuoluit᷑ ad ſucceſſoꝛes ab ĩteſta to.aut eſt paſſus/tunc accipit inſtitutus:ſed non capit:qꝛ fiſcus ei aufert: vt.S.de heredi. inſti.l.j.cum ſi. F allit quãdo heres ſe ipſum ſcripſit in teſtamẽto:quia tunc de⸗ uoluitur ad ſucceſſoꝛes ab inteſtato:⁊ eſt ratio/quia non tam videt᷑ eſſe delictum heredis q; vicium inſtitutionis/ quia pᷣſumitur falſum / ⁊ ſicut ſi ꝓpter verũ falſum vitia⸗ retur venirent ſucceſſoꝛes ab inteſtato.ita quãdo ꝓpter falſum pꝛeſumptũ viciatur:vt.S.de his qui ſibi aſcribũt per totum. Aliquãdo vitiatur inſtitutio pꝛopter delictuʒ defuncti/⁊ tunc admittũtur quidam cognati/x in eoꝛum defectum flſcus vt.l.j·S. pꝛeterea cum ſi.S.de ſecũdis nu⸗ ptijs. cum ſi. ¶ In glo. que ĩcipit a fiſco ibi ſed pᷣma tutioꝛ. Vel ſolue vt in pꝛma gloſ.ibi ſi autem tabulas incidit ⁊c.¶ In ea⸗ dem gio.ibi ſi autem tabulas incidit.hec eſt bona ſolutio ad contrarium ad..l.j.S.fina.ff.ſi ta.te.nulle exta. Add itio dde hic plene an ⁊ qñ ꝓpter inimici⸗ tias reuocetur legatũ ꝑ iaſo.pleniſſime. in glo. mag.ſuꝑ vbo peti qð erunt.⁊ hic videas plene in tellectũ.l. ex ꝑte.de adimẽdis leg. De His quibus vt in dignis. Fo. NNXVI. W O 1 0 0 tet Mon ꝓpteres hr̃ditate Bt P 2 pꝛiuatur qui defuncto ĩ ſepultura non paruit.h.d. 4A& Op. ꝙ heres dẽat volũtatem teſtatoꝛis ad⸗ implere:vt.l.hereditas in fli.ff.de peti.here.Sol.nõ pᷣuat᷑ br̃ditate vt hic.Sʒ aut voiuntas non eſt legitima ⁊ nõ cõ pellitur adimplere:vt.l.quidã.ff.de cõdi.inſtit. Aut eſt le gitima:⁊ tũc aut hʒ coheredẽ ⁊ ab eo cõpellit᷑ iudicio fa milie herciſcũde. Aut nõ hʒ cohr̃dẽ ⁊ cõpellit᷑ põtificali auctoꝛitate vt in ↄꝛio. Itẽ opp. ꝙ etiã hr̃ditate puetur. vt. l. fl.· · de fideicõ.So.vt gl. Itè op.ad idẽ de aut᷑.hoc amplius·p de fideicõ.So.vt glo ⁊ vltima ſo.eſt ver. Additt 0 Amplia iſtã legẽ ꝓcedere ſiue talis vo⸗ LED Iuntas defuncti fuerit minus legitimag caſu indubitatũ eſt ſiue etiã fuerit ſolẽnis legitima vt ex tẽdit gl.in pᷣma parte ⁊ bene.Glo.in ver.opoꝛtet.diuidit in tres. In pᷣma extendit tex. In ſcvᷣa ponit edictũ ꝑ qð rñdetur tacite obiectioni. In tertia opponit ⁊ tripliciter oluit. Scða ibi hoc tñ caſu.Tertia ibi itẽ huic ecõtra. B J no ib us Heres minoꝛ nõ cogitur 2 neceſſe defũcti accuſatio⸗ Vnem multominꝰ appellationẽ pꝛoſequi:licʒ ex HaHoHVebanitate déat maioꝛ ſi non accuſat ⁊ appella tionẽ ꝓſequatur hr̃ditate pꝛiuatur.h.d. ¶Op.· ꝙ etiã maioꝛ nõ cogatur appellationẽ ꝓſequi:vt l. ꝓpter necem. S. fl.ff. ad ſille. So.vt glo.¶ Modo quero an in appellatiõe dẽat ĩſeri cã: ⁊ bꝛeuiter dic ꝙ aut appel Cã an de⸗ latur ab articulo qð poteſt fieri ᷣm canoniſtas:⁊ tunc dʒ beat iſeri ĩ inſeri cã ĩ appellatiõe vt in decretali interlocutoꝛꝛia.aut appellati⸗ appellatur a diffinitiua a qua ſola ſᷣʒ nos põt regulariter one. appellari:⁊ tunc põt inſeri cã ſed non eſt neceſſe vt.l.ſcio. in fl . ff. de appella.¶ Itẽ q̃ro quid ſi erat minoꝛ dũ adiuit ⁊ ſtatim poſtea factus maioꝛ cũ cõuenitur ex appellatio ne nundqd tenetur appellare: dicit gloſ.ꝙ non q̃ſ initiũ ſit ſpect andum ⁊ pᷣuilegium dʒ eſſe perpetuũ.tu dic idem ea rõne:qꝛ oĩa ſubſequuta poſt aditionem trahunt neceſ⸗ ſariam conſequentiam ab aditione:⁊ ideo trabuntur ad illud tempus ⁊ m illud iudicantur. vt.l.iij ·S. ſcio.ff. de minoꝛibus. „ Ad ditio Dum dj in tex. ibi his qui mãdaſſe cede L *re dr ⁊c.hic eẽ tex.nota.ad tria pᷣmo ꝙ in eodẽ libello poſſunt mandas ⁊ mandatarius accuſari ita pꝛobat iſte tex.iũctis pᷣcedẽtibus ibi accuſationẽ per tuliſſe: in quo dic vt plene per Bar. in. l.hos accuſare. S. lege.ff. de accu.⁊ in.l.j.S·accuſationẽ.ff.ad turpi.cũↄcoꝛ. Adde Bar in..l.j.in· S.incidit.ff.ad turpil.Gar.ĩ.l.athle⸗ tas.ff.de fal.Scðo ex eiſdẽ verbis no.ꝙ qui tenet᷑ accu⸗ ſare malefactoꝛẽ nõ excuſat᷑ accuſando pꝛincipalem:ſed dz accuſare etiã oẽs participes ⁊æ mãdatoꝛes ałs puniet᷑ ac ſi nullũ accuſaſſet:ita ꝓbat iſte tex.vbi minoꝛ pꝛopter etatẽ excuſat᷑ qui vt vendicaret necem defũcti fecerat pu niri reos pꝛincipales:ſed nõ mãd atoꝛes:ſi ergo nõ fuiſſet minoꝛ nõ fuiſſet excuſatus:ideo facit iſte tex.ſᷣm bal. Sa ly.⁊ Moder.ad ſindicos villaꝝ qͥ ex foꝛma ſtatuti tenẽt᷑ malefactoꝛs denũciare ſub pena.Mã ſi denunciare pᷣnci pales ⁊ nõ participes ⁊ mãdatoꝛes incideret in penã ſta tuti ⁊ ſi plures cõmiſiſſent delictũ ⁊ oẽs denũciaret vno excepto incideret intotalẽ penã ac ſi neminẽ denũciaſſet ꝓut etiã determinat Bal. in.l.ſi cũ exhibuiſſet.S.fl.in fi. ff.de pub.⁊ in.l.fi.in.ij.col.ff.ad.l.coꝛ.de ſicca. ertio ha bes notare ex eiſdẽ verbis ſᷣm Bal.⁊ Saly. hic ꝙ appel⸗ Appella⸗ latio interpoſita ꝑ vnũ ex cõdẽnatis nõ ſuſpẽdit q̊ ad ali tio iterpo os:⁊ etiã no.Bal.iſtã legẽ in rub.S.ſi vnus ex pluribꝰ.in ſita p vnũ tellige niſi eadẽ eſſet cauſa defenſiõis.per.l.j.⁊.ijXj.ſi vnꝰ ex ↄdẽna⸗ Agex plu. ʒ moder. B. alia notabilia collige ꝑ tex. tis an ſu⸗ R 7 id eo. Qui facit id quod poteſt non eſt ſpendit q̊ 31 2 puniendus.hoc dicit Jacob. Bu ad alios. trigar. Lia ca uſa Qui pꝛoſequitur vſq; in ſt enem ⁊ ſuccumbit perdit re lictum in teſtamento.hoc dicit Jacobus Bu⸗ trigarius. G in Hij qͥ cladeſtinis ĩſidijs puniũt᷑ pñt WII vidicari poſt aditã. h. d. ¶ Sp. ꝙ añ Naditã dẽat vĩdicari vt.l.ſi ea.S. eo.So.reiectis aglijs dic ꝙ aut fuit occiſꝰ a familia? toꝛq̃nda ẽ aſqᷓ; adeat᷑ vt ĩ Zio.Aut ab extranco:⁊ tũc aut palã ⁊ dʒ vindicari anteq; adeat:vt.j.e.l.cum ſnlelanun. aut clam ij Butrigarij Gecũda pars ſuper Gexto libꝛo Codicis Aconfirmari.So.vt glo. tur ex pᷣdictis ⁊ loquit᷑ cũ nulla clauſula fuit adiecta. In t potante adiri ꝛ poſteavindicarivt hic. Et collige qd aicillis ĩ gn. gillu ter lhae Oſultiſſima. S. fl. . de teſta. ſilleianum ⁊ qͥd oꝛatio continebat ⁊ qͥd lex coꝛnelia. vbi dixi ideo hic non tãgã.Tertio quarto quinto limita G le ¶ In glo. q̃ incipit ante.ibi ſed Aʒo nõ:pꝛima eſt verioꝛ vt hic per moder.in.j.Col.vſq; ad fl. , iud 6 yyt innuit tex. „ AEH&Gm atterloꝛs vcroonntpidꝛibe hd. Aur (ERAAH Oꝛozem Heredi non indigno non au⸗ WIIt, In Sl.4 ĩcipit alioqn. ibi vr̃ ↄcur ſco 2 2 fertur hr̃ditas ⁊ qñ aufertur ĩ ſꝰ: ſi aũt ñ et ↄcurſꝰ:vt qꝛ legaſſet titio ⁊ eẽnt 4 eo EAdigno datur fiſco non alij. h. d. duo nec apparet de q ſenſerit tũc poſſidẽs ex⸗ ce Additi 0 HNabes ex iſto tex. ibi ⁊ neq; dolo malo Iudit alios ſiue ſit hr̃s ſiue alter de legatarijs.vt.l.ſi qs mnn gehe maritũ necatum ⁊c ꝙ ad hocvt quis te¶S. ſi ĩter.de læ.ij.⁊.:.ſi fuerit.de re.vub. wur neat᷑ de maleficio requirit᷑ ꝙ arguatur eius dolus ⁊ ĩ cii ʒ⸗ O n id circ 0 Non refert cũ quo qͥs de Cun Culpa la⸗ minalibus lata culpa non eqparatur dolo Fnne mactio e EEX&—Wſußmis ſuis loqjt. ſzi quẽ vun ta ñ eqpat᷑ nibus.vbi JIs ff. de ĩ litẽ iur.⁊ ideo lexvel ſtatutũ punis vyolũtatis intẽtio dirigat᷑.h.d.¶ Aut ergo teſta lnm dolo ĩ cri⸗ ſimpliciter homicidium pena capitis debet intelligi ſi ſit· AEtoꝛ loqt᷑ diſpoſitiue ⁊ non refert cũ qͥloquat᷑ vt hiene minalibꝰ . commiſſum dolo homicidium. hic. Aut enunciatiue ⁊ tũc aut cũ grauato ⁊ tz diſpoſitio: ſann Dilatio legalis nemini dʒ eſſe dame⸗ vt.l.peto.iĩ pᷣn.ff. de le.ij.Aut cũ honoꝛato ⁊ non tenet niſi 1 Sl =ð m noſa.hoc dicit. 8 in milite vt.l.ex his.S.de teſta.mili. Adecti R cqꝙ inchoata hẽantur pꝛo cõſummatis: AHle ri Megætiua qualitat Ktolteſe Wi ſine.cum ſi.ff.ar.fur.ceſa.So.ibilo S Ec codicillos. naturals 8 per ne Khei quitur de his q̃ non ſpcctãt perfectionẽ a lege:ſed ſolum Ea Mαμ gantem pꝛobari h. d. tetai actus inchoatus punitur: vt.l.eũ qui.j de adulter. At hic Zue Codicilli teſtamento confirmati ante Nedickli loquit᷑ in his que ſpectãt ꝑfectionẽ a lege. Sʒ quomodo Vxvel poſt conditi benevalent. Jacobus ſdicakg põt dicere ꝗ nil ſit actum/ſi non eſt ꝑfectum:ĩmo eſt tan⸗ J Butrigar. ſcautel tum aliqd. Circa quod dicꝙ aut ↄſideras veritatẽ 2 veo. Pa . D Varietas in noĩe inducit varie cionem. re eſt aliquid:aut fictionẽ ⁊ dico qð fingit᷑ eẽ nihilvt hic. J 1 m.tatẽ in ſubſtãtia.fallit in ſinoni joͤpiudt Et eſt rõ/qꝛ foꝛma dat eẽ rei:vt.l.iulianus·S.ſʒ ⁊ ſi quis. :) mis. h. d. tex. 1 glo. ſes. Aut ff. ad exhibẽ at quod non eſt ꝑfectum non vr hr̃e foꝛma: E AKιOpp. ꝙ diuerſitas noĩs nõ ĩducat varieta⸗ lecrion⸗ vt. l.ſi is qui qdringẽta.S.qᷓda.ff. ad.l.fal.ergo nec eſſe. tẽ ĩ ſᷣa vt. l teſtm̃.S.ð teſta.So.vt gl.qꝛ ibi ſũt ſinonima. icaean Alis Sub codem tecto intelligitur quivo — α Circa eãdẽ ſcripturã nõ admit⸗ adierſ⸗ *cem domini potuit exaudire vel gli⸗= quis. tit᷑ variatio.h.d.ſᷣm vnã opi.Ał cißiudie Ater eius inſidias ſentire.hoc dicit Jacob. Bu dic ꝙ q eligit ius incõpetẽs ſibi piudicat in cõ Enr Ludc e Btrigarius. SDS5 a, S petéti m aliã. Uel dic ꝙ vbi due vie ſunt Zꝛie ikfichii Additio Adde ꝙ iſta lex facit. ſim Bar.ad qõnẽ imn oꝛigine ⁊ effectu per electionem vnius paratur pᷣiu⸗ Er Nedeti DLLEGDIſtatuti duplicantis penà qñ delictũ cõ⸗ diciũ in alia. h. d.̃m vnã lect. ¶Ad euidẽtiã eſt ſciendia i Ancn, mittitur poſt pꝛimũ ſonum campane quod eadẽ pena ba ꝙ qñ teſtatoꝛ cõpleuit teſtm̃ aliqñ nullã clauſulã adijcit: Teſtmſi ncd beat locũ licet quis eẽt in loco in quo non poſſit campa⸗ ⁊ tũc nõ eſt dubiũ ꝙ voluit teſtari ⁊ nũqᷓ; valuit iure codi ↄpleuert ccoe nam audire dummodo eẽt nox ⁊ talis hoꝛa ĩ qᷓ debuiſſet cilloꝝ vt hic in pᷣmo caſu.⁊.l.j.⁊ fi.ff. de iure codic.Aliqũ teſtatoꝛ Lection- cãpana ſonare pꝛout expᷣſſius tʒ Bart in.l.j· S· hoc autẽ adijcit hãc clauſulꝗ ſi nõ vʒ iure teſtivaleat iure codicil an ſitne⸗ bicelec ſenatus.in pꝛin.ff.ad ſil.⁊ ſequunf᷑ Saly.x Fulg. hic/pꝛo loꝝx:⁊ tũc loqᷣ ↄditiõałr:vñ qñcũqʒvaleat iure teſti nũqᷓ ceſſe ꝓp ipeditt iſta deciſio:addo facere qð decidit bal.in.l. liberoꝝ.ĩ pn vxzʒ iure codicilloꝝ ⁊ iõ ñ ẽ locꝰ electõi:⁊ iõ młtũ refert an põat ltans fuudica cip.in pᷣmo no ff.de infa.vbiq̃rit ſtante dicto ſtatuto du⸗ teſtatoꝛ vtat᷑ vᷣbis pñtis tpis.ſ.ſi nõ vʒ iure teſtamẽti va ſulã ſinon rroto. plicante penã ſi delictum committatur poſt ſonum capa leat iure codicilloꝝ:⁊ tũc ſi vʒ ſpᷣm pᷣſens tpᷣs ꝓpter vitiũ vʒ iure teꝛ· goutam ne:pone ꝙ ſit dies in quo nõ pulſatur cpane vt in die ve ſupueniẽs vt ſi rũpatur agnatiõe poſthumi pᷣteriti nũqᷓ; ſtamenti Aldicet neris ſãcte decidit ꝙ tñ punitur pena ſtatuti:qꝛ conſide yzʒ iure codicilloꝝ qꝛ nũqᷓ; vba pñt tꝑis oꝑat᷑ de futuro cc. ereept rãdum eſt tps quo veriſimiliter pulſatur capana ⁊ ſeq vt.l. vxbũ erit.⁊.l.vbũ opoꝛtebit.ff.devᷣb.ſig. Idẽ dicũt qͥ iifundn Ludo.in.d.S hoc autem ſenatus. Idẽtenet Alber.in.ij. dã ſi qs natꝰ fuit pᷣteritꝰ.nã dicũt ꝙ teſtm̃vʒ donec rũpa ſtercau parte ſtat utoꝛum.in.q.viij.incip.itẽ q̃ro retẽtis ⁊c̃. tur Fli dich⸗ ꝙ ab initio eſt muls En flliꝰviuo pr̃e Za tunchone 2ðð 4. at ↄfirmat᷑ de iure pᷣtoꝛio:⁊ de hoc fuit magna qõ.Sʒ ſi lelaöt B cod icullt 9. Mub⸗ꝛ ica. vtat᷑ etiã xbo futuri tꝑis:qꝛ dicit ſi nõ vʒ velpalcbitine uncaut ſt a F Gpto AVbi factuz eſt teſtm̃ ?⁊ co⸗ teſtamẽti ⁊c᷑.⁊ tũc ꝓpter vitiũ pñs vł futurũ reducit᷑ ad Aectiozn W'E diciuli rupto teſtaméto rũ codicillos. Aliqñ adii cit hãc clauſulã valeat iure teſti t alAl pũt᷑ ⁊ codicilli:⁊ relicta ĩ teſtõ poſſunt codicilloꝝ:⁊ tũc dicit dñs Mar.ꝙ dictio ⁊ reſoluit᷑ ĩ vel Atuncan in codicillis vel epła ↄfirmari ⁊ valẽt cũ ponat᷑ ĩter ↄꝛia ⁊ ꝓpᷣe operari nõ poſſu: ⁊ hʒ locũ ele⸗ (licoinc Niure fideicõmiſſi.h.d. ¶ Ad euidentiã ctio. vt.l. titio.ff. de vſufruc.le.z.lſi h̃di płes ff. de cõdi. iſiſciet eſt ſciẽdũ ꝙ olim aut codicilli ſfebant inſti qð nõ placet qꝛ illð ꝓcedit qñ eẽnt ↄꝛia ĩ oꝛigĩe:ſʒ rninc ANui teſtm̃ ⁊ nũqᷓ; dicebãt᷑ ptinere ad te⸗ exercitio:⁊ ideo nõ eſt neceſſe ꝙ ↄiunctio reſoluat᷑ ĩ diſiũ ltter f K Te, Nm ſti niſi expᷣſſe cõfirmati fuerãt ĩ illo:ſi ctã:qꝛ vtraq; via ↄpetit/ſʒ eligere dẽat vnã:vt colligit᷑ ĩ eiudico ficbãt poſt teſtm̃ tũc ſic / hodie ſiue fiãt añ ſiue poſt perti l.ij.S.de fur. In ſolutiõe ↄꝛij de.l.ſi qͥ ſeruꝰ ff. cõmo.ſic ⁊ nhinon⸗ nẽt ad teſtm̃ ⁊ ĩtelligũtur ↄfirmati. ¶ Op.ꝙ tex. ſibi ĩpli glibi eeſt ↄꝛictas ĩ oꝛigine non in exercitio:vt.l.ſi pupillꝰ. Utis. cet ꝛia:qꝛ dicit de lris/ poſtea dicit ꝙ erãt codicilli. So. G. ſi inſtitoꝛia.ff.de iſtito.Aliqñ teſtatoꝛ dicit valeat iu⸗ Wnene bic ꝓ eodẽ ponit codicilloslr̃as ⁊ epłas.i¶ Itẽ op nõ treteſtamẽti vel codicilloꝝ:⁊ tũc ꝓpᷣe habʒ locũ electio. Wmeen rũpat᷑ codicilli poſthũi agnatiõe.vt.l:.ſi qͥ cũ.ſcdᷣo rñſo. Eiuide legẽ in qͥnq; ꝑtes:qꝛ in pᷣma nulla clauſula fuit eg ff. e. So.ibi nõ fuit factũ teſtm coꝛrupto cũ ĩ eiꝰpnism rũ⸗ adiecta:⁊ ideo nõ põt trãſiri ad viã codicilloꝝ:⁊ põt itel uinen perẽt᷑ codicilli hic factũ fuit.¶ Itẽ ꝙ ſi teſtm rüpat᷑ ex cõ ligiqꝙ ideonõ poſſũ/qꝛ teſtm̃ vʒ:⁊ ideo illã viã dẽo elige Ne⸗ pteritiõis valeat legata ſine aliq ↄfirmatiõe facta in codi re. Uel põt etia ĩtelligi qð nõ vʒ iure teſtĩ ⁊ tñviã codicil idenes cillis.vt.S. de li.pte.aut᷑.ex cã. So.hec coꝛrigit᷑ ſʒ gl. Tu loꝝ eligere nõ poſſũ qꝛ incõpetẽs. In ſecunda pꝑte apliat lnndn dic ꝙ ibi oquitur in pᷣteritionc q̃ pꝛo exheredatiõe hr̃ vt pmũ dictũ dicẽdo idẽ eẽ ſi adijciat᷑ clauſula qð etiã iure Pachen ibi dixi.¶ Itẽ op.qũo factũ coꝛã teſtibus.vij.põt coꝛã.v. codicilloꝝ valeat. In tertia remouet qͥddã dubiũ qð oꝛi z Reon EeES In codicillis hrditan iiij.poni ionẽ ioꝛi ĩta tradi n Ellicn In coe hidit j.ponit exceptionẽ a ſuperioꝛibꝰ. In quĩta tradit᷑ que eeei Ered ita tem. cõcedi vel adimi dire da rła gñalis dirci lcünas woiree cuar ad numeꝝ ii⸗ reſe HaMu cto nõ põt/per fideicõmiſſum ſic. h.d. teſtiñj. Scdᷣa ps ĩcipit in vᷣſi.tãtũ oĩm abeſt. Tertia ĩ yjſi. in ieth . Add itio Exr hac lege not ꝙ regulã ꝙ hr̃ditas nõ illð qq;. Quarta ibi ſi qs vo.Quinta ibi ĩ oĩ. ¶ Ex fie n ncgee⸗ Eof̃ditas α R põt directo dari nec adimi in codicillis huiꝰlegis ibi foꝛtuitiveneriĩt.nõ ꝙ vnũ ↄꝛioꝝ dat ĩtellige Cõtrario im or nõ põt da ↄcoꝛ ſũt ĩ gl.eodẽ mõ nõ põt dari p donationẽ cq moꝛtis re fliquũ.nã ñ expedit ꝙ p̃cibꝰctis ⁊ cruce regẽt᷑ teſtes rũvnũ dat ioj ri nec adi⸗ l.lʒ.vbi Bar.⁊ alij. ẽ. de pac. Iſta rła fallit ĩ milite.l.mili vt afſint:ſʒ debẽt eẽvocati ⁊ nõ foꝛtuito trãſeũtes qͥ audi ĩtelligere anat midirecto tis codicillis.ĩ bᷣn.ff. de teſt.mil. Scðo fallit ĩ ꝑte diſponẽ ueft negociũ ñvocati /vt pbat iſte tex. Et iõ ſufficit ſi ta ⁊ reliquũ. Ori in codicil te ĩter liberos vł veniẽtes ab ĩteſtato q põt ĩ codicillis di bellio ſcribat talibꝰ teſtibus vocatis lʒ nõ dicat rogatis rge lis. recto ſubſtitutionẽ adimere ⁊ dare ſᷣm bar.i.d.l.milit co vt dixi.S.de teſti.aut᷑.rogati. nentocofffnm, Z Binoiehili 4 Pſitailinin ds nöinn Alqrbiütimm leſaipwinie ſobofmninn tesſbiincctg Pwinerein⸗ n Musmmn ) ldeuilihichſici nuläcanſlids 2nch altiree ffdeiurecgledt ſtipazen undct pglestivetſfti töͦnt nti tnt zinretefmnin ſens ths polgt ſthumi htani tpis opat deſt ib ſig Ncid eſtnpz donent iſflispinopft litmagnaao? vz valchi kfururürectak livalcatinett dctor feſclhi hoſſt: chyi hfiplesf i eit ui igi⸗ .2 nctioreſouiſe. eat nmun sſeuffn, retlontliut taot nieng jehabzlocſei, pul Aſi⸗ codicllort o/ keoilinidinn teſittinicn nſecuntsgen ticlintii ſlrfiinige Nnaun 1ee⸗ Sziorritͤ⸗ loniei Eiiͦſfn ☛ = =— S = abe lbilol. . — De Negatis. Fo. XXVII. ¶ Op. ꝙ per electionẽ non ſibi piudicet cũ ex alia cauſa agat:vt.l cum qrit᷑ff.de excep.rei iudi.Solu. dicere vo⸗ luit glo.ꝙ exceptio rei iudicate nõ obſtat in ʒꝛio:qꝛ nar⸗ ratur cã agẽdi. Sed exceptio electiõis ſic: qꝛ ↄꝛia vt hic ſed hec ſolutio q;dtum ad pꝛimũ caſum nõ eſt bona:qꝛ etis ab initio viã codicilloꝝ nõ poſſet eligere.¶ Itẽ op.ꝙ eti⸗ am exceptio electionis non habeat locũ:vt.l.eum qͥ⁊.l. ʒ maioꝛes.S.de inoffi.te.Sol.dicit glo.ꝙ ibi ambe vie erãt directe.hic vna directa/alia obliqua.Sed hoc ẽ variare caſum ⁊ nõ aſſignare rõnem:⁊ ideo dy.dicit ꝙ aut ſunt ð⸗ ria in oꝛigine ⁊ effectu/⁊ tunc ꝑ electionẽ pꝛeiudicat᷑: vt hic:nam cũ vnavia dicam me her̃dem. alia via dico aliũ her̃dem eſt ↄꝛias in oꝛigine/⁊ qꝛ. vnã res deducitur ad cauſam teſtamẽti ꝑ alis ad cãm teſtati/eſt ↄꝛietas in effe Vie due ctu. Sed vbi eſt Zꝛietas in oꝛigine ⁊ nõ in effectu/a tunc per electionẽ non pᷣiudicat᷑ vt in ↄꝛio:nam dicere falſum eſt dicere nullũ /dicere ĩofficioſum eſt dicere aliqͥ / ⁊ ita eſt ꝛietas in oꝛigine:ſed ꝑ vtrãq; viam reducit᷑ ad cãm inteſtati:⁊ ideo nõ eſt ↄꝛietas in effectu.ſed hoc nõ eſt be ne dictũ:qꝛ etiã vbi non eſt ↄꝛietas in oꝛigine ⁊ effectu pᷣ⸗ iudicat᷑ ꝑ electionẽ.vt.l.j.S.de fur.Sed põt ſi upplere dy. ſic aut eſt Zꝛietas in oꝛigine ⁊ effectu/⁊ piudicatur ꝑ ele⸗ ctionem vt hic. Aut eſt Zᷣuetas in oꝛigine ⁊ non effectu.⁊ nõ pᷣiudicatur per electionẽ:vt dicta.l.eum qͥ.⁊.l.q maio⸗ res. Aut eſt ↄꝛietas in effectu/ non in oꝛigine:⁊ tunc per electionẽ pᷣiudicat᷑:vt.d.l.j.S.de furt . Alij ſoluũt p aut circa eandẽ ſcripturã volo variare ⁊ nõ poſſum / aut cir⸗ ca diuerſas ⁊ poſſum. Alij dicũt ꝙ aut eligo ſciẽter ⁊ mi⸗ chi pᷣiudico.aut ignoꝛãter/a non:qð videtur ſatis equũ. Tu dic ꝙ aliqñ due vie ſunt in eſſe ꝓducte:vt eſt in l.j.de ſi ſüt ĩ eſſe fur.⁊ hic in ſecũdo ⁊ tertio caſu:tunc hʒ locum electio/ä ꝓducte per electionẽ iudicat᷑ vt hic.Aliqñ eſt mihi via tm̃ ineſſe qd operẽt᷑ ꝓducta/a tunc aut eligo incõpetentẽ/a mihi nõ pꝛeiudi⸗ co in cõpetẽti: vt dic.l.eum qui.⁊.l. cõtra maioꝛes.aut eli go cõpetentem viã/⁊ mihi pᷣiudico in non cõpetenti non electione:ſed qꝛ ab initio non cõpetebat. vnde nõ cadit hic electio vt hoc·S· illud.ſ Itẽ op.ꝙ rõ ↄꝛietatis hic nõ ipediat variationẽ: nam etià vbi nõ eſt ↄꝛietas quis ſibi piudicat ꝑ electionẽ:vt.l.quod in hr̃dem·S· eligere.ff. de tributo.So.aut queris an obſtet exceptio rei iudi.⁊ dico V aut ambe vie veniũt ex eadem cã.⁊ dic ꝙ ſi agatur vna piudicetur in alia:nã ⁊ cumulatio ĩpedit᷑:nã ſicut obſta⸗ ret exceptio rei iudicate:ita ⁊ iudiciũ pendẽs:vt.l.fũdi. ⁊æ.l.fundum.ff. de exceptio ⁊ dictoS. eligere.Si autẽ age ret ex cauſis diuerſis aut ſunt adeo diuerſe ꝙ non öꝛie/⁊ tunc non ob.aliqua exceptio ⁊ poſſunt cumulari vt no.in l.edita.S.de eden.aut ſunt cõtrarie adeo ꝙ non diuerſe/⁊ tunc aut ſunt mihi plures vie parate ineſſe/⁊ tũc hʒ locũ electio ⁊ mihi pᷣiudico ꝑ electionẽ vt hic ſecũdo ⁊ tertio caſu.⁊.l.j.S.de fur.aut eſtvna via tm̃ mihi ineſſe ꝓducta: ⁊ tunc aut eligo aliã mihi incompetẽtem / ⁊ mihi nõ pᷣiu⸗ dico in cõpetẽti:vt dicta.l.eum qui.⁊.l.contra maioꝛes. niſi ſciẽter elegerim incõpetẽtem:qꝛ tunc mihi pᷣiudica⸗ rem in cõpetenti:vt ibi dicit ia.de rauen.⁊ glo.in.l.regu⸗ lariter.ff. de peti.hr̃di.Aut eligo cõpetẽtem/⁊ tunc mihi pꝛeiudico in nõ competẽti non electione:ſed qꝛ ab initio Agnati mihi non cõpetebat: vt hic pꝛimo caſu.⁊·.S.illo. ⁊ hec eſt veritas.¶ Itẽ op.ꝙ etiam vbi ex eadẽ cauſa veniũt plu⸗ res vie poſſim ipſas ſimul ꝓponere:vt.l.j·S.ꝙ ait.ff.quo rum legato.So.ibi ſpãle.qꝛ ſum incertus facto aduerſa⸗ rij.¶ Item opp.ꝙ admittatur variatio:vt.l.hr̃ditas ma⸗ tertere.S.de peti.hr̃d.So.ibi agit᷑ ex alia cauſa pꝛoꝛſus. ¶ Item op. de. l. ex ſextante · S· j. ff. delexcep.rei iud. Solu. ⁊ ibi agitur ex alia cauſa: aut ergo agitur ex cauſa alia/x⸗ non ↄtraria pꝛime/ ⁊ nunq; obſtat exceptio rei iudicate: vel electiõis ⁊ rei iudicate.vt dic.l.qð in hr̃dem ·S:· elige⸗ re ſpeciale.in.l.j.S/quod ait.ff.quoꝛũ legato.Aut agitur ex alia cauſa ↄꝛia pꝛime/i⁊ tunc dic ꝙ aut ſunt due vic pa rate ineſſe.⁊c.vt.S.dixi.ſ Item op.ꝙ inter agnatos aſcẽ aſcédẽtes dentes ⁊ trãſuerſales non ſit differẽtia vt in aut᷑.de hr̃di. ? traãſuer⸗= ab inteſta.So.non eſt differẽtia q́;tum ad ſucceſſionẽ ab ſales an differant. inteſtato vt ibi.ſed q;tum ad id quod hic dicitur ſic. Vodo q̃ro quo iure agatur: Reſpõdeo ex teſtamento agitur/at ex teſtõ directa ex codicillis agitur vtili.¶ Itẽ op.ꝙ hr̃ditas nõ ſit debita agnatis cum poſſint grauari. So.vt glo.i¶ Altimo per hanc.l.videtur ꝙ edictum diui adriani nõ detur fideicõmiſſario:qꝛ ↄputatur inter vias directas ⁊ hoc tenet glo.Tu dic ꝙ non datur directũ:ſed vtile ſic:vel nõ datur noĩe ſuo ſed hr̃dis:vt plene dixi.in l.fl.S. de edicto diui adri.tol. Jaco.But. Add iti Iſta lex eſt vnica ⁊ ſing.in iure ſᷣm bar. 0. 7 ang.⁊ moder.⁊ inducit aliqua de no⸗ uo q̃ alibi reperiũtur. Et dicas ꝙ in omni vltima volũta te excepto teſtamẽto ſufficiũt quinq; teſtes / etiã non ro⸗ gati:ſʒ ſoꝛtuiti:vt ĩ hac.l.ſᷣm moder.hic.⁊ multi dicerẽt cotrarium qui nõ vidiſſent iſtã legẽ.⁊ caſum kpurit bal. ſaly.⁊ paul.de caſt.hic.Et dum dicitur in hac. non li⸗ cet vti ex eodẽ teſtõ diuerſis remedijs. Limita pmo ſin⸗ gulariter iſtã regulã non ꝓcedere in aſcendẽtibꝰ ⁊ deſcẽ tibꝰ ⁊ agnatis vſq; ad quartũ gradũ/ cognatis vſq; ad Teſtes qnq; ſuffi⸗ ciũt in oĩ vlt ima vo lütate. tertiũ.quibꝰ oĩbus pᷣdictis ꝑ hanc.l.datur ſingulare pꝛi⸗ uilegium variãdi. Scðo/tertio/quarto limita vt hic per moder.in.ij.col.Et quãtumcũq; in hac.l.dicatur ꝙ filijs detur pꝛiuilegiũ variãdi/an idẽ ſit in eccleſia vel pia cã: Dic ꝙ nõ ſᷣm iaſo.may.hic.vſi.vlti circa iſtum.⁊c.Et di cit ꝙ ceſſat ratio huiꝰ tex.in eccłia vł pia cauſa:qꝛ cccłia nõ dicit᷑ amittere debitũ cũ eccłie ab ĩteſtato nil debeat᷑ ꝓut deſcẽdentibꝰ/⁊ ſic cum ceſſat ratio hic in tex.poſita. non poſſumꝰ dicere ꝙ in eccłis vel pia cauſa habeat locũ iſte ꝓᷣſi. Scðo mouet iaſon:qꝛ cõiter dicimus ꝙ excepta legitima magis fauetur pie cauſe qᷓ; filijs: ideo dicimus qꝛ tractat᷑ de fauoꝛe aie teſtatoꝛis que pferenda eſt filijs vt dicut bar. in. d.l.j.in.vj.q.pꝛinc.circa pꝛinci.ſed iſta ra tio non videt᷑ militare in caſu huius vᷣſi.qꝛ eccłia que in⸗ tẽtauit vnã viã poſſit variare/ aliã eligere hic.nõ vide⸗ tur cõſiſtere fauoꝛ aĩe teſtatoꝛis niſi dicas ꝙ immo cõſi⸗ ſtat ad hoc vt eccłia habeat bona defuncti cogita:qꝛ no⸗ ua eſt qſtio nec aliter pꝛo nũc firmo ſᷣm iaſo.may. R Be legatis. AKubꝛica. caſum ipedit᷑ legatariꝰ adiplere.h. d. ,⸗ ¶ Op. ꝙ legatũ non debeat᷑:vt.l.ſeio. 2“ quidã magnus doctoꝛ foꝛmabat in ſi⸗ mili caſu.l. noſtre tales poſitiones:di⸗ ama οÜαYY talis fecit teſtm. Itez dico y hec vᷣbafuerũt fauoꝛe titij adiecta a teſtatoꝛc.ſ.lego alimẽta titio donec cum hr̃de meo ſteterit /hrs fuit cõfeſſus ſim⸗ pliciter hec vᷣa eſſe/a fuit deceptꝰ:nam bene debebat cõſt teri ꝙ alimẽta erãt relicta fauoꝛe titij:ſed ꝙ deberet ſtare cum hr̃de fuit adiectum fauoꝛe hr̃dis:⁊ ideo poſt moꝛtẽ hr̃dis non debet᷑ legatũ:⁊ ideo ſi cõpoſitio ſit ĩplicita dʒ ipſam petere diuidi cautꝰ aduocatus.¶ Item op. ꝙ de⸗ beatur legatũ:vt.l.legatum.j.de condi.inſerti.So.vt gl. qꝛ hic ſpale fauoꝛe alimẽtoꝝ. vel hic fuit relictum legatũ ſub modo:ibi ſub cõditione. Jaco.Butk. Additto. Aadeq ſimaritd in teſto relinquat ali⸗ Rmẽta vxoꝛi ſi cũ filijs moꝛabit᷑/nec alit᷑ expᷣſſit ꝙ ſtet ĩ habitu viduali ⁊ ipſa mulier ceperit mari⸗ tum quẽ induxit ĩ domũ determinãt bal.ang.⁊ ſaly. hic. ꝙ filij poſſunt vxoꝛẽ ⁊ ſic matrẽ ⁊ virũ expellere ⁊ ꝙ ipſa pdit legatũ alimẽtoꝛũ.Quod cõfirmo ex eo ꝙ dicit bal. in.l.volũtatis.in fi.col.j/de fideicõ.ꝙ relictũ factũ a viro vxoꝛi donec ſteterit in domo viri ĩtelligit᷑ ſi ſteterit in ha bitu viduali ałs ſecus qð no.Quid aũt ſit qñ alicui ſim⸗ pliciter reliquũtur alimẽta ⁊ teſtõꝛ non expmit ꝙ magis debeat᷑ in domo quã alibi an hr̃s poſſit dicere volo pᷣſta⸗ re in domo qꝛ pᷣſtando er̃ doma nimiũ grauaret.ponunt paul.⁊ alex.hic.⁊ eſt q̃ſtio bar.in.l.iiij.S.fi.p illum tex.de ali.leg.? in.l.diuoꝛtio.in pꝛin.ff. ſo.ma.cum cõcoꝛd.vt ꝑ. alex. hic ⁊ ibi. gatarijs ⁊ creditoꝛibꝰ reſpõdere/lʒ ab empto⸗ re recuperet quod impẽdit.h.d. „ Add iti 0 Habes ex tex. ꝙ lʒ in emptoꝛem hr̃di⸗ tatis trã ſeãt iura vtilia actiue:tñ nõ trã ſeunt paſſiue.⁊ iõ lʒ emptoꝛ hr̃ditat poſſit ↄuenire debi⸗ = ſi Legatũ relictũ ſub Bam UiS. noâ debetur ſi xꝑ gin pn. ff. de an. leg. So. vt glo. Et ideo ZI 4 Licet hr̃s hr̃ditatẽ vendi⸗ „ Yamulis. Kuet bie nihilommus le- Hjrditatꝭ toꝛes hr̃ditatis vtili actione.l.ij.o.de hr̃di.vel ac.ven.tñ emptoꝛ an paſſiue ipſe ↄueniri nõ põt alegatarijs vl creditoꝛibꝰ.vt poſſit Zue hoc tex.rõnẽ diuerſitat aſſignat gl.in dic.l.ij.vbi ſequũ⸗ niri a lega tur cy.⁊ ſaly.S.de hr̃d.vł ac.vẽ.qꝛ hr̃s de eo ꝙ ſibi debet tarijs. non. dic.l.ſi mãdato meo.in pꝛinci. Paſn hic. põt diſponere trãſferẽdo in aliũ:ſed de eo ꝙ ipſe dʒ alijs Legatum ¶ Wo R egatum: immo res eſt heredis ſumptibus libe Aranda. hoc dicit. do op.nõ ſequẽdo oꝛdinẽ glo.⁊ videt᷑ ꝙ ſi teſtõꝛ non videt᷑ pignoꝛet rem legatã videatur reuocare legatũ:vt.l.cum reuocare hic ſtatus.S.ſi maritꝰ.ff.de dona.ĩter virũ ⁊ vxo.Sol.vt teſtõꝛ ſi rẽ glo.qꝛ ibi loqᷣtur in donatione facta ĩter virũ ⁊ vxoꝛem q̃ legatã pi⸗ ab initio nõ tenuit.⁊ ideo faciliter reuocat᷑ / hic ĩ legato. gnoꝛat vł qð tenuit ab initio.¶ Item op.ꝙ etiã in legato videat᷑ fie hypothe⸗ ri reuocat io:vt.l.fideicõmii:S.·ſi rem.ff.de le.iij. Sol.aut Cat. res legata poſtea pignoꝛat᷑:⁊ nõ videtur reuocarilegatũ vt hic. Aut alienatur/⁊ tunc aut ex cauſa neceſſaria qð pᷣ⸗ ſumitur ſititu.oneroſo alienet᷑/⁊ tunc nõ videtur reuoca ri legatũ.aut ex cauſavolũtaria qð pᷣſumit᷑ ſi titulo lucra tiuo alienet᷑/⁊ tũc videt᷑ reuocari legatũ:vt in ↄꝛio. Itẽ op.ꝙ hr̃s non debeat ſuis ſumptibus liberare rem: ĩmo legatarius:vt.l.ſi res.ff.de.le.j.⁊ .j.de fideicõmiſ.l.pᷣdia. Solu.vt glo. . Add ti Ex iſta.l.habes ꝙ teſtatoꝛ pignoꝛãdo cio vel hypothecãdo rem legata nõ intelli⸗ gitur per hoc legatũ reuocarevt hic.⁊ in ·S.ſi qͥs rem.iſti. eo.ti.vide q̃ iaſ.no.in.l.xj.ff.de le.iij. Limita niſi teſtatoꝛ pignoꝛaſſet pꝛo tãto vel pluri quã valet:qꝛ veriſimile eſt ꝙ noluit redimere/tunc reuocatur legatũ:qꝛ perinde eſt ac ſi penitus alienaret.l/qui habebat.vbi pulchꝛe bar.de leg.iij. Iſtam limitationem ponũt cy.⁊ paul.hic.⁊ bar. in.l.rem legatã.in fi.ff.de adi.leg.Et pignoꝛare rem pꝛo tanto quanti valet cenſeatur totalis alienatio adduxi multa bona ſimilia maxime dicta bar. in.l.in rem.ff. de pigno.in.l.manumiſſiones.ſf. de iuſti.⁊ iur.ideo hic non repeto. Limitat tñ paul.haãc limitationem verã eſſe niſi ſi quis pignoꝛaret rem que fuerit maioꝝ ſuoꝛum: qꝛ licet pignoꝛauerit pꝛo quãto valet.tamen nõ eſt veriſimile qͥn eam debeat redimere.il.in emptione.ff.de mino.tunc non reuocatur legatũ.ſcdo tertio quarto pꝛĩcipaliter limita: vt hic per iaſ.in.ij.⁊.iij.col. Secũdo habes ex fi.tex.hic. ꝙ heres tenet᷑ luere rem legatã quã teſtatoꝛ pignoꝛauit. Limita niſi teſtatoꝛ ꝓmiſiſſet heredi qð poſſet pꝛo ſuis neceſſitatibꝰ talem rem obligare:qꝛ ſi eam obligaret non tenetur luere es tex.eſt no.in.l.deducta·G.fi.ff.ad trebel. pꝛobatur.in.l.iij.in fi.j..de fideicõmiſ.facit tex.ſingu.quẽ bal.ibi multum no.in.l.tribus.de vſufru.earũ rerum que vſu cõſu. Secũdo limita vt hic.per iaſo.in fli.col.verſicu lo.ſcðo pꝛincipaliter no.Cetera vide per iaſ.hic. = WLegatũ relictũ ſeruo ꝓpᷣo ſine Erulis. entateno vaiet voe dein Quero de rõne legis: Rũdeo qñ legat᷑ lega⸗ A tũ ſeruo ꝓpꝛio teſtatoꝛis ſine libertate legatũ deberet acqͥri hr̃di qui erit dñs ſerui ⁊ eſt legatũ ab hr̃de ⁊ ſic videt᷑ ab hr̃de legatũ ſibi ipſi ⁊ ideo nõ valet rõ ſcdᷣi caſus eſt ꝓpter regulã catonianã de q̃ plene dic vt.l.j.ff. de regula catoni. ¶ Sp.ꝓꝙ valeat legatũ:vt.l.plane.ff. ad.l.fal.So.vt glo. qqꝛ ibit fuit ſeruꝰ alij legatꝰ hic nõ.vel manumiſſus.i Itẽ op.ꝙ valeat legatũ vt.l.q̃dam.S.de neceſ.ſᷣui. Sol.valet ex vꝛbanitate vt ibi /nõ ex neceſſitate vt hic.ſ Item op. ꝙ etiã ex neceſſitate valeat/⁊ ꝙ ꝑ h̊ videat᷑ libertas ei reli⸗ cta vt.l.ex his.S.de te.mili.Sol.illa lex nihil facit:qꝛ hic ſimpliciter legauit ſeruo.ibi etiã libertum appellauit. Add itio H anc legẽ limita ſᷣm modernũ hic alte de ro de quattuoꝛ modis vt hic per eum in j.⁊.ij.col adde bal hic ponentẽ multas fal.circa ea q̃ di⸗ cit glo.hic ſuꝑ verbo poſt moꝛtẽ.Et inter ceteras limita Regła ca tiões vnã nota ꝑpetuo ꝙ regula catho.tũc demũ hʒ locũ thoniana qñ eſt impedimẽtum cui teſtatoꝛ potuiſſet ꝓuidere vt in qñ hẽat lo hoc tex.vbiteſtatoꝛ potuiſſet relinquere libertatẽ ſeruo: ecuw. ſed qñ eſt impedimẽtum cui ꝓuidere non potuiſſet nõ hʒ locum regula catho.hinc eſt ꝙ ſi teſtatoꝛ in teſtamẽto fa⸗ ceret legatũ filio ſpurio vel naturali legatũ nõ valet.Et ſi teſtatoꝛ ſtatim deceſſiſſet legatum ſuiſſet penitus nullũ pone ꝙ teſtatoꝛ ſuꝑuiuat ⁊ interim filius legitimet᷑ recõ⸗ ualidabit᷑ legatũ /nõ obſtante regula cato.qꝛ impedimẽ⸗ tum erat tale cui teſtatoꝛ ꝓuidere nõ poterat:ita no.⁊ ple nius bar. in.l.j.in pe.col.ff.de regu.catho.ſequũtur bal.⁊x paul.hic.paul.in.d.l.cetera.in pꝛinci.licet contrarium te⸗ neat bal.in.l.eam quã ·jde fideicõmiſ.in.xv.col.ver.q̃ro nunquid in eo ꝙ relinquitur furio. Butrigarij Becũda pars ſuper Bexto libꝛo Codicis P j oſt Si teſtatoꝛ rem legatã poſtea SS P *pignoꝛat non tenetur reuocare RRY ꝛiuatur cõmodo falcidie quis (On elt. Pi delictum.h. d.¶ Mec iar le gitur pluribus modis vno modo ĩ herede ſub⸗ Aſtrahéte. Itẽ in legatario ꝓpꝛia auctoꝛitate le gatũ occupãtis.¶ Ad hãc lec.opp.ꝙ legatariꝰ non pꝛo pterea ꝑdat legatum. vt.l.j·S· qð ait.ff.quoꝛũ legatoꝛum. So.vt glo.⁊ media eſtverioꝛ.i Itẽ op.ad idẽ de.l.obtẽ⸗ tu·j de cri.excep.here.So.vt glo. Add it Addeqꝙ iſte tex. eſt ſing. in iure ßm pau. O. de caſt hic ⁊ als de facto conſuluit Ja⸗ ſon parme.⁊ ſᷣm veꝝ ĩtellectũ glo.⁊ doc.qꝙ legarari Pa auctoꝛitate occupãs rem legatã cũ vitio.i.hrᷣditate adi⸗ ta per heredẽ ac appꝛehenſa poſſeſſione pꝛiuatur legata⸗ rius re legata ałs ſecus⁊ notatur.in.l.j.ff.quoꝝ legatoꝝ. ⁊ vide Ludo.in cõcil.cccxij.incip.circa pꝛopoſitũ ⁊c̃. Limita iſtã legẽ nõ ꝓcedere in legatario cui teſtatoꝛ ĩ te⸗ ſtõ dedit licentiã appꝛehendendi poſſeſſionẽ pꝛopꝛia au cto.tunc ſi appꝛehẽdit non pꝛiuatur legato /rõ: quia tũc nõ dicitur appꝛehẽdere cum vitio:vt dicit hic tex. Secũ P eAd0 tertio quarto limita hic ſ̃ᷣm Moder. . B Vulgaris ſubſtitutio ſicut in Be J legata. hereditate in legato expirat m, Aper agnitionem.h. d. . Quãdo pf̃fami. 2 J foꝛtidianum. e⸗ eädem rem pluribꝰ videtur cuilibet legare ſolidũ:ſed con⸗ N Acurſu faciũt ſibi partes:⁊ erroꝛ in nomine ſi de coꝛpoꝛe conſtat non nocet.h.d. AAB adminiſtratione. Audd A legatari X Gus non adimplet voluntatẽ teſtatoꝛis in onere EEæ du põt nõ dʒ agnoſcere ĩ cõmodo ſʒ vbi nõ põt agnoſcere dr̃ nolle ſed nõ poſſe.h.d. Hec lex facit in ar. ad qõnẽ de clerico quã dixi.S.de ſacroſã.eccl.aut᷑.caſſa. ad idẽ facit.j.e.l.ſi legatarius.⁊.l.cũ filius ·S.non vir.de le.ij. ¶C Op.etiã ſi pꝛohibeat᷑ qꝛ non poſſit tñ non dʒ hr̃e legatũ:immo ſi habuit dʒ reddere.vt.l.penul.S.de ↄdic. ob cãm.So. vt glo.mult modis. Vel dic ꝙ militem eſſe tutoꝛẽ eſt omnino impoſſibile:⁊ ideo nõ eſt quid ſibi ĩpu tetur ſi nõ adimplet:ſed eũ eẽ ꝓcuratoꝛẽ non eſt impoſſi⸗ buc ſi ei non opponatur. i ts n Adde ad iſtã legẽ dũ dr ꝙ ille ñ dr nolle Molle ille Ad d itio ꝗᷣ nõ p̃t velle:vñ fac̃ ĩ ar.ꝓ cłico vt vult nõ dr qñ Butri. hic.Adde bal.⁊ alios ad ſtatutũ puniẽs declinan põt velle. tẽ iuriſditionẽ iudicis vt poſſit impune offendi etiã ſi ſit clericus vel ſi non facit mentionẽ de clerico ſed ſimplici⸗ ter loqtur:ſi clericus declinat non incidit in penã ſtatuti qꝛ non poſſet conſentire in laicum in.c.ſi diligenti.de fo. cõpe.aut᷑.ſtatuimus.S.de epi.⁊ cle.vnde cum clericus nõ poſſit expꝛeſſevelle non dr etiã nolle per hunc tex.⁊ ſic nõ incidit in penã ſtatuti:quã materiã ꝓſequitur hic Alexã. diffuſe vt hic per eũ. tutius tñ eſt q iudex eccleſiaſticꝰ in hibeat iudici ſeculari ſub pena excõicationis ne ſe impe⸗ diat de clericis ſᷣm bal.in aut᷑.ſtatuimus.ĩ fi.⁊ no.diligẽ⸗ ter ⁊ eſt pulchꝛa ⁊ ſingu.limitatio ꝙ licʒ epᷣs vel iudex ec cleſiaſticus non poſſunt mittere tales inhibitoꝛias iudici bus ſecularibus niſi parte citatavt ponũt cano.in c.tua. de oꝛdi.cog.cum multis cõcoꝛd.quas dedit Jaſo.il.nec quicq; · S.vbi decretum.ff.de off pꝛocõ.⁊ alex.ĩ.l.iiij ·S.cõ demnatũ.in.viij.col.ff.de re iud.⁊ in conci.ccxxxiijĩcip. viſis actis mihitrãſmiſſis ?2c. . an eA 5 F. F Mota ã̃ſtione an legatũ RRES 7J 1 kraud e. ſolutum dʒ ſolui legatuʒ Fys e pꝛeſtita cautione de euicta hr̃ditate legata red P adi. Sed qñ de falcidia dubitat᷑ pᷣſtatur alia cau tio.ſ.de reddẽdo heredi.id quod plus recepit legatariꝰ qᷓ; debuerit.h.d. ¶ Quero qualiter interponitur cautio hr̃di ſi fraudulẽter fecit litẽ moueri:ſʒ dic ꝙ hoc nõ ↄſta bat ſi legatarius obtinet. Modo opp.q̃re interponitur cautio cũ nõ poſſit cõmitti poſtqᷓ; in fraudẽ mouet᷑ q̃ſtio. vt.l.nõ cogẽdũ ·S.ſabinꝰ.ff.de ꝓcur.⁊.l.hec ſtipulatio ·· diuus.vt.lega.no caueatur.So.vt glo. Ad euiden „ÆWM m rem alienam. ren ſei Vendum ꝙ aliquando legat rem alienam et lo⸗ Rr quitur hec lex. Aliquando legat rem quam poſſidet que poſtea euincitur:⁊ tunc loquitur.l.ſi domꝰ. ff. de legat.j.⁊.l.cum pater ·S.euictis.de legat.ij.Aliquan re/y 4 nenius ſſie ſ ſengliena/ gctüſt lominns hie N⸗ gauctis gionateſt etareſe ſcha: Etdebes ſ glnnterfa ſanonleg⸗ eres ff de ſiteſtatoꝛ. wniſier me nonß ſſeglien Nriinent Ng ntlapud n genefact̃ um wormodi⸗ lag lötridus läti vide faͤte tſice dispotat rin doti lere goſ. ladatan vi cpolueritg Gennnetur/ geninare:v lopio dote nenleſolv (laginta⸗k egat videi foe iured egl.qꝛpe ddit Nitiumg eurdore ogterfn Miiſta nsdeleg Nnnd⸗ ſmittano⸗ arlſima Atmroſn⸗ fdelei eco de De egatis. kofgle frkk do legat rem que eſt ſua et poſtea eam altenat: et tunc lia.ff de leg.j cum ſi. So. vt glo. . . bleſe dic. vt. l. ſideicõmiſſa · S. ſi rẽ. fr. de le.iij. Aliqñ rem ſus le⸗ P B numenta Sepulchꝛũ non poteſt . natnlme, gat poſtea obligat ⁊ loquitur.l.qui poſt. S.e.Aliqñ pmo Gʒ legari:ſed ius inferẽdi Cunfſn obligat:deinde legat⁊ loquit᷑.l.ſi res obligata.de le.j.Et Vmoꝛtuum ſic.h.d. ¶ Sed qͥd ſi legat ſepulchꝛũ nniſegtnn bꝛeuiter dicit hec lex. Ille qui legat rẽ alienã ſciẽs tene R EAGr ſic nonvalet an videtur legare ius inferedi. liili legatũ /ſecus ſi ignoꝛet niſi ꝑſone cõiũcte legauerit.h.d. ⁊T dic vt glo.ꝙ ſic.ar.l.cum taberna.ff.de contrahẽ.empt. ¶ Op.ꝙ non dẽat redimi ſi videatur legare ius qd habz ⁊.il.apud iulianum . S.ſi titius.de leg.j. W in re / vel ad rẽ/ vel pꝛo re.vt.l.ſi domus ·S. fl.ff. de le.j.⁊.l. Ry ANXAJ v ſe Quando nil ſupereſt ha⸗ tonſutg⸗ meuius·S. penul.⁊ fi.de leg.ij. So.hic nullum ius hẽbat niuerle bere alieno non hʒ locũ glegnfn ibi ſic. Itẽ op.ꝙ hoc legatũ cõtineat impoſſibile.ſ.dari pꝛeſtatio legatoꝛũ: ſʒ quãdo aliqᷣd ſupereſt ha tolbtiint, rem alienã/⁊ ideo non tenet:vt.l.impoſſibiliũ.de regu. iu 04bet locũ cũ diminutione tñ falcidie. h. d. ehuiunnren ris.So.non eſt impoſſibile:qꝛ poteſt redimi ⁊ dari.¶ Iꝗte & R . di Non repetit heresa credito ſfunge op.ꝙ etiã ſi non eſt cõiuncta perſona ⁊ ignoꝛãter leget ni 222–e C itoꝛ. re rem pignoꝛatam vbi de⸗ taninfi⸗ hilominus debetur. vt.l.paulus.ff. de fideicõ.li. Sol.ibi N bitoꝛ eam creditoꝛilegauit. hoc dicit Jacob. toclittſnnit ſpale. ¶ Itẽ op.ꝙ non pᷣſtetur euictio re euicta. vt.l.cum Butrigar. pr.· S· euictis.de le.ij.Sol.ibi ſpãle.Ael hic loquitur ĩ re aliena a teſtatoꝛe non poſſeſſa:⁊ queritur q̃liter hr̃s dẽat pꝛeſtare:ſed in cõtrario loquit᷑ in re aliena per defunctũ Legata relicta ingenuis ⁊ liber⸗ Atum. poſſunt adimi pure ⁊ cõditio⸗ WS naliter.h.d. Quero nunquid ademptio tollat Nie poſſeſſa: vt plene not.in.dicta.l.domus ·S. ſi de euictiõe. legatũ ipſo iure: ⁊ diſtingue vt glo. ſbſi Et debes ſcire ꝙ de natura legati non pᷣſtatur euictio re Hirecta actio nũqᷓ; tranſit: ſſʒ D s gulariter.fallit qũ legatur quid in gñe:qꝛ tunc ex natura 8 X ega to. exercitiũ bene poteſt tranſire omn rei non legati dʒ fieri accipientis: vt. l. ſi a ſubſtituto · S · ſi vt. l. quis ergo caſus.f de pecu. ⁊. .cavero.ff. Aülnfn eeertr de leg. j. ¶ Itẽ fal it quado ſcienter legat rẽ alie· RRa e' ſocio. vtilis bñ tranſit regulariter ex ceſſione. N teſtator. YIté fallit añ eſt legatũ coniuncteperſonevt fallit in quinq; caſibus in quibus traſit ſine ceſſione inter egateilenn Hic /niſi ex hoc poſſet inter coniunctos oꝛiri inuidia:quia quos eſt iſte. ¶Quero vnde hec vtilis naſcatur. dicunt ꝙ rſllia tunc non pᷣſtatur euictio.vt. d. S. euictis. ¶ Querit glo.qd eſt datiua ⁊ male: quia hʒ materiam ex qua. vt. i. iuriſgen Ninnone ſi realienã quã poſſidet.⁊ hic vt gl.¶ Vltimo diſtigue vt tiũ. S. j.ff. de pactis. Alij dicunt ꝙ nalkieur ex contractu , dixi in euidẽtialibus remittendo. ccſſionis quod eſt abſurdũ. Quid enĩ ſi ham act.furti ⁊ one. ¶ In glo. que incipit.i.non ſuã · ibi aliquod ius: vel pio eã cedo nũq ex ceſſione que eſt octus naſcitur actio fur lansne Asarum eayt. l. apud inr⸗ Ktittte deleg i. moder· hic. Et di Mue eſt ex delicto:certe non: a ideo dic ꝙ hodie naſcit Aotls ince 3 Pgg Hic. ex antiq̃ cã ⁊ dr̃ vtilis: . . . odoßdbiii rei Fiene Additio vult hec lex in pᷣma parte ꝙ legatumrei interbe tur ei vytilis: qꝛ venit ex interpꝛetatione:lex em̃ interpᷣtatur cedentẽ eſſe idem cum ceſſionario. eclerfzein ateſtato⸗ aliene factũ aà teſtatoꝛe ſciẽte valʒ. amplia altero de quat Se . 5 Miulai re facrum tuoꝛ modisvt hicper modor. n col. Etlumita iſti reeu (yaXO2. XGetroöne lutis uod guls habet iu⸗ lus Snoom an valeat lꝗ tribus modis. Aliã regulam habes ex iſto tex. negati⸗ Sy ſi ius debz deficere eo tempoꝛe quo dy inchoa⸗ olliti wonpff uã dlen egeatg fe Aign Hõ igno⸗ S ril egatum. b. d penuls;it rate ⁊ ſic errante non valet. Iſtã regulã limita octo mo. E 5 „d. . . — dis notabilibꝰ ̃m moder. B.⁊ pcipue ꝑ Jaſo.ij.iij. col. * Rα R legatis. Dooneu ſtr daen n⸗ ͤeſtqui ſi Jlia Vbi teſtatoꝛ pꝛimo legat deinde dat N gatur.vt.l.jcommunia de leg. Sol.illud iure nonetime & iten e non vigeturpte enann du N. veteri. plicaãdi legatũ. Item ſi ꝓmi tit poſtea dat /nõ , g p,gileiffn E⸗ vigetur velle duplicare legatũ. Sed ſi ptima ) 18⸗ KR annali bus. Srnatur a lega⸗ pchiohnt dat in vote poſtea legat / videtur duplicare legatuz. h. d. Ateſtatoe ſi vult vt hic: ita contra naturã legati pmntss dee loſ.¶ Collige ergo qñ pᷣmo pꝛomittit in dotẽ poſt 5 j . ” punies deiin tex.⁊ glolſ. ¶ Lollige ergo qn pi u⸗ PII MHPpoteſt etià legati bñficium minuere: vt f.e. l. fl. ofengi aui ea dat an videatur legatũ geminare:? Hñdeo / aut cõſtat quam bic iũge. lcoſed ſint⸗ ꝙ voluerit geminare geminaf:aut cõſtat noluitanõ Op. de.l. ſtichum . S. fl. ff. deñ verbo oblig. So. vt glo. tinpend f Seminatur / in dubio er expſſione ci colligim? ꝙ nolutt It op ꝙlicet velittranſire ad hr̃dem ti ad ſolum pꝛi⸗ dligenn geminare: vt ſi ꝓmiſit pꝛo dote poſtea ſoluit / dicẽdo ſol⸗⸗ mũ trãſeat. vt.l. antiquitas. de vſufruct. Sol. ibi ſpale: cuncnii uo pꝛo dote / vel lego pꝛo dote: vt. libertis quos. de adi⸗ vt pꝛopꝛictas redd atur inutilis. unetettin men.le. ſoluẽdo ꝛiũ de.l alimenta. S. baſilice.e ti.⁊.l. n T KFum paterfatmilisn dancheen quaginta.ff. de pꝛoba. Si aũt pꝛimo dedit in dotẽ poſtea ERRN Bm queſtio. ünof se guiuurhechi iEidek ſtmoliciter jegatñ t geminatur: vt.4. ſi dater N 1 O· pꝛimo legat totũ de⸗ utt legat videt᷑ ſimpliciter legatũ ⁊ geminatur: vt.l. li pater. E inde partem pars eximitur a toto.h.d.vſq; ad ettnhſi ff de iure dot. Hec diſtinguit᷑ inter quantitatẽ ⁊ ſpẽm:vt d ⸗ diẽ gl. qꝛ poſſibile eſt ꝙ dos nũqᷓ; reuerteret᷑ ad mulierẽ. GQ&&1 εα&ε Adde ad materiã huius legis ⁊ eoꝛuʒz q́ᷓ . §. ſcd ⁊ aliꝗ. hic eſt glo. multum inoꝛdinata ? ĩ ſignatione contrarioꝛũ ⁊ ſolutione eoꝛũ ⁊ in diſtinctiõe. Et ideo per oꝛdinem oppone ⁊ pꝛemitte ad euidentiã ꝙ iugt poſſunt dici in glo.hicꝓ limitatiõe legũ ideéſianiſ 4 birisves e er r r Ponnr. r el pondo/libꝛa/⁊ as idẽ ſignificant.nã repꝛeſentant.xij.vn As/pon⸗ Pie dicẽtium ꝙ filia que vult ſuccedere patri cũ fratribus te cias -? modũ trãſire ad dipondium eſt tranſire ad. xxiiij. do/æ libꝛa incan⸗ netur dotẽ conferre. Hãâ nõ hz locũ in caſu huius lesis vncias: velvltra xij. qꝛ dipondiũ dicitur duplex pondiũ idẽ ſigniſt gnti gäp⸗ implici li dit in 367 xi e dicitgr duplex vonqd drſle qñ pater pᷣmo ſimpliciter legaſſet filie poſtea dedi ⁊ hoc poteſt facere teſtatoꝛ.ſtranſire ad dipondiũ: nõ ꝓ cant. ziri Dotẽ. nã iſta datio cum veniat lnpleinened egatl. pterea auget hr̃ditatem ſuam:ſed facit minoꝛes partes: Dipõdiũ e ggfn do vnterlSoti cTinpicrur ns , ean. rac idaa a inde F ercedlit duodeci etra dd dicat. ſtoenmlei ferri ita no. Bal.hic reputat valde no.x ful.dicit ꝙ eſt ſin ¶ EHis pꝛemiſſis op. ꝙ teſtatoꝛ legando totũ poſtea par icͦſllen gulariſſimũ dictü. tñ Saly. hic in fin. fulgo. in ſtricta dði retrãſeat ad dipondium vt.l. marcellus. ? l. qui quadri⸗ Crelgun ſputationevt ipᷣe dicit repꝛobant:ego retuli ⁊ repꝛobaui. Eta. F. ad trebel. ſz certe ill deberſianar n Feifn ſnoc inl fllie dotẽ .de col. vide ibi Jaſo gẽta. ff. ad trebel.ſʒ certe ille non debẽt ſignari pꝛo ↄꝛijs küttum 4 uI. Ale dote.8. de coſ. Aicet heredl duplici ratione. Pꝛima qꝛ concoꝛdãt qꝛ legando vniuer e M Bm reſponſo. tnHnateren aefidclcommiſumvocs ingalanis legata veucane ESS Giresie er e vniueriali fideic 1 concoꝛdat. ꝛete Cc balit N nere pᷣlegatũ.h.d. ¶ Sed nonne poꝛtionẽ qua Piclegst eodẽ modo vni totum:alij Per,i hlegs⸗ elntnil hẽbat a ſe cũ in ea nõ valeat legatũ:qꝛ nere tum fuit vniuerſale alið ſingulare:⁊ ideo nec ſignari nec r ſlutf Fl. ff de le. ij de quo pleue.in.l.cũ virũ.j de fideicom. exceſſerit.ff.de hr̃di.inſti.⁊ certe pꝛout concoꝛdat.cũ.l.ſi “ ¶ Atẽ on. de. ſl · S· fl. f. de do. excep. So. vt glo. B ita. de hrdi. inſti. non eſt contra: qꝛ ibi contingit caſus a ll E Mopꝛias Legatum nõ tenet in re ꝓ⸗ teſtatoꝛe omiſſus hicnõ.¶ Spponamꝰ videt᷑ ꝙ dẽat trã llunt, C⸗ a ar ere zſop rta die drE naf . berintriterda 5. ſ ſeon “ . Pp. de. l. certa· S..ff. de le.J. So. vt gl. ⁊ exceſſerit. So.ibiĩ . S. ſʒ ſi exceſſerit.teſtatoꝛ noluit trãſi⸗ tg GH. AQponas de regula catoniana: certe illa nõ habz re ad dipõdiũ ⁊ hoc ↄſtat cũ pᷣmo totũ: ſcdvᷣo totũ lega⸗ nnliaw⸗ locum in legatis conditionalibus. Itẽ op.de.lapð iu uit vñvt aliqd pᷣmo remaneat trãſit ad dipõdiũ ĩl.ſiitta. Fo. XXVIII. äak iüij Butrigarij Gecũda pars ſuper Gexto libꝛo Codicis venit caſus a teſtatoꝛe non expꝛeſſus:⁊ ideo ſumit᷑ cõie⸗ ctura ex volũtate expᷣſſa.¶ Liſtingue ergo aliter qᷓ; glo. qꝛ aut contingit caſus a teſtatoꝛe ef us:⁊ tunc aut ſer⸗ uauit terminos legis:vt qꝛ nõ exceſſit duodecim vncias tunc planũ eſt:qꝛ quilibet habet qð ſibi aſſignatũ eſt.aut diſpoſuit infra numerum legis:vt qꝛ ſolum de ſex vncijs diſpoſuit/⁊ tunc alie pꝛo hr̃ditarijs poꝛtionibꝰ accreſcũt inſtitutis:vt.l.j.S.de impube.⁊ alijs ſubſti.aut diſpoſuit vltra numerũ legis.⁊ tunc aut conſtat ꝙ noluit excedere aſſem:vt qꝛ dixit inſtituo te in duodecim vncias ⁊ ſeium in alijs ſex/tunc trãſit ad dipondium ⁊ diuiditur her̃di⸗ tas in.xviij.vncijs.aut cõſtat ꝙ noluit tranſire ad diſpõ dium /vt quia dixit ĩſtituo te in duodecim vncias poſtea dixit inſtituo ſeium in.vj.vncijs de pꝛedictis/⁊ tunc pla num eſt ꝙ ſex deducũtur de duodecim. In dubio dic ꝙ aut pꝛimo legat totum:deinde ꝑtem.⁊ videtur partẽ de toto eximere vt hic.Aut pᷣmo legat partẽ:deiĩde totum. ⁊ tunc videtur tranſire ad dipondiũ:qꝛ ex parte non po⸗ teſt deduci totum:ſed pars bene poteſt deduci a toto.idẽ ſi pꝛimo totũ/⁊ ſecundo totũ:vt.l.interdum .S.ſed ⁊ ſi ex⸗ ceſſerit.ff.de hr̃di.inſti.Aut venit caſus a teſtatoꝛe omiſ⸗ ſus/⁊ tunc ſumit᷑ coniectura ex volũtate expꝛeſſa in alio caſu:vt.l.ſi ita.ff.de hr̃di.inſti.ſ Item op.ꝙ teſtatoꝛ non Ancias poſſit excedere duodecim vncias:qꝛ terminos legis non duodecĩ poteſt excedere:vt.l.nemo põt.ff.de lega.j.Solu.hᷣic non an poſſit ſunt termini a lege pꝛefixi:⁊ ideo poteſt excedere. Item excedere op. ſſi poteſt excedere:ergo faciet ſe diuitem ad ſuũ ſen⸗ teſtatoꝛ. ſum: Reſpõdeo ĩmo nõ qꝛ licet poſſit facere partes quot velit numero:tamen facit per moꝛes:ſicut dicũt quidam philoſophi ꝙ dies ſemꝑ habet nũero duodecim hoꝛas: ſed quãdoq; annumeraãtur inq;titate nõ in numero.⁊ de hoc habes glo.in.l.maioꝛ ꝑs.ff.de verbo.ſigni. Modo quero quid ſi pꝛimo aſſem.ſcðo ſemiſſem.tertio ſextantẽ reliquit.nũquid tertius diminuet/vel ſemiſſem: Rñũdeo de vtroq; pꝛo rata. ¶ Sed ⁊ aliã.¶ VUerboꝝ multiplicatio non hʒ ampliare legatum.hoc dicit. ¶ Ex tex.Caliã rem qñ aliã legauit alij.cõiuncti .i.cõ⸗ iuncta ſcripta non or̃one. ¶ Op. ꝙ vbi multiplicatus eſt ſermo ex multiplicato ſer mone augeat᷑ poꝛtio:vt.l.iiij.ff.de ſtipu.ſeruo.So. vt gl. Copula Tu dic vᷣm do. mar. ꝙ copula ⁊ hʒ copulare diuerſa: et hʒ copula ideo cũ teſtatoꝛ dicit Titio ⁊ meuio ⁊ titio ſiue invltima re diuerſa volũtate ſiue in oᷣctu.pꝛima copula cõiungit meuio vt ſit quilicet hẽat dimidiã per ſecundã copulã non copulat᷑ ti tius ſibi ipſi:qꝛ non debet copulare idẽ ſed diuerſa:vt.S. de cõſti.pecu.aut᷑.ibi poſita.Sed meuio adhuc in ſua di⸗ midia/⁊ ita hẽbat tres ꝑtes.ſ¶ Item op.de.l.dñs ſeruũ. ff. de pecu. leg. So.vt glo. , 4 q heredati non põt le ga.ari etiam ſi filius exheredatus fuerit legato Wlhonoꝛatus. hoc dicit. Jaco. — Perdit legatariꝰ le⸗ RA J legata rius. gatum ex ſuo delicto bvel quaſi.hoc dicit. R&CNota caſum vbi legatũ aufertur indigno/ ⁊ non applicatur fiſco ſed heredi. ¶ SOp. de.l. adminiſtratoꝛe.S.eo.So.vt glo. J aco. Buk. DAEE& Be verboꝛü tt reruũ ſignikicatione. 3 & Legato fundo non ce G S Med 19 8 dunt ea q̃ ibi ſunt mer E cimonii caula.hoc dicit.cum ſequẽti. 44K& Yaco. Buk. Bnd 0 Dia que ſunt in fundo vt ipᷣm in⸗ —— ſtruãt vel patrẽ fami.cedũt lega⸗ NRto fundo inſtructo vel ſicut inſtructꝰ eſt. h. d. ¶ Op. ꝙ ſit differẽtia an dicat fundũ ĩſtructũ/ an ſicut inſtructꝰeſt:vt.l.q̃ſitum·S.ſi fundi.cũ ſi.ff.de fun. inſtruc. Sol.reiectis alijs/aut legat fundũ inſtructũ aut fundũ cum inſtrumẽto vtroq; caſu veniũt oĩa ĩſtrumẽta fundi.⁊ pa.fa.ſed pᷣmo caſu venit inſtrumẽtũ pꝛincipali⸗ ter ſicut fundũ.⁊ ideo alienato fundo debet᷑ inſtrumentũ ſcðo caſu ĩſtr̃ᷣm venit vt acceſſoꝛiũ fundi:⁊ ideo alienato fundo deficit legatũ ⁊ in ĩſtrumẽto.Vel meliꝰ dic iungẽ⸗ 7 do duas ſolu. ꝙ aut legat᷑ fundus ĩſtructus:tunc vtrũq; legat᷑ pꝛicipaluter/⁊ ex hoc ſequẽtur duo.pᷣmo qꝛ debent᷑ oĩa ſiue ſint ad ĩſtruẽdũ fundũ ſiue pa.fa.Scðo.ꝙ ſi alie netur fundus nihilominꝰ debet᷑ inſtr̃m.aut legat᷑ fundus cũ inſtro/⁊ tunc inſtr̃m venit acceſſoꝛie/⁊ ex hoc ſequũt duo.pmũ ꝙ ſolũ inſtr̃m fũdi veniat:qʒ illud ſolũ accedit fũdo nõ ĩſtr̃m pa.fa.Fm qð alienato fũdo deficit legatũ. ☛ „ tuncno irlcan nsui njlo ehfie Ancimꝰ? Verbũ cautiõis ſimplłr platũ Cantios gunli⸗ 2 refert᷑ ad nudã ꝓmiſſionem. vᷣbũ ſin. ij 7 COp. ꝙ refert᷑ ad fideiuſſoꝛiã: vt.l.pᷣtoꝛie.ðff. plicit i tiuntt Rde pto. ſti. So. aut bum cautionis ꝓfertur ab tũ referk ſlactſ hoĩẽ ⁊ refert᷑ ad nudã vt hic ſᷣm vnã lec.aut a lege/ tunc ad nudu lln bie aut a lege ciuili/⁊ tunc idem vt hic. ſᷣm aliã lec. aut a lege pmiſſio: unno 6 pᷣtoꝛia/⁊ tũc refert᷑ ad fideiuſſoꝛiã:vt in contrario.i Itẽ nem. ſiſne⸗ 4 op.ꝙ ſi ab hoĩe pꝛofert᷑ referat᷑ ad fideiuſſoꝛiã:vt.l.ſi mã piſunh⸗ dato titij · S.fl.f.man.So.ibi ꝓfertur cũ aditiõe idonea: ſano ſe ſed ſupꝛadicta diſtinctio ꝓceditiqñ ſine aditione idonea numdſcti pꝛofertur. Jaco. ſoteſtpan = m uid am Diſiũcta poſita in⸗ lroparte qI ter ꝑſonas honoꝛa ehſttd tas in vltima volũtate reſoluit᷑ in cõiunctam . Wiibtori ſecus ſi inter res apponatr᷑.h.d.¶ Ad euidẽtiã Diſiuncas lonas eſt ſciendũ qꝙ aliquãdo diſiunctio apponit᷑ in vltima vo⸗ quẽ nauu lts ſi lũtate/⁊ tũc aut apponit᷑ inter ꝑſonas aut ĩter res.ſi ĩter rã ſeueffe:. lidum/ res ꝓpꝛie ponitur:⁊ aut vᷣba ſunt directa ad legatariũ / ctũ hẽat. iidum ſis tunc eiꝰ ẽ electio.aut ad hr̃dẽ /⁊ eſt eiꝰ electio. In dubio cnltihe⸗ videt᷑ hr̃di eſſe cõceſſa electio: vt no.in.lʒ.lucio.ff.de le.ij. N ℳ 1 Si apponit᷑ inter ꝑſonas/tũc aut inter honoꝛatas ⁊ po⸗ nit᷑ ꝓ ↄiũcta/aut nõ inter honoꝛatas/tũc ↄſtituũtur duo rei in ſolidũ:vt l.ſi ex toto.in pꝛin.de le.j.Aut apponitur diſiunctio in cõtractibus:⁊ tunc aut inter res/⁊ ponitur ꝓpꝛie ⁊ eſt debẽtis electio.vt.l.plerũq;.ff.de iure do.niſi reſultaret in ptãte rei an deberet:qꝛ tũc ei aufert᷑ electio: vt.l.ij · S. ſceuola.ff.de eo ꝙ cer.loco.Aut apponitur inter ꝑſonas q̃ debẽt obligari/⁊ ponitur ꝓpꝛie:vt patet in.l.j ⁊ aut᷑.ibi poſita.S.de cõſti.pecu.Aut ponit᷑ inter eas qui⸗ bus dʒ queri obligatio ⁊ ius/⁊ tunc aut apponitur inter eas que ſunt impares in acquirẽdo/⁊ tunc non cõiungit: ſed facit eũ cui acquiri non põt haberi vt adiectũ. Idem ſi ponatur inter eas q̃ ſunt pares in acquirẽdo:ſed nõ in retinendo:vt ĩter patrem ⁊ filiũ:qꝛ tunc filius habet᷑ pꝛo adiecto:vt.l.eum qui ita.S.qui ſibi.ff.de xbo.obliga.Si autẽ apponitur inter pares tam in acquirendo qᷓ; in reti⸗ nendo:tunc vitiat᷑ contractus rõne incertitudinis:vt.l. ſed ⁊ ita.ff.de ſtipu.ſeruo.ſpãle videtur in.l.gaius. ff.ſol. ma.vbi ille cui acquiri non põt/nõ habetur vt adiectus: ſegd ei datur vtilis actio/alteri directa. ¶ QOp.ꝙ dictio aut poſita ĩter ꝑſonas /⁊ in vltima volũ tate ponat᷑ ꝓpꝛie:vt.l.cum pr.S.· fl.So.ibi cõtingit dupli ci rõne.pꝛima qꝛ ibi eſt ſubdiſiũcta.ſcðᷣa qꝛ quãdo pa.fa. ſubappellatiuo noĩe diſponit ipᷣa appellatiua denotant affectionẽ: ⁊ ideo ſᷣm affectionẽ videt᷑ vocari:vt in ↄꝛio hic diſponit ꝓpꝛijs noĩbus que affectionẽ non denotãt. Itẽ op.ꝙ poſita inter res ponatur pꝛo et.vt.l.quintus. ff.de auro ⁊ ar.le.So.vt glo.Tu dic ꝙ ibi eſt diſiũcta le⸗ gis nõ hoĩs. Itẽ op.ad idẽ de.il.ſi ita.ff.de auro ⁊ ar.le. Sol. dicũt qͥdã ꝙ ibi eſt dictio ſiue q̃ de ſui natura auget: hec dictio aut. Tu dic ꝙ ibi pᷣcedit genus qð oĩs ↄpᷣhen dit/ ⁊ vᷣba ſequẽtia non ponunt᷑ vt diſiungãt:ſed vt au⸗ geant. Itẽ op.ꝙ non ſit idẽ in ↄᷣctibus qð in vltima vo lũtate.vñ videtur obſtare.l.eũ qui ·S.qui ſibi.ff.de vᷣbo. oblig.cũ ſi.Sol.vt glo.qꝛ eſt idẽ qñ inter res apponitur. Collige ergo ꝙ aut diſiũcta ponit᷑ in vltima volũtate/ ⁊ tũc aut inter ꝑſonas honoꝛatas ⁊ hodie ponit᷑ pꝛo con iũcta.aut ĩter grauatas ⁊ ꝓpꝛie ponit᷑:⁊ qᷣlibet in ſolidũ tenet᷑ cũ ſi poneretur ꝓ⁊ /qlibet teneret᷑ pꝛo parte:vt.l.ſi pluribꝰ.ff. de le.ij.⁊.l.ſi ex toto.in pᷣn. de le.j.ſimile.in.l.j ⁊ aut᷑.ibi poſita.de ↄſti.pecu.aut apponit᷑ inter res/⁊ tũc ꝓpꝛie ponitur/a aut vba dirigũtur ad legatariũ/ videt habere electionẽ.aut ad hr̃dem ⁊ tũc ipſe videt᷑ hẽre ele⸗ ctionẽ. In dubio videt᷑ hrs habere electionẽ:vt.l.luciꝰ. ff.de le.ij.cũ ſimi.ibi poſita inter ꝑſonas nõ ponitur ꝓ⁊. Et eſt rõ:qꝛ nõ eſt ſimpliciter diſiũcta:⁊ qꝛ cõſtat de vo⸗ lũtate teſtatis contraria. Itẽ fallit in.l.cũ pr ·S·penul.de leg.ij.Et eſt ratio:qꝛ ibi paterfa.diſponit appellatiuis nominibus:vt dixi ⁊ hec vera in vltima volũtate.Sed ſi pꝛecedat legatum generis ⁊ ſequatur dictio ſeu non diſ⸗ ſiungit:ſed auget:vt.l.ſi ita.de auro ⁊ argen.lega. In ¶Erier⸗ Pelatione⸗ inum dic⸗ nus ppi Si ¶Aiqr tur ad ſul holugture hocdicht ſbſſtirunn Kiturusp⸗ bipanef ceoinpen ffade minpuu lagitrin nlävidet Rlimpere hyttioh (Oaſt noninfrau⸗ Aancmſis lin nmigant ls hialigdin imſhdeng Findiſtin i videz fSohie Merfraua lslegis Rplures. irdedol llapoto⸗ lquidi lahlthe E Pponifinſtiun Bsantitntgſin necngleui⸗ elernginn oinlrofre uer holanu licnim deleſAngper Minnne thatr fücßfdeine de tüceianfgdee Alteppenmt Pprieouant tponk ihnene Cautapponnre Atuncſoncing eriytgtieni eqpiricoſli⸗ ncfllushti ſde bollti guireydocin Certitudinet rinl.goinst eturyt od din Nrim icötingtr dachclitt pellativeden kvoceri NtNH tionè ond bio t lain Etbiek ſit⸗ afdeunnt deſtimnmng, ennscheif iſiungertrn oöhttnun 6lporan gterfe odieponipo lirut Si omiſ.cã teſta. De indicta vidui.tollen. Fo.X XIX. contractibus dic ꝙ aut apponitur diſiuncta inter res Item op.ꝙ in ſecundo caſu huius.l.inſtitutus ⁊ ſubſti⸗ tunc pꝛopꝛie ponitur ⁊ eſt electio debentis.vt.l.plerũq;. ff.de iure dot.niſi reſultaret debitoꝛis electio an deberet: qꝛ tunc nõ haberet electionẽ:vt.l.ij·S. ſceuola ff.de eo qð cer.loc.aut apponitur inter perſonas/⁊ tunc aut inter ꝑ⸗ ſonas quibus dʒ queri obligatio:⁊æ tunc aut perſone ſunt impares in obligatione q̃rẽda:⁊ tunc nõ ponitur coniun ctiue:ſʒ facit alterũ hr̃i vt adiectum:vt cum ſtipuloꝛ mi⸗ hi aut titio.idẽ ſi ſunt pares ĩ querenda / ſed non in reti⸗ nẽda vt ſi ſtipuloꝛ mihi aut filio:nã filius hr̃ pꝛo adiecto vt. l. eum qui ita·S. qui ſibi.ff.de verb.obli.Si aũt ſunt pa res in obligatione qrẽda ⁊ retinẽda/tunc regulariter vi⸗ tiatur obligatio rõne incertitudinis. vt.l.ſi ſeruus. ff.de ſti.ſeruo.fallit fauoꝛe dotis:vt.l.gayus.ff.ſoluto matri. vbi ſunt pares i querendo ⁊ retinendo ⁊ nonvitiatur ob ligatio.ſed vni queritur vtilis alij directa ⁊ hoc ſi appo natur dictio aut.ſʒ ſi apponatur dictio⁊:tunc ſi cuilibet q̃ ri poteſt pars queritur cuilibet /ſi non queritur contrahẽ ti pꝛo parte ſua ⁊ pꝛo alia vitiatur: ſpeciale in.l.fundum. de contrahend.emptione.vbi vel in totum queritur vni vel in totum vitiatur.⁊ ibi patet ratio: aut ponitur inter perſonas que debent obligari:⁊ tunc aut ambo ſunt pꝛe⸗ ſentes ⁊ ſic poſſunt ambo obligari:⁊ quilibet tenetur in⸗ ſolidum / aut alter eſt abſens ⁊ pꝛeſens ſolus tenetur inſo lidum ſi abſens nolit teneri. vt.l.j.⁊ aut᷑.ibi poſita.S.de conſti.pecu. li de familia ſᷣm oꝛdinem affectionis ⁊ non ſi⸗ (Iul. hoc dicit. . ¶ Ex tex.ſed etiam in his deficiẽtibus.⁊ ſic nota ꝙ ap pellatione pꝛopinquoꝝ non continẽtur affines:⁊ ſic ſi ſta tutum dicit ꝙ in alienatione rei minoꝛis debeat intereſſe vnus ꝓpinquoꝝ ꝙ affines non poſſunt intereſſe. Di o milſla caula teſtamenti. Mubꝛica. ¶ Aliquando omittit inſtitutus vt hereditas deuolua⸗ tur ad ſubſtitutum. Aliquando omittit vt ad ſeipſum de⸗ uoluatur ab inteſtato. Aliquãdo vt ad aliud deuoluatur hoc dicit totus titulus. Jin fraudem. Si inlun⸗ at vt hr̃ditas ad ſubſtitutum deuolua toꝛũ :tenetur etiã inſtitutus ſi pecunia ) jad eũ peruenit.h. d. ¶ Diuide in duas AApartes:qꝛ in pꝛima inſtitutus in frau⸗ laAduũ legatoꝛũ repudiauit vt hr̃ditas ad ſubſtitutum deuoluatur / participata fraude cũ eo:ſed in⸗ ſtitutus pꝛecium non ꝑcepit / in ſcða ſic. Scðᷣa ꝑs incipit ibi plane.ſ Quero de rõne.l.in pᷣmo ⁊ ſecundo caſu: Rñ⸗ deo in pꝛimo caſu tenetur ſubſtitutꝰ ꝓpter duo. Pꝛimo qꝛ fraudẽ participauit.Scðo qꝛ ad eũ lucrũ ꝑuenit.vt.l. cum in plures ·S.veſtimenta.ff.loca.⁊ conduct.⁊ nõ.in.l. elegãter.in pᷣn.ff.de dolo.Rõ ſecũdi caſus eſt:qꝛ qͥ hʒ pe⸗ cuniã videtur hr̃ditatẽ hr̃e cum pꝛeciũ ſuccedat loco rei. vt.l.imperatoꝛS.cũ quidã.ff.de le.ij.⁊.l.ſi ⁊ rẽ⁊ pꝛecium. de petitio.heredita.⁊ ideo tenetur. Legata ¶ Op. ꝙ ſubſtitutus non dẽat legata:qꝛ non videtur fie⸗ ab iſtituto ri in fraudẽ ꝙ volũtate teſtatoꝛis fit vt.l.coꝛneliꝰ.ff.de he relicta an red.inſti. So.aut inſtitutus facit ſine fraude ⁊ põt vt ĩ cõ videãtur trario.aut facit cũ fraude ⁊ nõ põt vt hie ſic lʒ liceat mi⸗ repetita a hi aliqͥd in meo facere:tñ non lʒ ſi faciã in fraudem. vt.l. ſubſtituto j ·S· deniq;.⁊.l.trebatius.ff.de aq̃ pluui.arcend.¶ Itẽ op. ꝙ indiſtincte teneat᷑ ſubſtitutus ad legata directa actiõe cũ videãt᷑ ab eo repetita.vt.l.cũ pr·S.a ſubſtituto.ff.ð le. ij. So.hic non fuerũt repetita:qꝛ teſtatoꝛ voluit:ſed pꝛo⸗ pter fraudẽ tenetur. ¶ Sʒ an inſtitutus in pꝛimo caſu hu⸗ lus legis teneat᷑ ad legata:⁊ dic ꝙ ſic in ſubſidiũ ar.l.cuʒ in plures ·S.veſtimenta.ff.loca.⁊ cõduc.⁊ nõ.in.l.⁊ elegã ter.de dolo.Hic tñ latius ꝙ aut pecuuia ꝑuenit ad inſtitu tũ ⁊ põt ↄueniri tãq; poſſeſſoꝛ hr̃ditatis.vt.l.ĩperatoꝛ ·S. cũ quidã.ff.de le.ij.⁊.l.ſi rẽ ⁊ pꝛeciũ.de peti.hr̃di.aut nõ habuit pecuniã:⁊ tũc aut ſine fraude repudiauit/⁊ non te netur in ſubſidium ſubſtituto non exiſtẽte ſoluendo:vt di cta.l.cum in plures.⁊ dicta.lł⁊ elegater. g . Agd legatum relictum AES Oggeſtio Ni. familie admittuntur il tur non cuittat ſubſtitutus onera lega tutus teneantur abo ad legata ſoluẽda:vt.l.ſi non ſolus. ðS · fl. ff. e. So.vt gl.¶ Collige ergo aut hr̃ditas ꝓꝑuenit to ta ad ſubſtitutum ⁊ ſolus poſſidet /⁊ tunc dʒ legata a ſe ⁊ ab inſtituto relicta in ſubſidium/tñ ⁊ inſtitutus pᷣſtabit re licta a ſe:vt.d.S. veſtimẽta.Sed ſi inſtitutus hr̃et pecuni am ⁊ ſubſtitutus hr̃ditatẽ / ⁊ tunc põt quilʒ dici poſſeſſoꝛ ⁊ ideo põt pꝛo ſolido quilʒ conueniri/x inſtitutus non in ſubſidium:ſʒ ab initio.Sʒ aliqñ repiuntur aãbo hr̃ditatẽ poſſidere:vt qꝛvterq; repudiauit:ſʒ ſunt pꝛoximioꝛes ab inteſtato:⁊ tunc quiiʒ tenetur ꝓ ſuis legatis.ſʒ ſi ſunt ab ytroq; relicta quilʒ tenetur inſolidum. Sʒ ſi ambo erant inſtituti ⁊ quilibʒ ꝑtem debebat pᷣſtare eandem ꝑtem ab inteſtato qlibʒ pᷣſtat vt colligit ex. l.ſi non ſolũ. ff.e. cũ ſi. De indicta viduitate tollenda NRubꝛica. - Conditio aut nõ in ☚ AEgatum. ducit viduitatem ⁊ WQSÜAnon ſpernitur:vt hic in pꝛima lege/ vel WSS inducit viduitatem vel celibatum per 6 Napetuuz ꝛ ſpernitur: vt.. ij 7. uj. vſch ad ·S · ſʒ qꝛ.· .e.aut inducit viduitatem ad 2ε& mogicum tempus 2 nõ ſpernitur vt. d. Add iti 0 Adde ꝙ iſta.l.eſt valde no.ꝑ quã limita Legatũ tur iſte ti.⁊.ll.que dicũt ꝙ ſi ſit fctm lega relictum tum mulieri ſub conditione ſi non nupſerit: ⁊ ſit viduita mulieri ſhᷣ tis ꝙ talis conditio reijcitur ⁊ legatum remanet purũ:⁊ ↄditiõe ſi mulier lʒ nubat conſequitur legatum. MHã iſte titu. ⁊ om: nõ nupſe⸗ nes.ll. de iſta materia loquẽtes dũñt intelligi qñ cõditio ẽ rit/ ſi poſt adiecta illimet mulieri cui fctm̃ ẽ legatũ ſecꝰ ſi legatũ ſit ea nubat relictũvni tertio ſub cõditione ſi quedam mulier non nu pſerit tunc conditio non reijcitur / vt in iſta.l.⁊c̃. Mebi u itates Conditio inducẽs g viduitatem vł celi⸗ batum vſq; ad magnum tempus ſpnitur:ſecus EQari ad non modicum tempus.h. d. ¶Ex tex. In hoc .i.in eo qð ẽ cã pꝛocurationis.i libi dine ⁊ ideo deierabãt:als ſi ſolum in pꝛocuratione dele⸗ an ülud? ſeq̃tur. ctabatur non deierabant / nec eſſet bona rõ text.¶ Quero Cautio an cautio mutiana hodie locum hẽat in ctibus gl ꝙ nõ mutiana ꝑ.l.ita ſtipulatus.devbo.ob.⁊.l.iij.de condi.ob cam.Alij dicunt :⁊ dicunt ꝙ in.l.ita ſtipulatus.fuit cõditio appo⸗ ſita grauato hic honoꝛato. Itẽ in.l.iij.de condi.ob cãm eſt quid imputetur ei qui non fecit ſibi caueri:qꝛ nõ cadit in hr̃ᷣdẽ:⁊ ideo dʒ ſibi caueri. ¶ Op.ꝙ etiã in vltima voluntate non interponatur cau tio mutiana:vt.l.pr᷑ ſeuerinã.S.ſocrꝰ.ff. de ↄdi.⁊ de. So. aut conditio põt adimpleri in vita:aut non:ſʒ vltimo vi⸗ te ſpũ. Pꝛimo caſu aut durum eſt ſpectare euentum con⸗ ditionis ⁊ non expectatur/ſʒ interponitur cautio mutia⸗ na vt.d·S.ſocrus.aut non eſt durum ſpectare:⁊ tunc non cauetur:ſʒ expectatur conditio.Secundo caſu interponi tur cautio mutiana. Modo q̃ro quid ſi relinquuntur a⸗ limenta vxoꝛi donec vitam duxerit vidualem an valet le gatum iure iſto:⁊ dic vt glo.⁊attende qꝛ hic conditio nõ inducit perpetuam viduitatem:nam cum plures ſint pꝛe ſtationes/q̃ʒ pſtatio hʒ bꝛeue tpᷣs viduitati:nam qꝛ ho⸗ die eſt vidua habet hodiernam pꝛeſtationem/⁊ ſic de ſin gulis:valet ergo de iure ⁊ de conſuetudine legatum/⁊ ſᷣ⸗ uatur conditio. DBi reli ctum Hec aut᷑.venit ad coꝛ WHNe rectionem.l.codic qꝛ Whogie non ſpernit conditionem. ¶ Sʒ quid de Bvirgine? ego ꝑuto remotis alijs opinionibꝰ ꝙ iura vetera in ea remaneãt incoꝛrecta:⁊ ideo põt legatũ hre ⁊ conditionem ſpnere. Add itio Adde pꝛo clara tñ ĩtelligẽtia vt hẽas to . tam materiam huius ti⁊ ſcias quid ho die obſeruãduʒ ſit: fac regulam ꝓꝙ ſi fiat legatum mulieri ſub conditione ſi non nupſerit adhuc conditio hodie reij cttur ⁊ legatum remanet purum:⁊ ſic mulier dʒ habere le gatum ſiue nubat ſiue non. Iſta regula pꝛocedit in mulie re virgine que nunq; habuit virum:vł habuit / ſed non ẽ ſequuta copula carnalis:ſecus eſt in vidua in quu nõ reij citur conditio ⁊ dʒ impleri/⁊ dʒ abſtinere a ſcdðo mr̃imo⸗ an hodie heat locũ ĩ Zctibus. Butnigarij cva paro ſu Sexto lbo rodici nio / alas perdit legatum ⁊ pꝛo hoc debet iurare ⁊ pᷣſtare cautionem de q̃ in hoc tex.noſtro.Secundo limita pꝛedi ctam regulam qñ legatum factum eſt ipſimet mulieri vir gini /ſecꝰ?ſi ſit fctm̃ tertio:qꝛ conditio nõ reijcitur.l.j.vbi limitaui.S.eo.Lertio limita ꝑ tex.no.in.l.titio vſufruS. pᷣui.vbi tex.no.ff.de condi.⁊ demon.cum extenſione bar. ibi ⁊ dixi.S.l.j.Quarto quinto limita ſᷣm iaſo.hic. ¶ Be his qui pene nomine. ARKubzꝛica. BBperuacuam. Elgeum vel adeptum pene nomine pᷣſtatur ſᷣm Mdiſpoſitionem teſtatoꝛum niſi iniũgat ußaliquid qð contineat impoſſibile vł ꝓ beoſuz. hoc dicit. ¶ Op· ꝙ poſſit ſyni volũtas teſtatoꝛis ris volun = defücti ⁊ legatũ haberi / vt. l. młta. ff. 8 tas an poſ condi.⁊ de. Sõ. vt glo.ꝗ Item op.ad idem de.S. impoſſi⸗ ſit ſyni. bilis.inſti. de hr̃di.inſti. So.reiectis alijs aut conditio ĩ poſſibilis apponitur honoꝛato ⁊ habetur pꝛo adimpleta ⁊ habetur legatum:aliqñ apponitur grauato/⁊ tũc ſꝑnit conditio ⁊ legatum nõ debetur.¶ Itẽ op.ꝙ impoſſibilis conditio non ſpernatur:vt.l.ſi mih̃i ⁊ tibi · S·ſi ſeruos.de le.j.So.ibi non eſt impoſſibilis:aut ergo conditio impoſ ſibilis apponitur in octu ⁊ vitiatur ⁊ vitiat:vt. l.non mo⸗ riturum de ↄᷣhen.⁊ cõmi.ſti.cum ſi.aut apponitur graua to ⁊ põt ſꝑni ⁊ non debetur legatuʒ:vt hic/aut honoꝛato ⁊ habetur pꝛo impleta ⁊ debetur legatum:vt dicto ·S· im⸗ poſſibilis. . .Z . Add itio Adde · S. fi.ĩſti.ð leg.⁊ ibi io.fab.do.chꝛi ſto.multa ponunt de materia huius.l.⁊ ad intellectum huius.l.vide oĩno que ſcribit bar.in.l.pr̃⸗ fa.teſtõ.ff.de here inſti.vbi aliq̃ neceſſaria ſcribit pꝛo ĩtel lectu huius tex.habes ex hac.l.vnum gñale:qð ülud qð relĩquitur pene nomine valʒ. Amplia nunc deciſionẽ hu ius tex.vt pena pᷣuatiõis hr̃ditatis in penã hr̃dis õ faciẽ᷑ tis oꝛdinationi teſtatoꝛis:vt non ſolum poſſit fieri in te⸗ ſtamento:ſʒ etiã codicillis:intellige tñ non directo:ſed ꝑ fligeicõmiſſum ſᷣm Allex. in conci.lvij.in.ij.vol.incip.pꝛo⸗ ſpectis in.j.coł. Pꝛimoſecũdo tertio q̃rto limita ſᷣm mo der.hic in.ij.⁊.iij.coł.⁊ tenebis mẽti in materia huius.l. legẽ in teſtõ quidẽ.ff.de ↄdi.⁊ demon.ꝑ quã volunt pau. ⁊ bal.hic ĩ.iij.oppo.⁊ idem bal.in.c.j.q̃liter do.a pꝛopꝛie⸗ tate pꝛiuetur dicit qð in.d.l.in.teſtõ quidã eſt tex.ſinguł. qð in penis dʒ liquidiſſime conſtare ⁊ per hoc infert bal. hic in.iij.oppo.qð in penis nunq; defertur iuramentum in ſupplementum pꝛobationis qð abłs deferri dʒ ĩ dubijs cauſis data ſemiplena pꝛobatiõe qð reputat notabile qð vltimum examinaui in.l.admonendi.ff.de iureiur.⁊ ibið ludo.in commento illius.l.q̃ſi circa medium: dic vt ibi. De fideicommillis. Kubꝛica. —ZY pꝛobaueris. Paelati Rccurrẽte fauoꝛe alimentoꝝ ⁊ vltime vo luntatis facit pꝛo futuro tꝑe ex minꝰ ſolemni voluntate legatum debert. boc dicit. ſingg 4 diti a lex eſt ſing. ⁊ nõ Ad d itio reperitur alibi p̃ʒ cy. Bar. Ang.⁊ paul.hic ⁊ dicit bar.in.l.ij..eo.circa pꝛĩc.qꝙ eſt notabiliſſuna ⁊ tenenda mẽti ꝑpetuo ⁊ dicit fulgo.ꝙ; iiſiſta. l.habuit in punctis in examine pꝛiuato. MHo.j. ex iſta Pꝛeſtatõ lege notabilem effectum quem oꝑatur pᷣſtatio triennalis triẽnalis concurrente duplici fauoꝛe alimentoꝛum ⁊ vltime volun ↄcurrente tatis. Ham facit ꝙ ex vltima voluntate inualida in futu duplici fa rũ poſſint legata peti ac ſi fuiſſent relicta ĩ teſtõ valido ⁊ uoꝛe ali⸗ ſolẽni.E xtende pꝛimo ſecundo tertio ⁊ q̃rto:vt hic ꝑ Ja mẽtoꝝ qͥd ſo.Adde notabilẽ effectum quem inducit pᷣſtatio triẽna⸗ oꝑetur. lis:qꝛ ille qui oſtendit tribus annis pꝛoximis ſoluiſſe pö⸗ ſumitur ſꝑ retro actis tꝑibus ſoluiſſe integre.l.quicũq;. ? ibi bar.dicit ſing jde apo.publicis lib.x.gl.in.i:.ij.in gl. magna vbi plenius dixi.S. de iure emphi. vbi Saly. in. ij. cobł.etiã reputat.d.l.quicumq; ſingularem ⁊ dicit aureaʒ N bal.in. c.littere.in fi.de dila.Et illã legẽ extende gñaliter vt ꝓcedat in quocũq; qͥ debebat ſoluere ſiue ſit emphiteo ta/ſiue vaſallus /ſiue cenſualis /ſiue quicũq;:vt ꝑ ſe.⁊ no⸗ tabilius Jo. and. in ti. ve locaS. nunc aliqua vſi. xxvij. ⁊ eſt glo.in.c. eccleſia ſutrina.de cã poſ.?⁊ ꝓpꝛie.hʒ locum etiã in ſimplici colono ſᷣm ange.inS.· ſcire autẽ.in aut᷑.de nõ alie. Itẽ ad iſta legẽ de pſtatiõe trienij addi tex. in c. j· S·ſi vero vaſallus.in ti.qͥd ſit inueſti.in vſibus feudoꝝ. Iſtã legẽ ſic ampliatã limita altero de ſex modis vt hic. pᷣer moder.vbi plura notabilia dicta vide in pꝛeſentima teria. . Qni ſe —– T ſi in utiliter Qui ſemel agnouit / voluntatẽ defuncti non põt cõtra venire. hoc dicit. ¶ Op. ꝙ non ſufficiat vna pᷣſtatio:ſed triẽna⸗ lis:vt.S.l.ꝓxima. Sol.aut q̃ro de reꝑetẽdo id qð ſolui/⸗ ⁊ tunc ſufficit me ſcienter ſemel ſoluiſſe ad hoc vt non re⸗ petam:vt hic. Aut q̃ro pꝛo tpᷣe futuro an cogar ſoluere:⁊ tunc requirũtur tria.ſ.curſus triẽnii/⁊ fauoꝛ alimẽtoꝝ/it vltime volũtatis:vt.S.l.ꝓxima. Item op.ꝙ etia ſolutũ repetat᷑: vt.l.fideicõmiſ.S.de iur ⁊ fac.igno.⁊.l.cũ quis. Sol. hic ſcienter ſoluit/ibi ignoꝛãter in facto nõ in iure. ¶ Item op.a diuiſione:vt glo.l.pᷣcedẽtis/i ſolue vt ipſa. Solutum Tu dic ꝙ aut quero de repetẽdo ſolutum:⁊ tũc aut ſolui an poſſu ſcienter/⁊ non repeto vt hic.aut ignoꝛans /⁊ tunc erraui repeti. in facto/ ⁊ repeto.aut in iure ⁊ non:vt dicta.l.cum qus. Aut qro de ſoluendo ĩ futuro/⁊ tunc aut ignoꝛãter ſolui⸗ non teneoꝛ ad futura.aut ſciẽter/⁊tunc etiã regulariter nõ teneoꝛ ad futura.fallit hic ꝓpter geminũ fauoꝛem ali mẽtoꝝ.ſ.⁊ vltime volũtatis. Itẽ op.ꝙ ſufficiat biẽniũ: vt. l. qdð de bonis · S· ij. ff. ad.l.fal.Sol.vt glo.ꝗ Itẽ op.de l.ſi certis annis.S.de pac.So.vt glo.Tu dic ꝙ hic ſpꝛle ꝓpter geminũ fauoꝛem.ſ.alimentoꝝ ⁊ vltime volũtatis. ¶ Item op.ꝙ reqᷣrãtur decẽ anni vt.l.cum de in rem vᷣſo. ff.de vſur. Sol.dic ꝙ aliqñ allego pactũ nudum ſolum/⁊ tunc male facio:vt.il.legem.S.de pac.aliqñ allego minus ſolẽnem volũtatem tm̃ ⁊ male facio:qꝛ ex ea nil debetur: vt.l.hac conſultiſſima ·S.ex imꝑfecto.de teſta.Aut allego pᷣͤſtationẽ tantũ ⁊ idem.aliqñ allego minus ſolẽnem vo⸗ luntatem ⁊ curſum tẽpoꝛis cum pᷣſtatione/a tunc etiã re⸗ gulariter nõ poſſum:vt dic.l.ſi certis annis.fallit hic ꝓ⸗ pter duplicem fauoꝛẽ:vt dixi.aliquãdo allego volũtatẽ ſolẽnem quã volo ꝓbare perlongam pᷣſtationem/⁊ tunc Judiciũ requiritur decẽniũ:vt dicta.l.cum de in remvᷣſo.ſ Item san poſſit oppo.ꝙ iudicium nõ poſſit eſſe ſuꝑ futuro:vt.l.non quẽ⸗ eſſe ſuꝑfu⸗ admodum.ſff. de iudi.Sol.aliqñ ius ⁊ cauſa eſt de pᷣſenti turo. ſed pᷣſtatio de futuro/⁊ tũc põt fleri ↄdẽnatio de pnñti vt· hic.aliqñ eſt ius ⁊ cauſa de futuro/⁊ tũc non põt fleri cõ dẽnatio de pᷣſenti:vt in cõtrario.Si tñ pendente iudicio ſuꝑueniat mihi ius ex cauſa de pᷣterito.recte ex eadẽ in⸗ ſtantia fit condẽnatio: vt.l.ſi rem·S· fi.ff.de pig.ac.⁊.l.ſi mẽꝗãdauero tibi vt a titio.ff. man. Item ſi nõ ſuꝑueniat mi chi ius ſed poteſtas dirigendi actionẽ in aduerſariũ: vt l.ſinautẽ · S. poſſidere.ff. de rei vendi.ſi autem ſuꝑueniret mihi ius ex cauſa noua non poſſet ex cadem inſtãtia fleri cõdẽnatio:vt.l.non põt.ff.de iudi.licet canoniſte teneant cõtrarium ꝑ.c.abbate.de vᷣbo.ſig.ſed male.Modo de ſti pulatione annua/a legato alimẽtoꝝ non eſt mirãdum ſi dec futuro poſſit fleri cõdẽnatio: cum ſit tm vnicum ius ⁊ de pꝛeſenti /lʒ pꝛeſtationes ſint de futuro.⁊ ita loqᷣtur.l. ſtichũ · S.ſtipulatio.ff.de verb.oblig. ſed in legato annuo cũ ſint plura legata/⁊ oĩa de futuro excepto illo pᷣmi an⸗ ni.⁊ ſic nõ eſt vnicum ius.mirãdum eſt quomõ ꝓ futuro tẽpoꝛe poſſit fleri ↄdẽnatio de pñti glo.tñ tenet ꝙ poſſit fleri ex eqᷣtate illa.ſ.ne cogatur ſingulis ãnis de iure ſuo pꝛoteſtare:vt.l.male agitur.jde pᷣſcripti.xxx.an. Ad d itio Habes ex hac lege ibi ex conſciẽtia ſᷣm *bal.alij tamen non tãgunt /quod vbi ali quid fit ex conſcientia.ibi non conuenit de iuris apicibꝰ diſputari.vnde ſᷣm eum ſi aliqd ſit cõmiſſum ad conſciẽ⸗ tiã alicuius videtur cõmiſſuʒ ad veritatem / ⁊ eſt ſatis ꝙ ſit minuta iure gentium nihil allegat.Adde etiam facere qð ſingulariter decidit panoꝛ.in.c.relatum.j.ᷣin.vj.col. de teſti.Ad idẽ ⁊ tertio facit qð tenet panoꝛ.in.c poꝛre⸗ ctum.in.ij.col.de reg.facit quarto qð pulchꝛe vult.imo. in. c.qꝛ ꝓpter.de elec.ꝙ electus ad dignitatem aliquã eſt tutus in foꝛo conſcientie ſi electio ſua tenuit de iure gen⸗ tium:licet nõ ſit ſeruata foꝛma iuris poſitiui qð dictum Ni eturtf thocdn nilafon, ſeralz anedein Ntai dil Coſienl ¶Ghe ogffe unſitpoꝛ niſit cum lecimpol ſon ex vo gis legib Urgliens ſondepte glüinterſe Nurious bseaſt hleſtare / fiefenien inierbitri Uirgrimine Npiſons fehytinwt fanonp Aenuee⸗ al decz ſtu Der⸗ ſoin ſie 1. Platiofe Ntici ſeadher ncoger 1fncrine emopgetiſini igotlcig, nfacorinn aigſeſclenge wunmten ſ uneimnrn, Ndicnlangt Arlgoirte unelläfegln Cenilitnoen; S= = E ☛.d, = = 4 1 = ☛ = S. = E S== Se. S Pfcinbis gulhiin Tinſtre Aplimepolirs laumdennns cgüͤnucunſir Aluieligne Gercanltunn deteſa dune minusſolenn loneſmmri, annis ſelthe, Loallegonli ſtatioentn nfenpſoſ Nro⸗vt MMo uſaett deh⸗ enatio depft enonputſiel Dendenteigk⸗ recleerenti f depigatt ſinöſupnenen ein adleſſtii iautenſtgnn deminii 1canoſktmue, male Mhhn onckntitn ſtinmming uro tinle dillgnn recgtolofn lonnoft, , titenig n inoel De Fideicommiſſis. ſeqtur ⁊ facit feſtum panoꝛ.in. c.j.in fi. de in inte.reſti.vbi ex hoc dicto gñaliter notat ꝙ in omni actu in quo ẽ pᷣter miſſa foꝛma iuris poſitiui canonici vel ciuilis:tñ in foꝛo aĩc valʒ ⁊ non tenetur ſibi facere conſciam ex quo non in teruenit deceptio ⁊ affuit conſenſus hñtium actum expli care de iure natu.vł gẽtiuʒ qð ſufficit in foꝛo conſciĩe pꝛo ut etiã dicit bal. hic idẽ tʒ gemi.in.c.j.in pꝛinc.ꝑ tex.illum de ſponſa.in.vj.⁊ pe.de ãcha.in regula bñficium in.vj.q. de reg.iur.in.vj.MNo.bñ pᷣdicta in quibꝰ multi deciꝑen⸗ MSHtur credentes contrarium. D m vᷣm Vbi debitoꝛ ſuccedit credito 3 E: ri extinguitur obligatio. hoc D Adicit Jacob. butrig. AeS Fr̃ ⁊ ſoꝛoꝛ non intelligũtur Oluntas eẽ eẽ familiã.h.d. Modo 8 P Ff⁊ ſoꝛoꝛ non itelli VEjaro ſi ſoꝛoꝛ poꝛtionẽ ſuãꝗ alienauit fratri an di⸗ gut᷑ eẽ ex &μ.ctã poꝛtionem poſſit fr e familiã alienare.Rñ familiã. deo ſic vt.l.pr·S·quindecum.ff.de le.iij. ¶ Sʒõ hoc op.ð.l.vnum ex familia · S.j.ff. de le.ij.⁊.l.pe to · S. fre.So.vt gl.tu dic clarius.ſ.ꝙ in.l.vnum.⁊.l.peto. tranſit poꝛtio vnius ad alium iure fideicommiſſi: ⁊ ideo trãſit cum guamine non alienandi.Sed in dicto · S. quin⸗ decim poſſidet vnus poꝛtionem alterius exti.emptionis non ex voluntate defuncti:⁊ ideo alienat. Pꝛeterea in di ctis legibus pꝛohibetur exire familiã:hic ſimpłr ꝓhibe⸗ tur alienari vñ quilʒ ſolum de ſua ꝑtevidetur pꝛohibitus non de ꝑte alterius que ad ipſum pꝑueniret. Itẽ opp.qꝙ etiã inter ſeipſos alienare non poſſint:vt.l.cum hi · S· ſed ſi pluribus.ff.de tranſac.So.ibi ſꝑ ſubeſt rõ pꝛohibitio⸗ nis que aſſignatur in pꝛincipio legis ibi contenti modi⸗ ◻ Aco pꝛeſenti ⁊c̃.hic non qꝛ eſt apud vnum de fa⸗ milia vt voluit teſtatoꝛ. 5 7 frate r Pupillaris ſubſtitutio expi⸗ * rat pubertate non fideicom⸗ miſſoꝛia.hoc dicit. (RE ſcienter vł ꝑſone coniuncte tene tur hr̃s eam luere ſi poteſt alas extimationem ſtare. Hoc dicit. myr . fi & Obp. a diuiſione vt glo.⁊ N Bluntatis. dbtipailione vs VNWYNYN ps ν Adde qð no. fulg. ꝙ ſtãte ſta⸗ 6 Additio tuto ꝙ exiſtentibus maſculis filie femie non ſuccedant pr̃i ab inteſtato:ſed debeãt do⸗ tari arbitrio pꝛopinquoꝛum:certe pꝛopinqui poſſunt ar⸗ bitrari minoꝛem doteʒ q; ſit legitima quod no.perpetuo vt ꝑ iaſonẽ hic.Adde etiã ꝙ fllia dotata a pr̃e dũ pr̃viue ret:vt in vlti.voluntate pꝛeſumitur cõgrue dotata ita qð filia non põt conqueri de modicitate pꝛopter pꝛeſumpti onem que eſt pꝛo pr̃e niſi eſſet magnus exceſſus:ita ſing. pau.de ca.in conci.cviii.ĩcip.ſub ano.xl.quem refert ⁊ ſe ꝗqtur Alex.in conci.xxxiij.ĩ.iiij.vol.ĩcip.ſuper dicto que⸗ lito in fi. coł. i fideicommillariã. e⸗ E tũ relictum ſeruo pꝛopꝛio cum fideicommiſſa⸗ bitandi:⁊ dic vt glo. B eo Qui non eſt honoꝛatus a teſtatoꝛe ' En 6 ohonoꝛari non põt.h.d. iJ Add ti Adde quĩq; limitationes ad ltio regulam huius legis que alle⸗ Sgaãt᷑ ad hoc quem nõ honoꝛo grauare nõ poſſu vt p iaſ. . otie bicumq; alienationi con⸗ N ns. ſentiunt hi qui alienationem yRfactam poterant reuocare: reuocare non poſ⸗ rαSHunt. h. d. diſtigue vt glo. põt añ diem reſtituere ſalua q̃rta.h.d. Op.ꝙ añ tẽpus reſtituere nõ poſſit /vt.l.cũ SGꝛauatꝰ pr. S. hr̃ditatem.ff de le.ij.⁊· S·a filia. So.vt glo. qꝛ ibi fu de reſtitu⸗ it rogatus reſtituere incerte perſone hic certe:⁊ ẽ duplex endo ſub rõ. P ꝛima qꝛ poſſet eẽ ꝙ variaret in moꝛte.Secunda ꝓ⸗ die ĩcerto pter conſolidationem:qꝛ poſſet eẽ ꝙ tempoꝛe moꝛtis nõ an dẽat re ſuꝑeſſet niſi vnus cui feciffet piudicium.¶ Itẽ op.ad idẽ ſtituer̃ añ de.l.ſed ſi ante.ff. ad trebeł. So.ibi fuit ſub conditione in tẽpus. ſtitutus:⁊ ideo añ conditionem non poteſt reſtituere cũ 2 R edia Abi teſtatoꝛ legat rem obligatã Aria libertate bñ valet.h.d.¶ Quero de rõne du A Gꝛauatus de reſtitu B ſt moꝛtem. endo ſub die incerto nec poſſit adire. Item op.ad idem de.il.ita tñ ·S.apr̃e. ff. ad trebeł.So.ibi apponitur dies incerta an/vł condi⸗ tio caſualis:hic dies incerta qñ/ſed non an:⁊ rõnem red dit glo.⁊ loquitur impꝛopꝛie. Item op.ꝙ non ſit dria ĩ ter grauatum pure ⁊ ſub conditione. Pꝛio qꝛ hr̃s põt re nunciare fauoꝛi ſuo/vt.l.ſi quis in conſcribendo.S.dc pa ctis. NPꝛeterea dies incertus ⁊ conditio equiꝑant᷑:vt.l. j·S· dies.ff. de cond.⁊ demo. So.quãtũ ad pꝛimum dico ꝙ fauoꝛi ſuo põt renunciare.ſed non alterius.ſ.creditor⸗ fateoꝛ ergo ꝙ põt reſtituere añ tempus ſponte ⁊ fideicõ⸗ miſſarius recipiet fructus:ſed actiones non tranſibunt ĩ fideicommiſſarium ⁊ eum:vñ creditoꝛes hr̃dem conue Fo. NXX. niunt nõ fideicommiſſarium. Quãtum ad ſecũdum dico Hies ĩcet ꝙ dies incertus ⁊ conditio equiꝑantur:quãtum ad tranſ tus⁊ cõdi miſſionem ⁊ petitionem:ſed differũt in hoc:qꝛ quãdo ſub tio conditione grauatur teſtatoꝛ reſpexit conditionem ⁊ eiꝰ euentum:⁊ idco ſi reſtituatur añ non reſtituitur ex volun⸗ tate defũcti.Sʒ qñ dies eſt incerta:tunc cum teſtatoꝛ vo luit fideiconimiſſariuʒ pure habere:ſed diem a ppoſuerit gr̃a heredis reſtituendo ante videtur facere ex volunta⸗ te defuncti.¶ Itẽ op.ꝙ non ſit dr̃ia inter diẽ incertã ⁊ cõ ditionẽ vt...ſiita relictũ S pegaſꝰ.ff. de le. ij. So. ibi loqt ĩ fideicõmiſſo ſingłari:ad qð actões trãſire nõ dñt / hic ĩ vniuerſali.aut &̊ loqᷣt᷑ i vnierſali fideicommiſſo:⁊ tũc aut ſum inſtitutus ſub conditione ⁊ adire non poſſum nec re ſtituere:vt.l.ſʒ ſi ante.ff.ad trebeł.aut ſũ ĩſtitutus pure: ⁊? tunc aut adiui coacte/⁊ tunc compelloꝛ reſtituere ſtatim ne remaneat commodum penes me / non tñ reſtituitur fi⸗ deicommiſſario cui debet ſub conditione reſtitui: ⁊ ideo reſtituetur curatoꝛi dato bonis qui vendet bona ⁊ ſatiſfa ciet creditoꝛibus:vt.l.apud iułS. antiſtiteʒ.ff. ad trebeł. aut adiui ſponte/⁊ tũc aut fui grauatus reſtituere ſub cõ⸗ ditione caſuali vel ſub die incerta an ⁊ q/⁊ tunc quãtũ ad pꝛeiudicium meum poſſum reſtituere nõ in pꝛeiudici⸗ um creditoꝛum qꝛ tm̃ me conuenient:vt hic:aut fui roga tus reſtituere ad diem incertam qñ /ſed non an/a tũc poſ ſum ante tpᷣs reſtituere ⁊ videoꝛ ex voluntate defuncti re ſtituere ⁊ ex liberalitate diem reijcere:⁊ ita amodo con⸗ uenietur fideicommiſſarius:ſi aũt loqͥᷣmur ĩ fi⸗ deicõmiſſo ſingulari:dic vt glo. 0 tiẽs Legata a ſubſtituto non pᷣſtat *inſtitutus.hoc dicit. Am u ã Hec.l.hʒ duos ĩtellectus pᷣn N q cipales:vnuʒ ꝙ expᷣſſe fuerũt Rrepetita legata: ⁊ hec eſt communis opi. ideo R Maüt dixi hic eẽ duos intellectus pꝛĩcipales: qꝛ bñ variatur lr̃a nam quidam hũt geminum vel/qͥdã non ſʒ non mutatur iuris diſpoſitio. Sed ſi habes geminũ vł adijcitur vnus caſus:ſed ſi non habes geminum tunc ſo lum rñdet interrogatis imꝑatoꝛ ⁊ nõ ad alia Ponam er go pꝛimam lectura q̃ eſtvioꝛ ⁊ opponam ad eam duobus modis.Secundo ponã aliam ⁊ opponam ad eaʒ /foꝛma . 8 bo q̃ſdã qõnes ⁊ ero expeditꝰ Hec.l.ergo ſũmarie hoc ĩ⸗ tendit Ubi pꝛopter erroꝛem teſtatoꝛũ inſtitutio eſt nulla legata relicta ab inſtituto videntur repetita a venientibꝰ ab inteſtato.h.d.ſᷣm vnam lec.que ẽ vᷣa.Scððm ergo hãc lec.non fuit pꝛopoſitum in themate niſi caſus in quo adi tio non tenuit:ſed imꝑatoꝛ adicit illũ in quo tenuit vt ple nius explicet materiam. Item non fuerunt expꝛeſſe re⸗ petita legata avenientibus ab inteſtato ſʒ tacite. ¶Ex tex.ſponitur qꝛ teſtm̃ ab ĩitio tenuit:ſʒ heres adi⸗ re noluit Poſtulãdai.ꝙ ſcriptus adire non potuit: qꝛ inſtitutio fuit nulla:⁊ hoc pꝛopter erroꝛem teſtãtis ꝙ re⸗ ſcripſimus.ſ.eo caſu quo non tenuit adoptio:⁊ ſic ĩſtitu tiofuit nulla pꝛopter erroꝛẽ teſtantis. Nota ꝙ vbi pꝛo⸗ Teſtm̃ eqᷣpãt᷑ pter erroꝛem teſtãtis inſtitutio eſt nulla legata pꝛeſtãtur fuerit nul a venientibus ab inteſtato.ſ¶ Op.ꝙ vbi non tenuit teſtm lũ an lega non poſſint peti legata:vt.j.e.l.ex teſtõ ⁊.l ſi veritas.Rñ ta ſint ꝑꝛe deo hic ſpale pꝛopter erroꝛẽ teſtantis.¶ Itẽ op.de rõne ſtãda veni huius.l.que dicit etiam ꝙ vbi teſtm̃ non valʒ ꝙ legata nõ entibꝰab ĩ valent. Rñdeo illa eſt regula:hic eſt caſus ſpalis vt dixi teſtato. ⁊ hoc ideo qꝛ videntur legata repetita a venientibus ab inteſtato:⁊ eſt rõ pꝛopter erroꝛem teſtantis:nã vbi teſta⸗ toꝛ errat inſtituendo vnum/non ſolum viciatur inſtitutio ſed hñtur pꝛo inſtitutis illi quos erat veriſimile inſtituiſ ſe:vt.l.pacuuius.ff.de heredi.inſti.⁊ ſic videtur inſtiiuiſ⸗ ſe pꝛoximioꝛes venientes ab inteſtato:ſic eſtvbicumq; ft unt codicilli ſiue ĩ teſtõ nõvidẽtur inſtituti/⁊ grauative Byjÿtrigorij Gcda pars ſupꝑ Gexto libꝛo Codici nientes ab inteſtato:vt.l.conficiuntur.ff.de iure codi.A⸗ mandare hr̃ditatẽ reſtitui.h.d. Vel dic ꝙ quivult añs.ſ. lia lectura eſt quando expꝛeſſe fuerunt repetita legata ald cemẽãcipationẽ videtui velle cõſcequens.ſ.hrᷣditatẽ ei emã venientes ab inteſtato:⁊ hanc repꝛobat glo.per textum. cipato reſtitui.h.d.¶ Quero an pater cogatur emancipa ibi nonnhor⸗ 7 tcner pꝛimam. Ad panclect ob vel. ex re?⁊ dic vt glo. Cbiat 1 teſtõ ’·e.So.hic fuerunt repetita a venientibus ab inte⸗ Prrarna i quis pꝛimo pꝛe ſtato ibi non.¶ Item op.de ratione huius legis:⁊ dic ꝙ B in V irum. gat Dennq Grang E hic ſpale qꝛ hic fuerunt repetita. WModo gl.numerat ca⸗ * reſtituendo in reſtitutione cum hr̃ditate ve⸗ ſus in quibus pꝛeſtantur legata/etiã ſi teſtim non valeat niunt omnia pᷣlegata niſi appareat de contra 2 ex ipſo non adeatur hereditas: vñ in caſu quando br⸗ ria voluntate teſtantis.h.d. di aufertur hr̃ditas tanq; indigno non fallit regula:qꝛ te ¶ Nota ꝙ in reſtitutione veniunt pꝛelegats.i¶ Itẽ nota Pꝛele⸗ net ⁊ ex eo aditur hr̃ditas.i¶ Opp.qꝙ erroꝛ teſtatoꝛis non q; voluntas teſtatoꝛis ſeruatur:circa qð dic aut allegat᷑ ta weiliſe vitiet inſtitutionem / vt. l. quotiens.S.de hr̃di.ĩſti. So.vt voluntas defuncti ad detrahendũ verbis vt non tm̃ im⸗ in reſtitu⸗ glo. tu dic ꝙ ibi fuit talis erroꝛ qui non tollit aim circa i⸗: poꝛtent quãatũ ſignificãt hoc ⁊ põt fieri:qꝛ eſt quedam de tione ni ſtitutionẽ / hic ſic. ¶ Item op. ꝙveniẽtes ab inteſtato non claratiua interpꝛetatio vt hic ar.l.vt gradatim. S.ſʒ ſi lꝛ⸗· oen compellãtur adire ⁊ reſtituere:ſʒ hr̃s licet pꝛiuetur hr̃di ge.ff de muneri,æ hono. aut allegatur vt addat ſignifica⸗ noyfe tate:vt.l.cogi:·qui ſolidum. ⁊.l.marcellus.ff. ad treb el. tui verboꝛũ:⁊ tunc aut verba poſſunt adaptari menti p⸗ niatil So.ibi fideicom.non erat ałs valiturum niſi eſſet hs dq prꝛie vel impꝛopꝛie ⁊ bñ eſt:vt.l.ſceuola.ff.ad treb.⁊.l.ver cle ſ 4 adiret:⁊ ideo compellitur:bic erat valiturum pᷣter aditio bis ciuilibus.de vulg.⁊ pup.et.l.hoc iure·S.fi.ałs ſolum lolegotid Adtire ⁊ re nem ipſius. Modo q̃ro an pꝛimo hr̃de moꝛtuo hr̃s he⸗ ſeruãtur verba:vt.l.iiij.ff.de leg.j. eſdn ſtituer̃ an redis ſit cogendus adire ⁊ reſtituere/⁊ videtur hic ꝙ ſi ¶ OSpp ꝙ pᷣlegata nõ veniant in reſtitutione.vt.l.vnũ ex idece 4 ſit cogẽdꝰ qꝛ dicit ꝙ ſi tenuit inſtitutio petitur ab hr̃de hr̃dis ⁊ fa⸗ fa.S. fi.ff. de le.ij. Sol.vt glo.⁊ eſt rõ differẽtie: qꝛ licʒ res ſrat hr̃s hr̃diſ cit.l.ſancimusj/ad trebeł.vbi actiones tranſeunt ipo iu quas maritus donatvxoꝛi hẽat in dominio non tñ ſũt ex algiturt moꝛtuo p re:qꝛ non adeſt qui reſtituat quaſi dicat ſi eſſet hfs herez bonis:qꝛ iã actualiter lʒ non effectualiter exiuerint bons grofutur mo hr̃de.dis compelletur adire ⁊ reſtituere econtra videtur ꝙ nõ cius:⁊ ideo rogando de reſtituẽdo nõ videtur rogare de ſifößten cogatur qꝛ iug adeundi non tranſit ad hr̃dem hr̃ditate his que iã bona eius actualiter exiuerunt.¶ Itẽ opp ad ſgturpit non adita:vt.l.j·S.in nouiſſimo.j.de cadu.tol.quid ergo dic vt glo:vel melius ⁊ plenius dic ꝙ aut hr̃es pᷣcluſit ſi⸗ biviam facto ſuo.ſ.repudiatione:⁊ tunc cogitur hr̃s eius adire ⁊ reſtituere /aut non pꝛecluſit ſibi viã facto ſuo. Sʒ caſu/x tunc aut poteſt imputari negligentia fideicommiſ ſario:⁊ non cogitur hr̃s hr̃edis. Si autem non poteſt ei imputari negligentia tunc cogitur heresheredis: maxĩe idẽ de.l.ticia.ff.ad.l.falci.So.vt glo. Itẽ op.ꝙvbi pmo legauit poſtea guauit nõ veniãt oĩa pᷣlegata.vt.l. marcel cellus·S. quidã.ff.ad treb. So.hec ſᷣm diſtinctionẽ illius legis qð impugnãt quidãa per no.in.l.in fideicõmiſſaria. ⁊ per hanc legẽ.Alij diſtinguunt an dicat poꝛtionẽ hr̃di tatis an poꝛtionẽ hr̃ditariam:⁊ male.Tu dic ꝙ ĩ l.titia. dixit ꝙ reſtituet poꝛtionẽ hr̃ditatts:⁊ ideo ea q̃ iure here . beoſechd ſi ad eum tranſiuit ius deliberandi:vt.l.ſancimꝰ.j. ad tre ditario hʒ debʒ reſtituere:⁊ ideo cũ medietatẽ rei plega⸗ bel. cum ſi. ⁊.d.l.marcellus.S fl.¶ Item qro an ſi ĩſtitua⸗ te hẽat a ſe iure hr̃ditario illã ſolam dimidi reſtituit i⸗ ſior ideo⸗ tur nõ capax poſſit cogiadire ⁊ reſtituere ⁊ videtur ꝙ ſic putãdo ſibi in q̃rtam aliã habet ex perſona coheredis in gid facit ꝑ.l.cogi·S.qui ſolidum.ff. ad trebel.Sed ibiloqᷣtur in eo relegati ⁊ ideo non reſtituit vt.d.l.ticia.ſecus ſi dixiſſet ulf ſiqge qui ſaltim pꝛo ꝑte erat capax:at in qõne noſtra in nihillo erat capax quid ergoꝛ dic ꝙ aut eſt in inſtitutione:⁊ tunc aut eſt nulla ita ꝙ hrs non poteſt accipere nec caꝑe:⁊ tũc adire non cogiturvt eſt ſi inſtitutus eſt ſub cond itionevt l.ſed ſi añ.ad trebeł.vel vbi teſtatoꝛ errauit maxime ſi eſt alius qui debeat reſtituere:vt hic:aut inſtitutio ẽ aliqua ⁊z ſic hr̃s poteſt acciꝑe ſʒ non capere/⁊ tũc non cogit᷑ adi re/ſʒ non retinet immo reſtituit᷑:vt.d.l.cogi ·S·qui ſolidũ. ff. ad trebel.aut eſt vitium in fideicommiſſo ⁊ non in inſti tutione:⁊ tunc non cogitur hr̃s adire ⁊ reſtituere:vt.lʒ.ſi ĩ metallum.ff. de bis qui pꝛo non ſcrip.hal.filius · S· fl ff. gd.l.coꝛ.de fal. ſimpliciter reſtituas partẽ tuã:qꝛ tũc omnia venirent vt d.l.marcellus.nec ob.hec lex:qꝛ verbũ quicquid tollit cõ trariũ ⁊ nec hic dixit poꝛtionẽ hr̃ditatis.¶ Itẽ opꝑ.qꝛ eti am in pᷣmo grauat:deinde legat ꝙ pᷣlegata veniãat vt l. cũ pater.S. fidei.ff.de le.ij. So ibi teſtatoꝛ vtitur verbis fu⸗ turi tẽpoꝛis hic pᷣteriti vel pᷣſentis:⁊ ideo nõ veniũt pꝛe⸗ legata vt hic. . M ¶ Itẽ opponitur ꝙ nõ veniat ĩ reſtitutiõe id quod babet a cohr̃de iure pᷣlegati vt.l.ſextiliam ff.de le.iij.⁊.l.miles. G. fi. de le. ij. So. ibi loqt in ſubſtitutiõe vulgari hiclin fi⸗ deicõmiſſaria.q̃ ſit rõ differẽtie·j.dicã. Itẽ op.ꝙ invul⸗ gari nil veniat in reſtitutiõe ſʒ totũ hẽat iure pᷣlegati.vt Etr Additio Adde ꝙ ꝑ iſtã. lm vnum intellectumꝗ ſq filtabus.· S fi. .l. ſe. ff. de le. j. So. ibi inſtitut? cui erant Cuacun OleU.·. ſingularis eſt ꝙ ſi quis habeat filiuʒ na- ßlegata relicta repudiatiõe ꝑdidit hr̃ditatẽ: ſj in.l.miles 1 turalem tũ vel ſpurium quẽ faciat legitimari ⁊ legitima-⸗ perdidit moꝛte.⁊ ꝗ ſit rõj dicã.ſ¶ Si ergo qris an pᷣlegs⸗ iande⸗ tio nonvaluit / poſtea inſtituit talem filium credẽs legiti⸗ ta veniãt in reſtitutiõe:ſic diſtingue:qꝛ aut loquoꝛ de ſub dhee, mationem valere:certe inſtitutio reddit᷑ nulla ⁊ hr̃ditas ſtitutiõe fideicõmiſſaria:⁊ tũc aut pᷣmolegat deide guat (Lp de vadit ad veniẽtes ab inteſtato non ad fiſcum cum ſit pio ⁊ tũc aut dicit reſtituas poꝛtionẽ vel qͥcqd ex hereditate Penen non ſcripta ſᷣm bal.in.l.hr̃ditas.S.de his qui.vt indig.⁊ l.fi.ff. eo. certe legata ⁊ fideicommiſſa debentur a veniẽti bus ab inteſtato:lʒ nõ ſint repetita nec ſi clauſula codicil laris:qꝛ inſtitutio ẽ inualida erroꝛe teſtatoꝛis tex.eſt hic ſingu. pᷣm iſtum intellectum communiter appꝛobatum cet dicit paul.ꝙ ita de facto rñdit lʒ quidã dubitarent nõ re Legata ⁊ coꝛdãtes de iſta.l.Stat ergo ex pᷣdictis ꝙ in iſta.l.ẽ ſing. fideicom⸗ caſus ꝙ qñ hr̃ditas non poteſt adiri ex teſtõ erroꝛe teſta⸗ miſſa debẽ toꝛis errãtis in coniunctione ꝑſone inſtitute ꝙ tñ legata tur veni⸗ ⁊ fideicommiſſa debentur a venientibus ab inteſtato a qꝗͥ entibꝰ ab ĩ bus cenſẽtur repetita licet vera non ſint.Limita mirabi⸗ teſtato ẽt liter ꝑ bar. hic in fl.⁊ teneas intellectum aʒonis ſᷣm quem ſi br̃ditas iſta.l.eſt ſingu.⁊ peregrina ⁊ figura caſũ vt hic ꝑmoder. nõ poſſit a in.iij.col.vᷣ.tu clarius⁊c᷑.⁊ adde ꝙ dicit Ang.hic in repe. diri ex te⸗ in.v.col.qꝙ pꝛiceps do. Andegaueñ.vt licite poſſʒ obtine⸗ ſtõ erroꝛe re regnum cicilie ⁊ Iheruſalẽ fecit ſe legitimari per regi teſtatoꝛis nã Joãnam mediate auctoꝛitate clemẽtis pape ſeptimi: abls nõ potuiſſet iam dictus do. Andegaueñ.pᷣtendere ali qð ius niſi mediãte arrogatõe fctã legitie:vt pʒ in hac.l. cũ alijs vulgaribꝰ:⁊ addas bal.ad hac.l.ĩ materia reſcri - a pton plene loquẽtẽ de quo ꝑ cano.in.c.ad au⸗ Ndiẽtiam de reſcrip. ef. I Abipf̃fami mãdat filium DBamuis. pfdi emaneipari viacke hẽs ⁊ totũ venit in reſtitutiõe vt hic/⁊.d.l.marcellꝰ.S· cũ qdã. Aut dicis reſtituas poꝛtionẽ hr̃ditatis: ⁊ tũc nõ ve niũt pᷣlegata.vt.d·S· cũ qͥdã.Aut pᷣmo grauat deinde le⸗ gat:⁊ tũc aut vtitur vᷣbo pñtis tꝑis vel pᷣteriti:⁊ tũc nõve niſit plegata:qꝛ abſurdũ eẽt dicere ꝙ vident᷑ adimere id qð nõdũ ↄceſſerat.vt.l.titia.ff.ad.l fal. Aut vtit᷑ vᷣbis fu⸗ turi tꝑis ⁊ veniũt pᷣlegata.vt.l.cũ pr· S.fldei.de leg.ij idẽ ſi vtatur ᷣbo vniuerſali qcqd vt hic. Aut loqmur de ſub ſtitutiõe vulgari:⁊ tũc ſi aliqd eſt pꝛelegatũ hr̃dividet᷑ ſi bi plegata poꝛtio ĩ illo pᷣlegato quã hʒ ibi iure hr̃ditsrio ſub ↄditione ſi repudiet hr̃ditatẽ ⁊ poꝛtio cohr̃dis pure: aut ergo inſtitutꝰ nõ eſt hr̃s/qꝛ repudiat:⁊ tũc retinet ite gra pᷣlegata ꝑtẽ ſocij iure pꝛelegati pure/partẽ ſuã iure p legati ſub cõditione ſi repudiet q̃ cõditio extitit:⁊ ita loqᷣ tur.l.qui fuiabus·S. fl. Si aũt non eſt hr̃s qꝛ moꝛte exclu ditur nõ repudiatione ⁊ tũc non reſtituitur pᷣlegatũ pꝛo parte cohercdis:qꝛ fuit purũ /ſʒ ꝓ ſua parte ſic:qꝛ erat co ditionale ſi repudiaret qð nõ fecit immo moꝛtuꝰ⁊ ſic de⸗ fecit conditio ſue partis ⁊ ita loquitur.l.miles ad ſoꝛoꝛD S. finali.de legat.ij.⁊.l.ſextiliam. de legat.iij. Si autem q̃ris de eo caſu quo retinet pꝛelegata quantum dẽat cõ⸗ putare ĩ q̃rtã tunc diſtĩguevt gl.an retineat q̃rtã ex volũ tate teſtatoꝛis ⁊c.vt in gl. Si aũt qris an poſſit allegari voluntas ⁊ mens teſtatoꝛis dic vt.S.dixi: quia aut alle⸗ De Fideicommiſſis. Fo. XXXI. ſhrlitne ef gatur ad detrahendum verbis: vt minus impoꝛtẽt ⁊ põt BnEEA e S Tacita cõditiò Cer vt minus impoꝛtẽt ⁊ põt W. 1 ogerannn ar. l.vt gradatim.S. ſʒ ſi a lege.ff.de muneri.⁊ hono.nã nõ Bm acuti imi ſ altt coete ed videtur verbo dixiſſe ⁊c.vt.l.labeo.ĩ fl.ð ſuppellec.le.aut vbi grauamen de reſtituẽda hr̃ditate imponi dnisine allegatur ad apliadum ſignificatum vboꝛum ⁊ põt ſi v⸗ EHatur Alijs. l. vt iĩtelligant᷑ grauati ſi deceſſerint deinde gane ba pꝛopꝛie vel impꝛopꝛie poſſunt conuenire mẽti ar.l.ſce⸗ ſine liberis. h. d. uunhfitne uola. ffad trebel..I. ybis ciuilibus. de vulg. ? pupil. als ¶ Quero de roͤne legis. t dic vt glo. ¶ Item q̃ro quid ſi Ppnrtdenn ARA 00 recedit᷑ a ybis:vt.l.iiij.de lee. rogauit filiũ de reſtituẽdo ſtatum /an intelligat᷑ ſi nõ ha⸗ J cx ed it 0 is Ex lege liberatiõis cõo⸗ best filios:⁊ dic vt glo.q Item q̃ro qͥd in extraneis inſti egtiſgin 2 2 petit exceptio legata⸗ tutis.⁊ dic vt glo. Contra quã op.de.l. gñaliter.j. Rñ. in gödiegreln rio debitoꝛi etiam anteq;ᷓ ab herede fuit libera fi. S. de inſti. æ ſubſti. ⁊ ſolue vt glo. Itẽ q ſi filiꝰ intra⸗ ebdiene tus.hoc dicit. L uit monaſteriũ.dic vt glo.qꝛ monaſteriũ ſuccedit loco ſt ninckene n Poöt remitti lij ⁊ excluditur ſubſtitutus. Klanln Gm n ecellitatem neceſſitas rõ N Legata relicta pᷣterito nõ de⸗ tadlſei⸗ D nis reddẽde.h.d.i¶ Op.ꝙ poſſit remitti:vt.l.au⸗ K. Gid am. bentur. hoc dicit. tadepenmn⸗ relio.S. gapus. .l.ſi qs rõnes. f. de lib. leg. So. nõ põt re⸗ NN ACOp. & flliopꝛeterito debeant legata/⁊ iure Aafainhel⸗ mitti rõ tuture admiſtratiõis: vt ibi: ſ pterite ſic: ⁊ di D aiſto: vt.l..5. de bo poſ. 5 ta. Sol. vt glo Ppma ppuerit te mihi ex adminiſtratioe de e . Hec lex loqᷣtur . inticnetei bere. ¶ Item op.ꝙ etiã rõ pᷣterite non poſſt it remitti /vt. l. V Be ſti one m qñ be 3eneio none difninet . qda decedẽs.f. de admi. tu. cum ſi.So. ibi dolum com⸗ uit fideicõmiſſuʒ:poſtea ad iuris ſolẽnitatẽ re⸗ orinonmig⸗ miſerat admiſtratoꝛ: ⁊ ideo quo ad dolũ commiſſũ non ĩ α☚urrit. Do. mar. dicebat ꝙ hic loqᷣtur qñ teſtõꝛ Uiterginte eigiturliberarus hic volum noncommiſit. ¶ollige à& Ccòfidiĩ c hrde. ? hoc videt velle tex inſti de fideicõmiſ. örilanmn ro future admiſtrationis non põt remitti directo v hr̃di.S. ſed qꝛ. vbi hec lex recitat/⁊ ſũmarie h dicit. Abi erunt Nun xi: ro pterite ſic/que tñ remiſſio dolo cõmiſſa / non poꝛ: hrs negat fideicõmiſſum relictũ æ legatariꝰ paratꝰ ẽſta⸗ 1 Ni rigitur niſi a ſciente flat remiſſio. re iuramẽto hr̃dis pꝛius a ſe iurato de calũnia cogit᷑ hr̃s e chgffe Lari. Etiam i ſdeicommiſ vltima volun iurare vel ſoinere hoc dicit. —— tgs derogat Hor niſi pꝛia fuerit de:· ¶ Sp. ꝙ ex teſtõ minꝰ ſolẽni vel nõ vᷣo / nil debeat at hic nſ lnene ogatoꝛia ſcdᷣe.h.d.tex.? glo. eſt minꝰ ſolẽne & ex eo nil debet᷑.vñ videtur ob.lſi vᷣuas. ictpoton WVTiam. Inſtituto pupillo põt tutoꝛ graa c. .erx teſtõ. S.c. Sol huiꝰ tunoꝛe ſt bic plures lec c viti⸗ Tidecoge uari.h. d. Matio dubitandi huiꝰ mã tenet glo. ſed do. mar. ⁊ alij cõiter dicũt ꝙ eqtas huiꝰ danegi NAIl. erat qꝛ cum tutoꝛ non eſſet honoꝛatus ĩ teſta⸗ legis fuit qꝛ teſtatoꝛ vocauit hr̃dem /⁊ de eiꝰ fide cõfiſus idedenit R.Amento non videbatur poſſe honoꝛari: vt. S. e l. eſt.¶ Itẽ op.ꝙ vbi ꝑ iuramẽtũ ꝓbat᷑ nõ ſentiat cõmodũ nedietgefif⸗ ab eo. ſed dic ꝙ hic non grauatur pꝛopꝛio nomine /ſʒ tuto legatariꝰ ex alteriꝰ iuramẽto. vt.l. eum qui.ff. de iureiu. ſdinigiiit rio:⁊ ideo de bonis pupilli ſoluet.ſic cum pꝛocuratoꝛ ali⸗ So.ibi vnꝰ mẽtitur ⁊ alter iurat/ ad eiꝰ mẽd aciũ cõuin fſonacchrit quid facit videtur nomine domini facere non ſuo vt.l.p⸗ cendũ. hic vnꝰ mentit᷑ ⁊ iſẽ iurat ad remouẽdũ menda⸗ icisſeuſen nul.ff.ſi quis cau. ceili: ⁊ ideo poſt iuramẽtũ aliud nõ q̃ritur:vt.l.nꝗ poſtea. Nconmnisnn S 7 in e ſe Cedente die legati ĩ ff. de iure iur.¶ Itẽ op.ꝙ in re ꝓpꝛia qͥs nõ poſſit eſſe teſtꝭ ünicgitin P rlona. perſonam legatarij vt. l. oĩbꝰ. S. de teſti. So.hic lodtur ĩpꝛope.i¶ Itẽ op ꝙ nõ ſtins. (Jiͤct tranſit legatum ad hr̃dem eius ⁊ nondum in poarss teſtatoꝛi nõ puniatur in tota hr̃ditate. vt.l. i qs in erafuul & rerum natura exiſtente. h. d. ſs ide moſte So. reieetis aliſs intlodur in caſu gtor vttueſove Sre Vbi ſolemnis et ve pãali.hec eſt rła gñalis ꝙ ad ſpãlem caſum non poꝛrigit᷑: Tideofowtire 4 T in ep iſto la. ra eſt volũtas recte vt. l.alimẽta.S.· baſilice.ff. ð ali.⁊ ci.le.⁊.l.ſanxio legin de petitur legatum ex ea:ſecus ſi falſa vel non ſo⸗ penis.⁊.l.doli clauſula.de vᷣb.obli.¶ Item qro an teſtm Teſtm̃ nũ ntöriddodtt llemnis. h. d. nũcupatiuũ poſſit ꝓbari ꝑ inſtrm ĩ quo ſũt ſeptẽ teſtes: cupatiuũ nffeleiſeln 3 3 ſt t Inſtrumẽta emptio Et videt᷑ pᷣmo ꝙ non ꝑ hũc tex.qᷣ dicit ꝙ teſtes reqrunt᷑. an poſſit törnugenihici . ..2 rvu men a. nalia non debent re⸗ Pꝛeterea teſtes ⁊ inſtr̃a eqparant?᷑:vt.l.in exercendis.S. ꝓbari per eiſNicoggin manere penes actoꝛẽ: niſi qũ de euictione tene de fide inſtru.ſed ꝑ duos teſtes ꝓbarit nõ poſſet teſtm:er⸗ inſtrẽ̃m. hint ie ßegen tur / vel qn pars rei remanet penes eum quod go nec ꝑ inſtm qð hʒ vim duoꝝ teſtiũ. Alij dicut cotra. Piinttmrfalen eſt notãdum. Intelligitur ergo hec.l.duobꝰmodis.no nã dicũt ꝙ inſtrumẽtum hʒ vicem tot teſtiũ quot ſunt in ütnugnln modo qñ hr̃s de euictione tenebatur vt in ſcdðᷣa glo. Alio eo deſcripti/⁊ allegãt pꝛo hoc.l.fi.S.arbi.tu.ſed certe il⸗ ergoctonſt⸗ eantſogan⸗ mõ qñ pars rei erat remãſura penes hr̃dem: vt in pꝛuna gloſula ⁊ vterq; intellectus eſt verus ⁊ notabilis. la lex nõ dicit hoc. Item allegaãt alia iura que modo non ꝓbant. ⁊ ideo dic aut queris de iure/ ⁊ dico ꝙ inſtẽ̃m nõ 3tolent ; ¶Op. de. l. ſicut datã· j.. de li. cã. So.ibi hr̃s de euictione põt ꝓbare teſtamẽtum nũcupatiuũ:qꝛ hʒ ſol vim duoꝝ ieſtcieie non tenetur: nec pars rei remanet penes eum: ideo eius teſtiũ: vt dic. Lin exercẽdis. aut qris de cõſuetudine:? di tdlmmndeſ non intereſt retinere inſtrumentum: ⁊ hec eſt veritas: et co ꝙ ꝓbat ſi in eo ſunt ſeptẽ teſtes deſcripti.⁊ hoc ſi q̃ris ene ſnt Nigdem in inſtrumento ſerui manumiſſi quicjd de ĩſtrumẽto. Si autẽ q̃ris de ipſo teſtõ nũcupatiuo /tüc Ftinn Ndicat glo. dic ꝙ aut eſt publica manu ſcriptũ / ⁊ ꝓbat etiã añ publi⸗ vgu Teſtatoꝛ ſicut res pꝛopꝛias cationẽ ⁊ in poſſeſſoꝛio ⁊ petitoꝛio.aut nõ eſt publica ma ſſ 66 Er ed um.ita: hr̃dis põt legare.h. d. nu ſeilgrir fune ut eſt byblic u r pba ierirceig Nsokatnen = . poſſeſſoꝛio:vt.l.publicati.S.de teſta.aut nõ eſt publicati f Antfie === Id eicommiſlum. RcFennet⸗ ⁊ tũc ꝓbat in poſſeſſoꝛio /⁊ nõ in petitoꝛio ſᷣm ea q̃ dixi in . = = E S = = teſtatoꝛ.h.d.i Quero an legatum ꝑ minus ſo⸗ l. edicto.S. de edic.diui adri tol.qð dic vt ibi.ſed ſi dicta ipſoꝝ teſtiũ eſſent publicata bene ꝓbarent atteſtationes 4“Jlemnem voluntatẽ poſſit reuocari: æ dicvt ĩ gl. . icarat i 4 J t quero quid ſi non mnutaun teſtm̃ teſtaron tale qd ales vt no. in. d. l. publicati.S. de le quipoͤipter ifra lil ejen ecit legatarius ꝙ ſi ſciuiſſe toꝛ reuocaſſet legatum. E E Pli iplet ĩfr rante Reſpondeo vt in . uliſt et M Oe amplius. Kar tuaictij denun digtlt , „„ . Fideicõmiſ⸗ cti / Pus icat᷑ illis quos eſt hneſinifi, £ fid bico mmiſlo . Eia ſeruo ⸗ Eaikz veriſimile teſtatoꝛé pdilexiſſe q apparet ex koennieD pꝛio ſine libertate relictum peti non poteſt nec diſpoſitione ipſius.h.d.¶ Ad euidentiã eſt ſciedũ ꝙ qᷣdã Thisenin 4 PEd ei pꝛetextu libertas. h. d. hꝛ/abeẽt in ̃a iudiciũ defuncti lege repᷣſentatũ ⁊ ſic hñt lit ituitu eni Op.· ꝙlibertas competat:vt.l.ex his.S.de teſta.mili. terã affirmatiuã/ tunc expone.i.ſolene.q̃ſi dicat ſi iudi⸗ pnntſif . So.vt glo.qꝛ ibi ſpeciale.Tu dic ꝙ non ſolum ibi ſeruo ciũ non eẽt ſolene nõ cogit᷑ adimplere.Alij habẽt litterã nonon , legauit:ſed etiã eum libertum appellauit. Item op.de. negatiuã.ſ.lege non repᷣſentatũ. Circa qð eſt ſciẽdum ꝙ nlnisn diuꝰ.ff. de manu.te.So.vt gl.qꝛ ibi ſpeciale ⁊ ẽ ratio qꝛ li qdam ſunt facta q licet hr̃s non faciat/tamen lex facit ⁊ legeti i Fr bertas data ĩ ĩiſtitutõe: videt᷑ ĩ legato repetita. repꝛeſentat factum heredis vt eſt cũ iubet ancillam ma⸗ 1gninmnni . 4 ſt to Vbi teſtamentũ nõ numitti: nam ſiheres non manumittit/lex manumittit: 4heritin⸗ . elkamento. vaiet non debentur 2 ideo cum lex repꝛeſentet factum heredis non punitur A legata niſi fuerint ab inteſtato repetita.h.d. heres qui non paruit. ar.l.ſi ea:j.ſi manci.ita fue.ali.vt Butrigarij Gcðda pars ſup Bexto libꝛo Codicis manu.i Itẽ eſt ſciẽdum ſᷣm iura autẽticoꝝ a tpᷣe amoni⸗ ad toꝛturã q̊ eum ita innuit glo.in.l.mr.in glo.pe.j. de ca bent tionis iudicis ſᷣm iura nouellarũ a tꝑe quo pꝛonũciatum lumniatoꝛibus ⁊ ibi expꝛeſſe Ang.per illã gloſ. quẽ refert urſ Inuẽtari eſt legatum pꝛeſtãdũ.¶ Modo q̃ro an qui non facit inuẽ ⁊ ſequitur Alex.in conci.xiiij.iniij.vol.incip.põderatis luſ um nõ ↄfi⸗ ta rium ꝑdat debitaã iur e nature/⁊ dic vt gloſ.q̃ videtur narratis ĩ themate lʒ Zꝛiũ teneat ipſe Ang. in. d. l. ſi quis ah ciẽs an ꝑ⸗ va iure veteri:ſed iure autẽticoꝛũ quomodo pꝛocedit cũ in grauiS.ſi quis moꝛiẽs. No.etiã ex dicto bal.hic re gar dat debi⸗ non inuẽtarium de ſuo pꝛopꝛio teneatur ſoluere: quid er us inculpatus hũs indiciũ innocẽtie ꝓ ſe tollit alia indi 6 ſucn tã iure na⸗ go pꝛoderit ꝙ deducat debitaʒ vna manu an alia de ſuo cia quibus ałs potuiſſet toꝛqri facit ꝙ no.ſingu. bar. in. l. nar He⸗ ture. ſoluat legata / niſi dicas ꝙ ab initio non tenuit grauamẽ ·S.· pe.ꝑ illum tex. ff. de re mili. ꝙ pꝛobatio bone vite fa⸗ iten in q̃rta:⁊ ſic non pᷣſtabuntur ar.l.ſi vniuerſa.S. de le.⁊ de me facit nec malefactoꝛ ex indicijs poſſit toꝛqri ſeqĩ bal. 1 riſi inoffi. teſt. l. ſtichu · S. repletionem: ⁊.l.qm ĩ poꝛibus. cum in..i.fl.j de pꝛoba.in fl.coł.⁊ ĩ.l.jꝓloca.⁊ in.l.ea quidãa.cir ſtnnle ſi.¶ Itẽ op. ꝙ ſubſtitutus non admittatur cum vulgaris ca añpe.col.. de accu.Ang.in. l. mil i.S. de qſtio. plene iac. E riſt ii ſubſtitutio expiret ꝑ aditioneʒ hr̃ditatis que hic fuit adi de bel.in.l.oiĩmodo.de inoffiteſta.Alexand. in dic.conci. ienu⸗ 1 ta/2 ſic mot geuaide ulger pup⸗ l. So. hic non ccclxxix. = 1 . Ran l e nit ex ſubſtitutione:ſed pꝛopter ſubſtitutionẽ ex diſpoſi⸗ egata ⁊ fideicõ⸗ w oni tione Itẽ op.ꝙ non attẽdatur oꝛdo:vt inſti.de leg · S· Mue V erb um. miſſa ſüt fctã ſino⸗ Mit anñ.So.oꝛdo nõ attenditur vt vitiet niſi ſit p̃flxus a lege nima. h. d. Vel pone pꝛo ſũmario legem.j.ff. de naze vt.l.pꝛolata.C. de ſen.cum ſi. Sʒ bñ attẽditur vt declaret leg. j. CAd euidentiam eſt ſciendum ꝙ hec. l. cſbn⸗ voluntatẽ defuncti / vt hic¶ Modo q̃ro an exhr̃datus ad differt a pᷣcedẽti in hoc qꝛ ſupꝛa fecit eqpationem inter le ino lxr mittatur cum ſit nominatus in teſtamento. Rñdeo nõ qꝛ gata inuicem / hic eqᷣpat legata fideicommiſ. . ſtelt non eſt nominatus ad bonum:ſi ad malum. Sʒ nunquid Ex tex.Cnolo quidã dicunt per hunc tex. ꝙ verbum Fidale in veniet ſaltim vt er̃neus: dic vt glo. Boio ſp ſcit fdesronupilfumn qð eſt aliumet nn ſeen ni Edn lin rẽ admitti:nã ſi teſtatoꝛ dicit nolo ꝙ ſis mihi hrs nõ NRrace Co mm unt d e legatis. facit fideicommiſſoꝛiã /ſed directã inſtitutioneʒ. Sʒ ſi di niſaj⸗ Kub 2 ica cit nolo ꝙ reſtituas /tunc facit fideicommiſſoꝛiam: ⁊ hec Meter. *O — ẽ veritas repꝛobata opi.ia de are. , ,B ogis, di⸗ . B mn h!h 1 Hodie exequata ſunt ¶ Op. ꝙ verba depcatiua non faciãt fldeicommiſ. yt.l. Fideicjo⸗ xvnulget W. L- oia legata/ legata? fi gñali capite. in pꝛin. ff. de vſufru leg. So. aut pr̃fami.loqͥ miſſum an deicõmiſſa ſũt ſinonima.h.d. tur di ſpoſitiue ⁊ ſemꝑ inducunt fideicommiſſum: qꝛ non faciatiᷣba ¶ Ex tex. cum eni] hic poteſt argui. refert ⁊c̃.vt.l.cum pr·S.donationis.ff.de le ij.⁊.l.non id⸗ depcatius ar.a minoꝛi ſicut põt teſtatoꝛ dare hy⸗ M Ppothecã de quo minus: ergo ⁊ lex de q̊ circo.S.de le aut loqᷣf᷑ adulatoꝛie/⁊ tũc aut loqᷣt᷑ nõ graua EE to ⁊ ĩducũt fideicõmiſſũ:aut cũ honoꝛato ⁊ nõ vt in ↄꝛio. A emagis. Item a pari ſic ſi potuerunt h̊ ¶ Modo op.ꝙ iurari non debeat:vt.l.que ſub conditiõe ([Pota EE Balie. l. ergo 7 iſta. . .. in pꝛin.ff.de condi.inſti.So.dicunt quidã ꝙ iuramentũ y ¶Si cĩ .¶ Mic arguit de expᷣſſa ad tacitã:nã ſi teſtõꝛ pöt non ſſtatur:ſ bñ expectatur conditio in iuramẽto inſer⸗ iſdem⸗ expᷣſſe dare hypothecaã: tacite põt:⁊ videt᷑ velle hic taci ta qð videtur õ.l.municipibus.ff.de condi.⁊ de.Circa qͥ⸗ iiytlac te dare vt ciꝰ volũtas meliꝰ iĩpleat᷑ Cũ em̃ nõ valeat ic rũ declarationem dic ꝙ aut teſtatoꝛ iniũgit legatario vt or: tun eſt tertia rõ:qꝛ qui in vno releuatur ĩ alio põt grauari:ſʒ iurct de pꝛeterito /vel pñti/⁊ tunc debet iurare nec remit⸗ depba. hrs releuatur in vno:qꝛ non tenetur ſoluere legata niſi a⸗ titur iuramẽtum / vt. d. l. municipibꝰ. aut imponit iuret ſhiue. liquid lucretur: ergo grauatur ĩ hoc vt hypothecata ſint de futuro:⁊ tunc olim debebat iurari hodie non:ſed expe declarati bona.¶ In oĩbus aũt.liſte vᷣſiculus legitur duobus mo⸗ ctatur conditio /vt.d.l.que ſub conditione.fallit in liber⸗ urlerne dis. VUnomodo ꝙ lʒ omnia bona ſint obligata legatario tate vbictiam de futuro iuratur non libertas differatur / rtürſo tñ non plus petet ꝑ eã quã peteret ꝑ perſonaleʒ. Alia lec. vt. l.ſi qͥs libertatẽ.ff.de ma.te.⁊ hec hñt locũ ꝓut referi⸗ ſeoff degt eſt ꝙ hypothecharia ad omnia bona detur:ſed in effectu mus ad iuramentũ legatarij/ vel fideicõmiſſarij: ſʒ ſi re⸗ litcercap non conſequit᷑ plus q; ſi ageret perſonali ⁊ hec eſt tutioꝛ. fers te ad iuramẽtũ teſtatoꝛis ſi iurat bñ valet iuramẽtũ/ llerleite Op. ꝙ inter legata ſit dria/vt ĩſti.de ob.q̃ ex q̃ſi ᷣc ·⁊ ſeruat᷑:ſi aũt teſtatoꝛ iubet iurare hr̃dẽ:tũc illð bñ pᷣſta Nlduucn fl. So.vt gl.vel dic ꝙ olim erat dr̃ia quãtum ad ius agẽ⸗ tur:⁊ non immutatur iure nouo vt.d l.S. quotiens. Itẽ R di vel exigendi:nã quidã rei vendicati.petebant quedã op.ꝙ non ſint exeq̃ta legata fideicommiſ nã non pot le⸗ WDWlR ꝑſonali.hodie ſunt exe quata quo ad ſpecieʒ actionis:vt gari poſt moꝛtem:ſed flideicommitti ſic/vt inſti. de leg · ſinime hic:non quo ad omnia. Itẽ op.ꝙ gña legatoꝛuʒ nõ ſint poſt moꝛtẽ.So.iure veteri erat dr̃ia in multis:iure nouo D l excq̃ta:vt.l.fctã in pꝛin.ff.ad trabel.So.vt glo.⁊ attende non.i¶ Item op.ꝙ etiã añ ·S poſt moꝛtem iure veteri ſint . gi qꝛ melius diceret ꝙ vniuerſalia legata trãſeunt ipᷣo iure exequata legata fideicommiſſ.vt.l.j.ff.de le.j.So. cõſide iee gñalia non que bonoꝛum appellatione legantur que itel⸗ ra q̃ttuoꝛ iura:nã eſt ius antiquiſſimũ/⁊ iſto iure erat dit en R ligãtur deducto ero alieno.¶ Itẽ op.ꝙ ſuꝑ rebus legatis feerentia inter legata⁊ fldeicommiſſa. Itẽ eſt media iuris ir non hẽat hypothecariã:nã cum ſit dominus rei:vt·jl. ꝓ pꝛudẽtia ſᷣʒ quã ſũt exeq̃ta:vt.l.j.ffde le.j. Itẽ fuit aliud uanne tte xi. vñ videtur ob.l.neq; ex pꝛetoꝛis ff. de re.iur. So.vt gl. ius nouum:ſᷣm quod erat differentia:vt.dS. poſt moꝛteʒ n el Et attẽde qꝛ dicebat ſtatum ꝙ in inſtrumẽto qð ponitur aliud eſt ius magis nouum pᷣm qð non eſt differentia vt etaliude in memoꝛialibꝰ debeat ſcribi ſuꝑ qͥ fuit ctũ.⁊ victio ſuꝰ hic.¶ Item op.ꝙ remanest hodie differẽtia:nã remanet Rkante denotat ipſã ſubſtãtiã ctus:⁊ idco pene ↄctꝰ non pigno in nomine:ergo in ſubſtãtia:vt.il.ſi idem.S.de codicillis. ſcuden⸗ ra debent ſcribi que ſunt acceſſoꝛia.ſic eſſet hic ſi pꝛopꝛie Sol. fateoꝛ ꝙ remanet differentia in nomine: ſed non in Eppecium exponeretur. Itẽ quero an eodem caſu detur hypothe ſubſtãtia/nec ob.ſi idem:qꝛ illa regula fallit in ſinonimis W caria ⁊ realis ⁊ perſonalis actio ⁊ dic vt gloſ.¶ Itẽ qro vt hic:⁊.l.teſtm̃.S.de teſtamẽtis.iſ¶ Itẽ op.ꝙ adhuc rema Chich an ſingularis fideicommiſſarius poſſit deducere quar⸗ nebt differentia: nam fideicommiſſarius pot hr̃dem com gnideſe tã ⁊ dic vt gloſ. pellere adire/legatarius non: vt.l.ſi quis omiſſa.ff. ſi qͥ föeilſi . Ad d iti 0 H abes regulã in hac.l.ꝙ pꝛo legatis cõ omi.cã te.⁊ ĩſti.ad.lł.fal.S·ex diuerſo. So.equiꝑatio flt le Nlegnri Actiones U.· petunt tres actiones: vt hic ⁊ alijs iuri⸗ gatoꝛum ⁊ fideicommiſſoꝛum ſingularium:vt hic/nonle ſtperent tres cõpe⸗= ribus vulgaribus.Amplia duobus modis pꝛedictã re: gatoꝛum ⁊ fideicommiſſoꝛum vniuerſalium vt in ↄꝛio. . cober tũt ꝓ lega gulã ⁊ limita.vij.modis: vt hic ꝑ moder.ij.⁊.iij.col. Ex ¶ Itẽ op.ꝙ legata non equiparatur etiã ſingularibus fl⸗ Legats Ncgibia tis. gl. huius.lł.teneas perpetuo menti qð vult bal.hic fi. col. deicommiſ.vt.l.cum vero .S. fi.ff.de fideicõ.li.So.eqᷣpa⸗ an eqpare (Auert qð alibinõ legit ia ſon may.hicvt refert ꝙ ſi teſtatoꝛ moꝛ rabantur legata fideicõ.ſingularibus:⁊ pecuniarijs: vt tur fidei⸗ Gendian) tifere vulneratus ab aliquo cum exculpauerit dicens ꝓ hic:non aũt eqͥparãtur fideicommiſ.non pecuniarijs: vt cõmiſſis. letudi non fuerit ab eo vulneratus:certe iſte non poteſt ex legi⸗ m contrario:ſic ergo remanet hodie triplex differentia ĩ⸗ Sdg timis indicijs per iudicem toꝛq̃ri:qꝛ hʒ indicium innocẽ ter legata ⁊ fideicommiſſa. Pꝛima eſt in nomine.Secun Mhöbern tie pꝛo ſe allegat.l.paulus·S.j.ff.de bonis liber.nũqᷓ; obli da inter legata ⁊ fideicommiſſa vniuerſalia.Tertia inter Lalſiet, uiſcaris:qꝛ vtile eſt ad euadẽdum aliquem a toꝛtura:eꝰ legata ⁊ fidicommiſſa non pecuniaria. Modo q̃ro queẽ netlen⸗ autem aſſertio ſeu inculpatio vulnerati etiã in extremis rõ ꝙ in fidecommiſſo vniuerſali non trãſit ſtatim domi⸗ mnhedle⸗ conſtituti ⁊ aſſerentis ꝙ fuit a titio let aliter vulneratꝰ ne nium. Rñdeo qꝛ ſi ſtatim in eum trãſiret hr̃s non reperi⸗ tnteh dum non pꝛobat õ inculpatum vt eſt tex.ſingu.in.l.ſi s treretur honoꝛatus in teſtõ:ergo non teneret grauamen re⸗ (Gg in graui.S.ſi quis moꝛiens.ff.ad ſil.ĩmo nec facit iudicii lictum ab eo:vt.l.ab eo.S.de fideicommiſ. Sʒ que eſt rõ Prſi Marns 1 Communia de legatis. uchhit in libertatibus qᷓ ſunt ſingularia fideicommiſſa ꝙ ſtatim non tranſit libertas.Rñdeo qꝛ in hoc vertitur hr̃dis vti litas:qꝛ ſi dũ nondũ eſt in moꝛa ancilla pareret partꝰ eẽt ſeruus hr̃dis:⁊ quicquid etiã ĩterim q̃reret. Scd in lega Fo. NXXII alienam hic ſciebat eẽ heredis: ſed ſubiacere reſtitutio⸗ ni ſᷣm dubium euentum: ⁊ ideo ei ſuccurritur in ſimplo. Item op.ſi eſt ſtipulatus:ergo dʒ poſſe agere ad duplũ wſnt is:⁊ quicquii . Scd in lega vt. o.l. ſi iĩ fũdũ j. de cuic. So. hic ẽ ſpeciale.¶ Modo qro . toban riel to ſingulari alicuius rei non eſt ſic: qꝛ ab adita hr̃ditate quid impoꝛtẽt illa verba qð alienum ẽẽ. Circa q eet· P ſtnihtir oẽs fructus rei pertinent da egaarig etenerut ei heres ſciendum ꝙ ẽlegatum purum/t in hoc non eſt dubiũ ꝙ Legatu ẽ anl ſt dare:⁊ideo ſua non intereſt ꝙ non trãſeat ab initio.Sed eſt res aliena.ſ.legatarij. J tem eſt legatum in diem certũ duplex pu dege m g ſiteſtatoz legat rem ſuꝗ ⁊ eada legata legatario an in ⁊ in hoc eſt opinio.nã quidã dicunt ꝙ trãſit ſtatim domi rũ vcʒ ⁊ ĩ togenk. Legãs rẽ ſcᷣm trãſibit.dic vt glo.Sʒ qᷣͥd ſi rẽ hr̃dis legat an dñiũ nium in continenti in legatarium. alij ʒ ꝑ.l.ſempꝛonius. diẽ certuʒ and idlan hr̃dis an trãſit in legatariũ:glo.ꝙ ſic/⁊ male:qꝛ in rebꝰ hr̃d vel al devſufru.le.Alij arguũt ſic ſic ſe hʒ obligatio ad actionẽ è dñiũ trãſe terius nũqᷓ; ipſo iuretraſit legatũ:ſʒ in rebꝰ teſtatoꝛis ſi ꝑſonalem:ita dominium ad realem:ſed ita eſt q i obliga atuiee st in lega⸗ vt hic ⁊.l.a titio.ff. de fur.i Itẽ quero q̃ actio de᷑ ꝓlega tione in diem añ diẽ naſcit᷑ actio ⁊ obligatio ſm nos: er⸗ ,niſttſifcifz tarium. to non in teſtõ ſed codicillis: Rñdeo vtilẽ ex teſtò. S8S8o ꝛ? in reali trãſit dominium:⁊ ſic hic. Sʒ impugnant vl hurolgnfe, Ad d iti 0 Adde ſᷣm Bal. ꝙ in vnitis ad inuicẽ di tramontani dicentes ꝙ hec non eſt bona argumentatio ſcenlin r . ogniꝰ trahit ad ſe minꝰ dignũ.Adde glo. qꝛ in obligatione in diem dato ꝙ naſceretur actio ⁊ obli döbatenning in. c. qð in dubijs.de conſecra.eccle. vel alta ⁊ glo.ĩ.c. de gatio añ diem tunc tranſfertur ex actio.⁊ ſic in effectu nõ tomn. ieiunio.lxxvj.di.⁊ tex.in.c.j.de conſecra.eccle.vel altae in pꝛodeſt.Sed ſi dominium tranſiret añ diem legatariꝰ lu nune ri vj. adde.l.hr̃ditas ·ff. de peti. hered.feli.diffuſe in rubꝛ.de craretur fructus ante diem cuʒ eſſet domimus ⁊ hr̃et effe⸗ Alum anit offi. dele. in.j.col. Ultimo no.in ft.tex.illud ad quod alle⸗ ctum ante tempus qð eſſet contra voluntatem defuncti ⁊ logſionhii gat᷑ iſta lex ꝙ leges non debẽt eſſe ĩipoſite verbis ſʒ rebꝰ ideo ante diem non tranſit dominium. ¶ Modo gloſop⸗ ſtintonge, ⁊ vltra concoꝛ.glo.adde tex.no.in.i.fi.S.devſu.⁊ in.c.cõ ponit ſimul de duabus legi.que non vadũt ad vnũ vallũ onmiſciinit miſſa · S·j.⁊ ibi per Jo.and.de elec.in.vj.glo.ad declara⸗ ⁊ ideo ſeparatim op.de qualibet:⁊ pꝛimo op ꝙ teneat ali n tionẽ tex. dicit ꝙ verba directa dicuntur altero de tribus enatio /vt. l.marcellus q̃ res.ff. ad trebeł.So.ipi fideicõ⸗ tfideiconni⸗ modis.dic melius vt per bar.⁊ alios hic in.l.centurio.ff. miſſ arius noluit res alienatas reuocare:⁊ tñ ſatis poteſt 30 lt gin de vulg. ⁊ pup.dicvt ꝑ iaſo.in.l.qm̃ indignum.S.de teſta. dici ꝙ alienatio non teneat in effectu cum hr̃di.imputent᷑ ommiſunt . res alienate in q̃rta.¶ Itẽ opꝑ. ꝙ teneat alienatio ⁊ res ali deleiitli . J d uobus Abiplures diſcrepant in enate non reſtituãtur: vt.l.ſi hrs inſtitutꝰ.S.ſi hr̃s.ff. ad N 9 eligendo ſoꝛte dirimitur: trebeł.So.illa lex non pꝛohibet quo minus fideicommiſ tantloftnie mnoand ke lcneſtbe ec tariii h. d. „ ſario ꝑ hr̃dem nil operatur ĩ rebus alienatis ꝑ hrĩdem cũ Nidicing ¶ Hota ꝙ res dirimit᷑ ſoꝛte ſic ⁊ als ĩ.l.in tribꝰ. ff.ð iul. non habeat eas. aut ergo hr̃s non alienauit vltra q̃rtã et cic Einen Op.qꝙ iudiciũ ſoꝛtis non ſit aſſumendũ: qꝛ ĩpꝛobatũ: nõ reuocatur alienatio/nec ꝑ hr̃des nec per fideicommiſ W vt jde male.⁊ mathe.per totũ:⁊ qꝛ pꝛobatiões debẽt fle⸗ ſarium /aut alienauit vltra qrtã/⁊ tunc illud quod ẽvltra congledelt ri. vt.l. actoꝛ. S. de pꝛoba.So.aut dubiũ contingit ſuꝑ fa-⸗ quartã alienatum non poteſt reſtitui ꝑ hr̃dem cũ non ha inligtlenmn cto:⁊ tunc non dirimitur ſoꝛte/ſed ꝓbatur: vt.l.actoꝛ.ↄ. bet vt in ↄꝛio:ſed fideicommiſſarius ſine aliqua reſtitu⸗ betiunneſan de ꝓba.⁊.l.qui accuſare.de eden.aut non eſt q̃ſtio ĩ facto. tione poteſt illud vendicare ab emptoꝛe. Itẽ poteſt age⸗ Aurimponter ß in iure: ⁊ tũc aut lex illã incertitudinẽ declarat ⁊ ſtatu re õ hr̃ditatem qꝛ deterioꝛauit hr̃ditatem.¶ Itẽ op.ꝙ he ihogienonfln declarationi legis:vt.l.ſi plures.⁊.l.maioꝛẽ.ff.de pactis. res poſſit ſeruum manumittere:vt.l.quidã.G. ſi quis fili⸗ tione filtnt Aut lex nõ declarat:⁊ tũc aut diſcoꝛdãt in piudiciũ alio um.ffad tre.So.vt glo.x ſecunda ſo.eſt vᷣa ð quãẽ op.de lbernus dfn rũ:⁊ tũc ſoꝛte nũqᷓ; dirimũt in piudiciũ tertij: vt.l.ſi plu⸗ l.ſeruum.ff.de manumiſ.cum ſi.So.vt gloſ.opoꝛtet ergo bitlocl ut res.ff.de admi.tu.⁊ inſti.de ſatiſda.tu.S.ſi aũt.aut diſcoꝛ me dicere ꝙ.ll.q̃ concedũt ꝙ interim ſeruus poſſit manu⸗ Ncömtſanifit dãt circa ꝓpꝛiũ pᷣiudiciũ:tũc aut diſcoꝛdãt ſuꝑ leui:tunc mitti ſint coꝛrecte:⁊ ſic ſpãle in libertate cum alie res in⸗ biͦ valctumn iudex ſe ĩterponit ⁊ eos excludit/nec res dirimitur ſoꝛte: terim poſſint alienari:⁊ hoc ideo qꝛ libertas eſt irrcuoca gerücllön vt. l.huiuſmodi ·S. flff. de leg. j. Aut ſuper graui ⁊ tũc aut bilis / vel opoꝛtet me dicere ꝙ cum hr̃s ſit interim domi⸗ gpotiens diſcrepãt concurrẽdo ad idẽ ⁊ tunc ĩpediunt ſe cõcurſu: nus qñ eſt ſub conditione grauatus poſſit libertatem cõ mil nä nong, nec res dirimitur ſoꝛte:vt.l.quotiẽs.ff.de vſufruc.⁊.l.ij. ferre. Iteʒ op.ꝙ teneat alienatio:vt.l.is cui.S.fi.ff.q;ad icſxt inſti de⸗ G.fl.qui.mo.vſufruc.admi.aut diſcrepãt concurrẽdo ad modum ſerui.admi.cum ſi. So.vt glo.qꝛ vere interim te inmultis iune diuerſa:⁊ tunc res dirimit᷑ ſoꝛtevt hic:⁊.l.in tribꝰ.ff.de iu nuit.ſed fingitur non tenuiſſe.¶ Item q̃ro qũo datur rei Aem inenun di.¶ Itẽ op.ꝙ ſerui debeãt iuſto pꝛecio extimari.vt.l.fl. vendicatio fideicommiſſario reſtitutione ſibi non facta fdeleſ Legatuʒ de condi. inſerti. So. hic eſt ſpale. ¶ Itẽ op. ꝙ ſi moꝛia⸗ vic vt glo. „. . ii iſtoim an vitigk tur qui debuit eligere vitiet᷑ legatũ ⁊ ſilegatariꝰ dʒ elige. S E g q ue AQuidam ꝑ hanc aut᷑. dicunt ꝙ Pictnn ſi moꝛiat᷑ re poſſit eligere melioꝛem:vnde videt᷑ ob.l. fl. S. de cõtra⸗ . filiꝰ nõ poteſt habere duas qr⸗ delej Yita ule q debu hen. ẽp. z. l. ij.ff. de op.le. So.vt gl. ꝙ aliud eſt in venditio Ias qð hodieẽ determinatũ ꝑ.c.ſi pr. ex ·rte te⸗ Adyt it cligere. ne ⁊ aliud eſt in hoc legato quod nil eſt. Tu dic ꝙ aut per Eſtamentis vbi appꝛobatur illa opi. an ſit graua on ek diftmn moꝛtem tertij cui erat commiſſum arbitrium remouetur tus pure an ſub conditione ⁊ opi. domini mar. ibi repꝛo⸗ dffrfütunun id quod erat ſubſtantiale eius quod agitur vt in vẽditio batur. ¶ Item dicunt per hanc autenticãâ hodie ab inirio denztin ne pꝛecium: ⁊ tunc moꝛtuo eo qui debet eligere vitiatur nõ valere alienatio rei que ſubiacet reſtitutioni: ſed olim nnonnineh quod agitur.vt.l.j.S.de contrahend.emptio.⁊.l.titio.ccir valebat.Sed in euẽtum cõditiõis fingebatur retto nul⸗ . lafaltnſten vbi tertius qᷣ debat eligere non eligit deuol⸗ * E&Xα&Uitur electio ad legatariũ. h. d. ca pꝛincipium.ſff.de legat.ij.Aut eo amoto nõ deficit ſub ſarius vẽdicet res:ſʒ dicit ꝙ reſtitutio facta fideicommiſ la/⁊ hoc dicũt ꝑ tex.iſtum qui dicit ꝙ pꝛohibetur aliena⸗ ſeicpgilan⸗ ſtantiale ſed accidentale ⁊ tunc non vitiatur: vt.l.penul⸗ tio:ergo eſt ↄ.l.⁊ ſic ab mnitio non vatet: vt. l. non dubium. uopotkfinee ti.S. de inſtitutio.⁊ ſubſtitutio.⁊.l.cum pater· S.penult.ff. S.de leg.ſed certe in coꝛpoꝛe non cſt pum pꝛohibetur lʒ Kas nlaki de legat.ij. Hic videtur hoc fallere ne ſine culpa teſtato: pyꝛ.hic poſuerit:⁊ aut᷑.ſolum voluit cxcipere duos caſus a iri ſott ris pereat legatum cum non ſit quid ſibi poſſit imputari: lege codicis/in quibus valet alienatio. ¶ Wodo q̃ro an Quarte Soanſon ⁊ ideo lex ſupplet eius voluntatem:vt.l.ij.ff. ð op.le. el due quarte deducãtur ꝑ flliũ.Canoniſte dicunt ꝙ aur qͥs due an unntß dic ꝙ ibi a pꝛincipio fuit n electio legatal picnon. inlirurns pure eſt — bure r zunic cum deductio ſ pñt ean. eſatin Querit glo.an quando ſunt plures qui habent ius eli⸗ at ᷣm idem tempus non deducitur niſi vna / aut grauatꝰ ci ꝑ filium güiſtten, EC an ans Declerarur ul wabegeviue iur qᷓ; alij gl. ſub conditione/⁊ tunc duas deducit:ita eſt caſus in. d. c. leliſ , ꝙ ſic.tu dic contra:quia hec lex loquitur indiſtincte. ſi pr̃.⁊ ita ſeruatur per totum mundum.ſſʒ dominus mar. henn ¶ Sed quia. ¶ Si legatum eſt pure vel in diem certum hoc impugnabat p.l.iſtã: nã hic non deducit niſi vnã q̃r⸗ ſnolhenn pꝛohibetur alienatio ⁊ manumiſſio ⁊ ipſo iure non tenet. ta/t tunc fuit inſtitutus pure /⁊ grauatus ſub cõditione. nhirni t Sed ſi eſt relictum ſub conditione vel die ĩcerta interim iatcre⸗ dicebat ipſe/aut vult deducere añ euentum cõ Einnnn tenet alienatio:ſed adueniente conditione vel die fingi⸗ itionis:⁊ non põt qꝛ ſibijpſi deducetur/aut in euentum r luſin 4 tur nec alienata /⁊ ab ẽptoꝛe aduocatur pꝛeſcriptiõe nõ conditionis/⁊ tunc cum modo ſint eodẽ temꝑoꝛe due de ddn obſtante. h. d. eAucẽde /id eo non p̃t deduci niſi vna/⁊ ideo ipe pꝑ hac.l.. jtriſtkin ¶Op.ꝙ ẽptoꝛ non poſſit agere de euictione cum ſit ſci⸗ p..ł.fr̃ a fre.dicebat /aut ſil ius eſt inſtitutus pure:⁊ tũc nõ irnbisſn 1 ens.vt.il.ſi fundum ſciensj.de euictioni.Solu.hic eſt ſti curo ſit grauatus pure an ſub cõditione:qꝛ vnã tm̃ quar pulatus ibi non: ſed certe hec lex loquitur ſiue ſit ſti⸗ pulatus ſiue non. Et idco dic ꝙ in contrario ſciebat tã deducit:vt hic/⁊.d.l.fr a fre:aut eſt inſtitutus ſub con ditione/⁊ rogatus ſub conditione/⁊ tũc cum interim ni⸗ Butrigarij Bcda pars ſup Bexto libꝛo Codicis. hil habeat detrahit debitam iure nature⁊ ĩ euentum con ditionis detrahet tabellianicã: ⁊ hec opinio eſt multũ eq̃ ſʒ pꝛima tenetur cõiter lʒ male pꝛobetur iure:nec ob.ver⸗ ba domini mar.ꝙ ſi fllius eſt inſtitutꝰ pure ⁊ grauatꝰ pu⸗ re ipſe ſibi non detrahit /ſed lex ſeparat poꝛtionem debi: tꝗ cum iure nature ab alijs bonis ſtatim ⁊ ĩ conditionis euẽtum detrahit ipſe aliã:hinc ẽ ꝙ quotidie dum volunt alienare aſſignãt ſibi debitã iure nature in vna re:⁊ illam alienat ĩterim. Sʒ nunquid ⁊ trebellianicã poterit aliena re interim:certe hec lex non expꝛimit niſi de debita iure nature: ⁊ ideo multi tenẽt ꝙ nullo caſu poſſit deduci niſi vna q̃rta:ſʒ de conſuetudine tenetur qð dixi. Modo po ne ꝙ hr̃s alienauit rẽ ſubiacentẽ reſtitutioni an in euẽtuʒ conditionis cum reſcindatur vẽditio an poterit emptoꝛ conueniri petitiõe hr̃ditatis q̃ſi ſine ti.poſſideat: commu niter tenetur ꝙ non:nã durat titulus ⁊ ex eo agitur:vt.S. e.l.fi · Scemptoꝛ.⁊ lʒ alicenatio non teneat:tñ ti.tenet ſicut cum rem alienã vendo:nõ tenet alienatio:ſʒ ti.ſic.Alij di cunt ꝙ põt conueniri peti heredi.qꝛ fingitur venditio re tro feta non fuiſſe⸗ laeo videtur erdefere ohibiti P; 9 abes ex pꝛima parte reguls pꝛohibiti Alienari Ad D itio uã ꝙ res ſibirera reſtitutioni itellige ti. an poſſint de leg.vel fideicom.pticularis vł vniuerſalis/puta vel ĩ res ſubie⸗ diẽ vel ſub condi.vł in quibus hʒ ſubſtitutionẽ vulgarezʒ cte reſtitu vel fidcicõ:alienari non poſſunt:vt hic ⁊.l.marcellus·S. tioni. res que.ff. ad trebeł.⁊.l.iijS pe.⁊ fi.ꝑ bar.S.eo.ti.Limua iſta autẽticã pluribus limita.vt hic ꝑ moder.ij.⁊.iij.coł. Adde fin aliter ⁊ no.dilig.ex hoc tex.ſᷣm Saly.in.ij not. bo. argu.ꝙ qñ ſtatutum repellit filias feminas a ſucceſſio ne ⁊ madat eas dotari arbitrio pꝛopiquoꝝ qð ꝓpinqͥ nõ poſſunt arbitrari minus legitima: ſʒ plus ̃ m ſtatum ⁊ q̃⸗ litatẽ ꝑſone tex.eſt hic no.⁊ in coꝛpoꝛe vnde ſumitur.ſiłyr dicit fulg.ex h̊ tex.colligi vnũ pᷣcipue no.dig ꝙ pr̃ cogit᷑ dare magnã dotẽ filie niſi ercludat legitima. Adde ang. ↄci.xxxj.ĩcipi.do.grego.bal.ĩ ↄci.ixcip.pũctꝰtalis eſt Anto.plures liberos hñs ⁊c̃.⁊ do.Alexã oci.lxix ĩcipiẽ. ſuppᷣmo dubio quo queritur an dicta aſſig.⁊ in ↄci.clin⸗ cip.viſis ac diligenter animaduerſis in.iij.col.⁊ in cõci. ccccclxvj.incip.viſo ſtatuto.ſub rubꝛica qualiter mulier. ⁊ hoc modo declaratur in ſpẽ illud ꝙ dicit bar.ĩ.l.ſi fllie. per illum tex.ff.de leg.iij.⁊ in.l.quero.ff.de iure do. Ang. in.S:quobꝛem in aut᷑.de reſti.⁊ ea que parit. De falla caula adiecta legato. Erb⸗ Falſa cauſa non hʒʒ vicia VAAnaliter pꝛoferatur. h.d. . SE .Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ ali N Jan teſtatoz expꝛimit falſam cãm:⁊ tũc VE&αnon vitiatur legatum niſi erat als nõ relicturus:vt inſti. de leg· S. longe ms REANANNegiS. 7.l. cum tale. S. falſaʒ. ff. de condi. T de.aliqñ teſtatoꝛ loquitur demonſtratiue:⁊ tũc falſa de monſtratio nonvitiat legatum:aliqñ teſtatoꝛ loquitur cõ ditionaliter:⁊ tunc deficiente conditione deficit legatuʒ Igem in modo quãtũ ad effectũ:vt.l.j·.j·ti. j. Verba e⸗ . Mota ꝙ hec verba non pꝛobãt ſolutionem:ſ. inducũt nũciatiua animũ liberãdi:vt.l.luciꝰ.in:S.quiſquis.ff.de le.ij.⁊ ideo i vltia vo⸗ non petet ſolutum/ſed vt legatum/⁊ ideo patitur falcidi lũtate pᷣn⸗ am. ⁊ ẽ ↄ eos qui dicunt ꝙ ſi teſtatoꝛ confitetur in vlti⸗ cipałr ꝓ= mna ſe mihi debere coꝛã pluribus teſtibus ⁊ poſtea mutet pr ſe emiſ⸗ voluntatẽ ꝙ nihilominus debet qð confeſſus eſt qð fal⸗ ſa qͥd ope⸗ ſum eſt/quia talia verba non faciunt debitumyt hic:ſed renł. legatum qð ẽ mirabile:vt.l.cum pꝛoponatis.S.de codi⸗ cillis. a.l.j.de teſt.⁊.l.clari.de fldeicõ. B ¶ Vodo op.ꝙ hec vᷣba ſtatim non ßiudicẽt ſz demum pooſt. xxx. dies. vt. l. in ctibus.S. ſuꝑ ceteris.S.de non nu. pec.So.aliud in gctibus in quibus quis non hʒ animuʒ liberalem ar.l.cum de ĩdebito.ff.de pꝛobat.⁊ ideo ſtatim non ſibi pᷣiudicat/aliud in vltimavoluntate:vt hic in qus quis eſt liberalis:qꝛ legatum appellatur donatio:vt.i..le gatum invltima qrta.ff.de le.j.⁊ datur regulariter pᷣcedẽ tibus meritis:vt.il.nec adiecit.ff.pꝛo ſocio.⁊ hoc pꝛobat.il j.de pecu.eius quili.me.i¶ Itẽ op.ꝙ erroꝛẽ nõ debeat he res pꝛobare:ſed legatarius ſciam:vt.l.titia.S·gayus.ff.ð lrc.ij. Solu. gloſ.voluit hoc dicere licet male expꝛimat ꝙ re legatum niſi conditio⸗ in.l.cõtraria verba teſtatoꝛis nõ impoꝛtabãt illã mẽtem quã legatarius aſſerebat: ⁊ ideo dʒ legatariꝰ ꝓbare hoc impoꝛtare ⁊ ideo pꝛobat heres.¶ Itẽ op/ ꝙ hec verba nil operentur: vt.l.ex his..de teſta.mili.Sol.ibi ſunt verba enunciatiua / hic diſpoſitiua. WDð Aliquãdo teſtatoꝛ legat in ᷣm Tiam. iona klego qð debewe⸗ tüc klet legatũ ſi q;titas expꝛimatur ałs nõ. aliqñ R vtit vbo ſecude ꝑſone vt lego/qꝛ debes ⁊ tũc videt᷑ liberationẽ legare:⁊ ſi nil debes nil ẽ legatũ.aliqñ vtitur vᷣbo tertie ꝑſone:qꝛ dicit lego qð talis debet:⁊ tũc videt᷑ actionẽ legare ad debitũ:a ideo ſi nil debet nullum eſt legatum. hoc dicit cum lege ſequẽti.⁊ cum gloſis. ¶ Op.ꝙ hec verba ſiue quãtitas expꝛimatur ſiue nõ nil operẽtur:vt.l.ſi ſit legatũ ·S.ſi mihi.ff.de leg.j.Sol.aliqñ teſtatoꝛ loqᷣtur in pꝛima ꝑſona lego qð debeo/x tunc aut non expꝛimit quãtitatem/⁊ tunc dictio que delata ad in-⸗ Demõſira certum coꝛpus facit conditionẽ:vt.l.nuper.ff. de leg.iij.⁊ tio falſa defectus cõditionis viciat legatũ.Si autẽ expꝛimit᷑ qti an ꝑimat tas hec dictio que facit demonſtrationẽ ⁊ debetur lega⸗ legatum. tum.Aut vtitur vᷣbo ſecũde ꝑſone vlł tertie vt lego quod debes vel qð debet talis ⁊ tũc nõ curo ſiue expᷣmat quã⸗ titatem ſiue nõ:qꝛ aut tu debes vel ille debet ⁊ tenet lega tum ałs non:vt in ↄtrario.¶ Ad.l.⁊ ſi non deſignataop. ꝙ hic dicitur ꝙ ſi pꝛobet pecuniã numeratã:habet lega⸗ tum:hoc non videtur bene dictũ:qꝛ ſi pꝛobat᷑ datũ peti⸗ tur vt debitũ:ergo inutile eſt legatũ. Reſpõdeo aut exp⸗ mitur q;titas/⁊ tunc cõmodũ legati ⁊ tota ſũma expᷣſſa/⸗ ⁊ ideo tota patitur falcid iã.Aut nõ expꝛeſſit q;titatem:⁊ tunc dʒ mulier ꝓbare q;titatẽ ⁊ põt habere cõmodũ rep⸗ ſentationis ⁊ in eo patitur falcidiã non in dote. Sed an in ſumptibꝰ habeat cõmodũ:vt ſi facti ſunt in dote ipſaʒ non minust: Reſpõdco oĩibus reiectis: aut teſtatoꝛ vti⸗ tur verbo pᷣſentis tẽpoꝛis.ſ.lego dotem /⁊ tunc ſumptus facti in dote ipam minuũt.Aut vtitur vbo pᷣteriti tꝑis.i. lego que dedit in dotem debet᷑ dos / nec minuitur ꝓpter ſumptus:vt.l.meuio·S.auie.ff.de leg.ij.⁊.l.eum qui·S.ſi mulier.de iureiur.licet aliter dicat glo.⁊ male.¶ Atẽ op. wetis ſi q;titas expꝛimatur nõ valet legatũ / ſi nulla dos fuit data.vt.l.j.S.ſed ⁊ ſi dotem.ff. de dote pꝛelega. Sol. vt glo.¶ Itẽ op.ad idẽ ꝙ etiã ſi q;titas expꝛimat᷑ non va leat legatũ:vñ videtur ob.l.virilis:.: ſi qͥs vxoꝛi.⁊.l.is qͥ in ptate.S.· ei qui.ff.de le.pᷣſtan.Solu.vt glo.qꝛ ibilegata debent᷑ ſpali iure:⁊ ideo falſa cã ibi hʒvitiare legatũ /hic cõi iure. Collige ergoꝙ aut dictio qs vel qͥ adijcit᷑ cũ ⸗ Quisyłj bo futuri tꝑis/⁊ tunc facit cõditionẽ:vt.l.ſtichum q meꝰ dictiones erit. ff. de le.j. Aut adijcitur vᷣbo pᷣſentis tꝑis vel pteriti / qd opert ⁊ tunc aut fit relatio ad incertũ coꝛpus ⁊ facit ↄditionẽ. aut fit relatio ad certũ/⁊ tunc facit demõſtrationẽ qͥ falſa regulariter nõ vitiat legatũ. Fallit in caſibꝰ.pꝛimꝰ eſt ec fit ad coꝛpus relatio qð non videt᷑ eſſe in rerũ natura:vt dicto.S.ſed ⁊ ſi dotẽ.ſecũdus eſt qñ q;titas nõ expꝛimit᷑⸗ ⁊⁊ nihil eſt in dote datũ vt hic.Itẽ fallit qñ legata iure ſin gulari debebant/⁊ non cõi:vt qꝛ teſtm̃ fuit ruptũ ꝑbono rum poſ.õ ta.que petita fuerat. vñ legata ſingulari iure debebant᷑ qbuſdã ꝑſonis:nõ tñ debẽt᷑ falſa legata.iq̃ pᷣte xtu falſe cauſe relinquũt᷑: vt dic.l.virilis.⁊.l.is qͥ ĩ ptate. X 7 dotem Falſa cauſa nõ vitiat legatũ/ ☚n 1Eeniſi pꝛobetur erroꝛe pꝛolata. hoc dicit Jaco. But. èM E kert Falſa demõſtratio legatũ non vi⸗ VEH„Hiat vbi certa quãtitas expꝛimuur 2 vel habetur relatio ad certum alłs ſecus.hoc KaAMA dicit Jaco. Buk. Nlegatig. Vocns a cont in effectu: ſed differt quo ad pꝛineipi⸗ um. hoc dicdirt. . „CSOp. ꝙ modus ⁊ cõditio non eqpa⸗ Coõditiot frent᷑:qꝛ relictũ ſub cõditione ante ↄdi modus eq tionẽ nõ petit᷑:relictũ ſub modo petit᷑ parãtur. ſtatim pᷣſtita cautione: vt.l.liberto·S. lucius ·ff. de an le. Sol. ſũmariũ tollit Sꝛiũ. qꝛ eqpafant᷑ in cffectu: nã ſicut ſi deficit cõditio legatariꝰ nõ hʒ lega⸗ tum:ita ⁊ ſi deficiat modus.ſed q;tum ad pꝛincipiũ diffe runt:qꝛ vnum pᷣſtatur anteq; aliud vt diri. o⸗ uln dn Ellest Nal Nibribu cauſiss rleline lgrani⸗ lunaut⸗ giagnont ſſdenhen eratot. 1 giparte/ ophicdie umrp⸗ ſoneytl Cne vl ſi . (M gerisv conditio 2 ti E raklocu i ſctern. l luredeli⸗ uuleoori nulier den pblier dee andotis⸗ Urmplur. deceſſeg Uturin ſin Kicefnt ſgnovnin Moſolof 1lliſeru rüſinn⸗ hichzbet B F tcbitſli X his Olim relicta ſub modo non debebã LOp. ſic i 197.f. i 4 Aari⸗ Rinrn /HE 1) . tur vt poſſint peti ? exigi: æ⁊ datux cæ&t:af ſi vnus ſolus edificet oẽs non ediſicãt: ergo nõ ad gheen ehe —☛1a t1àορ cceptio. b. d. (Diuide in duas ꝑtes: : impletur conditio: ergo etiã vnus totum cdificat. Sol. Solbi⸗ tni Ra. Win pꝛima loquit᷑ de actione danda pꝛo relictis hic nullus dʒ reduci ad impoſſibile / ⁊ ideo iſta plurali⸗ lmt ſub modo.ſcdðo de exceptione.Scðᷣa ꝑs incipit ibiſi o. tas reſoluitur in ſingulare:⁊ videtur cuilibet relicta pars ſatcrlent⸗ ¶Op. ſic.hec lex videt᷑ velle hoc nouũ inducere ꝙ lega⸗ legati ſi demuʒ cdificet.ſ Item op.ꝙ ſufficiat heredẽ im öceite tum ſubmodo debeat᷑ certe videt᷑ ꝙ etiã olim debebat: plcre ꝓ ꝑte:vt.l.ſi qs legatu · S. fi.ff. de condi.⁊ de. So.ibi nd ottſen vt. l.legatarius.ff. de le.iij.⁊.l.imꝑatoꝛ in pꝛinci.de le. ij. conditio eſt diuidua hic indiuidua. ¶ Ite op. etia ſi ſit leg⸗ heni Sol. aut relinquit᷑ alicui vt miniſtro vt eadẽ pꝛeſtet tiio diuidua non ſufficiat ꝓ ꝑte adimpleri: vt.l.cui fũdꝰ.ff. de dche, ⁊ diſtribuat ⁊ tunc non hʒ actionẽ niſi ſit executoꝛ ad pi⸗ cõdi.⁊ de. So.ibi ↄditio fuit appoſita vni tm:⁊ ideo quã WWE as cauſas: vt l.alio.ff. de ali.le.⁊.l.ſi quis titio.de leg.ij. tũcũq; diuidua dʒ iĩ totũ adipleri:ſecꝰ ſi pluribꝰ ⁊ ẽ diui⸗ 4 loenen Aut relinquit alicui decem vt det fundũ titio/⁊ tunc aut dua:vt.d.l.ſi qͥs legatũ.i¶ Itẽ op.ꝙ ſufficiat vnũ adimple oſinldernn legatarius agnouu ⁊ hʒ legatũ de decẽ ⁊ tenet᷑ dare fun-⸗ re ꝓ oĩbus:vt.l.ſi ita fuerit.ff.de ma.te.So.hic cõditio ẽ W dum.aut agnouit:ſed nõ hʒ ⁊ tenetur actionẽ cedere.aut reiterabilis ibi ẽ irreiterabilis.¶ Collige ergo ꝙ aut ap⸗ Pinangrſenin nõ agnouit nec hʒ ſed repudiat:⁊ tunc datur actio cõtra ponit᷑ coditio vni:⁊ tũc ſiue ſit indiuidua ſiue nõ/nõ ſuffi fdeletigt hr̃dem penes quẽ cum onere remãſit legatũ·vt dic.l.im⸗ cit ꝓ ꝑte implere vt.l.cui fũdũ.ff.de cõdi.⁊x de.aut apponi ödedene peratoꝛ. Aut relinqtur alicui ſimplicit ſub modo vt det tur pluribꝰ: ⁊ tũc aut qro an qutũ adimplẽtẽ ſufficiat ad foqnedirn tali partẽ/⁊olim nõ poterat peti:hodie ſic vt hic.¶¶ Item implere ꝓ ꝑte. Rñdeo aut cõditio ẽ idiuidua nõ ſufficit nnberfint op.hic dicit ſiue ad conditionẽ reſpiciat ⁊ videt᷑ male di vt hic /ſi diuidua ſic: vt l.ſi quis legatũ · S. fiff.ð ↄdi.⁊ de. Datientti ctum: qꝛ pꝛo legato cõditionali nõ datur actio ante codi aut qris an ſufficiat vnũ ſolum ipleri in totũ quãtum ad konitdermnt, tionẽ: vt. l. cedere di fr. de vbo.ſigni.So.ſub.ad cõditi⸗ hoc vt pꝛoſit alijs:⁊ tũc dic ꝙ aut cõditio erat reiterabi⸗ lrtennn onẽ. vł ſub. admodũ ⁊ poſtea expòe ſiue admodũ.ſ.tene lis/x nõ pꝛodeſt alijs vt hic:aut erat irreiterabilis:⁊ tũc foſive erzing tur. ¶ Wodo quero quid ſi lego decẽ. ſi capitoliũ aſcen⸗ ſic: vt.l.ſi ita fuerit.ff. de ma.te. ledebettinte deris ⁊ vt des titio quinq;:certevalct/⁊ expectat᷑ euentꝰ ☚ G m 4 U id am Juſſus eſſe liber ſi ſinnnigt cond tonis. L 4 . ꝑ hr̃dẽ ſiu aſum ſiue Pe⸗ mi kornhoche gti⸗ah S E v ſop⸗ tur eꝑ c ue per alium cui dare ene . De cO nd itio nib us inler⸗ — D oebur nltchur hertt⸗ lʒ Vliauo caſu tenes R * S& poſt libertatem dare aliquo . O. enadnn tis * Eb. Mubꝛica. ¶ ¶qOp. iſte nõ liberetur ꝑ interitum cuʒ ſit debitoꝛ quã tpreſtch iſ or Bm teſtatoꝛ em Hec cõ tuatis:vt.l.incẽdiũ.s.ſi cer.pe. So.hic nõ liberatur ꝑ ca⸗ Rbere UAEUL. dito ſi ſum: ſed erit liber 2 poſtea dabit: ſed certe immo vt dediſ ndo c⸗ 3 (deceſſerit ſine liberis falſificatur vno ſe videtur vñ dicebat dominus mar.ꝙ aut conſideras id aiſmntt 1 ſolo libero exiſtente. hoc dicit. að ẽ ĩ obligatione⁊ non liberatur ꝑ interitum: aut coſide nen Queroqᷓ eſt ratio dubitãdi: Rñdeo ras id qð eſt in conditione ⁊ ſic.¶ Item op.ꝙ ſi impeditꝰ W Paꝛ tex. dicit de liber in plurali: ⁊ ideo fuerit ſemel pꝛeſtare amplius pꝛeſtare non teneatur: vt.l. kem khnkinn plures videbãt᷑ reqri. Pꝛet᷑ea nepos ſipeculia.ff. de ſta.li.So.illud eſtñ verum qð ꝑ caſum im⸗ ur pboßtetig Locutio : De Koõdi ĩſer. De pſur. ald Crebel. Fo. XNXIII. ¶ Op.ſic iſta conditio eſt adiecta pluribꝰ.ſ.ſi oẽs ediſt⸗ d RarneIENR AO videbat᷑᷑ ð familia:ſj rõ ẽ qꝛ hic plu pedus nullo mõ liberat᷑ a pᷣſtãdis: qꝛ illð qð dare dʒ ẽ in necmiuun pluralis ra locutio nõ reqrit plura:nã dato ꝙ hec ↄditio nõ fuiſ⸗ cõditiõe nõ in obligatiõe/⁊ ideo nũq; ĩteritu liberat᷑ ⁊ ex gitlange nöſemnp ſet expſſa: intelligebat tñ a lege:vt.l.cũ antiqoꝛibꝰ.ff. de hoc inſurgũt tria mirabilia. ꝛimũ ꝙ cõditiõe nõ ĩpleta oemndeſi reqrit plu iure deli.⁊ tñ ꝑ vnũ ex liberis excludebat᷑ ſubſtitutꝰ ergo coõſeqᷣtur libertatẽ. Scõm ꝙ de caſu foꝛtuito tenet᷑ ᷣuꝰ:lʒ legrtä/innon ra. multofoꝛtiꝰ qñ fuit expſſa.¶ Sed qᷣd ſi ſtatutũ dicit ꝙ ſi nulla culpa vel moꝛa eiꝰ caſũ pᷣceſſerit. Tertiũ ꝙ factꝰ li⸗ edoteßen mulier deceſſerit ſine liberis vir lucret᷑ dimidiã dotis/ ber de añ geſto tenet᷑:⁊ hoc ideo qꝛ ex hoc fuu ↄſecutꝰli⸗ etpꝛinmin mulier deceſſit vno ſolo fllio relicto/an dʒ lucrari dimidi bertatẽ argu.l.ꝓmiſſe.S. an ᷣuꝰex ſuo fctõ poſt ma.te.nec ſicſs ytoriſl am dotis: videbat᷑ ꝙ ſic.qꝛ cũ ſtatutũ dẽat ĩtelligi ⁊ lo ob..i.ſi ꝑiculũ.qꝛ ibi fuit ĩpeditꝰ ꝑ hr̃dẽ ⁊ alio caſu loqᷣtur. ytgo qribila tur in plurali reqrunt᷑ plures filij ałs adijcit᷑ ſine liberis Et hec lex ẽ i argumẽtũ ꝙ ſi famulꝰſit ĩfirmꝰita ꝙ nõ poſ Salariũ ltiare legoti deceſſiſſe. Sed ſi vis ſuſtinere ↄꝛiũ dic ꝙ dictio niſi reſol ſit fuire dʒ nihilominꝰhĩr̃e ſalariũ:ſʒ curatus dʒ ſcruitiuʒ an dẽat Veldadiſekt J un in ns enegatlo ſi hrepoutun dictioni nieris uc adĩplere:vt nota in.l.ſi vno·S.itẽ cum quid am.ff.locati. nre ſemu⸗ Nl ſichune eſt ĩdefinita equipollet vniuerſali/at negatio poſtpoſita j L us tẽꝑe ĩs tiotpisv en ſigno vniuerſali eqpollet ſuo ↄꝛio/⁊ vniuer ſalis oĩno ex ¶ De vluris ſt tructib us ſc. flrmitatis Mslfackolti vno ſolo falſificat᷑:vt.l.ſi is qͥ ducẽta.S.vtrũ.de rebꝰ du. = „ Kub ic a enötrutcnift ⁊.l.ſi ſeruꝰ.S.ſi pluriũ.ſi q cautio.videt᷑ ergo dicere ſta⸗ 5 ₰ 2 ncaſbe gneti tutũ ſi nullos liberos habuit pr̃ hẽst dimidiã dotis: at &% GU In legatis a tẽ eſeinreiunn hic habet vnum ergo non dalrar gacs. Bu. —ESE a poꝛe moꝛe ve⸗ jötinsſicne 2WW Bm p atrem r. a ↄꝛio ſenſu non NAniunt vſure / 1 fructus ⁊ interitus niſi gltcilgrin EBnpa ſumit᷑ vbi reſultat in VV eres habuit iuſtam cauſam litigandi Pifurntire itellectus legem vel pꝛauus.hoc dicit. ° Poc dicit cum ſequenti ⁊ ſequenti Ja⸗ legtiſimunt Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ grauatꝰ de lega⸗ ☛à cob. Butrig. iflalci to ſoluẽdo ſub conditione vel in diem dʒz cauere de ſoluẽ R lecatis Op. ꝙ fructus debeant ve e lbſe do adueniente die vel conditione. . g nire ab ipſo pꝛincipio ex tẽ irlis ite Wunn -⸗ Quãdo ponit᷑ cõditio q̃ dependet ex poꝛe adite hereditatis cum dominium rei le⸗ uſanoflu 6 7 ea. facto legatarij ⁊ alteriꝰ:aut deficit ꝑ agste tranſeat in eum ab adita hereditate: vt.l. betur nuret eum / 1n5 hʒ legatũ. aut ſtat ꝑ aliũ ⁊ habet. hoc AAdicit cum lege ſequenti. SS 4. 1. , 4 in fldeicommiſſi.⁊.l.herennius.ff de vſuris.So.vt glo. mmtletin ¶ Dp. de.l. j.S. de le. Sol. vt glo. ¶ Itẽ op. ad.l.legatũ ꝙ Ad ſenatuſco nſultum trebel. littelinn turpis ſit conditio ⁊ poſſit ſperni:vt.l.turpia.de le.j.So. W Kub ꝛica S e . n legato cõͤſiderat acqᷣſitio SS Onera credito VYTVraoꝰe In legato cõſiderat᷑ acqſitio /ESEE Je ito⸗ 6 – Y vxoꝛe. m tẽpus ↄditionis exiſtẽt ĩ Se ex lenatu. ners weaito⸗ do Svitate ſm tẽpꝰ aditiõis.h.d.Hec lex eſtꝰ vulu⸗ cre res ⁊ fideicommiſſarius/non legato⸗ Molhit⸗ 9H gare cõe qͥ dr̃ vxoꝛẽ eẽ in ptãte viri ⁊ nõ pr̃is. rum. hoc dicit. tonenini CDbe ↄſideret᷑ tẽpus obligatiõis:vt.l.flliꝰ.ff.de vᷣbo. ¶Oob. ꝙ heres nil pꝛeſtet creditoꝛibꝰ Grqloalt obli. Sol. aliud in gctibꝰ vbi q̃rit᷑ ſpes trãſmiſſibilis ad A6ß fideicõmiſſarius: vt inſti. de fideiuſ. 4 heredes ergo ad patrẽ vt in ↄꝛio.aliud in legatis in qui⸗ ſi vna. glo. l S 1cöltomii bus non queru:⁊ eſt ratio quã aſſignat glo. D eum Circa hanc.lł:diſtĩgue latius qᷓ; dcödkottii, PE Iplures Quãdo vna condito indiuur⸗ G Æt4 e h'glo:qꝛ aut hr̃s retinuit ſibi vnã cii ſb idind õ dua adijcit᷑ pluribꝰ non ſuſfi rem ⁊ reliq̃ reſtituit: ⁊ tunc fideicommiſſariug Ge linn cit vnum ĩplere vt pꝛoſit alijs: nec ſufficit ynn ααdz agnoſcere totũ es alienum ⁊ legata. Idẽ eõ riigtt, AH pꝛo parte implere vt pꝛoſit ſibi.hoc dicit. ſi tm̃ yna res heres tenetur ad oẽ es alienum gad legata Cnnel i yt inſti. de fid eicõ. hrd · S. ſi quisvna.Si aũt hr̃s retinuit ſibi quota: tũc aut nil ſupereſt ere alieno deducto /⁊ tene tur vterq; ad es alienum ⁊ legata non pᷣſtãtur ab aliquo: yt. ff. e. l.j· &· penul.⁊. S. de leg.l.ſi vniuerſa.ſi autẽ aliquid Subꝛoga ti natura que ſit. ſuꝑeſt deducto ere alieno:tunc aut hʒ hr̃s aliqͥd vltra q̃r⸗ tã:vt qꝛ erat ſolum rogatꝰ de dimidia reſtituenda:⁊ tũc tenetur creditoꝛibus ⁊ legatarijs ꝓ rata ſi hʒ ſolã quar⸗ tã tenetur ſolum creditoꝛibus/⁊ pꝛo rata legatarijs non vt hic / ſi autem heres eſſet rogatus reſtituere deductis oneribus ⁊ legatis ſolus conueniretur. Yper lideicommillum. Etiam ſi reipublice hr̃ditas dʒ reſtitui etiã ab =mͦinteſtato debʒ hrs quartã hre . me ; Onus iniunctum in SE On iuſtam. o deuoluitur Z ſub⸗ 2 ſtitutum ⁊ pariter: vt ab inteſtato debebstur. SaENA,h. d. Hec. lex hʒ duas lecturas:vnã ꝙ hic he reditas deuoluatur ex ſubſtitutione/⁊ hãc pꝛo ſequar:ali am ꝙ iure accreſcendi deuolustur/⁊ de hac faciam men⸗ tionem in ſolutione contrariij. ¶ Ex tex.lquẽ auia hic rõ q̃re timebat Cum diuo hic eſt rõ quare non debuit timere. ¶ Nota ꝙ onus iniũctũ inſtituto pꝛeſtatur a ſubſtituto Itẽ ꝙ natura ſubꝛogati ẽ vt eodẽ iure ⁊ modo cenſeatur quo illud cuius loco ſubꝛogarur. ¶ Op. ſic iſta auia fuit iuſſa adire ſi adiuit ceſſat ſubſtitu tio:vt.l.poſt aditã.S.de ĩpu.⁊ alijs ſub.⁊ ceſſat ctiam ius accreſcẽdi/ergo nullo iure põt habere cohr̃s. So. vt gl. qꝛ lʒ fuerit iuſſa adire/non tñ adiuit.¶ Itẽ op.ꝙ nõ debu⸗ erit cogi adire auia cum a ſubſtituto:nihilominꝰ eſſet ha biturus fideicommiſſum fideicommiſſariꝰ:vñ videt᷑ ob.lł ſi titio ⁊ meuio ·S. iuł.ff.ð le.ij. So.vt gl.qꝛ expediebat ſi bi potius hr̃e ab auia.¶ Item op.ꝙ de libero arbitrio ſit auiã adire ⁊ repudiare maxune cũ habeat ſubſtitutũ vt.ff ſi quis omiſ.cã te.l.qð autẽ.So.illud verũ qñ nõ facit in fraudẽ ar..l.j·S· deniq;.ff.de aqua plu.ar.i¶ Itẽ op.ꝙ onꝰĩ poſitum inſtituto non deuolustur ad ſubſtitutuʒ / vt.l. cel ſus S penul. ff. de le.ij. So.vt gl.⁊ opi. Jo.ẽ verioꝛ.i Itẽ op.ad idẽ de.l.i.S·fl.ff.de le.iij.So.vt glo.⁊ ꝓcedũt ↄꝛia qñ diceremꝰ ꝙ iure accreſcendi cohr̃s habuit /⁊ ſoluunt᷑ vt.S.ſʒ qñ ex ſubſtitutione hʒ non pꝛocedunt ꝭᷣꝛia/qꝛ lo⸗ quunt᷑ qñ iure accreſcendi habuit:⁊ hoc voluit dicere gl. pꝛima.i Collige ergo ꝙ aliqñ capit qͥs ſucceſſionẽ defun ctig voluntatẽ eiꝰ:vt in exhr̃dato ⁊ pᷣterito: ⁊ iſti non a⸗ gnoſcunt onera:vt.l.papini ·S. fl.ff. de inoffi.te.⁊ de le.pꝛe ſtan. hodie ſecꝰ/vt in aut᷑.ex cã.Aliqñ quis capit exvolũ tate expᷣſſa:vt in ſubſtituto:⁊ iſte agnoſcit onera:vt hic/⁊ l.cum pr.S. ab inſtituto.ff.de le.ij.Aliqñ quis capit ex ta⸗ citavoluntate/⁊ hec tacita qñ colligitur ex alia expᷣſſa:vt eſt in coherede qui pꝛopter expᷣſſam voluntatẽ q̃ ſibi ẽ cõ ceſſa poꝛtio ĩ teſtõ colligit᷑ tacita/ꝙ ſi cohr̃s repudiet ha beat eius poꝛtionẽ:vt·j/ de cadu.tol.S·pꝛo ſecundo.aliqñ colligitur ex alia tacita: vt in ſucceſſoꝛibus ab inteſtato quoꝝ ſi vnꝰ repudiet / alij accreſcit ex tacita voluntate de functi/⁊ iſti agnoſcũt onera:qð tamen dicvt.l.q̃ cõditio. ff. de cond.⁊ de.Aliqñ capit qͥs pᷣtervoluntatẽ defũcti:vt qñ repudiãt illi qui ſunt in pꝛimo gradu/⁊ deuoluitur ad ſequẽtem gradũ vl ſi aliqui vniꝰgradꝰ repudiãt ⁊ deuol uitur ad alios eiuſdẽ gradꝰde qͥbꝰ tñ nõ ſenſit teſtatoꝛ: ⁊ hi aõ pᷣſtãt onera:vt.l.poſt emãcipationẽ.S·item q̃ri.ff.ð le.iij.⁊.lł.j·S.·fl.¶ Itẽ op.ꝙ ſubſtitutuspoſſit retinere quar tã.ff.ad trebeł.ꝑtotum.So.vt glo.ſ Item op.nonne po⸗ tuit auia libere repudiare hr̃ditatẽ:⁊ ad ſubſtitutum de⸗ uoluit᷑:q̃re ̊ ſubſtitutꝰpũit᷑ vt q̃rtã nõ ðducat.So. vt gl. TSn glo.q̃ incipit caſus ibi amoueatur obiectio.q̃ ĩfra ſignabat᷑ de.l.celſlus.⁊ de.le.j.Sft.de le.iij. In glo.q̃ in⸗ cipit /vt dicta ibi ſolutio ſʒ ro.hec nõ eſt opi.ro.vt pʒ ꝑ ea q̃ no.in ↄꝛio:ẽ tñ vᷣa lʒ dy.appꝛobet ſequẽtẽ.ſ¶ In eadẽ glo.ibiĩ reꝝ natura.tꝑe teſtamenti:⁊ ita fuit pꝛo nonſcri⸗ ptum hic caducum vel quaſi. . “ T ſin 2 Valet fideicommiſſum relictum etiã . RE.: ſine ſcriptura dum tñ cum ſolemni nu mero teſtium. h. d. SB G bemus Liberi pꝛimi gradꝰde reſti 4 . .tuẽdo grauati hñt pᷣuilegi⸗ SS S um vt fructꝰnõ iĩputẽt ĩ quartã/⁊ de reſtituẽdo — noõ caueãt:⁊ vnus filius excludit ſubſtitutum qua mulier.S. de ſacroſan.eccle.⁊ aut᷑. vñ hec ſumitur po vbi ſubſtitutio eſt facta ſi deceſſerit ſine liberis.h.d.q¶ Di Ntones/ P uide in duas partes:qꝛ in pꝛima loquitur in liberis pᷣmi Aſbust gradus. In ſecunda loquitur in liberis vlterioꝛis gradꝰ ronni Secundã pars incipit ibi in vᷣſic.illud etiam. 5de ¶ Dp.· ꝙ fructus cõputẽtur in quartã:vt.l.papinianꝰ.. lecommt ſi cõditioni.ff de inofficio.teſt.So.vt glo.⁊ glo.appꝛobat ſeohdlt vltimã illã que dicit ꝙ in contrario loquit᷑ in debua iure iltöcde nature/hic in trebellianica/eſt ne vera: Quid ergo dice⸗ 31o S mus?: Certe regula eſt ꝙ ea que cõputãtur in trebelliani⸗ ſarcttun ca que capiũtur ex diſpoſitione teſtãtis.idẽ in debita iu⸗ re nature ſi pᷣcepit ex rebꝰ ſolidis teſtatoꝛs. Et ideo di⸗ cerẽ ego ꝙ aut fructus ſunt ſati ⁊ percepti tẽpoꝛe moꝛtis teſtatoꝛis /vel ſati poſtea:ſed certo tẽpoꝛe percepti iudi⸗ cio teſtatoꝛis ⁊ hij cõputãtur indebitã iure nature:vt di⸗ ( cta.l.papinianus.⁊.l.ſcimus.S.repletionem.S.de inoffic. oaltein teſt. Multo foꝛtius in trebellianica cõputãtur:ſed fructꝰ coſtafe ſati ⁊ percepti poſt moꝛtẽ teſtatoꝛis ⁊ incertũ tpᷣs eſt ap⸗ mnens⸗ poſitum:⁊ tunc tales fructus non imputãtur in debita iu ſcomm re nature in trebellianica non imputatur liberis pᷣmi gra ialege dus ſed vlterioꝛis gradus ſic vt hic.Sed quidã ꝑcipiũt ſrgen negligentia non petẽt ⁊ hij non cõputantur in quartam urſizei nec reſtituũtur. Quidã percipiũt ꝓpter moꝛã non ſoluen inel tiz hij imputãtur ⁊ ſuperfluũ reſtituitur. ¶ Item opp.ꝙ 4 hlinſte nõ retineatur falcidia cũ debʒ filio reſtitui hrditas.vt.ſ. R . fethf cũ filio · S· ipſi quoq;.ff.de le.j. So.vt gloſ.¶ Itẽ op.ꝙ pa llere ter filio non caueat cũ inter eos non poſſit cadere obliga K ofn tio. So.vt glo.i¶ Itẽ op. de.l. qð de bonis. So. vt glo. ncann rTe r 7 ſi. Hec aut᷑. addit.l.codicis ⁊ venit quod (cng . All· dã modo coꝛrigẽdo ⁊ bꝛeuiter. hoc.d. merebe ENES Cõditio ſine liberis que excluditur per vnum nc⸗ A flliu. vt in. I. codicis excluditur per ingreſſum monaſterij vt hic niſi ſit rogatus reſtituere ĩ aliã piã cau ſam.h.d. ¶ Mota ꝙ conditio filioꝛũ adunpletur ꝑ ĩgreſ⸗ ſum monaſterij. ¶ Itẽ nota ꝙ vna cã pia non dʒ excludi Pia ca per aliã/⁊ eſt ratio:qꝛ vna habet piã cãm tm⁊ due ratio⸗ nõ dʒ alis 1 (Fa nes vincunt vnã:vt in aut᷑.de conſan.⁊ vter.fra.in pᷣnc.⁊ excludi. ladi l.nã ⁊ ſi parentibꝰ.ff.de inoff.teſta.⁊ non dʒ vni pie cauſe ud ne 1 cõcedi ꝙ alij denegetur. vt.l.aſſiduis·S. exceptis .qͥ po. uc jn in pig.ha. ¶ Wodo ergo q̃ro an monaſteriũ ſuccedat lo el ei co filioꝝ glo.ꝙ ſic/⁊ male:quia ſi eẽt loco filij excluderet ſ 4 alias pias cauſas ⁊ per hoc repꝛobat᷑ gloſ.q̃ eſt in aut᷑.ſi nit duas conditiones alternatiue.ſ.exñtie liberoꝝ ⁊ nu ptiarũ ⁊ dicit ꝙ ingreſſus monaſterij adimplet vnam qð intelligo de illa nuptiarũ:qꝛ videtur eccleſiã diſpenſare. ¶ Vodo attẽde qꝛ hec aut᷑ legitur duobus modis:vno modo in conceſſione pura alio in conditiõali.¶ Modoq̃ ro quid ſi quis ingrediat᷑ capellam ſecularẽ an excludat ſubſtitutũ: ⁊ dic vt glo.qꝛ cũ hec aut᷑.ſit odioſa nõ dʒ ex⸗ Fh tendi.¶ Itẽ quid ſi ingrediat᷑ mala fide:⁊ dicvt gl.ſ¶ Itẽ quero quid ſi non eſt ingreſſus:ſʒ eccleſiam ĩſtituit.⁊ dic ARebiton. vt glo.⁊ oĩs argumẽta ſua ſũt cõtra aut᷑.q̃vult ꝙ monaſte trepeti riũ hẽat᷑ ꝓ fuio ⁊ idẽ ſentit gl.¶ Sʒ potes dicere ſuſtinẽ⸗ Aeatin do glo.ꝙ monaſteriũ hr loco filij.ſ.ciuilis ⁊ ĩ caſu ſingu⸗ bicütqui lari / vñ ad aliũ caſum mullomodocxtendam. . to Nden , In. . codicis fuit grauatus to⸗ uithic/ . D BB ntra. reacgzeraſpi⸗ quod ſibi ſuper ſoertla E erit ⁊ ibi cauet ⁊ hic nõ:⁊x ibi reſtituit dodran⸗ nncperi ii t z retinet quadrãtem hic econtra. mmoAi⸗ A ci MRegulariter ſoluens ſoli Nhyde⸗ neimus. tutoꝛi non hʒ pleniſſimam hſocoen . ſecuritatẽ:qꝛ põt reſtitui pupillus / hic conſeqt Qaspleniſſim ſecuritatẽ nec põt reſtitui. h. d. ¶ Cum autẽ. ¶ In tribus caſibus trãſeũt actiones in ſi⸗ Aelane deicõmiſſariũ ſine reſtitutione. Pꝛimꝰ eſt qñ ſe occultat Eun⸗ 1 doloſe qui dʒz reſtituere. Scoõsqñ ſine herede decedit. Et de rmt tertius qñ a fideicõmiſſario ĩ fideicõmiſſariũ eſt iuſſa ſie rſ ri reſtitutio.h.d. Quero qñ dicatur abeſſe hr̃s: Hñdeo calib?. vt glo.qꝛ eo citato ⁊ cõtumace pnũciabit iudex at ſine re ſtitutiõe trãſiretvł ſolũ ſcribet᷑ ĩ actis ↄtumacia ⁊ nil pꝛo nũciabit᷑ Et eſt hocĩ ar.ad qõnẽ:opʒ adhocvt ↄueniat᷑ deiuſſoꝛ ꝙ pᷣncipałr bona ſint excuſſa. Pone & cꝙ ſint ex⸗ cuſſa ⁊ ſcptũ eſt ĩ actis ꝙᷣ nũciꝰſollicite iqſito:vt dic.l.pñ ti.S. ð his qͥ ad eccl. ↄfu.nõ ĩuenit aliqd ĩ bonis pᷣncipalr nũqᷣd debʒ iudex pnũciare executionẽ legitie factã ⁊ nil eẽ ĩuẽtũ ĩ bonis vʒ pᷣmã opi.q eẽt neceſſe ꝙ ꝓnũciaret:ſ ſʒ ſcðᷣam opi.ſufficit ſit ſũptũ ĩ actis.i Mõ qro an ſint alij caſus ĩ qbꝰ ipſo iure tranſeant in fideicommiſſarium D Ad legem falcidiam. Fo. NNXIIII. lerioge actiones / ⁊ dic ꝙ ſic vt glo. Itẽ quero que eſt rõ ꝙ in his deo qꝛ relicta erãt legata capacibꝰ/aut ergo hr̃s grauatꝰ detan. caſibus traſit ipſo iure:⁊ dic vt glo.¶ Item op.ꝙ ipſo iu eſt reſtituere ſolũ fideicõmiſſũ vniuerſale nõ capaci:⁊ tũc entlnnt . re non trãſeant de fideicõmiſſario in fideicommiſſarium ſi nulilꝰ defert totũ hʒ fiſcꝰ cũ qrta ſi velit/alioqm hʒ hr̃s gotgte vt.l.j.G.· de illo.ff.e.ti.So.vt glo.q¶ Collige ergo ꝙ aut fi⸗ vt.ll.ſi ſeruꝰ plurium . S. fl. ff. de le.ij.aut ſe detulit grauatꝰ ſankiange⸗ deicommiſſarius ẽ rogatus pure ⁊ trãſeunt ipſo iure:aut ⁊ tunc hʒ fiſcus ſaluo vulgari pᷣmio:vt.l.j.de his qui ſe ð 1 Auſten in ſub conditione/ tunc aut eſt talis conditio que ſe hʒ ad fe. aut ſunt plura legata ſingularia/æ tunc illi q ſunt capa uimnamge eẽ/⁊c tũc demum adueniẽte conditiõe trãſeunt ⁊ nõ añ vt ces capiunt: ⁊ fiſcus hʒ ſoluʒz illud qð hr̃s erat linntt elo. S e dnne⸗⸗ eẽt oĩno extur⸗ tunc ſpõte poſ⸗ 9 habiturus: vt hic. HM tatong enee ct reititul an eius aduetum ? non coacte. Ne Y& & & Etiã i relictis pᷣncipi bln . — T in lega tis bʒ locum falcidia. Vbi vni fideicommiſſum vni V S Bidam. ftgelte⸗ glteri ſingu⸗ tipne enene 4 uer . In donatione fcrã inter vi⸗ dunni lare / vtruũq; dz fideicommiſſario vniuerſali re⸗ — J m oꝛtis En ⁊ vxoꝛem que cõſirma Neinninn RR Y.aſtitui qui poſtea ſatiſfaciet ſingulari.h. d. E tur moꝛte hʒ locum falcidia.h.d. Sed quid in eiini Obpa hfs debes Palne eſgeanr. mareelt f. e. moꝛtis cã capione dic vt glo. DUD e Rrene o. aut ẽ iniũctũ onus hr̃di.ꝙ ſoluat legata:⁊ dʒ ſolure e . i ſe⸗ ineniſte poſtea reſtituere:vt in ↄꝛio/aut ẽ grauatꝰ reſtituere to⸗ . R imponend d. lrimno ee dlie⸗ in nee tum / 1 no e ſibi iniunctum onus:ſ flideicõmiſſario: ⁊ tüc S E di debitum deducitur ex ſuperfluo/falcidia re dcgi lit fideicommiſſarius ſoluit/⁊ fit ei reſtitutio vt hic/aut ſunt tinctur. hoc dicit. WE relicta legata ſimpliciter non expſſim ab aliquo / ſimpli citer ẽ grauatus hr̃s reſtituere/⁊ tunc totum reſtituit he⸗ Nteſtamento. Zupler en deau⸗ er atuik res ⁊ fideicommiſſarius ſoluit legata/x ita poſſet loqͥ hec AAnon ẽ in bonis. Alia de eo qð ẽ in bonis ꝓpter ſonl, ſng l qð intelligit dominus mar. hoc caſu veꝝ eſſe niſi vtric ENÆν. Walcidis. Pꝛima deductio bʒ locum in militis ſchklirltr ſimul inſtarent. ſ. fideicommiſſarius ⁊ legatariꝰ: qꝛ tunc teſtõ. Secunda non. M WN deberet hĩs ſoluere legata/⁊ poſtea reſtituere:vt.l.ita t. ¶ Op. ꝙ trebellianũ hẽat locũ ĩ militis teſtõ:vt.l. j· S. an nopaſtälnte 5. quiex trebelliano. ffe. Sʒ qre dicit᷑ trebellianica cum fſilij.ff. ad trebeł. So. pʒ locũ quãtũ ad qdã qͥ reſpiciũt fa Nnaann a pegaſo fuerit adinuẽta.ff.e.l.j. So.reſtitutio bũ fuit in⸗: uoꝛẽ militis nõ vt falcidia: ſ bñ deducit᷑ id qð nõ ẽin bo tloaltemn ducta a trabellio / ſz rte retentio fuit ĩducta a pegaſo /æ nis.i¶ Itẽ op. ꝙ ⁊ alibi ceſſet falcidia:vt. .c.l.ſi pdioꝛuʒ. igitotkuirtee ideo cum pꝛopter reſtitutionem fiendam retinestur de· So.vt gl. qꝛ ĩ phibꝰ caſibꝰ nõ deducit᷑:⁊ dic vt glof. umnunmnn betur trebellianica. = Falcid tcdocſerpeot⸗ glesRi Tribꝰ caſibꝰ ĩ Falcidia rſfinniti Ad legem falcidiam. R Ed cum teſtatoꝛ. at' i igedirt Pꝛio ſi teſtatoꝛ vetat detrahi. Secũdo ſi hrs ĩ tribꝰcaſi quedã legata ſoluit ꝓ ſolido non ignarus pr̃i- bus. neinn ubꝛica. monio defuncti.Tertio ſi hrs nõ fecerit inuentariũ.h.d. D ia . ſntmif Falcicia Falcidia dr̃ ꝓpꝛie ꝗᷓ defalcat ſingłaria legata: ⁊ dicit ſec aut᷑. addit legi codicis tres caſus. . tinde d ſitz aq́̊ falcidia a falce: q; defalcat/ q; a falcidio ptoꝛe fuit idu ¶ Op.bhic d ſi teſt atoꝛ nõ fuit ignoꝛãs ⁊ nõ pꝛeſumitur duis antef fuit indu⸗ cta:ſʒ q̃rta trebellianica dicitur ĩpꝛopꝛie falcidia:qꝛ a fal ignoꝛãs / vt dicit gl.ꝑ.l.qſqs maioꝛ. S. de reſci. ven.¶ FHd nonufeniſatu cta. cidio non fuit inducta: ſed a pegaſo:ſʒ tñ qꝛ defalcat vni hoc op.de · S. ĩ fraudẽ iſti.qͥ. ma.nõ po.vbi nõ pᷣſumit ſciẽ ciſoeoſliatt uer ſale fideicommiſſum/æ ideo appeliatur ⁊ ipſa falcidia ter ⁊ doloſe facere.So.regłariter pᷣſũit᷑ ſcia ĩ rebꝰ ꝓpᷣjs Obak goſitti falce: qꝛ defalcat vt dixi. luit nuiſi ex pᷣſumptiõe ſcĩe induceret᷑ pᷣumptio doli:qꝛ tũc nõ Auf fheet — T Cire. Qui S luit id ad poterat ſumimꝰ ſciam / nec dolũ pᷣſumimꝰ:vt.liqͥtiẽs.. q dolo. eſetütelben 5„ E·falcidia nerinere non ij do⸗ de ꝓba. ⁊ in Zꝛio.ſ Itẽ op ꝙ teſtatoꝛ nõ poſſit falcidiã rijadinplen 14 24 ſaarac bleue volũtatẽ defuncti adĩple remitterevt·j.e.l.ſi vt allegas. So.dicũt qdã ꝙ oli nõ po rerdeſudiff Evidetur. di biro ſolutyt erat remitterevt ĩ Zꝛio / bodie ſicvt hic. Tu dic debitũ duobls nocf C. Dpa cat plus debito ſolutũyt iure nature nõ põt remittere:qꝛ deducit᷑ vt es alienũvt.l. attiörl 4 3 niget Aautine ff. e. So. vt gloſ. :· qm̃ ĩ poꝛibus.S. de ĩoffi te. Idẽiĩ trebellianica: qꝛ cũ ſub ſellarenet ſt vebib quo ad quid/qꝛ eſt naturale noĩe qͥ ĩ te trãſeat hr̃ditas oĩa traãſirẽt ⁊ nil remaneret pe ſtoctoſtſif õ ara wriniante eltramtanoꝑ nõ nes hrdẽ: ſz falcid iã põt remittere vt hic dũ dicit ego nõ aerret 1 go der itũ znicitetich ab iuito extoꝛqri /vt ignarus meipr̃imonij nolo falcidiã deduci q̃ſi dicat ſcio kareln deditoꝛ. f de vbo ſig. i quo ad qͥd quatũ ad hoc vt poſ ꝙ tm̃ ẽ ĩ bonis qõ ſufficit ad legata ⁊ ad fulcidiã. ꝗItem ceſan ſin ſit repeti diſtigue / vt . .e. l. erroꝛ. ¶ Itẽ dicit debitũ nõ vr opeꝙ ſolutio quoꝛũdã nõ pᷣiudicet in nõ ſolutis:immo re utininte cadat in ſpẽm donationis. Mõ qro q̃ fuit rõ dubitãdi / petat ſoluta:vt.l.erroꝛ.j.e.So.hic diligenter inqᷣſiuit pri zhottdlne dicũt quidꝗ qꝛ minoꝛ ſoluerat ſciẽter. Sʒ Z hoc op ꝙ ha⸗ moonium ibi in fctõ errauit.¶ Itẽ op. ꝙ ſibi nõ piudicet ĩ ſcnlitiii⸗ beat reſtitutionẽ: vt. l. interdum. ff de cõdiĩde. So.ibi er ſoluẽedis / vt.l. q de bonis· S.nõ idcirco.ff.e. So. aliud iu Crtmdmn. rauit hic ſciuit. Itẽ op. ꝙ etia ſi ſciuit repetat poſtq; le⸗ re veteri.¶ Itẽ op.ad idẽ de.llucius· S teſtatoꝛ. fr de le. ij lebs fngeen, ſus ẽvt. l. ait pꝛetoꝛ· S geſtũ.x· S pmittit᷑.f de minoꝛ. So. So. aut legata ſunt in debita rõne ſolemnitatis: ⁊ tũc ſci geſiegtcgfi non repetit ipſo iure:vt hic:ſʒ ope reſtitutionis ſic vt ĩ cõ enter ſoluès ſibi pꝛeiudicat in ſolutꝭ: in ſoluẽdis nõ regu bbirfninh⸗ trario. Alia rõ dubitdi de viro ? vxoꝛe ⁊ melioꝛ. ¶ Sʒ lariter fallit vbi concurrunt tria. ſcurſus triennij/fauoꝛe Hicccoyeg. op. ꝙ videat᷑ donatio:vt.l.cuius.ff. de reg.iur. So.ibi nul alimentoꝛum ⁊ vltime volũtatis: vt. l. j.⁊.ij.S.de flideicõ. glrig tinn lo modo erat debitum. . aut legata ſunt indebita ꝓpter falcidiã/a tunc ſi ſoluat he ginnfli, Eer Alcid ie Falcidia detrahit de oĩibꝰ lega res ignoꝛãs fctm̃.repetit etiã ſoluta:vt.jc.l.erroꝛ. Sʒ ſi ignollutlict Etis rata. h. d. Diligẽter exqſito pr̃imonio ſoluit/tũc olim ſibi non pᷣiudi cpärfnmbn Quarta ¶ Op ꝙ ĩ vna re poſſit retineri q̃rta:vt.l.non cat in ſoluẽdis:vt.d.l.quod de bonis:hodie ſicvt hic/aut nriſiſunmee, an poſſir e 0α½ ampli?. § fi ff. de leg. j. So. aut s rogatꝰ ẽre⸗ erãt relicta legata in diẽ ⁊ añ diẽ ſoluũtur ⁊ pñt repeti ?vÖ t is te Letineriin ſtituere ptẽ bonoꝝ ⁊ pᷣt ĩvna re retinere poꝛtiõeʒ ſuãyt.. l..lucius.S· teſtatoꝛ. de le.ij. ¶ WModo qro q̃ ſolẽnitas in in Inuẽtari Ueenittnn vna re. nõ apliꝰ G. fl.ff de le.j. Si aũt hrditatẽ totã ẽ grauatꝰ re⸗ uentario reqratur. Rũñdeo pm. I. codicis reqritur ꝙ ĩfra um qñ oft giniſriei, ſtituere debitã iure nature ĩ vna re retineret / qꝛ venit tm̃ certum tempus inchoetur ⁊ infra certuʒ finiatur/a ſignũ cit᷑ q ſolẽ⸗ Peſehiuſe, yni deducẽdavt.l.filiũ qnẽ hñtẽ.ff.fa.herciſ.idẽ Etrebel crucis apponat᷑/t fiat ſpãłr ſubſcriptio manu hrdis:vel nitas reqͥᷣ⸗ 4 bittattin lianica. In falcidia vo dic ꝙ aut ẽ deducẽda ð płes ⁊ de notariũ ĩ locũ eiꝰ adhibitũ ſi ſcribere neſcit:⁊ Iʒ tex. vi⸗ ratur. ß c, ducitur de ſingłis vt hic / aut ↄꝛiũ tãtum /⁊ tunc etiãẽ in deat inuere ꝙ notariꝰĩ ſubſcriptiõe dẽat facere mẽtionẽ leal vna re hoſſet deduci. Wß oĩʒ reꝝ ĩ ĩuẽtario ðᷣſcriptaꝝ:puto tñ ſufficere ſi facist mẽ 14 Cgrili Pe Tiam Vitiũ ĩ fideicommiſſo nõ vitigst tionẽ ĩ gñe/dicẽdo dico ꝙ oẽs res ſuꝑiꝰ deſcripte fuerũt 1. Pirrei Eeckelegata p̃ᷣſtada: tñ cũ rõne falcidie ĩ hr̃ditate ĩuẽte ⁊ nõ płes ⁊ nulla malignitas fuit adhi⸗ teid L C¶ Op. ꝙ fiſcꝰ nõ hẽat q̃rtã:ſed hr̃s:vt.l.ſi uꝰ?. bita ⁊ debẽt adeẽ teſtes q ꝓbẽt ĩuetariũ ⁊ eiꝰ ſolẽnitateʒ ſtii en A§fl. ff. de le. ij. So. ibi fiſcus eã noluit hic ſic. ⁊ hec habes per.l.ſcimus.S.de iure deli. Sʒ quia tracta Meleßt ſcnt Itẽ op.ꝙ dẽat habere pᷣmiũ vulgare:vt. l.ja de his qͥ ſe tur de leſione legatarioꝛum:ideo debent citari:⁊ ſi non ſeini⸗ defe. So. hic nemo detulit ibi ſe detulit fideicõ miſſarius veniant ad confectionem inuentarij/tunc per autenticaʒ Pomin hĩr̃s ylł aliꝰqͥ erat grauatꝰ:ſed q̃ ẽ rõ ꝙ hic nõ hʒ totũ: Rñ vocantur tres teſtes ciues non extranct locnpleres et ij patrimoniuʒs poſſidentes ⁊ bone opinionis loco legata⸗ Vel dic ꝙ ibi ſolũ foꝛmabat᷑ qſtio de debita iure nature: en rioꝛum non ad ſolẽnitatẽ inuentarij: ⁊ hoc dicet tabellio æ ideo de illa ſola rñdetur / nõ colligit᷑ qͥn ⁊ trebellianica n ch: qui cõficit inuẽtarium ſcʒ ꝙ cum legatarij vocati nõ ve poſſit deduci. Itẽ nõ ob. quod qũñ eſt inſtitutꝰ pure ⁊ gra — hec nerint eoꝝ loco tales teſtes ciues locupletes ⁊ bone opi:⸗ uatus ſub cõditione ꝙ interim totũ hʒ /⁊ ſic ſibi ipſi non ſenlan nionis loco ipſoꝝ ſunt aſſumpti ⁊ credent tabellioni hoc poſſit deducere:qꝛ dico ꝙ ipſe non deducit: ſed eſt q̃dam His ic in pꝛeiudiciũ patiẽtium hoc inſeri in inuẽtario:⁊ ſi aliqð deductio legalis quã facit lex q̃ vult ꝙ debita iure natu⸗ ſacn pꝛedictoꝝ deſiciat in inuẽtario non valet ⁊ heres ſoluit re ſit libera ⁊ pura ab omni onere:vt.l.oĩmodo.⁊.l.qm in mnkee omnia de ſuo. ¶ Item q̃ro an idẽ in creditoꝛibꝰ quod in pꝛioꝛibus.S. de inoffi. te. vnde hic non eſt hoĩs deductio: un. 4 legatarijs.Rñdẽo vt glo.iſ Itẽ op.ꝙ cauſa poſſit durare ſed.l. que onera deducit vt dixi. ione triẽnio:vt.l.ꝓperãdũ.S.de iudi.So.hic ſpale. Ja. Buk. . Vv t ll Trebellianica nõ impedit mmanee S E dD in ea Hic ponit᷑ alius caſus in quo ceſ⸗ J 8 egas iudicio teſtatoꝛis h.d. Ja. nacte LI: ſat falcidia.J aco. Buk. . OJ ea Hic fuerũt duo relicta:vt dicit glo. Jaco yce 1 „ „ Pe Im liter Hic ponit᷑ caſus in quo etiã bus Butrig. anhe Falcidia e LLLE ceſſat falcidia. hoc dicit. J t Aditione hereditatis actio confundi e põt ceſſa⸗ ¶ Op. non ceſſat falcidia: vt. l. j· S· ad muni⸗ ce tur pꝛo quoſſuccedit᷑/⁊ non vltra.hoc (iun 1 gliq̊ ca⸗ R e cliumn. fco S vtgo ſichaa ſeo 3 alij le dicit Jaco. But. . ſſo⸗ e- u. gatarij onerẽtur:? Et dic vt glo.⁊ allegatur hec lex ꝙ in B J . De cartulis non põ Ri1 Mrmjb relictis ad pias cauſas nõ hẽat locum falcidia:ſed certe pz ed lozum. Deb . o. bot liei 6 Gmmarun⸗ tex.in coꝛpꝑe loqᷣtur qñ heres fuit in moꝛa.Itẽ ad idẽ alle B ſſ Si es alienũ abſoꝛbet to⸗ ſerguaſi gatur.l.ſi ꝗs ad declinandã.S.de epᷣis ⁊ cle.in pꝛinci.⁊ in cCe OzeS. ram hr̃ditatem / legata nõ nurſan mecio:ſech erte pꝛĩcipiũ ibi pꝛobat bhaſud n Ren debent᷑ / nec quarta deducitur.h.d. Ja. But. ni dle ideo ibi inſtituit directe pauperes vt ceſſaret falcidia q̃ſi r z capione ſ. adebat dicat ſi non inſtituiſſet eos nõ ceſſaret falcidia.Itẽ tmelll J 4 Uls. Deno amarre⸗ e dinc van nkucieb um non ob.qꝛ loquitur in epo qͥ nihil dʒ habere. Itẽ non x) ¶ Quero an donatio cã adimplende cõditio⸗ Donatio ſcterch ob. lj·S. ad municipiũ.ff.e.imo facit pꝛo hoc.⁊ ideo puto Rm nis cõputetur in falcidia? Et dic vt glo. qꝛ qð cãadiplè⸗ luciien de iure ꝙ falcidia locũ habeat in relictis ad pias couſas percepit a legatarijs non quod ꝑcipit a coherede q́tum deoditi⸗ nrenpoꝛe obſeruatur tamen contrarium ⁊ teneturr. ad eum cõputatur totũ / reſpectu alioꝝcomputat ſolũ qð nis an cqo⸗ neharch MKritum. Srauatus de talitete reti⸗ hrditario iure percipit. Jaco. But. putet i fael Ean — menti oꝛd inatione.h. d. Jaco. Buk. 4 6 J m certum. ec t varla Frun cicis, eonere P Kroꝛ Erroꝛ facti non nocet / erroꝛ iuis EVagnoſcendum pꝛomittere ?⁊ ſoluere.h. d. lnco hoc 4 2=· ſic. h. d. De hac materia plene diri £α‿ Op. ꝙ hec nõ ſint paria pꝛomittere ⁊ ſolue⸗ nes gar in.l. cum quis. S. de iur. ⁊ fac.ignoꝛan. Jaco. re:vt.l.non om̃s.o.·fiff. de re mili. Sol.vt glo. Vel dic Gndinde . Butrig. ibi ꝓmittebat qð non erat de ptãte ſua. ¶ Item op. de. higegran B amoqᷓ NRogatus de hereditate pr̃na ꝙ ſi nolit · S. inſtrᷣm.ff. de edi.edic.So.vt glo.qꝛ ibi fallit. nes legat BaAIII . reſtuuéda pot teſtari hrĩs fi⸗ Vel dic e tbierat inualida. ¶ Item op. de. l. .ff de coſtt. nnniſte HAaeicõmiſſum deducit vt es a ienũ ſalua quar⸗ pec.ad.l.nã ⁊ ſi maritus.de condi inde. So. vbi ꝓmiſſio cohllt WAᷓta: qꝛ illa cũ alijs bonis grauatis admixta ſa⸗ eſta obſtaculum / ⁊ tunc ſunt paria pꝛomittere? ſoluere gicilis tiſfacit legatis habita rõne falcidie.h.d.¶ Que fuit ratio vt hic.ſed vbi ꝓmiſſio non tolliu exceptionẽ ⁊ obſtaculũ: hotſus q̃ dubitationis: Rñdeo qꝛ cum eẽt grauatus oĩa bona red tunc nõ ſunt paria ꝓmittere ⁊ ſoluere:vt in ↄꝛio.nã eadẽ dele/ ge dere non videbat᷑ in quibꝰ poſſet habere hr̃dem: ſed hoc eqtas q̃ erat in pᷣma ꝓmiſſione eſt ibi in ſcðᷣa:ſed in ſolu⸗ rcibide non eſt verũ:qꝛ quartam nõ habet reſtituere nec alia bo⸗ tione non. Jaco. But. Unctusrſe Quarta qᷓ; prud ſi qua habet.¶ Modo o n vna quarta per ſodncn vna vel fllium deducatur / an due:⁊ circa hoce opinio canoni⸗ 4 TIZ14 ſetſtunc due an ſtarũ q̃ eſt ĩ vſu.ſ.de qua dixi in aut. res que.S.ad trebel. D cad ucis tollẽd 18. Mub . ſckonnin poſſint de ⁊ ideo dic ꝙ aut veniunt ambe deducẽde ſᷣ̃m idẽ tẽpus S W T nomen Nõ ꝙ moꝛtes ho „Inmneſe duci ꝑ fili ⁊ no deducitur niſi vna:qꝛ cum q̃libet deducatur de toto è *minis ⁊ bella im⸗ Püftmcunyt um. pr̃imonio vna deduceret᷑ de coꝛꝑe alteriꝰ:ſed qñ ꝑ diuer epediebãt aꝑturam tabularũ impedits ffüͤtmnqrino⸗ ſa tẽpoꝛa eſt fiẽda deductio/⁊ tũc due deducũtur. vna.ſ. aptura non poterat adiri hr̃ditas ꝑl. leni vlolane⸗ debita iure nature de toto / iſta eſt tertia.alia.ſ.trebellia ) papia/e non adita non cedebãtlega⸗ e vordeli .- nica deducitur de reſiduo/a eſt quarta reſidui ⁊ recte fa⸗ RKEERta p ſenatus ↄſulta immo decedebant ſunt ſ cta cõputatione reꝑitur fllius habere dimidiꝗ hr̃ditatis 1 legatarij/ nõ tranſmittebãt legata: - ſignat. ab hac opinione nemo diſcrepat.Sʒ dubiũ eſt qñ ſit hoc Hrrn. hec oĩa induxerũt materiã caducoꝛü: lleyt dix ꝙ veniãt deducẽde ſᷣm idem tẽpus:nã dicunt canoniſte ⁊ hec remouent᷑ ⁊ eiꝰ materia.⁊ hoc ꝓbatur a ↄꝛijs:nam Ntplegat qaut eſt grauatꝰ pure de reſtituẽdo ⁊ deducitur vna: qꝛ quod oꝑatur vnuʒ ↄꝛioꝛum in ſuo ↄꝛio / idẽ oꝑatur ↄꝛiũ tur miht tunc ſunt deducẽde ſᷣm idem tẽpus.aut eſt grauatus ſub in ſuo.ſed ita eſt ꝙ bella induxerũt caducũ: ergo pax bel ſeknollu cõditione/⁊ tunc vnam ſtatim deducit ſcʒ debitã iure na lis ↄꝛia tollit caduca.ꝓbatur etiã a ſimili:qꝛ ſicut in plu Aideßte ture/⁊ in cuentum conditionis trebellianicã:⁊ hec opi⸗ ribus.dic.l.papia.eſt coꝛrecta per alios.eodẽ modo ano Uotnrale nio eſt in vſu. DHñs mar.non diſtinguebat quomodo eſſet bis in hoc coꝛrigat᷑:⁊ hoc facit vſq; ad.S.⁊ cum lex. Nnuneſß grauatus:ſed q̃liter eſſet inſtitutꝰ ſcʒ an pure /⁊ tunc vnã ¶ Et cũ lex.¶ Hic ponit iniqͥtatẽ legis papie.⁊ diuide imhto tantum deducat/nec attẽdo ſit pure grauatus an ſub cõ hunc.S.in duas ꝑtes:qꝛ in pꝛima ponit iniqᷣtatẽ legis pa toſſßal ditione:qꝛ dato ꝙ eſſet ſub conditione grauatus:tamen pie. In ſecunda declarat eius iniqᷣtatem ⁊ coꝛrigit eam. ignicap interim nil deducit:qꝛ deduceret ſibi ipſi / cum ipſe int9e⸗ Secũda pars incipit ibi cum igitur.⁊ durat vſq; ad ·S· et rnon rim habeat totum.ſi autem eſt inſtitutus ſub conditione cumtriplici. nefin tunc debita iure nature ſtatim deducit᷑ / trebellianica nõ: ¶ Op.ꝙ hodie clauſis ta.non poſſit adiri hr̃ditas:vt.lʒ. ſinnin illa debetur hr̃di.at nondum eſt heres / cum ſit ſub cõ⸗ ſi ea.S.de his qui.vt indig. Solu.ſola opertura non im⸗ lantoſor itione inſtitutus:⁊ ideo in euentum conditionis dedu⸗ pedit adiri vt hic.Sʒ ſi dñs occiſus fuerit a familia / tũc lufacit cet:⁊ pꝛobatur hec opinio in dicta auctẽtica res que.vbi ſecus vt in cõtrario.¶ IJItem op. ꝙ legata nõ cedãt a moꝛ ſhonee erat inſtitutus pure/⁊ grauatus ſub conditioneö/⁊ tamen te teſtatoꝛis:vt.l.ſi pꝛidie.ff. quãdo di. le. ce. Solu. ibi eſt rilein non deducitur niſi vna. Idem ꝓbatur in.l.filium quẽ ha legatum cõditionale / vel in diem incertam. hic purũ vel Joptglo bentẽ.niſi vna quarta tãtum deducitur: hec videtur ve⸗ in diem certũ. Sed cõtra hoc opponit᷑ ꝙ etiã relictum ndo rioꝛ opinio:ſed qꝛ pꝛecedens ſeruatur: ideo opoꝛtet eam ſub die incerta/ vel ſub cõditione cedat a moꝛte: vt.l. ſi cũ hone⸗ defendere. Mon ob. aut᷑.res que.qꝛ ibi non negat quin ⁊ heres.ff.qñ di.le.ce.Sol.vt glo. Itẽ op.ꝙ legatũ cedat der te⸗ alia quarta poſſit deduci:licet nnam cõcedat. Pꝛeterea ab adita hr̃ditate: vt.l.⁊ elegãt.S itẽ ſi ſeruũ ff. de dolo. — in debita iure nature ſtatim deducitur ⁊ poteſt alienari:? So. vere cedit ab adita.ſed ficte a moꝛte. Circa qð dic ꝙ Cedaͤere nbon⸗ ſed de trebellianica non fecit mentionem: quia illa demũ duobus modis dicit᷑ quid cedere? Pꝛimoqtum ad hoc q˖d dr ouo n in conditionis euentum deducitur nec ob.l.filium quum vt trãſmittat᷑ ad heredes/⁊ tunc legatũ dicit᷑ cedere vᷣe ⁊ bꝰ mõis. litdi ar habentem:quia exponitur ibi.S.quarta.i.ſupꝛa quartas ficte a moꝛte.Scðo q;tum ad obligationẽ dicit᷑ cedere⁊ bennt =E S SE. ¶S1= K —☛ ☛☚ = S= = — = S. — ☛aaB = == S. = liniafini 1 bteſtnoehe endetgage tatgnmiane dknnming rarulisanzie ctio hd. i 8alienüͤetſ enlsſſche hflatenlen turbdgk 4 1 4 . iccpicehttti ane hocdien idimpeenteeti itacohenti vcomputnſi⸗ ec ſätpariin lindiciumdn ſolverehn Aprommitteretſt lytglo Uin ua.(Nenct 0 Nrglo gebts ſop del f i⸗ nde So. hie pꝛotmittererſcrt eptionetoini feytin zzonic⸗ lin ſcda dn . N Rõ qmon eminis dbale tabularüiee t adiri hiſi tanoncodihf gimmmmo deccifl nſcnitebätcg: t mateniii Pbꝛmrzlie rio/idecpun, duchegont ſimilicencun ios ootennti 40Ftan gbhtiin tinihtiſee⸗ = gtemtconlgi 2durtriz/. De Caducis tollendis. tunc vere cedit ab adita:⁊ eſt ratio quia non eſt dare fili⸗ um ante patrẽ. S. fl. inſti. de adop.cum ergo obligatio ſit filia Zctꝰ: vt.l.licet· Sea obligatio. ff. de pcur.nõ poterat eſſe ante contractum/at contractus vel quaſi incipiebat Legatoꝝ tria olim erãt gña. Partẽ nõ lacit ꝗͥ nõ admittit qd ꝑtẽ. ab adita:nã tunc hr̃s quaſi contrahit:vt.l.apud iuł.in fi. ff.ex qui. cau po.ea.⁊ ideo tunc demum vere obligaba⸗ tur legatarijs:ſed fictione iuris cedebat a moꝛte:quia le⸗ gata trahuntur ad aditionẽ:aditiovero ad moꝛtẽ ⁊ ideo fictione iuris cedebant a moꝛte:ſed in contractibus ẽ ſta tim dare contractum qui eſt pater obligatiõis:⁊ ideo ſta tim cedit obligatio ſi eſt pura vł in diem incertum.¶ Itẽ op.ꝙ ceſſio hr̃ditatis non eqparetur ceſſioni legatoꝛum cum hereditas nõ adita non trãſmittatur/legata ſic vt/j· e.l.S.in nouiſſimo.So.vt gl.qꝛ eqparant᷑:ſʒ non ꝑ oĩa. ¶ Et cum triplici. Tria erant olim genera legatoꝛum ſ.pꝛo non ſcriptum/caducum/⁊ q̃ſi caducum. hoc dicit. Dicitur pꝛo non ſcriptum quando ſcribitur illi qui in re⸗ rum natura tꝑe teſtĩ non erat/⁊ ita erat ac ſi ſcriptum nõ eſſet:quaſi caducum non dicebatur relictum ei qui tem⸗ poꝛe teſtamenti viuebat. Sed tamen ante moꝛtem teſta⸗ toꝛis decedebat.⁊ dicebatur.ſ.caducum:quia deficiebat ⁊ cadebat anteq; effectum aſſumeret: ⁊ ideo qꝛ lex papi. non faciebat caduca niſi que poſt moꝛtem teſtatoꝛis defi⸗ ciebãt:⁊ qꝛ hic eſt ei ſimile:ideo dicitur quaſi caducum/ caducũ erat qñ relinquebatur ei qui erat in rerum natu⸗ ta tempoꝛe teſtamenti ⁊ moꝛtis teſtatoꝛis:ſed decedebat ante hereditatem aditã:vt ex hoc.S.bñ colligitur/⁊ hoc caſu loquitur lex papi. ¶ In pꝛimo. Oꝛo nõ ſcripta ⁊ olim ⁊ hodie accreſcũt ſine onere:ſed olim fiſco hodie ſubſtituto grauatovel cõ iuncto.hoc dicit.¶¶ Sp.ꝙ pꝛo non ſcripta non remaneant penes grauatum:vnde videtur obſtare.l.ſi quis cũ.ff.de condi.⁊ de.So.aut eſt vitium in legato ⁊ remanet penes hr̃dẽ grauatum:aut ẽ vitiũ in fideicõmiſſo ⁊ remanet pe nes legatarium:qꝛ ⁊ ipſe grauatus erat niſi eſſet electus vt miſter:vt.l.ſi quis titio.ff.de.le.ij.ſ¶ Itẽ op.ad idẽ de.l codicillis.ff.de le.j. So.eodẽ mõ ⁊ plene de hoc ĩ.d.l.co⸗ dicillis. Item op.ſᷣm glo ꝙ pꝛimo ad non coniunctum potius qᷓ; ad grauatum perueniat:vt.l.ſi duobus.G.fl. ff. de le.j.glo.bñ ſoluit:ſʒ male ſignat vꝛium:qꝛ nõ dʒ ſigna⸗ re ꝙ ibi deuoluatur ad non coniunctum:qꝛ immo ibi ẽ cõ iunctus:ſed debes ſignare ſic ↄꝛiũ ꝙ etiam ad coniunctũ non deuoluatur / vt. d. l. ſi duobꝰ. So. aut legatũ oĩno de⸗ ficit/⁊ tunc deuoluitur ad coniunctumvt hic:aut non de⸗ ficit omnino:quia licet non ſit qui debet habere in rerum natura eſſe:tamen ſperatur:⁊ tunc non deuoluitur ad cõ⸗ iunctum vt in contrario.¶ Modo nota hic ꝙ non facit ꝑ⸗ tem qui nõ admittitur ad ꝑtem. ¶ Cõtra hoc opponit gl. de.l.plane.S.ſi coniunctim.ff.de.l.j.⁊.l.huiuſmodiS.ſi ti tio.⁊ de.l.ij.ſi titio et ei qui capere.gloſa dicit ꝙ contra⸗ ria ſunt ſpecialia ⁊ numerat caſus ⁊ nullam rationem aſſignat.⁊ ideo pꝛo ſolutione hoꝛum oĩm ꝛioꝛum viſtin gue vt dixi qñ diſputaui in materia iſta vcʒ ꝙ aliqñ conti git ꝙ legatum deficit rõne rei legate vt ſi ſeruus meus le gatur mihi ⁊ illi/c tũc facio illi partem qꝛ legatum ab ini tio eſt nullum pꝛo ꝑte / vt.l. huiuſmodi.S. ſi titio.de le.j. Aliqñ deſicit rõne ꝑſone:⁊ tunc aut ꝓſona omnino nõ ſub ducitur a legato qð eſt in caſibus. Pꝛimo qꝛ ſubducitur vt nunc/ſ ſpatur in futurum ⁊ tunc facit ꝑtẽ interim / vt. l ſi dnobus · S.· fl. de le. j. Secundo qñ perſona ſubducitur s legato / ſʒ alius ei ſubꝛogatur/⁊ tunc facit ꝑtẽ vt.l.ſi ticio ⁊ ei qui capere.ff.ð le.ij. Itẽ ſi perſona ſubducitur a lega to ⁊ non pꝛoꝛſus vt qꝛ ſaltim ex qtate debetur legatum ⁊ tunc facit ꝑtem qui nõ admittitur ad ꝑtem:vt.l.plane·S. ſi ↄiunctim.ff.de le.j.⁊.l.penu .Sillo quoq;.ff.de neceſ.ſer ui.aut ꝑſona ꝓꝛſꝰſubducit᷑ a legato /vt qꝛ moꝛtuꝰ ẽ:⁊ tũc nõ facit ꝑtẽ qͥ nõ admittit᷑ ad ꝑtẽ: vt hic cũ ſi.qꝛ videt᷑ po tiꝰpſona ex vno legato qᷓ; legatũ deficere ar.l.vꝛãnius.ff. de fideiuſ.¶ AItẽ op.ꝙ cũ onere accreſcat vt·e· G.his ita. So.vt glo.ſ Atẽ op.de.l.ciuitatibusS.lucius. ff.de le. j. So.vt glo./ Modo quero quid impoꝛtent hec verba ni⸗ ſi pꝛo rato ⁊c.que ſunt in tex.⁊ dic vt gloſ. Item op.hic dicit quaſi ãtiq̃ beniuolentie conſentaneum ⁊c̃.q̃ſi nõ coꝛꝛ rigat iuravetera/ſed hoc eſt falſum qꝛ olim fiſco quereba tur/hodie non/ſʒ dic ꝙ ſicut olim accreſcebãt ſine onere. ita ⁊ hodie ⁊ in hoc non coꝛrigũtur iura vetera/⁊ hoc vo luit dicere tex.ſed olim fiſco querebantur hodie non:⁊ in hoc coꝛriguntur iura vetera. FJ O. XXX X *£ Pꝛo ſecũdo.i Olim quaſi caduca deuoluebant᷑ ad fi ſcum coniunctũ vel grauatũ cum onere ſuo.h.d. ¶ Op.ꝙ non remaneat penes grauatũ: vt.l.filio.S. mr̃i. ff.de adimẽ.le. So.vt glo.⁊ ſecunda ſo.eſtvera.¶ Itẽ op. V nec penes ſubſtitutũ poſſit remanere. vt.il.ꝙ ſi filius.ff. de captiuis.Sol.ibi non tenuit ſubſtitutio pupillaris:qꝛ pupillus poſt moꝛtem teſtatoꝛis patris reperitur in alte rius ptate /hic tenuit ſubſtitutio.ſ¶ Itẽ op.ꝙ in hoc non coꝛrigatur iura vetera:nã olim cum onere trãſibãt. vt.l. ſi titio ⁊ meuio.S. iuł ff. de leg.ij.So.olim fiſco deuolue⸗ bant᷑ hodie non:⁊ in hoc coꝛtigũtur ſed hodie ⁊ olim cũ grauamine accreſcunt vt in ↄꝛio:⁊ in hoc non coꝛigäf. Itẽ op.ꝙ cũ onere impoſito iſtitutio non deuoluat᷑ ad Inſtituto ſubſtitutum.vt.l.ſub cond iione.ff. de hered.inſti. So.dt an deuol⸗ glo.qꝛ ibi loquitur in onere cõdit᷑ionis hic dationis vel uatur ad factiõis.i¶ Itẽ op.de.lʒ.celſus·S. penul.⁊ fi.ff.de leij. So. ſubſtitutũ ibi loquit᷑ in pꝛo nõ ſcripto ꝙ olim ⁊ hodie accreſcit ſine cũ onere ĩ onere ⁊ hoc eſt verũ quicquid dicant alij.¶ Itẽ opp.ꝙ ſi poſito. ne onere deferatur:vt.l.j.Sifi.ff. de le.iij. So.ibiloquitur in veniẽtibus ab inteſtato:⁊ non ſunt in pᷣmo gradu/ſed in ſequẽti:⁊ ideo pꝛetervolũtatem defuncti capiũt ⁊ ideo nõ agnoſcunt onus ⁊ hec eſt veritas quicquid glo.dicat. Itẽ op.ꝙ penes grauatũ ſine onere remaneat. vt.l.co⸗ dicillis.ᷣin pꝛin.ff. de legij. Sol.alijs reiectis dic ꝙ ibi fl⸗ deicõmiſſum ab initio non tenuit:⁊ dic plenevt ibi. Coll i ge ergo ꝙ deuoluit᷑ ad ſubſtitutũ ſi tenuit ſubſtitutio ałs non:vt.d.l.ꝙ ſi filius. Itẽ ſi non eſt ſubſtitutus deuolui tur ad coniunctũ ⁊ cũ onere niſi quis pᷣter voluntatẽ de⸗ functi capiat:vt.d.l.j.S.fl.de leg.iij.ſi non eſt cõiunctus re remanet penes grauatũ cũ onere niſi eſſet ꝓ nõ ſcriptũ vel niſi vt miniſter eẽt electus. Sʒ quid ſi alicui relinqt relictũ ⁊ onus quod adimpleri non poteſt. Rñdeo vt gl. ¶ In nouiſſimo.Hic loquitur in ꝓpꝛio caduco qð eſt qñ poſt moꝛtem teſtatoꝛis ⁊ ãte adità hr̃ditatem deficit. Quero in quo conueniunt iura vetera cum nouo:? Rñ⸗ deo qꝛ hereditas non adita non tranſmittitur nec olim nec hodie niſi in fllijs maxime per ti.de his qui añ aper. ta. In extraneis tranſmittitur ius deliberãdi per.l.cum antiquioꝛibus.S.de iure deli. Quero que ſit differentia inter ius antiquũ ⁊ nouũ: Rñdeo qꝛ olim hereditas non poterat adiri ante apertas tabu.hodie ⁊ olim a die moꝛ⸗ tis capi nõ poterat / hodie ſic. Quero que eſt differẽtia inter legatum ⁊ hereditatem: Reſpondeo quia vtrumq; a moꝛte poteſt peti/ſed differunt:quia hereditas non adi ta non tranſmittitur / legatum ſic. ¶Cibertatibus.¶ Hic.S.excipit a pꝛincipioS. Et atts de/qꝛ duplex eſt ceſſio. vna quantum ad tranſmiſſionem: Ceſſio eſt ⁊ tũc legatum cederet a moꝛte.Alia eſt ceſſio quãtum ad duplex. ius obligationis ⁊ petitionis vere:⁊ tunc dicitur cedere tempoꝛe adite hereditatis:quia tunc demum heres obli gatur vt.l.apud iuł.S.fi.ff.ex quib.cau.in po.ea.Sed adi tio trahitur retro iuris fictione ⁊ per conſequens acqui⸗ ſitio dñij ⁊ obligationis:de qua ergo ceſſiõe loquitur hic non de ceſſione quantum ad tranſmiſſionem: qꝛ libertas non tranſmittitur ad aliquẽ.opoꝛtet ergo ꝙ loquatur de ceſſione quantum advim petitionis ⁊ obligationis ⁊ illa vt dixi cedit vere ab adita hereditate ⁊ libertate ſicut ⁊ ĩ alujs.eſt ergo ſolum differentia inter libertatem ⁊ alia le⸗ gata:quia ceſſio quantum ad traſmiſſionem in ea locum habere non poteſt.¶ Sed que eſt ratio ꝙ legatum relictũ ſeruo non cedat ab adita hereditate ⁊ dic vt glo.¶ Sʒ qᷣd ſi eſt legatum ſeruo ſine libertate ⁊ alij eſt legatus ſeruus quando cedit.⁊ dic vt glo.quia ab adita.⁊ rationem aſſi⸗ gna vt glo.in vſufructu dic ꝙ non poteſt habere ceſſione vt tranſmittatur ad heredem:quia nunq; tranſmittitur/ ſed ceſſio quantũ ad obligationem ⁊ petitionem:ab adi⸗ ta cedit:quia in vſufructu requiritur fſactum heredis ⁊ le gatarij cauentis.¶ Sed quid in ſcruitute reali quãdo ce dit.glo.non figit pedes.Sed dic ꝙ aut queris deceſſione quantum ad tranſmiſſionem.⁊ dic ꝙ cedit a moꝛte ſicut cetera legata.regulariter ſi queris quo ad vim obligatio nis ⁊ petitionis dic ꝙ cedit ab adita hereditate ſicutvſu- fructus.vt.l.ſi partem.ff. quemadmodum ſeruitu.admit. LCegata ¶ Sinautem aliquid. ¶Legata pura vel in diem cer⸗- pura vel ĩ tam cedunt a moꝛte teſtatoꝛis: ct ideo tranſmittuntur diẽ certã ad heredes:ſed legatum ſub conditione vel in diem cer⸗ cedunt a tam pendente conditione non cedit: et ideo ſi ante euen moꝛte tez⸗ tum conditionis legatarius decedat non manſinittitur ſtatoꝛig. B lij. Byuj5ÿutrigarij Becũda pars ſuper Bexto libꝛo Codicis ad heredem: ſed deuoluitur ad ſubſtitutum coniunctum vel grauatum cum onere ſuo.h.d. Sppo.ꝙ legatũ con⸗ ditionale vcl in diem certam relictum cedat añ conditio tionis euẽtũ:vt.l.iij.ff de le.j.So.ibi eſt cõditio tacita q nõ facit conditionale legatũ quãtũ ad tranſmiſſionem:ſʒ quãtũ ad obligationem ſic cum tacite inerat ¶ Itẽ op.de l.conditiones.ff.de condi.⁊ de So.vt pꝛecedeñns cõtrari um.¶ Item op.ad idẽ de.l.heres meus.ff.de condi.⁊ de. cũ ſi. So. vt gloſ. Iſta ergo regula fallit in conditione q̃ tacite inerat. ¶ Item quando conditio eſt omnino ex titura:qꝛ tunc quantum ad tranſmiſſionem cedit nõ quã tum ad obligationem. ¶ Jem quero an ciuiliter moꝛiens tranſmittat:⁊ dicvt glo.que videtur male dicere reſtrĩgẽ do ad ſeruum tantum cum nec depoꝛtatus poſſit capere: vt. l.j.S.de hr̃di.inſti.Sed dicas cõſiderari tempus moꝛ tis teſtator potius qᷓ; ceſſionis:vt ſic ilud qd magis ꝓ⸗ deſt tempus inſpiciatur:vt.l.nõ intelligitur.S. ſi quis pa lam. ff. de iure fiſci.¶ Iteʒ op. ꝙ pendeñ.conditiõe cedat legatũ ⁊ tranſmittat᷑vt.l.qͥ pri.ff. de acqui.heredi.So.du plex eſt ius vnũ ẽ ius accreſcẽdi ⁊ illo iure põt venire ſub ſtitutus pupilli vt in contrario:aut vult venire ex ſubſti⸗ tutione/⁊ tunc nõ poteſt venire ⁊ refert an veniat ex ſub⸗ ſtitutione:qꝛ tunc etiã pupilli bona hʒ an iure accreſcẽdi qꝛ tunc ſola bona pr̃is pupilli veniunt. ¶ Sʒ vt manifeſtet᷑¶ Hiuide ĩ duasꝑtes: qꝛ ĩ pᷣma loqᷣt᷑ qũ apð grauatũ remãet legatũ:⁊ q̃rit an cũ onere an ſine et inquantũ accreſcat vſq; ad · S·his ita diffinitis. In ſe⸗ cunda loquitur qũ ad cõiunctum deuoluitur ⁊ de iũre cõ iunctionis tractat vſq; ad·S.his ita. W ¶ Ille aũt.i¶ Ex iſto · S. colligitur ſolutio bꝛocardiq̃ q̃ri tur an quis poſſit onus ſibi impoſitum adimplere per ali um:qꝛ aut onus eſt in dando:⁊ poteſt per aliuʒ adimple⸗ ri:vt.l.aretuſa.ff.de ſta.⁊ ho.aut in faciendo ⁊ tunc aut nõ eſt electum miſteriũ perſone:⁊ idẽvt hic ĩ in vᷣſi:ſinau tem in faciendo.aut eſt electum miſterium perſone:⁊ tũc non poteſt ꝑ aliũ adimpleri:vt hic in vᷣ.ſi vᷣo talis.Que⸗ dam glo.eſt hic que ſignat contraria quã ifra reſeruo. ¶ His ita.i¶ ic tractat de iure cõiunctionis qñ eis ac⸗ creſcat ⁊ inquãtum ⁊ qñ cum onere:⁊ qñ ſine:⁊ attẽde qꝛ in toto hoc·S. vocat diſiũctum eum q eſt realiter tm̃ con iunctus:⁊ attende qꝛ hec ẽ coniunctio realis tm̃:cũ dico Cõiũctio titio lego fundum ſeyo lego eundem fundum:⁊ hi vocan tur hic diſiũcti. Item eſt coniunctio verbalis vt cum di⸗ co titio ⁊ ſeyo fundum pꝛo equis ꝑtibus lego.Itẽ eſt cõ⸗ iunctio realis ⁊ ᷣbalis vt cum dico titio ⁊ ſeyõ lego fun⸗ dum/⁊ de his duabus coniunctionibus hic loqᷣtur.¶ Op. hic dicit accreſcere qũocũq; ſit euacuatum ⁊ cum onere: ſed in pᷣcedenti.S. dixit non cuʒ onere / quid ergo⸗ So. vt glo.qꝛ pꝛo non ſcripta accreſcunt ſine onere niſi ⁊ vno ca ſu:⁊ hoc in legatis.Sʒ in hr̃ditate pꝛo non ſcripta an ac creſcat cum onere ẽ opi.quidam dicunt ꝙ aut eſt onuscõ ditionis ⁊ non expectatur/aut eſt onus dationis ⁊c̃.ego dicerem idẽ in legato qð in hr̃ditate ⁊ econtra:⁊ de hoc not.plene in.l.que conditio.ff.de condi.⁊ de. Item op. hic dicit accreſcere cum onere immo vidctur ꝙ qui non admittitur ad partem faciat ꝑtem / vt nota. S. e. S. in pꝛĩo. So.vt plene dixi.S.e·S.j. Sed quomodo poteſt tranſmit tere ad coniũctum cum nõdum adiuerit. Rñdeo triplex eſt ius. VUnum eſt ius inſtitutionis:⁊ ex hoc iure nõ traſ mittif nõ adita. Itẽ in iure ſubſtitutionis: qꝛ ſubſtitutio eſt ↄditionalis iñſtitutio/⁊ hoc ideo qñ iure ĩſtitutiõis vł ſubſtitutionis defertur accreſcit ꝑſone/⁊ ideo deficiente ꝑſona deficit accreſſio.Aliud eſt ius accreſcendi: ⁊ hoc iure deuoluitur ad coniunctum ⁊ inuitum:qꝛ tunc nõ ac⸗ creſcit ꝑſone ſʒ rei.⁊ hoc ideo ne reperiatur teſtatoꝛ pꝛo parte teſtatus ⁊ pꝛo parte inteſtatus.¶ Item op.ꝙ ĩuito non accreſcat:vt.l.cum hr̃ditate.ff.de acqui.heredi.So. vt plene dixiin.l.quidam elogio.S.de iure deli. ¶ Ad · S. ne autem.op.ꝙ non accreſcãt cum onere legata talia / vt.l.quidã referunt ⁊.l.qui graui.de iure codi. So. vt glo.⁊ dic ꝙ quidam capiunt hr̃ditatem ex volũtate de functi expꝛeſſa:vt ſubſtitutus:⁊ iſti agnoſcunt onera vt h Quidam capiunt ex yolũtate tacita que colligitur ex ex⸗ pꝛeſſa vt eſt in coniuncto qui ideo videtur capere ex taci ta voluntate defuncti:qꝛ expꝛeſſe cõtulit ei ꝑtẽ /⁊ iſte etiã agnoſcit onera vt hic.quidã capiunt ex tacita voluntate defuncti que colligitur ex tacita vt venientes ab inteſta⸗ to qui ſunt in pꝛimo gradu:⁊ hi etiam agnoſcunt onera: vt dicta.l.quidã referunt.quidam pꝛeter volũtatẽ defun cti capiunt vt ſunt illi qui ſunt in ſcdᷣo gradu vel in pᷣmo: ſed teſtatoꝛ de eis non ſenſit ⁊ hij non pᷣſtant legata.vt.d. l.qui graui Quid ã contra voluntatem defuncti vt exhe redatus ⁊ pᷣteritus ⁊ hij olim non pᷣſtabant legata hodie ſic per aut᷑.ex cã.quod dicvt ibi dixi.¶ Itẽ op.ꝙ ſine one re accreſcat.vt.xe·S. ſinautẽ ad deficiẽtis.So.vt gl.⁊ pꝛi ma ſolu.eſt vera. ¶ AVAbi autẽ. Quare legati poꝛtionon accreſcit inuitis Legati ſicut poꝛtio hr̃ditatis. Rñdeo:qꝛ in hr̃ditate eſt rõ ne te= poꝛtio qre ſtatoꝛ decedat pꝛo parte teſtatus ⁊ pꝛo parte inteſtatus non accre qjue ratio ceſſat in iegato. Pꝛeterea poꝛtio hr̃ditatis ſem ſcit ĩuitis per accreſcit cum onere:⁊ ideo eis ĩuitis accreſcit / ſʒ poꝛ ſicut poꝛ⸗ tio legati ſemper cum lucro accreſcit:⁊ ideo cũ meprzuo Ronpe rem legatarij contineat põt repudiare ſi velit ⁊ ideo ei in tis. uito non accreſcit:⁊ attẽde ꝙ hic erant omnes coniuncti ⁊ quidam volunt ⁊ quidam non. ¶ Sinaũt diſiuncti.ic erant oẽs diſiuncti ⁊ omnes veniunt ad legatum ⁊ ſimul. . ¶ Sin vero. Hicveniũt oẽs ad legatum ſed non ſimul ſed ex oꝛdine. ¶ Sinvero nemo. Hic venitvnꝰ ⁊ nõ alij.¶ Quare iſte non agnouit legatũ cũ ei accreſcat lucrũ. Rñndeo hʒ a ſe ipſo per ius non decreſcẽdi:qꝛ ſolus debebat hr̃e ſolidũ lʒ alij per concurſum potuiſſent ſibi facere partes. ¶ Sinaũt.i Nota hũc tex.qꝛ quotidie dicimus teſtatoꝛ non dixit tale qͥd ⁊ facile erat ei dicere:ergo velle non vr. ¶ Op· ꝙ vtilitas publica pꝛeferat᷑ pꝛiuate.vt.l.ij.Sv.de iu ra.calum.So.aut cõtendit cõis vtilitas.i.que reſpicit cõ munes in cõi cauſa publica.i.q pꝛincipałr reſpicit fiſcum ⁊ pꝛefertur cõis.idẽ ſi cum pꝛiuata cõtẽdat vt hic ⁊ ĩ aut᷑ de nõ ali · S· qꝛ vero.⁊ in ↄꝛio:ſed ſi publica cõtẽdit cũ pꝛi uata pᷣfertur publica.vt.l.j.de iure ſiſci. De his qui ante apertas tabu⸗ „ — las hereditatem tranſmittüt. Hereditas etiã non AE Er hanc. ita delara fllio vel NVnepoti tranſmittitur ad ſuos etiã tab. non apertis:idem in legato ⁊ fideicõ⸗ Amiſſo nõ appꝛehẽſo vel agnito.h.d. Diuige in tres partes: qꝛ in pᷣma po WEnitur ius ſingulare. In ſcðᷣa ius cõc. S 2, AK. In tertia rõ cõis ad vtrũq; dictũ.Se ſida pars incipit ibi qꝛ ſcilicʒ. Tertia ibi ſiquidem. ¶ Sp.·ꝙ hr̃ditas non trãſinittat᷑ per filiũ vt.l.iij.S.de iu re deli. So.vt glo.⁊ hoc eſt veꝝ ꝙ illa coꝛrigit᷑.¶ Itẽ op. hic dicitur ꝙ trãſmittit᷑ hr̃ditas etiã ſi nõ ſũt ſubſtituti ſi dicat ꝙ ſi eẽnt ſubſtituti ꝙ trãſmitterẽt vigoꝛe huiꝰ le⸗ gis qð ẽ fłʒ:qꝛ ĩmovigoꝛe ſubſtitutiõis trãſmitteret So. idẽ eẽt ſi eẽnt ſubſtituti.ſ.vt trãſmitterẽt nõ ĩ mõ trãſmit tendi iure.¶ Itẽ op ꝙ etiã ad extraneos trãſmitta?᷑vt.S. de cadu.tol:S.·ĩ nouiſſimo.So.vt gl.⁊ ĩtellige ꝙ · S.ĩ nouiſ ſimo loqͥt ĩ legato ꝙ ꝑ hãc legẽ ad ſuos traſmitteret ꝑ il lũ·S. etiã ad erneos.At hic loqt᷑ ĩ hditate ĩ q̃ nulla muta tio ẽ fctã.¶ Mõ q̃ro an nepos trãſmittit ad aliũ Gl.vr̃ ar . guere ꝙ ñ:qꝛ duo reqrũt᷑ ad hᷣ vt fiat trãſmiſſio vt diẽ gl. Trſmniſ⸗ ĩmo ⁊ tertiũ.ſꝙ ille ad quẽ trãſmittit᷑ ſit deliber gl.tʒ cõ ſio ad hoc trariũ ꝑ.l.apð.j.de ſuis ⁊ legi.vt nõ.i.l.ij.j/ad oꝛfi.⁊ licʒ vt flat trãſmittãt nõ tñ traſmittũt ex diſpoſitiõe huiꝰlegis/ſͥ ex duo requi idẽtitate rõnis.i.¶ Mõ q̃ro qͥd ſi teſtatoꝛ filiũ exhrdauit ⁊ runtur. er᷑neũ ĩſtituit ⁊ ei ignoꝛãti ẽ delata pr̃na hr̃ditas cui defe ret᷑ hec hr̃ditas?⁊ vr ꝙ nõ filio qꝛ reputatꝰ idignꝰ a lege vt ĩ aut᷑.de hr̃di.⁊ fal·S.exhr̃datio ⁊.S.ð fideicò.aut᷑.hoc ampliꝰ.¶ Pꝛeterea iſte tex.diẽ̃ ꝙ nõ ẽ ↄueniẽs filiũ pᷣua⸗ ri hr̃ditate cõi.ſʒ hic pᷣuat᷑ ppter delictũ ſuũ nõ ꝓpt caſũ. In vꝛiũ vr̃ ꝙ hr̃dibꝰtrãſmittat᷑:vt.l.ex militari· S· fl. .l. ſe. ff. de mil. teſta. ⁊ illð puto veꝝ.Sʒ nõ ꝑ hãc legẽ. Itẽ q̃ᷓro qͥd ſi ẽ hr̃ditas delata ab ĩteſtato: Rñdeo vt glo. Itẽ q̃ro an ipo iure trãſmittat:⁊ dicvt gl.i Itẽ q̃ro de q̃ pſcriptiõe bicloqt: Rñdeo vt glo.¶ Itẽ qro q ſi fllij- duo erãt ĩſtituti ⁊ ad ĩuicẽ rogati ſunt hrditatẽ reſtituere ſi deceſſerint ſine liberis ⁊c.dic vt glo. Quãdo dies legati vel fideico⸗ milli cedit. Rubꝛica. - Soptgee fen verſo cunſaun er dicto cipiribi tatur de. So Ltuncè yt faci obligst nonobl. lſtappo⸗ Nrdt gationis dedſinnen legnnſint Alnl iite, nsdcherif bifae Uene gotſlenenut ereggonchn: Atpeintenliin 4 Nelitusigntit ncielzrſint tachticngttit ſiptbligctittt teni. pettdste Lanlenti begcisdeknin ittiturad ſoeti en inlegrorte heſo velagirn partes: iſf⸗ gre. Inſcht⸗ 50 ytrigde niaibiſignie er fliüytl ii⸗ laconigtk. ſſinoſinſbe ittere digott möistrüſnim. piteretnöſnitt faneostiſtmi riteltgeoſ ſpos niſtunn hfadteteidl ſmitrtad futtrüfriſ ittikſidelin, = ðð = — 4 = ☛. „ℳ4* S — 7 == = — S=S=S 7 ſ V S =— — . 7 =— =S= ͤD E =-= = 4 . ie Hypothe cäan poſ⸗ ſit remitte re teſtatoꝛ Icompetenti. ageiaa⸗ èO==S”SðZBM *nua in pꝛi⸗ Mcipio ani cuiuſlibet ſunt ſoluenda.h.d. ¶ Op. de. l. qui hoc anno.ff. de verbo. ob. So. dicunt quidam ꝙ aliud in cõ⸗ tractibus vt in contrario/aliud in vl⸗ tima voluntate vt hic:ſed hoc videtur Arepꝛobari per.l.ſi in annos.ff.de annu. legatis/1 ceo ſo vt glo. Itẽ opp.ꝙ etiã vbi ſunt hic vᷣ⸗ ba mẽſtrua vel annua non debentur in pꝛincipio anni:vt l.lecta.ff.ſi certũ pe.So.ibi ſpeciale odio vſurarũ Ał dic ꝙ ibi pꝛeceſſit ſtipulatio ſuper ſoꝛte que infoꝛmauit ſtipu Eᷓarlone vſuraru Kauentem:he non⸗ . SS o.ĩnuit ꝙ ad alium legatariũ S Gꝛum deuoluat᷑ qͥ iã moꝛtuꝰ ẽ/qðdvide EEA ur abſurdum: z ideo opʒ intelligi de hr̃de. IYpontionilla. Aut dies appoſit So nn P venit.⁊ tunc nõ cu⸗ ro an ꝑ modũ ↄditionis vł aliter ſit appoſita. R& Sed quaãdo non venit / tunc diſtinguitur qua⸗ liter ⁊ cuius fauoꝛe fuerit appoſita. m vro Abi conditio cõſũmauit 6 7 vY 2. effectum ſuũ nõ expectat᷑ AWwvodeſinat durare. h. d. 6Op. de. l. quibus diebus . §. ij. ff. de odi. æ de. So.vt glo.¶ Item op.de.il.ſi pꝛo patre ·S· verſum.ff.de iĩ rem verſo.glo.non ſoluit:ſed dic ꝙ hic conſummauit effe ctum ſuum ibi non. Pe X h ig Verba appoſita gr̃a differende ſo⸗ 4 X„Æ UD19 ſutiõis non differunt obligationeʒ 4 poc dicit. ¶ Piuide in tres vlł in q̃ttuoꝛ ꝑtes:qꝛ ; Ain pꝛima ponit dictum. In ſecunda illationem ex dicto. In tertia declarationem dicti. Secunda ꝑs in⸗ cipit ibi ⁊ ideo.Tertia ibi non ceptum. ¶ Op.·ꝙ iſtud legatũ cenſeatur cõditionale nec trãſmit tatur ad hr̃des:vt.l.quibus diebus ·S. titio.ff.de condi.⁊ de. So.aut iſta verba ſunt appoſita vt faciãt conditionẽ ⁊ tunc eſt conditionale vt.l.ſi ſit.ff.de le.j. aut apponũtur vt faciãt diẽ ⁊ tũc aut apponũtur fauoꝛe hr̃dis ⁊ differũt obligationẽ:aut fauoꝛe legatarij /⁊ tunc differt ſolutionẽ non obligationẽ. In dubio inherebo verbis:qꝛ aut dies eſt appoſita cum verbo obligatoꝛio ⁊ differt obligationẽ vt.d· S.quidã:aut eſt appoſita cum verbo executiuo obli gationis:⁊ tunc differt ſolutionẽ tãtum vt eſt hic. g es Dicta in QR J fideicommiſſum. ict in teſtõ habent locum in relictis ab inteſtato. E E & Sppo. ꝙ dominium ignoꝛãti non queratur vt.l.ſi quis ita.de cõdi.inſti.So.ibiloquit᷑ de acquiſitio⸗ ne irreuocabili hic de reuocabili. J t in poſlellione legatoꝝvel fid eicõ miliox ler. cã mittat᷑. Kubꝛica. P ſis Aliquando teſtatoꝛ vult re⸗ mittere cautionem hr̃di de⸗ Alegato pꝛeſtando adueniente dievł cõ Qditione ⁊ poteſt vt hic ĩ tex.Aliqñ vult e hypothecã quã hʒ in bonis debitoꝛis eANdi mittere/x poteſt vt ĩ gloſ.aliqñ vult Reremittere cautionem de vtẽdo fruẽdo 4◻ Larbirrio boni viri ⁊ non põt:vt.·..e.l.pe nul.ꝙ hic iunge. Quero an hypothecã poſſit remittere teſtatoꝛ:hic videtur ꝙ ſic in ↄꝛium videtur ꝑ.l.nemo põt ff. de le.j. ſed dic ꝙ quedam diſpoſitiones reſpiciunt fa⸗ uoꝛe teſtatoꝛum ⁊ has põt remittere vt hic ⁊ in queſtio⸗ ne noſtra:q̃dam fauoꝛe hr̃dis que ſublate parerent mate riam delinquendi et has non poteſt remittere:vt.l.nemo ooteſt. de le. j. 2 Oſfqᷓ;.· Nñs pignus pꝛetoꝛium pꝛefert po =S . ſterioꝛibꝰ in tꝑe diuerſũ ti.pᷣceden⸗ 2: us & tibus. hoc dicit tex. cũ gl. W☛W Bm archimedoꝛzam. o. tio nõ pꝛeſtetur vt.l.iubemus.S.ad trebel.So. . V Yt gloſ. ¶ Item op.de.l.ij · S· j. ff. de vulg. 7 pup. poſitura ſi , Nt ĩpoſ. De ſuis et le. ld ter. Fo.X XXVI So. vt glo. Pꝛeterea hic tractatur de fideicõmiſ per qsð no ſucceduur viuenti:ſed defuncto. n —(NBeluis t legiti mig heredibus. RKubzica. Jlium. In glo. que incipit pꝛo SS curatoꝛem. dic ꝙ hic et ioipꝛincipium vitioſum non attenditur: ſed pꝛincipium non vitioſum attenditur hic ⁊ ibi. REE R ſucceſi ſI i one Hiuide materiã ĩ q̃t 1—2 eetuoꝛ ptes: qꝛ aut lo⸗ Nauitur de ſucceſſiõe deſcẽdẽtiũ / aut aſcẽdẽtiũ aut loqmur de ſucceſſiõe trã ſuerſaliũ tm̃è/aut lo mur de ſucceſſõe mixta trã ſuerſaliũ ⁊ aſcẽdẽtiũ:pꝛĩo ca ſu deſcẽdẽtes directe excludũt trãſuerſales ⁊ aſcẽdẽtes: ſz ip(ſi ſuccedũt ſi ſut ĩ pꝛio gdu ĩ capitaviriłr ſequẽtes in ſtirpes nõ diſtĩguẽdo ſexꝰ:⁊ hoc mẽbꝛũ expedit hec aut᷑ 74 Kes in ſucceſſione ⁊ in adoptiuis dic vt glo.⁊ in cognatis re⸗ dactis ad agnatos:dic vt glo. Sʒ an dominus ſuccedat᷑ cognatis ſerui ſui:⁊ dic ꝙ non. ¶Ad ſenatuſconlſul tum tertulianum Uubꝛica. .N ſucceſlione. In gr au S ibi ſʒ ſecꝰĩ auo qui nõ pꝛefert᷑ matri:ſed ſecũ admittit᷑ , Ex tex.extrinſecus.i.aliũde qᷓ; a fe lude c; apa 5 Ater. tre. Op. ꝙ ſiue contraxit nuptias ſiue non ſiue prna ſint bona ſiue aliunde queſi E= a ta remaneãt penes matrè pleno iure: vt ĩ aut᷑. de ſecundis nup.So.illud iure nouo.¶¶ Itẽ op. idẽ ſit iure nouo ꝙ hic:vt in aut᷑.de nup.S.hic nobis. So. vt gl. ¶ Item op. de .· S. conſequens de here.ab inteſt. So. vt gl. Quero de vno vt gl. ⁊ dic vt ipſa quã intellige ĩ fidcicõ miſſo relicto ab inteſtato:ałs male diceret. ¶ In glo. que incipit moꝛtuo.ibiad diſtĩctionem huiꝰ.j. ſ. vr diſtinguatur inter bona paterna ⁊ alia non vt diſtin⸗ gatur nubat filio vel poſt. Munem. Hec lex loquitur ĩ tutela legi Wele tima. Sed quid in teſtamẽta⸗ Nria/⁊ dic vt gl.⁊ opinio io.eſt vᷣa iure iſto. .„ ¶ In gl. que incipit vt ⁊ .ibi dum non põt tu trix ⁊ ideo hec.l.ſolum diſpoſuit qñ ab ĩteſtato idem diſ „ tunc ex teſtamẽto dari potuiſſet: ⁊ ideo hodie locum hʒ etiã ex teſtamento. — 7J quis Ex tex.vłlegitĩo i.ↄſãguĩco E EEν1*Cognatiõis]. i. vterio ſoꝛoꝛes hẽant .ſ.ſił vł ẽt. i. ſiue ſint fres ſoli fiue fra⸗ tres cum ſoꝛoꝛibus ⁊ ſic ſoꝛoꝛes conſequũtur per fr̃es qð per ſe ſi ſole extarent conſequi non poſſent. NS T cum ſo li 9 Hodie ſi ad ſucceſſio⸗ Wen O·‚ nem filij veniat mr cũ fribus tm̃ defuncti vł ſoꝛoꝛibus tm̃ vel cũvtriſ AA E&âS permixtim venit mi in virilem poꝛtionem. oc dicit. Hec aut᷑.venit ad coꝛrectionem.l.codicis. Nteſtamento. Haer ut non coꝛ⸗ WVE ait ⁊ loquitur in ſucceſſione ex teſtõ gloſ. dicit W=E hec aut. videtur coꝛrigere.l. fl. S. de ioffi. te. vt rumpatur hodie per querelã:ſed ego poſſem intellige⸗ re hoc in emãcipato qui teſtatur in alijs qᷓ; in caſtrenſibꝰ vel quaſi:⁊ nil coꝛrigetur:⁊ hoc eſt tutius: vel poſſum di⸗ cere ꝙ loquitur in caſtrenſi:vł quaſi ⁊ etiam in ſuo/⁊ tũe dicam ꝙ.l. illa cum lege.S.de epi.⁊ clericis loquatur ĩ ca ſu ſpeciali.ſ.peculij clericoꝛum vt non impugnetur que⸗= rela:ſed condic.ex.l.petatur quarta in alijs caſibus rum patur per querelã ⁊ coꝛrigũtur iura vetera:ſʒ ꝑmũ tutiꝰ. Hec aut᷑.venit ad coꝛrectio Efuncto nẽ.l.codicis ⁊ repetit᷑ ĩ aut᷑. / ceſſante: dic ergo ꝙ aliqñ moꝛitur aliquis ⁊ ſo mmARlos aſcendẽtes reliquit /tũc quotcumq; ſint ex latere pr̃is veniunt advnam dimidiam ¹ ſie ex latere AP N BGButrigarij Gcda pars ſuꝑ Gexto libꝛo Codicis. xle matris veniũt ad aliam dimidiam ſalua gradus pꝛero-⸗ ¶ Op. de pꝛima ꝑte huius legis ad ſecunda. Sol.pꝛima hani gatiua.Aliquãdo cum aſcendentibus concurrũt fratres loquitur in ſpurijs.ſcðᷣa in naturalibus. Item op.q; nõ the⸗ vel ſoꝛoꝛes /⁊ tũc cũ eis ſuccedũt in virilẽ poꝛtionẽ.h.d. ſit differẽtia ſint ſpurij an naturales /⁊ an mulier ſit illu⸗ Ghleal Pꝛioꝛ ergo in gradu quãdo ſunt ſoli aſcendẽtes exclu⸗ ſtris vel non.vt in aut᷑.qui mo.na.effi.ſui.So.quidã ſunt ekfan Fr᷑ ⁊ ſoꝛoꝛ dit remotioꝛes ⁊ per lineam pr̃nam ⁊ materna.q Modo legitimi⁊ naturales:⁊ de his non eſt q̃ſtio:qꝛ ſuccedunt. liui ſi ſuꝑſunt quero quid ſi frater ⁊ ſoꝛoꝛ ſuꝑſunt an excludent auum Quidã ſunt ſpurij ⁊ hi aut ſũt ſuſcepti ex danato coitu⁊ 1 an exclu⸗ paternũ ⁊ maternũ: ⁊ videtur ꝙ ſic.ꝙ hic tex.dicit ꝙ vo⸗ nũq; ſuccedũt:vt ĩ ↄꝛio.ſi nõ ſũt ſuſcepti ex dãnato coitu riſnſͤ⸗ dẽt auum niunt cũ pꝛoximis:at aui non ſunt ꝓximi cum unt in ſe⸗ ⁊ tunc aut mater illuſtris erat/⁊ tunc aut hẽbat fllios le⸗ linie pr̃num ⁊ cundo gradu:ergo cos excludũt. Pꝛeterea frater ſucc.⸗ gitimos ⁊ ſpurij non ſuccedunt als ſic. ſi mulier nõ erat gune mfnum. dit cumpr̃e ⁊ matre: at pr æ mater excluderẽt auum.ergo illuſtris/v cũ legitimis eis ſuccedũt: vt hic a vꝛio ſenſu. unli ⁊ iſti:qꝛ ſi vinco vincen.⁊c.ſed certe tu dic contrariũ au⸗ ¶ Item oꝑ ad ſecundã partem ꝙ naturales nõ ſuccedat: ialu dacter:licet glo.non figat pedes / nec ob.hic tex.qꝛ pꝛo⸗ vt aut᷑.licet.S.de naturali.i.So.aut loqueris in ſucceſſi⸗ Aſolon ximus dicit᷑ quẽ nemo antecedit:vt.l.pꝛoximũ.ff.de vᷣo. one mr̃na/⁊ ſuccedunt etiã cum legitimis vt hic. Aut lo⸗ icban ſigni.at hic nemo pᷣcedit auum/cum pater non ſuꝑſit nec¶queris in ſucceſſione pr̃na/ tunc aut ſunt legitimi filii/ lotfl ob.illa rõ:qꝛ ſi vinco.⁊c̃.qꝛ fallit hic.⁊ eſt ratio: qꝛ auus ⁊ naturales non ſuccedunt/aut non ſunt legitimi ⁊ ſucee nnloqul ſuccedit loco filij eiuſdẽq; patris defuncti:ſed pater non dunt in duabus vncijs vt in ↄꝛio. Collige ergo quod di⸗ cunfratt vinceret᷑ a fratre/ nec auus.¶ Modo q̃ro quid ſi exſtãt mater ⁊ auus paternꝰ an excludat mater auum pr̃num: Dicũt quidã ꝙ ſic:qꝛ eſt in pꝛioꝛi gradu ·⁊ hic dicit ſalua gradus pꝛogatiua.Tu dic contra.nam qꝛ ratio coꝛrela⸗ tiuoꝛum eſtvt vno poſito ponatur ⁊ reliquũ:vt.l.in albo. .de decu.⁊.l.vꝛãnius ff. de fideiuſſo.ſed lita eſt ꝙ ſi flliꝰ moꝛiatur / nepos ſuccedu loco eius / ⁊ efficitur in pꝛimo gradu ad auum/ ſuccedit cum alijs filijs aui/nec ab eis excludit᷑: ergo ecõtrario auus fit in pꝛimo gradu ad ne⸗ potem tanqᷓ; ad filium.ſi ergo efficitur ei in pꝛimo gradu non dʒ excludi a mr̃e defuncti que eſt ſimiliter in pꝛimo gradu.ar.inſti.de exhr̃datio.li:S·ij.⁊ hoc eſt equius qᷣͥc⸗ quid dicatur. ⁊ qð dicitur hic ſalua gradus pᷣꝛogatiua: intellige ꝙ pꝛioꝛ in linea pr̃na excludat alios de eadem linea non de materna/æ pꝛioꝛ de mr̃na excludit alios de eadem linea non de pr̃na. Prr Ad ſenatulconlul xi in euidentialibus.¶ Modo q̃ro an veniat naturalis in ſucceſſione ð teſtamẽtum: de hoc dic vt not.in.l.ſi ſuſce⸗ pta.in.S.j.ff.de inoffi.teſta. Jaco. HPhuk. g/Item quid ſi conceptus eſt poſt moꝛtẽ auie⸗ *Dic vt glo. P ſucceſſione. Zppo de .πButrig. Sed nũquid alijs conſan dui⸗ . B 1d am. neis ſuccedent: Hic vt 1. DBelegitimis here dibus. Mubzica. guinitatis ,co. Solu. vt gloſ. Jaco. PBnſanguinitatis. Hiutie nn gage in pꝛima ponit dictum in gñe. In ſecũdain⸗ der She Wal krert ĩ ſpecie. In tertia arguit a ſimili. Secũda tum oꝛki cianum. incipit ibi ꝓinde. Tertia ibi nã ⁊ ceſſante. Pre ☚ = reg. e Attẽde: qꝛ dictio eiuſq; ſola A Kubꝛ it a. ,Z A E ſlante. pont duobꝰ modis. vt in D S 9 7 inteſtate Si decedit mu⸗ Aglo. Et attende qꝛ oĩs linea deſcendẽs eſt pii lononſu —0 ρ. lier relicta ſilia/ uilegiata etiam in trãſuerſalibus eſt dare de⸗ ſoen lia ſuccedit ei ceterꝭ excluſis.hoc dicit 2 Jei ne ſe cedentes vt fr̃is filii ⁊ ceteri. Itẽ ⁊ aſcẽdẽtes vt patruꝰ wen . p. de. l. apdᷣ ⁊ patruꝰ magnꝰ ⁊ deſcẽdẽtes.ifilijfr̃is vtriq; ↄiũcti pfe In pꝛeo nuiner 0 hoſtes.S ti.ij. run?᷑ ffi defuncti ↄiũcti defuncto ex vno tm̃ parẽte: ⁊ eſt dn 3 3 Vel melius oppo.de. lj. 2, der his qui ante dρ⸗ rõ: qꝛ ſuccedunt in locum pr̃is ſui/qui eſt vtriq; coniuna lsn⸗ Ve aNtas ta. So. non tranſmittit᷑ ad ſuꝑioꝛes vt hic. ctus at ille excluderet fratrẽ coniunctũ defuncto ex vno flluste ſe Aad inferioꝛes ſic vt ibi. Cõtra hoc ob.l.apud hoſtes. tãtum parente:ergo ⁊ filius eius:⁊ hoc facit ad id quod ſalneii S. ti. ij. So. hic voluntate pris fuit repudiata. Dieinyxi in aut᷑.defuncto. Item excludunt filij fratris patruũ aunm ¶ Ooppo.ꝙ ius clibcaaitirlen anutar⸗ vt. l ca an⸗ ⁊ ſuperioꝛes:vt. ꝓxima aut᷑. . mn tiquioꝛibus.S. de iure deli. So.aut hr̃ditas non eſt repu 4 Modo habes ꝙ filij fra nen⸗ diata/nec adita:ſed pendet ⁊ trãſinitti᷑ ad inferioꝛes: vt S kratx 68. tris ſueequnt dd ualt linep dic. l. j. de bis qui ante ti a ta. Sec ſi S nõ . unt ad ſu⸗ ter dubitatur dicam. Jaco. But· u perioꝛes trãſmittitur:vt dic.l.apud. Aut eſt adita ⁊ trai⸗ NDE Vbi nõ ſup ſunt ffes/ Vſch mittitur. au eſt repudiata voluntate pr̃is/ ⁊ non tranſ⸗ I BB ſt fe atres fratrũ ziun freo⸗ 8 n V mittitur vt hic. . in gradu admittit᷑ ⁊ ſuccedũt in capi “ matei⸗ nireiri . SS . in 2? ſucea pita non in n l Atri Que fuit ratio huiꝰ legis: Et dic yvt Y. e ſtirpes ſublata differentia ſexus. hoc dicit. htrne l· glo. Et attende qꝛ licet hec.l. antis ¶ NMota ergo ꝙ liberi ſi ſupſunt ſuccedunt om̃s ⁊ exclu⸗- cir Aognatos trſferat ad ius agnatoꝝ/ non tñ fa⸗ Gucit eos agnatos / nec eoꝛum appellatione conti dunt alios: vt in aut᷑.in ſucceſſione.ſi non ſunt liberi: ſed ſuꝑioꝛes tãtum: tunc dimidia datur parẽtibus ex lineas lali. nebatur:⁊ ideo non cõpꝛcehenderẽtur ſi ſtatutũ de legiti⸗ mis loqueretur.h.d. Prrn 7 qua Ad euidentiã eſt ſciẽdum ꝙ quã⸗ Filiox ät⸗ ⸗ tum ad materiã noſtrã quattuoꝛ oꝛ ſuͤnt unt genera filioꝝ / quidã ſunt legitimi? natu⸗ na uan, Grales / 1 de his hic non loquitur: quidam ſunt Sns. naturales tantum: ? tunc aut tractatur de ſucceſſione / prna.alia dimidia dat᷑ parẽtibus ex linea mr̃na.Oubita Wfon ex tur tñ an mater excludat auũ pr̃num ⁊ ego dixi.S.ꝙ nõ. cludat a⸗ ſed cũ aſcẽdentibus veniunt ⁊ fres:tunc ſi ſunt ex vtroq; uũ pfnũ. parẽte coniũcti aliqui excludẽt eos qui ex altero tãétum parẽte ſunt ↄiũcti:ſimilit᷑ ⁊ eoꝝ filij excludunt pᷣdictos/ ⁊ ſuccedunt cum ꝓximis aſcẽdentibus.i.cum pr̃e ⁊ mr̃e defuncti An autem excludãt auum dixi ꝙ nõ. ſed exclu⸗ N qᷓtum ad mr̃em / ⁊ ei ſuccedu: vt l.ex parte.ff. vnde cog. Aut q̃ris de ſucceſſione q;tum ad pr̃em /⁊ tunc dic ꝙ aut pater hʒ alios legitios ⁊ naturales/⁊ nõ ſuccedit:als ſic in duabus vncijs. Quidã ſunt ſpurij ſuſcepti ex dãnato coitu:vt inceſtuoſi.⁊ hi nullo modo ſuccedunt.quidã ſũt ſpurij nõ ſuſcepti ex dãnato coitu:vt vulgo ſuſcepti:⁊ in his dic ꝙ pr̃i nõ poſſunt ſuccedere:qꝛ incertus eſt.q;tum ad matrem dic aut eſt illuſtris/⁊ tunc aut hʒ alios legi ti mos ⁊ ſpurij non ſuccedũt vt hic alłs ſic. Si mulier nõ eſt illuſtris tũc ei poſſunt ſuccedere:vt hic a cõtrario ſen ſu etiã cum legitimis. Diuide in duas ptes:qꝛ in pꝛima loquitur in ſpurio ex nõ dãnato coitu concepto. In ſcdᷣa loqᷣtur in naturali fllio. Scða pars incipit ibi ſinautem dunt patruũ defuncti ⁊ ceteros ſuꝑioꝛes.ſi autẽ ſunt fnra tres tm̃:qui ſunt coniũcti ex altero parẽte tm̃ ſuccedunt- cum ſuperioꝛibus ipſi vel ipſoꝝ filij ⁊ excludũt patruos defuncti vt in aut᷑ ceſſante.⁊ in aut᷑ poſt fr̃es ex vtroq;. Si gutẽ ſunt ſoli fres ⁊ non aſcendẽtes / tunc ſuccedunt vtrinq; cõiuncti ⁊ eoꝝ filu excluſis alijs ⁊ bonis q̃ſitis a defuncto tm̃ repꝛobata opinione placẽtini.Si autẽ ſũt om̃s ex altero parẽte tm̃ coniũcti/tunc om̃s vterini pari⸗ ter ſuccedunt.i.ſi ſunt oms conſanguinei quidã vterini. In bonis pf̃is pferũtur cõſanguinei / in bonis mr̃is pᷣfe runtur vterini. Sed ſi filij quoꝛũdam fratrũ ſuccedãt cũ fratribus defuncti fit diuiſio in ſtirpes/⁊ non in capita vt hic. Si autẽ nõ ſuꝑſunt fratres ſed eoꝝ filij ⁊ equales S = S. E⸗ S = = — = = = = — == = uidalſscot, cckent ieng, iſtpoltnatie itimietn oln t golt At. hin ingie. Inſcl zuitaſiſnliSe zatceſante dictioeiſgi k dvob? nodo neadeſechcidtt erſalibusetong ſceditts tit fio trigolci yvnotmparinel nieſt vrriqze „ ☛ = tij defunctoen factt adid tfülzfratrispe Nohabes ſucceduntſe co Pui binöͤſpplunfe nüͤfliſchuport dütin cpunm ſetus horddl Ceduntofeta ſinonforont EperittlegA tſnranin, mmacgodtal, tuneſſotgin qliet Moten S in coniũctione:tũc ipſi ſuccedũt defuncto. Sed remanet queſtio quando ſuperſunt filij fratrũ an ipſi ſuccedãt in capita an in ſtirpes:⁊ dicunt quidã ꝙ veniunt in ſtirpes: ⁊ eſt ratio:qꝛ iſte text.dicit ꝙ poſt fratres ⁊ fratrũ filios veniunt omnes in capita:ergo fratrũ filij veniunt in ſtir pes.Sed tu dic contra:nã regula eſt iur veteris ꝙ om̃s trãſuerſales veniũt in capita:vt.l.lege ·S. fi.S.de legi.he⸗ redi.niſi qñ filij fratris ſuccedunt cũ fratribus defuncti: quia tunc veniũt contra ius cõmune:nam aut volunt ve⸗ nire ex perſona ſua ⁊ non poſſunt cũ ſint in tertio gradu vñ excluduntur a fratribus defuncti qui ſunt in ſecundo aut volunt venire ex perſona patris ſui ⁊ poſſunt: ſed ille veniebant in vnum caput ⁊ vnam poꝛtionem tm̃ hẽbant ergo ⁊ filij eius habent ſolum illã ⁊ in ſtirpes ſuccedunt ⁊ ita loquitur iſta aut.qꝛ loquitur qñ filij fratrũ ſuccedũt cum fratribus defuncti:ſed qñ ſunt filij fratrũ tm̃:tũc cũ ſint in parigradu veniunt ex perſonis ꝓpꝛijs cum ſint in pari gradu.ſ.in tertio ⁊ ideo veniunt in capita cũ non re periatur coꝛrectũ.quidã tñ per copulatiuam ⁊ que in coꝛ poꝛe dicunt eos venire in ſtirpes quod eſt fatuum dicere ſi nec filij fratrum ſunt ſuccedunt pꝛioꝛes in gradu ⁊ ĩ ca cn Pita vt hic. aut Hec ſunt paria nullum eſſe condi⸗ ₰ .tum teſtamentum vel conditum ⁊ 5. nullum eſſe. h. d. Atru Non pariter ſuccedunt patruus y. O. z matertera nepoti:ſed pꝛefer⸗ tur patruus. hoc dicit Jacobus Butriga⸗ 14 Brius. π½ Ciant qui. W Ad diti 0 Iſtam legẽ dicit Bar. bonam F * menti tenendã quã limuavt per Specul.in titu.de tuto Fnondüin vᷣſi.quid ſi mater ſuſcepit tutelã.vbi dicit ꝙ ſi mater aſſumpta tutela ſui fi⸗ lij traſiuit ad ſecundas nupti.⁊ ſic pꝛiuata eſt tutela ⁊ ſuc ceſſione ⁊ dñio. Itẽ cũ effecta vidua velit iſtã tutelã reaſ ſumere quod põt hoc facere ſi res eſt integra quaſi pupil lo non ſit pꝛouiſum de tutoꝛe:ałs aũt ſecus per text.in.l. fi.de repu. here. Idẽ dicas ſi ſtetit per annũ ꝙ non petit tutoꝛt᷑.vt per Bal.in aut᷑.ſacramẽtũ.qñ mu.tut. offi.fun. poteſt. Itẽ ſingulariter limita niſi alleget ſe non petijſſe tutoꝛẽ eo qꝛ filius hʒ multa debita ⁊ noluit petere tutoꝛẽ vt fllius remaneret indefenſus:⁊ ſic non poſſet cõdẽnari ⁊ cõtra eũ non agi ſeu aliquid fieri tãq; indefenſum ꝙ ex cuſatur mater nec perdit ſucceſſionẽ fitij ſui: vt eſt caſus multũ ſingularis in.l.ij.S.ego etiã.ff.ad tertul.quod not. perpetuo.Adde etiã qͥd ſi nubit infra annũ/tñ anteq; car naliter copuletur petat tutoꝛẽ an pꝛiuetur ſucceſſione fi⸗ lij:vide Bal.concil.cclxvj.in.iiij.lib.ad materiã vide eũ dẽ Bal.concil.lviij.lxxj.⁊.cciij.ſcdᷣo volu. An aũt pena nõ petiti tutoꝛis trãſeat de gradu ĩ gradũvide per Bal. conci.xcij.ſcðdᷣo volu.per Pau. de caſt.hic per Bar. in q̃⸗ ſtione incipi.habens ſiliũ adultum.per Pet.de anch. cõ eiike Angel.concil.xxxvij.⁊ Petr.de anchara.con⸗ cil.ciiij. Eminimus. gnatis.non tamẽ fe⸗ cit eum agnatum/qꝛ non poteſt: ſed facit eum Ahaberi pꝛo agnato: ſic ⁊ ſtatutũ non facit quẽ ciuem ſed haberi pꝛo ciue. CLö munia de ſuc⸗ AELceſflionib?. Kub. A Nt Honec habet locum cau⸗ DB el ſa teſtamenti Ganat ganſe RNEinteſtati. hoc dicit Jacobus Butri⸗ E er garius. . . De bonis maternis. Mubꝛi. ¶ Pꝛo ſummario totius lectionis dic ꝙ tempoꝛe anti⸗ quo pꝛofectitia ⁊ aduentitia cenſebantur eodẽ iure ⁊ ac⸗ quirebantur pr̃i: hoc cepit coꝛrigi in aduentitijs non ſił ſed ſucceſſiue ⁊ pꝛimo fuit ſtatutum ĩ bonis delatis a ma tre ꝙ patri non q̃rantur niſi quantũ ad vſumfructũ ⁊ hoc in pꝛima.l.huius ti.alius imperatoꝛ idem ſtatuit in dela tis ex linea materna:vt in.l.ij.huius ti. Idem ſtatuit im⸗ õia de ſuc. De bo. mater. Fo.XX. peratoꝛ in queſitis ex coniugio filij vel filie:vt in ti. ſe. vſ⸗ q; ad.l.cum opoꝛtet.imperatoꝛ idem ſtatuit in omnibus qduentitijs vſq; ad.l.cum non ſolum.hoc dicit lectio no ſtra tota. ——=r Es ue In delatis a matre p⸗ 4 pꝛietas eſtifilij/ vſuſfru ctus patris:⁊ pater eſt legitimus ad⸗ miniſtratoꝛ ⁊ gubernatoꝛ reruʒ /actio nes mouet ⁊ ſuſcipit per ſe vel per pꝛo curatoꝛc:ſʒ alienare res filij nõ poteſt 9 Bvel opoꝛtet eum mentiri nec ẽptoꝛ erit R=R IEſeCuT?: 2 ſi pꝛeciũ non ſoluerit poterit petere fideiuſſoꝛes ſibi dari euictionis nomine quaſi iu⸗ ris pꝛeſumptione immineat euictio in limine ↄctus cum filius poſſit res ſuas vendicare nulla pꝛeſcriptione obſtã te.hoc dicit. ¶ Op.· ꝙ pater non poſſit conſtituere ꝓcuratoꝛẽ.vt.l.ne⸗ ꝙ;.S.de pꝛocura.So.quidã fatentur ⁊ dicunt ꝙ hoc facit poſt lit. conteſt. Alij dicunt ꝙ põt conſentiente filio / ſed vt ipſi non errent:ipſi dicunt ꝙ talis pr vna cum filio ſuo ⁊T eius cõſenſu cõſtituit talẽ pꝛocuratoꝛem t filius vna cũ patre ⁊ eius cõſenſu. Nerum ſolet dubitari an ſolꝰ pater Pꝛocura poſſit ꝓcuratoꝛẽ conſtituere:⁊ dicunt quidã ꝙ non p di⸗ toꝛem an ctã.l.neq;. Alij dicunt ꝙ poteſt ⁊ l.neq; loquitur ĩ ſimpli⸗ poſſit ſolꝰ ci adminiſtratoꝛe qui nullum cõmodum percipit:ſecus ĩ pr ↄſtitue eo qui ſentit cõmodum vt epᷣs qui eſt vſuarius pſᷣm quoſ re ĩ rebus dã vel fructuarius m alios ⁊ verius:qꝛ capit de manu p filij. pꝛia:vt.l.penum ff.de vſu ⁊ ha.⁊ ita videtur velle text.in aut᷑.de ſanctis ep̃is ·S.ſi qũ.lʒ gloſ.exponat pꝛo ſindico⁊ male.ita erit in patre qui percipit vſumfructũ. ¶ Wodo quero qᷓłr foꝛmabitur libellus ⁊ quis de calũnia iurabit. ⁊ dic vt glo.ſ Itẽ op.ꝙ hec lex implicet contraria nã di⸗ cit ꝙ poteſt actiones mouere ⁊ non alienare res cum hec ſint paria.vt.l.ait pꝛetoꝛ.ff. de iur.delibe.Sol.aut queris de ptãate quã quis hʒ ex adminiſtratione ret alteriꝰ:æ tũc non ꝓcedit parificatio / vt hic. Aut queris de ptãte quã quis hʒ ex pꝛopꝛio iure:⁊ tunc pꝛocedit pariſicatio vt in contrario.ſ Itẽ op.ꝙ non dentur fideiuſſoꝛes ꝓ euictio ne:vt.l.emptoꝛi.ff.de euic.So.hic iur fictione imminet euictio in limine cõtractus. Modo quero an idẽ ſit in alijs pꝛeſcriptionibus vt nõ currãt filio exiſtente ĩ pote ſtate:⁊ dic vt glo. MD — Ad Dd iti 0 In hac.l.adde ꝙ pater habz plus iuris 1 ein bonis filij qᷓ; tutoꝛ ĩ bonis pupilli:iõ ante litẽ conteſtatã põt ꝓcuratoꝛẽ conſtituere:⁊ idem te net Bnt gici mo.hoc dictũ limitat quotiens pater agit de conſenſu fllij maioꝛis infante cõſentiente:ita dicit ca. accedẽs.er.de pꝛocura.⁊ ſic ſaluabit glo. noſtra. Poteſt etiã dici m Bal. ꝙ iſta glo. eſt vera/qñ pater agit nomi⸗ ne filij nõ cõmuni: vt puta/qꝛ pater poſſidet naturaliter. filius vo ciuiliter ⁊ cadit a ciuili ⁊ pater recuperat:⁊ hoc qꝛ in iudicio nonvenit ventilandũ nomine patris:⁊ vide Bal. in.l.j.⁊.ij.cũ.l.ſequẽ.ff.de ꝓcura.ſᷣm Specu.in titu. de ꝓcura · S.j.vſicu.ſi qũ.⁊ etiã Jaco.de are.⁊ per Cy.⁊ Pau. de caſt. in.l.omnes.S.de epiſ.⁊ cleri.⁊ Spec in lo⸗ co pꝛealleg.videt᷑ diſſenſiſſe ꝙ ſuper vſufruct loquat᷑ opi nio Bar.hic ſuper ꝓpꝛietate loquat᷑ opinio gloſ? Ray⸗ mund.de foꝛliuio vt refert Bal.in.l.fi·S. vbi aũt.j.tituj. tenet dictũ Inno.ſᷣm Bal.hic ⁊ ibi Ang tenet hic cõtra Znn. En Imo inl fi g beverb:obliceic- pꝛo Inno.⁊ ꝓ eo dicit eſſe caſum in.d·S.vbi aũt.pꝛo opinionẽ Bar.⁊ ſe quatium facit id quod dicimus in pᷣlato in hoc videtur equiparari:vt not. Bar.in.l.neq;.S.de ꝓcura. Itẽ ꝙ poſ ſit conſtituere ꝑꝛocuratoꝛẽ añ lit.conteſta.fatet᷑ tamen ꝙ poſtea reqreret᷑ in agendo conſenſus filij.d l.fi:S.vbi au tem.⁊ aliquid per Moder.in:.S.actionũ.de actioni.inſti. ⁊ iſtã glo.dicit eſſe falſam Bald.in.l.j.de tuto.⁊ cura.bo. dã.⁊ an requiratur conſenſus filij Bal.hic in.iij.colũ.te⸗ net ꝙ non. Sed an pater tanq;ᷓ legitimus adminiſtratoꝛ bonoꝝ filioꝛum minoꝛis poſſit iterponere auctoꝛitatem vt diuidat bona cõia:vide HBal.ĩ.l.gñaliter.in vltima co lũ.S.de ſecun.nupt.Sed an in alienatiõe rerum filij quãẽ facit pater requiratur decretum iudicis:vide.l.iij.⁊ ibi Filius mi Bal. S. de pᷣdijs mino. Sed an filius cũ conſenſu patris noꝛ an poſ vendere poſſit vide nota.in.l.final.G.filij aũt.j.titu.j.ĩmo ſit cũ ↄſen videtur ꝙ ſolus pater vendere poſſit:vide Ange.in con⸗ ſu pr̃is vẽ ci.clxxviij. Itẽ pater poteſt alienare ꝓ vtilitate filij.glo. dere bons eſt notabilis.⁊ ibi Gal.in.l.quicunq;ꝓtitu.j.Et an pater ſua. — Butrigarij Bcda pars ſupꝑ Bexto libꝛo Codicis. bona aduentitia filij ⁊ filie poſſit fllius viuo patre vendi care vide Hal.in.l.fl.jtitu.j.Et an ſi pater alienauit res filij poſſit filius viuo patre vendicare.vide Bal. in.l. fin. S· in computatione.S.de iure delibe. Item an requiratur decretum iudicis:vide Bal.in conci.ccclxxx.tertio vol. not.etiã Mau.de caſtr. ex hac lege dũ dicit nullã pꝛeſcri⸗ ptionem.iuncta glo.ꝙ ſi ſtatutum dicat ꝙ nulla poſſit op poni pꝛeſcriptio ꝙ debʒz intelligi de pꝛeſcriptione mino ris tẽpoꝛis qᷓ;. xxx.annoꝝ allegat tex.invſi feudo.intitu. de.l.conradi:S. pꝛeterea.⁊ de pꝛohi.feu.alie.per Federi. poſt pꝛinci.⁊ adde quod Joan.and.in addi. Spe. vbi.g. refert Sdofre. Jaco.de are. Petr. Cy. ⁊ Dy. Guil. de ſu⸗ ʒa.quos ipſe ſequitur ꝙ etiam ſuper pꝛopꝛietate pater an lit. conteſt. poteſt pꝛocuratoꝛem conſtituere. SNS ſ Pꝛeſcriptio.xxx.an.currit fllio ex tem WeA J 1. poꝛe quo fuerit ſui iurſ niſi ſit impubes yel ei ſuccedat impubes:qꝛ tunc ſpeciale ĩ iſta H. Wakpꝛeſcriptione vt in pupillari etate doꝛmit licet cũ defuncto maioꝛe fuerit ĩchoata.¶ Sed an per pꝑꝛeſcri⸗ Hñiuʒ an ptionẽ queratur dñium:dic vt glo. Verũ canoniſte dubi querat᷑ ꝑ tãtes de hmõi opinione foꝛmãt libellum ſic:dico talẽ rẽ pᷣſcriptio⸗ nem. ad me pertinere iure dñij vel quaſi. Sed an libellꝰ poſ⸗ ſit defendi dicã in.l.ſi quis emptiõis de pꝛeſcript.xxx. an.nã ſi dicatur mihi ꝙ eligam ⁊ eliga dñium videt᷑ ꝙ di rEHrectũ in rebꝰ immobilibus pꝛobari non poſſit. . Hicta in queſitis a matre ex Dicquid Rtendũt᷑ ad q̃ſita ex linea ma⸗ terna. hoc dicit. 3/ viuna Tres ponit caſus hec lex: vna cum ſuperioꝛibus:qꝛ aut tẽpo⸗ re quo moꝛitur mater filius eſt in ptate ⁊ non Aemancipatur: ⁊ tunc patri vſuſfructus filio ꝓ pꝛietas acquiritur ⁊ hic eſt vnus caſus.Sʒ ſi poſtea emꝗ cipat pater retinet pꝛemium emancipationis virile vſuſ fructus /⁊ hic eſt aliꝰ caſus:aut filius tẽpoꝛe moꝛtis erat emancipatus ⁊ habet pater virilem vſumfructum⁊ hic eſt tertius caſus. ¶ In nepotibus. ¶ Dicta in filijs habent locum in nepo tibũs ⁊ pꝛo nepotibus.h.d. umk ater lucratur vſumfructum . Mnei n. Waceun delatoꝛũ filio a mr̃e vel linea materna ⁊ ſi ad ſecunda vota migra 4 EUcrit. h. d. Butrig. „ De bonis que liberis in pta te 2ſtitutis ex matrimonio. errrmeg Mubꝛica. AIn venerande keala tis a matre vel linea materna locũ ha bent in lucris nuptialibus.hoc dicit vſq; ad.l. cum opoꝛtet. Jacobus Bu⸗ à trigarius. N B od ſciti Ex text. videlicet acqui⸗ 82. D:rẽde erat ratio dubitã Adi:quia cum per filium iam patri eſſet queſi⸗ Eus vſuſfructus ⁊ ſic per nepotes ei amodo q̃ᷓ ri non poſſet dubitabatur an ſaltim pꝛopꝛietatem auo q̃⸗ rerent cum vſumfructum querere nõ poſſint cum ſit ei iã per filium queſitus ⁊ dicit ꝙ non. ¶ Sinautem. ¶ Hic dicitur ꝙ nepos eſt moꝛtuus ⁊ relin quit auum ⁊ patrem. ¶ VWodo oppo.aut iſte pater fuit patri nepos:ergo fuit maritus defuncte:ergo defuncta non debuit lucrari cum ſit pꝛemoꝛtua ⁊ vir ſuperuixerat. HNuiꝰtimoꝛe ſunt hic due lec. Una ꝙ pactum fuit factum ꝙ mulier lucraretur ſiue pᷣdecederet ipſa ſiue maritus:⁊ hec eſt vera lec. Vel dic ꝙ maritus pꝛedeceſſit:⁊ qð dicit hic pater ſub.idẽq; auus. Et quod de auo dicit intellige de maternoꝰꝛ ſic de paterno ⁊ materno auo loquitur:ſed tunc deberent pari⸗ ter admitti ad bona niſi ratio agnationis aliud faceret ⁊ ⁊ ideo pꝛima lec.eſt verioꝛ. . . . B ecum Hic repetit pꝛecedẽtes le⸗ e ;. ges vt addat:hec lex vide PS tur facere ꝓ placen. qui repꝛobat diſtinctionẽ S quã facit in.l.fl S.cõia de fur.⁊ male: vt ibi dr̃. S De JS On ſine HNicta in marito habent locuʒ E:in ſponſo. hoc dicit Jacobus I n mmia aduentitia fi⸗ D m 0 † 0 1 tet lio quo ad pꝛopꝛieta⸗ tem patri quãtum ad vſumfructum queruntur paofectitia ⁊ caſtrenſia vel quaſi non mutanf. ¶E x tex.quaſi remunerationis gratia. ar.ꝙ pater nõ debet dare filio:ſed filius patri in pꝛemium remuneratio nis emancipationis. ¶ Quero quõ ſumãt᷑ hec vba in pᷣncipio leg poſita.ſ.ex ſubſtãtia pris:Et dic vt glo.ꝙ large ſiue ꝓpter filiũ ſiue ꝓpter patrẽ acceperit:vt.l.ſed ⁊ ſi plures·S. in arrogato. ff. de vulg. ⁊ pu.⁊.l.j.S.ex incendio.de incen.rui.nau.licet ſtrictius accipiat᷑ in.l.ſcimus/S repletionem.S.de ĩoffi. teſt.i¶ Sed qͥd ſi pater dedit filio centũ ⁊ filius q̃ſiuit vſu ras an queraãtur pfr̃i?⁊ dic ꝙ ſic.qꝛ ꝓpter rem pfis habe⸗ batur:⁊ ideo hic fuit talis qſtio. Pater dedit filio cẽtũ: filiꝰ iuit in negociatiõc/⁊ multa q̃ſiuit an dicent᷑ q̃ſita eẽ aduẽtitia vel ꝓfectitia. Certe ego cũ pluribꝰ doctoꝛibꝰ cõſuluimus ꝙ deberet cõſiderari quãtum poſſet lucrari pecunia per ſe:⁊ hoc cenſeret᷑ ꝓfectitiũ.Itẽ q;tum ex ne⸗ gociatione poſſet q̃rere/⁊ hec cenſeãtur aduentitia:nam plerũq; tm̃ valet oꝑa qᷓ;tum pecunia:vt.l.cum duobus.. in coeunda.ff.pꝛo ſocio.⁊.l.ſi non fuerint. Item q̃ro qͥd ſi nõ appareat vñ q̃ſierit filiꝰ: Et dic vt glo.licet pꝛima opinio ſit ſatis in vſu:tñ ſecũda eſt tutioꝛ.ſ.vt agẽs pꝛo⸗ bet ſi tñ filius habebat alia bona pᷣſumunt᷑ inde q̃ſita:qꝛ regula eſt ꝙ oĩa filio querũtur.exceptis ꝓfecticijs.vnde filius hʒ regulã pꝛo ſe:⁊ ideo dicens oppoſitũ debet ꝓba re:vt.l.ab ea ꝑte.ff.de pꝛoba.⁊.l.cũ in eo.de ſerui.ru.pdi. ¶ Vodo op.ꝙ etiã alia filio q̃rãtur vt in aduẽtitijs hic poſitis.So.fateoꝛ vt dicit glo.i¶ Itẽ op.ꝙ littera ſibi cõ tradicat:qꝛ dicit pꝛimo bona patris nõ eſſe hypotecata poſtea dicit in · S. fl.ꝙ ſic.Solu.vt glo.⁊ opinio vltuna eſt verioꝛ.¶ Item op.ꝙ filius poſſit coꝛrigere patrẽ:vt.l.iij. Coꝛrige S· ſi quiſq;.ff.de cõdi.ob cãm.Sol.in iure poteſt vt ibi:in re an poſ⸗ adminiſtratione non vt hic.¶ Modo qro an extinguat᷑ ſit filius vſuſfructus pr̃is rei mutatiõe:? Et quicqͥd dicat glo.dic pr̃em. ꝙ extinguit᷑ pᷣmus:ſſed reintegrat᷑ nouus q̃ſi iure nouo/ ⁊ eſt alius vſufructus q palor 3 tẽ q̃ro a quo tpᷣe teneat remiſſio vel donatio vſufructꝰ facta a pr̃e in filium: Rñ⸗ deo a tpᷣe moꝛtis pr̃is cõfirmat᷑ quaſi vſufructꝰ ſiti fieri. —r ☚ Hic ponit᷑ caſus in quo vſuſ⸗ . Xc 1 itur. ucius nõ aneritur pornieſt⸗ Eeſt ⁊ in aduenticijs ſequẽtibꝰ.¶ Modo q̃ro an Hehoc caſu pater ſit legitimꝰ adminiſtratoꝛ: Et dic nõ vt glo.ſed dabit᷑ curatoꝛ liti ſi eſt minoꝛ non ꝑſone cũ ſit in poteſtate Unde ſemel induxi in argumẽtum ad qᷓſtionẽ filiuſfa.minoꝛ accuſabat criminaliter de iniuria aliquẽ auctoꝛitate pr̃is:ego dicebã ꝙ non poterat:qꝛ cõ⸗ modum erat acquirendũ fiſco:cũ ergo pater non ſit habi turus vſumfructũ non eſt legitimus adminiſtratoꝛ:ergo auctoꝛare nõ poteſt: ſed debet dari curatoꝛ liti: ſed non pſone:vnde nõ debes dicere peto curatoꝛẽ dari mihi: ſʒ liti ⁊ cãe quã cuʒ tali hẽre intẽdo. ¶ Modo q̃ro an pater ingrediendo monaſteriũ ꝑdat vſumfructũ ⁊ videt᷑ ꝙ ſic. an p⸗ atvſüfru qꝛ habetur ꝓ moꝛtuo:vt.l.deo nobis.S.de epiſco.⁊ cleri. ctu ingre⸗ ecõtra videt᷑ ꝙ nõ.qꝛ nõ eſt moꝛtuus qᷓ;tum ad comeden diẽdo mo dũ:vt.l.cum paterS. hereditatẽ.ff. de le.ij.x.l.ex facto.ff. naſteriũ. ad trebel.qͥd ergo? Rñdeo: aut queris de vſufructu que habebat pater in alijs bonis qᷓ filij/⁊ illud durat ſibi:aut de eo quod habebat in bonis aduentitijs filij/ ⁊ tũc ſi di cam finitam patriã ptãtem vt tenet glo.in.l..ſi ex cã ·S· papi.ff. de mino.finietur vſuſfructus q̃ debebatur ratioe patrie ptãtis:vt.l.cum nõ ſolum.⁊.l.cum opoꝛtet nec etiã habebit dimidiã vſufructus in pꝛemiũ emaãcipationis:qꝛ non emãcipauit:ſed exiſtẽtia ſui iuris habet filius a deo non a patre.Sed ſi dicam durare patriã poteſtatẽ:vt vi⸗ detur velle tex.⁊ dic.l.deo nobis.qͥ dicit ſuccedereyvt ſuũ ille qui eſt in monaſterio dicerẽ ꝙ non finietur:⁊ videtur mihi verius:tñ glo.tenet contrariũ.Item quero an aliſs caſibus patri non queratur vſufructus: Et dic vt glo. ꝙ ſic. ⁊ numera caſus vt glo. DWr B Honata filiofami.a pᷣn S B m m ulta. cipe vel auguſta conſe⸗ ANuitur pleno iure. hoc dicit. . .. CEx tex. ita opoꝛtet. ¶ Mota ꝙ id iuris quod tin can d betobbel . ,ſanu hel i ſtr i⸗ n rn ſee auspab⸗ = = ar uill futiet Eern ztehereea ſe mia⸗ vlitate. Aubus ſteglo hban anepit e. C fina ind lisnota lhoc in bodat iu Unpoteſt ſuigbep Stcinare eemfinen Ffideleg. ſcukriag lſcopus Cnſlloc⸗ ſieconſi i Recn uafacen Cardins. vice, inn bent vor e Bal giseram omninü bernone len in c leaung alisryi nitnyn nynn hntnee kpuerilie floerac Hinretote Ationes Uldistet hſupfis lutendinie Nchplurtyete gnünmdoletn⸗ tü Niine eätur acbenit Meytlcumda verint (Jeni diceytgo lenn tutior ſNite⸗ ummunk inceite kis pfecticien oppoſitü dent; geo deſeruin r inadbinn Mopglitent fisnoͤcſe e go opinionta orrigerepatͤr lniurepotetnin do qroneng 1qvicia diengi nouus qiinen groaquo tpenn apfeinflla ſiſufrucl,lit lit caſus in u nöqueritur pr iy. (Moco⸗ Hadmminiſtran! ſick minorna kuriinargenin Ctiminaliteden:, iggnonpotnn gopzterſeii usadnminiftun micuruorli Curatots din (Modojteun Inffucitniiff dosͦ deihſenn = De bonis que liberis. Jo.NX eſt in cauſa debet eſſe in cauſato. Add itio Ad euidẽtiam huiꝰ legis vide do.and. ein ca. ad monaſterium.de ſta.mo.vbi re eculiũ fert abbatẽ dicere ꝙ ſi papa donat monacho aliquid cen cenſet᷑ ca- ſentur peculium caſtrenſe per iſtum tex. Sed pondera qꝛ ſtrẽſe qũ iſte tex. Iloquitur in eo qui eſt capax ⁊ monachus non eſt papa do⸗ capax:vt per and.barba.in rub.de depoſi.Et not.ꝙ ĩ ar⸗ nat aliqd duis papa dz habere concilium cardinaliũvide Jo.mo. monacho in ca.ſuꝑ eo.de here.lib.vj.tex.in ca.ꝑ venerabilẽS.rõni bus.qͥ fil.ſint legi.qꝛ ĩ arduis nõ põt cãm agere ſinepſen⸗ ſu pᷣlati:etiã in rebus ꝓpꝛijs capituli ſᷣm inno.in ca.cãm ue.de iudi.⁊ in ca.edoceri.de reſcrip.vide bal.in.l.fina. S.de heredi.inſtituen.de queſtionibus arduis vide in.l. j.S.mãda.vide ca.ad hoc.de offici.archi.tex.in ca.ſi pꝛo debilitate.de offici.deieg.⁊ ibi Bal.⁊ dicit ꝙ in arduis ⁊ grauibus quis nõ tenetur mittere pꝛocuratoꝛẽ: pꝛo quo vide glo.in cle.j.de foꝛo compe.Abbas in.c.pꝛopoſuiſti. de pꝛobatio.dicit in arduo facto mitti foꝛas pꝛo pluribꝰ in arte ꝑitis.vi. Jo.and.ĩ ſpecu.de ſindico.S.j.vᷣſi.pone w. ⁊c̃. Car.tenet᷑ ꝙ in arduis reqͥritur ꝙ expꝛimãtur no⸗ mina in ↄſtitutione ſindici.⁊ Bal.in.l.j.ff. de magi.con⸗ ue.idem Bal.in.l.iudices.S.de fide inſtru.dicit ꝙ in ar⸗ duis notarius non poteſt ſcribere ſuam cõmiſſionem.vi⸗ de hoc in.c.litteras.de reſtitu.ſpoli.vbi dicit ꝙ conſuetu do dat iuriſditionẽ: ſed non in arduis:ideo dicit ꝙ non dat poteſtatem cognoſcendi in cauſa matrimoniali infe rioꝛi ab epiſcopo.vide Jo.mo.in.c j.de pꝛocura.vbi di⸗ cit ꝙ in arduis non poteſt pꝛelatus conſtituere pꝛocura⸗ toꝛem ſine conſenſu capituli aut agere.c.fl· S. penulti. de offi.deleg. ⁊ ibi Barba. dicit ꝙ in arduis videtur electa induſtria perſone do.abba.in.c.j.de exceſ.pꝛela.dicit ꝙ; epiſcopus non poteſt ſuſpẽdere in arduis dominos ſine conſilio capituli. Item non poteſt diſpenſare in arduis ſine conſilio capituli ſpᷣm abbatem.in..at ſi clerici.de iu⸗ di. Nec metropolitanus poteſt in cõſilio pꝛouinciali ar⸗ dua facere.facit glo.in.S.poꝛro.iij.diſt. I9Ktem dominus cardina. dicit in.c.licet.de electi.⁊ in.c.cum a nobis.de teſti.ꝙ non poteſt papa ſine cardinalibus ardua facere. vide.inno.in:c.iſj.de ope.no.nun.vbi dicit ꝙ ĩ arduis de⸗ bent vocari abſentes. Bal. in.c. cum omnes. de conſti. Idẽ Bal.in.l.nullum.S.de teſta.vbi dicit ꝙ in arduis fa ctis examinantur teſtes coꝛam honeſtis perſonis. vide dominũ Abba. in conſilio.xcij.vbi dicit ꝙ ciuitas non li bera non explicat ardua ſine rectoꝛe.vide eundem abba⸗ tem in. c. cum inter. de re iudi.vbi loquitur de arduis.vi⸗ de etiam glo.in.S.epiſcopoꝛum.xviij.diſt.glo.in.c.de cõ cilijs.x viij.diſt.facit.c.cum dilectis.de appel. = ES mnon ſolum In aduẽtitijs Delatis filio aaaut eſt diſſenſus inter patrem ⁊ filium in acqᷣſi ttione ⁊ ſerua hãc legẽ vſq; ad.S.vbi autẽ. Si aũt in vnum conſentiũt in acquiſitione:⁊ ſerua · S. vbi au tẽ in vnum vſq; ad·S. vbi autem puerilis.Aut non cõſen⸗ tiunt nec diſſentiunt vt qꝛ filius eſt infans ſerua·S.vbi au tẽ puerilis vſq; in fl. Et ſummarie dic ꝙ in bonis delatis filio ex aduentitia cauſa:aut filius repudiat ⁊ pater acce ptat ⁊ totuʒ acquiritur patri ⁊ cõmodũ ⁊ incõmodum/⁊ꝛ actiones mouet ⁊ ſuſcipit:aut fllius acceptat ⁊ pater re⸗ pudiat ⁊ tũc totum cõmodũ ⁊ incõmodum eſt filij ex cõ⸗ ſenſu pr̃is:⁊ actiões mouet ⁊ ſuſcipit ſi eſt maioꝛ:ſi eſt mi noꝛ datur curatoꝛ bonis.h.d.vſq; adS.vbi autem ĩ vnũ. Accreſcit ¶ Sed q̃ eſt ratio ꝙ filio repudiate accreſcit patri cũ non pfi fllio re ſit cõiunctus ei.Rñdeo ſi pater repudiat vſumfructũ re⸗ pudiãte. dit ad pꝛopꝛietatẽ ⁊ ſic filio ⁊ hoc non eſt mirũ: ſed ſi re⸗ pudiat filius qũo redibit pꝛopꝛietas advſumfructum cũ in hoc repꝛobatur opi. Pla.Rñdco qꝛ cum vnus ꝓpꝛie⸗ tatem alter vſumfructum hʒ videntur coniuncti mõ mi⸗ rum de caſtrẽſibus cũ in his filius ſit loco patriſfa.⁊poſ⸗ ſit repudiare.Rũñdeo vt glo.qꝛ hoc eſt ne filius patri pꝛe iudicet qui hẽbat ſyem occupãdi iure peculij moꝛtuo fi⸗ lio ĩteſtato. ¶ Modo quero quare filio maioꝛi eſt neceſ ſe ꝙ conſentiat pater: Reſpondeo quia licet ſit legitime etatis tñ pꝛopter patriam poteſtatẽ non hʒ perſonam in⸗ tegrã.i Sed quarc ſi eſt minoꝛ non ſufficit patris aucto⸗ ritas: Reſpondeo ꝙ cõſenſus pr̃is defectum etatis ſup⸗ plere non poteſt ſed defectum qui erat ratione patrie po teſtatis bene ſupplet.modo hec ſufficiant ad declara⸗ tionem tex.alias.glo.recitabo expedito tex. XVIII ¶ Abiautem in vnum.ſHic conſentiunt filius ⁊ pater in acquirenod. ¶ Abi autem puerilis.iHic nec concoꝛdia nec diſcoꝛ⸗ dia eſt inter pr̃em ⁊ filium:qꝛ filius eſt infans. ¶Oppo. ꝙ recuſante patre filio non queratur hr̃ditas/ cum debeat iuſſus pcedere:vt.l.ſi quis mihiS. iuſſum.ff. de acquirẽ. heredi. Solu. hec coꝛrigit ⁊ eſt ratio: qꝛ olim acquirebatur patri immediate: ⁊ ideo requirebatur eius iuſſus /hodie filio queritur.¶ Ex oꝛdine glo.quero quid ſi flliꝰ habet ſubſtitutũ repudiat: Iſta eſt multũ extra⸗ nea queſtio:nã ⁊ ſi dicamus filium ⁊ patrem coniunctos tamen deberet ſubſtitutus pꝛeferri:vt.l.j.S. in nouiſſimo. S.de cadu.tol.glo.tamen tenet ꝙ patri pꝛeferatur:⁊ eſt ra tio qꝛ non tam coniuncti videntur qᷓ; pꝛo ſolido quilibet totaã rem occuꝑare poteſt vnus ratione dominij alter ra⸗ tione vſuſfructꝰ. ꝛeterea dicit lex ꝙ pat᷑ venit vt ĩſtitu⸗ tus: vt.j.S·ſimili modo.⁊ ideo excludit ſubſtitutũ tanqᷓ; ab initio inſtitutus.¶ Item quero quid in ſeruo repudi⸗ ante: Et dic vt glo.ſ Item quero quid in hr̃ditate dela⸗ ta ab inſtituto:⁊ dic vt glo.q Item quero quid in quere⸗ la delata filio ſi repudiat an pri queratur:⁊ dic ꝙ non vt glo.ſ Itẽ q̃ro qͥd in alijs contractibus cum hic loquitur in vltima voluntate: ⁊ dic vt glo. Contra quã oppo.de l.ſi quis ſeruum·S. etiam.ff de pe.⁊ ſolue.vt glo. ¶ Item quero que differẽtia erat olim ⁊ hodie in actiõibus que⸗ rendis filio ex aduentitia cauſa:⁊ dic vt glo. Ad cuius euidentiã eſt ſciendum ꝙ reperitur minus integra perſo na flilius duplici ratione. pꝛima qꝛ in poteſtate.⁊ hũc de⸗ fectum reintegrat conſenſus pr̃is. Alia qꝛ minoꝛ ⁊ hunc conſenſus pr̃is non reintegrat:⁊ ideo opoꝛtet curatoꝛẽ dari liti ⁊ cauſe nõ filio cum ſit in poteſtate vt inſti.detu. Hrditas an qrat᷑ fl⸗ lio recuſã⸗ te pre. in pꝛinci. Item eſt ſciendum ꝙ quãdo pater tenuit vſum actiones vel conſenſu patris ſi eſt maioꝛ vel auctoꝛitate curatoꝛis ſi eſt minoꝛ. Sed qñ pater acceptat pꝛopetatẽ fructum non eſt legitimus adminiſtratoꝛ ⁊ filius mouert mouet actionez /⁊ filius conſentit. His pꝛemiſſis qro per oꝛdinem vt glo.an eo caſu quo pater tenuit vſumfru ctum quomodo compelletur pater ↄſentire:⁊ dic vt glo. qꝛ captis pignoꝛibus ⁊ mulcta indicta.¶ Sed cõtra hoc oppo.ꝙ nõ compellatur:vt inſti.de acqui.per arro.in fi. Solu.ibi loquitur de contractibus celebꝛatis anteq; fi⸗ lius eſſet in ptãte/nec filius nolebat ſubeſſe iudicio:⁊ iõ non compellitur pater / niſi cauſatiue: qꝛ occupabuntur bona filij. At hic loquitur de contractibus ⁊ quaſi / qui ſunt facti tẽpoꝛe quo erat in poteſtate ⁊ filius ſponte vo⸗ lebat ſubire iudicium. ¶ Item quero quid ſi pater inter⸗ pellatus eſt vt veniat ad conſentiendũ filio/⁊ non venit an ſufficit eum eſſe cõtumacem:⁊ dic vt glo.qꝛ aliquãdo citatur quis vt cõſtituatur ĩ moꝛa ⁊ ad ſui cõmodum vel incõmodum / ⁊ tunc ſufficit interpellatio: ſed aliquãdo citatur quis vt veniat ad reintegrationem perſone:⁊ ſic ad alienum cõmodum vel incõmodum/x tunc opoꝛtet ꝙ pꝛeciſe ⁊ cum effectu conſentiat vt hic.¶ Item q̃ro quid ſi pater inuitus venit/⁊ conſentit inuitus an tenet iudi⸗ cium. videtur ꝙ non. vt.l.j.⁊.ij.ff. de iudi.dic contra: qꝛ ibi loquitur in eo qui debet agere hic auctoꝛiſari.¶ Iteʒ Pr an de quid ſi filius pꝛocuratoꝛio nomine litigat an pater debet beat ↄſen⸗ cõſentire? Glo.dicit ꝙ ſic.⁊ ſtatim in ſequenti queſtione tire ſi fſliꝰ determinat oppoſitum:qꝛ dicit ꝙ ſi tutoꝛio nomine agat litigat ꝓ⸗ non exigitur pr̃is conſenſus: qꝛ alieno nomine venit ⁊ curatoꝛio pꝛobat gloſ.in.l.lis nulla.fr.de iudi.Mec ob.ratio gloſ. noĩe. ſcilicet ꝙ qui non poteſt pꝛo ſe nec pꝛo alio vt patet in.l. queſitum.ff.de in ius vocan.c ideo puto ꝙ ſiue tutoꝛio ſi⸗ ue pꝛocuratoꝛio nomine agat non requiratur conſenſus pr̃is / nec video rõnem differẽtie:niſi dicas ꝙ officiũ tu⸗ toꝛis eſt publicũ auctoꝛitate:⁊ ideo nõ tãtum curatur pa tria poteſtas: ſed officium pꝛocuratoꝛis eſt pꝛiuatum in quo magis poteſt patria poteſtas/quod videtur contra l.ſi fllius.ff. de pꝛocura.⁊ ſi dicas aliud iure nouo: certe pſona eſt potentioꝛ iure nouo in iudicio qᷓ; in iureveteri. ¶ Modo quero quid ſi filius ſponte recipit pᷣceptum de ſoluendo ſine conſenſu patris an ſufficit ⁊ tenet:videtur ꝙ ſic.qꝛ non eſt iudicium: ſed quidã actus extraiudicia⸗ rius quod nituntur pꝛobare vltramõtani per aut᷑. gene⸗ raliter.S. de epiſcopis ⁊ clericis. Glo.dicit ⁊ bene ꝙ aut filius indeliberate confitetur libellum. ⁊ tunc habet vim cuiuſdam actus extraiudicialis/a tenet ſine conſenſu pa Butrigarij Gcda pars ſup Bexto libꝛo Codicis. tris:ſed quando reccepit libellum ⁊ poſtea confitetur ha⸗ bet vim cuiuſdam conteſt. ⁊ ideo requiritur patris con⸗ ſenſus not in.l.pꝛoinde.ff. ad legem aquiliam.⁊. S.de lit. conteſt. aut.offeratur. ⁊ hec eſt veritas ſimile ĩ tutoꝛe qui ſi non adeſt tempoꝛe ſententie ſi tamen in cognitione fuit valʒ iudicium ⁊ ideo inſpicitur cognitio ⁊ non actus ſen⸗ tentie:vt nota. in.l.cũ et minoꝛes.S.ſi aduerſus rem iu⸗ dica. ¶ Item quero quid ſi filius compꝛomittit an cxi⸗ gitur conſenſus patris: Gloſ.dicit ꝙ non / ſatis tamen vi deretur ꝙ licet compꝛomittere poſſit ſine patre tamen li⸗ tigare coꝛam arbitro per modum arbitrij requiratur cõ⸗ — ſenſus pr̃is. ¶ Item quero quid ſi pater ab initio nõ con j·S. defenſionem.S.de adminiſtratione tutoꝛum. Aliquã do venitvt communionem habens inre vt eſt in actione de dote que ſibi eſt communis ⁊ filie ⁊ idem:vt.l.ijS.vo luntatem.ff. ſoluto matrimo.Aliquando venit vt extra⸗ neus:⁊ tunc ſatiſdat.vt dicta.l.ſi filius. ¶ Item opponitur ꝙ tex.ſibi implicet contraria.nam pꝛi mo dicit ꝙ non eſt rationibus implicitus:poſtea dicit ꝙ tenetur ſi male geſſit.So.vt glo. ¶ Item opponitur ꝙ pater cum ſit vſufructuarius tenea tur cauerc de vtendo fruendo arbitrio boni viri: vt. ff. quẽadmo.vſuſfr.admiu.per totum.Sol hic ſpeciale.pꝛ pter reuerentiam paternam. . ſtari fectionem perſone:⁊ tunc opoꝛtet ꝙ tempoꝛc inchoati iu dicij affuerit vt hic. Nec obſtat.l.ij.⁊ quod ibi notat. communia vtriuſq; iudicis.quia ibi confirmatur confeſ ſum illegitime geſtum non vt ex ſententia agatur: ſed ex conuentione pꝛeſenti argumen.il.ſi quis pꝛioꝛe.ff. ad tre⸗ bellianum.⁊ inſtitu.quibus modis teſtamen. infirmã · S. ſi quis pꝛioꝛe. . ¶ IJtem oppo.qꝙ ſine conſenſu patris filius poſſit eſſe in iudicio / vt aut᷑.quod locum.S.de collatio.Sol.ibi ſpãle. J 1 Item oppo.ad idem de.l.deniq; ff. de minoꝛibus. Sol. dicas ꝙ aliud iure veteri male dicis:quia foꝛtioꝛ eſt ft ¶ Item quero an filius poſſit ratione domimij ſeruitutẽ imponere vel obligare ſine conſenſu patris:⁊ dic ꝙ non: quia hec omnia appellatione alienationis continentur: vt.l.fi.Sõ. de rebus alienis non alienandis. Hec obſtat.l. j.ff.quibus modis pignoꝛ.vel hypothe.quis ratio quare donatio non tenet inter virum vxoꝛem eſt ne donans fi⸗ at pauperioꝛ quod eſt ſibi debitum remittit non ſi pi⸗ gnus:⁊ ideo tenet remiſſio pignoꝛis quia ceſſat ratio pꝛo hibitionis. At hic ratio quare filius alienare non poteſt eſt illa que eſt in tex.ibi melius eſt enim ⁊c̃.jque ratio ha bet locum etiam in pignoꝛatione. Item opponitur ꝙ filius ſepius poſſit reſtitui. vt.l..ait . ſentit ſed poſteà ſic an confirmatur iudicium? Reſpon⸗ ¶ Vodo quero an in iſtis aduentitijs poſſit filtus teſta Te ſe hiceo vi deo non. nec obſtat quod ſolet dici ꝙ ratihabitio rerro ri:⁊ videtur ꝙ ſic:quia olim ideo teſtari non poterat: qꝛ an poſſitft en Sed trahitur ⁊c̃.vt.l.iij.rem ra.habecri.quia aliquando litiga-⸗ non habebat bona quia omnia querebantur patri:hodie fin⸗ i 6 ſnenpri. tur cum legitima perſona ſed exigitur conſenſus vt pꝛe⸗ habet bona cum pꝛopꝛictas ei queratur:ergovidetur poſ uent n (oheri iudicium ad alium trahatur vt eſt in pꝛocuratoꝛe qui liti ſe teſtari. Tu dic contra: quia licet coꝛrigatur ratio:ta⸗ nis. Pntuaie dar alieno nomine: ætunc ſufficit quandocunq; ratum ha men dictum remanet incoꝛrectum vt patet. nam depoꝛ⸗ D eri vt geſta legitime trahantur ad pꝛeiudicium alteriꝰ?: tatus olim teſtari non poterat: quia non habebat bona ols ve vt. l. iij. ff rem ratam habe.S. allega. Aliquando litigatur cum publicarent᷑ hodie non publicantur ⁊ tamẽ teſtari ſrüre cum minus legitima perſona ⁊ exigitur cõſenſus ad per⸗ nen poteſt:vt nota.in.l.eius qui.ff.de teſta.ſica hic. ci tra 8 lius in iudicio hodie q; olim. Et ideo dic ꝙ pater ibi con il ſenſit in iudicio pꝛecedenti non in ſequenti videtur cona⸗ pꝛetoꝛ.S.reſtituitur.ff.de minoꝛibus.So.vt glo.quia hic e ſentire. . ſpeciale. Jaco. Butrigar. lesbo ſl Arcuſare enot — an fllius poſſ 6 in crimine publico accu Gnin an poſſit ſare? Glo.hic tenet ꝙ non ⁊ videtur dicere contra.l.inter h . „ amut filiꝰ abſq; liberas ·S· penultimo ff. de adulterijs.⁊ Atra quod De er ed itatib us decurio⸗ Kn⸗ cõſẽſu pa⸗ tinet.de regulis iur.⁊ communiter repꝛobatur hec gloſ. . S 8. efin h. tris in cri ꝙ filius habetur pꝛo perſona integra quo ad omnia: ſe⸗ num nauicularioꝛũ coar⸗ an hoc mine pu⸗ blico. cus in accuſatione pꝛiuata ⁊ pꝛobatur ſic in his in qui⸗ bus pater non habet vſumfructum non eſt legitimus ad miniſtratoꝛ ergo eius cõſenſus non requiruux: ſed in pu blico crimine nil venit applicandũ patri ſed fiſco:⁊ ideo H taliũ militũ t fabꝛicẽlium. MKubꝛica. G eius conſenſus non requiritur. Et hoc repꝛobatur ſicut J7 & Licet regulariter ĩ ſuc⸗ t olim iure antiquo non reperitur ꝙ filius in iudicio age⸗ è⸗ q Ui g. ceſſione ab ĩteſtato poſt umq: ret conſenſu patris:ſed aut pater erat pꝛeſens vel eius ꝓ vxoꝛem admittatur fiſcus ſpeciale eſt nilispo curatoꝛ:⁊ tunc ipſi litigant:aut vterq; eſt abſens ⁊ filius . in quibuſdam collegiatis vt collegi⸗ tlüristg agit ſine eius conſenſu: ſed per hanc legem inductum eſt ꝙ requiratur conſenſus patris in his in quibus debebat ei queri vſuſfructus:⁊ ideo ad alios non extendam. Pu to ergo ꝙ in pꝛiuato crimine requiratur conſenſus pa⸗ tris in publico non. Tutius tamen eſſet per hanc glo.ad mittere conſenſum patris. ¶ Sed an in caſtrenſibus re⸗ quiratur conſenſus patris?glo.videtur dicere ꝙ ſic. in.l. ij· S. quod obſeruari S. de iuramen. calumnie.⁊ male.Et ideo referas aduentitia vt ibi dixi. ¶ Expedita magna gloſ.venio ad alias. Et quero quid ſi hereditas non eſt delata filio ſed legatum ⁊ pater non vult ⁊ fllius eſt mi⸗ noꝛ certe dabitur curatoꝛ rei. ¶ Item opponitur ꝙ fllio non detur reſtitutio contra pa trem: vt.l.fina.S.qui ⁊ aduerſus quos.Solu.vt gloſ.⁊ ſe⸗ cunda eſt vera. ¶ Item opponitur ꝙ pater teneatur ſatiſdare:vt.l. ſi fili⸗ us.ff.qui ſatiſdare coguntur. Solu.aliquando venit pa⸗ ter vt legitimus adminiſtratoꝛ/⁊ tunc non ſatiſdat: vt.l. uum ſfiſcum excludat.hoc dicu totus ti , tulus. dem olcaoſi d H . fi em dicas ſi dece⸗ rrr Ad ditio. it aliquis de cõſilia⸗ rijs ſine herede ⁊ facit ad not.in.l.j.v.vnde vir ⁊ vxoꝛ. Item adde quod dicit Bald.in.l.repetita.in fin.S. de re rum permutatione.ꝙ ſi decedit mercatoꝛ de vniuerſitate ſine herede:alij ſuccedunt ſibi in bonis que habet ibi nõ in alijs: c allegat tex. in argumen.opti.in.l.diuus.ff. de iu re fiſci. Sed quid de nobilibus qui habent homines ſu⸗ os decedentes ab inteſtato an eis ſuccedant: Bald. hic not.ꝙ ſic:vt hic plene videre poteris. Sequitur liber Septimus. O Ulſeqgi Pinonere ekſeeſte eſkfnen ger rendinnn ni Ei — = E=☛ = =2 = = S enetionis cnnn vothe qlinniin oꝛemeſt eda Uun femittien is quia ceſſitn us Alienoren himn anen spoſſitretkinet 1s S. Ngelr uodean iozügen zbeicäin Licetregulort eſſione obiteltt Atur fiſcus ſpeci collegiatns Ne Ndatoc dichn i Nun . dliqvioee ulis Maenen lteyettuſfte nerctoldennti⸗ jbonis leh/ optiinlgiut gulhebeſt hanti dsſatnbi teris. Seyth De vlucapione ꝓ emptoꝛe. Mubzꝛica. Sαεε&ς Si diſtrahat qs ius W An cip la. diſtrahẽdi nõ hʒ rem mobilẽ ⁊ in ea diſtractiõe cõmittit fur tũ/ illicitꝰ eſt ↄctus/⁊ vſucapio nõ ꝓ Acedit.h.d.¶ Quero quare dicat ab his qui iure vendẽdi.⁊c̃. Rñdeo qꝛ qͥdam ſunt dñi/⁊ poſſunt vẽdere.Quida non ſunt dñi:⁊ tñ habẽt ius vendẽdi vt tu⸗ Uſucapi⸗ toꝛ ⁊ ꝓcuratoꝛ/dqdã nõ. Quero q ĩpediant vſucapionẽ onẽ qͥ ipe⸗ Rñdeo vitiũ rei:qꝛ furtiua ſciĩa rei aliene.itẽ defectus ti⸗ tuli.¶ Sed nũquid hoc vltimũ eſt hic: ⁊ videt᷑ ꝙ ſic:vt.l. ſi in emptioneS. itẽ ſi emptoꝛ.ff.de ↄᷣhen.emp.ſed ibi res vitioſa erat ante ↄctum.¶ Sʒ qᷣͥd ſi vẽdidi ſolo vbo ⁊ nõ⸗ dum tradidi:vñ adhuc non eſt ↄcta:ſi poſtea ↄᷣctatur q̃re titulꝰ pcedẽs ĩpeditur: ſʒ debes cõſiderare ꝙ vbi eſt ſcĩa 2 dolus vẽditoꝛis nõ ĩpeditur titulus: ſʒ vbi emptoꝛ eſt ſciẽs dũ recipit:tũc ꝓptervitiũ emptoꝛis ne res cũ vitio ad eũ trãſeat vitiat᷑ titulus ab vtraq; ꝑte vt hic.⁊ dic.l. ſi in emptione. Butrig. 2=òWG J contra Volũtas teſtõꝛis ẽ lex. h.d. V·‚ Sed qre hic non tenet vſu⸗ J capio: Rñdeo qꝛ teſtatoꝛ ex cauſa hic ꝓhibuit * QAms Halienationé: ideo videtur a.l. phibita: ideo tanq; ſupꝛa.l.facta non valet:vt.l.non dubiũ.v. de legi. Pꝛetea res eſt fctã pupilli.ergo ãmodo alienari nõ põt. ð Ad euidentiã eſt ſciendũ N J matrem. ꝙ aliqñ ancilla pꝛegnãs eſt ſubſtracta/⁊ tũc ptꝰ ẽvitioſꝰ⁊ nõ vſucapit᷑ SarrrAA Aliqn ↄcepit ⁊ peperit penes furẽ/a tũc eſt vi tioſus partꝰ ⁊ nõ põt vſucapi.Aliqñ cõcepit ⁊ peperit pe nes bo.fi.po.⁊ tũc nõ eſt furtiaus ⁊ vſucapit᷑ niſi ante cõ ceptionẽ incipiat ſcire alienã: qꝛ tũc ĩpeditur vſucapio/ vel niſi poſt cõceptionẽ/⁊ ante partũ ceperit eſſe furtiuã es ſcire:qꝛ tũc dʒ denũciare dño vt petat/⁊ ſi nõ petat in⸗ terim hʒ publicianã ⁊ ſecuta vſucapione hʒ dñium ⁊ rei en. hoc dicit tex. ⁊ glo. S Pi &5 Siue excludat dũm con⸗ 4 Enditio ni. nis expᷣſſus ſiue taci⸗ tus patiẽdo rem ſua vſucapi volẽs rem ſuam EVopoſtea vẽdicare nõ audit᷑.h. d. Glo. dicit ꝙ col ligit᷑ bona fides ſiue in facto ſiue in iure errauerit qð eſt falſum: qꝛ in vſucapionibꝰ iuris ignoꝛãtia non ꝓdeſt:lʒ B . in alijs poſſet ꝓdeſſe.vt.l.ſ̊ ſi ego·S. ſcire.ff.de peti.hr̃d. L.l. iuris ignoꝛãtia. de lurs 7 aee; eno⸗ Pik. —W 2 Mala fides poſſeſſiõis ⁊ rei vi⸗ ðpartẽ aa 8 tiũ vſucapionẽ impediunt h.d. ¶ Sp.· ꝙ resviolẽta pᷣt vſucapivt.l.ij.S.qð me. cã. So.ibi fuit vis cõpulſiua.hic expulſiua vel ablatiua. =ð m lit Si debitoꝛ ſubſtrahat rem pi⸗ BEE Ut. gnoꝛatã /res efficitur furtiua/⁊ 8 non põt vſucapi h. d. C Op. ꝙ ſi debitoꝛ rẽ ap WApꝛehẽdat purgertr᷑ eiꝰ vitiũ: nõ aũt fiat vitioſa: vt.l. ſequit᷑ · S. qð aũt.ff.de vſuca.Sol. hic rẽ alienã licite pignouerat ibi ꝓpꝛiam. Buk. S C ens Vbi res ẽ vitioſa vitio reali nõ pᷣt vſu cogi eti⸗ . ad 3. R go uentr bo⸗ —– euidẽtiã eſt ſciẽdũ ꝙ aliqñ X* cauſa. cã trãſactiõis dat᷑ res/⁊ tũc Deen. Ac trãſactionis res dimittit᷑ penes poſſeſſoꝛẽ. ⁊: tũc an ille fundũ poſſit vſucapere/a de hoc eſt q̃ſtio. ¶ DODop. de. l. ſi pꝛo fundo .Re ang . Siolet glo. P 131 i pupillꝰ ſine auẽte tutor Br n q ut. vẽdidit nõ ↄfert titulũ ⁊ ideo E vſucapi nõ pᷣt.ſi tñ pᷣciũ ĩ eiꝰvtilitatẽ ſit ↄvuerſũ WXL vẽdicet rẽ ſuã exceptiõe repellit᷑ niſi reddat pciũ.h.d. ¶ Op. ꝙ tz titu. vt.l.j·S.· qͥ a pupillo.ff.e.ti.So. yt gl. ¶ Itẽ q̃ro qñ dicat᷑ pupillꝰ lo cupletioꝛ? ⁊ dic vt gl. Be vuucapione pꝛo dona⸗ to. Mubꝛica. J ue Si donãs eſt dñs trãſfert dñiũ alłs ₰ν5.äà zam vſucapiendi.h. d. Jaco. Buk. bꝛis de acqui. poſ. Atraͤſit cñ titulo / ꝛpot vſucapi vt hic. Haligi er De vſuc. p ẽpto. ꝓ dona. p dote.p her.etc.FJo.XNNXIX Sicut vᷣa donatio nocet dño ritam vendicãti:ita erronea nõ pᷣiu Raicat. hoc dicit. D e C. Opp. ꝙ iuſtus erroꝛ habeat᷑ loco tituli. vt.. celſus.ff de vſuca.So.ibi fuit iuſtꝰ erroꝛ.hic nõ.¶ Quid Vſuca⸗ ſi pr filio donauit/ ſic nõ tenet:an vſucapit᷑: ⁊ dic vt gl. pio an te⸗ Itẽ qd ſi vxoꝛi donaui an ꝓcedit vſucapio:⁊ dic vt gl. neat in do ⁊ rõ:qꝛ donãdovxoꝛi rẽ ꝓpꝛiã fit pauꝑioꝛ /donãdo alie natiõe int᷑ nã nõ flt pauꝑioꝛ/⁊ iõ tʒ titulꝰ:ſʒ illa rõ nõ eſt in filio. virũ ⁊ vxo L rem. De vlucapione ꝓ 1dolte. Mubica. Tog Res mobilis N Es m 0 b 1 S. data in dotez „vſucapitur titulo pꝛo dote. hoc dicit. AEH&*⁵ ac0. Buk. ſucapione pꝛo herede. Mubꝛica. Bm peo herede. Fiu⸗ 6 hʒ locũ in ſuis nec poſſideo ꝓ hr̃de bona viuentis:vel puto me hr̃dem cũ non ſim. h. d. totus titulꝰ. Aut ergo vo lo vſucapere/ q̃rit᷑ an ĩped iat ex rõne ſe.⁊ tunc ex ꝑſona mr̃is nõ põt vſuca R 432. ◻ ðMõ .. D Pere: q; dña/ex mea non poſſum ſi ſum ſuus abs ſic/ex ꝑſona auic ſic. Aut q̃ris an poſt aliud ipe⸗ dimentũ ipediar:vt qꝛ poſſideo hr̃ditatẽ viuẽtis quẽ pu to moꝛtuũ:⁊ dico ꝙ ex nullius ꝑſona poſſum. S S . r . 9 1L. 2 2 7 – „ . Fhil Titulꝰ pꝛo hr̃de nõ hʒ locũ in ſuis 6 hoc dicit. . ECMo. ꝙ hic titulus nõ habefr ꝓ titulo q;tum H. ag vſucapionẽ ⁊ tñ ẽ ve titulus:qꝛ ex eo trãſit dñ ium in filiũ:qꝛ vere nõ erat dñs viuo pr̃e. Quero an ¶ ſucapi⸗ inchoatã vſucapionẽ a defuncto poſſim cõplere: Rũñũ.ſic onẽ ĩchoa ſiue ſit extraneus ſiue ſuus.i¶ Sed qͥd ſi defunctus nõ ha tã a defun buit titulũ an poſſit hr̃s vſucaꝑe?certe nõ ex ꝑſona defũ⸗ cto an poſ cti:qꝛ nõ habuit titulũ:ex ꝑſona ſua nõ /ſi ẽ de ſuis / ſi ex⸗ ſit ↄplere neus ſic.Quid ſi defunctꝰ habuit malam fidẽ: certe no⸗ heres. cet indiſtincte vniuerſali ſucceſſoꝛi/⁊ ideo nõ poteſt vſu⸗ capere. U Sucapio. Sine Run ti:ulo nõ pꝛocedit ECoõmunia de vſu capionib?. Mub. Di ex conducto ao põt pᷣſcribere: qꝛ non poſſidet. h. d. .Blo. que eſt hic recitabo ſuꝑ.l.ex li R oe — . TAm pꝛidem. Zinineue v glo. Jacobus De vſucapione tranſtoꝛ⸗ ——Im noſtri. ronannulte ſed triẽnalis vſucapio locuʒ habet:in S immobilibus nõ biennalis ſed decẽna RBlis pꝛeſcriptio locum habet. h. d. Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ in re⸗ bus mobilibꝰ non erat differẽtia inter WrENOS 1 pzouinciales: q; ita habebãt do⸗ minium directum: ſicut ⁊ nos ⁊ vbiq; habet locũ anna⸗ lis vſucapio:ſed in immobilibus erat differẽtia: qꝛ pꝛo⸗ uinciales non habent dñium directum: ſed fiſcus ſed ha bent vtile. Nos vero habemus directum dñium / ⁊ ipſi tributa ſoluunt:nos non.⁊ ex hoc inſurgebat alia diffe⸗ rentia:quia ceſſabat pꝛeſcriptio in pꝛouincia:quia dire⸗ ctum dominium acquirere non poſſunt in pꝛeiudicium fiſci. ¶ Item eſt ſciendum ꝙ.l.j. in pꝛincipio.jde anna. ercep.fuit facta ante iſtam: nam duplex eſt Preſeriptio Butrigarij BGecũda pars ſuper Geptimo libꝛo Codicis Pes vna q̃ fit actio et illa olim erat bꝛeuis:ſed hodie emẽda⸗ ta eſt per.l.illã.Alia pꝛeſcriptio rei:et iſta in mobilibus olim erat annalis:hodie eſt triẽnalis/in ĩmobilibus erat biẽnalis/hodie decẽnalis.⁊ ſicut hʒ locum pᷣſcriptio:its in ꝓuincia:qꝛ poterit vtuli dñio pꝛiuati pᷣſcribere:ſed nõ directo dñio fiſci/⁊ reqͥtur bona fides ab initio/ ⁊ mala poſtea ſuꝑueniẽs nõ nocet /⁊ eſt cõe in ytalia ⁊ ꝓuincia. ¶ Ex tex.Lſatis inutilis . Ecce pꝛima iniqͥtas ex varie⸗ tate locoꝝ in rebus immobilibus. ¶ Sed ⁊ ſi qͥs res. ¶ Hic eſt iniqtas ex bꝛeuitate tẽpo⸗ ris in mobilibus. COp.ꝙ nõ ſufficiat bona in initio ſi ſuꝑueniat mala:vt l. qui ſcit · S. pᷣterea.ff. de vſur.⁊.l.ſʒ ſi lege · S. ſcire.de peti. hr̃d. So.aut loquoꝛ de pᷣſcriptiõe/⁊ in illa ſuꝑueniẽs ma la nõ nocet niſi pᷣſumptiua ꝑ ↄteſt.vt.l.moꝛes.de rei ven. Aut loquoꝛ in vſucapione /⁊ in illa nõ nocet vᷣavel pᷣſum⸗ ptiua ſuꝑueniẽs maia fides niſi in effectu.vt.ł.ſi poſt ac⸗ ceptã.ff. de rei ven. Aut loqᷣmur in fructuũ acqᷣſitiõe/⁊ nõ nocet niſi in libero hoĩe vbi ſemꝑ requirit᷑ bona fides:vt dic. l. ꝗͥ ſcit·S. pᷣterea.vbi plene de hoc qᷓ;dtuʒ ad facilitatẽ dicit vt.l.illud.ff.de peti.her̃di. Itẽ op.ꝙ ſi ſucceſſoꝛ hʒ malã fidẽ non põt ↄplere pᷣſcriptionẽ:lʒ defunctꝰ habuit bonã.vt.l.ijS·ſi in diem.ff.ꝓ emp.Sol.vt gl o. De acquirenda ſt retinenda poſlellione. MRubꝛica. ”ð —SS”ð . Acqſitio poſ⸗ pot nobis ꝰ ⸗ acqri etiã cꝗ nob igno⸗ 2 Lſed ius vſucapiẽdi demũ ſciẽtibꝰ.h.d. rantibus. D ¶ Ad pꝛimũ dictũ op.ꝙ ꝑ liberã ꝑſo a nam non q̃ratur nobis.vt.l.j·S· ꝑ euzʒ. C1.S. b ſeruũ.ff.e.⁊.l.q mihi dñiuʒ.ff.de E AA&ο&Dona. So. hec m illas qꝛ ſi tᷣe tradi⸗ tionis agebat tradẽs/⁊ ꝓcuratoꝛ vł alter tm̃ ⁊ mihi q̃rit᷑ ałs nõ:ſed ꝓcuratoꝛ tenet᷑ mihi actiõe mãdati ad tradẽ⸗ dum.v vt.l.poſſeſſio ·S.·⁊ ſi poſſeſſio.ff.e.ſ Itẽ op.hic dicit acqͥri ꝑliberã ꝑſonã:ĩmo videt᷑ ꝙ etiã ꝑ ſeruũ q̃ratur:vt l.j.S.ꝑ eũ.⁊· S. ꝓ ſeruũ.S.alł.So.aut volo q̃rere ꝑ liberã pꝓſonã/⁊ tũc aut hʒ mãdatũ:⁊ tunc reqᷣritur id qð dixi.S. pꝓxi. idem ſi nõ hʒ mãdatũ.ſed tũc requirit᷑ hoc plus.ſ. ꝙ ratũ habeã.idẽ eſt ꝑ oĩa ſi erat ſeruus alienus ⁊ a me mala fide poſſeſſus:qꝛ opoꝛteret ꝙ agẽs vł recipiẽs agat Tinve q̃ratur.Si aũt eſt meꝰ ſeruus/tũc ſi eſt ꝑ me poſ⸗ eſſus qrit mihi etiã ſi non agat᷑ in traditione:ſed ſi ꝑ me nõ eſt poſſeſſus mihi q̃rit dñiuʒ poſſidẽti poſſeſſionẽ / niſi in rebus q̃ſitis ex re poſſeſſis in quibꝰ etiã q̃rit ei dñium: ſed ſi loqᷓris in ſeruo alieno ꝑ me bona fide poſſeſſo:⁊ iſte ſpe mea ⁊ oꝑe ſua mihi qrit lʒ in traditiõe nõ agatur.filiꝰ vo in cã peculiari etiã mihi ignoꝛãti q̃rit etiã ſi nõ agat᷑. Itẽ op.vbi eſt eadẽ ratio/dʒ eẽ idẽ ius:ſed eadẽ rõ eſt in poſſeſſione q̃ in vſucapiõe:ergo in vtroq; dʒ reqͥri ſcĩa vel ſufficere ignoꝛãtia.So.ĩmo eſt eadẽ rõ:qꝛ etiã cũ ma la fide põt q̃ri poſſeſſio:vt.l.iij·S.ex ↄꝛio.ff.e.ſed in vſuca pione reqritur bona fides.at ignoꝛãs non hʒ animũ poſ⸗ ſidendi:ergo nõ hʒ bonũ vel malũ qꝛ accidẽs non põt eẽ ſñ ſuba.vt.l.eiꝰ q..ff.ſi certũ pe.⁊.l.ſi qͥs vxoꝛi ·S. nec vᷣbo. ff.de fur.¶ Itẽ op.ꝙ etiã ignoꝛãti ꝓcedat pᷣſcriptio.vt.l. ij.ff. ꝓ ſolu. So.quedã eſt poſſeſſio quã ꝑ ꝓcuratoꝛẽ hẽo ⁊ hʒ multũ facti/⁊ multũ iuris.⁊c̃.dic vt glo. Item op. ꝙ etiã illa quam ꝑ me hẽo hʒ multũ iuris.vt.l.clauibꝰ.ff. de Zhen. emp.So.vt glo.qꝛ id verũ in caſibus:nam qñq; fingit᷑ vnũ coꝛpus ĩtuenire ꝓ alio:vt cũ cõſtituit te noĩe meo poſſidere:qꝛ fingeris eẽ meus. Item qñq; fingitur eſſe ĩ loco qui nõ eſt ꝓpter ꝓximitatẽ loci:vt.l.ĩ laqueũ. ff.de acquir.re.do.qñq; vna res fingit᷑ alia:vt cum mihi tradis claues videris tradere caueã: vel melius hoc fa⸗ cit cõſpectus:quia ſine cõſpectu/i⁊ interuenit actus coꝛ⸗ poꝛalis:nam actus viſus eſt ita coꝛpoꝛeus ſicut tactus:⁊ hoc facit facilis poteſtas appᷣhendendi rem. P E Inu 9 Znsreſt us poſſeſſionis poſt titulũ Poſſeſſio ACᷣ ʒ ſciente ⁊ nõ oᷣdicẽte vẽditoꝛe vim nis ĩigreſ⸗ ¶ yhabet traditionis.hoc dicit. ſus poſt ti aE&OSop. ꝙ ſemꝑ dñs pᷣſumat᷑ vetare mihi niſi tulũ ſciẽte expᷣſſe cõſentiat.vt.l.qͥ vas.S.vetare.ff.de fur.So.hic pᷣ⸗ vẽditoꝛe / ceſſit titulꝰ ibi nõ.ſiłe in.lʒ.ſiqᷣs nec·S.res q̃.ff.ſi certũ pe. ¶nõ ↄdi⸗ ¶ Op.ꝙ ſim pᷣdo.vt.l.ſi ex ſtipulatione.ff. e. Sol.hic fuit ratoꝛẽ ꝓcedit:nobis etiã ignoꝛantibꝰ dñs ſciẽs ibi ignoꝛãs.ſ Item oppo.ꝙ in ĩſtr̃o nõ ↄtinet᷑ cẽt traditio q̃re dic ꝙ ſi ↄtineret᷑ ꝙ tradidiſſet hr̃et ꝓ tradita tr ꝙ eſt Zð cõem opinionẽ.Et ideo dic ꝙ aut auctoꝛ ↄſtituit ſe noie meo poſſidere:⁊ tunc hoc nõ tradit mihi poſſeſſ.ni ſi ꝓbẽ ꝙ tps q̊ ↄſtituit ſe noĩe meo poſſidere ipe poſſide⸗ bat vt ꝓbat᷑ in.l.quãuis ·S.ſi ↄductoꝛ.ff.e.aut dicit ſolũ in inſtro tradidit ⁊c. ⁊ tũc aut ſumꝰ ĩ revel in ↄſpectu ⁊ hr p tradita qͥ ad oẽs:vt.l.j.S.ſi iuſſerim.ff.e.ſi nõ ſumꝰin revł᷑ in conſpectu:tũc hr̃ ꝓ tradita q;tũ ad auctoꝛẽ ſi cũ eo liti gẽ nõ ad alios ar.l optimã · de Zhẽ. ⁊ ↄmit ſti. x ſic pꝛo cedit gloſ.l.jij/ de fide inſtro.⁊ iure haſte fiſca.lix. Itẽ 2— op.q̃re diẽ diu:dic vt glo. VNel dic ꝙ foꝛte vẽditoꝛ no erat dñs 2 ihe bſe cpᷣtionẽ allegabat.ſ¶ Itẽ op.ꝙ nõ reqͥriturva cua poſſe lio:vt.l.ſi res.v.de ꝓba. So.aut q̃ris an reqᷣrit vacua q;tũ ad hoc vt liberet᷑ tradẽs ab actioe ex ẽpto:æ= die ꝙ reqͥrit᷑ vacua ⁊ ẽ mirabile ꝙ vẽditoꝛ nõ tenet dñiuz trãſferre ĩ emptoꝛẽ poſſeſſionẽ:vt.l.ij · S.·j.ff. de ac.ẽᷣp.Aut q̃ris an reqrit᷑ vacua qᷓtũ ad dñiũ trãſferẽdũ ⁊ dico ꝙnõ vt.l.ſi fundũ.ff.de fundo do.Aut q̃ris an reqͥrit᷑ vacua q; tũ ad hoc vt ẽptoꝛ poſſet pᷣſcribere ⁊ dico ꝙ ſic:quia ſine poſſeſſione vacua nõ poſſũ pᷣſcribere: ⁊ eadẽ rõe reqꝛit ſit tradita vacua ad hoc ꝙ cõpetat publiciana Eptoꝛi: qꝛ aditiõig hec ſũt ↄuertibilia vt.l.eũ qui.j.rñ.ff. de publici.¶ Itẽ nõ Poſſeſſi⸗ modos acquirendi poſſeſſionẽ:nã q̃rit᷑ ꝑ traditionẽ.⸗ Itẽ nẽ acqren cũ qͥs ↄſtituit ſe noĩe meo poſſidere. Itẽ cũ diu ſteti vedi di on q 2 „ „, — „ . 7— ¹ toꝛe ſciẽte in poſſeſſione ⁊ pᷣceſſit titulꝰ: ⁊ iõ aduocati qñ . volũt ꝓbaretraditionẽ ponũt oĩa iſta ſimul dico ꝙvẽdi dit. Itẽ ꝙ tradidit. Itẽ ꝙ erant in conſpectu reivel de p ximõ. Itẽ ꝙ ↄſtituit vẽditoꝛ ſe noĩe emptoꝛis poſfſidere: ⁊ tũc vẽditoꝛ poſſidebat. Itẽ ꝙ poſt vẽditionẽ diu ſtetit emptoꝛ in poſſeſſione ſciẽte ⁊ patiẽte vẽditoꝛe ⁊ ideo cu⸗ mulat hec omnia vt ſi nõ poſſint per vnũ modũ ꝓbare p bent per aliũ modũ.ſ Itẽ nõ ꝙ patiẽtiavẽditoꝛis hic hr pꝛo cõſenſu ⁊ traditione ꝓpter titulũ pᷣcedentẽ.ſ Itẽ nõ ꝓ nõ pᷣſumit᷑ doloſe ĩgred: poſſeſſionẽ qͥ hʒ ius ad eã ⁊ ti⸗ tulũ:qꝛ pꝛeſumit᷑ potiꝰ ex titulo facere q; doloſe ar.l.me⸗ rito.in pꝛin.ff pꝛo ſo. J Hoſſeſſio ĩfanti qrit᷑ p Onatarum. Roſe vel ꝑ ſeip̃ᷣm 3 ctoꝛe tutoꝛe ałs per ſeruũ.h.d.pᷣmvarias lectu. DHone caſum in nube vt littera ſonat. ⁊ infans aĩm nõ hʒ.Huiꝰ timoꝛe ſunt hic tres lec.vnaꝙ loquat᷑ in acqᷣſitiõe q̃ fit per ipᷣm infantẽ:⁊ tũc dicũt ꝙ.. ʒꝛia coꝛrigit᷑.Alia lect.eſt ꝙ tutoꝛi vel infanti auctoꝛe tu toꝛe fuit tradita. Alia eſt ꝙ ſeruo fuit tradita:⁊eſt opiac. ⁊ ẽ vera.⁊ ẽ etiã vers illa ꝙ ĩfati auctoꝛe tutoꝛe fuit tradi ta.i¶ Sʒ ð iſtã op.ꝙ hec ñ ſit bona ↄna ꝙ acqrat᷑ per ſe au ctoꝛe tutoꝛe.Sʒ dic ꝙ aliud ĩ qᷓrẽda hr̃ditate ⁊ alið ĩ poſ ſeſſiõe qᷓrenda.. Sʒqd dicemꝰ de pᷣma lect:Certe videt vera.Hã ſi ꝑ tutoꝛẽ qrit᷑ ĩfanti qũo a tutoꝛe trãſibit in pu pillũ cũ nõ aſſit animus infantis:cũ ergo non reqᷣrit᷑ ani⸗ mꝰ infãtis:ſʒ tutoꝛe tradẽte ſic erit ĩ emptoꝛe tradẽte i⸗ ſi ſoli ifanti:qꝛ ſuſficiet animꝰ tradẽtis ⁊ coꝛpꝰ pupilli:⁊ hoc ꝓbat hec la.q.d.ſi ꝑ ipʒ ẽptoꝛe trac nec ꝑ tutoꝛẽ cũ vtroq; caſu ceſſet animꝰ ĩfat::ſʒ qꝛ hec lec. cõtter repꝛobat /ipſã repꝛoba tali rõe:qꝛ alið ĩ ſeruo cui tradit᷑:qꝛ repᷣſentat dñm ⁊ ĩ tutoꝛe qͥ pupillũ repntat dum bñ gerit:vt.l.interdũ· S.qͥ tutelã.ff.de fur.⁊.l.qui fundum S. tutoꝛ.ff.de vſuca.p emp.Aliud in venditoꝛe vel dona⸗ toꝛe qui tradit infanti:qꝛ ipᷣe nõ põt repñtare infantẽ:qꝛ duas per ſonas ſic repꝛeſẽtaret.ſ.donantem ⁊ donatariũ ⁊ vendentem ⁊ emẽtem ꝙ eſt impoſſibile ꝙ idẽ ſit emptoꝛ ⁊ venditoꝛ verevł ficte vel donatoꝛ ⁊ donatarius:⁊ ideo alie due lec. ſunt roreoi g Nem opp.de.l.ſi quis emãci . ue don Sovegl NES n acqſitione poſſeſſiõis exigit᷑ coꝛꝛ⸗ S Icet. animus: ĩ retẽtione ſufficit ſol?ꝰ animus / nec videt᷑ poſſeſſionem deſerere q me Atu deſerit culturam. h. d. Sp. de l.. S. adipiſci.ff. eo. vbi dr̃ ꝙ ſine aĩo nõ q̃ritur Ete nõ q̃rit ergo C¶ Sp. ſolo aĩo q̃rit poſſeſſio vt.l.j· S. ſi iuſſerim. ⁊.l. ꝓ Poſſeſſio meo.⁊.l.quoꝛũdã.ff. e. So.vt glo.qꝛ ibi ſpãle. Ał melius an poſſitq aliũ ꝗͥ eũ repñtetvt ſᷣuũ vł tutoꝛẽ vt dixi.S.e.l.iij.nã actꝰ viſꝰẽ ita coꝛpeꝰ ſic̃ tactꝰ. Itẽ facilitas appᷣhẽdẽdi ẽ ac?ꝰ iĩ potentia ꝓxĩa ad actũ lʒ non ſit verꝰ actꝰ: vñ hec ſũtps ria aliquẽ ꝑcutere vel deuenire ad actũ pꝛoximum:vt.. is qui aggreſſoꝛẽ.pð ſicca.ſic ⁊ hic vbi quis eſt de pxrimo ibi ſꝑ adeſt actoꝛ coꝛꝑeꝰ. Itẽ ⁊ aĩm vł eiꝰcui acqrit᷑:vł ꝑ ri ſolo aio ehʒz vi ſo lyoſeſio foeecaſe. muaerevn tuir poie cio r unttul kueg kop⸗ ſlif Picpg Gongl eaoros ſd . — rr gogeh⸗ ſocqrii Paef gnndlvecil in gmrhnoſt cofngiiſ ſbltacioſi ſeſtiöcz Aut iuen Gtar.heäde lulä iueni⸗ ideiſciat ct. .q vni enog ac4 Urſtatun dn Cletulai vae ſoletpoſtes ſettoꝛſicer⸗ ernenigre neopoſſie (roloretin r heo coꝛpo⸗ 1 Nl ca 5 joſpectuv fouis retin turale coꝛp as miie animmii colo uflireretio erdictü au liſei natur⸗ rcoonus fco Autcuui Dprietariot ſisetäſuä Oerariincin Munaturali lnopaſſintt ihlliggſic cini iud Mlurespe upeſigödie liiſcimtif. off co im cto ſidu tpnohfe r Pelimetijfz ſfnnam nlen ekcci gin fe⸗ luſcereid Ndimetüfe tgoduon o narural ſaſtſot ttnd eo dlner ocloquiti feplneno⸗ Etncice ſeftetüeri fſunntt Punleinn zar =,S- = S= Se edrtionit Eaſtoreti numi⸗ niavdta ipccagnift qbztet reh doe doſeſioint noezugſft lhdemmmte nenſnn foſirigni nthiehuen ſm gtichii Nelirmniuct rradtutdk r ligeegfekhen dduerdi De acquirenda et retinenda poſſeſſione. Fo. NL. ule zuuoreniſenmg ieronenntis jenhtoendit isnpſgt tradirſiin infiiet — wlini ginelate Vendinkti nmfunsn Punen nn blegtince lnoliuti Pdelſces ſeſgtin getolei Onendetn ad poſſeſſionẽ habet᷑ ꝓ appᷣhẽſa poſſeſſione:vt.l.ĩ laqueũ ff.de acqr. re.do.ſic cũ qͥs mihi tradit claues cauee videt᷑ tradere vina:vt.l.clauibꝰ.ff.de ↄhẽ.emp. Itẽ qñ qs ſe cõ ſtituit noĩe meo poſſidere nõ fingoꝛ ego poſſidere.vt.d. l.qũo.¶ Itẽ op.ꝙ ſolo animo ñ retineat᷑ poſſeſſio.vt.l.iij. G. in amittẽda.ff.e.ti. So.ſi hẽo naturalẽ ⁊ ciuilẽ natura⸗ lẽ nõ retinco aĩo vt ibi/ſ*G¶ ciuilẽ ſic ſaluo eo ꝙ ibi dicam. Itẽ op.ꝙ ſi iſte deſerit poſſeſſionẽ ꝑdet eã:vt dicto.S.ĩ amittẽda.ff.e.Sol.hic nõ deſeruit poſſeſſionẽ ſʒ culturã. ¶ Itẽ op.ꝙ ſi metu nõvadit ad locũ ꝑdet poſſeſſ.vt.l.ſi id q.So.vt glo. Itẽ op.ꝙ poſſeſſio tꝑe bꝛeuioꝛi ꝑdat᷑:vt l.q agros.j de oĩ agro deſer. So.vt gl.ſ¶ Itẽ op. ꝙ bꝛeuio ri tꝑe ꝑdet poſſeſſionẽ vt inſti.de vſuca·S.ꝙ aũt.Sol.vt glo.qꝛ hic nõ diſtulit tm̃ ꝙ obliuionem ĩduceret.¶ Mõ q̃ Poſſeſſio ro qñ acqrit᷑ poſſeſſio: Rñdeo opʒ ꝙ ĩterueniat coꝛpus ⁊ qñ dicat᷑ animꝰſiue ciuilẽ tm̃/ſiue naturalẽ tm/ſiue vtrãq; vellẽ ac acquiri. qrere lʒ nõ ſemꝑ ĩterueniat verꝰactꝰ:vt qꝛ vnũ coꝛpꝰ pꝛo alio fingit᷑:ſi ergo nõ ĩgredioꝛ aĩo ⁊ coꝛꝑe meo vł alieno nihil facio.ſi habeo aĩm ⁊ coꝛpꝰ aut iuenio vacuã vtrãq; poſſeſſiõeʒ ⁊ acq rovtrãq; poſſeſ.ar.l.clã poſſidere ·S. fi.ff. eo.Aut iuenio vacuã naturalẽ tm̃/aut ciuilẽ tm̃:vt qꝛ pꝛo petariꝰeã deſᷣuit vłeũ deieci:⁊ tũc illã ſolã acqͥro.Si aũt nullꝗ iuenio vacuã nullã acqro ſi nõ erat penes tradẽtẽ niſi deijciã poſſidentẽ:vt.l.ſi finita:S vbi aũt.ff.de dã.in fec.⁊.l.q vniuerſas.S.itẽ cũ pᷣtoꝛ.ff.eo.⁊.l.nõ alienũ.ff.de iterrog.ac.Et ideo cauti aduocati faciũt ꝙ ſi aliqs moꝛi tur ſtatim dũ eſt vacua poſſeſſio bonoꝝ eiꝰ faciunt itrare cliẽtulũ ĩ vacuã poſſeſſionẽ añnqᷓ; aliqͥs eã appᷣhẽdat vt qͥ volet poſtea ĩgredi nõ poterit qꝛ iueniet occupatã ⁊ erit petitoꝛ:ſic ergo coꝛpoꝛe meo poſſeſſionẽ qro ⁊ aĩo lʒ qũq; interuen iat coꝛpꝰ aliud loco mei vt qͥs ↄſtituit ſe nomine meo poſſidere vel ſi ſũ in ↄſpectu vel de ꝓximo. Mõ q̃̊⸗ Poſſeſſio ro qũo retineat᷑ poſſeſſio: Rñdeo aut ciuilẽ aut naturalẽ quũo reti: hẽo coꝛpoꝛe ⁊ aĩo meo ⁊ tũc ciuilẽ retineo quocũq; vadã neatur. yt. l. clã ·S· q ad nũdinas.ff. eo.naturalẽ q;diu ſiue ĩ re vel i ↄſpectu vł de ꝓximo nõ ſicut ꝑ hos actꝰ acqᷣrerẽ:multo foꝛtiꝰ retineo vt.d.l.ĩ laqueũ.aut hẽo ciuilẽ aĩo meo na⸗ turalẽ coꝛpoꝛe coloni:⁊ tũc ciuilẽ retinco aio meo q̃cũq; vadꝗ niſi iduceret᷑ obliuio ꝑ decẽniũ naturalẽ retineo ꝑ animũ coloni qͥcũq; vadat:qꝛ cũ eiꝰ qnimꝰ nõ poſſet ope rari ĩ retẽtiõe ciuilis operat᷑ ĩ retẽtiõe naturalis:vt.l.j.S. interdictũ aũt hoc.ff.de vi ⁊ vi ar.⁊ hec caſu ciuilis eſt pe diſſceq̃ naturalis cũ ſint penes me ãbe.Et ideo ſi deijcia⸗ tur colonus a naturali ꝑdo vtrãq;:vt.l.peregreS.quibꝰ. ff. eo. Aut ciuilis eſt penes vnũ naturalis penes aliũvt in ꝓpꝛietario ⁊ fructuario:⁊ tũc dñs ciuilẽ retiet ⁊ fructua rius etiã ſuã naturalẽ retinet:vt qꝛ animꝰ eius nõ poteſt operari in ciuili retẽtiõe:⁊ hoc caſu ciuilis nõ eſt pediſſe qua naturalis.vñ vna ꝑdita nõ ꝑdit᷑ alia. Mõ quero an Poſſide⸗ duo poſſint inſolidũ naturałr ⁊ ciuiłr poſſidere:Picũt qͥ re an poſ⸗ dã ꝙ ſic ciuiliter:qꝛ animꝰ vniꝰ nõ ĩpedit animũ alterius ſint duo ĩ⸗ nꝗ plures poſſũt ĩtrare poſſeſſionẽ ⁊ exire ⁊ h̃e animum ſolidũ na⸗ poſſidẽdi: ſed naturałr duo nõ pñt ĩſolidũ poſſidere ꝓpt᷑ turalr ⁊ ci ipedimẽtũ facti:qꝛ cũ per exiſtẽtiã in re hẽat᷑ vt.l.iij · S· ex uiliter. –+ ↄꝛio.ff. eo.impoſſibile eſt ꝙ vbi ego ſũ alius ſit: vt.l.ſi vt certo ·S. ſi duobꝰ.ff. eo.Tu dic ꝙ nec ciuilẽ nec naturalẽ pñt duo hr̃e ꝓ ſolido duplici rõne. Pꝛima qꝛ qð operat᷑ ipedimẽtũ facti operat᷑ ipedimẽtũ iuris:vt.l.oditiões q̃ 3.⁊.·l.filiꝰ.de ↄdi.ĩſti.Si ꝗ̊ ĩpedimẽtũ facti ĩpedit ne duo poſſint naturałr poſſidere:& idẽ facit ĩpedimẽtũ iuris in ciuili:qꝛ lex nõvult ꝙ plures ĩſolidũ poſſideãt. Pꝛeterea ſeq̃ret᷑ ꝙ cũ ex ſola ciuili ꝓcedat pᷣſcriptio:vt.l.acqͥrit᷑.g. nõ ſolũ.ff.de acqͥ.re.do.duo poſſẽt ꝓ ſolido acqͥrere dñiũ eiuſaẽ rei h. d.l. ſi vt rerg. Hecteren in naturali nõ eẽt ĩ⸗ pedimẽtũ facti ſi res eſt ãpla/qꝛ plures poſſẽt adeſſe.Dic ergo ꝙ duo nõ pñt pꝓ ſolido poſſidere ciuiłr ⁊ naturałr:ſʒ vnꝰ natur aliter alter ciuiłr bñ pñt. ¶ Itẽ q̃ro an ſit vna tm̃ poſſeſſio in ſubſtãtia ⁊ q̃litates due an ſint due in ſub⸗ ſtatia:in h eſt opinio. Hã dicit Azʒo.ꝙ eſt vna ĩ ſubſtãtia ha bẽs diuerſas q̃litates ⁊ ꝓbat ꝑ titulũ iſtũ ⁊ ĩ titulo.ff. eo.qͥ loquũt᷑ ĩ ſingulari de vna poſſeſſiõe. Pꝛeterea ꝓbat „ 2 2 — — ipe ꝑ.l.nemo.j.e.qꝛ dicit duplicẽ eẽ rõnẽ poſſeſſiõis.nõ di cit duplicẽ poſſeſſionẽ. Pꝛeterea ꝓbat ipe ꝑ ſimile ĩ obli gatiõe:nã ciuilis ſola nõ hʒ effectũ exigẽdi/naturalis nõ hʒ effectũ exigẽdi:ſj vtraq; ciuilis iuncta ſic:⁊ tñ eſt vna tm.ſ.naturalis hñs ↄpꝛobationẽ ciuilis ꝙ pʒ:qꝛ diffinit᷑ ĩ ſingulari vt inſti. de obli.in pᷣn.⁊ eſt illa qᷓ hʒ effectũ exigẽ di vt ibi pʒ ar.l.obuenire hr̃ditatẽ.ff.de ver.ſig. In ↄꝛiũ diẽ Joã. ꝙ ſũt due in ſba ⁊ hoc ꝓbat ippe ſic:certũ eſt ꝙ ſi q̊s poſſidet ciuiłr ⁊ naturałr ⁊ ſe abſẽtet ꝙ ꝑdit naturalẽ poſſeſſionẽ ⁊ retinet ciuilẽ vt.l.clã po·S.q ad nüdinas.ẽ. alleg. & ſunt due ĩ ſubſtãtia. Pꝛeterea ꝓpetariꝰ hʒ cinilẽ fructuariꝰ vel ẽphiteoticariꝰ naturalẽ:ꝗ ſũt due ĩ ſubſtã⸗ tia. Pꝛeterea ipe ꝓbat ꝑ.l.nemo.ꝓco.na exponit duplicẽ eẽ rõnẽ poſſeſſiõis.i.duas poſſeſſiões. Itẽ ꝓbat ꝑ ſimile ĩ obligatiõe:nã dicit eẽ duas obligatioes ĩ ſubſtãtia ꝙ ptʒ qꝛ ꝑ pactũ tollit᷑ naturalis ⁊ remanet ciuilis: vtl.ſtichũ. §. naturalis.ff.de ſolu.ergo ſũt due ĩ ſubſtãtia. Pꝛeterea ſniaʒ latã ꝓ debitoꝛe tollit᷑ ciuilis ⁊ remanet naturalis vt.l.iuł.ff.de ↄdi.ĩde.ergo ſũt dueĩ ſubſtãtia:ſic erit ĩ poſ ſeſſiõe.quid ergo dicẽdũ:ego puto ſic dicẽdũ ꝙ aut ciui lis ⁊ naturalis ſũt penes eũdẽ ⁊ ſic ſimul iuncte ⁊ tũc pu to ꝙ ſit tm̃ vna ĩ ſubſtatia.ſ.naturalis habẽs cõpꝛobatio nẽ ciuilis ⁊ ſic ciuilis ſe hʒ ꝑ modũ q̃litatis ⁊ pediſſeque ⁊ ita ꝓcedit opinio Aʒo.⁊ eiꝰ ar.ſic ꝓcedit ſimile de obli gatiõe qꝛ qñ ſũt ciuili iũcte eſt tm̃ vna obligatio ĩ ſubſtã tia habẽs vincula duo:⁊ ciuilis ſe hʒ ꝑ modũ q̃litat ⁊ ita loqᷣt᷑ iſti.ð obli.in pᷣn.Aut ciuilis ⁊ naturalis poſſeſſioſũt henes diuerſos:⁊tunc ſunt due in ſubſtãtia ꝙ pʒ qꝛ ſivna ſe hr̃et tũc ꝑ modũ ſubſtãtie alia ꝑ modũ q̃litatis tũcvna pdua.ſ.ea q ſe hʒ ꝑx modũ ſubſtãtie tũc ꝑderet᷑ ⁊ alia q̃ ſe hʒ ꝑ modũ q̃litatis cũ q̃litas nõ poſſet eſſe ſine ſubſtãtia vt. lſi quis vxoꝛi ·S. neq; vᷣbo.ff. de fur.⁊.l.eiꝰ qͥ ſi cer.pe. quod tũ eſt falſum:qꝛ vna ſublata põt ⁊ alia remanere vt l. peregre· S. fi.ff. eo.ſunt ergo tũc duo in ſubſtãtia ſimile eſt ĩ obligatione duoꝝ reoꝝ:nõ reſpectu ꝑſonaꝝ ſunt due obligatiões ĩ ſubſtãtia lʒ reſpectu rei ⁊ vniꝰ ſolutionis ſit vna:vt.l.duobus.ĩ fl.⁊.l.eãdẽ.ff.de duob.re.⁊ ita ꝓcedit opinio Jo.⁊ eius ar.¶ Sed ↄ hoc op.ſic ſi qũ ſunt penes cundẽ eſt vna in ſubſtãtia ⁊ alia ſe hʒ ꝑ modũ accidentis ergo pꝑdita illa q̃ ſe hʒ per modũ ſubſtatie deberet ꝑdi il⸗ la que ſe hʒ ꝑ modũ q̃litatis cũ qualitas nõ poſſit eẽ ſine ſubiectovt ꝓbatũ eſt ꝙ tñ eſt falſum:qꝛ ſi ille qͥ hʒ vtrãq; recedit de re ꝑdit naturalẽ q̃ eſt vt ſubſtãtia retinet tñ ci⸗ uilẽ que eſt vt q̃litas:vt.l.clã poſſidere:S.qͥ ad nundinas ergo ſunt due ĩ ſubſtãtia. Sʒ rñdeo qꝛ licet dũ ſint ſimul vnite ciuilis ſe hʒ ꝑ modũ q̃litatis tñ dum ſeparãtur per receſſũ de re/ ciuilis ſubſtãtiat᷑ ⁊ trãſit ĩ ſubſtãtiã /⁊ qͥ pꝛi mo erat q̃litas efficiat᷑ ſubſtantia:⁊ ideo durat ſecꝰ ſi ali⸗ ter ſeparẽtur.nã ſi qͥs dum ſunt ſimul occuparet natura⸗ lẽ pervim perdita naturali que eſt ſubſtantia perderetur ciuilis que eſt vt q̃litas nec tranſiret in ſubſtantiamvt.d. l. peregre · S./ fi.⁊ eodẽ modo põt rñderi de obligatiõe:qꝛ Iʒ ſint ſimul vna in ſubſtãtia ⁊ ciuilis ſe hẽat per modum q́litatis tũñ dum ſeparãtur ab inuicẽ vt ꝑ pactũ de non pe tẽdo ciuilis q̃ remanet trãſit in ſubſtantiã ⁊ durat:⁊ ideo nõ dicitur remanere q̃litas ⁊ accidẽs ſine ſubiecto?⁊ hoc modo opʒ rñdere qui vult ſuſtinere glo.⁊ eaꝝ opiniones aliter non poſſent defendi. . Nemo põt ſibi cauſã poſ “ſecus accedente. h. d. EA Op. ad caſum huiꝰ legis:qꝛ pᷣmo dicit ꝙ ne mo mutat ſibi càm:poſtea dicit de colono qͥ ſibi non mu tat:ſʒ alij tradit. Itẽ cãꝗ extrinſecꝰ ſuperuenit:ideo dic ꝙ pꝛimo mutauit anteq; venderet. Uel dic ꝙvidetur muta re ſibi cũ ſucceſſoꝛi ſuo mutat qui fingitur cum eo. Uel dic ꝙ mutat ſibi: quia emit ⁊ non vendit ⁊ ita expone tex.¶ Itẽ op.ꝙ põt mutare:vt.l.qui bona. in pᷣn.ff. devſu ca.⁊.l.ſi quis vi·S.· differentia.ff.eo.So.vt glo.quia quin qʒʒ modis poteſt fieri mutatio:vt in glo. ¶Wodo quero an ſi colonus vendat rem domini trãſ-⸗ Poſſeſſio ferat poſſeſſionẽ:x videtur ꝙ non:qꝛ ſi hic tradidiſſet em nẽ an traf/ ptoꝛ q̃ſijſſet dñium pᷣſcriptiõc ꝙ hic negat᷑. Pꝛeterea cũ ferat colo nemo hẽat poſſeſſionẽ trãſferre nõ põt ↄꝛiũ tʒ glo.Quid nꝰſivẽdat ergo: dic ꝙ aliqñ colonꝰ tradit ĩducẽdo aliũ in poſſeſſio rem dñi. nẽ:⁊ tunc bñ eũ facit poſſeſſoꝛẽ/ſʒ non dñm vt hic.Aliqñ nõ tradit vere ſʒ ficte: qꝛ ſe conſtituit poſſidere pꝛo alio: vel cõducit ab co tunc cum nullã poſſeſſionem hẽat nul⸗ lam tranſfert.vt.l.q;uis ·S. ſi conductoꝛ.⁊.l.ꝙ meo.ff.de acquirend.poſſeſſio.⁊ de hoc plene dicam.jeodem.i.ex libꝛis. Se null Ingrediens vacuã poſſeſſionẽ SES. contrahit vitium perſonale nõ 2 reale/ 2 ideo ſi deueniat ad bo.fi.po.poteſt pꝛe TraAſcribi. hoc dicit⸗ Fij ij Butrigarij Gecũda pars ſu ¶ Op.ſi ingredit᷑ ſine cã: ergo violenter ergo pᷣhit viciũ reale ergo nõ potuit pᷣſcriptio pꝛocedere vt innuit iſte tex.a ↄꝛio ſenſu. Huiꝰ timoꝛe ſũt hic varie lec.Et nõ ex hac.l.ꝙ exceptio pᷣſcriptiõis ĩpedit ꝓceſſum qꝛ dicit ĩter pellatur petitio. Buk. Vitioſa poſſeſſio non tribuit ius TLMpꝛoba. iucapiti hoc dicit. EHEr pꝛocuratoꝛem. er chir⸗ poſſeſſio ⁊ ea mediãte dñium.h.d.¶ Quero qñ a eſt hoc ꝙ dñium nõ põt ſeparari a poſſeſſione⸗ Rñdeo.qñ cauſa ex qua tradit᷑ eſt habilis ad dñiũ trãſ⸗ ferẽdũ ⁊ tradẽs eſt dñs.¶ Modo q̃ro an ꝑ ꝓcuratoꝛẽ q⸗ rat᷑ dñium.Quidã dicũt ꝙſola poſſeſſio ꝑ.lł.j.S.ꝑ qᷓs ꝑſo. no.acqͥᷣri.tu dic õ.qꝛ ibi dicit accepta cauſa poſſeſſionis ⁊ cã cauſata a poſſeſſione eſt dñium ergo poſſeſ.⁊ dñium per ꝓcuratoꝛem acqritur. Vbi deficit titulus.nõ ꝓce⸗ LEc ex vera. trbſcriptio b. v. But⸗ T Ad euidentiã eſt Emo ambigit. ieda gdue iüt S opiniones. Una Jo. ꝙ due ſint poſſeſſiões in . ſubſtãtia.Alia aʒo.ꝙ ſit vna habẽs duasq̃li⸗ tates de quo dixi in.l.licet.S.c.⁊ attende qꝛ effectꝰ natu⸗ ralis ↄſiſtit in coꝛꝑe ꝑ exiſtẽtiam ⁊ vſum rei ⁊ fructuũ ꝑ⸗ ceptionẽ/effectus ciuilis cõſiſtit in aĩo cui inheret iuris diſpoſitio vt ex ea ꝓcedat vſucapio:⁊ hoc iudicio meo voluit ꝓbare iſte tex.⁊ ſũmarie dic ꝙ due ſunt qualitates in poſſidẽdo.vna q̃ cõſiſtit in coꝛꝑe.alia q ↄſiſtit in aĩo:⁊ vtraq; plenũ ſoꝛtit᷑ effectũ ſi ſine int᷑ruptiõe ꝓcedũt.h.d. ¶ Nota ergo ꝙ ꝑ interruptionẽ ciuilẽ int᷑rumpit᷑ pᷣſcri⸗ tio ⁊ effectus poſſeſſionis nõ ſolũ ciuilis de qua pᷣncipa iter hic dicit dũ dicit ꝙ incipit vacillare:qꝛ ammodo pᷣ⸗ ſcriptio ipſo iure nõ ꝓcedit.vſucapio vero ſine effectu ꝓ cedit:ſed etiã ĩpedit᷑ effectus naturalis:qꝛ lʒ poſſideã fin goꝛ nõ poſſidere:qꝛ fructꝰ nõ q̃ro. Vel ↄſidera duo pᷣmo pꝑceptionẽ fructuũ.⁊ arare ⁊ colere ⁊ iſtud nõ ĩpeditur ꝑ coõteſtationẽ. Item ⁊ poſt ꝑceptionem dñij acqſitio qͥ dʒ Aeri ex bona fide ⁊ q̃ ↄſiſtit in aĩo:⁊ iſta acqᷣſitio ĩpeditur poſtq; ciuilis eſt interrupta.q Mõ quero ex q̃ poſſeſſione ꝓcedat pᷣſcriptioꝛ⁊ videt᷑ ꝙ ex ſola ciuili.⁊ hoc tʒ dy.p.l. acqᷣrit᷑S.· fi.ff. de acqͥ. poſ.eõ vr̃ ꝙ ex ſola naturali:nã em⸗ phiteoticariꝰ hʒ ſolã naturalẽ / ⁊ ei dat᷑ publicians: vt.l. cũ ſpõſus · S.ĩ vectigalibꝰ.ff.de publi.ergo põt vſucapere vel pꝛeſcribere.vt.l.eũ qui.j.rñſo.ff.de publi HNcc lex vr reqͥrere vtrãq;.ſ.ciuilẽ ⁊ naturalẽ/cũ ꝑ iterruptionẽ vniꝰ iterrũpatur pᷣſcriptio qͥd ergo: ego diſtinguerẽ ſic.ꝙ aut ambe poſſeſſiões ſunt oꝛd inate ad vnũ dñium acquirẽdi eidem vt eſt cum ſunt penes eũdem vt eſt hic/⁊ tũc pᷣſcri ptio ꝓcedit ex ambabꝰ:⁊ ideo vna ĩterrupta ceſſat pᷣſcri⸗ ptio.ſi aũt ſunt penes diuerſos /tũc aut ſũt ðꝛie vt qꝛ vnꝰ hʒ ciuilẽ/alter ingredit᷑ vi naturalẽ tũc nõ puto ꝙ ex ſola ciuili ꝓcedat vſucapio.vt.l.naturalit᷑ff.de vſuca.ſi autẽ nõ ſunt ↄꝛie:vt qꝛ vnꝰ vult directũ dñium q̃rere ꝑ ciuilẽ alter ius emphiteoticariũ / vel vtendi/fruẽdi ꝑ naturalẽ: tũc q̃libʒ ſoꝛtit᷑ cffectũ ſuũ /⁊ ex ſola ciuili qrit᷑ dñiũ:vt di cta.l.acqᷣrit᷑S·fi.⁊ ex ſola naturali ius ẽphiteoticũ.vt di⸗ cto.S.in vectigalibꝰ.⁊ hoc verũ ĩ pᷣſcriꝑtiõe rerũ coꝛpo⸗ raliũ. In pᷣſcriptione rerũ incoꝛꝑaliuʒ vt ſeruitutũ dic ꝙ aut habẽt cõtinuã cãm vel q̃ſi ⁊ ꝓcedit pᷣſcriptio ex natu rali ⁊ ex ciuili poſſeſſione:vt.l.ſeruitutes.ff.de ſeruitu.aut non hñt cõtinuã cãm vel q̃ſi ⁊ tũc ſine vlla poſſeſſione ꝓ⸗ cedit pᷣſcrip.ᷣm rofre.a tꝑe cuiꝰ initij nõ extet mẽoꝛia:vł ſʒ alios ꝓccdit ex naturalipoſſeſſiõe quã qͥtidie itrũpit᷑ WV Iti Uitiuʒ ↄctũ ab auctoꝛe reſpectu rei ¾ Lea&α. afficit ſucceſſoꝛẽ. h. d. ¶ Ad euidentiaã 4Aeſt ſciendũ ꝙ ſunt vitia q̃dã realia ↄᷣcta in rem 1 reſpectu rei ⁊ furti ⁊ raꝑine. Quedam ſunt ꝑ ſonalia ↄcta reſpectu rei.vt mala fides cũ quis ſcit rem glienã eſſe. Quedam ſunt ꝑſonalipcta reſpectu rei vt cuʒ in cõtractu ĩteruenit dolus de q̊ͥ dicam.ititu.j.ſi fraude. ¶ Sp.· ꝙ vitiũ auctoꝛis ſucceſſoꝛi nõ noceat.vt.ffe.l.põ⸗ ponius · S. cũ qᷣs.cũ ſi. So.vt glo.qꝛ quoddã eſt vitiũ rea⸗ le vt furti ⁊ violẽtie / ⁊ hoc nocet cuilibʒ ſucceſſoꝛi vt hic. Quod dã eſt ꝑſonale octum reſpectu rei: vt qꝛ putat rem alienã eſſe ⁊ in hoc diſtingue:qꝛ aut loq̃ris de vtili ſucceſ ſoꝛe/⁊ ſibi nocet:qꝛ eſt ſucceſſoꝛ vitioſus ⁊ culpe defũcti. per Beptimo libꝛo Codicis vt. l. ſi ego · S partꝰ.ff. de publicia. Aut loq̃ris de ſingulari ⁊ tũc olim ſi volebat ſibi cõputare tpꝑa auctoꝛis nocet ei aks nõ.vt.l.põponius.S.·cũ qͥs.ff.e. Hod ie indiſtincte ei nocet.vt.j.ti.j.aut᷑. male fidei.Quoddã eſt vitiũ ꝑſonale nõ ↄctũ reſpectu rei vt qn dolo te ĩduxi ad vẽdendũ rem tuã.⁊ aut dolus dat cãm ctui ⁊ ipſo iure nõ tenet ctus ⁊nõ ꝓcedit pᷣſcriptio ſi incidit in ↄᷣctu:vñ tenet ctus vt .ti.j.l.ſi fraude.Sed qͥd de clãdeſtina poſſeſſione an eſt viciũ reale. Rñ.non eſt viciũ reale ſʒ poſſeſſioms:a ideo nõ nocet ſingłari ſucceſſoꝛi.Sʒ qͥd de pᷣcaria poſſeſſiõe: certe illa nõ eſt vitioſa cũ habeat a dño:ſed bene eſt verũ ꝙ nõ eſt habilis ad pᷣſcriptionẽ vt dicit gio. X lib zis In amittẽda poſſeſſiõe iam q̃ſi⸗ NWñcolonus pᷣiudicare dño / in querẽda ſic. h. d. E EE((Diuide in duas parres: qꝛ pᷣma loqtur in poſ⸗ ſeſſiõe qſita.ſcdᷣa in q̃rẽda.Scða ꝑs ibi ſinaũt nec dũ. ¶ Ad euidẽtiã eſt ſciendũ ꝙ tex.dicit derelinqᷣt vel ꝓdit. Quero q̃ eſt differentia inter vnũ caſum ⁊ reliquũ: dicit Nofre ·ꝙ derelmqre eſt ꝑ negligẽtiam ꝓdere vt qꝛ rece⸗ dit ⁊ vadit vagãdo/ꝓdere eſt doloſe dimittere.Ego pu⸗ to ꝙ derelinqre ſit ſimpliciter dimittere nõ reſpectu cer⸗ te perſone.ꝓdere eſt cãm dimittere reſpectu certe ꝑſone. vt.ſ.titius eam occupet. ¶ Ex tex.Lſiue ſeruus qui caret mãdato ałs ſub appel⸗ latione ꝓcuratoꝛis continetur ſᷣm Rofre. ¶ Del qſpiã. Qui nõ eſt ſeruꝰ vel colonꝰ /vel inqᷣlinus/ vel ꝓcuratoꝛ:ſed caret mandato ᷣm Rofre. ¶ Dereliq̃rit ſine dolo Rore.vel in gñe ꝓdiderit do lo rofre.vł in ſpecie reſpectu certe ꝑſone vt locus põt po ni cauſatiue ꝓut refers te ad caſũ pᷣcedentẽ qñ fuit in do lo vel in ſpecie ꝓdidit.vel põt poni ↄſecutiue ꝓut refers te ad caſum in qͥ nõ eſt in dolo vel in gñe derelinquit. ¶ Op.hec lex dicit nõ gñari pᷣiudiciũ dño:ergo nõ ꝑdit poſſeſſio:ſed hoc eſt õ.lłpegre.S·qbus.⁊.l.ſi de eo.ff.eo. So. dicũt quidã ꝙ iurꝭ pſuptione nõ eſt ꝑdita poſtq; cõ⸗ petit actio vł ↄdictio ex hac.l.ad recuperãdũ.Alij dicũt ꝙ hec coꝛrigit illas.Alij dicunt ꝙ aut derelinqͥt vł ꝑdit/ aliꝰnõ occupat/⁊ tũc non ꝑdit dñs poſſeſſionẽ vt hic.ſed ſi alius occupauit /tunc ꝑdit vt in contrario.i Item op. a diuiſione aut dices non eſſe ꝑditã poſſeſſionem/⁊ tunc non habet locũ conditio huius.l.⁊ non debuit poni hec lex in acquirẽda poſſeſſione ⁊ habet interdictum vti poſ. ergo non ↄdic.ex hac.l.que datur in ſubſidiũ.aut perdit poſſeſſionẽ/⁊ tũc hʒ interdictũ vnde vi /⁊ tũc etiã dʒ ceſ⸗ ſare ↄdic.huiꝰ.l.q ĩ ſubſidiũ dat᷑.⁊ iõ circa hoc debes ſic dicere.ꝙ aliqñ colonꝰ recedit a poſſeſſiõe nõ aĩo derelin quẽdi:⁊ tũc nõ ꝑdit dñs:ſed retinet aĩo coloni:vt.l.fun⸗ dũ.ᷣff.e.Aliqñ exuit vt derelinq̃t v ꝓdat:⁊ in hoc ẽ opi⸗ nio:qꝛ qͥdã dicũt ꝙ hec coꝛrigit iura vetera:qꝛ hodie nõ ꝑdit olim ſic:vt.l.ſi de eo.ff.e.ſʒ illa videtur ſatis cõcoꝛ⸗ dare cũ iſta vt dicamꝰ ꝙ aut aliꝰ cepit ⁊ ꝑdit eà dñs:vt dic.l.ſi de eo.Aut aliꝰ eã nõ appᷣhendit/ tũc non ꝑdit vt hic.nec iure veteri/nec iure nouo:⁊ hoc tenẽt vltramon. Aliqñ colonꝰ cõſtituit ſe noĩe alieno poſſidere/c tũcnul⸗ lam pdit dñs vt.l.qᷓ;uis·S.ſi ↄductoꝛ.ff.e.Aut tradit alij reali?/⁊ tũc pꝛiuat dñm vtraq;:vt.l.pegre.S· quibus ff.e. Aut moꝛitw᷑ colonꝰ/⁊ tũc dñs ꝑdit naturalẽ/⁊ ſi fuerit ne⸗ gligẽs in ea recuperãda ꝑdit ciuilẽ.vt.lł.ſi de eo · S ſi foꝛte ff. eo.¶ Quero an hec lex loquat᷑ qñ aliꝰ appᷣhendit eã/an qñ nõ appᷣhendit rofre.dicit ꝙ vtroq; caſu locũ hʒ ⁊ coꝛ⸗ rigunt᷑ iura vetera:qꝛ olim ꝑdebat᷑ hodie nõ:⁊ in colonũ dat᷑ actio /⁊ hec cõditio eſt reſtitutoꝛia nõ reſpectu poſſeſ ſionis: ſʒ reſpectu detẽtationis: ⁊ hʒ etiã intdictũ vñ vi. ſz vltramõtani dicũt ꝙ loqᷣtur qñ nullꝰ appᷣhendit eamqͥ caſu iure veteri ⁊ nouo nõ ꝑdit poſſeſſionẽ ⁊ hʒ bñficium huiꝰ.l.ſicut hẽbant olim:ſʒ ſi aliꝰ appᷣhendit tũc recupat etiã ꝑ hãc.l.Sʒ an hec lex loq̃t᷑ ĩ colono deiecto.Rñ.nõ: qꝛ no dolo nec deſidia ꝑdidit. Sed an in colono tradẽte hʒ locum hec glo. dicit ꝙ ſic:⁊ ita ſeruat᷑ de cõſuetudine: nã ſi debitoꝛ obligat mihi ſua bona ⁊ cõſtituit ſe meo no mine poſſidere / ⁊ ei detentationẽ reſtituo pᷣcario ſi debi⸗ toꝛ alienet/a alij tradat.ego intẽto condic.ex hac.ljj.ex equitate:⁊ rõne huiꝰ legis.⁊ hoc ſentit glo.huiꝰ.l.in fine recuperat ꝑ hãc.l.j.ex rõne ⁊ eqᷣtate huius.l.nõ ꝑ tex.ad poſſeſſionẽ recuperãdã:⁊ ita ſeruat᷑. verũtñ tex iſte nõ lo quitur in colono tradẽte ſed in derelinquẽte vł pꝛodẽte: verũtñ eadẽ eſt rõ in tradẽte q̃ eſt ĩ dereliquẽte vł ꝓdẽte nam dicit lex ꝙ ſi pupulus vult poſſeſſionẽ rei vẽdite dx ta non põt ſeruꝰvel ꝓcuratoꝛ vł Etunl incolonea tztfaclt 4 ereten oſeſione haam ra iccoliti go truch. ſiuscil Uity i isqpnn Urtide ,aroralisit Cbligatio Obligatiot⸗ galis ffdel io collige colonũ vel yeterino caſũc cCaſu. us nouũ fn, gi detetati uleͦnopnn nobzreep lötanqo⸗ ianofue —M N D Ibeytliter⸗ (Ooaut oneeiuldeve citauctoꝛer funtt ſdiſ hodz pſcrid gioſtnogffi lur eum hos: pñopo Aer cuigie lutlitigioſa iols ff de ſtiofuit mer adichi⸗ n Prima ſscü ccditſi ne⸗ 4 3 8 . WBͤ oſcee dieiniſtget — 5 3 „ . Sl „ ſtheen erelinq⸗ eã derelinq̃re/⁊ emptoꝛ ĩgrediet᷑/a ſic dereliq̃re idẽ eſt Erroꝛ dñi pᷣſtantis wige Dend tradere:ergo bene põt ratio huiꝰlegis adaptari ad cois⸗ Ec P etentem. patrociniũ poſſeſſoꝛi ideie⸗ qð trade⸗ nũ tradentẽ vt ar.l.labeo fiſtulasS.j.ff.de ↄhen.emp.ſic non tribuit ei titulum.h. d. Nelö, 4re. ergo dic ꝙ aut loqᷣtur qñ nullus appᷣhẽdit eã ⁊ tũc dicũt 4 fe D Qui dolo ĩducit quẽ ad ſibi WN qͥdã ꝙ hʒ locũ hec lex/⁊ iureveteri ⁊ nouo nõ ꝑditur poſ⸗ 6 aude. vẽdẽdũ nõ pᷣſcribit.h dicit. aſeſuken ſeſſio.aut aliꝰ appᷣhendit eẽ/ ⁊ tũc dicũt qͥdã loqͥ hãc.l.q; Sed q̃ eſt rõ ꝙ hic ĩpedit᷑ pᷣſcriptio: Rñdco ſiſingi⸗ eſt tutiꝰ vt ſic recuperet ꝑ hãc.l.⁊ ꝑ interdictũ vñ vi: ſed qꝛ ſi dolus dedit cẽãm ctui:gctus eſt nullꝰ ⁊ ꝑ Ni eſſ an in colono tradẽte hʒ locũ vel deiecto.quidã ꝙ ſic Ro Ca oñs deficit titulꝰ ⁊ lon.tẽp.pᷣſcrip.ſecꝰ ſi eẽt in ſetbeutn fre ð.⁊ facit differẽtiã inter tradẽtẽ ⁊ deiectũ ex vna ꝑte/ cidẽs:qꝛ tũc nõ ipedit᷑ pᷣſcriptio. tgo. ? derelinquẽtem ⁊ perdẽtem ex alia:nã cũ habeã vtrãq ꝗR O 4 Mõ nocet amiſſio ĩſtroꝛũ ſi aliter dhoſcſüiine⸗ poſſeſſionẽ naturalẽ coꝛꝑe coloni ciuilẽ aĩo:⁊ h̊ caſu ceciä a ng poſſum de iure meo docere. h. d. Kr hẽam vtraq; ciuilis eſt pediſſequa naturalis ⁊ ciꝰ q̃litas — J g Erroꝛ non hr/ ꝓ titulo vbi non eſt iuſtus. Verä ⁊ ideo ſi tradit vel deijciat᷑ ⁊ aliꝰ appᷣhendit illa:tũc ego S 18. poc dicit. nſu ꝑdo vtrãq;: qꝛ ſi tollit᷑ ſuba naturalis non põt remanere n M to Exceptio pᷣſcriptiõis nõ impe MPꝛoceſſũ Ktibiſite qlitas ciuilis ⁊ habeo ĩterdictũ vñ vi.vt.l.ſi colonꝰ.f. de S P 02 edit ꝓceſſũ ſed lite ↄteſt. audiũt᷑ nõ ipedit derlifte, vi⁊ vi ar.ſʒ qñ derelinqt vł ꝑdit tũc ꝑdit᷑ naturalis:ſʒ ci uiuravtriuſq; partis.h.d.¶ Hec lex deſtruit opi exceptio pᷣ untntigü uilis qͥ pmo erat ꝑ modũ qlitatis trãſit in ſubam ⁊ es reæz emonẽ illoꝝ q dicũt ꝙ exceptio picrip. ĩpedit ꝓ ſcriptiõis ntrnen tineo: æ ideo rõne ciuilis agit᷑ p interdictũ vtipoſ.rõne ceſſũ niſi eos ſuſtineas vt dicã: ꝓ ipſis tñ facit.l.intra vti diningeds, naturalis ĩtẽtabo ↄdictionẽ ex hac.l.ſic ſepat᷑ naturalis le.ff. de mino.⁊.l.oẽs.j de pᷣſcrip.xxx.an.ibi viuẽdi vlteri ere nirher obligatio a ciuili ⁊ ſe hẽat ꝑ modũ qlitatis.ſ.ciuilis us ⁊c̃. Sʒ dic ꝙ aut exceptio pᷣſcrip.oppo.ꝑ modũ decli⸗ eecnent⸗ obligatio traſit in ſuam ⁊ ꝑ ſe ſubſiſtit.vt.l.ſcie·S.natu⸗ natoꝛic ⁊ eũ ĩpedit ⁊ ita ꝓcedit opinio eoꝝ ⁊ maxĩe.Ja. 8 ralis.ff.de ſolu.qͥd ꝗ̊ debeo tenere.certe varij varia tenẽt de are. aut opponit᷑ ꝑ modũ perẽpto.⁊ non ipe –æñ ⁊iõ colligo q̃ttuoꝛ opiniões. AUna eſt ꝙ ſolu ꝓuideat᷑ ꝰ NA Mait vt hic:⁊ dixi i.l.añ ſnĩazs.·jqͥn ap.non re. o. colonũ vel inqlinũ/ ꝙ nõ ꝑdat poſſeſſionẽ hoc etiã iure N E c b ona Pꝛeſcriptio lõ.tẽ.nõ ꝑfici᷑ lond ei veteri ꝙ nõ patit finis huiꝰ legis:qꝛ nõ eẽt differẽtia ĩter WeN *poſt lit. conteſt. h. d. “ caſũ ⁊ caſũ.Alia ẽ opinio ꝙ hic nulla ꝑdat᷑ poſ.⁊ hoc ſit D er . on . Poſſidens cũ titulo ⁊ ngfe lie ius nouũ ſᷣm rofre.⁊ ↄpetat ↄditio ex hac.l.ad recuperã P 1 g bona fide pᷣſcribit lõg. * ſa dã detẽtationẽ. Alia ẽ opinio ꝙ ꝑdat poſſeſ.naturalẽ:ſſ tẽp. ⁊ põt tps ſui auctoꝛis ſibi ↄtinuare.h.d. hnegift ciuilẽ nõ ꝓ naturali ⁊ ↄpetat ↄdic.ex hac.l.⁊ hãc ſatꝭ apxp⸗ ¶Ex tex.poſſeſſoꝛis ſi tũ poſſeſſoꝛ poterat pᷣ danine pꝛobarẽ qꝛ vr̃ verioꝛ. Alia eſt opinio ꝙ vtraq; poſ.pdat ſcribere vt qꝛ titulum habebat. degtiae ⁊ iõ tanq; oẽ auxiliũ deficiat ↄpetat hec ↄdic.cũ violẽtia g x⸗ m in lon 4 Tunc dð pᷣſcribi in⸗ diorne facta nõ fuerit/a idẽ erit ĩ colo. alij tradẽte cũ ſit eað rõ. g ter pᷣſẽtes cũ uͤe ann °2 1 „ aeng pyuincie ſit actoꝛ ⁊ reus ⁊ ĩter pñtes nõ reqᷣrit᷑ ererintianelongttem ark Prre. edn e . e ꝛale e coꝛpoꝛaliũ nõ ahnitiht poꝛis. x. vel. xx. an. Mub. exigit ſcia dñi: in pſcriptioc incoꝛpoꝛaliii ſic vt leij s de ndenitfft –— S oſt Inter ruptio ciuilis feruitu. So.fateoꝛ ꝙ non eqparãt᷑ ꝑ oĩa:qꝛ nõ qtũ ad ſci poſeſinigtu 1 α P nõ ꝓdeſt niſi iterrů entiãvt dixi.⁊ eſt rõ drie:qꝛ ĩ coꝛpoꝛalibꝰnõ ꝓccdit pᷣſcri Otegtoſer 6 Gj penti/ ⁊ ĩ hypothecaria nõ ghit᷑ viciñ prtio ſine titulo: cũ ĩ hoc grauet pᷣſcribẽs releuat᷑ ĩ alio.ſ. poſeſonun 4 litigioſi: ⁊ ideo nõ ĩterpellat᷑ vſucapio vt nõ reqrat᷑ ſcia eiꝰ Z quẽ pᷣſcribit᷑ ſ ĩ pſcriptiõe ĩ coꝛpo ſondetutptt R 0p⸗el pſcriptio ſi inchoat᷑ de nouo.h.d. raliũ releuat᷑ p̃cribẽs:qꝛ ñ reqrit᷑ ꝙ heat titulũ ergo gra uentcunn ¶ Quida dicut ey hic diſtulit / alij dicüt uat alio.ſ.vt aduerſarij ſciĩa reqrat᷑:ſz eqparant᷑ q;tũ ad Ubſciievre Sw renũciauit. alij dicunt ꝓꝙ eſt lapſum tpᷣs pᷣſcriptiõis. Itẽ op.ꝙ etiã qᷓ;dtũ ad tpᷣs pᷣſcriptiõis rticetiüd HBHNAIL icNiuin: vt infra dicã pone caſum in 10 eqparẽt᷑ cũ in incoꝛpoꝛalibꝰ reqᷣrit᷑ tpᷣs cuiꝰ non extet crczhocdehe mnube vt littera ſonat. äs memoꝛia:vt.l.j.S·ductꝰ qque.ff.de aq̃ co.ſti. Sol.ibiloqͥ ſieoio Pꝛeſcri⸗ .nOp. ꝗ aut qſtio fuit omiſſa ꝑ renũciationẽ de pᷣſcripti turi ſeruitutibꝰ q̃ ñ hñt ↄtinuã cãẽz hic ſic. ¶ Itẽ op.ꝙ qͥs icneni bian poſ⸗ one eiuſdẽ vel alteriꝰ ſucceſſoꝛis: qꝛ ꝑ ſolã renũciationẽ dicat᷑ eẽ abſens vt.liiij. S. abeſſe. fr de dã. inſec. So. vt gl. giehbri ſit res liti- eẽt auctoꝛ excluſus.vt poſtq; liti.ff. de pac.aut nõ repu qꝛ multis modis dr qͥs abſens. Mõ qro q ſi nõ hʒ do⸗ nnanmn Lgioſa. diauit: ſz diſtulit/ 1 tuc res ẽ litigioſa:ergo tanqᷓ; vicioſa miciliũ in aliqͥ loco. Rñdeovt glo. Sʒ qͥd ſi hʒ ĩ pluribꝰ gPidenriteit nõ dʒ pſcribi. Rñ. hec res facta eſt litigioſa: ſʒ viciũ liti dicvt glo.¶ Sed an qð dr hic de puincia hʒ locũ ĩ ciuita Prtggtit gioſt no atficit rem / eſi dicas qd opat infruptio. Rñ. opa te hodie: ? dic vt glo. ꝙ ſic.¶ E rfra qrro qd ſi poſſeſſoꝛ p⸗ Eratient tur gᷓ eum qu eſt infruptũ ⁊ actionẽ ppetuat ure. ana· beat ſe cũ titulo poſſediſſe decẽ anis /aduer ſariꝰ diẽ ſe fuiſ Poemmerimn nos:vñ opoꝛteret ꝙ ipſe inchoaret pᷣſcriptionẽ.xl.an.ſeld ſe abſentẽ ⁊ ita requiri.xx.quis dʒ ꝓbare abſentiã vellpᷣ⸗ poſtcrtie alter cui alienat᷑ põt decẽnio pꝛeſcribere.¶ Itẽ op. ſires ſentiã. Quidã magnus doctoꝛ determinauit ꝙ ſufficie⸗ gf unt fuit litigioſa: ergo ĩpedit᷑ licnaricego ePſerittvt en⸗ bat pᷣſcribentẽ ꝓbare ſe. x. annis poſſediſſe: ⁊ ſi aduerſa⸗ nſchen natiõis.ff. de ̈b. ſig. Sol. hic fallit illa regula. Nel dice ri dicat ſe abfuiſſe illud ꝓbet ꝙ nõ placet pᷣma facie:qꝛ ĩ n efirn io fuit mera ĩ hypothecaria q̃ nõ facit rem litigioſam. tẽtio pᷣſcribẽtis fũdat᷑ ex iſtis.ſ.ꝙ cũ titulo ⁊ bo.fide poſ men ſr Vel dic ꝙ hic expirauit inſtãtia p trienium ⁊ ceſſant oia ſederit ⁊ ꝑ decẽniũ ĩter pñtes:ꝗ debent ab eo oĩa ꝓbari: ſaunti⸗ Zꝛia. Pꝛima ergo lec. ꝙ repudiauit nõ ꝓcedit ꝑ.lꝑoſtq nã ꝙ fuerit pᷣſenSeſt facti. Facta vo nõ pᷣſumũt᷑ a iure ni⸗ tuf, liti. Scðᷣa de dilatiõe ꝓcedit defendẽdo:vt dixi.Tertia ſi pꝓbẽt᷑:vt.l.deniq;.ff. ex qui.cau.ma.l.ĩ bello.S. facte.de Ganit pꝛocedit ſine ſcrupulo. Ccop. 1 poſtli. re. Pꝛeterea dicẽs ſe affuiſſe negat pñtiam vogtſſſ =M Ale fid ei Hec aut᷑.vẽit ad coꝛrectionẽ aduerſariꝰ aſſerit ergo pꝛobet:vt.l.ij.f. de pꝛoba. uniſnn, L.l. codici. nã iure veti ſingarj c r R ſis lõ inin ſiroeſſoꝛ ſi Nolche 3 ſe pᷣſea neneieoarr ⸗ Pu In quib cauus lö Poupppenge, W6 nocebat mala fides auctorꝗ hodie ſic. Bu. ͦ 2 ſinitpti⸗ D od li quid. Qui aliquo te pſcri⸗ gi tẽpoꝛis ceſlat Pzee Pettiin, . Dptionis fuit abſens tẽ ſ . f NR b onnm, A pus abſentie duplicatur. h. d. crip g. a ubꝛt. ince Pꝛeſcriptio lõgi tpis tũc ſoꝛtit A 7 olonus non pᷣſcribit ntien Gngi .aeſe cũ bona fides res ſine in⸗ A 18 cu i. longo tẽpoꝛe.h. d. cͤfin i⸗ terruptiõe lõgo tꝑe cũ titulo eſt poſſeſſa. h. d. ſeruoꝛum Factꝰdñs nõp̃ſcribit Pꝛeſcri⸗ n ſenn Harsmmmel Op. ꝙ etiã ſi ſit infrupta p̃ſcriptio naturalit᷑ (2 94 1Rh. o. Op. lõg. tpe bere an cẽ D tñ currat pᷣſcriptio vt.l.ceptũ ·S. vacuã.ff. de vſuca. Sol.· pſcribat᷑ vt.l.j.⁊ qd ibi nõ.S.ð ſer.fu.⁊.l.jjſi ad ſeat᷑ factꝰ gbtiin vt glo.quia ſpeciale in caſibus. e huer. cre. Sol. trib? caſib? hʒ loecu ßſchtio in re dominus. uelli, SS v in Dñs vendicat rem ſuã niſi ſit pꝛe⸗ mobili. Pꝛio ſi cẽſet᷑ ſũt imobilia vt qꝛ ſᷣuꝰ ẽ aſcpᷣtꝰglebe itinne⸗ el.ſ cripta.hoc dicit. ⁊. ita ſẽtit gl.i.l.j.S. de ſer.fug. Itẽ qñ ↄ creditoꝛẽ qͥs vult guͤrſte⸗ 4 O Jutin a Sine titulo non ꝓcedit longi tꝑis pᷣſcribere.vt · .· ſi ad. cre.l.j. Itẽ qñ qͥs ma. fid. vl ſine titu. iunie pꝛeſcriptio.hoc dicit. Ja. Buk. poſſidet:ſʒ tũc ñ ſufficit pᷣſcꝑ.lõ.tẽ.ſʒ erigierrr an ßſed. ſonetel⸗ ola De pᷣſcrip.lõg.tẽp. In qui coau.ceſ.lõ.tẽ.pᷣſcrip.F O. XLI 4 Bu trigarij Becũda pars ſuper Geptimo libꝛo Codicis I Pereſern⸗ RE Nus. Mortto isgoire ne Sed dauer Si aderlſus creditozem. Rubꝛica. bere an nõ pᷣſcribit ſociꝰlõgo tꝑe.Rñdeo:qꝛ ĩ parte nõ — Extraneꝰ cu⸗ WS Juturnum titulo ⁊ bong poſſit ſoci ſide contra creditoꝛẽ pꝛeſcribit longo ſit ſoci μ◻ hz titulũ 2 ſine titulo nõ ꝓcedit pᷣſcriptio lõgi us ð ſociũ tꝑis:ergo hoc non eſt ex natura actiõis ſʒ ex defectu titu Etẽpoꝛe. hoc dicit.¶ Hypothecaria er⸗ Hypothe go habet quattuoꝛ tẽpoꝛa hʒ decẽ an⸗ caria qt⸗ lõgo tꝑe. li.Quid enĩ ſi ſocius alienaſſet ꝑtẽ ſocij ⁊ emptoꝛ retinuiſ nos. quãdo titulo ⁊ bona fide extra⸗ tuoꝛ hʒtè⸗ ſet lon.tẽpoꝛe bona fide vñ excluderet ſociũ a diuiſione: ergo hoc facit titulus. Quid ergo:Nic ꝙ aut volo pᷣſcri⸗ bere directo ⁊ nõ poſſũ lõgo tꝑe qꝛ ꝑſonales ſũt:vt.il.ſicut ⁊æ.l.oẽs’j.de pᷣſcrip.xxx.an.durat ergo triginta annis q;⸗ tũ ad ꝑſonales pᷣſtatiões. Item quaãtũ ad diuiſionẽ dire⸗ cto ſʒ ꝑ ĩdirectũ longo tꝑẽ tollit᷑ vt ſi eſt pᷣſcripta res vel poꝛtio ſocij:qꝛ cũ in diuiſione dẽat aſſignari qͥd ſuũ ⁊ nil hʒ in re qꝛ pᷣſcriptũ cõtra ipſũ ideo repellitur. etitio hr̃ditatꝭ nõ E Ered itatem. ir longo tẽpoꝛe / lſj Wbet. xx. quãdo idem inter pᷣſentes poſ⸗ ſedit.habet.xxx.cũ poſſidens caret titulo ⁊ bona fide:ha bet. xl.quãdo debitoꝛ vel eius hr̃s vult pᷣſcribere contra creditoꝛẽ.hoc dicit.cum ſequenti. ¶Sppo.ꝙ hypothecarie nõ pꝑꝛeſcribatur decẽnio:vt.l. neus inter pꝛeſentes poſſedit. Itẽ ha⸗ poꝛa. ttitulo ſic. hoc dicit. , “ cuũ poſtulaſſem.de dã.infec. So.vt glo. Quero qre hy⸗ H. E¶ Opp. ꝙ petitio hr̃ditatis det᷑ ð titulo poſſi⸗ pothecaria tollitur eodẽ tẽpoꝛe in re mobili ⁊ in imobili: dẽtẽ ⁊ ſic poſſet pᷣſcribi contra eã:vt.l.ſi qͥ nec.S·ſi quis ſed dñium facillius tollit᷑ in re mobili q; in ĩmobili. Rñ. hr̃ditatẽ.cũ ſimi.ff.de peti.here.So.vt glo.¶ Quero qua vt glo.¶ Sed qᷣͥd ſi rem mobilem alij obligatã ⁊ pᷣſcribo ſde decur NPetitio re petitio hr̃ditat nõ dat᷑ cõtra titulo poſſidẽtẽ: Reſpõ dñium triẽnio an decẽnio pꝛeſcribã cõtra hypothecã.⁊ hitexerce hrditatis deo qᷣcqᷣd dicat glo.rła eſt ꝙ ĩ pari cã eſt melioꝛ cõditio videtur ꝙ nõ:qꝛ pꝛeſcriptio longi tꝑis non hʒ locũ in re lijz max q̃re nõ dat᷑ poſſidẽtis:vt.l.ſi quis ſeruũ·S.fl.ff.de verbo.ob.⁊.lij.ne mobili: vt.l.in ſeruoꝝ.S.in qᷣbus cau.ceſ.lõ.tẽ.pꝛe. Pꝛe⸗ enüius ʒ titulo quis eũ qui in ius vo. Modo ita eſt ꝙ intẽtans petitionẽ terea factus dñs amplius non p̃ſcribit vt.l.ſequitur·S.la poſſidẽtẽ. hr̃ditatis hʒ titulũ ꝓ hr̃de.modo ſi agit contra aliũ qui etiã hʒ titulũ vt emptiõis vel alteriꝰ non eſt rõ quare de⸗ beat actoꝛ pᷣferri immo eſt regula ꝙ vbi plures hñt cam a duobus nõ dñis potioꝛ eſt cõditio poſſidẽtis:vt.l.ſiue. Se 56. ſi duobus.ff. de public.ſ̊ rei ven eſt potẽtioꝛ MHg titulus ꝙ publiciana. ? ideo illꝗ excludit. IYpuerum. attnod. d Quib?non obijci tuwur lögi tẽpoꝛis pᷣ fſcriptio. Rubzꝛi. ekcn dn Bcibe ſmpetraf quod rem alien vt ſuã emptoꝛ eſt ſtatim ſe⸗ . 1* curus. hoc dicit. GB m peł. ure cõi conceduur. HC¶ Sp.· ꝙ res fiſci nõ poſſunt pꝛeſcribi Pꝛeſcri⸗ OD ſt Minoꝛi pꝛeſcriptio lõgi tempo⸗ Bn el. nis in effectu non nocet. h. d. ¶ Sp .· hic videt᷑ ĩnuere ꝙ ipſo iure nõ currit pᷣ .NVeſcriptio qð videt᷑ male dictũ:qꝛ iuſtinianus di cit ſe hoc nouũ inueniſſe:vt.l.ſcimus.S.in qͥ cau.ĩ teg.re. nõ eſt ne.So.vt glo.Ja.de are.dicit ꝙ hic loquitur in re bus que olim alienari non poterãt ergo nec pᷣſcribi:ſed ĩ l. cõtra.loquitur etiã in his q̃ alienari poterãt ⁊ pꝛeſcribi Tu dic ꝙ hic currit ſed non in effectu qꝛ reſtituit᷑:hodie na.ff.de vſuca.ſed tu dic ꝙ immo pꝛeſcribitur / nec ob.l. in ſeruoꝝ qꝛ hoc ſpãle.nec ob/S.lana.qꝛ factus dñs am⸗ plius nõ pᷣſcribit qð hʒ ſed ſi habeo directũ dñium poſſũ pꝛeſcribere contra vtile:vt.l.iij.S.ꝙ me.cauſa.ſic ⁊ hic ſa ctus dñs non pᷣſcribit ↄ dñium qð habet /ſed gᷓ ius hypo tece.ſʒ quare vſucapio nõ tollit hypotecã /pᷣſcriptio ſic: NRñũ.qꝛ vſucapio tendit ad acqͥſitionẽ dñij ꝙ non oppoſi tũ hypothece:ſed pᷣſcriptio parat exceptionẽ q̃ exceptio obſtat etiã hypothecarie. But. De quadꝛiẽniij pꝛeſcriptio⸗ ne. MKubꝛica. N 2 . P Otum Bonis vacãtibus denũ „ V ciatis fiſco quadriẽnio aꝓps̃ſcribitur eum.⁊ ſi pꝛinceps vendat inſti. de vſucap · S res. Sol. ibi loqtur bi an poſ⸗ de rebꝰ q̃ ſunt in bonis ſuis incoꝛꝑate ſint res ſi⸗ no: ſed in vacatibus.¶ Item op. ꝙ etiã in vacantibẽ ſci. nõ excludat᷑ quadriẽnio vt.l.jS. diuus.ſff.de iure fl.Sol. hic iam fuerat denũciatũ fiſco ꝙ erãt vacãtia ibi nõ.Col lige ergo:aut loqtur iam in coꝛpoꝛatis in fiſcũ/ illa non pᷣſcribũtur:vt dicto· S. res.aut loqͥtur de his q̃ nondũ ſũt incoꝛꝑata/⁊ tũc aut ſunt iam denũciata fiſco ⁊ pᷣſcribũt᷑ quadriẽnio a tẽpoꝛe denũciationis vt hic.aut non ſunt ſones ſine ipſo iure non currit vt in contrario. HS denũciata ⁊ pꝛeſcribũtur.xx.annis.vt dicto · S. diuus. lunnmn oſſeſſio Abſentibus rei publice ¶ Item op.ꝙ nedũ poſt quadriẽnium inchoari nõ poſſet . uenen 3 1.2 P * cꝗ nõ currit pꝛeicriptio qſtio ſed nec etiã inchoatã ꝓſequi:vt.l.intra.ff. de diuer⸗ ine⸗ ulu Pꝛeſcri⸗ um effectu. h. v. CQuero quid d. beat ꝓbare ſis ⁊ tẽp. pſcrip. Sol. ibi aiter qnõ inchoauerat volebat Kuaka bẽs qͥd dʒ ł' MRBoꝛeſcribens:? Rñdeo titulũ bonã fidẽ ⁊ poſſeſ ꝓſequi ꝙ non põt.ſi igitur queris an poſt quadriẽnium hnet pꝛobare. lionem longi tẽpoꝛis ⁊ quedã ꝓbat vere vt titulũ. quedã poſſit noua cã ĩchoari:⁊ dico ꝙ nõ ꝑ aliquẽ vt hic.ſi aũt ne 150 pᷣſũptiue vt bonã fi.¶ Itẽ ſi pꝛobat pꝛineipium poſſeſſio qris an inchoata ĩtra quadriẽniũ poſſit poſt q̃driẽnium ltu, nis ⁊ finem decennij pꝛeſumunt medio tempoꝛe poſſedii pꝓſeq: ⁊ dico ꝙ ꝑ aliũ q; qͥ inchoauerat nõ põt:qꝛ ciuilis funliä ſe:quia pꝛobatis extremis pꝛeſumitur medium:vt.l.qui⸗ interruptio facta ꝑ vnũ alij nõ ꝓdeſtvt dicta.l.intra.aut Udiseratt cunq;.de apoch.pu. . . AEX EE Contra perſonalem actionem non pᷣ⸗ E P. ſcribitur longo tempoꝛe.h.d. ¶Glo. enumerat aliqͥs caſus ſpeciales. Ja. vult ꝓſequi ⁊ põt.¶ Vltimo attende:ꝙ verſiculus nec is. põt referri duobus modis. Jaco. Buk. P lienã a fliſco pꝛin gqgnocg Zülemit rema KAR Mnes. n vel auguſta ſtatim eſt ſecu⸗ le Burrigar. P Jrus: ſed dño datur regreſſus in fiſcum vſq; ad K Baisi B ſti b us NReuerſus ab hoſtibus RRASECHHquadriénium. hoc dicit. “Sðõ ecogaturt N 90 4 ſi receꝑit rem pᷣſcriptã ¶Ex tex.lpariter pꝛiuilegijs Nota caſum cõtra illos Pꝛiceps (o 4 FNaget vtili actione ſi repperit poſſeſſam ⁊ nõ pꝛe qui dicunt ꝙ pꝛinceps per pꝛiuilegium non põt rem mea põt rem uca Gl lſcriptam habet directam. h.d. at eri concedere ⁊ dñium mihi aufferre: immo poteſt.ꝛ ſi meã auf⸗ füſenbar⸗ R elcri tion e Pꝛeſcriptio longi dicas ꝙ eſt per legem cõmunem. certe immo ante hanc ferre/ al⸗ licpſcrib Ee⸗ Re P Onł. ipis ↄplet᷑ decẽnio legẽ quibuſdã conceſſum per pꝛiuilegium / vt hic dicit teri dcede. atyl inter pꝛeſẽtes / vicẽnio iter ab ſẽtes:ſi tñ aliquo valebat. vnde ꝙ pꝛĩceps non poſſit mihi auferre dñium re. onſcri Geætpe pᷣſcriptõis abfuerit reipublice cã ille ð qu? meum non eſt ex defectu potentie:ſed quia non vult ⁊ di⸗ Ernun pſcribit᷑ t̃s abſẽtie ſubducit᷑ de pᷣſcriptiõe. R ., SSê . caſione militie fuerit occupatus.h.d. Pꝛeſcriptio lõgi tis cur Ancim us rit militi cũ effectu niſi oc cit ꝙ ſi contingat eum facere non valet reſcriptum: vt.l. q̃tis. S. de pꝛe. impera. offe. ſed ſi velit ⁊ dicat non obſtã te tali lege bene valet ⁊ poteſt.aut ergo pꝛinceps donat / vel vẽdit rem fiſcalem ⁊ ſtatim eſt ſecurus donatarius olim ⁊ hodie ſi pꝛopꝛio motu donauit imperatoꝛ als vi⸗ deretur per impoꝛtunitatem cõceſſum ⁊ poſſet reuocari: yvt ·j/ de peti.bo.ſub.aut rem alienã alienauit vt ſuã:⁊ tũc olim emptoꝛ nõ erat ſtatim ſecurꝰ:ſʒ vſq; ad quadriẽniũ De p̃ſcriptiõe. xxx. vel. xl.an. Fo. X II. vſq; ad.l.pᷣſcriptiõem ¶ Ad euidentiã eſt ſciẽdũ ꝙ hic nõ lodtur de pᷣſcpᷣtione realis actiois ſʒ ꝑſonalis:qꝛ de rea⸗ li habuiſti.S.ſi aduer.vſuca.de hypotecaria.S.ſi aduerſꝰ Emn 2 no erat ſte 1 cre.⁊.· e.l.ſi qs emptidis. .è lettloit poterat a dño cõueniri:hodie ſtatim eſt ſecurus ſed dño ¶Ex tex.Lviuendi vlterius Et ſic nõ ꝙ exceptio pᷣſcri neſi datur regreſſus in fiſcũ vſq; ad quadrienniũ ad pꝛeciũ ⁊ ptionis impedit ꝓceſſum. Pꝛuma glo.enũerat actiones M⸗ nõ vltra vt hic.ſi autẽ vendit rem alienam vt alienã ſerua reales que ſunt ſpeciales. ¶ Modo opp.ꝙ omnis actio iruhend titulum. S. ſi aduerſus fiſcum. bſonalis nõ ouret.xxx.annis:vt.jS· fl. Solu. hic non di⸗ nz ist S En eazenon c. Diuide iꝑtes duas: cit ꝙ durct. xxx. annis oẽs ſed ꝙ nõ plus.¶ Item op. hic doſſect imnt . ꝛ in pma loqtur in dicit etis de Puitute: 63 certe actio ꝓ ea tollit lõgo tpe:vt e AAan hac legé. dars incipit igit᷑. ⁊ ſü⸗ ꝓ ſeruitu uta. hic de ꝑpſonali 2⸗ uſhuie marie dicit ꝙ ſicut ſiſco vendẽte rẽ alienã vt ſuã: emptoꝛ enda.vel hic nõ dicit durare.xxx.ſed 25. plus.i¶ Itẽ op. ꝙ Mrberen ſtatim eſt ſecurꝰ ⁊ dat᷑ infra quadriẽniũ regreſſus ĩ fiſcũ. hypothecaria tollat᷑.x.an.vt.S.ſi aduerſus cre.Sol.aut ardes ita ⁊ pꝛĩcipe vẽdente vel auguſta:qꝛ emptoꝛ ſtatiĩ eſt ſecu pᷣſcribit exneus titulo⁊ bona fide inter pñtes pſᷣſcribit.x. ann eecksd donarestenettn pefdiaalescpaerled raendieltma Hrircas anders dn ein Aes Wevi 4. 7 di b9 factis p egẽ habẽt loc ex.qꝛ nõ dicit durare trigita:ſed nõ excedere.aut exneꝰ nchlithin in iã factis añ hanc legẽ a tpe coꝛonationis pncipis.h.d. caret titulo ⁊ bona fide:⁊ tũc.xxx.an.pꝛeſcribit.⁊ tũc etiã ſcninwir ¶ Ex hac lege dicũt quidã ꝙ donatio facta añ coꝛona-⸗ hec lex loqtur qꝛ durat.xxx.an.⁊ nõ vltra. Aut ipſe debi⸗ hlgritſ,e tionẽ pꝛĩcipis nõ valet vt ꝓbat᷑ hic in fine.ſiłe habes ĩ.. toꝛ vel eiꝰ hr̃s vult pᷣſcribere/⁊ tũc reqᷣrunt᷑.xl.anni.⁊ nõ drahenghe, fl.de decurio.li.x.ſic ⁊ ſcholaris ante birretũ aſſũptũ nõ loqt᷑ hec lex. ¶ Modo qro qũ re qͥrit᷑ bona fides /⁊ quõ sonhyltin põt exercere actus doctoꝝ ſimile in.l.j.S.de offi.pᷣfec.au. itelliget᷑ eſſe ĩ bona fide:hicũt qͥdã ſi credit rem dñi ałls teſlöihet Alij ⁊ maxime canoniſte dicũt ꝙ ex ſola electione acqrii nõ.Tu dic.ꝙ aut vult pᷣſcribere ̊ dñm/⁊ eiꝰ reſpectu dʒ tytlſegting plenũ ius pꝛincipi ⁊ pape.lʒ hec lex retrotrahat ad dona habere bonãꝗ fidẽ vt credat vẽditoꝛẽ fuiſſe dũm.aut vult entbitut tiones ſingulariter loquẽdo non extendendo. hree erſbete 3 altoze Cbreſpeciu D; habere bon⸗ f⸗ efactuonie⸗ —rr”U R 5 em vt credat nemini eſſe obligato.ar.l.fulcinius:· ꝙ ſi d dien eret d 0 minice auerſus Fanter ca in boa an ber pᷣſcriptio Aorio an cauſa ſid . Eactio tollat᷑ ipſo iure.⁊ circa hoc dic ꝙ eſt dare dñium tollat᷑ ipᷣo gaant v el temp lo Lum. rei mobilis:⁊ iſtud tollit ipſo iure ꝑ vſucapionẽ ſᷣm oẽs. iure ꝑ pꝛe⸗ ciſöſciit d Mubzi ca Itẽ eſt dñium rei ĩmobilis: ⁊ ſᷣm glo.iſtud ꝑ pꝛeſcpᷣ.non ſcriptionẽ ichron J ““ Lte⸗ tollit/ ĩmo remanet dñium directũ/⁊ actio penes dñm:ſʒ raniign ”õß Ep enumero Hoc eſt ſp⸗⸗ fm vltramõ.eſt ↄſiderare cãm cauſatiue vt eſt dñiũ:⁊ cũ GS ciale in pᷣnci hoc ſit iuriſgen.nõ põt tolli pꝛeſcriptione q̃ eſt iuris ciui⸗ enit Ucd. pe vt nullla pᷣſcriptio ei currat.h.d. . Speciale eſt ĩ his colonis L ● Niuerlas. vt glienates cãm vſucapiẽ⸗ di non pᷣſtent.h.d. lis. Itẽ eſt conſiderare cãm cauſatã a dño vt actio.⁊ iſta cũ ſit iuris ciuilis põt tolli/⁊ tollit᷑ ꝓ pꝛeſcrip. q̃ eſt iuris ciuilis. In actionibꝰ vero ꝑſonalibus dic ꝙ eſt etiã cõſi⸗ derare cãm actiõis vt eſt obligatio:⁊ iſta no tollit᷑ tꝑe cũ * J qua vn H. Minutio cẽſus ſolutiad ſit iuriſgẽ. vt.l.obligationũ fere· S. placet. ff. de ac. ⁊ obli. ſiſoo ti Leves ͤ P. modũ conſi uetũ trahitur Itẽ eſt cõſiderare actionẽ q̃ naſcit᷑ ab ea:⁊ hec cum ſit iu ſmninr reſcripto illicite obtẽto nõ obſtante. But. . etiis oliun hl⸗ ti Dadevileined Ainrnle ⸗ nptoreſtut —— D 2 pz 2 lcrip tio ne. xxv V el pbe.⁊tẽ.pᷣſcrip.in pᷣn.¶ Itẽ g p exequtoꝛis miſſit on . nõ interrũpatur pᷣſcriptio:vt.l:.ft.in pᷣn.ff.de eo ꝑ quẽ fa⸗ oſuurpt⸗ x l. anno ꝛum. RKu bꝛ ca. ctum eſt. Solu. aut eſt qris an ꝑmiſſionẽ Erecurotls fiat .Solibit –— ſſe Vbi fiſcꝰ actio trãſitoꝛia in hr̃des:⁊ dico ꝙ ſic.vt.l.ↄſtitutionibꝰ. s ſuls icn M m al⸗ emexas. vendit rẽ fff.de ac.⁊ ob.an q̃ris an ꝑ miſſionẽ excutoꝛis ꝑpetuetur Miä in vac 5 alienã vt alienã minꝰ ſolẽniter vendi-⸗ actio in xl.annos.⁊ dico ꝙ nõ.ſed ꝑ ↄteſtationẽ.aut q̃ris fideinef tio eſt nulla ⁊ dñs vẽdicat rem ſuã p⸗⸗: anꝑ miſſionẽ executoꝛis int᷑rumpat᷑ pᷣſcriptio/⁊ tũc dic Aitig in cio nõ reddito in eiꝰ vtilitatẽ nõ ↄuuer ꝙ ddã eſt pᷣſcriptio cauſata a mero fauoꝛe vt eſt vſucapio infiſcheln ſo. h. d. Hic & defecit ſolẽnitas: qꝛ nõ ⁊ hec nõ interrũpit᷑ ꝑ miſſionẽ executoꝛis: ĩmo nec ꝑ cõ⸗ ehis ol rat debitoꝛ rei publice ⁊ ex hoc ſef teſtationẽ mero iure:lʒ in effectu ſic: vt.l.ſi poſt acceptũ. laſſolßin Naliud.ſ. ꝙ hᷣciũ nõ fuit in vtilitatẽ dni ff. de rei vend.Quedã cauſatur a mero odio tmê/&x a negli⸗ thic u Zuerſum: ⁊x iõ vẽdicat etiã pᷣcio nõ redduo. Itẽ hic mala gętia dñi nõ petẽtis vt eſt pᷣſcriptio.xxx.vel.xl.an.⁊ hec tdiaoi fide fuit vendita. ¶ Op. ꝙ iſte pᷣſcribat longo tpᷣe cũ ha-⸗ interrũpitur ꝑ miſſionẽ executoꝛis vt hic.qꝛ cũ cauſetur inczunif⸗ buit titulũ: vt.l.j·.S· hoc tm̃ mõ.S.de vſuca.trãſfoꝛ. Solu.! a mera negligẽtia ↄuentio ꝑ executoꝛẽ tollit negligẽtia: linnufan⸗ imo fuit hic vẽditio nulla:⁊ iõ nullũ titu hʒ.¶ Itẽ op. ergo pᷣſcriptionẽ/⁊ ꝓpter has ſolas pᷣſcriptiones eſt ĩidu chocuentni ſtati emptoꝛ ſit ſecurꝰ ſi det᷑ regreſſus ĩ fiſcũ vſq; ad qdri cctus iſte modus interrũpendi cũ ante has pᷣſcriꝑtiones Poſquni⸗ enniũ vt.S.de qua.pᷣſcp.Sol.hic vẽdit fiſcus rem alienã inuẽtas nõ eſſet inuentus iſte modus. Itẽ interrũpit᷑ mi tethein yt alienã ibi vt ſuã.¶ Itẽ op. ꝙ pᷣciũ debeat reddere em⸗ rabili modo.ſ.per infantilem etatem non vt ſit neceſſe ſtpotiti htoꝛi: vt.l. j. ð. de reſea cin. ven. Solu. reiectis alijs ſo.dic ꝙ proſtea de nouo inchoari poſt pupillarẽ etatẽ: ĩmo poſtea ſininge⸗ ibi dũs erat debitoꝛ: ⁊ iõ pciũ fuit in eiꝰ vtilitatem cõöuer 2iungũtur ſimul tꝑa pcedẽtia pupillarẽ etatẽ ⁊ ſequẽtia: nnculen ſum hic nõ:⁊ id eo ibi reddit hic non. Jaco. . ſʒ in pupillari etate doꝛmit.Qued à pᷣſcriptiones cauſant᷑ ſnen S Al Faa “ Quinõ poſſidet nullo t⸗ miyxtim fauoꝛe poſſidẽtis. ⁊ ab odio nõ petentis vt pᷣſcri HNen Ale agitur. poꝛe pꝛeſcribit.h.d.Hec ptio lõgi tꝑis/⁊ in hac eſt inuẽta q̃dam media via:vt.ſ.ꝑ Hekudree⸗ lex in fine alł.ꝙ ſi debes mihi.x.annua ꝙ ſtatĩ cõteſtationẽ intrũpat᷑ ⁊ ipſo iure:vt.l.moꝛe.S.de lit.ↄte. glen Ucte EsHaad poſſim agere vt ↄdẽner ad pᷣſtatiões futuras Itẽ op.ꝙ actiones nõ tollãtur ſpacio.xxx. vel.xl.an.vt tuht ie ne cogatur ſingulis annis de iure ſuo publice ꝓteſtari. l.ĩ bone.ff.de aqͥ.re.do.⁊.S.de ſa.ſan.eccl.aut᷑.qs actiões ufin ¶Obp.· ꝙ colonus poſſideat vt.l.cũ ex ↄducto.S.cõia de ¶⁊.il.j.in fl.j de anna.ex.cũ ſi.Sol.vt glo.qꝛ ſpale eſt ĩ qui⸗ mr vſuca. Sol. ibi ĩtuertit poſſeſſionẽ dño hicnõ.¶ Itẽ op. buſdam caſibꝰ.¶ Ultimo op.ꝙ erroꝛ iuris nõ debeat no⸗ aſin n pſcribat vt .e.l.ↄpetit.So.aut pᷣſcribere vult pᷣſtatiõi cere ei ↄtra quẽ pᷣſcribitur cum certet de dãno euitãto/⁊ znonpi i ⁊ tũc pᷣſcribit ſpacio.xxx.an.ex tpe qͥ ceſſauit ſoluere vt ĩ aduerſariꝰde lucro.vt.l.regła.ff.de iurſ ⁊ facti igno.So. eunmſig, Zꝛio.aut vult pᷣſcribere rei ⁊ tũc aut infuertit poſſeſſonẽ dicit glo.ꝙ hic eſt ſpãle Dy.etiã ſol.alit᷑ in.c.ignoꝛãtia.⁊x inmiig, dño/⁊pᷣſcribit ex tũc ſpacio.xxx.vel.xl.an.aut nõ inruer male.⁊ ideo dic ꝙ iuris ignoꝛãtia excuſat a penis iponẽ un i tit ⁊ nunq; pꝛeſcribit.vt hic. Jaco. But. dis/⁊ ꝓpter dolũ: ſʒ a lege ĩponendũ non excuſat ꝓpter i uinn 5 t Perſonalis actio non durat vltra lat culpã vt eſt in negligẽtia.ſi ergo dicas nõ dʒ nocere gieronn 4 A Icu xxx.ãnos niſi fuerit ĩrupta pupilli vbi tractat de dãno euitado:dico ꝙ hoc dãnum nõ venit ſln , 8 tate vel executoꝛis miſſione.ſi tñ aliq̃ effugit imediate ex luris erroꝛe:ſed ex negligentia quã negligẽ dir ugAſcriptioez. xxx. nõ effugit pᷣſcriptionẽ. xl.h. d. tiam non excuſat ignoꝛantia iuris. Jaco. Buk. Fü Genꝰ tm̃ valet q;tũ N Tantũ valet genus qᷓ;dtum enu⸗ 4 meratio ſpecierum: ⁊ vt ceſſet . Joĩs cauillatio aduocatoꝝ:ſi qua actio effugiat R A pꝛeſcriptionẽ. xxx. annoꝝ non effugit pꝛeſcri⸗ ptionem.xl.niſi in choartali conditione ⁊ tributoꝛum ex actione.hoc dicit.cum duabus legibus ſequẽtibus. ¶ Ex tex.Lroboꝛe durare ergo hec lex dat ei robur ꝙ ẽ gʒ canoniſtas qui dicũt ꝙ ſi lex dicit ĩ ſuo roboꝛe maneat non dat robur:ſed illud qð habet dimittit / vel foꝛte etis hic nõ dat robur:ſed dimittit illud quod habet:ſed ſi di⸗ ceret valeat vel equipollẽs bene daret robur.L Jugi ſilẽ tio moueatur Jergo impedit ꝓceſſum:qꝛ reſpicit initium iudicij:vt.l.j.ff.ad vellei.⁊.l.ſicut· S. hiſdem.ff. de accuſa. ⁊.l.nã poſt ea.de iureiur.⁊.S.de trãſac l.fr̃is.⁊ hoc verũ ſi nõ apponat᷑ ad ꝓceſſum:ſʒ ad initia cãe:qꝛ tũc nõ ipe dit ꝓceſſum:vt.l.emptoꝛ.S.de pꝛeſcrip.lon.te.⁊ ibi dixi. CKota ergo ꝙ tm̃ valet numeratio ſpecierũ qͥ ad ſpẽs q;tũ valet genꝰ ad gñalia.¶ Itẽ nota ꝙ ſi qua actio effu⸗ giat pꝛeſcriptiones.xxx.an.non euitat pᷣſcriptionem.xl. ¶ Itẽ nota ꝙ fallit in curiali ⁊ in ſolutione tributoꝝn. ¶ Op.· ꝙ nõ tm̃ valeat genus qᷓ;tum dinumeratio ſpecie⸗ rum:vt.l.ſed ⁊ ſi qͥs ·S.q̃ſitũ.ff.ſi quis cau.cũ ſi.So.hec ẽ dinumera regula ↄᷣꝛia ſunt ſpalia.ꝗ Zrenn op./ꝙ ius etiã pꝛiuatũ nõ tio ſpẽrũ. tollat᷑ te:vt.l.pure.in fl.ff.de do.ex. So.ibi loqᷣtur de iu re excipiẽdi.hic de iure agendi.caue tñ qꝛ quedã ſunt ex⸗ ceptiones q̃ poſſunt ꝓponi ꝑ modũ actiõis vt nõ nũera⸗ ta pecunia/⁊ nõ numerata dos:⁊ iſte bene tollũtur tpᷣe:⁊ ideo fuit dubitatũ ꝑ cano.an in libello poſſim dicere pe to cõpenſationẽ fieri de vſuris quas ꝑcepiſticũ ſoꝛte:⁊ videt᷑ ꝙ non:qꝛ ↄpenſatio fit ipſo iure a.l.ſed petere ꝑ li⸗ bellũ fleri cõpenſationẽ eſt ꝓponere ꝑ modũ actionis: aut ↄpẽſatio ẽ exceptio ſicut exceptio doli vt ĩſti.de acti. S·ſʒ ſtricti.ꝗᷓ videt᷑ ꝙ nõ debeat ꝑ modũ actionis ꝓponi: ſz exceptiõis:⁊ ita the nõ tolletur.⁊ hoc ꝑ modũ alł.ſuffi ciat.i¶ Itẽ op.ad idẽ de.l.cũ notiſſimi·s.eodẽ aũt iure.ſ. eo.So.ĩmo ⁊ illud pᷣſcribit᷑ vt ibi dixi.( Itẽ op.ꝙ publi⸗ cum ius nõ pᷣſcribat᷑ niſi centũ annis.vt.l.fi.S.de ſa.ſan. eccle.So.ſi dicas ibi loqᷣtur in alia ciuitate qᷓ; romana:ſʒ certe multofoꝛtiꝰ dʒ dici hec in romana.⁊ iõ dic ꝙ ibi lo⸗ quit᷑ in q̃ttuoꝛ caſibꝰ ſpãlibꝰ ĩ eccłia ⁊ ciuitate:lʒ ĩ eccłis ſit coꝛrectũ ꝑ aut᷑.quas at in ciuitate nõ niſi dicas coꝛri⸗ gi ꝑ hãc.l.ꝙ nõ placet cũ ibi loqᷣtur in q̃ttuoꝛ caſibꝰ ſpãli bus:vt dixi.¶ Itẽ op.ad idẽ de.l.vſucapionẽ.ff.ð vſuca. Sol.vt gl. ¶ Itẽ op.de.l.fl.de lon.tẽ.pᷣſcpᷣ.que ꝓ lib.ↄpe. So.vt glo.¶ Itẽ op.de.l.j.⁊.ij.S.ti.j.So.vt glo.ſ Item op.de.l.fl. de agris limi.So.vt glo. Modo qᷓro an ſer uus tãto tꝑe ſe pᷣſcribat ĩ libertate:?⁊ dic vt gl.Vel ꝙ aut vult pᷣſcribere ad ſtatũ libertatis:⁊ pᷣſcribit decẽnio.aut ipſam libertatẽ ⁊ tũc ꝓcedit glo.¶ Item q̃ro qͥd de aſcri ptitio.Et dic vt glo. Jaco.But. nEi Z Curialis libertatem nul PKeſcriptionẽ ocp̈ftribit b d. O etit Cõtra publicas functiones mp L. non currit ꝑꝛeſcriptio.h.d. — ¶ Dp. de.l. in oĩbus. in pꝛin.ff de diuer.⁊ tẽ.pᷣ⸗ ſcrip.So.vt glo.⁊ bꝛeuiter dic ꝙ aut vult pᷣſcribere pᷣſta⸗ tioni/⁊ non põt.⁊c̃. Jaco.But᷑. MWiumm1 Diuide in q̃ttuoꝛ R S m no tillimi partes:qꝛ in pᷣma SIn ktia modũ iterrũpẽdi. In q̃rta ponit caſũ in qͥ videbat᷑ ceſſare pᷣſcriptio. Sc da pꝑs incipit in · S. illð aũt. Tertia in · S. immo.Quarta in·S..in his.⁊ durat vſq; ĩ finẽ. Et hec lex bꝛeuit᷑ hoc itẽdit. Pꝛeſcriptio.xxx.an. ceſſat in hypothecaria debitoꝛe poſſidẽte vel eius hr̃de: vel vbi ſeruus creditoꝛ velit pᷣſcribere ↄð pꝛimũ debitoꝛe Conuẽtio viuente.hoc dicit vſqʒ ad·S. illð.¶ Op. ꝙ nõ ſufficiat cõ⸗ an ſuffici⸗ uẽtio ad ĩterrũpẽdũ:ſʒ dẽat mitti executoꝛ:vt.S.l.ſicut. at ad ĩter⸗ So.ↄfiteoꝛ.⁊ dic vt glo.⁊ↄteſtatio ꝗ̊ interrũpit ⁊ ꝑpetuat rũpendũ. sctionẽ. actionẽ.in.xl.an.ſʒ miſſio executoꝝ int᷑rũpit:ſʒ nõ ꝑpetu⸗ at/⁊ oʒ ꝙ de nouo ĩcipiat pᷣſcpᷣtio.xxx.vel.xl.an.ſʒ pupil⸗ laris etas facit ĩterim ſiłe ſʒ nõ ꝑpetuat.⁊ ↄiũgũt᷑ tꝑa añ pupillarẽ etatẽ ⁊ poſt.¶ Itẽ op.hic dicit dari hypoteca⸗ riã extincto pncipali ꝙ eſt ð.l cũ pᷣncipał.de re.iur. So. aut pꝛincipalis tollit᷑ io iure.⁊ quo ad effectũ tollit᷑ etiã acceſſoꝛia vt in õ.aut tollit᷑ pꝛicipalis ipſo iure ſʒ nõ quo ad effectũ/⁊ tũc durat hypotecaria vt.l.debitoꝛ.ff.ad tre bel. ⁊. l.ex ſextãte ·S. latinus.ff.de ex.rei iudi.aut tollitur vonit tpᷣa pᷣſcrip. In ſcdᷣa initium pᷣſcriptiõis. 4 pꝛincipalis quo ad effectum / ⁊ tunc licet ſit regula ꝙ ſi pꝛincipalis tollat᷑ ipſo iure vel ope exceptionis eodẽmõ tollatur acceſſoꝛia:vt.l.eos in pꝛin.S.de vſu. Tamẽ fallit hic.⁊.l.integre:j/de lui.pign.¶ Modo quero an creditoꝛ poſſideat: ⁊ dic ꝙ in pᷣtoꝛio pignoꝛe nõ poſſidet vt dicit glo. in conuentionali dic ꝙ aut non fuit ei traditũ ⁊ non poſſidet.aut traditum ⁊ tunc eſt opinio:ſed reiectis om⸗ nibus dic ꝙ quantum ad ea que reſpiciũt ius dñij dĩ de⸗ bitoꝛ poſſidere nõ creditoꝛ:vt.l.creditoꝛ ·S.ſciẽdũ.ff.qui ſatiſd.cog.⁊.l.ſerui noĩe.ff.de vſucap.⁊.l.non ſolũS.quia quãtũ ad alia vere poſſidet creditoꝛ ⁊ naturaliter ⁊ ciuili ter.¶ Mõ pone ꝙ ſtatutũ dicit ꝙ quilibet poſſeſſoꝛ ponat rẽ quã poſſidet ĩ extimo nũqᷓ; creditoꝛ tẽ quã poſſidet dʒ ponere ĩ extimo:certe nõ:qꝛ deſcriptio ĩ extimo fit reſpe⸗ ctu dñij ⁊ vt ſoluant᷑ collecte dño ⁊ h̊ reſpectu debitoꝛ dr poſſidere:⁊ ideo debitoꝛ in ſuo extimo ponet. ¶ Mõ q̃ro qd ſi ſeruꝰcreditoꝛ poſſidet ⁊ decedit ſine hr̃devł ũ adijt hr̃ditatẽ quot ãnis pᷣſcribet ð̊ pᷣmũ creditoꝛẽ: Rñdeo lʒ hoc ſit opinio ego puto ꝙ ſi hr̃ditas adeat᷑ ſiue appᷣhen dat poſſeſſionẽ hrs ſiue nõ/nõ curo:qꝛ nec creditoꝛ poſſi⸗ debat:⁊ iõ ſemꝑ imaginẽ debitoꝛis repᷣſẽtat ⁊ reqrũt᷑.xl. an.ſi nõ adeat᷑ hr̃ditas. ¶ Mõ qro an iuri offerẽdi rie creditoꝛis pᷣſcribit᷑ ſecꝰ ĩ debitoꝛe volẽte offerre:qꝛ ei nõ pᷣſcribit᷑.¶ In ↄꝛiũ vr̃ caſus ĩ.l.ĩbello ·S· ſi qͥs ſeruũ ff. de cap.⁊ poſt li.re.⁊ hoc puto veriꝰ:⁊ iõ dic ꝙ qͥdã habẽt actionẽ iã natã cũ iure offerẽdi:⁊ tũc pᷣſcribit ̊ actionẽ ⁊ per ↄñs ᷣ ius offerẽdi vt hic:qdã nõdũ hñt actionẽ iã natã ſed naſciturã mediãte iure offerẽdi ⁊ hoc caſu pᷣſcri bit᷑ etia iuri offerẽdi. Nã quoddã eſt merũ factũ quo me diãte nulla actio eſt naſcitura ⁊ huic pᷣſcribi nõ põt/⁊ ita loquit᷑ ar.ↄꝛiũ.quoddã eſt meꝝ factũ mediãte qͥ eſt actio naſcitura vt hic ⁊ huic bñ pᷣſcribit᷑ vt ſic ꝑotiꝰ natiuitati actiõis pᷣſcribat᷑ q facto / ſic dicamꝰqꝛ offm̃ ĩploꝛatũ pꝛo reſtitutiõe eſt meꝝ factũ mediãte quo eſt naſcitura vtilis actio reſtitutione pᷣſtita:vt.l.qͥntꝰ mutius S.idẽ põpo.ff. de anu.le.⁊ tñ ei pᷣſcribit᷑ q̃driẽnio ⁊ ꝑ ↄñs natiuitati acti onis:vt.l.ab hoſtibꝰ.ff.ex qui.cau.ma. ¶ Item quero an pꝛioꝛ creditoꝛ poſſit offerre ſcdᷣo:⁊ dic vt glo. ¶ Illud.i¶ Supꝛa locutꝰeſt de tẽpoꝛe pᷣſcriptionũ hic de initio pᷣſcriptiõis ⁊ bꝛeuiter dicit ꝙ incipit pꝛeſcriptio a tẽpoꝛe quo põt agi.h.d.vſq; ad.S.immo. ¶ Sp.ꝙ actioni de dote non ſtatim poſt ſolutũ mr̃imo⸗ niũ currat pꝛeſcriptio:qꝛ ſtatim agi nõ põt:ſʒ ãnua bima trima die:vt.l.j.S.exactio.S.de rei vxoꝛ.act. So.vt gloſ. ¶ Immo.i¶ ic loquitur de modo ĩterrũpẽdi pᷣſcriptio nẽ᷑:⁊ dicit ꝙ appᷣhẽſio poſſeſſionis volũtate debitoꝛis ⁊ agnitio debiti pᷣſcriptionẽ ĩterrũpit.h.d.vſq; ad ·S·ĩ his. In his. Hic ponitur caſus qui videbat᷑ effugere pꝛe ſcriptionẽ ⁊ tñ nõ fugit ⁊ dicit ꝙ annue pᷣſtatiõi pᷣſcribit Peeſerl⸗ ex tꝑe qͥ pꝛimũ ceſſat pᷣſtari nec colonꝰ pᷣſcribit qͥ nõ poſſi bere an det.h.d.vſq; in finẽ. Aut ergo colonꝰ vult pᷣſcribere an⸗ poſſ nue p̃ſtationi ⁊ põt triginta annis.aut vult pᷣſcribere per lonus. ſonali actioni ex locato q̃ dat᷑ ꝓ reſtituẽdo:⁊ põt eſſe rõ: qꝛ perſonali actioni pᷣſcribitur ſine aliq̃ poſſeſſione:qꝛ de bitoꝛ non dr poſſidere ius debitilʒ impꝛopꝛijſſime dicat᷑ vt.l.regulariter.⁊ ibi nõ.ff. de peti.hr̃di.⁊.l.nec nullã.· fl.⁊.l.ſe. Aut vult pᷣſcribereõ ĩterdictũ vti poſ.vel contra reivendicationẽ ⁊ non poteſt cum non poſſideat vt hic. Redeo adSãmo.⁊ qͥd velit dicere tex.dũ dicit ſine vio lẽtia. Rñdeo alijs reiectis:aut capit rẽ ſibi obligatã:aut aliã:ſi capit rẽ ſibi obligatã:⁊ tũcaut volũtate debitoꝛis ⁊ fit interruptio in perſonali actiõe ⁊ hypothecaria: aut ſine voluntate debitoꝛis:⁊ tũc aut fit ſine violentia ⁊ flt i⸗ terruptio in hypothecaria / nõ in perſonali:aut cũ violẽ tia ⁊ fit ĩterruptio ſolũ ĩ hypothecaria ⁊ fit qͥ ad oẽs/⁊ ſi dicas quid pꝛodeſt ſibi ĩterruptio cũ debeat debito pᷣua ri per.l.extat.ff ꝙ me.cã.Rũñ.ꝓdeſt ſibi interim anteq; ꝓ ſententiam pꝛiuetur debito cum ipſo iure non ſit pꝛiuat⸗ ſi autem rem non ſibi obligatam capit non pꝛiuatur de⸗ bito:vt.l.ait pꝛetoꝛS.fina.ffex quib.cauſis maio. ¶ Item quero quare dicit multo magis perpetuare per Cautioſe appꝛehenſionem qᷓ; per cõuentionẽ cum conuẽtio perpe⸗ fſt⸗ pa errups⸗ ¶ Wodo oppo.⁊ videtur ꝙ ſecunda cautio non interrũ pᷣſcriptio⸗ pat pꝛeſcriptionem: vt.l.cum quis·S· ſi quis pꝛo reo. nem. tuet actionem/appꝛehenſio non. Reſpondeo vt glo. 3 poſſit Pꝛeſcri⸗ pſcribi. ⁊ dicũt qͥdã ꝙ nõ:qꝛ pᷣſcriptiões ſũt iuuẽte ʒ iura bian poſ⸗ ſʒ ius offerẽdi eſt merũ factũ:ergo cõtra ipſũ nõ pᷣſcribit᷑ ſit iuri of⸗ Nec obſt.iſta lex:qꝛ hic nõ tã iuri offerẽdi qᷓ; hypotheca⸗ ferendi. Butrigarij Becuda pars ſuper Beptimo libꝛo Codicis rfon edeiu Amnizan 1 guplicat arooneh⸗ lumcrſ cbienlt flone nalaf us caſiue pimaloqu none ttr. ſlregulse giguis . (Erter.l ideo cadit ngithise 6 „ icdeo canor. Norem2 rmale cun fectamytil guero anh Gdushy gt meuale cta veniun ad quemg directeyt. uem pꝛici lniſtintri Olrecta venn ſuumeffectu Mialiaſ ve Nhicinpein uspreſcri oſt dicg kenphi. (Auoaſi rcipit gbi (Fati heralec. mle fipo. (Motaen loggit beorge ile Nl doliaff lliudi imn N eius que⸗ eſfpoſeſ⸗f Anttontgl 4 geſn Re⸗ = SS= =—— . == füunitiugſent =— — trenerde öde indi Aaſienun ſonpoſt v nvnãa op erſus i ſ de pꝛo⸗ ſaplongt Mone aut lerception nsageren lgeplturſ. nbten Penune hoſe. ltore ii enkſlenf necgetſnge ſerurefti, inkofenide ſätimeitin, = 1 4 = =. dicceie ſnhe ühitt aaig ithoccaſß⸗ räfactügn cribinöpin hediüͤteſetn icpotid ſann nofffipoi eſtnaſetuati lus 9ileſ Dfsnanutnit (Fiengunt ytgo. Gſcriptioſti Lipttpreſeice Lſoluriͦ min otehͤnan act. So. rüpedißſef Gnatedebit d ſcd gebakeflgnn D Ppſenbrgnin pulthate⸗ tvultpſhn tiot ui zpoſſoenn Protiſtnene bullun jtipoſct ppoſcenir dilinn iſplolei⸗ lätuntht Cheerte⸗ Pꝛeſcri⸗ ptio vna ff. defideiuſ. So.vt glo.⁊ eſt rõ qꝛ in ᷣuitute que debetur alternis annis ego nõ poſſumvti ſingulis ãnis:⁊ ideo mi hi duplicatur tpᷣs cũ non nõ ſim negligẽs:ſed in ãnua ſti pulatione poſſum ſingulis ãnis agere.¶ Irẽ q̃ro qͥd ſi de beam.c.⁊ ſoluo.v.an ſit interrupta pᷣſcriptio:dic vt gloſ. vel dic melius.aut ſoluo.v.ꝑtem de cẽtũ:⁊ erit ĩterrupta pᷣſcriptio:ałs non:vt.l.cum fidem.S.de non nu.pe.i Itẽ q̃ro an in ãqnua pᷣſtatiõe ſufficiat vna pᷣſcriptio an reqrat an ſuffici⸗ płes glo.recitat opiniones tres ⁊ finaliter tenet ⁊ bñ ꝙ ĩ at in qnua pſtatione. legatis annuis reqrant᷑ plures:qꝛ plura ſunt legata ⁊ plu res actiones/ſ in ſtiplatione annua ſufficit vnꝗ pᷣſcriptio qꝛ eſt vnicum ius ⁊ vna actio:licet pᷣſtationes ſint plures cuʒ ergo non ꝑꝛeſcribatur pᷣſtationibus: ſed iuri qð ẽ vni cum / ergo ſufficit vna pꝛeſcriptio que ĩchoatur ſtatim cũ ceſſatur ſolui.vt.l.ſi ſtichũ ·S.ſtipulatio.ff.de v.ob.¶ Itẽ quero quot ſunt modi interrumpendi:⁊ dic vt gloſ. A quis emptionts. Beeſerie * ptio.x. vł Sa rx. an. cũ titulo dat actionẽ exceptionẽ ̊ oẽs E“ Aſcriptio triginta annoꝛum cum bona fide ex⸗ ceptionẽ⁊ actionem dat ðð omnes excepto dño.pᷣſcriptio cum mala fide exceptionem dat non actionem:niſi ĩ duo bus caſibus.h.d.ſᷣm verã lec./ HPiuide in tres ꝑtes:qꝛ in pꝛima loquitur in pꝛeſcriptione lon.tẽ.Secũda in pᷣſcri⸗ ptione.xxx.an.cum bona ⁊ mala fide mixtim.Tertia po⸗ nit regulã er̃ materiã ſuꝑioꝛũ.Secunda pars incipit ibi ꝙ ſi quis.Tertia ibi ſed ⁊ ſi quis. — ¶ Ex tex.donationis Inota donationẽ appellari Zↄctũ ⁊æ ideo cadit ſub aut᷑.ſacramenta.¶ Quero an pꝛeſcriptio longi tpᷣis paret dñium:⁊ dic vt glo.ꝙ nõ:ſed vtile in reʒ ⁊ ideo canoniſte non poſſunt errare ſi faciunt talẽ libellũ dico rem ad me pꝑtinere iure directi dominij vtilis: vł q̃ ſi ⁊ male cumulãt /qꝛ diuerſe confeſſiones ſunt ꝑate ↄ di⸗ rectumvtile quaſi dominiũ:⁊ ideo reus eſt incertꝰ.i¶ Itẽ quero an hec vtilis dñiũ detur / dic vt gl.ꝙ ſic. Nec ob. ꝙ dñs hʒ directum ⁊ pᷣſcribẽs vtile quaſi directum debe⸗ at pꝛeualere ꝑ.l.in cãe.ff.de pꝛocur.qꝛ aliqñ vtilis ⁊ dire cta veniunt ex eadem cauſa:⁊ tunc aut vtilis competit ei ad quem pꝛincipaliter ꝑtinet negocium / ⁊ pᷣfertur vtilis directe:vt.l.in cãe.ff.de pꝛocu aut directa competu ei ad quem pꝛĩcipaliter ꝑtinet negocium/⁊ pᷣfertur directa vti li / niſi in tribus caſibus /vt.l.iij .j. de noua.aliqñ vtilis ⁊ directa veniunt ex diuerſis cauſis:⁊ tunc quelibet ſoꝛtit ſuum effectuʒ:⁊ quilibet vincit in fua:vt.l.fi.S.de iure em phi.aliqñ veniũt ex cauſis ↄꝛijs/⁊ tunc pꝛefertur vtilis/ vt hic in pꝛimo caſu/lʒ nõ in ſecularibꝰ.¶ Item q̃ro qd ſi vnus pꝛeſcribat ⁊ poſtea alter pꝛeſcribit cui detur vtilis actio/⁊ dic ꝙ vltumo pꝛeſcribenti:vt nota. in.l.j.S.de iu⸗ re emphi. ¶CQuod ſi quis. Hic deberet iungi vᷣſiculus ſʒ hoc.qꝛ excipit ab iſto verſiculo duos caſus. ¶ Ita tñ. Hic loquitur in pꝛeſcribente bo.fil.pone ſᷣm verꝗ lec.⁊ ſic ei denegatur actio in dñũum multo foꝛtius ĩ male fi po.⁊ ideo pᷣt referri ad vtrumq;. ¶ Nota ergo ꝙ dominus ) quem pꝛeſcribitur trigĩta an nis agit ð omnes excepto pꝛeſcribente ⁊ eo qui hʒ cãm ab eo:qꝛ ille vtitur hijſdẽ defenſionibus qͥbus eius actoꝛ vt.l.dolia.ff.ð Zhen.ẽp.⁊ ven.⁊.lł.ſi a te · S.iuł.ff.de excep. rei iudi.immo vtilis quã hẽ bat actoꝛ traſit in ſucceſſoꝛẽ ar. eius que no.in.l.ſi culꝑa.ff.de reivẽ.Sʒ quomodo ma le fi.·poſſeſ. in duobus caſibus pꝛoponit rei ven.Reſpon Polſeſſoꝛ deo vt gl.¶ Modo quero an miſſus in reali ſtatim ſit poſ an ſtati ef ſeſſoꝛ. Reſpõdeo quidã mittuntur poſt lit.conteſt.ex dif⸗ fliciat᷑ miſ⸗ finitiua ſententia in poſſeſſionẽ ⁊ nunqᷓ; auditur de pꝛopᷣe ſus ĩ reali tate:nec de poſſeſſione:vt.l. ꝓperãdum ·S.ſinautem reꝰ. S.de iudi.aut eſt miſſus ex interlocutoꝛia lite conteſt.vł quaſi ⁊ nunq;de poſſeſſione /de pꝛopꝛietate ſic infra annũ non poſt vt.l.conſentaneũ j. quomodo ⁊ quãdo iud. aut fit miſſio ex interlocutoꝛia añ lit.conteſt.vel quaſi:⁊ tunc ſᷣm vnã opinionem ſtatim efficitur poſſeſſoꝛ:ſʒ dominus reuerſus ſtatim eã recuperat: poſt annum non auditur niſi de pꝛopꝛietate. Mõ intellige ſic ꝙ aut loq̃ris de pꝛe ſcrip.longitꝑis ⁊ illa dat vtilem in rem omnes ⁊ exce⸗ ptionẽ/aut loquoꝛ de pꝛeſcrip.xxx.an.⁊illa dat actioneʒ ⁊ exceptionem ↄ omnes excepto dño:veꝝ ſi ipſe ⁊ domi⸗ nus agerent ᷣ tertiuʒ pꝛeſcribens pᷣfertur:qꝛ ſolus caſus excipitur.ſ.ꝙ non agat ↄ̊ dñm:ergo⁊ in illis habetur ac ſi longo tempoꝛe pꝛeſcripſiſſet ibi vt pꝛeſidio.¶ Modoq̃⸗ Deßpſ. crip. xxx. vel. xl. anno. De annali excep. Fo.XLIII. ro qñ debeãt ſolui vſure ⁊ videtur ꝙ in fine anni: vt.l.le⸗ cta.ff.ſi cer.pe.ſed ibi pꝛeceſſit conuentio differẽs ſolutio nem:⁊ ideo ſequens que ſuccedit loco eius videtur appo ſita ad differendã ſolutionem:⁊ ideo dicvt glo.ſ¶ Itẽ qro quando pẽſio domus debeat ſolui.Reſpondeo ſi nihil ẽ actum ſeruatur conſuetudo ſi non ẽ conſuetudo:tunc aut agit conductoꝛ vt ei pꝛeſtetur patiẽtiavtendi domo:⁊ dʒ ſoluere vel offerre mercedeʒ: qꝛ dʒ ĩplere ex ꝑte ſua: vt.l. iuł · S. offerri.ff.de ac. emp.aut agit dñs ad mercedeʒ ⁊ dʒ patiẽtiã pꝛeſtitiſſe ⁊ ſic impleſſe ex ꝑte ſua:licet non vide N X atur plene impleſſe ꝑ patientiam que tũñ ſit in fleri quoti⸗ die:puto tñ ꝙ es pꝛeſtita pᷣt agere ad mercedẽ:vt.l.ex cõ⸗ ducto.ff loca.⁊ dixi in.l.edem.S.loca. . Ep e eerruptt per conteſtationem non ſo lum pꝛeſcriptionem interrumpit: ſʒ actionem perpetuat in.xl.an.h.d. De annali exceptione. Kubꝛica. Bp er Exceptio ãnalis italici ʒ ctus hodie ceſſat:qꝛ ſuffici unt pꝛeſcriptiones cõmunes ⁊ pꝛeſcri⸗ ptio.xxx.an. obſtat regłarit᷑ oĩbꝰ actio nibus pꝑſonalibus:ſʒ non valenti agere Von currit. h. d. Diuide in tres ꝑtes. r 6 Pꝛima durat vſq; ad·S. ad hec Se⸗ Ker eAACunda vſq; ad-S. ne autem. Lertia vſ= ad finem. LMHe autem.ꝗ Nunqᷓ; iſte· S. hʒ locum eo caſu quo pater acceptat vſumfructũ an quãdo renuit ⁊ videtur ꝙ eo ca⸗ ſu quo pr̃ renuit non hʒ locuʒ iſte · S. qꝛ tunc actio ⁊ exerci tium competit fllio / licet habeat cogere pr̃em ad conſẽ tiẽdum põt facile facere/ ideo ei currit pꝛeſcriptio ar.S. de coł.aut᷑ꝙ locum.ſecus q pr̃᷑ acceptat qꝛ filio nõ cur⸗ rit pꝛeſcriptiovt hic ſᷣm dñm mar.ſ¶ Item quero an impe Prꝛeſcri⸗ dumentum ſuperueniẽs impediat pꝛeſcriptionem ĩchoa⸗ ptionẽ in⸗ taʒ? ⁊ videtur ꝙ inchoandam nõ inchoatã /vt.l.ſi fundũ. choatã an ff.de fũ.do.⁊.l.j·/·:hoc tm̃modo.S.de vſuca.trãſfoꝛ.eʒ vi detur ꝙ inchoatã non inchoãdam impediat:vt.l.fi · S.do nec.S.de iure de.⁊ hic tu dic ꝙ aut occurrit impedimen⸗ tum ex parte pꝛeſcribentis:⁊ tunc ſiue contingat pꝛopter malam fidem eius impeditur inchoanda non inchoata: vt. l.j·S.hoc tm̃ modo.ſi vero pꝛoptervitium rei /idem:vt l.ſifundũ.Si autem occurrit impedimẽtum ex pte domi ni agentis/æ tunc aut nullo modo poteſt agere ⁊ impedi⸗ tur inchoata ⁊ inchoanda/vt hic ⁊.l.fi g. donec.S.de iu⸗ re deli.aut poteſt agere ſʒ non commode/x tunc currit p⸗ ſcriptio:ſʒ datur reſtitutio:vt.l.ſenatuſ. ff. de officio 5k- ¶Võ ad/S.ad hec op.ꝙ actio non tollatur ſpacio.xxx. an.vt aut᷑.quas ac.So.ibi ſpeciale ſicut ⁊ in alijs caſibus nota.in gl.¶ Mõ q̃ro qñ pᷣſcribatur actioni communi di⸗ uidundo ⁊ qñ naſcatur:⁊ dicvt gloſ.vel melius dic ꝙ aut vult dñio pᷣſcrib.⁊ nõ poteſt niſi ſolus poſſideat/aut vult pꝛeſcribere diuiſioni ⁊ pꝛeſcribit.xxx.an.⁊ erit mirabile: qꝛ res remanebit in communivſu ⁊ dñio/⁊ diuidi non po terit.¶ Itẽ quero de actione pꝛo ſocio qñũ naſcatur /⁊ qñ pꝛeſcribatur:⁊ dic reiectis alijs ꝙ naſcitur renunciatiõe facta non añ.Nec ob.ꝙ põtvelle qꝛ non ponit commode cum renunciando intempeſtiue cadent in penam ⁊ face⸗ ret cum pꝛeiudicio aduerſarij/⁊ ideo non põt ei aduerſa⸗ ĩpediat ſu pueniẽs ĩ pedimẽtũ Cõi diui⸗ dundo actio qñ pᷣ ſcribat᷑. rius obijcere culpã ex qua lucrum ſentit/⁊ ex tempoꝛe re nunciationis currit pꝛeſcriptio.ſ Modo q̃ro quãto tem⸗ poꝛe tollatur confeſſoꝛia que datur ei cui ſeruitus compe Coõfeſſo tit. Reſpõdeo aut loq̃ris de pſonali que competit ad ſer⸗ ria actio ⁊ uitutem cõſtituendã/⁊ illa tollitur.xxx.an.vt.l.ſicut.S.e. negatoꝛia aut queris de confeſſoꝛia que competit pꝛo ſeruitute con quãto tꝑe ſtituta/⁊ illa tollitur lon.tempoꝛe:⁊ ĩchoatur pꝛeſcriptio tollãtur. in ſeruitute ruſtica a tꝑe quo deſinit vti/in vꝛbana a tem⸗ poꝛe quo noluit vti ⁊ fuit pꝛohibitus:vt.l.hec autẽ ima.ff de bᷣui.ruſt.pᷣ.Sʒ qͥd in negatoꝛia quãdo tollitur Reſpõ⸗ deo pꝛo quolibʒ ictu competit vna negatoꝛia:⁊ ideo que⸗ libet requirit vnam pᷣſcriptionem:ſed quomodo hoc cuʒ ſeruitus acquiratur lon.tꝑe:ergo tãto tollitur negatoꝛia vt. l.j.⁊.ij.S.de ſerui.⁊ ideo dic ꝙ aut directe volo pꝛeſcri bere negatoꝛie ⁊ pꝛeſcribo.xxx.anno.aut volo pꝛeſcri⸗ bere ꝑ obliquũ pꝛeſcribendo ſeruituti: ⁊ tũc aut ſeruitus habet continus cãmyvel q̃ſi ⁊ pꝛeſcribitur lon.tẽpoꝛe:⁊ ꝑ Butrigarij Bcda pars ſuꝑ Beptimo libꝛo Codicis. conſequẽs tollitur negatoꝛia/aut nõ hʒ continuã cãm vł quaſi ⁊ pꝛeſcribitur a tempoꝛe cuius initij non extat me⸗ moꝛia.¶ Iteʒ quero qͥd in pignoꝛatitia. Reſpondeo: aut q̃ris quato tꝑe pᷣſcribat᷑ ⁊ natiuitati ipſius/⁊ dico ꝙ pᷣſcri bitur. xl.an. vt.l.cum notiſſimi.S.titu.j.aut volo pꝛeſcri⸗ bere actioni iã nate que naſcitur ex ſolutione iã facta ⁊ p⸗ ſcribo.xxx.an.i Itẽ quero ꝙ ſi ꝑ inundationem deſij poſ ſidere cũ eſſem bo. fl.poſſeſſoꝛ an dabitur mihi reſtitutio Rũñdeo qꝛ aut volo reſtitui vt poſſeſſionem habeã ⁊ poſ⸗ ſum vt in pꝛimis ar.glo.aut volo reſtitui vt pꝛeſcribereʒ ⁊ non poſſum vt in ſcdðᷣis. . ſoctur in qſt APe⸗ ec lex loqᷣtur in q̃t⸗ T P erfectius tuoꝛ caſibus ſingula⸗ ribꝰ ? dat mirabilẽ modum pᷣſcribẽdi.h.d. Op. ꝙ potentia nõ ĩpediat quominus poſſit cõueniri:vt.l.nec magiſtratibꝰ.ff.de ĩiuri. So.aut de ma ioꝛibus ⁊ nõ põt interim cõueniri vt hic/aut de minoꝛibꝰ ⁊ ſic tunc vt in Z̊.¶ Sp.ꝙ non poſſit fieri interruptio: qꝛ lex dicit dari reſtitutionẽ actiõis amiſſe:ergo ꝑdita erat dies intra biẽniũ ſtatim ſnĩa mãdat᷑ executiõi pſtita fide iuſſione:vt aut᷑.q ſupplicatio.S.de pᷣci.ĩpera.off. aut q̃ris de tꝑe ſupplicatiõis ꝓſequẽde ⁊ illud eſt biennium. Quomodo * qu iudexr. Mubꝛ. ¶ Continua ad ſuꝑioꝛa hoc mõ tractatũ fuit.S.de iudi⸗ cijs ⁊ de his q̃ circa iudiciũ occurrũt:reſtabat ergo vida re de ſentẽtijs q̃ qꝛ qñq; ferunt᷑ vtraq; parte pᷣſente vel al tera abſente ⁊ ↄtumace Idco de hoc ponit. Et ad cuidẽ? tiã eſt ſciẽdũ ꝙ aut cõſideras pᷣambula ſnie:⁊ hec ſũt illa vt pᷣcedat citatio ⁊ cognitio ſolẽnis vt ĩ titulo:ſi aũt cõſi deras ipᷣm actũ ſnĩe ferende tũc loqᷣtur ſe.titulus. eS⸗argen O n le m „p er Verbs poteſta 6. T. Le &Ltiua neceſſitatẽ (no ĩducũt. Vel dic ꝙ qñ oꝛdĩario ſcri⸗ Rbit᷑ ſub cõi for̃a nulla neceſſitas de no uo ĩducit᷑ pᷣterqᷓ; qð iuris cõis.h.d. CEx tex. nõ ſemꝑ .i. qñq; non/ nã ne Eatio pᷣpoſita ſigno vłi eqpollet parti⸗ 0s oretur. vt. l.enatus.ff. de offi pꝛeſi. So.põt interrumpe hoc mõ ENe ANad ρculari negatiue: ſecus ſi poneret᷑ nega m ne zgtt veꝝ qꝛ non poteſt ↄmode agere:ideo datur reſtitutio vp tio:qꝛ eqpollet vłi negatiue:vt.llegitimos·S. an ergo.ff. — ibi. Itẽ op. ꝙ pꝛimo adeat defenſoꝛ ciuitatis qᷓ; eps / vt de legitima.tut.¶ Pꝛopter. Ecce ꝙ mouebat dubium. 1 ſipſt in aut᷑.de defen. ciuiS iudicare.So.yt ĩ glo.¶ Itẽ op. ꝙ 6. dq enim. Ecce ſolutio dubitationis. ſefn nõ interrumpatur vſucapio/qꝛ nec per cõteſt.interrũpit᷑ Nota id quod dixi in ſummario. Op ꝙ cõpellatur Umnpſe. vt. l.ſi poſt acceptũ.ff.de rei ven.So.reiectis alijs dic ꝙ non interrumpit᷑ ipo iure ſed in effectu ſic/ſicut ꝑ conte⸗ ſtationem.i¶ Item op.ꝙ talis libellus non ĩterrumpat ni ſi quaſdam actiones pꝛetoꝛias ⁊ ãnales:vt.l.j.et.ij.S.qñ aduerſus abſentẽ ꝓnũciare.vt.l.ꝓperandũ/S.ſinaũt ex geſtis.S.de iudi.So.vt glo.duobꝰmodis:⁊ ſcda nõ eſt oĩ no expedita:circa quã dic ꝙ olim ⁊ hodie reo abſẽte po⸗ terat liqdari negociũ:ſʒ actoꝛe abſente oli nõ poterat liqͥ omnemv li.pᷣn.da.So.vt glo. Item op.ꝙ non ſufficiat denuncia dari:vt.l.⁊ poſt.ff.de iudi.hodie ſic ꝑ.l ꝓperadũ.S.de iu ri ad domũ vt.l.jS.itẽ cum ex edicto.ff.q̃ ſen.ſine apre. di.:tñ ꝓpe finẽ triẽnij.Sic ergo aut reꝰeſt abſes ⁊ ↄpellit l. So. vt glo. D iudex iudicare ĩ quacũq; parte iudicij: aut actoꝛ ẽ abſes tinele Pr J er multis Hone ĩcertitudinis?p ¶⁊ tũc cõpellit᷑ ſi eſt ppe finẽ triẽnij ⁊ nõ añ.vt.l.pperãdũ erſl Interru⸗ ARANH X pter odiũ pꝛeſcriptiõiss Sſinaũt reꝰ alleg. Dic &̊ ꝙ aut q̃ris q ↄpellat᷑ iudex iudi mwistſ ptio poꝛri x poꝛrigit᷑ interruptio ad oẽs actioòes nõ ad vnãõ care:æ tũc ꝓcedit ꝓxima ſol. pcedẽs. ¶ Sʒ ſi qras an cõ⸗ Judicate ſbircy git ad oẽſ ,&Ob. quo valet libellus hic in pꝛimo caſu ců pellat᷑ õ abſentẽ iudicare:⁊ dic ꝙ aut abſẽs fouet bonam anpoſſit (Rotae actiõesnõ non expꝛimat᷑ cã.Hicit gl ꝙ hic aduerſarius fuit cõfiſus cãm ⁊ nõ ↄpellit᷑ ð abſentẽ iudicare ⁊ ita põt itelligi hec cõpelli. 1Nen ad vnã ſo de iure ſuo.Sed qũo iudex fuit paſſus qui debuit eum la lex.aut fouet malã cãm ⁊ ̊ abſentẽ ꝓnũciat:vt.l.otuma⸗ iudex con tiniqt vic lum. cerare:vt.l.j.ff. de aſſeſ.⁊ ĩeptitudine iudicij põt iudex er cia.de re iudic.⁊ hoc ſi põt ſibi de cã liqre.ałs õᷣ nullũ pꝛo tra abſe: (Afe yt/ ſuo officio reijcere:vt ⁊.l.ꝙ pꝛohibet.ff.de poſtu. Pꝛete⸗ nũciat:vt.d.l.ꝓperãdũ S. ſinaũt ex geſtis. Itẽ op.q; cõ ten. Al flft rea in tertio caſu quando dicit ſibi obnoxium ⁊ non expᷣi tra abſentẽ nõ poſſet ꝓnũciari: vt.ff. de pe.l. abſentẽ.c . non ale⸗ ſit quantitatem quo tenet libellꝰ certe nõ tʒ/x ideo dic ꝙ de accuſa.abſentẽ.So.vt glo.qꝛ hec ĩ ciuilibꝰ/i criminali efuttein hec.l.non querit an valeat libellꝰ /ſed de interruptiõe q b⸗ dic ꝙ ſi crimẽ nõ diſputat᷑ lʒ cã decidat᷑:vt qꝛ declina⸗ nno tl. fuit exequtoꝛ miſſꝰ ſuꝑ illo libello: aut ̊ q̃ris an ĩtelliga⸗ toꝛia opponit᷑ vt qꝛ nõ dʒ reddi ius ⁊ ſic ꝑ interlocutoꝛiã et deen tur facta interruptio quo ad oẽs ſũmas ⁊ dico ꝙ ſic/ aut terminat᷑ cã:⁊ tũc põt in abſentẽ ꝓnũciari ⁊ ꝑ ꝓcura. põt Ultenente queris an valeat libellus/⁊ dico ꝙ in pꝛimo caſu valʒ qñ defẽdi.aut decidit᷑ res diſputato crĩe:tũc ſiue ſit abſẽs vł deſucle dicit peto decem in quibus es mihi obligatus/qꝛ in ꝑſo⸗ reus.:aut cã excedit relegationẽ ⁊ nõ põt ĩ abſente pꝛonũ lite Nen nali ſufficit expꝛimi cãm pꝛoximam.iſ.obligationem.ſ.q;⸗ ciare:aut nõ excedit relegationẽ ⁊ ſic vt.l.ſeruũ ·S. publi⸗ heriudir tum ad hoc vt libellus pꝛocedat:ſi tamen reus velit ſibi ce.ff.de ꝓcura.x.l.pe·S.ad crimẽ.de pu.iudi.⁊ colligit᷑ ex Aernece⸗ declarari cauſam remotã.ſ.ꝗctũ audiet᷑/ĩ italia vero ſuf: l.iijjð accuſa.⁊ ideo nõ facio differẽtiã ĩter actoꝛẽ ⁊ reũ gum cau ficit expᷣmi cãm ꝓximã.ſ.dñium /remotꝗ vᷣo.i.ctũ etiiã ꝓpter penã talliõis:⁊ ideo eſt ſiłis pena vtriq;:vt.l.falla ſhicpari reo poſtulãte nõ cogit᷑ exbᷣmere.qꝛ rei nõ intereſt.vt ple⸗ cit᷑de abol.¶ Itẽ op.ꝙ ſubſcriptio pᷣncipis allegarinõ ſanegier ne dixi ĩ. l. edita.S.de edẽ.¶ Itẽ op.ꝙ rõne dubitationis dẽat: vt. l. ij. S.de legi. So.hic eſt redacta ĩ coꝛpoꝛe iuris . tappellan nõ intelligat᷑ fctã interruptio ſuꝑ aliqua ſũmavt.l.ſi fült ibi nõ.¶ Itẽ op.ꝙ reſcriptũ pᷣncipis neceſſitatẽ ĩducatvt Reſeri⸗ necobl ff. de re. dubi. ⁊.l.duo ſunt titij.ff. de te.tu.So.hic ſpãle in in aut᷑.vtr nulli iudi·S. ⁊ hoc vero iubemꝰ.Sol. diſtingue ptũ pꝛinci Eiteume odiũ pᷣſcribentis.Sed qͥd ſi ds mihi tenebat᷑ ex diuerſis qꝛ aut verba reſcripti dirigũt᷑ ad litigãtẽ aut ad iudicẽ᷑. pis anidu Ltuncſibi cauſis ad diuerſas ſũmas ⁊ petijt decẽ nõ expᷣmẽdo ex pꝛimo caſu neceſſitatẽ nõ ĩducũt:vt.l.j.S.de trãſactioni. cat neceſſi rurgeneg q̃ cã ſuꝑ qͥ ĩtelligit᷑ ſctã interruptio.Rñdeo ſuꝑ.x.tm̃m ne⁊ ·ff. de rei vendic.is qui deſtinauit:⁊ de officio pꝛeſi.l.ſe tatem. Conmmuni⸗ vigdeat᷑ cõtinẽtia cãe diuiſiſſe ⁊ petijſſe de qualibet ſüma pee.⁊.l.ſe.⁊ eſt rõ:qꝛ talia verba ↄtinẽt ſolũ fauoꝛẽ ipſiꝰ⁊ ſoſohee vel plus petijſſe ar.l.nulli.S.de iudi. , Sun in 7 Jern⸗ n nõ rinsrrl Ff ff nan: Necoquico E 1 i aũt dirigũt᷑ ad iudicẽ:tũc aut ad oꝛdinariũ qͥ als iu⸗ cſump⸗ D e alluut 0 nib us. riſd itionem habebat aut delegatum:pꝛimo caſu autnon lulenn Kub ꝛica eſt adita certa foꝛma in reſcripto ſed ſimpliciter reſcribit meabſente SENS. HS , vt cognoſcat tunc nulla neceſſitas ei imponitur:qꝛ reſcri tmnenfniie , B amuis Acceſſio ꝑ alluuio⸗ pta miſſa ſᷣm ius cõmune nihil operãtur:vt.l.non recte.j. ritknmn⸗ “èl . nem auget tributa de fideiuſſ.ergo delegabit cãm iudex ſi alłs erat delegabi linecond D S A ſeparatim non ſimul/impingatio agri lis alłs non:vt.l.ij.S.de peda.iud ic.ſi aũt eſt addita certa ntiore⸗ Wr=πS10n. h. d. totus titulus. foꝛma vt quia dicitur ꝙ pꝛocedat ſũmarie:⁊ tũc efficitur 3. IAturyer D e lentẽti 9 6 fecto 6 to i 0 delegatꝰ qꝛ quotiens aliquid additur vel detrahitur effi rioqro P * P 2 citur nouum ius:vt.l.ius ciuile.ff.de iuſti.⁊ iur.Et ideo nlacvenigti Kubzica dic ꝙ quando ad delegatum reſcribitur in quo dic ꝙ aut N enireho E Prrear , . ſcribitur ei per verbũ mando ⁊ non imponitur ei neceſſi⸗ ieſiante⸗ . S 7 ti g a nt b us Contra ſen-⸗ tas ſed poterit delegare: vt.l.j.S. de iudicijs.quia man⸗ irf⸗ ES S E tentiam pꝛe⸗ datum debet eſſe gratuitum.vt.l.j.in fi.ff.man. idem in ar Eiand cfecti pꝛetoꝛio non appellatur: ſed ſup⸗ bitro:vt.l.iij ·S. tam ⁊ ſi.ff. de arbi.Aut per verbum iubeo ti bu⸗ olicat. hoc dicit.¶ Aut queris de tẽpo ⁊ tunc neceſſitatem.vt.l.j.⁊ ibi nota.S.ꝙ iuſſu.⁊ in aut᷑.vt 60 enl Nre ſupplicationis fiende ⁊ illa dʒ fieri nulli iudi:S. ⁊ hocvero iubemus:⁊ hoc in reſcripto:in cõ encſi W.gν6infra decẽ dies/2 tunc interim nõ mã- tractibus ſerua.l.j.⁊..ij.ff man.in vltima voluntate ſerus mellumn det᷑ exequutioni ſnia:ſed ſi fiat poſt.xx. l.peto.ff. de leg.ij. “ nd ſippele hnonenn nnclgſnd⸗ diorſehenit⸗ Giefroihi, olinöpotn pocridin eſtebſestgt autactorit nl ppri Dpellgkſout (Szſirsns Wbſisfolgige itapöricon nbchat wlun reskszli eſtisNigg depel Pi Liniltpioint Gakrytidn SE = = cpinteloot. gritp paut cſineſtih⸗ tiabſente⸗ tlſer ivdlacol Ziteractoin uytricn ncipis lign ctaicotoe cceſitateſar mnd Sol on tearatit s denitan deofehht ſolifmar cſnniite ino abun nhleinnin nhottmngne rytlpcni ialsannte ſtckunlna⸗ eetiefii el Nehhhr Citat᷑ qͥs pluribus modis. Quomogdo et quando iuder. Fo. NLIIII. Item quero an gñaliter quis cõpellatur iudicare: di co ꝙ ſic vel per ſe vel ꝑ alium:vt.l.munerum.S.iudicaãdi. ff.de mu. ⁊ ho.⁊.l.de qua.de iudi.⁊...ti.j.l.ij. NE In equipollẽtibꝰ? idem eſt iu⸗ Ellante. Sn aulpolier refert quid ex Nequipollentibus fiat.¶ Hec lex variatur timo re duarum leguzʒ. ſ.l. j. S item ex conducto que ſẽ. ſine ap in nube vt littera ſonat. Heinde op.⁊ ex ſolutiõe patebit intellectus noſtrc.l. ¶ Ex rerum cauſa i.non ſeruata foꝛma peremptoꝛij ad uerſario tamen legitime citatol certum eſt ? lata valet. ¶ Op.ꝙ ſententia lata contra abſentẽ non requiſitũ nõ valeat:vt.l.j·Sitem ex edicto.ff.que ſen.ſine app.re.So. ibi nullo modo fuit citatus hic ſic:licet non per edictum ¶ Itẽ op.ꝙ ſine ꝑẽpto.nõ poſſit ferri ſnĩavt.il.ad perẽ pto riũ ff.de iudi.So.põt ferri ſi interuenerit perẽpto.vt ibi vł equipollens vt hic.Et ideo dic ꝙ pluribus modis qͥs citatur. Pꝛimo per edictum i albo pꝛopoſitum. Item ꝑ litteras tranſiniſſas ad pꝛouinciam. Item ⁊ per pᷣconem Item per nuncium:vt.l.ſed interpellatur.ff.de arbi. Itẽ per ſeipſum / vt colligit᷑ ex glo.hic poſita/⁊.l.conſentane⸗ Jll ico di⸗ ctio qᷣd im voꝛtet. um·j.e.⁊ ibi dicam ⁊ aut᷑.qui ſemel.⁊ in aut᷑.de litigio ·S. omnem vide plenius in quaterno. S B Non venit contra ſentẽtiam condẽ⸗ J eo *natus qui debitoꝛe non eſt conque⸗ ſtus. h. d. compꝛehẽdendo vtrãq; lec.ꝗ Iſtsa lit⸗ EAerg pꝛincipaliter variatur duobus modis vel tribus. ¶. Oppo.ergo tribus modis ⁊ ex ſolutione pate⸗ bit intellectus et maxime pꝛopter tertium qua variatur hec lex. Ponam ergo caſum ĩ nube ⁊ opponam tribus modis ⁊ ſoluam ⁊ cõcludam caſum pĩguem cui nihil ob⸗ ſtabit:⁊ vnã qõnem foꝛmabo ⁊ ero expeditus. ¶ Nota ꝙ non venit contra ſententiam qui nimis tacu⸗ it.¶ Item nota ꝙ naturalis obligatio videt᷑ eſſe in ſenten tia:qꝛ videtur conſentire qui tacet dum poteſt contradi cere.vt.l.gaius.ff.de pig.ac.⁊ qᷓ.de app.l.hi qui ad ciuilis ⁊.l.fl · S.fl.de tẽ.app.i¶ Sp.ꝙ ſententia contra nõ citatum non valeat:vt.l.j.S.ex edicto.ff.que ſen.ſine ap.re.So.be ne fuit citatus ad domum:⁊ ſic ficte contumax licʒ igno rans /vt.l.iiij ·S. totiẽs.ff.de dã.infect.⁊.l.ſi finita.S.ſi foꝛ te.⁊.S. de anna.excep.l.vt perfectius. Itẽ op.ꝙ ſentẽtia non teneat cum lis non fuerit conteſtata:vt.l.pꝛoperãdũ S.de iudi.⁊.l.ᷣfi · S· illud.de tẽ.aꝑ.So.hic cepit abeſſe poſt cõte.¶ Item op.aut iſte fuit abſens cã pꝛobabili/⁊ tũc nõ debet audiri lapſo tempoꝛe / vt.l.j.in fi.ff. quando app.ſit gut ex neceſſaria ⁊ non appellat:immo debet reſtitui ad totam cauſam:vt.l.fi.ff.de in integrum reſti.Huius timo re hic variat glo.nam quidam dicunt ꝙ poteſt reſtitui/ ſed neglexit/qð ẽ falſum qꝛ reuerſus iure communi potu it appellari/aut ergofuit ignoꝛans ⁊ non currit ei tempꝰ nec ob.l.j.in fl.qñ app.ſit:qꝛ ibi pꝛocur.erat pñs ⁊ defen⸗ dit eum:⁊ ideo tempoꝛa currunt ignoꝛãti:aut fuit ſciens ⁊ tunc ſibi imputet:quia nec bñficio reſtitutionis admit⸗ titur qꝛ negligensvt.l.non enim.ſf.ex qui.ca.ma.nec iure communi/qꝛ lapſa ſunt tempoꝛa:⁊ ideo verioꝛ ẽ alia opi nio.ſ.ꝙ hec de reſtitutione non tractetur:vt dicit glo.ſed de eo qui communi iure poterat appellare:concludo er⸗ go caſum pinguem ſic. Querit iuuenis ſic /fui vocatug ad iudicium/⁊ lite conteſtata cepi abeẽ iudex pꝛocedit 5 me abſentem ⁊ me legitime in ſententia ferẽda citauit: ſʒ tamen fui ignoꝛans/modo ſum reuerſus ⁊ volo appella⸗ re q̃rit᷑ nunqͥd poſſim: Rñdetur ꝙ aut ego ſilui poſtq; ſci ui me condemnatum ⁊ tacui ꝑ decem dies:⁊ nullo modo audioꝛ ałs ſic.h.d.⁊ ceſſãt omnia contraria.Ad quid exi gatur vera ↄtuma.⁊ ad quid ficta vide in q̃terno. Wo⸗ do q̃ro qͥd ĩpoꝛtet hec dictio illico. Rñdeo aut ĩtelligis ꝙ; veniat iure communi ad appellandum: ⁊ tunc debuit venire hodie infra.x.dies qui currunt ſibi a tempoꝛe ſciẽ tie / ſi autem intelligas ꝙveniat iure reſtitutiõis poteſtve nirequadriennium:verũtũ ſi fuerit negligens per.x.di es tempus negligentie coꝛrodit.x.dies ad appellanduʒ reſtituendos:vt.l.necnon ·S.ſi quis ſepius.⁊.l.ab hoſtibꝰ S.ſed ꝙ ſimpłr.ff.ex qui.ca.ma. ¶ Quero an ſnĩa habeat vinculum naturale.SGlo.cõmuniter tenent ꝙ non: ſed di⸗ cunt ꝙ hʒ ciuilem hñtem robur naturalis. Ultramon.di cunt ꝙ habet naturalem per hanc.l.qꝛ videtur cõſentire nõ appellãdo vt.lʒ.fi ·S· illud.de tẽ.ap.⁊ ↄſenſus naturalẽ p.re.⁊.l.ad ꝑpẽptoꝛiũ.ff.de iudi.⁊ ideo pone caſũ obligationẽ inducit:vt.l.j.in pᷣn.ff. de pac.ꝙ pꝛocedit qñ non appellauit vel non pꝛoſequit᷑ ſecus ſi pꝛoceſſit ⁊ nibhi lominus ſuccubuit ſemꝑ:qꝛ tunc conſentire non videtur ⁊ pꝛocedit opinio glo. ta tẽpoꝛe feriato cõtra.l.ſi feriatis.de ferijs.⁊ qꝛ ↄtra ab ſentẽ nõ cõtumacẽ. Itẽ eſt ſciẽdũ id qð dixiĩ ſũmario.⸗ ¶ Op.ꝙ ſententia lata die feriatavaleat.vt.l.j.ff.de feri. So. vt glo.qꝛ ſi ferie ſint indicte in honoꝛẽ dei non valet ſi hominum fauoꝛe tũcvalet:ſi fuerit ferijs renũciatũ vt in cõtra.ałs non vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ ſi ſententia eſt nulla nõ operetur aliquid nec iuriſditionẽ finiat ałs firmet vt l. j.⁊.ij..qñ pꝛouo.non eſt ne.So.vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ ſi ſẽ tentia eſt nulla adeatur idẽ iudex ⁊ nõ alius:vt.i.ſi pᷣſes. .eo.⁊.l.abſentẽ.de accuſa.So.vt gloſ. Quero ergo de duobꝰ:pꝛimo an ſi ſnĩa ſit nulla debeat adiri idẽ iudex⸗ BRñdeo aut iudex qui cognouit erat delegatꝰ ⁊ non adit᷑ idẽ vt hic ſi eſt functus ⁊ perfunctus officio ſuo:ſecus ſi eſt functus non perfunctus:qꝛtũc idẽ cognoſcit:vt.l.qͥd tñ.ff.de arbi.aut oꝛdinarius/⁊ tũc aut ſnia eſt nulla pꝛo⸗ pter iniquitatẽ iudicis:⁊ tunc dicit Jac.de are.qꝙ nunqᷓ; aditur idẽ ſʒ ſuperioꝛ:vt.l.ſi accuſatoꝛibus:.j.de accuſat. gr.l.eos:.j/de ap.aut ex alia cã eſt nulla tũc aditur idemj·. eo.pꝛeſes.Sʒ glo.tenet indiſtincte ꝙ poſſit adiri idẽ vel ſuperioꝛ:vt.l.ſi accuſatoꝛibus j de accuſa.⁊.l.abſentem. Sed qũo aliꝰpõt adiri eo caſu quo iudex qui ꝓnũciauit erat oꝛdi.cũ lex dicat ꝙ iudiciũ ibi debeat termĩari ⁊ co⸗ rã eo iudice coꝛã quo ſumpſit exoꝛdiũ:vt.l.vbi.de iudic. ⁊.l.j.ff.de offic.cõſul.⁊.l.j.S.de ſpoꝛ.⁊ ideo dicerem ĩ oꝛ⸗ dinario ꝙ aut ſnia eſt nulla ꝓpter ĩiquitatẽ iudicis ⁊ nũ qᷓ; adeat᷑ idẽvt.d.l.eos.cũ ſi.Aut ex alia cã dr̃ nulla ⁊ tũc aut ex eiſdẽ actis etiã ad pᷣparationẽ ꝑtinentibꝰ dʒ ferri ſnĩa ⁊ tũc oĩno idẽ eſt adeũ dꝰvt.d.l.vbi.cũ ſi.aut ex alijs actis dʒ ferri ſnĩa:⁊ tũc põt adiri vel ſuꝑioꝛ:vt dict.l.ab⸗ 8 * Sẽtẽtia que nulla eſt Sniĩa que J vt ꝓ ponis. quo ad litigatẽ ẽ ali⸗ ne i⸗ qua quo ad hoc vt faciat ceſſare delegati offm adl Ean poſ⸗ E A h. d. ? ceſſant cõtraria.· ¶ Ad euidentiã eſt ſci endũ ꝙ duo hic faciunt ſententiã nullã:pꝛimo qꝛ fuit la⸗ ſit eẽ aliqᷓ dad Siicd liud. ſẽtẽ:⁊ ita determinat᷑ glo.ſ¶ Itẽ q̃ro an acta ĩ pᷣma cã ꝓpſi Acta in pᷣ ciãt in ſcdᷣa vt ſic ex eiſdẽ ſit iudicandũ: Rñdeo aut ſnia ma cã an fuit nulla pervitiũ actoꝛis ⁊ nõ põt ex eis ferri ſcdᷣa qꝛ la ꝓficiant ĩ boꝛaret eodẽ vitio quo pᷣma:ſi aũt fuit nulla ꝓpter aliud ſecunda. vttiũ:tunc aut loquimur de actis ꝑtinẽtibꝰad pᷣparatio⸗ nẽ cauſe ⁊ bñ ꝓbant in alia cã ſi durat triẽniũ alłs non qꝛ pereũt oĩa actitata ad ꝓbationẽ faciẽdã: vt.l.ꝓperãdũ. S.⁊ ſi quidã.in fl.S.de iudi.licet durẽt qᷓ;3tũ ad perpetuan dã actionẽvt.l.fi .j.de fruc.⁊ lit.expẽ.⁊.l.penul.de pᷣſcrip. xxx.an.ſi vero loqmur de actis ꝑtinẽtibꝰ ad deciſionem bñ ꝓbẽãt in alia cãa: vt.l.cũ ãtea.S.·fi.S.de arbi.⁊ nõ.ĩ.d.l. ꝓberãdũ ·S.illo.ſaluo ꝙ ĩ teſtibꝰ qũq; fit repetitio ꝙ dic vt nõ.in.l.fl.S.de teſti.¶ Itẽ q̃ro qͥs debeat de cã nullita tis cognoſcere: Rñdeo aut nullitas ꝓponit᷑ pᷣncipałr ⁊ põt adiri idẽ vł ſuꝑieꝛ ſi eſt oꝛdiariꝰvt.l.j.ff.de fer.⁊.l.ar gẽtarius ·S.j.ff.de iudi.aut ꝓponitur ꝑ modũ ĩcidẽt nul litatis:vt qꝛ dico dñe iudex ꝓnuncietis iterũ:qꝛ pꝛima ſnĩa fuit nulla tũc oĩno idem cognoſcit ſi eſt oꝛdinarius: vt. l.j.j.de ſen.⁊ interlo.om.iud. S 2 Wδ Satis mihi nõ vt pꝛoponis. ecdtumatem ad locũ ſnĩe vt reddatur ſnia nulla.h.d. S MCAd euidẽtiã eſt ſciẽdũ aliqñ qͥs nõ eſt cõ⸗ tumax reſpectu diei ſnĩe ferẽde:vt ſi ſũ citatꝰ ꝓ vna die ⁊ illa die nõ tulit ſnĩam ſʒ alia: certe ſnĩa eſt nulla/vt plene nõ · S.in diẽ.inſti.de verb.ob.idẽ ſi nõ ſũ ↄtumax qͥ ad lo⸗ cũ ſnĩe ferẽde vt hic. ¶ Mota ꝙ hec ſũt paria quẽ nullo loco eẽ ↄtumacẽ vel nõ ĩ loco ſnie ferende idem de loco. Quid g̊ ſi iudex mãdat vt titiꝰ ↄpareat die ſabbati ad ſẽᷣ tẽtiã audiẽdã q̃ die poterit ferri ſnĩa ſi ñ ↄpareat:nõ die ſabbati:qꝛ tota illa die ↄparere põt:nõ die lune qꝛ ;tum ad diẽ illã nõ eſt ↄtumax cũ ꝓ ea citatꝰ non fuerit.Quid ergo:Aduocati dicũt ferẽdã ſnĩam ĩ fine diei ſabbati in eſpis:⁊ iõ cauti aduocati faciũt ſcribi hoꝛã q̃ ſnia fert᷑ᷣ. SN ſe Lata ſnĩa ̊ mĩoꝛẽ idefẽſũ nõ pꝛeſes. onie:z io adeidsé ide in dex ſi eſt oꝛdinariꝰ vt de vno cognoſcat.h.d. . t gno .LTutoꝛi pᷣt 2.ιLAd euidétiã ẽ ſciẽdũ ꝙ h̊ mioꝛ ñ fuit defẽſꝰ dari au⸗ ex oꝛdia. tulit ſnĩaʒ.¶ Itẽ eſt ſciẽdũ ꝙ tutoꝛi dat᷑ au ctoꝛ ſeu ctoꝛ qui dr adiutoꝛ:⁊ ſi ẽ ſpalis:vt qꝛ datꝰ ẽ ad cãm:põt adiutoꝛ. Butrigarij Gcda pars ſupꝑ Beptimo libꝛo Codicis. cam pᷣncipalẽ actitare ⁊ appellare:ſʒ cãm appellatiõis ꝓ nis ſpeciem qꝛ cttatur ꝑ edictum in albo pꝛopoſitũ.Iteʒ conſid ſeqͥ nõ põt:vt.l.ſi actoꝛij.de app. pontit citationis foꝛmã:qꝛ dʒ dicere nuncius ꝙ talis com ſ ſsſ Op. ꝙ ñ adeat᷑ idẽvt.S.e.l.ſivt ꝓpo.So.ple.vt ibi dixi. pareat coꝛã iudice dietali.q Item ẽ ſciẽquʒ ꝙ citatio fit Citatio ſſliv⸗ Item op.ꝙ teneat ſententia:ſed detur reſtitutio:vt.S.ſi pluribus modis. Uno modo perſlr̃as tin ad pꝛouinciaʒ fi plurib⸗ gu⸗ aduerſus rẽ iudi.l.cũ et. So.ibi fuit defenſus minoꝛ hic miſſas:⁊ de hoc loquitur hec lex m vnam lect. Item fit modis, len eri⸗ nõ. Et pꝛo huius declaratione dic ꝙ aut minoꝛ fuit om⸗ quandoq; per lr̃as ⁊ edicta ſimul.nã in edicto in albo ꝓ⸗ . nſtnn⸗ ni tempoꝛe dekenſus et tenet ſententia: licet detur reſti⸗ poſito ſunt littere/⁊ de hac loquitur hic ſᷣm ali lec.⁊ hec nen fo tutio:vt.d.l.cum et.aut nullo modo fuit defenſus: ⁊ tunc eſt vioꝛ meo iudicio /⁊ pꝛobatur intex.ibil vel vno pꝛo ecken aut ſnĩa fuit interlocutoꝛia ⁊ tʒ ſententia:ſʒ dat᷑ reſtitutio omnibus peremptoꝛie ⁊c. Item fit ꝑ ſeipſum vt.l.ſed in ſther⸗ vt.l.ſi finita · S· ſi foꝛte.ff. de dã.infe.⁊.l.apud iuł.q.ex cau. terpellatur.ff. de arbi. Item fit ꝑ pᷣconẽ: vt in aut᷑.de liti⸗ ſſten⸗ in po.ea.aut diffinitiua ⁊ non tʒ ipſo iure:vt bic.⁊.l.acta. gio · S omnem. Item fu ꝑ nunciuʒ qui vadit cridado per nuck S.· fl. ff. de re iudi.aut fuit ſᷣm quid defẽſus ⁊ ſᷣm quid non terrã vt vadit cubatoꝛ cridãdo ꝙ omnes qui ſunt de con igſeg vt quia qñq; adfuit qui eũ defenderet qñq;:non tune:aut ſilio populi vadãat ad conſilium:nã ita conuocãtur decu uſtn ſo⸗ tutoꝛ vel auctoꝛ fuit in toto pꝛoceſſu:ſed non in ſententia riones /vt.l.ij.de decurio.⁊ cridat᷑ ꝙ aliquis compareat nngbe ⁊ tũc tʒ ſnĩa licet detur reſtitutio:vt.l.quamuis indubita ſi pꝛetendit ius in pignoꝛe vendẽdo /vt.l.ſi eo tpe:j de re. umaclg ti / de adult.aut non affuit circa ſubſtantialia litis:vt cir pig.i Item ſciendum eſt ꝙ aliqñ agitur reali/x tunc loqᷣ⸗ lnonel ca conteſtationẽ ⁊ iuramẽtũ calũnie ⁊ ipſo iure nõ tenet tutr hec lex.Aliqñ agitur ꝑſonali:⁊ tunc iudicio meo non rllice i ſententia: vt. l. momentarie. S. qui le.ꝑſo.¶ Item quero ᷓ loquitur hec lex qcqd dicat glo.nam ⁊ hic ĩ fine loquitur gifinen⸗ liter iudex circũduxeru appellationem:⁊ dicvt gl.in qu de trãſlatione poſſeſſionis / ũlla ſolum habet locum in rea gtur. Ire ſtione paſtoꝛis quam facit glo. lli / vt. l. ij. S. vbi in rem ac. non in ꝑſonali:nam reus rema⸗ Cboſan Fran A u Lata ſententia contrs abſentem net poſſeſſoꝛ:vt.l.iij ·S· gña.ff.de acqᷣr. poſ. Itẽ eſt ſcien⸗ Peſtcphl . 4 q k. non per contumaciã ipſo iure non dum ꝙ hic loquitur poſt lit conteſtata als non poſſet iu⸗ ([beſtrati Rtenet. hoc dicit. dex cõminari diffinitiuã ¶ Itẽ loqᷣtur reo abſẽte ⁊ acto⸗ stonesdel WELOp. hec lex dicit ꝙ lata ſnĩa abſentẽ nõya re pñte Iʒ glo.variet.¶ His pᷣmiſſis pone caſum in termi⸗ A unfact let: ergo ecòtrario pꝛo eis valeret.i¶ Ad hoc op.de.l.furio nis ſic:ego conueni titium rei ven.ad fundum oblato ſibi e ſtfanſ ſo. ff de re iudi.So.due ſunt in glo. Una eſt hic q̃ dicit ꝓ libello/x lite conteſt.⁊ iurato de calumnia.titius cepit ab Wlencaſus in nec valet pꝛo nec ↄtra.Alia eſt gloſ.que eſt huic ↄtraria eſſe:quero quale ſit officium iudicis ð eũ.Rũñdeo officiũ Pprobatn S.de iudi l pꝛoperãdum.S.cum aũt hermocidiũ.circa fl. iudicis eſt vt ipſum in contumacia conſtituat ꝙ flet hac Mocutoti ⁊ alł.l.q;uis indubitati.j.de adult.ff.ſʒ iſta ẽ va:qꝛ q̃dã re foꝛma:qꝛ faciet citari eum ter litteris vel edictis ſᷣmvari fdedamin ſpiciunt fauoꝛem ꝑtium/⁊ in his ꝓcederet glo.õ ar.l.nõ as lec.vel vna vice pꝛo omnibus/⁊ in citatione contine⸗ Uun ſſiee eo minus.e.de pꝛocur.quedam reſpiciunt ſolemnitatem bit᷑ ꝙ titiꝰ tali die debeat comꝑere coꝛã iudice: ałs enim gtöes 20 iuris/⁊ deficientibus his non tenet lata ſnĩa pꝛo aliquo: Abſentia non obſtañ pꝛocedetur in cã Juſtat iuuenis nũc Adhoc th vt hac glo.Nec ob.l.qᷓ;uis indubitati:qꝛ ibi omnnis ſolem quero reo ter ſic in contumacia cõſtituto q̃le ſit officium ſunt hica nia interueniunt hic non. Item op.ꝙ lata ſnia ↄð abſen⸗ iudicis gj̊ eum. Rñdetur ꝙ reo ita in contumacia conſti⸗ (Ieemn tes etiam ignoꝛãtes teneat:vt.S.e.l.ab eo.So.lʒ ibi eſſet tuto per iudicem pꝛimum vel eius ſucceſſoꝛẽ patietur re⸗ lur alud. . ignoꝛãs erat tñ fictus cõtumax:qꝛ citatus ad domũ hic us alterum de tribus:vel qꝛ re ipſa deducetur ad iudiceʒ non cont Cõtumax non.¶ Et ideo quero quis dicaturvᷣe contumax ⁊ quis fit vlł poſſeſſio tranſferetur in actoꝛem ⁊ efficiet᷑ reus de poſ 6(o ſequi vᷣevl ficte cte.Rñdeo ſi aliquis non ẽ inuentus:ſed citatus ad do⸗ ſeſſoꝛe petitoꝛ:vlł poterit iudex ſententiã diffinitiua ferre Nemo qñ dicak mum eſt fictus contumax ſᷣm omnes. Item ſi inuẽtus di S reũ ⁊ rẽ petitã actoꝛi reſtituere.h.d.¶ Ex tex.aduerſe ytl ſedit quis xit nolo venire eſt vere contumax ſᷣm omnes:ſed ſi inu⸗ pſcripꝑt i.ſtatutis ⁊ oꝛdinatis ad pñtia fiẽdã ꝑtis aduer lemhz hic tus tacuit vel venturum ſe dixit / ⁊ non venit.mõ eſt qᷓ ſe.i.cõpendũ coꝛã iudice.t Trinis lr̃is.i.tribus edictis. nonequ glo.tñ videtur tenere ꝙ ſit vere contumax:⁊ ita commu⸗ i.qui ꝑ l̃as fiebãt/⁊ hec ẽvᷣa expoſitio iud icio meo qᷣcqͥd ſde iudt niter obſeruatur/qð mihi non placet:immo puto eum eẽ dicat glo.⁊ pꝛobatur in tex.ibi vel vno pꝛo omnibus per⸗ glo naſ contumacem ficte ꝑ ea que dixi in.l.j.in fi.ff.de eden.⁊ glł. empto.edicto ⁊c̃.cetera ſunt plana. leſoꝛſiat hoc tenet in.l.fl.ff. de in integ.reſti.⁊ .j.e.l.conſentaneum. ¶ NMota ꝙ tria remedia hic ſunt ð contumacẽ eſt ⁊ aliud ſapotſiyn in glo.pꝛeſumpta. Pꝛima tñ opinio communiter tenetur vt pignoꝛa ⁊ mulcta indicatur:vt.l.j.ff.ſi quis ius di.nõ Nlpleri; Item op.a ↄꝛio ſenſu huius.l.que hoc innuit ꝙ ſi eẽt ii ob.i Itẽ põt iuriſdictionẽ denegare vt.l.ſancimus.S.ð umendeh⸗ tatus teneret ſnia.¶ Ad hoc op.de.l.queſitum.de re iudi. iudi.⁊.l.ſed ⁊ ſi is ·S.ſi dum de certo.ffex qui.cau.maio. Ceſtete vt So.ſi non fuit citatus non tʒ ſnĩa vt hic:ideʒ ſi citatus ? ¶ Hota ꝙ abſen.pꝛocedi nõ põt niſi ſit cõtumax. Itẽ ſtindome Pꝛocura moꝛbo impeditus non venit:vt in contrario.¶ Nũc que⸗ nota tps citationis qꝛ decẽ dies hʒ pꝛo quolibet edicto. iber iudi toꝛẽ an te⸗ ro an ille qui venire non põt teneatur ſaltim pꝛocur. mit⸗ ¶ Item nota ſpeciem citationis qꝛ citatur ꝑ edictuʒ non CitatidMs (ſolam neat᷑ mit⸗ tere ad hoc vt non ſit contumax. Rñdeo quidã non tenẽ neceſſario ⁊ alijs modis ſupꝛadictis poſſet citari.i Itez ſpẽs ſen hera dege tere is qͥ tur venire ex pꝛiuilegio perſone/⁊ tunc aut impedimẽtů nota foꝛmã citationis.ſ.ꝙ titius comꝑeat coꝛã iudice ta⸗ foꝛmaqſit Itemo nõ põt ve eſt perpetuum/ tenetur mittere:vt.l.qᷣcũq;.S.de pꝛocu. li die als eius abſen.non obſtan.iudex pꝛocedet in cauſa Ntlſi nire ad h; ⁊.l.fl' de iniur. aut tẽpoꝛale ? non tenetur etism mittere ¶ Itẽ nota numerum citationis: qꝛ ter dʒ citari vł ſemel Sobien vt non ſit vt.l.ij. ff. de in ius vo.⁊.l.j·S/ legatis.ff.de iud.quidã excu pꝛo omnibus ⁊ his factis reus eſt contumax conſtitutꝰ ſencre⸗ cõtumax. ſãtur pꝛopter caſum/ tunc aut caſus contingit in ꝑſonã ⁊ hec omnia habes in pꝛia ꝑte.l.¶ Ex ſecũda nota ꝙ reo fnon en actoꝛis ⁊ nõ excuſatur niſi mittat: vt.l.j.de diuerſis ⁊ tẽ. contumace exñte põt re ⁊ vᷣbo citari.i.ad iudicem addu⸗ mun⸗ 6 pꝛeſcri aut in perſonã rei:⁊ tunc aut caſus venit ex culpa ci.Et añqᷓ;vltra ꝓcedã q̃ro ad declarationẽ an iudex poſ r Gh rei ⁊ non excuſatur:vt.l.papi:exuli ff. de minoꝛ.⁊.l.⁊ ſi · Sꝭ.· ſit ab iſta citatione incipere ⁊ facere quẽ adduci ad ſe añ h nino ſi aduerſus.ff.de minoꝛ.ałs ex qui.ca.ma. aut ſine culpa ; alter fecit eum requiri Et certe aut q̃ris qͥd de honeſta nctn ⁊? glo.tʒ indiſtincte ꝙ non tenetur mitterevt.l.queſitum. te debeat facere iudex:⁊ certum eſt ꝙ pꝛimo dʒ eum face⸗ ncltior ff.de re iudi. Sed ego dicerem ꝙ aut impedimentum eſt re citari verbo ⁊ ſi ſit contumax tunc faciat eum ad ſe fa⸗ ans⸗ tempoꝛale ⁊ non tenetur mittere:vt.d.l.queſitum. aut eſt cere adduci:aut queris an de neceſſitate opoꝛteat ꝙ pꝛĩio iſnu pꝑpetuum/a tunc tenetur mittere ar.cum furioſus.ff.de iu fuerit contumax q; ducatur realiter ad iudicẽ:⁊ adhuc Pifiue 1 di.⁊.l.ſi longius.⁊ ar.l.niſi ·S. cũ furioſi curatoꝛe.ff.de tu: vigdetur ꝙ ſic:qꝛ iſta lr̃a demuʒ cõcedit hec tria remedia aldn tel. ⁊ al. ita determinatur glo.⁊ ar.l.ij.ff. ſi qs cau. ſrens an e 4 conſtitutus als ergo fieri non voreſ t ſ Weann P Conſtitus con- eſſet debitoꝛ fugitiuus:qꝛ tunc foꝛte tutius eſt ꝙ ipſe faci n Rel⸗ . B G nle nta neum. tumax reus ĩ re at eum coꝛã ſe adduci ſi veriſimile eſt ꝙ debea kegereiyt ſonen d e alipoſt lit. cont. patitur alterum detribus/aut l.ait pꝛetoꝛ·S. ſi debitoꝛẽ.ff. que in frau.cre.⁊ ar.l.queſitũ. enlargli ec gtârealcm deductionem ed iudicium vl poſſeſſio ⁊. l. cum ſoluende.ff. de diſtra.pig. de honeſtate ergo eſt ⁊ pöneuocn nis tranſlationẽ vł diffinitiue ſnĩe pꝛolationẽ.h.d. etis de neceſſitate vt pꝛecedat contuma.¶ Item nota ꝙ nnocer Eiuide in tuas ꝑtes quia in pꝛima ponitur:qð eſt offi⸗ põt etiam trãaſrerri poſſeſſio in actoꝛẽ ⁊ fiet reus de poſſeſ lomſo cium iudicis /vt reum in contumacia conſtituat vſq; ibi ſoꝛe petitoꝛ ⁊ diffinitiua ſententia ferri ⁊ res actoꝛi re ſrtli qquo.ibi dicitur qð eſt off icium iudicis reo conſtituto ĩ ſtitui.¶ Collectis nota.venio ad recitationem gloſ.per Neo. contumacia vſq; in finem. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendũ oꝛdinẽ:⁊ pꝛimo quero quare hic dicatur conſentaneuʒ:⁊ ſſöhoͤtev ꝙ quattuoꝛ ponit hec lex. Pꝛimo tempus citationis ·ſ. dic vt glo.ſed glo.nõ bñ alł.conſiderato conſtruct. textꝰ Uinfooz decem dierum ponit numcrum: qꝛ ter. Itẽ ponit citatio⸗ ltr᷑a quc eſt·xibi pũtis allegat.audire.immo hic pꝛoba⸗ nnriͤ dcne dde NANAuomodo et quando iuder. Fo. XLV. dhceſtig natlec tur oppoſitum.ſꝙ altero abſente ⁊ contumace pꝛocedat᷑: vt.l. iij .· .·gna. de acq. po. ?. l. pꝛetoꝛ. æ.l. fulcinius.ᷣ ff. ex q. in tit ſz ſi conſideras ablatiue q ſequũt᷑.ſ.ꝙ dʒ citari ꝙꝓveniat ? ca.in poſea. So. aut agitur reali/ tunc aut non eſt lis cõ nan liug ſiſit pñs ſi velit hoc eſt conſentaneũ ⁊ tũc bñ alleg.glol. teſt. vel quaſi ⁊ non põt ↄminari diffinitiuã iudex:ſed ſer NE Itẽ q̃ro q̃ ſint iſta tpa:⁊ dic ꝙ. x.diexꝝ yt ĩ glo.ð ꝙ opp. ua.ll.ſi quis emptionis.S. de pꝛeſcrip. xxx.an. aut erat lis leſn bücto⸗ de aut.qua in ꝓuincia. So.vt glo.ſiꝙ hic ſit coꝛrecta/qdõ conteſt. vel q̃ſ i/atũc aut erat liqdũ/a pꝛoceditur ad diſſi⸗ erſü an ſit verũ .dicã.¶ Itẽ quero an hẽant locũ iſte citatio⸗ nitiua /a fit miſſio in repetita ⁊ perpetuo veniens non au⸗ 8 WE nes añ lit. ↄteſt. qdã ꝙ ſic ⁊ its itelligũt ꝙ hec lex loq̃t ĩ f ditur /nec de pꝛopꝛietate / nec de poſſeſſione:aut non eſt li WN ne de ĩterlocutoꝛia: ſz certe ego fateoꝛ ꝙ añ lit. ↄteſt. poſ⸗ quidum: ⁊ tunc fertur interlocutoꝛia/ꝛ fit mifſt io in re pe⸗ ſvhhuid⸗ ſut hee citationes locũ hfre:nõ tñ hec lex loqt añ li.ↄteſt. tita/ꝛ auditur de pꝛopꝛietate/de poſſeſſione non vt hic:⁊ ltgtige ſz poſt ⁊ de trãſlatiõe poſſeſſiõis faciat mẽtionẽ.i Quero l. ij. S.vbi in rẽ ac.ſi autẽ non ſolum eſſet liquidum: ſʒ lata NN ergo an tpᷣs.x.dieꝝ ſit coꝛrectũ per aut᷑.qͥ ſemel.⁊ glo.di⸗ ſniĩa etia tũc nunq; auditur. In perſonali vero diſtingue hannninen cit ꝙ ſic ꝙ nõ placet qꝛ qð nõ mutat᷑ ⁊c.vt.l.ſancimꝰ.S. de qꝛ aut non eſt lis conteſt.⁊ tunc fit miſſio/nec fit poſſeſſoꝛ ſclsamn teſta.⁊ .de appel.l.pᷣcipimꝰ.i fl.¶ NRe ob.l.nõ dʒ.de reg. perpetuo veniens aud itur de poſſeſſione ⁊ pꝛopꝛietate hlſingetn iur.qꝛ hic ſubeſt rõ q̃re aliud ſit ĩ actoꝛe:qꝛ plꝰ grauat cõ niſi ſit diſtracta vł actoꝛi adiudicata/idem ſi eſt lis con⸗ mrelltns tumacia actoꝛis cũ cadat a iure ſuo reꝰ nò: ⁊ iõ maioꝛem teſt. ⁊ non eſt liquidum vt dicta.l.pꝛctoꝛ.⁊.l.fulcinius.⁊.(⸗ nl gconn dilationẽ hʒ actoꝛ:nã illa regula ceſſatvbicũq; rõ ſubeſt pſẽti.S. de his ꝗ ad eccle.ↄfu.⁊.l.cũ ꝓponas.j.de bo.aut. theifſele, vt.l.licet ĩperatoꝛ.de leg.j.immo plus ego inuenio coꝛre iudi.po.ſi aũt ẽ liqdum poteſt diffinitiua ferri miſſio: ca⸗ Pühetbenne, ctà rõnem huiꝰ.l.x nõ.l.meminimus.S.delegi.hr̃di ·S·cũ ue tñ:qꝛ aut diffinitiua continet rem petiuã: vt qꝛ petebat Ainunſeen, igitur. Itẽ patet ĩ depoꝛtato qui olim teſtari nõ poterat res actione perſonali:⁊ in illa fuit miſſus /⁊ nũqᷓ; auditur dofgite⸗ q; bona nõ hẽbat hodie remanẽt ſibi bonax tñ teſtari nõ xt.l.pꝛoperandũ·s. ſinautẽ reus. S. de iudi.aut cõtinet qᷓ liispang, poteſt: vt. l. eius.⁊ ibi nota. ff. de teſta. multomiꝰ hic vbi titatè/c eius rõne capiuntur pignoꝛa:⁊ tunc idem qð ĩ in rntotlig fſubelſt ratio: vt dixi.¶ Itẽ quero an iſte citationes ⁊ dila⸗ terlocutoꝛia vt audiat᷑ ppetuo de poſſeſſione ⁊ pꝛopꝛieta⸗ onecſnig Litatiõcs tiones debeãt fieri ante lit. ↄteſt. glo. tzʒ ꝙ ſic ⁊ Ribe mul⸗ te donec fuerit diſtracta vel creditoꝛi adiudicata: vt. l. 4 nduncine ſeu dilati⸗ tum facit hec lex:qꝛ etiam vbi interlocutoꝛia eſt erenda dinuo pio.ff. de re iudi. Et ex pꝛedictis põt apparere q̃ ſit miattittet, ones qñ ſczʒ tranſlatio poſſeſſionis pꝛecedunt tot citationes ⁊ ve⸗ difſferentia inter realem ⁊ ꝑſonalem:⁊ ita oꝛdina glo. eii ice 8 debeãt fle ri caſus in aut᷑.qui ſemel: ſed certe nec conſuetudo hoc ¶ In glo. que incipit ibi conueniens ibi cum cauſe.hãc Kiurgftl ri. appꝛobat nec videtur verum de iure:nã vbi debet ferrii ¶Llo. declara vt. S. dixi. ſ In glo. que incipit diffinitis ibi Nciicden terlocutoꝛis videt᷑ vna citatio ſufficere vt.l.iiij. totiẽs. ſed hodie.hec non placet:vt dixi.S.¶ In eadem gl ibi nõ Ennlern ff. oe dam. infec. ⁊.l. de pupillo· S. ſi qs foꝛteff. dẽ no. ope. poteſt antelitem conteſt. ⁊ pꝛopter aliud: qꝛ miſſus in poſ * ecnd nun. Nec ob. hec lex quia hic non ſunt neceſſarie tot ci⸗ ſeſſionem non ficret ſtatim poſſeſſoꝛ:ſed pon annum tatũ nllterdket tatiões ad hoc vt iudex poſſit poſſeſſionem trãſferre ſed weſſet ð finem noſtre.l.¶ In gl.que incipit non fieri hec Puſlgiumn adhoc vt habeat poteſtatem faciendi alterũ detribꝰ que glo.pꝛocedit ſi hẽs dictionẽ vel inter verbum repꝛeſenta ndiſeſttft ſunt hic ⁊ potiꝰ ꝓpter alia duo q pꝛopter tranſlationem. ret ⁊ verbum poſſeſſionem:⁊ ſic qñ ſunt tria remedia al's ontumcht ¶ Item non ob.aut᷑.qui ſemel:qꝛ poſito vno abſurdo ſcqͥ non pꝛoced eret.¶ In glo.que incipit aĩo vt ff ⁊c. iſta gl. Ceſcniguin ur aliud. vt.l.ratas.S. de reſcin.ven.ſed ita eſt ꝙ ibilite eſt ideo poſita:qꝛ videtur implicare ↄꝛia.ſ.eẽ abſentẽ ⁊ in Cducehmiln non conteſt. poteſt diffinitiua ferri quod eſt mirabile er⸗ cumbere rei:ſʒ potes addere tertiam ſo.ſ.ꝙ eſt abſens a eftceiſtun go ſequitur aliud.ſ.ꝙ tot citationes fiant añ lit.ↄteſtat. iudicio incumbit tamen rei animo ⁊ coꝛpoꝛe. tiidifunnir Item op.ꝙ hec citatio per edictum non ꝑmittat᷑ oĩbꝰ Bi ſem el Actoꝛ in actione pꝛopoſita Actoꝛĩ a⸗ ,ſErterllt vt.l.ſed ĩterpellatur.ff.de arbi.cũ ſi.So.fateoꝛ oppoſitio eEL. habet neceſſe perſiſtere hoc ctiõe ꝓpo täftediger nem ſʒz hic erat oꝛdĩariꝰq põt citare ꝑ edictũ.i Item op. Apꝛimo:⁊ eo exñte in cõtumacia ex liquidato ne ſita an he⸗ gTitribeca ꝙ non equiparetur citatio iudicis pꝛimi ⁊ ſucceſſoꝛis:vt R Agocio , reum vel iterata a's examinata 2 me⸗ at neceſſe ludicionn ff. de iudi.l.nõnũc;.⁊.l.edictũ.Sol.fateoꝛ oppoſitionem lius ſi teneas opi.gloſ.ſ.ꝙ ex pꝛima ſola contuma.cadat pſiſtere. pꝛoomnb vt glo.nã ſi pꝛedeceſſoꝛdedit tres cogitur aliam dare ſuc a iure ſuo contumacia actoꝛis cadit actoꝛ a iure ſuo.ſ DHi ceſſoꝛ:ſi aũt ipſe ſucceſſoꝛ dedit tres nõ cogitur dare aliãs uide in tres partes: quia pꝛima ponit quandam diſpoſi⸗ Utnacicſtt ſed põt ſi vult. Itẽ op.ꝙ citatio re t verbo nõ ſit ꝑmiſſa tionem ſpecialem ʒ actoꝛem vſq; ibi ꝙ ſi cãm ibi ponit ſiquis ius yt.l. pleriq;. ff. de in ius vo. So. regulariter eſt permiſſavxt que ſint ptes iudicis in conſtituendo actoꝛem etiã contu tl.ſancim tamen de honeſtate pꝛecedat contumacia/vel foꝛte dene macem vſq; ibilſi ſit libi ponit quale ſit officium iudicis rqni cau ceſſitate vt dixi. allit in duobus caſibus pᷣmis quando actoꝛe ſic in cõtuma. conſtituto vſq; in finẽ. Cã huiꝰ aut. it cötumar eſt in domovt in contrario. Item fallit:vt.l.ij. v. de offic. fuit qꝛ actoꝛ qñũq; faciebat citari reũ ⁊ cum venerat nole⸗ olbet diuer. iudi. ¶ Itẽ opp.ꝙ non fiat poſſeſſionis tranſlatio bat pꝛocedere:⁊ ita fatigabat quotidie reum:⁊ ideo con⸗ Aturpece ſed ſola miſſio vt.l.cũ vnꝰ.de bo.aut᷑.iudi.po.⁊.l.iij.S·ge⸗ cra hoc eſt pꝛouiſum vt colligit᷑ ex ·S omnẽ in coꝛpoꝛe vn wſetehni⸗ nera.de acqᷣ. poſſ.So.hic loquitur ĩ reali ibi in perſonali. de hec ſumit᷑. Iſta aut᷑.continuatur ad.l.conſ’ ent aneum pertciitli ¶ Item op.qꝙ etiam in reali non fiat tranſlatio poſſeſſiõis ſic/qꝛ ibiviſi um eſt quibus remedijs vtatur actoꝛ pꝛeſens oeccatpen vt.l.ſi quis emptionis·S. pe.S.de pꝛeſcrip.xxx.vel.xl.an. aduerſus reum abſentem/erat ergo econuerſo videre qᷣ⸗ curcte So. hic lis eſt conteſt. vel quaſi ibi non. ¶ Item op.quia bus remedijs vtatur reus pꝛeſens aduerſus actoꝛẽ defe⸗ Ger hic dicit cui incũbit ⁊c̃.qũo incũbit cũ ſit abſens.uius rentẽ ⁊ abſentẽ/⁊ de hoc hic ponitur. Pone ergo caſum ace timoꝛe dicit glo.ꝙ incumbebat animo ⁊ non coꝛpoꝛevel in terminis hoc modo Titius me aliqua actione ↄuenit ſh ni etiam coꝛpoꝛe alieno. Tu dic ꝙ poteſt eẽ abſes a iudicio ⁊ libello oblato ſe abſentauit: nec vult liti renunciare nec ſur ⁊ tamen poſſidere rem coꝛpoꝛe pꝛopꝛio ⁊ animo: ſic ergo pꝛoſequi: ſed differre: qucro an mihi detur aliquod re⸗ nnne hic mittitur in poſſeſſione bonoꝝ petitoꝛis non omnium medium contra eum/⁊ dubito de hoc: qꝛ iure cauetur ꝙ hitlhnit niſi quãdo rceus dolo deſijt poſſidere vt.l.fulcinius · S.itẽ nemo inuitus agere cogitur Imperstoꝛ rñ. ꝙ quicũq; insglue 6 vigeamus ff. qui ex cau. in po.ea. ¶ Item op. ꝙ non ſuffi⸗ actionem ſuam pꝛopo ſuit altero dẽ duobus modis.ſ.vel hino nenc cilat actoꝛi ſi tranſferatur in eum poſſeſſio vt.l.a diuo pio. libellum oꝛdinarie poꝛrigendo /vel pꝛecibus imperatoꝛi eltan⸗ 6 5S.ſi ſuper rebus.ff de re iudi.vbi auditur quis veniẽs ad oblatis ⁊ iudici inſinuatis/t per enm aduerſario cogni⸗ lecpoteul 4 diſputãdum de dominio ⁊ de iure pig. reuocatur poſſeſ-⸗ tis cogitur litẽ vſq; in finem pꝛoſequi:⁊ hec in pꝛima ꝑte 4 llie ſio.Quomodo ergo ſufficit hunc eſſe miſſum in poſſeſſio⸗ ¶ Inſtat iuuenis quid ſi pꝛoſequi nolit KRñ. Imperatoꝛ heerunn, nem. Reſpondeo aut ego actoꝛ ſum dñs ⁊ ſufficit poſſeſ⸗: ꝙ ad inſtañ tui conuenti tribus edictis citabitur ꝑ inter⸗ nte ſionem ad me tranſlatam:aut non ſum dominus.⁊ tũc ſi ualla.xxx.dierum /t hoc ideo qꝛ vox pꝛeconis paucis in⸗ isclf 4 veniat aliquis qui dicat ſe dñm vel habere ius pignoꝛis noteſcit / que citatio etiam delegatis ꝑ pꝛincipem eſt con chelinn nõ reuocabit miſſionem iudex:ſed declarabit miſſionem ceſſa:⁊ poteſt fieri lite conteſt.vel non/ hoc modo actoꝛ Gr ee non nocere alij non citato ⁊ ſic ſufficit iſta trãſlatio:ſic ⁊ erit in contumacia conſtitutus/ hoc in ſecunda parte. hneſtuechne ałs miſſio facta contra fructuarium non nocet pꝛopꝛieta ¶ Inſtat iuuenis eo ſic in contumacia quale erit iudicis 1 Nnieh rio:vt.l.ſi vi.ff.de vi ⁊ vi ar. M officium dicit imꝑatoꝛ ꝙ ſi in cõtuma.perſeuerat adhuc etftlsd ¶ Itẽ op.ꝙ non audiant᷑ allegationes pᷣſentis:qꝛ liquida ei dabitur ſpacium anni infra quẽ ſi nõ venerat iudex au c tes ulni ri nõ põt: vt.l. pperãdũ ·S. ſinaũt ex geſtis.S.de iud. So. diet allegationes rei ⁊ veritate inquiſita diffinitiue litez roheng olim reo abſente poterat liqdari ⁊ hodie etiã vt hic: ſed decidet/⁊ licet actoꝛ infra annum ſibi datũ veniat iudex reſſllite acctoꝛe abſente olim nõ / hodie ſic vt. d.l. pꝓperãdũ.¶ Itẽ eum non audiet niſi pꝛimo omnes ſumptus litis reo reſti Aoſru oppo.ꝙ nec ſnĩa diffinitiua ferat᷑ nec fiat actoꝛ poſſeſſoꝛ tuat quibus pꝛeſtitis ⁊ moꝛs purgata iterum ſe abſenter Butrigarij Bcda pars ſuꝑ Beptimo libꝛo Codicis. ex pꝛima cõtuma.ſᷣm quoſdã vel ex noua ⁊ nouis citatio nibus ⁊ alio anno:ſᷣm alios actoꝛ ꝑ ſententiã pꝛiuabitur iure ſuo.hoc dicit Poſito caſu collige nota.¶ Nota ꝙ in uitus cogitur actoꝛ in iudicio ꝑſiſtere.¶ Itẽ nota ꝙ vide tur coꝛrecta.l.edita.S.de eden. ¶ Itẽ nota ꝙ hic videtur repꝛobari citatio per pᷣconem.ſ¶ Item nota ꝙ olim daba tur actoꝛi dilatio.x.dierum hodie.xxx.¶ Item nota ꝙ li Sniĩa an te non conteſta. pꝛoceditur ad diffinitiuam ꝙ eſt mira⸗ poſſit ferri bile. Item nota ꝙ ex ſola contumacia quis cadit a iure añ lit. cõt. ſuo ꝙ eſt etiã mirabile. ¶ Sp. ꝙ quis non ↄpellatur agere vt.lj.S.vt nemo in⸗ uitus. So. aut eſt actio pꝛopoſita altero de his modis et compellitur hoc modo vt hic/aut non ꝓpoſuut altero de his modis/⁊ tunc ex iuſta cã compellitur cau:atiue non pꝛeciſe:vt.l.infamari.S. de inge.ma.⁊.l.ſi ea.j qui ac.non poſ.⁊.l.quidã.de le.ij.ałs non vt in ↄꝛio.¶ Itẽ op.ꝙ pot actoꝛ actionem mutare ⁊ emendare vſq; ad lit. cõteſt. vt l. edita S. de eden. So.gl.dicit illã eſſe coꝛrectã odo.dicit ꝙ non pꝛo cuius declaratione dicit ꝙ aliqñ vult deſiſtere actoꝛ ⁊ poteſt ⁊ olim ⁊ hodie vt.l.deſtitiſſe.S.de iudi.⁊.l. poſtq;ᷓ. S. de pac.aliqñũ vult actionẽ mutare/⁊ põt vſq; ad lit. conteſt.vt.l.edita:aliqñ nec vult deſiſtere nec mutare ſed differre:⁊ tunc nõ poteſt vt hic: ⁊ hoc pꝛobatur in coꝛ poꝛe:⁊ hoc tenet dominus mar.⁊ ita vidi conſuli:⁊ etiaʒ oppoſitum fuit conſultum ⁊ ſi velles ſuſtinere glo.dicen⸗ do ꝙ tex.in coꝛpoꝛe dicit ꝙ libellum datum quis debetꝓ ſeqͥ ̊ ſi mutare poſſʒ nõ ꝓleq̃ret᷑ libellũ:ſʒ alið ⁊ alið iudi ciũ Rñ.ꝙ vᷣe ẽ alia cã ⁊ alið iudiciũ:ſʒ nõvẽit actoꝛvt ex alia cã:ſʒ eadem quce coꝛrigit ſicut põt.(¶ Itẽ op.ꝙ detur dilatio.x. dierum:vt.l.conſentaneum. cum ſi.gloſ.dicit il las coꝛrectas ꝙ non placet /nec miruʒ ſi maioꝛes dilatio nes dantur actoꝛi:qꝛ etiã lite non conteſtata pꝛoceditur diffinitiue Z eum. Itẽ ex ſola cõtumacia cadit a iure ſuo ꝙ non eſſet in reo ⁊ nunq; inducitur repetitio in vno eius ꝙ dictum eſt in alio vbi ſubeſt ratio:vt.l.lʒ imꝑatoꝛ.de le. ij. ⁊ eſt hic.¶ Itẽ op.ꝙ minoꝛi tpᷣe pereat ius actoꝛis: vt S.de dila.aut᷑ꝙ fieri.So.vt gl.⁊ dicã ſuper ea.¶ Itẽ op. gloſ. ꝙ dictio aliud male implicct ⁊ ſo ⁊ male vt dicã ſu- ea.¶ Item op. ꝙ etiã poſſet ꝑ pꝛeconẽ citari:vt in coꝛ.e·S · omnem.So.ꝑ pᷣconem:vt ibi ⁊ ꝑ edictum:vt hic. ¶ Item nota in eo ꝙ dicit textus paucis innoteſcit il la non pñt in notoꝛium trãſire que non habẽt actum ma⸗ Mãifeſta nẽtem:lʒ põt in manifeſtum traſire ⁊ manifeſta bñ debet qñq; ðᷣbẽt pꝛobari:vt.l.ciues.jde appel.⁊.l.ſi vero·&·qui pꝛo rei. ff. ꝓbari. qui ſatiſda.co. Sed ea que hũt actum manẽtẽ vt ſunt cdi cta in albo poſita bñ poſſunt trãſirein notoꝛiuʒ:⁊ ideo iu dex qui inquirit de homicidionõ debet facere interrosa tionẽ teſti ſic dico ꝙ de hoc eſt vox ⁊ fama publica ⁊ no⸗ toꝛium eſt.nã non poteſt eſſe notoꝛium:qꝛ non habʒ actũ manentẽ homicidiuʒ / immo ſubito trãſit lʒ in manifeſtũ poſſit trãſire:ſʒ qũ aliquid eſt notoꝛium vt dixi non expe dit pꝛobari rem ſic eſſe:ſed notoꝛium eẽ.¶ Item op.ꝙ de legatus nõ poſſit ꝑ edictum citare:vt in aut.de litigio.S. oinnem. So.vt glo.ſ.ꝙ ſit ſpeciale in delegato pꝛincipis ⁊ hec vera.¶ Item op.ꝙ lite non cõteſt.nõ poſſet ad dif⸗ finitiuam pꝛocedi:qꝛ ſpeciale eſt in cã appellatiõis:vt.l. fi · S. illud j.de tẽ.ap.So.vt gl.qꝛ eſt ſpeciale hic ⁊ que ſit rõ infra dic㶠Item op.ꝙ nõ ſit ſpãale actoꝛe abſente:vt li te non conteſt.feratur diffinitiua/ummo idem ⁊ reo abſen te:vt in aut vt omnes obe.iudi.pꝛouin.Sſi vero.⁊.S.vbi de cri. agi opoꝛ.aut᷑ q̃ in pꝛouincia.So.vt gloſ. vel dic ꝙ eſt tutius vt glo innuit ꝙ ibi fertur diffinitiua ð pũtem ⁊ litem conteſtantẽ licet executio fiat in abſentem.¶ Item op.ꝙ cum non ſit liquidum non poſſit ferri diffinitiua:vt l.pꝛoperãdum·S.ſinaũt.S.de iudi.So.hic erat liquidum vel liqͥdandum.ſ¶ Itẽ op.ꝙ liquid ari non poſſit:vt.S.de iudi.l.pꝛoperãdum/S.ſinautem.So.illa ſunt coꝛrecta/⁊ ideo eſt cõſiderare tria iura. OPꝛimo iura.ff.⁊ ſᷣm ea acto re abſente non poterat negociũ liquidari:nec etiã diffini tiue pꝛonunciari:etiã ſi erat liquidum /ſed circũduceba⸗ tur edictum ⁊ abſoluebatur reus ab obſeruatione iudicij Sñia dif⸗ vt.l ⁊ poſt.ff.de iudi.ſed reo abſente ⁊ actoꝛe pꝛeſente bñ finitiua pᷣt ferri reo poterat liquidari ⁊ pꝛonunciari ſi lis erat conteſtata als nõ / vt ibi dicitur Scðdᷣʒ iura codicis nil eſt innouatũ reo abſñite ⁊ a- abſente:ſed actoꝛe abſente ſic.ſ.vt ſi negocium eſt liqui⸗ ctoꝛe pñte dum poſſit pꝛonunciari/ſi non eſt liquidum liquidari nõ poteſt:vt.l.pꝛoperãdum.S.⁊ ſi quidẽ. Jure nouiſſimo nil immutatur reo abſe ente / ſed actoꝛe abſete ſic.ſ. vt poſſit li⸗ quidari ⁊ diffinitiue ꝓnunciari etiã lite non cõteſtata/c maioꝛ dilatio ei datur.¶ Quero ergo qualiter õ actoꝛem cõſulat reo? Rñdeo qꝛ põt petere reus eũ puniri mulcta titu.ſi quis ius di.non ob. Item qꝛ põt liqdare ſi velit etiã lite nõ conteſtata: ⁊ facere ꝓnunciari diffinitiue.ſ.ꝑ aut᷑. iſtã. E cõtra actoꝛi conſulitur ̊ reum abſentẽ vt non ſolum poſſit eũ facere mulctare:ſed etiã ſi nõ eſt lis cõte⸗ ſtata / vel qſi vel eſt conteſt. vel qſi:ſed non liqdum de cꝗ põt petere ſe mitti in poſſeſſionẽ ᷣm ea que dixi in l.cõſen tancum.ſi autẽ eſt liqdum /vł actoꝛ vult liqdare poſt litẽ iam conteſtatã põt ⁊ diffinitiue pꝛonũciabit᷑. Itẽ põt eũ facere citari re ⁊ verbo:vt dic.l.cõſentaneũ.ſ¶ Item q̃ro quare hic põt ꝑueniri ad diffinitiuam lite non cõteſtata: ⁊ an ſit ſpale reo pᷣſente ⁊ actoꝛe abſente: Rñdeo ꝙ iſtud conceditur vbicũq; õ abſenteimn aliud auxilium ceſſat: vt l.ij. ⁊ aut᷑.ibi poſita.S.ſi vt ſe ab her̃di.abſti.ſic eſt hic:qꝛ reus nõ põt mitti in poſſeſſionẽ bonoꝝ:qꝛ debitũ non p⸗ tendit:⁊ ſi dicas nõne põt mulctari actoꝛ: HBñdeo ꝙ ſic. ſed nõ ꝓpterea reus hʒ intentũ ſuũ.⁊ ideo põt diffinitiua ferri etiã lite non ↄteſt. Eſt ergo cõe in actoꝛe ⁊ reo vbi⸗ cũq; aliud remediũ ceſſat.⁊ ideo vidi.q.de facto:nã qͥdã floꝛẽtinus erat cancellatus de ſocietate ſua/⁊ petebat ſe iterũ ſcribi/⁊ fecit citari eos qui eum fecerãt cancellare illi nõ ↄparcbãt:actoꝛ nõ poterat mitti in poſſefſionẽ bo⸗ noꝝ citatoꝝ:qꝛ non pᷣtendit debitũ:ſʒ põt ad diffinitiuã ꝓcedi vt hic.⁊ ita cõſului.⁊ hoc ꝓut intelligis ꝙ hic nõ fuit ↄteſtatio nec q̃ſi:ſ ſi dicas ꝙ eſt q̃ſiↄteſtatio. quero vñ inſurgit hoc: Rũñ.ex eo ꝙ reus negat in abſentia acto ris cũ ſi in eius pꝛeſentia negaret eſſet vera conteſtatio. Modo innuit glo.ꝙ etiã ſi eſſet pᷣſens non cõpelleretur rñdere.circa q̃ dic ꝙ aut loquoꝛ de abſente ⁊ ille põt cita ri re ⁊ ꝓᷣbo:⁊ ad iudicem adduci:vt.l.cõſentaneũ.aut eſt pñs ⁊ non vult rñdere/⁊ poteſt cõpelli rñdere mulcta in⸗ dicta:vt.l.j.S.ex hac.ff.de ven.inſpi.non autem citari re vᷣbo cum ſu pñs: ſic ĩtelligat᷑ hec glo. Item qro an per ſentẽtiam actoꝛ an ipſo iure cadat a iure ſuo? Et dico ꝙꝓ ꝑ ſnĩam/⁊ nõ dicet iudex qꝛ actoꝛ fouet malã cauſam:iõ abſoluo reumimo dicet ꝙ mihi liquidum eſt actoꝛẽ con tumacem/⁊ tot vicibus citatũ:ideo pꝛiuo eum iure ſuo.⁊ mihi videtur ꝙ tutius ſit ꝙ reus inchoet nouã inſtantiã qua petat actoꝛem pꝛiuari iure ſuo.poſſet etiã in eadem inſtatia hoc fieri officio iudicis /cum ea q̃ occurrũt in iu dicio ꝑtincãt ad eius officiuʒ. ar.l.ediles · S· item ſciẽdũ. ff. de edi. edic.¶ Itẽ quero qñ dicatur reus conuẽtus per libellũ /⁊ in hoc eſt opinio:nã quidã dicũt ꝙ ſtatim qũ li⸗ bellus eſt poꝛrectus iudici. Ego puto verius quãdo iu⸗ 1 bellum. dici eſt oblatus ⁊ iudex eum obtulit reo. ¶ Item q̃ro an eus qñ dicat co⸗ uẽtus ꝑli⸗ iſtud tẽpus poſſit abbꝛeuiari ꝑ iudicẽ.Glo.ar.pꝛo ⁊ j.. finaliter tenet ꝙ non de iure:iʒ de cõſuetudine ſecus:ſed Ja.de are. dicit ꝙ aut lex dicit detur tãtum tẽpus ⁊ non minus ⁊ tunc iudex põt tẽpus ampliare ſine aliq̃ cauſe cognitione:ſed minus dare non põt ſine cauſa vt in glo. ex cã ſic. Idẽ ecõtra ſilex dicit ꝙ habeat tm̃ tẽpus/⁊ nõ plus.tunc iudex ſine cauſapõt dare minus ſed plus dare non põt ſine cã / cum cã ſic/a ita determinat ipe.l.ij.ff. de re iudi.ſi vero lex ſimpliciter det terminũ nec dicit ꝙ nõ plus vel nõ minus det᷑ tũc iudex põt minuere vel augere ad ſui ſenſum:vt.l.nõnunq;.ff. de iudi.¶ Sʒ an hoc ſit ve⸗ rum plene dixi in.l.ꝓperãdum.S.de iudi.iſ Item q̃ro an hoctpᷣs ſit ↄtinuũ: Glo.dicit ꝙ ſic: ꝓ ea faciũt due leges. l. ſiue ꝑs.S.de dila.⁊.l.j.de feri.¶ Item q̃ro an ecõtra reo abſente ante litẽ ↄteſt. poſſit actoꝛ liqdare ſi velit:x dicit glo.ꝙ no: qꝛ iura vetera nõ reperiũtur coꝛrecta.¶ Itẽ qdaq ſi actoꝛ iam ter citatus veniat infra annũ ⁊ dʒ daͤnari in expeñ.nunqͥd ꝓnunciabit᷑ ſuꝑ eis ĩterlocutoꝛie: videt᷑ ꝙ — non.qꝛ expeñ.non ſolẽt venire in ĩterlocutoꝛia/⸗ hoc cõ⸗ Expenſe fitentur quidã:⁊ ideo dicũt ꝙ nulla ſnĩa fertur de expen. nõ venlũt ſed iudex actoꝛẽ non audiet in cã:iĩmo eũ repellet donec ſoluerit ei expen. ſed tu potes dicere ꝙ ferret᷑ interlocuto ria/a in ea venient expeñ. qꝛ vbicũq; diffinitiua ſnia non ſed hoc ſuꝑ expen.cõtumacis nulla diffinitiua expectat᷑: ergo in interlocutoꝛia poſſunt venire vt in qualibet diffi⸗ nitiua intuenirent: ꝓbat᷑ per ſimile in.l.ij.ff. de ap re.⁊ d ſatiſda.cog.l.arbitrio.⁊ ꝙ ibi nõ.i Itẽ q̃ro an ſi iterũ in⸗ fra annũ ſe abſentet debeat ter citari ⁊ habere annũ aliũ ⁊ firmat glo.in.l.pꝛoperandum.S.⁊ ſi quidẽ.S.allega.ꝙ non:ſed mihi videtur equius ꝙ ſic cum invnũ dãnuin ſit in inklocu toꝛis. cxpectat᷑/tunc interiocutoꝛia hʒ vim diffinitiue ał's non. dies poſit denotoꝛ ſoa pꝛic ideiuct gatis cin biſicci 5 lriui deb leiapꝛece deſebuse decalumn lriderek loſed alte diſſinitin tur actoꝛ turibiſee ciomſee qu pꝛiu in inter licijk lucipittr lilꝛope daſJnc⸗ pelnſtit unvols ceo iude höſpecta bitarider fuenitur eſecontun Caturtott Ne igtelli ſitenocu Mperiturig laſpectnl iit gf 1 .b. . con altie ſtea CNemo konerei * Quomodoet quando iuder. Fo. XLVI. Uler; int paſſurus qꝛ cadit a iure ſuo. Item attẽde hic ꝙ reitera⸗ conteſt. poſtea me abſentaui ex cã neceſſaria ⁊ pꝛobabili kumnn . ta cantumnacſs ngerar pend: t dicuur reiterata qñ pꝛia ⁊ tpe ſententie fui citatus ad dñm ⁊ lata ſnĩa aalr 3 me q̃⸗ ltreinn Pena au eſt purgata. Et ſic nota ꝙ reiteratione delicti augetur pe ritur an mihi pꝛciudicet ſnĩa Rñdet᷑ ꝙ nonnocet nõ ip̃o Nidſfnt Nt gek reite⸗ naa alibi dle lex penã cumulari ex reiteratiõe delicti: vt iurce:ſed bñficio reſtitutionis.hoc dicit.⁊ ceſſant omnia EEß de lugdſ octeiodte deo ir vaut ie o enetn ad? re e a.d⸗ Bums, röetſeen icti. les. I. deſe nat. ideo . eo = mniter mieib crimine ꝙ eſt qñ nunq; ſe ab eo purgauit: ſed ſo continus GB m pꝛeſentib Us. Bolkinniter gennne uit / ⁊ tunc non cumulatur pena/ſed augetur:vt.l.quicũq; doebito tẽpoꝛe non appellãs non põt aplius ſè unnen ðð anenti at cr. 1 . nerat/ tunce , 3 4 4 i ni pñt cumularipene / vt. d. l. agria: x.l. penul. x fi. de colle.il⸗ De letẽtia ex periculo recitãda 1 lkere li. c.l. miles. de re iudi. poteſt etiã augeri pena vt pꝛoba⸗ KRub enceogte albo deſcr citatio ⁊ qͥt ð „ Sñia dʒ pꝛimo ſcribi: aluncher modis dicatur albſum. „ ☛ Kb itri. Sia vrlna oribl ſſtetde ¶ In glo. que incipit ergo:ibi ⁊ ita derogatur.hoc non ẽ A debet ponderare dum dʒz pꝛoferri. euo eunnun verum: vt. S. dixi.¶ In glo. que incipit inter edictum. ibi Oiat enim emiſſum irreuocabile vbum. lne Picont. de conſuetudĩe minuat. aliter dicit ia.de are.vt.&. dixi. A& Vh. d. totus ti. ꝛima lex ponit vnij eopirde d lo.ibi io. 2 — M E C1 na lex Pponit vnũ un ihftiu ¶In ea 4 emg n i io.ð ⁊ male iudicio meo:vt. S. dixi. Atituluz dicens ꝙ ſentẽtia vᷣbo pꝛofera kimmt⸗ ¶ In eadẽ glo.in fine dico continuos.⁊ bſ ar.l.ſiue pars. 2 (A 2. Sſtur. Sca ponit aliud dictum. ſ. ꝙ in ddefaan 6 g. de dila. 2 de fer. l. j. ¶ In glo. que incipit audiẽtibus ibi RERcriptis redigatur. Tertia ponit oꝛdi eſnthgtt dies poſitum ⁊c̃. ex hac glo.⁊ ex tex.collige id qð dixi.S. nem inter hec duo.ſ.vt pꝛimo pcedat ſcriptura/ deĩde ſe ſftegtitnein de notoꝛio.¶ In gl.q icipit i. delegatibi vł hic ĩ delega⸗ quatur recitatioverbalis. tiinpoſcſtei⸗ to a pꝛĩcipe:hec vera/a ſequens nò ꝓcedit:qꝛ.l.ſancimꝰd. CEx tex.Lnihil fallis .i:inon decipis me.⁊ ſic aduocatꝰ pöͤtec dfnt g. de iudi.etiã loquitur poſt lit.conteſt.⁊ tñ denegat dele dz diccere clientulo ſuo caue ne decipias me in narratiõe ,religegdri gatis citationem ꝑ edictum.¶ In glo.que incipit.ſ.talis facti:qꝛ deceptio eſſet tm̃ tua ſi tu diceres mihi mendaci⸗ koreſinacr ibi ſic eĩ ᷣt in coꝛ.hᷣ bñ colligit᷑ ĩ coꝛꝑe:ſʒ hic nõ:qꝛ cuʒ re-⸗ um/qꝛ tu poſtes pꝛobare non poſſes ⁊ ſuccumberes pꝛo⸗ Tingbſentn latiuũ debeat ſe ad antecedentẽ referre.⁊.S.nihil de ſen⸗ pter defectum tuum non muum. Verscoßtettt tẽtia pꝛeceſſerit:ergo non refert᷑ ad illa. In ea. glo. ibi ſyʒ ¶ Nota qſnĩa dʒ vᷣbo pꝛoferri a iudice ⁊ ałr flat/non ts Znoncipein de rebus eius ſatiſſit.erat tñ lis conteſt. ipſum pñtem ?æ ipſo iure ⁊ apellatio eſt nulla pᷣm glo.leg.j.pquando pꝛo⸗ ſetet ſeſit de calumnia iuratum/⁊ hec vera. ¶ In ea. glo. ibi compel uo. non eſt ne.ſʒ doc. eã rephendunt ⁊ dicũt ꝙ non dʒ dici centmei li ridere hoc declara vt. S.dixi. In e.gl. in fl. ibi pte p’/appellatio nulla quando ſententia eſt nulla:ſed debet di⸗ iricerenunn te.ſed alteroabſente non pꝛocedit illa regula ꝙ abſolua cifruſtra appellatum eẽ᷑:⁊ ita dʒ iudex pꝛonunciare qui onantenein diffinitiue. immo ab obſeruatione iudicij reus abſolui⸗ cognoſcit de appellatiõe fctã a ſententia que eſt nulla ar. (Neninan tur actoꝛe pñte non pꝛobãte.¶ In glo. que incipit ſic od l. qdã.ff fam. her. æ p.l. carmelia pia. ff de iu. pr̃o. Quero eſteon tur ibi ſed dic ꝙ nõ implicat. tu dic immo implicat ſpa⸗ que expoſitio ſit vᷣa huius verbi arbitri. Rñdeo pꝛopꝛie lannäctn cium:ſed non ãnum.i In e.glo.ibi itẽ hic in diffinitius. ℳ ſ. de arbitrio non eſt bona:qꝛ nos debemus facere expo⸗ iͤnmetunra quã pꝛiuat᷑ actoꝛ omni iure ſuo:⁊ ideo hʒ longius tpᷣs ibi ſitiões tales q̃ ꝓbis.l.ↄueniãt.l.jS. nõ oẽs.de flu.ſʒ ita ẽ nſnamng . in interlocutoꝛia ꝑ quã abſoluitur reus ab obßuatiõe iu⸗ ꝙ lex dicit ꝙ ſi eſt nulla non dʒ appellari:ſed ſnĩa arbitri wet nctüiir dicij/æ actoꝛ condemnatur in expeñ.⁊ dãnis.q nglo.ᷓ ſiue eſſet aliqua ſiue nulla non poſſet ab ea appellari:vt.l. ſirginen incipit trium non: ibialij dicũt. hãc appꝛobat gl.S.de iu j. S. de arbi. alia expoſitio.ſ ð iudice oꝛdinario pᷣt ſuſtine⸗ oſetcgunad di.l.pꝛoperãdum · S. ? ſi quidẽ.ſed pꝛima videtur mihi cq̃ᷣ ri:⁊ tunc vel dices pꝛeſidem qui nunc adit᷑ fuiſſe illum qͥ ieeni oꝛ.¶ In c. gl. in fi. ibi pꝛoperandum.ſed ibi loquitur de tẽ pꝛimo cognouit vt.ᷓ.ti.j.l.pꝛeſes.vł ꝙ ille qui pꝛimo re⸗ les Hien i poꝛe inſtãtie / hic de tempoꝛe edicti ꝙ ptʒ qꝛ auditur poſt cognouit ſit minoꝛ pᷣſide vt.j.de accuſa.l.abſentẽ:ſʒ expo us oſuin anum volẽs liquidare vt hic ptz. ſitio de delegato communiter tenetur ⁊ m eã dic ꝙ pꝛe⸗ tütgſtin Pereẽpto aa MRes Tres denũciatiões hñt vĩ pẽptoꝛij ſes fuit delegãs qui adit vt vel ipe cognoſcat vel alij de verius gin rij vi hñt 1 ⁊ ſic non refert qͥd ex equipollentibꝰ leget:vt.S.ti.j.l.ſi vt pꝛoponis. G .(Nen tres denu E) VAfiat. hoc dicit. DPicitur edictum qꝛ in albo ro ¶ Op.· ꝙ ⁊ alia ſint neceſſaria qᷓ; ea ĩ ſnĩa hic dicunturvt Ploar ciatiões. &αPoſitum. Dicit ꝑẽpto.qꝛ perimit tergiuerſatio l.quiſquis.S.de poſtu.cum ſi.glo.fatetur oppoſitum ⁊ di hetudineſert nẽ aduer ſarij. nam eius abſentia non obſtãte pꝛoceditur cit etiã reqri vt iudex ſed eat. Quero ergo an iudex de⸗ Judex qñ tum tihnen ideo iudex dʒ in co cõminari ꝙ pꝛocedet ⁊ vlterius eum beat ſedere:x dicũt quidã ꝙ ſiccognoſcẽdo:qꝛ in maioꝛe ꝓfert ſnĩã igre ſnenlie⸗ nõ ſpectabit vt.l.ad ꝑempt.cum ſe.ff. de iudi.ego vidi du ¶quiete aĩ eſt ſedendo:ſed in pꝛonũciãdo põt ſtare:ſʒ cer⸗ an ſꝑ dẽat ſnecunlni bitari de iſta materia:nã hodie non fit niſi vna citatio ſi te non ſolum ula eſt rõ. ſ. æ ſunt magis in animi quiete ſe ſedere. Heattitigen inuenitur/æ maxime ſi dicat nolo venire:nã iã conſtat e“ dẽdo:ſʒ etiã eſt ⁊ alia.ſ.pꝛopter honoꝛeʒ iudicis ⁊ officij inuoſetgen eſſe contumacem vt dicit glo.ſed ſi non inuenit᷑ tunc ſpo⸗ ſui vt colligitur ex dicta.l.quiſquis.⁊.l.fl.S.vbi ſena.vel miurielit ctatur totiẽs vt pꝛeſumatur contumax.Et ideo quidam cla.et ideo puto ꝙ debeãt ſedere:lʒ de conſuetudine non niniſteruni doc. intelligebat hãc.l. qñ dz ferri diffinitiua / ſz vbi dz fer ſedeant maxime in criminalibus: tutius eẽt tñ facere eũ ninueren ri ĩterlocutoꝛia dicebat ipſe ſufficere vnã citarionẽ:qꝛ nõ ſedere.ſ Quero ergo an qui pꝛofert interlocutoꝛiã debe⸗ (SGuhein reperitur in iure cautum ꝙ debeãt eſſe tres niſi qũ diffini at ſedere. Rũdeo tẽpoꝛe quo cognoſcit ego dicerẽ ꝙ aut udiſhert tiua ſpectatur veltractatur de pignoꝛe vẽdẽdovt.l.ᷣſi cũ requirit cauſe cognitionẽ. ⁊ dʒ ſederce:vt l.a pꝛocedente girſtmte veniüt S. fl. cum ſe ff. de pig. ac. ⁊ eſt ideo qꝛ ibi imminet S.de dila. aut non requirit cãe cognitionẽ/et tunc non dʒ zoncintt maius pᷣiudiciũ qᷓ; ĩ interlocutoꝛia:ſʒ huic opinioni mul-⸗ neceſſario ſedere vt.l.diẽ pꝛoferre.S.de arbi.ff.et inſti.de neſthnn ta ob.I. conſentaneum. S. e. vbi tractatur de interlocuto⸗ liberti·S. multum. Scd ſi queras an tẽpoꝛe pꝛolatiõis de dn nſi ria/⁊ tñ citationes tres ibi fiunt:vt ibi plene dixi. beat ſedere:puto ꝙ non/qꝛ non inuenio cautum hoc ĩẽ dit Conn ¶ Item op.ꝙ ille qui audiuit vocẽ iudicis/ dicit ſe nol finitiua.¶ Itẽ q̃ro an ĩterlocutoꝛia poſſit ferri ꝑte abſẽte Snĩa ĩter W le parere iterum audiaturvt.l.iudices.⁊ aut᷑. iubemus.g. quidã dicunt ꝙ aut requirit plenã cãe cognitionẽ / et nõ locutoꝛia lnein de iudi.So.hic loquitur in dilationibus citatoꝛijs. põt:vt.d.l.a pꝛocedente/aut non requirit plenã cãe co⸗ an poſſit octo cn ¶ In glo. que incipit vt ⁊. in fine ibi ⁊ aut᷑.iubemꝰ.So. nitionẽ et põtterre ꝑtibꝰ abſentibus:vt.d.l.diẽ ꝓferre. ferri ꝑte ſnn n vt ibi ⁊ nota.in.l.ad pꝑempt.ff. de iundi. 3ego dicerem ꝙ aut qris de cognitione:⁊ illa dʒ fleri p⸗ abſente. clce PH Bm non Sñia lata ᷣ abſẽtẽ ex ꝓba⸗ tibus pñtibus:vt.d.l.a pꝛocedente.S.de dila.aut queris ſeneli i X. Æα bili ⁊ ex neceſſaria cã valet: de pꝛonunciatione: ⁊ illa poteſt fieri ꝑtibus abſètibus ꝑ fhihleſ ſeg datur reſtitutio ad totã cãm.h. d. nuncium vł epiſtolã poſtq; ꝑtibus pñtibus facta fuit co⸗ flutſe 4 Abſẽs vᷣe N A16 Ad euidentiã eſt ſciendum ꝙ quidã ſunt ab gnitio vel ꝑtibus contumaciter abſentibus: vt.l.ij· S ex iiuchi⸗ qñ dicat᷑ ſentes ex neceſſaria cã vt bãnitus.quidã ex pꝛobabili / vt longinquo.·Xj.de exhi. intro.re.⁊.l.diem pꝛoterre.ff. de ar ntliin quis. ſtudioꝛum.quidã ex neceſſaria ⁊ pꝛobabili vt in abſẽte cã bi. ⁊ glo.eſt in.l.nec quicq;·S.vbi decretum.ff.de offi.pꝛo⸗ ifeſ d⸗ reipublice/⁊ in hoc vltimo ĩtelligo hãc. l. ⁊ intellige ꝙ fu⸗ conſu.⁊ le.in cognitione ergo debẽt adeẽ ꝑtes vt.d.l.a p enſtel it citatꝰ ad domũ ałs ipſo iure ſnĩa non teneret. Et ideo cedente: ſʒ in pꝛolatione non eſt neceſſe:immo poteſt eis lerhen bone caſum pinguem ſic ꝙ libellus fuit mihi oblatꝰ ⁊ lis mittere:ſic intelligitur.l.devno quoq;.ff. de re iudi.¶ Itẽ un⸗ Butrigarij Bcda pars ſuꝑ Beptimo libꝛo Codicis. xbe⸗ . q̃ro an iudex poſſit ferre ſnĩam deturri vel de equo: glo. ces:quomodo ergo ꝓferũt de ſcriptis. So.dicũt qdã ꝙ Judex ſt cf Sniĩa an dicit ꝙ ſic / ꝙ ẽ verum in delegato qui non hʒ certã ſedeʒ ſcit legere vel facit iegere tabellioni ⁊ poſtea dicit ſicut ec laicus ggnoenn poſſit fer⸗ qui pot vbiq; pꝛonunciare dum tñ in loco honeſto vt. l. ñ lectũ eſt ita ꝓnũcio ⁊ ita cõiter obſeruat᷑. Itẽ op.de.l.ꝓ ſeu illite ſfen re iudex ðᷣ cum dies· S. ſi arbiter. ff de arbi.in oꝛdinario vero non ꝓ xuna Sg:e. vbi per aliũ recitat. Sol. ibi eſt ſpale. Jtẽ op. ratus. ſſollbent eqͥvł turri cedit:qꝛ debet ſedem maioꝛum tenere vt.l. penult. ff. de de auk. hic poſita. So. hic eſt regula:ſed ĩ aut᷑.ſunt caſus . ole iuſti. ⁊ iure. . ſpeciales ⁊ venit aut᷑.iſta.ad.l.codicis coꝛrectiue qtũ ad Abol 6 ¶ In glo.que incipit ⁊ ſedendo ibi ꝙ non placet ꝑ.l.q̃ſ⸗ duos caſus in ea poſitos.item determinatiue:nꝗ cũ gña⸗ grideqg quis.S.de poſtu ⁊ colligit᷑ ex eo ꝙ dʒ eẽ aliqᷓ auctoꝛitas liter loqueret᷑ lex codicis determinatur vt hẽat locũ ĩ ali ſerentin iudicantis:vt.l.fi.S.vbi ſena.vel cla. quibus cauſis in alijs non. nghen EE Hiuide ĩ tres ꝑtes qꝛ in pꝛia po Aſj Opp. ꝙ etiã alijs caſibus nõ ſit nece lung⸗ 8 Ke S Ac lege. nit vnũ dictuʒ vſq; ibi Sʒ nec J S Ili „rr per ſeipſum vt in aut. vt ſecga uobol 4 ibi ſcz dictũ qdð ſatis videt᷑ venire ex pꝛimo ) W Nne qauo ·5 neceſſitatẽ. So.vt gl. ¶ Quero que ien e RaEAHvſq; ibi Except ibi ponit quãdã exceptionẽ Hax ie Adicank bꝛeues lites? Rñdeo in hoc eſt opinio. emt a pꝛimo dicto m verã opinionẽ vſq; in fl. Sed puto eſſe in arbitrio iudicis vt conſideret quantita⸗ gbmnlus ¶ Nota ꝙ ea que ſunt irreuocabilia debẽt cum difficul⸗ tẽ reſpectu ſumme ⁊ reſpectu perſonarum ſᷣm Hu. Vlreiiu tate fleri. mnute 3 lpertaferr ieg inas ma. fa. alie. finmna 2 not.in.l.fi.S.ſi qͥs al.vł ſibi / ⁊ ideo aduocatus iuuenis „ B , AEqvteufn dui. vult honoꝛẽ gie non Si facere ſcribi libellum in ſtra⸗ B lententij 8 interlo cutio⸗ ninintn ta:ſʒ ĩ camera /poſtea dʒ diligẽter examinare? coꝛrigere . 68 9244 6 2 n Sdiſine ⁊ poſtea eum facere ſcribi notario ad lr̃am ſicut ſcripſit. n ib us om nium iud lcum. anlii n ¶ Itẽ no. ꝙ iudex qui eligit ſapiẽtẽ debet ſecuʒ delibera⸗ R b j . let comun re ⁊ examinare.¶ Item no.ꝙ ſnĩa foꝛmatur in libello: et U ita. barius ideo in ſententia foꝛmatur ſic. nos talis iudex poteſtatis ¶ Eoõtinua vt glo.vel ſic. Niſo qualiter ad ſnĩam perue woveriat ad bancũ aquile cognitoꝛj/ſcripte petitiones nobis poꝛ niat᷑ videndũ eſt de ipſis ſententijs ⁊ eaꝝ roboꝛe diffini⸗ eepiſeo⸗ recte ꝑ talẽ puta titiũ Lin petitionis enor alis E⁊ po⸗ tiuis ⁊ interlocutoꝛijs. cneii en nũt totã petitionẽ ⁊c̃. Viſa naq; petitione icta 2 omn⸗ = — Si dña nunẽ; ctheclit/ nibus petitis ꝑ dictum titium ⁊ maxime qꝛ dicit talẽ ſibi A ESn V id etu V. fuit lcanſa: Thrnck teneri ad tantam quãtitatẽ ⁊c. viſis etiã obiectis ꝑ taleʒ pPpcura.ſolus dʒ ꝓcuratoꝛ nõ dña dam iergoe eius aduerſarium lite coꝛam nobis legitime conteſt. x iu E nari h. d. –— lenturgelte rato de calumnia ⁊ omnibꝰiuribus vtriuſq; partis diligẽ rer examinatis/⁊ maxime talisus ſi vult auditis etiã oĩi⸗ bus alk. vtriuſq; habito ſuper hoc conſilio talis ſapiẽtis ad hoc electi cuius cõſilij tenoꝛ talis eſt. Ac nobiſcum oĩ bus diligẽter examinatis/⁊ matura deliberatione pᷣhabi ta chꝛiſti nomine inuocato dicimus ſnĩamus ⁊c.⁊ ſic iu⸗ dex in ſnĩa ponit libellum / vñ ex hoc nos dicimus ꝙvbi⸗ cura.⁊ ſic ob.a ↄꝛio ſenſu.vt.lł.furti·· N. Lauialieno. ff. de his qͥ notꝗ. infa. Sol. EDe Pmn Em Mar.quẽ repꝛobat gl.per.l. nichil. S. de ꝓcura. in.l. ſubaudit gloſ.maxime.i Sed dic aut qᷓris an dña debcat dãnari?x dic ꝙ aut nũqᷓ fuit in iudicio ⁊ nõ debuit dãnari. vt.d.l.furtiS.qui alieno s Eanke debuit dña dãnari ⁊ nomp cumq; diffinitiua expectatur cum ſnia ſit ferẽda ex libel⸗ Zꝛio ſenſu. Si aũt q̃ris an ꝓcuratoꝛ debeat dãnari.⁊ di⸗ quacöti lo opʒ libelluʒ pᷣced ere ꝑ hãc.l.vł q̃lis q̃lis petitio vbi ſũ co ꝙ ſic qñũcunq; interueniat:vt.d.l.nihil.i Et ideo gloſ. habesine marie pꝛoceditur /⁊ ita pꝛobatur ꝑ hãc l.ꝗ⸗ Itẽ not. ꝙ iu⸗ q̃ dicit ꝗ ad hocvt ſeruetur oĩm opinio ꝙ daneturvter; nõ bñ dicit:qꝛ ſi vterq; fuit ĩ iudicio damnabit᷑ vterq; de dex non põt mutare vlł coꝛrigere miĩiam/qꝛ quo ad cogni tionẽ cauſe ⁊ ſnĩam expirauit eius officium. ¶ Itẽ not. ꝙ iure non vt oĩm ſeruetur opinionã damnabit᷑ dña ꝑ di⸗ Y 1 quibuſdam perſonis ꝑmittitur vt ꝑ alios poſſint recitare ctã.l.furti.S.qui alieno.⁊ ꝓcura.per.d.lnihil. Rõ aũt q̃⸗ WA, ſententias. . re damnet᷑ dñs qñ fuit litẽ cõteſtatꝰ eſt talis: qꝛ ſcpᷣtũ eſt (⸗ . Sniĩaz an ¶ Op. ꝙ indeliberatas etiã ſnĩas poſſit ferre iudex:vt. ꝙ quecunq; gerimus niſi ex noſtra perſona ⁊c̃.vt.l.quo⸗ ⸗ poſſit fer⸗ j.S. de dã infec. So.ibi ſpeciale pꝛopt᷑ iminẽs ꝑiculum ſi⸗ cuncq ff. de ac. ⁊ obli.⁊ ſicut eſt in contractibus ita ⁊ inq̃ n lalscx Pe iuder ĩ mile in.l. de his. de cuſto reo. ¶ Itẽ op. ꝙ poſſit coꝛrigere ſi contractibus/ſed in iudicijs q̃ſi contrahitur:vt.l licet. mineod delibera⸗ ⁊ mutare:vt.l.ab executoꝛe ff.de app.So.vt glo vel meli S.· idem ſcribit. ff. de peculio.Modo ergo aut vterq; fuit ĩ ſadl te. us ibi interpᷣtatur taliter q vba non coꝛrigat ſiẽ de ma⸗ iudicio:vt. qꝛ dñs eſt lit. conteſt.⁊ poſtea ꝓcura. interuc⸗ H ioꝛibus ałs nõ/ nõ aũt coꝛrigit. ¶ Itẽ op. dc.l. actoꝛe ff. de nit tüc cũ vterq; quaſi ↄᷣhat et ex quaſi contractu ferat D re iudi.So.vt glo.¶ Itẽ op.de.l paulus.So.vt glo. ſnĩa vterq; cõdemnabitur ⁊ ita de facto ſeruat᷑. Aut dũs Sſ ad ¶ Itẽ op.de.l. diuus. ff. de ĩ ite. reſti. dicit glo.ꝙ ibi ẽ ſperi tm̃ fuit in iudicio ⁊ ipſe ſolus ex ſuo q̃ſi contractu damna Mmcime ale Tu dic ꝙ ibi reſtituitur ad appelldum / vñ remedio bitur. Si vcro pꝛocura. ipſe ſolus fuit in iudicio ipſe ſolꝰ Vredec appellationis reſcinditur ꝑ alium iudicẽ non ꝑ eundẽ pꝛocura. nomine dãnabitur ⸗ ſic non ſeruat᷑ oĩm opinio: eander ſic non obſt at. ¶ Itẽ op. de.l. illicitas · S· fl. ff. de officio Bö. immo nulloꝝ qñ vterq; fuit in iudicio qꝛ vterq; damnat᷑ naa 1. So. vt gl. VUl mel ius ibi non coꝛrigit vł mutat ſniam: iz· Item opp. ꝙ ꝓcuratoꝛ non damnetur ſed dñs. vt. l. fl .. gann debitũ in mulcta comp̃hbẽ ſum ex ca remittit vt ibi. ¶ Itẽ de iniuri. So. ibi eſt ſpale vt in ca criminali interueniat p tnineg op. de hac.l in fl vbi videtur conccdi quibuſdã ꝙ ſinᷣ de cura. ⁊ poſito vno abſurdo ſequitur aliud.ſ dñs damne ſe lc liberatione pꝛoferãt. So. nõ ẽ vum ⁊ ille vſiculus referk tur ⁊ non ꝓcuratoꝛ. abſurdũ enim eſſet ꝙ pꝛocuratoꝛ de⸗ mom ad pꝛimũ caſum.l.ſʒvcrã lec. Itẽ op.de.l.j.S.de iuris ½ capitaretur pꝛocura.nomine pꝛo dño. ſic etiam quando nrsſlcn fac ig. So. ibi ẽ ſpeciale conclude ergo ꝙ aut iudex vult aliquis pꝛocura nomine auquam deſponſat invxoꝛẽ ab⸗ e ndtan coꝛrigere vł mutare:⁊ tunc aut tum ad vᷣba tm̃/⁊ põt ſurdũ eſſet ꝙ eam duccret ⁊ retineret ꝓcura.nomine pꝛo D batoont vt. d.l.actoꝛe.aut q;tũ advᷣba ⁊ mẽtẽ/⁊ tũc regłarit᷑ nõ pᷣt marlto ¶Aten opp.hec lex videtur dicere ꝙ de nouo co tenclvnſu yt hic. fallitvbi ꝑẽptoꝛia exceptio pᷣt opponi poſt ſniã vt gnoſcet᷑ ⁊ ſic pꝛima acta non pꝛobabunt qð eſt õ gloll.ſi in anbd l.j.S. de iuris ⁊ fa.igno. Itẽ vbi quis bñficio reſtitutiõis expꝛeſſim.ff.de appel.Sed dic ꝙ cognoſcet de nouo iſpi⸗ ee nleru venit / vt. l. minoꝛ .l. Pfecti.ff. de minoꝛ. aut vult interta ciendo acta pꝛime cauſe ⁊ ex eis pꝛonunciando ſm es q fuwr ri/ ⁊ poteſt ſ̃ je d5 anatorigs als nõ I. d. l. ab erecutore dixi.S. ti.ij.l.ſi vt pꝛoponis.j. iei⸗ de ap. aut vult addere/⁊ pᷣt circa acce oꝛia/⁊ eadẽ die cir e Z . it i ellatniͤſ ca alia nõ / vt. d. l. paulꝰ. ff. de re iu. aut vult debitũ ex ſnia G S arb iter . Leanne e rroꝛ faeit in⸗ ſeſgrenor remittere:⁊ tũc ãt ſnĩa ẽ lata oꝛdiario iure ⁊ nõ pt aut ex⸗ n tur pꝛo veritate.¶ Hec lex habet tres lectu.po NN oꝛdiariovt ĩ młcta⁊ pᷣt ex cãvt d.l. illicitas · S. fl · ff. ð of. p. E u= nam caſum in ſeruo delegato que eſt magis du nſtioner T atutis Non ſufficit ſnĩam ſcribi niſi bla ⁊ ad ipſam opponam ⁊ alias declarabo. ſſite (ET V⅛Mτ n¼ ybo pꝛoferatur nec vᷣbo pio ¶ Sppo /ꝙꝙ ſententia lata per ſeruum non teneat cui cau Seruꝰ an nader Sacerdo vze vm ferri ſufficit niſi fuerit i ſcriptis redacta.h. d. ſa delegari non poteſt: vt. l. cum pꝛetoꝛ·S. non poſſunt ff. poſſit eſſe agtehent tes debẽt † YAEx tex. deſcripti recitatione. ¶ Mor. ar. de iudicijs. Timoꝛc huius contrarij hic non ſignati ſunt iudex 1ſi Geſtlat legere offi contra ſacerdotes qui dicunt officium menti/ q; debent hic tres lecture. Sed illa que loquitur in eo qui crat ſer= ferat ſetẽ⸗ N ci ⁊ non ſuꝑ libꝛo legerel Nomen ⁊ ſic carebit nomine⁊ per vpũↄs uus et putabat liber eſt magis dubia q; alie ct circ⸗ eam tiã an va⸗ menti die ⁊c effectu / vt. l. anulo. S. de fer. 2 quero ſic. quid faciat ſententiam valere an delegatio an leat: cere. ¶ Sp. nonnc ⁊ illi qui neſciunt legere eliguntur in iudi⸗ poſſeſſio libertatis an communis erroꝛ: NReſpondeo de⸗ —₰„ „ „₰ℳ „ „ Kn De Bentetijs et interlocutioibus om. iu. Jo. 11. ecalnd legatio cõfert iuriſditionem:ſed per ſe nõ poteſt niſi alia hoc cũ hic loquat᷑ de ꝓcura.ſiſci.qui cognoſcere dz inter r dinn ſubſequatur quid ergo hec operatur:nunquid quaſi poſ⸗ pꝛiuatũ ⁊ fiſcũ. Itẽ quõ hic ꝓnunciauit inter duos pᷣua⸗ urni leſe ſeſſio libertatis hoc facit:certe non:qꝛ illa quaſi poſſeſſio tos.ſ.inter fideiuſſoꝛẽ ⁊ reũ pncipalẽ vt hẽant illa bona: ielliti non pꝛodeſt veritate comperta vt.l.circa.ff.de pꝛobatio. vt õʒ.l.j.S.de iuriſ.om.iud. Rñdeo ꝙ hoc ↄtingit qꝛ hic fl Nenickei ſed hoc facit cõmunis erroꝛ.⁊ ideo hoc anno vidi dubi-⸗ deiuſſoꝛes fiſco obligati erãt ꝓ reovt.l.veꝝ·S quiꝓ alio. elerſi tari de quibuſdã auditoꝛibus dñi legati:an valeret eoꝛũ hic alleg.innuit ꝙ hic fuerunt due inſtãtie: vna pmo qꝛ V ſententia:qꝛ de delegatione dubitabat᷑ ⁊ dicebat᷑ ꝙ vale⸗ fiſcus còuenit fideiuſſoꝛeʒ ⁊ exegit.ſcõa fuit:qꝛ fideiuſſ. Puefiftue bat:qꝛ erant in quaſi poſſeſſione delegationis: ego dice · exacti egerunt fiſcũvt eis cederet actiones cõtra reũ ⁊ tinuniie bam ꝙ hoc eſt verum / donec contrarium reperiatur: ſed pignoꝛa ſibia reo data det fideiuſſ.¶ Sʒ qꝛ littera noſtra (Anen magis hoc facit cõis erroꝛ ne vitiẽt᷑ geſta coꝛã eis facta. nõ ſonat ꝙ fuerũt hic due inſtãtie:ideo pone ꝙ fuit tatũ dilrectn ¶ Item opponitur ꝙ iſte non potuerit reuocari per do-⸗ vna inſtãtia.ſ.qꝛ fiſcus cõueniebat fideiuſſoꝛes debitoꝛ⸗ hſlannn, minum vt ſeruus cũ ſit factus liber.ſᷣm opi.que nõ.in.l. ſui ⁊ ipſi dicebat nos ſumus parati ſoluere.ſed volumus unfnbe. barbarius.ff.de offi.pꝛe.Sol.ibi fuit populus romanus nobis cedi ius a fiſco õ debitoꝛeʒ ⁊ ꝙ nobis dʒ pignoꝛa dedit ei iuriſditionem qui eum poterat facere liberum ⁊ pᷣſumitur qð feciſſet ſi ſciuiſſet.at hic iudex eum delega⸗ uit qui eum liberũ facere non poterat.¶ Item opp.ꝙ er⸗ Erroꝛ cõ⸗ roꝛ non faciat ius:vt.l.iij ·S·ſubtilius.ff.de cõdic.ca da. munis an Sol. diſtingue qꝛ aut erat erroꝛ ſingularis ⁊ nõ facit ius: ſẽꝑ faciat vt.l.iij · S· ſubtiliꝰ.allegat.Aut eſt cõmunis ⁊ tũc aut ſua⸗ debitoꝛis/⁊ ꝓcuratoꝛ ꝓnũciauit idẽnitatẽ fiſco foꝛe pᷣſtãẽ dã ⁊ pignoꝛa fideiuſſ.dari per flſcum. ¶ Sp.ꝙ fiſcꝰnon poſſit dare fideiuſſoꝛi pignoꝛa debito ris cũ ea non poſſideat ſʒ debitoꝛ.vñ videt᷑ ob.l.rẽ mihi. ¶S.·j.ff. cõmo. Rñdeo qꝛ erãt penes fiſcum. Sed qũo po tuit pꝛonũciare in pꝛeiudiciũ rei pᷣncipalis.Rñdeo quia ius. det cõmunis vtilitas ꝙ habeat᷑ pꝛo vᷣitate ⁊ habet᷑: vt. l. reus erat pᷣſens ⁊ ſibi pᷣiudicatur pꝛopter pᷣſentiam:vt.l. teraäffing, barbarius. ff. de offi.pto.aut ſuadet oppoſitũ ⁊ nõ habe ſepe.S.ſʒ ſciẽtibus.ff. de re iud.⁊ iſta lec. conuenit lr̃e⁊·S. dapſhoente Pꝛ0 veritate: vt.l. nõ rõne.ff. de legi.⁊.l.decernimus S. qui pꝛo alio. hic allega. nihil facit hic. ¶ Itẽ op.ꝙ ſnĩa nõ de epiſco.⁊ cleri.aut non ſuadet pꝛo/nec cõtra.⁊ tunc aut teneat cũ ſit lata ſub cõditione:vt.l.jS.biduũ.ff.qũ app. Sidin rPedie rane vobeak groeritare. aner. t non ſit. Sol. vt glo. M E,& .i expedit/⁊ non habet᷑ vt colligit᷑ ex.l.j.G.fi.ff. quãa ct. S——Rrr”õ . incon⸗ Sni uti ſ dehecu eſt anna. 7 ad mace. 3enodomms. 1.1 iqs pr̃em. 7. —☛ B m ſenten tiam. Karn e zon n an . Nnngehödi Dicã ergo ꝙ hic cõis vtilitas ſuadet erroꝛẽ hẽri pꝛo ve⸗ ſniam nullã. h. d. ¶ Quero que hic vitiãt ſentẽ incõgruꝰ. udinhgritn ritate: ⁊ ideo habetur vel ſaltim pꝛiuata errãtium/ne vi⸗ RAtiã: Rñdeo duo: qꝛ in ſecreto loco tulit cum de ſaſt ſtine tientur geſta coꝛam eo:vt hic.⁊.l.j.ð.de teſta. buerit ſeruare locũ maioꝛisvt.l.pe.ff. de iuſti. ¶ iu. enk iltn ¶ Item quia non coꝛam officialibus /ſed an hoc ſit verũ dmäiſſ N R eſe Sententia que cõtinet condem2ꝛ ꝓdicam. cprchnſt NMe. S. nationem vel abſolutionem vel ¶ Ob.ergo ad pꝛimũ ꝙ poſſit pꝛonũciarivbiq; dũ tamẽ loſnuntnſ, equipollens valet: ałs non habet robur ſnie. in loco honeſto vt.l.ſi cũ dies · S. ſi arbiter. ff. de arbi. So. dicg uſiſt R=W hoc dicit cum. l. ex ſtipulatione. aut iudex eſt oꝛdinarius ⁊ dʒ locum maioꝛis tenere ałs furwn n ¶ Ad hoc op.de ſentẽtia appellationis.Et ſolu.vt glo. nõ vʒ ſnĩa:vt.d.l.pe.ff.de iuſti.⁊ iur.⁊ hic.Aut erat deleg. debentdini, quia cõtinet equipollens. Adde hic duas q̃ſtiones quus ⁊ põt quolibet loco dum tñ honeſto vt in contra.⁊ ita co⸗ tplſſtm habes in quaterno. But. coꝛ.pꝛimã ⁊ ſecundã partè glo. Itẽ quero an coꝛã offi⸗ Snĩa an locdiemt SA R Vbi omittit᷑ oꝛdo iudicij ma⸗ cialibus debeat ferri ſnĩa:glo.ꝙ non.Tu potes ſuſtinere dẽat ferri dammwplfen 2 0 ata. xime pꝛefixus a.l. vitiatur qd texſic:qꝛ certum eſt ꝙ ſnĩa dʒ ſcribi: vt.S.ti.ij.per totum. coꝛã offi⸗ unmnzbfkfit WAigitur. h. d. Pone caſum in nube poſtea quere Ergo opʒ ibi officialẽ eẽ qui ſcribat eẽ. ⁊ ſi dicas nonne cialibus. nihi. Hii ,fF. l. 2 diſtinguam 7 queram. otuit ille ſcribere.Rũñdeo non/qꝛ ille qui inchoauit ſcri ktalis ſf ¶ Sp. ꝙᷓ oꝛdo nõ vitiet ſnĩam ipſo iure:ſed remedio ap⸗ ere acta dʒ ſentẽtiã ſcribere: vt.lpꝛecipimus.j.de app. ſona 7Nl pellatiõis:vt.ſ. de appel.l.j.p. So.vt glo.ĩ flne.Hic ergo ꝙ 2.l. j. S. de ſpoꝛ. ⁊.l.vbi.ff.de iudi. Et ſi dicas nonne po⸗ actibus iti aut quero de oꝛdine in ipſa ſentẽtia/⁊ circa ipſam ⁊ iſte tuit ſcribere ãte ⁊ tñ non eẽ dum fertur ſnĩa.Rñdeo non/ rahituryptl omiſſus vitiat ſnĩam: ſed iſta non ſunt exẽpla huiꝰ l. ſen.qꝛ dz inde conſicere cũ fertur publicũ inſtr̃m: vr.l geſta. oat werti ſunt. S. titu. j per totum. Aut quero de oꝛdine inſtãtie ad dere iudi ⁊ hec vera vbi reqrit᷑ ſcriptura in caſibꝰvoi nõ en pcura ſentẽtiam vt de litis conteſt. ⁊ iuramẽto calũnie.⁊c.Et requiritur pot pꝛocedere glo. —. . Kcontant talis oꝛdo omiſſus bene vitiaret ſnĩiam:vt in aut.de exhi. J bera Hegreſſus mihi cõpetẽs ðᷣ aucto oſerm A 5S· ſancimus. ⁊· S. ſuſcepto.⁊ ita intelligitur hec lex. Aut NeRE Rerẽ meũ re euicta nõ reddit ſnĩam ſicontrummne quero de oꝛdine plurimũ inſtãtiarum ad inuicem/a talis nulla lata ſuper auegale,. tinivdicot nõ vitiat ipo iure.vt.l.j.j..de appel.Et eſt argumentũ ad a. Pꝛimo op. a gne dieſt datares in ſo ſeruakoinße⸗ q̃ſtionẽ de facto:nã creditoꝛ cõuenerat pignoꝛis poſſeſ⸗ lutũ ꝙ re euicta reuertatur a dri n actlon ex empto ⁊ qt Ntengen ſoꝛem/nõ excuſſo debitoꝛe pꝛĩcipali qᷓrebatur an teneret non ad pꝛimitiuã. Uñ videt᷑ . iĩpꝛe iũ i· de euic. So. uſcti ſnĩa lata cõtra pignoꝛis po ſeſſoꝛẽ videbatur ꝙ nõ:qꝛ eſt hic ſunt due ſo. in glo. iunge ſimul:⁊ dic ꝙ au ras vaturi ſnalitenen omiſſus oꝛdo iuris ð hanc legẽ. Sed dic ꝙ ĩmo tenet:qꝛ· ſolutũ pꝛo re:⁊ tunc re euicta recurritur ad pꝛimitiuã ſi⸗ nn M non fuit omiſſus oꝛdo iuris vnius inſtãtie ad ſe ipſam: ſj ueſfuerit actũ ꝙ poſſet rediriſiue non. aut dat᷑ res ꝓ pecu luiſlen vnius inſtãtie ad aliã: nam in vna iſtãtia dʒ pꝛimo cõue⸗ nia:tunc reditur ad pꝛimã ſi eſt actũ ałs non:ſʒ ad actio⸗ Eghun 6 niri debitoꝛ pꝛĩcipalis in alia fideiuſſoꝛ poſtea:⁊ ideo ta-⸗ nẽ ex empto vt hic. Et rõ pᷣmiſſoꝛũ eſt:qꝛ quãdo res dat᷑ b ſetn Snrnia an lis oꝛdo omiſſus nõ vitiat ſnĩam ſm ea que.S.dixi.¶ Itẽ pꝛo re eſt qdam ſpecies permutationis ⁊ in permutatioe Peitnmne vitiet᷑ ſi iu quero an ſi iudex cognitionẽ cãe omittat vitiet᷑ ſnia qua res dʒ fleri accipientis: vt.l.j.de reꝑ ꝑmu. ⁊ niſi res flat genn n dex omit⸗ ſi iuris oꝛdine nõ ſeruato. Glo.videt᷑ tenere ꝙ non. in oo accipiẽtis non liberat᷑ tradẽs:vt.d.l.j.in fl. de re.permu. Naengni tat cãc co⸗ ꝙ repꝛobat illud exemplum in hac.l.ſed dñs Mar. dicit poteſt ergo agi pᷣmitiua actione ad debitũ. Itẽ cõdictio Urchihte gnitionẽ. ꝙ vitiatur: qꝛ cognitio cauſe eſt de oꝛdine debito / ⁊ debz ne ob cam vt ſe reponat in obligationẽ ſi alter reum libe Noſervene ſnĩam pcedere/ſic ⁊ ĩ arbitro qui eſt electꝰ:vt de iure litẽ raſſet. Itẽ actione pᷣſcrip.verbis ad intereẽ /vel vt imple — decidat:nã ſi incõtinenti nulla cognitione facta vult ⸗-⸗ at quo conuenit.vt.ff. de rerum permuta.l.j.in fin. Sed 3 nunciare non pot ꝙ; pꝛobatur ſic:arbiter hʒ ſimilitudinẽ quando datur res pꝛo pecunia eſt quaſi emptio:de cuius mis nnſtn ludicis: vt.l.rem non nouam. S. de iudi. ſed iudex non d; natura noõ eſt vt detur ſed vt aerrer ideo debitoꝛ tra efttenmntn cognitionem omittere:vt.l.iudices.S. de iudi.⁊.l.de vno dẽdo adimplet omnia que vei et: v ideo a vꝛuntriu⸗ ner⸗⸗ zwanat 1 quoos. ff. de Ie iudi. ergo nec arbiter. ¶ Item querit glo. one omnino liberatur licet alia nrattir dicta.l.ſi oqtecin an ſi iudex no publicauit dicta teſtiũ valeat ſnia ego pu dium. niſi expꝛeſſe dixerit q ita demum vu . a pꝛimao ſrabo. to ꝙ teneat:qꝛ nõ omittitur oꝛdo:ſed potius ð ius litiss gatione recedere ſi res irreuocabiliter ſua flat:quia fune gortortge,⸗ toꝛis eſt lata:⁊ ideo tenet mero iure. Buk. videtur dari in obligatione: vt. l. qui res. in Hrincibt cſolſete P! „ Licet ſentẽtia nõ poſ-⸗ de ſolutioni. ff. .l. deferre.de iure fiſci.Et ideo ſi res poſ ſcni,, 4 Bm eoꝛum. ſit ſub conditione ferri ea euincatur apparet ꝙ data non fuit: ⁊ ideo pꝛima obli⸗ N e lata tñ tenet. Vel dic ꝙ z non debeat ferri ſub gatio durat: ⁊ ex ipſa poterit agi cum reus ex ſua parte nddec R . AαNconditione: pôt tñ ferri ſub modo. h. d. Pone non impleuerit id quod debuit: et ita apparent vera 6 ſec caſum vt glo.ſonat. ¶ Quero an iudex ita debuerit ꝓpnũ⸗ eſſepꝛedicta. ¶ Conclude ergo tres caſus: quia aut res nein ciare vt hic fecit? Et glo.videt᷑ dicere ꝙ ſic. Sed quomõ datur in ſolutum pꝛo re:tunc contractꝰ eſt ber nuraris Butrigarij Gecũda pars ſuper Septimo libꝛo Codicis oppoſitiones foꝛma ⁊ veritatem.l.collige. de cuius natura eſt dari ⁊ ſi non detur qꝛ euincitur tũc re a7 ¶ NMota id quod dixi in ſummario. ¶ Pꝛimo op.ꝙ va curritur ad pꝛimã:vt.l.j.ff.de re.permu.⁊ hoc vᷣʒ vnã lec. aut datur res ꝓ pecunia ⁊ tunc eſt contractus emptionis de cuius natura eſt rem tradi ⁊ non dari:⁊ ideo ille qͥtra didit impleuit qð debuit:⁊ ideo ad pꝛimam actionẽ non leat ſentẽtia ⁊ ſit interlocutoꝛia: vt.l.generaliter.in pꝛin. de iureiu. So.vt ĩ glo.⁊ male:qꝛ hoc non fuit intentio no ſtre legis ꝙ ſi iuramẽtũ pᷣcedat ſnĩam vel econtra ꝙvitie tur ſnĩa:ſʒ voluit dicere ꝙ hic voluit diffinitiue iudex ꝓ⸗ nunciare ⁊ hec diffinitiua non continet condemnation? vel abſolutionem vel equipollens:⁊ ideo non valet vt ꝓ bat tex.non tamen addat ⁊c.¶ Item op.ꝙ hic videtur in Snia lata nuere ꝙ ſi dixiſſet abſoluo ſi iuraueris ⁊ ſic ſub conditio ſubaqitio ne ꝙ teneat op. de.l.j·S· biduum.ff.quãdo app.ſit.Sol.vt ne an v⸗ orptyt Regreſtꝰ eſt regreſſus ſed advtilẽ ex empto:vt.d.l.ſi pꝛedium·j.de an poſſit euic.niſi expꝛeſſe fuerit dictũ ꝙ ita demum intẽdit rece⸗ hr̃t ad pꝛi dere ab obligatione ſi res irreuocabiliter ſua fiat/quo ca mã actio⸗ ſuvidet᷑ eẽ dari in obligatione:⁊ ideo non liberatur debi nem. toꝛ ab actione pᷣma niſi res flat accipiẽtis:vt.d.l.qui res in pꝛin.ff. de ſolu.aut datur ĩſolutum qᷓ;titas pꝛo reyel qᷓ; titate:⁊ tũc cum de natura q;titatis ſit vt detur ⁊ fiat ac gloſ.Et ideo collige ꝙ aut iudex pꝛonunciat ſimpliciter lest. iiiſinns cipientis vt.l.qui concubinã.ff.de le.iij.idẽ dicã quod di iuſiurãdum pꝛeſtari ⁊ tenet ſententia ⁊ habet vim inter⸗ ucot xi vbi res ꝓ re datur:vt plene dixi in.l.eleganter.in pᷣnci. locutoꝛie:vt dicta.l.generaliter.in pꝛin.Aut vult diffini 6 non ff. de pig. ac.¶ Sed qͥd dicemus in creditoꝛe qui pꝛecede tiue in cauſa pꝛonunciare:⁊ tunc non ſufficit ſi pꝛonunci ſun bat alios tꝑe in hypotheca.⁊ in perſonali ⁊ res aliqua fu et iurãdum ⁊ nihil aliud vt hic.¶ Sed ſi dicat abſoluo ſi ſiinnen it ſibi data ĩ ſolutum a debitoꝛe modo alij creditoꝛes po⸗ iurauerit valet ſi ſtatim iuretur vel modicum poſt/ſecus . iren ſterioꝛes conueniunt eum qui accepit in ſolutum pigno⸗ ſi ex interuallo:vt dict.l.generaliter.⁊ hoc habes ex pꝛi⸗ ⸗ jtno raticia ad illam rem ipſe opponit ꝙ fuit pꝛioꝛ eis / ipſi re mo contra.i Ex ſecundo collige ꝙ ſententia poteſt ferri nolen plicãt ꝙ bene verũ eſt ꝙ fuit pꝛioꝛ in hypothecaria ⁊ in ꝑ ſub conditione que debet exactis ſub alia extrinſeca nõ: wg 1 ſonali ſed ille ſunt extincte per ſolutionẽ ei factam ⁊ ha-⸗ vt not.hic ⁊ bñ ⁊.j.de fruc.⁊ li.expen.l.terminato.in glo. fn Pcn bet nouamvtilem ex ẽpto ⁊ iſti ſunt pꝛioꝛes in ſuis actio q̃ incipit ꝙ eſt vbi ⁊c᷑. Et ſunt hec in argumẽtũ ad qonẽ fin ncd nibꝰ q; iſte in ſua noua.Quid ergo erit an poterint ſe tue quã pꝛidie vidi:nã iudex appellationis ꝓnũciauit bñ ap gnece ri: certe creditoꝛ debuit ab initio ſibi pꝛouidere per pa⸗ pellatũ ſi ex ꝓbationibꝰfactis apparerẽt vᷣa eẽ ea q̃ in li⸗ nnrt⸗ ctum / vt non intelligeretur a iure pignoꝛis eſſe receſſũ ni bello appellatiõis erãt contẽta ⁊ bñ fecit ar.huius glo.⁊x Klur e ſi res irreuocabiliter ſua fieret per ea que.S.dixi.i¶ Sʒ qͥd l.terminato:j.de fruct.⁊ li.expeñ.Hic fuit q̃ſtio talis ſta⸗ GE ſi ſibi non pꝛouidit. Reſpondeo aut res data inſolutum tuto cauet᷑ ꝙ q̃libʒ qõ crĩalis finiat᷑ ifra duos mẽſ.modo int mnt fuit debitoꝛis ⁊ ſic fuit factus dñs creditoꝛ ſi alij credito qꝛ tot exceptiões fuerũt oppoſite ꝙ q̃ſi erat lapſũ tpᷣs du nnenlt res eam aduocant vt pꝛedixi:tunc in rebus alijs debito oꝛũ mẽſium/x nondũ erat ꝓbatũ qrebatur quałr poſſet ſcles hin ris ſui durat ſibi generalis hypotheca.pꝛima: quia nõvi ptãs pꝛonunciare ⁊ fuit conſultum ꝙ ꝓnunciaret ſic ab⸗ rdterm detur voluiſſe a iure pignoꝛis recedere dato ꝙ hoc non ſoluo reũ ſi appeat eũ ex ꝓbationibus factis ⁊ flẽdis ab Nench⸗ expꝛeſſerit niſi res irreuocabiliter ſua fieret vt.l.elegãter ſoluẽdum ⁊ vʒ ſnĩa:qꝛ depẽdet ab actis.¶ Verũ glo.ſub Gnpenſan in pꝛin.ff. de pig.ac.⁊ hoc pꝛeſumit lex eum ſenſiſſe ne di⸗ dit ꝙ ſi iudex dicit ſic/ſi iuraueris abſoluã ꝙvaleat ꝙ nõ go.nnul ligẽtia ſua quã habuit in debito exigendo ſit ſibi dmno eſt verũ:qꝛ verba futuritꝑis non diſponunt niſi per mo⸗ ſon poie⸗ ſa:vt.ff.de ſepara.l.debitoꝛ. Durat ergo ſibi hypotheca⸗ dum interlocutoꝛie:vt dict.l.generaliter.ſed valet ſi di⸗ le edpot ria:ſed perſonalis eſt extincta per ſolutionem ſibi factã. cit abſoluo ſi iuraueris:⁊ ideo quidam fatuus iudex qui modume In rem autem quam habuit in ſolutum non poteſt habe⸗ ſapienti commiſerat conſilium cauſe reſtitutionis ⁊ con⸗ tennzer re hypothecariam cum ſit factus dominus eius:vt ·j/de ſultoꝛ cõſuluit minoꝛem reſtituẽdum ⁊ bñ / iudex fatuus gun ece reg.iur.l.neq; pignus.habet tamen ius quaſi pignoꝛis ? lecto conſilio per vocẽ dixit ⁊ ego ſic pꝛonuncio ſcilicet ſanrie/ retentionis contra omnes donec ſibi de debito ſatiſfiat: minoꝛẽ reſtituẽdum ⁊ male:nam quis debʒ eum reſtitue er iuſtit quia videtur ſibi ipſi ſuccedere: vt.ff.qui po.in pig.ha.l. re:⁊ ideo debet dicere per verba de pꝛeſenti/⁊ ego eum conueniri creditoꝛ/S. cum ex cauſa.⁊.ij.ſi anti.cre.l.j.⁊ ibi no.⁊.j.di⸗ ſic reſtituo. deiudi⸗e. cam.⁊.l.iułG offerri.ff.de actio. emp. Si autem debitoꝛ = di Snia põt ferri grece inter gre⸗ lni benepe non erat dominus illius rei quam dedit inſolutum ⁊ ſic lces *cos/ latine inter latinos.h.d. ſeratcom aduocatur per verum dñm a creditoꝛe:tunc in illa re cre A¶¶ Ad euid entiã eſt ſciẽdum ꝙ ſnĩa dʒ ferri co lnlegatio⸗ ditoꝛ non poteſt habere ius pignoꝛis cum non ſit debito VAram partibus:vt.l.devno quoq;.ff.de re iudic. ue: quis ris. Sed ſi data fuit ſibi res pꝛo pecunia habet nouã vti⸗ ⁊æ non dicitur coꝛã illo qui non intelligit: vt.l.dies·co⸗ lle lernanf⸗ lem ex empto:vt dict.l.ſi pꝛedium.⁊ cum illa habeat hy⸗ rã.ff.de arbi.cũ ergo latinus intelligeret vᷣba greca nec inleusm pothecariam antiquã in alijs bonis debitoꝛis per quain omnibus pꝛefertur. Si vero fuit ei data res pꝛo re habet grecus latins:⁊ ideo dʒ ferri grece inter grecos/x latine inter latinos ⁊ hoc poſſet foꝛmare per modũ ↄꝛij.(¶ Sed E; xon ali onaadat pꝛimã perſonalem ⁊ hypothecariam ſaluã per quam po⸗ nũquid debebit ferri vulgariter inter illitteratos. Nide ſegocio.“ teſt petere rem ſibi debitã vt hic. Item poteſt agere pꝛe⸗ tur ꝙ ſic per ea q̃ dixi ⁊ per glo.hic poſitã/qꝛ ałs non itel (Indo ſcrip.verbis vt ſibi impleantur pꝛemiſſa vel intereſſe pꝛe ligerent:ſed dic contra:qꝛ ibi debent eſſe ꝓcura.⁊ aduo⸗ Pogls vel ſtetur ⁊ ſi lideraſſet debitoꝛẽ per acceptilatio.poteſt age⸗ cati qui ſciunt litteras ⁊ intelligunt. ltlexper re condic.ob cãm.vt ſe reponat in pꝛiſtinam obligationẽ S E NMõ eſt exẽplis ſʒ legibꝰ iudicãdũ. Ueetert vt pꝛobãtur hec in.l.j.in fin.ff.de rerum ꝑmu.⁊.j de pᷣſcri k mo. ¶ Nota ꝙ iudex non dʒ ſeqᷣ ſnias ſtöno. brlg ver is.l.j.in fi.cum ſimi. Euolat emiſf niſt in Eheai ronen⸗ tunc non ſequnn eg nmuitergo uolat emiſſuz HVadqꝛ ſic iudicatũ fuerit:ſʒ qꝛ ius ita vult ſicut ſa⸗ ſentent D Blſt lententi am.irreuocabile v⸗ ciunt fraͤcigene qui ſeruant röneminon qꝛ lex hoc dicit Franclge luſeneti VWV Aũ vbi iudex diffinitiue pꝛonunciat.h.d.¶ Hi⸗ qꝛ.ll.non alleg. ſed qꝛ ratio vult ſic.¶ Itẽ nota ꝙ non eſt nean ſer⸗ bitengo GH. Ram Quide hanc.l. in partes tres:quia in pꝛima po⸗ nit dictum vſq; ibi nec enim. In ſecunda ponit pꝛimam oppoſitionẽ contra dictum vſq; ibi nec interlocutiones. In tertia ponitur ſcðᷣa oppoſitio contra dictum vſq; ĩ fi⸗ nem ¶ Quero an ſnia lata ſuper cã poſſeſſionis ſit diffini exemplis iudicandum. catur:⁊ tñ ↄſuetudo exẽplis ĩducit᷑:vt.l.jxq̃ ſit lon oſue. So.aut ſnĩa ĩducit᷑ vt cà ĩmediata:qꝛ dico ſic iudico:qꝛ uant ronẽ ¶ Op.ꝙ exẽplis ſit iudicãdumyt.l.j·S. caſũ.ff. de poſtu. legis i iu⸗ Lot dicã ſuper glo.¶ Itẽ op.ſic ex conſuetudine iudi dicando. „* * Snia lata tiua?⁊ dic ꝙ ſic vt gl.¶ Item quero an interlocutoꝛia ali alłs ſic fuit iudicatum ⁊ malefacio. Aut inducit᷑ vt cẽ re⸗ ſchnen ſup cã poſ quid diffiniat: ⁊ dic ꝙ ſic vbicũq; fertur ſuꝑ exceptione mota qꝛ dico iudico ex cõſuetudine q̃ a ſentẽtijs eſt ĩdu⸗ icicoei ſeſfiõis an emergenti vt ſatis ex glo.colligitur. cta bñ dico. Vel dic ꝙ nec directo nec per mediũ iudice –W ſit diffini⸗ lli Interdicere pr̃ie eſt ſpecies relega⸗ tur ex ſentẽtijs /ſz ex tacito conſenſu populi a quo ↄſuetu Uesrntttm tiua:⁊ an ĩ E B tio.⁊ ideo ſoli oꝛdinario competit. do cauſatur nõ ex ſentẽtijs:vt.l.de quibus..de legi. lied aid terlocuto⸗ Ex Vh. d. Hic videtur caſus ꝙ relegatio non tr⸗ ¶ Itẽ op. de. l. fl · S. de legi. Sol. ibi erat diffinitiua lata 3 1 fuiniigf⸗ ria aliqd Aſeat per delegantem: qꝛ ſoli oꝛd inario cõpetit Spncipe ĩ ↄdictoꝛio iudicio totũ negociũ examinauerat.⸗ ſmneng diffiniat? ⁊ hñti merum imperiũ:nã hic eſt ſpecies relegationis v· ¶ In gloſ. qque incipit nota.in fi.ibi ⁊ magiſtratũ. Sol. N klariit l. relegatoꝛum.ff.de interdic.⁊ rele. ibi nõ iudicatur exẽplis lʒ exempla ĩducãtur ad compꝛo ftun inde ððð Snĩa non continẽs con bationẽ iurium.¶ In glo.que incipit hec ſint. ibi que ſen aalli S m iud EV. demnationem abſolutio tẽtiam m Jo. licet videatur occaſionari conſuetudo a “ In m vel equipollens non hʒvim diffinitiue h. ſentẽtia ſed vere cauſatur a tacito conſẽſu populivt.l de Pelge⸗ d. (Pone caſum in nube vt Ir̃s ſonat ⁊ dus quibus..de legi. ſdll nis hiiſi Mheritptigt fterhuut eitifini⸗ fadosni ſſierrlgpifg fthamn va,e De Bentẽtijs et interlocutiõibus om.iu. Fo.XLVIII. Juger i⸗ PF nani Scðᷣm iura cõia per recon⸗ cCompetẽs H . in pap l. uentionẽ fit iudex cõpetẽs põt fleri aui non erat/⁊ ceſſat exceptio incõpetentis iu⸗ cõpetẽs ꝑ Eakdicis. h. d. ¶Ad euidentiã eſt ſciendum ꝙ tria recõuẽtio ſunt iura:nã pꝛimo eſt ius antiquũ.ff.⁊ illud eſt dictũ pa⸗ nem. DH N . 4 Phwsciareſ usftistfiͤe bſcignien diponunt tiir. rlte ſctflen lanfunnin nefeſtputane um tbi uge lic pzopunerſk, nis debzeunt epꝛeſeniag i erigroete e interlatins mngſnindze loq; ffden igtt.r. die gere whagtn Mer grecceſe er moci zi⸗ er ilitumns, poſtiien. teſe pantt⸗ . ,A btnnti ermmpt⸗ Uncrorbgir, D Inongeun (Ninenn Fait ulne Pꝛiuile⸗ piniani de quo fit mẽtio in hac.l. Itẽ eſt ius codicis qð ponitur in hac.J. Item eſt ius nouiſſimũ aut᷑.qð cõtra in aut. de excu. S. fl. ⁊ habes hic in aut᷑.hic poſita. Dhiuide legẽ in duas pꝑtes:qꝛ in pꝛima ponitur dictũ papini.vſq; ibi huiuſmodi.ibi ponũtur dicta iuſtiniani augmẽtatiua ꝓ̈boꝝ papi.vſq; in fl. Ponã caſum in nube vt ir̃a ſonat. cet q̃ſtiones foꝛmabo ⁊ opponã ⁊ ero bꝛeuiter expeditus. ¶ Quero pꝛimo quid addat iuſtinian? dictis papiniani⸗ NRũ.ſᷣm papi.reconuẽtio hẽbat locum in codem negocio vt ſi ↄueniebar actione negocioꝝ geſtoꝝ vel tutele ⁊ ego recõueniebã eũ ꝓpter expẽ. circa negociavſł tutelã: vt.l. j- ff. oc ꝗͥ re. ad eũ.iudi.ea.⁊ hoc ſi iudex erat cõis actoꝛis ct rei ⁊ nõ ałs. Quid ergo oꝑabat᷑ hec recõuentio. Rñ. ꝗqꝗr tollebat puilegiũ reuocãdi domũ:vt.l.qui non cogit᷑. ff. de iudi.a.lij·.S legatis. Quid ergo addit iuſtinianꝰ⸗ IRũñ. tria quia etiã de alio negocio poteſt recoueniri. Itẽ ꝙ ſiue erat cõmunis iudex actoꝛi ⁊ reo ſiue non efficitur competens ⁊ ceſſat exceptio incõpetentis iudicis. Item dQqldit rationem. ¶ Op. ꝙ ea que debentur reo in condẽnatione non ve⸗ niant cum petita non fuerint ⁊ iudex non poteſt cõdem⸗ nare niſi in contẽtis in petitione. vt.l.ſolemꝰ.ff.de iudi.? l. eduesS. item ſciendum.de edi.edic. Solu.vt glo.quia hec determinat᷑ per illam vt veniat ſi petitum eſt ꝑ reũ. Item op. ꝙ non ſit neceſſaria petitio: ſed ſola exceptio compen ſationis vt inſti. de actio· S. in bone fidei. Solu. glo. ⁊ male: quia ego confiteoꝛ ꝙ aut eſt tale debitum ꝙ non poterat compenſari ⁊ non compenſatur. Aut eſt ta⸗ le qð poterat compenſari /⁊ tunc aut reus pꝛoponit per modum compẽſationis ⁊ poteſt ⁊ vno iudicio ⁊ vna ſen⸗ tentia expediatur: a ita loqt᷑ lex ria. Aut venit per mo⸗ dum reconuentiõis/⁊ tunc opoꝛtet ꝙ petat ⁊ due erũt in⸗ ſtantie / ⁊ dueſententie. ¶ Item oppo. ꝙ non ſit de nouo per inſtitiam inductum:vt coꝛam non ſuo iudice põt re⸗ cConueniri: quia etiam de iure veteri: vt.l.ij.S. legatis. ff. de iudi. .l. qui nõ cogitur. ?.l.nulli.S. de iud. So.iure ve teri bene poterat de eadẽ re reconueniri nõ de alia. Itẽ ſi erat cõmunis iudex als non perdebat ergo pꝛiuilegi⸗ um legationis ſcilicet reuocationiz domum non ius cõ⸗ mune: quia non reconueniebatur ſi als non erat ſuus iu⸗ dex:nam facilius tollitur pꝛiuilegium qᷓ; ius commune: giñ faciliꝰ vt.l.eius militis · S:militia miſſus.de teſta.mili.⁊ in aut᷑. tollit q; de non ali.S· quoniam vero. ¶ Item oppo. ꝙ iſte textus ius cõe. non addat de alio negocio:quia textus hic dicit de eodè 2 negocio. Solu.vt glo. . In glo. que incipit licet nõ. in ft. ibi item ſcicndũ.qd. no ałs veniet in cõdẽnatione niſi reus petat ⁊ ad hoc fa⸗ cit lex per glo.alł.ſ In glo.que incipit ſic enim ibi etiã iure veteri:nõ eſt verum ſi nõ erat als competens iudex vt. S. no. ¶ In eadem glo. ibi ſed dic ꝙ non erat liquidũ. innuit ergo ꝙ ſi tale eſſet debitum ꝙ poſſet compenſari ꝙ vna ſententia expediret /qð eſt falſum:qꝛ alia inſtantia ⁊ glia ſentẽtia in cauſa recõuentionis eſt. Slo.vltima in fi. ibi item nõ:continet aut᷑. ad legem. Butrig. 2 S qui vult re⸗ Tconſequenter. Sααnln⸗ poteſt coꝛam eodem iudice quem cogitur/⁊ non poſtea ſed ſtatim. hoc dicit. Cõtinua aut. 5 4 ——„ 24 — „ 2— — ſic iure codicis. Poterã recõuenire actoꝛem coꝛã eodẽ 2 quãdocũq; iſta auctẽtica modificat vt non ſolũ poſſim reconuenire actoꝛem coꝛam eodem immo cogar. Item permittit me reconuenire incõtinenti non ex interuallo. Recuſatõ ¶ Ad euidẽtiam eſt ſciendum ꝙ recuſatio iudicis poteſt iudicj ifra fieri infra viginti dies: ⁊ ſi non fiat ĩfra illud tẽpus videt᷑ q tps pt non recuſans in iudicẽ conſentire vt ſic coꝛam co com⸗ neri. pellatur litigare: ⁊ per hoc videtur hec auctentica loqui tãtum in delegato:ſed in oꝛdĩario etiã locum habet vt in coꝛ. colligitur. ¶ Expediam glo.per oꝛdinem vt iacct. ¶ Quero quid ſi quis coꝛã delegato me conuenit in cau ſa delegabili/⁊ ego volo reconuenire eum in cauſa non delcgabili vt pꝛeiudiciali an poſſim? Glo.dicit ꝙ ſic. per l. quotiens. S. de iudi. ſed ibi loquitur quando incidit/⁊ pꝛima queſtio aliter expediri non poteſt/⁊ foꝛte ſecus eſt Recõue⸗ in cauſa recõuentionis vt.j.di cam.¶ Item qucro an po⸗ nire an tero recõuenire in criminali. Glo.ꝙ ſic ꝙ foꝛte nõ eſt ve⸗ poſſit qs ĩ rum vt.j.dicam. ¶ Item quero an ſi reconuenio actoꝛem crmiali. ipſe me poſſit iterum cõuenire: NHicit glo.ꝙ non.i Item quero an loquat᷑ hic in oꝛdiario: ⁊ videtur ꝙ ſic vt colli⸗ gitur in coꝛ. Sʒ videtur ꝙ non:quia oꝛdinarins recuſari non poteſt:vt.l.apertiſſimi.S. de iudi..l.nemo. de iuriſ- oĩum iudi.⁊.l.j.quãdo imperatoꝛ inter pu.vel vi.Solu. qᷓ;tum ad recõuentionem loquitur in oꝛdinario ⁊ delega to quãtum ad recuſationem loquitur tãtum in delegato qꝛ oꝛdinarius non recuſatur.(¶ Contra hoc op.ſi recuſa⸗ ri non poteſt oꝛdinarius/⁊ lex dicat ꝙ hec ſit ratio recõ⸗ uentionis:qꝛ potuit recuſari ⁊ non recuſauit:ergo debet ceſſare recõuentio coꝛam eo.Sol.licet oꝛdinarius recu⸗ ſari nõ poterit/tñ poterat peti ſibi adiungi ep̃ᷣm:⁊ ideo qͥ fecit videtur eum eligere ſponte.( Item quero quid im⸗ poꝛtet dictio alioquin:⁊ dic glo. Item quero quid im⸗ poꝛtet dictio ſtatim: ⁊ dic vt glo. Nerum pꝛima opinio non pꝛocedit: qꝛ in.l.ſi rem fit ad aliud denũciatio q; hic recõuentio:nam ibi fit ad hoc vt vẽditoꝛ de euictione te⸗ neatur hic fit recõuẽtio vt ex oꝛdine pꝛocedat᷑ in vtraq; cauſa: ⁊ lite ↄteſtata in vna dʒ ſtatim in alia conteſtari/⁊ ſic de ſingulis. debet ergo tali tẽpoꝛe fieri quo poſſit iſte oꝛdo adhiberi/⁊ ſic ante liquid atũ negociũ.ar.l.ita aũt. ff. de adminiſtra. tuto. ⁊.l.jS. non ergo omnis.de flu. ¶ Expedit glo.vt iacẽt colligamꝰ materiã clariꝰ ⁊ ſic ⁊ conſideremus quid fuerit iur in recõuentione iure vete ri quid iure nouo:quid iure nouiſſimo: Et pᷣmo iure ve⸗ teri flebat recõuentio in eodẽ negocio ⁊ ſi erat iudex cõ⸗ munis/⁊ ſic non tollebat recõuentio ius cõmune:ſed pꝛi⸗ uilegium reuocãdi domum.iure codicis eſt addituin:vt etiam in alio negocio fiat reconuentio. Item ⁊ coꝛam alio iudice. Item additur ratio. Jure aut᷑.limitatur ꝙ ſolum coꝛam eodem iudice fiat reconuentio. Item fit ta tum in continenti non ex interuallo.ſ Item eſt ſciendum ꝙ recõuentio participat cum pꝛoꝛogatione:qꝛ ſicut per pꝛoꝛogationẽ fit iudex cõpetens qui ałs non erat ⁊ hoc pꝛocedit ex cõſenſu partium: ſic⁊ hic:quia ſi cõöuenis me coꝛam iudice videris in eo conſenſiſſe ⁊ ego reus qui re⸗ cuſare potui vel ſuſpectũ hẽre vel petere alium ſibi adiũ⸗ i videoꝛ conſentire/ ⁊ ſic ex conſenſu in reconuentione lt pꝛoꝛogatio/⁊ ſic infertur ꝙ ſi ipeditur pꝛoꝛogatio vel ratione perſone/ita ⁊ reconuẽtio.verbi gratia.Sicut cle⸗ ricus nõ poteſt per pꝛoꝛogationem trahi ad iudicem ſe⸗s cularem: ita per reconuentionem vt ex.de foꝛo compe. ſi diligenti. Item ſi impeditur ratione cauſe quia ſi con⸗ uenis me in cauſa ciuili non poſſum te reconuenire in cri minali ſicut non poteſt p ꝛoꝛogari ad criminalia iuriſdi⸗ tio illius qui ſolum de ciuilibꝰ poterat cognoſcere:quia p:ꝛ:oꝛogatio eſt de eadem ſpecie ad eandem: ałs non eſſe pꝛoꝛogatio ſed ad nouam ſpeciem tranſlatio: vt.l.labeo. S· j. ff. de arbi.⁊. l.ſed ſi manente.ff. de pꝛeca.ergo non de ciuilibus ad criminalia/nec econtra. Item impeditur a⸗ lio modo ratione perſone quia ſi in arbitrio compꝛomiſi mus in vna cauſa non poterit fleri reconuentio in alia. puplici ratione.pꝛimo quia reconuentio ſapiat naturam pꝛoꝛogationis/⁊ pꝛoꝛogatio ſit iuriſditionis non poteſt fleri in arbitro qui iuriſditione caret. Pꝛeterea cum ar⸗ biter habeat poteſtatem cognoſcendi a voluntate ꝑarti⸗ um ⁊ conſenſu ſibi debent imputare qui cum poterãt no⸗ luerunt de omnibus cauſis compꝛomittere: vt.l.ſi cum dies S. plenum.ff. de arbi.⁊ per hoc pꝛocedit melioꝛ ra⸗ tio qᷓ; dicat glo.ſi actoꝛ velit reum tertio conuenire qua⸗ re non debet audiri.quia ſibi imputet actoꝛ qui non im⸗ petrauit iudicem delegatum ſuper omnibus cauſis ꝙ nnö poteſt reo imputari. Item habet reconuentio in aliquo Recõuè⸗ naturam compenſationis: quia ſicut debito liquidato o an poſ non poſſum obijcere compenſationem de debito non li⸗ iit fleri ĩ a quidato ita nec reconuenire negocio liquidato quia cum lia cã qñ ẽ debeat in eiſdem cauſis ex oꝛdine pꝛocedi:vt.S.dixi nõ cõpꝛomiſ⸗ poſſet oꝛdo adhiberi ſi eſſet iam negocium liquidatuʒ: ſʒ ſum i vna. ſi nõ eſſet liquidatum tunc poſſet recõuenire/⁊ ex oꝛdine pꝛocedetur in vtraq; cauſa ſpᷣm foꝛmam.l.qui pꝛioꝛ.S.de iudi. Conclude ergo ſic/ſi reum conuenio ⁊ ipſe contra me vult agere. Dic ꝙ aut vult coꝛam alio litigare q; eo coꝛã quo agebam ⁊ ibi reconuenire ⁊ non habet pꝛiuile⸗ gium reconuentionis:ĩmo durante peims inſtantis non / Recuſatö ⸗ Butrigarij Gecũda pars ſuper Beptimo libꝛo Codicis poterit me in alia ↄuenire vt colligit᷑ in coꝛ. huius auctẽ⸗ tice.ſi vult me reconuenire / tunc aut vult vti pꝛiuilegio reconuentionis ⁊ opoꝛtet eum ſeruare has leges. ſcilicet ꝙ ſtatim recõueniant:⁊ eſt pꝛiuilegium recõuenttonis vt fiat iudex qui ałs non erat.ſi autem non vult vti pꝛiuile⸗ gio reconuẽtionis: quia ille iudex etiam ante erat iudex cõmunis ⁊ ſic non facit eum iudicem/tũc finita pꝛima in⸗ ſtantia poterit me ↄuenire coꝛam eod em iudice qui ante erat cõmunis/ in quacũq; parte iudicij ſᷣm ius comune ⁊ ex oꝛdine ꝓcedetur ſᷣm l. qui pꝛioꝛ.ff.de iudi.nam hoc poteſt fieri in crimmalibus de quo minus videtur: vt.l. is qui.ff. de pub.iudi.⁊.l.neganda.j.qui accuſa. non poſ. multo foꝛtius in ciuilibus de quo minus.¶ Item quero an ſi conuenis me in centum/⁊ ego recouenio te in quin⸗ quaginta.iudex vno iudicio expediat ⁊ condenet me ti- bi in tantũ minus/ ſic vna ſentẽtia expediatur. Glo.ꝙ ſi eſt liquidum debitũ ꝙ ſic. ſi nõ / no: vt in cõpenſatione ꝙ non placet:quia in hoc non tenet compenſe atio ⁊ recõuen tio ꝙ patet:qꝛ qui opponit compẽſationem debitum hinc inde confitetur/als non poſſet fleri compẽſatio: vt.l. j. ff. de cõpenſa.ſed reus conueniens non cõfitetur debitum: ĩmo negat:ſed bene dicit ſibi deberi:⁊ ideo duobus iudi cijs ⁊ duabus ſententiis expedietur. ¶ Item qro an acta in vno iudicio pꝛoſint in alio/a certe ſi diceremus ꝙ vni⸗ vno iudi⸗ co iudicio expediretur vt dicit glo. certuʒ eẽt ꝙ ſic:ſed qꝛ cio an ꝓ⸗ non eſt verum vt dixi erit opus noua ꝓductione ⁊ pꝛo⸗ ſint i alio. batxione. ¶ In glo. que incipit ſi cui.ibi ſed als dicebat reſpondẽ do ad.l papi. que videtur dicere ꝙ actoꝛ iudicem eligit: æ ideo eum recuſare non poteſt. ¶ In glo. que incipit.i.ſi. in fl. ibi.l.ratum.⁊ ſic ante liquidatum negocium vt bene conueniat compẽſationi:vt.l.fl.S.de compen.⁊.l.ratum. ff. de ſolu.⁊ hec vera:pꝛima non:vt.S.dixi. re eee falt Quãdo duo vniũtur Bm ſolitum. n vna diſpollriöe vi Adetur eo caſu diſpoſitio vniꝰ locũ hẽre quo hʒ Allocuũ alteriꝰ diſpoſitio ⁊ non ałs.h.d.ſ Ad eui⸗ dentiã eſt ſciẽdum ꝙ recuſatio põt fieri cõi iure vſq; an li tem ↄte non poſtea.vt.l.aꝑtiſſimi.S.de iudi.ſʒ appellatio non põt ſteri ante litẽ ↄteſt.cõi iure nec poſt litẽ ↄte.ante ſniam etiã ſine aliqua ſpãli ꝓhibitione vt.l.ante ſnĩiam.j· que app.non reci.⁊.l.j.⁊.ij.ff.de ap.re. ¶ Ex tex.Lab eo appellare] potius de iure cõi qᷓ; ex vi reſcripti. O nec recuſare ex vi reſcripti Uetitũ eſt.ſ. recuſare ante litẽ ↄteſt.ꝙ eſt verũ alłs non hic.vbi ꝓhibi⸗ tio facta fuit. . Quero ergo an qñ ſunt ſimul vnita hec vᷣba vt fuit hic aliqͥd opretur/⁊ videt᷑ ꝙ nõ:qꝛ vbi duo eadẽ diſpoſitiõe vniũt᷑:ſi diſpoſitio in vno oꝑari non põt.nec in alio oꝑat ſed hic nil oꝑatur in appellatiõe: ergo nec in recuſatiõe. Ecõtra arguo eodẽ argumẽto:qꝛ vbi duo vniuntur ſub eadẽ diſpoſitiõe / ſi diſpoſitio oꝑatur in vno dʒ oꝑari in glio: ſʒ hic operat᷑ in recuſsatiõe/ergo ⁊ in appellatione dʒ opari. Sed dic ꝙ aut q̃ris an apellatio ſit ꝓhibita ante lit. ↄteſt.de iure cõi:⁊ dico ꝙ ſic:ergo reſcriptũ in eo nil oꝑatur in ea:ergo nec in recuſatione:ſed dico ꝙ lʒ diſpo⸗ ſitio ſit inutilis ⁊ ſuꝑflua in appellatione nõ tñ eſt vitioſa ⁊ ſupflua:q̃ vitio carent non habẽt diſpoſitionẽ vitiare: yt. l teſtm.S. de teſta.⁊.l.iuriſgen.S. dolo malo.ff.de pac. 2⁊ ideo oꝑabitur ĩ ambobꝰ ĩ vno ĩutiliter.ſ.in aꝑpellatiõe in alio vtiliter.ſ.recuſatione.ſᷣm opinionẽ Jo.q̃ eſt vera. WVlerũ in caſibus in qᷣbus ab int᷑locutoꝛia pᷣt appellari ꝓ⸗ hibitio hic facta oꝑaretur etiam in ea. ¶ Op.· ꝙ ſemꝑ pariter dẽat oꝑari diſpoſitio invtroq; cũ ſit vnita:vt.l.q;uis.S.de ĩpu.⁊ alijs ſubſti.⁊.l.in teſtõ.de te.mi. So.illud verũ qñ in vtroq; põt oꝑari:ſʒ qñ non pᷣt in vtroq; operatur ſaltim ĩ vno / ne ̈ba reddãtur ĩutilia vt. l.ſceuola.ff. ad trebel.¶ Itẽ op.ad canones alł.in glo. de.l. j. in fi ·ne li.in vna eadẽq; cauſa.Solu.vt glo.⁊ di⸗ cam ſuperea. = ¶ Itẽ op ꝙ iudex delegãs nõ poteſt appellationẽ remo⸗ uere:vt.l.j.in fi.ff.a qui.app.nõ lʒ. Solu.vt glo.vł dic ꝙ hic loqtur de maioꝛibus iudicibꝰ qͥ poſſunt hec facere vt not. in 3. . ¶ In glo. que incipit dʒ em̃.ibi per.l.tollitur apellatio. Item ibi expᷣſſe tolli᷑ vnum/aliud non.hic vtrũq; remo⸗ uetur. De ſentetijs que line certa q̃ N(IlHec lex hʒ quinq; lec.timoꝛe duarũ Rlu.ſ.l.non quẽéadmodũ. ff. de iudi. æ.l.j. f de vſur. ſed pᷣme quattuoꝛ nõ habẽt ææ᷑̃᷑̃᷑̃e uiqð dubiũ nec ſunt digna recitatiõe. quinta hʒ dubium ⁊ patitur ↄꝛia:ſʒ bñ ſoluũtur:⁊ hec eſt cõis ⁊ vera ⁊ hanc ꝓſequar. ¶ Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ aut quero de eo ꝙ pꝛeteritũ eſt ⁊ hec ꝑtinet ad officiũ iudicis ſᷣm oẽs ⁊ eſt pꝛima ſcða tertia ⁊ rta le⸗ Aut que ro de eo qð eſt futurũ ⁊ illud ita ꝑtinet ad iudicẽ ſi depen det a iure pñti ⁊ hec quinta lec.cõis ⁊ vera. ¶ Op. ad quintã lec.quã teneo ꝙ tractus futuritꝑis nõ pertineat ad iudicẽ:vtl.non quẽadmo.ff. de iudi.⁊.ljj.ff. devſur.So.aut eſt ius futurũ ⁊ depẽdet a futuro ⁊ non ꝑ tinet ad iudicẽ vt ĩ ↄꝛijs.Aut ius ẽ de pᷣſenti ſʒ pᷣſtatio de futuro/⁊ tunc poteſt agi etiam pꝛo futuro vt hic. Poſſet etiã ſingulariter rñdere ad.l.j.ff.de vſur.qꝛ ibi eſt qͥd im⸗ putetur actoꝛi qui ſoꝛtẽ non exigit dũ põt. Itẽ op.de ſti pulatione ãnua quã conſtat pꝛo pꝛimo ãno eẽ purã pꝛoſe quẽtibus cõditionalẽ vt.inſti.de ver.obl · S· at ſi ita.⁊.l.ſi ſtichũ · S. ſtipulatio. ff de ver. ob. ergo non poteſt venireĩ iudiciũ vt.d.l.non quẽadmodũ.So.eſt ↄſiderare legatũ alimentoꝛũ ⁊ in eo eſt vnũ ius ⁊ vnũ legatũ licet pᷣſtatio ſit ꝑ tẽpoꝛa diuerſa ⁊ hoc caſu tractus futuri tꝑis bene pertinet ad iudicẽ ⁊ ꝓ futuro tꝑe fit condẽnatio:vt l. j. 35. de fideicõ.¶ Itẽ eſt cõſiderare ſtipulationẽ:in qua dicꝙ aut eſt vna ⁊ conditionalis ⁊ non põt in iudiciũ deduci: vt.l.cedere diem.ff.de vᷣb.ſig.⁊ .l.q̊tiens ·S· itẽ ſi tꝑali.de admi.tu.⁊.l.ſi pupilli ·S. videamꝰ.de neg.geſt.⁊.dict.l.nõ quẽadmo.Si aũt non eſt conditionalis ſʒ hʒ pᷣſtationes płes ãnuas tunc cõſiderato rigoꝛe:qꝛ eſt vnicum ius po teſt agi ꝓ pꝛeſenti ⁊ futuro tpᷣe lʒ obſtet exceptio.verum poſſum agere pꝛo futuro tꝑe ⁊ pñ̃ti:ac ex equitate ne com pellar ſingulis de iure meo publice pꝛoteſtari: vt. l. male agitur. de pᷣſcrip.xxx.vel.xl.an.¶ Itẽ eſt conſiderare le⸗ gatũ annuũ non alimẽtoꝝ ⁊ hoc caſu legata ſunt plura⁊ cedunt ſingulis annis: ⁊ ideo nõ videt᷑ ꝙ pꝛo futuro tꝑe poſſit agi. Nerũtamen glo.tenet ex equitate dicte.l.male 2SiG poſſum petere condẽnationem fteri etiã ꝓfutu⸗ rõ.¶ Adde hic vnũ ↄ.qð habes ĩ quaterno ⁊ ibi eſt pleni oꝛ diſtinctio qᷓ; hic.Ałs lec.pone vt gl ¶ Item op.vt glo. ⁊ ſol.vt ipᷣa.Ad pᷣmã vno modo.ad ſecũdam vno modo. ⁊ ad q̃rtam vno modo.iEx glo.colliguntur omnes op. de.l.nõ quemadmodũ.ff.de iudic.verũ pꝛima nõ hʒ niſi illam.l.non quẽadmodum. Pe B am Vbi incertũ in petitione incer tũ in ꝓſecutione põt eẽ incertũ in ſnĩe ꝓlatione.h. d. B6Op.· ꝙ iſte curatoꝛ non fuerit iudex cõpetẽs in cã pꝛopꝛia.So.vt glo.i Op.ꝙ ſnia non teneat:quia in certa vt hoc titulo.⁊ inſti.de actS curare.Sol. dʒ iudex R ferre certã ſnĩam ſi põt vt in ↄ. Sʒ hic non potuit qꝛ ĩ peti tione ⁊ in pꝛoſecutiõe fuit incertũ ſcʒ indẽnitatem pᷣſta⸗ ri ⁊ ideo ſnĩa erat incerta. ¶ Itẽ op:ꝙ etiã ałs admittat ſnĩa incerta vt· S. id aũt. So.vt glo.qꝛ etiã ibi non poteſt ferricerta vt plene dicam·j.ti.j.adde qð eſt in quaterno. ¶ In glo. que incipit ꝙ ſoluʒ in parte actoꝛis contineri facta relatione ad illa acta. ¶ Ex tex.cõpᷣhẽſa fctã relatiõe ad illa ałs nõvalẽt. Uñ iudex dʒ dicere ↄdẽno te ad oẽ qð debet᷑ actoꝛivt ex foꝛ⸗ ma petitiõis apꝑet.Auſ & ĩ nulla pte ẽ certũ ⁊ nõyʒz ſnia. Aut eſt certũ ĩ actis:⁊ tũc aut iudex hʒ relationẽ ad illa? vz ſnia.aut ñ hʒ relationẽ ⁊ ñ vʒ lz ſit certũ ĩ actis vt hie. c l. ſũma ff. dere iud. Et ſi dicas nõne iudex dʒ ᷣbo exp mere:ergo nõ ſufficit eẽ in actis. vt. S.ti.ij.l.j. Rñdeo dʒ vbis expmere hoc verbũ cõdẽno vel abſoluo vt ibi:ſj ᷓ titatẽ non/dummodo ſe referat ad certũ vt hic, titate pꝛokeruntur. Rubꝛ. dependẽs a iure pñti pertinet ad offi⸗ ciũ iudicis alłs iudicatis ſᷣm oẽm lec. = . fi q Sniĩa qᷓ nõ ↄtinet cer Snia an Ec lententia. ſe nec ꝑ relationẽ ad certũ in aliq̃ parte actoꝛis nontʒ ipſo iure. nns coſt hierhocn onnibusi coꝛdlio di primaſi Cainteret cge. Bie blles opin ldimert CRotai rtmytlonn rdeleg ii⸗ Nonut ilea Ouitatur imm atu Uttracta andatrac deperpe. trr an. A. ctiäinfint litẽ uri lone expa eiample rdele i/. zsr tntöamn lecimiſa Soncim hodfeim fſponden pentibus inli kicrepuin Ptpzinglo (ECumſa ene conue ſobligatie (Ethoen M minter⸗ cfd /eyen rlentat ſaſAlerog in enoßf Gpftioyt ng ltfelins⸗ nq⸗ lequi uſge letl ſan⸗ „ De ſñijs que pꝛo eo quod iter De Bentẽtijs que ꝓ eo quod intereſt. Fo.XLIN. grauari ⁊ dʒ vt.l.cum vnus.ff.de ali.⁊ ci.le.¶ Alia ratiõe impugnat Ja.de are.glo.ſic:qꝛ cum intereſſe ex quadam ,ſp . . affectione veniat quaſem affectionẽ hr̃e poteſt ad qᷓtita⸗ Bubr H eſt pꝛoker untur. Kubꝛ ica. tem ? ad pecunia: ad hominẽ ĩ gñe niſi extra rẽ de quo tizene ¶ Continua vt glo.⁊ male videtur cõtinuare: qꝛ etiã ſu hic non tractatur certe nullam ergo in his non bñ ada⸗ N ꝑ itereẽ dʒ ferri certa ſnĩa regulariter: vt. ð. ti.j.l.ij. ? iſti. ptatur hec lex. Et ideo ipſe exponit certam qtitatẽ quã Potfen de act. S. curare.Et ideo dic ꝙ ſupꝛadictũ eſt de ſſijs ve do in obligatione eſt quis habẽs certos fines limitatos nuich rum qꝛ circa intereſſe ⁊ ſniam ferendã ſuper eo multa ſin ab homine vt fundus :vel a natura vt homo mecreum c5 WE gularia occurrunt /ideo de hoc ponit. . tinct quado continet id quod nec a natura nec ab homi⸗ tnor i — R N Pꝛolixitas oli ne habet certos fines.i Et ſi op. Jac. ꝙ hic non tracte fneſtlel We E m pꝛo co. contingẽs ſuꝑ ĩ tur de rebus q̃ in obligationẽ deducũtur /ſz de natura ip tnartig V. Rtereſſe ceſſat ꝑ hãc legẽ vt in caſib? cer ſarum obligationum. Ego reſpondeo ꝙ obligatio aſſu⸗ Obligatò nukecttſ. tis veniat vſq; ad duplũ intereẽ: ĩcer mit naturã a rebus que in ea deducuntur:vt.l.ſtipulatio aſſumit na künee tis q;tũcũq; ⁊ veniet intereẽ in lucro æ⁊ nes non di. in pꝛincip.ff. de verb. ob. ⁊ ideo bñ exempliſfi⸗ turã a re⸗ Mtiictſctnc⸗ dano.h. d. ¶ Diuide.l.iſtã in partes qt cat exemplificando de rebus que in obligatione deducũ bꝰ q in es inetndofi 17 tuoꝛ vel quinq;. In pᷣma parte dñs im tur. ſᷓ̊ ego puto ꝙ melius ſit intelligere vt faciunt vltra⸗ deducũt. ftalee Iun R— .Per atoꝛ exoꝛditur oſtẽdẽs vtilitatem mon. MHã non intelligunt hunc tex.ita late vt gloſ. ſed re⸗ lucſcſn huius cõſtitutiõis vſq; ibi ſĩcimus. ibi pꝛobat a ſiłi vſ; ſtringunt ſolum ad gctus.ſ.vbi hinc inde oꝛitur obliga⸗ . ibi ex hoc nõ.ibi obligationẽ ĩtereẽ ampliat vſq; ibi ⁊ ſic tio ⁊ hoc ſatis innuit tex.⁊ hoc ꝓpter mutuã relationem hefumie; omnibus.ibi concludit ad omnia pᷣcedẽtia ⁊ vera eſſe d; ad quam hr reſpectus:verbi gratia ſi vendis rem pꝛo.x. kdendili⸗ exoꝛdio dixi vſq; in fl. Pone ergo caſum in hac particu⸗ vigdemur extimaſſe eam. x. ⁊ intereſſe meum tãtum ⁊ inter ſaworn la pꝛima ſic. Hũñe imperatoꝛ vos poſuiſtis hic regulã ci· e& meum non dʒ egredi illud duplum. hinc eſt ꝙ non licʒ ſetigffrien ca intereẽ ꝗre feciſtis h ⁊ quid intẽditis circa intereẽ di cotrahentibus ſe decipere vltra dimidiã iuſti pꝛecij. In ſehe de cere. Rñdet imperatoꝛ: qꝛ circa eum erãt olim inextrica telligunt ergo certum eſſevbi in contractu in quo hinc in ecbickli biles opiniones antiquoꝝ ⁊ pꝛolixe eoꝝ dubitatiões/ in de obligatio oꝛitur aliquid certum eſt appoſitum ad qð Fnfngad Wil fainmmtatetnaasds T en winünkfackonsehe Paniingsd modpriit erlaie enn tmetrelaitnge noeknin Julinnel Emota linfiffv⸗ 60 T i⸗ ſid icön iſſa . . ſi qᷣ i . de: m 5 mittis fact ſecus ſi certo pꝛecio Srſin an ſemper tur. vt. l. pure. in ft.ff. de doeehe cicmni a· F. ſi 5 incin e: r cu ao i is HM um KEn cer cio npotetrat, ſitvuada. x. de ſog ti⸗So au ueris de inf⸗ ldat⸗ 1, lrirate exce⸗ loeaa quig un us ex ertoꝛih ns diet: ierge Benrimch fedirak ed ntananmoevocene. Promiemtsidcrum nerverdede runc tNud victrur ineet gtüliegft Lallitin aonſeam r in ein ertbue 3de⸗ non nzroeb. ſir llucl idem in commodato ⁊ depoſito. ¶ J tem quero D Za⸗ tractamus de actione q̃ eſt odioſa: æ aut de ea cõſer⸗ de quo duplo loquatur hec lex quod non dʒ excedi: Re⸗ enn uanda tractamꝰ a tunc infinitatẽ nõ amplectimur vt ĩſti. ſpondeo ſm vltramon. duplum eius quod conuenit: qꝛ iäici . de perpe.⁊ tẽ.ac.circa pjn.⁊.lʒſicut.⁊. l.omnes.ẽ. de pᷣſcð. ſi vendo rem pꝛo.x.videmur rem.x extimaſſe ⁊ huius du K xxx.an. Aut tractamus de obligatione inducẽda ⁊ tunce plum non dʒ egredi intereẽ meum. Sed m gloſ.⁊ alios 6 ſtiſitn etiã infinitatẽ euitamus vt.l.videamus·S iurare.ff.de in doc.duplum.ſ.intereſſe communis.ſ.qᷓti res communi⸗ gekentt litẽ iurã. ⁊ hac.l.Sſancimuz. Aut tractamus de obliga⸗ ter vʒ non dʒ excedi ob intereſſe ſingulare:nec etiam con siſyttun tione exponẽda:⁊ tunc aut verba ſunt apta ad infinitatt nuẽtum.ſ./pᷣcium dʒ ſingulare mtereẽ excedere.i Expedi⸗ eſtmmidnuf ⁊ eã amplectimur: aut non ⁊ nonvt.l.fideicõmiſſaS.ſi da tis duabus q̃ſtionibus. Pꝛo declaratione text. venio ad texcegte x. de le. iij.l. ſi ita fideiuſſoꝛẽ accepero.ff. de fideiuſſ. el coõtra.⁊ op.ꝙ veniat intereẽ q;tumcunq;:vt...rõ · S· ſ per requlnng bꝛeuiꝰ dic ⁊ in ide recidit ꝙ aut tractamus defauoꝛe/⁊ in vẽditoꝛẽ.de ac.emp.So.vt glo.⁊ pꝛim tenẽtvltramon. oreſtainin finitatẽ amplectimur: aut de odio ⁊ non niſi in caſu.d.l.fi ⁊ tene eam ſi nonvis ſequi glo.ꝙ triplex ſit intereẽ. Itẽ ſtconſiem: deicõmiſſa.⁊.l.ſi ita fideiuſſoꝛem accepero. op.ad idẽ de l.iulł.ff.de ac. emp.So.vt glo.pꝛimo⁊ male: gata ſen ¶ Sancimus ita.¶ Pone caſum ſic inſtat iuuenis qzñ qꝛ foꝛtius fuit limitãdum itereẽ extra rem qᷓ; circa rem. Gpꝛo fun ergo dñe imperatoꝛ limitatis vos pꝛolixitatẽ antiquam ⁊ ideo dic vt glo. Ultimo dicit ſi vis ſequi opi.gl.ſꝙ ibi itate diclu. MReſpondetur ꝙ limitat vt in caſibus certis ⁊ cõtractibꝰ loquatur in communi intereſſe quod venit totum:hic in flerietüe . habentibus certã quãtitatẽ vel naturã veniat vſq; ad du ſingulari quod nõ excedit duplum.¶ Sʒ contra hoc op. mmon ibict lũ / in alijs Sru wreug h D c nota ꝙ iſte ver. qꝛvidet de.l. titius.⁊.l.idẽq; ·S in omnibus.ff. de act. ẽpt. So. aut Pemcnte haicere pꝛincipio verſiculi pᷣcedeñ.ideo hic ſunt due lec. agitur qꝛ male factum eſt ⁊ venit intereẽ circa rẽ ⁊ extra ne vt pʒ in glo. ¶ Hota ꝙ immenſa cadunt. MMD rẽ: ⁊ ſi agatur cõtra doloſum venit totum q;tumcunq; ſit gunturomtß ¶ Lum ſancimus. Mic pꝛobat a ſimili dicens ꝙ ſicut illud:vt dicto.S.in omnibus.Aut non eſt in dolo ⁊ venit fi guimnihi pene conuentionales ⁊ legales limitate ſunt ita dʒ limita bñ extra rẽ/ſed non excedit duplum vt hic. Aut agitur cõ ri obligatio intereſſe. , na eum qui non facit quod dʒ ⁊ venit intereẽ circa rem jntpeiftnin ¶Et hoc non. ¶ Hic ampliat obligationẽ intereẽ ⁊ q̃ri⸗ nonextra. .V boneputeilnn tur an intereſſe veniat in dano ⁊ lucro.Et reſpondetur ꝙ Item opponitur ꝙ etiam vſq; ad duplum non veniat: ſic:rõ/qꝛ veteres etiam hoc ſtatuerũt:⁊ concludit bñ: pʒ vt i.cum fundus.ff de euic. So.immo vadit vſq; ad du⸗ ntiuderciti ergo opiniones veterum eẽ ſoptas. plum vt ibi pʒ. Vel melius hic loquimur de obligatione Pnttnetiil Ineren⸗ ¶Nota ꝙ in ↄctibus habẽtibus certã qᷓtitatẽ venit in⸗ inter ee / ibi de ſtipulatione penali.¶ Itẽ op. ꝙ veniat qᷓ; nA nain ; tereſſe vſh ad duplu in his qui hũt incertã q;tumcunq;. tumcunq;. vt. videamus. ff de in iit iurad. Sol. dicunt Gutgit c 1 Huti⸗ ¶ Itẽ nota ꝙ verba.l.calumniari non debẽt vt. l. pe. ff ad quidã ꝙ aut intereẽ venit pꝛobãadum ꝑ iuramẽtum ⁊ ve⸗ ng tti-. bycertam exhiben. ¶ Itẽ not. ꝙ obligationes conuentionales reci⸗ nit qᷓ;tumcunq; vt in contrario.Aut ꝑ teſtes ⁊ vſq; ad du linn⸗ ¶Gtitateé. piunt limitatiões.ꝗ¶ Itẽ nõ ꝙ intereſſe venit ĩlucro ⁊ dẽ plum vt hic. Sʒ certe immo econtra debẽt non excedere iü hiln no.Quero ad declarationẽ text.de duobꝰ. Pꝛimo qui duplum quãdo p iuramẽtum ꝓbatur cum releuet᷑ actoꝛ güͤtſng ſunt Ictus hũt es certam qᷓ;titatẽ vel naturã In hoc eſt ab onere pꝛobãdi qᷓ; quãdo pꝛobatur ꝑ teſtes ar. l. eum qꝗᷣ. detuln opinio vt in glo.¶ Et querit glo.rõnem huius legis ⁊ di fff. de iureiur. Et ideo dic ßm Ja. de arc. ꝙ nec ib texcedit 130s . cit ꝙ facilius quis facit qᷓ; det:⁊ ideo faciens plus graua duplum:⁊ ꝙ ibi dicit text ꝙ iudex taxabit intellige ꝙ ſic ,eer tur qᷓ; ille qui dʒ dare. Ultramon.hoc impugnãat dicẽtes taxabit ꝙ duplum non excedetvt hic.¶ Itẽ opponitur ꝙ Intereſſe irfi i a⸗ ꝓY grauius eſt onus perſone q; rerum: vt.l. in ſeruoꝛũ.ff. intereẽ non pꝛobetur ꝑ teſtes ſʒ ꝑ iurametum: vt.l. ſi quã ꝓbat ꝑ te ienennte de pe. .l.ſancimus.S. de ſac.ſãc.ecc.i¶ Pꝛeterea nonne i do jvnde vi.cum ſimi. So. regulariter als realiter pꝛo⸗ ſtes ⁊ nõꝑ nniſht, . certis octibus ponit᷑ locatio in q̃ eſt qñq; factũ.Sʒ tu po batur per teſtes vt hic: ſʒ caſualiter ꝓbatur per iuramẽ⸗ iuramẽtũ. . . tes ſuſtinere glo. Z hec:qꝛ poſſes intelligere de locatione tum ſcilicʒ ſi concurrat dolus aduerſarij ⁊ difficultas x oſiſſiͤ in qua certũ continef᷑. Sʒ foꝛtius eã ĩpugna duabus röü⸗ bationis:vt dicta.l.ſi guoncho⸗ nam ibi pꝛobato delicto Niagiit nibus. Pꝛimo qꝛ glo. non debuit ponderare quid ſit gra aduerſarij pꝛopter difficultatem pꝛobationis michi de⸗ certi in 4 nius cum hoc veniat ex cõuentione ⁊ dãnum ꝙ quis ſua fertur iuramentum. Idem quando dolus pꝛeſumitur ⁊ etc in culpa ⁊c. vt.. de regu.iu.l.ꝙ quis.¶ Pꝛetcrea potius rõ difſficultas pbationis adeſt vt.l.pꝛoperandũ.S.ſinaũt.s. ti iain glo. tẽderet in oppoſitũ: qꝛ ille qui releuatur a grauioꝛi de iudi. iuratur ſuper intereſſe vero non affectionis ni⸗ klugtn poteſt in alio grauari.⁊ qui releuatur a leuioꝛi pot leuus ſi ſit res affectionẽ recipiẽs / ⁊ natura actipuis hoc pa⸗ Butrig Pena cõ uetiõalis an ſit limi tata. Inkeſſe ẽ triplex. Inkeſſe tiat᷑.vt.l.videamus.⁊.l. in actionibus.ff. de in lit. iura.ſed Dy.⁊ glo.non requirũt niſi dolum aduerſarij:nã dicunt ꝙ põt ꝓbari ĩtereſſe per iuramentũ ſolo dolo aduerſarij intueniẽte:vt dic.l.ſi qũ.⁊ nõ in.l.ij.gf. de in litẽ iuran.⁊.l. nũmis.¶ Itẽ op.ꝙ lr̃a ſibi ᷣdicat:nam in ver. in alijs di cit venire q;tumcuq;.⁊ in væ. ⁊ non ex quibuſdam dicit ꝙ non. Solu.vt glo.¶ Item op. ꝙ pena conuentionalis non ſit limitata:vt inſti.de ĩuti.ſtip·S./alteri.Sol.vt glo. illa eſt vera ꝙ aut imponitur per verba reſpectiua.⁊c. et hoc tã in ↄuẽtionalibꝰ ⁊ legalibꝰ/eẽt tñ equum dicere vt dicuntvltramon.ꝙ cõuentionalis qualitercũq; appoſita veniret tota petenda:⁊ ſᷣm hoc eſſet ſpeciale.in.l.fl.S.de ſpon. qꝛ matrimonia debent eſſe libera. tene tamen gloſ. 4 Item op. ꝙ intereſſenõ veniat in lucro: vt.l.ſterilis.S. cum per venditoꝛẽ ff. de ac. emp.So.vt glo.quã ſo ĩpꝛo⸗ bant vltramon. per tex.qui dicit ꝙ veteres hoc etia ſta⸗ tuerunt.ſed glo.huic bene reſpõdet ſcʒ olim veniebat intereſſe lucri caſualiter nõ regulariter hodie venit regu lariter. ¶ Expeditis opp.modo q̃ro quid ſit intereſſe?⁊ dic vt glo.quã impugnat vltramon.dicentes.ꝙ intereſſe non eſt dãnum ſʒ extimatio dãni:ſed certe hoc puto glo. etiã ſenſiſſe. Item impugnãat qꝛ dicunt eam defectiuam: qꝛ non ſolum agitur ad intereſſe quado non fit: ſed ⁊ qñ male fit vel qui non dat vel male dat:⁊ ideo addunt ipſi hoc.Sʒ certe glo.poteſt ſuſtineri:qꝛ qui facit.⁊c.vt.l.qui non facit ff. de reg.iur. ſed pꝛo eis facit: qꝛ cõmodius eſt ſingulas cauſas.⁊ c.vt.l.j.frf. de do.excep.ſed ꝑꝛo glo.fa⸗ cit:quia gaudẽt bꝛeuitate moderni.⁊c.vt.l.j.ff. ꝙ metus cauſa:⁊ ideo tene glo.i( Item q̃ro de diuiſione intereſſe ⁊ glo.ponit pꝛimo vnã ⁊ eſt triplex.ſcilicet conuentum/cõ⸗ mune/t ſingulare.⁊ male dicit glo.qꝛ pꝛecium cõmune/⁊ conuentũ exceditur ab intereſſe:vt.l.j.ff.de ac.emp.ergo pꝛecium cõmunce vel conuẽtum non ſunt intereſſe. Pꝛe⸗ terea caſus eſt in.l.emptoꝛẽ · S. fi.ff. de ac.emp.Huius ti⸗ moꝛe glo.ſe ipſam coꝛrigit.⁊ Dy.in.c.moꝛa.ex. de regu. iur. bene appꝛobat diuiſionẽ intereſſe:ſed aliter exempli⸗ ficat.⁊ dicit ꝙ cõmune eſt qᷓ;tum valet cõmuniter conuẽ⸗ tum qᷓ;tum conuenit intereſſe nomine dari / non dico no⸗ mine rei:ſed certe ipſe male dicit:quia intereſſe cõſidera⸗ tur per relationem ad perſonam:vt dic.l.j.ff. de ac.emp. 2 pciũ ꝑ relationẽ ad rem:vt.l.pꝛecia.ff. ad.l.fal.Et ꝙ cõ mune pꝛecium non ſit intereſſe pꝛobo ſic:cauſa ⁊ cauſatũ non ſunt idem:ſed ita eſt ꝙ quia res tãtum valet:ideo tã⸗ tum mea mtereſt:ergo intereſſe cauſatur mihi a pꝛecio cõ muni:ergo pᷣcium cõmune non eſt intereſſe: licet ſit tantũ q;;tum intereſſe. Item ꝙ cõuentum non ſit intereſſe pbo licet ſit quãtitas ꝓ intereſſe conuẽta.pone ergo ꝙ decẽ pꝛomiſiſti pꝛo intereſſe/ ⁊ mea non itereſt niſi in duobus nunquid reſiduum eſt intereſſe? certum eſt ꝙ non.quia ei non conuenu diffinitio intereſſe:quia nec dãnum emer⸗ gens / nec lucrũ ceſſans.fateoꝛ tamen ꝙ totũ debet mihi dari / non qꝛ interſit:ſed qꝛ tãtum ꝓmiſſum fuit noĩe in⸗ tereſſe/⁊ ſi peterem decẽ:qꝛ intereſſet male peterem/quia non pꝛobarem mea intereſſe niſi in duobus ſed debeo di⸗ cere in libello:peto decẽ mihi pꝛomiſſa noĩe intereſſe.ſi⸗ mile eſt in legato relicto pꝛo dote:nã non eſt dos / nec dz dicere mulier in libello peto tãtum:qꝛ dedi in dotẽ:nam tunc haberet neceſſe pꝛobare tantum ſe in dotem dediſſe ſed dʒ dicere peto tãtum mihi noĩe dotis relictum.caſus eſt.S. de falſa cã adiec.l.⁊ ſi nõ deſignata.⁊. l.lucius ·S· qͥſ⸗ quis.de le.ij. Pꝛeterea dicit lex ꝙ in penali ſtipulatione non inſpicitur quid interſit:vt inſti.de inuti.ſtipula.in fi. ergo ipſa pena vel q;titas nomine pene pꝛomiſſa non eſt intereſſe. Cõclude ergo ſolum eſſe vnum ĩtereſſe tãtum.ſ. ſingulare habẽs relationẽ ad ꝑſonam non ad rem/⁊ hec ſufficiãt de pᷣma diuiſione ĩtereſſe. ¶ Expedita pᷣma di⸗ uiſione intereſſe:nũc venio ad ſcdᷣam.ſecunda diuiſio in⸗ tereſſe eſt ꝙ inteſſe aliud circa rem/aliud extra rem quod circa rẽ ⁊ colligit᷑ in.l.lucius.⁊.l.titius.ff.de ac.emp.qð declarant e rem qͥd vltramon. ſic ꝙ intereſſe circa rem dicatur qð cõcomi⸗ ſit. tatur rem ad quẽcunq; ꝑuenerit vt partus rei qui cuili⸗ bet acquireretur. Extra rem eſt illud ꝙ non cõcomitat᷑ rem ſemꝑ:verbi gr̃a.vendis mihi frumẽtum:⁊ quia non tradis/familia mea fame necata eſt modo mea ĩtereſt ra⸗ tione familie mec/ alterius qui familiã non habuiſſet nõ inteſſet tãtum: ⁊ hoc eſt intereſſe extra rem. Sʒ Jaco. de arenis.facit tria mẽbꝛa /⁊ dicit ꝙ quoddꝗ eſt intereſſe rei quod eſt ipſa rei extimatio /ꝛ⁊ iſta ſemꝑ cõſideratur quãti arij Becũda pars ſuper Septimo libꝛo Codic plurimum valuit a tẽpoꝛe moꝛe vſq; ad ſniam quacunq; actione agatur ſiue bone fi.ſiue ſtricti iuris /⁊ de hac lo⸗ quitur ſᷣm eum.l.vinum. ſff.ſi cer:pe.⁊.l.in hac.de tritica. Quoddã eſt ex re vel pꝛopter rem vt fructus ⁊ obuẽtio⸗ nes/⁊ iſtud venit hoc modo:quia aut quatitas petitur/⁊x tunc eius acceſſio vt intereſſe venit in bone fideinon in⸗ ſtricti iuris vt.l.ſocius.ff. pꝛo ſocio.cum ſi.Quãdoq; agi F ruct? ve tur pꝛo ſeruitute ⁊ veniunt fructus vt inteſſe non vt fru⸗ niũt vt ĩt⸗ ctus:vt.il.loci ·S.j.ffſi ᷣui.ven.Aliquãdo petitur ſpecies / eſſe qñ agi ⁊ tunc aut peto quod eſt meum /⁊ tunc. veniunt fructus tur ꝓ fui⸗ vt fructus nonvt intereſſe/⁊ veniunt quãtũcũq; ſint:vt.l. tute. iulianꝰ ſcribit ſi hominẽ.ff.de rei vẽ.aut quod fuit meum ſed non eſt/a tunc etiã veniunt fructus non vt fructus: ſʒ vt intereſſe/⁊ ſi veniũt actionis iure veniũt a tẽpoꝛe obli gationis cõtracte.ſi iudicis officio veniunt a tẽpoꝛe mo re:vt.l.in ſumma/S. ei qui.⁊.l.indebiti.ff.de codi.inde.⁊ l.videamus.de vſur.Aut peto ꝙ nec eſt necfuit meum/⁊⸗ tunc aut tradi eſt in obligatione / ⁊ tunc cum ſit quaſi fa⸗ ctum in obligatiõe tunc veniũt fructus vt inteſſe non vt fructus.vt l.vbi aũt.ff.de verb.oblig.aut dari eſt in obli⸗ gatione / ⁊ tunc nõ veniũt vt int᷑eſſe:ſed vt fructꝰ poſſunt venire poſt luẽ ↄteſt.vt.l.cum fundum. ff. ſi certũ pe.niſi agatur ex õctu innoĩato:qꝛ tũc dari eſt in obligatione et veniũt fructꝰ vt int᷑eſſe vt.l.rebus.S.de rerũ pꝑmu.Si aũt in obligatione eẽt ſimul dari vacuãq; poſſeſſionẽ tradi/ tũc aut ſtipulationẽ pᷣcedit alius gᷣctus puta vẽditiõis ⁊ ſtipulatio infoꝛmatur ab ea ⁊ veniunt fructus vt ĩtereſſe. vt.l.ſi ſtipulatus in.iij.rñ.ff.de vſur.ſi autẽ nulla actio pᷣcedit ſtipulationẽ/tunc veniunt fructus etiã vt fructus vt dic.l.ſi ſtipulatus.in pꝛin.Et ſi dicas quid intereſt ve niant vt fructus:an vt int᷑eſſe. Rñ.magna eſt differentis. qꝛ quãdo veniunt vt fructus veniũt quãtumcũgʒ ſint:ſʒ ius legis.ſ.ꝙ in ↄtractibus certis non egrediũtũr duplũ pꝛecij cõmunis vł cõuenti /in incertis ſic. Habes ergo ꝙ quoddã eſt inteſſe rei quod eſt ipſa rei extimatio. Item quoddã eſt quod ẽ circa rem/⁊ de his dixi. Itẽ eſt qdðᷣdã intereſſe extra rem.ſ.ꝙ nec ex re/nec ꝓpter rem: ſʒ extra de quo loquitur dic.l.titius.ff.de ac.emp.⁊ differt Jaco. de arenis ab vltramon.qꝛ vltramontani latius ſumũt ex re q; Jaco. de arenis.qꝛ ſᷣm vltramon.ſi debebas mihi tradere ſeruũ qui fuit hr̃s inſtitutus / inteſſe hr̃ditatis eſt circa rem:qꝛ ad quẽcũq; ꝑueniat ſeruus ꝑuenit hr̃ditas illa.ſed ſᷣm iaco.de arenis eſſet intereſſe extra rem/⁊ non circa rem:non tamen differt isco.de are.ab vltramon.in iuris diſpoſitione:ĩmo concoꝛdant quãdo veniat vtrũq; int eſſe. Quero ergo quãdo veniat intereſſe extra rem.⁊ in hoc ſunt opi.pꝛima eſt opi.glo.ꝙ aut agitur qꝛ non tra ditur/⁊ ꝙ non venit extra rem.aut qꝛ male traditur/⁊ tũc venit extra rem. VUltramontani repꝛehẽdunt glo.in mẽ⸗ bꝛo pꝛimo ꝑ.il.iij.in fi.ff.de eo ꝙ certo lo.ſed potes rñũde⸗ re:qꝛ illa loquũtur in caſu ſpeciali.ſ.quãdo intereſſe circa rem venire nõ poteſt qꝛ quãtitas eſt in obligatiõe/⁊ hoc vt adiectio de eo ꝙ certo loco aliqͥd operetur. Itẽ etiam repꝛobatur idẽ ꝑ.l.inficiãdo.de fur.vbi agitur qꝛ nõ tra⸗ ditur ⁊ venit inteſſe extra rem. Sed rñdeo duobꝰ modis pꝛimo qꝛ lex ↄꝛia loquitur in delictis.glo.in contractibꝰ. at in delictis venit qð libet int᷑eſſe.vt.l.inde neratius.ff. ad.l.aqui. Pꝛeterea ibi non agit᷑ ↄ finem:qꝛ non facit:ſʒ qꝛ male facit.ſ.furãdo.⁊ ideo glo.bene dicit accipiẽdo vᷣ⸗ ba eius late ꝓut dicit:qꝛ aut agit᷑ qꝛ male tradit ſubaudi vel malefacit.Aut ergo agitur contra eum qui non facit ⁊ venit intereſſe circa rem non extra.aut contra eum qui male facit ⁊ tũc aut agitur ðᷣ doloſum ⁊ venit extra rem qᷓ;tumcũq; ſit: aut ↄ non doloſum ⁊ venu extra rem:ſed non vltra duplum:vt.l.titius.⁊.l.idẽq;·S.in omnibus.ff. de ac.emp.Et eſt ratio pꝛimi mẽbꝛi:qꝛ minus delinquit qui non facit vel omittit qᷓ; qui facit: vt.l.ſi conſtante. Sſi maritus.ff.ſo.ma.⁊ ideo minus punitur.¶ Item in quãdo veniunt vt int᷑eſſe veniũt ſᷣm determinat᷑ionẽ hu⸗ Inteẽ ci veniat ex⸗ tra rem. Inkeẽ ve⸗ ſcdðᷣo membꝛo quãdo agitur contra male tradẽtem ſifuit nit ⁊ agił in dolo venit intereſſe q;tumcũq; ſit:qꝛ eius dolus ipſum õ maleira debet aggrauare ⁊ facere perdere hoc pᷣuilegiũ huius.i. dẽtẽ ſi fu⸗ ſczʒ vt excedat duplum vt dicto·S. in omnibus.ſed YJaco. de arenis aliter dicit modicum diſcrepãdo a pꝛedictis: it ĩ dolllo. nam dicit ꝙ aut intereſſe venit pꝛobandũ per iuramentũ ⁊ nullo modo excedit duplum vt.l.videamus.ff.de in lit. iuran. aut venit pꝛobãdũ ꝑ teſtes ⁊ tunc ipſe diſtinguit: vt.S.ſ.quia aut agit᷑ contra non tradẽtem.⁊c.vt.ð.dixi. =— 91 Acateln genttarart . Nem 1 ccoegod piodyꝛo amacorr Grurlca onrscum cnerem,t t ſſe fuun ſtntlidem locunglo. wontani heginclie ſhonſitind. — e lindener eniat inluc ſeſed vlera cunalienat ytl denich. iniuria tun etla inlucre Zutet inee crinon veni ſam interene ſcnpoteſte ervenalton leettratio⸗ rur ope ſen diſtigu grͤdo alich operaturin ſapiliberi⸗ hreſtanſe dinatumae cterſed me gferendum fleriſit mag lon ideo Auncumali lin maiolis Atſne glien ſenieyrlij nhoc diſcren Nerfsctumn luctl euici lunc⸗ gut wer femra ha⸗ ſackumg: croevt.. ſiſt — lerintereſe aura ſcu obendumn lenlagloe Uen non ve ctes Alig ſgengui uncmiſeye Nſnſenne Dofacerm Poſegvocen hwegtun enal Rentagog nonkfich ſesqui mnclagi Kepetote c. ſentin Bia non cõpetenti iudi. ſentẽ. lata fue. Fo. L. ncnan Mlln rn denfe ſed certe.l.non pꝛobatur ꝙ eo caſu quo intereſſe dʒ ꝓpa⸗ mari ad faci d cõ iche lea certe. non. quo intereſſe dz ppa⸗-⸗ condemnari ad faciendum quod cõuenit: ? ſi contingat e n * unenr hon vaſi Anbntn Geaerellcet uder te ceſſare in faciendo peto te ad intereſſe condemnari: x S“ au. Item n ung: t icde⸗ illud.lz ſit ſatis ꝓbabile di⸗ quod dicit ꝙ eſt in arbitrio actoꝛis agere pꝛeciſe ad fa⸗ Mölar⸗ cu. Z ec in totum ↄcoꝛ. cũ diſtinctione ſupꝛa dicta ctum ſi velit non placet:quia immo regulariter liberatur ſloogge ? ideo ego dicerem me cõcoꝛdando cũ oĩbus ꝙ aut iua reus intereſſe pꝛeſtando:vt.l vbi autem. ff. de ver. obli WNS mẽto dz pꝛobari intereſſe/⁊ tũc nõ poſſit duplũ excedere ⁊ hec de hac materia ſufficiidt. ig. lſteſs⸗ cum actoꝛ releuetur ab onere ꝓbandi.hoc tamen nonre⸗ —— nnad deruur Lcnutum gur depe⸗ Par dreſteser tũc agit᷑ aut Sia non co mpetenti iudice rnl contra eum qui nõ facit ⁊ venit intereſſe circa rem ⁊ non 1ð 8½ „ . „ dfltmn 4 extra rem:vt.l.ſi ſterilisS·cum per venditoꝛem.ff. de ac. ententi lata kuerit. Mubꝛt. Nrfuang eimp. Aut agitur ↄtra eum qui male facit vel tradit/⁊ tüc c SHE Abi iudex non fuit cõpe⸗ N tipſe fuit in dol⸗ ait /e n de Abi ingex non fuit cõpe⸗ irce aut ipſe fuit in dolo ⁊ venit intereſſe extra rem ⁊ q;tũcũq; L. ꝛens: qula indicaut ” rarl ſit: vt.l. idemg · S. X. . E ⸗ tens: quia iudicauit de re Snĩa abĩ katknen erl nch Seln tinu .ff. de ac. emp.⁊ in hoc cõcoꝛ ExXAad ſe non pertinente nec per pꝛoꝛoga⸗ cõpetenti W daaen 8 . lereſrtan⸗Aun non ſut in dolo:⁊ dicũt vl⸗ 9 tionem factus cõpetens ſententia ab iudice la⸗ Cutnunne Pir dint m nit extra rem etia ſi non vltra duplũ: vt Ceo data ipſo iure non tenet.h.d.totus ta nõ tʒ. nieſenee . non ii⸗ o venit ĩtereſſe extra rem:⁊ qtumcũ it: HE Vy, imã. l. ic c videtu fnp veniat ilu ent in lucro.Glo.dicit ꝙ olim non.regulariter hodie alia re iudicare:vt.l.ediles·S· item ſciẽdũ.ff. de edi edic. ſinit cro. ic. ſe vltramõtani diſtingũt ſic. aut eſt lucrum captadũ So.hic pꝛonũciauit de alia pꝛincipali:ibi de alia non pᷣn dltie eun aliena inturia non venit / nec iure veteri nec nouo: cipali ſed que venit in acceſſoꝛium pꝛime vt de fructibus füpmg ntiria ei ff. ex Acer ne eſt eſt captandũ ſine alteriꝰ ⁊ ſi.⁊ ideo poteſt.¶ Item opp.ad idem ꝙ poſſit de alia re ſſinine Kriaz unc aut tintere e eſt certũ: qꝛ paratum ⁊ venit cognoſcere vt.l.j.S.de oꝛd.iudi.⁊.l.quotiẽs.de iudi.So. aritii 2 i in ucto vt in. Leuicta. x. l. veditoꝛ ff. oe euic. ibt illa queſtio incidit delegare ⁊ aliter in ea pꝛocedi non sntiti Si ed muctti 7 dub umnedi non dararle⸗⸗ tale inteſſe lu poterat.ſ Item opp.de.l.ad mobilem.⁊.l.ad legatum.ff. l ſnn e it 5 3 min Svio⸗ ad.l. ro. de ic. de pꝛocura. So. ibi expendit ea ſine quibus ſibi negociũ äntſn nam in er e debet pꝛobari:ſed qð eſt incertum pꝛobari commiſſum non poterat explicare alia non vt hic.¶ Itẽ D Vonpolet ergo.⁊c.⁊ de hoc loquitur.i.ſi ſterilis .S.cum o de.l.papinia.⁊ aut᷑.ibi poſita.S.de ſenten.⁊ intcr. So. ckdiſin per ven itoꝛẽ. ff. de uc emp 1E ſi op.contra vltramon. allit fauoꝛe reconuentionis.¶ Item op.de.l.ij. in pꝛin.- Pieſnt que eſt ratio ꝙ dicitis bene inteſſe ex lucro ĩdiſtincte ſiue ff. de iudi.So.vt glo.qꝛ hec ſᷣm illam. Collige ergo aut mngg Baarun Pprer non fieri ſiue ꝓpter fieri/ intereſſe exrra iuderx datus ad vna rẽ cognoſcit de alia que venit in con dolſſhng rem diſtĩguitis in quo eſt ratio maioꝛ. Ipᷣi reſpõdent ſic. ſequentiam pꝛime ⁊ poteſt: vt.d.l.ediles.S· item ſciendũ. an quãdo aliquid imediate eſt oꝛdinatũ ad aliquid ꝙ foꝛti?ꝰ aut cognouit de alis que incidat pꝛime ⁊ poteſt: vt dicts ininti berarurin eo S quando mediate oꝛdinatur ad illud: vt l.quotiens. S. de iudi.cum non poſſit aliter pꝛimam expe rie h l. qui liberis S. hec vᷣba de vul. ⁊ pu. ſubſti. ⁊. l.lij. ff. de le. dire.vt.l.ij.ff.de iur.om.iudi.⁊.l.ad rem mobilem.S. alle. ri Nict pꝛeſtan. ſed cum ipſum ſteri vel non fleri imediate ſit o⸗ aut cognoſcit de alia pꝛincipali ⁊ non incidenti ⁊ quenõ terfenfn dinatum ad lucri amiſſionẽ: ideo venit lucrum indiſtin⸗ venit in ↄñam pꝛime:⁊ regulariter non valet ſententiavt dſfne cte: ſed mediate ⁊ non ĩmediate eſt oꝛdinatũ ad důnum hic. fallit fauoꝛc pꝛoꝛogationis vt. l. .⁊. ij. ff. de iudi. Itẽ tieſin afferendum: ſed certe ego non video qualiter fieri vel nõ fallit fauoꝛe reconuentionis.vt.l.cum papi.S.de ſen.⁊ in Tdehcn ſieri ſit magis oꝛdinatum ad lucri amiſſionem qᷓ; ad dã⸗ terlo.¶ Op.ꝙ omnis materia pꝛoꝛogationis ſit tota coꝛ⸗ ſehftitt! num/ ideo Jaco.de arenis dicit ꝙ aut lucrum eſt captã recta:nam ſi iudicat ſuper alia re ⁊ partes que tacuerunt huenitilt dum cum aliena iniuria/⁊nõ venit. vt.l.deniq;. ff. ex qui. videntur eius inriſditionem pꝛoꝛogare: et ideo debet trafen caumalolis cuius.ff.de vſuca.⁊ in hoc concoꝛdãt oẽs. valere:vt.l.ij.de iud.So.illud verum qñ nõ errabant hic bylnn aut ſine glien poteſt percipi/⁊ tunc aut eſt icertum ⁊ nõ errauerunt / vel in facto:quia putabant etiam delegatum veniatſti genir Eij 5noꝛtio i d bro we iac. Aut certum ⁊ tůc ad aliam / vel in iure quia putabant delegatum ad vnam ſeernan iin aiſcrepat ab vltramon. dicens ꝙ aut agitur pꝛo⸗ poſſe de alijs iudicare: ⁊ ideo non pꝛoꝛogauit ſecus ſi ſci turcenen 8. ter Hreuin in nir r elbcunr dgeſtelldard cõ rent vt in contrario. Sð eiradient C . cuicrg. r. Aut ago quia factum non eſt? PGc J I/ Zd euidentiam eſt ſciẽ⸗ untconie funcdurmerufacumn erat in obligatiõe qð eſt obmiſ⸗ militaris. dunm e magilter muitũ ſaattil um fieri ⁊ venit infeſſe etiam in lucro: vt.l.ſi coõmiſſa.ff. babet iuriſditionem limitatam de quo hẽbis ĩ Peintmi enraber. guis aundun floe. aut non erat merũ s SHIl. magiſterie. S. de iuriſd. om. iud. D ſentiizede m: qꝛ in obligatione er /tuc nõ venit i J . bigti P itergnnantber venatoneme descemb. J de pꝛopꝛietate. ea vor leh⸗ enn gicn vt.l. ſi ſt cum pe itoꝛem. ff de ac. emp. pzꝛopze C. Rra volſen nch Intereſſe. ¶ Expedita theoꝛica venio ad pꝛacticam ⁊ quero qua⸗ QR X poſſeſſio ginrlin alikpe⸗ liner intere acxCcI T I1 pꝛopꝛietas ꝙ delegatus ad vnam non poteſt r qualit᷑ pe- liter intereſſe petatur ⁊ pꝛobetur ⁊ in cõdẽnatione dedu⸗ 4de ali ndi öduetenll tatur 1 p⸗ catur: ? ſi aliten 3 . A de alia cognoſcere vel iudicare.h. d. c i 1 p⸗ E⁊ ſic quero qualiter pꝛobetur ĩtereſſe:Dy.⁊ glo.di ¶ Mota ꝙ ſi iudica it ſi d nõ eſt ſibi m, betur: cunt ꝙ vbicunq; dolus interuenit pꝛobato dolo venit ſum innenir rfacit Erm . ocno nõͤeſt ib comniſ⸗ ttnndn pꝛobandum ſolum per iuramentum: vt.l.ſi quãdo: vn⸗ (Auld ſi de t . nolleffl e dolgne ihef ngehenfif de vi. ? glo eſt in. l. nummis. v.l. ij ff. de in litem iuran. ſi uit. ge n ge oc de poſſeſſione ⁊ pꝛopꝛietate iudica⸗ D autem non venit volus aduerſarij / tunc pꝛobatur per e 12 20 vtg „ . Querit glo. enattſt teſtes ad liquidum: vt.l. quatenus ff. de regu. iuris. WAT in pꝛiuatoꝛum. ia glo⸗ mnalimit Item qualiter petatur intereſſe? Rñdeo aut ago moꝛa AMaui quid ſi ali⸗ n „Sremc 19 “”“ quis eſt excommunicatus ⁊ appellat an ſit ex⸗ t⸗ n iam cõmiiſſa/⁊ tunc poſſum agere duobus modis.i.pete⸗ Acommunicatus?⁊ dic vt gl.circa quã di det enit nn re ĩtereſſe /⁊ non expꝛimere quãtitatem ⁊ tunc ſi ꝓſequoꝛ conſidero tps quo potuit ppellarie nomd dap iſ aunt lat temnm poſtea certum iudex certam feret ſententiã:ſi autemnõ tunc interim eſt excõicatus. Idem dico de atene aize ea ci nani pꝛoſequoꝛ certum tunc iudex incerte pꝛonunciabit con⸗ patet quia lex dicit ꝙ ſi non appellat retro ifamis eſt: nõ rcõcat?. trnge demnando eum ad intereſſe ⁊ in executione fiet certum dicit fingitur vt.l. kurti. in pꝛin. ff. de his qui not infa. aut lſia ne5 poſſum etiam ab initio petere.x. nomie intereſſe / ⁊ tunc conſideras tpᷣs appellatiois pᷣcedeñ ⁊ interim non eſt in ln n debeo certum pꝛobare ⁊ iudex certam feret ſententiam famis vt. dict.l.furti.ij.rñſo aut conſideras tpᷣs poſt fini ruichiin, ſuꝑ eo:vt colligitur ex.l.cum eoꝛum.S.de ſenten. 2. S. ti. j. tam appellationẽ: 7 tune aut eſt finita per 1 ns 19 i volrſii l.ij. aut ago ante moꝛam/a poſſum agere ad factum ſciilʒ ⁊ tunc retro ogienn mkannen n nlo um t cifn/ peto vt facias quod conuenit/ꝙ impugnant quidam di⸗ ij.rñſo ſm aliã lectur. idẽ dico r olcaro: aurcn ſinits hlbſt ie centes ꝙ qui tenetur ad factum tenetur alternatiue ad ſa appellatio p ſcdaʒ ſniam qͥ pm ofirmauit: c tũc eſt excoi atnl gun deln⸗ rereſee idan alſeuvllcter verit factum: catꝰ vł ĩf amis a tꝑe ſce ſnie vt ple.dixi ĩ.d.l. furrti. rnnn de⸗ etere:vt inſti.de ac.S.plus.debet ergo di⸗ H l . int eberote condenariad rceſe N a factendum aG De pena iudicis qui male iu⸗ ſolſn ꝛintereſſe aũt ſimplic iter peti non debet cum nõ Ddireget H iin ſit moꝛa cõmiſſa:ſed poſſet peti cõditionaliter ſic peto te dicauit. ä ubꝛica BG liij D cutrigarij Gecũda pars ſuper Septimo libꝛo Codicig ¶ Migrum non ſeruat oꝛdinẽ rubꝛi. Nã pᷣma lex tractat de ſcða parte rubꝛice.⁊ ſecunda lex tractat de pꝛima par te rubꝛice. 2 fait — — ei ui non confidit de Onſtitit. icia nõ ſpet ĩ ea. ¶ Sp.nõne fiſcalis ⁊ res publica eſt dic vt glo.⁊ male.Et ideo dic ꝙ eſt cõ ſiderare tpᷣs ante trãſlationem iuriſdi tionis in pncipem:⁊ tũc idem erat res publica romanoꝛum ꝙ fiſcus eſt conſi de cam ſicut ⁊ alie ciuitates ꝙ pʒ:qꝛ in.ffo.ponuntur duo ti. tuli ſeparati: vnũ de iure fiſci /alium de iure reipublice:⁊ ideo poteſt hic loqui de re publica romanoꝛum ſicut ⁊ de alijs.¶ Exped iã pꝛimam glo.magnã per tria contraria⸗/ et ſecundam magnam per duas queſtiones. ¶ Venio ergo ad pꝛimã ⁊ pꝛimo opp.qꝙ liceat dare vt.l. fratris. S. de tranſac. So.vt glo.qꝛ pꝛincipali lʒ dare: eiꝰ pꝛocurari nõ vel aduocato.i¶ Itẽ op.ꝙ nec etiã aduerſa⸗ rio liceat dare:vt.l.in ſumma.in pꝛin.ff.de condi.indeb. Sol.non licet dare vbi eſt calumnia vt ibi ꝙ intellige qᷓ;⸗ tũ ad recipiẽtẽ:qꝛ repetit᷑ ab eo qᷓ;tũ ad dãtẽ ſic ałs ſicut ⁊ hic.¶ Itẽ op.ad hoc ꝙ nõ liceat dari aduerſarie vñ vi⸗ det᷑ ob.l.trãſigere.S.de trãſac.So.ibiloquit᷑ in crimĩali hic in ciuili.Conclude ergo qꝛ aut q̃ris an ſit mihi licitũ dare q;‚tũ ad hoc vt reꝰ non hẽat᷑ ꝓ confeſſo ⁊ ſerua diſt. illius legis tranſigere. Aut queris an ſit licitũ q;tum ad hoc vt actoꝛ incidat in turpill.vel q;dtum ad hoc vt idem vel alius ad accuſationẽ nõ redeat ⁊ dare non licet ꝙ dic vt. d.l. trãſigere.licet qͥdã repꝛobent illã glo.⁊ hoc in cri⸗ minali. In ciuili dic ꝙ aut volo dare aduerſario ⁊ poſ⸗ ſum regulariter ſiue dem vt deſiſtat / ſiue vt patiatur pꝛ'o me pꝛonũciari vt in titulo de trãſac. Fallu in ca popula⸗ ri vt in.l.eum quiS.in popularibus.ff.de iureiurã. Item in cauſa liberali:vt.j.de liber.cã.per totũ.⁊ hec vera licet alij aliter diſtinguãt vt in ft. huius glo.apparet. Rõ in li berali cauſa eſt pꝛopter vtilitatẽ publicã ne libertivel ſer ui vtãtur honoꝛibus ingenuoꝝ:vtij.ad l.iuł.vicel.l.vni⸗ ca.aut volo ꝓcura.iudici vel aduocato partis aduerſe ⁊ nõ poſſum vt hic.i Nũc venio ad ſcdᷣam glo.⁊ quero an ſicut reus dãdo perdat defenſionẽ ſic ⁊ actoꝛ actionem: ⁊ dicit ꝙ ſic:contrariũ nõ in.l.⁊ elegãter.S.ſi pꝛocura.ff. de dolo. Sʒ hec vera ⁊ cõmuniter appꝛobatur.¶ Modo q̃rit glo.an valeat ſnĩa vel non:⁊ dic vt gl.⁊ male qꝛ glo. non cõgruit textui.Mã tex.tractat de viribus cauſe pꝛin cipalis ⁊ gl.q̃rit de viribus ſnie ⁊ iõ vt veritatẽ colligas dic ꝙ aut q̃ris deviribꝰ ſnĩe tũc diſtingue:qꝛ aut interue nit coꝛruptela pecunie ⁊ non valet:vt.l.venales.j.qñ pꝛo uo.non eſt ne.Autſinteruenit coꝛruptela gratie ⁊ ſnia te⸗ net ſed venit reſcindẽda per eũ modũ quẽ .dicã:vt.l.ſer uo inuito.ad trebel.⁊.l.pꝛetoꝛ·S·marcellus.ff.de iudic.⁊ hoc ſi datur iudici:idẽ ſi de᷑ ꝓcura.vel aduocatolʒ glo. Sniĩia qũo vacillet.ſ¶ Sʒ qũo reſcĩdetur qñ fuit lata per gratiã: IRñ reſcĩditur deo:qꝛ ſi reus eſt condẽnatus per gratiã ei conſulit᷑ doli qñ fuit la⸗ exceptio ↄ ſnĩam ſi fuit abſolutꝰ:vt. l.ſi ꝓcuratoꝛ. ⁊.l.eiꝰ.ĩ ta ꝑ graz. glo.alleg.cõſulit᷑ actoꝛi vt agat pᷣmitiua actiõe:⁊ ſi reus excipiat de abſolutiõe replicabit actoꝛ de dolo ⁊ coꝛru⸗ ptela rei /⁊ ſic condemnabitur exceptione non obſtañ fa⸗ cit.l.cum a te.in glo.alle.Aut q̃ris de viribus cauſe pꝛin⸗ cipalis:⁊ tunc diſtingue:qꝛ aut interuenit coꝛruptela pe⸗ cunie ⁊ ſerua.l.iſtam:quia ſi fuit coꝛruptus aduocatꝰvel pꝛocura.actoꝛis vellrei ⁊ coꝛrumpẽs cadit a iure ſuo. Si autem interuenit coꝛruptela gratie tunclis ſuo martede⸗ curret non obſtañ.ſententia:vt.l.ſeruo inuito.⁊.l.pꝛetoꝛ. S.alleg.i Nec obſt. hec lex que dicit perdi cãm: quia hic fuit coꝛruptela pecunie:⁊ ideo ſi pꝛocura.rei fuit coꝛru⸗ ptus ⁊ conueniatur reus ſiue pꝛima actione ſiue actione in factum ex ſententia excipiet de dolo dicens ſententiã nullam ⁊ ſe abſolui ab actione.¶ Item poteſt petere iure actionis agende contra actoꝛem dicens tu egiſti contra me ⁊ coꝛrupiſti pecuniam pꝛocura.mei:quare peto ꝓnun ciare ſentẽtiam nullam ⁊ me per ſententiam abſolui/⁊ ſic nunqᷓ; actoꝛ ſuo iure pꝛiuatur ipſo iure / ſed per ſententiã. Econtra ſi reus fuit abſolutus aget actoꝛ pꝛima actio ne:⁊ ſi reus excipiatvel de ſententiavel pacto de nõ petẽ vna ⁊ eadem ergo male dicit littera: ? rare tepuũs poit tranſlationẽ ĩperij in pꝛincipem er m illud non eſt dubiũ ꝙ ius fiſci eſt ſeparatum a iure rei pu blice romanoꝝ.vnde ciuitas romana nũc habet rẽ publi⸗ do actoꝛ replicabit de dolo ⁊ coꝛruptelsa rei:⁊ petet eum condemnari aliqua exceptione non obſtañ. Item niſi ſit paratus coꝛrumpens ſubire iudicium ſub hac exceptio⸗ ne ſi colluſum eſt poteſt de alijs damnis agere actiõe de dolo cõtra coꝛrumpentẽ:vt.l.⁊ elegãter · S.ſi pꝛocur.ff.de dolo. ¶ Pone ergo caſum ſic Actoꝛ egit contra me ⁊ iudi cem coꝛrupit et fecit condemnari quero quid de ſenten⸗ tia/⁊ hoc non querit tex. ſed glo.ſed reſpõde ꝙ ſententia non tenuit ipſo iure.¶ Sed quid de cã pꝑꝛincipali: Certe illam perdit actoꝛ nõ ipſo iure ſed per ſententiam ⁊ hoc ſi interuenu coꝛruptela pecunie.Si auteʒ interuenit coꝛ ruptela gratie ſentẽtia non tenet ſed lis ſuo marte decur rit ſnĩia non obſtante.h.d. . ¶ In glo.que incipit pꝛocura.ibi ferri ſententiam.⁊ per hunc modum ſolu.contrarium de titu.de trãſacti.⁊ de.l. fratris.quaſi liceat dare vt deſiſtat nonvt patiatur reum abſolui ꝙ eſt falſum:qꝛ etiam colludendo licet dari niſiĩ cauſ⸗ liberali ⁊ populari:vt not.Aʒo in ſumma de collu. ¶ In glo.que incipit actoꝛ.ibi ideo equitatis.cõtrariũ not.in.l.⁊ eleganter ·S.ſi pꝛocura.ff.de dolo.ſed hanc pu to verioꝛem.¶ In ead.glo.ibi item ꝙ dicit.ec glo.non cõuenit cum ter Cum tex.loquatur de viribus cauſe pᷣn cipalis.glo.de viribus ſententie.¶ In ea.glo.ibi aut᷑.no⸗ uo iure.aut᷑.non loquit᷑ de viribꝰ ſniĩe:ſed de viribus cau ſe pꝛicipalis.ſ In ea.glo.ibi diuerſimode accipitur.im⸗ mo ibi loquuur de viribus ſententie: ⁊ hec lex de viribꝰ cauſe pꝛincipalis ita ꝙ glo.nil hʒ cõe cum ter. Ne Ouo iure Continua aut᷑.ad.l.cod.qꝛ N iure codicis puniebatur qͥ dabat aduocato vel pꝛocura.aduerſarij vel iu H RAaici: ſed quia illa pena non videbatur ſufficere ideo hec addit aliã:⁊ ideo venit addendo.item veni de terminando:quia olim indiſtincte cadebat a iure ſuo:po die non ſic indiſtincte.⁊ videt᷑ hoc intendere. licet in delictis conſũmatis non ſit regulariter locus penitentie hic ſic hoc pꝛimo. Secundo dicit ꝙ actoꝛe non pꝛoban⸗ te ſolet reus abſolui /hic non niſi iuret.Tertio ꝙ licet re⸗ gulariter iuramentum poſſet recuſari hic non. Quarto ꝙ licet ałs poſt iuramentum nihil ſoleat queri /hic ſic. ¶Ex tex.pꝛomiſi duplum ł ſi recte computes intãtum puniturvnus qᷓ;tum alter. LSneo amiſſo. Ecce degradatio verbalis. Op.ꝙ in delictis conſummatis non habeat locum pe nitentia:vt.l.ſi quis non dicam.S.de epiſ.⁊ cle.⁊.l.ea mẽ hẽat locũᷣ te.ff.de fur. So.hoc eſt ſpeciale adeo occulte ꝙ nunqᷓ ſci in delict ri poſſet ⁊ ſic remaneret impunitum ⁊ ideo cõceditur ve= cõſũmatj. nia manifeſtanti vt puniatur delictum. Item op.ꝙ bona non publicentur:vtj.de bon.dã.aut᷑. bõna.So.hic eſt ſpeciale. Uel meliꝰ ibi loquit᷑ quis dã⸗ natur ex crimine ex quo moꝛitur:vnde bona ſunt peruen tura ad agnatos quos non eſt equum pꝛiuari bonis: qꝛ non deliquerunt hic quando non moꝛitur ⁊ ſibi remane⸗ rent ꝙ eẽ non debet pꝛopter eius delictum. ¶ Sed ſi datum.¶ Ex text.euentum.ſ.ꝙ ſi pꝛobatur in pꝛima cã de colluſione punietur ſᷣm.l.co.licet penam du pli huius aut᷑.euitet pꝛopter confeſſionem. ¶ Sp.ꝙ reus abſoluatur etiam ſi non iuret:vt.l.qui aco cuſare.de eden.ſ¶ Solu.hic ſpeciale:⁊ vbicunq; reo indi⸗ cit lex ſacramentum purgationis qui not.in.l.pꝛeſẽti· ſicubi.S.de his qui ad eccl.confug. . Sed ſi perſona.i Sp.ꝙ non liceat recuſare iuramentũ vt.l.generaliter ·S· ſinautem.S.de iureiur.So.hic eſt ſpe⸗ ciale ⁊ vbicunq; defertur a.l.ꝙ eſt vbi indicitur iuramẽ⸗ tum purgationis:vt.d.l.pꝛeſenti ·S.ſicubi.ſecus quando defertur ab homine vt in contrario. ¶ Si quis litigantium.ſ¶ Opp.ꝙ poſt iuſiurandum am⸗ plius aliquid non queratur:vt.l.non erit· S. dato.ff. de iu reiurando.⁊.l.duobus·S.finali.So. hic ſpeciale in odiũ talis criminis. ¶ Item oppo ꝙ non pꝛobans non puniatur: vt.l.qᷓuis. ij·j.de adulter.So.vt glo. ¶Et bꝛeuiter circa hoc dic ꝙ aut ſum de illis qui ex pꝛi⸗ uilegio accuſoꝛ:⁊ tunc ex calumnia vera punioꝛ ſi pꝛobe tur/ex pꝛeſumpta nonvt in contrario.Aut non ſum de il⸗ lis qui non poſſum ex pꝛiuilegio accuſare:⁊ tunc punioꝛ exvera calumnia ſi ꝓbetur ⁊ ex pꝛeſumptavt hic. AVel dic ꝙ ibi non punitur ex calumnia ſed ex pꝛimo crimine. “ 17 4 rhie lebatur.aut laſutzei da ſtren vapea dedipisnus Ctcipias det Nochrepi Nirdineere loft dedo⸗ n cauſam (Ingo⸗ ſicaſus q̃ ſgrop de Reopde o) de boctoꝛia lla porinal iſtinguita ſtſeuocani. llaaßt it⸗ Nllaptſi⸗ Neſnexpi, toappelſti Alanterfel ͤntigca ſiatecii nateſtif⸗ Wlteten⸗ dentẽ.reſcin.nõ poſ. De fruct. et lit. expẽ. Fo. LI. 1 Pcken linniſ ¶ In glo. que ĩcipit nota in fi.ibi.l.quis.Hic vt ſoluus pnt ꝓduci teſtes etiã poſt didicita teſtificata/qꝛ ceſſat rõ N ſ. de puarica. ⁊.l. q;ᷓuis.j de adulte.ꝙ aut cõſtat de bono ſuboꝛnationis/⁊ vſq; ad ſniam qñcũq; nos tenemus gl. areͤcen animo accuſatoꝛis.⁊ ſemꝑ abſoluit᷑. vt.l.j.ff.de pᷣuarica. noſtrã Et vt ſciat quãdo exceptio dʒ opponi/dic ꝙ aut Exceptio Phanf Aut conſtat de malo ⁊ ſemꝑ punitur.vt.l. is cuiꝰ.S. iure declinatoꝛia/⁊ dʒ opponi ante lit.conte.ſi añ inceꝑit cõ qñ poſſit nunrtil mariti.ff. de adul. Aut dubitat᷑ ⁊ tũc in dubio pᷣſumit᷑ co⸗ peterc:ſi autem poſt incipiat competcre ⁊ poſt audietur opponi. icde lũniari qui nõ ꝓbat vt hic.⁊.l.athletas.ff.de fal. Fallit opponens /vt.l. ſed ſi ſuſceperis ff.de iudi.C.l.ij.S.de con hcgfnt in eo qui accuſat iure mariti.vt.l.q;uis / de adulte.⁊.ff.c. ſoꝛ. eiuſdẽ litis /aut dilatoꝛia ⁊ illa dʒ opponi añ lit. cont. pllelen l. iure mariti. vt.l.exceptionẽ.S.de pꝛoba.aut eſt perepto.⁊ tunc põt op entimthe RE Coꝛruptꝰ iudex tenet᷑ ad extimatio⸗ poni quãdocũq; añ ſnĩiamvt hic/aut ẽ mixta/vt exceptio murnmntn EEE eO.nẽlitis penã infamie.h.d. iuriſiur.rei iudi.⁊ trãſactionis:⁊ dic ꝙ aut volo eas oppo nmmen /CQOb. g aliter cõſulat᷑ q; hic iudice coꝛrupto. nere ꝑ modum ꝑemp.⁊ opponã vſq; ad ſnĩam vt hic:aut WAvt.l.venalesꝓqñ ꝓuo.nõ eſt nec.⁊.l.ſeruo iui⸗ volo opponere per modum declinatoꝛie:⁊ tunc dicã idẽ derimtn, to · S· cũ pᷣtoꝛ.ff ad tre:q̃ gdicũt ĩ duobꝰ.pꝛimo qꝛ alit᷑ pu-⸗ qʒð in declinatoꝛia mera.iſ.ꝙ ſi competere cepit añ litẽ cõ⸗ riſnind nilunt q; hic. Sʒ dic ꝙ hic loqtur qualiter ↄſulat᷑ ↄ iudicẽ teſt. debet añ opponi:qð eſt verũ ſi erã ſciens ałs non mi Unummn ibi qliter )̊ ſnĩam. Itẽ obſtant qꝛ hic eqpatur coꝛrupteia hi pᷣiudico:vt.imanifeſtiſſimi:S.ſinaũt neſcius..de fur. adrii gfe ⁊ pecunie ibi nò. Sed dic ꝙ eqparant᷑ qtũ ad iudicX. ⁊ no.ia.de are.⁊ bñ in.l.ij.. de conſoꝛ.eiuſdẽ litis /ſi autẽ mmadete ſz nõ q;tũ ad ſnĩam ⁊ eiꝰ vires vt ibi.¶ Itẽ op.qꝙ uniat incepit competere poſt litẽ conteſt. vel competebat ante Aliter. l.l. coꝛ. vt.l.j· S. qui iudicè. ff. ad. I. coꝛ. de fal. Sol. vt ſz ſciuit tm̃ poſt mihi competere / ⁊ tũc poſſum eã oppone tuſs i glo.qꝛ etiã illis penis punit crimiĩaliter. At hic loqtur de re etia poſt lit.conteſt.caue tñ qꝛ ſicut ſi competit añ liteʒ ſoſthn Aiuili/ vna nõ tollit aliã. Itẽ op. ꝙ puniat᷑ in q;tum bo conteſt. excludet ſciens ab opponendo ꝑ lit.conteſt. ita ⁊ thhegen no iudici videbit᷑ vñ videt᷑ obſtare.l.ſi iudex. ff. de iudi. poſt ſi mihi incipit poſt competere ?⁊ ſum ſciẽs vlł ante cõ hugnt⸗ inſti. de obli. q ex q̃ſi delic. in pn. So. hec determinatur ꝑꝓ petebat:ſed nunc tm ſcire incipio excludoꝛ ab ea opponẽ Gotiaeon Mepeti Ulas. Item qro an datũ iudici poſſet repeti.? dicꝙ aut a ſi exerceo aliquem actum iudicialem anteq; eam op⸗ deſtine an poſſit datur iudici vt ſe expediat/ꝛ hoc olim licebat /⁊ nõ repe⸗ Aponam / vt. l. eleganter · S.· ſi quis poſt.ff.de con⸗ eutiin datun iu⸗ tebatur. aut dedi vt ꝓ me iudicet/ tũc nõ lʒ hodie nullo (di. indebi. SS . ered dici. caſu lʒ ei dare. Nũqᷣd ergo repetit᷑: DPic ꝙ aut dedi aliqd KA M etrata Pon reſcind itur lata ſen vt rem vel pecuniã /v tũc non repeto:qꝛ in pari cã.⁊c. aut Ea R⸗ pe tẽtia ꝑ reſcriptũ.h.d. ter, — — = . 2 . . . „ — . a11 , dedi pignus /tũc agã rei ven.in qua nõ eſt turpitudo.⁊ ſi 7 E li excipias de turpitudine mea replicabo de ſua.⁊ ſic exce⸗ D kr uctibus et litin exp enlis Rendn prtio cũ replicabo ↄfundet᷑ ⁊ remanet pᷣma actio ſine tuæz⸗ Kub ꝛica ai un Jineer qua denabn apudfalſit onalce * Fructusd Waichlſdh .ff. ma.ex.⁊ ita ĩtelligi .l. ij. ff. de ↄdic. o PPe ructus binm ius oc do ma.ex.⁊ ita ĩte igiturg o.l.ij. ff. deꝰ Gc tructu um..atur dean⸗ iintin ¶ In glo. q̃ icipit pᷣmo.in fi.ibi ·S· cũ pᷣtoꝛ.⁊ ita differũt cto ſũptu ⁊ expẽſa.h.d. ¶ Quid ſi ha⸗ ten gBin illi caſus q;tum ad vim ſnĩe non q;tum ad penam huiꝰ.l. NKAbeo colonum ptiarium ⁊? ipſe anq; fru arnin ¶ In glo.q icipit nõ ſeruati.in fi.ibi modis.vt ĩ hoc titu. erus vitticen vult deaucere ſumnbtin Renonp H . . R ⁊ poſtea diuidere ꝑ haãc.l.nunquid bñ Leftioglau, Sententiam relſcindi non S dicit dic ꝙ non:qꝛ impẽſa que eſt in re non Dung, ſl. R b NℳX, Komortationereliqua Ponit dis ſoci eribieſe po e. u ila. 4 etate / vt. um euobus 5. i iuroen oſo. 1 ppotestrin P Sentẽtia lata nõ reſcinditux CSNS Ex tempoꝛe conteſtate litis WZ. Eq;. eccxvipepto nec perreſeri 72 S Itigatoꝛz. ate nletoria vemor poſ bbalis. . D Eptũ.h.d. totus titulus. Vel dic ꝙ lata V ſeſioꝛẽ fructus percepti ⁊ ꝑcipiendi:⁊ hr̃s ſem⸗ bestloan R. Nſnia expirat officiũ: ⁊ qcqd poſtea iu⸗ Hoe p ẽ ſucceſſoꝛ vitioꝛum ⁊ culpe defũcti.h.d. ce et dicatur non valet ipſo iure. ¶ Ex tex.Laccepit pᷣſumptione iurispoſtqᷓ; lis eſt ↄte. ¶ NMota ꝙ quis pᷣſumptione iuris ꝑ conteſtationẽ efficit᷑ Male ſt⸗ male fl.poſ.i Itãꝗ no.ꝙ incumbens rei aliene tenetur de dei poſſeſ⸗ fructibus ꝑceptis ⁊ ꝑcipiẽdis.¶ Itẽ no.ꝙ hr̃s eſt ſucceſ ſoꝛ efficit᷑ ſoꝛ vitioꝛum ⁊ culpe defuncti. ds pᷣſüpti COp. ꝙ qᷣs poſſit reuocare ſnĩam ſuã. No. Vvt. l. in cze · S.· fl. ff. de mino. So. vt glo. WaAItẽ op. de aut.qᷓ ſupplicatio. Sol. vt tẽ op.de.l.ſi pſes.S.quõ ⁊ qũ iudex.Solu.vt glo. egun Sniaz an ₰% ccedum poſſit iu⸗ g EecEe ebondin care. glo. (B dcbik en ¶ Itẽ op.de. l. cũ p̃toꝛS· marcellus.S.de iudi.So.vt glo. ¶ Op. ꝙ ex ſola conuẽtione quis non efficiatur male fi. one iur ꝑ naſoren Itẽ op.de.l.j.ẽ. de aduo.diuerſo.iudi.So.vt gl.i¶ Itẽ poſ.vt.l.cum fſundus.ff.ſi certum pe.⁊.l.videamus.de vſu ↄteſtatio⸗ uaribole,⸗ op. de. l. ꝙ iuſſit. ff. de re iud.⁊.l.a diuo pio. So.ibi in ĩter⸗ ris. So.vt glo.qꝛ hic fuit conteſtatio ꝙ intel ige qũ ante nem. aſbifm locutoꝛia. Cõclude ergo ꝙ aut loqᷣmur de ĩterlocutoꝛis ? ſniĩam non fuit in moꝛa/alłs cum peta dð ẽ meum venirẽt R diſtinguãt an cõtineat dari vł fleri vł eqpollẽs/⁊ nõ poſ⸗ rei ven. Nec hʒ hic locum qð dicit glo. de tꝑe qdrimeſtri ferznn ſet reuocari. als ſic. aut qris de diffinitius/ ⁊ tunc aut fuit qꝛ cum hic agatur reali tᷣs datur condemnato arbitrio li⸗ nulla ⁊ p̃t iterũ ab eodẽ iudicari:qꝛ nõ põt dici ſnia q eſt iudicis /vt inſti. de offi. iudi.in pꝛinci.ſʒ ĩ.l.fideicommiſſi neglair nulla: vt.l. ſi Pe ppoig.zill Pſes G. ust i iud arli. quã alł. glo.agitur pſonali actione in q̃ datur condemna nan ne de ſen. ex ꝑi.re. Si aũt ẽ aliq põt reſcĩdi ꝑ ſngicne reme⸗ to qdrimeſtre tp̃s. Itẽ op.ꝙ pꝛopter conteſtationẽ nõ gng dio appellatiõis vt j. de appel. ꝓ totũ per eſdem non:re veniãt fructus/q pꝛopter victoꝛiã. So. fatcoꝛ ꝙ, veniunt bl gulariter fallit vbi ſnĩa venit reſcindẽda bñficio reſttuti er tpelit. cont. ſecuta tñ pꝛius victoꝛia vt hic.¶ Itẽ op. ꝙ Fal onis vt in cafibꝰ quibuſdã qui nõ.in glo.q Itẽ fallit ĩ coꝛ⸗ poſt conteſtationẽ remaneat bone fideipoſeſ. qui añ erat nnne . ſibus in quibus pemptoꝛia poſt diffinitiuã põt opponi. bo. fi. vt pꝛobatur in. lſz ſi leße liſe de hrdi.pe.So.aut Sun, Itẽ videtur fallere in.l.j.ff. de aduo.diuer.iudi. risantOflohheotl Ho K.e Hoc vtatar rttne ſuag 2 . erẽptoꝛia põt oppo: ⁊ qrat ex oꝑibus ſui.⁊ dico ꝙ ſic vt liq̃ſcit.ff.de vſuris.l. ſeaatnn 6 E rẽptoꝛias. areht⸗ ar ad nles „vyigeamus.aut qris q;tum ad fatalitatẽ/ dic ꝙ qtuʒ ad lud WV Anõ poſt. b. d. ſ Sz nuqd teneat᷑ iam opponere illud romanet bone fideivt indiſtincte non tenear.ſ.m . irnt . . mtr in ipſa ↄte.ſtati. Dicũt qͥdã ꝙ ſic vt reus iurta it ſi verberatum · S. fl. ff. de rei vẽ. aut queris q́;tum ad pᷣ⸗ goſe, fine trienij ꝓducat inſtrm ſolutiõis / t ſi actoꝛ velit eũ de ſcriptionẽ/ dico ꝙ mero iure currit vſucapio: ſed non in aln falſo red arguere nõ poſſit. Sz tu dic ꝙ ĩmo qñq; pt ante effectu/ vt.l ſi poſt acccptum.ff derci ven. x Lmoꝛe. S. de 4 ſentẽtis opponere ⁊ ꝓuidebit᷑ bñ j pdictã fraude:qꝛ iu- rei vẽ.· ⁊ dic vt glo. ¶ Ite qro an ſucceſſoꝛ videatur in ma unnl⸗ der dũ viderit appꝛopinq̃ri finẽ trienij:: qðᷣ reus hodie la fide eo ipſo ꝙ defunctus/x dic vt glo. ¶ Atem qjro an ſi opponit vnã pẽptoꝛia / aliã cras/ põt ei ſtatueretps ·qÿ lite cont. lis expiret triennio duret ma.ſi. Gl nõ pꝛo ea lecne oẽs ꝓponãt ałs eũ nõ audiet: ⁊ hoc faciet talitpᷣe ꝙ pore facit.l.pꝛopandum.S. ſinaũt. ex geſtis.. de iudi.xil itra. irſſoh rit eite ↄſultũ actoꝛi. ar.. pperãdum circa pn. s. de iudi. de di ·te pſcrip. ꝙ non placet indiſtincte ꝙ expiret acta orſnn⸗ ¶ Ad hoc op ꝙ vſq; ad mniaʒ nõ poſſit oppõi cũ poſt di⸗ itum ad omnia: qꝛ lʒ lapſu triennij expirent acta q;tum alein dicita teſtificata nihil poſſet ꝓbari. So.vt glo. Nerũ ca⸗ ad ſnĩam:vt.d.l.pperãdum.non tñ q́;tum ad alia: nam⁊ biein noniſte tenẽt.ex.de teſti.c.fraternitatl.ꝙ ſuꝑ nouo capło actio ꝑpetuata ẽ/vt.lłjfi. S.ð pᷣſcri.xxx.an.nec ob.l.intra. illã põt indiſtincte reuocare iudex:vt dic.l.ꝙ iuſſit.lʒ qͥdã fructus a tempoꝛe moꝛe:vt.l.iuł.ſcribit·S.ſi hominẽ.ff.ð alł.qꝛ ibi fuit interruptio ciuilis fctã ab vno que alij pꝛo deſſe non dʒ vt ibi dicitur. Expirant ergo acta q;tum ad pꝛobationem fiendã ex eis/⁊c q;tum ad ſnĩam /⁊ ideo bñ dicit glo.ꝙ facit fructus ſuos nec hũit malã fidẽ:ſed non in totum expirãt acta vt dixi. Sl ¶ In glo. que incipit interpᷣtatiue.ibi cum ipſe ſimiliter ⁊c.ſed certe tunc non eſſet ſucceſſio in vitium:ſed ex ꝑſo⸗ na pꝛopꝛia teneretur hr̃s —– Ermin ato Poſt ſentẽtiã latã expi⸗ rat officium:⁊ ideo non veniunt ſumptus qui veniunt ex officio.h.d. AHDiuide qꝛ pᷣmo ponit dictũ vſq; ibi poſt em̃. obmiſſo v. niſi ibi ponit rõnem dicti vſq; ad finẽ in vᷣ.niſi ibi ponit exceptionem vſq; ad vᷣ.poſt em̃. ¶ Ex tex.ctranſacto.tu potes exponere ꝓpꝛie qꝛ tranſ actione fctã ſuꝑ negocio pꝛincipali non põt durare offic um ſuꝑ expeñ. vt. l. iij. S. depoſi. „ ¶ Spp.ꝙ poſt latam ſnĩam veniant fructus:vt.l.fi.j de app.So.vt glo.qꝛ hic non erat appellatum / ibi ſicſ¶ Iteʒ B op.de.l.paulus.de re iudi.So.hec ſᷣmillam vt glo.expo Lis an nit.¶ Item op.ꝙ poſſit reſeruarilis poſt ſnĩam:vt.l.ꝙ in poſſit re⸗ diem.S.ſi rõnem.ff.de compen.So.vt gloſ.vel melius de uari poſt clara:qꝛ aut veniebant de officio / ⁊ ſic ex materis pꝛime ſuĩam. litis/⁊ tunc lata ſnĩa venire non poſſunt vt hic/aut nõ ve niebat officio:ſʒ actionis iure ⁊ ſic non ex materia pꝛime litis/⁊ tũc ſecus vt in ↄꝛio.Querit glo.exempla q̃liter iu dex hic pꝛonunciauit de ſumptibus ⁊ dat exemplũ. Pꝛi⸗ mo ſi condẽnat in.x.nomine expeñ.⁊ de hoc nõ eſt dubiũ Item ſi dicit condemno reum in expenſis q̃s actoꝛ iura⸗ Uerit ſe feciſſe ⁊ poſtea etiã ex interuallo poterit actoꝛ iu rare quot fuerant expenſe:qꝛ hoc iuramentuʒ non eſt ſen tentia:ſʒ declaratio pᷣcedentis ſnĩe / ⁊ ideo poterit iurari qñcũq; ar.l.adeo/S.cum quis.ff.de acqͥ re.do.⁊.l.inſtitu tio talis.de cõdi.inſti.⁊.l.hr̃des palam.S.ſi ſi nots.ff.de teſta.Aliud exemplum ponit gloſ.ſ.ꝙ iudex pꝛonunciat ſumptus peti poſſe ꝙ non placet qꝛ ſic reſeruaret petitio⸗ nem in alio iudicio:ſʒ dʒ dicere ꝙ q̃relã ſumptuum iuſte ꝓponit.i.ſumptus ſibi reſtituendos:⁊ ſic duobus modis pꝛonũciat in ĩcerto.ſpꝛonuncio ſumptus deberi quos iu rauerit ſe feciſſe vł pꝛonuncio ſumptus ci pᷣſtandos.Sʒ otra hoc op.ꝙ ſnĩa talis nõ teneat cum ſit incerta / vt.S. de ſen. q̃ ſine certa qᷓ;.l.ij.⁊.iij.inſti.de ac ·S. curare. So. hic non poterat ferre certam.¶ Et no.argumẽtũ ꝙ pᷣt iu⸗ dex ſic pꝛonunciare / abſoluo titium ſi ex pꝛobationibꝰfa ctis eum appareat abſoluendum. ⸗ ¶ In glo. que incipit vt ⁊.S.in.fl.ibi non attinet.dic cla rriꝰ ꝙ hic veniebat officio ⁊ ex materia pꝛĩe litis ibi actio⸗ nis iure ⁊ non ex materia pꝛime litis: ⁊ adde qð habes in qusterno. . E See alumnia coherce S OSn ignoꝛet. tur ſimilitudine ſup 4 plicij in criminalibus vel refectione expen⸗ Lu 42 ſarũ ⁊? ſumptuum in ciuilibus. h. d. Puniri q̊ ¶ NHot.calumniam puntiri in ciuilibus in refectione ex⸗ mõ qͥs de peñ.vt no.in pꝛohemio ĩiſtit. Ad declarationẽ.l.dic ꝙ ĩ beat de ca cruminali cã quidã non adeſt ⁊ non pꝛoſequuntur/⁊ tunc lumnia. non punitur ex calumnia:ſ extra oꝛdinem ⁊ in expenſis vt.l.qui crimen.j.qui accuſa.non po.aut venit ⁊ non ꝓ⸗ ſequitur t non pꝛobat /vel eſt abſens ⁊ conſtat de eius calumnia:⁊ tunc ſimilitudine ſupplicij punitur et ita de⸗ terminetur hec gloſ. Item videtur hic caſus ꝙ in crimi⸗ nali non veniat refectio expeñ. quia hoc facit differen⸗ tiam inter ciuiles ⁊ criminales/⁊ in vna facit mentioneʒ de expenſis ĩ alia non: ſʒ cõtra hoc facit.l.qui crimen·j· qui accuſ.non po.ſʒ nõ ob.qꝛ aut quis non pꝛoſequitur ⁊ punit᷑ extraoꝛdinem⁊ ꝑ interlocutoꝛiam in refectione ex peñ.vt ibi.ſi autem eſt in calumnia:tunc punitur ſimuitu dine ſupplicij: non in expeñ.⁊ hoc pꝛobatur ſic certum eſt ꝙ olim non veniebat refectio expeñ.ſʒ decima litis cu ius loco hodie ſunt ſubꝛogate impenſe:vt.S.de epi.⁊ cle. aut᷑.gñaliter. ⁊ ĩ coꝛ.vnde ſumitur ⁊ inſti. de pe.te.li.ĩ pᷣn. ſed ita eſt ꝙ in criminali non veniebat olim decima litis: q̊ nec hodie refectio expeñ.q̃ eius loco ſucceſſit vt.l.j·S· hec actio.ff. ſi quis te.lib.eẽ iu. Pꝛeterea ſi decia excuſa Rer HY6bat ab expenſis multo foꝛtius hoc totum.ſſ.ſi⸗ militudo ſupplicij excuſabit ab expenſis. . S In iudicijs dʒ eſte . A m quidam. eq̃litas:⁊ iõ reſcri⸗ * Butrigarij Gcda pars ſuꝑ Beptimo lib:o Codicis. ptum ad vnum litigatoꝛum poꝛrigitur ad alium hoc di⸗ cit ſᷣm vnam lec.ad quã communiter alł.licet alia ſit ma gis amica littere. . ¶ Op. certuʒ ẽ ꝙ laboꝛ iudicis dʒ remunerari:vt in ant᷑. de iudi.S.ne aũt:ſed hic nõ remunerabitur:ergo ⁊c. So. vt glo.qꝛ minus malum eligimus:vt ar.l.ius pu.ff. de iu⸗ ſti. ⁊ iure.¶ Itẽ op.ꝙ bñficium non egrediatur ꝑſonã:vt inſti.de iurc natu:S.qð pꝛincipi.So.vt glo.qꝛ hic non vi detur alius. Itẽ op.ꝙ non debeat trãſgredi ꝑſonã niſi ſit ad poſtulationẽ conceſſum:vt.l.j.ff.ꝙ quiſq; iur::⁊ hic dicit ꝙ ꝑ ſpãles largitates fuit conceſſuzʒ/⁊ ſic nõ fuit po⸗ ſtulatum. So. immo foꝛte fuit poſtulatum / vl eſt ſpale in iudicijs: vt etiã non impetratum aduerſario poꝛrigatur in pꝛeiudicium iudicis. Alia lec. ẽ magis amicalr̃e. Se . .— a t U ꝛica. uidinc . Eb us NRegła ẽ ꝙ pẽdum ẽ ſiĩĩe Snie an Göſtinqͤc . 3 fal. ſi ex iuſta ca excuſet. ſemper ſit ſgoamel Do. S. l. · S fi. ff. ad turpil. So. vt gl. parendi Guctaturin qꝛ ibi fuit appellatum. hic nõ. ¶ J–ten n ſnafert op. ꝙ condic.ſine cã mihi cõſulatur nõ ciä inpꝛiue N DNVuſolum ope exceptionis:vt.l.ij.ff. de cõ non ſitſß⸗ Haic. ſine cã. So. vt glo.qꝛ hic nondum entt pot ſn L 2. &°K, erat executio fctã.¶ Itẽ op. ex. de. l. ꝑ⸗ Coluſto⸗xt) emptoꝛias.S. ſnĩam re.nõ.po.So.hic exceptio ſuꝑuenit gidinflſeo poſt ſniam:⁊ ideo in executione opponetur: vt·jti j.l.ij. h hoco ſie als ſecus vt in ↄꝛio.Et ẽ ar.ꝙ iudex in executiõe dʒ cita ſetevelfl re reum:qꝛ poſſet eẽ ꝙ ei ſuꝑuenit exceptio poſt ſniamvt ſenento.Sde hic:cum ergo de eius pᷣiudicio tractetur citari debʒ:vt.l. .a ſug audit in cauſe · S. cã. ff. de minoꝛ. ⁊.l.nã ita diuus.S.de adop. Ciamunvlla Itẽ ẽ ar. hec lex ꝙ ſi ſtatutũ dicit ꝙ ſi aliquis fuerit in⸗ nario/n uẽtus ludere ꝑ familiã ptãtis ꝙ puniatur in tm.⁊ ꝙ pote funtue del ſtas dẽat ſtare dicto familie ſue. Mõ põe ꝙ familia dicit us. Si aut ſe inueniſſe titium ludentẽ / venit titius vult pꝛobare ꝙ nõ rveniente luſit lʒ eẽt pꝛope ludum /ptãs dicit ꝙ dʒ ſtare dictũ fami⸗ 5 depen lie ſue nunquid bñ dicit: certe non /qꝛ ſufficit ꝙ dictuʒ fa⸗ Vyjtes pubie milie ſue pꝛobet /dʒ tñ reciꝑe pꝛobatiões ĩ ↄꝛiũ:nã dʒ ſta⸗ wyublich re dicto familie niſi iuſta rõ ſubſit.ſ.pꝛobatio in ↄꝛium ſi ſiumeyt o, cut hic ſnĩe debʒ ſtari niſi ſubſit rõ non ſtãdi.¶ Quero cu lumindus ius ſit electio reddendi rẽ vł extimatiõem qñ actoꝛ recu odebetguca perauit rẽ ſolutã iã ſibi extimatiõeꝑ reũ DLñs mar.dicit lreplicatio ꝙ rei ꝑ.l.plerumq;· S. fl.ff. de iure do. eõ ꝙ actoꝛi:qꝛ eiꝰ oſntpen debet eẽ electio in actionibus/⁊ ꝑ ↄñs in rebus:vt.l.cum e⸗ di fllius · S. varus.ff. de le.ij.⁊.l.ꝙ in hr̃dem.S. eligere.de tri * 4 bu. x. ij S. ſceuolaff. de eo certo lo. qd Seego dicerech eaonin cum actoꝛ poſſit eligere actiones /aut eliget actionem ex nu an eo gctu:vt.ſ.cõmodati ꝑ eã petitur alternatiue:vł res vł uucfe extimatio ſoluta:⁊ ideo ſᷣm naturam alternatiue erit ele⸗ 4 wannhe⸗ ctio rei:vt.l.plerũq;.ff.de iure do.ſi aũt eligit condic.ſine ſ mimno cã in ea venit extimatio rei tm̃:vt.l.ij.ff.de condic.ſine cã tefi ⁊ qꝛ actoꝛ habet electionem in actionibus:vt pᷣdixi vide 4 unhenen tur hr̃e ⁊ in rebus que in actionibus veniunt. Nerũtñ ᷣm Innlnoreſi do. mar.licet actoꝛ habeat electionẽ in petendo: reus tñ Cgnch⸗ ſoluẽdo / quicquid ergo petatur reus ſoluet id qð volet Mſoulter añ lit. ↄteſt. poſt non:vt.l.ij.S. pꝛoinde.ff. de eo ꝙ certo lo. D ſmeime ſic intelligatur lex in commodatoS. fl.ff. mo. Itẽ que (tpoſtſtian rit ia. de are.qͥd ſi añ ſnĩiam ꝑuenerat ad actoꝛẽ nunqd ha ſibihice beo iſtð remedium huius.il.ego reus.ſ.ꝙ poſſim exceptio wutm. nẽ in executione opponere:dicit ipſe ꝙ aut ſola exceptio * mihi competebat ꝙ ẽ qñ ipſe ignoꝛãs habebat rẽ quã pe tebat/⁊ tũc hec exceptio mihi tollitur ꝑ ſnĩam:vt.l.pem⸗ de ptoꝛias:aut hẽbam etiã actionẽ:vt qꝛ ſcienter petebat:⁊ WIen ſic dolum committebat ⁊ tenebatur de dolo / ⁊ tunc etiã ulfennnc poſt ſnĩam remanet mihi actio/⁊ eius vigoꝛe potero op⸗ mpienll ponere etiã in executione doli exceptionẽ ꝑ modum com Myeleſol penſationis:pꝛo hoc facit.l.ꝙ in diem · S. ſi rõnẽ.ff. de cõ⸗ ieſunt con pen.⁊ ita puto eũ ia.intellexiſſe:lʒ non ſic clare dicat ałs non pꝛoced eret eius dictũ.hãc q̃ſtionẽ plenius hẽs in q̃⸗ terno ſuꝑ.l.ſub pᷣtextu .je. 7 Eg Erroꝛ computationis nonvitiat ſentẽ 6 tiã niſi fuerit ĩ ea expᷣſſus.h.d.tex.cũ gl. ne N COp. de. l. . S. j. ff. que ſẽ. ſine ap.re. So. vt gl. eſ A Pa e Querit glo. an vitietur in totum qñ erratur. gl. Sniaz an daſioubii ꝙ non:tu dic ꝙ aut ſnĩa habet plura capitula /⁊ tunc põt vitiet er⸗ nrqnce⸗ vnum valere:aliud non: vt.l.etiã· S. j.ff.de minoꝛ. ſi aũt ẽ roꝛ cõopu? Auſttef 3 vnum capitulum:⁊ tũc aut indiuiduum ⁊ totum vitistur tationis. ncile hitmniie bſaciene h Sanen Deniſun bociflini eNtliſfſ ehicſoln echei Leptisſ r: ſel ecutioeye o poſtſin cltaridrn 3 dele liplsfuete rintiton egfenline bltorobengn taredeike⸗ fcktgda⸗ izziüninte gtioin zun diQun ngectantt Dismard actoꝛlig ebus:vllc cigerede iegodti Kactigent gkinepkne hnamnectt igtcntee⸗ ecoNſi Ntßfi int Vrtif tepdo:fant netincöi kiogent noiſ goteſingtn voſineuag ſch cttigiͦ Famtloen Nnaſlt one orepon nekin⸗ ſfolifni⸗ . 4 4 = — dar l Mushet ſ 4 De re iudicata. De execu.rei iudicate. Fo. LII. vt. l.ſi cõem.ff.quẽad.ſerui.amit.aut eſt diuiduũ:⁊ tũc re⸗ gulariter non vitiaturvtile per inutile:vt.l.ſancimus.de dona.ſpeciale eſt in ſententia vt vitietur etiam ſi capitu⸗ lum ſit diuiduũ vt.l.in hoc iudicio.ff. cõi diui.¶ Ad ꝓpo ſitũ ergo ex pluribꝰ capitulis fit hec computatio/ tenet in quibuſdam ⁊ in quibuſdã nõ:aut ex vno ⁊ tunc totum vitiatur ⁊ ſic poteſt glo.bene ⁊ male ieere ſni E —— ſtq; a ſnia non e J P ecuniam. H acquieſcen⸗ . dum eſt illi.h.d. Snia lata pꝛopter ĩſtrumẽ S Bb ſp ecie. ta de nouo reperta iure cõ⸗ muni non reuocatur hoc.d. Quero que ſit me ſtra de no lioꝛ expoſitio.ſ.an nouiter repertoꝝ vel fabꝛica uo repta toꝝ: Rñdeo pꝛima qꝛ ſi eſſent nouiter fabꝛicata eoꝛũ pꝛe an poſſit textu poſſet retractari cum exceptio ſuperueniſſet poſt ſᷣ reuocari. tentiam.vt.S.e.l.j.⁊ j..ti.j.l.ij. ¶ Oppo.de.il.j.li.x.de ſen.aduerſus fiſcum.So.vt glo. AQAuig in cã minoꝛis vel eccłie.dic vt gloſ.¶ Itẽ opp. ꝙ idẽ ſit in q̊libet puato:vt.l.admonẽdi.S.de iureiur.Sol. Snia ſi fuerit lata ꝓpter in⸗ vt glo.⁊ meliꝰ:qꝛ aut ſnia fertur ſimpliciter ⁊ tunc non re tractatur in pᷣuatis:in re publica ſicvt in eccłia ⁊ minoꝛe aut ſnia fertur pꝛetextu iuramenti neceſſarij ⁊ reuocatur etiã in ꝑꝛiuato vt in ↄꝛio.¶ Modo expedita gloſ.op.ſic ꝙ non ſit ſpale in re publica:qꝛ vbicũq; coꝛruptela inter⸗ uenit põt ſnĩa retractari etiã poſt triẽniũ a pᷣuato ſi ꝓbet᷑ colluſio:vt.l.j.S.de pena iud.qui ma.iudi.So.aut queris quid in fiſco ⁊ in re publica q̃ pꝛiuilegia hẽat: Rñdeo ꝙ hʒ hoc ꝙ ſi eius aduocatus abfuit a ſnia ipſo iure non te net: vt.l.fl.S.de aduoc.fi.quod non eẽt in pꝛiuato:vt.l.ve lamento.S.de poſtu.¶ Item ſi omiſit ꝓducere inſtrumẽ⸗ ta ſua auditur beneficio reſtitutionis vſq; ad triennium etiam nulla pꝛeuaricatione interueniẽte vt in pꝛimo con trario /ꝙ nõ eẽt in pꝛiuato vt hic. Aut omnia interuene⸗ runt que debuerunt ⁊ non iuuatur res publica nec pꝛiua⸗ tus.Si autem interuenit pꝛeuaricatio tunc aut ꝑecunia ĩ terueniente ⁊ eſt ipſo iure nulla ⁊ in fiſco ⁊ in pꝛiuatovt.l. i.S. de pena iudi. qui male iud.⁊ in hoc nullũ pꝛiuilegium hʒ res publica.Aut non interuenit pecunia ⁊ tunc audit res publica ⁊ pꝛiuatus ope reſtitutionis vſq; ad quadriẽ nium:vt.d.l.j.de ſen.aduerſ.fiſ.⁊ ſic apparet rem publicã ſolum in duobus caſibus eẽ pꝛiuilegiatam:⁊ ſi dicas im⸗ mo debet audiri perpetuo cum poſſit ſe tueri exceptione vel replicatione doli:vt.l.cum a te.ff.de dolo.⁊ exceptio⸗ nes ſunt perpetue vt.l.pure.in fi.ff.de dol.ma.excep.Rñ⸗ deo pꝛimo debet peti reſtitutio ⁊ hoc infra quadrien⸗ niũ vt dixi/⁊ ea petita ⁊ non ante hʒ exceptionem vel re⸗ plicationem doli ⁊ perpetuo.vt.dic.l.cum a te.ff.de dolo. nam de reſtitutione data poteſt excipi non de danda:vt l.nec non·S.exemplo.ffex qui.cau.ma.i¶ Sed qũo glo.eqͥ parat minoꝛem rei publice cum minoꝛ vbicunq; leditur poſſit reſtitui toto tempoꝛe minoꝛis etatis ⁊ poſt infra an num vtilem:res publica nõ/⁊ ideo quod dicit glo.idem in minoꝛe ſub.⁊ plus. ¶ In glo.ʒaque incipit.i.nouiter.ibi vel inuentoꝛũ non au tem nouiter fabꝛicatoꝝ: quia nouiter fabꝛicata inducunt exceptionẽ que incipit competere poſt ſnĩam:⁊ ideo poſ ſet poſt ſniam opponi:vt.·je.l.j. In glo.que ĩcipit et iõ. in fi. ibi hic autem pure. el dic ⁊ melius vt in contrario notatur. PAABſolutionem. Autelisit vna de * contrarijs aliud ſpernere videtur. Vel dic ꝙ condemnatus pe⸗ AEQtens dilationẽ ad ſoluendum videtur appella⸗ tioni renunciare.(¶ Glo.dicit ꝙ hic eſt vnum mirabile ſed certe hic nullum mirabile:quia quipetit dilationem vide tur velle ſoluere:⁊ qui vult appellare nõ vult ſoluere:⁊ ſic hic ſunt contraria ergo ſᷣm regulam qui vnum eligit ali⸗ ud ſpernit. — Eſta Geſta publica habent firmitatem perpetuam.i. in eadem inſtantia ⁊ ĩ Acta tran alia. ¶ Quero que ſunt acta trãſlata in publi ſlataĩ pu⸗- RRd A ca monumẽta. Rſñdeo oĩa q̃ flũt palã coꝛã iu⸗ blica mo= dice ſũt ab mnuicẽ publica vt libelli oblatio ſilia:⁊ ideo numenta dicũt᷑ publica:qꝛ a tabellione q eſt ꝑſona publica ſũt ſcri que ſunt. pta ⁊ qꝛ coꝛã teſtibꝰ fctã ipo iure:⁊ de iur pᷣſũptiõevt nõ admittat᷑ ꝓbatio ĩ ↄꝛiũ:vt.l.oĩm.S.de teſta.Auedã non ſũut ab ĩuicẽ publica:ſʒ poſtea trãſlata ĩ publicavt atteſts tiõesq̃ flũt ĩ ſetreto ⁊ poſtea publicãt᷑. Simiie ĩ teſtamẽ⸗ to in ſcriptis qðᷣ quedam ante publicationeʒ non pꝛobat cum teſtes non audierũt eum legi:ſ poſt publicationem pꝛobat ⁊ eſt mirabile ſᷣm do.mar.ꝙ plus pꝛobat exẽpluʒ ; oꝛiginale.⁊ ꝙ dicit glo:ꝙ altera ꝑte abſente poſſint pu blicari intellige ea tñ citata qꝛ de eius pᷣiudicio q̃ritur vt l. nã ita diuus.ff. de adop.ſ¶ Collige ergo ꝙ in actis debet Scriptu⸗ interuenire ſcriptura ⁊ eſt de ſubſtãtia/x ſi perdãtur ſcri ra dz iter⸗ pture debent pꝛobari tria.ſ.rem ſic ſe hr̃e ⁊ ſcripturam in uenire in deſctãm fuiſſe:⁊ eam ſcripturam ꝑditam eẽ:a his pꝛoba actis ⁊ eſt tis ꝑinde eſt ac ſi ſcriptura perdita non eſſet vt pꝛobatur de ſba. in.l.teſtiũ.S.de teſti. Si aũt nunqᷓ; fuerint publicata /tũc non pꝛobant velut pꝛiuata:ſed quãdo ſunt publicata pꝛo bant ĩ q̃libet cã. Sed hoc õ.l.cum apud.de teſti.vbi dicit eſt in arbitrio aduerſarij vt faciat ꝙ ego pꝛoducã iteꝝ teſtes / ſed ego intelligo illam.l.ꝙ ibi coꝛam iudice nunqᷓ; fuerant publicata/⁊ pꝛoducuntur coꝛam alio iudice:mo⸗ do ſi aduerſarius non vult eis ſtare:qꝛ non ſunt publica⸗ ti compellitur pati vt iterum pꝛoducatur õ.l.pꝛoduci. ff. de teſti.vel ibi pꝛimo fuerãt coꝛã arbitro recepta/⁊ ideo on habeãt robur: ⁊ ideo iterum pꝛoducuntur miſi velit aduerſarius atteſtationibus ſtare:ſed ſic ergo aut ſũt pu⸗ blicata coꝛã iudice ⁊ pꝛobant ⁊ in eadem inſtantia/⁊ in Alia diſtinctione/aut nondum ſunt publicata ⁊ coꝛam eo dem iudice pꝛobãt ⁊ publicabũtur. Coꝛam alio non pꝛo⸗ bãt ſi publicata non ſunt ſi aduerſarius ꝙ iterum pꝛodu⸗ cantur ałs pꝛobarent vt.d.l.cum apud. ¶ In glo. que incipit ⁊ tunc.ibi in eadem inſtãtia:erant tamen publicãda. De executione rei iudicate. Mubꝛica. ASBeebL nem? diſtractionẽ pigno rum iuris oꝛdinem omittere:⁊ ſi omi⸗ Dſerit nõ valet ipſo iure. AVel dic latius EBGeſta ꝑ iudicẽ iuris oꝛdine nõ ſerua⸗ 1 Eto non valẽt. Erat ergo oꝛdo ꝙ fuiſſet „ EeN Ecitatus aduerſarius ? ei libellꝰ oblatꝰ Eae RA—ατlis cöteſtata lata ſnia: æ tũc pigno ra capi ⁊ diſtrahi pꝛo executione rei iudicate. ¶ Sʒ op.ꝙ etiã libello nõ oblato:⁊ lite non cõteſtata ca Pignoꝛ4 piantur pignoꝛa ⁊ diſtrahanturvt.l.ptoꝛ.⁊.l.ſulcinius.ff. an poſſint ex qui.ca.in po.ea.⁊.l.pñti.S.de his qui ad ecc.ↄfu.ſʒ rñ. capi ⁊ di⸗ dz citari:vt dixi:⁊ ſi cõparet debet ei libellus offerri ⁊ lis ſtrahi li⸗ conteſtari ⁊ ferri ſnia ⁊ executioni mãdari/ ita loquitur bello non hec lex:nam intelligo ꝙ hic non fuit citatus:vel ſi fuit ci⸗ oblato⁊ li tatus venit/⁊æ nihilominus iudex non oblato ei libello fe te nõ ↄte. cit pignoꝛa capi⁊ diſtrahi/aut citatus non venit/⁊ tunc non oblato libello ei fit miſſio in poſſeſſionẽ ꝑ interlocu⸗ toꝛiam ꝑ.lpᷣtoꝛ.ff.ex qui.cau.ĩ po.ea.⁊ fit venditio per.l. fulcinius.qui.ex cau.in po.e.foꝛma vendendi ſumitur g. l.in iuriſdictione.ff.de b o.aut᷑.iudi.po. J c auſam Stipulatio nouans ſnĩiam AS tollit effectum? executio⸗ nem rei iud. alia non. ¶Diuide in duas partes HA& qa?à in pꝛima nõ interuenit ſtipulatio aio nouã⸗ divſq; ibi ꝙ ſi nouata ibi ſic. No.ꝙ exceptio ſuꝑpueniẽs poſt ſententiam põt poſtea opponi. Ad 0 Non admittitw᷑ creditoꝛ ad emptio *nem pignoꝛũ que diſtrahuntur cʒ 3 executionis rei iudicate niſi in ſubſidiũ. Ubi⸗ RcCh alius reperitur non debet admitti credi⸗ toꝛ:ſi aũt alius non reperiatur vel creditoꝛ vult plus da⸗ re qᷓ; alius admittitur vt quilibet extraneus. ⁊? ei ven.· ditur vł in ſolutum adiudicatur.Querit gl.qͥ.d ſi adiudi⸗ Creditoꝛi cetur res creditoꝛi in ſolutum an videatur aſſignari ꝓ to ſi adiudi⸗ to debito:⁊ dicit ꝙ ſic indiſtincte ⁊ male:⁊ ideo dic ꝙ aut cet᷑ res in adiudicat ꝓ debito ⁊ videtur ꝓ toto adiudicare:idem ſi ſolutũ an ſimpliciter adiudicet:ſecus ſi pꝛo extimatione rei adiu⸗ videat᷑ aſ⸗ dicet:qꝛ tunc ſolum pꝛo illa q;titate adiudicare videtur/ ſignari ꝓ ⁊ in ꝑpignoꝛe pᷣtoꝛiovt.l.fli..de iure do.imp. toto debi⸗ PECIn gloſ. que incipit egi in fi. ibi · S.ſi pigno⸗ to. ra. ? illa eſt vera lec. S D A inS&ε des &α& Stipendium nomen de AATipendia. αρvàcaitun nilt n ſubſidium. hoc dicit cũ.l. ſeq. —— Ti m Op.ꝙ nomen non capiatur pi⸗ ” am. gnoꝛi:vt.l.a diuo pio·S. ſʒ vtrũ. ff. de re iudi. So. hec m illã vt ĩ glo. Sed qͥd ͤ̃ſi debitoꝛ non confitetur debitum. Rñdeo pᷣt dari curatoꝛ bonis qui exꝑietur ↄᷣ iſtum debitoꝛẽ/ ⁊ exi⸗ getur debitum / vel poterit iſte creditoꝛ ipſemet agere vti li actione ſi habebat obligata omnia bona debitoꝛis/⁊ ꝑ ↄñs iſtud nomẽ vt.l.nomẽpque res pig. ob. po. Rr 7 NMon eſt vox ſine SAEA vt pz oponis. mẽte:ergo nec pi r ca vł nuncius ſine intentione dñt h. d. m vuò Tec. Alia lec. loquitur in iudice delegato ad exe Neoe k Butrigarij Scda pars ſup Geptimo libo Codicis TÜ 9ab ea nõ appellat / 1 tũc agitur ex illa ? ex eotpe currit tẽpus quadrimeſtre.aut a ſnia — ⁊ tunc aut appel lans non ꝓſcqᷣtur/a tũc pꝛima cõfirmat᷑ ⁊ ex ea agit/x ab eiꝰ the currit tẽpus quadrimeſtre quo lapſo currit vſura cẽteſima:vt.l.furti.S.j.ff.de his qui no.infa.aut ꝓſequit appellãs.⁊ pꝛima ſnĩa ↄfirmat?᷑/ tũc nunq; agit᷑ ex pᷣma ſnia:ſʒ ex ſcdᷣa/⁊ cx ea currit q̃d rimeſtre tẽpus ⁊ eo lapſo vſura centeſima. ¶ ppo.ꝙ etiam tempoꝛe quadrimeſtri veniat acceſ⸗ ſio:vt.l.in fideicõmiſſi.ff.de vſur. Solu.vt glo.j..l.pꝛoxi. ¶ Itẽ op ꝙ appellatione pendẽte currat vſura cẽteſima: vt.l.tutoꝛ.in fi.ff.de vſur.rei iudi.Solu.vt glo.Nel meliꝰ cutionẽ ⁊ vtraq; lec.eſt vera. ſure pꝛimi ctus currunt appellatione pendẽte ſi fuerit Smaz an ¶. Ad iſta lec. op ꝙ delegat'poſſit ſnis mutarevt. ·ab er ruſtratoꝛie appellatũ:vt in l.ð.⁊ ałs ſi non eſſet fruſtra⸗ toꝛie appellatũ nulle currerẽt:ſed vſure cẽteſime non cur poſſit mu⸗ ecutoꝛe.ff. de app.So.vt glo.qꝛ põt interpᷣtari vt ibi ſed tare dele⸗ non coꝛrigi: vt hic: ſed certe lex vꝛia bñ pꝛobat ꝙ iudex rũt / niſi a tpᷣe ſcdᷣe ſniĩe etiã ſi fruſtratoꝛie fuerit appellatũ vt hic.⁊ no.in.l.j.S.de ſen.q̃ fine certa qᷓ;ti.⁊ hec eſt veri⸗ ð gatus. oꝛdinarius bene poſſit interpᷣtariſʒ delegatus nõ: ſed me lius brobarlen cosnitiogſ5 ius vł vti. pu. ꝙ intellige tas. Buk. Cereſit qñ põt videre ſnĩam qᷣd in ea contineatur ⁊ cam interpᷣta S A . teſima vſura curr la ri ᷣm ſanum intellectum /⁊ alłs neſciret q̃liter habeat exe S ncimus, b non ꝓ vſura bnn 2 unes h qui niſi intelligeret non aũt interpᷣtando coꝛrigit: ⁊ ita ctus etiã ſi vſura fuerit in condẽnatiõe dedu⸗ 4 iſniapt poteſt ſuſtineri glo.¶ Item de.l. ab executoꝛe.quoꝝ app. (cta. h. d. vſq; ad.S. ⁊ cum antiqᷣtas.ſDHiuide ĩ tancaie non re. So. vt glo. partes tres:qꝛ in pᷣma ponit dictũ vſq; ibi cum enim. In lanti = J on iu 9 Moꝛa que cõmittitur ex ſcdᷣa ponũtur quattuoꝛ rõnes ad ꝓbationẽ dicti vſq; ibi lnnotiin G g iudicio parit duplicem ⁊nõ ideo. In tertia rñdetur tacite obiectioni ⁊ ponit᷑ du demnare (fectum ? ĩtcritus ? naturaliũ acceſſionũ. h. d bium.i noſtre vſq; ad· S. ⁊ cum antiquitas. ſenouct W, ¶ Lp.in hoc ꝙ dicit ꝙ, poſtq; iuſſus fuit reſti ¶ Ex tex.Lcũ enim no.bonũ modũ arguẽdi:qꝛ vbi lex liaſedi tuere: ⁊ non fecit ꝙ eſt moꝛoſus ⁊ videtur ꝙ non ſolum a indiſtincte ⁊ gñaliter aliqͥd pꝛohibet nullus caſus dʒ eſſe ſüel reos tempoꝛe iuſſus:ſed litis cont.vt.l.moꝛa.ff. de vſur.⁊. l. ſi ꝑpmiſſus. Vel collige ſic vbicũq; aliquid pꝛohibetur nõ eſiutern cx legati cã.de ver.obli. So.fatcoꝛ ꝙ atpe lit. conteſt. eſt dʒ inueniri modus ꝑ quẽ veniatur iuris diſpoſitionẽ. nſoliän moꝛoſus:ſi tñ iuſſus ⁊ poſtea cõdemnatio ſcq̃tur ałs non ¶ Si eni.¶ Ecce alius modus arguẽdi ſic non dʒ addi ne ciae ⁊ in hoc conſid ero iuſſum ⁊ ſnĩam vt hic.¶ In glo. que in afflicto afflictio ex eadẽ cauſa maxiĩe vt afflictio ſit cã af lund din cipit quẽ iudex. in fine ibi ⁊ animalia.non tamen ↄſide⸗ flictiõis:vt.l.romanus apulus.ſf de tuto ⁊ cu.da.ab his. u nc⸗ rãdo moꝛã ex tempoꝛe miſſus / ſed ex tꝑe litis cont.vt lli 2. l.diuus.ff.de offi.pᷣſi.⁊.l.tam demẽtis.S.de epi.audi.ſʒ ſabatan tigatoꝛ. S. de fruc. ⁊ lit. ex. ⁊.l.ſi ex legati cauſa. de verb. gaffligit᷑ ĩ hoc ꝙ currit cẽteſima:ergo nõ dʒ plus sffligi.ſ. Pieenes r⸗— obligatio⸗ vt currat vſura vſure.¶ Itẽ collige argumẽtũ ꝙ debemꝰ nei 2 E xecutoꝛ/nũciꝰ/apparitoꝛ ab ſurditatẽ euitare/⁊ cx vno abſurdo ſeqᷣtur aliud. cantenn L Fecutoꝛe catholicianus ſũt nomĩs ſy ¶ Sieeni ex iudiati.¶ Ecce tertia rõ ⁊ alius modus ar⸗ Afflictio Ac aa nonima idé ſignificantia h. d. guẽdi talis qꝛ veriſimile eſt ꝙ qͥ poteſt ſoluere ſtatim nõ nõ dʒ ad⸗ ſea e O Conuictus debitoꝛ vł confeſſus ⁊ cõ⸗ patiet᷑ vſuras currere centeſimas Si ergo patit᷑ currere di afflicto 6 na 6. demnatus executionem patitur capt: hoc facit ex neceſſitate/⁊ cũ regulariter ex Ictu non cur⸗ i PErepignoꝛibus 7 diſtractis. b. d. rat:ſed poſt quadrimeſtre tẽpus ſic hoc ſufficit ſi currit lnevgn ¶Mot. pꝛacticam totam in hac.l. n debes fa ex ſoꝛte non ex vſuris. ⸗gi ianen cere reum cltari cum venerit aut fatetur debitũ ⁊ cõdẽ ¶ Si enim.i(¶ Ecce aliꝰ modus arguẽdi talis illud quod meehl nabirueli non confitetur accipies dilationem ad ꝓban⸗ ſubꝛosztur loco alterius dʒ ſapere natur eius cuis loco — umer eum eouinces p ꝓbationes hoc fetõfacies condẽ ſubꝛogat᷑. ſed ita eſt cẽteſima vſura eſt ſubꝛogara loco anen nunrei lara ſententia mittas labi tempus q datur iu- minoꝛis que currebat cx petu/c illa non eurrebat niſi ex — dicatis /r eo lapſo facies auctoꝛitate iudicis pignoꝛa de ſoꝛte:ergo nec centeſima currit niſi er ſorte. Kau bitoꝛis capi ⁊ diſtrahi / ex pcio eoꝛuʒ tibi ſariſſiet. ¶ Et non ideo. ic reſpodet tacite obicctioni r pont Uanan ¶ Ob iin confeſſum ſentẽtia non feratur vt. l. .c. de co⸗ vubi huiꝰ.l. Et no ꝙ potiꝰ cõſiderat oꝛigo q; accidẽs. ekeran fe So. vt glo. qꝛ ceſſat iudicis officium in confeſſum. . in ¶Op. ꝙp ſnĩam non flat nouatio:vt. l.x .. de iudi. Sol. ude cognoſcẽdo: nò aũt in ꝓnunciando: q: immo pꝛonuncia vt glo.¶ Quero an hecvſura ſit hodie coꝛrecta de iure di buur 1 condemnabitur. Itẽ qro qð ſpacium detur con uino. ꝑ.l.cũctos ppłos. Certe nõ eſt dubiũ ꝙ quãdo ve dẽnatis: ⁊ dic vt glo.⁊ an poſſit pꝛoꝛogari vel diminuitẽ niunt ex cõuẽtione ꝙ ſunt coꝛrecte.ſʒ cũ veniũt er diſpo⸗ pus dic vt glo.¶ Itẽ opp.vt glo.de.lin fideicommiſſi.ff. ſitione.l.in penã cõtumacie vt in illis q̃ pᷣſtat etiã maritꝰ (Grom de vluris. t ſo. vt ipa. Item op. de.l. ſi cũ exceptione. S. qui dotem nõ reſtituit quõ ſunt coꝛrecte. Nõne in futuro log acta. ꝙ ſi nõ.ff. ꝙ metus cã. So. vt ipſa.¶ In gl. que incipit ꝙE Penit pena duplici vł quadrupli etiã in alijs delictis. de enſenent hoc dicã in dic.l.cũctos populos. iu ibi veluti ſi alimenta. hoc eſt exemplum qñ exequitur in tra. ¶ In e. gl. 1 ſi als fieret. i.ſi ſine c exequerctur intra. ¶ In ẽ. gl. ibi vl foꝛte diffiniet iudex. hec vera. De vluris rei iudicate. Kubꝛica. ¶ Et cuʒ antiqtas.¶ Tẽpoꝛa qdrimeſtria pᷣſtant᷑ reo/⁊ fideiuſſoꝛibus eius.hoc dicit. ¶ Sp. ꝙ ctiã poſt q̃drimeſtre tpᷣs nõ patiat executionẽ cũ non ſit condẽnatus ipſe:ſʒ reus ⁊ ſnĩa lata cũ vno.⁊c. ⁊ habebat foꝛte exceptionẽ quã reus nõ hẽbat. Sol.aut dum cõuenit᷑ reus fideiuſſoꝛ adfuit liti ſibi iudicatur ſi velit ſe tueri ex perſona rei quaſi indebite ↄdẽnati. Sʒ ſi —5 S Moꝛa iudicij poſt ſentẽ nõ fuiſſet pñs tunc poſſet etiã ex ꝑſona rei ſe intueri: vt. l. kerconiuneuu Un tiam ⁊ q̃drimeſtre tempꝰ ſepe · S. ſed ſcientibus.f. de re iudi. Si autẽ velit ſe tueri Hohhebenn parit effectum vſure cẽteſime. hoc di⸗ ex perſona ꝓpꝛis:qꝛ habet aliquam exceptionem: poteſt Nehneſe cit.¶ Hiuide in tres partes qꝛ in pima dustumcuq; fuerit pꝛeſens ſentẽtie rei: opoꝛtet ergo hac ſoſaßeriue edicit. l. in re iudicata venire vſurã cẽte legẽ intelligi altero duobus modis.vno ꝙ hic fldeiuſſoꝛ hli as ſimã vſq; ad.l. cos. In ſecũda ponit tẽ fuit conuentus cum reo ⁊ condẽnatus: nimirum ergo ſi picligilo N pꝰ ex quo ĩcipit currere vſq; ad. v.nec executio fiat in eum poſt quadrimeſtre tẽpus. Vel dic ꝙ frinmm⸗ Kziſcis. In tertia qð dixerat reuocat i UAſura cẽ dubium vt confirmet vſq; ad.l.ſanximus. loquitur in fideiuſſoꝛe iudicatũ ſolui qui iudicialiter ac⸗ cipitur ⁊ reo condẽnato ſtat im cõmittitur ſtipulatio. 75 eũ fiet executio dato ꝙ ipſe ↄdẽnatus nõ fuerit.ar.l ſi ipu teſima cur OO Currit vſura centeſima poſt tẽ — rit poſt tẽ Exᷣᷣ 3 qul.po:ꝛa quadrimeſtria cõnumcrã⸗ latio · S. ſiue aũt.ff.de no.oꝑ.nũ.⁊ erit ſpãle in fideiuſſoꝛe n poꝛa q̃dri ꝭ do a tempoꝛc quo ſententia tranſiuit in rem iu⸗ iudi. ſolui. qui acceptꝰfui iudicialiter: ⁊ ſentẽtia lata cõ⸗ ib meſtris. icatam. h. d. Collige ergo ꝙ aut fertur ſẽtẽtia tra reum facit cõmitti ſtipulationẽ in eũ:v ꝙ patiat exe⸗ gn 6sdeln linetärrt atnsſDet ichn hap Mediimn tontpcin 9. widtani nsci hꝛohiberi diſpoſtn⸗ lc nondu flanit ans Sdechal Dplvotfig mitignetn tur al. Alius nocent olvereſrni gopatkann erͦcunme⸗ ſuſfckſicn alis lvug eius cußn ulbiogantt hrrebat te. iectionitne igo ihtit⸗ s deitis⸗ 4 Böreſen Aliodaſcrg nßtenm Pitenmin ltsci ole bihufl bihuten eNdinn/ i ſefnent ril tn tionen hantce, 2—0 = ☛ — = = =☛ 14 = =☛. E — E = =☛ =.π — =; S= — S S- E. E 2 — = = — E ☛ S= = = — –– = = = . — — – = = = = = SE = = = = = =☛%e — Gi plu.vna ſetẽ.Qui.res iudi.Cõmi.velepi.o.LIII. cutionem hodic olim debebat etiã ipſe conueniri hodie non ar.aut᷑.qua ĩ pꝛouincia.S.vbi de cri.a.opoꝛ.⁊ hec cõ muniter appꝛobatur.ſ¶ Item op.ꝙ hoc non ſit nouum:vt vna via pꝛohibita:alia concedatur:vt.l.verum.ff.pꝛo ſo. So..ibi ſpale.ſ In glo.que incipitvel dic.ibi executio in fideiuſſoꝛẽ acceptum iudi.ſol. Si plures vna ſnia condẽnati ſlunt. Kubꝛica. iuiſo niſi agatur ꝙ in ſolidum contra batur. hoc dicit. ¶ L/OSp. certum eſt ꝙ ſententia pꝛofice⸗ re non debet condemnato:vt.l. euiden FmmenePEAAaimo tenebatur euidẽter in ſoliduʒ / nũc in partes. Huius timoꝛe ſunt hic due ſo.pꝛĩa non pꝛoce⸗ dit qꝛ ſnĩa pꝛimã obligationẽ non ꝑimit vt.S. ti. j- .l. fl. iõ ſecunda ẽ vᷣa:⁊ rõ eius eſt qꝛ copulat ⁊ diuidit in ꝑtes:vt l.fi. ⁊ aut᷑.ibi poſita.S.de cõſti.pe.cũ ergo iudex dicat cõo⸗ demno titium ⁊ ſeyum in tãta qᷓtitate / videtur pꝛo ꝑtibꝰ condemnare:ſʒ pꝛimã obligationẽ pꝛo ſolido conſtitutã nõ remouet/idẽ ẽ in ↄctibus.ſ.vt obligentur pꝛo ꝑtibus niſi expſſe dicatur ꝙ in ſolidum teneãtur: vt.l.ſi diuiſa. . loca.⁊.l.reos·S. cum in tabulis ff de tabulis exhi ſic eſſet hic ſi iudex in ſolidum condẽnaſſet:q; ex ſnĩa conueniri poſſz in ſolidum. Sʒ q̃re obligãtur pꝛo ꝑtibus tm̃ cũ obli gatio ꝓ ſolido ĩ iudicio fuerit deducta cuiuſlibet Rñdeo ideo ex pꝛima poſſunt in ſolidum conueniri q; ſp ex dolo ſa adminiſtratione conueniuntur: æ ideo in ſolidũ: ſ̊ poſ ſibile ẽ ſnĩiam indebite latã: ⁊ ideo ex ea ſolum pꝛo ptibꝰ obligãt᷑.qð ̊ erit remediuʒ actoꝛi ſi velit eos pꝛo ſolido condẽnari. Rñdeo qꝛ dʒ in libello dicere peto eos ⁊ vtrũ q; eoꝛum ꝓ ſolido condẽnari:contẽtus tñ vna ſolutione æ bñ dicet:⁊ ita ſẽtit glo in.l ſi mãdato titij.S.j.ff. man.⁊ l.j.S.ſi apud.ff. depo.⁊ mõ iudex in ſolidum condẽnabit Szʒ qliter conſulatur ipſis reis qui poſſunt ex pꝛima cã ĩ ſolidum conueniri/a ex ſnĩa pꝛo ꝑtibus vt ſic euitẽt con⸗ uẽtionẽ ꝓ ſolido. Rñdeo qꝛ põt dimidiã q;titatem debi⸗ ti offerre creditoꝛi/⁊ ſi recipe nolit põt cõſignare ⁊ depo nere / tm̃ valebit ac ſi ſoluiſſet / vt.l.acceptã.S. de vſur. ? pingde erit ac ſi fuiſſent abſoluti:⁊ ideo ſi conueniãtur ali qua actione habebunt exceptionem rei iudi.nã hec ſunt pia abſolutum eſſe vł condẽnatum ⁊ ſoluiſſe:vt.l.ſi quis cum totum.S. plane.ff.de excep.rei iudi⁊.l.ſi ᷣuus·S·bo⸗ ue.de condi.fur.⁊ plene dicã in.l.j.ff.qñ/ ꝓuo.nõẽ ne. Quibẽres iudicata non nocet. . MKubꝛica. ¶ Sʒz nonne hic titulus eſt ſupfluus ꝑ titulũ.S. res inter alios acta. Rñdeo non quia ille eſt generalis hic ſpecia⸗ lis in ſententia tm. Snialata N=⸗ J nech Sententia lata cum vno G. nõ dʒ alijs pꝛeiudicare. cũ vno an ꝙ poſſit piu⸗ hoc dicit totus titulus. —R icare ¶ Op.ꝙ noceat fr̃i cum coniuncta ꝑ⸗ glijs ſona potuerit expiri: vt.l. ſzʒ ⁊ he. ff. de ) pꝛocur.cum ſi. So.põt exꝑiri ad ſui pᷣ α iudicium ⁊? ſine mãdato: ſed ad pᷣiudi⸗ æcium fris nõ. Que ẽ ergo differẽtia in⸗ ter coniunctum ⁊ aliũ. Rñdeo qꝛ ⁊ ſi milleſies conſtet ꝙ non habeat mãdatum admittitur cum cautione de rato/ nechʒ neceſſe mãdatum allegare:agit tñ ad ſui pᷣiudiciũ 2 non alterius:ſj̊ ẽneus dʒ allegare mãdatum ⁊ facere rẽ dubiã alłs non admitteretur etiã cauẽdo milleſies:ſic dz ĩtelligi. l. pomp·S.· fi.ff.de pꝛocur.i Itẽ op.de.l.ſi duo. ff. de iureiur. So.vt glo...l.pꝛox. H N Es inter Summarium. S. dixi Di AbkE uide in duas partes: quia in pꝛima ponit dictum in gñe vſq; ibi ideoq;. KaEMA.,Nibi infert caſum in ſpecie. ¶ Op.ꝙ ſentẽtia lata cum vno alijs pᷣiudicet:vt.l.pap̃. S.fl. ff. de inoffi. te. ⁊.l.ſi quis a liberisS. meminiſſe.⁊ · S· ſi vVb pens delibe. agno. Rñdeo hec ẽ regła:ſʒ fallit qñ ſnĩa facit ius quo ad oẽs/vt in ↄꝛijs. Si dicas nonne ſꝑ facit Obligatio ex Zctu vl ſen J no⸗ N. rentia ipſo iure Zhitur ꝓ ter. ff. de re iudi.ar. hoc pꝛodeſt:qꝛ pꝛi⸗ ius. Rñdeo ſic inter litigãtes /nõ inter alios regulariter vt.l.res iudicata.ff. ð re.iur.¶ Quero ergo qñ ẽ ꝙ ſnia fa Snia qñ? cit ius quo ad omnes. Rñdeo qñ q̃ttuoꝛ cõcurrũt. Unũ ꝙ feciat in pꝛincipio cãe.ſ.ꝙ ibi adſit legitimus gdictoꝛ:vt.l.cuʒ ius qͥ ad non iuſta.ff.de collu. detegen.⁊.l.j.ff.de excep.rei iudi. omnes. ⁊. l. cum duobus.ff.de inoffi. teſt. Secundum eſt neceſſa⸗ rium in pꝛoceſſu.ſ.ꝙ defẽdat cauſam:⁊ ſit pꝛeſens alłs po tiꝰ ex ſua contumacia videretur dãnatus q; qꝛ hr̃et ma⸗ lã cãm/⁊ ideo alijs nõ nocetvt.l.qui repudiãt:.G.: cũ õ.ff. de inoffi.te. Tertium eſt neceſſarium in ſnia ſ.vt feratur declaratiue:vt.l.ingenuum.ff. de ſta.ho.⁊.l.cum circa.de pꝛoba.Quartum eſt neceſſarium poſt ſniam.ſ.vt non de⸗ tegatur colluſio vt.S.de collu.dete.ꝑ totum.¶ Item op. ꝙ etiã ĩ alijs caſibus qᷓ; pᷣdictis pꝛeiudicetur alijs vnde videt᷑ obſtare.l.ſi quis homicidij.j de accuſa.So.vt gl. qꝛ ibi eſt ſpale in publicis accuſatiõibus ⁊ popularibus actionibus ⁊c̃. Item ad ſecundã ꝑtẽ ꝙ pꝛoſiciat alij vt.l. ſi duo.ff.de iureiur.⁊.l.qꝛ non debet.So.regulariter non facit alij plenum pꝛoficuum niſi in caſibus in glo.no.re⸗ gulariter põt quo ad q̃le pꝛoficuũ pꝛodeſſe:vt.l.ſi duo.ff. de iureiuur. NS E ri g In criminali accuſatione ſnĩia lata cum vno alij non pᷣiudicat. ¶Op. nõne in cã publici criminis non pᷣiudi⸗ Wa Ges catur alijs p vnum. Rñdeo vt glo.põt etiami elligi in cauſis criminalibus pꝛiuatis:qꝛ nec in eis ſnia lata cum vno alij piudicot. . I Sñia lata cum vno a⸗ Ec in ſimili. S aa um no ⸗ dem in ſimili negocio/⁊ ſic non eſt exemplis ſed legibus iudicãdum. 4 Cõminatiões ſeu epiſtolas au ctoꝛitate rei iudicate no obtine re. MNMubꝛica. ¶ VPꝛemirtte.l.vltimã q̃ dicit ꝙ ſentẽtia diffinitiua dʒ ꝓ⸗ ferri pᷣcedente plena cãe cognitiõe ⁊ magno ↄflictu:⁊ nõ paucis vᷣbis/⁊ ideo epiſtola ⁊ pꝛogrãma ⁊ ſimilia nõ ha bent vim rei iudi.hoc dicit totus titulus:⁊ maxime.il.vlti ma.j.e.q̃ eſt cã ⁊ rõ totius tituli. . Ech vi Cõminatio vł ĩterlocutio Cõmina⸗ ESS non põt effectũ rei iud. ha tio vł ĩter bere: maxime qñ hñt tractum ad futu⸗ locutio an Brũ. h. d. cũ. I. interlocutio. e. ¶ Quero hẽant vim q̃ ſit rõ ꝙ non habeatvim ſnĩe. Rñdeo ſentẽtie. qꝛ non pceſſit cãe cognitio plena:⁊ qꝛ ttractus futuri tẽpoꝛis ad iudicẽ nõ ꝑ⸗ A eatinet dicit glo. ꝙ fallit in ſummarijs ꝙ intellige.ſ.vt nõ ſit neceſſaria cãe cognitio plena.nõ aũt intelligas ꝙ fallat in ſummarijs.ſ.ꝙ tractus futuri tẽpo ris ad iudicem ꝑtineat in eis:⁊ eãdẽ rõnem aſſigna.ſ.e.l. interlocutio. Sed quõ faciunt quotidie iudices qui mã⸗ Qdãt tali vt comꝑeat ſub pena.x.⁊ ille non comꝑet ſi pena non tenet quid ergopꝛodeſt hoc. Rñdeo qꝛ ꝑ hoc conſti tuitur contumax ⁊ tãq; contumax põt puniri:vt.l.j. ff. ſi quis ius di non ob.⁊ vᷣiſimile eſt ꝙ iudex puniet eum tã⸗ ta pena q;ta eſt illa que in contumace poſita fuit:qꝛ nõ ſi⸗ mile eſt ꝙ debitã q;titatem in eã appoſuit non ꝙ eam ſũ⸗ mam habeat neceſſe ſequi:immo poteſt augere vł minue rei:ſed non ſimile eſt ꝙ ula ſit competens /⁊ tenebit pene impoſitio non ex interlocutione:ſed ex ſnĩa poſtea lata ⁊ ita cõminatio eſt pᷣparatoꝛia pene:⁊ ita ſentit hugo ⁊ bñ in. l.j.G.hoc iudicium.ff.ſi quis ius di.nõ ⁊c. Pone ꝙ iu dex fecit citari aliquẽ ⁊ non compꝑuit / dixit qꝛ talis nõ cõ paruit:ideo pꝛonuncio eum bãnitum niſi infra tres dies compareat coꝛam me/mõ ille nõ comparuit ifra illud tẽ⸗ pus ⁊ iudex vult pꝛoꝛogare tpᷣs nunqd poſſit Py. deter⸗ minauit ꝙ ſic:qꝛ hic ẽ quedam interlocutio ⁊ ĩterlocutio p̃ht reuocari ⁊ mutari: vt.l.diẽ.ff.de arbi.⁊.l.ꝙ iuſſu.de re iudi.⁊ etiam ĩterlocutio nihil operatur vt hic /⁊ ſi dicas qre ergo quotidie fit. Rñdeo qꝛ habemus ſtatutũ dicẽs ꝙ qui poſt talem amonitionẽ patiatur ſe deſcribi ĩ libꝛo bãanitoꝛum/ſi capiatur poſtea ei ãputetur pes. ¶ In glo. que incipit nedum in fi.ibi.l. iudices: non fa⸗ cio differẽtiã inter plenã ⁊ ſũmariã cognitionẽ niſi q̊ ad omiſſionẽ nõ qͥ ad tractũ futuri tpis. Butrigarij Gcda pars ſup Geptimo libꝛo Codicis SF E Per epiſtolã abſentibus miſſã non põt l. ferri interlocutoꝛia. . CSo. de.l. actoꝛ. ff. de re iudic. So. vt gloſ. ⸗ , l. pri Op. de .lij · S ex longinquo . de exhi. ĩtro re.⁊.l.diẽ.ff.de arbi.So.vt gl.qꝛ interlocutoꝛia põt ferri ꝑte abſente ꝙ intellige de pꝛonunciatione: ſz cogni⸗ tio debet fleri ptibus pñtibus:etiã in interlocutoꝛia:vt.l. a pꝛocedẽte.S. de dila.⁊ plene dixi.S.de ſen.ex ꝑi.re.l.j. Pec EE que. R Prient, non poteſt vim rei iu di.habere maximeyt tollat effectũ iam late ſententie. Gloſ. hic poſitam recitaui ĩ l. pꝛecedenti. . Per ſolam ſubſcriptionem nõ ex⸗ Bd Y. pedietur diff nitiua h. d. T ¶ Op. de. l. iuſte. ff. de acqui. poſ. So. vt glo. Di ex fallis intrumentis Kubꝛica. —◻«Itabulas Snia lata ex fal⸗ Snĩa ſi fu c ſis inſtrumẽtis vł erit lata ex Nteſtibꝰ reuocat᷑ ꝓbato falſo:⁊ qð iudex falſis iſtru⸗ HOEEE&tulit ſniam ex eo. h. d. totus ti. mẽtis vel e ¶ Ex tex ( Suã vt ob hoc ſententia teſtibꝰ an ꝗ Xh refſcindatur. Hudu. q. d. ſi de falſo in poſſitreuo b EYY pꝛimo iudicio fuiſſet diſputatuʒ obſta cari ꝓba⸗ Reener rE—Aret exceptio rei iudi. to fallo: ¶ Op. de. l. fl. Z. de fl. inſtrumẽto. So. vt glo.qꝛ ibi de fal ſo fuit queſitum lʒ non pꝛonunciatum expᷣſſe:ſed tacite eo ipſo qð de pꝛincipali pꝛonunciatur:vt.l.ij.S.de oꝛdi.iud. ⁊.l.ſi iudex.ff.de his qui ſunt ſui vł ali.iur.¶ Sp.de · S· ſe⸗ mel/inſti.qui ⁊ ex qui.cau.ma.non po.So.vt glo. ¶ In glo · que incipit ſecus ſi.ibi non fuiſſet pꝛonuncis⸗ tum.ſ.expᷣſſe/tacite tũ pꝛonunciatur ſuꝑ incidenti:vt.lł.j.ĩ fl.S.de oꝛdi.iudi.ſ¶ In eadem glo.ibi q̃ri de libertate.qꝛ incidens.¶ In cadem glo.ibilʒ nz Prolüctet eer viſ e. 3 . nĩa lata etiã ſine ꝓuo 2 C ¶ ut no U. catione reſcinditur bñfi Vcio reſtitutionis ex falſis inſtrumentis. Po AI ne caſumvt lr̃a ſonat:foꝛmabo vnã o q.⁊ ero expeditus. 7. ¶fLOp.ꝙ etiã ſi fuerit appellatũ poſſit reſcindi ⁊ non con firmetur ſnĩa:vt.l.ſi expᷣſſim. ff.de app.So.fateoꝛ op.nec Appella⸗ hoc implicat iſte tex.¶ Quero ergo an appellatio confir⸗ tio an con met ſnĩiam:⁊ dic ꝙ aut q̃ris an appellatio tollat bñficiuʒ firmet ſen reſtitutionis/⁊ dico ꝙ non qꝛ appellatio ⁊ reſtitutio non tentiam? ſunt ↄꝛia:qꝛ vtraq; pᷣſupponit ſmiam valere.ſed petit re⸗ ſcindi eã:aut q̃ris an appellatio mihi tollat bñficium nul litatis/⁊ tunc dic ꝙ aut ſnĩa erat nulla in pᷣiudicium mei erat tñ aliqᷓ quo ad alios:⁊ tunc ſcienter appellãdo vide oꝛ eam confirmare ⁊ ratã haberevt.l.cum minoꝛ.ff. rẽ ra. ha.ſi autem erat nulla ppt᷑ rigoꝛem iuris /tunc nõ confir matur vt.d.l.ſi expꝛeſſim.¶ Quero an ipſo iure reſcinda⸗ tur.⁊ dic vt glo.ſ In g/ o. que incipit ſed ſi ibi habere vi⸗ detur.non ergo tollit app.bñſicium reſtitutionis:qꝛ non eſt et oppoſita:ſed tollit beneficiũ nullitatis:qñ erat nul⸗ la fauoꝛe mei tm:vt.l.cum minoꝛ.ff.rẽ ra.ha.non quãdo erat ſimpliciter nulla pꝛopter rigoꝛem iuris:vt dicta.l.ſi expꝛeſſim. R 5 Alſas ſo redarguere: ſʒ ſententia inde ſe NvNcuta non reuocatur niſi duobꝰ pꝛobatis. ſ. ꝓba Nto fal ſo: ⁊ ꝙ ſnia eſt ſecuca ex eo. Quidã g̊ quẽ erat pꝛonũciatum in edicto diui adriani petebat a me cõ⸗ ſilium:qꝛ ſciebat ſe appellare non poſſe cum ſit poſſeſſoꝛi um vt.l.añpenult ·ꝓ.quoꝛum ap.nõ re.ego conſului ꝙ ipᷣe peteret ſe in integrum reſtitui õ ſnĩiam ex falſis teſtibus qꝛ pꝛobabatur de falſitate duoꝛum teſtium aduerſarij.nã ctiam in cã in qua appellatum non eſt vł appellari nõ pᷣt põt peti reſtitutio ex falſis teſtibus vł inſtrumẽtis vt hic Sʒ dictio ¶ Qucero ad declarationem tex.qͥd impoꝛtet dictio Iſed q̃d ĩpoꝛtet que ẽĩ textu. Rñdeo qꝛ ſiue ſnĩa ſit lata ex falſo ſiue nõ ſp põt agi de falſo: ſed ſnĩa retractari non põt niſi ſit ex falſo pꝛolata:quid enim ſi alie pꝛobationes ſufficiebãt ex quibus iudex motus fuit:certe non pꝛopterea retractabi tur ſnĩa:⁊ hoc ĩpoꝛtat dictio ſʒ.Et ideo diuide.l.in ꝑtes duas qꝛ in pꝛima ponit de falſi accuſatiõe vſq; ibił ſʒ cã In ſca tractat de ſnie retractatione vſq; in fineʒ. Que 7 v'nam Licet mihi ſcripturã falſam de fal rit glo.an ſit verũ ſimpliciter ꝙ ſententia reſcindatur ꝓ⸗ Snĩia an pter falſa inſtrumenta vel teſtes Pla.ꝙ nõ qñ pꝛece fue reſcindat runt coꝛrupti/a potuit moueri illa opinio:qꝛ tũc ſᷣm quoſ ꝓpt᷑ falſa dã nõ põt veniri ad bñficium reſtitutionis niſi crimine ꝓ iſt ra vłte bato:ſʒ qũ non fuit coꝛruptus pᷣcio nõ põt accuſari ꝓdu⸗ ſtes ⁊ an il cens /qꝛ neſcit quid dicturus ſit teſtis ſed inſtrumẽtũ nõ lud ſitveꝝ põt ꝓduci ſine falſitate: qꝛ ꝓducẽs videt ea q̃ ibi ſcripta ſimpłr. ſunt. Et idco cõmittit falſũ vt.l.maioꝛẽ·j.de fal. Et ideo ſᷣm eũ oꝑoꝛtet ꝙ pᷣmo accuſatio falſi pᷣcedat que opinio nõ eſt vera vt dicit glo.⁊ ./dicã.¶ Item quero qũo erant acta falſa?⁊ dic vt glo. . S executioni mandari.¶ Expeduo titu.ſᷣm glo. foꝛmabo quaſdã qõnes pꝛo declaratiõe mate rie. ¶ Et pꝛimo quero an iudex aditus in cã reſtitutiõis ſolũ dẽat ſnĩam reſcindere:an etiã de viribus cauſe pᷣnci palis cognoſcere:QAuidã dicũt ꝙ totũ dʒ dirimere:⁊ ſic res vno iudicio expediet᷑.⁊ ꝓbant per rõnẽ ⁊ per.l per rõ nem ſic:appellatio ⁊ reſtitutio equiparantur:vt.ff.de mi⸗ no.l.minoꝛ.⁊.l.pꝛefecti.⁊.l.ſi pꝛeſes.Sʒ iudex appellatio nis etiam pꝛincipalẽ qõnẽ decidit:vt.l.oẽs.in pᷣn.j.de ap pel.ergo ⁊ iudex reſtitutionis pꝛincipalẽ cãm decidet.le gẽ ipſi inducũt ꝓ caſu.ſ.l.titie amice.ff.de auro ⁊ ar.le.ĩ fi. In ↄꝛiũ videtur caſus in.l.j.S.ſi aduerſus liber.⁊.j.qñ ꝓuo nõ eſt ne.il.ij. Et hoc vltimũ videt᷑ tenere Ja.de are. maxime ĩ hac reſtitutiõe potius qᷓ; in illa q̃ datur minoꝛi: nã iudex cognoſcit ſolũ de falſitate.ſ.ſi interuenit ⁊ an iu dex fuerit ex ea motus:⁊ ideo de hoc ſolũ iudex ꝓnũciat: vt.l.de vno quoq;.ff.de re iudicat.⁊.l.in cauſe.S. cã.ff. de minoꝛ.qꝛ etiã in reſtitutione minoꝛis vbi minoꝛ oñdit ſe leſum ⁊ debuiſſe abſolui in quo eſt maioꝛ ratio ſufficit iu⸗ dici ſi ſentẽtiam reſcĩdit. NHec ob.õꝛia qꝛ verũ eſt ꝙ tm̃ oꝑat᷑ appellatio data a lege q;tũ reſtitutio data a iudice Sʒ appellatio data a lege facit vt paret᷑ materia vt pꝛin⸗ cipalis cã examinetur:ergo idem facit reſtitutio data ab hoĩe nõ dãda ⁊ ſic facit ꝓ nobis ⁊ ſic ĩtelligat᷑.l.titie ami⸗ . ce.¶ Item quero an illud quod eſt pꝛobatũ in cã appel⸗ Pꝛobatü lationis veniat pꝛobandũ in ſcdᷣa/⁊ ſufficiãt pꝛime ꝓba ĩ cã appel tiones: Rñdeo aliqñ id quod eſt diſputatũ in pᷣmo iudi⸗ latiõis an cio nõ eſt diſputãdũ in ſcðo vt eſt hic:qꝛ in pꝛimo ſolũ di veniat ꝓ⸗ ſputatur de falſo ⁊ plene cognoſcitur ⁊ decidit᷑.in ſcdᷣo iu badũ in ſe dicio nõ diſputatur de falſo:ſʒ de debito tm̃:⁊ ideo ꝓba⸗ cunda. tiones in pꝛimo facto nil faciunt in ſcdᷣo nec deciſũ in pꝛi mo diſputabit᷑ in ſcõo:qꝛ obſtaret exceptio rei iudicate. Sʒ aliquãdo diſputatum in pᷣmo iudicio venit diſputan dum in ſcdᷣo vt eſt in reſtitutione minoꝛis qui ꝓbat ſe le⸗ ſum/qꝛ erat rei dñs:⁊ tunc pꝛobatum in pꝛimo iudiciove nit pꝛobãdum in ſecũdo.Et ſi dicas nonne ſufficit ſi eſt ſemel cognitũ ⁊ deciſum. Rñdeo non:qꝛ ĩ pꝛimo iudicio fuit pꝛobatũ ſummarie: quia vbicunq; idem venit diſpu tandum in duobus iudicijs.pꝛimo pꝛobatur ſemiplene/ in ſcdᷣo plene:vt.l.ſi celſus.quaſi per totum.ff ad exhib.⁊ l.iij · S. ibidem.⁊ ideo opoꝛtet duobus iudicijs diſputari: vt. l. ſi iudex.ff.de his qui ſunt ſui vel ali.iur.⁊ ideo bis di ſputatur:quia eſt cauſavtriuſq; iudicij:nã cã reſtitutiõis eſt:quia minoꝛ eſt leſus cum erat dominus ⁊ ſic dominiũ cauſa ſecũdi iudicij.ſ.rei vendicationis eſt dominiuin: ⁊ ideo bis de eo diſputatur:pꝛimo ſemiplene ſecũdo ple⸗ ne.¶ Item quero an ſit neceſſe pꝛimo intentari crimina⸗ lem accuſationem falſi qᷓ; petatur in integrum reſtitutio: oſ ⁊ dicunt qͥdã ꝙ ſic/⁊ alleg.pꝛo caſu.S.eo.l.⁊ qͥ nõ ꝓuoca⸗ lẽ ffi anſit uerunt:x.l.j.S. de aduo.diuer.iudi.⁊.l.j.S. vbi cauſe fiſca. neceſſe p⸗ In contrarium videtur: quia actoꝛi datur electio:vt l. ĩtentariq; damus.ff. de falſis. . l.j.quando ciui.ac.cri.pꝛe.Sed Ja petat i ite cob.de arenis dicit ꝙ aut viuit ille qui falſum commiſit: grũ reſti⸗ ⁊ debet pꝛimo accuſari vt in pꝛimis alle.aut eſt moꝛtuus tutio. 7 non vt in ſecundis/ſed ego vidi ſeruari per dictam.l. damus.qꝙ etiam ſi viuit delinquens poſſit intentari pꝛi⸗ mo quodcunq; voluerit actoꝛ.¶ Nec obſtat.l.⁊ qͥ non ꝓ⸗ uocauerũt:quia intelligo quod dicit falſo pꝛobato ſcili⸗ cet in cauſa reſtitutionis non ꝓpterea dico in accuſato⸗ rem criminis. Nec obſtat.l.S.de aduoca.diuerſ.iudic. quia ibi ſic contingit de facto. ¶ Mec obſt.l.j.S.vbi cauſe fiſca.qꝛ illud contingit ex qus danm neceſſitate nã bona publicari non poſſunt niſi pꝛius reo de crimine cõdẽnato: cũ ĩ penã criminis publicẽtur NSWAYY . Pendęte cã reſtitutionis cũ Odicati. it pꝛeiudicialis ſnia non põt Accuſati⸗ onẽ cria⸗ 1 4 8 ☛ * Sd une ſentetl heltactort ſonfuttins ino cole cnurreſt jcapꝛin.. rgoc iu ſtrituetu etare kdi no Ntlatat gaurtcone ſftoponide lersniden ehoſter in = = iereppi etianm geetchnte Aofitetlin anleſieg aeſpi au⸗ de ipſaercit Alegs. Ad. hoſum erc lum eo. quo poreſpoſtſ. ſretiamrel atentiäyt Eiabhomin hoſumoppe iminort nio confir De eſtcondenan Nſentetia fec⸗ cuss confe lerar. ( Solu tgle petiam cofe depꝛoba l cppo. de ce hie certum / c Sol ibice preindica Dol autcon iicirſiper, lonften enop. Mnigr zeſe Pfenfeſtsf, aantrment⸗ chlundeſ, feut condé Kinbnfi Nartiemd Paurcon Eracnf Cohkrari ſenm ſi kirhocd Germ d We Can. — — = Z S —— = = = = „ = — usgui Dringne Merhaleng turfr diginpſ ecindeicr deanroinl rſuslbaif, cnere ne daturnn nteruennn Giuderpie egrſegi⸗ bimipatit Natioſſfc ageenickot⸗ riodemile knumungn ekiutoduen cligalttier batüncine fictäting tüinine inpꝛinafii ecldikinſhn ti:e ideß nec deciſii⸗ tiorei iu ovenie is ai ont⸗ prinoblen nneſuftſt hnipemul ſdennnn banrſenhe unflin giaſohhu it gbi — — — V = —„ = = = = = — S — =— = = ☛ S= = = — E =☛ — =— — = = = — Snia qñ mãdatur executiõi an poſſit De Lonfeſſis. Fo. LIIII. Sed tamen nos poſſemus dicere ſic. ꝙ aut ille ꝓ quo eſt lata ſentẽtia fuit idem qui dolum participauit/⁊ tunc ha beat actoꝛ electionẽ a quo incipiat vt dicta.l.damus.aut non fuit in dolo/⁊ tunc pꝛocedat opinio Jaco.de are.vt pꝛimo cõueniatur doloſus ⁊ condemnetur de crimine qᷓ; petatur reſtitutio/⁊ videtur de hoc caſus in.l.⁊ elegãter. circa pꝛin.ff. de dolo.⁊.l.fl.de eo ꝑ quem factũ eſt. dicerẽ ergo ꝙ aut eſt idem qui dolum comiſit/⁊ pꝛo quo eſt lata ſentẽtia/⁊ tunc habeat arbitrium actoꝛ qð velit pꝛius in⸗ tentare vt dicta.l.damus.⁊.l.pꝛebemus.de fal.Aut ille ꝓ quo eſt lata ſentẽtia non cõmiſit dolum/⁊ pꝛimo conue⸗ niatur ⁊ condẽnetur doloſus:vt dicta.lʒ.fi.in pꝛin.ff.de co per quẽ fac.erit.( Item q̃ro an in executiõe ſentẽtie poſ⸗ ſit opponi de reſtitutione ꝓpter falſa ĩſtrumẽta:⁊ quedã leges videntur velle ꝙ de reſtitutione anteq; detur non poſſit excipi:vt.l.necnon.S. exemplo.ff.de mino.⁊.l.nam opponi de poſtea · S. ſi minoꝛ.ff. de iureiur. Alie vident᷑ velle ꝙ poſſit reſtitutiõe excipi etiam ea non data vt.l.papinia · S. ſi filius.ff. de in ꝓpter fal⸗ offi.te.⁊.l.metum.S.ſed ꝙ pꝛetoꝛ.ff.ꝙ me.cã.ſed eam con ſa inſtr̃a. coꝛda ſic:qꝛ aut reſtitutio datur a lege/t tunc de ipſa põt excipi quãdocũq; vt ĩ ſcdᷣis alł.Aut datur ab hoĩe/⁊ tũc de ipſa excipi non põt niſi poſtqᷓ; fuerit data vt in pᷣmis allegs. Ad ꝓpoſitũ ergo hic habeo vnũ a lege:aliud ab homie.A lege habeo actionẽ ⁊ exceptionẽ doli.⁊ de ipſa poſſum excipere in executione / ⁊ ↄpenſabo intereſſe doli cum eo.quod in ſententia continetur. Et ſi dicas quomõ poteſt poſt ſententiã opponi exceptio õ.l. perẽptoꝛias.S. ſentẽtiam reſcin non poſ.Rñdeo qꝛ incepit ↄpetere poſt ſententiã:vt.l.j.S.de re iudi.⁊ ibi dixi.⁊.l.ij.de ex.rei iud. Et ab homine habeo reſtitutionem. Aut eſt mihi data ⁊ poſſum opponere de ea ałs non:vt dic.l.nam ⁊ poſtea · S. ſi minoꝛ.⁊.l.nec non.S.exemplo.ſ¶ Item quero an appel⸗ latio confirmet ſententiã nuilam? Et dic vt. S. c. l. ij. Deconfellis. Kubꝛica. Gnukfeſſog. ento aapkrchor eſt ꝙ ab eius confeſſione recedere non poteſt. hoc dicit. CSiuide in duas partes:quia in pꝛi⸗ ma ponit dictum vſq; ibi quare. ibi il⸗ lationẽ᷑ ex dicto vſq; ad fl. Arguit iſte Atex. ſic. confeſſus in iure habetur ꝑinde D a9 ſentẽtia recedere:immo cõpelleretur ſoluere:ergo ⁊ cõ feſſus a confeſſione non poteſt recedere:immo ſoluere cõ pelletur. ¶ p. ꝙ poſſit reuocare vt.l.generaliter.S.de nõ nu.pe. Solu.vt glo.que iudicat verum: vt.. dicam.¶ Item oꝑ. ꝙ etiam cõfeſſus in iure nõ habeatur pꝛo iudicato. vt.S. de pꝛoba.l.exemplo. Solu. ibi confitetur pꝛo ſe.¶ Item oppo. de.l. certum. ff.e.titu. Solu.ibi confitetur incertum hic certum.¶ Item op.de.l.confeſſionibꝰ.ff. de interrog. ac. Sol.ibi confiteoꝛ id quod ius vel naturs reſpuit:⁊ iõ non pꝛeiudicat. ¶ Item oppo.de.l.j.S. diuus.ff. de q̃ſtio. Solu. aut conſitetur in criminali/⁊ tunc ita demũ ſibi pᷣ⸗ iudicat ſi perſeueret in confeſſione als non:vt in.l.cõtra. Aut confitetur in ciuili/⁊ tũc ſtatim ſibi pᷣiudicat vt hic. Coõfeſſus ¶ Item op.ꝙ confeſſus non habeatur pꝛo iudicato:ĩmo an ſemp habeat᷑ ꝓ ſi confeſſus.ff.de cuſto.re. Solu.vt glo. Vel clarius.aut veniat per iudicẽ condẽnãdus:vnde videtur obſtare.ilᷣ. iudicato. confiteoꝛ ante libelli oblationem / ⁊ tunc fit ſtatim pꝛe⸗ ceptum de ſol.⁊ erit interlocutoꝛia ſententia:vt.l.ſi debi⸗ toꝛi.ff. de iudi.Aut confiteoꝛ poſt libellum vel litis con⸗ teſta. ⁊ condẽnaboꝛ diffinitiue.vt.l.ſi confeſſus.⁊ hee due actiones in factum naſcentur vna ex confeſſionei/ ⁊ alia ex ſententia:quia non eſt nouum.⁊c.vt.l.non eſt nouum. ff.de acti.emp.¶ Item oppo.de.l.certum.S.ſed an.ff.co. Solu.aut confiteoꝛ ego ⁊ mihi pꝛeiudicat.aut tutoꝛ vel curatoꝛ confitetur/⁊ tunc nocet eius erroꝛ donec pꝛobe⸗ tur contrarium: ſed contrario pꝛobato non nocet ſiue ſcienter/ fiue ignoꝛanter fecerit eam tutoꝛ: vt in contra⸗ rio/⁊ in hoc differt a pꝛopꝛia:quia facta a ſciente non re⸗ uocatur.¶ Item oppo.de l.erroꝛ.S. de iur ⁊ facti igno. Solu.ibi erratur /hic non.¶ Item oppo. de.l.iubemus. S. de li. cau. Solu. vt glo.¶ Ultimo gloſ. ponit verſus ac ſi condẽnatus eſſet/ſed ſi eſſet condẽnatus non poſſet quoꝛum expoſitio ptʒ in glo. Modo ex̃ op ꝙ non ſit dit ferẽtia ĩ ↄfeſſiõe iudiciali ⁊ exiudiciali:qꝛ ſcis ſibi piudi Conteſſio cat in vtroq; vt hic:ſed errans non ſibi pᷣiudicat:nec ĩ iu⸗ iudicialis dicio nec ex. vt.l.erroꝛ.S.de iuris ⁊ fa.ign. Rñdeo immo qũo dif⸗ differunt:qꝛ ſi confiteoꝛ in iudicio ſi erro in iure mihi pꝛe fert ab ex⸗ iudico/ꝙ non eſſet extra iudicium quocũq; erroꝛe errarẽ iudiciali. Item ſi ſum ſciens ex iudicium mihi non pᷣiudico ĩ his que per confeſſum induci non poſſunt / in alijs ſic vt.l cuʒ falſa.de iur.⁊ fac.ig.ſed in iudicijs mihi hiudico etiã in his q ꝑ confeſſum induci non poſſunt Item ſi cõfiteoꝛ ex iudicium ad obligandum me ſine cã no valet confeſſio in iudicio valet etia ſine cã. Sed pꝛobo ꝙ hoc non ſit verũ qꝛ petit io ⁊ libellus ſemper continent càm ałs non recipi tur:vt.l.j.⁊ ibi nota.ff.de eden.⁊ confeſſus videtur ſe ad il lã cãm referre vt inſti.de inuti.ſtip· S·pꝛeterea.ergo ſem⸗ per ineſt cã in iudicio.So.fateoꝛ ꝙ eſt in iudicio cã taci⸗ ta que tamen extra iudicium non ſufficeret niſi eſſet expſ ſa Vel aliter poſſum ĩtelligere hoc in ſummarijs vbi ſine libello pꝛoceditur ⁊ ĩterrogatus fuit ſtatuin confeſſus ſe debere. Vel verius dic ꝙ poſſum in libello petere.x.ad qͥ es mihiobligatus/⁊ ſic expꝛimo cam pꝛoximam ⁊ bñ ꝓ⸗ gedit libellus vt dixi in dicta.l.j.de eden.⁊ ſi reus confite tur tʒ ↄfeſſio lʒ cã expᷣſſa non fuerit que non teneret er iu dicium ſine cã. Item op.ꝙ confeſſio etiã ſine cã valeat etiꝗ ex iudicium:vt.l.qñq;.fr.de infa.So.ibi loquit᷑ in cõ⸗ feſſione que in ſurgit ex trãſactione facta ⁊ in caſu ſpecia⸗ li:x q́;=tum ad infamiã irrogandã:ſʒ vera confeſſio cx iudi cium ſine cã non valet vt dixi. ¶ Itẽ op. ꝙ non ſit differẽ tia an ad obligãdum an ad liberadum:qꝛ ant erronee cõ fiteoꝛ ad liberãdum vt de pꝛeterito tunc mihi non pꝛeiu⸗ dico ſicut nec in obligãdo: vt.l.generaliter.S. de non nu. pec.aut ſcienter confiteoꝛ ⁊ rẽ ⁊ in obligatione ⁊ in libe⸗ ratione ca donandi intelligitur/aut confiteoꝛ ſpe future numerationis:⁊ tunc mihi pꝛeiudico..tẽpoꝛa legalia et in confeſſione ad liberandum ⁊ ad obligandum:vt.ĩ cõ tractibus.S.de nõnu.pe.¶ Quce ergo eſt differẽtia ĩter cõ Conteſſio feſſionem ad liberandum/z ad obſigandum. Rñdeo qñ ad liberã⸗ erratur non eſt differentia:ſed quãdo ſcienter confitetur dũ ⁊ ado⸗ quis neceſſe eſt ꝙ cauſa expꝛimatur in obligatione que ſi bligaädum eſt vera bñ quidem / ſi falſa tunc pᷣſumitur cã donatiõis: qũo diffe⸗ ſed in confeſſione ad liberandum non eſt neceſſe cxpꝛimi runt. cauſam:qꝛ ſꝑ cauſa donationis pᷣſumitur: ⁊ hoc ſi cõſtat ꝙ ſcienter ſuerit confeſſus:ille ergo qui confeſſus eſt pꝛo bat rem aliter ſe habere quo pꝛobato /aut conſtat ꝙ ſcien ter confeſſus fuerit:vt qꝛ foꝛte dixerat coꝛã aliquibus bñ ſcio ꝙ non debeo tñ ego confiteoꝛ me debere:nam p talia vᷣba exterioꝛa pꝛobatur animus:vt.l.fulcinius.S.ſi is qͥ. ⁊ ibi nota.ff.qui ex ca.in po.ea.tunc pᷣſumet᷑ habuiſſe ani mum donandi:aut conſtat ꝙ errauit ⁊ tunc ſibi non pꝛe⸗ iudicat:aut dubitatur/a tunc in vltima voluntate pꝛeſu⸗ mitur animꝰ donandi:vt.l.j.S.de falſa cã adiec.vel in cõ⸗ tractu inter viuos pᷣſumit᷑ erroꝛ cũ nemo ſuũ iactare pꝛe ſumatur:vt.l.cum de indebito.ff de pꝛoba.i Itẽ dicit gl. Conteſſio ꝙ ſi confiteoꝛ id cuius nomine cum alio actio eſſe nõ poſ an mihip̃⸗ ſit ꝙ mihi non pᷣiudico. Sed quomodo hoc nonne ſi con iudicabit fiteoꝛ me debere centum ⁊ nõ debeam mihi pꝛeiudicabit ſi cõfiteoꝛ confeſſio ſi vꝛiũ non pꝛobabo:⁊ tñ hoꝛum centum nomie me ðᷣbere cum alio non poteſt eſſe actio cũ nũqᷓ; fuerit alicui mutua cẽtũ ⁊ nõ ta:⁊ ideo vltramon. ⁊ maxĩe Pet.limitat multum hãc gl. debeã⸗ dicens ꝙ aut quis confitetur id cuius nomine non com⸗ petit nec competere poteſt actio: ⁊ notoꝛiuʒ eſt eam com petere non poſſe/ tunc ex confeſſione mea non obligoꝛ/ vt ſi confiteoꝛ occidiſſe eum qui viuit:aut certum ẽ actio nem competere poſſe/vl dubitatur an poſſit competere/ vt cum confiteoꝛ me debere.x.ex cã mutui:⁊ tunc ex con⸗ feſſione mea obligoꝛ vt.l.de etate. S.j.ff. de interrog.ac.tu dic ꝙ aut confiteoꝛ id cuius nomie non eſt nec eſſe põt a⸗ ctio ⁊ repugnat iure vł natura:⁊ tunc ex mea confeſſione non obligoꝛ:vt.l.filius.⁊.l.confeſſionibus.ff.de interrog. ac.aut confiteoꝛ id cuius nomine non eſt actio eſſe tñ poſ ſet:qꝛ ius vel natura non repugnat:ſi tamen ex accidenti competere non poteſt:vt qꝛ nunq; fuit factus contractus cuius nomine confiteoꝛ me teneri:⁊ tũc indiſtincte ex cõ feſſione mea obligoꝛ:vt.d.l.de etate.S.j.poſſum tñ reuo⸗ care confeſſionẽ pꝛobãdo rem aliter ſe haberevſq; ad ſen tentiam:vt.l.erroꝛ.S.de iuris ⁊ fac.ign. allit ĩ.l.aquilia. in qua ſi ſum confeſſus me teneri non ſufficit me pꝛobare rem aliter ſe habere niſi pꝛobem etiam ꝙ eius nomine qð Butrigarij Scðda pars ſuꝑ ptimo libꝛo Codicis 7 lenle Genghneccngartscgpgioren aon ius. Bafene Mes inter alios acta ſtc. eteRes doten rra c du wt⸗ unun RKubꝛicaa. Grnckeic Futf Koeenuthie GBð ſſi qñq; quale quale. h. d. totus ti. glo.⁊ ad eãẽ opponã:poſtea de alijs faciam mentionem. ¶ Spp. ꝙ noceat alijs ⁊ ſol. vt gloſ. ſ Itẽ op. ꝙ pꝛoſit alij ⁊ ſol. vt glo. Ex ᷓ collige ꝙ regulariter fctã cum vno aaulij non pꝛeiudicat qnq; poꝛrigitur vt . 2. Qin glo. Item ctia qle qle hiudicium al teri quandoq; facit vt l.ſi duo.in pꝛin.ff.de iureiur.qnq; poteſt alijs pꝛodeſſe:vt in glo. . Pe. Quia in ſeparatis non re R tex alioS. &e infertur de vno ad ali ud: ⁊ tranſactio nil habet commune cum diui⸗ 8 Lſione/a hic de vna infertur ad aliam: idcirc glo. violat textum. 6 J cum In duobus coheredibus factuʒ III.vnius agentis vlł tranſigentis a⸗ RRas lijs non pꝛeiudicat. Derelationibus. ¶ Sp.· ꝙ pꝛimo devi ſit querendum:vt.l.ſi de vi.ff.de iu⸗ di.⁊.l.qui cetu.S.j.ff.ad.l.iuł.de vi.So.aut queris de oꝛ⸗ dine inter ciuilem ⁊ criminalem ⁊ pꝛocedit hec lex.Aut qͥ ris de oꝛdiĩie inter poſſeſſoꝛium ⁊ petitoꝛiũ:⁊ pꝛocedit lex contraria.¶ Item op.de.l.ſi quis a ſe fundum.jad.l.iuł. de vi. So. ibi non dubitatur de poſſeſſione hic ſic.vł meli us ibi erat vnum iudicium tm̃:hic vero erant due inſtañ. vel iunge ſimul:⁊ dic aut pꝛimo ꝓponit᷑ iudiciũ ciuile et poſt ea criminale:⁊ tunc pꝛimo expeditur: vt hic:aut pꝛo ponitur vnum iudicium tm̃:⁊ tunc ſi dubitatur de poſſeſ⸗ ſiõe / ciuilis dʒ pᷣcedere ſi non dubitatur de poſſeſſiõe:tũc pᷣmo criminalis expediri.¶ Item op.ꝙ detur actoꝛi cle⸗ ctio:vt.l.j.j.qñ ciuilis actio.So.ab initio habet electio nem:vt ibi/ſup ſi iam elegit ⁊ elegit ciuilẽ ⁊ vult poſtea pꝛo ponere criminalẽ vt concurrat cũ ciuili/⁊ tũc non poteſt vt.l.ex moꝛte.S.ad.l.aqui.aut vult pꝛoponere criminalẽ vt ex oꝛdine examinetur:⁊ poteſt ⁊ pꝛius ciuilis examia nius ercul⸗ aſum CAn Erer. Mub 6 ic a tur vt hic. ¶ Itez op. ꝙ omiſſus oꝛdo hẽat ipſo iure vitis Oꝛdo ſio lenan §* * re ſentẽtiã:vt.l.pꝛolatã.S.de ſen.⁊ inter.o iud.So.vt gl. mittat᷑ an ſfon 7J uis Aut queris quando iu⸗ Conclude ergo hanc lec.ſic:qꝛ aut queritur de oꝛdine pe vitiet ſetẽ 6 1 zront q dex hʒ referre:aut quer titoꝛij ad poſſeſſoꝛium ⁊ econtra ⁊ loquitur.l.ſi devi.ff de tia. Mao on . ſup quo bʒ referre: aut ris qũo hʒ rc iudi æ.l. qui cctu· S.·j. ff adl iuł. de vi. aut qris de oꝛdine inrenſtpui . ferre/aut queris qua foꝛma: aut q́ris ð̊ ciu“uilis ad criminalem:⁊ tunc actoꝛ habet electionem pꝛo ſcavis hic toꝛma relationis: ? bec omnia ſunt in ponere quavelit vt l. qñ ciuilis actio: ſed poſtq; elegit rſtantee⸗ doc titulo. J Hicit aũt hic titulus ſums vnã:aut eſt tmvna inſtãtia ⁊ pꝛocedit.l.ſi quis.ꝓad.l.iuł. in racg Vmaric qᷓ̃ttuoꝛ. Pꝛimo ꝙ dz fieri rela⸗ de vi qꝛ ſi non dubitatur de poſſeſſione expedit᷑ crimina⸗ denls ſed! ti añ ſentẽtiam. Scoo ꝙ negocio ple lis ałs debet pꝛecedere qõ poſſeſſionis / ſi aũt ſunt due in renonoſt ne inſtructo. Lertio ꝙ pꝛimo dʒ oſtendi ꝑtibus. Quarto ſtsãtie hʒ locuʒ.l iſta quia debet ipſa ciuilis pꝛin. pꝛopo emquipe ꝙ debent reſcribi ᷣm acta ſed non in foꝛma actoꝛis ¶ Di ſita p̃cedere criminalẽ ſecũdo loco ꝓpoſita: ⁊ ſi fiat tʒ n mleufſi uide & in tres ptes:qꝛ in pꝛima dicit qñ iudex dʒ referre ſniĩda licet ab ea põt appellari / ⁊ eſt rõ qꝛ aut omittitur oꝛ⸗ ſumatur ne vſq; ibilſʒ nec In ſcða ponit ſup quo dʒ referre vſq; ibi do vnius inſtatie ad ſeipſam: ⁊ tunc ſententia ipo iure nõ bonlobſtan [q̃tiẽs aũt In fertia dicit qũo vſq; ad.l.lLſi qñ ibi dicit tenet:vt.l.pꝛolatõ.aut omittitur oꝛdo pluriũ inſtãtiarum dera fo q̃ foꝛmavſq; in finẽ tituli.¶ Ex tex. plena inſtructione ĩ⸗ adinuicem:⁊ tzʒ ſnĩa licet poteſt appellari:vt hic: alie lec. loninonpo digeat hec lr̃axſt in ar. ꝙ qñ iudex ↄmittit conſilium ali ſunt truffe:pone vt glo. J eudi So. / cui ptes coꝛã eo qui debʒ conſulere nõ poſſũt teſtes vel in WerW E Reſcriptum pꝛincipisnon im⸗ Aeemteaurr⸗ ſtrumẽta ꝓducere q;̃ in iudicio ꝓducta nõ fuerãt qꝛ com B Unm. pedit appellationẽ.h.d.ſᷣm om aauiurince mittitur ei conſilium vt conſulat ex pꝛobatis non pꝛobã⸗ . nes lec.Hec.l.habet duas lec.vt patet in gloſ. licenturſz dis:⁊ plenum negociũ ei remittitur ſicut hic / ⁊ pꝛincipiũ W. ¶ Ad pꝛimã lec. hic poſitam op.de.l.ftff.aqͥ nanſappel concoꝛdat cũ.l.cum a nobis.S.de dilatio.¶ Nota q̃ dixi ap. non licet. So. vt gl. qꝛ ibi fuit expᷣſſum in reſcripto:vt n Nemo in ummario. . . ,B appellari non poſſit.¶ Ad ſcðᷣam lec.op.de.l.j.S.q̃ſitum. mlotquu ¶ Ad hãc.l.op.pꝛimo de.l.placet.S.de peda.iud. So.ibl de ap. So.debẽt conſiderari qᷓttuoꝛ actus. Vnus ẽ quo lſopoteſt facit relationem vt pꝛonunciet ꝙ non põt niſi eẽt defectꝰ iudex interloquitur de reſcribẽdis ad pꝛincipem: ⁊ ĩ hoc ecauſs reſt MKelatio iuriſdictionis vt quia et ſolum cognitio demãdata hic eſt opi.cõiter tñ tʒ glo.ꝙ poteſt appellari. Secũdꝰ actus querisde qñ poſſit vt conſulat:⁊ hec vera.¶ Item op.ꝙ non põt fieri clatio eſt lr̃e relationis ꝗᷓ ad pꝛincipem mittuntur /⁊ tũc aut ſũt ns index neri. vnde videtur ob.in aut᷑.vt iudi.non expec.queẽ hic poſi appꝛobate a partibus ⁊ non põt appellari:aut non:⁊ tũc alioyt.las ta aut᷑ nouo iure.So.aliqñ quis pꝛopter timoꝛemvult re poteſt reclamari ſi male ſtant: vt.ð.ti..l. ij. ertius actꝰ wodinarin ferre ⁊ non dʒ vt in contrario:aut vult referre qꝛ dubitat eſt reſcriptum pꝛincipis reſcribentis ⁊ ab illo non appel 8como 79 ⁊ tunc aut dubitat de facto ⁊ non debet referre: vt.leum. latur.Quartus actus eſt ſententia:⁊ ab illa poteſt appel⸗ lnt ſleqen orer Edi go Iiten b ertam Poſt ſenrenti lari licet ſit lata ex reſcripto vt hic. gtuting eſt fieri relatio vñ videtur obſtare.l.ſi quis exxhe. E . n ᷣiudiciũ appella e redato.ff.de iniuſto rup.teſt.l.filio.cũ ſi. So. ibi ſpeciale. AS P P C llatio ne. angiein he vel Kenen Item op. ꝙ a lr̃is non appelletur / quia non debz appel E Ginterponende nil eſt innouãdum.h.d. Lenytdet. lari ante ſententiam:vt.l.anj quoꝛum ap.non re. So.ibi EX ¶ Op. g fiat nouatio vt.l. p hanc . de tem ap. Mouatio nichllscan ſpeciale:⁊ hoc ideo quia vbicũq; interlocutoꝛis ſecũ tra So. ec regula fallit in multis vt in glo.⁊vt plenevideas an poſſitſi ener⸗ hit executionẽ eiꝰgrauamen a diffinitiua per appellatio-⸗ conſidera q̃ttuoꝛ tempoꝛa. Oꝛimum eſt tps appellatio⸗ eri ĩ piui Aolenn nẽ non remouetur / vt eſt ſi ꝓpnunciatur aliquẽ toꝛquen⸗ nis interponende ⁊ nõ interpoſite.ſ.infra.x. dies.⁊ hoc ciũ appel⸗ llenlfnrin dum / vl teſtes idoneos/a poteſt ab ea appellari: vt. l. ar⸗ tpe nihil innouatur ab homine: ⁊ ita poteſt ĩtelligi hec.l. latiõis in⸗ numpalunt bitro ⁊. l.ſi ab arbitro.ff. qui ſa.co.ſed verius puto ꝙ hic ſ ałs innouatur ꝙ condemnatus interim eſt infamis vl terpoſite heſetishoe non ſit appellatio:ſed quedã reclamatio / vt. d.l.arburo. excommunicatus:vt.l.furti · S. j·ff. de his qui no. infa. Se vl intpo⸗ lule ei. Item eſt ſciendum ꝙ eſt interlocutoꝛia de ferendo. Itẽ cũdũ tpᷣs appellationis interpoſite ⁊ pẽdeñ.⁊ tũc nil in⸗ nẽde. lli re eſt littera relationis. Item ẽ reſcriptum pꝛincipis reſt ri nouatur /immo innouata ꝑ.l.tolluntur qꝛ remouetur infa tionen N beñ.· Item ẽ ſententia poſt ea lata. an ab his poteſt appel mia/vt. .l. furti. S. .fallit in caſibus hic notatis in gl. ⁊ ſi mrgan lari dicam .. ti. .lij. S SS quid innouetur illud remouetur: ex vi ſnĩe non. ſed per mnien ¶ In glo. ue incipita hoc.ibi depoꝛtauerit:vł depoꝛtã officium iudic] vt.l.cirographis.ff.de admi.tu ·S. fl. Ter nbnen qum pꝛonunciaucrit. ,B „ riumn rennns E eppellatio expirauit ꝑ lapſum fataliũ tinmi gpanngell. tunc ſi qᷓris an facta appellatiõe pẽdeñ.a pellatiõe re⸗ marene B ap P ellati 0 nib o ſ⸗ ultatio ſcindantur. ⁊ dico ꝙ ſic non ſolum ex vi aleepe. ſʒ etiam namm ni bus. R ub ꝛica . ex vi pꝛime ſnĩe:qꝛ trahitur retro ↄ firmatio ſniĩe/⁊ retro obene u fingit᷑ infamis ſᷣm veram opi. Hugo.vt.d.l.furti · S·j.ᷣm he lggh, uit con . quaſi ſubintelligat᷑ ⁊ reum cõdẽno:tutius tamen eſt hoc leſn reuocantur fctã pẽdẽte appellatione nec ex pꝛima ſenten expꝛimere.i Item q̃rit glo.quid ſi inſtantia eſt lapſa:nũ⸗ mneine tia / qꝛ ſublata eſt vt. ff. ad tur.l.j.in fi.nec ex vi ſce:qꝛ illa quid aliquid ꝓnunciabit:glo.variat:qꝛ vnum tenet hic. ſderß non trahitur retrovt.l.ij.S.de vſu.re.iudi.ſʒ ex vi attenta agliud tenet in.l.ꝓperandum.S.de illo.S.de iudi. ego di⸗ ial u ti iudi.oficiovt.d.l.chirographis.S.de admi.tu.lʒ gui. cerem ꝙ lapſa inſtantia ſuꝑ pꝛincipali cauſa non ꝓnun⸗ nechtng aliter ſenſiat.ſ¶ In glo.que incipit vt ⁊.ibi aliud in ſuppli ciet/cum ſua iuriſditio ſit finita:ſed ſuper inſtantia an ſit nnmn catione.q quia etiam es pẽdẽte ſnĩa mchgrnn cxee igi⸗ bane is Eal non benebꝛoneiat rarione dublrerlabie⸗ ſidong . eg no fficio qð ẽ an lis expirauerit vel non. ar. I. quis ex. nnin — J ad lſcr ib atum. publicum vti⸗ gliena.ff. de iudi.x.l.ſi non cognitio.S.ſi contra ius vel tbaigde litate ⁊ auctoꝛitate non excuſatio:ſʒ appella⸗ vtili.pub.¶ Sed qd fi in pꝛima cauſa male pꝛobatũ fue⸗ tne u tio ẽ interponẽda hoc dicit cum glo.⁊ ceſſat ↄ. rat:⁊ ideo reus fuit abſolutus.ſʒ in cauſa appellationis nſ in ¶ Op.ꝙ excuſatio debeat int᷑poni vt inſti.de excuſa.tu. sctoꝛ ita pꝛobauit ꝙ debet obtinere qualiter ꝓnunciabit heſe gt. S: qui autem. So. vt glo. D iliudex:nam ſi ipſe pꝛonũciat male iudicatum male facit: Nn eles Hec lex non loquitur de tꝑe ap⸗ quia bene fuit pꝛonũciatum ſᷣm pꝛobationes ſibi factas. dleitii pellationis interponẽde / nec de ſi pꝛonũciat male appellatum male dicit / immo bene: qꝛ lut tpe infra qð debẽt peti apoſtoli qꝛ illud ẽ xxx ius habet actoꝛ.Quid ergoꝛdicit glo.ꝙ pꝛonunciet male Neiunn D⸗ RAàdieruʒz: ſed loquitur de tempoꝛe ĩfra qdð debét iudicatum: quia licet q́;ẽtum ad pꝛobatioes bene factas ktammge apoſtol: glentari iudici appellationis de qͥ habes in.l.in pꝛimo bene iudicauerit/tamen q;tum ad ius litigatoꝛis depoſcſiri⸗ offerendis ..e.hec lex bꝛeuiter hoc intendit. Caſus foꝛ: male iudicauit. . .— etur genie tuitus excuſat a pena eum qui non potuit impleri pꝛopt ¶ Sed contra hoc oppo.quo modo ſufficit dicere bene iohphet caſum. Quero q ſit foꝛma lr̃arum vł apłoꝝ dic vt glo. appellatũ vel male:nõne ſuper pꝛincipali negocio debet 1 ukefn O r cauſa appellationis non eſt regrem/ expꝛeſſe pꝛonũciari: vt.l.de vno quoq;.ff.de re iudi.Rñ. töcſong RR Bs. s ad eum qui de pꝛincipali cauſa co⸗ ſatis expꝛeſſe eſt quia habet relationem ad certum: vt.l. ohefeannt E 3 gnouit ⁊ pꝛonunciauit.hoc dicit vſq; ad ·S· ſi ij.S.de ſentẽ.que ſine certa quanti.¶ Item querit glo.ex ciulsg Equis autem. , qua ſententia agetur: quidam ꝙ ex pꝛima:alij dicunt ꝙ tipſoinnnt ¶ Ex tex. pꝛopꝛia ſentẽtia vl alterius delegati. Quid ſi aut tacite fuit confirmata pꝛima lapſu tempoꝛis/⁊ age⸗ iud Goſtn ab interlocutoꝛia appellatur qð pꝛocedit de iure canonũ tur ex pꝛima. Aut expꝛeſſe per ſecundam ſecunda ſenten⸗ urdeotng dee iure nr̃o non quia ab interlocutoꝛia non appellatur. tia ⁊ agitur ex ſecunda: ⁊ hec mihi videtur vera. Alij di⸗ urlſdmig Delegäãs Modo q̃ro nunqd delegãs poterit eidem delegato qui cunt ꝙ ex vtraq;: ſed hoc non placet per.l.furti. S.· ff. de qris ueh an poterit de cauſa pꝛĩcipali cognouit poterit eam delegare Gl. ꝙ his qui no. infa. que dicit ꝙ a tempoꝛe appellationis eſt adeaium eigdé dele⸗ ſic: quia hic loquitur in diffinitiua non de interlocutoꝛia infamis. Item quia a tempoꝛe ſecunde ſententie currũt ſel oizn gato q de ſed certe eadem ẽ ratio in vtraq; cum de iniquitate iudi. tempoꝛa quadrimeſtria. vt.l.ij. S. de vſu. rei iudi.⁊ ideo iauejlA Caãpncipa in vtraq; tractetur bñ talis delegatio eſt õ decretał.ſ(cc. puto eſſe verioꝛem opinionem Hugo. que eſt ſecũda in crpceirm li cogno⸗ veniẽs. ſed ſi delegaret diffinitiuam eidem deberet dice⸗ glo.¶ Sed quid ſi iudex appellatiõis repperit ſententiãs ſaſtſnng uit dele⸗ re non obſtãte iſta.l. eos. S, quid ſi ſpecialiter delegat ei nullam qualiter ſentẽtia feretur? Tenẽt glo.ꝙ debet p⸗ Sniĩa q̃li⸗ llopen n gare. dem qui pꝛimo cognouit ⁊ non dicat non obſtante tali.l. nunciari male appellatum: quia ſententia eſt nulla. Sed ter ſit ferẽ bſtiir an valeat ſi papa vł imperatoꝛ ſciat factum cum etiã pie quis obtinet tunc / nunquid appellans: videtur ꝙ non: da ſi iu⸗ autontine ſumatur neſcire videtur velle ea remouere que delega⸗ quia male appellauit: ergo nec petet ſumptus quos fecit dex reꝑit kentisirin, tioni obſtant ar.l.idem vlpianus.ff. de excuſa.tu.⁊.l. res quod ſatis dici poſſet.ſed nec alter videtur obtinuiſſe cũ ſniam nul müüfffin iudicata.ff. de re.iur. ¶ Item op.ad ſubauditum.l.ſ.ꝙ de ſententia pꝛo eo lata dicatur nulla: æ ideo Jaco de are. lam. R legari non poſſit cauſa ãppellationis:vt in aut᷑.ad hec.ↄ. dicit ꝙ non debet dicere iudex male appellatũ: ſʒ debet ENhe dad de iudi. So. vt gl.¶ Itẽ op ꝙ cã appellatiõis ad eũdẽ iu-⸗ dicerefruſtratoꝛie ⁊ ſupuacue appellatum. ar.l.quidã. ff. H dicem recurratvt.l.minoꝛ.⁊.l.pꝛefecti ff.de mino.So.ibi fami.hcr.⁊.l.carmelia.de iure pa.Collige ̊ ꝙ aut durãt incpieſae loquitur in cauſa reſtitutionis in qua nõ de iniquitate in tẽpoꝛa appellationis ⁊ ſentẽtia pᷣma fuit aliqua/a tũc ex ni hoͤf di.queritur:ſʒ de fragilitate minoꝛis:hic autem loquitur pmis aci eſt iudicãdũ:tũc dʒ iudex appellatiõis dicere Ntpetcrii⸗ in cauſa appellationis in qua de iniquitate iudic.queri: ꝓnũcio bene appellatũ vł male tutius tamen eſſet ſi exp⸗ do delfft tur. ¶ Item op. ꝙ idem ſit adeundus: vt.l.ſi pꝛeſes.S quo meret ↄdẽnationẽ eo caſu quo actoꝛ iuſte appellauit ar. ninreſene modo ⁊ quãdo iu.So.aut queris de cauſa appellatiois l. generaliter·S. ſinautem.S. de iureiur. Aut tẽpoꝛa appel del Kn ⁊ nõ poteſt adiri idem quia de eius iniquitate qritur:aur lationis non durent:⁊ tũc ſuꝑ pꝛincipali canſa non pꝛo⸗ ws⸗ EUnieig de cauſa reſtitutionis ⁊ aditur idem vt dicta.i.pꝛefecti. nũciet.vt in aut᷑.ei qui:j de tẽpo.appel.ſed ſuper inſtãtia nincipenthn aut queris de cauſa nullitatis.⁊ tunc dicit glo.ꝙ aut pꝛi⸗ ſcʒ an expirauerit vel non bene poteſt pꝛonũciare / tunc fi. Secidtn mus iudex fuit oꝛdinarius ⁊ aditur ideʒ vt.d.l.ſi pꝛeſes. ratiõe dubij vel de iure omniũ incolarũ.ff ad munict.⁊.l. hturttien⸗ vel aliꝰvt.l.abſentem de accuſa.aut delegatꝰ:⁊ tũc adi ſi quis ex aliena.ff.de iudi.Aut tẽpoꝛa appellationis ſu⸗ rirautrorti. tur oꝛdinarius vel deleget ipſe alteri:vt.l.ſi vt pꝛoponis perſunt:⁊ ex alijs actis eſt iudicãdum/⁊ tunc etis ſufficit i⸗Lanm S. quomo.⁊ quãdo iudex.ſed ia.de are.dicit eo caſu fuit dicere male appellatũ hita relatione ad ius litigatoꝛis dbilonnunt nulla.⁊ ille qui eaʒ tulit erat oꝛdinarius ꝙ aut dicitur nul non ad ꝓbatiões factas. Aut durãt tẽpoꝛa appellatiõis ilapentti⸗ la vitio ⁊ iniquitate iudi.⁊ aditur alter: nõ idem:ar. eius ⁊ ſentẽtia fuit nulla/⁊ tunc ſᷣm glo.ꝓnunciauit male ap⸗ qð de appellatiõe diximꝰ:⁊ ita ĩtelligit.l abſente ·de ac pellatum:ſed ſᷣm Ja.de are.pꝛonũciabit fruſtratoꝛie ap⸗ Hiugciin⸗ cuſa. aut ꝓpter aliud vitium dicitur nulla/⁊ tunc aditur pellatum non male vtpꝛediDrr. sinntn, idem vt dicta.l.ſi vt pꝛoponis. Item quero quid ſi iulex· ¶ In glo. qᷓ incipit nã ante.in ft.ibi diffinitiua ſentẽtia. unhn dpuriccipalis cauſe ſucceſſit iudici appellationis. So. vt gl. idem in ĩterlocutoꝛia:qꝛ eadẽ eſt ratio ne de ſua iniqtate vaneſcetn e 1 tem quero an iudex appellationis debeat dicere abpb⸗ cognoſcat.tenet ergo delagatio ſi dicat non obſtãte bac aſtpcenten ol uo vel condemno. Glo.pꝛimo alleg. duas.ll ꝙ ſic: ſed l.vel.c.veniens.i¶ In glo. que incipit vel delegare in ſt. ißs Gſllte/ ille nil faciunt:quia lex qui ex liberis dicit ꝙ qui vult pꝛi⸗ ibi cõmittere cognitionẽ reſuata ſnĩa.i¶ In glo.q̃ ĩcipit fut e mam voluntateʒ confirmare debet hoc expꝛimere:ſed nõ no.foꝛmã.in.l.tale pctm̃·S.qui ꝓuocat.melius facit.ff.de teiuls ne ſatis hoc expꝛimit cum dicit male appellatum. Item re iudi.l.j.⁊.l.pꝛeſes.S.de ſen.⁊ inter.oĩm iud.i In eade Crenit, l.tale pᷣciũ ·S.qui pꝛouocat.nil facit melius facit.ljde re glo.ibi de his qui ingre.ad ap. in pꝛin.dicit ꝙ eſt certum mn it⸗ iudi.que dicit ꝙ debet imponere finem liti ⁊ condem⸗ lapſum inſtañ.⁊ non pꝛonũciat.Aut dubiũ ⁊ non pꝛonun gi cict⸗ nationem vel abſolutionem continere:tamen gloſ.tenet ciat ſuper negocio pꝛincipali ſed ſuꝑ inſtãtia ſic.ar.l. de lef gent ⁊ bene ꝙ ſufficiat ſi dicat male appellatũ vel bene:ſʒ hoc iure admi. ⁊. l.ſi qͥs ex aliena.ff.de iud.i¶ In eadẽ glo.ibi nen ,g non videtur verum/qꝛ ſi actoꝛ appellauerit a ſententia la ſecũdo ex ſecũda/t hec eſt vera.ar.l.furtiS.j.de his qui ſornn c ta pꝛo reo:⁊ iudex iudicat bene appellatum: tunc reſcin⸗ not.infa.⁊.l.j.⁊.ij.de vſur.rei iudi.⁊.l.cum apud.iudi.ſol. ſhieo dit ſententiam latam pꝛo reo:non tamen pꝛopterea con-⸗ ¶ Si qd aũt. Hiuide iſtam legẽ in ꝑtes decẽ̃. In pꝛima mnic fi demnat reum ipſi actoꝛi/vnde hoc caſu non eſt actoꝛibe⸗ ponit qᷣs de appel.cognoſcit vſq; hic.ſcdᷣo qui põt ille qͥ iſti,n ne conſultum:vnde videretur ꝙ deberet dicere pꝛonun⸗ appellauerit vſq; ad.S.ſi quis autẽ poſt.ibi ponit quid fa e an cio bene appellatum:⁊ ipſum reũ in eo quod petitum eſt cere debeat ille qͥ appellauerat vſq; ad·S· ſuper his.ibi po lan condemno ar.l.generaliterS. ſinauteʒ. S.de iureiur. com nit quale debeat eſſe officium iudicum a quo ppellatür⸗ De appellationibus et conſulta. Fo. LV. aliam lee. Quartũ tempus eſt poſt appellationẽ fictã per ſententiã qua fuit confirmata pꝛima ſententia/⁊ tunc nõ muniter tamen tenetur ꝙ ſufficit ſi dicat bene appellatũ vſq; ad.S.ne temere.ibi ponit qualit᷑ puniatur temere ap pellans vſq; adł·S.ſinautem.ibi ponit de tempoꝛe inter ponende appellationis vſq; adS. apoſtolos.⁊ ibi ponit de tempoꝛe petendoꝛum ⁊ dandoꝛum apoſtoloꝛum vſq; in fi. ⁊ iſte · S H̊ dicit Is qui appellat non oppoſitũ in pꝛi ma:opponit in ſecunda:non pꝛobatum in pꝛima pꝛobat in ſecunda hoc dicit vſq; ad·S.ſi quis autem. . Op.ꝙ poſt publicatiões teſtium nõ debeant admitti ꝓ bationes teſtium in aut᷑.de teſti S quia vero.So.dicunt quidam ꝙ hoc contingit ⁊ male: ſed dic ꝙ ibi in eandem inſtãtia loquit᷑ hic in alia vt iuſticia alicuiꝰ non ꝑeat:qð eſt contra.c.fr̃nitatis.¶ Itẽ ſine diſpẽdio audioꝛ ad cõ⸗ ſecutionẽ iuris mei.hoc dicit vſq; ad ·S·ſuꝑ his. ¶ Suꝑ his.¶ Judex cauſe criminalis ⁊ capitalis dʒ tranſmitte⸗ re reum ad iudicem appellationis cum actis cauſe ſub ft da cuſtodia maxime ſi fideiuſſoꝛẽ dederit.hoc dicit vſq; Clericꝰ ſi ad ·S. ne temere.¶ Iſte · S· eſt in ar.ꝙ ſi iudex laicꝰ ceperit capiat᷑ a clericum qui cunctatur de crimine capitali ⁊ clericus pe iud ice lai⸗ tat ſe remitti ad epiſcopum /iudex debet eum remittere co ꝓpt cri ſub fida cuſtodia:ſed an acta debet remittere videtur ꝙ mẽ capita ſic per hunc.S econtrario videtur ꝙ non /quia illis actis le ⁊ petat ſtari non debet cum non valeant facta a iudice ſeculari/ ſe mitti ad at hic loquitur de his quevalẽt.Quid ergo:ego puto ꝙ epᷣm an iu etiã debzʒ mittere acta:quia licet eis non ſtetur:pꝛoderũt dex debe- tamen ad aliqualem infoꝛmationẽ.Temere appellãs ex at eum re⸗ tra oꝛdinem punitur.hoc dicit vſq; ad·S.ſinautem. mittere ſbᷣ ¶ Opp.ꝙ aliter puniatur vt.l.s pꝛoconſulibus·ije.⁊.l.ab ſida cuſto executoꝛe:j.quo.ap.non re.So.vt glo.vel dic ꝙ aut cau⸗ dia. ro que dicatur cã ꝓpꝛia:⁊ dic vt in glo. ſa fuit criminalis ⁊ habet lecum hec pena:⁊ hoc ꝑ conti⸗ nuationem ad ſuperioꝛa vbi loquutus ẽ de ciuili /aut cau ſa eſt ciuilis ⁊ habet locum pena legis ab executoꝛe.ſpe⸗ ciale eſt in.l.s ꝓcõſulibus:je.vel dic meliꝰ ꝙ hic loqᷣt᷑ in⸗ cauſa ciuili ⁊ criminali ⁊ ſpeciale eſt in.l.a pꝛoconſulibꝰ Item eſt ſpeciale in.l.ab executoꝛe.vbi quis ab articulo appellat ante diffinitiuam vt.l.ſi clericus.S.de epiſco. au.⁊ ꝙ iſte S.loquatur in criminali pꝛobatur per conti⸗ nuationeʒ ad ſuꝑioꝛa:⁊ ꝙ loquatur in ciuili pꝛobatur ex repetitione huius·S.que ſit generaliter in ſequenti.S·ſin⸗ autem appellatio debet interponi infra biduum vł tridu um iure iſto.⁊ apoſtoli ſunt petendi in inſtãtia infra.xxx dies:⁊ cautio non eſt interponenda de pꝛoſequenda ap⸗ pellatione ſiue lite.hoc dicit vſq; in fl. ¶ Op.ꝙ aliud tempus detur ĩ aut᷑.hodie hic poſita. So. hic coꝛrigitur. Item oppo.ꝓꝙ ſine ſcriptis poteſt etiam appellari:vt.j.e.l.litigatoꝛibus.So.vt gloſ.⁊ eſt ratio qꝛ lioellus debet continere quis appellauerat ⁊ a quo ⁊ ad quẽ ⁊ a qua ſnia ⁊ ꝓ quo lata fuerit:⁊ ideo patet ꝙ ex in⸗ teruallo pꝛo verbo appellando non continentur hec om-⸗ nia.ſed quando ſtatim appellant: tunc per continuatio⸗ nem ad ſententiam videtur hec omnia continere appella tio facta viua voce:⁊ ideo poterit tabellio poſt ſententiã ſic ſcribere a qua ſententia titius appellauit.¶ Modo q̃⸗ ¶ Item oppo. ̃de.l.ij .jde libell.dimiſſo.So.vt glo. ¶ Item oppo.ꝙ caueatur de aut᷑.generali.S.de epiſco⸗ pis ⁊ clericis.So.vt gloſ.⁊ eſt ratio quia ꝙ quis in cauſa pꝛincipali non pꝛocedat tendit ad damnum aduerſarij qui vexatur ſumptibus:⁊ ideo cauere debet de pꝛoſequẽ do:ſed in cauſa appellationis dãnum eſt non pꝛoſequen⸗ tis:quia pꝛima ſententia confirmabitur ſi expirãt pꝛima fatalia:⁊ ideo cauere non cogitur. ¶ In glo.que incipit quinquaginta.ibi.l.ab executione. illa loquitur in ſpeciali caſu:vt in.l.ſi clericꝰ.g.de epiſco. au.⁊.l.a ꝓconſulibus.loquitur in alio caſu ſpeciali: ſed iſte · Sloquitur in cauſa criminali per contumaciam ałlas per continuationem ad ſuperioꝛa ⁊ in ciuili per repetitio nem eius:que gñaliter fit in ſequenti · S· nodie impartitur cuilibet ſpacium decem die N.“um ad appellandum a tempoꝛe ſcientie ⁊ ſen⸗ tentie conumerãdum.h.d. ¶ SOp. a diuiſiõe aut fuit ignoꝛãs ⁊ ſibi non currunt tem poꝛa:aut ſciens ⁊ tunc cum ſitvere contumax audiri non debʒ:vt.l. diuus.ff.de ĩ inte.re.So.glo.quia aut fui contu max ficte ⁊ non fui defenſus:⁊ tunc appello ⁊ mihi cur⸗ rit tempus a tempoꝛe ſcientie:aut fui vere contumax: ⁊ 4 — T h od ie Hec autentica venit ad.l.co⸗ . di.coꝛrectiue ⁊ dicit ſũmarie Gutrigarij Gecũda pars ſuper Geptimo libꝛo Codicis tunc non audioꝛ ad appellandum niſi veniam iudice pꝛo tribunali ſedente:tunc reſtituũtur mihi.x.dies ad appel landum:vt.l.diuus.ff.de in integ.re.Aut nullo modo con tumax fui: ⁊ tunc ſententia nulla ⁊ non eſt neceſſaria ap⸗ pellatio:vt.l.j.S. item cũ ex edicto.ff.que ſnĩe ſine appel. reſcin.aut fui ficte contumax ⁊ per pꝛocura.⁊tunc currũt mihi tempoꝛa a tempoꝛe ſententie:qꝛ ↄtumacia pꝛocura. mihi poteſt nocere:vt.l.j.S·fl.ff.quãdo app.ſit. allit ſᷣm glo.quãdo pꝛocura.meus non eſt ſoluendo: quia tunc in Rinſtäm audioꝛ / idem ſi fui abſens neceſſaria ⁊ pꝛoba⸗ ili cauſa. erre als videtur acquieſcere pꝛimo:⁊ qui appella PAAuit dʒ pꝛoſequi ałs ſnĩa executioni mãdat᷑ h.d. ſq; ad.l.dominus. Dp non dẽat appellare: vt.l.nominationesj eo.ti. o. vt glo.ſ Op.ꝙ ſi ſit aliqua non appelletur: ſed excu⸗ ſatio pꝛoponetur.vt ĩſti.de excu.tu·S·qui autem. So. vt gloſ. innuit.ſ Quero ĩfra que tẽpoꝛa debuit appellare: ⁊ dic vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ ſi iſte hẽbat excuſationẽ a pᷣncipe/ ergo nominatio eſt contra.l.ergo ipſo iure valere non de bet.So.excuſatio facit vt nominatio veniat reſcindẽda appellationis remedio/non aũt eã facit nullam. ¶ Item op.ꝙ appellare non poſſit vt in aut᷑.de defen.ci·S.iterim. So.vt glo.i Querit glo.quis in cauſa appellationis de⸗ beat pꝛobare:⁊ finaliter tenet ꝙ ille qui pꝛobauit in pᷣma. Ja.de are.dicit ꝙ aut vterq; pꝛoſequitur cauſam:⁊ tunc pꝛobat appellans:aut alter tm pꝛoſequitur ⁊ ille qui pꝛo⸗ ſequitur ꝓbat. ¶ Sʒ ego diſtinguerẽ ſic: qꝛ aut quero de appellatione a munere publico ⁊ appellãs debet pꝛobare vt hic. Ratio eſt:quia intẽtio aduerſarij eſt fundata a iu re cõmuni:quia eo ipſo ꝙ eſt ciuis debet munera publica ſubire:vnde q̃ſtio gloſ.non adaptatur ad..l.iſtam: ſed ad alias cauſas a quibus appellatur. Aut ergo appellat᷑ ab alijs cauſis:⁊ dic ꝙ aut venit vnus ſolus ⁊ inſtat ⁊ debet pꝛobare inducendo pꝛimam ſentẽtiam ⁊ alia acta.Alias autem pꝛobationes non habet neceſſe pꝛoducere:ſʒ acta ⁊ ſentẽtiam debʒ oſtendere:ałs neſciret an deberet com pꝛobare vel non:vt.l.pꝛecipimus·j.eo.⁊ hec vera ſiue ap pellans velit ſententiam infirmari ſiue ſolus ille contra quem eſt appellatum petit ſententiam confirmari.Si au tem ambo concurrunt tunc appellãs debet etiam ſcilicet pꝛoducere ſententiam ⁊ acta ⁊ ideo ſibi dãtur: vt.S.eo.l. eos·S.ſinautẽ.Si autem loqueris non de pꝛobationibus pꝛimo factis ſed de alijs fiendis:⁊ tunc qui pꝛobauit in pma: debet pꝛobare in ſecũda ⁊ ita ꝓcedit gl.poſita hic. ¶ In glo. que incipit ⁊ hoc in fi.ibi ꝙ contrarium demõ ſtratur. hoc non eſt verũ in caſu iſto cum intentio nominã &αμ Inominatus in alijs uſis dic vt. S. dixi. . „WDemn: on dz negari dño defen⸗ N OSm inus. ſio pꝛopꝛie cauſe.h.d. — 7 acto 2 Actoꝛ oꝛdinatus ad cãm deſi⸗ 3 nit eẽ actoꝛ ꝑ appellationẽ:⁊ iõ caãm appellatiõis ꝓſequi nõ põt.ſ Qñ aũt quis 4 Aopellar᷑ appellare vł ꝓſeq plene dicã. de ꝓcur. l. inuitꝰ. Iſta.l.videt᷑ ipugnare gl.q̃ eſt ĩ.l.neq;.S.de ꝓcu⸗ ra.que dicit ꝙ officiũ actoꝛis durat tm̃ ſicut officiũ tuto⸗ ris. Sed dic ꝙ quidam eſt actoꝛ oꝛdinatus generaliter et iſtud officium durat qᷓ;dtum ⁊ tutoꝛis.⁊ ita intelligatur illa glo. Sed quidam actoꝛ datur ſpecialiter ad cauſam vnam ⁊ iſtius officium expirat appellatione interpoſita / vt hic. F MWanifeſta egent pꝛobatione.h.d. 6. Jues. Quero qui ſunt ciues ⁊ qui inco⸗ le?? dic vt gloſ. ¶ DSp. dde.l.veteranisꝓquãdo pꝛouo.non eſt ne.⁊ dic vt glo.ſ Item op.ꝙ manifeſta non pꝛobenturvt l.ea quidem.j.de accuſa.So.vt gloſ.quia manifeſta pꝛo⸗ bantur ſic eſſevt notoꝛia:hic nõ pꝛobantur ſic eſſe:ſed no toꝛia eẽ vt in contrario.⁊.l.ſi vero·S.·qui pꝛo rei.ff.qui ſa⸗ tiſda.cogan. ¶ VWodo quero que dicantur notoꝛia ⁊ que manifeſta? Wanile⸗ KReſpondeo ea que hñt actum manentem poſſunt trãſire ſta ⁊ noto in notoꝛia:vt ſi quis militet circa latꝰ pꝛincipis:nam eiꝰ ria q dicꝭ excuſatio eſt notoꝛia/ ſed ea que non habent actum ma⸗ tur. nentem et continue apparentem / vt cum quis babet Bai aneinilig Vocatus ad munu Bi ad ci uilia. dlieum dz appella Nltium ſit fundata de iure cõmuni:⁊ ideo ꝓbabit Nehkuin ſcpitcurre llorinon ſeo dic ali ſonis reſer⸗ uunet rete Met locun n CRöergo Pit nugnadalit im odesppel Wepondaretur elige dele luvocait ſtrucrums eius ſen CO.g dicibusm SGechndo ligeivt (Inga geſt verun Utreßuata lMofferend Pꝛobare qͥs dẽati · cã appel lationis. csꝛergone 1 . 1 * Def appellationibus et conſulta. Fo. LVI. nge pꝛiuilegium excuſationis a pꝛincipe iſta non poſſunt in ſit recipiẽda appellatio vł non / tunc ſi appeat ꝙ debuit glomnenii = „Nnotoꝛia tranſire: ſ in manifeſtumvt plene dixi recipi tunc remittitur iudex ad pꝛincipẽ qui eũ puniet/ſi N ( Ne S. quo ? qñ iudex aut᷑. qui ſemel. aũt nõ debuit recipi puniet᷑ appellãs infamia.¶ Sʒ op.ꝙ ſieſten n WN J nim e Juris executio non habet iniua alia pena iponat᷑:vt.S.c.l.eos.S. ne temere.⁊ ·pe.l.ab exe⸗ mume lEeriam. hoc dicit. cutione.So.vt dixi in dictoS ne temere. O 5. kf ſs Unncenen P * II engdente cã pꝛincipali vel appel HRIE& Ovp. B. Lj' ſi ö8 wiſin ðs illo INdants non eſt Tuppliedqun h d. T in maioꝛib us mom̃.poſ.So. giurn CEx tex. relatiõe] in quo differat relatio a yvt glo. ¶ Itẽ op. de. l. fi · . qñ pꝛouo. non eſt ne. chnuph, RAAConſultatione: dic vt. S. e. l. ij. — .a So. vt glo. ¶ Itẽ op. ve. l. ij. S. de ſũma tri ⁊ fl. Mh — 7 . .. a . ib Si appello in con⸗ ca. So. vt ibi:qꝛ ibi loquit᷑ de deciſione.l.hic de ſnia Vel nean 86 . 0 2 us. tinenti poſſum ap⸗ ibi de re irreuocabili/ hic de reuocabiliiii. — lund Ebellare viua voce ſine libello.h. d. Enr GB ontam Ad euidentiã eſt ſciẽdũ x narlegt 5 A¶ QOp. de. l. j. in fl. ff. e. ?. S. eo. l. eos. So. vt gl. ” R5ν qñ interponitur appellatio Honiniite aseXXαä aue th qz qnq; eſt melius appellare in decia iudex dz eã recipe ⁊ dare apoſtolos ⁊ ſi nõ fa⸗ „0 die q; ſtatim ꝓpter tempus ꝓſequende appellationis qð rEa Cit punitur. xxx. pondo auri/ eius officium utmnat, incipit currere ab appellatione interpoſti. in tmidem/2 dʒ dare apoſtolos infra. xxx. dies. Et ex hoc Apli ĩfra dlennſt W E caulas Glo.videntur male intellige colligimus ꝙ ĩfra.xxx.diespeti debẽt:ſi aũt appellãs nõ qð tpᷣs pe Miummn gen NWE e⸗ re.l.iſtã ⁊ S.l.in offerendis·j. peetit infra.xxx.dies apoſtolos punit᷑ ̃m.l.qm.S.e.qꝛ cuʒ ti debẽt. huteie J. N. eco. ? 5.l. cũ a nobis. S. de dila. t. ᷣm gl.hoc dicit ibi equiꝑet delicta.ſ.nõ appellare vł apoſtolos non pete⸗ ſonee Aa Nal; Ubi Imperatoꝛ de appellatio cognoſcet nul⸗ re: ergo ⁊ pene equipãtur ⁊ dicit hec lex. Judex qui apbp⸗ enen la dilatio eſt dada:⁊ ideo antecedens negocium plene in pellationẽ non recipit vł apoſtolos non dedit ifra tẽpo⸗ wne Niade . ſtructum ẽ ad pꝛincipẽ referendum:⁊ ab eius ſentẽtis aa ra punitur in.xxx.pondo auri/etiã punit᷑ ⁊ eius officiũ in tnlenet⸗ pellari non poteſt. hoc dicit. Sed qꝛ hec lectu. eſt iniqua tmdem.h.d. ¶ Ex tex.executionẽ laut ergo certũ ẽ ap⸗ Nince ideo dic aliter ⁊ ſic. AUbi imꝑatoꝛ delegat cauſã appella⸗ pellationem nõ debere recipi ⁊ non punit᷑ iudex non reci nuſc tionis reſeruata ſententia: tunc negocium plene inſtru⸗ piẽs/aut certum ꝙ dʒ recipi ⁊ punit / aut dubitatur an ſit ee ctum eſt referẽdum ad pꝛincipem: qꝛ poſt eius ſententis recipiẽda:⁊ de hoc cognoſcit᷑ officio eius I ſic ſimul pa bochantſt non eſt locus appellationi.h.d. H tiuntur vnã penã/t ſic eſt arg.ꝙ ſi ſtatutum dicit ꝙ hẽat rcaſin G. rreuoca C¶ Mõ. ergo ꝙ ea que ſunt irreuocabilia debent fieri cu, arbitrium capitaneus ⁊ anciã capitaneus ſolus tata au⸗ tureileng ilia dñtſi magna deliberatione:non ergo intelligas ꝙ hic impera⸗ ctoꝛitatẽ ʒ quãtã anciã ſimul.Quũo ergo ponet ꝑtitum. qhaleg eri cũ ma⸗ roꝛ de appellatione coguoſceret:qꝛ tunc eſſet iniquum Rũdeo qꝛ capitaneꝰ ponet vnã fabã ⁊ poſtea anciã faci⸗ is dehentin gna deli⸗ non daretur dilatio:vt.l.in offerendis.in fl e.ſed intel⸗ ant ſcrutiniũ tãq; quoddã coꝛpus ⁊ maioꝛ pars concoꝛ⸗ jjettintun beratione lige ꝙ delegauit cãm appellationis reſeruata ſibi ſenten das habebit vna fabã:⁊ tm̃ ſicut capitaneus ar.l.nulli.ff. Amunanatt tia quo caſu debet plene cognoſcere ⁊ negocium plene m ꝙcuiuſq;vniuerſi.⁊.l.ꝙ maioꝛ.ad muni.i¶ No.ꝙ quis po Adlienge ſtructum ad pꝛincipem remittere:⁊ ipſe pꝛonũciabit nec teſt iudici reſiſtere. Et ad ʒ gl.rñ.ꝙ hic deſinit eẽ iudex tergorpdt⸗ ab eius ſententia appellabitur. p appellationẽ:⁊ ideo ei tãq; pꝛiuato reſiſtitur:⁊ ideo cũ ustinlunt ¶ QDOp. ꝙ ad pꝛincipẽ non recurratur obmiſſis alijs iu⸗ qda iudex in romãdiola ꝓnũciaſſet ̊ quẽdã ⁊ iuſſiſſʒ eiꝰ 1Aglagenhe dicibus medijs/vt in aut᷑.de mã.pꝛin·S. ſi tibi. So.vt gl. bona deſtrui cõdemnatꝰ appellauerat/iudex nihilominꝰ drocnoneßt Secundo videtur mirabile ꝙ dilatio non detur:ſed intel iuſſit ruſticis ꝙ deſtruerẽt bona condẽnati: condẽnatus elan Dhtd. lige: vt. S. diri. reſiſtebat eis/certe bñ poterat ꝑ hãc.l.¶ In gl.q incipit theeeſuaa ¶ In gl. que incipit cum imꝑatoꝛ. in fl.ibi.l.cũ a nobis. (.officialis ibi ſi qͥs idS. doli.So.aut qris de pena irro⸗ eſolus legen ꝙ eſt verum quaãdo nõ cognoſcit:ſed cognitionẽ delegas gẽãda ex dolo ⁊ iuris ignoꝛatia excuſat vt ibi:aut pena ir onfirnaig, uit reuata ſnia:ſʒ ſi cognoſceret daret dilationẽ / vt· e. Togãda ⁊ pꝛeter dolũ ⁊ nõ excuſat iuris ignoꝛatia:vt hic betetimitt l. in offerendis. in fi. ’MMD 2.l. lege.S· cũ quidã.⁊ nõ ꝑ Dy.ex.de re.iuris .ignoꝛatia ditun ni uTiam. Nedum ab alijs: ſed a delegato li. vjt gl. in. lregula.ff. de iuris ⁊ fac. igno..¶ In eadẽ gl. J eprobatſtn 2 lIb. ad pꝛincipeʒ appellatur. Ratio S fl. ibi. l. ;q;. potes dicere ꝙ hic deſijt eẽ maioꝛ cqpipꝛobe dubitãdi mouctur in tex.qꝛ repꝛeſentat yma⸗ A E iudex/x cepit eẽ pꝛiuatus ꝑ appellationcm. uglpoſti RHA Ginem pꝛincipis. — 2 At a Snia lata ſuꝑ bonis vacãtibꝰ poteſt Otrariutd Et no.ꝙ delegatus hʒ delegatã ⁊ ymaginẽ oꝛdinarie Krrrrnc * appellationẽ reinouert. ginentier enaso. Et no.ꝙ non tatum valet ymago quãatũ veritas:nã ab QG m app el latio Hec lex ẽ localis vñ mitind 4 duo dit, ipſo pꝛincipe non appellatur: ſed ab eius ymagine ſic: vn non ponã in ea ſum⸗ ſeäh fert a vᷣita qe facit ꝙ alibi dicit glo. ꝙ ex ymaginario intellectu ? , marium. egart Nen⸗ modum loquendi apellatione filioꝛum continentur nepe * R B d icib us Si iudex ĩfra tꝑa. xxx. die ſechnebo tes:ergo non ſᷣm vᷣitatem/qꝛ differẽtia eſt inter veritatt x rum apłos non exhibuit ſi ymaginem vt hic. 8EPX mili pena.xxx.pondo auri punitur.Sʒ q̃ͥ ẽ mul usghint d Vbi appellatur a ſentẽ tia pᷣto .cts que iudici et eiꝰ officio ĩponitur. Dicit gl. Appelutheſ J ap U ris appellatur ad ſfectum vi⸗ ꝙẽ illa q̃ẽ. S.l.qm̃.⁊ eſt rõ qꝛ cũ ĩ.l.qm.nõnulli videãtur po: Ciß⸗ bis ꝑ quod datur intelligi ꝙ pᷣfectus ẽ maioꝛ. eqparari hec delicta non appellare ⁊ apoſtolos non pe⸗ enedici hen — EE Hec lex loquit᷑ de pena nõ tere ita equiparantur appellationem non reciperevł apo ilnegönenn 8 GB 0 niam. ſeruãtium tꝑa apłoꝛum pe⸗ ſtolos non dare:ſi ergo delicta equiparantur ergo ⁊ pe⸗ ſiatofcine Atendoꝛum ⁊ repᷣſentãdoꝛum:ſed tempoꝛa non na eadem imponetur que eſt.S.l.quoniã iudices. gatus ein W⅓WMexpꝛimit /1 dic fũmarie Siue non ſeruauero tẽ ¶ Op. ꝙ iudex debeat ſine petitione dare:vt. l. eos· S. fl. 1lasſinlen pus apoſtoloꝛũ petendoꝛum ſiue repᷣſentãdoꝛum incur⸗ S. eo.ti.⁊ alibi dicitur ꝙ appellans debet petere ⁊ inſtan⸗ cülientate ro penam:vt videar deſeruiſſe appellationem. hoc dicit. ter:vt.l. j. S. j. ff. de libel. di. quare ergo hoc tempus ſtatui tiorekteptn De tempoꝛe petendoꝛum loquitur lex iudicibus.je.de tẽ tur. So. iudex debet ſine petitione offerre vt dicta.l.eos. poꝛe repᷣſẽtãdoꝛũ loquit᷑.:.ſi pᷣſes.S.e.modo ſi hec tpa nõ habet tamen.xxx dies ad offerendum/ſi non offerat ĩ⸗ betehn ſeruentur hec lex penã imponit.¶ Ad euidentiã eſt ſcien⸗ fra illos punitur pena huius legis. Item ⁊ appellans de Ces tMid dum ꝙ debitoꝛ fiſci condemnatus ⁊ cõfeſſus non appel⸗ bet inſtanter petere infra.xxx.dies.⁊ ſi non petit infra di lat:vt·j.quoꝛum ap.non re.l.abſtinendum: ſed hic fuit nõ cta tempoꝛa videtur appellationi renunciare:vt dicta.l. o nannmt manifeſte ↄuictus:⁊ ideo potuit appellare. quoniã nonnulli.Eſt ergo hoc tempus ſtatutum ad hoc 1 Gnponns ¶ Dp. vno modo vt glo.⁊ ſo.vt ipſa. yt eo lap ſo iudex qui apoſtolos non dedit incidat in pe⸗ Pmunftſ⸗ Pe N Resnareesg ſulib MRegbłarit᷑ ab oi nam huius legis ⁊ arpellãs qui non petijtvideatur renũ rſieii N Pꝛocon 11S. um nus ohell rrabbellationt. Eris abintetione mr woreifc A&Ntur maioꝛis ⁊ minoꝛis iudic excepto pᷣfecto pᷣ Pe e 5 426¾ . tiã ab illatione mil⸗ n . orn reiecta appellatiõe ini conqueſtus T vum ulctis cre põt appellari. h. d. lgre nnt ciuiiſuſto ſupplicio punietur. h. d. cũ.l. ſe. Aut ergo iudex r⸗ E& (Ob. de. .ſi . ff. de ver. ſig. So. vt gl. ⁊ dic e Appellari veſiutc⸗ Ceiiipit appellationẽ/a planũ eſt/ aut non recepit: ⁊ tunc de ρ Kaut E mihi irrogata mulctꝗ aut pena: ſi mbeta an poſſit nnoponmn ttpe deferẽde qrimonic de iudice non loqt hec lex:ſed.l.ſi tũc autvolo ↄqri de crimine vł de młcta/ de crie qꝛ dico ab illatiõe und AAppellationẽ ..e. Sed ſi adeat pꝛefectos vt cognoſcãt an me non fuiſſe cõtumacem:de młcta qꝛ dicen nreoruinacs mulcte. un b Butrigarij Becũd Queri nie exp fuiſſe / ſed non puniendum tanta mulcta ⁊ poſſum appel⸗ lare ex qualibet pꝛedictarum cauſarum vt hic.ſi autem ẽ mihi impoſita pena poſſum appellare conquerẽdo me de crimine: quia dico me non deliquiſſe ⁊ poſſum aut volo conqueri de pena:quia bene dico me deliquiſſe:ſed penã nimis eſſe magnam/ nõ poſſumyvt dicta.lʒ.ſi qua.ꝙ intel lige ſi eſt pena legalis umpoſita. S m oſt Appellatur a ſnĩia ꝓcur. ce⸗ P U. ᷣſaris vel fiſei ad pꝛefectum pietoꝛium ⁊ ſi longinquitas itineris fuerit vel WAnegocium lcue expediet ne gocium in loco per delegatum. hoc dicit. N Abi ſententia v iure nulla appellatio eſt ſupuacua.h. d. Ea NaAd CMo. argu. contra eos qui habuerunt bꝛeue in conſilio ⁊ debent aliquem nominare ⁊ non debent no⸗ minare ex conſilium poſtea / ſed in conſilio. en quis Qui condemnatus eſt appellat *pꝛ . o libuo ⁊ ꝓſequit᷑ ꝓ libito.h.d ,) (Op. æ debeat ſatiſdare de pꝛoſequendo: vt P AS. de epis ? cle. aut generaliter. So. vt dixi. S. e.I. eos. dic ꝙ quidam appellat ex libito ⁊ ꝓſequuntur pꝛo libito:vt in pꝛopꝛia cauſa vt hic:quidã ex neceſſitate appellant:ſed non habẽt neceſſe pꝛoſequi:vt ibi ad quos cauſa pertinet ex officio vt.S.c.lʒ.ſi actoꝛ.⁊.l.inuitus.S.de de pꝛocur.⁊ ibi plene dicam: quid am in ꝓpꝛia cã ſᷣm qð ⁊ ſᷣm quid non qũcũq; cogunt᷑ appellare quãdoq; nonvt l. herennius· S gaia. ff. de euic. Ee NReſiſtẽdũ eſt iudici iuridi⸗ D d icto 3. ce per apellationẽ non de fa /&◻Acto. hoc dicit. In caſu tamenvbi conſtat ꝙ de Hiure non facit ei de facto reſiſtitur: vt.l.quoni am.⁊.l.iudicibus.S.e. 45 7 uis Ab iniurioſa executione neduʒ a ſentẽtia lata ſuper pꝛincipali poteſt appellari. Jappellationem. oa⸗ 44— de tpe que⸗ S rimonie exponende de iudice qui non recepit Aappellationem pᷣm ia. de are.⁊ bene:licet glo.ĩ l. ff. de libel.di. intelligat hanc.l.de tempoꝛe pꝛoteſtatio nis flende iudici qui non recipit appellationem:ſed male mo intelligit:vt.j/dicã.⁊ hec.l.bꝛeuiter hoc intendit. Tꝑa q̃⸗ o⸗ rimonie exponende de iudice qui appellationem recipe nẽdi de iu re recuſauit ſunt varia ex iudicum varietate.h.d. Glo. vt dice qꝗᷣ re⸗- ego dixi intelligit hãac.l.i.l.j.ff.de li.di.in tempoꝛe ꝓteſta ſauit a pellatio vl non vult ea recepta apoſtolos dare:ſed Jaco.de are. nẽ reciꝑe dicit cum ego habeam.x. dies ad appellandum ⁊. xxx. ad tꝑa ſũt va petendum apoſtolos quid pꝛodeſt mihi pꝛoteſtari poſt ria ex iudi xxx.dies/nam cum pꝛoteſtatio ſuccedat loco appellatio cũ varie⸗ nis interponende ⁊ loco apoſtoloꝛum dandoꝛum ⁊ poſt tionis fiende iudici qui appellationem nonvult recipere x.dies non poſſit appellari:nec poſt.xxx.dies.petuntur apoſtoli:immo tunc videtur renunciatum appellationi: vt.S.e.nec cauſas:idco pꝛoteſtatio poſtea facta nihil ope ratur:⁊ ideo puto ꝙ ſi iudex appellationis non recipit ꝙ infra.x.dies debeat de hoc pꝛoteſtari ita ꝙ idem ſit tem⸗ pus pꝛoteſtationis ⁊ appellationis ⁊ ſi iudex apoſtolos non det puto ꝙ pꝛoteſtatio debeat fieri infra trigintadi⸗ esvt ſic ſit idein tempus pꝛoteſtationis ſi non dãtur apo ſtoli quod eſt eoꝛum petendoꝛum intellige ergo.l.iſtã de tempoꝛe querimonie deferende de iudice qui noluit ap⸗ pellationem recipere vel noluit apoſtolos dare:non aũt intelligas detpᷣe ꝓteſtationis fiende. 2 W Keci im us Quia appellationes P deuoluũtur ad pꝛinci⸗ pem ⁊ ipſe pluribus occupatus non poteſt ap⸗ Wß pellationibus intereſſe: æ ideo cauſas commit tit ꝑ.l.quãadoq; vni/quaãadoq; pluribus: qñnq; in conſiſto⸗ rio cognoſcit.hoc dicit cum.l.in offerẽdis:⁊.l.amplioꝛẽ. Ego vidi dubitari de iſtis iudicibus quibus committũ⸗ tur per.l.iſte cauſe an ſint delegati:vel oꝛdinarij: ſed dic ꝙ habent naturs mixtam:nam non ſunt delegati omni⸗ no:quia habent a.l.nec omnino ſunt oꝛdinarij/quia non habent iuriſditionem in ſolidum: ſed ſimul cognoſcunt Hiuide in tres ptes:qꝛ in pꝛima appellatur a ſentẽtia ſpe ctabilis vſq; ibil ꝙ ſi a duce ibi appellar᷑ a ſẽtẽtia clariſ „ pars ſuper Geptimo libꝛo Codicis ſimivſq; ibi hoc ſi appellatio.ibi appellat᷑ ab his qͥ ex de⸗ legatione cognoſcebãt vſq; in finẽ. Caue tñ qꝛ pᷣmo loq⸗ tur de delegatis a non pncipe vſq; ibi huic ſalubꝛi. ibi eſt delegatus a pᷣncipe / ⁊ non illuſtris vſq; ibi qui etiã.ibilo quitur in delegato a pᷣncipe q eſt illuſtris:vel tpᷣe delega⸗ tionis vel ſnĩe vſq; ibi eadẽ obſeruãdo.ibi loquit᷑ cõiter in illuſtri ⁊ non illuſtri vſq; in finẽ.ſ Itẽpꝛima diuiditur in duas:qꝛ in pᷣma ſpectabilis cognouit de ca pᷣncipali/⁊ ab eius ſnĩa appellat᷑ vſq; ibi ⁊ hec licʒ.ibi ſpectabilis co gnoſcebat ex appellatione vſq; ad vᷣſi.ꝙ ſi a duce. ¶ Quog ſi a duce.¶ Iſte vᷣſi. eſt coꝛrectus. vel attende qꝛ quidã duces ſunt clariſſimi:⁊ de his hic loquuur.Alij ſunt ſpectabiles ⁊ illuſtres vt dicam in.l.ſi quando.jeo. ¶ Qui etiã. ¶ Attende qꝛ dictio qͥs aut ponit᷑ cũ copula: Quis di⸗ 2 hʒ augere.aut apponit᷑ ſine copula/⁊ hʒ determinare / ⁊ ctio quam reſtringere vt.l.ea tñ adiectio.ff. de le.iij.Modo hic po⸗ naturã ha nitur ſine copula ⁊/nũqͥd ergo habʒ addere vel minuere. beat. ego puto ꝙ vbicũq; continet expᷣſſam oꝛationẽ determi⸗ natã ſub ſe ꝑfectã:puto ꝙ veniat augmẽtatiue/ non autẽ determinatiue ad pᷣcedentia: vt inſti.qui.mo.re ↄ.ob.in pᷣncipio.ibi quas res aut.⁊c̃.ſed qñ non habet ſub ſe / tũc venit determinatiue ⁊ non augmẽtatiuce vt eſt cum dicit teſtatoꝛ veſtes quas vxoꝛis cã paraui. ¶ Nota ex fine huiꝰ.l.ꝙ non ſpectat᷑ inititium.i Et not. ꝓꝙ rõne adiũcti foꝛtificat᷑ ius ſocij.vt.l.ſi cõem.ff.de fᷣui. ru.pꝛe.¶ Item no.qð nõ mutatur ſtat. ↄꝛia ſo.jeo. A reſcripto pncipis nõ ap⸗ bemus. pclar: ſed vene appellatura . ſuãa inde ſecuta.h. d. πAbi dictũ eſt ꝙĩ ap Nofferendis. Hαρiin ad pᷣncipẽ cognoſcũt duo. in.l.pᷣcepimus.S.e. doctkmiat hac.l. vt ſʒ q̃lit atẽ cãe.qñq; cognoſcet vnꝰ:qñq; duo.qñq; cã in auditoꝛio pᷣncipis tractat᷑.h.d. ¶ Ex tex.Lvt cũ Jhic loqᷣtur de tpᷣe intimãde appellatio⸗ nis nõ ꝓſequẽde:lʒ glo.dicat de tpᷣe ꝓſequẽde/⁊ male.⁊ q̃ ſit diffirẽtia inter ea ſtatim dicã.( Et no.ꝙ quilibet pᷣt appellationẽ pſequi ⁊ appellãs ⁊ alter.¶ Et not.ex ſine huius.l.ꝙ etiã ĩ cã appellatiõis in conſiſtoꝛio dant᷑ noue dilationes/⁊ ꝑ hoc ptʒ ꝙ glo.male dicit in.l.nec cãs.S.e. ſed bñ dicit. S. de dila.l.cum a nobis. Modo hec lex loqᷣt᷑ de tpᷣe intimãde ⁊ dicit ꝙ eſt biẽnium.Sed nũqᷣd erit idẽ tpᷣs qñ cauſa in auditoꝛio eſt tractãda:certe hoc non dr hic.ſed alibi repetit᷑ iſte tex.⁊ ponit᷑ fimul de cauſa que in auditoꝛio tractat᷑/⁊ dicit locũ hẽre annũ /hodie in oibus ꝑ quod videt᷑ iſte tex.etiam loqui in cã q̃ in auditoꝛio dʒ tractari tex. de quo dixi eſt in.l.fᷣ·S. in his ·j· de tẽ. appel. ¶ Op.· ꝙ aliud tpᷣs detur:vt.l.fl·S.· in his j.de tẽp.appel. So tpᷣs intimãde appellatiõis hodie coꝛrigit᷑: ſi dias ꝙ hic loqᷣtur qñ cognoſcit vnus vel plures/⁊ non qñ pᷣn⸗ ceps male dicis:qꝛ in.i:.ð.repetit hũc tex.⁊ dicit idẽ ſi in conſiſtoꝛio deberet tractari. Pꝛetera eſſet abſurdũ ꝙ ha⸗ beret duos annos qñ vnus iudex vel duo cognoſcunt/⁊⸗ qñ in cõſiſtoꝛio dʒ tractari habeat ſolum annũ.ſ Itẽ cr. de.l.nemo.j.ti.j:vbi de alio tpᷣe dicit.Sol.vt glo.⁊ male: qꝛ tpa inchoãde appellationis ſunt in.l.ijj de tẽ.appel. ⁊ appellabãt fatalia vt ibi dicã. Etr ideo nota q̃ttuoꝛ actꝰ vnus petendoꝝ apoſtoloꝝ: ⁊ ad eos petẽdos dant᷑ xxx. dies. vt. l. iudicibus.S.eo.⁊ ſi nõ petit videt᷑ litẽ deſerere: vt.l.qm̃ nulli.S.e. Sed qñ habet apoſtolos cõoſidera tres actꝰ.vnũ.ſ.deferendoꝛũ apoſtoloꝝ iudici appellationis: ⁊ iſtud eſt tpᷣs arbitrio iudicis.vt.l.pᷣſides.S.e.⁊ qui ifra tpᷣs ſibi datũ non pᷣſentat /nõ videt᷑ pena ſtatuta:ſʒ potes dicere ꝙ videatur litem deſerere.vt dic.l.qm.poſtq; apo⸗ los pñtauit debet intimare iudici negociũ ⁊ ipᷣm infoꝛ⸗ mare vt videat ſi velit recipere appellationem vel non:?· qñ velit ꝙ interroget᷑/⁊ de hoc tpᷣe loquitur hoc lex.⁊ lex nemo.:j.ti.j. Poſtqᷓ; iudex deliberauit eã recipere eſt tpᷣs appellationis inchoande /⁊ de hoc loquitur.lʒ.ijj titu. pꝛoximo. G ¶ Sp. de. l. pᷣcipimꝰ. v.ꝙ ſi a duce.So. ille coꝛ bi rigit᷑ Vel dic ꝙ ibi dux eſt clariſſimꝰ: hic ſpectabilis eſt luſtri duo vel illuſtris. Hec obſtat hec lex que dicit ꝙ non conſide⸗ debẽt co⸗ ratur dignitas: quia verum eſt q;tum ad hoc:vt cauſs gnoſcere deuoluatur in cõſiſtoꝛio: quia non deuoluitur cuiuſcũq; de cauſa. Hodie ſi appellat᷑ a ſen⸗ Appellas J 1 uand 0. tẽtia iudicis ſpectabilis / a ſnia iudi vel illuſtris non cognoſcit vnus ſed duo. h.d. cis ſpecis Dete tosexerce 1 male:ge! ſſtalex v⸗ pellationie ytdici e⸗ liſerxr oye (Ngo⸗ bꝛeuetßs Cnigarur ſendumq/ lippellabe Gminum leg qñqqꝗ orr ifran portzrein Galsinqn Unklegitin (Ulisp lcigyelin „ Mltonedi tene lagibsep, ſennnchoi i eloeunye feterorbgin hoteangln urilbh uitehe umentiguie en ,5 Pigrrodu Cinanteri — iüftne fmimng, ſnpateen entego nqnito uyenien fn Plett fannd Hiaunoie nſkcichae eentne Waelnn gepelmingr,⸗ Nani denn diuenener; lmonii Habatſhltii eſteſtanne itumſhn ſicienfde⸗ iaſoſen nepsni; eegppeltr dicti etir Mione da Ucccpim e gſchconn Rerut mmädecpoct ſeguece tnt tno glief .(Etnerſt ſiſtoriodnin tinkneechte vodoheelgtl ed nugetl teftehoenol decauſat hodieinc imaudinn 8 detit ſdetihent origirſiin mresſtorcſ⸗ ert Netitt ſetebſurtiet⸗ Mocogen maNnd⸗ olrgpin liſctin onolnitvt etidcs in iekſtiunn oscſinn eigprlun⸗ gesdt ii Aſnutii S =— —w0— — =— SS —,: 2 S = = S De tempoꝛibus appellationum. Fo. LVII. dignitatis exiſtat:ſed ad diuerſiſicãdũ hãc.l.a vᷣſi.ꝙ ſi a duce.bñ refert:qꝛ ſi eſt clariſſimꝰ vnꝰtm̃ cognoſcitvt ibi ſi ſpectabilis vel illuſtris tunc duo vt hic ⁊ hec eſt tutioꝛ. = Mplio em. Appellat vnus / ſupplck S J P 10 m. ſnia ĩ appellatione ꝓ oĩ⸗ QNous:i refutatoꝛijs libellis quis non dʒ eſſe vᷣbo e lus: x iuſticia alicuius ex iuriſditionis defectu perire non dʒ ſi ex poſt ſctõ apꝑeat quãtitatem ſnĩe iudi⸗ cis iuriſditionẽ excedere.h.d. l ¶ Ex tex.l iudicati opponere vt ſi iudex cõdẽnauit ĩ x æ condemnatus appellauit /⁊ dicat ſe condẽnatum fuiſſe tm in.v poterit alter dicere ſi velit ꝙ immo in.xv.erat cõ demnãdus /⁊ hoc pꝛobat lʒ a ſentẽtia nõ appellauerit. ¶ Sʒ cũ ſcimus.i¶ Iſta qõ inſurgit ex.l.ĩ offerẽdis.S. e. nꝗ ⁊ dixerat ibi ꝙ quevſq;. ad certã quãtitatẽ ſufficitvnꝰ iudex ⁊ ꝙ quãtitas conſiderat᷑ que eſt in ſentẽtia ⁊ nonĩ petitione merito potuit hec dubitatio contingere /als ſi conſideraret᷑ quãtitas ſm petitionẽ iſta qõ non poſſet lo⸗ cum habere:qꝛ nunq; poſſet ſñia in plus ferri qᷓ; petitũ eſ⸗ ſet: vnde intellige ꝙ hic putabat᷑ ſniam continere minus qᷓ contineret / non tñ intelligas ꝙ cõtineret plus qᷓ; ſit pe⸗ titum:qꝛ hoc eſſe non poſſet. De tempoꝛibus appellationũ S J uig Qui appellat a nomina⸗ 2 9 tione hʒ decẽ dies ad ap à pellãdum duos mẽſes ad ꝓſequendũ ebh. d. ᷣm vnam lec.vł dic qui appellat a nominatione hʒ duos mẽſes ad appel adũ. h. d. m aliã lec. Pone caſum in aunube vt lr̃a ſonat. Quero ad declara⸗ ̃tioné tex. de q̊ tꝑe hic loq̃t᷑ an appella⸗ tòis exercẽde/an itponẽde:qͥdã ꝙ appellatõis iĩ᷑ponẽde ⁊ male:qꝛ nimiũ vacarẽt mũera:⁊ iõ dic vt glo.Et videt᷑ iſta lex ꝓbare ꝙ a tꝑge noĩatiõis currunt tꝑa exercẽde ap pellationis/⁊ non a tꝑe appellationis interpoſite.Alij ð. vt dicã j.e.l.fl. Sʒ qũo pꝛobat ſe ſciuiſſe cũ pᷣſumat᷑ igno⸗ raſſe:vt.l.verius.ff.de pꝛoba.So.vt glo. ¶ In glo. que incipit vł pꝛopꝛie:ibi ⁊ in hoc eſt ſpeciale. vyt bꝛeue tp̃s detur ad ꝓſequẽdum. e Em . oza Licet hec lex videatur po⸗ P 2 nere tempoꝛa appellationis exercende:non tamẽ ẽ verũ:immo loquitur de tepoꝛe inchoãde:ſʒ de tempoꝛe exercẽde loqui tur.l.fi.niſi dicas ꝙ lex loq̃tur de tempoꝛe exercende ⁊ coꝛrigatur .e.l.fi.ꝙ non eſt verum.¶ Et ad euidentiã ẽ ſciendum ꝙ olim dabatur vna dies ad inchoandum ⁊ il⸗ la appellabatur vltia fatalis / hodie.x.dies poſt quẽlibʒ terminum qui appellãtur fatales vt ꝓdicã.Et ideo attẽ⸗ de ꝙ qñq; quis appellauerat petebat appellatos · xxx. dies:⁊ ĩfra ulud tempus debèt ei dari a iudice poſtea dʒ ea poꝛtare iudici appellationis/⁊ ipᷣe dʒ deliberare an ſit cã talis in qua poſſit appellare/⁊ an ſint legitime ꝑſone ⁊ An ſit legitime ſatiſdatum. . ¶ Aiſis pᷣparatoꝛijs iudex debet incipere cognoſcere ð iuſticia vel iniuſticia appellationis. Et ad inchoãdã co gnitionẽ dãtur varia tempoꝛa vᷣm diuerſitatem iudicum Appellati vt hic ptʒ.Et hec lex bꝛeuiter dicit.Ex varietate iudicũ onẽ ad h̊ a quibus appellatur dãtur varia tempoꝛa ad appellatio vt poſſit nem inchoãdã.hoc dicit hec lex cũ ſeq. Hodie exvarieta q ichoa⸗ te locoꝛum variantur hec tempoꝛa. hoc dicit lex cum an⸗ re exvarie terioꝛibus in pꝛin.⁊·S cum antea.Et numerus fatalium tate iudi⸗ hodie ampliatur. hoc dicit lex cum antiquioꝛibus·S. in cũ a qbus alijs als in his. Diuide qꝛ aut tractatur de tempoꝛe in appellat᷑ choãde appellatiõis/⁊ loquit᷑ hec lex cũ.l. ſe.⁊.l.nẽo.⁊.l. datur va⸗ cum antiquioꝛibus ałs cum anterioꝛibus vſq; adS·cuʒ ria ta. antea.⁊· S. cũ antea vſq; ad/S. in his aut tractamus de tẽ poꝛe introducende appellationis.⁊ loquitur · S· in his de l.cum anterioꝛibus vſq; ad/S.ſi cum.aut loquimur de tẽ⸗ poꝛe exercende appellationis/⁊ loquitur dictusS.· ſi cũ. vſq; in finem cum aut᷑.ibi poſitis.¶ Et ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ ſi appellabam olim ⁊ aduerſarius erat pꝛe⸗ ſens poteram cauſam quandocumq; inchoare:ſed ſi non vcniebat ego nõ poteram inchoare niſi invltima ſex mẽ⸗ ſium /quia totum illud tempus erat in arbitrio aduerſa⸗ rij ad veniendum. Et ſi dictavltimsa die non inchoo etis 6 . aduerſario non citato quia dies interpellat ꝓ homĩe ca debam ipſo iure ab inſtantia:⁊ ideo dicebantur fatales dies:ſed iterum mihi dabatur vnus menſis a.l.⁊ debebã vltima die illius mẽſis inchoare ⁊ non ante etiam aduer ſario non citato:⁊ ſi non inchoabam adhuc mero iure fi⸗ nitur cauſa:ſed adhuc.l.dabat alium menſem:⁊ ĩ vltima die debebam incipere ⁊ non ante/ niſi aduerſarius pᷣſens eſſet ⁊ ſi non incipio adhuc mero iure cado a cauſa. Sed iterum mihi datur alius menſis:⁊ in vltima die.i.i.xxxj. die debeo incipere ꝙ ſi non facio cado mero iure a cauſa ⁊ ita erant quattuoꝛ fatalia vnum in fine cuiuſlibet termi ni:modo lex nõ dabat mihi plus de tempoꝛe:ſed erat ne—- ceſſe adiri pꝛincipem ⁊ impetrare tempus reparationis qð incipit a fine vltimi fatalis currere quãdocunq; peta⸗ tur reparari nec debet citari aduerſarius ad hoc: qꝛ poſt q́;ᷓ ſcit initium tempoꝛis debet ſcire ⁊ finem.Et ſic eſt ar⸗ gumentum ꝙ ſi teſtis dicit ꝙ ſi talis eſt.xxxv.annoꝛum: quia recoꝛdatur diem natiuitatis eius bene dicit: quis poſtqᷓ; ſcit initium tempoꝛis poteſt ſcire finem ⁊ an tem⸗ pꝰ cucurrerit quod faciat.xxv.ãnos. ¶ Modo ergo hic Appellati loquitur de tempoꝛe inchoande appellationis licet glo. onis ĩcho intelligat exercende ⁊ male. Aut ergo appellatur a ſen⸗ ande tꝑa tentia pꝛeſidis vel ſpectabilis vel cuiuſlibet oꝛdinarij:⁊ q̃ ſint. tunc omnia tempoꝛa ſimul cumulata ſcilicet fatalium ⁊ reparationis faciunt vnum annum.Aut appellatur a ſen tentia delegati a pꝛincipe:⁊ tunc totum tempus ſimul cu mulatum facit nouem menſes ⁊ non plus:quia nulla re⸗ paratio datur. Si autem appellatur a ſententia delegati ab illuſtri: tunc totum tempus cumulatum facit.v.mẽeſes idem ſi eſt delegatus a ſpectabili vel clariſſimo.i Sed ſi dies termini vltima ſcilicet fatalis incideret in feristam diem intelligitur dies pꝛecedens non feriata fuiſſe fata⸗ lis ⁊ eo die debuit inchoari/⁊ hoc ᷣm nos:ſed pſᷣm canoni ſtas intelligeret᷑ ſequens dies poſt feriatã fuiſſe fatalis. ¶ Quod ſi quis. Quecunq; ſunt circa acta intelligun⸗ tur eſſe nota iudici vt iudici:⁊ ideo nemine poſtulãte po⸗ teſt ſupplere:caſus eſt in aut᷑.offeratur.S.de litis conteſt. Et ex fine huius legis nota ꝙ qui nõ pꝛoſequitur vide⸗ tur conſentire:⁊ per hoc dicunt quidã ꝙ in ſententia eſt naturalis obligatio pꝛeſumpta. New Poſt tempoꝛa ſuperioꝛa lapſa nõ . E. Emo ſperet aliquis per reſcriptum ha⸗ Vbere alia tempoꝛa/⁊ tempus appellationis in EAA. troducéde eſt medium tp̃ᷣs appellatiõis. h. d. ¶ Diuid e in duas partes:quia in pꝛima loquitur de tem⸗ poꝛe inchoande appellationis:⁊ ſᷣm glo.coꝛrigit tempo⸗ ra.l.pꝛeceden.ſed ᷣm Jacobum de arenis non coꝛrigit/ ſed dicit ꝙ poſt ſuperioꝛa tempoꝛa alia non dãtur:⁊ hoc ꝓbat textus ibiſ vltra ſtatuti ⁊c. hoc vſq; ad ver.⁊ vt ibi pm glo. lo quitur de tempoꝛe inchoãde appellationis ⁊ male.ſed ſᷣm Jacobum de arenis loquitur ⁊ bene de tẽ poꝛe introducende appellationis vſq; in fin. ⁊ cõtinuat᷑ hec.lLcum anterioꝛibus. P m anterloꝛibus. Porite⸗ locoꝛum: ſed in.l.ij.dicebam pꝛo varietate iudi ACum varia tempoꝛa ſtatuuntur ad appellatio⸗ em inchoãdã.⁊.d.vſq; ad.S. in alijs. S ¶ Diuide in tres partes:quia in pꝛima loquitur de tem⸗ poꝛe appellationis inchoãde vſq; ad .S.: in alijs.ibi loqui tur de tempoꝛe introducende appellationis vſq; ad .S.· ſi tamen. ibt loquitur de tempoꝛe exercende appellationis vſq; in finem/⁊ cum illa parte continuantur omnes aut᷑. ¶ Er tex.in ſuo roboꝛe per hunc text.dicunt aduocati ꝙ quãdo lex vtitur his verbis nullum robur dat/ſed di⸗ mittit id quod erat.Si ergo tempoꝛa fatalium eſſent coꝛ recta per.l.nemo.in quo roboꝛe durarent cum nullum ha berent.⁊ ideo dic ꝙ üla nõ ſunt coꝛrecta per.l.nemo. Vel „ ſi vis ſuſtinere glo.dic ꝙ pꝛonomen meum tuum ⁊ ſuum Meũ tuũ ſignificant ᷣm pꝛeſens tempus:vnde quando dicitur in ⁊ ſuũ ꝓno ſuo roboꝛe videtur confirmare ſᷣm robur quod hʒ nunc: mĩa ſigni⸗ vt. l. ſi ita. ff.de auro ⁊ argen le.niſi in caſu.l.fin.j.que res ficant m. pig.ob.po. Et hec vera/ niſi lex ſe referat ad pꝛeteritum: tpᷣs pñns. qꝛ tunc confirmat ᷣm tempus antecedens coꝛrectionem vt. l.nemo · S. a me.ff de legat.ij.⁊.l.eum qui:S. ſi mulier. ff.de iureiurando.ſic ⁊ hic:quia ſe refert ad pꝛeteritum⸗ quia dicit dari ſolẽt:⁊ ideo bene potuerunt tempoꝛa coꝛ⸗ rigi ꝑ.l.nemo.⁊ ꝑ hãc ↄfirmari vt erant a cortectionè. E ¶ Hodie numerꝰ dierum ¶Et cum antea. Maba nliareu pv. ¶In his. ¶ Olim dabatur biennium ad introducen⸗ dum cauſam appellationis ad pꝛincipem hodie ſuffi⸗ cit annus.h.d. Per hunc.S· coꝛrigitur.l.pꝛecipimus in ? fl.vt ibi plene dixi.Sʒ que ẽ pena non ſeruãtis hec tem⸗ tiõis ĩter⸗ poꝛa.Rñdeo ſi non ſeruãtur tẽpoꝛa appellationis inter⸗ ponẽdevł ponẽde videt᷑ ei renunciare.ſʒ ſi non ſeruãtur tꝑa ĩtrodu ĩtroducẽ⸗ cẽde appellationis tunc ſi cã eſt coꝛã pꝛicipe examinãda de tꝑa nõ vł coꝛã duobus tunc tẽpoꝛa exercẽde currunt a fine tẽpo ſeruãtis q̃ ris introducẽde/vnde pena ẽ non introducẽtis:qꝛ lapſo ſit pena. tẽpoꝛe illo incipiunt currere tẽpoꝛa exercende. Sʒ ſiali⸗ us iudex cognoſceret/tunc hʒ medium tẽpus fataliuʒ: vt l.nemo.S.e.per quod patet ꝙ tempus introducende ſibi currit ſimul cum tꝑe exercẽde appellationis /vnde ſi tar⸗ de introducit nullã penã inde ſubijt. ¶ Si tñ.¶ Si cã coꝛã pꝛincipe ẽ examinãda ad exercen⸗ da cãm nulla tꝑa ſunt ſtatuta/ſi aũt coꝛã alio iudice tũc datur ad exercẽdum ãnus/⁊ ex cauſa biẽnium ⁊ ſpeciale ẽ in cauſa appellationis ꝙ lite non conteſtata põt ad dif⸗ finitiuam pꝛocedi.¶ Item dicit aliud ſᷣm ia.de are. diffi⸗ culter tñ.ſ.ꝙ iure iſto abſente appellatoꝛe non põt pꝛoſe⸗ quivictoꝛ:ſʒ ſufficit ſnĩaʒ lapſu tpis ↄfirmari:hodie pᷣtꝓ ſeq vterq;.ſ.vnꝰqñ vult alter tarde.h.d.ſᷣm ia.de are. P ui Hec aut᷑.circa tpᷣs exercẽde nõ coꝛ E rigit:ſʒ dat annum ⁊ ex cã biẽnium 6Cſed t̃s inchoande ? introducende appellatio⸗ d==Nis eſt coꝛrectum. Item ̃m.l.co.victoꝛ nõ po terat pꝛoſequi cãm appellationis abſẽte appellatoꝛe: ſed appellatoꝛ abſente victoꝛe poterat pꝛoſequi hodie põt vi ctoꝛ ꝓſequi abſente appellatoꝛe:ſed demum in fine tem⸗ poꝛis:ſed appellatoꝛ in quacumq; ꝑte tempoꝛis põt ꝓſe⸗ qui⁊ ſimile in.l.ꝓperãdum ·S.⁊ ſi quidẽ.S.de iud.Et hec aut᷑.bꝛeuiter dicit Ad exercendã appellationẽ datur ãnꝰ ⁊ ex cã biẽnium/⁊ põt in appellatione q̃cũq; ꝑte iudicij appellatoꝛ abſente vł non cauſam ꝓſeqͥ:ſʒ appellatꝰ pᷣt ꝓ ſeqͥ in fine tm̃.h.d. hiuide qꝛ in pꝛima ꝓſeqtur appella⸗ toꝛ pñte victoꝛe vł abſẽte vſq; ibil appellatione ceſſante ibi pꝛo ſequitur actoꝛ appellatoꝛe abſẽte vſq; ibiſneutro⸗ʒ ibi neuter ꝓſeqᷣtur vſq; ad finẽ. Ex tex.cũ vnꝰ Jhuc vſ⸗ qʒ; ↄ-coꝛdat cũ.łl.codicis /ſʒ hic incipit coꝛrigere ſᷣm ia.de are.qꝛ iure veteri nullo mõ victoꝛ poterat ꝓſequi abſente appellatoꝛe hodie põt ita demum ꝓpe finẽ tpᷣis:ſʒ appel latoꝛ qũcũq;. Item ſi appellatoꝛ ẽ abſẽs quẽcũq; finẽ ſẽ tẽtia accipiat abſẽs ↄdẽnat᷑ in expẽſis:ſʒ ſi eẽt pñs ⁊ ſuc cũberet idẽ:ſed ẽ pñs appellatoꝛ ⁊ obtinet tunc nullꝰ cõ⸗ dẽnatur in expẽſis:non appellãs qꝛ obtinuit /nõ appel⸗ latus qꝛ habuit iuſtam cauſam litigandi ꝓpter ſnĩiam ꝓ ſe latam:⁊ ideo neuter alteri cõdẽnabitur in expẽſis hoc caſu.Sʒ qͥd ſi ẽ lapſum biẽniũ an ex cauſa poſſu dari ali⸗ ud tpᷣs Glo.ꝙ ſic/ſed huic repugnat.l.fl.j.e.quia ibi dicit ꝙ nullo modo datur aliud tempus:quia potuit pꝛincipẽ adire/ſed certe ibi loquitur quãdo fuit impedimentũ iu⸗ dicis ⁊ non aliud:⁊ tamen illud eſt hodie coꝛrectum /ha⸗ bet ergo annum:⁊ ex cauſa biennium/poſtea ex clauſula gñali poteſt habere tertium/⁊ quartum/⁊ quintum. Sed in quo differt annus qui datur ex cauſa pꝛimo ab illo qui datur ex clauſula generali.Reſpondeo quia illud qð da⸗ tur ex cauſa hic datur a lege / illð tempus quod datur ex clauſula generali datur ab homine.Item ille qui datur a lege datur integer ſiue impedimẽtum ſit longum ſiue bꝛe ue:ſed ille qui datur a iudice non datur integer: ſed tan⸗ tum tempus reſtituitur quanto fuit impeditusvt.l.ab ho ſtibus· S· ſed ꝙ ſimpliciter.ff.quibus ex cau.maio.¶ Iteʒ quero an debeat ſolum in fine per menſem victoꝛ pꝛoſe⸗ qui abſente appellatoꝛe.Quidam ꝙ ſic ꝙ non puto:quia tex.in coꝛ.non loquitur de tempoꝛe menſis taxatiue: ſed dicit foꝛte menſeʒ exemplificatiue:⁊ ideo puto ꝙ in iudi⸗ Appella⸗ cis arbitrio ſit.¶ Item quero quando incipiat tempus tiois exer exercende currere.iReſpondeo hec eſt vera opinio ꝙ a tẽ cẽde tpᷣs poꝛe appellationis interpoſite/⁊ eſt mirabile ꝙ etiam pᷣʒ qñ ĩcipiat iuravetera eodem tempoꝛe currit tempus introducende ⁊ exercende:vt.l.nemo.S.e.⁊ non mireris dicit Jaco.de are.quia ⁊ alłs currit tẽpus reſtitutionis petẽde ⁊ exercẽ Ge⸗ de ſimul:vt.l.fi.S.de tẽp.in integ.reſti.pe e J tũ Si ꝓpter aditum arbitri cauſa ap⸗ ge *pellationis non potuit biennio ter⸗ Kminari durat vltra biennium. hoc dicit. * Butrigarij Becũda pars ſuper Beptimo libꝛo Codicis ¶ Ex text. niſi biennium Ihoc intellige quando bi⸗ ennium anteqᷓ; ad arbitrium iretur non erat in aliquo di⸗ minutum /als tempus lapſum anteq; ad arbitrum iretur computatur cum eo ꝙ poſtq; ab ꝗrbitro receſſerunt cur⸗ rit tempus/⁊ hẽbit tm minus de biẽnio. erInur ipo iure non currit. hoc dicit. Sed quid ſi ſteterit ꝑ alium q; ꝑ iudicem / dic vt glo. ¶Oo. ꝙ vbi ſtat per iudicem currat tempus nihilomi⸗ nus:vt.l.ſed ſi per pꝛetoꝛem in pꝛĩ.ff.ex qui.cau.ma.So. ibi loquitur in tempoꝛe actionis hic inſtãtie.i¶ Item op. ꝙ etiam tempus inſtantie currat:vt.l.pꝛoperãdum ·S. ſin autem.S.de iudi.So.ibi in tempoꝛe inſtantie cauſe pꝛin⸗ cipalis / hic appellationis.Et ideo conſidera tria tempo ra:quia eſt tempus actionis /⁊ iſtud currit etiam ſi ſtet ꝑ iudicem /ſed datur reſtitutio vt.l.ſed ſi ꝑ pꝛetoꝛem in pᷣn. ff. ex qui.cau.ma.aut loqueris de tempoꝛe inſtantie cauſe pꝛincipalis:⁊ illud currit ⁊ non datur reſtitutio / ratio qꝛ hic non perdo ius meum:quia poſſum reinchoare ꝙq non eſt in pꝛecedenti caſu quia niſi reſtitueretur totum ſuum ius perderetur/⁊ ita loquitur.l.pꝛoperandum .S.ſinautẽ. S. de iudi. Item ẽ tempus inſtantie appellationis/x iſtðᷣ non currit mihi ſi ſtet per iudicem:quia totum ius perde rem vt hic.Sed quare currit in cauſa pꝛincipali/a nõ da⸗ tur reſtitutio hic non currit.Rñdeo hoc facit rigoꝛ inſtẽS tie ipalis cauſe. S An &biéënij/ hoc ꝓbat lr̃a ibi faciat eã introduci/ h. d. LCollige ergo ſic ꝙ appellãs hʒ ãnum:ſed ſi ĩ iſto ĩpe dit᷑ cũq; ĩpedimẽto fuerit ĩpeditꝰ:⁊ qᷓ;to tꝑe hʒ ãnũ ĩte⸗ grum a lege:ſed ſi poſt illum vult alium /tunc aut fuit im⸗ peditus a iudice/⁊ ipſo iure non currit:idem ſi ꝑ arbitruʒ idem ſi ꝑ pꝛincipem.Sed ſi pꝛopter aliud impedimentũ fuit impeditus datur ei reſtitutio ab homine ex clauſula generali ⁊ reſtituitur ſibi ſolum illud tempus in quo leſꝰ eſt vt. l. ab hoſtibus · S.ſ̊ ꝙ ſimpliciter.ff. ex qui.cau.ma. ¶ Nota ergo hec tempoꝛa nam eſt tempus interponen⸗ Appella⸗ de appellationis /⁊ iſtud olim erat biduum vel triduum tiois iter⸗ hodie decẽ dierum ⁊ pena non appellantis eſt: quia vi⸗ ponẽdetè detur renunciare liti vt.l.eos.⁊ aut᷑.hodie.S.ti.j.Eſt tem poꝛa q ſit. pus petendoꝛum appellatoꝛũ/⁊ iſtud eſt.xxx.dieruʒ idẽ eſt tempus dandoꝛum appellatoꝛum / ⁊ pens non peten⸗ tis eſt qꝛ videt᷑ liti renunciarevt.l.quoniã nõnulli.S.ti.j. ⁊ pena iudicis ẽ qui non vult darevł appellationem reci pere in.l.iudicibus.⁊.l.quoniam.S.ti.j.eſt tempus pꝛote ſtationis flende ipſi iudici qui appellationem non reco.- pit ⁊ iſtud eſt idem tempus quod eſt appellationis inter ponende ⁊ petendoꝛum appellatoꝛũ vt dixi in.l.ſi appel⸗ lationem.S.ti.j. Item eſt tempus deponendi querimoni⸗ am de iudice qui appellationem non recepit vel appella⸗ tiones non dat / x iſtud tempus varie ſtatuitur ex varieta te iudicum:vt dicta.l.ſi pꝛouocationem. Item eſt tempꝰ deferendoꝛum appellatoꝛum ad iudicem appellationis ⁊ iſtud eſt arbitrarium:vt.l.pꝛeſes.S.ti.j.⁊ pena nõ ſeruã⸗ tis eſt vt cadat a cauſa. Item eſt tempus introducẽde ap pellationis in quo dic ſᷣm iura vetera ꝙ aut appellatur ad pꝛincipem/⁊ tunc licet quidam diſtinguãt ſit cauſa ex aminanda in auditoꝛio ſiue non:tu dic ꝙ olim ſiue debe⸗ bat tractari in auditoꝛio ſiue coꝛam duobus iudicibus ſi ue vno dum tamen ad pꝛincipem fuerit appellatum ha⸗ bebat biennium appellatoꝛ per.l.in offerendis.S.ti.j.ſed hoc eſt coꝛrectum per.l.cum anterioꝛibus S.in alijs.S.e. per quam datur tantum annus:⁊ pena non introducẽtis debito tempoꝛe Acg kanſo tempoꝛe incipiat currere tem pus exercende.Sed quando appellatur a pedaneis iudi cibus delegatis a pꝛincipe debʒ cauſa introduci infra du os menſes / vt in aut᷑.de iudi ·S audient.ſi auteʒ eſt appel latum ad alium qᷓ; ad pꝛincipem tunc conſulitur vt infra tempus fatalium debeat introducere vt... e.l.nemo.⁊ po⸗ na nõ ĩtroducẽt ad tpᷣs nulla eſt:quia eodẽ tẽpoꝛe currit ſibitpᷣs exercẽde appellatiõis⁊ ĩtroducẽde ꝙ ẽ mirabie Si aũt loq̃ris de tꝑe inchoãde ⁊ reꝑande appellationis Vbi ꝑ iudicẽ ſtetit quominus N J app el. ppeilrio vebito tempoꝛe fini Ed et lig. cc aut hʒ duos ĩtellect? Äm ia. de are. tz ⁊ bñ ꝙ hic ẽt coꝛꝛꝛꝛ: rigat᷑ de tꝑe ĩtroducẽde appellatiois.ſ.ãni vk vñ nec ad itroducẽdũ nec ad exercendũ currit aliquod tempus.Et bꝛeuiter hoc dicit ꝙ vbi cauſa appellationis eſt coꝛam pꝛincipe examinanda nullo tempoꝛe limitatur unhi lo nrtpi i Ediuerſit tdies gue titur onn ſeno in glege datu nmnbein ſtaper⸗ igeshel ljrektn letumenqn elotiopis. rlutempo grorlbus5 ninan ſc ſnia pr ſquiture houis aut⸗ friennij.h ng vide ſenonthin gut dixi ſuvbiplus litel tempu ſtal proſe iti. voipot laſus inpe⸗ ntiog indi Pteſtiruen fer qviov tanon pꝛo be ytlfaſo ſttuoꝛijt horistel lntquod cpoſttione un velnon treisnonp⸗ gincpaliein Phum zion ſecineſivela iryloſciemd. Ecä Gaßn Ppelladdun liqtenus onoꝛs ſouſi ſnia⸗ i Fvond; unigsk. ſerinregli ſauusfuit (Apowwerith logiali nlich nſiingpp t Ge Gialtert ncolil gialiterin⸗ idek llaſe npoſeti Kceptiore ſaata Mtegcto⸗ Pauitpote rma Käſzerce Dſkpo Npäſib, Kod NN bmnmmn Ce mdungſtn elatiocisrt⸗ tonmis N nciptleni rſochrinis Mositalitt bighicin lanidis ſif gre inne ücunt ii ſagpyrlt tenporelnte umſaäſiti Brotpehytit⸗ kuncauftk eidenſtoemn lud impednni omineercnt mpusint erqui aun pus intenr! vmn velmi ltig eſt: en ieiEn ſexrr dien penapentn änönulin ppelletcnnnt eſtterhnen elaniot itnife Nenicunt⸗ lpt a d Atliurttſmil Incin en lnin ennſiſi⸗ ziſtoit, ant eppt⸗ girſtenie RJ De tẽpo. appel. t unc hʒ locum.l.ij. S.e.qꝛ ᷣm varietatem iudicũ varia dã S tur tꝑa/ſʒ ꝑ.l.cum antiquioꝛibus.dantur varia tempoꝛa ex diuerſitate locoꝛum ⁊ multiplicantur fatalia / ⁊ dãtur x.dies que non erant ſolita eſſe niſi quinq; ad plus/⁊ qui patitur omnia tempoꝛa labi videtur litem deſerere / vt. l. nemo.S.in pꝛin.e.Aut queris de tempoꝛe appellationis erercende/⁊ tunc ⁊ olim ⁊ hodie datur annus ⁊ ex cauſa a lege datur alius annus integer/licet in minoꝛi tempo⸗ re ſit leſus ⁊ incipit currere ſᷣm verã lec.a tempoꝛe appel lationis interpoſite/ vt. l cum anterioꝛibꝰ.S.· fl.S.e.⁊ aut᷑. ei qui. ⁊ per eãdem eſt coꝛrectũ tempus intimãde ⁊ incho ande appellationis:quia poteſt inchoare ⁊ intimare qñ vuult/⁊ eſt tm vnum fatale/vł duo/a olim erant plura.Ca ue tamen qnia victoꝛ olim non poterat pꝛoſequi cãm ap⸗ pellationis abſẽte appellatoꝛe ſᷣm ia.de are.ſʒ ſufficiebat curſu tempoꝛis ſentẽtiã pꝛimã confirmari /vt.d.l. cum an terioꝛibus.S. fl.hodie poteſt dum tamen pꝛope finem tri ennij:vñ aut vterq; ꝓſeqᷣt᷑ ⁊ planũ ẽ/aut nullꝰ ꝓſequitur tũc ſnia pꝛima lapſu tp̃ᷣis confirmatur / aut alter tm pꝛo⸗ ſequitur/⁊ tunc aut appellãs ⁊ poteſt in quacũq; ꝑte tẽ⸗ poꝛis / aut appellatus. i. victoꝛ/⁊ poteſt demuʒ pꝛope finẽ triennij:⁊ intelligo pꝛope finem eẽ in arbitrio iudicãtis ſm ꝙ videt cãm expedibilem / ⁊ licet text.dicat de men⸗ ſe non tñ in coꝛpoꝛe loquitur taxatiue / ſed cã exẽpli Qð aut dixi ꝙ habet annum ⁊ ex cã biennium a.l.fallit in ca ſu vbi plus habet vt in aut᷑.item ſi.quia ipſo iure non cur rit ei tempus. Item in aut᷑.ſʒ lis. vbi nullum tempus cur rit ad pꝛoſequẽndum vel intimãdum. Item fallit in aut᷑. ſi tñ.vbi põt biẽnium excedere.ſi autem occurru ex iſtos caſus impedimentum: tunc ex iuſta cã datur ſibi reſti⸗ tutio a iudice ⁊ ſolum tempus in quo leſus eſt iuſta cau⸗ Iia reſtituetur: ſibi:vt.l.ab hoſtibus S· ſed ꝙ ſimpliciter. ff. ex quibus cau. ma. E E Mon oppoſita in pꝛimo iudi R Er anc. pꝛincipallopponuntur in y Acã appellationis ſi non ad nouum capitulum DNeRe doertinent/ ex veteribus oꝛiuntur / æ oppoſi⸗ ta non pꝛobata pꝛobãtur.hoc dicit. Ponã caſum in nu⸗ be vt l̃a ſonat ⁊ foꝛmabo duas qſtiones duplices q̃ erũt qttuoꝛ qᷓ tẽdunt ad declarationem textus. poſtea foꝛma⸗ bo gria/⁊ ero expeditus. Quero quod ſit nouuʒ capitu⸗ lum ⁊ quod non/⁊ ſic qſtio ẽ duplex/⁊ dic vt glo.⁊ pꝛima expoſitio nonẽ bona:qꝛ etiã ſi non eẽt nouiter acquiſi⸗ tum vel non eſſert in pꝛimo iudicio pꝛopoſitũ vł oꝛiretur ex eis non poſſet in cã appellationis pꝛoponi ſicut nec in pꝛincipali: iuxta cea que no in. l.edita. S. de eden. ſed quia vnum ꝛioꝛum dat intelligere aliud / vt. l. j. ff. de his qui Captłʒ qð ſunt ſui vel ali.iuris.¶ Quero qð dicatur antiquum quo dicat᷑ ãti⸗ viſo ſciemꝰ qð ẽ nouuũ.Rñdeo qꝗñ non mutat᷑ pſona res quũ ⁊ qð vł cã/ſʒ qñ aliquid mutatur de pᷣdictis tũc ẽ nouũ /nec ẽ nouũ. iſi qtenus neceſſe ẽ ſuccũbẽti vt.qñ ꝓuo.nõ ẽ ne.l.oẽm ponoꝛẽ. 106 non vult appellari fruſtratoꝛie: ſʒ qñ capłʒ ẽ nouũ ſnĩa ad illud nõ poꝛrigit᷑/ſ ẽ ius ſaluũ in alia inſtã ikalatuen jrõ qꝛ lex nõ facit vᷣecundiã ⁊ iniuriã iudici tia & non dʒz ad appellationẽ recurri cũ ſnĩs ad illud non poꝛrigat᷑. Sʒ qũo venit ex veteribus.Rñdeo pᷣmo ĩ acto rc ⁊ in reali actiõe/qꝛ ſi pꝛopoſuit pꝛimo dñiũ ſimplr ⁊ ꝓ ſecutus fuit vnã cãm poterit aliã in cã appellatiõis ꝓſeqͥ cũ potuerit hec facere in pꝛĩa/⁊ ex veteribꝰ qꝛ ex dñio ꝓ H poſito gñaliter ĩ pᷣmo ⁊ maxiĩe qꝛ ſnĩa quo ad oẽs cãs mi hi pꝛeiudicaret in reali/⁊ ideo cum mihi non eſſet conſul tum ſi in appellatione non pꝛoſequitur: ideo mihi conce dit᷑. Sʒ ⁊ qͥd in ꝑſonali qͥd ſi ꝓpoſui titiũ mihi obligatũ gñ aliter ⁊ ꝓſecutus fui vnã cãm nũqͥd ĩ cã appellatiõis H potero aliã pſeq Nidet᷑ ꝙ ſic vt h qð nõ puto vᷣum/qꝛ lIz gñ aliter in ᷣma dixerim obligatũ/iñ ꝓſeqndo ſpalẽ caʒ videt᷑ illa ſola ab ĩitio ꝓpoſita/ſʒ ſi illa ſola eẽt ꝓpoſita nõ poſſet ĩ cã appellatiois aliã ꝓſe qͥ:& nec nũc. Pꝛeterea exceptio rei iudi.non obeſt niſi in ꝓſecutis / vt I. ⁊ an ea dẽ.S. actiones.⁊.l.mr.S.eãdẽ.ff.de excep.rei iudic.⁊ hoc ex pte actoꝛis.Sʒ ĩ reo dic ꝙ ſi pꝛimo vnã exceptionẽ ꝓ poſuit / poterit ĩ cã appellatiõis quãcũq; opponere q̃ ex⸗ cludat intẽtionẽ actoꝛis/⁊ hoc duplici rõne. Pꝛĩa qꝛ vi⸗ Qert qlʒz exceptio venire ex veteribꝰ. i ex petitiõe ꝑ actoꝛẽ ꝓpolita poſtq; eã reſpiciũt ⁊ excludũt. Scða qꝛ ſi reꝰ nõ poſſ qſlibʒ exceptiões ꝓponere ĩ cã appellatiõis nõ eẽt ſbi reßuatũ ius opponèdi eas ĩ alia inſtãtia /c iõ pt eas opponere. ¶ Op / c nõ debez audiri:qꝛ is publicais ſunt OQñ pꝛo uo.nõeſtneſ Fo. X VIII. dicta teſtiũ/⁊ ĩminet timoꝛ ſuboꝛnatiõis:vt in aut᷑.de te⸗ ſti · S· qꝛ vero. Sol.poſſum ꝓbare vt poterã in pꝛima.ſ.q ſi iam pꝑ teſtes ꝓbauerã ꝓbabo ꝑ inſtr̃a.ſi ᷣo ꝑ inſtra vł nullo modo ꝓbauerã/⁊ tũc in cã appellationis ꝑ teſtes ⁊ inſtra ꝓbabo. ita nõ. in. l.offm. ff. de rei vẽ.⁊ hoc eẽt ſatis equũ.ſʒ hic tʒ gle.ꝙ in cã appellationis poſſum quõcũq; ⁊ indiſtincte ꝓbare:ſʒ ↄꝛiũ loqͥtur in eadẽ inſtatia.Sʒ ca noniſte in.c.frnitat:.tenẽt ꝙ in cã appellatiõis pñt teſtes ꝓduci ſuꝑ nouo capło:qꝛ nõ ĩminet ſuſpitio ſʒ ſuꝑ eodẽ nõ:qꝛ ĩminet ſuſpitio.q Itẽ op.qꝛ vbi eſt eadẽ rõ /ibi idẽ ius:ſʒ eadẽ eſt rõ ſoboꝛnationis in cã appellationis q̃ in pma ergo.⁊c᷑.Et ideo vbi cõcurrũt duo mala eligere mi nus malũ:eſt eligere bonũ.vt.l.penul.ff.de iuſti.⁊ iure.ſʒ ita eſt ꝙ ſi dʒ ꝓbare ꝑ teſtes in cã appellationis inſurgit vnũ malũ.ſ.iqꝛ adeſt timoꝛ ſuboꝛnatiõis: ſed ſi ꝓbari nõ poteſt / inſurgit aliud malũ.ſ.ꝙ veritas ⁊ iuſtuia occulta bitur.vt.l.eos:S.ſi quis autẽ in agendo.S.de appel.⁊ hic ⁊ hoc eſt maius malũ qᷓ; pꝛimũ:ideo eligamꝰ minꝰ malũ tanqᷓ; bonũ.ſ.vt veritas inueniat᷑ q̃ in veteri non põt niſi mediãtibus ꝓbationibus teſtiũ ⁊ inſtr̃oꝝ.⁊ ideo admit⸗ tantur ꝓbationes lʒ immineat ſuſpitio.¶ Itẽ op.ꝙ pen⸗ dente appellatione nil debeat innouari/⁊ ſic nil de nouo ꝓbari.So.dicit glo.in.l.ſi appellationẽ.S.ti.j.⁊ hic ꝙ eſt ſpãle.Tu dic ꝙ nil innouat᷑ ab hoĩe vt in ↄꝛijs:ſed a lege innouãaãtur multa.inter que hoc eſt vnum.ſ.vt non ꝓbata ꝓbentur ⁊ nõ oppoſita opponãt᷑.Si ergo q̃ris an poſſim Pꝛobare ſemel ꝓbationibus inductis amplius ꝓbare.Hiſt ingue an iterum cauſam appellationis a pᷣncipali.qꝛ ſi queris in pᷣncipali poſſim ꝓ⸗ tũc aut volo ſuꝑ eodem capło ꝓbationes facere / ⁊ tũc ſi bationibꝰ nõ ſunt publicata dicta teſtium poſſum ꝓducere iterum ſemel ĩdu⸗ teſtes/⁊ tertio ⁊ q̃rto cũ ſacramẽto:⁊ de quarta ꝓductio ctis. ne loqᷣtur·S.qꝛ vero.nõ de quarta dilatiõe:ſʒ etiã pluries gdmittar ex cã iuſta. Itẽ admittar etiã poſt publicati⸗ onẽ ſuꝑ eodẽ capło ſi volo ꝓbare ꝑ inſtrumẽta.Sed ſuꝑ alio capło nũqͥd poſſuʒ poſt publicata dicta teſtiũ:tenẽt canoniſte ꝙ ſic.qꝛ ceſſat rõ ſuboꝛnationis:ſʒ nos tenemꝰ ꝙ in his in quibꝰ potuit eſſe ĩſtructꝰ añ non admittoꝛ: vt ſi velim dicere ꝙ teſtis ſit amicus ꝓducẽtis vel inimicꝰ meus:nã hoc potui pꝛimo ſcire:ſed in his in quibꝰ nõ po tuit eẽ inſtructus / vel qꝛ volo dicere teſtẽ falſum dixiſſe nõ poſſum:lʒ quidã dicãt ꝙ poſſum dicere eũ ſibi ipi ↄꝛiũ ⁊ hoc oſtendere ex dictis eiꝰ: ſed eũ de falſo redarguere non poſſum niſi in alio iudicio:ſʒ nos cõiter tenemus ꝙ in eodẽ poſſit ⁊ boc in cã pꝛincipali:ſʒ in cauſa appella⸗ tionis nos tenemꝰ indiſtincte ꝙ poſſit quomodocũq; ꝓ⸗ bare ⁊ ꝑteſtes ⁊ ꝑ inſtr̃a:id tñ ꝙ ex veteribꝰ oꝛitur cano⸗ niſte dicũt aliter vt dixi.⁊ rationes ſuas ⁊ nr̃as ſuperius aſſignau. ¶ In glo. que incipit.i.nouiter.ibi iure dñij. ꝙ eſt verum ſi dñium fuit gñaliter ꝓpoſitũ:ſed vnã cãm fuit ꝓſecutꝰ als ſi ſpãliter vnã cãm dñij ꝓpoſuifſet nõ poſſet in cauſa appellationis aliã ꝓſeqͥ:qꝛ eſſet nouũ capitulũ.¶ In eað glo.ibi ſʒ ſcðᷣa placet.ĩmo que ſeqᷣtur clarioꝛ eſt vtraq; tñ vera.¶ In eadẽ glo.ibi ſed capłm foꝛte aſſertione.i.ꝓ cã agendi. ¶ In glo.q̃ incipit.S.qñ. ibi rñ.fallit in hoc. Et dic ꝙ hic nouatio fit a lege nõ ab hoĩe. In eadẽ glo.ibi dũmodo iterũ iurent ꝙ eſt verũ ſi ſuper vno tm̃ capło pᷣ⸗ mo iurauerãt ⁊ hoc ne iniurati admittãtur: vt.l.iuriſiu⸗ randi. S. de teſti. Si autẽ pꝛimo iuraſſent ſuꝑ tota cauſa amplius nõ iurarent.¶ In eadẽ glo. ibi tu dic:hec vera lure noſtro. Butrig. Quando pꝛouocare non eſt neceſlle. MKubꝛica. Atam Sentẽtia õ̊ ſniam nõ va⸗ let ipſo iure.h.d. Pone Acaſum in nube vt lᷣa ſonat.Neinde re⸗ Acitabo glo. vt iacẽt:poſtea reaſſumã q̃⸗ dã dicta earũ / ⁊ exaĩabo an bñ dicant S NC¶Oo. ſic ex pᷣma glo.in medio ⁊ vr ꝙ Aſnia ; ſnĩaʒ valeat. vt. l.j. in pn. ff.ꝗᷓ ſen. ſine appel. reſcin. Sol. vt glio. ¶ Ex eadẽ glo. in pᷣn. ⁊ in fl.q̃ro de duobꝰ.⁊ pᷣmo an ſic lata ꝓ pᷣma valeat: Hicit glo.ꝙ ſic a ↄuo ſenſu.ꝙ an ſit verum.·ꝓ.dicã. Secũdo ex eadẽ glo.in fl.q̃ro que ſit ratio huiꝰ legis: ⁊ glo.aſſignat vnã que eſt contra.l.quod non eſt verum: quia non eſt erroꝛ expꝛeſſus in ſententia yt in lo iij Butrigarij Gecũda pars ſuper Geptimo libꝛo Codicis glo.alia eſt vt ſit litium finis:alia pꝛopter rigoꝛem iudi⸗ cioꝛum:alia quia expirauit officium iudicis.¶ Modo ex alia glo.op.ſic:quia cum ſententia ⁊ iuſiurandum cqui⸗ parentur:ſed poſt iuſiurandum valet ſententia: ergo ⁊c̃. Appelãs So.vt glo.quia in hoc non equiparantur.¶ Item quero an videat᷑ an appellans videatur confirmare ſententiam que eſt nul ↄfirmare la:⁊ dic vt glo.vel melius aut ſententia eſt nulla pꝛopter ſniaʒ nłlã rigoꝛem iuris:a tunc nunq; conſenſu partium expꝛeſſovł Appella⸗ ne ⁊ nullitate: quiavbi ſentẽtia eſt nulla nunq; poteſt ha tacito confirmatur:vt.l.ſi expꝛeſſim.ff.de appella.⁊ ſic in telligat᷑ gl.in.lłij.S.cõmunia vtri.iudi.⁊qð ibi dicit tex. ꝙ agitur intellige ex contractu conſenſu partium non ex ſententia:aut erat aliqua/ſed non in pꝛeiudiciuʒ mei pꝛo pter defectum voluntatis mee/ tunc petendo reſtitutio nem mihi pꝛeiudico:vt.l.cum minoꝛ alł.in gloſ. Idem ſi appello ſᷣm gloſ.quia foꝛte non eſt verum vt . dicam. Item quero quid ſi iudex pꝛonunciat appellationem ĩ⸗ iuſtam:⁊ dic vt in glo.que videtur male dicere ⁊ in ratio⸗ ne:⁊ in dicto:vt ·j..dicam. Iteʒ quid ſi lata eſt ſentẽtia cũ domino pꝛo eo/poſtea cum pꝛocuratoꝛe contra dominũ quevalet.Rñdeo vt in gl. ¶ Expedita glo.vt iacet. Mo do redeo ad examinationem eius ⁊ pꝛimo qꝛ dicit glo. ꝙ quãdo iudex pꝛonunciat appellationem iniuſtã ꝙ cau ſa nullitatis veniat per modum incidentis: ⁊ ideo tacite debet pꝛonunciari ſuper ea:ſʒ certe ego puto ꝙ ſi veniret ꝑ modum incidentis bene deberet tacite decidi: ſed hic non venit per modum incidentis:immo expꝛeſſe dicitur nulla: quia dico ſententiam nullam:⁊ ſi qua eſt appello. Sʒ an hec petitio debʒ amitti:certe nos dicimꝰꝙ quedã ſunt contraria ᷣmvnum tempus:ſed poſtea ſucceſſiue nõ ſunt cõtraria:vt eſt querela inofficioſi / ⁊ petitio heredi⸗ tatis:⁊ tunc admittitur conditionaliter libellus: vt quia dico peto teſtamentum rumpi/⁊ eo rupto pꝛopono peti⸗ tioneʒ hereditatis. Sed quando ſunt contraria omnino ⁊ nunc ⁊ ſucceſſiue:tunc non admittitur eoꝛum cumula⸗ tio:vt in inofficioſo ⁊ falſo. Ideʒ dicit glo.in appellatio tio non hʒ bere locum appellatio/⁊ ideo non debet admitti talis li⸗ locũ qũ ſẽ bellus:ſed tamen de conſuetudine admittitur libellus:ſʒ tẽtia ẽ nul pſᷣm ia.de are.bene poteſt appellari quando eſt nulla:licet 1a fruſtratoꝛie appelletur:ſed cum conſuetudo admutat li⸗ bellũ tũcvenit ex cauſa nullitatis ⁊ appellatiõis pꝛincipa liter ⁊ non per modum incidẽtis. Sʒ ſi ſimpliciter appel lat modo cauſa nullitatis non veniret pꝛincipaliter: ſed p modum incidentis/⁊ tunc diceret verum glo.Etvt col ligas omnis ſic diſtingue:qꝛ aliquãdo iudex pꝛonunciat fruſtratoꝛie appellatum /quia ſententia nulla/⁊ tunc non videt᷑ bñ pꝛonunciare:ſedamen quia gloſ.tenet ꝙ bñ fa⸗ cit opoꝛtet ⁊ nos ſic tenere.Sed quis tunc dicetur obti⸗ nuiſſe. Certe vterq;:quia in eo qð pꝛonunciatur male ap pellatum obtinet appellatus:in eo ꝙ ſubditur quia ſentẽ tia nulla obtinere appellans videtur: ergo alteri cõdẽna bitur in expenſis.⁊ hec vera ſi appellans dixit: dico eam nullam/⁊ ſi qua eſt appello.Sʒ ſi ſimpliciter dixit appel⸗ lo:certe ſi pꝛonuncietur male appellatum: quia ſententis eſt nulla videtur ſolus appellans ſuccumbere iuxta peti⸗ tionem ſuam bene condemnaretur in expenſis.licet ſen⸗ tentia nulla eſſet:ſed aliquando iudex cauſam non expꝛi mit:ſed dicit ſimpliciter appellationem non tenere/⁊ tũc dicit glo.ꝙ videtur pꝛimam ſententiã confirmare. Sed ꝙ hoc non ſit verum ſic pꝛobo: quia ſnĩa ſꝑ refertur ad foꝛmam petitionis ſᷣm gloſ.vt.l.penult.⁊ fi.S.de ſuſpec. tu.ſi ergo dico ſententiam nullaʒ:⁊ ſi qua eſt appello/tũc ſi pꝛonunciat appellationem non tenere videtur eius op poſitum concludere.ſ.ſententiam nullam eſſe:⁊ glo.dicit ꝙ eam confirmat.ſed eam ſuſtine ſic quia aut iudex pꝛo⸗ nunciat non tenere appellationem/quia iniuſta:⁊ tuncvi detur ſententiaʒ confirmare:aut pꝛonunciat non tenere ⁊ tunc non videtur ſententiam cõfirmare: immo potius infringere:qꝛ nulla ſit vt ſic petitio cõſonet ſẽtẽtie / ⁊ ecõ tra/vt dicta.l.fi.de ſuſpec.tu.Sed qð dicit glo.ꝙ valet ſe cunda lata pꝛo ſe/non contra.ſed ꝙ hoc valeat ego pꝛo⸗ bo ſic/quia aut iudex vult ex noua inſtantia pꝛonuncia⸗-⸗ re/⁊ tunc cum non poſſit pꝛonunciare contra ſententiam cogetur pꝛonunciare ſᷣm eam/⁊ ſic certe compellitur di⸗ cere ſententiam qð eſt contra.l.qualem.ff. de arbit. aut vult ex eadem inſtantia pꝛuna pꝛonunciare/⁊ non poteſt cum eius officium expirauerit/⁊ ſic non poteſt pꝛo ſentẽ tia pꝛonunciare.Item pꝛobo ꝙ contra eam poſſit pꝛonũ ciare:qᷣꝛ ſi opponatur exceptio rei iudicate non poterit ꝓ Exceptio ſnĩa/nec contra: ſi nõ opponatur tunc poterit ita fleri cò rei iudica tra ſicut pꝛo:qꝛ exceptio rei iudicate non poterit ampliꝰ te qñ poſ⸗ poſt ſcdᷣam ſniam opponi:qꝛ non eſt de illis que poſſint ſit opponi poſt ſnĩam opponi vt.l.perẽptoꝛias..ſenten.reſcin.non poſ.Quid ergoꝛ:diſtingue ſic:qꝛ aut ex eiſdẽ actis vult p nunciare ⁊ non põt:qꝛ expirauit officiũ:aut vult ex nouis actis ⁊ ex noua inſtãtia iterum ꝓnunciare:⁊ tunc aut ſen tẽtia fuit condẽnatoꝛia ⁊ actoꝛ nihilominus agit non cõ tẽtꝰ ↄdẽnatiõe:⁊ tũc aut pᷣma ↄdẽnatio fuit cũ ſolutiõe:- tunc cũ videatur reus abſolutus poſtq; ſoluit poteſt op⸗ ponere exceptionẽ rei iudicate:vt.l.ſi quis cũ totũ.ff. de excep.rei iud. aut pꝛima condẽnatio fuit ſine ſolutione:c tunc videtur actoꝛ renunciare pꝛime condẽnationi agen do de nouo quod põt:vt.S.ſi plures vna ſen.fuer.condẽ. l.j.⁊.ij.⁊ ideo tenebit ſcðᷣa ſentẽtia ſiue ſit contra pꝛimã ſi ue pꝛo ea:⁊ ſibi imputet actoꝛ:qꝛ a pꝛima condẽnatione receſſit:aut ſnĩa fuit abſolutoꝛia pꝛo eo:⁊ tunc ſi actoꝛ ite rum agat:aut reus opponit exceptionẽ rei iudicate aut non.Si opponit aut es pꝛobat /aut nõ:ſi pꝛobat ꝙ fuit ſe⸗ mel iudicatum:⁊ iudex hoc non obſtãte iterũ pꝛonuncia uit:tunc mĩa eſt nulla vt hic. Aut pꝛobare nõ potuit ⁊ tüc rõne dubitationis qꝛ dubitatur fuerit ałs pꝛonunciatum vel non tʒ ſnĩa:vt.l.j.in pꝛinc.ff.que ſen.ſi.app.reſcin. Si aũt reus non oppoſuit exceptionẽ rei iudicate:tunc cum exceptio rei iudicate ſit peremptoꝛia / nec ſit de illis que poſt ſnĩam poſſunt opponi ſibi imputet reus.ſi eã non op poſuit anteq; ſcdᷣa ferretur:vt.l.peremptoꝛias.S.ſnĩaʒ re —R ſcin.non poſ.i¶ Itẽ quid ſi dixi nullã nunquid currit mi⸗ Appellati hitpᷣs apꝑellationis interponẽde.ſ.x.dierum. Certe nos onis inter dicimus ꝙ vbi quis non põt ſimul cumulare iura/qꝛ con ponende traria:tunc vno ꝓpoſito non currit ſibi tẽpus in alio:vt tpᷣs ancur l.eum qui.⁊.l.contra maioꝛes.C. de inoff. teſt. Ad pꝛopoſi rat mihiſi tũ ergo ſi dicamus ſᷣm glo.ꝙ appellatio ſit ↄꝛia nullitati dixi ſniaʒ nec poſſit cumulari:tunc non currit tẽpus. ¶ Sʒ cum de nullam. cõſuetudine admittatur libellus cumulationis: ⁊ ſic põt ſimul ꝓponere nullitatẽ ⁊ appellationẽ curret tpᷣs:vt.d. l.eum qui.⁊.l.contra maioꝛes.Sed an poſſim in eodem li bello dicere dico ſentẽtiam nullam:⁊ ſi qua eſt peto eam beneficio reſtitutionis reſcindi:quia ſum minoꝛ certe re⸗ ſtitutio ⁊ nullitas directeſunt contraria. Vñ ſi dicamus ꝙ appellatio ⁊ nullitas non ſint contraria ſᷣm JYacob.de de are.ptʒ:qꝛ licet libellus admittatur in appellatione ⁊ nullitate non debet admitti in reſtitutione ⁊ nullitate: qꝛ ĩvno eſt pꝛietas ĩ alio nõ. Sed ſi dicamꝰ ꝙ appellatio⁊ nullitas ſint contraria ſᷣm gloſ.⁊ ſic appellatio equipare⸗ tur reſtitutioni:certe nec tunc videtur admittẽdus libel⸗ lus:quia cum dixerim ꝙ non de iure:ſed de conſuetudi⸗ ne admittatur in appellatione ⁊ nullitate conſuetudo er⸗ ronea non debet trahi ad caſum etiam ſimilem:vt.l.ꝙ nõ ratione.ff.de legibus.⁊ ideo in reſtitutione ⁊ nullitate nõ debent admitti. Nidi tamẽ ꝙ aduocati inceperunt a par uo tempoꝛe citra admittere libellum ⁊ in reſtitutione:qꝛ Inno.hoc tenet:quia pꝛidie ſuper.l.eos.S.de appel.fuit mihivna oppoſitio foꝛmata:ideo quero ſi appellatur a ſẽ . tentia ⁊ per ſecundã ſententiam confirmetur: ex qua de⸗ Snia ſe⸗ beat agi.Et puto veram opinionem Hugo.notatã in.d. cunda ſi l.eos.ſcilicet ꝙ quãdo confirmatur pꝛima expꝛeſſe per ſe ↄfirmet jᷣ cundam ꝙ agatur ex ſecunda:⁊ eſt caſus in.l.tale·S·. qui mam exq̃ pꝛouocauit.ff.de pactis.vbi textus ⁊ gloſ.dicit ꝙ iudex dʒ agi: appellationis mandabit ſententiã executioni per quond patet ꝙ dependet a ſecunda. Item pꝛobatur per.l.furti. in pꝛincip.ff.de his qui notãtur infamia.vbi text.dicit ꝙ a tempoꝛe ſententie eſt infamis. Item pꝛobatur per.l.j.⁊ ij. S.de vſuris rei iudica.vbi ſolum a tẽpoꝛe ſecunde ſen⸗ tentie incipiunt currere tempoꝛa quadrimeſtria. Pꝛoba tur ergo per pꝛedicta iura ꝙ vbi pꝛima ſententia confir⸗ matur per ſecundam ⁊ ſic expꝛeſſe ꝙ agitur ex ſecunda ⁊ non ex pꝛima. Sed quando pꝛima per lapſum fatalium confirmatur ⁊ ſic tacite:tunc agitur ex pꝛima ſententia: quia fingitur appellatum non fuiſſe: vt dicta.l.furti. in pꝛincipio.ff.de his qui notantur infamia. Nec obſtat ſi dicis ꝙ vbi ſecunda cauſa venit ad confirmationem pꝛimo ꝙ agitur ex pꝛima per.l.ex placito.S.de re.permu. qꝛ dico ꝙ ſnĩa pꝛima nõ põt cõcurrere cũ ſcda/qꝛ ſecũda venit ad confirmationẽ pꝛime quatenus vt repetat ea q in pꝛima cotinẽtur/nõ autem vt ipſam faciat valere:⁊ iõ ex ſecũda agitur non ex pᷣma:vt.liſi quis pꝛioꝛe ff. ad tre. ſentücontt iepneſc ohugo⸗e 0& glo⸗ Nt⸗ ſeodicech adit umd Acrruptus⸗ thtio: ece v onupteläg 4 us Kdein ima iul, tian ſinepe ſtglo. (Ingoc tiginfin ſon eſtage tione in qn tqeruitin Endouumon ſaer Inglo⸗⸗ icſopner ſic ſe die fudiciglen nonporen riieini Et hoc ꝓbo ſic.ſ.ꝙ cum pꝛima nõ concurrat cum ſecũda cogere.Sol.non ſunt oĩno oꝛdinarii:qꝛ videt᷑ eis remit⸗ tert nlſts certum eſt em̃ ꝙ per appellationẽ non extinguit᷑ ꝓpnũcig-⸗ ti ⁊ ꝙ ſimul cognoſcãt /⁊ per hoc ſapiunt naturã delega⸗ cheſnit tum/⁊ eſt nullũ.vt.l.j.in fi.ff.ad tur.ſed qð nullum eſt co⸗ toꝛis. Itẽ qꝛ videtur eis cognitio cõmiſſa a pꝛicipe:licet Enntnn firmari non põt niſi in eo caſu quo fictio iuris interuenit mediate.l.⁊ ideo videntur delegati. Item qꝛ videtur eis aian, qua fingit᷑ appellatũ non eſſe vt eſt qũ appellatio expirat cõmiſſa iuriſditio reſpectu cãꝝ ⁊ nõ territoꝛij: ⁊ ideo vi⸗ nlſen,ge per curſum fataliũ:nam tũc cum ꝑinde ſit ac ſi appellati entur delegati:ſecus qñ cõmittit᷑ reſpectu territoꝛij: qꝛ ſermene non eſſet agit᷑ ex pꝛima ſnĩa:ſed qñ iſta fictio non interue videtur tũc eſſe oꝛdinarius ille cui cõmittitur:vt.l.j·S· cũ nsigttmn⸗ nit:vt eſt qũ per ſecundã ſniam expᷣſſe ↄfirmat᷑ tũc nõ ha v⸗bem. ff. de offi. pfec.vꝛ.⁊x.l.iij.de offici.pſi. Et ideo vidi tciſtri, betur relatio ad pꝛim ſentẽtisã vt ipſa cõfirmetur:ſed vt dubitari an inqſitoꝛ hereticoꝝ ſit oꝛdinariꝰ an delegatꝰ: Inqſitoꝛ lutpette⸗ dð in ea eſt in ſecũda ſnia deducatur. Item vt ſecũda ꝑ Et puto ꝙ ſit delegatꝰ qꝛ nõ eſt ſibi cõmiſſa iuriſditio re⸗ fidei an li⸗ tis, pꝛimã declaret᷑.⁊ iõ puto verũ eſſe ꝙ iudex deberet in ea ſpectu territoꝛij:ſed reſpectu cauſarũ:eſt tñ delegatꝰ ad ſit oꝛdia⸗ tfleſähin⸗ dicere expᷣſſe.⁊ ideo condẽno vel abſoluo/ eẽt tutius:cũ vniuerſitatẽ cauſarũ vnde ſapit naturã oꝛdinarij.But᷑. rius vel dinntinin ergo vt dixi ſcdᷣa nõ cõfirmet pꝛimã q ſublata eſt agit᷑ er Sy Erta Vbi iudex excedit terminos ſue iu delegatꝰ. zeninene ipſa ſecũda ⁊ non ex pᷣma ſublata:⁊ ꝑ hoc colligit argu⸗ V S . riſditiõis ſnĩa ẽ ipo iure nulla:⁊ iõ tamnif mentũ contrariũ:qꝛ hic ſcðᷣa cauſa non venit ad ↄfirma⸗ P non eſt opus appellare.hoc dicit.¶ Ad euidẽ⸗ nchlli tionẽ pᷣme:ſed ad ↄfirmationẽ effectus.vt.l:.ſi qs ar.j·de Atiam pᷣmitte ꝙ quida ſunt iudices qui poſſunt unſn dona.⁊.l.legitima.ff.de pac.⁊ ideo aget᷑ ex ſcðᷣa.⁊ ſic opi⸗ mulctare plus q; alij/quidã minus.vt.l.eos.S.de modo intenen nio hugo.eſt va.nec ↄdicit his que dixi dic.l.legitima. mulctan. S inttnft Wob. En ales ſer coꝛruptelam pecunie lats ¶ Op. de.l. ⁊ in multis.S.de app.Sol.vt ibi dixi.Et dic rleri n BIe ſnĩa non tenet ipſo iure.h.d. aut cõqueroꝛ de iudice qui cum nõ eſſem cõtumax me einn NWN/ ¶ Op . de. l. ſeruo inuito · S· cum p̃toꝛ.ff. ad tre. inulctauit ⁊ recte cõqueroꝛ.aut ↄq̃roꝛ qꝛ fui cõtumax:lſſʒ koemnn Sol. aut fuit coꝛruptus gr̃a vel amicitia.⁊c.vt nimis me mulctat.ſed tñ ifra terminos iuriſditionis ſue ſan n n in glo. ¶ Itẽ op.de.l.ita demum.ff. de arbi. Sol.vt glo.⁊ ⁊ poſſum appellare.vt.l.⁊ in multis.aut cõqueroꝛ de iu⸗ Atime aiaiiieo dicedũ eſt qꝛ qñ iudex eſt coꝛruptus pecunia ſnĩis ꝓ dice: qꝛ mulctat me vltra terminos ſue iuriſditionis / ⁊ eſtd ſin Snia non cedit cum coꝛruptela ⁊ cũ vicio ⁊ ideo nõ valet: ſj qñ eit tunc ipſo iure non tz vt hic.aut cõqueroꝛ de pena/⁊ tunc teſtde ſin valet ſi iu⸗ coꝛruptus arbiter non dʒ agi ex eius ſnia in qua eſt coꝛ: aut ideo qꝛ nõ delinqui ⁊ poſſum appellare aut ideo qꝛ sſeinn dex ẽ coꝛ⸗ ruptio:ſed ex ſtipulatiõe partiũ cuius effectus tollitur ꝑ aliã ĩpoſuit qᷓ; deberet ⁊ poſſum appellare: vt.l.qͥd ergo. rlgs ſin ruptꝰ pe-⸗ coꝛruptelã arbitri.¶ Item op. ꝙ aliter cõ ſulatur: vt. l. ſi S pꝓena grauioꝛ.ff. de his qui not.infa.aut ideo qꝛ me cõ⸗ qndanmg (unis. filius.ff. de iudi.Sol.vt glo.⁊ plene dixi.S.de pena iuli. deẽnauit.⁊ dico penã legalem nimiã ⁊ non poſſum.Sed q̃ eum Cenn qui ma.iu.l.j.⁊ aut᷑.ibi poſita. ¶ Item op.ꝙ lata ꝑ gratiã. eſt ratio ꝙ ſi excedat modũ iuriſditionis in penã ꝙ tenet lgeiunn n etiam ſine pecunia non valeat:vt.S.ſi ex fal.alł.l.j. Solu. ſentẽtia ſed appellatur. Sed ſi in mulcta excedit iuriſdi⸗ tepasingen vt glo. tionem ipſo iure nõ tenet.Rñ.qꝛ in penis non eſt limita⸗ ftek Nnn ¶ In glo.que incipit ſcʒ qꝛ.ibi.⁊.S.de ar.l.iij.qꝛ hec ſen ta iuriſditio ſed in mulctis ſi. oſit ignliet tentia infir mat᷑ in qua fuit dolus/⁊ ex qua agi dʒ: ſed iobi ¶ In glo. q̃ incipit ipſo iure ibi in mulcta.ſ.in modũ iu⸗ s. (Ganm non eſt agẽdum ex ſnĩa arbitri.ſed ex pꝛeambula ſtipula riſditionis non dico modũ contumacie:qꝛ tunc idem di lutonistiſ tione in qua non eſt dolus. But. ceurem ꝓꝙ in pena. Butrig. UJMUẽJ Lcurta en = 7 cum Erroꝛ expᷣſſus in ſnĩa ipſam vNi, ⸗ J ater Minoꝛ.xxv.an.nõ vocatur ad voſininate e tiat ipſo iure.hoc dicit. 6 8 P E·. munera niſi eiꝰ etas ſuppleat gnaetoeren ¶ Op. de. lI. cũ platig. ff. de re iudi. So. vt glo. ☛ numero liberoꝛum. h. d. mmiman Item oppo. de.l. j.S. ſi ex fal. alł. Sol. vt glo. RA4 Op. ſufficiat eum eſſe minoꝛem: vt. S. qui . Diſinſen Itẽ op.de.l.ſeio. de tu. ⁊ cu. da.ab his.ſed certe illa con eta.l.j.Sol.vt glo.⁊ illa eſt vera vt exponas ſi pꝛo quia. fisn gun coꝛ. qꝛ fuit in ea erroꝛ expᷣſſus in ſnĩa.But. HS ¶ Item op.ꝙ minoꝛ etas non excuſet:vt.:.iij.ff de mino. jappeinin Pr e Jvt pꝛopo nis. Pꝛeiudicialis ¶ So.ibiſupplet᷑ etas numero liberoꝝ qð hic eſſe non põt: net hulltrue 2 . cauſa dat excu⸗ qꝛ nõ poſſet habere decè filios legitimos de qᷣbus loqui⸗ cappeln Rſationem nominato ad munus hoc dicit. tur in tam bꝛeui tpᷣe:⁊ ideo glo.q̃ dicit de numero liberoꝝ Aatio eqt 1 Ad euidentiã pꝛemitto ꝙ quis non põt eli⸗ debet referri ad alium caſum nõ ad hanc legem. mmmedte! gi in duumuirũ niſi ſit de decurionibus. ¶ In glo. q̃ incipit vt qꝛ.ibi niſi filij.i.numerus liberoꝝ äde conſtn EDealo⸗ mõ vt glo.⁊ ſolu.vt dicam ſuꝑecea. . qð pꝛocederet alłs non.hic in hoĩe.xxv. an. teconſucue In glo. que incipit ſic eſt. in fl. ibi · S· hoc ergo. ibi dici⸗ RSAES Eteranis NRegulariter vocatꝰ ad mu ſimilemutel tur ꝙ ſupueniens poſt noĩationẽ non ꝓdeſt / hic dicitur EW IB. nus publicũ auctoꝛitate 2 onetnulni ꝙ ſic. ſed dic ꝙ hic erat excuſatio de pꝛeſenti pꝓpter cim Bytilitate dʒ appellare: fallit ĩ veterano qui nõ inagenin piudicialem pendentẽ iam non autẽ ſuꝑuenit de nouo. Ne habet neceſſe zrellare rs excuſationẽ ꝓpo⸗ nnneßiries Pr- E m non ex eo Vltra tpᷣs datum nere.hoc dicit cum glo.¶ Ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ qͥ⸗ VUcteranꝰ ⸗ 66 Wre ker ·‚ad iudicandũ nõ danm veterani mittũtur ex honeſta cã:qꝛ debito te ſerui⸗ q excuſe⸗ ne PVpꝛonũciat delegatus.h. d. erunt:quidã ex cauſaria:qꝛ infirmi/ hij duo hñt pꝛiuile⸗ tur a mũe W RAA1Oppo. de. l. ij. S.ſi T iudex. ff. de iudi. Solu. giũ. Quidã ex ignominioſa: qꝛ male ſe habuerũt ⁊ arma ribꝰ publi nans H vi glo. Butrig. Sierpl ecrnon zuniti fecerunt:⁊ on hobent pꝛiuilegium. cis. Sniaan — . ex pluri tẽ eſt ſciendũ ꝙ veterani habent excuſationem a mu⸗ ucfl, valeat ſi MRS Bm magiſtratus. delega aibue perſonalibus non a patrimonialibus. en fte pnũciat tis ꝓnunciat vnus / ſentẽtia ipſo iure nõ tene. ¶ Op. ꝙ non excuſentur:vt..iij. S. de vecti. Sol. vt gloſ. o i vnꝰ ex plu hoc dicit. Attende qꝛ oẽs tex.⁊ rubꝛice dicunt Item opp.ꝙ debeat appellare:vt.l.j.j.de excu.ve.So. uinl ribꝰ dele⸗ ꝙ non eſt neceſſe appellare:⁊ ſic eſt ſuꝑuacua:ſed non di vt glo.Si ergo in munere quod eſt publicum auctoꝛitate un l atis. cunt ꝙ; nõ poſſit qð facit pꝛo YJaco.de are.¶ Quid ſi ame ſed vtilitate pꝛiuatum: ⁊ tunc nominatus non debet ap⸗ tlnn boeo pꝛonunciant / ⁊ quid in oꝛdinarijs:Nic vt glo. pellare ſed excuſationem ꝓponere.Sʒ ſi reiecta excuſa⸗ ncnmmte, ¶ Op.ꝙ vnus ſolus poſſit iud icare. vt.l.j.ff.de offi.con⸗ tione ꝓnuncietur eum nõ eſſe legitime excuſatum ab illa Hurſanle ſul. So.ibi in oꝛdinario /hic in delegato.Et eſt rõ:qꝛ oꝛ⸗ ſnĩa appellet vt inſti. de excu. tu.S. fl.qꝛ in mũere publico neftuht dinarij habẽt iuriſditionẽ in ſolidũ:delegati ꝓ parte tm̃. auctoꝛitate ⁊ vtilitate tũc vocatus dʒ regulariter appel⸗ ſatennnn, Et eſt ratio:qꝛ oꝛdinarij hñt iuriſditionem a.l.⁊ ideo ha lare ſi noĩatio eſt valida als non. vt.l.noĩationes.⁊.l.ci⸗ unctfen bẽt in ſolidũ:vt eſt in pluribus tutoꝛibꝰ qui hũt admini⸗ ues.s. de appella. Speciale eſt in veterano vt non habe⸗ Pplunnin ſtrationẽ a.l.nã quilibet hʒ in ſolidum: ſed iudices dele⸗ at neceſſe appellare:ſed ſufficiat excuſationem pꝛopone⸗ inmſini gati habẽt adminiſtrationẽ ab hoĩe.⁊ ideo habẽt ꝓ par⸗ re vt hic. ss toelen tibus æ non in ſolidum Et ratioronis eſt: q: qñ lex cõc⸗ cMuem. Superuacuis appellatiõibus is Kehet dit iuriſditionẽ concedit eã ſimpliciter: ⁊ ideo videt᷑ cuu⸗ KTe 12%4 . nõ vtimur ꝓpter honoꝛem iu⸗ Cnffnnſn libet pꝛo ſolido cõcedere.Sed qñũ homo concedit/cõce..-⸗ ¶Ev adicum.h.d.i Facit ad ea q dixi.S.de tẽp.app. hiͦdeſeint dit per copulã ⁊ /qꝛ dicit talẽ ⁊ talẽ delego:⁊ copula ⁊ hʒ Sa c&1. per hac. Uei dic ꝙ vbi victus appellauit ſuꝑ ſlttnſi cuilibetq; partẽ aſſignare niſi aliud agatur: vt.l.j. ⁊ aut. ſoꝛte non appellat victoꝛ ſuꝑ expen.ſiue victus ꝓſequat᷑ N tue ibi poſita. S. de cau.po.ſ¶ Sed ↄtra hoc op.de.l. in offerẽ⸗ ſiue non:qꝛ tunc hoc totum ſupplet iudex ex officio ſuo. . Eirihtin dis.vbi ſunt oꝛdinarij/⁊ hñt a.l.⁊ tñ in ſolidũ nõ poſſunꝰ ¶ Ex tex.ĩtroducẽde i.ꝓſequẽde⁊ hecial. Auxilio ſa ſe 7 Quãdo pꝛouocare non eſt neceſſe. Jo.LIX. Butrigarij Scda pars ſupꝑ Beptimo libꝛo Codicis iterpoſito /ĩterpoſito tñ ab aduerſario.aut & null appel⸗ lauit ⁊ iudex ſe non intromittet de ſumptibꝰ per.l.termi⸗ nato.S. de fruc.⁊ li.ex.¶ Quomodo ergo hic dicit Hu. ꝙ bus: aut victus non appellat / 1 poteſt victoꝛ appellare. Cõtumax in fine nullus appellauerat. Rñdeo intelligo qꝛ victꝰ nõ appellat in veritate ſed nec occaſione ſed dicꝗ victoꝛem appellaſſe:⁊ tunc bene pꝛocedit/qꝛ potuit appellare ꝓ ex⸗ Bekn els ſi intelligeres ꝙ nullus appellaſſet male diceret. Aut ergo victus appellat pꝛo ſoꝛte/⁊ victoꝛ non appellat pꝛo ſumptibus ſiue victus pꝛoſequaturvt in pꝛima parte huius legis ſiue non pꝛoſequat᷑ victus / vt in ſecunda par te huius legis:quia iudex ſupplet ſuo officio de ſumpti⸗ Butrigsr. ,B Quoꝛzum appellationes no recipiantur. RKubꝛica. Lusͤoch repelluntur appellatiões: qꝛ ſuperuacue ⁊c᷑. ontinua vt glo. .Y S us Non recipit᷑ appellatio eius qui fuit vere contumax hoc ͦRpꝛimo: non recipitur appellatio eius qͥ Aeſt victus ⁊ cõfeſſus in enoꝛmibus cri minibus:hoc ſecundo:officialis conui Actus ⁊ condemnatus rõne officij non appellat hoc tertio: debitoꝛ fiſcalis ̃ ̃ mmanifeſte conuictus non appellat hoc quarto:ab executione facti vel ab articulo non appella⸗ tur hoc quinto:vbi poſſeſſio agitur non appellatur hoc ſexto:ante diffinitiuam non appellatur hoc ſeptimo. hoc dicit totus titulus. ¶ Ex tex.ſummatim intellige ſummatim qꝛ altera tan⸗ tum parte pure expeditur negocium. ¶ OSp.a diuiſione ꝙ nunq; appelletur: qꝛ aut fuit contu⸗ max ⁊ non appellat vt hic. aut non fuit contumax ⁊ ſnĩa eſt nulla.So.vt glo.qꝛ deficiunt membꝛa duo.nã aut qͥs eſt pᷣſens ⁊ appellare poteſt:aut eſt abſens/⁊ tunc aut nul lo modo eſt contumax ⁊ ſentẽtia non tenet:vt.l.ea.v.quo modo ⁊ qñ iud.Aut contumax ⁊ tunc aut vere⁊ non ap⸗ pellat vt hic.aut ficte ⁊ appellat:vt.l.⁊ poſt · S. fl. ff. de iu⸗ di.¶ Quero nunquid cõtumax in non reſtituendo vel ĩ iu in nõ reſti rãdo poteſt appellare: dic ꝙ ſic:ſʒ contumax in nõ veniẽ tuẽdo vł ĩ do non appellat:⁊ eſt rõ:qꝛ qui eſt contumax in nõ veniẽ iurãdo an do per cõſequẽs eſt contumax in non iurãdo de calũnia poſſit ap⸗ ⁊ in reſtituendo /⁊ ſic in oĩbꝰ nimirum ergo ſi plꝰ põt pu⸗ pellare. mmanifeſtam. referas ad omnia crimina ſupꝛa dicta. nitur.ſ.vt appellare non poſſit.¶ Item op.ꝙ ſummatim non poſſit pꝛocedi:vt.l.iudices.S.de iudi.So.vt gl. UVel dic ꝙ cã dicitur plena tribus concurrẽtibꝰ.ſ.ſi vterq; eſt pꝛeſens ⁊ audit iudex vtrũq; ⁊ plenas pꝛobationes reci⸗ pit:æ quocunq; iſtoꝝ deficist negociũ dicitur ſummariũ vnde ſi alter eſt abſens:tunc dicitur ſummariũ:vt.l.ꝓpe rãdum .S.ſinaũt..de iudi.ſic ⁊ hic examinatur tñ plene cum pꝛeſenti.Si aũt vterq; eſt pꝛeſens ſed iudex non au dit vtrũq;:qꝛ exceptiones requirunt altioꝛẽ indaginem tunc etiã dicitur ſummarium: vt.l.iij·S· ibidem.ff.ad ex⸗ hiben. Si aũt vterq; eſt pꝛeſens ⁊ iudexvtrumq; audit ſʒ non recipit pꝛobationes plenas:tũc etiã dicitur ſumma⸗ rium:vt.l.j.S cum patronus.ff.de officio pᷣ.vꝛ.⁊.l.nec qͥc⸗ qᷓ;· S.de plano.ff.de officio pꝛocon.⁊.le. ¶ Itẽ op.ꝙ vere contumax poſſit appellarc:vt.l.diuus.ff.de in integ. reſt. So. vt glo. PS Pꝛopter iĩmanitatem cri⸗ QN. Bleruare. Ret conuictus ⁊ confeſ⸗ Aſus non appellat.h. d. ¶ Intellige confeſſũ nõ W timoꝛe toꝛmentoꝛum:qꝛ tunc poſſet appellare. Item in alijs criminibus hic nõ enumeratis ſeruatur ius cõmune vt poſſit appellare:⁊ verſum itẽq; eoꝛum qui 2 ¶ Sp.ꝙ confeſſus poſſit appellare: vt.l.addictos.S.de Cõfeſſꝰan app.So.ibi fuit confeſſus poſt ſentẽtis hic ste.¶ Sed qͥd poſſit ap⸗ pellare. in alijs criminibus: Rñdeo põt appellare:qꝛ ſicut vſq; ad ſni am poteſt reuocare confeſſionem: ita ⁊ in cẽ appel lationis:⁊ eſt glo.in.l.creditoꝛ·S· iuſſus.ff.de appellatio⸗ nibus. Butſig. Glli Hebitoꝛ reipublice conuictus ⁊ con⸗ . feſſus non appellat.h.d.cum ſequen. quentis. Butrig. Enge intellige hoc cum determinstione ſe⸗ PisEανhνπ§ο Abexecutione facti B exec utione. nen appellatur niſi auãdo nouum modũ exequitur executoꝛ:⁊ eſt Epale ꝙ tunc ſequeſtratio flat contra ius cõmu ne ⁊ qui appellat ab articulo punitur pena qͥnq; libꝛarũ argenti.h.d.¶ Diuide in quattuoꝛ partes:qꝛ pꝛimo poni tio quedã ꝓuiſio datur circa illã appellationem vſq; ibi tur regula vſq; ibi niſi. Scðᷣo exceptiovſq; ibi aque.Cer ſciãt. Quarto ponit penam quibuſdam illicite appellãti- bus vſq; in finem. ¶ Ex tex.ab articulo ſub.in caſu pꝛohibito licet gloſ. intelligat in permiſſo/⁊ mouet me.l.ſi quis clericus.S.de epiſco.au.vbi imponitur eadẽ pena/⁊ pꝛopter idẽ crimẽ ⁊ ibi appellatur in caſu krohibitoꝛ nec eſt differentia inter i hunc caſum ⁊ illum:niſi qꝛ hic pena applicatur fiſco ibi qui dat eam pauperibus. 8 Ex pꝛima glo. opp.ſic ⁊ videtur ꝙ ab executione poſ ſit appellari:vt.l.ſi quis ꝓuocatione.S. de ap.⁊.l.ab exe⸗ cutione.ff.e.ti.So.vt glo.attẽde qꝛ quotidie pꝛacticamꝰ hãc legem qꝛ ſtatutum habemus ꝙ iudex de ſnia diffini⸗ tiua hẽat tot denarioꝝ de interlocutoꝛia minus.Mõ po ne ꝙ iudex vult exequi ſentẽtiã vel aliquod inſtrumètũ modo ſi nullus cõpareat qui dicat non eẽ exequẽdũ pla⸗ nũ eſt: ſed ſi aliquis compareat ⁊ dicat non eẽ excquen⸗ dũ ⁊ iudex de hoc cognoſcat ⁊ ꝓnunciet exequẽdũ nun⸗ quid hec ſnia eſt diffinitiuavt ſic maius ſalarium hẽat qᷓ; ſi eẽt interlocutoꝛia.Certe aduocati dicũt ꝙ eſt diffiniti ua:qꝛ ab ea appellatur vt a diffinitius vt hic. Modo qi ro quãdo dicatur modum excedere:⁊ dic vt glo. Veꝝ at tende ĩ eo qð dicit glo.de exceptiõe que põt opponipoſt ſentẽtiã:qꝛ iudex oppoſita ſibi exceptione cognouit⁊ ꝓ⸗ nunciauit exequẽdum ea non obſtãte:⁊ tunc appellat᷑ ab executione iuris ⁊ non facti:vñ hoc non eſſet exẽplũ hu⸗ ius legis. Si aũt oppoſita exceptione iudex de ea nõ co⸗ gnouit:ſʒ ea non audita vult exequi:⁊ tunc appellat᷑ ab executione fctĩ ⁊ poteſt.qꝛ videtur modum excedere. ¶ Sp.ꝙ ſeq̃ſtratio non fiat.vt.S.de pꝛohi.ſe.So.vt gloſ. Itẽ op.ꝙ etiã alłs hoc ſit:vt.l.imperatoꝛis.ff.de appel. So.vt glo.¶ Op.ꝙ nil ſit innouãdum:vt.lappellatione. ;. de ap. So. vt gloſ. Regulariter ergo ſeqſtratio non fit Fallit ſi appelletur ab executione facti vt hic:ſʒ ſia ſentẽ tia pꝛincipali appelletur tunc non fieret ſequeſtratio:fal⸗ lit vbi depopulãtur fructus vt.d.l.umperatoꝛes.iſ Oppo. ſi hic ideo punitur appellãs ab articulo:qꝛ perperam ap pellat:ergo ẽ permiſſum ab articulo appellari vñ ⁊ ſic eſt contra.l.ſi ate.p.eo.So.vt glo.Tu dic ꝙ hec lex non que rit caſum permiſſum:ſed dicit ꝙ ſi quis appellaueritĩ ca ſu pꝛohibito ꝙ patet:ſi appellauit ab executione fcti quã do non excedebatur modus in exequẽdo vel appellaba⸗ tur ab articulo ãte diffinitiuã punitur hac pena.¶ Sʒ qꝛ hec lex dicit ꝙ perperã appellauit innuit ꝙ eſt dare caſũ in quo poſſit appellari ab articulo:⁊ in hoc poteſt ſuſtine ri glo.non tñ hec lex diſponit in caſu ꝑmiſſo.Aut ergo ap pellatur in caſu ꝓhibito ⁊ ſic eſt delictum in appellãdo ⁊ tunc habet locum hec lex ⁊ eius pena. Aut appellatur ĩ caſu ꝑmiſſo inique tñ/⁊ tunc loquitur.l.eos:S ne temere. S.de ap.ſ Op.ꝙ alia pena imponatur:vt.S.de app.l.a ꝓ⸗ conſulibus.⁊.l.eos ·S· ne temere.So.vt glo.Tu dic ꝙ re gulariter imponitur pena que eſt in.l.eos·S ne temere.53 La ꝓconſulibus loquitur in ſpãli caſu. Itẽ hec lex etiam loquitur in ſpli caſu quãdo. fappellatur in caſu pꝛohibi to.ſ. ab articulo vel ab executione fctĩ quãdo modus nõ exceditur.¶ Item querit glo.quid ſi in pluribus delictis dãnatus eſt aliquis ⁊ appellat in vno:dic vt glo. quã in: re an poſ tellige hoc mõ:qꝛ sut maioꝛ pena abſoꝛbet minoꝛẽ: ⁊ tũc ſit quis in⸗ ſi appel.atur a minoꝛi pens ⁊ non differtur executio ma⸗ vno qn eſt ioꝛis: vt qꝛ invna dʒ decapitari / ĩ alia ꝑdere pedem ⁊ ap ↄdẽnsat i pellat a ſnĩia pedis qͥd ꝓdeſt ſibi illa appella.ſi decapitsari plurib Appellr⸗ dʒ: ſʒ ſi a maioꝛi tũc appellat᷑ bñ differt᷑ executio minoꝛis lictis. ⁊ ita intelligatur glo.iſta.Si aũt maioꝛ pena non abſoꝛ⸗ bet ĩ minoꝛẽ: vt qꝛ exvno crimine dʒ ꝑdere bona / ex alio debet ꝑdere pedem: tunc non differtur executio in illo a quo non eſt appellatum. H . ¶ In glo. que incipit ab ipᷣa.in ft.ibi.l.⁊ ĩ maioꝛibus me lius.e.ti.l.ſi quis ꝓuocatione.( In glo.que incipit diſtĩ ctione. ibi ſi enim per calumnia. non loquitur text. de pe⸗ na imponẽda ſi iuſte appellet vel non: ſʒ an appellet ĩ ca⸗ ſu ꝑmiſſo vel ꝓhibito ⁊ ita dʒ intelligi iſte tex.qꝛ hic ĩ ca⸗ 7 de bebantet. (oe! o del iff ocutoꝛiat Noppelatie rl rappe tionesdif lucue wppel ſondzeptl. ablkro f. nalibinon A llaeſt ve Ptcontra ntelligitu niebat yt. pnuncuatt bellariſiue erpectatur onmodo lideoappe – ldiegb 1n Eteſtan Noconparet ficiheate ſispceſit interloo mer adu oͤcludee lervelet ſcaur noſ ſtiuat ide⸗ ne⸗ B epotfepar ſnitr mafieretin mneiſterio nolinoo un Bi pendente appel. moꝛs interune. Fo. LX. famml ſu ꝓhibito fuit appellatũ t ita loquitur text.huic ſimilis pendente in cauſa ciuili cogũtur appellationis cãs reda fanmnſg, ð.de epiſ.au.l.ſi clericus.ſ¶ In.e.glo.ibi ſi aũt ciuiliter.i⸗ dere vel ſtare ſententie.hoc dicit. Butrig. S ens colben telligas ciuiliter reſpectu cae ſuper qua appellat non re⸗ = Hec lex legitur tribꝰ modis. Paninn ſpectu cauſe in qua pena petitur:qꝛ illa eſt criminalis cũ 4 2 Jus qui.xno modo ꝙ fuerit ꝓuocatũ ſohinr illa ſit applicãda fiſco. Ea ſnia aduocatiõis. Alio modo legit᷑ ꝙ fuerit tonnnt e iſe ui 9 Si queratur an teſtamentũ Aappellatũ a ſentẽtia lata ſuꝑ crimine ⁊ pᷣceſſe⸗ lctenn 9 UM. debegt gaperiri vel ſi aga⸗ rat annotatio ⁊ redſitio. Tertio modo legit᷑ ꝙ fuerit ap⸗ tur poſſeſſio non appellatur. Jacobus Butri⸗ pellatũ a ſentẽtia ſuꝑ crimine/⁊ aduocatio non pceſſerat Rbinſenge arius. Ulat ant ne⸗ redſitio E: Pec 1. bicuiter hoc intendit. Reqſitus ⁊ usdenge, . on appellat᷑ ante aduocatus ſi appellauerit eo moꝛtuo appellatione pen2=-⸗ hnntien 7 Aaid Kte ſententie diffinitiuã ſentẽtiãẽ. dente bona eius trãſeunt ad hr̃des. h.d. Ad euidẽtiam Snia dif⸗ fffnmnn hoc diclt. eſt ſciendũ ꝙ in criminibꝰ que excedũt relegationem nõ finitiua ñ plicam i Et copu⸗ M· ¶ Mota ꝙ de natura copule eſt ꝙ cõiungat di pot ferri diffinitiua Z abſentẽ: ſed eſt puiſum cõtra eius pᷣt ferri gʒ 1a quã na⸗ uerſa ⁊ ſi ponatur inter ſimilia omnino:tũc cũ non poſſit ↄtumaciã.ſ.vt requirat᷑: ⁊ effectus reqſitionis eſt ꝙ ſi nõ abſentẽ in bqnnin uura heat. iungere diuer ſa reſoluit vnum in adiectum alterius vt eſt veniat bona eius diſtribuũtur ⁊ iudex ꝓnũciat ea aduo⸗ crimibꝰ qᷓ Sdecnt li hic ᷣm ꝙ glo. exponit ⁊ oꝛdinem euẽtus:ſic ⁊ ałs cum co cata:vel dato ꝙ nõ ꝓnũciet intelligunt᷑ aduocata poſtqᷓ; excedũt wiengin pula ⁊ de natura ſui hẽat augere cum dẽat poni regulari ſunt deſcripta:⁊ effectus aduocatiõis eſt ꝙ ſi veniat ĩfra relegatio⸗ l ter inter diuerſa:ſi contingat ꝙ ponatur inter ſimilia ita annũ audit de bonis ⁊ crimine/ſi venit poſt annũ audit᷑ nem. enitul, ꝙꝙ non poſſit augere:tunc cõtra ſuã naturã diminuit:vt.’. de crimine⁊ non de bonis. ¶ Pone ergo pᷣmꝗ lec.ad quãũ icnod 8 V j· in pꝛin.ff. de pac ⁊ de fun. inſtr. vel inſtru.l.cum delanio oppo.ꝙ nõ potuit appellari:qꝛ aut venit infra annũ ⁊ au neic ſdi nis·S· cui.⁊.l.legata.⁊.l.queſitum ·S.pe.⁊ ibi patenis bi⸗ ditur de bonis ſine appellatione. aut poſt annũ ⁊ non au⸗ Nin ſi bebant ⁊c. =W ditur. Ad qͥd ergo appellatur. NHRñ.foꝛte dicit bona eius ienete ¶ Op. de. l. ab executoꝛe· S. ſciãt.S. eo. So. vt gl.¶ Item non eſſe aduocãda/⁊ ꝙ non fuerit ſolẽniter aduocata: ſʒ erextecuiin op.de.l.ij.ff.de app.So.vt glo.⁊ eſt rõ qꝛ vbicunq; inter certe ſi non fuerit aduocata ſolẽniter aduocatio ipo iure s ſlanuni locutoꝛia trahit ſecum executionem nec eius grauamen non tenet:ergo nõ eſt neceſſaria appellatio:⁊ ideo quidã lchteſ appellationem a diffinitiua tollitur:tunc poteſt appel⸗ ponũt ſecundã lec.ſᷣm quã fuit appellatũ a crimine pceſ⸗ vthic M lari/qꝛ appellatio nõ eſt fruſtra:ſj qñ grauamen ꝑ appel⸗ ſerat tñ aduocatio.i¶ Sʒ ad iſtã op.ꝙ ĩdiſtincte bona he⸗ dicptgol lationẽ a diffinitiua tollitur:tunc non appellatur/qꝛ ſu-⸗ redibus nõ dtnieracne ſed debeat diſtingui:vt.j.l.ꝓxi.⁊ epatoppene uacue appellaretur ⁊ fieret iniuria iudicibus quod eſſe ideo videtur pᷣma lec. verioꝛ qꝛ ſi appellatur ab aduoca-⸗ one coglon non dʒ: vt.l.omnẽ. S. quãdo ꝓuo.non eſt ne. Itẽ op.de tione bona indiſtincte trãſeunt ad hr des vt hic.ſed ſi ap⸗ tunceeppat l.arbitro.ff.qui ſatiſ.cog.Sol.ibi trahit ſecũ executionẽ pellatur a crimine:⁊ tunc ꝓcedat diſtinctio.il.ſe.vł intel⸗ oneſtt eriein vel ibi non loquitur de appellatione /ſʒ de reclamatione: lige hãc ſᷣm ſe.vt.ſ.habeãt ſecũdam diſtinctionẽ.l.ſe.Si⸗ inderdeati⸗ T illa eſt vera lec. licʒ quidã teneãt aliã ⁊ vidi pꝛacticari militer pone tertiã lec.ꝙ appellatur a crimine ⁊ bona nõ 1tunc gpplt ꝓ ⁊ contra.ſ Itẽ op.de.lʒ.intra vtile.ff.de minoꝛ.So.illa fuerit aduocata:aut ergo appellatur a ſnia annotatiõis: Ndumercete intelligitur duobus modis:vno modo ꝙ q̃ſtio etatis ve⸗ ⁊ tunc indiſtincte bona remanẽt her̃dibus ſi decedat ap⸗ hiſe S niebat vt emergens ⁊ impediebat pꝛoceſſum / ⁊ tunc ſi pellatoꝛ appellatione pendẽte. Aut appellatur a ſentẽtia moris frg ꝓnunciatur ſuper ea ſiue dicas illã diffinitiuã põt inter⸗ lata ſuꝑ crimine/⁊ tunc ꝓcedit diſtinctio ſe·l.ſiue pᷣceſſe⸗ Pytlappclta pellari ſiue interlocutoꝛiã: qꝛ diffinit totum negociũnec rit aduocatio ſiue non. Et attende ꝙ aduocatio nõ eſt e oſecſtranonnt expectatur diffinitiua aliq̃ ⁊ hec lectur.młtum placet. na criminis ſed cõtumacie: ſicut ⁊ bãnum nõ eſt pena cri Banũ nõ iythicegſiin Alio modo intelligitur ꝙ ibi etatis queſtio erat incidẽs minis vnde veniẽs ppetuo auditur de crimine verumtũ eſt pena erſequeſnit ⁊ ideo appellatur:qꝛ decidit totũ negocium vt ibi dixi. nos hẽmus ſtatutum ꝙ bãnitus de crimie habeatur pꝛo cri minis. ergtotesſ Wten op. de. l.pꝛeuaricationis.ff· de puari. So. vt gloſ. conkfeſſo decrimine: ⁊ ideo ſi poſtea capitur ptãs de cri⸗ qeperpant el dic ꝙ ibiloquitur in emergẽti ⁊ nõ ſpectat᷑ diffiniti mine non cognoſcit: ſed bene ꝓnunciat eum puniẽdum lari vidh ua. Et eſt argumẽtũ ad qõnẽ ꝙ ſi citato debitote meo ⁊ tali pena velut ↄfeſſum de crimine vnde hoc hʒ plus bã⸗ pbeckerne nõ comparẽte feci me mutti in poſſeſſionẽ bonoꝝ eius ? q num qᷓ; aduocatio:qꝛ in bãno non auditur de crimine re appelanet dã cõꝑeat ⁊ dicat reuocãdã miſſionem:qꝛ in pᷣiudiciũ i uerſus /in annotatione ſic qũcunq;. teentioſeft⸗ ſius ꝓceſſit ⁊ iudex ꝓnunciauit non reuocãdã vñ põt ab = J . 9 g4 ui Aut bona veniunt publicãda govlane⸗ hac interlocutoꝛia appellari:qꝛ nulla diffinitiua ſpabat᷑i õõ expᷣſſe ꝓpter crimen ⁊ moꝛtuo hachennſh ter me ⁊ aduerſariũ cũ ſpetur inter me ⁊ debitoꝛẽ meum. xn appellatoꝛe appellatione pẽdente heredes te⸗ tetoni ¶ Cõclude ergo ſic ꝙ aut eſt diffinitius ⁊ appellat᷑ regula F SHNentur cãm appellationis reddere ſecus ſi ta⸗ uit te Iliter vt. l. ? in maioꝛibus.S.de ap.Aut eſt iterlocutoꝛia ⁊ cite.h.d.¶ Quid ſi q eſt depoꝛtatus ⁊ bona ſunt adẽpta dbecthae tũc aut nõ ſpectat᷑ alia ſeqͥ diffinitiua:⁊tũc nõ ẽ ppᷣe diffi expſſe an ſi moꝛiat᷑ appellatoꝛ appellatione pendente/an miſo nitiua ⁊ ideo appellari põt:vt.l.a diuo pio.ff.de re iudic. bona debeãt remanere hr̃dibus:Quidã ꝙ non: qꝛ diſtin ne aut ſpectat᷑ diffinitiua:⁊ tũc aut grauamen interlocuto⸗ guũt ſolum an iudex expᷣmat de bonis an non: non autẽ ¹ Mn 7 rie põt reꝑari ſeu remoueri ꝑ appellationem ĩterpoſitã a diſtinguũt inter crimina ꝙ non placet:qꝛ eſt ſolum diſtin loguin diffinit iua ⁊ nõ appellat᷑:qꝛ appellatio eẽt ſuꝑuacua ⁊ in guẽdũ an ex crimine tacito veniebat bonoꝝ publicatio/ Ntöen⸗ iuria fieret iudicibꝰ ꝗ.l.oẽm.S.qñ ꝓuo.nõ eſt ne.Aut gra ⁊ tunc non curo ſi iudex expᷣmat:qꝛ expᷣſſio eoꝛum que tas go inn uamẽ interlocutoꝛie ꝑ appellationẽ ĩterpoſitã a diffiniti cite inſunt nihil oꝑatur:vt.l.j· S.j.fr. ad turpil.⁊.l.non re colrinen ua tolli nõ põt ⁊ tũc põt appellarivt.l.ij.ff.de apire. cteꝗꝙᷓ. de fideiuſſo. ⁊æ ideo non duraret appellatio ꝓpter Jiiheſt, ¶ In gl. q icipit gña.vł ibi trahit ſʒʒ executionẽ̃. Uł dic bona:ſed ſi bona non veniebãt tacite publicãda ex crimi urnie, ꝙ ibi ð etate ꝑ modũ emergẽtfuit oppoſitũ:vcʒ excepti ne / tunc ſi iudex expᷣmat de bonis tunc expᷣſſio opatur.⁊ nile one pᷣſcriptiõis oppoſita ⁊ nõ ſpectat᷑ alia diffinitius vñ ſi moꝛiatur appellatoꝛ appellatione pendète de bonis q̃⸗ tu e ☛W vel eſt diffinitiua vel hʒ vim eits ſ 33. de are. riun Uee dolitkes vdierlalaczuitur in depoꝛtatione: dic , AI; uidenter con⸗ qꝛ bene eſt verum ꝙ in pᷣncipio loquitur de depoꝛtato ⁊ ebetnitin S T P uh licarum uictus vel confeſ daãnato in metallum.ſed vltima ꝑs ibi qᷓuis pendẽte ap⸗ nnnmteg, AE ſus fiſci debitoꝛ non appellat. hoc dicit Jaco. pellettone:at Gcfertur wumn ad relegatum ꝙ Harer: Gereſechh e 1 P oquitur de publicatione ptis bonoꝛum:⁊ ita debet intel⸗ ulue, Si pend ente app ellatio ne ligi illa lex:facit hec.l.ꝓ eo qð dixi in aut᷑.ingreſſi. nut 1 ind28 interuenerit. Rubꝛ. S 7 ater Si appellatur a munere ap⸗ leehole 11 T iam Hec lex loqt ĩ cã ciuilii ¶ ceᷣ̃ 6 P * pellatoꝛe moꝛtuo appellatiõe ctenia n g e pẽdẽte appellatiõe iĩtiift pendentce heredes non tenẽtur cauſam appel⸗ Happellatoꝛ. l.ij. . iij..e.loquũt᷑ ĩ criali AAlationis redderc. Linuole 2 gl. ſi pf. loqt ĩ cã ciuili ⁊ pẽdẽte appells ¶ Sp. de. l. qui teſtamẽto. ff. de excu.tu. Sol. vt glo. Vei eleßtt toe iterijt res petita / ⁊ ĩ hoc differt ab dic ꝙ decurio non habebat aliquã adminiſtrationem bo turten ⸗ Niſta: qꝛ hic ĩterijt appellatoꝛ ibi res pe noꝛum ob quã poſſet de negligentia teneri:ſed tutoꝛ haz- anahati⸗ &εtita. Et hec lex iſta bꝛeuiter diẽ. Here bet adminiſtrationem bonoꝛum ob quã poteſt ꝓ pᷣteri⸗ ccx ELE— r S “Z des appellatoꝛis moꝛtui appellatiõe to tpᷣe de negligentia teneri vt in contrario. ¶ In glo. que ĩcipit ⁊ ita. ibi datus.l.j.⁊.l.fl.ꝙ putarem ſi gubernatio aliqua bonoꝛum ꝑtineret ad decurionem. N amu a moꝛiatur appellatiõe pẽ⸗ Aente/ cã appellatiõis tractat᷑ non ꝓpter ſtatũ Racsſz ppter peculiũ. hoc dicit. ¶Hec lex poteſt in telligi ꝙ de dñio ancille tractabatur inter me ⁊ alium vel inter me ⁊ ancillam. Pr mn . Ta appellationis ꝓſequen RAN J vnus. .a⸗ oeerebot Reancto currunt her̃dibus poſt quattuoꝛ menſes / niſi deliberauerit. hoc dictt. ¶ DOp. de. l. cum antiquioꝛibus..de iur. deli. Sol. vt gl. De his qui ꝑ me⸗ tum iudicis non . = Butrigarij Gcdᷣa pars ſuꝑ Geptimo libꝛo Codicis poſtea foꝛmabo vnã aliam queſtionẽ ⁊ ero expeditus. ¶ QAuero quare nõ appellatr: Rñdeo.dicũt quidaã qꝛ nõ eſt diffinitiua qð non placet:unmo eſt diffin itina:⁊ ideo dicunt ꝙ ratio eſt:qꝛ ſuꝑuacuis appellationibus nõ vti⸗ mur: ſed cum grauamen poſſeſſoꝛis tollatur per cauſam ꝓpꝛietatis:ergo fruſtra appellatur. ¶ Dp. de. l. ſi quis in tanta. S. vñ vi. Sol. vt glo. Tu dic ꝙ ibi nõ eſt poſſeſſoꝛiũ: immo etiã ꝓpetatis cauſa deci- ditur:non ergo ab aliquo poſſeſſoꝛio appellatur.¶ Vlri⸗ mo quero an poſſit in poſſeſſoꝛio peti reſtitutio: Et dic vt glo. ¶ In glo. que incipit.i poſſeſſiõe.ibi hodie eſt coꝛrectu. ĩmo non eſt coꝛrectum /ſi agatur vnde vi.ſed ſi agat᷑ ſi qͥs in tantã bñ ceſſat hec lex:ſed nõ coꝛrigitur. Ne liceat in vna eadẽq; caãa 115 1 tertio pꝛouocare. Bub. nelde app ellauert. Mu. w— uis. ontra ſentetiem lat ärentür 4 tra. imoꝛ irrationabi 4 „poſt binã appellationẽ Ubensvtſ c contxãa.is non excuſatur a Aaſiue a pfecto ſiue ab alijs nec appella⸗ fferentiar lege. hoc dicit. Buk. tur / nec ſupplicatur. h. d. Dubium erat ntrends de e r⸗ Cuius appellatio non recipitur bhuiꝰ legis: qꝛ videbatur ꝙ nec recuſa⸗ uoſqoino 4 Js qui. debet pteſtari de iure ſuo infra A poſſit iudex / cum recuſatio habeat puyreindie tßs appellatiõis interponẽde/⁊ hec ꝓteſtatio RNAvim cuiuſdam app ellationis. ſtdbitoꝛis: Ra vim hʒ appellationis. Uel dic ꝙ non ↄſulitur ¶ Op. de.l. in offerdis. . de bgella. gofcIe nmentt iniuſte ſed conſulitur vim paſſo. h. d. Dic ꝙ cam Sol. vt glo. Merũ .l. habemus nihil facit: qꝛ ibi volebam tonedareg appellationis non debeo expᷣmere neceſſario in libello: y appellare a ſnia ſeu conſultarione. ¶ Ztẽ op. liceat ſup Gklatone in pꝓceſſu:caſus eſt in.l.ſcio.cum glo.in fine.ff. de appella. plicare:vt.l.j.S. de ſen. pfec.pfectoꝛio.So.vt glo.¶ Item artdietg ¶Quero infra qð tps debeat ꝓteſtari? Dicit gloſ qð eſt op. ſic. qs poteſt recuſare non vic toꝛ.⁊c. Et ſolue vt glo. tps illud qð eſt in.i.ſi appellationẽ᷑.S.de tẽ.appel.⁊ male Et attende de tpᷣe appellationis ꝓſequende a iudice ſta⸗ De dicit vt ibi dixi.qꝛ illa que eſt hic melius dicit.Butrig. tuendo hñt canoniſte.ex.de appel. c cum ſit romana ⁊.c. 4 ſepe. ⁊ de hoc loquitur glo.ſed nos habemus expᷣſſum de tap S Vnus ex P lur v us ap P el tpe ꝓſequẽde appellationis niſi tpᷣa legalia / niſi dicam? — „auerit. Mubꝛica. cõmunis ⁊ nõ res in ſcða fuit cõis res X colligit᷑ hec differentia ex glo.l.ſi qͥs ⅞epatim. ff. appel. vbi cã eſt cõmunis S 7 duoꝛum: et eadem ratio defẽſionis in Als incipit ſi iudi⸗ ℳ R pꝛima. a in pᷣma.l.fuit cã⸗ colligi ex.l.ſi ea.X. qui sccu.non po.⁊ ex.l.ſi eo tᷣe j de re⸗ miſſi.pig.⁊.l.diffamari.de inge.ma. . ¶ In glo. que incipit ⁊ ita.ibi pᷣfixum a lege:qꝛ ab hoĩe nullus pᷣfixus fuit. Qui bonis cedere pollunt. Mubꝛica. ſchacte calum in nube einde declarabo tex. ꝑ vnã queſtionem. rari a ꝑſonali munere. Pꝛeterea bona nõ coherẽt ꝑſone: — J Sanrnibus Rrdenerge. poꝛrigitur D 1 D oOuts. Kcdene banoli. lungtenet Appella⸗ . E p. ſic. q; aut loqmur in cã onis niſi pueniat ad pinguioꝛefonue unznin tio vnius ¶ Æα invna. diuidua ⁊ tũc appellatiovni nam. h. d. totus ti. nõ intelligas ꝙ libe idena an pſit P yn ſus alif deſt. Aut lo ih indiuid gretur ope exceptionis:qꝛ ſic eius bona Phercdi E duns alifnon pdeſ Auttoduinun in tmatinicng⸗ ycapi nõ poſſent:ſed ꝑſonaliter capi nõ (Nglo alijg. E = &π tunc etiâ beneficio reſtitutionis debet/ alij N Æαοα αο παυυ‿ dgä amittak ceſtio? nnktäpir ꝓdeſt:vt S ſi in cõi cauſa in inte reſti So.poſſum dicere R α. poteſt. ¶Quero qñ admittat ceior ſusbonis in pma pꝑte loquitur in cã indiuidua. In ſecũda in cau ic vt glo. ¶ Item qro an ceſſio fiat añ Ceſſio an — oiutdus ergo m boc non vz lieri differentia inter ap⸗ codenationem. Slo ꝙ ſic. Tu dic iſta l̃a Pbarq vmo deet fien αS pellationẽ ⁊ reſtitutionẽ: ⁊ icrd videtur vcra opinio vl⸗ condẽnari debeat poſtea cedere.¶ Itẽ quero qð beneſi⸗ añ condè⸗ 2 tramon. qui dicũt ꝙ vbi tractat de ſeruitute querenda ? cium con ſequatur ꝑ ceſſionem⸗Dic ꝙ non poterit in care natione. ſcriptioncm/ tüceſt ſeruitus indiuidua. vt. lſicomunt. ccrẽ derrudi nectradef creditoaib: laceradus: ſtz ſi pue⸗ ker Fadmodum ſerui. admi. Sed itractam ve ipſa quc⸗ Ucrit ad pinguioꝛem foꝛtunã ↄueniri poterit. Nerũ glo. (Neniden ſit 1 conſeruanda/tunc eſt indiuidua. Dicunt ergo ꝙ aut dicit ꝙ banum ſucceſſit loco carceris qð non eſt verum: nmconditiot appellat vnus in cõmuni cauſa/ æ tunc abpellatzo wins a⸗ inun eſt pparatoꝛiũ carceris qꝛ pmo banit / poſtes ganalen pꝓdeſt aliis vt hic. in pᷣn. Aut petit᷑ reſtitutio in cõi cauſa: poteſt carcerari. Jaco. Butrig. Licet mibi vbi — r un ſaruirure 4nungr ſune aut tractatur de ſemizute J quantit a ktem Aoms kemere lſei D etinenda/⁊ alij non ꝓdeſt:qꝛ tunc cenſetur eſſe cã indi⸗ . L s uidua vt hic.in fi aut de ſeruitute pᷣſcriptionis/⁊ tunc cã Platum reuocae p B Sl g d pfe dani naüffD cenſetur eſſe ind iuidua:ideo reſtitutione data vni alij ꝓ⸗ J pPater. . mact tide u el re⸗ manin deſſet.vt dic.l.ſi cõem. Sed tu potes dicere ꝙ ſiue ſit cau Gutri carinõ debet. hoc di it. J⸗ c0. ⸗ enen ſa cõis vt.l.j.ſiue res. vt hic tũc ſi eadem eſt cauſa defen⸗ Butrig. 2 ſenetlehl ſionis oĩm /tũc bñſiciũ diuiſionis qð eſt cõe ꝓdeſt alijs. ũ KR opter Siue ſit inuidia ex ꝑte noiati⸗ eenfnkin Sed ſi loqᷓmur de bñficio non cõi.vt eſt reſtitutio/ tunc E NaA) n nonis ſiue nominati non ad⸗ ietut aut cã eſt indiuidua ⁊ ꝓdeſt alteri:vt dic.lł.j. Si eſt cõis mittitur ceſſio bonoꝛum ꝓpter munus.h.d. m in nincumen eadẽꝙ; cauſa/x ibi plene dicã.Si autẽ eſt indiuidua non Ra nduas lec. . 1 mnenin ꝓdeſt alij vt hic. Cß deeſ darcr ro ot glo. Vel mctug Ur a 1 ummn —rr°ο 262& vertitur ſolũ miniſteriũ ꝑſonale:⁊ tũc nõ admittit᷑ ceſſi Ugtoſpo P D Di de momẽtanea beonoꝝ aut vertitur ad miniſtratio circa res / tunc ſi eſt ninenn „ ſte ſli f⸗ p. t debitoꝛ occaſione neglecte adminiſtrationis põt cedere niceurn po ellione lerit ⁊ ꝑ hanc.l.dicũt vltramontani ꝙ obligatus ad factũ nõ tſeneß li tũ R b poteſt bonis cedere:⁊ potuerũt moueri duabꝰ rönibus: rſche appellatu. uD. h ipſi non dicant. pꝛima eſt qꝛ ſicut ĩmunitas pſone non noſdsde Bm A ſentẽtia lata ſuꝑ poſſeſſo⸗ reſpicit pr̃imonium:ita nec ecõtra: vt. l. ſextũdecimũ. ff. ſoſehüith rio non appellatur. one de vaca. mune. vnde ꝓpter ceſſionẽ pr̃imonij nõ dʒz libe⸗ Piſu, a De bonis auctoꝛitat erheiin clln fnnutte W Unpgtenin tge Tig nenn Nelamm ſ unle Aiſs Daturgnune fecuſnntee lations is 5dent lteqeibie leopglitt 50 Ntgoſ 7.Erſolis nendegtlee vimſitronm bemmusetiin egelis,uſcten rllieonifn nalegetti pol Cedens e berakopett 1pingvioit imtehlige is:ſtcizt pſoneltnegt jadninti iroencſh nlfn op tqnerocſi Pnonponn 4 7 N = uanh aaſons . . 4 alwedeg S - ☛nꝝ = S S = S= = =☛ Legatari us pm?hr loco cre⸗ ditoꝛj nõ ſecundus. Fidé ali⸗ cuiꝰ nõ vr ſeqᷣ qͥs cũ facit ali⸗ qͥd ex ne⸗ ceſſitate. et idco poſſunt cedi:ſed factum coheret perſone ⁊ poteſt in futurum fieri ceſſio.Pic tñ ꝙ aut in obligatione eſt me rum factum:vt qꝛ quis pꝛeciſe tenetur ad factum:⁊ tunc non poſſet fleri ceſſio aut non eſt pꝛeciſe factum in obli⸗ gatione / ſed reſoluitur obligatio in intereſſe:⁊tunc etiam poterit fleri ceſſio ſicut pꝛo q;titate ar.l.in ſtipulationibꝰ Joperaruunc de verb.oblig.⁊.l.ſtipulationes non diui⸗ duntur. ¶ In glo. que incipit vt ſi.ibi non idoneus adminiſtra⸗ re non poteſt.repugnat finis huius legis que dicit ꝓ mo do ſubſtantie fungi. PS E m Vbi defenſio eſt inter creditoꝛes cũ N e quidã velint dare debitoꝛi dilationẽ quinquẽnalem quidã volunt ceſſionẽ bonoꝛũ. AAAPZimo pꝛzefertur inter creditoꝛes cumulus de⸗ biti. Secũdo numerus ꝑſonarum.tertio fauoꝛabilis opi⸗ nio.hoc dicit. .⸗ ¶ Op. de. l.eos.qͥ po.ĩ pig.habe.⁊.ti.j.pꝛo debito.Sol. vt glo. ¶ Item op.de.l.reſcriptum.ff.de pactis.⁊.l.maio⸗ rem.So.qᷓ;tum ad electionem de qua hic loquitur nõ eſt differentia:hʒ tñ creditoꝛ hñs hypothecã potẽtius qᷓ; nõ habens:vt.·j.ti.j.l.pꝛo debito.i¶ Item q;dtum ad aliud eſt differentia:qꝛ ſi pꝛeſentes paciſcantur de parte debiti re mittenda debitoꝛi ⁊ ſunt maioꝛ pars pꝛeiudicat abſenti⸗ bus.ſ.qui non hñt hypothecã/habentibus hypothecam non pꝛeiudicãt:vt.d.l.reſcriptum.¶ Item opp.ꝙ electio ſit debitoꝛis:vt.l.ſi conſtãteS.quotiens.ff.ſo.matri.So. vt gloſ. ¶ Item quero an poſſint creditoꝛes minoꝛem di⸗ lationẽ dare quinquẽnioꝛ⁊ dic vt gloſ.¶ Item quero an poſt dilationem quinquẽnij audiatur ſi velit bonis cede re:?⁊ dic vt glo. De bonis auctoꝛitate iudi⸗ cũ poſlidendis. Rubꝛica. pere legatũ ab herede eo potioꝛ ẽ qui Qdz percipere ab hr̃de hr̃dis.h.d.¶ Vel (dic ꝙ pꝛimus legatariꝰ hẽtur loco cre itoꝛis / ſecundus non. h. d. C¶ Op. ꝓꝙ ſit par omnium rõ vt in aut᷑. E 2 ◻ de hered. 2 fal:S. ſi vero abſunt. So. vt glo. Sʒ certe bñ eſt verum ꝙ hodie ſi non faciat inuenta rium ꝙ tenetur legatarius/etiã de patrimonio: ſi tamen non ſufficiant omnibus bona defuncti ⁊ hr̃dis durat bñ⸗ ficium huius legis:qꝛ pᷣferentur legatarij defuncti lega⸗ tarijs heredis. ¶ In glo. qque incipit vt.ff. in fi.ibi ·S. ſi vero abſunt.Re⸗ manet tñ pꝛiuilegium huius legis vt ſi non poſſit ex om⸗ nibus bonis ſolui pꝛeferãtur pꝛimi legatarij ſecundis. P St Creditoꝛes defũcti hñt beneficium ſe⸗ 4 parationis contra creditoꝛes heredis t facta ſeparatione bonoꝛum in bonis defun⸗ cti pꝛeferatur creditoꝛibus hr̃dis.h.d. ¶ Ad euidentiã eſt ſciẽdum ꝙ debitoꝛi lʒ facere deterio rem conditionem creditoꝛis ſui cirographarij contrahẽ do cum alijs:dummodo non in fraudẽ faciat⁊ imputent ſibi pꝛimi creditoꝛes qui mecum ᷣxerunt:qꝛ ſciebant vel ſcire debebãt ꝙ eos poterãt dãnificare contrahẽdo cum alijs.ſed heres non põt facere deterioꝛem conditionẽ de functi/ſʒ ſuoꝛum ſic:⁊ ideo creditoꝛes defuncti poſſunt ĩ petrare vt ſeparẽtur bona defuncti a bonis heredis ⁊ in bonis defuncti pꝛeferũtur creditoꝛes hr̃dis:ſed credito⸗ res heredis hic non poſſũt poſtulare:qꝛ licuit hr̃di dãni⸗ ficare creditoꝛes ſuos.i¶ Nota ex fine.l.ꝙ qui.ex neceſſi⸗ tate facit aliquid non vid etur ſequi fidem alicuius:⁊ iõ eſt in argumentum ꝙ ſi.teſtis hʒ pꝛiuilegium vt non dẽat deponere in iure ſi citatus venit coꝛam iudice non vide tur renunciare pꝛiuilegio ſuo: ſed quãdo pꝛiuilegio non . . allegato ſponte deponit vt.l. iulia.ff. de teſta.ſic ⁊ ille qui hʒ pꝛiuilegium foꝛi ſi citatus venit coꝛã iudice hoc ipſo non videtur renunciare pꝛiuilegio ſuo/cum neceſſe hẽat hoc facere:ſʒ ſi pꝛiuilegio non allegato litigat coꝛam eo: tunc videtur pꝛiuilegio renũciare:ſic ⁊ creditoꝛ qui om⸗ nes reos debitoꝛes conuenit non videtur diuidere:quis neceſſe hũit hoc facere:vt.l:ſi creditoꝛes.S.de pact.⁊ ibi dixi.¶ Quero quid vertatur in cauſe cognitione:⁊ dic vt glo.¶ Op. ꝙ creditoꝛes hr̃dis poſſint ſeparatione impe⸗ trare: vt.l.j.S. ſed ⁊ ſi quis ſuſpectãa. ff. de ſepara.Sol. ibi Pale in eo qui coactus adiuit. 3 4 ueniat ad pinguioꝛem foꝛtunã non poteſt conueniri ex contractu ãte⸗ R Acedente ceſſionen. S= ¶ Ex tex. ꝓmouere vt deducto ne egeat poſſit credito ribus ſoluere. AVNS rile néô auditur poſtulans iniqus Keiuile. vt inuitus conſtituatur debi⸗ taꝛ qui non eſt. hoc dicit Jacobus Butriga⸗ rius. d 2 8 65 3 4 g. 4 Af S 8 8 B 2 eiudicũ poſſiden. Fo. LXI. J b ona Quãdo bonavacãt ſine herede r̃ditas 9 R2 fiſcus nonvult ea qualiter cre ſi vacet ſi⸗ ditoꝛibus defuncti conſulatur loquitur hee lex ne bhr̃de ⁊ Mρ1½& bzeuiter hoc intẽdit. Cõtra bona vacãtia pꝛo fiſcus nõ ceditur ad miſſionem ? vẽditionẽ nullo herede cxiſtente. vult eam h.d.¶ Antiqui noſtri ſicfoꝛmabãt libellum: dico talẽ fuiſ adire q̃lr ſe meum debitoꝛẽ quare peto condẽnari hr̃des ſuos. cer ↄſulat᷑ cre te male dicebãt per hac.l.cum nullus ſit heres:ſʒ debent qitoꝛibus tiones datas agnatis vt declarent ſe velle eẽ heredes ſi velint. et qꝛ non fecerunt peto me mitti in poſſeſſionẽ bo noꝛum debitoꝛis tãq; vacãtium ⁊ iudex eum mittet⸗ ſic dẽat ſic fieri pꝛobat iſta littera que dicit ꝙ ſtare debet ꝙ ſint vacãtia anteqᷓ; ſic agatur ⁊ pꝛobatur in.l.ij.ff. e.ti.⁊ l.ſi diu.ff ex qui.cau.in po.ea.⁊ poſtea dabitur curatoꝛ bo nis qui ea vẽdet ⁊ creditoꝛibus ſatiſfaciet:vt.d.l.ſi diu. vñ ſupple.l. iſtam per.l.ſi diu.qui.ex cau.in po.ea. KRo deb ito MHypothecarij cirogra⸗ EDLLDOpharijs pꝛeferuntur qui⸗ bus ceſſantibus cirographarij ſimul cõcurrũt Avt pꝛo rata debiti omnibus ſatiſfaciat.h.d. N J v xo 2. Succeſſio creditoꝛis debitoꝛi 4 Eéconfundit debitum ſolum ꝓra⸗ ʒ ta ſucceſſionis niſi fuerit ĩſtitutus creditoꝛ ani μmo totum debitum compẽſandi. hoc dicit Ja Butrig. ſ g Miſſus in poſſel⸗ R po ſſellio ne. ſionem cã rei ſer⸗ Ausde nec acquirit dominium nec poſſeſſionẽ. s Whoc dicit. m Si citatus debitoꝛ compareat oꝛdi Ivenarie pꝛoceditur contra eum ad ſen tentiã ferẽdam ⁊ exequendãa:ſi non comparet Apꝛoceditur ad miſſionem ⁊ venditionem. h. d. Diuide in duas partes:qꝛ in pꝛima debitoꝛ citatus cõ⸗ paret vſq; ibinã ſi ad. In ſecunda non cõparet vſq; in ſi nem.¶ Pone ergo caſum ſic:debitoꝛem habeovellem cõ ſequi mihi debitum querit qualiter mihi conſulatur. Rñ detur ꝙ dʒ debitoꝛ citari:⁊ aut comparet aut non ſi com⸗ paret offeretur ei libellus/lis cõteſtabitur/ de calumnia iurabitur/ꝓbationes fiẽt /ſententia feretur/ executioni mãdabitur per.l.a diuo pio.ff.de re iudic.Si aũt non cõ paret ⁊ latitat cred itoꝛ ſuum debitum non conſequatur: tũc põt ille creditoꝛ petere ſe mitti in poſſeſſionẽ bonoꝛũ debitoꝛis:⁊ lapſo certo tẽpoꝛe arbitrio iudicis ſtatuẽdo ꝓcedetur advenditionẽ bonoꝛum debitoꝛis ⁊ ex pcio ſa tiſſtet creditoꝛi.h.dd. ¶Ex tex.circunſcriptionẽ Jecce pꝛimum quod requirit Llatitat ecce ſecundum.ldefendatur Jecce tertium. con ſtat ecce quartum.Limpetrare ecce quĩtum.trãſactio ecce ſextum venditionẽ ecce ſeptimum. HNec ergo ſũt neceſſaria in hac ſecũda parte:qꝛ opoꝛtet ꝙ turpiter lati tet:qꝛ poſſet eẽ abſens ⁊ non latitare.Itẽ opoꝛtet ꝙ lati⸗ tet vt creditoꝛ non cõſequatur debitum ſuum. Itẽ ꝙ lati cet reſpectu huius creditoꝛis:nã ſi reſpectu alterius cre ditoꝛis latitaret iſte non poſſetvẽditionẽ impetrare. Itẽ opoꝛtet ꝙ de debito ſummatim cõſtet/ał's non ficret miſ ſio in poſſeſſionẽ. Itẽ opoꝛtet ꝙ fiat miſſio als non poſ⸗ ſet ad venditionẽ pꝛocedi. Itẽ opoꝛtet ꝙ aliquod tpᷣs la batur inter miſſionẽ ⁊ vẽditionem ſtatuèdũ arbitrio iu⸗ dicis:quo elapſo dʒ fleri vẽditio bonoꝛum ⁊ expᷣſſio reꝝ ſatiſfiet creditoꝛibus.¶ Itẽ op.ꝙ etiam ſi non latitet flet facere dare dilationẽ agnatis ⁊ illis quibus defertur he defuncti. reditas vt.ſtale tpᷣs declarẽt an velint eſſe h̃des vel nõ hoc facto ſi non declarẽt tunc foꝛmatur libellus ſic. Dñe iudex dico talẽ fuiſſe meum debitoꝛem ⁊ congruas dila⸗ Butrigorij Gcðda pars ſuper Geptimo libꝛo Codicis Iel miſſio:vt.l. ptoꝛ.ff.ex qui.cau.in poſſ.ea. So.aut volo mi! ſ IS m HBeneficiñ miſſionis cõ⸗ Wnse nonterpedleg. latitet: aut ctis veditionem e ſic vt V. C inm 4 pud. municat miſſus omibus nnnne hic.¶ Itẽ op. ꝙ etiã ſi latitet nõ fiat miſſio in poſſeſſione:· cred itoꝛibꝰ eiu ſdẽ tituli infra biniũ vel qua⸗ Ahiee⸗ vt.l ulcini. S. q ſi aduerſus ff ex qui cau ĩ po ea. Sl. De e , qrieniũ reſtitutis expeſis vvenditioeno fctã. ainrh illa declarat iſtã.ſq opoꝛtet ꝙ latitet ð hunc creditoꝛẽ d ¶ Diuide in quattuoꝛ ꝑtes:qꝛ pmo ponit dictum vſq; ibi pho hbe petit iuriſditionem non alterũ. ¶ Itẽ op. ꝙ etiz ſi non la⸗ vt aũt. Sc do vna limitatio vſq; ibi ⁊ expẽſas.Tertio li⸗ ne abo titet fiet ved itio: vt.l.fulcinius.S illud. So.vt glo.¶ Itẽ mitatio vſc; ibi ſinaüt. Quarto alia limitatio vſq; ĩ finẽ. ſui hen op. ꝙ de debito cõſtare non poſſit cũ non cogat᷑ quis de ¶ Quotidie pꝛacticatur ſic qꝛ ſi vnus creditoꝛ fecit ſe ꝓ⸗ aer iure ſuo docere añ litem conteſtatã: vt.l.j.ff. de interrog. mitti venit alter / ⁊ dicit talis cõparet coꝛã vobis dicẽs ne aet cum ſi. Sol. cognitio dʒ eẽ poſt lit conteſt. añ partes ſe creditoꝛem talis volens gaudere bñficio miſſionis in AE ſunt pꝛeſentes: ſz qñ alter eſt abſens pꝛoceditur ⁊ ſumma polſſeſſionẽ talis creditoꝛis cõceſſo paratus expenſas re⸗ rie cognoſcit᷑ añ litem conteſtatã vt hic.¶ Itẽ opp. æ ple ficere ⁊ oĩa adimplere q̃ de iure dʒ vel petit ad venditio⸗ 3 ne flat cognitio: vt.1. iudices. S. de iudi. Sol.illud verum nem admitti vna cum miſſo in poſſeſſionen. 4 qñ partes ſunt pᷣſentes ⁊ dʒ ferri diffinitiua. hic qñ alter ¶ Ex tex. ¶ Non cõcedente.⁊c. ¶ Nota ꝙ vbicũq; ſeq⸗ Seqſter ſt eſt abſens ⁊ interlocutoꝛia dʒ ferri.¶ Itẽ op. ꝙ non ad ſi⸗ ſter reſtituit rem ſequeſtratã iuſſu iudicis cuius auctoꝛi⸗ reſtituat militudinẽ edicti:ſͥ ex ipſo edicto:eſt enim vnum edictũ tatefuit ſeqſtratio nullã penam dʒ pati ſiue ſit ſeqſter rei rẽ ſeqſtra⸗ ex quo fit mifſſio: vt. l. pꝛctoꝛ. ff. ex qui.cau.ĩ po.ca.alið ex ſiue ꝑſone:⁊ ideo cautꝰ ſequeſter ſacit ſibi dari auctẽticũ ti iuſiu . quo ſic foꝛma vẽdendi datur: vt.l.pꝛetoꝛ ff. de bo. auc.iu⸗ pceptũ iudicis.¶ Itẽ no.ibi in tex.reuerẽdiſſimo cimi⸗ dicis anp di poſſ.ſic ex edicto vt in ꝛio:ſed olim petebat᷑ cũ ſolm liarcho Argumẽtũ ad q̃ſtionẽ ſtatuto cauet᷑ ꝙ quilibet auctoꝛita⸗ 5 nitate hodie non vt hic. ¶ Item quero að ſit iſtud ts? faciẽs teſtm̃ ſecretum deponat in ſacriſtia fratrũ minop: te fuit ſc⸗ De dic vt glo.¶ Sʒ op. ꝙ ts limitatum per.l.vt.d.l.fulciniꝰ nũquid ſufficit deponere in ipſa ſacriſtia/licet non ſacri= ſtratio a =. l fi.ẽ. de executio.rei iudi.So.aut fit venditio ex diftt: ſtiano: videtur ꝙ ſic per hunc tex.qꝛ dicit ſolũ de loco ſa patizk aln nit iua ſnĩa: ⁊ tunc ſunt limitata tẽpoꝛa vt in pꝛijs:aut fit cro nõ de ꝑſona.Sʒ dic Z. qꝛ tex. dicit.j.cimiliarcho.⁊ ſic quã peni. . ex interlocutoꝛia:⁊ tũc tpᷣs eſt iudicis arbitrio: vt in glo. Itẽ opp.ꝙ in omnibus bonis non fiat miſſio vt in aut. hic poſita. So.vt glo.¶ Itẽ quero que differentia ſit ĩter poſſeſſionẽ bonoꝛum/a bonoꝛum poſſeſſionẽ: ⁊ dic vt gl. Judex cõ ¶ Itẽ qro quis ſit competẽs iudex:⁊ dicit glo.q ille qui petẽs qũ hʒ merum imperium:nã cum ↄmiſſio ſit mixti imperij:vt videtur exigere ꝑſonam ſacriſtani.vnde non videt᷑ ſuffi⸗ cere deponere in loco niſi deponatur ſacriſte. Item nec ſufficeret ſacriſte deponi niſi ĩ ſacriſtia flat depoſitio: t ibi fit:⁊ ideo tabelliones qui de talibꝰ depoſitis cõficiũt inſtrumẽta dicũt in eis talis depoſuit ſacriſte in ſacriſtis fratrum vt ibi ſit tale quid/⁊ poſtea in fine dicunt actum Nllterisan l. iubere cauere.ff.de iuriſ.om.iudi.ergo delegari non po in ſacriſtia.⁊c̃. teſt. Alij dicũt ꝙ põt delegari? ꝙ competit iure magi⸗ ¶ Op. ꝙ pᷣmo miſſus habeat hypothecã: vt. l. de cetero. wnmmuͤter ſtratꝰ.nã cum modica cohertio perſone cõpetit iure ma⸗ ergo dz alijs pᷣferri.vt.S.eo.ꝓ debito.So.vt glo.vel po⸗ Un dotistt giſtratꝰ ⁊ trãſeat in delegatũ: vt.l.ij.ff.de iuriſ.om. iudi. tes dicere ꝙ cum miſſio vnius ꝓſit alijs:ergo alij habe⸗ Zulummalie Ergo multo foꝛtiꝰ ⁊ modica cohertio rei.QAuid gꝗ? Qui⸗ but hypothecã ſicut miſſus:ergo nõ dʒ pᷣferri ſed hoc eſt 4 gollam. dã tenent pꝛimã opinionẽ per.l.ea que.ff. ad municiꝑa. falſum:qꝛ ſolus miſſus hʒ ius pignoꝛis. vt.l.nõ eſt mirũ. Puullegim quã dicũt loqui in miſſione ex pꝛimo decreto cum miſio ff. de pigno.ac.Quid g̊ ꝓdeſt miſſio alijs: Rñdeo non in Auatenus ex ſcðᷣo non fiat in actione reali /de q̃ᷓ ibi loquitur:qꝛ dicit iure pignoꝛis: ſed in hoc ꝙ non habebãt neceſſe mitti in ggror hor delegato ⁊c. Sʒ dñs Mar. dicit ꝙ pma miſſio cõpetit iu poſſeſſionẽ:ſed poterũt venditionẽ petere fieri. Item ꝓ⸗ rideopor re magiſtratus ⁊ delegari poteſt:⁊ intelligit.:.ſi ea: in ſe⸗ deſt qꝛ nec miſſus eis pᷣfertur ꝓpter eundẽtitulũ /⁊ ĩtelli nonioeper cunda miſſione/ non in pꝛima: qꝛ licet in reali non hẽt go ꝙ ſunt eiuſdẽ tituli qũ oẽs pᷣtendunt debitum ex õctu lröfrnn locũ ſᷣm decretũ /fit tũ quedam adiudicatio eiꝰ loco. C⸗ vel oẽs ex quaſi cõtractu vel oẽs ex delicto.Sed nunqd ggrlu habe timo diſtingue vt gio. ð ſi facta eſt miſſio in vna re poterit ĩpetrari vẽditio in aliꝰ ſilisſ ¶ In glo. que incipit omnium ibi.l pꝛo debito.illa nõ p vigderet᷑ ꝙ nõ:qꝛ dʒ pcedere miſſio in ea:ſed dic ꝙ põt:nõ ltfuor bat pꝛopter hypothecã impediri miſſionem:ſj ꝗð habẽes nos curamus rantũ oꝛdinẽ ⁊ vt reus ſit cõſtitutꝰ tm con lnethno bypothecã ẽ potioꝛ: ſed poteſt pꝛobari per.l.a diuo pio.. tumax per cuationẽ/a pꝛima miſſio nõ fit vt aliquod ius letelb Sſi ſuper rebus.ff. de re iudi.¶ In eadẽ glo.ibi poſſeſſio-⸗ tribuatur in re in qua fit:ſed vt debitoꝛ tedio affectus ve ͤnhee nẽ bonoꝛũ hic immo miſſio in poſſeſſionẽ /⁊ bonoꝝ poſ-⸗ niat reſpõſurus:⁊ ideo bene põt extendi venditio vel ſᷣm rdi B ſeſſionẽ/ poſſeſſionẽ bonoꝝ: qꝛ tria ſũt quoꝝ vnũ nõ eſt decrctũ ad aliam rem ſicut ad aliam pſonam extenditur rrlh aliud/a hic de miſſione loquitur. Leeſt caſus recte intelligẽdo.l.cum vnus.ff.de bo.auc.iu. mſwi⸗ P Taui Hodie miſſus in perſonali ꝓ mẽ⸗ po.⁊ hic. Item eſt hic argumentũ ꝙ ſi ſunt plures credi⸗ 6 ae Cqul. ſura debiti declarati mittitur. toꝛes ⁊ vnus coꝝ faciat executionẽ bonoꝝ debitoꝛum ꝙ e ae νCExtex. actoꝛt] ꝙ ſuſtinuit ratio eius ar.l. ſa alij poſſint nulla facta executione conuenire fideiuſ. vel ginein Ecimus. S. de indll. pignoꝛis poſſeſſoꝛes ⁊ hoc eſſet magis durum diccreq; ute ¶ DODopp. ꝙ letarns Paſt it erevein auk qui ſemel. Z. pꝛecedens. “ 4 ae, ſo ⁊ qñ iudex.So.vt gl.vel ibi loquitur de alia citatio a / C.s Ui „ nepe f Rerau fit per aliũ. ¶ Itẽ op. ꝙ plenaria dẽat fieri cogni De pꝛiuilegio fiſci. ub. ſinma tio:vt.l.iudices.S.de iud.So.vt dicã ſuper glo.i Itẽ q —— ð O Ex pᷣmipilaria adminiſtra KAum Ninet ro quomodo intelligatur pꝛo menſura debiti declarati: EE . na. tione capiuntur bona ma⸗ Meitiete dic vt gllo. . riti non vxozꝛis. “ Ne⸗ zule Abſens ¶¶ Item quero quãto tempoꝛe audiatur abſens: Reſpõ⸗ (¶Op. ꝙ fiſcus pferatur etiã in rebus uigſine quanto tẽ deo aut miſſus eſt factus poſſeſſoꝛ⁊ auditur veniens in⸗ mulier!. vt. lI. ſatis. . in qui. cau. pignꝰ enr ins poꝛe audi fra.x.ãnos.vel.xx.ᷣm cõem pꝛeſcriptionem / ſi non eſt ka⸗ Ptacite ↄᷣhatur. So. hic in alijs rebꝰ mu puleirit 2 ctus poſſeſſoꝛ tũc pꝛeſcribit.xxx.quaſi potius pꝛeſcribat Alieris: ibi in datis in dotem ⁊ hec yjůD. ſlaniert iuri agendi qᷓ; rei:vt.l.male agitur.S.de pꝛeſcrip.xxx.an. Eᷣ t = A AAHItem qro quare ꝓbet mulier domi⸗ finigi 2 de hoc plene dicam in ·l.ij. S. vbi in rem actio. niũ: dicunt aduocati qꝛ eſt pᷣſumptio ꝓ officisli / ⁊ hac AUlpeiten ¶ In gloſ. que incipit quando iudex. in fl.ibi delegato rõne dicunt quidã ꝙ qũ tabellio dixit in inſtr̃o ꝓmiſit- fgubeberi pꝛincibis. pᷣſumitur ſtipulatio. Item ideo ꝓbat dñium:qꝛ nõ poſſi⸗ Ukhurzem⸗ ¶ In glo. que incipit ſummatim. in fi. ibi.l. iudices illalo debat als non haberet neceſſe ꝓbare dominmim. ſenogfm quitur quando res debet expediri per diffinitiuam: hic ¶ In glo. que incipit vt ⁊.ibi onus imminet ꝓpter pꝛe ſuebedet, quando per interlocutoꝛiam: olim ergo in perſonali fie⸗ ſumptionem officialis. SS Moeſtiur⸗ bat miſſio in ommbus bonis:quia obligatio reſpicit per gf FT1ι+&σ Mulier 1 fiſcus paribus paſſi⸗ Fiſcus · ittlate⸗ ſonã ⁊ per conſequens totũ patrimoniũ: vt.l.fideicoõmiſ⸗ Y. F. S GBaã UutsS. bus ambulant. mulier Aifrn ſum. S. tractatum. ff. de iudi.⁊. lj& heres.ff. ad trebellii. RCOp. ꝙ mulier pferatur creditoꝛibꝰ: vt.l. aſſi ribꝰ paſſi⸗ ſtebigare Sed hodie ex equitate huius legis fit pꝛo menſura debi RR duis. . qui po. in pig. ha. So. ibi in alijs credi⸗ bꝰ abult. pbioe ti declarati: in reali vero cum reſpiciat rem fit miſſio et toꝛibus:hic in fiſco.¶ Item op.ꝙ conſideret᷑ puilegium Cihigins hoc in re petita ⁊ olim ⁊ hodie:ſed ſi omnia bona ſunt ob ex cauſa/x non ex tpe:vt.l.pᷣuilegia.ff.de puile.cre.Sol. ligata poteſt fieri in omnibus:fallit in legatovt.l.ij.⁊.l. ft. vt glo.ſ¶ Item op.ꝙ pꝛiuilegium non habegt hic mulier / dere cõmunia deleg. cum ⁊ quilibet pꝛiuatus pᷣferatur fiſco ſi eſſet pꝛioꝛ tpᷣe: 45 Nenontles ſegitt inn küsfierngit Ndepoſtttit kſacriteirte nfinediang ſinitin⸗ ecieel Nee SoNtgten Alis:eoliſe dz Pfeniſchee 7 Nis Nliiri. dliſsſfiegiet dcbät heckenn betereſnſin, Feundenil unt delunnit delicto An etroriviltint ea:ſed diegſil ſitcoſtitnni öfityralicct Ntedio affen divenaſti Plonamnete! nsf.deinun ſiſunt ponmn bonopdttiri onnetürfli gis dununi eeglntr niplnnin Cpionntun immmnit n e⸗ Ainiiß NN gin doent n E — = = S= = = = ¾ - = 8 vt.i.ſt is.ff. de iure fiſci. Sol. ſi cõcurrant fiſcus t mulier ſunt pares ⁊ in tacita hrbor era ⁊ in expᷣſſa:qꝛ ille pᷣfert gui pꝛioꝛ eſt tᷣe vt hie.ſi concurrãt cum pᷣuato in tacita hypotheea pᷣferũtur fiſcus ⁊ mulier habẽti tacitã etiam pꝛioꝛẽ in tpᷣe:ſed habenti expᷣſſam non pᷣfert᷑ mulier pᷣoꝛi in tꝑe habenti expᷣſſam.fiſcus etiam non pᷣfertur habenti pꝛioꝛẽ in bonis ante ctum ſuũ q̃ſitis ſed in bonis poſtea queſitis bene pꝛefert᷑ vt no.in.l.ſi is.ff.de iure fi. an glo. que incipit ſic ergo.in fl.dic vt not.ff. de iur. .l. ſi is. J cum Vbi eſt pignus ex vna ꝑte ⁊ pſo⸗ LIbł. nalis obligatio ex alia pꝛefert᷑ pi⸗ gnus habens. Butrig. L JI debitoꝛ. leus non p obligara bo⸗ na debitoꝛis diſtracta ante contractũ ſun ndgni eſt. a5 . In bonis a ienatis poſt õ m Patrę. aum fiſci: by flleus hypo⸗ thecam. h. d. In.l. ſ in te. nil eſt. De pꝛiuilegio dotis. Kub. WrnrrEEEE Cire Pꝛiuilegium dotis compe N 0&1 Tetens mulieri ad extraneum 6 heredẽ non trãſit. Uel dic in generep uilegia pſonalia non tranſeunt ad he⸗ fredes.h.d. Glo.nil hʒ cõmune cũ tex. ) aꝛ glo. Iloquitur de pluribus pᷣuilegia⸗ .Rttis inuicem cocurrentibꝰ cuius ſit po⸗ RaeEANLiOz rõ: ſed tex. loquitur de pꝛiuilegio mulieris an tranſeat ad heredes.ſ¶ Expediã ergo pꝛimo Dot pᷣui- materiã textus.Scðo materiã glo.¶ Quero an pꝛiuilegi legiũ an um dotis trãſeat ad heredẽ? Et dicunt quidã ꝙ ſic ad fi⸗ traſeat ad lium mulieris/ ex eodem matrimonio vel etiã ex alio ſpᷣm hrdes. quoſdam: vt.l.etiã.ff.ſo.ma.ſed eſt cõſiderãdum duplex pꝛiuilegium: vnum ꝙ non conueniatur quis de dote niſi quatenus facere põt:⁊ hoc non eſt pꝛiuilegiũ dotis ſed ʒ Ddotẽ: ⁊æ hoc pꝛiuilegiũ cauſat᷑ a ↄiũctione mariti ⁊ vxoꝛis ⁊ ideo poꝛrigitur filijs mulieris ex eodẽ vel alio matri⸗ De pꝛiuile. do. De reuocã. his q ĩ monio: vt dic.l.etiam. Item eſt pꝛiuilegiũ dotis.ſ.vt mu lier pᷣferatur alijs creditoꝛibus etiã in ꝑſonali ⁊ hypothe caria ̊ habentes tacitas hypothecas etiã pꝛioꝛis: vt.l. aſſiduis.jſ.qui po.in pig.ha.⁊ iſtud pᷣuilegiũ datur cãe.ſ. Dot ⁊ fauoꝛe mulierꝭ ⁊ fauoꝛe liberoꝝ vt ſic mulier poſſit nubere ⁊ filios ꝓcreare.vt.l.j.ff.ſo.ma.⁊ h̊ pᷣuilegiũ dat᷑ mulieri/⁊ liberis etiã ex alio mr̃imonio /ſʒ hr̃di extraneo nõ vt hic. Itẽ datur parẽtibꝰ mulieris qꝛ hñt neceſſe do⸗ teum mulieri reſeruare vt poſſet nubere. vt aut᷑.ſed qᷓ;uis. 3. de rei vxo. ac. ¶ WModo q̃ro quis plurimum pᷣuilegiato rum ſit potioꝛ: Et dic ꝙ quedã ſunt pꝛiuilegia q̃ nõ ſunt in coꝛpe iuris redacta:ſed a pᷣncipe ↄcedũtur/a tunc aut in eis eſt dare oꝛdinẽ/a tunc pꝛioꝛ pᷣfertur:qꝛ videtur cõ⸗ ceſſum pꝛiuilegium ſcdᷣo ſine pꝛeiudicio pꝛimi niſi expᷣſſe fuerit dictũ in ſecũdo non obſtãte pꝛimo:vt.l.ij·S·ſi quis a pᷣncipe.ff ne quid in loco pu.Si nõ eſt dare oꝛdinem vł dubitatur cui pꝛimo cõceſſum fuerit/tunc dic ꝙ aut pꝛiui legium ↄtinet quid diuiſibile ⁊ quiibet admittit᷑ ꝓ rata. aut cõtinet qͥd indiuiſibile/⁊ ratione dubitatiõis nullus gaudet pᷣuilegio.vt.l.duo ſunt titij.ff.de te.tu.⁊.l.ſi quis ſeruũ·S.ſi inter duos ff. de le.ij.Si autẽ pꝛiuilegia ſunt in coꝛpoꝛe iuris incluſa/tunc dic ꝙ aut cõcurrunt om̃s non pꝛiuilegiati:tũc omnes concurrũt ⁊ partiũtur bona debi tous pariter ⁊ non cõſidero quis pꝛius contraxerit. vt.l. pᷣſenti:S.ij.S.de his qͥ ad eccl.cõ.⁊.l. ꝓ debito.de bo.aut. iudi.po.idem ſi habẽt oẽs pꝛiuilegia paria.ſi autẽ pꝛiui⸗ legia habent in ꝑſonali:tunc ſi non habẽt paria tũc pᷣfer tur habens maius pꝛiuilegiũ:vt ĩ funeraria ⁊ ſimilibus. Ptan⸗ pꝛefertur multomagis habens pꝛiuilegiũ nullius: ſi autẽ habẽt pꝛiuilegia realia tunc regulariter pꝛioꝛ tꝑe potioꝛ eſt iure.fallit in muliere q̃ pꝛefertur pꝛioꝛibꝰ in tpe habẽtibus tacitam vt.l.aſſiduis alleg. Itẽ fallit in fiſco qui pᷣfertur pꝛioꝛi hñti etiã expᷣſam hypothecã in bonis poſt obligationẽ fiſci q̃ſitis vt.l.ſi is.ff.de iure fiſci.⁊ ibi nga.ſed vbi ↄcurrit habens ius reale cũ hñte ꝑſonale tũc pkert᷑ hñs ius reale vt.d.l. ꝓ debito.S. de bo.aut.iudi po. De reuocãdis his q̊ in fraudẽ creditoꝛũ alienata ſũt. Rub. — non poteſt a frau. et. c. Jo. LXII. Eres Alienatis bonis a debitos CBi're in fraude creditoꝛũ ſu⸗ pereſt ꝑſonalis actio p̊ debitoꝛem:re⸗ gg uocatoꝛia contra eum in quẽ eſt facta Jalienatio.h. d. ¶ Quero qͥd alienauit: ͤM⅞⅓X KRñndeo bona teſtatoꝛis vdo ea in ſo α lutum pꝛopꝛio creditoꝛi vel alij. ¶ Itẽ —— quero quare dicat excuſſis: Rñdeõ qꝛ tagi reuocatoꝛia ſi tot bona ſuꝑſunt debitoꝛi vnde poſſit ſoluere:⁊ ideo fit excuſſio. Nerũ dicit glo. ꝙ olim flebat excuſſio volũtarie/ hodie neceſfario: ꝙ ꝓce⸗ dit in eo qui hʒ hypothecariã ſed in eo qui hʒ ſolum pſo⸗ nalẽ vt eſt hic ⁊ vult per reuocatoꝛiã reuocare alienata ĩ ⸗ raudem ſemꝑ habet neceſſe excuſſionem facere vt hic. Wodo qro qñ reqᷣratur fraus: Rñdeo aut alienatio fit Fraus qñ inter viuos.aut per v timã volũtatem:ſi fit ꝑ vltimã vo⸗ reqratur. luntatẽ non eſt neceſſaria fraus ſed ſufficit effectus: ſʒ ſi flt inter viuos aut titulo lucratiuo ⁊ ſufficit tũc dolusvẽ⸗ dentis:ſi autẽ fit titulo nõ lucratiuo exigit᷑ dolus alienã⸗ tis ⁊ recipiẽti:niſi qũ oĩa bona alienat:qꝛ tũc pᷣſumit᷑ hoc ipo eẽ fraus.vt.l.oẽs. S.·luciꝰ.ff. de his qͥĩ frau. credi.Di cit glo.idẽ qñ libertꝰ alienat in fraudem pr̃oni ⁊ male: qꝛ eo caſu quo libertus alienat etiã titulo non lucratiuo ſufficit ſola fraus liberti.⁊ in hoc titulo duplex fraus re⸗ quiritur vt dixi in.l.j.S dolum.ff.ſi quid in frau.pa. C. S n glo.que incipit vel vtriuſq;.in fi.inS. lucius.⁊ ibi eſt fraus ſaltim pꝛeiumpta. T Singularis ſuccel⸗ J lucceſſio ne ſoꝛ non tenetur cre⸗ ditoꝛibus ꝑſonale tantũ habentibus / niſi p⸗ rr E Per alienationem in fraudẽ facta reuocatos ria conueniatur.hoc dicit cum ſequẽti. W ꝗ Cex pcedens loquitur in J paterna datis in dotebicde colla ts titulo donatiõis. E EEA&Op. ad hanc lege ⁊ pᷣcedeñ.de.l.j..de pᷣmi⸗ pilo.Sol.vt glo. Ael dic ꝙ ſiſcus hʒ ſemꝑ hypothecã:⁊ iõ pꝛoſequit᷑ ſingularem ſucceſſionẽ iure hypothece. io 9 Sicut nõ licet mihi allegare tur⸗ BIEUB. pitudinem meam: ua nec eius cui ſucceſſi hoc dicit Jaco. Butrig. aeW Si cocurrat euẽtꝰ ⁊ cõſiliũ fra . BG no ti. dis ſic etiã alienataĩ frandcre W ditoꝛũ. h. d. ¶ Semp ergo requiritur euẽtus. a Ma vt. (.alienatis bonis nõ remaneat vnde poſſit ſo lui creditoꝛibus. Item requiritur cõſiliũ fraudis: ſed qũq ſufficit ſola fraus alienãt qũq; nõ.vt dixi.S. eo.l.j. ¶ In glo.que incipit.q.d.ibi in fraudẽ patroni. qð non eſt verum:qꝛ ſufficit dolus alienantis etiã vbi eſt titulus non lucratiuus.Buk. . J actu Quia hec lex videtur pꝛobare ꝙ –☛ fraudatoꝛ nõ ↄueniatur niſi q̃te⸗ nus facere põt ⁊ male:ideo ſunt hic tres lec.⁊ hec lex bꝛeuiter hoc intendit. Si liberaui debi toꝛem meũ in fraudem creditoꝛis cõuenietur ĩfra annũ ille qui liberatus eſt quatenꝰ facere poſſit. conueniar ego qui in fraudẽ liberaui.hoc dicit. ¶ Op.· a diuiſione:qꝛ aut hic ponit᷑ fraudatoꝛ pꝛo eo qð alienauit etiã. male dicit ꝙ ↄueniatur in q;tum Reere põt cum pꝛimo tenebatur in ſolidũ:x per fraudẽ ſuam nõò dʒ lucrari vt in minus cõueniatur.Aut accipit᷑ fraudatoꝛ ꝓ eo qð eſt liberatus:⁊ male dicit:qꝛ poſſibile eſt ꝙ nõ eſt dolo. Sol. dicit glo.ꝙ poteſt intelligi in eo qui liberatus eſt / ⁊ nõ fuit ĩ dolo:ſed dr̃ fraudatoꝛ re ipſa.⁊c.dic vt glo. ¶In gllo.que incipit peſſime cãta.Hec glo.faeta eſt:qꝛ tex.videt᷑ ſonare fraudatoꝛẽ.i.eum qui alienauit in frau⸗ dem conueniendum inq;tum facere põt quod eſt falſum. ¶ Expedito tex.cũ ſuis glo.huius tituli.i Quero de qᷣͥ⸗ buſdã.⁊ pꝛimo quid ſi flt alienatio in vltima volũtate an ſufficit fraudẽ re ipſa interuenire:ſi inter viuos opoꝛtet ꝙ interueniat ex aĩo:Rũñ.ratio eſt.qꝛ legata ſoluũtur de⸗ ducto ere alieno.vñ ſiue ſit legata in fraudẽ ſiue non pꝛi⸗ mo ſoluit᷑ es alienũ:⁊ ideo deſiciũt legata.ſi es alienũ to tũ abſoꝛbeat.vt.S.tit.iij.l.j.ſed ſi fit ĩter viuos ceſſat hec ratio.Sʒ qͥd in libertatibꝰ:Certe aut loqtur de direct ⁊ in eis reqritur fraus ex aĩo.aut de fideicõmiſſis pᷣſtãdis ab h̃de ⁊ ſufficit fraudẽ intuenire re ipſa vt not.inſti.de ac · S itẽ ſi qs. ¶ Sed q̃ eſt rõ ꝙ duplex dolꝰ exigit᷑ qũ nõ ſz in alienãte in fraudẽ pr̃oni ſufficit ſolus dolus alienã⸗ tis: Rñdeo qꝛ bic creditoꝛ venu iure extraoꝛdinario ad nale nec hʒ ius in re. Oatronꝰ vero ad iura liberti venit iure cõi:qꝛ in eis dʒ quartã hr̃e iure cõi. ꝗ Itẽ hz ius in eis bonis q̃ſi ſint eis aſcripta/⁊ eſt ius q̃ſi pignoꝛis:⁊ iõ magis ſibi eſt conſulendum qᷓ; creditoꝛibus vt ſic poſſit agere cotra ſingularẽ ſucceſſoꝛem etiã non lucratiuã cau ſam bñtem lʒz non ſit in dolo ſʒ ſolus alienans.¶ Itẽ qᷣro an ſit neceſſe ꝙ pꝛimo creditoꝛes faciãt executione bono rũ debitoꝛis qᷓ reuocatoꝛia agãt:c dic ꝙ aut loquimuri his qͥ hũt hypothecã ⁊ illi olim faciebãt executionẽ ſpon te hodie de neceſſitate vt..ð pig. aut᷑ hoc ſi debitoꝛ.⁊ ita pꝛocedat glo.hic poſita. Aut loqmur in his qui non hñt hypothecam vt eſt hic: ⁊ tunc opʒ ꝙ pꝛimo flat executio bononꝝ debitoꝛis vt hic. Et eſt rõ qꝛ tex.dicit excuſſis bo nis: vt. S. e.l. j. ¶ Itẽ qꝛ opʒ interuenire fraudẽre ipa. ſ. vt ex bonis q̃ rema erunt debitoꝛi nõ poſſet ſatiſſieri credi⸗ toꝛibus:ergo opʒ excuti bona debitoꝛis vt videat᷑ ſi ſuffi ciãt vel non:⁊ pꝛobatur per continuationẽS.· ſi qͥ ĩ frau dẽ.ad ſuperioꝛa iſti.de act.qꝛ ſicut publiciana deq̃ᷓ loqᷣt. S.pꝛecedens datur in ſubſidiũ emptoꝛi cum nullum au⸗ xiliũ iuris ciuilis hẽat ita ⁊ reuocatoꝛis in ſubſidiuʒ d dari creditoꝛi qñ.ſ.a debitoꝛe non põt conſequi debitũ ſi bi debitũ. Spʒ ergo ꝙ pꝛimo conueniat depito ꝛcẽ̃. ¶ Itẽ Actiões q̃ quero que ſint iſte actiones per quas reuocatur alienata ſint ꝑ qᷓs MRũdeo eſt pauliana ⁊ hec dat᷑ creditoꝛi eſt fauiana ⁊ hec teuocan⸗ datur patrono / T eſt caluiſiana ⁊ hec datur vtriq; ⁊ hec tur aliena eſt vera opinio. Verũ quidã dicũt ꝙ hec non ſunt noĩa ta. actionũ ſed ſunt actiones in factũ.¶ Et ſi dicas nõne ſũt hec noĩa fauiana ⁊c̃.ipſi dicunt ꝙ non fuerũt eis impoſi⸗ ta vt nomina ſed quedã adiectiones ⁊ cognommatiões. ¶ Wodo ũro an iſte actiones perſonales vel reales ſint / ⁊ videtur ꝙ ſint reales per continuationẽ.S· item ſi quis in fraudẽ.inſti.de act.ad ſuperioꝛa ⁊ inferioꝛa qꝛ ponunk inter reales.¶ In contrariũ videt᷑ ꝙ ſint perſonales quia ponunt inter cõditiones q ſunt ꝑſonales.vt.l.videamꝰ. ff de vſur. ⁊ eſt caſus in.l.j·S· hec actio ff ſi quid in fraud. pa.¶ Mõ q̃ro vñ naſcatur hec actio:⁊ videt᷑ ꝙ nõ ex ↄtra ctu vel quaſi qꝛ non ↄᷣhitur vel quaſi. Itè nec ex maleſt⸗ cio vel ãſi. Quid ergo: Sy.tʒ ꝙ venit ex dolo ⁊ ſic ex de⸗ licto:ſed hoc non videt᷑ verũ /qꝛ tunc dolus auctoꝛis trã ſit in ſucceſſoꝛem quãdo ius eſt non fũdatum in perſonã actoꝛis ſiue hẽat ſucceſſoꝛ titulũ lucratiuũ ſiue non:vt.l. apud celſũ·S· de auctoꝛe.ff de do.excep.at hic ius iſtð nõ eſt fundatũ in perſonã auctoꝛis. Itẽ nec in perſonã ſuc ceſſoꝛis eſt fund atũ:qꝛ ipſe non eſt in dolo.⁊ ideo quidã dicunt ꝙ venit ex quaſi contractu: quia recipiendo rẽ il⸗ le inq;tũ alienat᷑ videtur quaſi Zhere⁊ obligatus eſt. Un de hec actio eſt perſonalis in rem ſcripta ſicut ⁊ actio ad exhibendũ:vt.l.iij · S· eſt autẽ.ff. ad exhib. Sed certe ĩmo nonvenit ex quaſi contractu:qꝛ actiones queveniũt ex qꝗᷓ ſi contractu dãtur perpetuo in heredes etiã de eo qð nõ peruenit:vt.l.j ·S· cum ſeruus.ff.de his qui deie. vel effu. quod non eſt in iſta. vt.l.ait pꝛetoꝛ ·S· fi.ff.eo.Alij dicũt ꝙ eſt datiua/qꝛ non habet naturã ex qua naſcatur. Tu die ꝙ venit ex dolo quãdo accipiens eſt in dolovel ꝓpter do lum quãdo non eſt in dolo /ſed dans:⁊ ſic ex delicto. Sirno quero an actio reuocatoꝛia ⁊ lata ſententia iu⸗ ex ſtatim bona creditoꝛibus reddat: ⁊ communiter te⸗ nent ꝙ ſic ne duobus iudicijs expediatur: qꝛ vno poteſt Explicit liber Septimus. N — „ reuocãda bona ⁊ non de iure cõmuni ⁊ hʒ ſolũ ius perſo Butrigarij Gcðᷣa pars ſuper Septimo libꝛo Codicis fuit titulus lucratiuus. Rñdeo qꝛ dolus auctoꝛis nõ dzʒ nocere ſucceſſoꝛi ſingulari non hñti titulũ lucratiuũ niſi ⁊ ipſe ſit in dolo:ſed qũ titulus eſt lucratiuus tunc dolus auctoꝛis nocet ſucceſſoꝛi vñ ſufficit dolus auctoꝛis ⁊ cõ⸗ coꝛ.cũ.l.apud celS.de auctoꝛe. ff. de dol. excep. ¶ Sʒ que eſt rõ ꝙ in titulo nõ lucratiuo hic exigitur duplex fraus ¶ IJncipit liber Octauus. Deinterdictis. RMubꝛica. Frr Din quidam. man interdicta. h. d. ¶Ex hac. l. dicunt qui⸗ d4d6 ſtatuta recipiãt interpꝛetationeʒ * Retia extenſiuã: qꝛ interdicta ſunt ſtri⸗ etti iuris vt ? ſtatuta: æ tñ extenduntur „ K ad ſimilis. Itẽ pꝛobãt per.l.ꝙ non rõ⸗ NDEʒne. ff. de legib. qꝛ ſi non fit extenſio vbi quid ſine ratione eſt ſtatutum:ergo vbi cum rõne eſt ĩdu ctum põt extendi:ſed male dicunt: qꝛ hic fit iõ extenſio qꝛ lex eã facit expꝛeſſe ałs non fleret. ¶ Querit gloſ.qua actione agatur:⁊ dic vt glo. ¶ Op.gl.a diuiſione ⁊ ſoluit obſcure.Et ideo dic ꝙ aut ago contra angatãgelum/quia plantauit:⁊ tunc ꝓcedit ndinerionroumneni glo.aut ago quia plãta nocet:⁊ tũc hec lex / quis e itur vtili kruitro⸗ e⸗ x/q x equitate conſulitur vtili in⸗ ¶ In glo. que incipit.i.ex mente.ibi ad ſimilia pꝛoceda tur ꝓpter extenſionẽ rõnis. In gloſ.que incipit ſi qua. in fl.ibi legem iſtam declarãdo gloſ.iſtam: dic ꝙ aut con uenitur angatangelus quia plantauit ⁊ habet locum di⸗ iario glo.aut conuenitur qꝛ plantata nocet ⁊ loquitur Keles Etiam in interdicto non cogno⸗ B· ſcit pꝛeſes in homines non ſubdi D Cros ſue iuriſditioni.h.d. C.Oop. vt gloſ. 1 ſolue vt ipſa:quia contraria unt ſpecialis. defendendas ⁊ alias damnabo. AUltimo diſtinguã ⁊ ero bꝛeuiter expeditꝰ.¶ Venio ergo ad pꝛimum.ſ.ad diuiſio nem. ⁊ diuide in quattuoꝛ partes:qꝛ pꝛimo dictũ vſq; ibi competentibus.ibi modũ dicti vſq; ibi vt ex hoc.ibieffe⸗ ctus dicti vſq; ibi introducta aũt.ibi reſponſio tacite ob iectiõis vſq; ĩ fl. ¶ Pone caſum in nube ſic. Petitoꝛiũ poſſeſſoꝛiũ pꝛoponitur ſimul:quero qualiter debeat ĩ eis pꝛocedi. Reſpondetur ꝙ pꝛimo debet poſſeſſoꝛiũ inten⸗ tari. Sed quomodo pꝛocedetur in eo. Reſpondet᷑ ꝙ cõ⸗ petentibus actionibꝰ. Sed quis erit effectus poſſeſſoꝛij Reſpondetur ꝙ apparebit qͥs debeat fungi partibꝰ acto ris ⁊ quis rei:⁊ in petitoꝛio qui funget partibus actoꝛis pꝛobabit.¶ Sed cotra hoc opponitur ſic t videtur ꝙ nec interdicta nec actiones loco ipſarum pꝛoponãtur hodie Hicit imperatoꝛ ꝙ non pꝛoponũtur hodie cum ſolemni⸗ tate antiqua:ſed ſine ſolemnitate ſic.h.d. ¶ Quero que ſunt actiones competentes:⁊ dic vt gloſ. ⁊ collige notabilia vt ipſa vltima glo.Et ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ aliquando petitoꝛium ⁊ poſſeſſoꝛium pꝛo ponuntur ab vtraq; parte hincinde:⁊ licet gloſ. hancle⸗ cturam non ponat eſt ipſa veritas ⁊ eam ponam in fl. ali quando ab vna tantum parte pꝛoponuntur hec duo iudi cia:⁊ hec ſunt tres lecture in hac lege. vna in poſſeſſoꝛio adipiſcende poſſeſſionis ⁊ petitoꝛio. Secunda in petito rio ⁊ poſſeſſoꝛio recuperande.Tertia in petitoꝛio ⁊ poſ⸗ ſeſſoꝛio retinende. Sed aliquando vnus pꝛoponit poſſe ſoꝛium ⁊ alius excipit de petitoꝛio: ⁊ hec eſt alia lecturs hic poſita. ¶ LVenio ergo ad pꝛimam lecturam ſcilicet quando ab „ eadem parte pꝛoponitur poſſeſſoꝛium ⁊ petitoꝛiuʒ:⁊ iſts lectura diuiditur in tres vt dixi. Ponamus ergo pꝛimo in petitoꝛio ⁊ poſſeſſoꝛio adipiſcende qui debent ex oꝛdi ne intentari non ſimul vt hic. ¶ Sed contra hanc oppo.de.il.jS·quia autem. ff. quoꝛũ lega.Solu.ibi ſpeciale in odium aduerſarij qui me non certificat poſſideat pꝛo heredere vł pꝛo poſſeſſoꝛe:x ideo ſimul vtrumq; iudicium pꝛoponam contra cum. Secun da lectura eſt ꝙ pꝛoponitur poſſeſſoꝛium recuperande⁊ P⸗ Si poſſeſſoꝛium ⁊ petitoꝛium ꝓ⸗ Poſſe A Nlertt. Sni ſimul pꝛecedere dʒ poſ aſ⸗ ęelſſoꝛium ⁊ petitoꝛium poſtponi.h.d. ¶ Poſito toꝛiũ ſi H.Aſuũmario diuidã.l.noſtrã: deinde ponam caſũ ĩ ponat nube vt lr̃a ſonat. Deinde deſcendam ad lecturas ſpã⸗ qð dẽat ſ les que ſunt quinq; ⁊ opponã ʒ eas ⁊ finaliter defendam cedere. le inpetuwno⸗ Cecnone tolon ſtorenfel ne Neargurenpo liergo dede ſnthregicten lnis gue etis gighec non ſonem. Blij git meis. ltorio ſic dielt y er de iit poſteg qr rqſimune ledgtur: cid ſorij fetinen t aidco non tt a han cno ratio c tiaſonat. Gtrroocöer ſteclg cumule in (en oo WaGcurrant: Nipoſſidete⸗ IacOmmInod Pcivendicz ſetmendeſun ſſonis inta eepthic ſeg pdiefſzin Huiue rmns Uercbictde im fen ſoluns cen lneſre Auint Ilerteneture gaiucicre⸗ linig an ideteoenn Goſumpoſen nheſonge Nooſeſoriä itlknreſe . ſenepoſeef De Interdictis. petitoꝛiũ. Ad qð oppo.ꝙ concurrãt: vt.l.cum fundũ. 5§. fina. ff. de vi ⁊ vi ar. Solu. vt glo. Tertio modo legi⸗ tur in interdicto retinẽde poſſeſſoꝛio ⁊ petitoꝛio.Ad quã oppo.ꝙ concurrant:vt.lnaturaliter.S. nihil.ff. de acqui⸗ rend.poſſeſ. Solu.ibi quando pꝛopoſuit petitoꝛium igno rabat ſe poſſidere/⁊ poſtea cum ſciuit poſſidere ſe renun⸗ J o. LXIII. contrarietatẽ: vt quia ago petitoꝛio ⁊ interdicto adipi⸗ ſcende vel recuperande poſſeſſionis/c tunc bene concur⸗ runt:ſed ſi pꝛoponas petitoꝛium ⁊ poſſeſſoꝛium retinẽde tunc aut eſt in eis contrarietas vt eſt ſi dicam me poſſide re ciuiliter ⁊ naturaliter:⁊ dico te me turbare ⁊ pꝛopono rei vendicationem ratione eiuſdem poſſeſſionis /⁊ tunc lm ciat petitoꝛio ⁊ pꝛoponit poſſeſſoꝛium/⁊ ſi dicas nonne non concurrunt vt hic. aliquando non eſt contrarietas lgaln cum ab initio pꝛopoſuit petitoꝛium videtur renunciare inter ca: vt quia ratione poſſeſſionis naturalis pꝛopo⸗ dage poſſeſſoꝛio ſicut econtra nunc pꝛoponendo poſſeſſoꝛium no poſſeſſe oꝛium/⁊ ratione ciuilis rei vendicationem/ enaanmn videtur renunciare petitoꝛio. Reſpondeo non quia cum vel econtra: vlł ſi ratione ciuilis ⁊ naturalis pꝛopono vti ninn pꝛopoſuit petitoꝛium ignoꝛabat ſibi poſſeſſoꝛium compe poſſidetis ⁊ ratione detentationis pꝛopono rei vendica⸗ fienminn tere:⁊ ideo non videtur ei renũciare: vt.l.mater.ff.de in⸗ tionem:vt.l.officiũ.ff.de rei vendi.vel ſi pꝛopono vti poſ berlanmes offi teſt. ⁊ pꝛocedunt he tres lec.quando idem pꝛoponit ſidetis ⁊ cõmuni diuidundo:⁊ tunc bene concoꝛdãt.Ali⸗ ertie vtrũq; iudicium. verum gloſ.ponit exemplum quando quado ab vtraq; parte ꝓponitur petitoꝛium ⁊ poſſeſſoꝛi⸗ NN intento iudicium cõmuni diuix dico me poſſidere.certe um/ tunc łᷣm omnes non poſſunt concurrere:ſed ex oꝛdi ftüinet bene concurrũt nec poteſt obijci ꝙ pꝛimo petitoꝛium in⸗ ne vt hic. Aliquando vnus pꝛoponit poſſeſſoꝛium alter uigte tentẽ.ſ.rei vendicationẽ:⁊ ego poſſideam: poſſum ergo obijcit de dominio.⁊ dicit dolo facis.⁊c.et tunc aut pꝛo⸗ . pꝛoponere iudicium cõmuni diuidũdoyvt diuidatur ⁊ vri ponẽs poſſeſſoꝛium pꝛoponit poſſeſſoꝛium recuperande: tidadine poſſidetis:vt non inqᷣetet.¶ Sed cõtra has lecturas op⸗ ⁊ tunc ſine dubio non poſſunt concurrere:nã ante omnia ttr pono ſic. vbi ceſſant tres regule impedientes cumulati⸗ reſtituendus eſt expoliatus. Caue tamen ꝙ ſi ipſe non innagti⸗ onem ſcilicet ꝙ non ſint contrarie / nec electione tollan⸗ dicit ſe ante omnia reſtituendũ quãdo de dominio exci. Pflhrn tur/⁊ ꝙ ſentẽtia lata in vna non inducat exceptionem rei pio poteſt ſibi pꝛeiudicare hoc modo:nam ſicut exceptio —“r iudicate in alia non debet cumulatio impediri: quia ceſ⸗ impedit pꝛoceſſum in actione ita quedaã replicatio impe üiniime ſant regule pꝛohibitoꝛie/a ſuccedunt permiſſoꝛie ꝙ poſſit dit pꝛoceſſum in exceptione:vt.l.quoniam alexandrum neirehie fieri cumulatio. vt dixi.S. de eden.l.edita.⁊ notat Dy. in . de adulterijs: ſic eſt hic. nam replicatio ꝙ ante omnia in deu c.nullus pluribus.cum ergo hic ceſſent omnes iſte regu⸗ ſit reſtituendus expoliatus fallit ſola exceptione domi⸗ abetſnz le in petitoꝛio ⁊ poſſeſſoꝛio:quia non ſunt contraria / nec nij vt in ea non pꝛocedatur: ſed ſi hec replicatio non op⸗ locett ien electione tolluntur / nec ſententia lata in vno parit exce⸗ ponatur ⁊ excipiens de dominio obtinet in eo. Aut ob⸗ 8 ptionem rei iudicate in alio: vt.l. naturaliter. S. nichil. ff. tinet: quia agens poſſeſſoꝛio non pꝛobat de dominio/æ= toneles de acquiren. poſſeſ.⁊.l.ſi de ꝓpꝛietate.j.ſi a non competẽ. tunc nil ſibi pꝛodeſt exceptio dominij oppoſita. aut obti ninestne iudi.ergo debent concurrere.Dicũt quidam ꝙ licet ceſ⸗ net quia pꝛobauit ſe dominum/tunc repelletur agẽs poſ 1 ſent pꝛedicte tres regule/eſt tñ vna quarta ſcilʒ ratio oꝛ⸗ ſeſſoꝛio exceptiõe dolo facis.⁊c.Et ſi replicetur/hec ex⸗ ntue dinis que etiam impedit cumulationem quod eſtverum: ceptio non habet locum in poſſeſſoꝛio recuperande dicc⸗ Exceptio Msade quia hec non eſt de rationibus impedientibus cumula⸗ tur ꝙ verum eſt quando fuiſſet replicatum ꝙ ante om⸗ dolo facis eeina, tionem. Alij dicunt ꝙ concurrunt: ſed ex oꝛdine pꝛoce⸗ nia ſit reſtituendus expoliatus ꝙ hic non fuit. aut agitur ⁊c. an ha⸗ — dit᷑ in eis:vt pꝛimo in poſſeſſoꝛio lis conteſtetur qᷓ; in pe⸗-⸗ poſſeſſoꝛio adipiſcẽde poſſ eſſiõis/⁊ ab aduerſario obijci beat locũ l ectdntf titoꝛio:c ſic de ceteris.⁊ ſic eſt contra legem iſtam: quia tur de dominio/a tunc aut conuentus ſtatimiparatus eſt in poſſeſſo onihoſpe dicit ꝙ ex deciſione poſſeſſoꝛij ⁊ ꝓbatione eius appare⸗ de dominio pꝛobsare/ dicit hodie conſtat / hodie agatur rio recupe hlegnig Lit poſtea quis debeat in petitoꝛio pꝛobare per quod pa ⁊ debet audiri.aut non eſt paratus ſtatim pꝛobare de do⸗ rande. iad kanß tet ꝙ ſimul non poſſunt concurrere vt etiã ex oꝛdine pꝛo⸗ minio/t tunc non debet audiri. vt.l.ſi is a quo.vt in poſ⸗ nelteroice cedatur: ⁊ ideo dic ꝙ hec lex ſolum pꝛocedit in lec. poſ-⸗ ſeſſio.le.Aut agit poſſeſſoꝛio retinẽde ⁊ obijcitur de de⸗ o dittin ſeſſoꝛij retinende ⁊ petitoꝛij: quia in eis contrarietas minio/⁊ tunc non poteſt obijci per modum exceptionis numn d eſt. æ idco non concurrunt/in alijs poſſeſſoꝛijs non pꝛo⸗ dolo facis: quia agens poſſeſſoꝛio retinende nihil petit no diai t cedit.¶ Ad hanc ergo lec.ſcilicet poſſeſſoꝛij retinende op ſibi dari vel reſtitui:ſed poſt conuentus negare agentem terhoct pono.qꝙ ratio contrarietatis hoc non faciat ſed oꝛdinis: poſſeſſoꝛio poſſidere/⁊ dicere ſe dominũ vt quotidie fit: vonſiotun vt a ſonat. Rñdeo duo ſũt / ⁊ q̊dlibet hʒ ſuã rõnem:nã ⁊ tunc ſi agens pꝛobat de poſſeſſione ſcilicet ꝙ poſſidet ⁊ ſic. Perna eſt ratio cõtrarietatis /⁊ hoc facit ꝙ reijcit᷑ cumulatio:ſſʒ cconuentus pꝛobat ſe ſolum dominum nihil facu per legẽ ter dehn . reiecta cumulatione rõ oꝛdĩs facit / vt poſſeſſoꝛiũ pferaf. naturaliter.S. nihil.de acquiren.poſſeſ.⁊ ideo ſuccumbet hoſſeſnii Poſſeſſo⸗ ¶Item oppo. ꝙ poſſeſſoꝛium retinende ⁊ petitoꝛium conuẽtus.vt.l.vti poſſidetis.Si autem conuẽtus pꝛobat Peſia müretinẽ⸗ concurrant: nam poſſum agere communi diuidundo/ non ſolum ſe dominũ: ſed etiam ſe poſſidere vt fecit actoꝛ ſeceee geæ peti⸗ vtipoſſidetis. Item poſſum agere rei vendicatione con ⁊ tũc aut vnus pꝛobat melius de poſſeſſione q; alter ꝙ eſt ingenee toꝛii an tra commodatarium ? vti poſſidetis. vt.l.officium.f. de ſi pꝛobat piuribus teſtibus / vel ſi non pluribus pꝛobat panmum boſſint ſi⸗ rei vendica. Solu. aliquando peritoꝛium ⁊ poſſeſſoꝛium per dignioꝛes teſtes:vel ſi non per dignioꝛes pꝛobat de etmmg minul ocur⸗ retmende ſunt contraria vt quãdo ratione eiuſdem poſ⸗ antiquioꝛi poſſ. eſſione. vt ſi vnus ꝓbat ab anno citra poſ nopnin i rere. ſeſſionis intentant vtrumq;: tunc non poſſunt concur⸗ ſcdiſſe:alter pꝛobat a biennio citra: nam melius pꝛobat odteane rere vt hic.ſed aliquando non ſunt contraria: vt quando qui de antiquioꝛi pꝛobat:nam in antecedenti tempoꝛe ſo 0. per diuerſa intentantur: ⁊ tunc bene concurrunt vt in cõ lus pꝛobat: T licet poſtea alter pꝛobet ꝙ tempoꝛe ſequen⸗ teandett⸗ trario. Huius tamen timoꝛe quidam ponunt quartam ti poſſedit ⁊ teſtes dicant ꝙ viderunt eum colere ⁊ arare. Einidlin lec. ꝙ vnus agat poſſeſſoꝛio recuperande poſſeſſionis/? tamen pꝛeſumitur potius quoddam in rem agere q; poſ⸗ ſcſtins alter obijcit de dominio: certe pꝛimo debet expediri poſ⸗ ſidere:⁊ clandeſtina potius pꝛeſumitur eius poſſeſſio qᷓ 1 Gtel ſeſſoꝛium recuperande cum ante omnia ſit reſtituendus iuſta cum non potuerit poſſeſſionẽ querere/niſi deiecerit leu n expoliatus.certe iſta eſt bona lec.in ſe: ſed non congruit eum qui pꝛimo peſſidebat. vt.l:.ſi finita.S. vbi autẽ.ff. de i i l. noſtre. Quinta lec.eſt Jaco.de arenis.⁊ vera ⁊ commu doãno infec. Qui ergo melius ꝓbat de poſſeſſione altero nn e niter tenetur ⁊ pꝛacticatur. videlicet Titius comparet de ſupꝛa dictis modis obtinet non attento quis de domi wie coꝛam iudice et dicit ſe non inquietandum a ſeio in ta-⸗ nio ꝓbauerit. quia hoc caſu dñij pꝛobatio nihil oꝑatur: Sen t li fundo cum ſit poſſeſſoꝛ ⁊ dominus / comparet ſeius ſed ſi vterq; ꝓbat pariter de poſſeſſoꝛio: vt qꝛ teſtes ſunt lpdn gi 2 dicit eodem modo: immo non debeo inquietari: quias pares in numero/2 in dignitate/ non de antiqoꝛi poſſeſ enchli ego ſum poſſeſſoꝛ ⁊ dominus.modo quid debet facere iu ſione ꝓbat vnus q; alter tunc pꝛodeſt ꝓbatio dñij:quia vetkii dex: Reſpondetur ꝙ debet facere ꝙ vnus litigãtium eli- ille obtinct qui etiã de dominio pꝛobauit tanq; duplicia „Nouurt gat poſſeſſoꝛiũ:als non poteſt apparere quis de pꝛopꝛic⸗ iura obtinens. ar.l.nam ⁊ ſi parentibꝰ.ff.de inoffi.teſta.⁊ licetg 6 tate debeat pꝛobare / ⁊ qui ſuccumbet in poſſeſſoꝛio ha-⸗ ĩ aut᷑.de vterinis ⁊ ↄſangui.fratri.in pn.⁊ ideo vididubi⸗ gpenlun, 6 bebit neceſſe ꝓbarc in petitoꝛio. Sed quid ſi nullus vult tari cũ duo inuicẽ de poſſeſſione ↄtẽderent:⁊ vnus facie mntolhiicf cligere poſſeſſoꝛium certe iudex repellet eos ⁊ mandabit bat capłm dñij dicẽs rem ad ſe ꝑtinere iure dñij an capi⸗ —Kã ꝙ non vadant ad fundum de quo eſt queſtio ne veniant tulũ deret admitti: vt. S. de pba l.nõ cpłis. ? l. ad ꝓbati⸗ 4 ad arma ? rixas. vt.l. ſi vſufructus · S. ſed ſi inter duos. onẽ. æ. L.nõ nudis. q iſtud eſt imptinẽs cũ cã dñij nil hat unmii ff. de vſufruc. ⁊ hec lec. non patitur contrarietatem. Con⸗ coe cũ cã ꝑoſſeſſiõis.vt.l.naturalit᷑.S. nihil.ff. de acq. poſ. ſori ug clude ergo ſic. quia aut petitoꝛium ⁊ poſſeſſoꝛium ab vna ergo.c. Sed certe ĩmo nõ eſt imꝑtinẽs cũ poſſit ꝓdeſſe vſiſie tantum parte pꝛoponitur: ⁊ tunc aut in cis non eſt dare ĩ caſu quẽ dixi.v.qñ vterq; de vollence pigr a darer. ar. nn Butrigarij Gecũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis dicte legis.nam ⁊ fi parentibus:ergo admitti.nam iudex debet admittere omnes pꝛobationes ſiue faciant plenam pꝛobationem ſiue ſemiplenam ſiue indicium ſiue aliquod adminiculum: vt pꝛobatur in l.iudicia.S. de rei vendi. nec enim ad vnam ſpeciem pꝛobationis tantum debet iu dex ſuũ animũ alligare:vt.lł.iij ·S·eiuſð quoq;.ff. de teſti. Poſſeſſo⸗ ¶ AUltimo querit glo.an qui ſuccumbit in petitoꝛio poſſit rio an po⸗ agere poſſeſſoꝛio. Circa quod dic ꝙ aut ideo ſuccumbit terit ager̃ in petitoꝛio:quia non pꝛobauit ſe dominum/⁊ poteſt age is ꝗͥ ſuccu re poſſeſſoꝛio.vt dicta.l.naturaliter ·S. nihil.aut ſuccum⸗ buit ĩ peti bit:quia aduerſarius pꝛobauit ſe dominum / ⁊ tũc ſi poſ⸗ toꝛio. ſidet: ⁊ nondũ eſt ſnia executioni demãdata /ꝑ quam ſibi auferatur res poteſt agere interdicto retinende poſſeſſio nis ⁊ vincet.vt.liſi finita·S· vbi autem.ff.de dãno infecto. 2. l. qui vniuerſasS. cum pꝛetoꝛ ff. de acquirend.poſſeſ. Si autem nõ poſſidet nullo interdicto poteſt agere:quia obſtat exceptio dolo facis.vt.l.dolo.ff. de doli exceptio. ar.l.ſed ⁊ ſi poſſeſſoꝛ.ff. de iureiuran. J uis. Zui ingreditur iudicium in in⸗ 3 q * terdictis debet in pꝛincipio ſuã actionem pꝛoponere/⁊ omniũ ſolẽnitate poſt poſita debet ſuam intẽtionem expꝛimere.h.d. Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ hic auſpiciũ ſumitur ꝓ initio vt dicit glo. CQuozumbonozum. MKubꝛica. Add itio Glo.huiꝰ rub.declarat tex.l.j.ff.eo.vbi dicitur ꝙ interdictum quoꝛum bonoꝛũ ¶ Item oppo. ꝙ ſi in iudicio bonoꝛum poſſeſſione pꝛoba ui:ergo amplius pꝛobare non debet in interdicto.Sol. ꝙ hic non fuit pꝛobatum in bonoꝛum poſſeſſione: quia extra figuram iudicij vt agnita. 4 ¶ Item opponitur nonne ſententia lata in bonoꝛum poſ ſeſſione facit ius inter eos:ergo amplius pꝛobari non de bet. So.hic aduerſarius non fuit pꝛeſens dum filiꝰagno uit:quia extra figuram iudicij agnouit. Item oppo.ꝙ non debeat ſe pꝛobare filium immo ad⸗ uerſarius eum non eſſe filium vt.l.quidam.ff. de pꝛobatio nibus.Solu.ibi filius erat in quaſi poſſeſſione filiationis hic non erat in poſſeſſio. filiationis:⁊ ideo neceſſe habet pꝛobare ſe filium. ¶ Item opponitur contra glo.que dicit ꝙ in figura iudi⸗ cij non pꝛoponitur contra tabulas:nam certum eſt ꝙ cõ⸗ tra tabulas pꝛoponitur ad inſtar querele inofficioſi teſta menti: vt.l.vt liberi.S.de collat.⁊.l.illud in pꝛincipio.S. quod vulgo.ff.de contra tabulas. Ergo fit in foꝛma iu⸗ dicij quod eſt contra glo.Sed dic ꝙ ſunt tres actus:vnꝰ bonoꝛum poſſeſſio.agnoſcende ⁊ hoc olim a iudice impe trabatur ⁊ eam decernebat ⁊ non in foꝛma iudicij/t ali⸗ qualiter me pꝛobabam filium/hodie non impetratur a iu dice:ſed ſufficit ꝙ filius agnoſcat coꝛam iudice. ¶ Secundus actus eſt quando agnita poſſeſſione pꝛopo⸗ nitur contra tabu.⁊ hoc debet fleri in foꝛma iudicij ⁊ ad⸗ uerſario citato ⁊ qð dicit glo.ꝙ nõ ſit ĩ for̃a iudicij verũ eſt plenarie: ſed ſummarie ⁊ ꝓbat ſemiplene/⁊ hoc ideo quia in tertio actu ſcilicet interdicti debet fieri plena pꝛo batio vt ⁊ in actione ad exhibendum:vt.l.iij.S.ſciendum ff. ad exhibendum.⁊. S. ibidem.⁊ per hoc ceſſant contra⸗ ria / quia licet pꝛobetur in contra tabul. He pꝛobatio⸗ nes non ſufficiunt in interdicto / quia non fiunt plene:vt l.ſi iudex.ff.de his qui ſunt ſui vel alieni iuris. ſogerhibel (Zueagem ſoquirorin ob Botrig lctione cont datur ſucceſſoꝛi de iure ciuili.vtilis ſucceſſoꝛi de iure ⸗ ¶ Modo quero quam bonoꝛum poſſeſſionem ꝓpoſuerit: toꝛio datur directum ſi nihil ſit vſucaptum ſᷣm Bal. hic. Dicunt quidam ꝙ vnde liberi:quod non eſt verum:quis CLpponn Et cõtinua hanc rubꝛicam ſᷣm Bar.ſic. Dictum eſt.S.de hic non venit ab inteſtato / ſed pꝛoponit contra tabulas Vldolof⸗ interdictis in genere: ſequitur videre in ſpecie:ideo pꝛi⸗ ad rumpendum teſtamentum: nõ autem dicit nullum cũ ntonion ſul mo ponit de interdicto quoꝛum bonoꝛum quod eſt vni⸗ non fuerit in poteſttez. H ninonoffen uerſale ⁊ adipiſcende poſſeſſionis. ¶ Võ venio ad glo.rubꝛ.⁊ q̃roq̃ ſit dr̃ia inter petitionẽ Petitio ſeſoꝛoꝛal reoltarig⸗ hoc interdictum:⁊ icctur ,nuls ſr dif⸗ pkanats naither S P Qui habet bo erẽtia: quia per vtrumq; auoco poſſeſſionem. glo.ſignat quo dif⸗ Alſisaye N 5 red itatem. noꝛum poſſeſ differentias guas clarius I dicam. Caue tamen quia vi= fert ab in⸗ ſitolendo⸗ onem non habet per hoc poſſeſſionẽ? di ſimul pꝛoponi vtrumq; ſic:peto mihi reſtitui res here= terdictoqͥ tian ſimili bonoꝛum: ideo eſt neceſſarium inter⸗ ditarias per defunctum poſſeſſas ⁊ me in poſſeſſio.mitti rũ bonoꝝ. ſonsdmitrit dictum.hoc dicit. nam cum dico peto reſtitui pꝛopono petitionem heredi⸗ ſiuenduseſt AA¶¶ Agd euidentiam eſt ſciendum ꝙ ſi tatis ⁊ cũ dico me in poſſeſſionem mitti pꝛopono hoc in⸗ ſiel monen ſum filius emancipatus pꝛeteritus a terdictum ⁊ ideo compelloꝛ alterum eligere ſi aduerſari iloroti. S 2. E —patre debeo adire iudicem ⁊ agnoſce⸗ re bonoꝛum poſſeſſionem:licet aliter olim / aliter hodie: ⁊ ea agnita poſſum pꝛoponere cõtra tabulas ⁊ ſummarie cognoſcetur ⁊ rumpetur teſtamẽtum/quo rupto non ha⸗ beo pꝛopterea poſſeſſionem bonoꝛum:⁊ ideo debeo pꝛo⸗ ponere interdictum quoꝛum bonoꝛum.ſ Item ſciendum ꝙ interdictum hoc eſt poſſeſſoꝛium/ nec annotat ea que pꝛopꝛietatis ſunt/⁊ cauſatur a poſſeſſione defuncti⁊ foꝛ⸗ matur libellus ſic. Peto me mittiin poſſeſſionem bono⸗ rum poſſeſſoꝛum per defunctum tempoꝛe moꝛtis/⁊ datur contra eum qui poſſidet pꝛo herede / vel pꝛo poſſeſſoꝛe/ vel qui dolo deſijt poſſidere. ¶ Item eſt ſciẽdum ꝙ ideo pꝛoponit contra tabu.quia non ẽeſt in poteſtate:ſed cemã⸗ cipatus:als ſi eſſet ſuus diceret teſtamentum nullum. ¶ Ex tex.chereditatem.i.poſſeſſionem rerum heredi⸗ tariarum. MNor.iudici flendam fidem. ¶ Sppo. ꝙ hec lex implicet contraria:quia loquitur in ſuccedente de iure pꝛetoꝛio:ergo non debet hereditatem petere: quia hereditas eſt nomen iuris ciuilis ⁊ pꝛetoꝛ non facit quem heredem vt inſti. de bono. poſſeſ:S.quod autem.Solu.expone hereditatem.i.poſſeſſionem rerum hereditariarum. Item nec agit petitione hereditatis: ſʒ hoc interdicto. ¶ Sed quomodo petit poſſeſſionem bo⸗ noꝛum cum habeat: Reſpondeo nõ habet bonox poſſeſ⸗ ſionem.ſed poſſeſſionem bonoꝛum: ⁊ ideo eam petit. Filiatio ¶ Item oppo.ꝙ impoſſibue ſit pꝛobare filiationem. vt.l. quõ põt ꝓ lucius.ff. de condi.⁊ denũ. Solu.vt glo.quod poteſt ꝓ⸗ bari. bari vt hic.ſi quis tamen inſtituatur heres ſub conduio⸗ ne ſi pꝛobet ſe filium non videtur inſtitutus ſub conditi⸗ one poteſtate. Vel dic ꝙ pꝛobatur vt hic. difficiliter ta⸗ men vt in contrario.⁊c̃.Dic vt glo. us velit:vt.l.ꝙ in heredem . S. eligere.ff.de tributo.i Que ro ergo in q̊ differãt: Rñdeo pꝛimo dnt in cã agẽdi:qꝛ agens petitione hereditatis vel ratione dominij ſi defun ctus erat dominus vel quaſi dominus ſi erat quaſi domi nus vel ratione detentationis ſi ſolam cuſtodiam habe⸗ bat defunctus agit:vt.l.⁊ non tantum. ff.de petitione he⸗ redita.ſed ſi ago quoꝛum bonoꝛum iſtud cauſatur a poſ⸗ ſeſſione defuncti. vnde dicit agẽs peto me mitti in poſſeſ ſionem bonoꝛum poſſeſſoꝝ a defuncto tempoꝛe moꝛtis ⁊ quantum ad heredem eſt adipiſcende poſſeſſionis ſed q; tum ad defunctum eſt quoddam reſtitutoꝛium:⁊ quia da tur ad poſſeſſionem non competit ad incoꝛpoꝛalis ſed pe titio hereditatis ſic:vt.l.regulariter.ff.de petitioni.here. ⁊ iſtud interdictum non reuocat detentata per defunctũ ſed poſſeſſa.¶ Item differunt in cõcluſione / quia in inter dicto peto me in poſſeſſionem mitti / in poſſeſſione heredi tatis peto me reſtitui. Item differunt in effectu:quia per interdictum auoco ſolam poſſeſſionem licet defunctus habuerit dominium: vnde reſeruatur queſtio pꝛopꝛieta⸗ tis:ſed in petitione hereditatis auoco ratione dominijſi defunctus erat dominus vel quaſi dominꝰ ſi erat quaſi dominus. Item quia petitio hereditatis eſt petitoꝛium ⁊ in ea appellatur: ſed cum interdictum ſit poſſeſſoꝛium non poterit appellari a ſententia lata: vt.l.quiſquis. S.quoꝛum appellationes non recipiun.Sed conueniunt in hoc:quia vtrumq; datur contra poſſidentem pꝛo here de vel pꝛo poſſeſſoꝛe/⁊ dicit glo.niſi ſit vſucaptum quod declara duobus modis vt in gloſa. Unde attende quia licet iuſtus erroꝛ habeatur loco tituli quantum ad vſu⸗ capionem non tamen excludit petitionem hereditatis nec hoc iuterdictum:quia debet eſſe verus titulus. e Sod un Nencppo ſumitercien itſranſi Meunconſe Popteres tol impenne ludiee ſſenn naüciie Niudſfi, lenerhee tfierignn iſſen ceſſantccn he git nfiungen luris. hengpfe Deſkymnng tconmamme ndicünn aiterere 1r nulln onem goig etaſtenct eſtiwinur jpoſſeſort tiopeme noponotn geſi ad elribunnſ t inciggt⸗ dofniniitnn jeretquin cuſtodunte ſdepttitih 4catbent, nneminimct empornak oſeſcnsf W☛ = S= =⸗ d £ — = – S Atem pꝛo herede vel pꝛo poſſeſſoꝛe vel eum qͥ do Conclude ergo caſum plenum ſic: ſum filius emancipa⸗ tus ⁊ a patre pꝛeteritus agnoui bonoꝛum poſſeſſionem ⁊ pꝛopoſui contra tabulas non autem vnde liberi: quia nõ veni ab inteſtato non dixi nullum/ quia eram emancipa⸗ tus:⁊ ideo contra tabulas pꝛopoſui ⁊ rupi teſtamentum non pꝛopterea habeo bona:quero qualiter mihi conſula⸗ tur: Reſpondetur ꝙ debeo pꝛoponere interdictum quo⸗ rum bonoꝛum:a pꝛobabo me fülium fuiſſe teſt atoꝛisg ⁊ ad miſſum ad bonoꝛum poſſeſſionem ⁊ aduocabo poſſeſſio⸗ nem bonoꝛum per defunctum moꝛtis tempoꝛe poſſeſſo⸗ rum. hoc dicit. In glo.que incipit per interdictum:ibi ſummatim co gnõſcit.contrarium nota.j.in gloſa magna. ſed dicvt.S. dixi. glol. que incipit vt habeas.ibi detentionem.i.poſ⸗ eſſionem. Wü . ¶ In gloſ.que incipit nonne.ibi in figura iudicij plenarij fuit tamen in figurs iudicij: ⁊ ideo fuit pꝛobatum ſumma rie quia expectabatur ſequens iudicium.ſ.interdicti in qͥ plene pꝛobari debebat: vt.l.iij· S. ſciendum.⁊.S. ibidem. ff.ad exhibendum. ZM ¶ In eadem glo.ibi de bonoꝛum poſſeſſione.l.ſeruus.ibi loquitur in pꝛima bonoꝛum poſſeſſione agnoſcenda.Ja⸗ cob. Butrig. P 8 nterdictũ quo⸗ tur ſuccedenti de iure pꝛetoꝛio contra poſſidẽ⸗ Nexcludit iudicium niſi incontinenti offeratur ¶ Dpponitur ꝙ maritus debeat audiri de pꝛopꝛietate: vt.l.dolo facis.ff.de doli exceptionc.Solu.aut agitur pe titoꝛio ⁊ ſufficit exceptio dolo facis /etiam ſi incontinen⸗ ti non offeratur pꝛobatio vt in contrario. Aut agitur poſ ſeſſoꝛio adipiſcende ⁊ habʒ locum exceptio dolo facis ſi incontinenti offeratur pꝛobatio dominij ałs nonvt hic: æ.l.ſi is a quo.ff. vt in poſ.lega.⁊.l.ij.de edicto diui adria ni tollendo.S. aut agitur poſſeſſoꝛio recuperande:⁊ tunc etiam ſi millies incontinenti offeratur pꝛobatio dominij non admittitur exceptio dolo facis: quia ante omnia re⸗ ſtituendus eſt expoliatus:vt.l.ſi quis.ff.ad legem iuli.de vi. ⁊. l.momentarie .j vnde vi.⁊.l.ſi quis conductionis. Slocati. HDZ CQuozumlegatozum. llRubꝛica. cat poſſeſſionem rei legate a legatario Jvt deducere poſſit falcidiaʒ ⁊ hoc per dicit. ¶ Opponitur ꝙ etiam nõ ſcripto he⸗ 2 ☛regdi detur hoc interdictum: vt.l.j· G. hoc interdictum.ff. eo. So.vt glo. . ced nunquid datur ſuccedenti ab inteſtato: ⁊ dic vt gloſa. S J. 4 ¶ Item opponitur ꝙ etiam ſi conſentiat heres habeat lo cum interdictum: vt.l.j· S. ꝙ ait.ff. eo. So.aut appꝛehen⸗ Ait ſine conſẽſu heredis:⁊ tunc aduocatur ab eo per hoc interdictum:aut appꝛehendit cum voluntate heredis:⁊ tunc aut conſentit heres ante aditam hereditatem:⁊ non pꝛopterea tollitur hoc interdictum vt hic:aut poſt adi⸗ tam hereditatem/a tunc ceſſaret hoc interdictum vt hic innuitur. Item oppo ꝙ in re legata habet cõmunionem heres ⁊ legatarius vt.l.plautius.⁊.l.lineam.ff.ad legem falcidiã. ergo non debet habere locum hoc interdictum: vt.l.j.g· ſed ⁊ ſi quis ex moꝛtis.ff. eo.Solu.vt glo.⁊ melius decla rat glo.in contrario qᷓ; hic. Item opponitur ꝙ legatarius cadat a iure ſuo ⁊ nil ei oecſe polſidere eS ſt t Exceptio dominij oppoſita cõ S n ta tra poſſeſſoꝛiũ adipiſcende non WRR N MApꝛobatio dominij. hoc dicit tex. ⁊ glo.⁊ cum ſo lutione contrarij. interdictum quoꝛum legatoꝛum.hoc Quoꝛum legatoꝛum. Bnge vi. Fo. LXIIII. reſtituitur.vt.l.nõ dubium.S.de legatis.So.vt in glo. Item opponitur ſic aut intelligis in legatario appꝛe⸗ hendente ante aditã:⁊ tunc conſenſus nil operatur quod eſt contra tex.iſtum. Aut appꝛehendit poſt aditam here⸗ ditatem ⁊ debet cadere a iure ſuo quod etiam eſt contra legem iſtam. Sed dic ꝙ aut appꝛehendit ante aditam he reditatem ⁊ nil operatur conſenſus:⁊ ita nõ loquitur hec lex.Aut appꝛehendit poſt aditam hereditatem ⁊ ante ap pꝛehenſam poſſeſſionem:⁊ tunc aut habet conſenſum he⸗ redis ⁊ ceſſat hoc interdictum ⁊ ita loquitur hec lex: aut non habet conſenſum heredis:⁊ tunc competit hoc inter dictum ⁊ non cadit a iure ſuo: ⁊ ita loquitur hec lex:aut appꝛehendit poſt aditam hereditatem ⁊ appꝛehẽſam he reditatem ⁊ cadit a iure ſuo:vt dicta.l.non dubium.⁊ ſic non loquitur hic:vel potes etiam dicere ꝙ appꝛehendit ante aditam hereditatem: ſed heres poſt aditam conſen tit:⁊ ideo per eius conſenſum tollitur delictum pꝛecedẽs ⁊ ceſſat hoc interdictum ⁊ ita loquitur hec lex: ſed pꝛi⸗ ma verioꝛ. L nde vi. MRubzica. Ecte pollidenti. n Pelanldre poſſeſſionem defendere cum modera⸗ Iz cũ mo⸗ mine inculpate tutele.h.d. deramĩe ĩ NN Rene caſum ĩ nube vt littera ſonat. culpate tu dEHic ſunt tres glo. ⁊ pꝛimam expedio tele. 9 R Rper vnum contrarium ⁊ ſic.hec lex di⸗ w+ aacit & recte poſſidenti licitum eſt defen dere.ergo a contrario innuit ꝙ non recte poſſidenti non licet. Sed ) hoc eſt.l.j.S.⁊.l.qui vi a me.ff.de vi ⁊ vi ar⸗ ma.Huius timoꝛe ſunt hic plures ſolutiones: vna ꝙ ſub audiatur maxime ⁊c̃.vt in glo.Sed tu dic tenendo ſecũ⸗ dam ſolutionem ⁊ ei addendo ꝙ aut recte poſſideo ⁊ in⸗ diſtincte pꝛocedit hec lex:quia licet vim repellere:aut nõ recte poſſideo:⁊ tunc aut vitium non habeo a te: ⁊ tunc etism poſſum defendere contra te: vt.l.fulcinius.S. ꝙ ſi aduerſus.ff.quibus ex cau.in poſ.ea.cum ſimili. Aut ha⸗ beo vitium a te quia per te vim expuli:⁊ tunc aut venis incontinienti ⁊ non debeo reſiſtere:⁊ ita pꝛocedit hic ar⸗ gumentum a contrario ſenſu:aut venis ex interuallo ⁊ li cite poſſum me defendere etiam contra te. ¶ Item ex ſecunda gloſ.opponi.⁊ videtur ꝙ non liceat vi repellere: vt.l.ſcientiam.S.qui cum alijs.ff.ad legem aquiliam.Solu.licet ad defenſionem vt hic:non ad vin⸗ dictam vt ibi. Item opponitur ꝙ non debeam defendere immo recu perare.vt.l.iij ·S· cum igitur.ff.de vi ⁊ vi arma.Sol.dum poſſideo recte defendo ⁊ ſi expelloꝛ ⁊ ſtatim recupero di coꝛ me defendere cum non videar poſſeſſionem amittere cum tam cito recuperauerim:vt.l.iij.ff.de diuoꝛ. ¶ Item oppo/ꝙ non debeam mea auctoꝛitate repellere/ ſed adire iudicem qui pꝛouid eat:vt.l.illicitas.in pꝛinci⸗ pio.ff.de officio pꝛeſidis.Sol.aut ſuſpicoꝛ me paſſurum vim ⁊ ſic loquoꝛ de tempoꝛe ante violentiam/⁊ tunc poſ ſum ⁊ debeo adire iudicem vt in contrario:ſi non ſpero me poſſe defendere contra vim: aut loquoꝛ de tempoꝛe quo infertur vis ⁊ poſſum pꝛopꝛia auctoꝛitate reſiſtere cum moderamine tamẽ:aut loquoꝛ de tempoꝛe poſt vim illatam:⁊ tunc aut nolo incontinenti reſiſtere ⁊ poſſum ꝓ pꝛia auctoꝛitate:aut nolo ex interuallo ⁊ non poſſum/im mo debeo competentibus actionibus experiri.¶ Wodo venio ad glo.magnã quẽ intro per vnum contrarium ⁊ videt᷑ ꝙ indiſtincte ſine aliqua moderatione poſſim vim repellere:vt.l.vt vim.ff.de iuſti.⁊ iure.So.illa que loqui⸗ tur indiſtincte determinatur per iſtam. 4od quero quid eſt dicere inculpata tutela: Reſpõ⸗ Inculpa⸗ eo ita ſe defendit ꝙ non eſt in culpa:⁊ an ſit in culpa vel ta tutela non:colligetur ex duobus ſcilicet ex animo ⁊ ex facto/⁊ qͥd ſit dice hec duo conſiderari debent. dixi pꝛimo ex animo ſcilicʒ re. qꝙ; non habeat in animo vt non faciat ad vindictam ſed ad defenſionem: ⁊ animꝰ colligetur ex tribus ſcilicet ex tempoꝛe ⁊ conditione perſonarum ⁊ ex circunſtantijs. ex tẽpoꝛe qꝛ ſivenio ad recuperãdam ſtatim non videoꝛ facere ad vindicta licet percutiã eũ.Si ex interuallo tũc videoꝛ facere ad vidicta:⁊ ſi dicas nõne denrere eſt talis . ij Butrigarij Gecũda pars ſuper Octauo libꝛo Kodicis actus ꝙ habet in ſe dolum. vt. l. j. de ſicar. ⁊. l. ſi quis fu⸗ mo.ff.ad.l.aquiliã. Reſpondeo non:nam aut mittitur incontinentiad recu⸗ perandam poſſeſſionem ille qui pꝛimo fuit expulſus / et tunc non pꝛeſumitur expulſus fuiſſe:ſed ſemper in poſſeſ⸗ Quomodo ergo pᷣſumitur ad defenſionẽ facere ⁊ ſine uſu iy dolo vllo caſu? Reſpondeo quãdo vnus actus poteſt ſe ſione fuiſſe adeo ꝙ pꝛeſcriptio quam inchoauerat nõ eſt ſeſc . grt habere ad permiſſum ⁊ ad pꝛohibitum pᷣſumitur potius interrupta: vt not.ff. de vi ⁊ vi arma.l.qui poſſeſſionem. Vrin nom facere eo modo quo eſt licitum: vt.l.merito.ff. pꝛo ſocio. cum ergo hoc caſu non videatur fuiſſe deiectus:ergo nõ ſiſeen cum ergo dum venit incontinenti poſſit venire ⁊ ad vin⸗ videtur aliquam vim cõmiſiſſe: aget ergo ipſe de pꝛima ißfie 4 e dictam/a ad defendendum pꝛeſumam eum venire eo iu- vi ſibi illata: nec poterit ſibi aliqua cõpenſatio ſibi obij⸗ 0⸗ den lo re quo ſibi licet: ⁊ ſic ad defendendũ. Pꝛeterea ſicut in ci:cum ipſe violentiam non cõmiſerit vt dixi. Sed quã⸗ i lege is que ſunt de genere permiſſoꝛum non pꝛeſumimus do do venit ad recuperandum ex interuallo poſſeſſionem: lio oſiſion lum. vt.l.quotiensS.· qui dolo.ff.de pꝛobatio. ita nec in tunc cõmittit vim ex qua poteſt conueniri/nec compen⸗ n epimumg⸗ his que ſunt de genere pꝛohibitoꝛum: ſed in ſpecie per⸗ miſſa/⁊ loquamur nulla ſpecie permiſſa: cum ergo gene⸗ ſatur hec violentia cum pꝛima: quia ſunt commiſſa iſta delicta circa diuerſa:⁊ ideo compenſatio locum non ha iͦnr grehiin raliter ſit pꝛohibita violẽtia:ſed in ſpecie in caſu iſto / ſic bet. vt.l. fina · S. penulti. f. de eo per quẽ fac.eſt. x.l. ſi duo. i gneſcſne⸗ conceſſa quando incontinenti fit / non pꝛeſumam dolum ⁊ ibi not.ff. de dolo.non ergo fit compenſatio. ſed ſi non lckemhol iin caſu iſto. Item dixi ꝙ animus etiam conſideratur ex fit compẽſatio quare non poteſt agi ex pꝛima violentia. wornominen qualitate perſonarum:nam ſi homo in dignitate exiſtẽs NReſpondeo quia pꝛimo expulſus cum haberet interdi⸗ oevtlocum dicat ꝙ vilis homo volebat de fundo expellere: ⁊ ideo ctum vnde vi pꝛo violentia ſibi illata dixit ſibi ius veni⸗ orpelcurato eum percuſſit pꝛeſumitur potius ad vindictam feciſſe endo ex interuallo ad recuperãdam poſſeſſionem perdit ſocoloꝛer. ad defẽſionẽ: cũ nõ ſit veriſſimile ꝙ vilis homo potuerit illud:vt.Xj.eo.l.ſi quis in tantam. Secunda ergo violẽtia r gem h eum expellere.vt dicit glo.Sed Jacobus de arenis hoc abſoꝛbet pꝛimam: vt ex ipſa non agatur:ſed ex ſecunda. ailltalex. impugnat dicens. ꝙ dignitas alicuius non debet ei eſſe I Senn quero quando dicatur redire ius incontinenti Jus lfhih tftbtltu.x ad inuidiam ⁊ blaſmum ⁊ damnum. vt.l.ad inuidiam·.·· ad recuperandam poſſeſſionem: Reſpondco etiam ſi per dicat redi icumvnde ꝙ me.cauſa.⁊.l.nõ eſt veriſſimile.ff. eo.¶ Quomodo ergo multum tẽpus ſteterit dummodo non ceſſauerit gentem re incõti⸗ cſbusrecipi ſi eſt in dignitate pꝛeſumetur facere ad vindictã:⁊ ſi non ſibi neceſſariam aggregare:ſecus autem ſi negligens eẽt nẽti ad re⸗ ſopeetionen eẽt in dignitate nõ pᷣſumetur ad vindictã. Pꝛeterea lex vt not.l.iij· S· cum igitur.ff.de vi ⁊ vi arma. cuperãdãa (iulerdicti, permittit ꝙ etiam cum in dignitate poſſit fleri.vt.l.quo⸗ Item quero quis vidiſti quando ⁊ qualiter violentia poſſeſſio⸗ terminispe niam mulcta·j.ad legem iuliã de vi.⁊ hec eſt opinio Ja⸗ poſſit expelli quando colonus poſſit deijci de re condu⸗ nem. (Qucroqui cobi de arenis. Sed tene glo.⁊ reſponde ad .l. quoniam cca per eum/ dic vt.S.loca.l.e,dldleim. lcenris hnn mulcta. quia eſt quedam dedignatio reſpectu dãni: quia ¶ In glo. que incipit moderamen.ibi ſufficit terroꝛ ar⸗ ſatnoningr cum indignatione nolo ſuſtinere damnum /⁊ talis indi⸗: moꝛum dummodo ſit iuſtus metus vt.l.ſi alius · S· j ff. ꝙ eumpenab gnatio bene permittitur.vt dicta.l.quoniam. Sed queda vi aut clam. òÿ”M”MG ſt feſtiruton eſt indignatio reſpectu perſone ⁊ non dãni:quia non ti⸗ * lſe Vim inferens tenetur opoueterge met dãnum ſibi fleri:quia ſcit ꝙ homo vilis nõ poteſt fa⸗ R 4 J exp U 08. vſq; ad annum in toto coloꝛelitpo cere ſibi dãnum: ſed dedignatur de eo/⁊ talis dedigna⸗ N Npoſt annum de eo quod peruenit ad hr̃des tan ſebat reſcn tio non permittitur vt hic.nec obſtat.l.ad inuidiam. quis ι tum. hoc dicit. ⸗ viceturgt hec dedignatio non eſt ad inuidiam:ſed poteſtas que re⸗ ¶ Oppo.ꝙ vim inferens teneatur ꝑpetuo.vt.l.j.in pꝛin⸗ dicis miht ſultat ex dignitate eſt ad inuidiam quandoq;.vt.l.ſi per cipio.ſff.eo.Solu.vt glo.¶ Item oppo.de.i:.licet.j de ex⸗ nen vad impꝛeſſionem.S. ꝙ metus cauſa. vnde potentia ex digni⸗ ceptio. Solu.vt gloſ. ¶ Item oppo.ꝙ heredes tenean⸗ enaiſedde tate reſultans facit vt pꝛeſumatur ꝙ potuerit ſe defende⸗ tur inſolidum. vt.l.j.S.ex delictis defuncto.Solu.vt glo. ie ſolenite re ſne dereuſ one gancr rij: l dicns nn in. dignitate — 5 Sed guts exiſtens habeat vnum pꝛo ſe:quis percuſſit tempoꝛe vio⸗ eſcriptum nonc ſs lentie ſibi illate:⁊ aliud ſit contra eum vt ſbinoccat q; Gctoꝛitatem. alui cõceſſum di illud quod eſt pꝛo eo. Reſpõdeo quia illud quod eſt pꝛo non valet vt quis violentam poſſeſſionem reti⸗ n aur, eo eſt in genere.ſed illud quod eſt contra eum / eſt in ſpe⸗ Ineat. hoc dicit tex.⁊ glo. o don cie:⁊ iges ſpecies deber geeferti ve lviaug ff te in nte⸗ UM Piiraͤtn grum reſtitutio.⁊.l.nam hec natura.ff.de condic.indebi. . oci ⁊ ſic patet ꝙ glo.bene dicit. Item declaratur animus ex J7 de P 0 ſſeſli lone. n ocineer ugſen poſt eircũſtantijs. Verbi gratia.ſi quis intrat poſſeſſionem fructus/⁊ omnis cauſa a tempoꝛe deiectionis. nuſtihter meam/⁊ dum volo cum percutere / ipſe vult ſatiſdare de r ASHshoc dicit. nneſonchg danda incontinenti mihi poſſeſſione /vel vult ſtatim rece ¶ Kuero quid ſi res intereat eo modo quo interijſſet pe hnch ſarte dere:certe ſi eum percutio videoꝛ facere ad vindictam nes vim paſſum an liberetur vim inferẽs: Et dic vt glo. mclatafe cum aliter poſſim poſſeſſionem recuperare:habemus er⸗ nam regulariter omnis moꝛoſus de interitu indiſtincte rienn 3 go quomodo conſideratur animus ex tribus ſcilicet ex tenetur. vt.l. ꝙ te. ff. ſi certum petatur. ?.l.j. S. rectiſſime. ſumnli t tẽpoꝛe / qualitate perſonarum/⁊ ex circũſtantijs vt dixri. de vi⁊ vi arma. l taſlonſ. Item cõſideratur factum:vt ſi armis me expellat cũ a⸗ v R ſe Inuadens poſſeſſionem pe⸗ lulenmin mis poſſum me defendere.ſʒ ſi quis eſt potentioꝛ ſine ar⸗ 2 ua 0 2. nes alium exiſtentem tenetur löͤcummn mis q; aduerſarius cum armis:certe non debet arma ca pena legitima:ingrediens poſſeſſionem vacuã beſtinged pere. Et nunquid debet expectare vt ſe percutiat: cete S „non punitur.h. d. Nnekunnon non.nec obſtat·S tabernarius:vt glo.dicit.hec ergo on ¶ Oppo. a diuiſione ſic. quia aut intelligis hanclegem tcumininr ſiſtunt in arbitrio iudicis/qui debet omnia conſiderare: iure veteri/ male dicis:quia iure veteri/⁊ tempoꝛe hu⸗ ſtaungaſh nam quilibet effectus determinatur a ſua cauſa/⁊ a ſuo ius legis nulla erat pena legitima: quia leges penam im⸗ Uauſiingre fline:vt.l.ita autem.ff.de admini.tu.cum ergo hic detur li ponentes ſequũtur hanc:⁊ ita repugnat pꝛincipium hu⸗ anninc leſon centia defendendi vel recuperãdi poſſeſſionem debet eaas ius legis. Aut intelligis iure nouo/⁊ male dicit flnis:qꝛ puctitg facere per que recuperet vel defendat ⁊ non alia.vnde ſi immo debet puniri.vt.ꝓeo.l.cum querebatur. Solu.po⸗ (pnnveſe ſe ſine armis poteſt tueri non capiet arma.ſed ſi aliter nõ teſt intelligi iure veteri/⁊ loquitur in pena legitima/que Dpſeſionene poſſit ſe tueri capiet arma:t ideo dicit lex ꝙ furẽ noctur-⸗ eſt legis iulie de vi publica vel pꝛiuata ⁊ interdicti vñ vi Ueurſhhch num poſſum interficere:quia non poſſum aliter facere ſi⸗ ⁊ dic vt glo.melius tamen eſt dicere ꝙ loquatur iure ve⸗ hinder e ne periculo perſone vel rerum:quia non cognoſco eum/ teri/⁊ non faciat mentionem iuris noau6. eningreti⸗ et fugiet cum rebus.ſi diurnum non poſſum indiſtincte ¶ LIn glo. que incipit hec lex. ibi credens eſſe ſuã: ideo Uunperhec⸗ occidere:quia poteſt cognoſci/⁊ poſtea accuſari. Item etiam iure nouo nulla pena imponitur: ſic poteſt intel⸗ Mumeni poſſum clamare poſt eum ⁊ capietur: ſunt ergo ea conceſ-⸗ ligi iure nouo. Sed vbi doloſe ingreditur punitur.vt di⸗ l ieinin ſa ſine quibus ſe defendere non poſſet perfecte.vt.l.ij. ff. cta.l.cum querebatur. Remquer de iuriſditione omnium iudi.¶ Sed quid ſi expulſus ve:,. E . . Qui ſub pꝛetextu reſcri enleodeb niat ex interuallo ad recuperandam poſſeſſionẽ nonne ſi KEH minerint. pti vel ſentẽtie iuris oꝛ⸗ ovidet conueniat᷑ ab iſto vltimo expulſo opponet de pꝛima vio⸗ ydine nõ ſeruato ingreditur poſſeſſionem alie⸗ 1 cdaen lentia ſibi illata:⁊ ſic compenſabunt ad inuicem. vt.l.vi⸗ .. EAnam punitur pena huius legis. ⁊ tutoꝛes qui aangoſl ro.ff. ſoluto matrimonio. .l,ſi ambo. f de compenſatio. delinquũt circs rem vel nomine pupilii puniũtur ipſinõ unnoſf ””s Bnde Di. JMUNDẽ Fo. LX V. pupilli hoc dicit. tum ad iſtam cauſam vel gñale ad omnes cauſas. Actoꝛ rnn L Diuide in duas partes:qꝛ in pꝛima loquitur in ingre⸗ vero ⁊ gaſtaldio ⁊ factoꝛ⁊ iſte domino non inuento non ſnrc diente pꝛopꝛio nomine poſſeſſionem alienam ſub coloꝛe debʒ citari perſonaliter ſed ad domum habitationis ſue dliſnn reſcripti vel ſentẽtie vſq; ad · S.ſinautem. Secũda loqui⸗ vt per hoc videatur dominus eſſe citatus ad domum.vt dgenhi tur in ingrediente poſſeſſionem alienam ſub coloꝛe re⸗ l.iiij · S. totiẽs.ff.de damno infec.⁊.l.de pupillo·S.ſi quis W ſcripti nomine pupilli ſui adulti ⁊ colluſione facta vſ; foꝛte. de noui oper.nunci. OWD rilit in finem. —— ¶ It em quero in quo differat hec lex a ſequenti: ⁊ dic vt ullea Poſſeſſio ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ ad hoc vt condictio ex glo.⁊ plenius dicam/jl.pꝛoxi.⁊ hec ſufficiant pꝛo pꝛim⸗ ſſtnn nẽ alienã hac lege locum habeat contra eum qui pꝛopꝛio nomine Manpen ingrediẽs poſſeſſionem alienam ingreditur:opoꝛtet duo concurre⸗ Conmſrtt ꝓpo noie re.pꝛimum ꝙ pꝛetextu reſcripti velſentẽtie minus ſolẽni⸗ ohamg dAactio cõ ter ingrediatur:ałs ſi nullo pꝛetextu hoc faceret:tunc te⸗ Netelin petat 5 in= neretur.lI.ſi quis in tantam. Secũdum eſt neceſſariũ ſcilʒ ſroſtn grediẽtẽ. ꝙ poſſeſſionem appꝛehẽdat:quia hec lex eſt reſtitutoꝛia: parte huius legis. D ¶ Sinautem.¶ Ex tex. rem debitam.i.ſuam que largo modo poteſt dici ſibi debita pꝛopter poſſeſſionem quam glius habet/⁊ hoc ideo dico: quia ſi eſſet ſibi debita tan⸗ tum haberet locum.il.extat.ff ꝙ me.cauſa.vel expone pꝛo ꝛie ⁊ hec cum illa concurret. Dmngn opoꝛtet ergo ꝙ pꝛiuatio poſſeſſionis pꝛecedat:ſed quãdo ¶ Quero quot ſunt neceſſaria in caſu iſto ad hoc vt com hedgtſnt tutoꝛ nomine pupilli ingreditur: tria ſunt neceſſaria/ ad petat hec condictio: Reſpondeo ſᷣm Rofred.opoꝛtet ꝙ ſctipee hoc vt locum habeat cõdictio ex hac lege. Pꝛimũ ꝙ tu⸗ ſub coloꝛe reſcripti ingrediatur ⁊ ꝙ reſcriptum non con ſchornge toꝛ vel curatoꝛ cum aduerſario pupilli cõmiſerit. Jtem tineat mandatum de ingrediendo ſed ſic iuſtum videtur luenn et ꝙ ſub coloꝛe reſcripti vł ſentẽtie non ſolẽniter ingredia⸗ ꝓꝙ ingrediaris. Item ꝙ colluſerit cum aduerſario mino⸗ ſſclaſan tur. Item ꝙ poſſeſſionem arripiat.¶ Item eſt ſciẽdum ꝙ ris.ſ.dicendo ingrediar nomine pupilli rẽ quã poſſides snncnnn licet iſta lex.⁊.l.ſi quis in tantam.⁊.l.cõquerebatur cum ⁊ ſub coloꝛe reſcripti ⁊ ſic pupillus perdet domin ium rei Mernie ſint ſubtitu.vnde vi.non tamen dantur ad id quod inter Sed ſi aduerſarius minoꝛis fuit in dolo quomodo agir kſuntmnn dictum vnde vi. qꝛ illud non datur ad penam / niſi defru⸗ ad reſtitutionem poſſeſſionis ⁊ ad faciendum puniri tuto ſingani ctibus recipiẽdis ſed iſte ſic. verũtamen qꝛ ſunt facte ad rem qui ei dolum non commiſit cum ſciens fuerit:⁊ ideo mn. ſuppletionem eiuſdem interdicti/ ſunt reſtitutoꝛie ſicut videtur tutius dicere ꝙ tutoꝛ Si adeiatlin mente non Clirite, ⁊ interdictũ.ideo ponũtur ſub hoc titulo. Pone caſum autem cum aduerſario minoꝛis licet gloſa dicat ꝙ cum ſcerenßt in terminis per te:quia planus eſt ⁊ eum ponit glo. aduerſario ⁊ idem Hofredus. nam de communi dolo 1 ¶ Quero quid continebat hoc reſcriptum. Et pꝛo huiꝰ agagi non poteſt ſed excipi ſic: vt.l.ſi filium.S. de lib.cauſa. lſftin euidentia pᷣmitto ꝙ aliqñ interuenit reſcriptũ ⁊ ſenten⸗ T.l.ſi duo.S.de dolo.⁊.l.viro.ff.ſoluto matrimonio. Ha⸗ liingi tia ⁊ non ingreſſus.⁊ videtur ſᷣm glo. ꝙ ex mente habeat bebat ergo colluſionem in animo non tractatu habito cũ gſh locum pena huius legis:quod non eſt verum:qꝛ cum hec aduerſario. ¶¶ Sed quomodo pꝛobabitur ſi eſt in animo gilfngen ſit reſtitutoꝛia: opoꝛtet ꝙ pꝛiuatio poſſeſſionis pceſſerit. Meſpondeo difficiliter / ⁊ ideo tutius eſſet de colluſione gunen opoꝛtet ergo ꝙ pꝛecedat reſcriptum vel ſentẽtia ⁊ qð eiꝰ omittere:⁊ ea etiam ceſſante ſᷣm glo.habet locum hec lex ntuzen, coloꝛe ſit poſſeſſio appꝛehenſa. Quero ergo quid conti⸗ nam ſufficit ꝙ colluſio re ipſa veniat vt ex euentu pupii⸗ . nebat reſcriptum: Reſpõdeo continebat foꝛte ſic. Yuſtũ lus erat pꝛiuandus iure ſuo.q Sed quo iure petunt᷑ hec: 8. videtur ꝙ poſſis ingredi poſſeſſionẽ ſi ita eſt vt dicis:vel RKeſpondeo reſtitutio poſſeſſionis petitur condictio.ex nolit dicis mihi videtur ꝙ iudex debeat iubere ꝙ in poſſeſſio⸗ hac lege:⁊ dabitur contra tutoꝛem ſi habet poſſeſſionem dellir nem vadas.hic talia verba non dant licentiam ingredi⸗ vel pupillum ſi habet quia eatenus ex dolo tutoꝛis tene⸗ hertum eerngi: ſed debeo iudicem adire ⁊ facere aduerſarium cita⸗ tur pupillus ne ſit locupletioꝛ: vt.l.neq; ex interdicto.ff. to Sdn ri ⁊ ſolẽniter agere. Idem ſi ſentẽtia hec talia contineat. de regulis iuris.Sed pena que eſt in fure quo iure impo Pena q̃̊ ẽ .r Sed quid ſi pꝛinceps dicit concedo licentiam vt ingre nitur. Reſpondet Rofredus ꝙ condictio. ex hac lege: ſʒ ĩ fure qͥ iu⸗ fſenang. diaris. vel iudex in ſententia. nũquid habeat locũ pena quomodo hoc cum hec ſit ciuilis quomodo ergo foꝛma⸗ re ĩponat᷑ irur /lit huius legis.⁊ videtur glo.ſentire in.l.ſi quis in tãtam.q; bitur libellus dicit ipſe ſic. Ago cõtra titium tutoꝛem pu oſſeſſionan habeat locum hec lex.nam dicit ꝙ aut nullo pꝛetextu in-⸗ pilli qui ſub pꝛetextu reſcripti vel ſententie ingreſſus eſf· gredioꝛ.⁊ habet locũ.l.ſi quis in tantã. Aut pꝛetextu re⸗ poſſeſſionem meam:quare peto mihi reſtitui poſſeſſione,z ſcripti vel ſententie ⁊ ſolẽniter.⁊ habet locum.il.iuſte.de ⁊ eum puniri ⁊c᷑. Sed quomodo poteſt imponi pena hec bd acquiren./poſſeſ. Aut pꝛetextu reſcripti vel ſentẽtie ⁊ mi⸗ ex hoc libello cum hic non ſit accuſatio:⁊ ideo foꝛmat ip dictonl nus ſolẽniter ⁊ loquitur hec lex:nam non valet reſcriptũ ſe aliter libellum ſic/ago ⁊ accuſo talem qui ingreſſus eſt ote deiegi parte non citata/cum abſoꝛbeat ius alterius niſi ſit dicti pꝛetextu ⁊c.¶ Sed quomodo cõcurrit ciuilis ⁊ crimina non obſtante talilege. Idem in ſententia: quia ſi non eſt lis contra.l.j.j..quando ciuilis actio.⁊c.⁊.l.ij.ff.vi bono⸗ aoitteit pars citata non valet/nec eius pꝛetextu debet ingredi/æ rum raptoꝛum. Heſpondet ipſe ꝙ hoc ideo hic cõtingit: eEidett boc videtur pꝛobari in.l.nec imperialis.ff. ſi per vim vel quia omnia veniunt ex eadem lege. Sed quando ciuilis ertu ⸗ alio modo.⁊ hoc videtur ſatis equũ.⁊ hoc tenet Rofre⸗ ⁊ criminalis diuerſis legibus veniunt:tunc non poſſunt linun dus.ſed non ſeruatur:⁊ ideo alij dicunt ꝙ ſi iudex pꝛeci⸗ concurrere vt in contrario. Vel potes ſic foꝛmare ago pit/licet minus ſolemniter: vel pꝛinceps contra partes. contra talem tutoꝛem talis ⁊c.quare peto ipſum ad reſti Poſcſtnnt⸗ Vt.l.j.S. communia de legatis. Sed partes poſſent conce tutionem poſſeſſionis compelli cõdictio.ex hac lege ⁊ ve tifanenu dere vt ingrediretur quis:ergo ⁊ pꝛinceps. Sed hoc ar ſtro officio eum puniri ⁊ ſic hic ſine accuſatoꝛe punitur ſi ſeſcnnnl gumentum non pꝛocedit hic: quia ſi pꝛinceps concedit cut ⁊ als:vt.l.iij · S· pꝛeterea.ff. de ſuſpectis tutoꝛ. ⁊ ita flt facit cum iniuria aliena.Sed quãdo pars concedit non. in.l.municipali noſtra. Potes ergo tenere ꝙ hic condi⸗ gebrle⸗ ſed cum gloſ. hic tenet / ⁊ communiter tenetur ꝙ non pu- ctio ſit mixta ciuilis ⁊ criminalis ⁊ dicam ĩ libello / ago ⁊ aunpt niatur ſi ingreditur auctoꝛitate reſcripti: quia reſcriptũ accuſo talem tutoꝛem ⁊c᷑.⁊ ſuſtinetur ratione qua dixivł gisenn⸗ continet leſionem modicam cum ſit ſaluum ius in cauſa etiam poſſum petere reſtitui poſſeſſionem condictione ex g. eond pꝛopꝛietatis:opoꝛtet ergo ᷣm Rofredũ ꝙ pꝛeceſſerit re⸗ hac lege:⁊ officio iudicis penam ſuppleri ⁊ hoc commu⸗ huch en ſcriptum vel ſentẽtia/⁊ ꝙ ſub eius coloꝛe fuerit ingreſſus niter tenetur:ſed foꝛte tutius eſſet foꝛmare duos libellos lale/ poſſeſſionem ⁊ minus ſolẽniter.¶ Sed quomodo pꝛoba⸗ Mihi videtur valde bonum ꝙ reſtitutio poſſeſſionis pe un. irr⸗ bitur ꝙ ſub coloꝛe reſcripti hoc faciat: Reſpondeo pꝛo⸗ teretur condictione ex hac lege ciuiliter/ſed pena impo⸗ ult en babitur per exterioꝛa: quia foꝛte dum volebat poſſeſſio⸗ neretur per actionem. l. iulie de vi publica: eo tamen hien en nem ingredi oſtendit alicui reſcriptum / vel ſententiam: caſu quo dixi in eodem libello pꝛoponi ciuiliter ⁊ crimi⸗ un nam per hec exterioꝛa/ ⁊ iactantia ꝓbatur animus: vt.l. naliter ratione criminalis debet apponi locus delicti ⁊ „Aetitn pacumeuiꝰ.ff.de hr̃di.inſti.⁊.l.j.ſi ds ĩpera.maledi.⁊ no. menſis quod non eſſet neceſſe ratione poſſeſſionis. ncſe s in.l.fulcinius·S.ſed his qui.ff.ex qui.cau.in po.ea. Vltimo oppo.ꝙ dolus tutoꝛis noceat pupillo:vt.l.pol ſ Item quero quomodo citabitur ꝓcuratoꝛ ⁊ actoꝛ: Re⸗ la.S.de his qui.vt indig. So.vt glo. Fpunin. pondeo debet citari dominus ſi inueniri poteſt: quo ci⸗ ¶ In gloſ. que incipit caſus eſt.ibi colludendo cum eo tato videtur citatus pꝛocuratoꝛ.vt ſcilicet dominus poſ ⁊c. Sed quomodo poterit aduerſarius pupilli petere poſ hutet ſit cõparere per ſe vel per pꝛocuratoꝛem /niſi expᷣſſe ſit di ſeſſionem ſibi reſtitui ⁊ tutoꝛem pupilli puniri cum ipſe nriren 4 ctum vt ꝑſonaliter cõpareat.vt.l.fl.S.de ꝓcura.pꝛocura⸗ dolum participauerit ⁊ ſibi ſcienti non eſt commiſſus do ſeſoonen toꝛ vero ſi fuit litem conteſtatus debet citari ⁊ poteſt / lus.Sed dic ꝙ poſſeſ.recuperat ſi delictum eſt cõmiſſuüu t etiam ante litem conteſtatam ſi habebat ſpeciale manda reſpectu minoꝛis non ſu. Jiij fe domin contra:ſed non recedit a glo.quia ſufficit euentus conclu ſionis re ipſa. . a R& A .αs Sisg ingre I quis in tantam. Sits imſte⸗ onem rei que eſt penes alium ſine auctoꝛitate iudicis cum dolo vel ſine ſi ſum dñs cado a iu⸗ ij / ſi non ſum dominus punioꝛ in extimatione rei.h.d.¶ Quinq; ſunt partes huius legis ſᷣm glo.qꝛ pꝛi⸗ mo loquitur de perſona inuadentis vſq; ibi vt poſſeſſio⸗ nem. Secundo de re inuaſa vſq; ibi ante euentum. ibi de tempoꝛe inuaſionis vſq; ibi dominus quidem cõſtitutꝰ. ibi loquitur de pena inuadentis quando eſt dominus vſ⸗ q; ibi ſi vero alienare.ibi loquitur de pena inuadẽtis qñ non eſt dominus vſq; in fl.i¶ Ad euidentiam eſt ſciendũ ꝙ hec lex pꝛopꝛie fuit inducta ad ſupplendum actionẽ vi bonoꝛum raptoꝛum non interdictum vnde vi vnde licet ad illud trahitur:nam loquitur in re mobili:⁊ ideo dicit apud alium:nam non dicuntur poſſidere res hecdicũtur eſſe penes nos: ſed res immobilis non dicitur eſſe apud Apud di⸗ ctio qũo capit᷑ ĩ iu⸗ re⁊ qũo differt dictiõe pe nes. nos /ſed dicimus eſſe in re:⁊ ideo dicitur interdictũ vtro bi in re mobili.i.apud quẽ ⁊ in re immobili vti poſſidetj. Eſt ergo hec lex pꝛopꝛie facta ad ſupplendam actionem vi bonoꝛum raptoꝛum:⁊ per conſequens in re ĩmobili lo cum habet nam cum illa actio nõ habebat locum niſi vbi dolus adeatur pꝛouiſum eſt etiam vbi adeſt temeritas ⁊ hoc dicit tex.inſti.vi bo.rap.Sed tamen quia eadem eſt ratio in rebus immobilibus que eſt in rebus mobilious/ ideo etiam ad eas trahitur. ¶ Sed nunquid habet locũ hec lex quando per dolum quis accipit rẽ / videtur ꝙ nõ quia cum ſit inuenta ad ſupplendum actionem vi bonoꝝ rap.que non loquebatur quãdo quistemeritate appꝛehẽ debat videtur ꝙ ſolum habeat locum in caſu in quo non erat permiſſum ⁊ ſic quando nõ eſt in dolo:ſed certe hoc eẽt abſurdum.ſ.ꝙ carens dolo teneretur hac lege ⁊ exñs in dolo non:quia ſi eſſet melioꝛis conditionis doloſus qᷓ non doloſus.Dic ergo ꝙ non ſolum adijcit caſum de te⸗ merit ate:ſed repetit etiam illum qui erat in actoꝛe vi bo. rapto.⁊ ſic vtroq; caſu locum habet. Pꝛimam gloſ.expe⸗ diui per diuiſionẽ. Secundam expedio per vnum contra rium ⁊ ſic:ſi iſte erat in furoꝛe ergo non debet puniri vt.lj. diuus.ff. de offi.pꝛeſi.So.vt glo.quia non erat in furoꝛe/⸗ ſed tanq; furioſus fecit.¶ Item quero an dictio apud ſu⸗ matur pꝛopꝛie an pꝛo penes nam inter hec eſt differentia nam illud dicitur eẽ penes aliquem cuius poſſeſſionẽ ha⸗ bet: ſed illud dicitur apud cuius etiam ſolã detentatio⸗ nẽ habet vt depoſitarius ⁊ commodatarius ⁊ certe hic ſumitur apud impꝛopꝛie pꝛo penes.nam depoſitarius qͥ poſſeſſionem non habet non poſſet agere cõdictio.ex iſta lege nec commodatariꝰ. Opoꝛtet ergo intelligi in eo qui poſſeſſionem hẽbat:quia ille põt agere condictio.ex hac lege. ⁊ differẽtia inter penes ⁊ apud ꝑꝛobatur in.l.penes ff. de verbo.ſignificatio.¶ Sed quid ſi poſſeſſio non eſt pe nes aliquẽ dicit gloſ.ꝙ idem per.l.cum querebatur·j eo. Attende tñ quia licet ibi eadem pena que eſt hic veniat ibi ex repetitione legis illius non tamẽ condictio.ex hac lege:quia nil diſponit hic.l.de poſſeſſione vacante ſʒ agi⸗ tur condictio.ex.l.cum querebatur.ad penam que hac.. ſtatuta eſt/ſicut quando teſtatoꝛ in ſecundo teſtamẽto cõ firmat legata in pꝛimo agitur ex ſecundo non expꝛimo. Itẽ quero qualiter intelligantur hec verba ante euẽtũ ⁊c᷑.⁊ dic vt glo.⁊ plenius/dicam.¶ Modo ingredioꝛ gl. magnam ⁊ opp.ſic quis debet puniri reſpectu eius reſpe ctu cuius delinquit:ſed iſte hic delinquit reſpectu poſſeſ⸗ ſionis:ergo ſolum reſpectu eius debet puniri ⁊ nõ reſpe⸗ ctu pꝛopꝛietatis.So.vt gloſ.vel hic ſpeciale in violẽtia. ¶ Wodovenio ad queſtiones ⁊ pꝛimo quero quid de mu liere hermofrodito:⁊ ſi dicamus ꝙ mulier teneatur ceſ⸗ ſabit queſtio in hermofrodito: quia ſiue incaleſcat ſexui maſculino ſiue feminino habet locum hec pena: ſed ſi di camus mulierem non teneritunc pꝛocederet queſtio: ⁊ ſi incaleſceret ſexui feminino non teneret /ſi maſculino ſic. MHaſculi⸗ ¶ Quero ergo an hic maſculinum compꝛehendat femini nũ an cõ¶pᷣ num:Hicunt quid am ꝙ aut tractamus de fauoꝛe ⁊ com⸗ hendat fe pꝛehendit.aut de odio ⁊ non ⁊ ſic not. hic. Sed Jaco.de mininum. are. dicit ꝙ aut tractamus de fauoꝛe⁊ compꝛehẽdit:aut de odio ⁊ tunc aut de rationabili odio ⁊ compꝛehẽdit vt hic:aut de irrationabili vt de exheredatione ⁊ tunc non trigarij Gecũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis In glo.que incipit quid ergo.ibi ſᷣm pileum. Odofred. compꝛehendit vt.l.jS· ſi quis incertum.ff.de ven.in poſ. mittẽ.quod non placet:quia ſicut in delictis eſt odium ra tionabile vt ſᷣm eam ſequatur delictum ita eſt rationabi le ꝙ exheredatio ſequatur ingratitudinem: ⁊ videtur eti am pena venire ex voluntate delinquentis:quia qui con cedit antecedenti.i.in delinquendo videtur conſentire in conſequenti.i.in pena.vt.l.j·S·beſtias ff. de poſtulã. .l. il lud.de acquir.heredi.Sed dictum Jaco.poſſet ſuſtineri in exhered atione ĩiuſta ⁊ ſine cauſa.Tu tamen dic ꝙ aut maſculinum compꝛehendit femininum: in caſibus tamẽ qui poſſunt adaptari mulieri ałs non:vt.l.hos accuſare. omnibus.ff. de accuſa. ⁊.l. ſi vero ·S. de viro.ff. ſol. ma. ⁊ ſic loquitur.l.iij:ff.de negoc.geſt.x.l.ſi quis id ff. de iu⸗ riſditio.omnium iudicum. Si pꝛofertur a iure municipa li tunc nũq; compꝛehendit femininum:quia ſi quãdo cõ⸗ pꝛehendit hec eſt ex interpꝛetatione extenſius que nõ ca⸗ dit ĩ ſtatuto:⁊ ideo hic nos habemus ſtatutum ꝙ omnia dicta in maſculo in alijs ſtatutis intelligantur in femi⸗ ninis etiam in caſibus que mulieribus poſſũt adaptari. Sed aliquando maſculinum pꝛofertur ab homine:⁊ tũc aut tractamus de fauoꝛe/ ⁊ maſculinum compꝛehẽdit fe mininumvt.l.ſi quis ita.de teſta.tu.aut de odio ⁊ tunc nõ compꝛehendit.vt.l.j·ſi quis incertum.ff.de ven.in poſ ſeſ. mit. Fruſtra ergo hic queritur de hermofrodito cum maſculinum cõcipiat femininum. ¶ Item quero quid in Miles t milite ⁊ ruſtico: ⁊ dic vt gloſ. Tu dic ꝙ aut iſta violẽtia ruſticꝰ an fuit cum dolo ⁊ ſic de iure veteri poterat puniri:⁊ tunc be poſſit pec ne videtur ignoꝛare ius nature vel quaſi/⁊ ideo punitur aut ſine dolo ⁊ tunc eſt ignoꝛantia circa ius ciuile:nã oli non erat pena impoſita ſed per legem iſtam imponitur:⁊ ideo talis erroꝛ non videtur in his puniri vnde ſi putat ſibi licere auferre excuſatur pꝛo quo.il.j.in fin.ff. de abig. ⁊·S·quia tamen.inſti.vi bo.rap.¶ Sed quid ſi puto mihi care ĩ.lſi qͥs ĩ tãtã. licere furari:nũ quid ergo ſum in dolo: Reſpondeo ꝙ ta lis erroꝛ non poteſt pꝛobari cum ſit in animo ⁊ q;tumcun qʒ dicat ſe credere non pꝛeſumitur credidiſſe:⁊ hac ratio ne poteſt ſuſtineri Dy.ex.de regulis iur:.c.ignoꝛantia.⁊ gloſ.in.l.regula.ff.de iuris ⁊ fac.ignoꝛan.Alłs videretur ꝙ quilibet erroꝛ excuſet a dolo:vt.l.plagij.jad.l.falci.de pla: licet nona lata culpa. Sed quomodo ergo excuſaba tur iure veteri ignoꝛans.Reſpondeo quia hic non puta⸗ bat licere rapere ⁊ ſic non errabat in iure naturali/ſed pu tabat ꝙ ſi acciperet ſuam rem non caderet in rapinam. Sed quid in minoꝛe ⁊ videtur ꝙ pupillus non teneatur quia eius etas ⁊c̃. Econtra videtur ꝙ teneatur: quis po teſt eſſe in dolo/⁊ idem in adulto multo magis.Sed quõ poteſt teneri /quis ſic erit ei conceſſa alienatio rei ſue de⸗ linquendo. Pꝛeterea lex videtur velle dicere ꝙ vſq; ad xviij.annos excuſetur:vt.S.de epiſ.aud.aut᷑.ſi captiui.⁊ hoꝛum timoꝛe ſunt hic varie opiniones.Ham gloſ. dicit ꝙ aut eſt ĩ dolo ⁊ iuuatur / aut ſine dolo ⁊ ſic:quod nõ pla cet:⁊ ideo Rofred.dicit ꝙ aut eſt in dolo ⁊ nullomodo in uetur ſiue de crimine agatur ciuiliter ſiue criminaliter. Sed vbi eſt in culpa criminaliter accuſari non poteſt.l. iulia de vi quia illa requirit dolum /ſp ciuiliter teneri po⸗ teſt condictio.ex lege:ſed ei dabitur reſtitutio: vt.l.ſi ex cauſa·S.nunc videndum.ff. de minoꝛibus.⁊ hoc videtur ipſa veritas.Mec obſtat id quod dicis de alienatione:qꝛ ipſe non alienat / ſed lex: vnde alienatio per ipſum fien⸗ da eſt pꝛohibita ſed legalis argumen.i.”finali.S. de legiti. tutoꝛ.Sed Jacobus de arenis dicit ꝙ aut eſt in doloet non iuuatur / aut non eſt in dolo: ⁊ tunc vſq;ʒ ad. xviij. põt ignoꝛare ius ⁊ excuſatur /poſt/nõ:vt aut᷑.ſi captiui.S.de epiſcopis ⁊ clericis.Sed Rofredus bene reſpondet illi aut᷑.dicens ꝙ ipſa loquitur quando eſt delictum in omit⸗ tendo hic putem eſt delictum in committendo. Quid er⸗ go dicemus? Certe tu poſſes iungere omnes opiniones: ⁊ dic ꝙ ſi eſt doli capax poteſt teneri ex delicto ałs non/ vt in glo. Modo ſupple pᷣm Rofredum ꝙ aut eſt in dolo ⁊ tenetur omnino ſiue agatur criminaliter ſiue ciuiliter / nec reſtituitur: vt.l.auxilium.fr de minoꝛibus. Aut non eſt in dolo ⁊ tunc criminaliter comenefinon poteſt: ciui liter bene tenetur ſed reſtituitur. vt.l.ſi ex cauſaS. nunc videndum.ff.de minoꝛibus. Reſpondeo ſupple ſᷣm Ja⸗ cobum de arenis ꝙ hec vera in delictis iu committendo ſed in delictis in omittendo refert an ſit maioꝛ.xviij.ana⸗ nis ⁊ teneatur ałs non vt.d.aut᷑.ſi captiui. Nec ob.ꝙ alie nare nõ põt:vt.S.dixi. Itẽ q̃ro an filiovył liberto ↄ pfe, igen li 0 . tenu Neldompe guid dehto diceumten ſeontan , lveulſ⸗ Sv ſtio dequik Ebalceheſit iu ſtinge.g. nleto capan congregat dicomnii glcotrato culuſcß leuurdolo nact ¶Sze ſon potert honpoteſt hoſſir cade Kruetarüͤl velſieſtcl tatis. Et Reſpon quem Fein men qe licea ullbet ſin⸗ mmiuerſitati fderego in len ſinecon biumagie cl nepoſt ucenenor Aensſbili Pke tem qn farare in temerit ctu ſicut y tentemno e veglo. Goqulggn tror. (Maloe⸗ ſanngen lſe⸗ igm onunfn nteriſn mnquenenen utiſanti Duniinntg icent iociuſeis minpan, fi vndele uiaſhnn Keſponlne Hinotqn diſeecher ſcighon n. Dortee ijſeslaun oergon liahichcne enaturiſd t infapne usnonten negtuf:ge lagis Gl Ntiorei ſ diceregſ Aat ſiche Hangkn ſueofmnut ſen olti Urkhrn Ful ni ſicaptins eeſontut gicumpt⸗ mnio n⸗ neschtite NAlortin Vnge vi. Fo. LXVI. ⁊ patronũ det᷑ hec ↄdictio:Et dic vt glo. Vel meliꝰ ſᷣm Jacob. de arenis.aut agitur rõne doli ⁊ non datur:quia attrocitas allegatur. Aut agitur ratione culpe/⁊ ſic quia f an te⸗ nulla infamia ⁊ facti erit.¶ Item quero an ex delicto filii neat᷑ ex de vel ſerui teneatur pater vel dommus: Et dic vt glo.hoc licto filij. addito ꝙ filius ipſe poterit ciuiliter ⁊ criminaliter cõue⸗ niri:ſeruus criminaliter non ciuiliter.vt.l.hos accuſare. S omnibus.ff. de accuſa.¶ Item quero quid in furioſo:⁊ videtur ꝙ teneatur per hanc legem.ſed certe hic non lo⸗ quitur de vero fauoꝛe:⁊ ideo dic ꝙ non tenetur. ¶ Sed quid ſi in furoꝛe exiſtens appꝛehendit poſſeſſionem/⁊ fa⸗ ctus ſane mentis retinet eam.nunquid tenetur: dic ꝙ nõ ſiue conſideras tempus ingreſſus: quia tunc non habe⸗ bat animũ furioſum vt not.in.l.furioſo.ff.ſi certum peta⸗ tur.ſiue conſideras tempus quo eſt factus ſane mentis: quia hoc non debet inſpici/ qꝛ ſolum initium inſpicitur. vt.l.clam poſſidere · S.j.ff.de acquiren. poſſeſ.iſ¶ Item qro quid de pꝛodigo: quidã dicunt idem qð in pupillo.Tu dic eum teneri:qꝛ licet pupillo equiparetur in alienatio⸗ ne / non tamen in delictis. ¶ Item quero quid de abbate ꝛelat? ⁊ de qualibet vniuerſitate / ⁊ collegio: vt pꝛidie erat que⸗ ſi cõmit⸗ ſtio de quibuſdam monachabus que pꝛopꝛia auctoꝛitate tat violẽ⸗ acceperãt bona cuiuſdã defuncti: In hac queſtione di⸗ tiã an te⸗ ſtingue:qꝛ aut delictum eſt cõmiſſum concilio conuoca⸗ neat᷑ eccle to/æ cãpana ſonata. Idem ſi non ſonata dummodo ſint ſia ſua. congregati omnes.vt pꝛobatur in.l.ſi familia.ff.de iuriſ⸗ dic.omniũ iudi.⁊ tune tenetur vt vnum coꝛpus/⁊ poteſt agi cõtra totum capitulum/⁊ ita loquitur gloſ.in.l.ſicut. ff. ꝙ cuiuſq; vniuerſitatis:⁊ alia glo. que eſt in.l.non vi⸗ detur dolo.ff.de regu.iur.⁊ facit.l.⁊ ſuumS.hodie.ff.de pact.¶ Sʒ quomodo cadit pena.l.in totum coꝛpus:quia non poterit decapitari? Reſpondeo quãdo pena legis non poteſt cadere alicubi imponitur pena ei ſimiiis que poſſit cadere.vt.l.hodie.ff.de penis.quid ergo: certe de⸗ ſtruetur illa vniuerſitas/⁊ non erit amplius vniuerſitas: vel ſi eſt ciuitas patietur aratrum/⁊ carebit nomine ciui tatis. Et quid ſi abbas nihil habet quia ipſe delinquit: Reſpondeo patietur penam coꝛpoꝛalem aliam. ar.l.ſi quem·S.in ſeruos.ff.de iuriſdi.omniũ iudicum.Caue ta⸗ men qꝛ licet dixerim teneri vniuerſitatẽ/ tenetur tamen quilibet ſingulariter: quia in delictis non debuit parere vniuerſitati:vt.l.liber homo.ff.ad.l.aquili.⁊.l.ad ea que. ff. de regu.iur.⁊.l.ſi ſeruus.ff.de actio.⁊ obligatio.Si au tem ſine congregatione ſingulariter delinquant non eſt dubium quia ſingulariter cõueniantur. Sed quid ſi cre didi me poſſidere dicens:tu debes teneri per hãc legem: ſed certe non eſt ſic.quia aliquãdo quis errat in iure cre⸗ dens ſibi licere ⁊ punitur vt hic.aut in facto qꝛ credidit ſe poſſidere/⁊ excuſabit᷑ ſiue ſit ſupꝛemus erroꝛ ſiue nõ. ¶ Item quero an habeat locum hec lex/quando ſcicbat ſibi non licere:? Et dic vt gloſ.quia ſi eſt in dolo.ergo ⁊ in temeritate ⁊ in culpa:qꝛ dolus ĩcludit hec omnia effe⸗ ctu ſicut vſuſfructus vſum. ¶ Item quero quid ſi poſſi⸗ dentem non admiſi vel ſuſpicatus eſt reppelli poſſe: Et dic vtglo. ¶ Item quero quid de magiſtratu:Et dic vt glo.quia aut facit vt iudex/⁊ excuſatur.aut vt pꝛiuatus/ et non. ¶Vodo erxpedita eſt pꝛima pars gloſ. Venio ad ſecũ⸗ dam:⁊ quero an in re mobili loquatur hec lex? Et dico ꝙ ſic: quia maximę ad ſupplendam actionem vi bonoꝛũ raptoꝛum fuit introducta: ſed quia eſt poſita in materia vnde vi:ſupplebit etiam interdictum vnde vi:⁊ ſic ⁊ in immobili locum habeat. ¶ Item quero quid de iuribus Piꝛebẽda ⁊ pꝛebenda:⁊ videtur glo.ſentire ꝙ pꝛebenda non faciat an faciat clericum fructuarium nec poſſeſſoꝛem rei:qꝛ poſſidet ius quẽ cleri⸗= eccleſie:ſed ius pꝛebẽde quaſi poſſidet ſeparatũ a rebus. (um. quid ergo:dic ꝙ repulſus a pꝛebenda habet vtilem cõdi ctionem ex hac lege. Idem in eo qui habet ſeruituteʒ: qꝛ rem non poſſidet: ſed ius quaſi poſſidet. ¶ Sed quid in fructuario ⁊ emphiteoticario/⁊ ſimilibus: Certe iſti na⸗ turaliter poſſident ciuiliter ⁊æ naturaliter. aut ergo volũt agere reſpectu iuris quod habent/⁊ habent vtilem con⸗ dictionem:quia ius quaſi poſſidẽt ciuiliter ⁊ naturaliter: ſed ſi volunt agere reſpectu poſſeſſionis naturalis rei ha bent directam condictionem. ar.l.naturaliter.ff. de acqᷣ⸗ rend.poſſeſſio.⁊.l.j.ff.ſi vſuſrfruct.peta.¶ Sed quid in eo qui detinet vt cõmodatarius?: Certe iſti poſſunt reſiſte⸗ re ⁊ extraneo:vt.l.rem mihi ·S· in exercitu:ff.cõmo.⁊ do⸗ mino etiam durante tempoꝛe conditionis:vt.l.edem.⁊ ꝙ ibi not.S. loca.¶ Sed quid ſi deijciatur: Certe non ha⸗ bat condictionem:quia non poſſidet:ſed dominus habet qui per eos poſſidebat: vt.l.peregre ·S. fl.ff.de acquiren. poſſeſſio.ſed ſi dominus deijciat non tenet ⁊ hec vers:ſi colonus vel cõmodatarius non interuertat poſſeſſionẽ/⸗ ſed ſi iam interuertit poſſeſſionem:tunc qꝛ factus eſt poſ⸗ ſeſſoꝛ habet condictionem cõtra extraneum/a contra do minum/⁊ ſic debet intelligi.l.colonus.⁊.l.ſi fundum. ff. de vi ⁊ vi arma. Sed quid ſi furi expoꝛtanti rem meam eam abſtuli? Et dic vt glo.⁊ male:qꝛ ad hoc vt dicatur fur manifeſtus:vel non diſtinguit lex ſiue.ff.de condicti. fur.ſed qᷓ;dtum ad hoc vt teneatur hac condictione diſtin guitur /an recuperet incontinenti⁊ excuſatur: an ex in⸗ teruallo ⁊ nõ. vt.S.eo.l.j.⁊.l.iij·S:cum igitur.ff.de vi ⁊ vi ar. ¶ Sed quid fi vagum equum putans meum cepi:Et dic vt glo.Et caue quia duo verba ponũtur in queſtione cum miniſterio:nam ꝙ dicit vagum ergo a nemine poſſi⸗ debatur/⁊ per hoc ceſſat hec cõdictio. Item putans eſſe meum / ⁊ per hoc ceſſat furtum:⁊ dic ꝙ agit rei vendica⸗ tione:⁊ hec eſt vera opinio.¶ Item quero quid ſi vnꝰ eſt dominus/alter poſſeſſoꝛ/alter detentatoꝛ:? Et dic vt glo. Item quero quid ſi rem mihi debitam appꝛehẽdi? Et Furtũ an dic vt glo. Vel dic ꝙ cõcurrit hec lex cũ edicto diui mar⸗ cõmittat ei:nam quia mihi dico ius in re michi debita habet locũ qͥs ſi appᷣ⸗ illa/⁊ quia ab alio poſſidetur habet locum hec/⁊ qꝛ ſunt hẽdat rẽ rei perſecutoꝛie ſe tollunt quatenus concurrũt. Idem in ſibi debi⸗ penalibus:vt.l.idem ait ·S· vlti.ff.nau.cau.ſta. Sed qͥd tam.·· ſi debitoꝛ rem quã pignoꝛauerit ingreditur.⁊æ dicit Pla. ꝙ non tenetur.Tu dic vt glo.quia licet debitoꝛis imagi⸗ nem creditoꝛ repꝛeſentet in his que pertinent ad domi⸗ nium. vnde per poſſeſſionem creditoꝛis pᷣſcribit: vt.l.nõ ſolum.ff.de vſuca.tamen poſſidet ⁊ ſe non debitoꝛem re⸗ pꝛeſentat in iure pigno.⁊ ideo cum poſſideat habet hanc condictionem. Modo expedita eſt ſecũda pars gloſ. Modo venio ad tertiam partem:⁊ quero quo tempoꝛe facta inuaſione habeat locum hec lex:Et dic vt glo.ſcilicet anteqᷓ; iudex iubeat eum ingredi.⁊ hec veraꝛ⁊ diſtingue vt glo.cuius contrarium not. in.l. meminerint.S.eo.⁊ ibi dixi. Sed poſſum concoꝛdare gloſas ſic.quia aut decretum interue nit ⁊ ſolẽniter ⁊ excuſat᷑: vt.l.iuſte.ff.de acqᷣren.poſſeſſio. aut nullũ int᷑uenit/⁊ hʒ locũ hec lex:aut ĩteruenit ⁊ minꝰ ſolẽne:⁊ tũc poſſem ſubdiſtinguere.qꝛ aut decretũ ↄtine⸗ bat ꝙ hẽbat iuſtã cam ingrediẽdi:non tñ licẽtiã ingredi⸗ endi dabat:⁊ habet locum hec glo.quia non excuſatur:x ita loquatur lex meminerint.aut cõtinebat licentiam in⸗ grediendi ⁊ pꝛocedit contraria glo.Glo.tamen cõtraria ſeruatur cõmuniter hec tamen equioꝛ ⁊ verioꝛ de iure. ¶ Sed quid ſi clam ingredioꝛ? Et dic vt glo. ¶ Vogdo expedita tertia parte glo. venio ad quartam ⁊ quero que ſit pena dñi inuadentis:⁊ dic vt glo.Et q̃ro an ipſo iure perdat dominium:⁊ dic vt glo. ¶Modo venio ad quintã partem glo.⁊ quero an poſ⸗ oſſeſſio ſeſſio tantum extimet᷑ quãdo extraneus ingreditur:⁊ dic an tm̃ exti vt glo.Sed ſi fruetuarius deijciat aliquem extraneum:⁊ met᷑ qñ ex⸗ ſic debz ꝑdere vſumfructũ cui applicabitur:⁊ dic vt glo. neus ĩgre non tamen bene pꝛobat ſed melius eẽt dicere ꝙ fructua⸗ ditur. rius perdat cõmodum pcipiendoꝛum fructuũ:⁊ illud ap plicabit᷑ deiecto:⁊ ſic hẽbit effectũ vſũfructũ tãto tẽpo⸗ re quãto duraſſet penes deijcientẽ.ar.l.ꝙ ſi pendente:S. fi.ff.de pericu.⁊ cõmo.rei ven. Sed quid ſi iudeus poſſi det mãcipium chꝛiſtianum ⁊ deijciatur: ⁊ dic vt glo. vel foꝛte dabit᷑ iudeo extimatio ſerui. ¶ Item querit glo.an hec detur heredibus/⁊ an contra heredes:⁊ dic vt glo. ¶ Sed quid ſi reſtituit ſe ante litem conteſtatam /vel ſen⸗ tẽtiam an excuſatur a pena: ⁊ dic ꝙ non. nec obſtat.l.nõ ab re·j.co.qꝛ ibi non inuaſit.ſed minus deliquit. Item quero an ſi egi ad rem poſſim agere poſtea ad penam:⁊ dic vt glo.¶ Item quero an a ſententia lata in hac condi tione poſſit appellari:⁊ dic vt glo.¶ Item qui ſi ſeruum quem poſſideo mea auctoꝛitate capio: ⁊ dic vt glo.ego puto ꝙ hoc caſu hec ↄdictio detur ſeruo pꝛo libertate ha benda:ſicut ⁊ ał's poteſt petere libertatem fideicõmiſſa⸗ ria ſibi relicta.ar.l.iiij.ff.de manumiſ.ſ Item q̃ro in quo differat hec.l.ab alijs? Et dic vt gl.verũ aſſigna melioꝛẽ rõnem inter hãc ⁊.l.non ab re ·:ſpeo. qꝛ hic loquit᷑ in inua⸗ dẽte.ibi loqᷣt᷑ in eo apud quẽ res erat:ſʒ 35 “ es/ iii ₰ℳ * nem. vel per edictũ diui marci. ¶ In eadem glo.ibi non agã hac lege.cum vtraq; ſit penalis.¶ In eadem glo.ibi idem dico ſi inuaſi.ſupꝛa inuaſit vel accepit ſibi debitam hic non ſibi debitam ſed vt loco pignoꝛũ vel inſolutũ ha Butrigarij Gecũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis ſemper pertinet ad vim publicam vel pꝛiuatam.i.nõ ſem per pꝛoponitur criminaliter.l.iulia.devi publica vel pꝛi⸗ uata.ſed quandoqʒ ciuiliter per interdictumvndevi ⁊ au ditur mox.i.anteq; de pꝛopꝛietate vel ideſt anteq; crimi⸗ inter hec eſt magna differentia:vt.l.ſʒ ⁊ ſi lege ·S. de eo.ff. rauerit in fructuario ⁊ non plus. ar.l. ꝙ ſi pendente.ff. de de petitio.heredi. pericu. ⁊ cõmo.rei vendi. ¶ In eadẽ gloſ.ibi ⁊ ſic incũbit ¶ In glo. que incipit.i.penes.innuit ergo ꝙ qui hʒ ſolã cionus pꝛobãdi: ego puto hoc caſu ſeruũ poſſe agere ad G detentationem vt comodatarius ⁊ depoſitarius nõ poſ- libertatem licet dominus non perdiderit dommium ipo oſfcul ſint agere condictio.ex hac lege:cum ſolum detur poſſi⸗ iure ar.l.iiij.ff.de manumiſſ. In eadem glo.ibi fuerit do ſanument. denti.¶ In ea. glo. in fi. ibi ĩtellectum illius.⁊ intelligẽedldo minus vel non ꝙ hic facit. Pꝛeterea in.lł.non ab re.non Etier. ꝙ ibi habebat locũ pena hius legis:agetur tamen tũc ex inualit:ſi ed reſtituere nonvult / hic inuaſit. dintem. illa lege / non ex iſta. vt. S. dixi.¶ In glo. que incipit etis —Om entarie Ciuiliter agens de cri⸗ cunſatutu ratione ibi ſed hic magis deliquit᷑:quia hic loqᷣtur invio⸗ 4 E.mine non ſe inſcribit: er irigelus lentia expulſiua vel ablatiua:⁊ ideo punitur reſpectu ꝓ⸗ ſpoliatus ante oĩa eſt reſtituendus.h.d. Po⸗ Pnefoftun pꝛietatis ſecus in violentia cõpulſiua vt dic.l.ſi mulier. H E ne caſum in nube vt luters ſonat. mioglctu S·q poſſeſſionẽ:⁊ ſecus in violẽtia turbatius: quia ſolum ESner quare dicatur momentaria?⁊ dic vt glo. roondite poſſeſſio extimatur.vt dic.l.penul·S. fi.ff.vti poſſi. Item Sed op.ꝙ magna ſit eius vtilitas:vt.S.l.ꝓxima.So. lnoprob⸗ ſecus in furto:quia ibi venit duplandũ intereſſe reſf?ectu vt glo.ſ.ꝙ ibi agitur de pꝛopꝛietate. gtſimieb poſſeſſionis tantum: vt.l.ſi vendidero· Scum autem. ff. ¶ Itẽ opp. ꝙ etiam ſi de ſola poſſeſſione queratur magnũ (Dpun de furtis ⁊ ibi not. In eadẽ glo.ibi de femina ⁊ hermo ſit commodum poſſidendi:qꝛ in dubio abſoluetur poſſeſ o vnae frodito.fruſtra q̃ritur de hermofrodito cum hic appella ſoꝛ So.vt glo.que hic loquuur aptitudine ⁊ non actu. ſden? tione maſculini cõtineat᷑ femininũ.vt.S.plene dixi. In ¶ Item oppo. ꝙ ſemper pertineat ad vim publica vel pꝛi chr fen eadẽ gl.ibi ᷣ ius naturale:ĩmo eſt ignoꝛatia iuris ciuilis uata: quia aut eſt vis facta cum armis ⁊ pertinet ad vim lintnobl qꝛ ante hãc legẽ nõ erat pena ĩpoſita ſi ꝑ ignoꝛãtiã app⸗ publicam:aut eſt ſine armis ⁊ tunc pertinet ad vim pꝛiua rlactea hendebat᷑ vt ſic iure naturali / vel gentium non erat ꝓhi- tam. ⁊ in alternatiuis ſemper alterum debet eſſe verum: lareguir bitum:⁊ ideo puto ſᷣm Jaco.de arenis ꝙ aut ſunt in do⸗ vt.l.ſi is qui ducentaS·vtrum. ⁊· S.cum ſtipulatoꝛem. ff. ndeho lo ⁊ non excuſantur: aut non/⁊ tunc cum erant in iure de re.du. So. vt gloſ.exponendo. Vel dic ꝙ interdictum nechatoun excuſantur vt.S.plene dixi. In eadem glo.ibi tertio de in genere non dico vnde vi non ſemper pertinet ad vim enſisc pupillo.⁊c.in hac queſtione dic ꝙ aut non eſt doli capax publicam vel pꝛiuatam:quia poteſt eſſe interdictum reti riie 2 tũc aut eſt in dolo ⁊ tenef nec reſtituitur:vt.l.auxilium. nende poſſeſſionis vel aliud Uel dic ꝙ interdictum vn⸗ ſundale ff. de mino.Aut non eſt in dolo ſed in culpa/⁊ tenetur ciui devi non ſemper pertinet ad vim publicamvel pꝛiuatam cn . liter ſed reſtituitur: vt.l.ſi ex cauſa ·Sinunc videndum.ff. i non ſemper pꝛoponit᷑criminaliter ſed quandoq; ciuili⸗ ng ic de mino. criminaliter vero lege iulia de vi.non tenetur. ter.⁊ ſi dicas ꝙ immo ſemper ciuiliter pꝛoponatur inter zis on cum illa dolũ requirat:ſed hec vera in delictis in cõmit⸗ dictũ.Rñdeo ideo expono intdictũ.i.violẽtia q̃ꝑ iterdi 6i 8 tendo:ſed in delictis in omittẽdo excuſat᷑ vſq; ad. xviij. ctum punitur interdictuʒ ciuiliter pꝛoponitur interdum ae N annos:vt.S.de epiſco.⁊ cleri.aut᷑.ſi captiui.¶ In eandem criminaliter ⁊ hec vera. nerlue, glo. ibi ⁊ tamen non datur:quia attrocitatem cõtinet:di⸗ ¶ Item quero quid velit impo:tare dictio mox: ⁊ dic iaähicn cerem ergo ſ m Jaco de arenis ꝙ aut agitur ratione do- vt gloſa. ncongrus li patris vel parentis/⁊ tunc non detur in eos quia attro. ¶ Item quero quid ſignificet dictio interdum: ⁊ dic vt Interdũ. gifech citas allegaretur. Aut agitur rõne temeritatis eoꝛum/ ? glo. Sed videtur ꝙ non interdum immo ſemper ſine pꝛe dictioquẽ fbetckt tunc datur ĩ eos:qꝛnulla attrocitas allegatur: nec nulla ſcriptione pꝛoponatur cum ſit ciuile.Reſpondeo ego ex effectũ hs gaphe infamia iuris vel facti ſequitur eos. ¶ In eadem glo.ibi pono interdictum.i.violentia/ex qua poteſt pꝛoponi in⸗ beat. lterco idem de pꝛodigo.ego puto ꝓdigũ tenẽri/⁊ licet pupillo terdictum / interdum auditur ſine pꝛeſcriptione quod eſt pobaron eqͥparetur:verũ eſt in alienatione rerũ:non tamen in deli ſi ciuiliter agstur:quandoq; cum inſcriptione vt eſt ſi cri alpꝛacticu⸗ ctj. ⁊ ſi dicas nõne ſic alienabit: Reſpõdeo hec alienatio minaliter agatur. Eel dic ꝙ dictio interdum determinat nweelereſ eſt legalis non que pꝛoccdit ex cius animo vt.S. dixi in dictionem mox ⁊ pone interdictum in gñe:⁊ dic ꝙ quan lulernon pupillo. In eadẽ glo.ibi ſeptimo de abbate.⁊c̃.Pic ple doq; ſtatim auditur interdictum quod eſt ſi eſt recuperã nlonnat ne vt. S. dixi.¶ In cadẽ glo.ibi niſi vltra officium.⁊c̃.i.ni⸗ de poſſeſſionis:quandoq; non ſtatim vt ſi eſt adipiſcẽde Mhantpoope ſi fecerit vt pꝛiuatus. In eadem glo.⁊ pᷣbenda alicuius poſſeſſionis ſᷣm ea que dixi in.l.finali.S.quoꝛum bono⸗ nno dzpet clerici.innuit ꝙ clericus non poſſ igearged eccleſia ꝑ cle⸗ rum. lopucticab ricum cum ponat pꝛebendã inter iura pꝛedioꝝ.¶ In eaðd ¶ Item quero quid velit dicere in ſcriptione:⁊ dic vt gl. lanutpil glo.ibi ⁊ ſi hi tres inuadat.⁊c̃.hii tres poſſidet rem na⸗ ¶ Item quero quãvtilitatem hodie habeat interdictum. mnblisery turaliter:ſed ius ſuum quaſi poſſident ciuiliter ⁊ natura⸗ ⁊ dic vt gloſ. Poteſt ergo intelligi ſic ꝙ querebatur ab hortſires liter.vnde ratione natursalis poſſeſſionis rei haberent di imperatoꝛe ſic habeo interdictum ratione violentie mi⸗ Kerecutio rectam condictionem ratione quaſi poſſeſſionis ciuilẽ ⁊? hi illate.quero an ſtatim debeam audiri ⁊ ſine inſcriptio oactors: naturalem:iure ſui haberẽt vtilem cum non ſit vera poſ: ne: Reſpondetur ꝙ interdictum quod non ſemper reſpi⸗ hugnatter ſeſſio.¶ In eadem glo.ibi vagum in paſcuis acceperit.⁊ cit vim publicamvel pꝛiuatã:ſed quandoq; ſicvt eſt iter⸗ ertt intätun ex hoc ceſſat conditio huius legis:qꝛ nullus poſſidebat / dictum vnde vi:quandoq; non vt eſt interdictum adi⸗ lus modis hic equum. Sequitur in glo putans eſſe ſuum. ⁊ per hoc piſcende / vel retinende poſſeſſionis poteſt pꝛoponi:quan dequatita ceſſat dolus ⁊ per cõſequẽs furti actio.agitur: ergo ſolũ doq ſine inſcriptione vt ſi agatur ciuiliter:quandoq; nõ tcponafnin rei vendicatione/⁊ ceſſant om̃es ↄdictiones:quia nemo ſine inſcriptione vt ſi agatur criminaliter ⁊ auditur mor lt ſieſen rem ſuam condicit pꝛeter qᷓ; a fure. vt.l.fi in fi.ff.vſufruc. quandoq; vt in interdictovnde vi:quandoq; non moxvt nlegcredh quemad.ca. ¶ In cadem glo ibi vt. ff. de fur.l.ſiue igitur. in interdicto adipiſcende poſſeſſionis ſi conuentus dicit unettimat illa lex diſtinguit de loco quãtum ad hoc vt fur ſit mani⸗ hogdie conſtat ⁊c᷑. Uel melius iudicio meo pone caſum fünendast⸗ feſtus vel non:ſed in caſu noſtro vt cadat in hãc legẽ:vel ſic: ſum paſſus violentiam cum armis vel ſine vnde ha⸗ ſttued non ſolum diſtinguitur auferat incontinẽti/an ex inter⸗ beo actionem.l.iulie de vi publica vel pꝛiuata.nunquid tſirsnon uallo.vt.S.eo.l.j.⁊.iijS:cum igitur ⁊.ff.de vi ⁊ vi ar.lqui poſſum agere etiam ciuilitervnde vi.Reſpondet᷑ ꝙ inter nentungen poſſeſſionem. ¶ In eadem glo.ibi per hanc conſecutio⸗ dictum ideſt violentia que punitur per interdictum non Cicgriebi P beret. ¶ In eadem glo.ibi aut ergo nullum ⁊c. Hãc pu⸗ naliter agatur etiam ſine inſcriptione àuditur cum agi⸗ egn to glo.veram:licet de cõſuetud ine ſeruetur illa que eſt in tur iĩterdicto ⁊ ſic ciuiliter. Sed quandoq;ʒ ſine inſcriptio logre l.meminerit. S. eo.¶ In eadem glo ibi ⁊ pꝛo mea teneoꝛ ne non audiretur:vt ſi criminaliter ageretur.hoc dicit/ nihin diuerſimode:qꝛ ꝓ ꝑte mea teneoꝛ tãqᷓ; inuaſoꝛ rei ꝓpe.ꝓ herc eſt veritas. fien ſde⸗ ſic pꝛiuoꝛ iure qð in ea habebã.ſcdᷣm vᷣſiculũ dñs quidẽ ¶ In glo. que incipit.ſ.vñ vi.ibi per.l.quis ĩ tantã quod ide ſnpe pꝛo parte ſocij teneoꝛ vt inuaſoꝛ rei aliene:⁊ ſic extimati⸗ eſt verum:ſed ſi agatur interdicto idem hodie ꝙ olim. en Eaͤt onem partis ſocij ei ſoluam ſᷣm finem huius legis.¶ IIAy· ¶ In eadem gloſa ibi quandoq; ad pꝛiuatam. vel dic in⸗ coce eadem glo.ibi.Ael dic ꝙ ius vſuſfructus penes vſuſfru⸗ terdictum. ii.violentia que per interdictum punitur non anntuc ctuarium:ſed cõmoditas percipiendoꝛum fructuum trã ſemper pertinet ideſt non ſemper pꝛoponitur criminsli Digcded ſibit ad delictum quod habebit donec ius vſuſfructꝰ du ter ſed etiam ciuiliter. eſ erahnnng ſchum ef Netnonn hlkftith pertynetesn beftintagen Merlong imyelpt opomeri derigiin niur ſet ctio m erdomgnn öſonperſn eſpoptegten Neſtperpene lptionevel kioneytckf Humdetenn e: dicgee tſieſtntau eſt odlpſd guorumn te Dneen dien Rintentt Hquerehmn he violanenn a ſineitſe onlerpe tß⸗ och ſotki ercheundh ſtproytun ter gnnhhef AlttuN doginnit nnenmen eo oeeli 1ſvemit ara nunl lſei = = = = gatemmi ee plcate umnhinſe ſantcen, n rex oblataꝝ punit᷑. B. d. vel dic ꝙ quãdo agitur S&Wαt&‿*H OtVà doloſum dolo pꝛobato maxime ſi concur rat difficultas pꝛobationis creditur de dãno ⁊ expenſis ſacramento actoꝛis.hoc dicit. J ¶ LEx tex. Lpatefctã Ho.ergo ꝙ dolus dz pꝛobari in de linq̃ntem:ſed de ſingulis rebus creditur iuramẽto / ſic ꝙ cum ſtatutum dicat ꝙ ſi inferatur iniuria vel furtũ ſcho⸗ lari ꝙ eius ſacramento credatur de ꝑſona/tenet᷑ pꝛimo ꝓ bare furtum vel iniuriã ar. huius.l.Et ꝙ pꝛimo debeat ꝓ bari delictum pꝛobatur ſic quia lex iſta vel ſtatutum loqͥ tur conditionaliter.ſ.ſi fctã fuerit violẽtia / opoꝛtet ergo pꝛimo pꝛobari conditionem extitiſſe.ſ.ꝙ violẽtia fctã fu⸗ erit:ſimile habes in.l.j.S/itẽ illud.ff.ad ſilleyanum. ¶ Sp.· pꝛimo ꝙ hie fuit vis expulſiua:⁊ ſic debet agi ĩter dicto vnde vi.at illud non datur ad mobilia: vt.l.j· S. ij.ff.de vi ⁊ vi.ar. So. pꝛincipaliter agitur hoc interdicto pꝛopter rem immobilẽ inuaſa:ſed in eius conſeq̃ntiã ve⸗ nient mobiles.ſ Itẽ op.ꝙ actoꝛ debeat ꝓbare ⁊ non iura re/vt.l.actoꝛ.ff. de pꝛoba.⁊.l.qui accuſare.de edẽdo. So. illa regula hic fallit pꝛopter dolum pꝛobatum aduerſarij nam de hoc non creditur iuramẽto pꝛopter difficultateʒ pꝛobat ionis.⁊ dolus pᷣſumptus ſuccumbẽtis facit ꝙ de expenſis cred atur iuramẽto actoꝛis:vt.l.pꝛoꝑpandum.S. j.S.de iudic.⁊ in aut᷑.de iudi S. opoꝛtet.Sed quid ſi adeſt ſolum dolus aduerlari ⁊ non difficultas pꝛobatiõis:cer te glo.tʒ ꝙ etiã tunc iuramẽto pꝛobet᷑:⁊ ita not. ff.de in li tẽ iurã.in.l.nummis.⁊ dy.idem ꝑ.l.ſemꝑ.S.fl.ff ꝙ vi aut clã.Sʒ pone ꝙ non eſt dolus ſʒ difficultas pꝛobationis certe dʒ pꝛobari.Sʒ ego admuterem impꝑpfectas pꝛobati⸗ ones q̃̊s als non recipem:vt l.conſenſu.S.de repudiis.⁊ ẽ etiã hic imꝑfecta pꝛobatio ſi iuramẽtum admittã ergo incongruã pꝛobationẽ.ſ.ꝑ domeſticum: vt.d l.conſenſu qñ ; recipiã famã ſᷣm q̃litatẽ negocii:vt.l.iij.S. idẽ diuꝰ. ff de teſti.vnde hoc totum cõmittitur iudici. Item reci⸗ bis pꝛobationẽè non neceſſario concludentem:ſi tñ pꝛoba iliter cõcludat pᷣm communiter accidẽtia /vt no.in.l.ad pꝛobationem.S.de pꝛoba.ſ Modo expedita gloſ.veniã ad pꝛacticam huius.l.⁊ ꝙ iſta lex nõ poſſit pꝛacticari nec pꝛocedere ſic oſtendo/qꝛ aut pꝛopono libellum de rebus 2 iudex non dʒ de extimatione querere/immo debet fieri condemnatio in rebus/vt.l.ſeruum.S. penul.ff. de verbo. ob.aut pꝛopono libellum de extimatione ⁊ maleficio: qꝛ immo dʒ peti res vt.lł.iure.ff.de condi.fur.quomodo er⸗ go pꝛacticabitur hec lex. Rñdeo ꝙ ponã libellũ ſuꝑ vio⸗ lentia ⁊ pꝛicipaliter ſuꝑ re immobili ⁊ in conſequẽtiã im mobilis expꝛimã de mobuibus/⁊ iudex condemnabit de his:⁊ ſi res extabunt fiet in eis executio/a ſi non extãt fi et executio in extimatione rerum de q̃ credetur iuramen to actoꝛis:⁊ ſic ſententia feretur ſuꝑ rebus. Sed huic re⸗ pugnat tex.qui dicit ꝙ pꝛonunciabitur p̃ᷣm ꝙ taxatum fu erit intãtum:⁊ ſic in extimarione rerum. Sed rñdeo duo⸗ bus modis. Pꝛimo ꝙ creditur ei de extimatione rerum i. de quãtitate earum/⁊ ita exponẽdo ceſſabit ↄꝛium.vel exponam in fine condemnare opoꝛtet.i.cõdẽnationẽ exe qui:⁊ ſic ſemꝑ fliet condẽnatio in rebus:vel dic ⁊ foꝛte nõ male ꝙ credetur iſtius iuramẽto de quãtitate rerum ⁊ ea rum extimatione ⁊ poſtea iudex pꝛonunciabit res eſſe re ſtituendas tãte extimationis:⁊ ſic non ſuꝑ extimatione reſtituẽda:ſed ſuꝑ rebus tãte extimationis pꝛonũciabit ⁊ ſi res non extent executio fiet in extimatione iã ꝑ ſacra mentum actoꝛis declarata:⁊ ita bene poteſt hec lex pꝛa⸗ cticari:⁊ bñ pꝛocedere. . ANS On ab re Alieno nomie poſſidẽs qui expectat ſnĩam in reſtitutio⸗ ne rei condemnatur in reſtitutione rei ⁊ eiꝰ ex 4 a timationis. hoc dicit. Pꝛimo quero que eſt al⸗ legatio que poteſt competere huic/a dic vt gloſ. Secun⸗ do quero nunquid hec lex locum habeat ſolum iureloca toꝛis. Rñdeo ſi eſt locatoꝛis planum eſt. Idem ſi erat ter tij qꝛ non poteſt ei referri q̃ſtio dñij:vt.l.nec cred itoꝛes. S.de pig.act.Sed quid ſi erat conductoꝛis:certe non vi⸗ detur pꝛocedere hec.l. Pꝛimo quia res non eſt locatoꝛis ſed conductoꝛis. Itẽ qꝛ non tenuit locatio:ergo non poſ ſidet locatoꝛi ſed ſibi vt.l.ſi rem aliquã.ff.de acquir.poſ. Tu diczg.quia tenuit ab initio locatio ſaltim opinione lo cãtis:lʒ non quãtum ad vᷣitatem. Item conductoꝛ poſſe⸗ Bnge vi. ce Pꝛobato delicto credi⸗ F J ¶ uand 0. toꝛ de dãno ⁊ extimatiõe dit ab initio nomie locatoꝛis opinione:⁊ ideo tenetur re ſtituere / vt.l.ſi quis conductionis.S.loca.i Itẽ quero qͥ⸗ modo pꝛacticabitur hec lex:⁊ qñ cadat in penã:dicunt qͥ⸗ dã ꝙ lite conteſtata/qð non eſt vᷣum ałr qᷓ; ꝑ ſniam ⁊ ve⸗ rius. Sʒ nunquid ex eadẽ inſttia punietur.quid ꝙ ſic ꝙ non videtur vᷣum:qꝛ hoc non fuerat petitum in libello videtur ergo dicẽdum ꝙ ſicut ſi accuſatoꝛ pꝛobat iudex de eius animo incipit inquirere ⁊ eum de calumnia puni et ſuo officio:⁊ ſi hoc nõ faciat fict in alia inſtãtia p accu ſationẽ / vt. l. .J. de calum.ſic ⁊ hic iudex ſuo officio pote⸗ rit in eadem inſtãtia condemnare eum ad extimationem ⁊ ſi hoc omiſerit petetur in alia inſtãtia ↄdictione ex hac lege. vl ꝙ eſt tutius dʒ ꝓponere ſic. Peto rẽ mihi reſtitui actione locati ⁊ ſi contingat conductoꝛem vſq; ad ſenten tiam in reſtitutione ceſſare ex nunc pꝛout extunc peto ipᷣjʒ in extimatione pene nomine condemnari condic.ex hac lege ⁊ bene dicitvt innuit glo.i Ultimo quero in quo dif fert hec lex a lege ſi quis in tãtam:⁊ dic vt gloſ.⁊ adde qꝛ hec loquiuur in eo qui bona fide ab initio è ingreſſus.Sʒ in. l.ſi quis in tãtã ſecus. m querebatur. Moneſid⸗ cante contra ingredientem pꝛouidetur hac RrAege / cum antiquis legibus nõ eſſet pꝛouiſum hoc dicit.Diuide in partes quinq; quia pꝛimo thema ⁊ qᷓ ſtio cum ratione dubitandi vſq; ibilnos non concedẽtes ibi determinatio queſtionis vſq; ibi cridiculum ⁊ enim ibi reſpõdet tacite obiectiõt vſq; ibi ccũ talis diſpoſitio ibi pꝛobat a ſimili vſq; ibiłin his videlicet ibi determiat᷑ pᷣcedẽtiavſq; in finẽ.Continua hãc.l.ſic per interdictum vnde vi non erat pꝛouiſum g̊ eum qui pꝛetextu ſententie/ vł reſcripti ingreſſus eſt poſſeſſionẽ videbatur ꝙ amodo dolus ceſſaret:⁊ ideo fuit pꝛouiſũ ꝑ.l.meminerit.s.e.Itẽ non erat pꝛouiſum ʒᷣ temerarie ingredientẽ rem ſuã qui non erat in dolo:⁊ ideo fuit pꝛouiſum ꝑ.l.ſi quis in tantã. Item nõ erat pꝛouiſum ꝑ interdictum vnde vi.de rebus mobilibus que pꝛopter vim ꝑdebãtur ⁊ pꝛobari nõ pote⸗ rat de eis:⁊ ideo fuit pꝛouiſum p.l.ſi qũ S.e. Item qꝛ non erat pꝛouiſum ꝑ interdictum vñ vi.qñ quis bona fide ap pꝛehẽdebat ⁊ de volũtate dñi:ſed poſtea reſtituere dene⸗ gabat:⁊ ideo fuit pꝛouiſum per.l.non ab re. Itẽ qꝛ ꝑ ĩter⸗ dictum vñ vi.non erat pꝛouiſum qñ quis occupabat poſ ſeſſionẽ vacuam vel vacatẽ:ideo fuit ꝑ hanc legẽ pꝛoui⸗ ſum iſto caſu/⁊ ſic patet ꝙ per interdictum vnde vi.ſup⸗ pletur in pluribus. ¶Ex text.Liuriſdictione .i.gñaliter obſeruari ab oĩ ius dicente quicquid dicat glo. ¶ Nota ꝓꝙ interdictum vñ vi.hic locum non habet: ſed condictio ex hac lege⁊ ſᷣm glo.habet locum pena.il.ſi qͥs intantam qð non appꝛobo:⁊ ſi eſſet verum tamen non a⸗ geretur condictione ex illa lege:ſed ex iſta.¶ Item nota ꝙ illud quod non eſt meum debeo credere eſſe alienum. ¶ Item nota ꝙ arguitur a ſimili de furto ad hanc legem. Item nota ꝙ hic dolus requiritur quod pꝛobatur duo bus argumẽtis. Pꝛimo quia dicit tex.ꝙ poſtqᷓ; ſcio ꝙ nõ eſt meum ſcio ꝙ eſt alienum: ergo ſum in dolo:ſed ſi ne⸗ ſcio pꝛopterea eſſe alienum: certe ego pꝛeſumoꝛ ſcire: li⸗ cet dicam me ignoꝛaſſe: ⁊ eſt pꝛeſumptio huius legis ꝙ; ſciuerim. Pꝛeterea cum hic equiparetur furto:⁊ in furto requiritur dolus:ergo ⁊ in cõdictione ex hac lege requi⸗ ritur dolus. ¶ Item nota ꝙ auditur dominus niſi ſit pꝛeſcriptum cõ⸗ tra eum ſpacio triginta annoꝛum.¶ Modo venio ad glo ſas ⁊ per oꝛdinem recitabo ſicut iacẽet. Oꝛimo ergo quero que poſſeſſio dicatur vacua vel va⸗ cans:certe hic eſt opinio vt dicit gloſ. Caue tamen quia nunq; ingrediens acquirit poſſeſſionem niſi ille qui poſſi intervacuam vel vacantem:⁊ dicitur eſſe vacua quando a nomine detinetur: ⁊ dicitur vacua quando habui pꝛo derelicto. Item quando longo tempoꝛe non iui ad eam quia longum tempus inducit obliuionem:⁊ obliuio ani⸗ mum tollit:⁊ p conſeq̃ns poſſeſſione pꝛiuoꝛ cuʒ non hẽaz animum poſſidendi: vt.l.licet.S.de acquirend.poſſeſſio. Et attende quia dicit gloſ.ꝙ hic non habet locum vi bo⸗ noꝛum raptoꝛum quia res non eſt mobilis per quod in⸗ nuit ꝙ hec condictio non habeat locuʒ in re modili: ita allegatur hoc anno hec gloſ. Sʒ Rofredus tenet ꝙ hẽat Fo. LXVII redi cua vl va⸗ debat amiſerit poſſeſſionem ⁊ tu non facias differentiam cãs. locũ in re mobili:quia multo foꝛtius fuit hic pꝛouidẽdũ in eis cũ facilius perdaãtur qᷓ; immobiles:⁊ ꝙ dicit glo.ꝙ non habeat locũ actio vi bono.raptoꝛum ideo dicit:quia actio vi bonoꝛum raptoꝛum requirit violẽtiã illatã ĩ per Furtũ an ſonam. ¶ Modo op.qũo poteſt eſſe furtum vel rapina in cõmittat re a nemine poſſeſſa:immo non ⁊ poteſt res vſucapi:vt.l. qͥs ſi appᷣ⸗ ſequitur·S.ſi tu.ff de vſuc.So.vt glo.qꝛ eſt vitiũ perſone hẽdat reʒ non rei. Caue tamen qꝛ aut inuadens vult pꝛeſcribere ⁊ ꝗ nemine non põt niſi ſpacio.xxx.an. vt in fine legis:aut alter vult poſſeſſam. pꝛeſcribere ad quem res peruenit:⁊ tunc aut non habet ti tulum ⁊ pꝛeſcribitur ſpacio.xxx.ãno.aut habet titulũ ab inuadente ⁊ tunc olim pꝛeſcribebat lõgo tempoꝛe:hodie non: ſed ſpacio.xxx.anno.vt aut᷑. male fidei.S.de pꝛeſcri⸗ ptio.longi tempoꝛis:⁊ ita ſentit glo.vltima.¶ Itẽ quero que pena hic imponatur dicit glo.ꝙ pena legis ſi quis in tantam. Idem tenet Jo. ⁊ Aʒo ⁊ Rofre.ſed hoc non pla cet:vt.S.l.pꝛoxima ſi quis in tantam. ⁊ ideo puto ꝙ ha⸗ beat locum.l.inuaſoꝛ.S.eo.ſed ſᷣm illam non erat ſtatuta pena ſed reſtitutio poſſeſſionis tm̃:ſed hodie punitur ctiã in fructibus.¶ Itẽ quero que ignoꝛãtia excuſetvel nõ ex cuſet iſtũ ingredientẽ vacãtem poſſeſſionem:? Reſpõdeo quattuoꝛ ſunt caſus:qꝛ aut rem alienã credidi alienam⁊ ſciebam cuius erat:⁊ non eſt dubium ꝙ habet locum hec lex qꝛ ſum in dolo:aut rẽ alienã credidi meã ⁊ ceſſat hec lex:qꝛ reqͥrit dolũ in qͥ hic non fui: aut rẽ alienã credidi alienã ſed neſcieb cuiꝰ:⁊ tunc etiã teneoꝛ qꝛ lʒ nõ ↄmittã dolũ reſpectu certe perſone committo tamen reſpectu in certe:aut rem meã credo meam/⁊ tunc non teneoꝛ qꝛ non ſum in dolo.¶ Modo quero quid ſi imperatoꝛ cõceſſit ec cleſie nouãtulane oĩa bona italie nunquid videtur ↄceſ⸗ ſum pꝛiuilegium in pᷣiudicium alterius: ⁊ videtur ꝙ nõ: qꝛ omnia iure naturali erant in bonis nullius:niſi ꝑ vſur pationẽ factã ab aliquo de iure gẽtium.cum ergo devſur patione non conſtet pꝛeſumitur ꝙ conceſſerit omnia ⁊ ꝙ nullius erant/a ſic ſine pꝛeiudicio alterius ⁊ valet.E con tra videtur ꝙ fuerint alicuius pꝛeſumptione huius legis quia hec lex videt᷑ derogarc iuri naturali ⁊ gentiũ in hac parte ⁊ hoc puto verum.ſ.ꝙ pꝛeſumantur alicuius.Quid ergo: Certe tenet reſcriptum ſi poterunt domini rerum comparere ⁊ conqueri ⁊ pꝛobare ſe dominos. Hodie er⸗ go perlegem iſtam pꝛeſumitur ſemper res alicuius. ¶ Sed contra hãc legem opponitur ſic:quomodo debuit iurare ꝙ eſſet alterius que dum res ſint que nõ ſint in bo⸗ nis alicuius vt ſacre ⁊ ſimiles.So.putare potuit ꝙ eſſent nullius ſcilicet pꝛiuati:ſed debuit putare ꝙ erant alterius ſcilicet eccleſie. = = Item quero an habeat locum hec lex in re hereditaria iacẽte hereditate per alium appꝛehenſa. Gloſ.tenet ꝙ nõ idem tenet Rofredus.Sed certe poſſet dici arguẽdo ꝙ hoc eſt verum dum iacet ſcilicet ꝙ illo tempoꝛe non com petat condictio ex hac lege.ſed ſi poſtea adeatur heredi⸗ tas quare heredi non reſtitueretur poſſeſſio ope reſtitu⸗ tionis cum ſit iuſta cauſa hec:⁊ licet nũqᷓ; poſſeſſionẽ ha⸗ buerit tamen habuit ius appꝛehendendi poſſeſſionem ꝓ⸗ pꝛia auctoꝛitate ſi hereditatem adibat ergo reintegretur ſlibi hoc ius argumen.l.ctiam.ff. de minoꝛibus. Pꝛeterea cum cõdictio trahatur retro ad tempus moꝛtis pꝛeſumũ tur bona dommum habuiſſe tempoꝛe quo fuerunt inuaſa ſie videtur ꝙ condictio ex lege iſta daret᷑ ad poſſeſſionẽ. Item quero quid ſi habeo qui vacantem intrauit cepe rit vacare/⁊ alius ingrediatur cui reſtitueretur poſſeſſio NReſpondeo vt glo. Item quero quid ſi yvacantem occupam ⁊ poſtea deij⸗ cioꝛ vel ſine dolo deſijt poſſidere an tenear Nicit glo.q pᷣ mo caſu ſic quia habeo actionem. Tu dic indiſtincte me teneri ⁊ teneoꝛ quia inuaſi/non quia actionem habeam: quia tunc liberarer actionem cedẽdo:vt.l.quod debetur. ff. de peculio.qð hic non eſſet. Cõclude ergo ꝙ ad hoc vt habeat locum cõdictio ex hac lege opoꝛtet ꝙ putem rem eſſe alienam vel certe perſone vel incerte ⁊ ſic ſum in do⸗ lo. Item ꝙꝙ vere ſit aliena ⁊ ꝙ ſit vacua poſſeſſio ab co qͥ agere vult: ſiue autem credam eſſe meam cum ſit aliena ſiue credam alienam cum ſit vere mea:non teneoꝛ condi ctione ex hac lege. SDi per vim vel alio modo. ARubꝛica. Butrigarij Gcda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis ¶ Iſte titulus ponitur in medio ti.vnde vi ⁊ ti.vti poſ⸗ ſidetis/⁊ ſᷣm rubꝛicã videtur congrucere ⁊i. vti poſſidetis qui loquitur de violẽtia turbatiua:ſed ſᷣm magiſtrũ vide tur loqui in recuꝑanda poſſeſſione ⁊ ſic cõgruere ſuperio ri ti magis q; inferioꝛi/⁊ hoc puto verum quicquid dicat gloſ. Jacob. Butrig. —2 . e GB d . ces Mir abilia ponit hecil. CB⁰ ad recuperãdam poſ ſeſſionẽ abſentis ad mittatur carentes (poſſunt: ſed lʒ admittatur ed cam ſeſſionis: non tñ sdmittuntur ad cqm tãt᷑ ad cꝗ dubium vſq; ibil nec ſi ſerui ibi foꝛmat aliud dubiuʒ vſe. tbil ſed poſt elapſa qibi foꝛmat aliud dubium vſqʒ ibi cui tatis. tamen Jibi mouet aliud dubium vſq; ibil ſed refoꝛmato ibi foꝛinat aliud vſq; in finẽ̃.¶ Ex tex pꝛiuati ſunt jergo loquitur de pꝛiuatiua non de turbatiua:quia illa non pꝛi uat poſſeſſione. S ¶CNot. in od ium violẽti multa ſpecialia in lege iſta:pꝛi⸗ mo ꝙ admittitur carens mãdato ⁊ ſi hoc conſtet. l.pu⸗ pilli. ff. de neg. geſt..l.quotiens.de admi.tu.ff. Itẽ ꝙ ad mittãtur ern. S.vir certe.ff.de iudi. Iteʒ ꝙ etiã poſt la pſum tempoꝛis admittũtur. Itẽ non pꝛeiudicat negligẽ⸗ tia coꝛum dño abſenti.¶ Itẽ no.ꝙ ante omnia reſtituẽdꝰ eſt ſpoliatus. Item no.ꝙ cã pꝛopꝛietatis reſeruatur legi⸗ timis ꝓſonis.Quero pꝛio an admittatur illi qui non poſ ſidebãt nomine abſentium:⁊ dic vt glo. ¶ Op.·pꝛimo ꝙ carẽs mãdato non admittatur vt.il.ſi pu pillus· S.· fl.⁊.l.ſe.ff.de nego geſt.⁊.l.quotiẽs.ff.de admi. tu. So.ibi regulare hic ſpeciale:⁊ eſt ratio ſi intelligis ꝙ admittãtur illi qui poſſidebãt nomine abſentium:quia qͥ bus eſt coommiſſa defenſio rei /videtur commiſſa recupera tio:vt.S.ti.j.l.j.ſic ⁊ cui mãdatur cuſtodia rei videtur cõ⸗ ceſſa actio ad res vendicãdas/vt habes in.l.ſancimus.S. de ſacroſãc.eccle.⁊ habes etiã idem in marito cui mulier cautione srerum ꝑafernalium tradit:quia poteſt eas ven dicare:vt.l.fi.S.de pactis cõuẽ.ſed qꝛ glo.videtur dicere ꝙ etiã illi qui non poſſidebãt admittãtur erat ratio ĩ odi um violenti. S Item opponitur ꝙ ſeruus agere non poſſit: vt dicta.l. vix.So.hic ſpeciale.ſ Itẽ op.ꝙ poſt tẽpus agi non poſ⸗ ſit: vt.l.vi expulſos.S.ti.j.So.poſſuʒ dicere ꝙ hec lex po nat regulam/⁊ hoc duobus modis pꝛimo ꝙ hic loquatur de his que ꝑuenerunt ad violẽtum:ergo ꝑpetuo ſᷣm regu lam poſſunt peti /vel aliter lapſo tempoꝛe qð datur ad re cuperãdum de fctõ.ſ. incontinenti admittuntur ad agen⸗ dum infra annum tñ de eo qð non ꝑuenit ⁊ poſt de eo qd peruenit. Itẽ poſſum ĩtelligere ꝙ hec lex ponat exceptio nẽ ⁊ ſic hic ſpeciale. . ¶ Itẽ q̃ro quo iure admittãtur:⁊ dic vt gloſ. ¶ Item quero an poſſint iurare de calumnia:⁊ dicvt glo. Seruꝰ an quia cui mãdat᷑ ⁊c.vt.l.ij.ff.de iuriſ.om.iudi.⁊ de pꝛocu. poſſit iura l.ad rẽ mobilem.⁊.l.ad legatum. Itẽ q̃ro quid ſi iſti ſuc re de calũ cumbat an piudicet domino/⁊ dic ꝙ non vt gloſ.poſſunt nia. ergo pꝛodeſſe domino non nocere.i Itẽ q̃ro an iſti caue⸗ ant defendendo dñm in reconuẽtioe /vel de rato ⁊ dic vt glo. . ¶ In glo. que incipit.ſ.anni in fi.ibi.xxx.ann.omnes vel dic ꝙ loq̃tur de tẽpoꝛe quod datur ad recuperãdã poſſeſ ſionem de facto poſt quod admittuntur ad recuperan⸗ dum de iure. . EN . Ex vigoꝛe reſcripti . Ec unmp eriale. vel ſententie non de bet minꝰ ſoleniter abſente poſſeſſoꝛio occupa⸗ d Ti. hoc dicit. Hec lex ponit caſũ illius legis me minerint. S. e.et habet locũ pena hic illius legis iudicio meo/⁊ q̃ ibi dixi hic dicas ad lr̃am. ti polſlidetis. Rubꝛica. ¶ Iſte eſt bonꝰtitulusg⁊ quotidie pꝛacticat᷑:⁊ lʒnõ ſemꝑ pꝛacticetur ꝑ modum interdicti diſputatur tamẽ eius eſ⸗ fectus: qꝛ ſi allego pꝛeſcriptionem opoꝛtet me poſſeſſio⸗ Q mãdato :⁊ ſerui qui ałs ĩ iudicio eẽ nõ Serui li⸗ poſ cet eadmit . Aropꝛietatis.h. . (Hiuide in ptes qui poſſeſſiötf RREE 2. AE Sq́ q: pꝛimo ponit dictum gñalc multũ non tñ̃ ad vſq; ibil nec eos quilibi circa dictum gñale foꝛmat vnuʒ mittif ad q; cãʒ ppꝛie⸗ =— iackopp nſinevictea inevtervil ſet ſe ren Hoevtrevo ſeta reoy z haberer auerſario pꝛoudet co ſſe bilact etigpäruma⸗ ſedumgd u iopiopont ghuliffo guitur htoꝛ linter duo⸗ Uebator ¹9 hoſites di peratoꝛne inquietat: minsreq loꝛg debe poſſcdet / ſninus pof ſiden?. S, hetltorio? pictoꝛes op ſoſolvedo/ ſerurpoſſe lbus erito Mipoſſetti Wodove ltigcetge tſicoppon ſaliſergor ſiduobus. ſc gfaho bapeloqui Clgras: ? , Nacaudag ſſeaetiot fem. (Wo Aldefund Soyt goo wmn bi n hz, inobt ſeopg Pcov. 4 ſancg eipoſice⸗ Goan At 9 oythiee famugti nttertn ſobtine⸗ neano g. auncum oSo. AUVtrobi ſed apud nos eſſe/ideo datur pꝛo eis interdictum vtrobi ergo ꝙ aliquãdo poſſidet actoꝛ vtroq; modo: ⁊ tunc aut thel vñ dx. ⁊ dicitur ab vtrum.i.apud ⁊ vbi.i.quẽ/vt plene dixi.S.ti. lʒ ſine vitio ab aduerſario ⁊ obtinet:idẽ ſi cũ vitio ⁊ ab nmnun, ij.l.ſi quis in tãtã.in pꝛin. Imterdicto dlio u Pebe un tantũ/⸗ anc aut ciuijen⸗ 7 Feu nat Ulenent 24 . g Inter ralem: tunc ſi reus hʒ naturalem cũ vitio ab actoꝛe ſuccũ ilaiz; e „ Ti po⸗ llid etis vti poſſide⸗ bit reus /vt eſt ſi ꝑ vim ingrediat᷑ reus poſſeſſionẽ.⁊ ſi di⸗ hcnefe QA WVXVtis is obtinet quipoſſidet ⁊ non ab ad coes nonne tũc pꝛiuat᷑ vtraq;: Rũñdeo nõ: qꝛ ingrediebat᷑ ultk eteg⸗ K. „5 uerſario vi/ clam/ vl pꝛecario hoc pꝛi⸗ vt fructuarius:⁊ ſic ſolã naturalem nolebat.⁊ dicã ſic.di tenrg A Nειμmo. 2 qui eſtvictoꝛ ſi non ſatiſdat traãſ⸗ co me ciuiliter poſſidere/⁊ peto me in ea non turbari:⁊ qꝛ mgiäenmie Vferetur poſſeſſio ĩ aduerſarium. hoc di turboꝛ per naturalem quã reus habet vi a me:ideo vincã Afonn „ N MR cit.¶ Tex. dicit iudicio meo de poſſeſ⸗ contra eum ⁊ deijciet᷑ ab ea/⁊ erit mirabile ꝙ interdictũ lutture ſione que ẽ penes actoꝛem ſine vitio: retinẽde poſſeſſionis detur ad recuperãdam poſſeſſionẽ umſtife gl. videt᷑ opponẽdo itelligere de poſſeſſione q̃ ſit penes re naturalẽ indirecto/⁊ non per directũ.Si autẽ me pꝛiuaſ id dn um ſine vicio/⁊ ſic non conuenit cum tex. Et attẽde ꝙ ali ſet vtraq; ego ſuccũberem:qꝛ non poſſiderẽ non ꝙ ꝓ reo eunſnin qñ neuter vincit in hoc interdicto vt eſt ſi actoꝛ non poſ⸗ ꝓnunciaretur ꝓpterea ſed abſolueretur a petitione mea Nelun ſidet /ſed reus poſſidet ab actoꝛe vi clã vel pᷣcario: vn ad vbicũq; ergo reus hʒ vtrãq; poſſeſſionẽ ſiue habeat cum hoc vt reꝰobtineat ſufficit ſibi ſi actoꝛ nõ poſſidetvel poſ vitio ſiue ſine abſoluit᷑ in hoc interdicto:ſù⸗ ¶cderet ſi age⸗ zinloreſe, ſidet a reovi/clã/ vł pcario. Itẽ actoꝛ ad hocvt obtineat ret ⁊ haberet cũ vitio ab aduerſario.Si aũt reus nõ poſ⸗ dconſe,, dʒ habere duo.ſ.qꝛ dʒ poſſidere ⁊ nõ vi/clã/vł pᷣcario ab ſigdet vllo modo ſed obijcit ꝙ alius tertiꝰ poſſidet: ⁊ hoc tufi aduerſario.¶ Et diuide legẽ iſtã in duas ꝑtes qꝛ ĩ pima ꝓbat /⁊ etiã tũc abſoluit᷑:qꝛ licitũ eſt ſibi obijcere de iure tii pꝛouidet conuẽto poſſidenti quãtum ad ius poſſeſſionis tertij poſtq; eſt excluſiuũ iuris actoꝛis.ſi aũt nõ ꝓbat: ſʒ cſan vſq; ibiſac ſatiſdationis Iibi pꝛouidet actoꝛi non poſſidẽ actoꝛ ſe pꝛobat poſſidere ⁊ ſine vitio a reo obtinet᷑ actoꝛ. mmiie Inkdicta ti quãtum ad ius pꝛopꝛietatis vſq; in f:.¶ Ad euidẽtisã eft Conclude ergo ſic:qꝛ aut oĩs poſſeſſio eſt penes actoꝛẽ ⁊ reſenn. quo diffe⸗ ſciẽdum ꝙ differentia ẽ inter interdicta ? actiones: qꝛ a⸗ vincit ſi nõ hʒ ab aduerſario cũ vitio. aut oĩs poſſeſſio eſt liqum runt ab a⸗ ctio pꝛoponiturvni/⁊ loquitur ibi pᷣtoꝛ in tertia ꝑſonayt penes reum: ⁊ vincit etiam ſi habʒ cum vitio.Aut vnus chhl ctionibꝰ: ptzʒ in.l.j.ff. cõmo.Sʒ interdicta ꝓponuntur duobus ⁊ lo habet vnã ⁊ alter aliã:⁊ tunc aut vtriq; ſine vitio ſaltim W quitur pᷣtoꝛ in ſecunda ꝑſona/aideo dicuntur interdicta ab aduerſario habet ſuã ⁊ vincit quilibet in ſua.aut vnus nis fyt i.inter duos reddita:verum qꝛ hic ab eadem ꝑte pꝛopo⸗ habet cum vitio alter non:⁊ tunc erit mirabile:qꝛ ratiõe ſoſiinli nebatur ⁊ allegabatur poſſeſſio a duobus quomodo hoc poſſeſſionis quã habeo ſine vitio vitam in ea quã habet benin 8 poſſit eẽ dicã inferiꝰ.¶ Pone caſum in nube ſic.dñe Im aduer ſarius cum vitio a me ⁊ interdictum iſtud ſapit na — peratoꝛ nos duo poſſidemus fundum ſeysnum /titiꝰ nos turã reſtitutoꝛij per indirectum vt dixi. vt not.in.l.clam ſſtan inquietat:qꝛ non patitur nos pacifice arare colere vel ſe⸗ poſſidere.ff.de acquiren.poſſeſ. l — ufeiniini minare quero qualiter nobis ſit conſultum. Rñdet ima ( QAuero an duo poſſint poſſidere:⁊ certũ eſt ꝙ vnꝰ põt Poſſide⸗ inlſmen toꝛꝙ debemus adire pᷣſidẽ ⁊ pꝛoponere interdictum vti hẽre naturalẽ ⁊ alter ciuilẽ ſʒ nõ eandẽ poſſunt plures ha re an poſ⸗ natoelt poſſidetꝭ/quo pꝛopoſito pꝛohibebit nobis fleri vim quo bere.dicũt qͥdã ꝙ ciuilẽ pñt hr̃e qꝛ hec ↄſiſtit ĩ aĩo/⁊ aĩus ſint duo ĩ⸗ aporcttr minus poſſideamꝰ fundum de quo conꝗrimur ſicut poſ: vntꝰ nõ ĩpedit animũ alteriꝰ:ſʒ naturalẽ non pñt duo hẽ⸗ ſolidum. opicemn ſidemꝰ. Sʒ quid ſi obtinuimus in poſſeſſoꝛio quid erit in re:qꝛ vbi ſedet vnus alter non poteſt ſedere:vt.l.iij ·S· ge vefattatin petitoꝛio: Rñdetur ꝙ victus poterit illud intẽtare ⁊ nos nera.ff.de acquiren.poſſeſ.vbi loquitur de naturali.Alij victoꝛes opoꝛtebit ſatiſdare de iudicio ſiſti vł de iudica dicunt ꝙ vtraq; poſſunt duo hẽre in re ampla nõ ĩ arcta: MWityt del to ſoluẽdo /vt.j.dicã.⁊ nobis recuſãtibus ſatiſdare trãſ⸗ nam vnus poterit vtramq; habere ſedendo in vna parte 1s sGinor fertur poſſeſſio ad aduerſarium ⁊ efficiemur de poſſeſſo⸗ tãtum /⁊ alius alibi ſedendo etiã totum poſſidet:ſed hec regheckt ribus petitoꝛes.h.d.Cõſtrue tex.vt gloſ.⁊ qũq; hec vᷣba non ſunt vera.qꝛ quod operatur impedimentũ facti/ope Ghicloqet vti poſſidetis.ponuntur materialiter/qñ non vt ptʒ ĩ gl. ratur impedimentũ iuris.vt.l.conditiones.ff. de condi. pelnoffm ſ Modo venio ad recitationẽ materie.⁊ gloſ.recitabo ſi inſti.ſ̊ impedimẽtum facti impedit cos naturaliter poſ⸗ g darmetn cut iacẽt ꝑ oꝛdinẽ ſupplẽdo etiã eas.Et pꝛima glo.volu ſidere:vt etiã ipſi fatentur.ergo impedimentũ iuris im⸗ tronturatts it ſic opponere / hic dicit vti poſſidetis/a ſic loqᷣtur in plu pedit ciuiliter duos poſſidere.⁊ hoc ideo qꝛ ſeq̃ret᷑ aliud tepote rali/ergo duo poſſident in ſolidum q̊ legem ſivt certo.S. impedimẽtum:qꝛ cum ex ſola ciuili poſſeſſt ione quis pꝛe⸗ xponneunt ſi duobus.ff. cõmoda.So.vt glo.pꝛĩo qꝛ loquitur vni tm̃ ſcribat /ſic plures poſſent eiuſdem rei dominiũ habere in ſed gr̃a honorꝭ loquitur in plurali / qð non placet qꝛ etiiã ſolidũ.cõtra.lʒ.ſi vt certo ·S.ſi duobus.ff. cõmo.⁊ ſi dicas gol pape loquitur impꝑatoꝛ in ſingulari:vt..in epiſtola inter none ſi ſum in re habeo naturalẽ ⁊ ciuilẽ / ⁊ ſi alius ingre⸗ mmiagtetd claras: ⁊ ideo dic vt gloſ. Modo eſt pꝛima gloſ.exce⸗ diatur nũ etiam habet naturalem ⁊ ciuilem / cum ſint in iditnſer pta cauda quã expediui in euidẽtialibus/⁊ tãgam etiimm animo ⁊ coꝛpoꝛe. Reſpõdeo quia ad hoc vt quis acqui⸗ oculſſten in ſequẽti oppoſitione ⁊ pꝛincipium expediui exponẽdo rat poſſeſſionẽ aliquã:opoꝛtet ꝙ interueniat animꝰ ⁊ coꝛ⸗ nrgeie lr̃am. ¶ Modo venio ad ſcᷣam glo.⁊ ex ea opponeꝙ nõ pus. Item ꝙ non inueniat eam vacãtem als non poteſt iiſeni ſolũ de fundo:ſʒ etiã de re mobili agatur:vt.l:.j.ff.vtrobi. acquirere id quod ab aliquo eſt occupatum: cum ergo ꝑ wpeletunk So.vt glo.qꝛ ibi loqtur in interdicto vtrobi:qð datur ꝓ cõſpectum retineat naturalẽ⁊ ciuilẽ q;tũcumq; alius in⸗ re mobili hic ĩ interdicto vti poſſidet qð in re mobili lo⸗ grediatur animo ⁊ coꝛpoꝛe nihil querit cũ nihil inueniat mond cuʒ nõ hʒ.¶ Itẽ op.ꝙ pꝛo fundo locũ non habeat /ſʒ pio vacuũ.ſic quãdo quis ſe abſentat.aut habet naturalem ⁊ 1 ie edibus:vt.l.j.ff.vti poſſidetis.So.vt glo. Itẽ op.ꝙ eti ciuilem poſſeſſionẽ per ſe ipſum/⁊ tunc per abſentiã ꝑdit n Clnt am in ĩmobili locum non hẽat / vt. l. j. S· j. ff e. So. vt gloſ. naturalẽ ⁊ retinet ſolã ciuilẽ vt.l.clam poſſidereS. qͥ ad mmngſalh,, Itẽ op. ꝙ habeat locũ pꝛo rebus incoꝛpoꝛalibus?⁊ non nũdinas.ff.de acquiren.poſſeſ.⁊ ideo alius poſtea ingre in ꝓ fundo /vt.l.j·S. fl.ff.e.⁊.l.fl. So.vt glo. Modo ẽexpedi diẽs acquirit naturalem poſſeſſionem quam inuenit va⸗ urncee ta ſecunda gl.venio ad tertiã⁊ oppono ꝙ hoc interdictũ cantem ciuilem non quam inuenit occupatam: ſed ſi ille lim det᷑ poſſidẽtivi /clã / vł pᷣcario vt.l.j·S. fl.⁊.l.ſe.ff.e.So.vt qui ſe abſentauit habebat ſoluʒ naturalem poſſeſſionem: ſeſotocut⸗ glo.qꝛ aut poſſideo vi clã vł pᷣcario ab aduerſario ⁊ non quia erat fructuarius / tunc eam retinet animo quocũq; llugiin ago vt hic /aut ab alio ⁊ ſic vt ibi.¶ Modo venio ad aliã vadat/cũ animꝰ nõ poſſit oꝑari ĩ retẽtiõe ciuilis vt dixi: ls lge glo.magnã:⁊ attẽde qꝛ tex.loquitur de vitio qð ẽ ex ꝑpe c ideo ingrediẽs eã non q̃reret cum reꝑiret eã occupatã. Bti poſſi nem pꝛobare ? aliq aduerſarius vult pꝛobare ſe eodem tꝑe poſſediſſe /vt.l.a diuo pio .S.ſi ſuꝑ rebus.ff.de re iudi. ⁊ continua vt glo.Et attẽde qꝛ res immobiles dicuntur pꝛopꝛie poſſideri:⁊ ideo datur pꝛo eis ĩterdictum vti poſ ſidetis /ſed quia mobiles non dicuntur pꝛopꝛie poſſideri agẽtis ⁊ glo.loquitur devitio qð ẽ ex ꝑte rei⁊ ita non cõ uenit textui/⁊ hanc glo.ingredioꝛ ſic/⁊ lʒ vi ab aduerſa⸗ rio obtineã:qꝛ ſi poſſideo licet vi: ergo aduerſarius non poſſidet/qꝛ duo inſolidum poſſidere non poſſunt:vt.l.ſi vt certo·S.ſi duobus.ff. cõmo.ergo non datur ei interdi⸗ ctum cum ſolũ detur poſſidẽti/ergo ſuccumbit/ergo ego vinco.So.aut queris quid eſt opus actoꝛi vt vincat agẽ detis. do:⁊ reſpõdeo ꝙ eit neceſſe ꝙ poſſideat.⁊ non vi/clã vel/ pᷣcario ab aduerſario vt hac lege.Aut qris quid ſufficiat reo vt ſufficiat actoꝛẽ ſuccũbere?Et reſpondeo ꝙ vnum taãtum.ſ.ꝙ poſſideat:lʒ vi clam vł pᷣcario:nã cũ actoꝛ de⸗ beat poſſidere ⁊ ſine vitio/⁊ hic nõ poſſidet ſuccũbit.Nic ¶ Vodo venio ad aliam glo.magnam ⁊ oppono eo mo do quo in pꝛecedẽti:quia qui clam poſſidet /licet vitioſe: ergo alius nõ poſſidet:ergo non poteſt ei dari interdictũ Solu.hic loquitur quãdo eſt vitiũ ex parte actoꝛis / qui ſuccumbit:licet poſſideat ſi poſſidet vitio ab aduerſario: ſed contrarium lo quitur in vitio ex parte rei in quo di⸗ ſtingue:aut ille qui ĩgreditur querit omnem poſſeſſionẽ: Fo. LXVIII Butrigarij Bcda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis N vt qꝛ clã ingredit᷑ abſens ſuſpicatur ſe poſſe repelli: ⁊ tũc reus obtinet quãtũcũq; vitioſe poſſideat / aut actoꝛ ha⸗ bet cõeʒ poſſeſſionẽ ⁊ ſine vitio ab aduerſario ⁊ vĩcct/aut quuibet habet vnã vt qꝛ ingreſſus eſt quis clã:⁊ hʒ natu⸗ ralẽ ⁊ abſens non eſt ſuſpicatus ſe poſſe repelli aget actoꝛ ratione ciuilis quã hʒ ⁊ dicet ſe inqᷣetari ꝑ naturaleʒ quã habet reus clã ab eo:⁊ ideo ab ea expelletur reus. Item ⁊ ſi ille qui fuit ingreſſus ageret perderet:qꝛ habet cumvi tio ab aduerſario:ſecus ſi haberet cum vitio ab alio:tunc Intdictũ quilibet obtineret in ſua. Modo opponitur ⁊videtur ꝙ vti poſſi⸗ non ſit neceſſariũ interdictum abſenti qui hʒ ciuilẽ: qꝛ ſi⸗ deti an ſit cut faciet reum qui hʒ naturalẽ ſtatĩ ſic vt veniet ad iudi neceſſariũ cium perdit naturalem que ꝑ coꝛpus retinetur/⁊ ideo di⸗ abſẽti qͥ hʒ cũt quidã ꝙ iudex dʒ venire ad poſſeſſionẽ: ⁊ ibi cogno⸗ ciuilẽ. ſccre qð non eſtverum/qꝛ ille qui ſolã naturalẽ hʒ retinet eã ſolo animo vbicũq; vadat:qꝛ cum eius animus nõ poſ ſit operari in retentiõe ciuilis quam non habet oꝑabitur in retentione naturalis:ſic ⁊ colonus meus ꝑ quẽ natura liter poſſideo mihi retinet eã eius animo cuʒ eius animꝰ operari non poſſit in ciuili quocumq; vadat:hic ergo iu⸗ dex videbit an actoꝛ poſſideat ⁊ ſine vitio ab aduerſario vtrãq; poſſeſſionẽ ⁊ vincet invtraq; / aut reꝑiet ꝙ hʒ ſolazʒ ciuilẽ ⁊ ſine vitio ⁊ tunc aut reperiet reum habere natura lẽ cum vitio ⁊ ab actoꝛe ⁊ pꝛiuabit eum natursali ꝑ quam actoꝛ impeditur in ciuili. Si autem reus hʒ naturalem ſi⸗ ne vitio vł cum vitio non ab aduerſario /⁊ tunc quilibet obtinebit in ſua. Sʒ nunquid ratione naturalis quã appᷣ⸗ hẽdit ingrediẽs aget abſens interdicto vndevi/certe nõ qꝛ non fuit vi appꝛehẽſa. Sʒ quid ſi abſens reuerſus non admittatur dum vult poſſeſſionẽ ingredi:certe modo ſũt neceſſaria duo iudicia. Pꝛimo dʒ pꝛoponi interdictũ vñ vi pꝛo ciuui in qua videtur paſſus vim dum non ẽ admiſ⸗ ſus ⁊ illa recuperata pꝛoponet interdictuʒ vti poſſi.ratio ne ciuilis:⁊ pꝛ ꝑ naturalẽ turbatur in ciuili per indirectũ reus pꝛiuabitur naturali qð eſt mirabile vt pᷣdixi. Mo⸗ dovenio ad aliã glo.magnã ⁊ oppo.vt.S.ille qui poſſidet lʒ vitioſe:ergo alter non poſſidet cum duo non poſſint eã dẽ rẽ in ſolidum poſſidere:ergo alteri non poſſidenti nõ põt ᷣ eum dari interdictum.So.yvt gl.qꝛ aliqñ in pᷣcario tranſfertur vtraq; poſſeſſio in rogãtẽ:⁊ tũc pꝛocedit ↄꝛiũ: qꝛ cum cedẽs non poſſideat non datur ei hoc interdictuʒ aliqñ inrogãtẽ tranſfertur vna tm̃.ſ.naturalis / qð eſt re⸗ gulare ſi nil agatur aliud vel nulla trãſfertur qð ẽ ſi hoc eſt actum/⁊ his duobus caſibus recte pꝛocedit hec.l.vel dic ꝙ aut q̃ris ð vitio /ex ꝑte actoꝛis:ad hoc vt impediat᷑ agere/⁊ tunc dico ꝙ ſiue poſſid cat ſiue non poſſideat pᷣca rio a reo ipſe ſuccumbet/⁊ ita loquitur hec lex. Si aũt q̃⸗ ris de vitio ex ꝑte rei:tunc aut reus hʒ vtrãq; poſſeſſionẽ lʒ pᷣcario ab actoꝛe abſoluitur reus cõuẽtus: perderet tñ ſi ageret g̊ eũ qui ei conceſſit cum ab eo pᷣcario poſſideat aut hʒ reus vnã tm̃ poſſeſſionẽ.ſ.naturalẽ/⁊ concedens ſi bi retinuit ciuilẽ/⁊ tunc concedẽs aget rõne ciuilis quaʒ hʒ ſine vitio a reo hoc interdicto/a petet ſe non turbari ĩ ciuili/⁊ qꝛ ĩ ea turbatur ꝑ naturalẽ quã reus hʒ pᷣcario a b eo repelletur reus a naturali:ſecus ſi reus ab alio ⁊ nõ ab actoꝛe haberet eã pᷣcario:qꝛ tũc quuibʒ obtineret in ſua. Si aũt reus nullam hʒ tũc multo foꝛtius actoꝛ qui habʒ vtrãq; ſine vitio vel cum vitio non a rec obtinebit. MWo do querit glo.quid ſi actoꝛ pꝛopoſuit hoc interdictum ⁊ Int᷑dictũ ſuccubuit:qꝛ pꝛobare non potuit ſe poſſidere nunquid ꝓ ſi ꝓponat pterea dʒ condẽnari actoꝛ vt reum non inquietet. Circa actoꝛ⁊ ſuc hoc dic ꝙ aut vincit reus ſoluʒ ideo qꝛ actoꝛ de poſſeſſio cũbat: qꝛ ne non pꝛobat/⁊ tunc ſolum debet reus abſolui/⁊ nihilꝓ ꝓbare nõ eo ꝓnunciari:⁊ ſi dicas quid pꝛodeſt hoc actoꝛi.Rñdeo potuit ſe qꝛ ſi poſtea turbet reum ⁊ reus velit agere qui hẽbatvtrã poſſidere q; poſſeſſionẽ cum vitio ab actoꝛe ſuccũbet reus ⁊ ſic qui an ꝓptea obtinuit defendẽdo ſuccũbet agẽdo.Si aũt reus obtinu dẽat ↄdẽ⸗ it ideo qꝛ pꝛobauit alium tertium poſſidere/⁊ ſic oppoſu nari actoꝛ it de iure tertij qð potuit cum eſſet ſimpliciter excluſiuuʒ vt reũ nõ iuris actoꝛis /vt.l.loci coꝛpus·S: competit.ff.ſi ſerui.vẽd. inqetet. ⁊ hoc etiã caſu ſolũ abſoluitur reus:non aũt aliquis pꝛo eo pꝛonunciatur.Si aũt reus etis ſe poſſidere dixit aſſu⸗ mẽs onus pꝛobandi qð põt vt.l.ſi qua.ff.de pꝛoba.⁊ tũc aut pꝛobat ſe poſſid ere ⁊ fine vitio ab aduerſario/ ⁊ tunc non ſolum abſoluitur:ſed etiã pꝛonunciatur eum non in⸗ quietandum /aut pꝛobat ſe poſſidere:ſed cum vitio ab ad uerſario/⁊ tunc ſuccumbit.qꝛ aſſumpſit ꝑtes actoꝛis eſt en im hoc interdictum duplum vt.ff.e.l.ſi duo · S. j.⁊ idco ſicut actoꝛ qui poſſidet cũ vitio a reo ſuccumbit/⁊ ita reꝰ qui aſſumpſit ꝑtes actoꝛis ⁊ poſſidet cum vitio ab actoꝛe Modo venio ad aliã gloſ.que q̃rit q̃liter debeat iudex Pꝛonüci pꝛonunciare. Et circa hoc dic ꝙ aut vnus pꝛobat de poſ are qtr po ſeſſione ſine vitio ſaltun ab aduerſario ⁊ aduerſarius ni= terit iude hil pꝛobat/⁊ tunc pꝛonunciabitur nõ inquietãdum cum ĩ inkants qui pꝛobauit /ſic ſnĩa erit certa.Si aũtvterq; ꝓbat de poſ vti poſſi⸗ ſeſſione ſinevitio / ⁊ tunc aut pꝛobant de diuerſis poſſeſſio detj. nibus/aut de eadẽ ſi de diuerſis pꝛonunciabitur nemin? inquietantũ in ſua/ꝛ ſic vterq; vincet quilibet in ſua. Si aũt pꝛobant de eadem poſſeſſione ambo/⁊ ſine vitio/tũc aut vnus pꝛobat melius de poſſeſſione qᷓ; alter quod eſt ſi pluribus teſtibus pꝛobet / vł ſi nõ pluribus pꝛobat per dignioꝛes teſtes/vł qui melioꝛem dicti ſui rationem red dunt obtinebit ille qui melius pꝛobabit ⁊ pꝛonũciabuur eum non inquietãdum.Si aũt teſtes ſunt pares in nume ro ⁊ dignitate ⁊ ratione dicti/⁊ tunc aut vnus pꝛobat de antiquioꝛi poſſeſſione qᷓ; alter vt qꝛ pꝛobat ꝙ poſſedit cõ tinue a decẽ ãnis citra/⁊ alter pꝛobat ꝙ poſſedit cõtinue a duobꝰ qnis citra ⁊ tunc obtinet ille qui pꝛobauit de an tiquioꝛi poſſeſſione/⁊ eſt rõ qꝛ in octo annis pᷣcedentibꝰ pꝛobat ipſe ſolus ⁊ non hʒ concurſum alicuius/⁊ ideolʒ teſtes aduerſarij dicant ꝙ duobus annis citra viderunt cum poſſidere:qꝛ arabaĩ ⁊ c. pᷣſumetur potius qdðdã ire⁊ agere ꝙ poſſeſſio fuiſſet ⁊ potius pᷣſumetur clãdeſtine oc cupaſſe q; iuſte cum pꝛioꝛ non potuerit poſſeſſione pꝛiua⸗ ri niſi fuiſſet deiectus:vt.l.ſi finita.S. vbi aũt.ff.de dã.in⸗ fec.⁊.l.quivniuerſasS:cum pꝛetoꝛ.ff.de acquirẽ.poſſeſ.⁊x ideo obtinebit pꝛobans de antiquioꝛi.Si aũt pꝛobt pa riter etiã in tpᷣe ⁊ teſtibus:tunc alterutra hoc pꝛobat etiã de dñio ⁊ dz obtinere tanq; duplicia iura obtinens ar. in aut᷑.de conſan.⁊ vteri fra.in pꝛin.⁊.l.nã ⁊ ſi parẽtibꝰ.ff.de inoffi.teſt.Si aũt nullus pꝛobat de dominio: ⁊ ſic ꝑ oĩa ẽ ꝑitas hĩciñ ⁊ tũc dicet iudex vti poſſidetita poſſideatj ⁊ tũc faciet ſeq̃ſtrari poſſeſſionẽ ⁊ madabit ꝑtibus vt ad poſſeſſionẽ nõ vadãt ne veniãt ad arma ⁊ rixas vt.l.ſi is cuiꝰ.S.ſi int᷑ duos.ff.de vſufru.⁊ qðᷣlʒ petitoꝛiũ ꝓponere audict᷑.¶ Mõ venio ad aliã glo.⁊ q̃ro de q̊ dẽat victoꝛ ſa tiſdare/⁊ dic vt gloſ.¶ Itẽ q̃ro quid ſi victoꝛ in interdi⸗ cto obtinuit conuẽtus reali ꝑdit poſſeſſionẽ ⁊ fuit ad ad uerſarium tranſlata/ an ſi pꝛiuatus poſſeſſione agat rei vendicatione ⁊ argue pꝛo ⁊ contra vt gloſ.⁊ bꝛeuiter dic ꝙ qñ delictũ cõmittitur hic inde circa idẽ mutua cõ⸗ pẽſatione tolluntur /vt.l.fi · S· penul.ff.de eo ꝑ quẽ fac.eſt ⁊? ſo.ma.l.viro.cum ſimilibus.Sʒ vbi ẽ delictum commiſ ſum circa diuerſa non fit compẽſatio Modo ad pꝛopoſi tum in.l.qui bona.S.ſi quis.quã gl.allegat erat eadẽ rui⸗ na ⁊ ratiõe eiuſdẽ debebat caueri:vnde ſi vnus noluit ca⸗ ueri ſibi nõ cauebit᷑.Sʒ ĩ.l.poſtq; · S·ĩꝑatoꝛ.petit᷑ diuerſa cautio ab eo cui cautum non fuit:⁊ ideo opoꝛtet eum ca⸗ uere:ſic ⁊ hic qꝛ hic ſunt diuerſe inſtãtie ⁊ vnus in pꝛima erat actoꝛ alius in ſecũda:⁊ ideo dʒ cauere ſecũdꝰ.¶ Itẽ q̃ro ſi vnus hʒ vſumfructũ alter vſum an poſſideat natu rałr vſuarius:⁊ videtur ꝙ non:qꝛ ſic duo in ſolidum poſ⸗ ſiderent naturaliter:ſed dic ꝙ aut loqueris quo ad ius/⁊ quilibet poſſidet ius ſuum/immo quaſi poſſidet nõ vere/ aut loqris de re ⁊ potes dicere naturaliter quẽlibʒ poſſi⸗ dere:ſʒ non in ſolidum.ſ¶ Itẽ q̃ro quid ſi feudatarius qui hʒ naturalẽ det alij in feudum / ⁊ ille alteri quis poſſidet dic vt glo. vᷣum glo.ſubijcit q̃liter retineatur poſſeſſio in quo dic ꝙ aut hẽo ciuilem ⁊ naturalẽ ꝑ meipſũ/⁊ tunc cũ recedo de re ſtatim perdo naturalẽ ⁊ ciuilẽ aĩo/aĩo reti⸗ neo vt.l.clã.S.qui ad nundinas.ſf de acquir.poſ.aut hẽo ciuilẽ ⁊ naturalẽ ꝑ aliũvt ꝑ filium in cã peculiari:⁊ tũc q; diu filius ẽ in re retineo vtrãq; poſſeſſionẽ ꝑ filium. Sʒ ſi exit rẽ ꝑdo naturalẽ / ciuilẽ retineo eiꝰ aĩo.Si aũt habeo naturalẽ tm̃ vt qꝛ ſum fructuarius naturalẽ aĩo retinco qͥ cũq; vadã/qꝛ cum animꝰ non poſſit oꝑari in retentione ciuilis quã non habeo oꝑatur in retẽtione naturalis. St aũt hẽo ciuilẽ ꝑ me naturalẽ ꝑ aliũvt ꝑ colonũ / vl filiũ ĩ re dñica/tũc qͥcũq; vadã retinco ciuilẽ aĩo meo. Itẽ reti neo naturalẽ ꝑ aĩm coloni/vł filij quocũq;vadãt cum eo rũ animus oꝑari non poſſit in retẽtiõe ciuilis quã nõ hñt an aũt ſit tm̃ vna poſſeſſio in ſubſtãtia dicã.S.de acqͥ poſ. l.Iʒ.¶ Itẽ q̃ro qͥd ſi habes vſũfructũ /ego ꝓpᷣetatẽ ⁊ tertiꝰ inuadit vt ſolũ vſũfructũ hẽat / dic vt glo. ¶ In glo. q̃ inci pit.ſ.de vtẽdo ibi in rem conucniebatur.hoc non eſt expe ditum: ⁊ ideo dic yt.l.iul.ff. qui ſatiſds. cog. op So blpete pmann gog l heclen pto ſſercitans biſecuspn terdicto⸗ nentis Nin ſiderant. dit ſciali locu ad er ſoloſtagit bihefid D ¶Bubriea Catur hicff ſundapten fbice digie ihalterqve Merdictun. nefflari⸗ ifdereipe (Apog cumctloe oabede Uſtingui Ceuninte mae mirkploci lseund leſiſtiof loiſin innchbet iießdi Gpoſeſon ⸗ Noo Undetinet De tabu. exhi. De liber. exhi. De pꝛecario. Fo. LXIX nbitei⸗ toihun D t b li ke ib . dis . ſionis agitur rei vendicatione adiecta cauſa de iure qui⸗ dcderite Be ta u 18 Y h en * ritum/item ⁊ hoc interdictum. Si autem detinet eum vo Munel MKub ica lentẽ:tunc aut aſſerit ſe x̃em eius:tunc lʒ non poſſideat naſeiee 44* 2 Rfllilium: tñ quaſi poſſidet ius patrie ptatis: ⁊ ideo reivendi lnzinn tin J in oteſtate Scriptura catio adiecta ca/⁊ hoc interdictũ locum hʒ. Si aũt nõ aſ ntunut SSE 2e* P EUu. ptinété ad ſerit ſe patrẽ tunc cũ ibi non ſit poſſeſſio vel q̃ſi ceſſat hoc efeggetn Scriptu⸗ vltimam voluntatẽ petit quis ſibi edi interdictũ ⁊ rei vẽdicatio. Aut nullus eũ detinet ſed ipᷣe Etẽ 2 p interdictum de tabulis exhibẽdisvt rã ptinẽtẽé ſui ipſius controuerſiã facit:tunc cũ ibinulla ſit poſſeſſio enint ad vltimã pic: vl ꝑ edictũ quẽadmodũ teſtamta ceſſat hoc interdictũ ⁊ hʒ locũ pᷣiudicialis in rẽ niſi etiã ſneſton, volütateʒ ¶ E aꝑiantur / vt in glo. h. d. textus ⁊ gloſ. pᷣncipalr eẽt qõ de hr̃diiate vt hic:quia tunc haberet lo⸗ znn . qð inter CDb non agatk hoc interdicto:ſed cum hoc interdictum. D d ictuzoc⸗ ar —1⁄αNtcrd duemadmodum tenamera ei eN Y ad inſtar. Pro vroꝛe erbibenaa nutnn N beat qͥs pe antur. So.aut hñs tabulas negat ſe eas habere / vel dicit W ab. agitur ſm gl. interdicto tPoiiche tere. ſe non teneri edere ⁊ agitur hoc interdicto.aut fatetur ſe F de vxoꝛe exhibẽda ad exẽplum huius interdi⸗ — K habere ⁊ teneri edere:⁊ tũc editur ꝑ edictum quemadmo Acti. h. d. ¶ Ego credo ꝙ hec lex poſſet loqui de n Rn dum teſtamẽta aperiãtur ⁊ editur cuilibet aſſerenti ſe cre interdicto gñali delibero hoĩe exhibendo ꝙ dat cuilibz nnt n dere ſibi aliquid relictum in tabulis dũ tñ iuret ſe non caa roõne officij quod dʒ homo homini⁊ ſic loquetur hec lex ſcleinr ur vt.l. iij · · ſi iße. ff. e. So. vt in glo. 3⸗ rari jan ⸗ uun riter pꝛo guolibet inrereſſe⸗ ESirnj ad erdibendum niſ⸗ “ De P ꝛecario ſaluiano in⸗ as Ng⸗ tendatur intereſſe dñij/⁊ ideo heres vł defunctꝰ qui ſũ rg tlligtl dũi poſſunt agere ad exhibendum. Sʒ ſi legatarius veii terd icto. RB ub ca. clſim alius qͥ non eſt dñs velit agere pꝛo quarta non põt agere ¶ Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ hoc interdictum de pꝛeca Cinsgcti ad exhibendum ſed aget hoc interdicto iſte vł edicto q;⸗ rio quãdoq; eſt recuperãde poſſeſſionis qñq; eſt retinen⸗ turcilehte admodum teſtamẽèta apiantur ſᷣm ea que.S.dixi. de.Circa quod eſt iĩcidũ ꝙ hoc interdictũ ꝙ aliquãdo ꝑ. oſeſior ¶ Itẽ op.ꝙ alijs actionibus petatur editio /vt.S.de edeY. pꝛecarium tranſit naturalis ⁊ ciuilis poſſeſſio quod eſt ſi iaütfin, So.ibi petentur edi ꝑtinentia ad ↄctus hic ad vltimam agatur hoc.⁊ hoc ĩterdictũ tunc eſt recuperãde poſſeſſio Negnſini voluntatem. niiis ⁊ datur ad recuperãdãa poſſeſſionẽ vtrãq;/aliqñ trãſit igit ¶ In glo. que incipit in teſtamẽtis ibi pertinet.de ptinẽ naturalis tm̃ qð eſt ſi nihil agat᷑:vt.l.⁊ hʒ. S.fi.ff. e.ti.⁊ eti hocprate tibus aũt ad contractum vl q̃ſi dic vt.l.j.S· editiones.ff. am tũc dat᷑ ad illã naturalẽ recuperãdã:aliqñ nulla trãſit obtinetn de eden.pꝑ totũ.¶ In glo.que incipit Si aũt.ibi nõ deceſ⸗: vt eſt ſi hoc agat᷑ vt faciunt creditoꝛes qͥtidie: qꝛ debito⸗ ſiparttin ſiſſet. ⁊ ita nõ ceſſiſſet dies ſubſtitutionis. In eadem gl. res ↄſtituũt ſe eoꝝ noĩe poſſidere ⁊ poſtea in inſtro dicit᷑. iniortſe,t ibi ſecus pꝛo legato.qꝛ ẽt ſi nõ ceſſit dies agitur ꝓ eo hoc idẽ creditoꝛ ad pctitionẽ debitoꝛis pᷣcario ei dictas res getfitapoſt interdicto/qꝛ ceſſat illa rõ:qꝛ non querit de hereditate vi ⁊ceſſit detẽtatiõis tm̃ modo cã.vñ ſi poſtea ſi debitoꝛ ceſ witgtinen uentis vt in ſubſtitutione.ſ In eadem glo.ibi quicũq; de ſat ſoluere creditoꝛ ꝓpᷣa auctoꝛitate poſſeſſionẽ igredit᷑ ⁊ 1rirssttli ſiderant.⁊c.dum tñ iurent ſẽ nõ calumnie cã petere ⁊ cre⸗ boc interdictũ tũc eſt retinẽde ⁊ ↄſeruãde poſſeſſiõis ⁊ eiügt⸗ dit ſibi ali quid relictum / vel dubitat.¶ In eadem glo.ibi creditoꝛ retinet res ex cã emptiõis ꝓ iuſto pᷣcio ſi hoc cõ eidint locũ ad exhibẽdum.qꝛ pᷣtendit intereſſe dominij:de quo uenit:vt.l.ſi fũdꝰ.S.fi.ff.de pig.⁊ hoc de pᷣma parte rubꝛi Vierrſnre ſolo ſi agitur ꝓ q̃rta agit᷑ ad exhibẽdum.¶ In eadẽ glo.) ce.iDe ſcda dic ꝙ eſt ſaluianũ interdictũ ⁊ hoc dat᷑ ꝓ re netfirt ibi her̃di datur:qꝛ eſt eadem ratio:qꝛ ẽ dominus. Paſcllim 1 ont Jre⸗ eſ niana heccei⸗ eln P 1.= . . iana.i.hypothecaria ⁊ hec nne D lib eris exh ib end 18. pꝛo rebꝰex qᷓcunq; cꝗ oligatis cöpent. In quo aũt diffe gidimn RKub ica. rsat ſaluianũ a ſeruiana:j/ dicã ⁊ plene dixi inſti.de actio. rrre HM 2 Ed. S. item ſeruiana. ſcin ¶ NRubꝛica habet duas ptes verum de ſecunda non tra 7 te Seruiana datur in quẽlʒ poſ nnn ctatur hic ſᷣm glo. Sʒ qui diceret ꝙ lex finalis loq̃tur de R22 αſeſſoꝛem / ſed ſaluianu dat cõ ne ſecunda ꝑte rubꝛice non male diceret. Item pꝛima pars trra colonũ vel inquilinũ poſſidentẽ tã — rubꝛice diuiditur in duas/qꝛ pꝛima loquitur q̃liter petan tum. hoc dicit. nosln tur filij exhiberi /ſecũda q̃liter exhibiti poſſint abduci. R ¶ Mota ꝙ hic loqt᷑ de tribꝰ actionibꝰ: haitftl Fͤ Yvt 0 onis Vbi filiꝰ 4 eſt ſaluianũ ⁊ hoc dat᷑ ꝓ rebꝰ coloni AVhpon ¶detinetur / ſed ſui controuerſiam facdcit EEAKAlü ꝓ pdictis rebꝰdat᷑.Eſt q̃ſi ſeruiana ereſcchhſ celſat interdictum de liberis expiben⸗ ⁊ quaſi hypothecaria:⁊ hec datur pꝛo rebus obligatis q̃⸗ n poſtten dis niſi ratione hr̃ditatis ſit pꝛincibas cunq; de cauſa vnde etiam hic competeret. oinſclint liter qᷓo.h.d.¶ Ad euidentiam eſt ſcien ¶ Op. ꝙ hec actio etiã det᷑ ↄ quẽlibet poſſeſſoꝛẽ:vt.l.j.ff· risronlit Adum ꝙ hoc interdictũ eſt poſſeſſoꝛium eo.So. vt glo.⁊ videt᷑ glo.male dicere:qꝛ interdicta ſunt poſiiſin cum ergo nullus poſſit poſſidere ſeipʒ pꝓſonalia.& nõ dãtur poſſeſſoꝛẽ extraneũ.Sʒ dic ꝙ licet erctätt Ʒ eum non datur ratione ſuijpſius/ſed ſi de hr̃ditate pꝛi⸗ ſint pꝑſonalia ſũt tñ in rẽ ſcripta:vñ actio realis ⁊ ꝑſona⸗ fiudetniuſt ipaliter queſtio eſt cum hr̃ditas poſſideatur datur hoc lis diſtinguũtur ex oꝛigine. MHã realis dat᷑ ſine obligatio i gus interdictum pꝛincipaliter ratione hr̃ditatis ⁊ ex ↄnia ra ne:ꝑſonalis venit ex obligatiõe vt iſti.de oblig.ĩ pᷣn.a gtur oſcht tione filiationis.gloſ.q̃ eſt hic habes ad contextum.ff. e. bet ergo hec ĩterdicta naturã mixtã:nã ſunt pßeneles /a⸗ pſhemi Z.ff. de rei ven. l. j. ⸗ ex obligatõe veniũt ⁊ perſequũt᷑ poſſeſſoꝛẽ ſicut ⁊ reales. liini ¶ Oppo.ꝙ ſola notio pᷣtoꝛis locum hẽat ⁊ non interdi⸗ Szʒ diuerſimode qꝛ realis no ꝑſequit᷑ vt obligatũ: ſʒ iter⸗ ithoſau ctum / vt. l. Penul ff.e.⁊ inſti.de act.S.pᷣiudiciales. Sol.vi dicta ꝑſequunt᷑ vt obligatũ q peruẽtione poſſeſſiõis obli cllenitti glo. qꝛ hic de hr̃ditate eſt qſtio ibi non.⁊ hoꝛum gr̃a glo. gatus eſt / ſicut ĩ actiõe ad exhibẽdũ:vt.liij·S. eſt aũt per iofine diſtinguit ꝑ tres caſus:qꝛ aut filius detinetur inuitꝰ/⁊ hʒ ſonalis.ff ad exhibẽ.¶ Modo q̃ro in qͥ differt ſaluianũ a Saluia⸗ Snitrt locum interdictum ⁊ actio in rẽ adiecta cã de iure quiri⸗ ſeruiana: Rñdeo ĩ tribꝰ. Pꝛimo qꝛ i ſaluiano hẽo mino⸗ ſinen tum / aut volens detinetur /⁊ tũc aut detinẽs aſſerit ſe po-⸗ rẽlaboꝛẽ ⁊ minꝰ ↄmodũ ꝛ nõ hẽo ſaluiano neceſſe ꝓba iſt Ccte trẽ⁊ hʒ locũ hoc interdictum als non yt. l. penul. ff.e.aut re niſi ꝙ colonꝰ vel iqlinꝰ poſſidebat tpe ↄductiõis:⁊ iõ ſeruiana. ahntiet nullus eum detinet:ſed ipſe ſui controuerſiam facit tunc ſolũ reſpectu poſſeſſiõis rẽ aduocat: vñ victꝰ in ſaluiano 1 ock N aut eſt q̃ſtio ſolum de filiatione/⁊ non hʒ locum hoc ĩter⸗ poterit rẽ vẽdicare ⁊ ſi pꝛobet dñium opoꝛtebit pꝛobare ſ g dictũ /ſed notio p̃ᷣtoꝛis ⁊ in rem pᷣiudicialis. Aut eſt con⸗ de iure pignoꝛis ꝙ res fuerit in bonis coloni tẽpoꝛe obli ſonc ef trouerſia pꝛincipaliter de hr̃ditate ⁊ in ↄñia de flliatione gationis:qꝛ de hoc diſputatũ non fuit in pᷣmo iudicio: ſʒ ih⸗ ini ⁊ tunc habet locum hoc interdictum:ſed gl.non aſſignat ĩ ago ſeruiana plus grauoꝛ ⁊ maius ↄmodũ ↄſequoꝛ:qꝛ uliod iet rationẽ pᷣdictoꝛũ /ſʒ tu aſſigna rationẽ: qꝛ hoc interdictũ debeo pꝛobare de iure pignoꝛis ⁊ que res fuerunt in bo⸗ ieim eſt poſſeſſoꝛium ⁊ rei vẽdicatio adiecta cã requiritur poſ nis coloni vel inquilini tempoꝛe obligatiõis:⁊ ideo ſi ob Nenngie ſeſſio vl poſſeſſio aduer ſarij.Ad ꝓpoſitum ergo qñ alids tineo nõ poteſt victus poſtea litigare de iure dominijvel ante eum detinet iuitum poſſidet eum /⁊ ideo ratione poſſeſ⸗ pignoꝛis cum hoc in pꝛimo iudicio fuerit diſputatũ. Butrigarij Bcda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis Itẽ ꝑ ſaluianuʒ annotãtur res ſolum reſpectu poſſeſſio nis:pꝑ ſeruianã etiã reſpectu pignoꝛis ⁊ dñij.i Itẽ ſaluia nũ eſt ꝑſonalis/ſeruiana realis.ꝗ¶ Itẽ uiana directa da tur ʒ quẽlibet poſſidẽtem vt tanqᷓ; poſſeſſoꝛem / ſaluianũ vo intdictum ſolum datur inquilinũ vł colonum poſ⸗ ſidetes / vtile vero Z quẽlibet poſſeſſoꝛem / ſʒ non pꝛoſeqͥ⸗ tur eum vt poſſeſſoꝛẽ:ſed vt obligatum ratione poſſeſſio⸗ nis q̃ͥ ad eum ꝑuenit vt in pꝛincipio diri. . In glo. q̃ incipit immo ibi qꝛ in rem. ⁊c.immo nõ ob⸗ ſtat ꝙ non ſit ꝑſonalis:qꝛ pꝛoſequitur poſſeſſoꝛem vt obli gatũ ad inſtar actiõis ad exhibẽdum:⁊ ideo ꝑſonalis ẽ. 1 tis. hoc dicit. 2 S (LOp. de. l. cñ heres. ff. de diuerſis ⁊ tꝑa.pᷣſcri. Pꝛecari⸗ So. vt glol.¶ Ite qro quid differt pcarium a commoda⸗ um qũo to/⁊ dic vt glo.⁊ ex pꝛima differẽtia quã aſſignat gloſ. in differt a ſurgit alia qꝛ cum pᷣcarium detur ſine determinationevſ⸗ ↄmodato põt qũcũq; reuocari niſi finito vſu vt. l.in cõmodato · S· ſi cut. ff. cõmo. Item in pᷣcario qñq; trãſit vtraqʒ poſſeſſio/ qũq; alt era/qñq; nulla:ſed in commodato nulla traſit vl lo caſu. Sequentia leguntur extraoꝛdinarie vſq; ad titu⸗ lum de pignoꝛibus. Depignoꝛzibus. MKubꝛica. EL- XOQꝛ tractatũ eſt ſupꝛa de interdictis * ☛ oſequuntur poſſeſſionẽ ad inſtar rea – S 8 lium cũ ſint in rẽ ſcripta ſequit᷑ videre NEode pignoꝛibus / que ſunt realia ⁊ poſſeſ ſionem perſequũtur. — Anus põt ꝑſonali conueniri.h.d. F— D amuis Hñs ſpalem ⁊ gñalem non E recurrit in piudicium alteri ſus creditoꝛis /ſi ſpalis ei ſufficiat.h.d. Glo.mi R ſcet q̃dã oꝛia ſimul in opponẽdo: ſed tu ſepara ſic.¶ Et pꝛĩo opp.de.l.creditoꝛis.de diſtrac.pig.vbi pꝛi⸗ mus ſpᷣfert᷑ etiã in gñali.So.vt glo.qꝛ hic de equitate ibi de rigoꝛe / vel dic ꝙ aut creditoꝛ non contendit cum alio creditoꝛe:ſʒ cum debitoꝛe:⁊ tunc habeat aduocare bona ſiue ex gñali hypotheca ſiue ex ſpãli:vt vult in contrario aut contẽdit cum creditoꝛe alio:⁊ tunc hʒ locum hec lex. ¶ Itez op ꝙ in gñalipᷣferatur vt.:.qui gñaliter.ff. qui po. in pig.habe. So.ibi hẽbat ſolã gñalẽ: ⁊ ideo pᷣfertur po⸗ ſterioꝛi in generali:hic habebat ſpãleʒ ⁊ gñalem.¶ Item op.ꝙ ſi habeat ſpalem non ſolũ ſecũdus ſit potioꝛ in gña li: ſed etiam ſolusvt.d.l.qͥ gñaliter ſcðᷣo rñſo.So.ibi obli gatio ſpãlis fuerat pura ⁊ gñalis ſub conditione zcta: ⁊ qꝛ ibi deficit conditio gñalis hypothece ſecundus in ge⸗ nerali nedum potioꝛ/ſed ſolus reꝑitur:vt innuit glo. Cõ clude ergo ſic circa materiã iſtã:qꝛ aut habeo gñaleʒ ⁊ ſe cundus gñalem ⁊ pᷣferoꝛ ſecundo vt.l.qui gñaliter in pᷣn cipio fr poti.ĩ pig. haaut hẽo ſpalẽ ⁊ gñalẽ ⁊ ſcðᷣs gñia lẽ/⁊ tũc aut hypotheca gñalis fuit ſub ↄditiõe:vt qꝛ dixi obligo talẽ füdũ:⁊ ſi nõ ſufficiat obligo oĩa bõa ꝙ ſifãdꝰ ſufficiat tunc ſecundꝰ nõ ſolũ ẽ potioꝛ in gñali /ſʒ etiaã ſolꝰ vt. d. l. qui gñaliter in fi.aut ſpãlis ⁊ gñalis fuit pura ⁊ ſe⸗ cunda gñalis:⁊ tunc ſi ſpãlis ſufficit ad gñalẽ non recur⸗ ro de equitate lʒ de rigoꝛe poſſimvt hic:aut habeo ſpecia lem hypothecã ⁊ generalem ⁊ alius non eſt creditoꝛ: ſed contendo cum debitoꝛe/⁊ tunc poſſum bona aduocare ꝑ ſpecialem vł generalẽ hypothecã:vt nota.in.d.l.credito⸗ ris.¶ Quero an habeat locum hec lex ſi extraneus vel pꝛi mus creditoꝛ poſſidet. Rñdeo vt gloſ. ¶ In glo. que incipit immo in ft. ipi ſecundo teneretur. hic aũt ambas pure.ſ.ſpãlem ⁊ gñalem. F : 1 Er pacto licet creditoꝛi SS Red itoꝛes poſſeſſionẽ pignoꝛis in⸗ P EVIRgredi ſine iudice / vꝛbaniꝰ flet cum iudice. h. d. A&(LMota ꝙ pactuz de ingrediẽdo tollit vim qꝛ 2– Pactum in vi dʒ eẽ dolusvt.l.ſj eximedi.ff de co ꝑ quẽ fac eſt. at de ĩgredi⸗ debitoꝛi volẽti nõ fit dolꝰ:vt.l.j.ĩ fl ff. de act.p.¶ Itẽ nõ endo tol⸗ ꝙ meliꝰ faciet qͥ auẽte iudic faciet q; ꝓpa aucte ⁊ h exv⸗ lit vim. banitate non aũt ex neceſſitate.¶ Mõ venio ad glo.⁊ pꝛi mo capio vltimã ⁊ oppono ꝙ iciuiliter fetm̃ dẽat puniri . nterdictum de pꝛecario Ab itantis. Snns in heredem rogan⸗ 4 Licet debitoꝛ velit ce⸗ . Eb ito 2 dere pignoꝛi nihilbomi vt. l. ij.ff. de legibus. So. aliquãdo ciuile ſumit᷑ pꝛo vꝛba⸗ no cuius contrariũ eſt non vꝛbanum: ⁊ tale nõ vꝛbanum non punit᷑ vt hic. ⁊. l.quidã hyberus.ff.de ſerui.vꝛ.pꝛedi. æ.l.ciuile.S. de furtis.aliquãdo ciuile ſumitur pꝛo iure ci uili pmiſſione cuius contrariũ eſt inciuile/ ⁊ tale inciuile bene punitur:⁊ ita etiã poſſet intelligi hec lex. ¶ Vodo venio ad ſecũdã glo.⁊ oppono ꝓꝙ creditoꝛ ina grediens faciat vim.vt.l.in poſſeſſionẽ·.j.ad.l.iuliã.de v. Sol. vt glo.qꝛ hic fuit pactum/ibinon.i Quero an poſſit ingredi debitoꝛe reſiſtente? Et dic vt glo ꝙ non.¶ Sed quid ſi debitoꝛ alienauit/an cõtra emptoꝛẽ duret ius in⸗ grediendi:glo.ꝙ ſic. 1 ¶ Vodo expedita glo.reaſſumo pꝛimã queſtionẽ:⁊ q̃ro Pignor⸗ quid ſi dedi licentia creditoꝛi ingrediẽdi ſua eiaau⸗ dien ctoꝛitate poſtea dum vult ingredi:ego ꝓhibeo ⁊ ipoſe me nẽ ingre⸗ inuito ingredit᷑:an cõmittat vim: Et dicit glo.ꝙ nõ.⁊ ꝙ diẽs ppa hoc non ſit verum ꝓbo ſic. qꝛ ſi id de quo minus videtur auctoꝛita⸗ ineſſe.⁊c̃.ſed ita eſt ꝙ colonꝰ qui mihi poſſidebat ſi mutet te / us tñ voluntatẽ/⁊ vult reſiſtere non poſſum ingredi ꝓpꝛia au⸗ hita licẽ⸗ ctoꝛitate:cũ anteqᷓ; mutaret bñ poteram ingredi ſi vole⸗ tia ĩgredi bam.vt.l.cũ fundus.⁊.l.colonus.ſf.de vi ⁊ vi arma.quã⸗ endiancõ tomaglis poteſt debitoꝛ ꝓhibere:qꝛ ſemꝑ poſſeſſionẽ hʒ/ mittat vi, ⁊ habuit nec obſtãt leges allega.ꝑ glo.qꝛ in eis erat q̃ſ⸗ tum ius in re/vl in eis durabat debuoꝛis voluntas.Aut ergo dices hic ꝙ hoc pactũ dederit ius ꝑſonale/a nõ eſt verum:qꝛ non naſcitur actio ex hoc.Aut dices ꝙ realeè/⸗⁊ male dicis:qꝛ non cõſtituitur ius in re:ſʒ ius veniẽdi ad rem ꝓpter licẽtiam ⁊ volũtatẽ debitoꝛis/qua voluntate ceſſante ceſſat licẽtia ingrediẽdi.ar.l.nihil tam naturale. ff. de regu.iur.nec ob.l.in cõmodato .S.ſicut.ff.cõmo.vbi penitere nõ põt qui ſemel voluit:qꝛ illud eſt verũ quaãdo per pꝛimã volunt atẽ eſt aliquod ius qſitum aduerſario: ſed hic non eſt q̃ſitum creditoꝛi ius aliquod reale vel ꝑſo nale:vt.S.dixi.ergo debitoꝛ poteſt voluntatẽ mutare. Item q̃rit glo.quid ſi debitoꝛ qm̃ fecerat pactũ credi⸗ toꝛi de ingrediẽdo ⁊ poſtea alienat an pactum illud affi⸗ ciat emptoꝛẽ:⁊ dicit ꝙ ſic:ſed hoc non videt᷑ verũ ꝓpter rationẽ quã.S.dixi.qꝛ nõ eſt ius ꝑſonale q̃ſitũ:⁊ ſi adhuc non afficeret ſingularẽ ſucceſſoꝛem: vt.l.j.S· heres.ff.ad trebel..l.fideicòmiiſ.S.tractatum.ſf.de iudi.⁊.l.ſi eum.ſff. de actio.⁊ oblig. Item nec eſt q̃ſitum ius resale:qꝛ nec eſt ius dominij nec pignoꝛis:ſed quedã licẽtia ingrediẽdi q̃ ceſſat/ volũtate debitoꝛis ceſſante:⁊ hoc tenet dñs mar. per.l.non eſt ſingulis.ff. de regu iur.ſed ego teneo idem per rationes quas.S. dixi.⁊ ꝓ hoc facit.l.iij.S.de cõdic. ob turpẽ cau.nec ob.l.ſi titius.quã glo.alleg.qꝛ ibi ſpale At id qð dixi eſt regulare:nã ſi nõ facit etiã ipſum debi⸗ toꝛem volũtate mutata quo minus reſiſtere: vt.S.dixi.⁊ creditoꝛ ingrediẽdo eo inuito cõmittit vim multominus afficiet iſm emptoꝛt᷑:⁊ hoc ideo qꝛ debitoꝛ alienãdo rem is videtur volũtatẽ mutaſſe/⁊ ꝑ ↄſequẽs licẽtiam ingre⸗ diẽdi remouiſſe ⁊ abſtuliſſe.¶ Sed quomodo ergo faciũt aduocati qui quotidie faciunt clientulos ingredi poſſeſ⸗ ſiones ꝓpꝛia auctoꝛitate nũquid male faciunt:certe nõ. qꝛ ipſi faciſũt apponi alia pacta pᷣter iſtud:nam ipi hodie faciunt inſtrumẽta ſic:qꝛ debitoꝛ conſtituit ſe creditoꝛis noĩe poſſidere / ⁊ dat licentiã ingrediedi ei ⁊ poſſidendi. done ergo ꝙ debitoꝛ alienauit an poterit creditoꝛ igre⸗ Pignus iecerte videtur ꝙ non: qꝛ debitoꝛ alienãdo pꝛiust credi ſi debitoꝛ toꝛem ciuili ⁊ naturali poſſeſſione/nec ergo rõne poſſeſſi⸗ alienauit onis poteſt ingredi: quia non poſſidet nec ratione pacti: an quia non afficit emptoꝛem.argu.l.cum nemo.de acqui⸗ cre poterit ditoꝛ i⸗ rend.poſſeſ.S. ⁊.l.peregre·S.fina.ff.de ac uirend. poſſeſ. gredi poſ⸗ ⁊ nota.in.l.j.S. communia de vſuca. ⁊.l.fl.S. de acqᷣ. poſ. ſeſſionẽ qũo ergo conſulitur creditoꝛi.Rñdeo aut creditoꝛ con⸗ pa aucte. tẽdendo pꝛecario retinet ſibi poſſeſſionẽ naturalẽ ? ciui⸗ lẽ ⁊ ſolã detẽtationẽ tradit debitoꝛi: tunc eſt ſolum vna poſſeſſio ĩ ſubſtãtia ſᷣm verã opinionẽ Jo.ſ.naturalis ha bẽs compꝛobationẽ iuris ciuilis de q̃ ſoquit᷑ iſti.de obli⸗ ga. in pꝛin. ⁊ ciuilis eſt qdã pediſſeq̃ naturalis ⁊ accidẽs ⁊ ideo ſi perderẽ nunc naturalẽ q̃ eſt ſubſtãtia non poſſet remanere ciuilis ꝗᷓ ẽ accidens vt.l.eius qui in pꝛouincia. ff. ſi certum peta.ſed qñ ciuilis eſt penesvnum:⁊ natura⸗ lis penes aliũ:tunc vna non eſt pediſſeqᷓ alterius:ſed qls ſe hʒ ꝑ modum ſubſtãtie:a ideo vna ſublata non tollitur alia vt.l.ſi de fundo.ff.de vi ⁊ vi arma. Modo ergo aut ꝑ pᷣcarium retinet ſibi vtrãq; poſſeſſionẽ creditoꝛ:⁊ tũc de⸗ bitoꝛ alienãdo pꝛiuat euʒ naturali:⁊ in eius ↄniam pᷣust gurme herie vi⸗ ttunc nearural ckmnra⸗ iſina iaullsei r upie itpheari iopriu⸗ urnſcoi nicl iri geſt rediAln utſecredu harprame ſoebitoꝛni cturpina Grallalof giſcqjnatu dipꝛops cumnong lcontinet ridicerea descqvirpe olono/td n aliqivt Colſtitnitſe lemdebtto⸗ hoſeſtotrs Actumfaer coſtuuitſe nuralis pol ulareniſt 1eum ſalez ? me modum/ lyi an eid ſoͤerpacto⸗ ſtſoſpicot⸗ npoſenn ſin aseri ſonepcona Ghoſſcſiofi umccetäͤn Cmnpoſen Mepole Fultſenl cäpinein t debto⸗ ſerline lertſ potiſete n Ren rechign inſegi Uiguth 1solunn Sponene tdiceggnt iuoſihii⸗ 5/qus Mer dütamtn ſeſtvpign vod felete mratenun erapagln pactumuls Vicerig leihineſt l,ghensft iudi tllen usfrlegſt etiainglil ctenetiin egotemt Liljdeſt leg. eib⸗ ttüälpfumt ere. N.nt onmulknn tordlcun eslicitin, nodone os ngredſc faciuſtent Udnnß lut ſtati ieit oſne tertcrtin Nicopiuer aeſirgti De pignoꝛibus. Fo. LNXX. eum ciuili que eſt tunc velut accidens:ſicut ⁊ colonꝰ me pꝛiuat vtraq; qñ eas habebãvt.l.colonus.⁊.l.cũ fũdũ.ff. de vi ⁊ vi arma. Si aũt retinuit tm̃ ciuilẽ ⁊ naturalẽ trãſ fertvt ẽ regłarit᷑ niſi alið agat᷑:vt.l.cũ pᷣcario. ⁊.l.eũ.ff.ð hpca.⁊ tunc cuʒ ciuilis ⁊ naturalis ſint penes diuerſos hʒ ſe q̃libet ꝑ modum ſubſtãtie:vñ debitoꝛ alienãdo pꝛiuat me naturali quã hẽbam:non aũt ciuili vt.d.l.ſi de fundo. ⁊ eſt mirabile qꝛ plus mihi aufert qñ nullam poſſeſſioneʒ hʒ qᷓ; qũ naturalem hʒ: hoc ergo caſu cum remaneat mi⸗ hi ciuilis eius rõne potero ingredi poſſeſſionẽ niſi expel lar vł ſuſpicer me poſſe repelli quo caſu agerẽ vñ vi. Si aũt ꝑ pᷣcariũ omnis poſſeſſio fuiſſet ĩ ðbitoꝛẽ trãſlata ali ensãdo pꝛiuaret me vtraq; Vt ergo hec materia plene li⸗ qquueat ſic diſtingue: quia aliquando debitoꝛ facit credi⸗ toꝛi ſolum pactum de ingrediẽdo:⁊ tunc locum hñt ea q̃ dixi:qꝛ ſiue debitoꝛ reſiſtat ſiue alienet non põt creditoꝛ ingredi. Aliqñ interuenit plus qᷓ; pactũ:qꝛ debitoꝛ conſti tuit ſe creditoꝛis nomine poſſidere:⁊ tunc cum creditoꝛ hẽatvtramq; poſſeſſionẽ põt ingredi pꝛopꝛia auctoꝛitate ſi debitoꝛ nõ reſiſtat.Si aũt non reſiſtitvł alienat vł deij citur pꝛiuatur creditoꝛvtraq; poſſeſſione pꝛincipaliter na turali ⁊ ĩ ↄia ciuili que modo ſe habebat vt q̃litas ⁊ pe⸗ diſſeq̃ naturalis vt pᷣdixi/ergo creditoꝛ nõ poteſt ingre⸗ di pꝛopa auctoꝛitate cum non poſſideat nec vigoꝛe pacti cum non afficiat ſingularẽ ſucceſſoꝛẽ/⁊ hec vᷣa niſiveniat in continẽti:vt.l.j.S.vñ vi.ſed ſi venit ex interuallo debet luridice recuperare poſſeſſionẽ ꝑ condictionem ex.l.fl.S. de acquir.poſſeſ.vñ hoc caſu ꝑinde ẽ in debitoꝛe qð eſt ĩ colono/vt.d.l.cum fundum.⁊.l.colonus.ff. de vi ⁊ vi ar⸗ ma.aliqñ vlterius non pꝛoceditur/qꝛ non ſolum debitoꝛ conſtituit ſe creditoꝛis nomine poſſidere:ſed creditoꝛ ei⸗ dem debitoꝛi rogati reſtituit res pᷣcario/⁊ tunc aut nulla poſſeſſio trãſit in debitoꝛẽ᷑:ſed ſola detentatio q̃ eſt ſi hoc actum fuerit/⁊ tunc idẽ ẽ in omnibus qð.S.dixi qñ ſoluʒ cõſtituit ſe creditoꝛis nomine poſſidere.Si aũt trãſit na⸗ turalis poſſeſſio in debitoꝛem rogãtẽ/qð ẽ naturaliter re gulare niſi aliud agatur:vt.l.cum pꝛecario.ff. de pᷣcario. ⁊.l.eum.⁊ tunc alienãdo nõ trãſfert in emptoꝛẽ nec natu⸗ raleʒ ⁊ me non pꝛiuat ciuili/ cum ambe ſe modo habeant ꝑ modum ſubſtatie vt pꝛedixi ar.l.cum de fundo.ff. de vi ⁊ yi ar.⁊ ideo ratione ciuilis quã habco potero ingredi nõ ex pacto de ĩgrediẽdo/⁊ h̊ niſi fuerĩ nõ admiſſꝰ dũ irẽ vł ſuſpicatꝰ ſũ me poſſe repelli:qꝛ tũc cũ eſſẽ pᷣuatꝰvtraq; non poſſem ingredi niſi redirem in continẽti: vt.d.l.j.S. vñ vi.ałs ex interuallo poſſum iuridice recuperare poſſeſ ſionẽ ꝑ condictionem ex.l.fi.õ.de acqui.poſ.Si aũt vtra q; poſſeſſio fuiſſet in debitoꝛẽ trãſlata qð eſt ſi hoc agatur ⁊ tunc etiã in alienãdo eẽm pꝛiuatus vtraq;:⁊ ideo ingre di non poſſem niſi iuridice vt pꝛedixi. QG m te Mõ eſt iuſta rõ coactionis neceſſitas W iſmiltaris h d. b . S ñiia lata cum debitoꝛe ĩ iure do WEer, Keles. minij non nocet creditoꝛi in iure cũ debito 4 pignoꝛis. h. d. qð intellige cum determinatiõe re in iure B Rdbuius legis. dñij an no ¶ Op.a diuiſiõe ſic qꝛ aut ſũia fuit lata cum debitoꝛe añ ceat credi obligationẽ pignoꝛis:⁊ tunc indiſtincte nocet creditoꝛi: toꝛi ĩ iure aut pꝛimo fuit fctã obligatio qᷓ; ferret᷑ ſnĩa⁊ nullo caſu dʒ pignoꝛis. nocere creditoꝛi / hic dicit ꝙ nocet in duobus caſibus q̃re male vñ videtur obſtare.l.ſuꝑatus.ff.e. So.diſtinguẽdo vt glo.qualiter aũt colluſio interuenerit planum eſt. Qua liter aũt ſit paſſus labi pᷣſcriptionẽ. Pꝛimo dic vt gloſ.⁊ male:qꝛ lapſus triennij non tollit ius debitoꝛi:⁊ ideo dic ꝙ debitoꝛ condẽnatus appellauit ⁊ paſſus eſt labi fatalia vñ ſñia confirmatur:⁊ de hoc põt creditoꝛ conqueri.vel aliter intellige vt gl.⁊ collige ſic: qꝛ aut creditoꝛ ſciuit tẽ poꝛe quo lata fuit ſñia:⁊ tunc regulariter ſibi pꝛeiudicat᷑ Fallit ſi colluſio debitoꝛis ĩterueniat. Item fallit ſi ex ta li cã vincitur debitoꝛ que non vinceret creditoꝛẽ:vt qꝛ ꝑ⸗ dit debitoꝛ:qꝛ ð eum pñtem ẽ pᷣſcriptum ſpacio.x.annoꝝ ſi creditoꝛ erat abſens vñ pᷣſcriptio.x.annoꝛum ſibi nõ p̈⸗ iudicat ſed viginti:ſecus ſi vtraq; fuiſſet pñs ita ꝙ pᷣſcri⸗ ptio fuiſſet communis.ſ.x.annoꝛum qꝛ tunc vtroq; exclu ditur. Item ſi vincitur debitoꝛ:qꝛ res non fuerat eius tẽ⸗ poꝛe obligationis:⁊ creditoꝛ fuit pñs.Conclude ergo ca ſum ſic:qꝛ debitoꝛ res in bonis eius tunc exiſtentes mihi obligauit poſtea mota ẽ qõ debitoꝛi de pᷣdictis rebus tã⸗ qᷓ; eius non cẽnt ⁊ me ſciente fuit debitoꝛ condẽnatus.q̃⸗ ritur an ſnĩa cum eo lata mihi pᷣiudicet Rñdetur ꝙ ſic / ni ſi in duobus caſibus. Pꝛimus ẽ ſi debitoꝛ colluſit cũ ad uerſario ⁊ paſſus eſt vici. Secundus eſt qñ debitoꝛ victꝰ vſt ex tali cã quelʒ eẽt vᷣa:tñ ego non vincerer:vtqꝛ ZJip̃ʒ pñtem pᷣſcriptum eſt ſpacio.x.annoꝛum/a ego fui abſens ita ꝙ talis mihi non noceret:ſʒ pᷣſcriptio.xx.annoꝝ.h.d. CIn glo.que incipit vt quia.ibi ⁊ etiam debitoꝛi.iſtud non videtur bñ dictum:qꝛ non conuenit huic legi:⁊ ideo dic ꝙ loquitur de pᷣſcriptione biennij in cã appellationis que non relinquit ius ſolidum:vł melius dic vt ſequitur EAS n eadem glo.ibi non nocuit.pꝛopter abſentiam: quia Hrequiruntur viginti. In ſumma debiti compu S R lumma. an⸗ qð ſolutum eſt fuſco ☛nomine tributoꝑ: 1 in refectione viarum. h.d. 5 Su ca io Alienatio legalis vłᷣ conuẽ Pignor⸗ P tionalis nõ tollit ius pigno ius nõ tol ris. h. d. Nel dic ꝙ dñium non hʒ commune cũ lit aliena⸗ WAiure pignoꝛis. h. d. Et eſt hec ſecunda rõ pꝛimi tio legaliſ ſummarij. Iſta lex legitur duobus modis ⁊ tertio modo vł ↄuẽtio non legitur:qꝛ quidã dicũt ſe non intelligere eam:⁊ ideo nalis. legi non poſſe:ſʒ hoc eſt fatuum dicere. Pone ergo alias duas:pꝛima ĩ debitoꝛe pᷣſcribẽte rẽ quã pignoꝛauit:⁊ pꝛi mo non erat ſua⁊ non extinguitur ius pignoꝛis:ſed certe lʒ hoc ſit verum in ſe non tñ eſt de mẽte.l.nr̃e.⁊ ideo pone aliã vt glo.qñ ↄ debitoꝛẽ vſucapitur:qꝛ res debitoꝛis ce pit vacare quã quidẽ ẽ ingreſſus:⁊ ita eſtvitium ꝑſonale non reale vt dixi in l.cum q̃rebatur.S.vñ vi.⁊ ille qui in⸗ greſſus eſt cam alienauit cuidã bona fide emẽti:⁊ ſic res puenit ad eum abſq; vitio realivł ꝑſonali:⁊ ideo pᷣcribit contra dominum ſpatiotriẽnij:certe hic vſucapio credi toꝛi non pᷣiudicat in iure pignoꝛis.h.d.ſᷣm vᷣam lecturã. Quero de ratione legis. Rñdeo qꝛ alienatio legalis v conuẽtionalis eqᷣpantur vt.l.alienationis xbũ. ff. de vᷣ⸗ bo.ſig.maxime qᷓ;tum ad materiã nr̃amyt.l.j.S.cum pdi um.ff.e.ſʒ alienatio conuẽtionalis fctã a debitoꝛe bñ pꝛi uat eũ iure dñij:ſed ius pignoꝛis non extinguit:ergo nec alienatio legalis.i.vſucapio. ¶ Op.ꝙ pᷣiudicet creditoꝛi:vt.l.j.x.ij.S.ſi aduerſus cre⸗ ditoꝛem. So.ibi in pᷣſcriptione.hic in vſucapione.⁊ eſt ra tio:qꝛ vyſucapio eſt modici tẽpoꝛis/⁊ ꝑ eam q̃ritur dñiuʒ aduerſario:non autẽ vlla exceptio inducit᷑ contra dñũm: qꝛ cum nulla actio remaneat dño:ergo nec exceptio com petit:ſolũ ergo trãſit dñium in vſucapientẽ:⁊ ſic per alie nationẽ conuẽtionalem non tollitur ius pignoꝛis ita nec per legalẽ.ſʒ in pᷣſcriptione longi tẽpoꝛis non q̃ritur do⸗ miniũ directũ pꝛeſcribenti/nõ autem directũ:ſed excepti onem inducit contra dñm /que exceptio eſt ſufficiens ad excludendum creditoꝛem. vñ non ex eo ꝙ ſit pᷣſcriptum contra dñm ſed ex eo ꝙ eſt tẽpus ſufficiẽs ad excludẽdũ creditoꝛeʒ a iure pignoꝛis ſibi piudicatur: vñ dato ꝙ nõ cẽt pᷣſcriptum decẽnio contra dñm:qꝛ erat abſens.eèt tñ pᷣſcriptum cõtra creditoꝛẽ pᷣſentẽ.i Sed quid ſivſucepit riẽnio dñio an poterit vſucaꝑe ðᷣ creditoꝛẽ Pla.ꝙ nõ: eo facit qꝛ factꝰdñs nõ pᷣſcribitvt.l.ſequiturS.lana.ff. de vᷣſucap.ſed tene glo.qꝛ amplius non pᷣſcribit dñio /ſʒ iuri pignoꝛis. Itẽ op.nonne ſi creditoꝛ agit hypothecaria contra vſucaptoꝛẽ poterit ſibi obijci/tu habes cãm a de⸗ bitoꝛe:ſʒ debitoꝛ non poſſet agere:ergo nec tu. Rñdeo ꝙ non:qꝛ ſeꝑatum ẽ ius dominij a iure pignoꝛis. Itẽ op. ⁊ videtur ꝙ creditoꝛ non poſſit agere:qꝛ dʒ pꝛobare rem eſſe in bonis debitoꝛis:vt.l.⁊ que Ronalmilfe. qð facere non poterit cum deſierit eſſe dñs.So.debet pꝛobare rem in bonis fuiſſe tꝑe obligationis non hodie eẽ.¶ Itẽ op.ꝙ hic ſit titulus qꝛ creditoꝛ aduocabit eã ꝑ hypothecariaʒ ab vſucapiẽte:poſtea debitoꝛ aduocabit eam a creditoꝛe cum eã ei pignoꝛauit / poſtea qꝛvſucaptoꝛ aduocabit a de bitoꝛe:⁊ſic de ſingulis ſemꝑ erit titulus:qð ergo dabitur remediuʒ. Rñdeo ꝙ debitoꝛ faciat ſibi cedere ius pigno ris creditoꝛi ⁊ ſe tuebitur ᷣvſucapientẽ:aſi dicas quomo do põt ſibi cedi ius hypothece cum ſit dominus:⁊ ſic iu⸗ re pꝛopꝛio habebit hypothecã qð ẽ abſurdum.Sʒ rñdeo ꝙ nõ ẽ vᷣum ſit dñs immo perdidit dominium ꝑ vſuca pionẽ/⁊ ideo ſibi põt cedi ius pignoꝛis.Sʒ nonne dʒ ſol⸗ uere debitoꝛ debitũ ſivult auocare:certe ſic:qũo poſtea põt ei fleri ceſſio cum obligatio ſit ſublata ſolutiõe:dicũt quidã ꝙ dʒ ſoluere vt pᷣciũ ceſſionis nõ vt debitum ar.l. modeſtinus.ff. de ſolut.Alij dicunt ꝙ ſufficit ꝙ creditoꝛ Butrigarij Bcda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis cedat debitoꝛi ius ſnĩe in qua obtinuit ↄ vſucapientẽ qð nõ placet:qꝛ cum ſemel vſucaptoꝛ condemnatus rẽ reſti⸗ tuerit ex ſententia a modo nõ teneretur Item poteſt alio modo ceſſare circulus.ſ.ſi debitoꝛ det rẽ creditoꝛi in ſolu tum pꝛo debito ita vt non intelligatur a iure pignoꝛis eẽ receſſum:ſi res irreuocabiliter ſua flat vt.l.j.⁊.ij . ſi anti. cre.pᷣt ⁊ alio mõ ceſſare articulꝰ ſic/qꝛ ſi debitoꝛ nollet ad uocare reʒ a creditoꝛe non põt niſi per pignoꝛatitia actio nẽ:pignoꝛaticia vᷣo ſibi non competit niſið bito ſolutovl aliter ſatiſfacto / ſoluet ergo ⁊ ꝑ ſolutioneʒ tolletur ꝑſona lis obligatio ⁊ hypothecaria. Si ergo poſtea vſucaptoꝛ rẽ vẽdicet a debitoꝛe creditoꝛ non poterit eã ampliꝰ auo care cum ſit ei ſolutum /2 ſic ceſſat circulus ſᷣm dominum mar.qð ẽ verum. ſʒ conſilium bonum pꝛo debitoꝛe eẽt faceret ſibi cedi ius creditoꝛisvt dixi / vl qð eſt tutius da ret res creditoꝛi in ſolutum.¶ Itẽ op. ꝙvſucaplo pꝛopꝛie tatis pᷣiudicet alteri hñti ius in re: vt.l.ij. in fi.ff. de vſufr. leg. So. ſpãle eſt in oꝑa ᷣui.⁊ rõ nota.in.i.locum.S/penul. ¶ In glo q̃ incipit pone.ibi qui gayus.⁊c.fit hic circuitꝰ vt res videatur veniſſe ad vſucapientẽ ſinevitio reali ⁊ ꝑ ſonali. In eadẽ glo.ibi f aciat ſibi edivt pᷣcium cedẽda⸗ rum ⁊ non vt debitum / ſed ſequẽs ẽ tutioꝛ.¶ In eadẽ gl. ibi ᷣuo relicta ſit ⁊ eſt ratio vt nota.in dicta.l.locũS. vlt. Agens perſonali nõ excluditur Q0 amuis. a hrporheggrid br . ebito ſoluto ꝑ im⸗ J do minium. putationẽ fructuum vel aliter ſatiſfacto agitur pignoꝛaticia pꝛopter hoc dicit. bitoꝛ vt debitum ſoluat.h.d. — /(OSp. ꝙ non flat denunciatio / vt. l. quidã ybe⸗ rus.ff. de ſerui.vꝛba pꝛedioꝛum. So.vt glo.qꝛ nõ fit ex ne ceſſitate:ſed ex volũtate.¶ Itẽ op.ꝙ ex neceſſitate flat / vt l. ſi conuenerit. ff. de pig. act.cum ſimi.So.ibi volebat pi⸗ gnusvendere creditoꝛ hic non/ſed aduocare. Item op. “ q etiã ex neceſſitate debeat denunciari cum ante non ſit ĩi moꝛa niſi eẽt dies appoſitavt.lʒ.ſi ex legato.de vᷣbo.obli. ⁊.l.magnã.S. de hẽ. ⁊ commit.ſtip.⁊.l.traiecticie·S · de il lo.ff.de act.⁊ oblig. So.quidã fatẽtur oppoſitionẽ ⁊ ma⸗ le:qꝛ dato ꝙ debitoꝛ non ſit in moꝛa:tũ põt cõueniri ſi de bitum ẽ purũ:vt.l.qð dicimus.ff de ſolut.⁊.l. pꝛomiſſoꝛ. de cõſti pec.⁊ inſti.de vᷣbo.obli.S.in diem.⁊.l.euictis. ff. de euic. Conclude ergo ſic:qꝛ aut creditoꝛ vult pignus ꝑ ſequi non vt vẽdat /ſed poſſideat/ tunc non eſt neceſſe ꝙ denũciet: ſʒ pt ſi vult vt hic ⁊ hoc ſiue ſit debitoꝛ ĩ moꝛa ſi ue nõ poſtq; obligatio ẽ pura vt.d.l.qð dicim?ꝰ⁊ iſtit. de ybo. oblig · S in diem. iʒ fiat denũciatio ad moꝛã cõmittẽ dã ꝓpter alios effectꝰ qui habentur in.l.moꝛa.ff.de vſur. ¶ In gl. que incipit exijt. in fi·ibi.l.magnam. qqð eſt falſũ qꝛ vbi allegatio eſt pura non ẽ neceſſaria moꝛa ad hoc vt e*α poſſit: vt. I. qð dicimus. ff. de ſolut. cum ſi. EWae line pᷣſidis licentia. hoc dicit. i J vro 2 Creditoꝛ ſoluta pecunia dʒ red E Y &ιW dere pignus ſiue fuerit de hoc Efctã ſcriptura ſiue non.hoc dicit. Nel bꝛeuius Ldic ꝙ ſcriptura regulariter non eſt de ſubſtan tia rei geſte.hoc dicit Jac.bu. m dominam. MHdhen, 36 l.bitoꝛ pignꝰ qð voluit creditoꝛ iure dñij poſſidere.h.d. Jure iſto etiã diſtractis pi⸗ Iſtractis gnoꝛibꝰ debitoꝛẽ añ pi ſe⸗ ris poſſeſſoꝛem conueniat eſt electio credito⸗ A ris. hoc dicit. B ¶ Op· ꝙᷓ nõ habeat creditoꝛ electionem /vt.l.monachis. ff. de iure fiſci. So. ibi habebat tacitam hypothecã hic ex pꝛeſſam.ſpãle videtur in.l.cum poſſeſſoꝛ.de cẽſ.¶ Itẽ op. ꝙ etiã ſi hʒ expᷣſſam hypothecã non hẽat electionẽ / vt in aut᷑ G̊ ſi debitoꝛ.je.So.illð iure nouo.ſ¶ Itẽ op.ꝙ ctiã iu re nouo hẽat electionẽ/ vt ĩ aut᷑.hoc ita.quã quidã hñt h AAEEα So. dicit qdã ꝙ hec coꝛrigit aut. ᷓ̊ ſi debitoꝛ I.qð nõ ẽ vᷣum vt ſtatim dicã in hac aut᷑. G c ita. De aut᷑.legi quattuoꝛ modis/⸗ * Ante pſecutionẽ pignorſex Eb itoꝛ es. Vapneste inqrẽdus eſt de⸗ N . Non capit nominato: OSminatoꝛi. cnominati ad minꝰ debitoꝛ.·e. vno modo vt hic loquat᷑ in ſpeciali caſu ſci⸗ licet quando diſtrahitur pignus hoc pacto vt ex pꝛecio ſatiſfiat creditoꝛi. Secũdo modo legitur vt intelligatur hec cum determinatione illius. Tertio modo legitur ?· iudicio meo melius ſcilicʒ ꝙ hic debitoꝛ fuit conuentus a creditoꝛe hypothecaria ⁊ debitoꝛ pendẽte iudicio alie nauit ⁊ licet non ſit contractus vitioſi quantum adhocvt alienatio vitietur: quia non diſputatur de iure dominij ſed pignoꝛis /contrahitur tamen caten?ꝰ vt ſicut creditoꝛ ante alienationem poterat hypothecariam eligere omiſ⸗ ſa ꝑſonali ita ⁊ nnuc.⁊ hoc innuit tex.ĩ coꝛpoꝛe:alias lec. dicam.j.aut᷑.hoc ſi debitoꝛ. B — Eb ito ꝛem Non pꝛeiudicatur in iu⸗ 8 . e re pignoꝛis ex legali vel Aconuentionali alienatione. h.d. COppo. ꝙ faciat deterioꝛem eius conditio⸗ nem alienando: quia opoꝛtet pꝛimo ꝙ faciat exccutio⸗ nem:vt ·jeodem.aut᷑.hoc ſi debitoꝛ.Solu.vt glo.quia ſo lum in eo facit deterioꝛem ⁊ non in alio. Vel dic ꝙ hiclo quitur iure iſto quo in nullo flebat deterioꝛ etiam in ele⸗ T ſi krater Licet tuam pecuniam mu N— er AEE—ορtno den meo noie ribl no qucritur perſonalis nec hypothecaria. hoc ctione. dicit Butrigar. quir. Sol. vt glo. „ / /pignoꝛe ſpecialiter conueniatur. h. d. cam.in.l.licetij/qui po.in pig.habean. „ boc dicit. rr cxtra ꝙ ſit perſonalis cum veniat ex ↄctu: vt inſti.q mo. re õ.ob:.S. creditoꝛ quoq;. Sol.aut creditoꝛ perſequitur pignus hypothecaria ⁊ ita eſt realis vt hic. aut debitoꝛ S Res empta ex pecunia mu⸗ Bam Ulis. mata nõ eſt pignus / niſi de RSpp. de.l. cum per liberam. S. per quas perſo. no. ac⸗ £ . Opponitur de.l.idemq;.ff. qui potio. in pi⸗ gnoꝛ.habean. So.vt glo.Sed an habet perſonalem:dic vt glo. Sed an habet pꝛiuilegiatam: dic vt gl.⁊ plene di⸗ P ag Pꝛo pignoꝛis pꝛoſecutione E 8 Ignoꝛis. rn crtditon realis actio. L ¶ Sppon . ꝙ ſit perſonalis: vt.l j circa pꝛinci pium.ff.de ſaluiano interdicto.So.vt glo. Item oppo. agit pignoꝛatitia debito ſoluto ⁊ illa eſt ꝑſonalis qꝛ venit ex gctu vt in ↄꝛio.( Itẽ ſaluianũ eſt perſonale.Sʒ videł ꝙ ſit perſonalis hypothecaria:qꝛ venit ex pacto.vt.lſi ti bi ·S. de pignoꝛe.ff.de pac.⁊ ſi dicas ꝙ aut illud pactũ ꝓ⸗ ducit ius perſonale/ergo eſt perſonalis.aut pꝛoducit ius reale ⁊ opʒ ꝙ traditio ĩterueniat:vt.l.traditiõibꝰ.S.de pa⸗ ctis.Rñdeo ⁊ dico ꝙ cã remota hypothecarie eſt pactũꝛ cõſtituit ius in re ⁊ ſine traditione:qꝛ lʒ qᷓ;dtũ ad dominiũ trãſferẽdũ regłr reqrat᷑ traditio / tñ q;tũ ad ius pigno⁊ᷣ· cõſtituendum non requiritur traditio.Eſt ergo pactum cã remota conſtituens ius in re:ſed ius qð hẽo in reẽ cãẽ immediata hypothecarie ⁊ ſic eſt reale. Saluianũ vero interdictũ eſt perſonale ⁊ in rem ſcriptum:nã venit ex ob ligatione nã peruentione poſſeſſionis quis obligatur vt in actionc ad exhibẽdum:vt.liiij ·S· eſt aũt.ff.ad exhiben⸗ dum ⁊ plene dixi.S.de ſaluiano interdicto.in rubꝛic.xl. Pignoꝛaticiavero eſt perſonalis:quia venit ex obliga r tione que naſcitur ex contractu inuito te: vt di cto. S. creditoꝛ. “ BOoponitur de. . ſi reſiduumꝗ dediſtractio. WApignoꝛz. So. vt glo. S S nli MNon acquirit extra⸗ „. Es obligata. Mus ius inpignore li cet ſoluat debitum. hoc dicit Jacobus Butri ,„Barius. . Secundus creditoꝛ offe⸗ Ecu ndus. rendo pꝛioꝛi debitum con⸗ ¶non pꝛo vſurisvſurarum. hoc dicit. Ratio qua re non conſequoꝛ vſurasvſurarũ eſt: quia hoc fecit ger Ar. do negocium meum non debitoꝛis: vt.l.creditoꝛ· S. j·ff. vt ſoluatur Zꝛium de aut᷑. hoc ſi 5 6 ditoꝛ · · .f. poti.in pignoꝛ.habean. 8 6 Icut Creditoꝛ non pꝛeſtat caſum ſed do⸗ lum ⁊ culpam leuem. l V ed itoꝛ. Meino lultüs agere cogitur. firmat ſibi pignus pꝛo eo qð ſoluit ⁊ ꝓ vſuris ſovitlstur. zöͦnutltst aa punciy⸗ crceptionie Ntionemn lur hocdiea (Quero Pepondeo Kreſtringi get Item calum quz torrigitar⸗ ſiet tun etiatnilli⸗ t ideo die ſanonab: totum. ¶brter⸗ erettranen ppo de. ecedtoꝛis Kckgloan geſtio oſcähoe madalien legtenus gerehppor uhepoten Pefſonglion meppothe Uitenrvul leroq nninſen ihroſon Gftonis Ucenſes Norati llladecch tnechab iſthaber hecarig ctedito llinemn nufipaf euciene Srelſl elgtn 1 unpeaninn mmoncent Pvothen e speſannn erpeanin tpignne i turh.. ſbipanen Aperſonnene icytgegen vorisnin toriteien . vtlie E pthie Auprt tpſonalept ſonale G erpocton Autpꝛodut ecariecket zöhtüaknen züad e Ekergoſge scöheointt e. Soltlnin uinnu tten nischſent gtftadctnt icoinnttt upnteh erutuigenn eraintln eN. motgrotn mmfunt N uiini⸗ ztaniitn ucnuli 4 — De Pi gnoꝛibus. Fro. LXXI Atoꝛ. Contraria pignoꝛis conuetio tollit pignoꝛis conuentionẽ ipᷣo iure.h.d. ¶Op. ꝙ tollatur ope exceptionis. vt.l.ſi tibi traditione ⁊ tunc pactũ non tollitur ipo iure pignor ſed ope exceptionis /vt dicta.,l.ſi tibi ·S. de pignoꝛe. Si autẽ conſtituitur ſolo ↄſenſu tunc aut fuit expꝛeſſa conuentio de pignoꝛe remittẽdo ⁊ tunc tollitur pignoꝛis obligatio ipſo iure.vt hic. Si autem fuit tacita remiſſio ſuꝑ pigno⸗ re quod eſt quando debitũ expꝛeſſe remittitur ⁊ tunc aut remiſſio debiti fuit vtilis aut inutilis. Si fuit vtilis tũc ſi obligat io debiti tollit᷑ ipſo iure obligatio pignoꝛis tolli⸗ tur ipſo iure /ſi obligatio debiti tollitur ope exceptionis et obligatio piguoꝛis tollitur ope exceptionis. Si autezʒ remiſſio debiti fuit inutilis tunc aut eadem ratio inutili tatis eſt in pignoꝛe / que eſt in debiti ⁊ tuncvtriuſq; remiſ ſio vitiatur. vt l. debitum. de remiſ.pigno. Si aut eadẽ rõ inutilitatis non eſt in pignoꝛe que eſt in debito tunc li cet pꝛincipalis obligatio non tollatur ipſo iure vel ope exceptionis tamen pignoꝛis obligatio tollitur per exce⸗=3 ptionem.vtl.j.S.j.ff qui.mo.pigno.vcl hypotheca ſolui tur. hoc dicit Jaco. Butk. . PE ſe cution Electio datur credi⸗ Er ecu lone.ioꝛi agat perſonali vł OQO hypothecaria de vignoꝛe Por dicit. ta “ Nohife ectio data per le⸗ 6 Bc li D eb toꝛ. gem codicis habʒ lo 9)cum debitoꝛe poſſidente / ſed ſi extraneus poſ⸗ AAſidet ceſſat hec electio. hoc dicit. ¶ Quero qualiter hec auten. veniat ad legem codicis. Reſpondeo poteſt venire determinatiue qꝛ determinat et reſtringit eam vt locum habeat quando debitoꝛ poſſi⸗ det. Item poteſt venire coꝛrectiue / quia aut conſideras caſum quãado debitoꝛ poſſidet ⁊ tunc determinatur ⁊ no coꝛrigitur:aut conſideras caſum quando extraneus poſ ſidet ⁊ tunc cum lex codicis loqueretur generaliter ⁊ ſic etiam illũ caſum compꝛehendet coꝛrigitur quo ad illum et ideo dicunt vltramontani ꝙ legi codicis derogatur: ſed non abꝛogat᷑ i.derogat in parte/non abꝛogat.ſcilicet in totum. . , ¶ Ex tex.ſi que ſunt. non poſſeſſe per fideiuſſoꝛem:ſed per extraneum. S . ¶Doppo.de.l.codicis.Solu.vt glo.qꝛ illa coꝛrigitur.cõ tra quam op.de aut᷑ hoc ita.S.eo.quia illa eſt poſterioꝛ et reſeruat electionem etiã extraneo poſſidente.So.dicunt quidam ꝙ hec coꝛrigitur qð nil eſt. Alij dicunt ꝙ illa de⸗ terminatur per iſtam. Alij dicunt ꝙ hic loquitur de taci⸗ ta hypotheca. ibi de expꝛeſſa:ſed huic repugnat.l.cũ poſ ſeſſoꝛ. ff. de cenſi. ſed ibi eſt ſpeciale in cenſu qꝛ res tran⸗ ſit affecta ita ꝙ poſſeſſoꝛ tenet᷑ non ſolũ reali ſed etiã per⸗ ſonali. ¶ Sed omibus reiect dic ꝙ aut᷑.hoc ita. loquitur in ſpeciali caſu ⁊ ſjm hoc habʒ duas lecturas. Una ꝙ lo quatur in caſu ſpeciali.ſ.quãdo res venditur de volunta te creditoꝛis hoc acto vt ei de pꝛecio ſatiſſiat. Secunda lec. eſt ꝙ loquatur in caſu ſpeciali hoc modo qꝛ olim ſiue erat queſtio de dñio ſiue de pignoꝛe res efficicbatur liti⸗ gioſa ſed hodie hoc eſt coꝛrectum hoc modo/quia quã⸗ tum ad alienationem impediendam non fit litigioſa: fit tñ ea tenus vt ſicut ante alienationem poterat creditoꝛ agere hypothecaria ↄ debitoꝛem perſonali omiſſa:ita et nunc poterit agere hypothecaria ð extraneum poſſeſſoꝛẽ perſonali omiſſa poſtq; debitoꝛ rem vendidit iam cõuen tus hypothecaria.⁊ hec ẽ ipᷣa veritas iudicio meo ⁊ hoc videtur velle tex.in coꝛpoꝛe de litigi:S ad hoc autem. ¶ QAuero quid ſi debitoꝛ eſt abſens: ⁊ dic vt glo.quã de termino ſic quia ſi debitoꝛ non cõpareret non fit tranſitꝰ ſuper perſonales per diffinitiuã:fit tñ executio bonoꝛum debitoꝛis ꝑ interlocutoꝛiã.⁊ ſi ex eis poterit ſatiſſieri bñ quidem:ſed ſi non poteſt ex eis ſatiſfieri tũc venietur ad piggnoꝛa ⁊ ita ſeruamus ar.l. pꝛeſenti·S. ſicubi. S. de hijs qui ad eccle. confugi. ¶ Sed quid ſi debitoꝛ non compa⸗ ret/nec habet bonavnde debet cõueniri fideiuſſoꝛ an po⸗ terit habere creditoꝛ electionem:an conueniat ipſum hy pothecaria ſi velit perſonali omiſſa:ſi fideiuſſoꝛ poſſidet res creditoꝛi per eum obligatas et dic vt glo.ꝙ ſic.et no⸗ ta oꝛdinem /quia pꝛimo debitoꝛ cõuenitur perſonali vel reali ſi poſſidet. Secundo fideiuſſoꝛ perſonali vel reali D A§. de pignoze. ff. de pactis. Sol. vt glo. ? plene dic ꝙ aut conſtituitur pignus non ſolum cõſenſu:ſed ẽt ſi bona poſſidet. Lertio conueniunt poſſeſſoꝛes rerum de bitoꝛis.Quarto cõueniuntur poſſeſſoꝛes rerum fideiuſſo ris.¶ Quero extra qualiter fiat executio: Reſpõdeo ma⸗ Executio datur de bonis debitoꝛis:mittitur nuncius qui inquirat qł'r dẽax an aliquid inueniat de bonis debitoꝛis nihil iuenu ⁊ cre fieri. dat ꝙ ſi aliqͥs ſciret de bonis talis / referat iudici hoc be ne pꝛobatur per.l.pꝛeſenti ·S.ij.S.de his qui ad eccle.con fug.⁊.l.nemini.de epiſ.⁊ cleri.Sed quandocunq; mittun tur duo nuncij ⁊ eſt tutius: quia officiali creditur in ſibi cõmiſſis in leuioꝛibus/non in grauioꝛibꝰat hoc videtur graue aut agatur cõtra extraneum poſſeſſoꝛem ⁊ ideo eſt tutius duos mittere.¶ Sed quid ſi ſcripta eſt relatio nũ⸗ cij qũo de bonis nõ ĩuenit nũqᷣd eſt neceſſe ꝙ iudex ꝓnũ⸗ ciet executionem factam ad hoc vt poſſit agi contra ex-. traneum poſſeſſoꝛem.quidam ꝙ ſic.Lu dic contra ⁊ pio ba per caſum.l.ſancimus ·S.j.S.ad trebel.vbi non eſt ne- ceſſe ꝙ pꝛonuncietur contumax. Pꝛeterea pꝛoceſſus fa⸗ ctus ſuper perſonali contra debitoꝛem. quomodo erga debet pꝛonunciari poſſe agi contra extraneum poſſeſſoꝛẽ non autem dices ꝙ hec ſententia noceat extraneo poſſeſ⸗ ſoꝛi/⁊ opoꝛtet ꝙ ipſe fuerit citatusvt aut᷑.ſi omnes.S.ſivt ſe ab heredi.abſti.aut dices ꝙ ſibi non noceat ⁊ nõ debe⸗ bit citari:⁊ ideo dic ꝙ non eſt neceſſaria pꝛonũciatio exce cutionis ⁊ ita tenet gloſ. Item quero an ſi fuerit actum contra poſſeſſoꝛem debitoꝛe non excuſſo ⁊ lata fuerit ſen⸗ tentia an talis oꝛdo omiſſus vitiet ſententiam: dic ꝙ nõ: quia hic eſt omiſſus oꝛdo vnius inſtantie ad aliam: vt.l. j.S.de appel.ſecus ſi eſſet omiſſus oꝛdo vnius ad ſeipſam quia tunc vitiaretur:vt.l.pꝛolatam.S.de ſen. Item que⸗ ro an ſi conſtet ꝙ debitoꝛ nulla bona habeat debeat fieri executio:⁊ videtur ꝙ non per..il.fl.ff ſi cer.peta.contrariũ tenent doc.per/S.ſed neq;.in aut᷑.de fideiuſſo.vbi dicit ꝙ opoꝛtet tranſiri ſuper perſonales:ſic ⁊ ałs non ſufficit ꝙ aliquid ſciatur niſi iudicialiter ſciatur: vt.l.nõ vimj.que res pig.obli.po.⁊.l.emptoꝛ.⁊ ibi nota.ſ.de euict.¶ Item quero an ſi ſint plures creditoꝛes ⁊ vnus excuſſit debito rem ⁊ nil inuenit in bonis an alius creditoꝛ habebit ne⸗ ceſſe executionem facere ſi velit agere contra extraneum poſſeſſoꝛem:⁊ videtur ꝙ non:vt.l.fl.õ.de bo.auc.iud.po. ⁊ quia hec executio non fit hic vt ſciatur an habeat vnde poſſit ſoluere debitoꝛ ⁊ ſic hic ſemel eſt inquiſitum quare debet amplius inquiri. Sed certe ipſi faciunt ad cautelã iterum excuti per dictum S. ſed neq;. Item quero quan Exceptio do debeat opponi exceptio executionis flende per extra executois neum poſſeſſoꝛem: ⁊videtur ꝙ ante litem conteſtatam cũ fiende qñ ſit declin atoꝛia.Sed gloſ.tenet ꝙ eſt dubia ⁊ ideo debet dẽat op⸗ dici de ea vt de perpetua ſcilicet ꝙ poſſit vſq; ad ſenten-⸗ poniꝑ ex⸗ tiam opponi ita not.in.lł.iij.ff.de exceptioni.i. Modo po traneum ne ꝙ ſunt plures conrei debendi ⁊ vnus eoꝛum vendidit poſſeſſoꝛẽ. bona ſua ego creditoꝛ vellem conuenire potius poſſeſſo⸗ rem emptoꝛẽ q; excutere alios conreos qui ſunt mei ami ci nunquid poſſum? Reſpondeo aut iſti conrei quando obligauerũt mihi bona conſtituerunt ſe meo nomine poſ ſidere:⁊ tunc cum vnus alienando pꝛiuet me poſſeſſione naturali ⁊ ciuili poſſum eam a poſſeſſoꝛe recuperare con⸗ dictione ex.l.fl.S.de acqui.poſſeſ.⁊ alijs non excuſſis.Si autem non conſtituiſſent ſe meo nomine poſſidere opoꝛte ret me pꝛimo omnes reos excutere. Ertincto pignoꝛe remanet perſo⸗ MEruo nalis. hoc dicit Jacobus Butri⸗ garius. 7 tibi Creditoꝛi datur furti actio vel vi S 2 bonoꝛum raptoꝛum pꝛo re pigno⸗ R rata ſibi ſubſtracta vel ablata. hoc dicit Jaco. Æα Butrig. H SS ¶Oppo./ꝙ creditoꝛ non agat cum ſua non interſit. So. vt glo.quia immo intereſt potius pignoꝛi ⁊c̃. Quero in quantum agat:⁊ dic vt glo. s e Bvy er Creditoꝛ cui debitoꝛ obligauit NBP* “:. omnia ſua bona habet obligataz lqilitiam ex ſua pecunia comparatam verevel Apꝛeſumptiue/⁊ in ea habet pꝛiuilegium. hoc dicit. ¶ Diuide in tres partes:qꝛ pꝛima loqᷣt᷑ ĩ militia cõparata filijsvel agnatis vſq; ibi ꝙ ita.ibi fuit cõparata er᷑neisvſ q; ibi ꝙ ſcilicet futuris.ibi determinatio omnium pꝛedi⸗ ctoꝛum vſq; in finem. HZ MWilitia quid ſit. ¶ Ex tex.ꝙ ita..S.emit pꝛopinquis ⁊ pꝛeſumitur empta militia de pecunia mutuata / hic extraneis ⁊ non pꝛeſumi tur empta ex pecunia empta niſi pꝛobetur. Quero quid ſit militia: Reſpondeo militia eſt quidam redditus con ceſſus a pꝛincipe vel barone alicui vt ſeruiat certo tempo re anni/ex hac quãdoq; plus debebat bereipart heres qᷓ; defunctus quandoq; minus quandoq; tmdem ⁊ hec mi⸗ litia poterat vendi per eum cui erat conceſſa cum tranſi⸗ bat ad ſucceſſoꝛes:̊ ad ſingłarẽ ↄuenit᷑ ꝗ̊ hñs militiã ea tenꝰ q̃tenus ex miluia modo venderet᷑ ⁊ ſi eſt empta ex⸗ traneis non pꝛeſumitur empta ex pecunia mutuata niſi pꝛobetur.ſed quandoq; pꝛopinquis emitur ⁊ pꝛeſumitur empta de pecunia mutuata ⁊ habet eam obligatam ⁊ in ea pꝛefertur omnibus creditoꝛibus P d btinet Hec aut᷑. venit ad.i. ARBGo. ODtinet. οcis determinati jFue vt ita demum pꝛeferatur omnibus alijs cre RWWditoꝛibus ſi ad hoc mutuauit pecuniam vt ex ea emeretur militia ałs ſi non mutuauit ad hoc fuittamẽ inde empta pꝛefertur omnibus alijs creditoꝛibus niſi tri bus vxoꝛi vendicati dotem a marito vel eius herede cui militia eſt acquiſita. Item filijs mulieris vendicantibus eius dotem. Lertius eſt vt dicit glo.quia non pꝛeferetur illis qui ad hoc mutuaſſent. In quibus caulis pign? vel hypotheca tacite contraha⸗ tur. MRubꝛica. Aiuerſa dcnumerans acue GHrcontrahitur hypotheca ſine conuen⸗ e⸗ Ael dic. In ſpecie debẽtis tributa bo — IJacob. Butrig. „ hoc dicit. (B)] boc dicit. ¶Vel dic ꝙ regulariter pꝛecium non luccedit loco rei / nec ecõtra. Sp. ꝙ pꝛecium ſuccedat loco rei ⁊ econtra:vt.l.ſi rem 4 —— & tione hominis.hoc dicit totustitulus. Ertum Fiſco tacite obligantur bona cu⸗ ¶ iuſcunq; contrahentis cum ipſo. na ſunt fiſco tacite obligata.hoc dicit Non eſt eadem ratio pꝛecij DB amu is. ⁊ rei ex pꝛecio comparate. ⁊ pꝛecium.ſf.de peti.here.So.vt not.in.l.labeo.ff.de ver. ſigni. Hec regula fallit in vniuerſalibus iudicijs vt in cõ trario:⁊.l.imperatoꝛ·S·cum quidam. ff.de le.ij. Item fal-⸗ lit in ſubſidium re perempta vel pꝛeſcripta:vt.:..ſi eum.ff. ſi cer. pe.⁊.l.mater.ff.de rei ven. 4 pter debitum mariti non capiantur: fallit in bonis dotalibus que occaſione pꝛimi puli capiuntur. h. d. a poſſunt ab eo pꝛopter debitum re tineri.hoc dicit. tumcunq; non ſit ſibi obligatum: vt.l.ſi nõ ſoꝛtem · S. ſi cẽ tũ.ff.de condic.indeb.⁊ ·etiã ob cyꝛo.pecu.pig re.po.il.j. So.aut res peruenit ad creditoꝛem de voluntate debito ris:⁊ tunc poteſt retinere vt in contrario:aut ſine volun⸗ tate ⁊ tunc non vt hic. ¶ Item op.ꝙ etiam ſi de voluntate debitoꝛis perueniat ad creditoꝛem non poſſit retinere:vt.l.ſub pꝛetextu.S.cõ⸗ mo.So.quando res peruenit ad creditoꝛem de volunta te debitoꝛis:aut peruenit animo conſtituendi ei ius in re ⁊ poteſt retinere:vt.di.l.S.etiã ſi ob cyꝛog.pe.Aut perue⸗ nit non animo conſtituendi ei ius in re ⁊ tunc non poteſt vt. d. l. ſub pꝛetextu. Item op. ꝙ etiam quando peruenit de voluntate debitoꝛis non animo conſtituendi ei ius in re tamen poſſit retineri.vt.l.in rebus·S. poſſunt.ff. cõmo. So.quando peruenit non animo conſtituendi ius in re: aut vult creditoꝛ retinere ratione impenſe facte in re⁊ po teſt vt in contrario.aut pꝛopter aliud debitum ⁊ non po⸗ teſt:vt dicta.l.ſub pꝛetextu.Conclude ergo ꝙ aut res per — NRes non obligate creditoꝛi non e icet regulariter bona mulieris ꝓp⸗ Atis 5 EWWOp. vpoſſit retinere pꝛopter debitum quã⸗ Butrigarij Becũda pars ſuper Dctauo libꝛo Codicis uenit ad creditoꝛem ſine voluntate debitoꝛis ⁊ eam reti⸗ nere non poteſt vt hic:aut peruenit de voluntate debito⸗ ris:⁊ tunc aut animo cõſtituendi ius in re ⁊ tunc poteſt retincre pꝛopter aliud debitum vt dict.l.ſi non ſoꝛtem.S. ſi centum. ⁊. S.etiã ob cyrogra.pe.lł.j.Aut peruenit ius in re:⁊ tunc aut vult retinere pꝛopter impenſamactam ire ⁊ poteſt:vt dicta.l.in rebus:S/ poſſunt.aut pꝛopter aliud debitum ⁊ non poteſt:vt dicta.l.in rebus ·S. poſſunt.⁊ ſic facit pꝛo ſcriptoꝛe qui vult retinere quaternum pꝛopter impenſam in re ⁊ ſalarium ſuum:vt dict.l.in rebus ·S·poſ ſunt. ſed pꝛopter aliud debitum non vt dic.l.ſub pꝛetextu ⁊ ita debet determinari hec gl. Item quero quot requi Hypothe rantur adhoc vt inuecta ⁊ illata ſint hypothecata: Re⸗ cata ad ſpondeo opoꝛtet ꝙ ſint inducta ⁊ animo vt ibi ſint perpe hocvt ſint tuo ⁊ ꝙ ſint in bonis inducentis vel inducantur volunta iuecta ⁊ il te domini. Item ſi eſt pꝛedium vꝛbanum ꝙ ſcientia loca⸗ lata quot toꝛis interueniat non eſt neceſſe ſi ruſticum ſit/⁊ ita debʒ requirant ſuppleri hec glo. E= J m ater Qui ducit vxoꝛem que ſuſce⸗ R E· pta filioꝛum tutela tranſit ad ſecundas nuptias tutoꝛe nõ petito ratione nõ E A reddita tacite obligat ſua bona pupillis. hoc dicit. Butrig. . ¶ Ex tex.legitime.¶ Mota dici tutelam matris legiti⸗ mam:ſed hocverum ſumendo legitimam large non ſtri⸗ cte quia non defertur ei a lege.xij tabularum. ⁊ illi qͥ ha⸗ bent a lege ⁊ compelluntur eam ſubire: vt.lł.legitimos.ff. de legi.tu. Mater vero ſubire non cogitur ſed volens ad mittitur:vt.l.ij.S.quando mulier tu.offi.fungi poteſt. Di aliena res pignoꝛi data ſit. Kubꝛica. , Alienam rẽno Mocuratoꝛ. Alienam rend dicit totus titulus.i Vel dic in ſpecie Iꝙ. ꝓcuratoꝛ non habens ſpeciale man Gdatum vel generale cum libera / vel ge E AAHAANRAtus pignozare non poteſt res pignoꝛi obligari:exceptio tamen detur creditoꝛi ſi pecunis eſt in rem domini verſa.h.d.cum glo. ¶Oppo. ſi eſt pꝛocuratoꝛ ergo habet mandatum ergo . poteſt obligare.vt.l.ſolutum ·S.ft.ff.de pign.actio.Solu. habebat mandatum ad alia non ad hec: vel expone pꝛo⸗ curatoꝛ.i pꝛocurans ⁊ ſimilia/⁊ dic vt gloſ.ſ Item op.ꝙ detur in dominum vtilis inſtitoꝛiavel negocioꝛum geſto rum.So.vt glo.quod verum eſt? C. . ¶ In gloſ.que incipit ſic.ibiaccepit pignoꝛiſciens alie⸗ nam:al as quereretur ei vtilis hypothecaria:vt.eodem cumres. P α Res non debitoꝛis S J pꝛo⸗ baueris non obligatur mihi niſi ſcĩia domini ei pꝛeiudicet.h.d. rem ⁊ de euictiõe cauere: ſed non poſſum facere in re alie na ea que ſunt de naturs pignoꝛis.ſ.conſtituere ius in rẽ. Modo dicit glo.ꝙ ad hoc vt ſibi pꝛeiudicet opoꝛtet ꝙ dolus ⁊ ſimulatio domini interuenerit:ſed certe ego pu- to ſolam pꝛeſentiam pꝛeiudicare domino etiam ſi ceſſet omnis fraus per ea que not.in.l.gayus.ff.de pign.actio. ⁊ ſubaudio hic maxime.Et collige tres caſus:quis au debitoꝛ rem quã mihi obligauerat obligauerat alij me pᷣ ſente:⁊ tunc michi non pꝛeiudicat cum ſciam ius meum vbiq; durare:vt.il.ſicut ·S. non videtur.ff.qui.mo.pignoꝛ. vel hypothec.ſoluitur.niſi ſcĩa ⁊ fraus mea interueniret aut vendit debitoꝛ rem mihi obligatam ⁊ michi non pꝛe iudicat.vt.S.eodem.vſucapio.niſi conſentiamvt dicta.l ſicut.S.ſuperuacuum.aut debitoꝛ michi obligat rem alie nam. ⁊ tunc pꝛeſentia domini ſibi pꝛeiudicat licet nulla fraus interueniat:vt.d.l.gayus.ff.de pignoꝛ.actio.ſpeci ale quando obligatur res mulieris:quia bene obligatur Ignoꝛi obligare niſi ratione officij. hoc &nerale ſine libera:⁊ dominus erat ſoli r=-&(Oppo. ꝙ res aliena poſſit pignoꝛari:vt.l.rẽ Pignoꝛa alienam. ff. de contrahend. emptio. So. ibi in venditione ri an poſ⸗ hic in pignoꝛatione / ⁊ eſt ratio: quia in re aliena poſſum ſit res alie facere ea que de natura venditionis ſunt ſcilicet tradere nia. tſol⸗ nn gu Ne 5 lgenon ſe r aren! po lir nlo.ll, bi neoute ſein tiot illsq onv gationis. connrmart Nthic.(. gno Go mobligo Scumex debitaett Ge vtĩ mihi obl meger te go pure nusmih bis ren quidepi ſans alie nemeſeg⸗ Ininus ret letfeperi ſtidemqr igtoacti Ngo⸗ ſaunrde mmnore Que res pignoꝛi obligari poſſunt. Fo. LXXII. ernt ex ſola pꝛeſentia eius. Sed ad hoc vt ceſſet velleyanum religioſis.l.monumentoꝛũ.So.ius inferẽdi moꝛtuũ põt Anren opoꝛtet ꝙ interueniat eius fraus. vt.i.ſi ſine.S.ad velÿ. pignoꝛari qꝛ eſt in bonis:ſed ſepulchꝛũ non.qꝛ non eſt in 4 dmnin, Item quero quis pꝛobet dolum.⁊ dic vt glo.qð puto bonis. ¶ Item op.ꝙ etiã ſepulchꝛuʒ poſſit obligari.vt.l. hſnignn vẽrum vbi eſt neceſſe dolum allegare:ſed hic non eſt ne- in modicis.ff.de ↄhen.emꝑ.So.vt glo.qꝛ traſit eum vni⸗ hupehi ceſſe vt dixi. B .—r uerſitate.¶ Sed op.ex. quõ trãſit cum vniuerſitate id qð nogoeſn P Brat 02. Tutoꝛ vel curatoꝛ ita demum non eſt in bonis noſtris ⁊ ideo dicit hugolinus in dicta. unn C1 2. rem minoꝛum obligant ſi pecu l,in modicis bene ꝙ inter alienationẽ ſingularem ⁊ vni⸗ linngen Vdenis in vtilitatem minoꝛum fuerit cõuerſa.h.d. uer ſſalem ſola eſt hec differentia qꝛ alienans rem ſingula dlſün – Op. ꝙ etiam ſi pecunia perueniat in vtilita⸗ riter ſepulchꝛum / videtur ius inferẽdi alicnare remanet len En tem minoꝛum poſſit obligarc.vt.l.tutoꝛ leg. ff. de pigno. ti ſibi directum ius inferendi/a vtile tranſit in emptoꝛẽ ht actio.cũ ſi. So.quicquid dicat glo.dic ꝙ aut tutoꝛ obli⸗ ius inferendi directo ita ꝙ nil remanet pen es alienãtem wrbifn ee gat lege refragrante.i.contra legem ⁊ ipſo iure pignꝰ nõ non autem ipſum ſepulchꝛum tranſit vllo caſu cum non ene tenet etiam ſi ꝓecunia perueniat ad pupillũ/aut obligar ſit in bonis noſtris. —YYDMU gſannt lege non refragrante. tunc tenet pignus ſi pecunia ver⸗ . GS men NHomẽ debitoꝛis cadit ⁊ in gña⸗ ant llat tat᷑ in rem pupilli: vt dicta.l.tutoꝛ. als non yt hic. j li ⁊ in ſpeciali pignoꝛe.h.d. Hitde . Ec li Rem patris non obligat filius.hoc di⸗ C¶ Diuide ĩ duas partes:qꝛ pꝛimo ponit dictũ tnungg, D CU. cᷣ Jacobus Butrig. ar D kuſc; ibi.quare.ibi illatio dicti.vel effectus di⸗ nnl Wè NRes que nõ erat in bonis de⸗ vſch in finem. . Z mitnt S GB in res Riid tempoꝛe obligationis ¶ Ex tex. compelletur.] Et ſi erit q;ᷓtitas cedet in debi⸗ W Apoſtea ſupueniat confirmat pignus vtiliter. to ⁊ ſi ſpes retinebitur loco pignor. Hota ꝙ lʒ nomẽ ſit baſggiglkke Boc dicit. incoꝛpoꝛale cadit tñ ĩ generali ⁊ ſpali hypotheca.i¶ Itẽ Unr Pignus ¶ Oppo. ꝙ nullo modo confirmetur cum nõ erat in bo- nota ꝙ habeo ego cui eſt obligatũ nomẽ vtilem actionẽ umnmete an confir nis.vt.l.et qui nondum.ff. de pigno. Solu.vt glo. Sed te its tamen ſi debitoꝛ nondũ ſoluit creditoꝛi nondũ a me tamlagen mẽt res qᷓ ne ꝙ aut quero de directa hypothecaria querẽda ab ini⸗ certioꝛabit᷑ᷣ. Querit glo.an ſi debitoꝛ eſt certꝰ certioꝛari lanuntli nõ erãt in tio ⁊ illa qucrit rem in bonis debitoꝛis fuiſſe tẽpoꝛe obli debz ⁊ dic ꝙ non. Tu dic ꝙ dz certioꝛari iudicisliter.vt nrllegm bonis de⸗ gationis.vt in contrario. aut queris devtili querenda exr notat᷑ ſiłi in.l.emptoꝛj.de euict.⁊ dixi.S.de pig.aut᷑. ho tur ſed in bitoꝛis. confirmatione ⁊ illa requirit ꝙꝙ ſuperueniat res in bonis ſi debitũ.ſ¶ Modo quero que ſit iſta vtilis q mihi datur: Debitoꝛ ⁊ dic ꝙ eſt vtilis ꝓꝑſonalis/que directe competebat debi⸗ certus an toꝛi meo. Sed op.ꝙ detur hypothecaria noĩe meo.vt.l. debeat ite grege · S. ſi pignoꝛi.ff.de pigno. So.habeo vtilem perſo⸗ ruʒ certio nalem.vt hic. Item hypothecariã nomine meo:vt in cõ⸗ rari. fifungint vt hic.¶ Item oppon.ꝙ non confirmetur.vt.l.j.S.j.ff.de pigno.Sol.aut obligo rem meã ⁊ tenet pignus directo noride aut obligo non meam: ſed mihi debitam ⁊ idem.vt.:.ilj. S cum ex cauſa.ff.qui poti.in pigno.ha.aut non eſt mihi lcg. 1 Ania 9porcte⸗ atontgkeit nus mihi ſucceſſit: pꝛimo caſu cõfirmatur vtiliter vt hic bonis debitoꝛis ſui⁊ per eum poſſeſſuʒ: ⁊ ideo nõ erat ne (Datenit quia reperit᷑ idem debitoꝛ ⁊ idem dominus rei.⁊ idem ceſſe executionem fieri:ipſe vero debitoꝛ debitor ius ve belsftiin qui de pignoꝛe cõuenit. ⁊ hoc verum ſi creditoꝛ fuit ignsa bitinon poſſidet pꝛopꝛie:ſed ĩpꝛopꝛijſſime.vt.l.nec vllã. ecunlba rans alienam vt hic ałs non cõfirmaretur quo ad actio⸗ S.fi. ⁊.l. ſq ff. de pet. hereðᷣ.a. I. regulariter ⁊ ibi notatur. dominicr, nem:ſed ad exceptionem.vt.l.j.ff.de pigno.Si autẽ do⸗ Tutius tamen eſt ꝙ creditoꝛ agat vtili perſonali ⁊ tunc otektug minus rei mihi ſucceſſit non cõfirmatur pignus quia li⸗ non cſt neceſſe executionem ficri ⁊ ceſſabit dubium pꝛe⸗ iſſpennet cet reperiatur idem dominus ⁊ idem debitoꝛ non tamen dictum ꝙ ſolũ pꝛocedit qñ agitur hypothecaria. Pednus eſt idem qui de pignoꝛe conuenit.vt.l.rem alienam.ff.de „ Pem Pꝛemium athlete non pignoꝛatur: Pandamg pigno. actione. ) hoc pᷣmo. filij nõ pignoꝛantur: hoc nectin ¶ In glo. que incipit.i.ſicut. ibi hic de eqtate:immo ibi Æμ=-- ſecundo / ea que pertinent ad agriculturam pt⸗ gn tlan loquitur de directa ab initio querenda.hic de vtili ex co⸗ gnoꝛi capi non poſſunt.hoc dicit cum ſequentibꝰ. ecſe firmatione. Gi filios Fali, obligari non poſſunt. Nn . Que deſijt eſſe dña pꝛedijj J qy Hoc dicit. iegocſer⸗ Q Bepꝛed um. non toten obliganc. . S ¶ DOp. de. l.fi⸗. de ca. Solu. vt glo. AWNTI Non poteſt tutoꝛ ĩ pꝛopꝛiam .In glo. que incipit immo. ibi ĩ capto ab ho bigtonſine in rem. cauſam rem pupilli obligare. ſtibus ⁊ redempto.ſ¶ In eadem glo. ibi retinendi habet Ncanunſtd⸗ N hoc dicit. Jacobus Butk. J creditoꝛ dic plene vt ibi.¶ Incadẽ gloſibi nulli iudi·S. wen KEr, Tre E Perſone inhabilitas impedit quia aũt.mclius in·S quia vero Jacob?ꝰ?. hesn xum.ignoꝛis obligationem. Item Ps Xecuto ꝛes Ea que pertinent ad agri nchrn Raualitas rei. que nõ eſt veriſimilis ſpecialiter XEeE Z. culturam non debent capi 1bd e Vobligare. Itez qualitas rei que non cadit ſlb NVApignoꝛi. hoc dicit cum ſequenti. ¶ Ratio hui⸗ . rut, obligatione. hoc dicit vſq; ad.l.nomẽ.jtij. RS klegis eſt ſperielis in ꝓuincia. Sed ratio ſequẽ dibiinelin, E . tis eſt generalis in omni loco. ðBð hrlinnii Que res P ignoꝛi G ꝛiculto g9 Hec auteñ.cõfirmat rſaliunnte ob li ari oſlunt E Ze legẽ codic ⁊ ampliat nfucennt g P Le RAMAVlegem executoꝛes ad omnẽ locũ ⁊ penam im⸗ ſtttuereiti N. R b ica S21 Pponit. hoc dicit. Paicetchotif e U 2 — ¶Ex tex. violare pꝛeſumpſerit.] Si intelligas ꝙ vio⸗ ſeicantett E LTum nos In generali obli- lenter arripiat ꝙ erit hic ſpeciale. Reſpõdeo quia maioꝛ no gunſn 2 1 gatione non trãaſ⸗ pena imponit᷑ violẽto hic q; alibi. Vel dic.ꝙ quilibet ca fbepicnen, eunt ea que non eſt veriſimile quem ſpecialiter obligaſſe piens quõcunq; agricultoꝛe inuito hoc ipo videtur vim sſulglii non ergo lectum ⁊ ſuppellectilia vidẽtur cõtineri in gia facere cum hec lex velit extendere legem executoꝛes. gauen NN li obligatione/⁊ creditoꝛ ea petens male peteret. , 7 g4 U i8 Obligatõ bonox ſiue flat ſimpli ſcun um 411 B mco nſtet Qui obligat inſtrumen Ey ·citer ſiue cũ expꝛeſſione futuroꝝ enimſen WitboneL. ia emptionalia pꝛedio⸗ e reſpicit pꝛeſentia ⁊ futura.hoc dicit. . nuinmm rum videt᷑ ipᷣa pᷣdis obligare.hoc di. a A&Oppo. ꝙ non habeat tantum ius in futuris nichiet C Op. ꝙ pignus contrahatur re.vt inſti.qui.mo.re con quantum in pꝛeſentibus.vt ꝙ pꝛeſens tempus non com⸗ runt trahi. obli.S. creditoꝛ. So.vt glo. H pꝛehendat futurum. vt.l.ſi ita.ff. de auro ⁊ argen.le.So. Gigtnmt S 7 monumento Res que nulliꝰ aut tractamus de pignoꝛe et habet locum hec lex. aut de rlenn ☚ J IIEO1. in bonis eſt obli galienatione / tunc pꝛocedunt iura contraria: ratio eſt: dic et gari non poteſt. hoc dicit. . quia debitoꝛ patitur modicum damnum ex hoc.quis nõ ſn olte ¶ Op. ꝙ monumentũ poſſit obligari.vt.S.de pꝛopter ea fit niſi vna debiti exactio. eR” debita et tunc aut eſt mihi obligata ⁊ poſſum etiam obli⸗ gare.vt.j.ſi pigno.da.ſit.per totum:aut non eſt mea: nec mihi obligata et tunc aut obligo ſub conditione ſi fiat mea et tenet. vt.l.ſi fundum·S. aliena.ff.de pigno.aut obli go pure et tunc aut mihi ſuperuenit dominium aut domi trario ⁊ exigam id qð debetur ⁊ ſi erit quantitas cõpen⸗ ſabo in debito ſi ſpẽs retinebo loco pignoꝛis.Et attẽde quia vidi dubitari cũ quidã ageret hypothecaria ad no men ſibi obligatum obijciebatur ꝙ pꝛimo debebẽãt excu⸗ ti bona debitoꝛis:rũdebat creditoꝛ ꝙ hoc nomen erat in K ij „ er Octauo libꝛo Codicis Butrigarij Becũda pars ſup nomine deſcẽdente a verbo.vt ſub participio vt eſt hic. Item op.ꝙ etiã ſi tractaret᷑ de magno pᷣiudicio:tñ cõ⸗ pꝛehendantur futura:vt.l.ſi ſeruitus.ff. de ſerui.vꝛba.pᷣ⸗ dioꝛum.So.ibi ſunt verba indefinita que cõpꝛehendunt omne tẽpus.hic ſunt verba reſtrictiua que nõ videbãtur cõpꝛehendere futura:ſed compꝛehẽdunt ꝓpter leue dã⸗ num debitoꝛis:⁊ ideo dic ꝙ aut oꝛatio cõpꝛehẽditur ſub ꝓbo aut ſub noĩe deſcẽdente a verbo.aut ſub participio. aut ſub nomine non deſcendẽte a verbo ſignificãte tamẽ tẽpus vt eſt ꝓnomen aut ſub noĩe non ſignificãte tẽpus: ſed indefinito. Si concipitur ſub verbo determinatur s verbo ⁊ a tẽpoꝛe verbi/⁊ pꝛeſens non poꝛrigitur ad futu⸗ rum.vt.l.verbũ erit.⁊.l.verbum opoꝛtebit.ff.de vᷣb.ſigni. æ. l.ſi a colono.ff. de verbo.obli.aut oꝛatio concipitur ſub ibi imꝑtinentium.⁊c̃.⁊ tunc regulariter idẽ ꝙ ſupꝛa:quia oꝛatio determinatur ſᷣm tẽpus verbi ⁊ pꝛeſens non poꝛri gitur ad futurũ.⁊ ita loquitur.l.ſi quis ſtipulatus.cũ glo. ff. de vᷣb. obli. fallit hic ꝓpter modicũ dãnum.vt dixi.aut cõcipitur ſub noĩe non deriuato a verbo.ſed ſub pꝛonoĩe mea qð pꝛonomen ſignificat tẽpus /reſtringint᷑ ad pᷣſens tẽpus:vt.l.ſi ita.de auro ⁊ argẽ.lega.fallit etiã iſte caſus vbi eſt modicũ dãnum vt hic.Si autẽ oꝛatio cõcipiatur ſub verbo indefinite ꝓlato compꝛehẽdit omne tẽpus.vt l.ſi ſeruitus.ff. de ſerui.vꝛ.pꝛedi.an idem in tacita hypo⸗ theca? Rñdeo ſic. ¶ Modo vidi ab aduocatis de tali q̃⸗ ſtione debitoꝛ obligauit omnia ſua bona ⁊ dixit que bo⸗ Quero an iſte foſſianus fuerit defunctus an hr̃s:⁊ dic vt glo. ¶ Doppo. vno modo vt glo.⁊ ſolue vt dicam ſuper ea. ¶ In glo. q̃ incipit non vnam. in fin.ibi.l.eum qui vecti gal. So.ibi pꝛopꝛie hic minus pꝛopꝛie. A& (Querit glo. an hoc habeat locum in genera⸗ li⁊ ſpeciali?⁊ dic vt gloſ. ¶ Quero de qua re publica lo⸗ quatur hec lex: Reſpondeo in quacũq; re publica:quia ſiue obligauit mihi pꝛimo gũaliter ſiue ſpecialiter ⁊ poſt ea fiſco pꝛeferoꝛ fiſco.Sed ſi mihi pꝛimo gñaliter obliga uit deinde fiſco poſtea bona q̃ſiuit ĩ q̃ſitis poſt obligatio nem fiſci fiſcꝰ eſt potioꝛ vt.i.ſi is.ff.de iu.fiſ.⁊ ibi de hoc. ¶ In glo. que incipit.ſ.ſpaliter in fi.ibiſi pignus:eſt veꝝ in queſitis tunc tẽpoꝛe obligationis pᷣmi ſed ĩ q̃ſitis poſt obligationẽ fiſci fiſcus eſt potioꝛ:vt.:.ſi is.⁊ ibi not.ſff de RSrr Aiure fiſci. .. Eio Pꝛimus creditoꝛ offert ſecũdovo⸗ Butrigar. Sencralis h NV eneralis hypothe⸗ ☛ J generaliter. οoαναs pr⸗ =— fertur ſpeciali poſterioꝛi.h.d. „In iure hypothece ui EA fu nd um. pꝛioꝛ eſt tẽpoꝛe votione luntarie nõ neceſſarie.hoc dicit Ja. . ioꝛ in tẽpoꝛe in pigno⸗ A na conſtituit ſe creditoꝛis nomine poſſidere:dubitat᷑ nũ⸗ „ Icet. eoꝛ iraurelallu die taro mor lilig quid hoc relatiuũ que bona cõpꝛehẽdat futura bona:vt poſita. . jdeconf ſic quecũq;queſierit poſſideat creditoꝛis noĩe:dicũt qͥdã DOopp. ꝙ res ẽpta ex pecunia mutuata nõ ſit tiamnone ꝙ non.qꝛ quomodo poteſt conſtituere poſſidere ꝙ nõ hʒ pignoꝛi obligata:vt.l.quis.S.de pigno.So.vt gl.aut er funürei⸗ pꝓpter verbũ cõſtituit qð eſt pꝛeſentis tẽpoꝛis.alij dicuůt go mutuo ad refectioneʒ rei ⁊ hẽo rem obligata ⁊ potioꝛ zdefiei y pꝛehẽdit futura:qꝛ relatiuũ eſt añ late rei repſentatio eſtvt.l.interdum.⁊.l.idemq;.ff.e.aut mutuo ad emptionẽ Ltuncloc cũ & oĩa veniãt ĩ pignoꝛe ẽt futura ita ⁊ relatiuũ qͥ oĩa ẽt rei ⁊ tunc non hẽo rem obligatã/niſi expꝛeſſe conuenerit Auiuurari futura ↄpᷣhẽdit:⁊ vr̃ ↄſtituere ſe poſſidere pñtia vt nũc fu habeo perſonalem. habet b⸗ tura vt tunc.Hicũt alij ꝙ cum hic tractetur de magno p⸗ ¶ Sed an habeo eam pꝛiuilegiatam?: videtur ꝙ non per hypꝛoba iudicio pᷣſens nõ debet cõpꝛehendere futurũ.Sed certe l.pꝛocuratoꝛis ·S.plane.ff.de tributoꝛ. Econtra videtur robaret poſſet dici vt cõpꝛehẽderet futura/nec eſt magnũ dãẽnum ꝙ habeam pꝛiuilegiatam: vt.l.qui nauẽ.ff. de pꝛiuile.cre⸗ ybecler cum poſſeſſio ſit momẽtaria:⁊ qꝛ non afficit niſi pꝛo qᷓti⸗ di.⁊ hoc veꝝ nec ob.l.ꝓcuratoꝛis S.plane.qꝛ ibi loquit labellion tate debiti cum ſub iudice lis eſff. in tributoꝛia que ſapit naturã realis:qꝛ magis dicit᷑ cre⸗ tſicek o⸗ ¶ In glo.que incipit in tacita.in fi.ibiſed Jo.contra.⁊ dere menti qᷓ; perſone:vt.d.l.pꝛocuratoꝛis ·S.·ſi plures.⁊ inqvsdict male. , . . . ideo non hʒ in ea pꝛiuilegium ex ca:quia in realibus non lalet vvbl Qui P otio 2e8 in Pp ign 0 2 C h a conſideratur pꝛiuilegiũ ex cauſa ſed ex tẽpoꝛe.¶ Itẽ op. Nonetriũ 965 YꝓY etiam alibi non pꝛeferatur pꝛioꝛvt aut᷑.hic poſita.So. Ulcapreust beantur. R ubꝛ ica. fallit etiã in regula. ſr (Erlern ¶ Quia plures creditoꝛes cõcurrunt qũq; ad idẽ pignꝰ Lem pollelloꝛ. Nrral hades in Konsgie ſtei wborhein⸗ vendicandũ per hypothecariam videndũ eſt quis ißoꝛ & addendo.item derogando nam aut eam conti ſtb Dianrri ſit potioꝛ ⁊ hoc querit rubꝛica. Jaco. Bu. We. nuas ad regulã ⁊? ei Feroge⸗ qꝛ exceptionẽ po⸗ ne⸗ nnnins ESSð D 1 P ian us. Secũdus cre⸗ nit/aut eã continuas ad exceptionẽ ⁊ tũc addit alium ca hiſpnſccunbe ſn BB1 ditoꝛ offerens ſum ⁊ ſummarie dicit. Pꝛopter mendaciũ creditoꝛis ne in oueredi AE Ppꝛimo cõſignãs ⁊ deponens ſuccedit gantis ſe poſſidere vel rem ĩ bonis eſſe qui potioꝛ eſt quo ſiſiheanin Ain locũ pᷣmi/⁊ ↄfirmat ſibipignꝰ.h.d. ad quid fit poſterioꝛ. hoc dicit.¶ Intelligss ergo ꝙ pꝛi⸗ batio At . Querit glo. an pꝛimus poſſit offerre oꝛ efficitur poſterioꝛ in iure poſſeſſionis non pignoꝛis: Cbligrori WD ſecũdo: Et dic vt glo. 2 quia ſi poſtea pꝛobat ſe pꝛioꝛem obtinebit.Sed quo iure nuneruge ¶ In glo. que incipit vt et. in fl. ibi . fit hec tranſlatio: Dicunt quidam ꝙ cõdictione ex hac ſloqier rr o. dic vt. l. cum notiſſimi·S· eodẽ aut lege:nam ſtatim ſicut pꝛimus negauit ſe poſſidere vel res gowenm 1 .S. de pꝛeſcrip.xxxn. S in debitoꝛis bonis nõ debeo in eadem inſtantia perſeue nbodn Pe J decreto Si cõtendat pignꝰpᷣtoꝛium rare ergo ſecundus quia cum pꝛopoſuerim hypotheca⸗ rnn dbu Ianus AA E cum iudiciali qͥ potioꝛ ẽ tꝑe riam in ea diſputatur de iure pꝛioꝛitatis:⁊ ideo vinceret ſietf Den cm) potioꝛ & iure.Que differentia eſt inter pignus pꝛioꝛ ⁊ ideo debeo dimittere inſtantiam: æ cum mendaci ini, iudiciale n, 1ludiciale 7 pꝛetoꝛiũ? Reſpõdeo vtrũq; poteſt um fit cauſa tranſlationis poſſeſſionis debeo mendaciuzʒ Nora e zoziitn dici iudiciale cum a iudice capiatur.vt.l.non eſt mirum. allegare ⁊ dicam ſic dñe iudex talem cõueni hypotheca⸗ icter quõ diffe⸗ ff. de pigno.actio.ſed pꝛetoꝛium pꝛopꝛie dicitur ꝙ per ina ria ⁊ negauit rem in bonis vel ſe poſſidere ⁊ mentitus eſt ſordie H runt. terlocutoꝛiã capitur.iudiciale ꝙ per diffinitiuã.vt.j.ſi in quare peto condictione ex hac lege poſſeſſionem tranſfer einaten cauſam iuid. ri ad me.idem eſt in rei vendicatione:vt.l.finali.ff. de rei nled ¶ Oppo.de.il.ſi poſtq.S.vt in po.lega.⁊.l.cum apud. de vengdicst. et.l.deierare·S.j.ff. de interrogato.actio.⁊ in — bo.aut.iudi.po.So.vtglo. coꝛpoꝛe vnde hec ſumitur.Alij dicunt ꝙ etiam in eadem .α ¶ In glo. que incipit nos.ibi diuerſoꝛum tituloꝛum ſũt. als miſſio vnius pꝛodeſſet alij non foꝛte quãtum ad ius pignoꝛis.per.l.non eſt mirum.ſff. de pigno.actio.ſed pꝛo⸗ deſt quantum ad hoc vt poſſit vendutionem impetrare inſtantia officio iudicis mercenario pꝛobato mendacio flet tranſlatio poſſeſſionis. CQuerit gloſ.an ſi poſſidens dicit hodie cõſtat hodie agatur:⁊ dicit ⁊ bene ꝙ non hoc caſu licet hoc iudicium ſicut miſſus debitoꝛe non citato / ⁊ alio oꝛdine non ſerua ſit adipiſcende poſſeſſionis quis ſic nulla eſſet pena men⸗ to ꝙ ałas deberet fieri:vt dixi in dicta.l.cum apud. dacij:nam ⁊ ſi nullum mendacium dixiſſet cogeretur red inſtet Si . .2 dere rem ꝓbato ꝙ erat debitoꝛis ⁊ fuit obligata niſi ſta⸗ (Er Gm reim. i contẽdat perſonalis cũ tim pꝛobaret ſe pꝛioꝛm. “ n ertr 5 EEN pignoꝛe potioꝛ eſt ratio h- ¶ Item querit gloſa quid econtra ſi ille qui poſſeſſionem iſtn aid pothece qᷓ; perſonalis actionis etiã ſi ꝑſona? perdidit dicat eam eſſe in bonis debitoꝛis cum pꝛimo di W ſit pꝛiuilegiata.hoc dicit.cum.il.eos:j eo. cebatꝙ non erat:⁊ dic vt glo. Ren nrin ici nhied nſtperen m iheg bpot Ahece idor nn funne rgie ſepbina geggimt Ki⸗ Poſt oblig lrine ignusc⸗ ſliiten bippinnf E = =. — = =n = S= = = = Cfenſtilgg. Mehenage henls pete Nrſnizer⸗ N N 4 = =S = hlihornti S niammmtt Songen oblgitgen toidont treſecnon igenrge Econnaie ffdepulten lane gnblg emnagiodke ris ſgr zinrealbun ipoꝛe N hicpoſſti⸗ Decant t hire dlats zmaltun ir erchthi⸗ ſcadctiin⸗ cüartiger gviponortis liosegef is hon e bit Salnn dictichegh epoſteett inſmun enin hnit⸗ geſdchſnan = ¶ In glo.que incipit.ſ.contrahẽtibus.ibi ſᷣm Jo. per.l. ꝙ in nauem.ff.de pꝛiuilegio credito. In eadẽ glo.ibi ꝓ curatoꝛis · S. plane. ibi loquit᷑ in interiocutoꝛia que ſapit naturam realis vt ibi magis menti ⁊c.⁊ in realibus non habet locum pꝛiuilegiũ ex cauſa. In glo.que incipit an autẽ.ibi in poſſeſſoꝛio iſtovt aliq̃ ſit pena mendacij. In eadem glo.ibi in alio iudicio.⁊ poteſt dici aliud:qꝛ in pꝛi mo querebatur de mea hypotheca:in ſecundo de hypo⸗ theca pꝛimi. —— J 7 erlis. Abi duobus obligat eadem NAoꝛ eſt tempoꝛe potioꝛ eſt iure/ nec ſecundus cre RA&αditoz poteſt pignus vẽdere in pꝛeiudiciũ pꝛio ris. hoc dicit. Pr. erſonalis poſtponitur hypothece. O 8. Ee dicit. e ¶ QAuero que ſint actiones perſonales pꝛiuile giate:?? dic vt glo. Bm tibi Per ſonalis actio non ſequi⸗ tur ſingularem ſucceſſoꝛem ⁊ aqui potioꝛ eſt in tẽpoꝛe potioꝛ eſt iure/ niſi ſecũ aus offerat debitum. h. d. 7. AVbi quis inficiatur debi Crip turas tum nõ ſcripturã ſcpᷣtura „ Pinaͤlca ſcribenti nõ pᷣiudicat alijs niſi hẽat AA ſubſcriptionẽ triũ teſtiũ.h.d. ¶ Ad euidẽtiã ẽ ſciẽdũ ꝙ aut ↄfitet᷑ debitũ ⁊ ſcripturã ⁊ tũc ẽ planũ: vt.l. j. S. de confeſſ.aut confitetur debitum non ſcripturã ⁊ tũc etiam non curo de ſcriptura/niſi qñ ſcriptura eſſet de ſub ſtantia rei geſte:vt.l.contrahitur.ſff.de pig.⁊.l.cõtractus S.de fide inſtru.Aut confitetur ſcripturã ⁊ non debitum ⁊ tunc loquitur hec lex.aut negat ſcripturã ⁊ debitũ ⁊ lo⸗ quitur aut᷑.hic poſita.¶ Item eſt ſciendũ ꝙ aut creditoꝛ habet ꝓbationẽ teſtiũ ⁊ non eſt neceſſaris hec lex.aut nõ hʒ pꝛobationes teſtiũ vel cõfeſſiones aduerſarij:ſed vult pꝛobare per ſcripturã ⁊ loquitur hec lex.¶ Itẽ eſt ſciẽdũ ꝙ hec lex loquitur qñ alter ↄhentiũ ſcripſit ſcripturã vel tabellio non in publica foꝛma vel alius quilibet pꝛiuatus ⁊ ſic eſt pꝛiuota:hʒ tamen ſubſcriptionẽ contrahentium. in qua diſtingue:qꝛ aut hʒ ſi Bblerißeion? triũ teſtium ⁊ eqͥ ualet publice ſcripture vt hic in fine.aut non hʒ ſubſcri⸗ ptionẽ triũ teſtium ⁊ tunc non hẽturvt publica/immo pu blica pꝛeualet. Scriptu⸗ ¶· Ex tex.notarij Sed nõ eſt in publica foꝛma ſubſcri⸗ re robur ptionis qñ eoꝛum manu non fuit ſcripta. Quero qð ſit qð fit qũ; robur huius ſcripture qñ non hʒ ſubſcriptionẽ triũ teſtiũ nõ hʒ ſub⸗ Sicunt quidã ꝙ non intelligũt:qꝛ nullũ robur hʒ:vt.l.in ſcriptio⸗ ſtrumẽta.S.de pꝛobatio.Alij dicunt aliter ⁊ glo.etiã non nẽ triũ te⸗ videtur bene dicere.Sed dic ꝙ aut q̃ro de pꝛobatiõe ſcri ſtium. Scpᷣtura cuidẽtiã eſt ſciendũ ꝙ eſt ſcriptura ex qua pꝛincipaliter pture?⁊ dic ꝙ pꝛobat contra ſcribentẽ non q̊ extraneum/ niſi hẽat ſuſcriptionẽ triũ teſtiũ vt hic:⁊.l.inſtrᷣa.S.de ꝓ batio. Aut quero de contẽtis in ſcriptura an cõcludãt qᷣd obligatoꝛium ⁊ tũc pꝛocedit lex in contractibus.ẽ.denõ numera.pecu.Si ergo confitet᷑ ſcripturã ſed negat debi⸗ tũ loquitur hec lex:qꝛ pꝛobat contra confitentẽ ſcripturã ſcʒ ꝙ verum fuerit qð ibi continetur:ſp an obliget cõfitẽ⸗ tem loqᷣtur lex in cõtractibus:ratio aũt huius legis qua⸗ re non ꝓbat contra oẽs qñ non hʒ ſubſcriptionẽ triũ te⸗ ſtiũ eſt: qꝛ facile eſſet debitoꝛi ꝓponerevnũ creditoꝛẽ alij faciendo pꝛiuatã ſcripturã: ⁊ ideo vidi dubitari an ſcri⸗ ptura pꝛiuata debitoꝛis cuius bona erãt publicanda pꝛe ludicct fliſco:⁊ reperiebat᷑ debitoꝛẽ ſe dudũ obligaſſe ti⸗ tio ⁊ dicebatur ꝙ non.ſ.non hʒ ſubſcriptionẽ triũ teſtiuim ſed male dicebãt:qꝛ cũ fiſcꝰſuccedat loco hr̃dis:vt.l.non mtelligitur. S. ex ca ff. de iure fiſ.ſcriptura que nocet ipſi debitoꝛi dʒ nocere eius hereqir ſief ico⸗ . ieu . 2 . 6 . B ec aut᷑.loquitur qua Iquis vult. debttor negar ſchtu r7 debituz ⁊ ita hũc caſum addit leg codicis. EK Aas &St bꝛeuitk dicit. Ubi quero de ſcpᷣtura / ex qus dz fieri pꝛobatio nõ eſt neceſſaria ſubſcriptio: ſed ſi adeſt neceſſe eſt ꝙ atteſtẽtur teſtes ſubſcriptionibus ſuis /ſi nõ adeſt opoꝛtet ꝙ atteſtentur documento. ¶ Ex tex.nõ ſufficcre qñ negat᷑ ſcriptura ⁊ debitũ.(Ad —— q ſit q̃ idu fit pꝛobatio/⁊ de hac loquit᷑ iſta aut.ſed quedã eſt ſcpᷣtu⸗ cat᷑ ad ꝓ⸗ ra que inducitur ad pꝛobationẽ ⁊ cõparationẽ ſcipture bationem debiti qñ negatur ſcriptura ⁊ debitũ / t illa talis ꝗᷓ dz ꝓba res diuerſis tempoꝛibꝰ qui pꝛi re ſcripturà debiti dʒ eſſe pꝛobata per teſtes/ſic ergo opʒ ꝙ ſcripture debiti atteſtẽtur teſtes/⁊ dicũt ꝙ viderũt de bitoꝛẽ eam ſcribere ſi non ſunt in ea ſubſcripti qð tñ non eſt neceſſe:tunc atteſtãtur ſubſcriptionibꝰ ſuis ⁊ nõ ſolũ quilibʒ ſubſcriptioni atteſtatur:ſʒ ⁊ alijs ſuis ſubſcriptio nibus ſuoꝛũ cõteſtiũ. Sed qꝛ in hoc faciliter poſſet erra⸗ ri opoꝛtet ꝙ pꝛoducatur alia ſcriptura que ꝓbetur ſcpᷣtu ra manu debitoꝛis per teſtes ⁊ ex hac ſcriptura ſic pꝛoba ta fit cõparatio ad ſcripturã debiti pꝛincipalis ⁊ ſi cõcoꝛ dent iſte ſcripture hẽmus plenã pꝛobationem. Itẽ attẽ⸗ de ꝙ glo.l.ſcripturas.innuit ꝙ ſcriptura pꝛiuata valeat ſi ne ⁊ cum conſule/⁊ per hoc videtur caſus in.l.cum taber nam.ff.de pignoꝛib.⁊ dic vt dixi.s.in couſtuutione codi cis. S. penul. eltam hoc idẽ non hʒ in donatione pꝛopter nu ptias.h. d. ¶ Hiuide ĩ partes quattuoꝛ:qꝛ pꝛima pomnit ra⸗ tiones finales ⁊ impulſiuas huius legis vſq; ibi ad hec. ibi ponit diſpoſitiones huius.l.⁊ quibuſdam rationibus adiunctis vſq; ibi exceptis.ibi ponit quandam exceptio⸗ Rmr ſg ibi hoc autẽ.ibi foꝛmat queſtionem nouã vſq; Ex tex.inquietationibus ec eſt cã impulſiua. HNos itaq;.i¶ Mec eſt cã finalis. ¶ Quero q̃ puilegia hʒ: Rñdeo qꝛ hʒ pᷣuilegiũ ĩ pſonali. Itẽ actionem ex ſti⸗ pulatu/⁊ ſi nulla ſtipulatio interceſſit᷑ vel inutilis. Item hʒ tacitam hypothecã per.l.vbi.S.de iure dotiũ.⁊x in ea p fertur alij s pꝛioꝛibus in tempoꝛe hñtibus tacitã per hac legem hʒ in dote data non in cõfeſſata/tñ obſeruatur pꝛi uilegiũ incõfeſſata. ſicut ⁊ in data. Tutius tñ eſſet ꝙ pꝛi⸗ uilegiũ pꝛelationis haberet ſolũ in data non iĩ cõfeſſata. Qui potioꝛes in pignoꝛe habeãtur. JFo. LXXIII. S ſid uis In dote hʒ mulier pꝛiuilegi⸗ um perſonalis ⁊ in hypothe⸗ Wca vt pꝛeferatur pꝛioꝛibꝰ in tẽpoꝛe hñtibus ta⸗ Vulier q̊ᷓ pꝛiuilegia habeat in dote. ¶ Sed quomodo hʒ pꝛiuilegiũ ſi non hʒ liberos cum pꝛo pter liberos datur pꝛiuilegiũ. Sʒ dic ꝙ hic ſũt plures ra tiones finales:vñ lʒvna ceſſet filij remanent alie q̃ ſuffici unt. Pꝛeterea poteſt eſſe ꝙ habebit adhuc filios. Itẽ qͥd ſi nubat ſeptuagenaria ita ꝙ certũ eſt ꝙ filios nunqᷓ; hrᷣe poteſt an hẽbit pꝛiuilegiũ:⁊ dic ꝙ ſic cum aſſint alie ratio nes finales vt dixi. 6 Exceptis.i¶ Ceteris paribus melioꝛ eſt ratio pꝛioꝛis. Moteg pꝛiuilegiatus contra pꝛiuelegiatũ nõ vtit᷑ pꝛi uilegio ſed iure cõivt ſic pꝛioꝛ in tẽpoꝛe pᷣferatur.¶ Secũ do nota ꝙ ceteris paribus melioꝛ eſt conditio pꝛioꝛis qñ ad idem non poſſunt concurrere.ſ Tertio nota ꝙ non dʒ concedi ſcdᷣo quod pꝛioꝛi denegatur ⁊ attende qꝛ loqtur hec lex quãdo non poſſunt concurrere ad idẽ:immo ſi cõ cederetur ſecundo auferretur pꝛioꝛi.hec regula deſtruit᷑ũi perſonalibꝰ in quibus cõcurrunt ꝓ rata ⁊ ita pꝛo rata de ſtruitur hec regula:vt.l.pꝛo debito.S.de bo./ auctoꝛi iudi cũ poſſi.immo in perſonalibus potioꝛ eſt ratio pꝛioꝛis vt l. inopis.ff. loco. ¶CSp. ꝙ non pꝛeferatur mulier in perſonalibus:vt.S. in qui.cau.pig.ta.õ.l.ſatis.Sol.vt glo.⁊ dic caſus in quibꝰ fallit hec lex:vt in glo.ſ Scdo op.ꝙ res datas in dotem mulier non poſſideat:qꝛ duo non poſſunt iſolidũ poſſide⸗ re:vt.l.iij ·S· ex ↄꝛio.ff. de acquir.poſſ. Sed maritus dicit poſſidere ergo nõ mulier: vt.l.pomponius·S.in dotis.ſff. de acguir.poſſ.So.vt glo.qꝛ non poſſidet. Sed qͥs poſſi⸗ det ⁊ ex hoc fundant aduocati intentionem ſuam ſi vo⸗ lũt pꝛobare mulierem poſſediſſe talẽ: qꝛ pꝛobãt ꝙ nõ ha⸗ buit rem in pꝛomiſcuo vſu cũ viro arg.l.hinc queritur·S. põt.ff.de pecu.i Itẽ quero qñ icipiat mulieri pꝛiuilegiũ — — hypothece:⁊ dic vt glo.qꝛ in expᷣſſa hʒ pꝛiuilegiũ ſtatim Hypothe conuentione facta licet nondũ ſit numeratioſecuta ⁊ eſt ce puilegi ratio:quia non eſt in poteſtate mariti perſonalem nõ cõ⸗ um qñ ĩci⸗ trahi ⁊ dotem non recipere.vel non eſt cõmode qꝛ rema⸗ piat mulie neret ei mulier in dotata ar.l.qui potioꝛ.ff.qui po.in pig. ri. ha.⁊.l.qui balneum .Sieo amplius:in tacita.dicvt glo. ¶ Item quero an mulier pꝛeferatur omnibus creditoꝛi⸗ bus indiſtincte:⁊ in hoc eſt triplex opinio.vna eſt Mar. ſcilicet ꝙ habeat indiſtincte ⁊ pꝛo hoc ſatiſracit hec lex que loquitur indiſtincte alias rationes allegat pꝛo ſe: qꝛ ſi vinco vincentem te ⁊c̃.vt in gloſ.Alij faciunt differen⸗ tiam inter pignus ⁊ hypothecam.Tertia eſt opinio glo. ſ. ꝙ pꝛeferatur pꝛioꝛibus habentibꝰ tacitã hypothecã nõ expᷣſſam ⁊ hãc opinionẽ fundat glł.per expoſitionẽ text.⁊ per vnam rationemvt patet in ea.Ex uellige y ſicut iij SSSõ Butrigarij Gecũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis Mulier de poteſtate legis eſt non dare pꝛiuilegiũ creditoꝛibꝰ:ita ⁊ aufferre poteſt:⁊ per hoc eſt argumẽtum ꝙ clericus pe⸗ tit eximi de ꝓtectione cõmunis/⁊ vt ſic poteſtas nõ poſ⸗ ſit clerico reddere ius:nam ſicut cõmune potuit nõ dare iuriſditionẽ poteſtati:ita potuit dare limitatam vt in tali caſu non cognoſceret.¶ Modo glo.reſpõdet ad cõtrari⸗ um ſi vinco vincentẽ te.⁊c̃.et bene reſpõdet inducẽdo:vt inducit:ſed ego induco aliter.certum eſt ꝙ mutuãs in re⸗ fectionẽ hʒ pᷣuilegiũ legale.⁊ tñ pᷣfert᷑ alijs poꝛibꝰ habẽ⸗ tibꝰ expᷣſſũ:⁊ ita nõ ꝓcedit argumẽtũ gl.ſʒ dic ꝙͥ hͥ nõ ꝓ⸗ cedit alege ſed a ↄctu ex qͥ rem fecit ſaluã ſibi/⁊ alijs cre⸗ ditoꝛibꝰ vñ nõ hʒ pꝛioꝛ creditoꝛ qͥd cõquerat᷑. Sic ergo an p̃ferat᷑ aut quis habet expᷣſſam hypothecã ex cõuentione:⁊ tunc bñtibꝰ ex⸗ ſi lex pꝛeferret mulierem habʒ creditoꝛ vnde conquerat᷑: pꝛeſſã hy⸗ guia lex ſibi auferret pꝛiuilegiũ quod a lege non habet. potecã. Aut creditoꝛ non habebat tacitã hypotecam/⁊ tunc ſi lex pꝛeferat mulierẽ non habet creditoꝛ vnde conqueratur: qꝛ lex ei aufert id qð ſibi dederat/⁊ a ſe non habebat. Si autem creditoꝛ pꝛimo habebat expᷣſſam/⁊ lex ꝑꝛeferat eũ qui mutuat in refectionẽ non habet vnde conqratur cre⸗ ditoꝛ:qꝛ niſi iſte mutuaſſet res ſibi defeciſſet/⁊ omnibꝰ vt interdum.ff qui poti.in pig.habe.¶ Item qrit glo.an pᷣfe res pig. obliga.po. Sed certe licet perſonalis actio non poſſit ſeparari ab oſſibus noſtris tamẽ ius reale eſt am⸗ bulatoꝛium vt ſi vendo rem meam dominium in totum a me recedit: vt.l. quis ergo caſus. ff. de pecu. ⁊ ideo vr ꝙ idem ſit pignus ⁊ ambulatoꝛium ſʒ potes tenere glo. qꝛ videt᷑ potius actum vt noua conſtituat᷑ hypotheca q;; an tiqua remaneat. G m atre Vltimus ſuccedens lo⸗ P p co pᷣmi excludit mediũ/ ⁊ medij venditionem impedit. hoc dicit. pignꝰ.hoc dicit. . ¶ Nota glo.hic poſitã quia quotidie pꝛacti⸗ cat/⁊ ſic nota ꝙ in re ꝓpꝛia poſſum habere qusſi pignus ſimile in.l.iulisnus ·S· offerri.ff.de actio.emp. J p ꝛioꝛ Poteſt ſecũdus creditoꝛ offer⸗ In re ꝓpꝛia nõ habeco S potiozes. pignus habeo tñ quaſi re pꝛioꝛi ⁊ hoc ipſo ꝙ ſoluit ſuc⸗ . ced it loco pꝛimi.hoc dicit Jaco. Di antiqᷣoꝛ credi⸗ ratur in bonis poſtea queſitis etiã pꝛioꝛi habẽti expᷣſſam toꝛ pig .v end id erit 4. go vere dic ſic ex cõparatiõe ad fiſcum quicquid dicat glo. Itẽ 4 v Ed d iſl. t Aut pᷣoꝛ cre lltor eu quero an in bonis ſoceri habeat pꝛiuilegiũ:Et dic vt gl. 820 J edidillet. ditoꝛ rẽ di⸗ aln nali ¶Item qro an in bonis hr̃dis mariti:⁊ dic vt glo. ¶ Itẽ 7 Atr ahit ⁊ alij creditoꝛes nõ pñt empto iconſtate⸗ querit glo.quid ſi cõtraxerit matrimoniũ in maturũ:dic i offerre / aut debitoꝛ diſtrahit 1 tunc Mefcuſo vt glo.¶ Item op. ꝙ heres mulieris non habet hoc pꝛiui⸗ etiã ſi pecunia emptor ad pᷣmũ creditoꝛẽ ꝑueniat ſuꝑeſt nuid legium: vt.l.j.S. de pꝛiui.do.Solu. hic in filio herede.ibi in extraneo.⁊ hec vera quicquid dicat glo. ¶ Item op. ꝙ in hypothecaria non cõſideret pꝛiuilegium ex cauſa: ſed ex tempoꝛe.vt.l.j.⁊.ij.S.co.hoc eſt ſpeciale.¶ Item op.qꝙ melioꝛ ſit ratio poſterioꝛis.vt.l.aretuſa.ff.de ſta.heo.So. ibi loquitur in alio caſu ſingulari.ſ¶ Item op.ꝙ etiam in donatione ꝓpter nuptias habeat pꝛiuilegiũ.vt.l.vbi.S. de iure doti. Sol. vt glo. . conff . ec aut᷑.venit ad confirmati⸗ Do ure onem legis codicis ĩ caſu ma⸗ Isgis dubio / ⁊ bꝛeuiter hoc intẽdit:licet concur⸗ rat mulier cum eo qui mutuauit in emptionẽ: vel refectionem rei pꝛefertur mulier hoc dicit. alijs ius offerẽdi. Idẽ ſi debitoꝛ poꝛi creditoꝛi vẽdit vel inſolutũ dat.h.d. ¶ᷣ Sp. ꝙ etiã ſi poꝛ creditoꝛ diſtrahit ſupſit aliud ius offerẽdi:vt.lł.ij.⁊.iij.ff.de diſtra.pig.So. vt gl. ⁊ rõ eſt quia in caſibus cõtrarijs cum ex neceſſitate pꝛioꝛ creditoꝛ habeat dare offerenti videt᷑ potius ex ne⸗ ceſſitate dare qᷓ; vendere.¶ Modo pone ꝙ pꝛioꝛ creditoꝛ accepit inſolutum pignus. Secundus vult venire ad pi⸗ gnus ⁊ non offerre iſta lex dicit ꝙ non: ſed certe immo ſic / quia per adiudicationem eſt ſublata hypothecaria creditoꝛis pꝛimi videtur et perſonalis: vt.l.libera qui⸗ dem theodoꝛa ſancta cũ ſi.ergo ſecũdus creditoꝛ rema⸗ net ſolus in pignoꝛe:ergo vendicabit ſine aliqua oblatio ne. So.vt glo.que facit duas rõnes:ſed iudicio meo eſt 9 qꝙ mutuans in refectionem nõ ſolum habeat per⸗ tantũ vna: ⁊ alia ratio eſt ratio rõnis.rõ eſt qꝛ ita demuʒ 14 ſonale ius ſed etiã hypothecam: vt.l.quis.S.de pig.⁊.l. viget ab obligatiõe noluiſſe recedere ſi res irreuocabili /C interdum.ff. qui po.in pig.ha.So.vt glo. ter ſua fiat.rõ rõnis eſt no.qꝛ diligentia ſua ſit ſibi dano⸗ gitnlei quid Hec aut᷑. cadit ſuꝑ· S. exceptj. ? ſa⁊ ſi vicas nõnc eſt factus dñs per adiudicationẽ.ergo mitethenn UlIVU. qs ibi dictũ fuerat poꝛes filios non põt hr̃e hypothecam. So. fatcoꝛ oppoſitionẽ q; nõ tohaft ſferri ſecũdis fallit in caſibꝰ hic poſitis:bꝛeui⸗ habet ius pignoꝛis.ſed quaſi pignorſ.⁊ ideo dic ꝙ ſi poꝛ lulcisarb ter dicit licet hoc ſit verum/ꝙ vbi concurrunt creditoꝛ accepit inſolutũ / aut erat dñs debitoꝛ et extin⸗ ltecu reiin liberi vtriuſq; matrimonij contendẽtes de dote pꝛioꝛes in tẽpoꝛe pᷣferũtur. fallit hoc quado res dotales ſecunde extent vel ex pecunia dotali empte.hoc dicit. ¶ In glo. que incipit.ſ.mulieres.ibi dotem occupat ⁊ in alijs paribus paſſibus ambulat.¶ In glo.q̃ incipit licet pꝛimo.ibi ob poſſeſſionẽ.i..fi.illa loquitur in queſitis a de⸗ bitoꝛe non ab herede.¶ In glo.que incipit immo non ·ibi ſed argumẽtum cõtra.vbi melioꝛ eſt ratio poſterioꝛis: ſʒ in ſingulari caſuloquitur. De his qui in pꝛioꝛũ locum guit᷑ pignus duplici rõne.pꝛimo qꝛ ſolutum eſt debitum. Secundo qꝛ eſt effectus dñs ⁊ ideo non põt in eadem re habere pignus. Si ergo creditoꝛ ſcᷣus velit auocare hʒ poꝛ creditoꝛ ꝑſonalẽ actionẽ de euictiõe Itẽ hʒ antiquã hypothecã q̃ fit quaſi hypotheca/⁊ nõ vera ex qua exclu det ſcdᷣm. Si autẽ res nõ erat debitoꝛis /t ſic euincitur ꝑ verũ dñm: certe in ulla re nũqᷓ; habuit creditoꝛ ius pigno ris:ſʒ hʒ actionẽ de euictione / ⁊ in alijs bonis debitoꝛis hʒ pꝛimã hypothecã vel ei ſimilem:qꝛ ſi uccedit ſibi ipſi/⁊ nũc eſt vera Eper kr⸗ nõ quaſi/⁊ hoc ꝓpter rõnes glo. D lit ⁊ illð qð dicit h̊ gl.ꝙ tacite ĩtelligit᷑ ego facio ad maioꝛẽ lucced unt . Kub ꝛica cautelã expᷣmi a iudice in adiudicatione:nã dicit adiudi N NAAEN O — R 5 ſue um talẽ tali crediton Prara pecunio ſini debitaca hi⸗ Uuedatott⸗ e J luca teſtatione ꝙ ita demũ videat᷑ a iure pignoꝛis eẽ receſſũ 15 NX J En omimodo i qui Ires enocgbiliter. ſua flat. bis an 3 Y or ꝛimi ſine pz⸗ Prr N jAE& 5 1cdesh 6 . ro ccdieit cum ſequenti. Bli ata. Kon dr detlrrechimre e ine N C. uero an iſte qui ſecundo loco con jJemit. h. d. C Op.· ꝙ poſſit offerre.vt.l.ſi cũ venæ⸗ fnmmmd AKFraxerit pecuniam directo nũerauerit deret. ff. de pig. ac. So. vt glo. ¶ Sʒ qd ſi credi⸗ Panae reaitori debitoꝛis an debitoꝛi? debi ⸗ tornoſttecte vendidit:s dic vr al glo. ¶ Sʒ qd ſi credi⸗ nöekadin 2 . Broꝛ creditoꝛi⸗ debitoꝛi debi⸗ toꝛ non recte vendidit:⁊ dic vt glo. uyſis . creditoꝛi?⁊ certe poteſt loqui vtro⸗ Mõ iĩpedit ſecũdꝰ vẽditionẽ lenan q; caſu: ſed pꝛimo caſu ſunt duo neceſſaria.ſecundo tria QQOominus. bioris h. d nügadi⸗ vt patet in glo.diſtingue ergo tres caſus vt glo.¶ Item ꝗy 2E„ . funppforn quero quid ſi ego extraneus numerem pecuniam credi⸗ ꝗ We Si cois res pigno nheber⸗ toꝛi pꝛimo hoc acto vt eius loco ſuccedam vel numerem Sy — — ſhengu. debitoꝛi hoc acto vt pꝛioꝛi numeret et vere numerauit et ridata lit. MRub. ncepio⸗ eſt actum ꝙ pꝛimo locoſuccedam an pꝛeferar ſecundo li⸗ ä HRem cõem ꝓ parte mea — cet ante me contraxerit et dic vt glo. ¶ Wodo querit ꝗl. Water. poſſum inuito ſocio pi⸗ miſom an eadem ſit hypotheca pꝛimi⁊ ſoluentis qui eius loco gnoꝛare / ꝓſua parte nequaq;.hoc di⸗ laytſie ſuccedat:⁊ dicit glo.ꝙ no.⁊ idem tenet in.l.ariſto.ff.que MAcit Jaco. Butrig. neüi Gge⸗ Parahe⸗ Miwi, Coidepeg nit aritni Plogſtett „R ora ndidet D ennd H nſhinn Meppentuie nitnift⸗ ectordffte dedſcage Scumernteſe geidonnonr negpuoetd⸗ Srulpennel, Niſedcennn Naahbpocnn is:prlloeng lnsodtore neslianec⸗ d udicod oeltqeium res irreutdi ſua ſirſibiſ⸗ micationin poſitioneg ed diege⸗ 5debottn umeſtuee Npöt inenn seltiunn de Negnn vefnergni 5/1ſcutehn Nedtoipſen ſvceecſpi eninet ſbioca igniptiuc cbtacfint⸗ orictticeſt menlſch⸗ cütſt . tope 4 en ppri uin a nnhn = (Shitint. toꝛiũ ⁊ iu⸗ diciale q́⸗ modo dil ferunt. Pignor captio añ dẽat fleri. Depꝛe pig. Deremiſ pig. Fo. XNXIIII. De pꝛetoꝛio pignoꝛe. Mub. P= pꝛetoꝛium. Sibecr me pꝛetoꝛium. hoc dicit. ¶ Quero qualiter nomen capiatur pi KKgInoꝛi: Et dic vt glo. quam nota:quia „(eſt ſingularis ⁊ ſola in rerum natura. rAAA& Yaco. Butrig. G 6 W. 6 ſeſſionẽ rerũ debitoꝛis acquiro pignꝰ W EKNA& iudiciale cũ vtrũq; a iudice ꝓcedat: Rñdeo ꝓpꝛie dicitur pᷣtoꝛium quãdo ex interlocutoꝛia fit miſſio pter cõtumaciã Judiciale qñ ex diffinitiua.ſ Quero q̊ uit dubitatio noſtre legis?: Rñdeo qꝛ cum pignus pᷣto⸗ rium non queratur niſi per miſſionẽ in poſſeſſionẽ vt.l.nõ eſt mirum.ff. de pigno.ac.videbat᷑ ꝙ ſicut poſſeſſionẽ exi⸗ ret ꝓderet ius pignoꝛis qð tamen non eſt verũ poſtq; ſe⸗ mel queſitum. Itẽ quia ſua culpa pꝑdiderat poſſeſſionem: ⁊ ideo videbat᷑ ſibi imputãdum:ſed non eſt verũ.⁊ ſic di⸗ cit glo.vere culpam nõ puniri /⁊ eſt ratio: qꝛ hic cõmiſit creditoꝛ culpam in ſuo i.in poſſeſſione q̃ ſua erat/⁊ licet culpa in alienis ſit inculpanda:ſed non eſt puniẽda: vt.l. ſi conſtãte · S. ſi maritꝰ.ff.ſolu.ma. Pꝛeterea poſſeſſoꝛ nõ poteſt culpam obijcere ex qua lucrum ſentit. vt. l. cum in fundo.S. ꝙ ſi mulier.ff.de iure dotium.⁊.l.nupta· S·j.ff. ſo lu.ma.⁊.l.penul/S. fi· Jaco. Butriga. Si in caula iudicati pign. capiatur. Mubꝛzica. — erxcutione rei iudicate tenet᷑ pignoꝛi⁊ (auctoꝛitate iudicis vendit creditoꝛ nõ pꝛopꝛia ⁊ admittit alijs deficiẽtibus Acreditoꝛ velut emptoꝛ extraneꝰ vel vt 2 2 e, totus titulus. ¶ QAuero qñ debeat fleri captio pignoꝛis: Et dic vt gl. ⁊ male:qꝛ illud eſt tẽpus poſt ſentẽtiã ⁊ ante captionẽ/ſʒ de tpᷣe venditionis poſt captionẽ non reperit᷑ expᷣſſum:⁊ ideo põt fieri qñcũq; poſt captionẽ vel ex interuallo ſᷣm iudicis arbitriũ.vt.i. debitoꝛibꝰ.ff de re iudi.⁊.l.fl.S.de execu.rei iudi.⁊.l.cum ꝓponas.de bo.aut.iu.po. Jaco. Di pignus pignoꝛi datum lit. Kubꝛica. “ä . Quihzʒ rem pignoꝛi . e Tiam id põt eam pignoꝛi da à Pre/ nec p hoc plus iur trãſit ĩ accepto rem q; fuerit in datoꝛe.h.d. N¶ Ex tex. ¶Et ante] ſecus ſi ante offe rat conſignet deponat. N¶ No. ꝙ reſoluto iure datoꝛis reſol⸗ rrmker Uitur ius acceptoꝛis qð dependebat a ure datoꝛis ałs ſecus.vt.l.iiij.ff. de in diem adiectione. ⁊.l.j.Scum pᷣdium ff.de pigno.⁊.l.vſucapio.S.de pigno. ¶ Auerit glo.quid ſi creditoꝛi obligaui vſumfructũ tm̃ ⁊ qð eſt obligat alij rem:nũquid videt᷑ obligare ius ſuũ: Et glo.arguit pꝛo ⁊ contra.ſed dic ꝙ ſi ego obligo vſum fructum creditoꝛi ⁊ tranſferem vſumfructum foꝛmalem: nõ eſt dubium ꝙ trãſferendo in alium creditoꝛẽ ſuũ finie⸗ tur vſuſfructus vt inſti de vſufruc·S· finitur.Sed non eſt verũ ꝙ obligãdo vſumfructũ creditoꝛi ꝙ tranſferat᷑ vſu⸗ fructus foꝛmalis: qꝛ ſic efficeretur dñs vſuſfructus ⁊ eũ⸗ E dem haberet obligatũ qð eſſet abſurdũ. vt.l.neq; pignꝰ. ff. de regu. iur. Et ideo dic ꝙ ſi obligo vſumfructũ trãſit exceptio ⁊ cõmoditas vtendi fruendi ex cauſali qð rema net penes me ⁊ trãſit etiam in creditoꝛem poteſtas alie⸗ nandi foꝛmalem vſumfructum ⁊ hec omnia ſunt ambula toꝛia.vt ſic creditoꝛ pignoꝛando ſuo creditoꝛi tranſferat hoc in eũ.vt.l.ſi is ·S. anvſuſfruc tus.ff. de pbigno. ¶ In glo. que incipit ſed nũ quid.in fi.ibi liceat vtifrui/ Eteris Pignus pꝛetoꝛiũ pꝛodeſt credi toꝛi agenti ⁊ excipienti.h.d. ¶ Quero que ſit differẽtis iter pignus pᷣtoꝛiũ Es ob cauſam. Red te ſibi res pꝛo debito adijciat᷑ hoc dicit non fit tranſitus foꝛmalis ad creditoꝛem ne inueniat᷑ ſte ri eius quod debet ei eſſe pignoꝛi:vt.l.neq; pignus.ff. de regul.iur.ſed trãſit exceptio ⁊ cõmoditas vtendi ex cau ſali ꝙ remanet penes debitoꝛẽ ⁊ poteſtas alienãdi foꝛma lem/que oĩa ſunt ambulatoꝛia ⁊ trãſitoꝛia ad aliũ:vt.l.ſi is · S· an vſuſfructus.ff. de pigno⸗⸗ ideo bains verlaꝛ: =ðèð 5 i creditoꝛ vendit pi⸗ S J cred itoꝛ. gnus non ſupereſt ius of ferendi ſecus vbi alij pignoꝛat. hoc dicit Ja⸗ A cob. Butrigar. . De partu pignoꝛis. Uubꝛica. . Artus Aut percipit debitoꝛ par tum vel fructus rei: aut bercipit debitoꝛ ⁊ loquitur.l.ij eo. ¶ Opp. ꝙ partus pignoꝛis non ſit pi⸗ hus. vt. I. paulus S. ſi mancipia. ff. de AARpig. So. vt glo. diſtinguendo. BDe remillione pignoꝛis. MRubꝛica. J te Si conſentiat creditoꝛ ex⸗ N pꝛeſſe alienationi perdit ius pignoꝛis hoc pꝛimo:ſed vbi tacuit tũc videtur cõſentire manumiſſioni. item fõũͤlſco alienanti. Itẽ ſibi pꝛeiudicat qñ Natutum fucrat eitp̃s als ex taciturni Atate ſibi non pꝛeiudicat.h.d.totꝰ titu⸗ ———– us. (Quero an in hac. I. creditoꝛ expjſ e conſenſerit? ⁊ dic Jeis ſi conſentit tacite hʒ locum ꝓ hic dicitur vt ſibi videatur in iure pignoꝛis.¶ Itẽ quero an ſeruus fuerit ſpecialiter hic pignoꝛi obligatus: Rnñ⸗ deo ſic ałs non eẽt queſtio cũ etiã creditoꝛe inuito poſſet manumitti. ¶ Opp.ꝙ creditoꝛ tacẽdo ſibi non pᷣiudicet cũ ſciat ius ſuum voiq; durare:vt.l.ſicutS. non videtur.ff.qui.mod. ius hypo.ſol.So.aliud in alienatione vt ibi:aliud in ma⸗ numiſſione ideo ſibi imputet iuxta regulam.l.gaius.ff.de pignoꝛ. actio. es e g Abi diſtrahit debitoꝛ Pi⸗ no ☛ pbaueris. αà ↄſentiente cre Eign . — Fen ditore tollitur ius pignoꝛis.h. d. . lat᷑ vbi de⸗ C Op.ꝙ ipſo iure pignus tollatur ⁊ nõ ope ex bitoꝛ di ceptionis: vt.l.ſi tibi.S·de pignoꝛe.ff.de pactis.Sol.hec ſtrahit ſci ſm illã. Vel dic ⁊ melius ꝙ aut ꝑignus erat ctum ſolo ente ⁊ cõ⸗ conſenſu ⁊ tollitur ipſo iure per ↄꝛium conſenſum vtĩ cõ ſentiente trario.⁊ l.maioꝛ.S.de pig.⁊ ibi de hoc.aut erat cõſtitutũ creditoꝛe. ctiã per traditionẽ ⁊ tũc ↄꝛio ſenſu nõ tollitur ſolum opʒe exceptionis vt hic. We Vbi ſecundꝰ debitoꝛ RS J iano ante. ignoꝛante pᷣmo credi toꝛe rem obligat ſcõo:pꝛioꝛi nõ pᷣiudicat.h.d. ¶ Op. ꝙ ſi obligauit rei publice ⁊ ſic fiſco piu dicet pꝛimo vt.l.ſi is qui.ff.de iur.fiſ.So.ſi ego acciperẽ hic rẽ publicã pꝛo re publica romanoꝝ ⁊ non ꝓ fiſco.foꝛ te non eẽt male dictũ:ſʒ ſi accipis hic rem publicã pꝛo fi⸗ ſco. So. vt glo.nã tunc pꝛeiudicat in q̃rendis.i Itẽ op. ad idẽ de.l.creditoꝛ:S.ſi tecũ.ff.qui po.in pig.ha.So.ibi creditoꝛ pꝛimꝰ ↄſenſit alienatiõi:⁊ iõ ſibi piudicat hic nõ ⁊ dic vt glo.que optime dicit lʒ alia ↄdicat ĩ caſu dubij ⁊ male in.d.l.creditoꝛ ·S.ſi tecum. JUVẽß ¶ Iℳn glo. q̃ incipit vt ⁊.ff. ibi creditoꝛ patitur/⁊ oſentiat expꝛeſſe.q In eadẽ glo.ſed tu dic nõ tolli.hec vers:ſed in ſi tecum ↄꝛiũ nota.ſed hec verioꝛ. Gm te. Pignus conſenſu contractũ cõ * W trario conſenſu diſſoluitur. hoc — Vbi ſutilis eſt remiſſio debi⸗ e E b itum ti expꝛeſſa ſeqᷣt᷑ tacita inutili A NN. tas pignoꝛis ſi ẽ eadẽ cꝗ iutuitat vtriuſq;.h.d. D Oop ꝙ Iʒ ſit remiſſio expᷣſſa debiti ĩutilis tũ teneat tacita remiſſio pignoꝛis:vt.l.j ff.qͥ mo pig. vl hy⸗ po.ſol.So.hic ẽ eadẽ ĩutilitas ĩ remiſſione pignoꝛis que erat in remiſſione expᷣſſa debiti:quia dolus vel metus:et ideo vtrumq; vitiatur /ſed in contrario nane eadem rõ 1 1 iiij 6 Butrigarij Becũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis R—— N— inutilitatis in vtroq;:quia ibi ideo non poteſt remitti de ʒ.eo. Si autẽ creditoꝛ conſentit obligationi facte per de⸗ mnſe bitum:quia donatio pꝛohibetur inter virum ⁊ vxoꝛẽ ne bitoꝛem tunc aut certum eſt ꝙ conſentit ſolum animo fa⸗ htor f⸗ alter fiat pauperioꝛ quãdo ceſſat in remiſſione pignoꝛis. ciendi pꝛioꝛè illũ cui ſecundo loco obligatur ⁊ tũc nõ per num ¶ In glo.que incipit foꝛte. ibi remitti inter coniuges: dit pꝛopterea ius pignoꝛis licet efficiatur poſterioꝛ.aut ſatfe ita cauſa impediens remiſſionem debiti ibi non poꝛrigit᷑ certum eſt ꝙ conſentit obligationi eo animo vt in totũ a Gure n ad vtrumq; / hic ſic. iure pignoꝛis recedat ⁊ nõ eſt dubiũ ꝙ perdit ius pigno⸗ ſnſiutie E Licet regulariter taciturnitas cre⸗ tis. In dubio dic ey videtur habere animũ poſſe ↄſtituẽ nnnon J O.àitoꝛis non ſibi pꝛeiudicctvbi pignꝰ di ſm creditoꝛẽ pꝛioꝛem ſe q; dimittendi pignus in totũ aecco venditur nocet vbi pꝛogrãma pꝛecedit.h.d. yt not. S. c l. ſi ignoꝛante. licet contrariũ notatur ⁊ maleĩ iginnn Sop. ꝙ ſibi non pꝛeiudicet taciturnitas: ꝛt creditoꝛ. S. ſitecum. ff. qui po. in pigha. Ggleiſo l.ſtcut. 5 non videtur.fr qui. mo pig. vel hypo.ſol. So hic ¶ In glo. que incipit immo videtur ibi vel refert an ex naſgi eſt ſpeciale vbi per iudicem fuit aſſignata dilatio. eadẽ.hec vera ad contrarium de.l.voluntate.ſed ad.l.ſi⸗ n zͤi P S dit Qui reddit cyrogra⸗ cuut.S. ſuperuacuum eſt vera pꝛecedens ſolutio ibivel hic un t GWE ricem. phum videtur redde⸗ certum erat debitoꝛem ⁊c. ntin . re ius quod in e ſoneincrur ige en pi E — b . — ſocncck NW“Aαgnus remittere ſi ibi continetur. h. d. ¶ Wel dic h W ,AnPoode AQuĩ remittit continens videtur remittere cõtentum.hoc C tiã 0 ciro g rap aria P dicit Butrigar. Ucet regelariker nampig. Kc. Mubꝛzica. hitrſn J h ypoth e(a S. cda itio reipigno⸗ ¶ Quia videbatur dubitari an pignus obligatum ĩ vnã . — N rate non noceat creditoꝛi tacenti nocet tamen cam poſſeſſ.ĩ alia retineri ideo ad deciſionem huius que⸗ nincon- fiſco diſtrapente . ſtionis ponitur hic rubꝛum ⁊ nigrum. nnpup ¶ Op. de.l. ſicut · S. non videtur.ff.quibus modis pig.vel è”l ignus obligatumi ſterſ bypothe.So.hic ſpeciale in fiſco:quia tam ſolemniter et R Ignus. cicen Snm nonat Fn publice vẽdit ar.S.e.ſi eo. nnee ſecuta deſinit ex pᷣma cã teneri ⁊ ex rnign G m ex cau ſa Qui ſoluit pꝛo debi⸗ noua re niſi hoc actũ eſt ꝙ teneatur ex mt . vE11ρι toze non acquirit hy noua:⁊ tũc etiã tenetur ĩ cyrographa⸗ Pncces pothecam niſi agatur ꝙ loco creditoꝛis ſucce⸗ Ariam. h. d. ¶ Diuide in quattuoꝛ partes . ſaon Wgdat.h. d. ſ̃ᷣm glo.Cum tex.dicat ꝙ videtur ſe qꝛ in pꝛima poniturvnum dictum in 1 Anen cundum pignus remittere reddendo debitoꝛi res: ergo E A “ Dicitur ꝙ nouatione ſecuta pignus nõ den loe videtur innuere ꝙ in perſonam ſecundi fuit pignus ↄtra intelligitur repetitũ in cã nouante. In ſecunda dicit hoc l tun ctum/zx tunc littera plane pꝛocedit.gloſ.tamen tenet ꝙ in verum eẽ niſi expꝛeſſe in ſcdᷣa fuerit repetuum. In tertia ollgi perſona ſecundi non fuit ctum pignus: ſed ſimpliciter dicit ꝙ quando fuit repetitum tenetur etiam ob cyrogra ſagäbe res ei reſtitute fuerunt. phariã pecuniam. In quarta ponit caſum econtrario ad Hütbes Es MNõ pꝛeiudicat debitoꝛ creditoꝛi diſrra pꝛimum ⁊ querit an teneatur in pꝛeiudicium pꝛimi credi ancl VWWB·hendo rem pignoꝛatam eo non conſen toꝛis. Secunda pars ibi in ver. ꝙ ſi pactum. Tertia ĩ vſi. 1 tiente. hoc dicit. ac ſi in poſſeſſionem Quartsa in verſi.ꝙ in ſecundo.⁊ du ſois Debitoꝛ ſi Slit Si conſentiat creditoꝛ alienatio⸗ rat vſq; in finem. neli rẽ obliga⸗ CMLE R. ni rei pignoꝛate licet poſtea rede⸗ ¶ Ex text. in ſecundo creditoꝛe agente de pignoꝛe ſibi e 4 tã de 2ſen th at ad debitoꝛem non reintegratur in ea pignus obligato contra creduoꝛem pꝛimũ non ꝙ nouata pꝛima n ſu credito h. d. ¶Licet gloſ. ſignet tm vnum ꝛium ⁊ det actione non intelligitur pignus repetitum in ſcða:nã no ſunohit ris vẽdat / plures ſolutiones tñ duo contraria pꝛincipaliter ſunt ſi: uatio vtraq; perimit:vt.l.alia.ff. de nouatio.x.l.nouare.⁊· cnogſa ⁊ poſtea gnanda ⁊ ſolutiones adaptabo contrario cui congruũt. hoc niſi agatur. goconſe acqrit an ¶ Op. ꝙ reintegretur pignus: vr.l.ſi cura &. ſuper. f. qu ¶ Item nota ꝙ pꝛopter cirographariã pecunis non da⸗ Pignoꝛj ſNi reincidat. bus mo.pig.vel hypo.ſol.So.dicũt quidã ꝙ hic de rigo⸗ tur pꝛopterea ius pignoꝛis: vñ creditoꝛ non hr̃et actio⸗ ius nõ da⸗ unznſüf in obliga⸗ re ⁊c. dic vt glo.x illa eſt vera.ſꝙ aut certũ eſt cuius alie nẽ ad pignus pꝛopter cirographariam pecuniam licʒ ſi tur ꝓpter ſlgnun tionem. nationi ↄſenſit creditoꝛ non exiuit dominiũ debitoꝛis ⁊ poſſideat hẽat retentionẽ.¶ Item nota ꝙ hec non habẽt cpꝛogra⸗ lrünbto durat ius pignoꝛis: aut cõſtat ꝙ exiuit ⁊ non durat nec re locum in ſecundo creditoꝛe contra pꝛimũ agentem: nam phariã pe doyſz integratur licet redeat ad debitoꝛẽ vt hic:aut dubitatur non cogitur debitum cirographariuʒ offerre. C Wogo cuniam. ſonpof ⁊ tunc ſi reperiat᷑ penes debitoꝛẽ oſſe pꝛeſumitur nõ exijſquero ex glo.rubꝛice quid ſi erat debita ſine inſtrumento glo ſe bona eius / niſi contra pꝛobetur: ⁊ ideo in ea durat ob⸗ ⁊ ſic not.cirographaria ⁊ dic vt glo nã teſtes ⁊ ſcriptura Necſici ligatio.¶ Itẽ ꝙ ſi certum ſit ꝙ alienaue it/ſi tñ poſtea re⸗ equiparãtur vt.l in exercendis.s.de fide inſtr.ſ Item q̃ uertatur ad debitoꝛẽ reintegretur pignus.il.voluntate in pꝛin.ff.qui.mo.pign.vel hypo.ſol.So.aut reddit ex eadẽ cã reſciſſo cõtractu:⁊ tunc ſicut reddit ad debitoꝛem ſub dñio ita creditoꝛi ſub hypotheca:qꝛ videtur nec alienata fuiſſe ⁊ per ↄñs non exijſſe pignus vt in cõtrario:aut red⸗ dit ex alia cã:⁊ tunc ſecus vt hic.Sed q̃ eſt ratio ꝙ in ge⸗ nerali obligatione nõ venit in re redẽpta ſicut in futura: NRñdeo qꝛ in re alienata aliquãdo fuit ius pignoꝛis/ſj re miſſũ fuit:⁊ ideo ãplius in obligatione nõ recidit:ſed res futura nunq; fuerat in obligatione nec liberata ⁊ ideo in ea poſtea ᷣhitur pignus ar.l.qui decẽ·S.fi.ff.de ſolu. AUl⸗ timo vt liqueat totus titulus ſic diſtigue:qꝛ aut creditoꝛ conſentit alienationi que fit per debitoꝛẽ ſi conſentit alie nationi:aut certũ eſt ꝙ exiuit bona debitoꝛis res:⁊ tunc indiſtincte ſibi pꝛeiudicat.vt.S.c.cũ te ⁊ per totũ.aut cer tum eſt ꝙ non exiuit bona debitoꝛis:⁊ tunc durat ius pi⸗ gnoꝛis:idẽ ſi certũ eſt ꝙ alienauit:ſʒ reddit res ad debi⸗ toꝛem ex eadem cã reſciſſo contractu ſecus ſi ex alia:vt.l. voluntate.ff.qui.mo.pig.vel hypo.ſol.Si autem dubita tur exiuerit vel non / tũc dic ꝙ eo ipſo ꝙ reperitur penes debitoꝛem pꝛeſumitur nõ exiuiſſe niſi pꝛobetur de aliena⸗ tione:vt.l.ſicut·S. ſupuacuis.ff.qui.mo.pig.vel hypo.ſol. ct hec ↄſentit expꝛeſſe:ſi aũt tacuit tũc regulariter ſibi nõ pꝛeiudicat:vt.d.l.ſicut · S·nonvidet᷑ Fallit in manumiſſio ne. vt. S. e. l.j. Itẽ cũ ſtatuitur ſibi terminꝰ a iudice:vt.g. co.lʒ.ſi eo. Item fallit qñ fiſcus vẽdit vt.l.ſi hypothecas. ro quid in alia cã qᷓ; mutui:⁊ dico idem qꝛ rubꝛica eſt ge⸗ neratis.¶ Item quero an poſſit retineri pꝛopter rẽ debi⸗ tã ſicut pꝛopter pecuniã:⁊ puto ꝙ ſic licet tex loquat᷑ de pecunia:nã appellatione pecunie oẽs res continẽtur:vt l.ij.S.de conſti.pecu. ¶ Expedita rubꝛica noſtra venio ad nigrũ ⁊ pꝛimo oppo.ꝙ nouatio non perunat pignꝰ vt l.aliã.ff.de nouatio.So.vt glo.qꝛ hic in voluntaria ibi in neceſſaria. Itẽ op.ꝙ deſtructo pᷣncipali non pꝛopterea tollatur acceſſoꝛium ⁊ ſic lʒ nouetur actio pꝛima non peri mantur pignoꝛa: vt.l.ſi vnus ·S.ſi cum reo.ff.de pactis. So.aut pꝛimitiua obligatio extinguitur ⁊ tollitur acceſ⸗ ſoꝛia vt hic:aut ſuſpenditur/a tunc ſecus vt in cõtrario. Item op. ad idem de.l debitum.S.ti.j. So.ibi non erat pꝛicipale pꝛoꝛſus extinctum/quia quodlibet reintegrat ¶ Item oppo.extra ad idem de.l.aliquando.S. de pigno ridus.ff.ad vellei. Sol.duobꝰ modis qꝛ ibi fuit nouatio que pꝛo nõ nouatione habetur qꝛ eodem momento tolli tur pꝛima ⁊ nouatur ⁊ eodem momento reintegratur hic ſecus quia vere tollitur. Vel meliꝰ ibi tollitur vtraq; ob ligatio ſed reintegratur per.l..ſicut mulier ſubducitur:vn de ex noua obligatione tenentur ⁊ eodem momento hoc fit a lege: vt.l.iuliꝰ eufraſtus.ff.de minoꝛibus.⁊ dicta.l. aliquãdo. Modo quero quid ſi eſt obligatũ exvna nũ⸗ quid etiã pꝛopter cirographarium erit obligatum: ⁊ dic vt glo.ꝙ non / ſed ſi poſſidet retinet:⁊ ideo dic ꝙ aut poſ⸗ ſidet creditoꝛ ex iuſta cauſa vt pignoꝛis / et poteſt reti⸗ uniqngtte nqumnggen Ppnundlant heſtanggen nſcancimein epettun un etümcngne 8ſomeconmme diciumpti Lctun Denrii inſeanhn ng, nounns tun inſchnn gtio, 4 ht nedepigetk nnonhiut 1pecunimt 1 hecſona- müzgaunrt offene (M. taſineintmmn iteſtotſehr fgeint, ſhe naenhſit, ripzontnti lctterla,n fesconhin! bnic⸗ ſuni npenmuent igvolonentii Pelennnn goopininuen nteofN Cclmen Snba odibatrne toaie gatum. De diſtractione pignoꝛũ. nere ex vtraq; cauſa vt hic in textu:aut non poſſidet cre⸗ ditoꝛ/ ſed agit contra debitoꝛem poſſidentem:⁊ tunc aut debitoꝛ reddit pignus creditoꝛis ex cã ex qua erat obli⸗ gatum:qꝛ noluit ſoluere debitum ⁊ tunc retinebit ex vtra q;: aut reſtituit ex cã cyꝛographaria iam diſſoluto pigno ris iure tunc tñ indebite reſtituerit.cõdicet debitoꝛ factũ ⁊ reſtitutionẽ:⁊ ſic penes creditoꝛẽ non remanebitvt.l.qͥ exceptionẽ ·S.ſi ꝑs.ff.de cõdi.inde.⁊.l.ſʒ ⁊ ſi me putẽ.ff.e. ti. Idẽ econtra dicerẽ ſi creditoꝛ dũ poſſidet/⁊ ſic ꝓ ciro⸗ grapharia pecunia poterat retĩere nõ retinuit:ſʒ reſtituit debitoꝛi ſoluta ſibi quãtitate ꝓ qua vᷣe erat obligatuʒ:nãa puto creditoꝛẽ poſſe ↄdicere incerti nõ rẽ ſed factum reſti tutiõis q̃ſi plus debito reſtituerit:aut retinere poterat ob cirographariã pecuniaʒ/⁊ ſic poſtea retinebit ar. dicte.l. ſed ⁊ ſi me putẽ.⁊.l.qui exceptionẽ.¶ Itẽ op.ꝙ ſoluto eo ignꝰan bꝛo quo erat obligatum liberetur pignus ⁊ competat pi⸗ liberet ſo⸗ Snoꝛaticia debitoꝛi:⁊ ſic ob aliud debitũ retinerinon poſ luto eo ꝓ lit: vt.l.ſolutum · S. ſi in ſoꝛtem. ff.de pig. act.⁊. Lꝑ rerentio zerat obli nẽ de vſuris. So. vt glo. Tu dic ꝙ ſi pignus nõ fuit obli⸗ 4 gatum niſi in vnã cãm lʒ tenearis ex alia ſine pignoꝛe ſo⸗ luto debito pꝛo quo erat obligatum tollitur ius pignoꝛis vt in contrario:⁊ pignoꝛaticia datur debitoꝛi / põt tñ reti neri pꝛopter aliud debituʒ ⁊ debitoꝛi agẽti obſtabit exce⸗ ptio:vt hic ⁊ hec ẽ vᷣitas.Sed ſi vis ſuſtinere gloſ.iunge ſimul oẽs ſolutiones ⁊ dicas ꝙ ſi ſoluatur illa ſumma in qua pignus obligatum erat vᷣe liberatum erat pignus et competit pignoꝛaticia vt dicta.l.ſolutum. Si autem que ris an q;tũcũq; liberatum retineri poſſit in aliã ⁊ dico ꝙ in vſuris nõ earum odio yvt in vna ſolutione glo.aut erat naturaliter ⁊ ciuiliter debitum ⁊ põt vt hic. Modo ex vltima gl.quero ſic:pꝛimus creditoꝛ cui erat obligatum in vnã cãm ⁊ poterat retinere ob aliã cirogra phariã pecuniã pignus fuit venditũ nunquid emptoꝛ po teri ſe tueri contra pᷣmum creduoꝛẽ:a põt intelligi gloſ. duobus modis. Uno modo in eo qui emit a ſecundo cre⸗ ditoꝛe qui poterat conſequi a pꝛimo pignus ſoluto ei de⸗ buo poterat auocare non obſtante cirographaria pecu⸗ nia an emptoꝛ etiã tenebit᷑/⁊ dic vt glo.ꝙ ſic.Alio mõ pᷣt intelligi q̃ſtio gl.ſ.ꝙ emptoꝛ emit a debitoꝛe ⁊ ſoluere cti am vt glo.¶ Itẽ quero quid ſi quis cõſentit mihi vt rem ſuam obligarẽ titio pꝛo.x.an poterit retineri ꝓ alio debi to cirographario/⁊ dic vt glo.ꝙ non/ſed ſolum pꝛo eo in quo conſenſit dominus ar.l.item q̃ritur·S.q impleto.ff.lo ca.i Itẽ q̃ro quid ſi extraneus poſſidet ⁊ creditoꝛ agit õ eum an ſufficit ſi poſſidẽs offerat ſibi debitum pꝛo quo ẽ obligatum /⁊ dic vt glo.ꝙ ſic. Item q̃ro an hec.l.habeat locũ in pᷣtoꝛio pignoꝛe:⁊ dic ꝙ ſic vt glo. ¶ Itẽ quero an pꝛo vſura cẽteſima poſſit retineri/⁊ dic ꝙ ſicvt glo. Itẽ q̃ro an poſſit vẽdi pignꝰ pꝛo debito cirographario/⁊ dic vt glo. ¶ Itez q̃ro an idẽ ſit in hypotheca ꝙ in pignoꝛe:⁊ . De diſtractione pi egnozum. Kubꝛica. Indum. „WαϑMNGn bebir⸗ ee d gla e bignoꝛate boc die⸗ . Non pꝛohibetur creditoꝛ rem Ked itoꝛ. diſtrahere:licet ſit pᷣcario pe⸗ nes debitoꝛem. hoc ſcrelr. . ſnon ſufi Diſtracto pignoꝛe ſi non ſuffi⸗ Dypo th ecis. cit pᷣcium ad debitum ſupereſt perſonalis actio.h.d. . W Creditoꝛ rem pignoꝛatã vẽ WS MRed itoꝛ. dere poteſt ſeruata foꝛma le⸗ = sgis ⁊? vendẽdo bona fide ⁊ ſine fraude.hoc.d. ¶.Op. ꝙ etiã ſi non denunciet debitoꝛi poſſit P vẽdere vt.l.ſi conuenerit.ff.de pig.ac.So.vt glo.qꝛ tres ſunt caſus. ianorl n oſ Qui offert ſe ꝑatuʒ ſol Aignord ( J reſid Uum. uere impedit ſaltĩ ope nẽ ipedit R exceptiõis diſtractionem pignoꝛis. Sʒ ſi pecu qͦſe offert Eian offert impedit ipſo iure.h..dd. patu ſolue ¶Nota ergo ꝙ aliqñ offert debitoꝛ pecuniã ipſã ĩ ſaccu . lo coꝛã iudice/⁊ tunc impedit venditionem ipſo iure. Sʒ aliqñ ipam pecuniã non offert:ſed habet penes ſe:⁊ dicit Fo. LXXV. dñe iudex ſum paratus ſoluere:qꝛ habeo hic pecuniam penes me/⁊ tunc inducitur quedam exceptio per quam impedit venditionẽ/⁊ ſi fiat tenet ſed reuocaâda eſt. Op.ꝙ ſola oblatio n ſufficiat vt.l.fi.j.de luitione pig. 50lu. aut fit oatid in iudicio/aut extra.pꝛimo caſu/aut offertur pecunia ⁊ impedit᷑ ipſo iure alienatio.aut offert ſe paratum ſoluere ⁊ parat᷑ exceptio ⁊ parat᷑ reſciſſio ven ditionis.vt.l.penul.j.de reſcin. ven.aut offertur extra iu⸗ diciũ / ⁊ tunc ſola oblatione non ĩpedit᷑ ipſo iure vẽditio pignoꝛis:verum inducitur quedã venditionis reciſio.vt no.in.l.ſi rem·S/fi.ff.de pigno.actio. di⸗ Credt —— 4 ignoꝛis liberatio eſt idi⸗Credito⸗ 7 £ [Ba md iu. dia de dicit. an polſit R 2 ¶ Qucro an debeat creditoꝛ vẽdere rem quã qᷣͥd velit rẽ velit: æ arguc pꝛo ⁊ cõtra.Et dic ꝙ lʒ lex credi⸗ pignoꝛatã toꝛis quã allegat glo. det arbitriũ creditoꝛi tñ eius arbi⸗ vendere. trium reducit᷑ ad arbitriũ boni viri.vt l.hec venditio.ff. de ᷣhend.cmptio.⁊.l.vir bonus.iudi ſolui.⁊ ideo ſi ex vẽ ditione rei minoꝛis põt eis ſatiſfieri de debito non dʒ ma wꝛem vendere cũ debeat bona fides adeſſe:vt.S.eo.l.cre itoꝛ. . ¶ In glo. que incipit vt·iibi bona fide verſari qð face⸗ re dʒ.vt.S.eo.creditoꝛ.¶¶ In eadẽ glo.in fine.ibi.l.qui pi⸗ gnoꝛi.arbitriũ creditoꝛis reducitur ad arbitriũ boni vi⸗ ri.vt.l.hec venditio.ff. de hẽ.emp.⁊.l.vir bonus.iudica. ſolui.maxime vt bona fides aſſit q̃ debet adeſſe.vt.S.eo.l. debitoꝛ. Jaco. Butrig. Pe 7 ceſlan te Si vẽdit creditoꝛ ex pacto TEyel ex lege ſtatim ſecurus eſt emptoꝛ.ſi fraudulẽter vendit tenet᷑ creditoꝛ II emptoꝛ qñq;.h.d.i Sed q̃ eſt ratio ꝙ pᷣmo cõ uenitur creditoꝛ / qñ vterq; dolũ cõmiſit non põt eligere quẽ pꝛimo ↄueniat 5 m.l.ſi plures.ff.de dolo. Rñ.qꝛ cre⸗ ditoꝛ pᷣncipaliter in ↄctu inito ĩter ſe ⁊ debitoꝛẽ.i.in õctu pigno.vñ licʒ emptoꝛ circa idẽ dolum cõmittat.cõmittit tñ extra ↄᷣctum debitoꝛis.⁊ ideo pᷣmo creditoꝛ cõuenitur vt hic.⁊.l.cum in plures·S.veſtimẽta.ff.loca.⁊ ↄduc. J ꝛius Oblatio / conſignatio / ⁊ depoſi⸗ P tio antecedẽs impedit venditi⸗ R onẽ pignoꝛis ſequẽtem.h.d.¶ Sed an eſt necia cõſignatio dic vt dixi.S.eo.lʒ.ſi reſlanun. aIsPe lcreditoꝛ vultvẽ Be ſp ecialiter dere pignꝰ opoꝛtet bona fides aſſit ⁊ ꝙ ſolẽnitervẽdat.h.d. Ja. cob. Butrig. P— Tunc venditio creditoꝛis nocet . . C ¶ Ut. debitoꝛi:cũ venditio fuit vera nõ Senaeo imaginaria.h. d. ¶ Diuide in tres partes:qꝛ pᷣ 1⸗P. C. g tes: qꝛ; p⸗ qñ nocea mo ponit vnũ dictum. Scvᷣo aliud dictũ. Ter Aoitoz. e illatio ex pꝛimo. Scðdða pars ĩicipit ibi ſane.Tertia ibi i igitur. EEr tex.LCcolluſionem hhic iunge vᷣſiculũ.ſi igitur. ¶ Op. de.l.ſicut.S.ſuꝑuacuum.ff.qui.mo pign.vel hypo theca ſoluitur.quam inducas ſic:qꝛ poſtq; creditoꝛ ſemel habuit rem ⁊ hodic reꝑiatur habere rem pᷣſumit᷑ medio tẽpoꝛe habuiſſe: vnde nõ habet debuoꝛ neceſſe ꝓbare.vt dicto · S.ſuꝑuacuũ.cuius cõtrariũ hic dicit᷑.ſed dic ꝙ hic cõſtabat ꝙ trãſmeat ad emptoꝛẽ:⁊ ideo qui dicit ſimula⸗ re factum / dz ꝓbare:qꝛ pꝛima facie pᷣſumitur verũ eſſe ꝙ in inſtrumẽto cõtinetur.vt.l.cum pᷣcibus.S.de ꝓbatio.⁊ hoc voluit dicere glo.ꝙ qui doluʒ allegat.⁊c.Sed in.S. ſuꝑuacuum.reperiebat᷑ res penes debitoꝛẽ nunc eſſe ⁊ ab initio fuerat. vnde pꝛeſumitur medio tẽpoꝛe penes eum fuiſſe:nam pꝛobatis extremis/pꝛeſumuntur media. vt.l. quicũq;. C. de apo.publi.lib.x.vnde qui dicit alienatio⸗ nem factam debet pꝛobare: nam tales actus medij non pꝛeſumũtur niſi pꝛobentur.vt.l.matrem.S.de pꝛobatio.⁊ hic glo.allegabat ad queſtionem talem. Statuto caueba tur ꝙ bona banniti ex homicidio deſerantur reperitur ꝙ bãnitus poſſidet quãdam rem quam vendiderat:ſed cò⸗ ſtituerst ſe emptoꝛis nomine poſſidere dicebatur ꝑ glo. ⁊ per dictum.S.ſuperuacuum.ꝙ pꝛeſumebatur venditio ſimulata cum nunq; res receſſerit a venditoꝛe:⁊ ideo de⸗ bebat deſtrui res illa ſicut alie. Sed certe ipſi male dice⸗ bant: quis in queſtione ſupponitur ꝙ vendiderat:⁊ hoc conſtat vnde nulla ſimulatio pꝛeſumitur: immo creditur inſtrumento: ſed in ·S. ſuperuacuum. dubitsbatur an vendidiſſet. Butrigarij Bcda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis ¶ In glo. que incipit qui enim. ibi rñdeo illud ſpale.im⸗ mo ibi pꝛeſumitur retentum / hic alienatum/ in boc õdi cunt:ſed h res reꝑiebatur penes aliũ / ibi penes eundem alienantem. hoc dicit. EEAAI=s Abi mulier rẽ ſuam obligat pꝛo a⸗ Blier. non tenet pignoꝛatio:ergo nec N “Zcreditoꝛ poteſt vendere niſi mulier fuerit in do o boc dicit. ſiederf ſe Erx tex.Lmulieris ⁊ ſic decipiẽtis. 6 e ri Non Biadicat creditoꝛi venditio S E d eb itoꝝ debioꝛis niſi conſenſerit. h. d. ESA/ 4 OVbi creditoꝛ ex pa⸗ 4 Bi pꝛedium. α vl ex lege alienat JAõdiũ dñiũ trãſfert in emptoꝛem. Si enimi va cuã poſſeſſionẽ induxerit non ałs.h.d.¶ Que⸗ ro an ſu neceſſe ꝙ in vacua inducatur /⁊ dic ꝙ non:vt.l.ſi fundus.ff.de fundo do.⁊ hic ſub.maxime:dic ergo ꝙ aut qᷓris an quãtum ad acquiſitionẽ dñij ſit neceſſaria vacua poſſeſſio/⁊ dico ꝙ nonſi tũ vẽditoꝛ hʒ eã vacuã traditva cuã vt.l.ſi fũdũ.de fundo do.aut q̃ro quãtum ad ius vſu⸗ apionis vl publiciane/a tunc opoꝛtet ꝙ ſim in vacuam poſſeſſionem inductus:als ſi alius poſſideret non poſſuʒ ego poſſidere/⁊ ꝑ conſequẽs nec pᷣſcribere vt.lłſivt certo. S ſi duobus,ff cõmo.ergo nec publicianã poterã intẽta⸗ re cum iſta ſint paria vt.l.eum qui .S.·j.ff.ð publicia.aut q̃ ris quãtum ad liberationẽ ab actione exemptovendicoꝛ Rir—niſi tradat vacuã: vt.l.ij · S. j.ff. de act.emp. R1 Licet debitoꝛi pꝛo re pigno⸗ J in hoc. at a debitoꝛe exhibẽeda age⸗ hi.hoc dicit. H9 . . oſt vẽditionem credito B li gatis. dñiũ ẽ emptoꝛis:⁊ ideo 94 ei ↄpetit ius agẽdi de re ⁊ ꝓ re.h.d. Hu g Licet perſonalis actio ſit diuidua/ A . ⁊ eius liberatio tñ pignoꝛis libera⸗ ttio ẽ indiuidua.h.d.cum ti.j.ſi vnus ex pluribꝰ . Intellige ergo ꝙ licet vnus hereduʒ ſoluat ſuã ꝑtem debiti non liberatur pignus in aliq̃ ꝑte ſui:immo re manet inſolidum obligatum:non tñ pꝛo toto:ſʒ pꝛo reſi⸗ duo quod nõ ẽ ſolutum remanet totum pignus. btſtoꝛ. hoc dicit tex. ⁊ glo. MNAEAA Op. ꝙ debitoꝛ pꝛeiudicet creditoꝛi / vt aut. hoc ſi debitoꝛ.S.de pigno.So.vtglo.qꝛ pꝛeiudicat in oꝛ⸗ dine conueniendi. Q. qi a creditoꝛe. tere ſarun ⸗ ſecurus.hoc dicit. . Non ſequitur pecunia eſt J mari tus.mea ergo res ꝓ ea mutua ta ab alio obligata ẽ mihi obligata.h.d. NRes cõparata cx pecunia mi = Ecund um.p debita nõ ẽ mea.h.d. Bebit. vẽdi. pignoꝛis ipe. non polle Mubzicc. ſ. EAASEH6pꝛima. l. nec per denunciationeʒz inter Eviuos vt in ſecunda impedire vendi⸗ tieonem creditoꝛis.h.d totustitulus. WN CEr tex.( manifeſtum quis aliena %Ptio eſt neceſſaria non poteſt impediri Trper vltimam voluntateʒ:vt.l.fllius · S· diui. ff. de le. j. Eb ito ꝛis Op. de.l.ſi fundum.S. de rei . vẽdi. So.vt gloſ. V/C¶ Item opp. de. l. ait. S. ſi particeps.ff. de his RuA que ĩ frau. cre. So. eodemmodo quo pꝛecedẽs ¶ Itẽ op.ꝙ ẽt ſi denũciãs nõ hẽat ius:tñ ĩpediat vᷣnũcia tio alienationẽ ar.ff.de oꝑi.no.nũci.l.j.So.vt glo. Si vendito pignoꝛe agatur ,Hre vt exhibita poſſit emptoꝛibus oñdi ⁊ diſtre⸗ S Ei Non pꝛohibet venditionem pignoꝛis * creditoꝛ cui non erat obligatuʒ nec de 1f Mon poteſt debitoꝛ ꝑ vl Iſunt. timam voluntatemvt in an . ¶ Si dolus eſt a credi E — Melſes * toꝛe commiſſus agitur in eum. Sʒ ſi ẽ ab emptoꝛe ꝑticipatꝰ a⸗ gitur ĩ eum in ſubſidium.h. d. Aut er⸗ Greuocatur res:ſed agitur ipſum do⸗ 1. 2 5 SS . tres ꝑtes. Pꝛĩa qrit. Secũda opponit.Tertia diſtĩguit Pꝛims ergo qrit q̃ actione reuocatur /⁊ dicit ꝙ interdi⸗ cto fraud atoꝛio:ſed illud non eſt hodie:ſp agitur in fetm̃. q̃ tñ hʒ multa cognomina.de quo dixi.s.de his q̃ in frau. credi.⁊ dixi.S.ſi quis in frau.patro. ¶ Item op.ꝙ reuocetur res etiã pᷣcio non reddito:vt.l.j. v̊. de pᷣſcript.xxx.an.So.hic erat vere debitoꝛ/a ua pci⸗ um peruenit in vtilitatem debitoꝛis.Sʒ in vꝛio non erat debitoꝛ.hec vera.alie ſunt truffe.¶ Itein op.ad idem de aut.qui res. ẽ.de ſacroſanctis eccle. So.ibi ſpeciale fa⸗ uoꝛe eccleſie. . — Eruos. Abi creditoꝛ non habnit iusvẽ dendi debitoꝛ vel eius hr̃s rem y non vſucaptã vendicat: ſed ea vſucapta agüut — . iudicijs in quibus pᷣciũ ſuccedit loco reivt. l.imꝑatoꝛ.S. cũ quidã.ff. de le.ij.⁊ idco ẽt non in ſubſidiuʒ poteſt peti pᷣcium.tu dic ꝙ aut ex ↄᷣctu meo res ꝑuenit ad eum qui di ſtraxit/a tunc tenetur mihi ex gctu/⁊ non in ſubſidiuʒ: vt hic ĩ pignoꝛe/⁊ in ſocio qui ↄxit mecũ. Si ſine ᷣctu meo ꝑuenit ad eum/tunc in vniuerſalibus agitur ad pᷣcium et non in ſubſidium cum ſuccedit pꝛeciuʒ loco rei:vt.l.vtrũ ff.de peti.heredi.⁊.l.imꝑatoꝛS·cum quidã.de le.ij.in ſin gularibus agitur ad pꝛecium dominij in ſubſidium:vt.l. ſi mater.S.de rei vẽdica.⁊.l.ſi eũ.ff ſi certũ pet. . J v x 0 2. Emptoꝛ fraudem participãs te⸗ netur de iure in ſubſidium credi⸗ toꝛe nõ exiſtẽte ſoluẽdo.h.dd. Hec lex loqtur duobꝰ modis. Ano EVY. do non tenuerit venditio niſi eatenus q̃tenꝰ pticipauit fraudẽ emptoꝛ.hoc dicit ſ̃m vnã le⸗ cturam.Sc ðᷣm aliam dicit ꝙſi non interuenerũt in con⸗ tractu ea que debuerũt reuocari ctiã ſine fraude empto⸗ ris.Querit glo.quid ſi emptoꝛ malefidei vult pꝛeciũ iu ſtum ſupplere an dʒ audiri/⁊ videtur ꝙ non:vt..e.l. j. dic vt glo. vel potes dicere ꝙ aut fuit fraus in vendendo qꝛ non erat ałs venditurus interuenerunt tñ ſolemnia:⁊ tunc põt res reuocari ⁊ agi pignoꝛaticia õᷣ creditoꝛeʒ ⁊ emptoꝛẽ eatenus q̃tenꝰ dolus eius interceſſitvt.l.⁊ elegã ter.ff.de dolo.aut dolus fuit in minoꝛi pcio ⁊ non invẽdẽ do/⁊ tunc põt iuſtum pᷣcium emptoꝛ ſupplere ar.l.diligen ter.ff.mãda.⁊.l.iuł.&.ſi venditoꝛ.ff.de actio.emp.⁊ ita ꝓ cedit q̃ſtio glo.Sʒ aliqñ ipſo iure non tenuit vẽditio: vt qꝛ ſolẽnia non interuenerunt /c tunc põt debitoꝛ reuoca⸗ re qᷓ;tũcũq; emptoꝛ ſit paratus pᷣcium ſupplere ar.Se.l.j. Vbi creditoꝛ vẽdit ex lege v S J cred itoꝛe ex pacto ⁊ ceſſat dolus empto ris non eſt coueniendus emptoꝛ:ſʒ creditoꝛ. Deluitione pignoꝛis MKubꝛica. ¶Quia cõtingit pignoꝛa obligata de luitione ponitur hic. AQuidua:hoc dicit. Akł dic ex pſonis he⸗ R tatur. hoc dicit. quid ergo operatur ſo lutio ꝑtis debiti. Rñdeo qꝛ liberat pignꝰ a pte debiti: nõ RVmttm liberat ꝑtẽ pignoꝛis: immo remanet totum VNobligatũ pignus: ſj preſiduo tm debiti. So creditoꝛ habuit ius vendendi ⁊1 nõ loſum/⁊ in ſubſidium emptoꝛem parti Te. E ccipatem dolum. Si aũt nõ habuit ius vendẽdi vẽdicatur res:vt.-l pꝛoxiS·j· ..gl.hic poſita hʒ W N DB m. modo ꝙ venditio tenuerit. Alio mo⸗ Hquibus dictum ẽ. S.l.iiij. ideo de eoꝛuʒ ignoꝛis li Di pꝛo parte. Miendeiit⸗ redum conditio obligatiõis non mu⸗ S W I5 Non eſt dubium poſſe ꝑ NKtelligere *ſonaleʒ remoueri hypo ad pcium.h.d.i Querit glo.q̃ actione aget᷑ ad Aſuca⸗ pᷣcium re vſucapta:⁊ dic vt glo.⁊ ſecũda opinio mihi pla ptareq̃ a⸗ cet lʒ vltramontani teneãt pꝛimã.ſ.ꝙ in ſubſidium agat᷑ ctiõe agek demum ad pᷣcium.⁊.ll.ↄꝛias intelligunt in vniuerſalibus ad pcium. aſeen zcfeanot nctpit iol dumdet cationis: turideo Linremn lecpotert nunc fven lis Nlial⸗ Peinoſe⸗ mumpꝛob⸗ Coris pue Ahich ioſtergo pignus medovt mnun / eh Uuenpern nſicerer ſterere WE loſcepart ſigepeln lsgdegen leenlne lluiöde Sr eſolution De iure do. impe. De pactis pignoꝛũ. Jo. LXXVI. doin hei t thecaria remanẽte.hoc.dicit.ſ Pone caſuʒ in nube vt lit liccet res poſſit reuocari tamen fructus medij tẽpoꝛis fa⸗ unh nert tera ſonat.Quere de exemplis legis:⁊ pone ea vt gloſ. cit ſuos ⁊ debitũ non extenuatur. . elnt Op.· ꝙ ſublato pꝛincipali non duret acceſſoꝛiũ:vt.l. c’ä xrv⸗ Etuſti ſlim am Qui vult rem de⸗ uurzi lii pꝛincipalis.j..de regulis iuris.⁊ ex.de regulis iuris.c.ac⸗ 4 U 1 bitoꝛ lure domi⸗ nenmhinn ceſſoꝛium.⁊.S. de vſur.l.eos.So.aliquãdo tollitur pꝛinci VAnij poſſidere debʒ ſeruare ſolenia huius legis aürn un pale ope exceptionis.tunc regulariter debet tolli acceſſo AEh. d. Ad euidentiam cſt ſciendũ ꝙ olim ſi cre ſſaltn ie rium ope exceptionis:vt.l.eos.S.de vſuris.fallit ĩ pꝛeſcxi ditoꝛ nolcbat rem iure dominij poſſidere dabatur debi⸗ tmiuen ptione que non eſt oꝛdinata ad tollendum acceſſoꝛiũ pꝛi-⸗ toꝛi annuz luitionis ad luendum pignus ⁊ fiebat pꝛeſcri i Nſ cipali ſublato:vt hic ſimile habes in.l.ſi eum.S.qui iniu ptio publica:⁊ quid velit dicere glo non exponit / nec ego ebegtnin riarum.ff. ſi quis caut.aut tollit᷑ pꝛincipale ipſo iure: ſed ſcio ſed nunq; fuit in vſu/ſed in ſcriptis iuentũ ⁊ coꝛrigi⸗ ſdedunt non pꝛoꝛſus ſaltim in effectu:qꝛ reintegratur/ tunc etiaz tur per hanc legem. . biſe durat acceſſoꝛium:lʒ pꝛincipale tollaturvt.ff.de excep.rei ¶ Ad pꝛimã partẽ huius legis que dicit ſeruari ↄuẽtio⸗ nnrde iudi.l.ſextãte·S. latinus.⁊ dic vt ibi.Sʒ qn pꝛincipale tol nẽ oppo.ꝙ nõ ſeruetur: vt.xti.j.per totũ.⁊.l.ſi cõuenit.ff. bion litur ipſo iure ⁊ pꝛoꝛſus perpetuo /tunc ⁊ acceſſoꝛium tol⸗ de pign.act.Sol.regulariter ſeruatur vt hic. fallit vbi eſt nagtn, litur:vt.d.l.cũ pꝛincipalis:⁊ dicto.c.acceſſoꝛium. pactum.i:.cõmiſſoꝛie.vt.jti.j. Itẽvbi interponitur pactũ W — dD d it Qũocumq; ſit ſatiſfactũ cre negsętiue vt nullomodo res vẽdatur: vt.d.l.ſi ↄuenerit. nchben J re · ditoꝛi de debito tollitur pi⸗ ¶ Si aũt nulla.¶ E x tex.ex ſnĩaſi eſt liquidũ ex denun dcbiſenlie gnus. hoc dicit. one ſi non rcnen ex ſegtestis gvendät mal S 3 3 „ i aũt minus.ſAr.õ feneratoꝛes qui rẽvendũt maio unſtue Di pignozis co uẽtionẽ nume. ri pꝛecio qᷓ; ſit alere enolunt HSõ xauere oebi e eſoskͤ — toꝛi ⁊ dicunt rẽ ſuã factã eẽ pꝛecio nõ ſoluto ad terminũ. iann le.no kue. RKub ꝛica. ¶ Wodo qro debitoꝛ obligat oĩa bona ſua creditoꝛi/⁊ fa atinet mn J ect uni am Si pecũia nu cit pactũ ꝙ ſi non ſoluerit ad diẽ res ſit empta creditoꝛi itachinprhe ” P merãda non iuſto pꝛecio ſi ei placuerit res:⁊ ita fit quotidie bononie: .—. in ſchſcing . 12 ennumerata pignꝰfuerit obligatũ põt de vt.l.ſifundum.S.vlt.ff.de pign. Modo q̃rit an iſta cõuẽ⸗ Cõuẽtiõ mrinprinie itoꝛ excipere: æ agere ꝓpt pecuniã nõ tio valeat:⁊ dic ꝙ ſic:ꝗꝛ regulariter quelibʒ cõuentio va q̃iʒ põt va reirrlimeg mnumerata/ pignꝰ recuperare.hoc di-⸗ let inter creditoꝛẽ:vt.S.e.l.in pꝛin. Nec ob.ſi dicas ꝙ hic lere inter bſihius ui ) cit. ¶ Diuide in duas ptes qꝛ in pꝛima eſt pactũ.l. commilſſoꝛie:qꝛ non eſt/ nꝗ non eſt dictũ ꝙ ha creditoꝛc. Nnitadene Ecreditoꝛ poſſidet ⁊ debitoꝛ vult agere beat rem emptã pꝛo debito:qꝛ tunc eſſet pactũ legis com oninſit Wad rem pꝛopter pecuniã non numera⸗ miſſoꝛie.ſed dictũ eſt ꝙ hẽat emptã iuſto pꝛecio/⁊ iõ va⸗ Siſtrien . bitoꝛ poſſidet:⁊ vult ſe c Prlone tueri let pactum: vt.l.ſi ſundũ · S. vlti.ff. de pig. Itẽ non obſt. ſi Agurkiini ʒ creditoꝛẽ pꝛopter pecuniã non numeratã. Secunda ps dicas ꝙ videat᷑ ↄmerciũ commiſſum creditoꝛis arbitrio zſoconite incipit ibiceadẽ rõne Qꝛ hec lex dicit ꝙ dʒ ꝓbare pign?ꝰ ⁊ ideo valere nõ dẽat: quis hic non cõmittitur commer⸗ Gili iti datum debitoꝛ ⁊ ꝙ agit in rẽ ⁊ pignus non è cã rei vendi ciũ neq; eius arbitrio ſed res/nã non Eekiene hẽas Ginſftun cationis:vñ abſurdum videtur ꝙ de pignoꝛe dato pꝛobe emptã ſi tibi placuerit emere/ſed habeas emptã rem ſi ip n. tur:ideo ſunt hic due lec. Ana ꝙ fuit actum pignoꝛatitis ſa res tibiplacuerit.vnde in foꝛmaãdo pacto ſis cautus. enorte ⁊ in rem non denotat nomen rei vendicationis:⁊ ad hůẽc Copleto ergo tẽpoꝛe ſi debitoꝛ nò ſatiſfacu creditoꝛicre ſſſant lec. poteris opponere quomodo agitur pignoꝛatitia cux ditoꝛ vadit coꝛam iudice ⁊ dicit dñe iudex talis pigno⸗ Glachaleſ nunq; fuerit pignus contractum:lʒ ſpe future numeratio rauit mihi talẽ rẽ ꝓtanta pecunia quã ſibi mutuaui hoc SHSS nis.Alia lec.ẽ ꝙ agat rei vẽdicatione /⁊ dʒ pꝛobare duo. pacto ꝙ ſi pecunia nõ ſolueret᷑ vſq; ad tale tempus habe voby moed⸗ Pꝛimo ſe dñm.Scðo ꝙ aduerſarius poſſidet/⁊ hoc vlti rem reim emptã iuſto pſcio ſi ipſa mihi placeret/tpᷣs eſtla tenuann de mum pꝛobat pᷣſumptine pꝛobãdo ꝙ res ex contractu pi⸗ pſum/⁊ debitoꝛ mihi non ſoluit res:res michi placet ⁊ eã Niſicatcuf gnoꝛis puenerit ad creditoꝛem. volo ex cauſa emptiõis:peto per vos declarari quod eſt dicitfnn ¶ Ad hãc lec.op.ꝙ quilibet debet ꝓbare qð ẽ cãᷓ ſue acti iuſtũ pꝛeciũ:certe bene dicit creditoꝛ per hanc.l.in fine.?- tueneriti onis:ſi ergo iſte agit in rem/ergo dʒ pꝛobare dñium/non ita ſeruatur. uſre gat pignus datum qð ẽ cꝗõ dſondi⸗ al doilidne as “ L geivurr are duo vt dixi. pꝛimo dñium:ſecundo ere aduer⸗ s; R ⸗ .*R ſarium / et hoc vltimum pꝛobat pꝛobando ꝙ res ex con⸗ D pactis pig noꝛ um . ub MM rausin noe tractn peruenerit ad creditoꝛem nam pᷣſumitur ⁊ hodie gr - Bi actus MHec pactũ legis Pactũ le funt tüſoen poſſidere:⁊ ſi opponas ꝙ ille qͥ oli poſſidebat nõ ppteraea B P LE.· cõmiſſoꝛie nec ſi- gis comii kizcrting hodie pᷣſumit᷑ poſſidere.Rñdeo aut ille qͥ oli poſſedit ho⸗ V ES Noi ſimile valet in pignoꝛibus b. d. ſoꝛie an terceſtinrlic, die ſe aſſerit poſſidereꝛ pᷣſumit᷑ poſſidere/⁊ medio tẽpoꝛc CEr tex. nõ cõtraxit nec de iure nec valeat ĩpt Stot ntt poſſediſſe.nã pꝛobatis extremis pᷣſumũtur media:vt.l.qͥ de facto quicqͥd dicat gloſ. qꝛ cõuenit gnoꝛibus pplereerla⸗ cũq;.C. de apochis publicis li.x. Si aũt hodie ſe negat VAoe conuentione futura. ¶ Opp. ꝙ hoc zactioenn tl poſſidere regulariter non pᷣſumitur poſſidere cum ſolo a⸗ „ ſιpactũ valeat: qꝛ omnne pactũ valet niſi gtenutritnt nimo ꝑdat᷑ poſſeſſio:vt.l.licet.S.de acquir. poſ.fallit vbi —r———— ſit impꝛobatũ.vt.S.ti.j.l.fl.in pꝛin. Sʒ Prdchtnnet⸗ poſſidebat tꝑe litis cõteſtate:nã pꝛeſumitur ⁊ hodie poſ: pactũ.l:.comiſſoꝛie eſt impꝛobatũ:vt.j.e.l.fl.at hic non eſt 9 ſgenil ſidere:vt.l.non ignoꝛabit.S.ad exhiben.¶ Item fallit vvbi pactũ.l.cõmiſſoꝛie:ergo dʒ tenere.So.vt glo qꝛ hic eſt ſi⸗ igeen ga res ad eum ꝑuenit ex contractu:nã pᷣſumitur ⁊ hodie ha⸗ bi ſiłe. ¶ Quero an hic fuerit facta vẽditio:⁊ dicit gloſq tlt unn bere vt.l.nec creditoꝛes.S.de pig.act.⁊ hic:⁊ de hoc dixi ſic de facto:lʒ nõ de iure:ſʒ certe ĩmo nec de facto fuit ve⸗ len in.l.uij. S. de in integ.reſti. ditio ſʒ ↄuẽtio de vẽdendo:⁊ ↄuẽtio de vẽdẽdo nõ eſt vẽ m . t Si numeratio nõ eſt ſecuta ꝓpter quã pi⸗ S Vv Rgnus fuit obligatum repetitur pignus ſi⸗ ditiovt.l.in bone fideiS.ſi tñ.ff.de eo ꝙ certo loco.⁊ ideo quotidie dicimus ꝙ ſi ſtatuto cauetur ꝙ de venditiõe ſol ne ſolutione pecunie.h.d. B natie Sbel † oan Kant de Hor D . Sbela pꝛo — oI ino mittat quis michi vendere rè non debet ex hoc ſolui ga⸗ l S D eure d 0mi. 1P 2 hens/ne de gecvgnoſeinn Dil de gabella:qꝛ non ie conctg = „·⸗ itio ſed cõuentio de vendendo:vt.dicta.l.in bone fidei. lllee traãdo .Mub ꝛica. ¶ Oppo.ꝙ pactum debeat valere cũ pactum debeat ali . Ominii Ad impetrationẽ iu quid operare:vt.l.ſi quando.cum ſi.de leg.j.Sol.qued por Si e W.ris dominii rei mihi ſunt oꝛdinata contra legẽ ⁊ nullis nil operatur pactũ vt fü antit epignoꝛate poſſum venire ſeruatis ſolẽ hic:quedã ſunt oꝛdinata ſᷣm legem:et tũc aut poſſunt ali⸗ reghiiin ðð nibus huius.i.⁊.lʒ.fi.e non alas. h. d. quid operari ⁊ operantur ⁊ debent operari: vt.l.ſi quan⸗ gtöbte 7 cx dD to: In contrarijs pꝓ electionẽ do.de legatis.ij.Si autem non poſſunt aliquid operari/ 6 . Genni AADer cotto. vnius intelligitur alteriꝰ tunc non operantur:vt.l.non recte:j.de ſideiuſſoꝛibus.? ſebchun renunciatio.h.d.q Quero quid opetur hr̃e rey l.hec verba. ff. de legatis. j. ⁊.l.ſi ſeruus ſeruum.. inquit . e ate N iure dñij cũ poſſit reuocari vſq; ad biẽniũ. Rñ lex.ff.ad legem aquiliam. immo quandoq; vt aliquid ope nehl deo qꝛ qñ iure creditoꝛis poſſidet fructus perceptos lu-⸗ retur operatur contra ſui diſpoſitionem ⁊ naturam ope⸗ mubunet cratur:ſed debitum extenuãt:ſʒ qũ iure dominij poſſider rari non poſſit: vt.l.queſitum·S. penultimo.⁊.l.cum de⸗ Butrigarij Gcda pars ſuper Dctauo libꝛo Cod lanionis·S. finali.ff.de fũdo inſtructo.⁊.l.legata.S.de ſup plec.leg.¶ Item oppo.de.il.ſi quis in conſcribendo.S.de pactis.So.hic ſpeciale.i¶ Itẽ op.ꝙ pactũ iſtud valeat:vt l.fl.ff.de contrahen.emp.So.pactum pꝛohibetur cũ pᷣſẽ⸗ ti creditoꝛe/ vt hic:ſed cum futuro vt cum fideiuſſoꝛe bñ valetvt in contrario.Et attende qꝛ duo ſpãlia ꝓ credito⸗ re ⁊ duo ð ipſũ Pꝛimũſpeciale pꝛo eo ẽ qꝛ regulariter nõ tenet venditio vbi pᷣcium incertum committit᷑ arbitrio ĩ⸗ certe ꝑſone ⁊ indeterminate:vt in.lł.ſi merces.ij.rñſo.ff.lo ca.⁊ condu. ſpãle eſt hic ĩ creditoꝛe ꝙ lʒ nõ expꝛeſſerit qͥs debeat iuſtũ pᷣciũ declarare ſi res ei placuerit:tñ valet vẽ ditio:vt.l.ſifundum.S.vlt.ff.de pigno.Aliud eſt ſpale ſᷣm vltramontanos:vt non reſtituatur minoꝛ ↄ vẽditionẽ pi gnoꝛis etiã ex pꝛopꝛio ↄctu ꝓcedẽteʒ ſᷣm eos niſi ex enoꝛ mi dãno:vt.l.j.S.ſi aduerſus vendi.pigno.econtra iueni⸗ tur creditoꝛis cõditio deterioꝛ in duobus. Pꝛimo ꝙ no põt cõuenire vt habeat emptã pꝛo debito /c ꝙ poſſet face re alius qui de pᷣſenti non eẽt crcditoꝛ:vt.d.lł.ſflff. de ðhẽ. emp. Itẽ in alio qꝛ lʒ regulariter minoꝛ petẽdo reſtitutio nẽ debeat pꝛobare leſionem:vt.l.nã ⁊ poſtea.S. ſi minoꝛ. ff. de iureiur. ſpãle eſt in creditoꝛe / vt ipſe habeat neceſſe Frabare minoꝛem locupletatum.vt.S.ſi aduerſus credit. j. z.ij. fundi Quando res traditur ob cau ſam vł conditionaliter defici ente cauſa vel conditione deficit effectus cau „RAAd ſe vel conditionis. h. d. . ſor õ actuʒz legis commiſſoꝛie F B oniam. pignoꝛibus impꝛobatur Pactũ leꝭ ÿ⁊ viciantur pᷣterita ⁊ futura.⁊.d.¶ Quero quo⸗ gis cõmiſ McI modo dicatur creditoꝛ rem ꝑdere cũ nunq; do⸗ ſoꝛie non minus fuerit:dicvt glo. Itẽ q̃rit glo.quid ſi facit pactũ valet ⁊ vi⸗- creditoꝛ ꝙ non liceat debitoꝛi redimere poſtea:niſi añ bi⸗ tiat᷑ pᷣteri- ennium redimat nunquid valet pactum:certe doct.dicũt ta⁊ ſutura ꝙ ſi flat pactum ꝙ nunq; poſſit recuperare ſi añ biẽnium non recuperet ꝙ pactum non valet. Item ſi fiat pactum ꝙ poſt biennium recuꝑare nõ poſſit vſq; ad. xxx.annos: qꝛ eſt quedam ꝑpetua alienatio ar.aut᷑.perpetua.⁊ aut᷑.ſi quas.S.de ſacroſanc.eccle.ſecus in minoꝛitꝑe:qꝛ tũc va⸗ let:⁊ ita fit quotidie. „ De exceptionibꝰ ſeu pᷣſcriptiõi bus. Mubꝛica. BE REAA bbitoꝛis vnifuerit aſſignatum ſoluẽs il⸗ Eh lliberatur. h.d. . RCSp.· ꝙ liberet ipſo iure ꝙ ille cui ſol T Enac Licet es alienũ in⸗ 64 Eb⸗ itoꝛ es8. ter heredes credito àris ſit ipſo iure dimiſſus:ſi tů nomẽ de htionem rei iudicate.hoc dicit tex.⁊ glo. ¶Op.ꝙ etiã mutata ꝑſona habeat locũ exceptio rei iu⸗ dicate.vt.l.ſi quis homicidij.de accu.cũ ſi.Sol.vt glo. plicatur de dolo. h. d. 4 & C Quero de quo dolo hic loquit᷑e Rñdeo in cõmiſſo ⁊ in pacto querẽdo vᷣm vns lecturã.Alia lec.eſt/ ꝙ pactũ fuit factũ gñale ⁊ bona fide videlicʒ factũ.ſʒ tũ non poꝛrigitur ad dolo cõmiſſa.ſed an hoc eſtverũ:certe doctoꝛes dicũt ꝙ aut in vltima volũtate fit gñalis remiſ ſio.aut inter viuos.Si fit in vltima volũtate tũc nõ poꝛ⸗ rigitur ad dolo cõmiſſa:⁊ ita loquitur lex ſi quis rõnes.⁊ l. aurelio·S. gaius.ff.de lib.le.Ratio eſt qꝛ legata debent᷑ ex merito.vt.ff.pꝛo ſoci.l.nec adiecit.at quis nõ eſt meri⸗ tus ĩ eo in qͥ dolũ ↄmiſit.aut ĩter viuos fit remiſſio.⁊t tũc aut ratũ habeo ꝑvᷣbũ ⁊ nõ tollit actio doli.⁊ ꝓpter reliq̃. Si pactũ fuit dolo queſitum . D uerlus contra pactũ exceptione re⸗ & Si aũt hẽo ratũ ꝑ aduerbiũ qꝛ bñ geſſiſti tũc tollit᷑ actio doli. Idẽ ſi flat pactũ liberatoꝛiũ a ſciẽte:ſecꝰ ſi ab igno⸗ rãte ita ꝓcedit glo.q̃ eſt in.l.papi.ſcribit.ff.de nego.geſt. ¶ In gio. que incipit tutoꝛ.in fi.ibi·S.illud. Sed ibifuit ſpecialis remiſſio non generalis. Gu NPeremptoꝛia põt opponi qñũcũq; añ ſnĩam.hoc dicicit.cum.l.pꝛeſcriptio⸗ nem ..eo.Sʒ ſi exceptio eſt declinatoꝛia iudicij dz opponi ante litẽ cõteſt. hoc dicit.l.penul.⁊ ft e.Ja. ESSE cet Que annua ſunt ad agendũ ſunt per⸗ E petua ad excipiendũ ꝙ hic videt᷑ loqͥ de exceptione / ⁊ aduerſario nulla actio cõpete .tebat. vnde nõ videtur exceptio cõpetere: ideo hic varij caſus ponũtur in glo.⁊ lʒ glo.pᷣmam opinionẽ repꝛobet.tñ poſſet ſuſtineri hoc modo ꝙ ſi ageret aduer⸗ ſarius rei vẽdicatione excipiã de.lʒ.ſi quis in tantã.⁊ ſic recte adaptatur exceptio:licet qᷓ;tum ad interdictum nõ adaptaret᷑:qꝛ illud non cõpetit aduerſario:ergo nec mi⸗ chi exceptio.Scða lec.eſt bona.Tertia melioꝛ. Vltims multum placet mihi. . 7J actum Exceptiones ſunt ꝑpetue: P actiones vero tpᷣales.h.d. .NRec lex habet tres lecturas. ¶ Op. de.l. queſitũ.ff.de pecu.vbi exceptiones non ſunt ꝑpetue.Sol.aut loqueris de actione ⁊ replicatione ⁊ ille non ſunt ꝑpetue:cum in ptãte actoꝛis ſit qñ velit vt in cõ trario. Aut loq̃ris de exceptione vel duplicatione ⁊ iſte ſunt ꝑpetue cum in poteſtate rei 5 ſit qñ uenter vt hic. rroꝛ ipedit ne pactuʒ ex m aioze. gñale poꝛrigat᷑ ad oĩa. R ¶ Op.ꝙ ad oĩa poꝛrigatur.vt.l.a diuo pioſi pignoꝛa.ff.de iud. So.ibi nullꝰ erroꝛ fuit.hic ſic. 1 ¶ In glo. aque incipit cũ per.in fi.ibi remiſſionẽ reſidui. icis ltonalle eeſich gitralia/ udeſenſ ſtenogot⸗ undee⸗ Golc eenuſsc ſinterro ſirertog, ſcnelonge lheeconſtl Celijg⸗ ſtarehho Eentno⸗ in. ſegbece ſtpꝛob⸗ Gtione exe rabit reu ſego me len Naterceptie ganratapꝛo ſur cdeien ſinon deien Urmmutusu Cndemnar inungce morgeſec fſicer pet gervnit ſus qui er alipo Bzinnarre 5aſſerit. ſegado ſix graer vni. lun dici lumad mü gfonerone (gren ſſepoltdie Nepba ein tolpobs oscpinſt ſonpotpo liſemel. Cuit habebat vtilem:ergo ei ſoluendo li qué ſimpliciter videt᷑ facta adiectio pꝛo toto debito. Ja. Nercept 7 uid em Mõ eget reus defenſione Defenſio⸗ ſquafo q bᷣ vbi actoꝛ deficit in ꝓbati⸗ ne nõ eget epliſhedeo one. hoc pᷣmo. ⁊ fũdato iure actoꝛis reus habʒ reus vbls cinmi i “excipere 2 exceptionẽ ꝓbare. hoc ſecũdo. põt ctoꝛ deſi⸗ r ſrdeclin , beratur. Pꝛeterea ſoluit de voluntate defuncti ⁊ ſic creditorꝭ:ergo dʒ eẽ liberatus ipſo iure vt ĩ ſti.qui.mo.tolli.obliga.in pꝛin.⁊.l.ſolutum circa pꝛincipi um. ff. de pig. acc.So.vt gł.quia ab vtili bñ liberatur ipᷣo lure:ſed a directa qᷓ coheredibꝰ competit mero iure nò li exceptio pponi ↄditionaliter.h.d.i¶ Dhiuide in tres ptes. cit in z cintor beratur ipſo iure/vt hic:nec ob.ſi dicas ꝙ ſoluit volunta qꝛ aut ſum certus de iure ⁊ de ꝓbatiõe actoꝛis ꝙ deficit tione. honn te creditoꝛis.i defuncti:qꝛ non viuit plus.¶ Itẽ op.ꝙ te⸗ ⁊ loquit᷑ pꝛima ꝑs vſq; ibi.Quero de hac. aut eſt certus hervo ſtatoꝛ non poſſit vni ex heredibus pꝛouidere:vt.l. cõtinu ꝙactoꝛ ꝓbabit de iure ſuo/a tunc loqᷣtur ſcðᷣa ꝑs vſq; ibi eeſcript us · S.· fl. ff. ve xbo. ob. So. aut q̃ro de obligatione iam q̃ſi⸗ nã ſi. aut reus duvitat an actoꝛ de iure ſuo ꝓbauerit / tũc Köole ta/⁊ tunc dic ꝙ põt vnitm̃ pꝛonidere in effectu/vt hic/nã loqtur tertia pars vſq; in fi. Pone caſum ĩ terminis hoc Btſoez licet mero iure acquiratur omnibus coheredibus tñ qui modo. Querit iuuenis dñe imꝑatoꝛ titius me ↄuenit in tdii ſoluit illi cui nomen fuit aſſignatum tuetur exceptione cõ iudicio:cxceptionẽ hẽo.quero qñ ⁊ qua foꝛma ipſam de⸗ R utai tra alios. Item ⁊ ille cui ẽ affignatum põt agere ↄ hdes beã ꝓponere: Rñdet imꝑatoꝛ aut es certus ꝙ actoꝛ de — iudicio famitł.herciſ.x ita loquitur hec lex. Si aũt loque⸗ iure ſuo nõ ꝓbauit:vt qꝛ teſtes quos ꝓduxit nihil ſciunt eminßt ris in ipſo actu acquiſitionis tunc aut loq̃ris ex ꝑte obli⸗ de negocio/⁊ tũc nõ eſt tibi neceſſe exceptionẽ opponere. iſyan gati.i. eiꝰ qui ſe obligat/aut loq̃ris ex parte obligãtis.i. aut es certus ꝙ ꝓbauit ⁊ debes excipere ⁊ exceptionẽ ꝓ nrf N qui obligationem q̃rit.ſi ex ꝑte obligati ⁊ tunc nò poteſt bare. aut dubitas an ꝓbauit/⁊ tũc dẽs ↄditionalit᷑ ꝓpo⸗ Neene vnũ tm̃ obligari:immo omnes obligãtur:lʒ exceptio de-⸗ nere hac foꝛma.nego me debetr/⁊ ſi aꝑeat me debere ꝓte ſe⸗ . tur alijs / vt. l. auus.ff. de pactis. aut loquimur ex parte o⸗ ſtoꝛ de exceptione pacti. de nõ petẽdo vel alis / ⁊ ꝓbabis wienr bligantis/⁊ tunc aut loquimur in dãdo:⁊ non poteſt vni cum actoꝛ intẽtionẽ ſuam fundauerit. te etun tm̃ acquirere:ſed in faciendo ſic:vt.d.l.continuus·S.fl.ff. ¶ NMota ergo bonã pꝛacticã aduocati:qꝛ dʒ aduocatus nnc deverbo. oblig. .V ſciere a cliẽtulo an credat ꝙ actoꝛ ꝓbet:⁊ ſi dicat qnon:· adac ¶ In glo. que incipit immo.ibiloquit᷑ de ſtipulãdo.⁊ in vt qꝛ teſtes ꝓductineſciſt aliquid de negocio.vel vidit 2= n n in ectu acqſitionis. ¶ Scquit᷑ in glo. hic plegãdo. inſtrumẽtum ꝙ nõ concludit vel libellũ male conceptũ/ tu lid ꝙ iã queſitum erat retro. ⁊ tunc non eſt neceſſaria exceptio:quia vbi non eſt actio/⸗ gnon dec noͤreiin⸗ 1llepe non eſt neceſſaria exceptio:ſed hic non eſt actio:quia hec ſunt paria actionem non eſſe/ vel non pꝛobarli.vt.l. duo „ 2 G L Wutatio ꝑſone rei .AMo poztione. Tcde egit erce⸗ ei honn ſunt titij. ff. tdeloene tu. Si aũt ẽ certu gigni enerea atanetiſettant e, certus ꝙ pꝛobabit qꝛ ſci⸗ qui ad mn pꝛopon bene robatentune poret vk vidit inſtrumẽ⸗ qui ad eccłias confugiunt.i ſcclgieied cti vł ali ruerit me debere t dicendo: nego me de⸗ clinatoꝛie/aut opponũ opponi añ lit. cõteſt odũ decli⸗ berchilfi rdnn egoaerole ꝛoteſtoꝛ de exceptiöe pa nuntur t — merita ranſ vyt mere de⸗ teſtcinuin in fenſione obtinet. S. enõ pꝛobãte reus ſine ali differẽtia an p⸗ pemptoꝛie / ſic añ ſni 5 unc ophoꝛ ebinlsne⸗ nterrogatur dubi 50. collige ꝙ quis põt rñ eali tur. Bñ ꝑ modum peptoꝛi ñi ſniam: ? ſi qras qͥ ẽ wüneinn inraweheatrnde ito / lſ auo h is põt rñdere ſi Krineelihttennd gairen as qe Velbcho, . t rñderi hoc cum lex di 1 pꝛoceſſum:na qñ vt decli dec inatoꝛie o 5 irfini⸗ bu edie weriu vt. ff. de inte dicat ꝙ ſup cer⸗ eſſum: na cum linatoꝛia opponit᷑ non ẽ ppons itſiglefin, Szʒ dic ꝙ ex iuſta cã ꝑmi errog. actio. l. d r⸗ uare non é dare debeant impedit ponit᷑ non ẽ nata añ karle tem iuſta cã ſi ĩt a cã ꝑmittitur rñd de etate. S· ni are non ẽ dare pꝛiuati timpedire pꝛoceſſum ⁊ et a añ 14 ohn Itẽ ſi ĩterro i iterrogetur de ſcto ali ere dubito. Eſt au⸗ exceptionẽ contra ionẽ añ habitum: um eumnp⸗ . Z y de ppo ſctõ alieno vt. l. fl. ff ta. ¶ Itẽ opponi ꝓceſſum ſi añ :– ſic non ẽ dare fmin ſi dgal de Ppo fctõ: ſj de remoto i fi.ff. pꝛo ſuo. ẽ opponitur ad pꝛo añ pꝛoceſſum fuerit ine are 6 e aliquo de remoto idẽ ſi ð ꝓxi dex non ẽ ad pꝛoceſſum hoci mfuerit inchoa odoli, nin tione longa⁊ intri negocio implicito: ꝓxio / ſy actiõ pꝓcedendũ vlteriꝰ in cã oc modo: domine i Ctütee l. netongeninr indbin poͤt m o:vt de aliqua ra a tiõe vl iureiurado ribincas nee ne fuit deriſa tral irtet pol. x. Lij · · ſ. ima · S. at cum hum emoꝛia retineri ar. re. vt. l. ĩitra vtile ff. d ublata actio pſcri veciſa ral eieſchſe oſ. 2. l. ij. S· ſz qꝛ diuine ſi humana. S. qui teſta opponuntt ff. de minoꝛ. Itẽ i rͤ criptiõe vʒ ia. de WDS 5 vonde ln d5 . e enucle. xc his um tunc veniã ie:tunc nate ſunt añ oceſſũ:ſʒ qñ Gliul giſt cẽ vt no. in.l negatione pᷣmiſſa d enucle. his c⸗ diciu eniãt ad excludẽdã ſunt añ pꝛo 113 qn i lige hecle ij. ⁊ ibi dixi.5. de iura.c icẽdo nõ credo ſic em mractiorergorn ẽdã petitionẽ ceſſum: na eclex docet mali 5. de iura. calum. Secund ice merita cauſe io:ergo ⁊ exceptio nẽ ⁊ actionẽ añ iu⸗ Noppori, poſſit pꝛobare de iure ſi iciã:nã dicit ꝙ ſi aieonn o col iniqᷓ petit e⁊ non ad pꝛoceſſum Itẽ opponuntur icnlaſi⸗ ditione cxceptionem uo debeo negare debi an actoꝛ datur eii qꝛ tranſegit ⁊c̃. Idẽ m: na dico domine iudey unk ngt iore pponere ⁊ ſic mẽtiri itum ⁊ ſub coõ ri ei ius. nã eſt Jdẽ in excepti luder eciuni iurabit reus ſalua conſciẽti ⁊ ſic mẽtiri. S rita cauſe opp mixta/⁊ poteſt ad ptione vt non red declingtaed nego met v1 ciẽtia de cal 3z quomodo e opponi. S Poteit ad pꝛoceſſui 64 enul tſe b eneri / dicit vᷣum . umnia/⁊ certe ſi dicit offendi ẽ mer 3 exceptio iſta lum vł ad me Cigelin et exceptionẽ:⁊ recte i conſiderato effectu poſtq; icit poni. ¶ M e ꝑemptoꝛia:⁊ dz ſe ꝓ qs poſſit impu düchiefii ti pꝛout narrantur/2 ſi ſi dicat nego diſputẽtur iſo qñ pꝛoponantui erita cauſe o itur ⁊ deier ur / 2 ſic negat ego vᷣa eſſe litẽ com 1 pꝛobentur:⁊? di ponantur excepti . brnllgett, va non dei⸗ at / certe videtu Ictum nõne tũc mẽ⸗ itẽ cont. decidi ſi 2? dic ꝙ mer rceptiones qñ e on deierat r ꝙ hec lex ſibi Eẽ⸗ ens:vt·..e.pᷣ i ſi ante cõpetijt e declinatoꝛia dz añ Miocöpant tur rat/ poſſet ſuſtineri ſic:nã i concedat hoc p vt · ·e.pᷣſcriptic petijt ⁊ compete oꝛis d3 an bnange mutuaui. x. ſoluere r i ſic:nã cuʒ in libello di putari poſt litẽ iones.⁊ pẽptoꝛi ere ſeiuit excipi Gnamcgel condemnari recuſaſti ⁊ recuſe o dica tẽ. reſcn litẽ conteſt. añ ſni a mere dz pꝛobarit pi ocſiggne Evᷣum i reus negãdo hec vera eẽ as quare peto te . reſcin.nõ po. dil añ ſnĩam:vt.l.per pꝛobari ⁊ diſ ſitignti, inin ceſſet ſoluere: qꝛ ill era eẽ recte dicit:nã n lit. cont.q̃ſi in alic atoꝛia ſolutionis l emptoꝛias.S. ſẽ Gintni oꝛa: ſed ille qui bʒ e non ceſſat ſol nã non tñ qꝛ etia in ali iquo ſapiat naturã z debeat o 5S uc ialin ſi cer. petatur ptionẽ non ẽĩ m tatur añ no ſapit naturã pet natoꝛie. vt. S. di rſarioegnne pta vnin exrgo recte pᷣt negare oꝛavt.l.lecta aſñ ſententiã ⁊ poſt lit ira pemptoꝛie:vt di S. dixi , 1 Nk 7 , . 7„ . . 5 2— t. co t ꝛie: vt dixi / diſt nit niedn .ſiis lonce, tota falſificatur e Pꝛeteres or̃o ſum pꝛoba.l.exceptionẽ.n it. conteſt. vt pẽpto diſpu qui ducenta. S. vtrũ.ff xvno falſo ꝑticulari: vobal eveezionenam uo leſentc dligul ꝛia: vt. S. de , ex aliq̃ poſſit affi trũ. ff. de re. du. lz in of ari: vt cum duobus. Si tract q; aliquid hʒ mi Nbl aliqua di ua ſimul vᷣa eẽ: naturã ꝑticipat:vt i iudicatur ii quo conuenit . negãdo fünplieicr oluere tota narratio r illud falſum ei⸗ nes mixte in eo ꝑtici t·S. qdã actiones m kuins ex vni te referas⸗ atio recte negat ſi isvt de realibus. ine ꝑticipãt de realibus iudi ixtã: na eptiontstni pta ex vniuerſo/ſin ras ad vniuerſalem or̃onẽ iue dicatur de ei us.in eo ꝙ participant ibus iudicatu 1replicntnt falſum dicit/⁊ hac ead pticularẽ ſũptꝗ orcno n ſum ſunem de eis vt de perſonalib ipant de perſonalib oc ſtqi plltii tum ad mũdũ guarh achi darur negãti iquo in qua ceſſ. ixte:vt iuriſiurãdi ⁊ ſi us: exceptiones o Hvelft im ad mũdũ.quãtũ ad deũ vtrũ ſi i conſilium quan⸗ eſſum: ⁊ ſic vt dec i ? ſimiles: aut vero que duplicaton oronè rõne ꝑtis falſe ũ vtrũ ſit bonũ neg n⸗ litẽ cõ declinatoꝛie: opponunt gucnnatt falſe vl non bonũ negare totale cõte. vt cetere perẽ 1⁊ tunc debent di ur ad ꝓ gioucniatt ¶Op. ꝙ reus nõ pꝛob conſulas fr̃es. aut opponu e perẽptoꝛie:vt · .. ent diſputari ante nipedit ne⸗ T lic deerne lenttlectn, fundatã intẽtionẽ debẽt di ntur ad merita cauſe .e.l. fl. . l. l. . de nr, ponigat de ꝓba. ⁊ u gur vereſt F. 2 ſic ẽ ̊ aut᷑.at qui ſemel.S ptoꝛie:⁊.l.cum itẽ conte.⁊ añ ſnĩ ptoꝛie:⁊ tũc Nladinti getoꝛ piobabit ginſirumncnt zn. So ber inſundeet sut eer q̃ foꝛma d nondum. . d. l. perem niam vi cetere pem fuit hicſt ſtes ⁊ ꝑ inſtrumẽta ⁊ entum / ⁊ põt reus qꝛ aut cepti 3. ebẽt opponi.Rũd remptoꝛias.¶ Modo qᷓ ich. nẽta ⁊ poſt didici reus pꝛobare ꝑ te⸗ ionẽ:aut plur i. Rũdeo aut reus ha odo q⸗ femiſoneti non poͤt poſt didicita teſtifi ita teſtificata S certus ẽ lures. Si vnã tunc ſer s habet vnã ex⸗ Exceptio u qui ſemel. ¶ Wõ añ eſtificata añ ſi Sʒ p teſtes ꝙ actoꝛ non ꝓbabi nc ſerua legem iſtã: ex⸗ Exceptio Nototodt ant ¶ Mõ añq; veniã ad al C vt no.dicta aut᷑.at opponere qꝛ ſibin ꝓbabit de iure ſuo:⁊ tui iſtã: qꝛ aut nes ſub q̃ tenntii kraſdemar ntSe Raoafes Pedehe⸗ nankuae o:nune Arpedit/ aut certus wactor pro es ſorma de⸗ ordeſcti e Exceptio di qua foꝛma debẽt pꝛo . qñ debeãt diſputari T . an actoꝛ pꝛ oba ne debet es pure ꝓf actoꝛ pꝛoba bẽ 4 de⸗ ſeeten H Redeo ad pꝛi poni. Quarto q̃li ri. Ter tiðõe di are poſſit /⁊ del pꝓponere:aut dubi ẽt oppo⸗ eactonsten nes qn de poni. Rñ ad pꝛimum ⁊ q̃roqñ qliter debeãt deci⸗ iõe dicẽs nego me debe debet eam pꝛopon ꝛaut dubitat ni 1 rthoe ſeift bet ppo⸗ Rmtd ñdeo qdã exceptione exceptiones debeãt Drc exceptione debere ? ſi appeat ponere ſub cõdi⸗ . e en ⸗ linatoꝛi nes ſũt mere at pꝛo⸗ pacti vł alia.Si aũ me debere ꝓ „ Dividenneedt ni⸗ declinat atoꝛie mere. qdam ſi pemptoꝛie: q̃dã reus pꝛoponere: lia. Si aũt pl'es. e ꝓteſtoꝛ ſ atoꝛie ⁊ pẽ . unt mixte ſa t. ge 2 0 :tunc aut ſunt di 4*½ s exceptioi 1 Seactieftiß dehis omni ꝑẽptoꝛie/quedã ſunt di apiẽtes natur P nere ſivelit. aut ſi int diuerſe/t poõ nes vult e/ quedã ſunt dilatoꝛi 1 onoreconditi unt contrarie:? põt eas pu ar Mat decf⸗ mnibus p oꝛdinẽ ẽvidẽd ꝛie ſolutionis ponere conditionaliter ſi arie:⁊ pure non re pꝛo? en x volũtate poſſun ẽdum. In mere ꝑẽptoꝛij ex. de regulis iu laliter ſic / vt.l. n non poteſt eas pꝓ eurſcteſii e pꝛeſcriptionẽ poſſunt opponi añ litẽ ce eꝑẽptoꝛiſs qli egulis iuris.c.nullus l. nemo. ff. de exce 98,6 rſiotbuntſn Ni 5. eo. leu nẽ.ex neceſſitate o ſtẽ conteſtatã vt. S. qliter exceptiones oppo us pluribus.li.vj P. 7 dy. vt. S. eo.l. cum leceſſitate opponitur I. S.: de. ptiones oppoſite ⁊ diſpu vj. ¶ Mo es boc Sumnll dͤe Sſchien kerin noor 4 ſniain: ſn Geo E. loqueris in deckinnroriapk inn dethain ex ex aliq̃ cã ts limita Ipeptoꝛi⸗ gens 7 it per modũ declin atoꝛiavl in mixta e uerit / q pt SHdixi non incidens cum añ natoꝛie qͥ caſu dici 0 ca pᷣdixi:⁊ in his dic ꝙ deci añ iudicium natan itur emer⸗ ciditur añ litẽ cõteſta on fuerit vt 36 ſniam: q? ſiminmntunn — vt dicã. S.de iudi S. de iudi.l.pꝛo poſſunt etiã pꝛopꝑandum. fallit in qui poſt ſnĩam opponi vt not. in . aſgin du Lbe) ⸗ De. . 3 7 cum pꝛoceſſum i inhegiat non pediat nõ poſſet pꝛocedi niſi decid ecidere tur qð intelligitur qñ gitur qñ ceperunt competere añ lit ñ lit. conteſt. uſnſn . Cttusg nn ac. igno. ?. . paurt in un cecheercchrionta piroeie naſcuntur añ iudici Giaſi pderToenuint nei, rrerta wal Harſi d⸗ ei uteenir Bircvil Nblenlle petebat añ: ſʒ i cõteſt. cepit co ce⸗ teſt. vel añ ſi ſceꝑit.Si cepiſſei cur.⁊ qᷓ.e.l.fl . ſet opponi gnoꝛabã: nam competere vl cõ vel añ ſi reus igno piſſent competere poñ T. ff. d nrnedert⸗ opponi: vt.l am tunc poſt litẽ vl cõ tam ſnĩ ignoꝛaſſet: mpetere poſt litẽ con ſeRe ſapi vt.l.ij.de cõſoꝛ.eiuſdẽ lit.di conteſtatã poſ p ſnĩam pꝛopꝛiã deci tunc etiam oſt litẽ con iiut pit naturam pẽptoꝛi eiuſdẽ litj. dilatoꝛi ⸗= ſoꝛ. eius li. ⁊ ſi pꝛia deciderẽtur expᷣ poſt litẽ con titionẽ quo ad ptoꝛie quo ad quid qꝛ ini ꝛia ſolutiöoiss ones ãᷣ eorriz deciceretut expiſc e il. telt⸗ ide 2 iniquã reddi . ones qᷓ non ſi pe.iudi.per t z l. ij. S. de con⸗ awdegeee tatur poſt li pñs:⁊ ideo ſᷣm na qꝛ iniquã reddit pc unt decli totum. Al . gedfallen ur poſt lit. conteſt. aturã pẽptoꝛiarũ diſp ſe:ſz tacite ꝑ ſnĩ natoꝛie iudicij deci ie vᷣo excepti⸗ , egN re:ideo i eſt. ſ5 qꝛ non t rũ diſpu⸗ eꝑ ſnĩam latã in pꝛine icij decidu xcepti⸗ fne eo in hoc ſa m habet piumere qᷓ; diff di.qð eſt m lata in pꝛincipali:vt untur nõ exp̃ſ⸗ are conteſt pit naturam decli punere qᷓ; differ⸗ vᷣum / qñ de eis plet cipali:vt.l.j. ẽᷣ.de o xpI⸗ erott atam opponi: clinatoꝛiarũ: 7 5 liez cite nec expᷣſſe videt᷑ eis plene c vt. l. j. S. de oꝛdi. iu⸗ exceptic voni: vt. l. exceptionẽ. S dz añ litẽ e nec expᷣſſe videt᷑ ene cognouit iuder ei. in- nleco ptiones ſunt mixte: ptionẽ. g. de pꝛob. Sʒ q̃dã qui ſunt ſui let᷑ eas decidere: iuder ałs nec ta Ne e rum 7 ixte:qꝛ ſapiu Sʒ qdaꝗ 4. uivel ali. iuris. 7 lere: vt. l. ſi iud 18 nec ta pinonekn un declinatoꝛiarũ: nt naturam pe compenſ. ris.⁊.l.ꝙ in diem . G iudex. ff. de his tagtoliit iudicate pᷣſcriptioni ptio iuriſiurãdi trãſactic ¶ MWodo veni ionem/ff. de 8 ⁊ velleyani riptionis ßᷣm rãſactio Wodo venio ad glo fff. de cber leyani ᷣm alios ⁊ e ßm quoſdam macedoni teſtata poni 1glo. magnam ce E in. l.ſi donian ſtara Ponit acto nagnam. ? quero quid ſi lite con⸗ xceptio q̃ẽ in lłſi ſeruus.v. de bis nin gtdr rirrotaniſr ren nclllte ſecs niſi pꝛobet e e qritur an vi P e cõ Peonduſonemnargue pot contrsrrt ons Exceptio nẽ oppo⸗ nẽs an vi⸗ deat᷑ ↄfite getoꝛis. Exceptio ſit poꝛrigt ad fideiuſ ſoꝛem. B utrigari SBcðda pars ſu cõpetens poꝛrigatur:vt.l.verum.ff.pꝛo ſocio.⁊.l.exceptiones. reo an poſ exceptionibus. Solu.ibi eſt perſonalis exceptio:hic rei . ₰ ò ſolue vt glo.an incontinenti adijciatur conditio ⁊c. Sʒ melius vr ſoluendũ in glo.que eſt in.l.per ſeruũ.ff.devſu ⁊ ha.videlicet ꝙ aut ſub oꝛatione ꝓfertur conditio cum exceptione: vt qꝛ reſpondet ſic dico me conditionaliter glia oꝛatiõe pꝛofertur conditio:vt quia dicit bñ pꝛomi⸗ ſi ſed pꝛomiſi ſub cõditione ⁊ tũcvideatur ↄfiteri pure ſi ue incontinẽti ſiue ex interuallo adijciatur conditio:licʒ hec glo.teneat ꝙ ſi incontinẽti adijciatur cõditio ſiue in eadem oꝛatione ſiue in alia qdð nonvidetur pure cõfiteri. ¶ Item quero an ille qui exceptionẽ opponit videat᷑ con fliteri intentionẽ actoꝛis:⁊ dic ſᷣm Dy. ꝙ aut quis oppo⸗ nit exceptionẽ facti aut iuris:ſi facti qꝛ negat ſe teneri ⁊ actoꝛẽ actionẽ non habere ⁊ certum eſt ꝙ non cõfitetur: aut opponit exceptionẽ iuris vt pacti de non petendo:et ri ĩtẽtionẽ tunc aut opponit eã pure ⁊ videtur debitũ confiteri quis cũ exceptio ſit actionis excluſio ſi confitet᷑ ſe habere ex⸗ ceptionem iuris:ergo confitetur aduerſarium actionem habere cui confeſſioni ſtatur in ſui pꝛeiudicium / niſi exce ptionem pꝛobet: vt.l.cum pꝛecum.S.de libera.cauſa.aut confitetur ſub conditione negatione pꝛemiſſa dicens ne⸗ go me debere⁊ ſi appareat me debere pꝛoteſtoꝛ michi fᷣa ctum pactum de non petẽdo ⁊ tunc non videtur debitũ vt hicin fine.⁊.l.non vtiq;.ff.de exceptio. ¶ Item quero qͥd de capitulis ⁊ poſitionibus an potero dicere puto me non debere ⁊ intendo pꝛobare mihi eẽ factũ pactũ de nõ petendo/ſed ⁊ inquãtũ actoꝛ pꝛobauerit ſibi deponi cer⸗ te nõ video q̃lłr pꝛocedat hoc capitulũ:nam teſtis ſub po ſitiõe nõ deponet immo pure nec poterit ꝓbare exceptio nẽ quin ⁊ debitam ꝓbet ⁊ poſſibile erit ꝙ teſtis non pote⸗ rit exceptionem pꝛobare:qꝛ neſciet ⁊ pꝛobabit debitum. Pone enim ꝙ q̊s accuſatur ꝙ vulnerauit ſeium ipᷣe facit poſitionẽ talẽ nego me vulneraſſe ⁊ pꝛobare intendo me ad mei defenſionẽ eũ vulneraſſe. Sʒ ⁊ inq;tũ accuſatoꝛ ꝓbabit me vulneraſſe:an admittetur iſtud capitulũ? cer⸗ te hoc capitulum non placet mihi:qꝛ teſtis pꝛoductꝰnon poterit exceptionẽ ꝓbare niſi ⁊ crimen pꝛobet:qũo cĩ ꝓ⸗ babit ꝙ ad ſui defenſionẽ vulnerauit niſi de vulnere pꝛo⸗ bet.nã ipſe teſtis non deponet ſub conditione ⁊ ſi contin⸗ gat ꝙ teſtis non pꝛobaret ꝙ ad defenſionẽ vulneraſſet re maneret firma confeſſio de vulnere cui ſtaretur in pꝛeiu⸗ diciũ ponentis:vt.l.cũ pꝛecum.S. de li.cau. Sʒ ſi accuſa tus de crimine vellet ꝓbare ꝙ ea die qua dicitur delictũ cõmiſſum ſe alibi fuiſſe foꝛte poſſet pꝛocedere capitulum hoc modo nego me vulneraſſe ⁊ intẽdo pꝛobare me tali die qua dicitur delictũ eſſe cõmiſſum fuiſſe alibi / ſi ⁊ inq; tũ accuſatoꝛ pꝛobabit de crimine nõ teſtis vñ poteſt ꝓba re exceptionẽ ſine pꝛobatione criminis.ſ.me tali die vel menſe toto fuiſſe in tali loco.¶ Modo pone ꝙ ego pono aliquid ⁊ tu negas poſteavolo vti negatione tua:qꝛ facit pꝛo me ⁊ tu affirmatione mea/qꝛ facit pꝛo te an poſſumꝰ dic ꝙ nec ego poſſum dicere ↄꝛium eius quod aſſerui nec tu contrariũ eius quad negaſti ar.d.l.cum pꝛecum. ¶ In gl. que incipit quid ſi.ibi ſtamꝰ eius dicto quantũ ad interrogationẽ:ſed dico rei quãtum ad reſponſionem ⁊ ſic tollitur iſtud contrarium.alia ſoluuntur vrin glo. xceptio Y &E Emma reoꝛũ / replicationes actoꝛum. hoc dicit Js 4 cob. Butrig. ,=ðð 386 ſy Exceptio ĩ rem ſi com⸗ Ekenſio nes. petit reo integro manẽ te ſtatu ſuo poꝛrigitur ad fideiuſſoꝛẽ.hoc dicit Ctex. 7 glo. . ¶DOppo.ꝙ exceptio reo competens ad fideiuſſoꝛem 15 de coherens. Item oppo.ꝙ etiam ſi rei cohereat non poꝛrigatur ad fideiuſſoꝛem:vt.l.jij.de fideiuſſoꝛibus. Solu.aut compe⸗ tit reo integro manente ſtatu ſuo ⁊ poꝛrigitur ad fideiuſ⸗ ſoꝛem vt hic:aut non integro manente ſtatu ſuo ⁊ nõ poꝛ rigitur vt in contraroo.. Itẽ opp.ꝙ etiã ſi reo cõpetat nõ integro manente ſtatu ſuo poꝛrigat᷑ ad fideiuſſoꝛem:vt.l.ſed ⁊ ſi quis.in pꝛinci⸗ pio.ff.ſi quis cau.Solu.dicit gloſ.ꝙ ibi in iudicijs hic in contractibus. Sic ergo ſᷣm gloſam: aut exceptio perſo⸗ nalis eſt et non poꝛrigitur ad fideiuſſoꝛem: vt dicta.l. P er verum. Aut eſt rei coherens ⁊ tunc aut competit reo inte gro manente ſtatu ſuo ⁊ poꝛrigitur fideiuſſoꝛi /vt hic.aut non integro ſtatu ſuo:⁊ tunc in contractibus non poꝛri⸗ gitur ad ſideiuſſoꝛem vt.dicta.l.j.de fideiuſ. In iudicijs pꝛomiſiſſe: ⁊ tunc non videatur confiteri pure: aut ſub bene poꝛrigitur /vt.d.I.ſed ⁊ ſi quis.in pꝛic. Sʒ certe ego non puto differẽtiã eſſe inter õctum ⁊ iudicia:ſed dico ꝙ quãdo realis exceptio reo coinpetit cius ſtatu mutato q; aut pmutatione ſtatus cxtinguitur obligatio rei in totuʒ coimmiſſa:vel impeditur committi/ tunc in contractibꝰ ⁊ iudicijs poꝛrigatur ad fideiuſſoꝛeʒ vt.d.l.ſed ⁊ ſi quis. in pꝛinc.ſff.ſi quis cau.⁊.l.ſi deceſſerit qui ſatiſda.cog.aut obligatio rei non extinguitur:ſed trãſit in alium:vt ĩ vni uerſalem ſucceſſoꝛẽ/vt in fiſcum:vt.l.non intelligitur · S. cum ex cã.ff.de iure fiſci.⁊.l tutoꝛis..ad.l.iuł.de vi.⁊ tũc nõ poꝛrigit᷑ ad fideiuſſoꝛẽ:vt.d.l.j.S.de fideiulſ.q Ult.op. R rY— OE. l. q dictũ. ff.. de pac. So. vt glo. De litigiolis. Rubzica „ B .1 Mõ fit res li⸗ .7. Bm creditoꝛ. enral⸗ X Munciationem debitoꝛis. hoc dicit. AE; ; Ills res dicitur litigioſa de . 9 tig 10 ſa. cuiꝰdominio diſpuram iter etitoꝛem ⁊ poſſeſſoꝛem etiã ſi ſolus libellꝰcõ⸗ A Uentionalis oblatus fuerit vel ſupplicatoꝛius incipi:deinde iudici ⁊ per eũ ꝑti.hoc dicit. Ite Siue res ſiue actio litigioſa fuerit p⸗ EE hibetur ei alienatio.hoc dicit¶ Quero „ ÿρ² que actiones faciant rẽ eẽ litigioſam / vt ſic ali rren Octauo libꝛo Codicis Litigioſa eaEEAenari non poſſit. Rñdeo aliqñ agit᷑ reivẽdica⸗ rẽ eſſe qa⸗ e vtili vel directa/⁊ tũc indubitanter ſᷣm oẽs dicit᷑ eſ ctiones fa ſe res litigioſa vt hic. Idem ſi confeſſoꝛia de vſufructu cũ ciant. ſit pars dommij:vt.l.liij.ff.de vſufructu. Sʒ ſi aggatur ne gatoꝛia de ſeruitute res non efficitur litigioſa qꝛ ſeruitus nil habet facere cum dominio:aut agitur perſonali de re ⁊ non efficuur litigioſa. Idem ſi ago hypothecaria:vt.l. j.S. de pᷣſcrip.long.tẽp. S ¶Sʒ z hoc op.de tex.qui dicit ſiue res ſit deducta/⁊ ſic de reali ſiue actio/x ſic de ꝓꝑſonali.Gloſ.rñdet ⁊ bũ ꝙ hec lex põt loqui in tota reali.Sʒ aut cedo tibi rei vẽdicatio⸗ nem ⁊ trado rem/ queris dominium directum: ſed ſice⸗ do rei vendicationem ⁊ rem non trado acquiris vtile do minium:vt nota in.l.plane.ſff.fami.herxci.⁊.l.certi iuris.S de act.heredi.⁊ hi duo caſus hic ponuntur.Sʒ quid de ꝑ ſonali actione:dicũt quidam ꝙ olim non faciebat rem li⸗ tigioſam:hodie ſic qð non placet: ſed dic ꝙ actio perſo⸗ nalis non facit rẽ litigioſam qꝛ cum hypothecaria q̃ ma gis reſpicit rẽ non faciat rẽ litigioſam.vt.d.l.j.de pᷣſcrip. lon.tẽp.multo minus ꝑſonalis: ſed ipᷣa actio ꝑſonalis ef ficitur litigioſa/⁊ ideo alienari non poteſt:ſic ergovbi rei vẽdicatione vtili vł directa agatur res ⁊ actio fit litigio⸗ ſa nec alienari poteſt/ verum olim efficiebatur litigioſa . lit. conteſtationem tmvt hic:hodie ꝑ libelli oblationẽ cõ uẽt ionalem vel ſupplicatoꝛiũ pꝛincipi ⁊ iudici inſinuatũ ⁊ per eum aduer ſario:vt in aut᷑.litigioſa.Si aũt agit ꝑſo nali vel hypothecaria/tunc res noñ efficit᷑ litigioſa:ſʒ a⸗ ctio ſic:veꝝ ſicut efficieba? olim litigioſa ſoluʒ habet per lit.conteſt.ita ⁊ hodie.nã aut᷑.litigioſa non immutat niſi ĩ reali actione.ſ Item oppo.ꝙ poſſit fleri alienatio /vt·j.l. pꝛoxi.⁊.l:.fl ·Sexceptis.So.illi ſunt caſus excepti. ¶ Item oppo.de.il.edidit.de.l.fi.S.de peti.hered.So.ibi loquitur de alienatione neceſſaria hic de voluntaria: pꝛohibita alienatione intelligitur pꝛohibita voluntaria non neceſſariavt.l.j.⁊.ij.S.debito.vend.pig.impe.nõ po. ⁊.l.filius·S.· diui.ff.de leg.ij. vel ibi eſt aliud in petitiõe he reditatis qꝗ eſt vniuerſalis ⁊ nõ reſpicit res ſingulares vt l.ij...de euictio.i¶ Itẽ oppo.ꝙ ꝑdat actionẽ alienãsvt.S. ne lice.po.l.j.So.vt glo. Item opp.ꝙ puniatur cedens yt .ſ.e l.fl. So.illud iure nono. Item oppo.ꝙ etiam iure yeteri puniatur / vt. l. fl. ff. e. So. ibi ſpeciale:ſic ergo res li tigioſa vel actio alienari non poteſt.ſi tamen alienatur a⸗ ctio non Laitur nec pena imponitur iure iſto/hodie per. NK. e. punit alienans ⁊ etiã recipiẽs ſifuit ſci⸗ . . ens 7 vterq; in ſimplum. RErE .„⅞E „ ℳ . R „ , — GB em litigioſaz vł cirographũ cu Heambiguuin non poſſum aliena⸗ gigen conhe aunſoſe Aderig ſellie Oppo⸗ aln itigeoſah ſtigabat zenebatle tiumeltit mñlegala coalicuiu ſeſaltimp⸗ ſteſtt cau Derr Fuitmilain Kpelation (Ropn opwofertw ſeturatet oerge niats ſ. 64, n i ſononce S . een NeN elee K N . . 3 w⸗ a oſtſe⸗ inls fſicenn hüento nnent Ng⸗ gope tofcän Nentgot Plſen. Meeunääne Nitorſo ſihlti⸗ oney + † Kol De Cõtrabẽda et cõmit.ſtipulatione. Jo. LXXVIII. nnnn N re inter viuos vel in vltia voluntate niſi in caſibus exce⸗ adiectus ſed obligationi:poſſum & ratã habere ſolutio⸗ dctbusſennd ptis.h.d.hec lex coꝛrigitur ꝑ.l.cẽſemus.illa coꝛrigitur ?ꝓ nem quã iulianus meo nomine recepitvel ſaltim debitoꝛ WN aut Mũc ſi heres. 2 ei meo nomine nũerauit agam actione neg.geſt. g iulia⸗ lpi Gene Litigioſã / Enſem ug Si rẽ litigioſã vl actionẽ num ⁊ pecuniã ſibi ſolutam exigam.hoc di. Jac. But. nälirt, „ STIITE Do aliẽo pũioꝛ ego ⁊ punit᷑ ad E DdD Qui deducit ſequens in eisſe innug ciipiẽs ſi fuit ſciẽs ⁊ vterq; in ſimplũ.hoc di. un um.ebligatione videt᷑ dedu⸗ igeinnnnn AX“¾ (Aut ergo qro de contractu ⁊ indiſtinctevitis cere et antecedens.hoc di. Jsco. Bu. entnnee veniat pu tur contractus ⁊ redditur res alienãti. Aut q̃ro de eens “ S — ll r alienãtis/ tunc aut alienauit in ſcientem:⁊ tunc alienãs d a. Abi ſtipulatio incipit a pᷣcedẽtipa⸗ lgininen tm̃ de ſuo ꝑdit qᷓ;tum eſt pᷣcium/⁊ datur fiſco.ſi aũt alie⸗ ¶ qe ̊ Ucectione nuda cõmittit᷑ lite ↄte. ſuper ſtin n nauit in ignoꝛantem tunc reddit emptoꝛi pꝛecium: ⁊ ter I pactione nuda ſᷣm vnam lec.vel ſuper ſtipulõe lnnn hn tiã ꝑtem plus.Sed an tertio debeat aliquid dare alienss Sa Aoditionali ᷣm aliam. hoc diccit. ſnil . r fiſco / in hoc eſt opinio ⁊ tene ꝙ ſꝑ teneat fiſco ſimplſum ¶ SZiuide in duas partes qꝛ in pꝛima ponit dictum ex qͥ deſign cum ſpꝑ ſciens fuerit:ſed emptoꝛi ignoꝛãti quẽ decipit dat inſurgit dubium in themate et queſtione ſequẽti vſq; ibi. e Seſen tertium plus pꝛecio/⁊ hec ſunt diuerſa delicta ⁊ pene:nã verum qm.ibi ponit thema ⁊ q̃ſtionẽ ⁊ decidit vſq; in fi. N Son aliud exigit vtilitas pꝛiuateꝛum/aliud publica diſcipli⸗ ¶Op.· ꝙ aut dices ↄmittit᷑ pena per litẽ ↄteſ.ſuꝑ pacto ngei na / vt.ql. licitatio · S· qð illicite.ff.de publica. ỹ nudo:⁊ hoc videt᷑ falſum qꝛ ex nudo ꝑacto agi nõ potuit iſſ ¶ Dppo. ꝙ legatum non valeat.vt.S.l.pꝛoxi.So.cõſide aut dices ꝙ cõmittat᷑ lit. cõteſ.ſuper ſtipulatiõe penali ⁊ lbns L ra tria iura:nã ẽ lex.S.pꝛox.quicũq;.vbi ſi legabatur res hoc eſt magis abſurdũ quia ipᷣa eſt conditionalis ⁊ ante eEatn litigioſa heres ſoluebat extunationẽ legatario ⁊ poſtaa conditionis euentũ nõ eſt nata obligatio. So.poſſũ dice ſton füe litigabat ſuo pꝛopꝛio periculo.ſcdᷣm ẽ ius iſtius.l.ſᷣm ꝙ re ꝙ notũ fuit ex pacto nudo de facto vſq; ad cõteſtatio⸗ NNNS tenebat legatum/⁊ legatarius litigabat ꝑiculo ſuo. Cer-⸗ nem/⁊ tunc cũ deſinat poſſe ſolui id qð in nudo pacto de bitoisheeſe tium eſt ius aut᷑.nunc ſi heres.ſᷣm ꝙ litigat hrs periculo uenerat cõmittit᷑ ſtipulatio.⁊ tũc dimiſſa pꝛima inſtãtia sDeinr ize⸗ tñ legatarij vñ ſolus effectus videtur legatus. incipiam nouã ſuper ſtipulatione cõmiſſa ⁊ exigam penã niodipe NN S nc ſi h eres Ex tex.ergo qꝛ piudi ecet hec eſt vna lec.vel poſſum dicere ꝙ actum fuit ex ſtibu biͦſſluſie 8 O. cium fiet legatario ſi latione penali de fctõ.vſq; ad cõteſ.ſed poſt lit.cont.agit᷑ neſilhie⸗ S heres ſuccumbat. de iure qꝛ eſt cõmiſſa/⁊ ex eadem inſtantia flet condem⸗ oediet⸗ .ACEt ſic nota ꝙ vbicumq; tractatur de pᷣiudi natio cum ex cauſa de pꝛeterito ſuperueniat mihi ius.vt olitigioſtin, cio alicuius:⁊ ipſe non poteſt litem pꝛincipaliter exerce⸗ l.ſi rem . S. fi.ff. de pigno.actio.⁊.l.non poteſt. de iudicijs ſobarnſch⸗ re ſaltim poterit adeſſe cauſe ne colludatur qð puto verũ cum ſi. Alij ponũt aliam lec.que eſt magis amica littere litigihſint ſiue ſit cauſa ciuilis ſiue criminalis ar.huius aut. B Ken el comunls nee ſm eam allegarnr hec.l. ¶ ten Jurare ſi kigigſamnt 2 nr istsn 2 oppo. cum debeat actoꝛ iurare de calumnia quomodo debest a⸗ eztrahedagecnegeendaſtt NRAEEETNANRSRSNANEN erfneini 41 0 ite conteſt.dimittet pꝛimam in⸗ lũnia quõ nigdeſint pulatione. MKubꝛica. ſtantiam ⁊ incipiet ſcdᷣam de iure in pꝛimarß lec.vel iu⸗ irabir ſal nen Gſeg ere J cet Scriptura continens ſtipu⸗ rabit ſe non facere animo calumniandi ⁊ verũ dicet ma⸗ ua cõſcia Pltigiongee E D lationẽ retro factam eẽ/vide xrime quia dum iurabit erit iam pena commiſſa: ⁊ ita de cuũ actioez rurpſonte NWEEtur ſe referre ad ſtipulationem ſolem⸗ iure aget ⁊ perſequetur eandem inſtãtiam pᷣm ſcdᷣam lec. nõ hẽat. ohrpothten N “ nẽ. hoc dicit. SSSõß . ¶Oppo.de iuramento.ſ¶ Item oppo.de.l.ita ſtibulatus. „. 4 C Op.ꝙ hec.l.ſibijnuicem ᷣdicat:ꝛnã ex.l.ſeius. Item oppo.ꝙ non cõmittatur moꝛa.lue cõ⸗ fes ſitdecnn 6 dicit ꝙ fuit inter pꝛeſentes ⁊ dicit ꝙ fu teſt.ſuper nudo pacto vel ſuꝑ ſtipulatione penali:ſed tũc loſfüdettie E &Nit ꝑ epiſtolã ⁊ epiſtola fit inter abſẽétes demum cum deſinit poſſe dari vel fieri.vt.l.ita ſtipulatꝰ?ꝰ. otibireini .4 Eyt. l. item labeo.ff. de pac.So.epiſtola ff. de verb. obl.⁊.l.ſeius. Solu ibi ſtipulatio penalis ince directum fuit miſſa inter abſentes:vt in contrario ſed continebat pit a pꝛecedenti conditione/hic a pꝛecedẽti pactione nu⸗ lo acapiriet ſtipulationem factã fuiſſe retro inter pꝛeſentes:vt hic. da.dic ergo bꝛeuiter.ꝙ aut incepit a pactione nuda ⁊ cõ Cial cee ¶ Itẽ op.nonne nos ſolemus dicere ꝙ aut vᷣbum pꝛomit mittit᷑ lite conte.ſuper pactione nuda vel ſtipulatione pe untur Gnn to pꝛofertur in inſtrumẽto ⁊ pᷣſumitur ſtipulatio/aut pio nali:vt hic.⁊.l.ſi pacto.S.de pact᷑.aut incepit a pactione nonfrennt fertur a teſte ⁊ non pᷣſumitur ſolẽnis ſtipulatio: quomo⸗ veſtita ⁊ cõmittitur moꝛa ↄmiſſa ſuper pꝛincipali/aut in⸗ eddicgnoſt modo ergo cum hic non ſit publicum inſtrumentum: ſed cipit a pꝛecedenti conditione et tunc cõmittitur quando nhrpobamt pꝛiuata ſcriptura pꝛeſumitur ſolemnis ſtipulatio cõtra delſinit poſſe dari vel fleri vt in contrario. ¶ VUltimo vt m rdlſoſ ea.q̃ no.inſti.de fideiuſſo · S fl. So.ſtipulatio vel pꝛomiſ⸗ ſcias qñ ſtipulatio cõmittat᷑ diſtigue ſic quia aut eſt ſti⸗ iönagiohſ ſio non continebãtur in epiſtola:qꝛ tunc non valeret qꝛ pulatio ſimplex.i.vna de re tm.⁊ tunc aut hʒ diẽ ⁊ cõmit⸗ porſkfethe⸗ inter abſentes nec ſolẽnitas pᷣſumeretur vt in contrario: ttitur ſtatim licet añ diẽ agi nõ poſſit vt.l.j.in fi.ff.qñ dies ſoöttgſoff, ſed in epiſtola continetur ꝙ pꝛomiſſio retro fſctã fuit inter vſuſfruc.le.ce.aut habʒ conditionẽ.⁊ añ aduentũ ↄditio rchmit pñtes:nec negatur epiſtola nec pꝛomiſſio/⁊ qꝛ epiſtola fit nis nõ ↄmittit᷑.vt.l.cedere diẽ.ff.de verb. ſig. . l. centeſi⸗ ülickt RXa perit H̃ aꝝvidetur facere mẽtionẽ pꝛomiſſio⸗ mus.ff. de verb. obl.aut nõ habet ↄditionẽ nec diem ⁊ ſic dinti NAA nis ſolemnis: ⁊ ſic ſtipulationis vt hit. eſt pura ⁊ tunc ſtatĩ cõmittit᷑ ⁊ agi põt:verũ datur qddꝗ n Giüg —“ Poteſt pater filie ſtipulari/⁊ ex ea ſti modicum tpᷣs debitoꝛi ad ſoluendũ /nõ eni debet venire feten J lE. pulatione agere. h. d. creditoꝛ cum ſacco paratꝰ.vt.l.qð dicimꝰ.ff. de ſolu.⁊.l. MM J Abi ſtipulatio ẽ ratũ.in eo.ti. aut hʒ diẽ ⁊ conditionẽ ſimul.tunc aut dies gioſt 1 7 cum p ecunia. inutilis nũeratio apponit cõditioni ⁊ ↄmittende obligatiõi.⁊ tũc ſi euenit ſnl Ve eẽvtilis ⁊ agendum ẽ ex nũeratione tm̃.h.d. conditio nunq; expectatur dies vt eſt conditio ſi nauis ſee rit inutiliſ .,–(Oppo. ꝙ ex nũeratione ſit qſita actio iulia⸗ venerit.ſ.annum dabis. x. et ſic in conditione non eſt ali⸗ ud nũeratio no/1 ſic potuerit ei ſolui / vt.l. certi cõdictio·Sſi nimos. quid mihiapplicandum: ſed vbi dies apponit᷑ ſolutioni epci⸗ en ff. ſi certum peta. So. vt gl.qꝛ eius nomine non fuit facta differende vt quia dico.ſi nauis venerit. .. annum dabis henn nũeratio.¶ Itẽ op.ꝙ agatur ex ſtipulatiõe ⁊ nõ ex nĩiera mihi.j annum et tunclicet conditio venerit ſemper expe oiſen i tione: vt.i.ſi ita ſtipulatus.x. l.cum em.ff. de nouatio. So. ctatur dies.¶ Idem eſt ſi dies apponatur conditioni. ſi ninennn vt glo. ¶ Itẽ oppo. ꝙ ſolui poſſit iuliano:vt.l.vo. ff de ſo⸗ in conditione eſt aliquid mihi applicandum. vt quia di⸗ W lutio.So.hic non fuit appoſitus iulianus vt adiectus. co ſi non dabis mihi.x ·ꝓ. annum dabis libꝛum. nam tũc tſtsſſ n ¶ Itẽ op. ꝙ non poſſim habere ratã ſolutionex⸗ q̃ nomine etiam expectatur dies.vt.l.in illa.et.l.hoc iure.ff. de ver tolinſ i, meo fctã non fuerit. So. immo fuit nomine meo ſoluta / · bo. obliga. ſi autem ſtipulatio eſt duplex qꝛ eſt pꝛincipa⸗ pbunen 5 dic vt gloſ. ¶¶ Item op.ꝙ agatur mãdati ſi ratum habeat lis et penalis / tunc dic ꝙ aut ſtipulatio incipit a pceden D vt. l. ſemp. ff de re. iuris. So. vt glo. ⁊ plene dixi.S. de neg. ti peetione nuda.et habet locum hec.l.aut a pꝛecedenti ileſtale, geſt. l. ſi pecuniã. Lõclude ergo caſũ pinguẽ ſic. Nũeraui pactione veſtita et committitur moꝛa commiſſa ſuper unmhnin pecuniã nomine meo / hãc reddi iuliano ſtipulatus ſum pꝛincijali/ aut incipita pꝛecedenti conditione et cõmit⸗ wriſet, debitoꝛ ſoluit iuliano. qrit an ſit liberatus: Rñdet᷑ cuz; titurq iando deſinit dari vel fieri poſſe. vt. l.ita ſtipula⸗ rchisi⸗ ſtipulatio non fuerit vtilis ex ea agi non potuit:ſʒ ex nſe tus.ff. oe verbo.obliga. qualiter autem moꝛa ↄmiſſa pur ,vent ratione vtili:⁊ ideo ſolui einon poteſt:qꝛ nec fuit ſolutiõi getur dixi peo.l.magnam. ſazwel n wnboſ Butrigarij Scda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis rã nihiul ſequitur.i nulla alia obligatio ſequitur vt qꝛ ſolũ de moꝛa q̃ratur pꝛopter interitũ / ⁊ tũc poteſt qñ cũq; pur ari cũ res non interijt:vt.l.ſi quis ſeruum.⁊.l.vbi aũt·S. de vᷣ̈b. ob. aut ſtipulationẽ ⁊ mnoꝛã ſequitur alia obliga tio:⁊ tũc aut illa obligatio ẽ legalis ⁊ purgatur:vt.l.ſi its quis ·S. ſeye.ff.de vᷣbo.ob.⁊.l.inſulã: aut illa obligatio eſt conuẽtionalis/ vt pena adiecta/c tunc aut loquimur in 3 ctibus / aut in iudicijs:pꝛimo caſu aut ſtipulatio habʒ di em ⁊ penã ⁊ committit᷑ ⁊ non purgaturvt hic:⁊.l.traiecti cie.S. de illo.ff. de actio.⁊ ob.ſi aũt hʒ penã ⁊ non dicʒ tũc committitur ⁊ purgatur vt.d.l.ſi ita quis·S·ſeye.de vᷣbo. ob.in iudicijs dic ꝙ committitur circa pᷣparatoꝛia ⁊ pur at᷑:vt.l.⁊ ſi poſt tres.ff.ſi quis cautio.⁊.l.ſancimus j.de deiuſſo. aut circa deciſoꝛia / ⁊ tunc committit᷑ ⁊ non pur gatur: vt. l. ſi cum dies · S. fl. .l. ſe. ff. de arbi. ven vltramõ tani dicunt ꝙ nulla lex impedit purgationem: nam licet hec lex dicat cõmitti penã non impedit purgari / vt ⁊ als m.i.⁊ ſi poſt tres.ff.ſi quis cautio.vñ dicunt ꝙ licʒ ſit hec commiſſa tñ poteſt purgari:ſed certe hec lex ſatis expꝛi⸗ mit qð nõ purget᷑:nã dicit ꝙ erit pene obnoxius:ergo de bemus intelligere cum effectu: qꝛ obligatio cõditionalis ſemp committitur cum effectu adueniente conditione vt l. cedere diẽ.ff. de xbo.ſig.vñ ſi aliquo caſu.l.expꝛimat ꝙ poſſit purgari non trahã hoc ad alios caſus:immo ſerua bo regulã ꝙ cum effectu committatur:ſecus eſt in penis legalibus que regulariter non purgatur in dicta. l. qui ea mente:qñq; in caſibus purgantur:vt.d.aut᷑.nouo iurc:nõ runt ſolemnia ꝙ pᷣſumuntur omnia in eo contẽta vera eẽ nẽã dic aut inſtrumentũ continet ea que ſᷣm tpᷣs inſtrumẽ ti confecti potuerunt fieri:⁊ tunc pꝛobat ita eſſe cõtra om nes/x ita loquatur dicta glo.aut facit mentionem de his que ᷣm idem tps fieri non potuerunt / ⁊ tunc non pꝛobat in pꝛeiudicium alioꝛum:ſed in pꝛeiudicium patientis ſic fleri inſtrumentum / vñ ſi iudex partibus pꝛeſentibus fe⸗ rat ſnĩam /⁊ dicat in ea lite coꝛã nobis legitime conteſta taſententia pꝛobat lit.conteſt. inter ꝑtes q̃ paſſe ſunt hec inſeri in ſnĩa / non inter alios /vt. ex. de pꝛob.c.qm õ falſa. ¶ Modo q̃ro qn pꝛobat ſe alibi fuiſſe tali die an debeat ꝓ Pꝛobãs bare de toto die /⁊ dic ꝙ aut ille locus in quo fuit ẽ ita P⸗ ſe alibi fu⸗ ximus loci vbi dicitur eſſe ↄctũ ꝙ q̃libet hoꝛa poterat iri iſſe talidie de vno ad aliũ/a tunc dʒ pꝛobare qꝛ ibi fuit tota die:⁊ ita an dẽat pꝛocedat gl.ſʒ ſi locus vbi fuit diſtaret a loco vbi dicitur bare deio eſſe cõtractum ꝑ vnã dictã ſufficit ꝙ pꝛobet ſe ibi tali ho⸗ to die. ra fuiſſe ꝙ poſtea non potuiſſet ire ad locum contractus cadem die nec añ poterat inde veniſſe/ vt in nouis:⁊ pꝛo babit hoc ꝑ teſtes diuerſos:nã duo deponunt de delicto tali hoꝛa commiſſo:alij pꝛobabunt de abſentia illa die: et de loci diſtãtia:nã impoſſibile eſt ꝙ ijdeʒ teſtes ſciqt deli etum ⁊ abſentiam: æ attende ꝙ lʒ in actione fuerittm̃ men ſis terminꝰ ⁊ non dies ꝙ poteſt eſſe vt.l.libelloꝝ.ff.de ac⸗ cuſa.tñ reus in exceptione ſua faciendo capitula dz dies commiſſi delicti expꝛimere ⁊ hoꝛam ſi poteſt vt facilius pꝛobet ſe tunc abfuiſſe qᷓ; pꝑtotum mẽſem ⁊ pꝛobabit duo . diſtaͤtiam loct ⁊ ſe ibifuiſſe. Si autem locus in quo fuit Xin BCire Si ſtipulatio cõtinet certũ agitur certi c? tamen hi eaſus ſpeciales trahũtur ad alios non expſſos. ungei 2 dictione/ſi incertum agit᷑ ex ſtipłatu h. d. We Eteris Stipulatio in dãdo ⁊ in faciẽdo wunnn LDE Melioꝛem conditionem ſuã facit pupilꝰ . concepta tranſibilis eſt ad here⸗ dn im ;. ſine tutoꝛe deterioꝛẽ non. d. a contra heredem.h.d. G . an FrE Sec. l. hz dua . 3 Oppo. ꝙ iniunctum vni non poſſit per aluliniz hden On m oꝛiturum. rñſa ⁊ pꝛopter cxplicari vt.l cẽteſimisS id qð.ff. de Fbdob SBorabe⸗ 5 ſparc⸗ ſeom variatur hec lex ⁊ dicit. Siue ꝓmitto ho eiectum miſterium certe ꝑſone ⁊ non põt ꝑ alium expedi⸗ nſtil Rminsé dare non moꝛiturum. i. hoc pacto ꝙ nun⸗ ri ſiue in dado ſiue in faciendo / vt in Zꝛio/ aut non eſt cle⸗ ſrohi q; moꝛex/ ſiue pꝛomitto euʒ qui iam moꝛtuus eſt videtur ctum miſterium / x tunc poteſt per allum expedini / yt hic giaiſ⸗ impoſſibile in obligatione deductum / hic ſunt qttnoꝛ lec. 7. lL. vna. S ne autem. S. de cadu.tol.⁊ hec eſt vera. pochis 2 m pꝛimã dicit hec.l. ominem iã moꝛtuũ non poſſun ¶ Itẽ op. ꝙ opa vnius non ſit opa alterius ⁊ p cõſequẽs unitco pꝛomittere niſi tꝑe ſtipulationis eius erã debitoꝛ ⁊ in mo ꝑ alium explicari non poſſit:vt.l.inter artifices.ff. de ſolu autpun bhoc vleit. tio.⁊. l.nemo.de duobus reis. So.vᷣa operavnius nõ po lucgͤcir ¶ Obp.· ꝙ non valeat ſtipulatio:vt.l.eum qui ·S. ſi iuraue⸗ teſt eſſe alterius:immo nec eiuſdẽ eedẽ ſunt opere: vt..ſi balioeti rorff de iureiur. So. aut non fui vnq; obligatus ad fuum non ſoꝛtem. S libertus.ff. de condi indebiſed qñq; fictio⸗ wipelie ſed modo obligari volo: æ homo eſt moꝛtuus ? non ne luris diuerſe finguntur eedẽ qð eſt ſiue expꝛeſſe aga⸗ lellede⸗ tenet ſtipulatio. Idẽ ſi iã fui obligatus ⁊ nõ erã in moꝛa tur ꝙ facias x. opas fabꝛiles pꝛo. x. pictoꝛijs quas tibifa teſtad tẽpoꝛe quo moꝛtuus ẽ vt in contrario:aut fui iam obliga cio hoc modo finguntur eedẽ. Idem eſt ſi agatur tacite iucad ce tus ad ſeruũ ⁊ in moꝛa:⁊ tunc poſſum obligari vt hic. Se vt in duobus reis eaſdẽ operas pꝛomittẽtibus:nã opera caetincri cunda lec.eſt plana:tertiaz repꝛoba.vt glo ibi nec poteſt. vnius cẽéſetur opa alterius ⁊ econtra vt.d.l. nemo.⁊ his hernoniun ⁊ ibi.quarta eſt plana. Ad quam oppo.de.l.apud.de edi⸗ ca ſibus poſſunt oꝑe per alium expꝑlicari maxime ſi non ẽ ſödepie li ed ic. So. vt glo. electum miſterium certe perſone q̃ fictiones ceſſat in ope ſeteſtesſt ☚ 7 uidem Piuide in ꝑtes duas: qꝛ i ribus repetẽdis qñ indebite ſolute fuerunt cum nulla p⸗ liceſino AA ¶ pꝛima tractatur de repetẽ ceſſerit ibi conuentiovt.d ·.S. libertus.dic ergo ꝙ cum qͥd cſuccib Pn, da pecunia ratione metus. In ſecũda nolebat pꝛomittitur ſi eſt i dãdo põt ꝑ aliũ expedirivt.l.aretuſa. puretuncl R Kratione turpitudinis reſcindere: qꝛ non erat iu ff. de ſta.ho. Aut ẽ in faciendo ⁊ non eſt electum miſteriũ lrumeto⸗ ſra cã metus. Secunda pars incipit in vſi ſi vo. ⁊ bꝛeuit perſone/⁊ tunc non poteſt ꝑ alium explicari: vt dicta.l.cẽ onminſt dicit Si metus ſufficiẽs interuenerit reſcinditur ſtipula⸗ teſimis ff de verbo.ob.qñ autẽ videatur electum miſte⸗ ljffquiadl tio:ſʒ rõne turpitudinis vtriuſq; non reſcindit᷑ / vel ſi nul rium per ſone ex ſuperioꝛibus ꝑatet. ſbictrun lius fuit turpitudo.hoc dicit. — B tim Statur iſtrumèto donec ſin de ¶ Ex tex.ſi vero vſq; huc nolebat repetere ratione me⸗ nam. pꝛobetur /repꝛobatur autezʒ citint tus abhinc in antea volebat repetere ratiõe turpitudinis yIp contrariam ſcripturam / vl per teſtes ydone⸗ nutid g Ppr EX&αCà in caſibus ſequentibꝰnon erat iuſta cẽ met? E A A os bone opinionis. h. d. L eſtedn &α Nvt.l. accuſationis. S, metus cã. CSrieri — clſe quldatn intelligunt ita ſtri⸗ cnesſn . Olim ebẽt in inſtrumẽto contineri ſic talis ſeruus/talis . Mnes ſtip ulatio nes. ſebar hbſes:ſed certe immo ſi dicatur pꝛomiſit ⁊c᷑.ſufficit qꝛ pꝛe⸗ duen Xuipulatio vbis ſolenibus hodienon b v. mntor pbo ſiiſſe. iptureniſipꝛoberurriu g nunſtnn N mnes obligatio⸗ ! P ſtatur ſcripture niſi pꝛobetur pꝛiũ.¶ Itẽ not. Scpture –— C ru P ulo ſlam. nes poſſunt incipe⸗ ſi dicat inſtrumentum talis ſcruus talis quãtũ ad ill llas ni Penda Areante moꝛtem in moꝛte ⁊ poſt moꝛtẽ. b. d· inſtrumẽtum habetur pꝛo ſeruo.¶ Tertio nota ꝙ contra ſi ꝓbet᷑ )⸗ conſultigin = A nam Stipulatio cõuẽtionalis ĩ cõ inſtrumentum poteſt pꝛobari per teſtes vł ꝑ inſtrumẽtũ. riun Ppommnie R g N. tractibus que hñt diẽ ⁊ penaz ¶Op.ꝙ licet dicatur eſſe ſeruus talis in inſtrumentonõ ſhüzhenti uon purgatur commiſſa ho. tamen habeatur pꝛo ſeruo:qꝛ res inter alios ⁊c. So per lranz Dies int⸗ A EA&CNMota ꝙ dies interpellat pꝛo hoĩe. Secũdo l. cum aliquis. S. de iure delibe. Et eſt argumẽtũ ad fines nemrt En pellat pꝛo ꝙ vbi ſtipulatio hʒ diẽ ⁊ penam nõ purgatur.Et qñ iniũ⸗ plebiſcitum: qꝛ ſi maleficium dicatur commiſſum in tali 1 hominc. gek pena diſtingue qꝛ aut loqmur in penis legalibus/aut tertitoꝛio talis ville a illa villa velit pꝛobare non fuit 4 J in conuentionalibus / in legalibus regulariter commiſſa ſupꝑ territoꝛio ſuo: ⁊ reperiatur inſtrumẽtũ quodd ĩ quo ut pena non purgatur: vt.l. qui ea mẽte ff de furt. falł. in qu dDicatur actum in tali loco poſito in territoꝛio alteris vil⸗ ſeni 3 buſdã caſibus: vt. S. de iudic. qui male iudi. auf᷑. nouo iu⸗ le:certe hoc inſtrumentum non pꝛobabit niſi inter contra Rumacd re cum ſi.qð non pꝛoſequoꝛ qꝛ non eſt de materia noſtta hentes:⁊ ita determinat glo.q eſt in.l.ijij/ de fide inſtru ? ſt In conuẽtionalibus penis dic ꝙ aut ſtipulationem? mo iure haſte fiſca.li.x.q̃ dicit ꝙ ſi in inſtrumẽto interuene⸗ D eſtſe enlentt Leännienmts 1 mriſnnipc elur eponare niykpettrſtn mmihtelgunn iſctlofnut miſitd ſftne bamziſg gtalis iſt Certtonctia ts ,lolimn is in mſtrune erglios 1c argometu r commiſunt obaregtii umeticbali territotunt babitniunoen nliieſten iſtrumaone, 4ineoconinmt 4 cefntſzl⸗ voberiuckinte ckmemiman, lt/etuneiimz⸗ dicungnin ttbtopent dbiolegt tdt rgetgei ☛nd//— 4 8 S „ ebifthhtmnd, multuʒ diſtaret vt roma ſufficit ꝙ pꝛobet ſe ibi fuiſſe vna hoꝛa in tali die non curo de q̃ hoꝛa nec etiã de die contra ctus:nam ſufficit de pᷣcedenti vł ſequẽti die poſtq; tm̃ di⸗ ſtat cum impoſſibile ſit ꝙ eadẽ die vel pᷣcedẽtiveniſſet ad locũ ↄᷣctꝰ.¶ Modo q̃ro qualiter ꝓbetur ↄ ſcripturã ⁊ di⸗ ſtingue:qꝛ aut ſibijnuicem ↄdicũt ſcripturc/⁊ tũc aut ca⸗ dem qdicit ſibijpᷣi:⁊ tunc ſi põt iuuari vel ꝑ diuiſionẽ vel Fm pꝛopꝛium ⁊ impꝛopꝛiũ intellectũ iuust᷑:vt.l.ſʒ ⁊ ſi poſ ſeſſoꝛij · S· ſi rerũ.ff. de iureiur.⁊.l.ſtipulatio.S·id quoq; de ybo.ob.⁊. S.in.j.cõſtitit.C.S.quibus.ſed ſi non poteſt re duci ad concoꝛdiã vitiat᷑:vt.l.vbi repugnãtia. ff. de re.iu ris.aut plura inſtrumẽta ſibijnuicẽ ↄᷣdicũt:⁊ tũc ſi pñt re duci ad cõcoꝛdiam eo mõ quo.S.dixi ⁊ planũ eſtvt ſivnꝰ tabellio ẽ dignioꝛ altero nõ facit pᷣualere ſuum:vt in aut᷑. de tabellio.ꝑ totum:ſi non tũcviciatur vtrumq; ⁊ ſuccum bit ille qͥ pꝛobare debuit:vt.l.cum de etate.ff.de pꝛoba.ᷣʒ vnã lec.ſi aũt teſtis vnus ſibi dicit:tunc ſi aliquo mõ pᷣt reduci ad concoꝛdiã reducitur vt dixi q;tũ ad hoc vt nõ cadat in crimen falſi:ſʒ quãtum ad hoc vt eius dictum ꝓ bet non iuuat᷑:qꝛ non pꝛobat hoc eſſe.⁊c.vt.l.non epiſto⸗ lis.S.de pꝛobatio.⁊.l.nõ nudis.ſic non repellit᷑ſi a᷑t plu res teſtes ſibijnuicẽ ᷣdicunt:⁊ tunc ſi pñt concoꝛdari bñ quidẽ:ſi nõ/ ſunt omnes pares in omnibus rũc repellũ⸗ tur ⁊ ſuccũbit qͥ pꝛobare debuit:ſi aũt teſtes ↄdicunt ſcri⸗ pture tunc loquuur hec.l. In quo dic ꝙ aut vnus dicit inſtrumẽto aut plures /ſi vnus tunc aut ẽ de nũero neceſ⸗ ſario in inſtrumẽto:⁊ reddit ſuſpectum inſtrumẽtum: vt l.j.ff. quẽadmo.teſtã aꝑiã. Si aũt non ẽ de nũcro neceſſa⸗ rio inſtrumẽeti ⁊ teſtis tunc eius dictũ nihil oꝑat᷑ vt·l.iu⸗ riſiur.S. de teſti.ſi aũt ſunt plures teſtes:tũc aut directo odicũt inſtrumẽto:vt qꝛ dicãt ꝙ nõ eſt veꝝ ꝙ ꝑtes dixe⸗ rint id qð ibi ẽ ſcriptum tunc puto qͥcqᷣd dicat glo.ꝙ tres teſtes ⁊ pualeant duo equaleat inſtrumẽto:⁊ ideo cũ ꝓba tiones ſint pares ſeinuicem tollunt ⁊ ſuccũbit ille qui 4 u bare debuit vt. d. l. cum de etate. Et ſi dicas q̃re nõ re cimꝰ ad cõcoꝛdiam non potuerunt cadem die cõfici plu⸗ ra inſtrumẽta:certe ſic:ſed puralitas non pᷣſumit᷑ niſi ꝓ⸗ betur:hoc puto veꝝ qñ pꝛobatio fit de pꝛoximo:ſed ſi fie⸗ ret de remotis:tũc hoc caſu pꝛeferrẽ inſtrumẽtũ ar.l.hac conſultiſſima ·S. at cũ humana. S.qͥ teſta.fa.po. Idem pu to ꝑ omnia qñ ꝑ indirectũ ↄᷣdicunt inſtrumeto:qꝛ dicunt vnũ vhentiũ alibi fuiſſe illa die:ſi aũt nec directo nec ꝑ in directum dicunt inſtrumẽto /ſed contra effectum inſtru menti dicunt vt quia dicant bene dixerunt contrahen⸗ tes ꝙ eſſet venditio: ſed vere agebatur inter eos ꝙ eſſet donatio/æ tunc puto ꝙ duo ſufficiant ᷣm regulam.l.vbi minus ff. de teſti. ¶ Item oppo. ꝙ non debuerit edi dies dic vt in glo.¶ Vltimo q̃ro an locus debeat apponti in in ſtrumento.Rñdeo ſic:idẽ puto ð loco loci.¶ Item q̃ro ĩ quo inſtrumento loquat᷑ hec lex. Glo.ꝙ in pꝛiuato.tu dic Hidẽ in publico. nam et de hoc põt loqui. R Apulatio pꝛomitto domũ facere cũ moꝛiar. h. d. Deiutilib? ſtipula tionibꝰ?. Rubꝛica. Pyntt ubes ſi X ſtipulatione. Rinro⸗ — nõ obligat᷑.h.d. ¶ Quero q̃liter pupillꝰ obbliget: dic vt in glo. Eibera. Matrimonis debent eſſe libera. h. d. A S. T 44 t Stipulatio ↄcepta int᷑ abſetes NN in ex. vxx alij qͥ nõ ẽ ĩ ptãte nr̃a nõ va Allet. h. d. ¶ Quero ex q̃ ſtipulatiõe agã: certe nõ M1ex ſtipulatiõe nepotis: qꝛĩ eo defecit conditio q; moꝛtuꝰẽ:nõ ex ſtipulatiõe a iuliano ↄcepta/qꝛ ab ĩitio non valuit cum alteri ſtipulari nõ poſſit. Reſpondeo poſ ſum agere ex ſtipulatione mea ſi fui ſtipulatꝰ intereẽ ſi iu liano non daret vel ſi expꝛeſſe hoc nõ dixit:ſed mea tñ in⸗ tereſt ei dari agam non vt ei detur: ſed vt intereſſe mihi pꝛeſtet ſi non dedit / vt inſti. de inuti.ſtip.S.ſed ⁊ ſi quis.⁊ ſic agã ex ſtipulatione iuliano interpoſita lʒ ei ſit ĩutilis. x eo. Stipulatio ↄcepta ð bonos moꝛes nõ valet.h.d. DOl Si dolus interueniat valet ſtipulatio ſʒ BIO. reſcindit᷑ ꝑ doli exceptionẽ vł replicatio nem: quis lex miſcet ſimul dolum ⁊ metum / ideo dic ꝙ Jquis ſpoponderit. Late aut metus dat cauſam cõtractui ⁊ regulariter tenet con⸗ tractus ſed venit reſcindendꝰ. Fallit in caſibꝰ in quibus ipo iure nõ tenet.vt.l.ſi mulier.ff.ꝙ me.cã.⁊.l.ij.ff.ð iud. ĩ dolo dic ꝙ aut dolus dat cãm ↄctui bone ſidei ⁊ ipo iu re nõ tencet ſi incidit in Zᷣctũ agitur actione ex eo contra⸗ ctu.vt.l.iulia·g per cõtrarinm.⁊.S. venditoꝛ.ff. de actio. cmpti ⁊.l.⁊ eleganter in pꝛin.ff. de dolo. Si aũt dat cam contractui ſtricti iuris tenet/ſed reſcindit᷑ per actionem vel exceptionem doli vt hic.⁊.l.cum poſtea.S.de pactis. „ auia Vbꝛ vtilis eſt nñeratio ſtipula⸗ tio inutilis agit᷑ ex nũeratione et hoc verum intoto ⁊ parte.hoc dicit. ¶ DOppo.de.l. fundum de ↄᷣhen.emptio. Sol. vt glo.et rationem aſſigna vt ipᷣa ⁊ male:quia non eſt ibi ratio illa ꝙ ſit bone fidei:ſed qꝛ cogeretur quis habere partem emptam vel venditã/qꝛ nec empturus vel vendi Palus erat partem/at hic intererat a me partem pecunie abere. De duobus reis ſtipu landt. Rubzica. — En5 Hec.I. conſulit cre⸗ RB l d ito 2 ditoꝛi vt vnũ ex plu⸗ 4 eribus poſſit inſolidum cõuenire/cõſu⸗ EEAWlit exactovt eidẽ actiones cedant.h. d. 5 (Slo. iſta debʒ expediri per q̃ſtiones S Et pꝛimo qͥro quo iure conſulatur ex⸗ Q Nacto cõtra alios.⁊ dic vt glo.quia aut — ſnt ſocij tagunt ꝓ ſocio.ſi nõ ſunt ſo⸗ cij tunc aut actio fuit ceſſa ⁊ agitur ex ea/aut non et agi neg.geſt.Sed glo.in.l.vir vxoꝛi.ffad vell.dicit ꝙ aut to Rei debẽ ta pecunia venit ad vnũ ⁊ tunc alter videtur eius fideiuſ di an vide ſoꝛ eſſe.ſi autẽ pars ꝑuenit advtrũq; tũc qlibʒ vr̃ fideiuſ ant᷑ ꝓ ſe in ſoꝛ in eo qð ꝑuenit ad aliũ dr eius fideiuſſoꝛ ⁊ qꝛ ꝓ pñte uicẽ fide⸗ videt᷑ fideiubere vr̃ agendũ mãdati.vt.l.ſivxo nõ remune iubere. rãdi ·S.ſi paſſus.ff.mada.⁊ iõ vr ꝙ glo.hic poſita male di cat ⁊ qꝗͥ hoc ↄfiteret᷑ foꝛte nõ male diceret imo vñ q tñ vel let vtrãq; ſuſtinere / poſſet dr̃e videt᷑ fideiubere q;tũ ad bñficiũ velleiani.ſi mulier eſt vna de reis. Itẽ quo ad G̊ vt ſi pecunia tota advnũ ꝑueniat ⁊ alter ſoluat totũ recu herar,⸗ hoc nõ ꝑ actionẽ mãdati/ſʒ neg. geſ. vt hic nõ tñ ſt vᷣe fideiuſſoꝛes.qꝛ qͥlibʒ pᷣncipalit᷑ obligat᷑:pmũ tñ eſt tutiꝰ ſi dicamꝰ reos eẽ pñtes:ſʒ ſi abſentes tũc ꝓcederet᷑ glo.¶ Itẽ q̃ro in qᷓ;tũ flat ceſſio ⁊ dic vt gl.qꝛ ꝓ reliqs pꝑ⸗ tibꝰ tñ nõ ꝓ ſolido.nã ꝓ ſua ꝑte ↄ ſeipᷣm ſibi cedi nõ põt. vt ĩ gl.¶ Itẽ q̃ro an ↄ quẽlibʒ cederet iꝰ ſoluẽti ꝓ ſolido vt ſic in tribꝰ ꝑtibꝰ poſſit quẽlibʒ inſolidũ ↄuenire ſi erat qᷓ̃ttuoꝛ:⁊ dic ꝙ ſic vt gl.verũ quidã dicũt ꝙ ſi nõ ſũt ſocij nõ dʒ fieri vlla ceſſio ſoluẽti alios nec agere poòt nego. geſ.qꝛ nõ geſſit negociũ alioꝝ ſʒ ſuũ/lʒ ipi fuerit vniꝰſolu tione liberati cũ eẽt pncipaliter ⁊ inſolidũ obligatꝰ/⁊ ꝓ hoc inducũt.l.in.l.falcidia hoc obſᷣuandũ.ff.ad.l.fal.ve rũ tu potes ſuſtinere glo.dicẽdo ꝙ licʒ ałs nullꝗ ſocieta⸗ tatẽ inuicẽ hẽrẽt tũvr̃ quands pᷣhere ĩ obligatiõe iſta dũ idem ꝓmittunt ⁊ ideo põt ⁊ debʒ fleri ceſſio/ſed ſi facta nõ fuerit puto ꝙ agat ſoluẽs mandati.ſi pñtes eràt oma qñ pꝛomiſerunt per dictũ ·S.ſi paſſus quicqd dicat glo. ¶ In glo. q incipit actiõe.ibi niſi ſint ſocij ꝓ iſta opi.ꝙ non flat ceſſio inducitur . S fal. 1 RR olidi obligatio nec iure veter 2 Oc ita nec nouo vᷣhitur niſi hoc agat et ttunc iure nouo datur beneficiuʒ diuiſionis ni⸗ 2. :SRſi alter ſit abſens vel inops vel niſi renunciatũ fuerit beneficio diuiſionis.h.d.tex.⁊ Fo. ¶ Hec aut᷑.cõ⸗ tinuatur ad.l.codicis hoc modo qꝛ qð dictum eſt in.l.Q qꝙ; vbi ſunt duo rei pꝛo ſolido obligati poſſit quilibet inſo liduʒ ↄueniri niſi alter ſit abſens vel inops vel niſi fuerit renunciatum beneficio diuiſionis. ¶ Ex tex pꝛoducuntur.Ire ipᷣa per iudicem qui cogno ſcit de cã ſi ipe eſt oꝛdinariꝰ vel ꝑ oꝛdinariũ ſi eſt delega⸗ tus.nam delegatus non põt citare re ⁊ verbo.vt in glo. ¶Quero in quo diſcrepàt iura vetera a iure nouo. Rñ.di cunt quidã ꝙ iure veteri obligabat᷑ inſolidũ etiam ſi ni hil agat᷑/hodie ita demũ ſi agatur qð eſt falſum.nã ⁊t oli niſi agebatur nõ tenebãtur inſolidũ vt.l.reos S. cũ tabus lis.ff.eo.⁊.l.ſi diuiſa.S.loca.et ideo no differũt in h. ſʒ dik· ferũt in hoc qꝛ licz ex pacto inſolidũ tencai fn iure no⸗ WRt⁰eêX Butrigarij Gecũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis uo habẽt exceptionẽ diuiſionis niſi in caſibus hic poſit. Item niſi renunciauerint bñficio diuiſionis qð faciunt quotidie:nã dicunt tabelliones ⁊ renunciauerũt bñſficio nouarũ conſtitutionũ de duobus reis:⁊ de fldeiuſſoꝛibꝰ ideo dicunt de duobus reis vt non poſſint diuiſionẽ ĩpe⸗ trare. Item ideo dicunt de fideiuſſoꝛe ꝓpter ulã oppoſi⸗ tionẽ qͥ eſt vt videantur inuicem fideiubere ⁊ ſᷣm hoc poſ ſent exceptiões oꝛdinis opponere de pecunia q̃ ad alios ꝑueniſſet niſi renunciãt. Itẽ ponũt ꝙ renũciauit bñficio NRei duo cedendarũ actionum.¶ Itẽ qro quid ſi duo pꝛomittunt an cẽſebũ vnus pure ⁊ alter ſub conditione an ſunt duo rei: ⁊ dic ꝙ tur qñvnꝰ ſic. Sʒ an potero inſolidum conuenire eum qui pure obli pꝛomittit gatus eſt ſi nondum venit conditio obligationis alteriꝰ pure ⁊ alt᷑ ⁊ dicvt glo.ꝙ ſic:vt tm̃ oꝑetur impedimentum iuris pꝛo ſbᷣↄditiõe pter defectum exiſtentie conditionis q;tũ operatur impe dimentum facti pꝛopter abſentiam vel inopiã. ꝗ Itẽ q̃ro q̃d in tutoꝛibus ⁊ cur atoꝛibus.⁊ dic vt glo.¶ Itẽ q̃ro an hec aut᷑.habeat locũ in fideiuſſoꝛibus:⁊ dic ꝙ non qᷣcqᷣd dicat hic glo. ¶ In glo.q̃ incipit ergo.in ft.ibi · S. fl. vt tĩ at hic non extinguitur ſed ad alium trãſfertur vt ad here dẽ vel ad fiſcum: ⁊ ideo nimirum ſi remanet fideiuſſoꝛ ob ligatus ⁊ ideo plene diſtingue vt dixi in.d.l.defenſiones ¶ Itẽ opp.ꝙ licet ad fiſcum bona perueniat non tamè reꝰ liberetur:vt.l.in fraudem. ff.de iur.fiſ.So.vt gloſ.ꝗ Que⸗ rit glo.rubꝛi.in quo differant fideiuſſoꝛ ⁊ madatoꝛ? ⁊ dic vt glo. verũ in eo ꝙ dicit glo.ꝙ mand atũ põt interuenire ibi S.ſi poſt creditã.ff.mand.dic ꝙ bene interuenit man⸗ datum poſt obligationẽ contractã ſi tñ interuenit de eo ꝙ eſt de futuro ſcʒ vt non exigatur vſq; ad tpᷣs. ¶ In glo. qque incipit cui.ibi ſi poſt credits. licet ſit poſt obligationẽ contractã eſt tũ mãdatum de co qð eſt de fu turo.¶ In glo.que incipit nunq;. ibi integre ſtatꝰ nec ſub lata obligatio:ſed trãſlata in it. rem vniuerſalẽ ſecus ſi obligatio rei eſſet extincta:nã tũc cẽt fideiuſſoꝛ liberatus: vt.:.ſi deceſſerit.ff.qui ſatiſ.cog. ⁊.l.ſed ⁊ ſi quis.in pꝛin.ſi quig cautio. ũ velut heredẽ ⁊ ſucceſſo E 1 VAbi fideiuſſoꝛ conuenit᷑ ce⸗ 2 Wed ito . denda ſunt ſibi pignoꝛa niſi oꝑetur impedimentum iuris pꝛopter conditionis nõ eri ¶ in gliã cam creditoꝛi teneãtur.h.d. ſtẽtiam q;tũ impedimẽtum facti pꝛopter abſentiã vel in⸗ N .AOop non ignoꝛa ſʒ perſonales actiones opia/⁊ bñ facit glo.q̃ ẽ in.l.ij.ff.ſi pars heredita.pet.q In ldeiuſſoꝛi cedantur vt.l. fideiuſſoꝛes.ff. de fideiuſſo. So. gl. que incipit niſi. in fl ibi diximꝰ. non ẽ vex vt glo.qꝛvtrumq; cedetur. Sed contra hoc op ꝙ ceſſio credſon a hec aut᷑ hẽat locum i fideiuſſoꝛ ibus. perſonalium non fiat:nã ſi tenetur ad cedendũ ergo non ¶Apye SESS ꝛimere Sbligatio ſolidi non con: põt facere pactum vni de fideiuſſoꝛibus qꝛ ſic cdere nõ ſof loc⸗ P trahitur niſi agatur.h.d. poſſet qð ẽ ʒ.l.ſi ſtipulatꝰ.ĩ fi·ff. de fideiuſ.So.fateoꝛ ꝙ te leiuſſzen N RKopter Pꝛo pecunia vnitĩ numera- net᷑ cedere ⁊ poteſt facere pactum vni de fldeiuſſoꝛibusx mup⸗ 8 DR P ta poſſunt plures rei conſtitu ſi poſtea conueniat aliſũ cedet ius contra alios fideiuſſo⸗ ltepetur! Rei pres? y b. d. ¶Quero nunquid ꝓ mutuo vni dato poſ⸗ resnon contra eũ quem liberauit.veruz qꝛ fecit ne poſſet ſtünpe an poſſint? D Aſint plures rei obligari? ex cã mutuinõ.ex ſtipu cedere contra illũ quẽ liberauit deducetur poꝛtio eiusvt menurad obligari latione poſſunt vt hic/⁊ videt᷑ tex.dicere ꝙ ſic:vt.l.eadẽ. ſic non cõueniat aliũ pꝛo parte illius quẽ lvberauit.Alij ĩ fleiuſo. ꝓ mutuo ffe.⁊.S. ſi certum pe.lʒ.ſi non ſinguli.⁊.l.ſi ex pcio.ſed důs telligunt.l.contrariã qñ fuit renunciatum bñficio ceſſio⸗ untcanl vni dato. mar. dicebat ꝙ añ poſſẽt ſydera cadere de celo q; ꝗs obli nis. ¶ Item oppo.ꝙ poſſit creditoꝛ retinere pignoꝛa eti⸗ 1gdillas garetur re in plus q; ad eũ ꝑueniſſe et: vt. l. ſi tibi. ff. de pac. am pꝛo pecunia ꝓ qua non eſt obligatũ vt.S.etiã ob cyꝛo gizillue iz impoſſibile ẽ pecuniã totam ad quẽlibʒ ꝓ ſolido ꝑueniſ S e rvna So idiretmet debitoꝛẽ vt ibi:non ↄtra ns ide ſe:ergo ĩpoſſibile ẽ plures ĩſolidũ obligari re: ſj certe iße ldeiuſſoꝛẽ / vt hic. ¶ Itẽ quero an ſit differẽtia an pigno veniunt non bene dicit ⁊ cõfiteoꝛ eiꝰmaioꝛẽ pꝛopoſitioneʒ.ſ.ꝙ qs ra ſint obligata creditoꝛi añ fideiuſſoꝛiam obligationem natur non obligat re.niſi q̃tenus ꝑuenit:ſʒ ꝗð dicit in minoꝛi vel fuerãt creditoꝛi obligata:qꝛ tũc põt retinere / ſecus ſi fdeuſo impoſſibile ẽ pecuniã ad quẽlibet ꝓ ſolido puenire dico poſt fuiſſent etiã obligata nam cum iam eſſet etiam ius qᷓ debet ren ꝙ eſtveꝝ vᷣm veritatem /ſz m fictionẽ ſic poſtq; vni ſolui ſitum fideiuſſoꝛi ſibi pꝛeiudicare non poſſet per debitoꝛẽ. lereſein tur de alioꝛũ voluntate: ⁊ ideo eius argumẽtum non con ¶ In gloſ. que incipit vt ⁊ in fl. ibi hic de equitate. Vel ctonis i cludit:⁊ ideo poſſent plures inſolidũ obligari re: ⁊ ſic de dic vt ibi ⁊ in ſeq. glo.not.Butrig. ſoſtüüdel mutuo:ſecus ſi ſine voluntate alioꝛum vni tantum nume P O n ct Beneficiũ oꝛdinis olim non reſiue ſib⸗ rata fuiſſet vt in gio. Gn recte. azbebat fideiuſſox / hodie ba⸗ ltnlon —— d Interruptio facta J N bet beneficium diuiſionis et hodie.hoc dicit chaitonea 5 Bm ¶q Uidam. ꝑvnũ reoꝛum aliss J. d Wa Lcum auf. hic poſita. Clns ſin 4 cõꝛeis ꝓdeit/c facta ð vnũ cõꝛeoꝝ nocet alijs ¶ Nota ꝙ expꝛeſſio eoꝛum que tacite inſunt nichil op⸗ lſpoſtn (5: eis. b. d. C Db. ꝙ petitio vnius non pꝛoſit ratur. 2 eſtnide alijs: immo noceat: vt..ij ff. e. So. vt gl. quia ibi fuit fctẽ S N MKelente Hec aut᷑coꝛrigit.l. codicis ĩ Auncoft petitio ⁊ exactio:hic petitio tantum. ¶ Item op. ꝙ ſi vnꝰ pꝛinci. nam iure codicis pote urerteu conueniatur non noceat conreo quia factum vnius non „. rat creditoꝛ eligere vellet conuenire fideiuſſo⸗ ſensen debet alijmocere:vt.l.moꝛa.ff.de vſuris.So.vt in glo. in aNe Crem vel reum vtroq; pꝛeſente / hodie nõ poteſt Joeſtye vltima ſol. ſ Item qro an plurium reoꝛum ſit eadem obli immo foꝛmꝗ huius aut᷑.eſt ſeruanda. ſatuam. gatio ⁊ dico ꝙ vere ſunt plures obligationes in ſubſtan⸗ COp.· ꝙ indiſtincte ſi reuseſt abſeus exigatur fideiuſſo: en api tia ſed reſpectuvnius rei in obligatione deducte ⁊ vnius vt. S. ti.j.aut.hoc ita. So.ibi in pꝛĩcipaliter obligatis / hic ſoſtuma effectus ⁊ vnius exactionis finguntur vna eẽ obligatio in reo ⁊ fideiuſſoꝛe.¶ Item op.adl.non recte.ꝙ non obli egtodmttef ⁊ ſic loquitur.l.iij.ff.e. In gl.q incipit quãtum.ibi ⁊ vnã gentur inſolidũ fideiuſſoꝛes niſi agatur vt dicta aut. hoc uſbenron obligationem ficte Sequitur in gl licet diuerſi ſint⁊ quã ita. Sol. dicunt quidam hanc coꝛrigi. Tu dic quidam tatsgn tum ad plures obligationes vere. qui paincinalger ſe rligar v Srei riſti riis heunn Nos bit vuo nõ tenet᷑ ĩſolidũ niſi agatur:vt.l.reos ·S. cũ tabulis.ir. Wwe D e kid eiuſſo . ib us E manda. de duob. reis. ⁊.l.ſi diuiſa. . loca. Sed iure nouo hñt hic ad KR b ire plus quia licet agatur ꝙ inſolidũ tencsatur poſſunt diuiſio Ntopp U ꝛca. nem impetrare ſᷣm foꝛmam.l.contrarie:quidam obligan ſtopponi — — Il ſi as Exceptio competens tur acceſſoꝛie pꝛo alio vt fideiuſſoꝛe ⁊ iſti iure veteri⁊ no iglunn 21 * reo non integro ſtatu uo obligantur inſolidũ etiam ſi nihil agatur: vt. l.non re⸗ lndͤi lſuo non poꝛrigitur ad fideiuſſoꝛẽ.h.d. cte:⁊ habent beneficium epiſtole diui adriani / iureveteri ☛ Em gl. ſzʒ m me dicit. Ubiliberatur re⸗ æ nouo.vt.l.inter fideiuſſoꝛes.ff.e.ti. Sʒ iure nouo habẽt tſied die 9 iͤraꝛrt in eceſſor⸗ durat obligatio fi AKdeiuſſoꝛia- h. d. p.ꝙ exceptio poꝛ⸗ ligit ad ſceinſrertl deſen iones 5,. de excep. So. vt gl. qꝛ ibi itegro ſtatu rei cõpetit ei / hic nõ Vk aliter ⁊ melius vt dixiĩ ſũmario.i¶ Pꝛo cuiꝰ declara tiõe op.ꝙ lʒ ſit ſtatus mutatꝰ rei cõpetat fideiuſſoꝛi exce⸗ ptio: vt.l.ſi deceſſcrit.ff.q ſatiſda. cog. dicunt glo.ꝙ ibi lo quitur in iudicijs hic in contractibus.tu dic ꝙ immo idẽ in iudicijs qð in contractibus: ſed in contrario extingui tur rei obligatio:⁊ ideo non durat fideiuſſoꝛia obligatio Buus sobligatiõe nõ extincta: ſj ĩ aliũ traſ hic plꝰ qꝛ hñt exceptionẽ oꝛdinis.ſ.vt pᷣmo ſideiuſſoꝛ pꝛe ſens cõueniat᷑ quod olim nõ hẽbat vt hic. In madatoꝛi⸗ bus dic ꝙ aliqñ reperiũtur pꝛĩcipaliter obligati vt eſt cũ duo mãdãt titio ꝙ ſua negocia gerat:⁊ tunc obligãt᷑ ma⸗ dantes ſolũ pꝛo partibus niſi agat᷑ ꝙ inſolidũ teneantur ſicut ſi vnus mandat duobꝰvt gerãt negocia ſua obligak mãdatarijs pꝛo partibus niſi agatur ꝙ inſolidum tenes tur ⁊ tunc haberet hodie beneficiũ diuiſionis ⁊ hoc caſu põt ſuſtineri gloſ.que eſt in.l.creditoꝛ.S duobus.ff. man⸗ da. als male diceret. aliquando reperiuntur obligati vt quando mandãt creditoꝛi ꝙ mutuẽt pecunia/⸗ hoc caſu arherece cſeretiimuie iifn ie — 17 W Mnotre dturhd. perſcngtun sffdeftuie optraboegee dceögtin, ibus geſelini Geiul⸗Soſe⸗ hidefläetitt⸗ Mntragliorſte eruzchkeing wceturpoßitt Squelperuug tigtambificnt⸗ Pretinerepgre Gatüyl Zetie ltoreythhnee ſitdiſferetigur ſſonamoblca cpötretiner ie niameſetin Npoſſapenn hicdeecgln: . 4 4 E = jũoꝛdinis fieiuſſoꝛ ht et hodie⸗ teinſunr nü corrigtlel aminreccltet tconvenir ſie⸗ ente/ bodeint⸗ . piinala NonfrctgN dan5 c olim ⁊ hodie etiã ſi nihil agatur obligatur in ſolidum ⁊ habẽt bñficium epiſcopale ⁊ olun ⁊ hodie:veꝝ hodie ha bẽt etiã exceptionẽ oꝛdinis quã olim nõ hẽbat . Nouatione debiti pꝛicipalis DO uatione. tollit᷑ fideiuſſoꝛia obligatio. T re Hec lex concoꝛdat cum pꝛinc.legis.hoc dicit Jac. Butrig. JIs q adhibet᷑ tãq; teſtis ĩ ĩſtrumento S 1 pater. nõ lacr icibere nec ſe auger⸗ . i non ſeruat mandatari R J cred itoꝛ. terminos mandati nõ agit cum mandarorc madat hoe dicit. I Poteſt fili iubere pꝛo patre.hoc S J lius dicit.¶ Quero de ratione dubitandi: ⁊ dic vt glo. . Actio. hypothecaria non liberãtur G Tiam. fideiuſſoꝛes.h.d. FB . Si fideiuſſoꝛ interceſſit ne Id eiuſlo 2 dum in ſoꝛtem / ſed etiam ĩ E vſuras recte cõuenitur ad omnia:competit ta⸗ ¶Oppo.ꝙ fideiuſſoꝛ non teneatur ad vſuras: vt.l.que⸗ ro. ff. loca.⁊.l.ſolutis ·S.ſi in ſoꝛte.ff.de pigno. So. aut fi⸗ deiuſſoꝛ interceſſit in certa foꝛma tãtum:⁊ tunc non tene⸗ tur in plus ſᷣm omnes:aut interceſſit in omnem cauſam/ ⁊ tenetur in omnibus ſᷣm omnes: aut fideiuſſoꝛ interceſ⸗ ſit ſimpliciter. In hoc ẽ q̃ſtio:nam dicunt quidam ꝙ non tenetur ad vſuras:vt.l.ſi quis pꝛo eo·S.ſi nummos. ff. de fideiuſſo.⁊ videt᷑ caſus ĩ.l.j.ff.de in lit.iurã.Alij vt Jo.di cunt ꝙ aut loquimur in vſuris debitis per ſtipulationem ⁊ ad illas tenetur.Fallit in intereẽ qð venit in arbitraris quia illud non venit ex natura actionis cum ſit ſtricti iu⸗ ris/⁊ ideo ad id non tenetur fideiuſſoꝛ:ſed ad vſuras que veniunt officio iudicis:in bone fidei bene teneretur cum ex natura actionis veniant.Alia eſt opi.aʒo.⁊ verioꝛ.ſ.ꝙ fideiuſſoꝛ videtur id pꝛomittere qð debet quoquo modo debet reus/aut ergo iã eſt moꝛoſus⁊ reus/⁊ tunc cum in tereſſe in arbitrarijs ſit quoquo mõ debituʒ qꝛ officio nõ actionis iure ideo in eo tenetur fideiuſſoꝛ. Idem in vſu⸗ ris ſi iã debitoꝛ eſt in moꝛa vel obligatus ad eas ſiue pu⸗ re ſiue ſub conditione ſit/ſi tempoꝛe quo fideiuſſoꝛ ĩterue nit nullo modo erãt debite nec quaſi debite pure vel ſub conditione reus non tenetur ad eas:tunc fideiuſſoꝛ inter cedens ſimpliciter non tenetur ad eas vt.l. cẽtum capue ⁊.l.ſi poſt moꝛam:⁊ ibi plene dixi.ff.de eo ꝙ certo loco.⁊ eſt mirabile quãdo iam reus erat in moꝛa /in arbitrarijs quando fideiuſſoꝛ intercedit:fideiuſſoꝛ tenetur actionis lure ⁊ reus officio:nec videtur fideiuſſoꝛ teneri in plus qᷓ; reus qꝛ non ẽ plꝰaltero de quattuoꝛ modis:nec ideo opi. Jo.eſt vera:qꝛ accidens adiunctum actioni trãſit in eiꝰ naturam:vt.l.fundi partem. ff.de contrahen.em.⁊.l.iuriſ gen · S.quinimmo.ſff.de pac.nam pactum incontinẽti ap⸗ poſitum actionẽ infoꝛmat vt ad id detur qð in pacto cõ⸗ Exceptio uenit ac ſi de natura ſui ad hoc competeret. Itẽ q̃ro qñ diuiſioniſ debeat opponi exceptio diuiſionis:⁊ dicit᷑ ĩſti.e ·S·ſi plu qñ debeat res.ꝙ debet opponi ante lit. conteſt. ⁊ erit mir abile ꝙ licʒ opponi. habeat naturam peremptoꝛie non tamen poterit opponi vſq; ad ſententiam:quia eſt anoꝛmala:ſed hec gl.videtur tenere ⁊ tex. innuere ꝙ vſq; ad ſnĩam velut peremptoꝛia poteſt opponi.Alij dicunt ꝙ etiam poſt ſententiam poſ⸗ ſit opponi /quia non directo obuiat ſentẽtie:nec dicit eã iniquam nam fatetur ſe fuiſſe pꝛo ſolido obligatum ſi pe⸗ tit diuidi ſicut ⁊ ałs in.l.ex diuerſo ·S·fl.ff.ſolu.ma.⁊ hoc multum mihi placet:ſʒ non audeo dicere:qꝛ gl.hoc tenet ⁊ ideo dic vt dicto · S.· ſi blures. 9 fdciinſſor fuerit ——— i vnꝰ fideiuſſoꝛ fuerit ex 4 HN Bm alter. actus nullum habet regreſ PEVſum contrs cõſtdeiuſſoꝛẽ niſi ei fnerit actio ceſ⸗ Alſa. hoc dicit. Fideiuſſoꝛ ergo habʒ actionẽ mã⸗ reũ. Itẽ bñficiũ diuiſionis contra ↄfideiuſſoꝛẽ / ſʒ ſi ſoluit porerit petere ceſſionem ↄ cõſideiuſſoꝛẽ: ⁊ niſi ꝑe tierit nõ põt agere ᷓ confideiuſſoꝛẽ:qꝛ eius cõtemplatiõe nõ ſoluit nec ſe obligauit ſecꝰ in tutoꝛe qͥ ſine ceſſionevti⸗ lẽ hʒ ð ↄtutoꝛẽ̃.¶ Sed qũo põt cedi actio cum ſit ſolutio ſubiata.Rñdeo hic ſũt duo mirabilia. Nnũ ꝙ ſolutio nõ tollit obligationẽ ipſo iure:ſʒ ope exceptionis. Scðoꝙ cedit᷑ actio fideiuſſoꝛi ⁊ erit ei vtilis q̃ creditoꝛi cedenti HA men ſibi beneficium diuiſionis reſpectu alioꝝ creditoꝛum.hoc dicit. De Fideiuſſoꝛibus et mandatoꝛibꝰ. FJo.NC. erat inutilis/⁊ hoc ideo cõtĩgit:qꝛ fideiuſſoꝛ in dubio vi⸗ detur ſoluere nõ vt obligationẽ diſſoluat:ſed vt pᷣciũ ceſ⸗ ſionis/⁊ ideo nõ tollit᷑ ipſo iure obligatio:ꝑticipat tñ ſo⸗ Alutio in aliquo natura vᷣe ſolutionis: q re? ex⸗ ceptione eſt tutꝰ creditoꝛẽ: ⁊ dic vt glo. Auibuſcũq; vᷣbis põt qͥs Tand itus. int᷑cedere dũ tñ itelligat᷑. Pr S Qui pꝛomittit añ⸗ A barſatoꝛam. iha ngerur n⸗ UItttere conſequens.h. d. m ſcamlec. E A& Opp. ꝙ cõmittat᷑ obligatio ad intereſſe: vt.l ij ·S. fi.ff.qui ſatiſda.cog.So.aut quis pꝛomittit exhibe re in ciuili/⁊ tunc aut certa quãtitas adiecta ẽ nomine pe ne:⁊ ad illã cõmittitur ſtipulatio ſi non exhibeatur:ſi nõ E adiecta certa pena/tũc cõmittitur ad intereſſe:vt in cõ⸗ trario/aut pꝛomittit quis exhibere in cauſa criminali/x tunc aut eſt adiecta certa pena ad quã cõmittat᷑ ꝙ debet facere iudex:vt.l.in pᷣtoꝛijs.ff. de pᷣto.ſtipula.aut non eſt adiecta pena:⁊ tunc cum ad intereẽ nõ poſſit cõmitti cuʒ nõ cadat in criminalibus intereẽ pecuniariũ.punietur ar bitrio iudicis:vt hic. NA EFigeiuſſoꝛi ſoluenti debitum ĩ (A R And ati. fideiuſſit conſulitur ꝑ hãc VNWVAlegẽ duplici via/ꝑ actionem mãdati vel pigno Hris ceſſionem. hoc. d.¶ Ex pꝛia gl. foꝛmo vnuʒ contrariũ ſic ⁊ videtur ꝙ actio mãdati non detur fideiuſ ſoꝛi:vt.l.ſi remunerandi:.S.ſi paſſus.in fi.ff.mã.So.vt gl. qꝛ hec regula fallit in caſibus.¶ Venio ad ſecundam gl. ex q̃ q̃ro qͥdveniat in actione mandati/⁊ dic vt gl.qꝛ ſoꝛs et vſura venit.¶ Sed ð hoc oppo.ꝙ vſura non veniat: vt l.cum inter cauſas.ff.mã.So.vt glo.qꝛ nõ petit amplius qᷓ; ſolueret ſibiniſi vſuras.i Venio ad tertiã glo.⁊ pꝛimo ex ea foꝛmo vnũ ↄꝛiũ tale:videt᷑ ꝙ ceſſio nõ poſſit fleri cũ obligatio ꝑ ſolutionem ſit ſublata:vt inſti.quibus mo.tol li.ob.in pꝛin.So.vt glo.quã declara ſic ꝙ aut ſoluit fide⸗ iuſſoꝛ vt liberet reum ⁊ nulla ceſſio fleri põt / aut ſoluit vt pꝛecium cedendarũ: ⁊ tũc põt fleri ceſſio ſicut cuilibet ex tranco emẽti nomen in dubio / ſi ceſſio flat in cõtinẽti pᷣſu mitur ſolutũ vt pciũ ceſſiõis. Idem ſi poſt ſi modo fu⸗ it actũ tꝑe ſolutionis de ceſſione als ſecus.ſ Itẽ op.etiaʒ ſi ſoluatur vt pᷣciũ ceſſionis: tñ liberatur reus ope exce⸗ ptionis:qũo ergo põt cedi actio ð eum qui eſt tutus exce ptione.Rſideo ꝙ ẽ mirabile:qꝛ hec ſolutio ẽ mixta.nã in aliquo hʒ vim ſolutiõis:qꝛ liberat debitoꝛẽ ope exceptio nis. Itẽ hʒ vimpᷣcij cedendarũ:⁊ ideo cedi põt actio:⁊ ꝑ ceſſionẽ fit vtilis fideiuſſoꝛi q̃ erat inutilis cedenti:qð eſt mir abile.¶ Itẽ q̃ro an vtilis directa ſit idẽ in ſubſtantia ⁊ dicit glo.ꝙ ſic. Sʒ qũo hoc cuʒ dent diuerſis niſi dicas Hm dy. ꝙ ſicut omnes hoĩes ſũt idem in ſubſtãtia:ſʒ diffe⸗ runt nũero ita ⁊ he actioes ſunt eedẽ in ſubſtatia:ſʒ diffe⸗ runt nũero.¶ Itẽ q̃ro qre dicit text.exoꝛdinariã:⁊ dic vt 31.3 n gl.qᷓ icipit cũ vł.ibi creditoꝛi ↄpetebat:bñ dicit q̃ creditoꝛi dabat᷑:qꝛ illã nõ acqᷣrit:ſʒ Sone nacatt. . ad ĩdebitum acce J ind eb itam dat fideiuſſoꝛ excepti onẽ ⁊ actionem hʒ.hoc pꝛĩo.⁊ reovel eius here de ſoluẽte liberatur ſtdeinſſor an. lack vall . EASI Iſta.l.videt᷑ velle ꝙ ꝑ cõuẽti JYo erum onẽ tollat᷑ ptãs eligedi cuiꝰ Sꝛiũ dlicit. I. reos j· e. ⁊ſic vident᷑ ↄꝛie:⁊ ideo po He e* ne caſüu ſic vt ſoluas ð: ⁊ ſũmarie dic ꝙ electio vel cõuẽtio nõ tollit ptãtẽ electiõis datã:ſʒ diuiſio bñ tol lit. h.d.cũ.l.reos .e.⁊ cum glo.⁊ ceſſat ʒ. Op.de.l.reos Te.So.vt glo.tribus modis in contrario. Vel dic ꝙ aut ego elegi ⁊ mihi nõ pᷣiudico:vt in ↄꝛio /aut dimiſi:⁊ ſic vt hic qð declara ſic.Hã ſi dirigo actionẽ ĩ quẽlibʒ ꝓ ꝑtibꝰ videoꝛ diuidere:⁊ ideo mihi nocet. Idẽ ẽ ſi vno ſoluente ptẽ ſuã debuti ego recepi:vt.l.ſi creditoꝛis.ẽ.de pac.ꝓut habes ibi ĩ lr̃a quẽq;. Si aũt vnũoↄuẽio ĩſolidũ:vł et ĩ ꝑte tũc nõ mihi pᷣiudico:qꝛ hęc ẽ electio nõ diuiſio:⁊ ẽ rõ qre electio nõ nocet:qꝛ illa hẽo bñficio.l.⁊ ideo ea vtẽdo mi⸗ hi nõ pᷣiudico.ꝗ Itẽ op.ad.l.reos.de dicta.l.ſi creditoꝛis. 5.de pactis.⁊ ſo.vt ibi dixi:quia ibi diuiſio:in.l.reos.ele⸗ ctio.i Itẽ oppo.ad idem de.il.ſi ex toto.ff.de lega.j.So. HS̃m vnam lecturam que eſt vera concoꝛdat cum..l.iſta li⸗ berum: ⁊ tunc ſolu.vt.S.ſᷣm aliam lecturam concoꝛdat cum.l.reos.⁊ diſcrepat ab iſta/æ tunc etia ſolue vt ſit ſpe⸗ ciale in vltims voluntate. Pꝛima placet. 2 . N Butrigarij Gecũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis Wõ qro quomõ pᷣt qri exceptio taciti pacti abſẽtibꝰ eo re ſiue de pena. Pꝛeterca ꝓut in re referre ad penameſt caſu quo diuiſit. ñdeo qꝛ in pacto tacito nõ requiritur obligatio gñis q̃ perire nõ põt.vt.l.in rõne · S. incerte. ff. rñtia: in expᷣſſo ſic vt dixi in.d.l.creditoꝛis. ad.l.fal.⁊ hec vera.Alij ſoluũt ꝙ in pena legali / bic in cõ R Millis Creditoꝛ babens fideiuſſoꝛem uentionali qð non placet/qꝛ mitiꝰ debet agi cſi lege. vt.l. Y 2 pignoꝛa eligit qð velit in caſu celſus.ff.de arbi.¶ In glo. qᷓ incipit.i.exigi.ĩ fl. ibi.l. cel hic poſito. hoc dicit. ſus. ibi loquitur in deciſoꝛijs. hic in pꝛeparatoꝛijs ⁊ dic J vt pꝛoponis Quatenꝰ creditoꝛ Vt.. dixi. ¶ In glo.q incipit. quid ſi nſerus in fl. ibi vi⸗ Pe . minus venadtr pi⸗ detur dum dicit vſq; ad vj. x ſabiſeir alis in auß. EInus ex culpa ſua extenuat pꝛincipalem obligas Fce Fiei i cautio eſt in ſcri⸗ tionem ⁊ fideiuſſoꝛiam.hoc dicit. beinctß 5 J tid eiuſloꝛ. ptis vel qᷓ debet pꝛo in . alienam Electionem habet credi⸗ ſcriptis haberi eligimus tps longius bꝛeuius IIL. toꝛ debitoꝛẽ conueniat vł duon menſiũ.h. d. ¶ Aut ergo interuenit certũ alium quocũq; modo acceſſoꝛie obligatum.h.dð tempꝰ ⁊ ſerua.l.pꝛecedentẽ.aut nõ interuenit certũ tpᷣs.ꝛ ¶ Ad euidẽtiam pᷣmitte ꝙ multis modis quis accedit a⸗ tunc aut cautio eſt in ſcptis ⁊ non facio differentiaz inter liene obligationi mãdãdo/fideiubẽdo/cõſtituẽdo/nou publicã cãm ⁊ pꝛiuatã / aut non fuit in ſcriptis ſed cõfeſ⸗ do q̃ nouatio hic non fuit. ſReo fuit facta coꝛam tabularijs ⁊ tunc in ca publica habe Ententia Publicatis bonis rei pꝛicipa⸗ tur pꝛo inſcriptis facta:in pꝛiuata nõ.¶ Quero que ſit rõ lis electio ſuꝑeſt creditoꝛi coue⸗ hic de duobus menſibꝰ. Dicũt an qꝛ · ti tpᷣs dʒ fleri nire fiſcum vel fideiuſſoꝛẽ. hoc dicit. conteſtatio qð nõ placet qꝛ illud eſt inductũ iure nouo g̊ cut Subuenitur creditoꝛi vt eligat fideiuſſo non põt eſſe cã habilis qꝛ effectus nõ eſt aſi càm ſed econ Car. remvl pignoꝛa/econuerſo cõſulit fideiuſ tra effectus ſequit᷑ cãm / ⁊ ideo dic ꝙ ad placitũ fuit ſtatu ſoꝛi vt ei fiat pignoꝛis ceſſio.hoc dicit. tum. u(Item q̃ro quare de triennio hic ſtatuitur ⁊ dic vt B vltra Hec.l legitur duobus modis: glo.qꝛ tanto tpe expirat inſtantia:qð põt eſſe verum ſi di ν 2 bꝛeuiter dicit Maãdatumnon cas æ lit. conteſ. interceſſit cautio.nam a tꝑe lit.conteſt. eſt obligatoꝛiũ niſi q̃tenus ↄcurrit cũ pᷣncipali currit triennium inſtantie. Jaco. But. 2Gobligatione. h. d. m vtrãq; lectu. orali Et in pluribꝰ reis:⁊ in de . ſi 5 . Quẽadmodũ pꝛĩcipa⸗ Eneraliter. luribus fideiuſſoꝛibꝰ J eiu 02 g. lis obligatio tranſit in * electo vno non pᷣiudicatur quo ad alios quia Nperedem:ita ⁊ fideiuſſoꝛia ſed extinguitur fide Ahhoc poterat facere conuentio ergo T lex debʒ iuſſoꝛia ſi idem ſuccedat vtriq;. hoc dicit. poſſe hoc facere.hoc dicit. ¶ Oppo.ꝙ conteſ.facta cum n oꝛibus Siarsctteplonoatbus cre vvno alter liberet᷑.vt.l.ij ff.de duo.reis.So.vt glo. * ditoꝛi ꝑſonali in eo qð de⸗ eſt nec tollitur longo tẽpoꝛc. boc vicit. i ſt u 4 De nouationibus et de n iudicijs ſtipulatio pe⸗ 6 . Kei Ancimus. 1απσαααιααι legationibus. Mubꝛica. na pmittit᷑ ⁊ purgat᷑i ẽ ven ĩ pparatoꝛijs ⁊ nõö Coõtinuavt glo. Et ad euidentiꝗ quero q̊ ſit differẽtia Mouatio ĩ deciſoꝛijs.h.d.cum gl.i¶ hiuide in tres ꝑes inter nouationè ⁊ delegationẽ. Rñ.quia nouatio ẽ genꝰ ⁊ delegs⸗ quia in pꝛima quis nolebat euitare penam commiſſam ꝑ ett poteſt fieriper eundẽ debitoꝛẽ ⁊ per aliũ mediũ.Dele= tõ qu dif oblationem eius qð pꝛincipaliter pꝛomiſerat. In ſecun⸗ gatio eſt ſpẽs q̃ ſolũ ꝑ mediã perſonã põt fleri. Ja.Bu. ferunt. da nolebat euitare penam commiſſam ꝑ defenſtonem p⸗ E le atio Delegatio non põt pꝛiam de qua nõ videbatur actum. Intertig volebat eui —– ge vfleri inuito velega⸗ tare per caſus foꝛtuiti allegationem. Secunda pars inci⸗ Vitd / ſed ceſſio ⁊ noĩs vẽditio ſic.h.d. pit in. vᷣſi. ſed ſiquidem. Tertia incipit in.vᷣſi.niſi intra. NCOoovo. ꝙ delegatio flat etiã ſine ꝓo⸗ AImiſſione delegati.vt.l.delegare. ff. de ¶ Ex tex.Lvſq; ad ſex ergo loquitur ſiue ſex menſes ha RK . C. buit ſiue minus ⁊ ſuppletur tantumdem vt habuit ⁊ pꝛo⸗ E NR nouatio.Solu.vt glo.ꝙ ſic duobꝰ mo⸗ 8 batur hic ⁊ ibi aliud tãtum ⁊c̃.⁊ hoc voluit innuere gl. „„ dis. ¶ Item oppo. ꝙ etiam inuito pꝛo “ que querit quid ſi minus ⁊c. MAPmittente fiat delegatio. vt. lij. ff. ſolu. ie . ¶ Si poſſit.¶ Quidam habent hic quãdam glo.que incei mat᷑.So.aut ꝗris de delegatiõe qᷓ fit . ſtipulationẽ ⁊ in n⸗ pu commode ⁊ male ſtat: qꝛ hic pꝛopter caſum foꝛtuituʒ illa dz reqri ↄſenſus. ergo p inuitũ nõ ſit vt h. aut qris an iptnan non excuſatur: ſed debet eſſe ſuper verbo non poterit: qd ſi debitoꝛ nolit poſſit ↄpelli ad nolendũ tũc vf dicere..õ nifrrkdi . eſt. S. quia ibi per caſum excuſatur cum ſit adhuc in pꝛi⸗ riaſꝙ ſic. ſʒ dic ꝙ ibi ſpale in dote ałs ſecꝰ: abſurdũ ei eẽt ſüm nnios mo termino. ꝙ ſi habeò bonũ creditoꝛẽ ↄpellã ꝑmittere cuidã in aut riſin ¶ Nota ꝙ ſtipulatio habẽs diem ⁊ penam purgat᷑.¶ Se ris an ſine oĩ pſenſu teneat delegatio.⁊ dico ꝙ nõ ꝙ cuʒ ſenon cũdo ꝙ purgatur infra tẽpoꝛa hic ſtatuta. Tertio ꝙ ca⸗ fiat ꝑ ſtipulationẽ in es reqͥritur oſenſus v̈bis expᷣſſus. ußfe Caſꝰ foꝛs ſus foꝛtuitus excuſat a ſtipulatione penali: qð intelligũt ¶ Wodo qro quare delegatio nõ põt fleri inuuo debito⸗ i atic tuitꝰan ex quidam verum eſſe in iudicijs:vt hic ⁊. l. ij. ff ſi quis cauu⸗ re / vẽditio ſic. ⁊ dic vt glo.¶ Itẽ qro an mmuito creditoꝛ ſſtn cuſet a ſti⸗ tio.ſecus in contractibus:vt.l.continuus·S illud.ff. de - poſſit debitoꝛ facere nouationẽ alio ſuppoſito loco ſui näe pulatione bo. ob. qðᷣ eſt falſum: æ ideo dic ꝙ aut loquimur de obligg Et dicit glo.⁊ bñ ꝙ nõ.hoc eſt ð opi.quoꝛũdã qͥ tenẽ᷑t ꝙ llulkan penali et tione pꝛincipali commiſſa ⁊ illa pꝛopter difficultatem nõ ſic p.l. ſolutionẽ. ff. de ſolutio.de q̃ plene dicã in.l.j.S. de Ns qũo hoc ĩ euitatur vt dicto · S. illud. aut loqueris de committenda iudicijs. Jacobus Butrig. og telligitur. ratione moꝛe:⁊ illa pꝛopter difficultatem euitatur:⁊ in iu X contractu Per delegationẽ extin⸗ Meatf dicijs vt hic/⁊ in contractibus vt.lſi vehẽda· S. fl.ff. ad 1 guit᷑ ᷣma actio vt poteꝑ üüſn l. rodiam.de iac.⁊ hoc voluit hic ſentire gloſ.que incibbit nouationem.hoc dicit. ſirek commode. verum hec lex videtur loqui de impoſſibilit⸗ FSR l „„VDMangdatum actionuz ugi te / quia moꝛtuus eſtireus. in difficultate dic vt dixi. SH de egatio. nõ tollit directam ma⸗ lurlſer ¶ Oppo. ꝙ ſtipulatio habens diem et pena non purgee⸗ RY danti vel cedenti.iõq; adhuc admittit᷑ ad age⸗ hetge tur vt.l. mennam. ᷓ. de contrahen.⁊ commi.ſtipu.So. ibi E. Aadum ſecus in delegatiõe. h. d. Vel bꝛeuiꝰ. Mh⸗ edeet⸗ in contractibus hic in iudiciiis. datum actionũ relindt directam penes mandantẽ/dele⸗ fhun ¶ Item oppo. ꝙ etiam in iudicijs non purgetur: vt.l. cel⸗ gatio nõ:hoc dicit. ¶ Quero qᷣd ẽ dicere cliẽte ſuo? ⁊ dic dftwon ſus. ff. de arbi. So. ibi in deciſoꝛijs: hic in pꝛeparatoꝛiſs. vt glo.q¶ Item qro q differẽtia ſit inter delegationẽ ano ſhchrh ¶ Item oppo. ꝙ minus tempus detur ad purgandum: vt uationem: 1 dic vt glo. ¶ Itẽ quero qᷓ differẽtia ſit inter Madars hierl l. ſi poſt tres.ff. ſi quis cautio. So.ibi quis ſe ꝓmiſit ex. ceſſionẽ ⁊ mandatũ.Rñ.de pꝛopᷣa natura ceſſionis eſt vt ⁊ ceſſioq⸗ J ſunmu hibiturum: hic alium.¶ Item opp.ꝙ aliud tempus detur faciat fieri tranſitũ actionũ. vtiliũ. vt.l. quis ergo caſy. mõ diffe⸗ hutir vt · .lpꝛoxi. So.hic fuit dies t hent hic non. hec vera. a⸗ ff. de pecu. Sed mandatũ operatur circa d irectas nam runt. ſenſeg lie ſunt truffe. ¶ Item oppo. ꝙ caſus non excuſet a pena: cum directa ſit penes dñiuz/⁊ mandatũ ſit de re ꝓpᷣa mã uuntiof vt. l. inter omnes. ff. de furtis. So. hic non erat pena com dantis opat᷑ circa directã: ꝛ iõ eius exercitiũ trãſit.verũ ſnelt miſſa:⁊ ſic ante moꝛam caſus ingc bt erat pena cõo⸗ quandoq; ex ſolo titulo tranſit vtilis. et iõ cefſio oſtea lſöyt miſſa ⁊ caſus poſt moꝛam contingit iue loqueris ibi de fctã trãſfert exercitiũ directe:⁊ ſic tũc nõ ẽ dria int ceſſio gian Wladn icgſnß⸗ ndurinn kaſckrſen rdgegin hieſtenineze Zpöteſennm, amatpelton ni ☛, dr =☛rä in plurbeſize: ribus fline rquosltieg ntioergonen⸗ contitn 1s.Loſte⸗ tbusten Pulr neroiſinir guianonntig eraliünetin nu potfiei Deleommn fleriſnrirt 9adſtoſt gtioflatetit Vt.. delegant Nogſicdun etiam iu lrpſipelem denhae aiͦtcfftin ls ſe dlnlii: ningeaulig totdiogti ſenſi ftii Erfenilinetr woenſlntt: ſpnſe icnlie Nardeinlin NoeN uuunii um un Etolitditaun, Paintie bdGahn 1 hes a icerecl De Nouationibꝰ. De Bolutionibꝰ. Fo. XCI. nem ⁊ mandatum vt nota.in.l.nominibus.de actio.⁊ ob. S.¶ Oppo.ꝙ pꝛeferatur pꝛocuratoꝛ in rem ſuam vt.l.pꝛo cur.ff.de pꝛocur.So. vt gloſ.⁊ pꝛims ſo.eſt vera.¶ Item quero quid ſi concurrunt dñs ⁊ pꝛocur.quis pꝛeferatur/ ⁊ dicvt glo.ſed contra glo.vidẽtur omnes.ll.que dicunt vtilem pꝛeferri directe:vt.l.ſi quis emptionis.S.de pꝛe⸗ ſcrip.xxx.anno.⁊.l.in cãe.ff.de pꝛocur.cum ſimilibus: ſʒ Actioneʒ dic ꝙ directa ⁊ vtilis:aliquando ſe habent ꝑ modum õq⸗ directã ha rie vt quando vnus pꝛeſcripſit rem meam immobilem:et dẽs ſi con hoc caſu pꝛeualet vtilis /vt. l.ſi quis emptionis.õ.de pꝛc⸗ currat cus ſcrip.xxx.anno.aliquando ſe habẽt vt diuerſe: vt in do⸗ hñte vtilẽ mino ⁊ emphiteota vel feudatario:⁊ tunc quelibet ſoꝛti⸗ ad agẽdũ tur effectum ſuum ⁊ quilibʒ vincit in ſuam: vt.l.j.S.ſi ag. qᷣs pferef᷑. vectiga.aliquando ſe habentvt ſimiles:vel quaſi eedem: ⁊ tunc aut vtilis competit ei ad quem pꝛĩcipaliter ꝑtinet negocium.vt.l.in negocium:vt.l.in cauſe · S. fl.⁊.l.ſe.ff. de pꝛocur.ſimile in condictiõe indebiti:nã quãdoq; quis re⸗ petit qð alter ſoluit vtili cõdictione ad quem apparet ex poſt facto negocium pertinere /vt.l.non eſt nouum. ff. de condic.indebiti.⁊.l.cum fundũ ·S.ſeruum tuũ impꝛudẽs. ff.ſi certum petatur.quãdoq; enim directa ꝑtinet ⁊ com⸗ petit ci ad quem pꝛincipaliter pertinet negocium vt ẽ hic 2 tunc pꝛefertur habens directam hic in tribus caſibus: yvt hic.¶ Ultimo op. de.l.aliud.ſf.de ſolutio. So.vt Soi NVNRNN Pꝛocuratoꝛ datus a R 1 On ab ſtu lit. Gaegauln non poteſt f¶EV Premitt ere non exactum niſi als haberet gñale Amandatũ.hoc dicit cum glo. — 7 ate Non debet quis mihi fidem rumpe⸗ — – P . V. re licet ei rumpatur ab glio. h. d. P. Cirographariꝰ creditoꝛ de loluere. bitoꝛẽ debitoꝛis nõ cõuenit nmiſi ei fuerit delegatꝰ vł ſe conſtitucrit ſolutuꝝ ENKa(hoc dicit. ¶ Quero quare dicat cirographario 7 dic vt gloſ. Op.de.l.ij.S.quando fiſcus debi.cum ſi.So.vt glo. WW Olim fiebat tacite WGuationum. Puntio interuetu LaE die non niſi expꝛeſſe agatur.hoc di. ¶ NRota ꝙ viciatur tacitum ⁊ non expᷣſſum:⁊ ſic plusva⸗ let expꝛeſſum q; tacitum. . ¶ Op. ꝙ tacituʒ ⁊ expꝛeſſum ſint paria:vt.l.cum quid.ff. ſicertum peta. immo plus valet tacitum qᷓ; expꝛeſſum: vt l.exp̃ſſa.de re.iuris.⁊.l.nonnunq;.de condi.⁊ demõ. So. regula ẽ ꝙ equipantur vt dicta.l.cum qᷣd. ſed quandoq; valet plus expꝛeſſum vt in ſtipulatione /⁊ ſic in nouatiõe J q̃ per ſtipulationem fit: æ econtrario: quandoq; plus va⸗ Actꝰ legi⸗ let tacitum.nam actus legitimi non recipiũt conditionẽ timi nõ re vł diem expꝛeſſam ſʒ tacitã ſic:vt.l.actꝰ legitimi. ff. de re. cipiũt con iuris.Et ex hoc inſurgit alia reguls.ſ.ꝙ expᷣſſa nocẽt nõ ditionem. expᷣſſa non nocẽt / vt. ff. de reg. iuris.l.expᷣſſa.⁊ dicta.l.nõ⸗ nũqᷓ;. ¶ Op. ꝙ nouatio fiat etiam ſi non expᷣſſe agatur vt. obligationũ fere· S·fl.ff. de actio.⁊ obli.So.duobus mo⸗ dis vt in gloſ.inſti.quibus mo.tolli.ob ·S.pꝛeterea.et ſᷣm vnã ſo.cõſiderãtur tris tꝑa ſᷣm aliã duo tm̃. Guił.de cug. dicit ꝙ aut ſcða dbilgerls ꝓcedit ꝑ modum cocq̃lis obli gationis ad pꝛimã. AUł ſcða ẽ pura ⁊ non venit ꝑ moduʒ ſubꝛogationis ad pꝛim pſᷣm Jac.de are.qꝛ idẽ ẽ effectꝰ:⁊ tunc aut ſecũda cotinet minus/ tunc nũqᷓ; fiet nouatio etiã olim:vt.l. eum qui ·S. ſi N te. de vᷣbo.obli.verũtñ poſſẽ dicere ꝙ ibi nõ eſt minus in ſecũda:ſed aliud oĩno:aut in ſecunda continet᷑ plus:⁊ tunc dicit idẽ etiam iure veteri per.l.ſcire.ff.de vᷣbo.ob.ſʒ certe illa non videtur facerevt dicit glo.qꝛ ſm illas.ll.addita q;titate fleret nouatio: vt hic dicit:⁊ ẽ ibi ratio qꝛ tot ſunt ſtipulationes qͥt ſunt res ĩ ſtipulationẽ deducte ꝓpter diminutionem ipſarũ:ideo ibi fit nouatio:vt ibi dicit glo.⁊ ideo dic ꝙ ſi ſecũda con⸗ tinebat plus q; pꝛima ꝙ olim flebat nouatio / hodie non vt hic.æ.l.fũdũ.ff. de nouat.⁊.l.qͥ hoĩem.ff.man. aut ſcðᷣa cõtinebat idem qð pꝛima:æ flebat qdã tacita nouatio:vt l.valerianus.ff.de pᷣtoꝛ.ſti.niſi interueniat noua ꝑſona/⁊ tic dic ꝙ aut noua ꝑſona adijcitur ꝑ modũ cõꝛei⁊ nõ flt nouatio.ff.de duo.reis.⁊.C.ꝑ totũ.aut interuenit nous ꝑ ſona aliter q; ꝑ modũ cõꝛei/⁊ tũc olim flebat nouatio ho die nõ vt hic.Sʒ an tũc ſcdᷣa obligatiovenit ꝑ modũ ſub rogationis ad pꝛimã / vt eſt cum ſub conditione penꝗa ꝓ⸗ mittitur ſi pꝛomiſſum non fiat: tũc eſt opi.glo. Jo.⁊ Zʒo noue pſone vł addita vel mutata qᷓ;titate/ho ꝙ fiat nouatio:vt.l.obligationũ fere·S. fl.ff.de actio.⁊ ob liga.niſi eſſet dictũ rato manẽte pacto: vt.l.qui fidem. ff. de tran. Aut pꝛecedebat cõtractꝰ iuriſgentiũa non fiebat nouatio etiã iure veteri. Nerũ acto ⁊ exacto per vnã ob⸗ ligationem tollebatur alia niſi quatenus plus erat in ea: vt.l.ſi quis a ſocio.ff. pꝛo ſocio.⁊.l.pꝛedia.ff.de actio.em⸗ pti.hodievero quicunq; contractus pᷣcedat non fit nous tio niſi expᷣſſe agat᷑ vt hic:⁊ hec eſtvᷣitas de materia iſta. Delolutionibus ſtliberatio nibus. Rubzꝛica. ¶ Cõtinua vt glo.⁊ quere q̃ ſit dr̃ia inter ſolutionem ⁊ li berationem:⁊ dic vt glo. wrr-= Aut debitoꝛ toꝛ conſentitvel tacet ⁊ conuertitur ſo lutio in cauſam electam.aut eligit ere⸗ & Vditoꝛz ? debitoꝛ cõſentitvel tacet ⁊ con uoertitur in cauſã electã. dum tñ grauio rrẽ: aut neuter eligit ⁊ cõuertitur in cau W. 2. ¾ſam grauioꝛẽ dũ tamen pꝛimo in vſu⸗ ras deinde in ſoꝛtẽ.h.d.tex.⁊ glo. Dhiuide ĩtres partes qꝛ in pꝛima loquitur qñ debitoꝛ eligit ⁊ creditoꝛ cõſentit vel tacet.In ſecũds loquitur qñ creditoꝛ eligit ⁊ debitoꝛ conſentit. In tertia qñ neuter eligit. Secunda incipit ibi ꝙ ſi deb itoꝛ. Tertia ibi.ſi neuter. “ ¶ Ex tex. cauſam reddat ⁊ conuertitur ſolutio in illam cauſa ſi creditoꝛ conſẽtiat vel taceat qui accipit ⁊ ↄuerti tur in cãm electã ſi debitoꝛ conſentit.ſed ſi tacet cõuerti⸗ tur in cauſam quã elegerit creduoꝛ ſi eẽt debitoꝛ. ¶ Ad declarationẽ tex.pᷣmitto ꝙ ſi querat᷑ in pluribꝰ qᷓ; titatibꝰ paribus debitis ab codem pꝛo qua videat᷑ ſolutũ a debitoꝛe ſoluente vnũ debitũ tm/non dico partem debi ti:qꝛ illud fleri nõ poteſt creditoꝛe inuito:vt.l.plane.ff. fa mi.herc. Diſtingue qꝛ aut debitoꝛ eligit ⁊ creditoꝛ ↄſẽtit yel tacet ⁊ ſolutio cõuertitur in cauſam electã:vt.l.cum ĩ Solutio coꝛpus.ff. de acquir.rer.do.⁊.l.ſi ego.ff.ſi certũ peta.Aut qñ ↄuer ta creditoꝛ eligit: ⁊ tunc aut debitoꝛ conſentit expꝛeſſe ⁊ ce⸗ tur ĩ cãm dit in cauſã clectã: aut non cõſentit expꝛeſſe ⁊ tacet ⁊ tũc electam. cedit in cãm electã dum tamen creditoꝛ eligat ills quam eſt veriſimile eum eligere ſi eſſet debitoꝛ: vt.l.j.⁊.l.ſe.ff.e. Aut neuter eligit ⁊ cedit in grauioꝛẽ cãm dum tñ pꝛimo in vſuras/deinde in ſoꝛtem cõputeturvt hic in fl. aut vnꝰ eligit ⁊ alter contradicit:⁊ tunc non cedit in aliquã cãm immo debitoꝛ remanet dominus pecunie:vt.d.l.cũ ĩ coꝛ pus ⁊ eſt ratio:qꝛ quando volo dñium rei mee trãſire ex vna cauſa ita ꝙ non ex alia ſi recipiẽs recipiat ex alia nõ tranſit in eum dominium:vt dicta.l.ſi ego.ff.ſi certũ pet. ſed ſi dubitatur an voluerim etiã ꝙ tranſiret ex alia:tunc dicimus ꝙ aut vna cauſa erat voluntaria ⁊ alia neceſſaria ⁊ tunc ſi volui ꝙ tranſiret ex voluntaria pꝛeſumoꝛ multo foꝛtius voluiſſe ꝙ tranſeat ex neceſſaria/⁊ ideo trãſfertur dominium.id em ſi vtraq; erat voluntaria qꝛ pꝛeſumitur ꝙ ctiam ex alia voluntaria voluerim ꝙ tranſeat: vt dicta l.ſi ego. Sed ſi ambe ſunt neceſſarie tunc pꝛocedit hec lex quia in dubio nemine cligente cedit in grauioꝛem.ſi autẽ glter eligit dic vt dixi.¶ Eis pᷣmiſſis ad euidentiã venio ad glo.⁊ op.ad fi.l.⁊ videtur ꝙ ſolutio non cedat pꝛimo invſuras:vt.l.in hisS.ijdem autẽ. ff.e. Sol.vt gloſ.quia ibi vſure nudo pacto debentur hic naturaliter ⁊ ciuiliter. Item opp.ꝙ etiam ſi naturaliter tantum debeantur ta men cedat in eas ſolutio.vt.l.cum ⁊ ſoꝛti.ff.de pign.acti. cum ſi.So.hic in pecunia a debitoꝛe ſoluta que ſua fuit ⁊ ideo potentioꝛ eſt in ea:ibi in pꝛecio pignoꝛis quod pᷣciũ nunq; fuit debitoꝛis.¶ Item op.ꝙ etiam ſolutio cedat in vſuras naturaliter debitas:vt.l.paulus.S.j.ff.eo.So.ibi pignus fuit obligatũ pꝛo viuris naturaliter tantum debi tis:⁊ ideo perinde eſt ac ſi per ſtipulationem deberentur ſed in pꝛedicta.l.in his.pignus pꝛo his non fuerat obli⸗ gatum. ¶ Item opponi.ergo ſᷣm hoc non erit differentia an debitoꝛ ſoluat eo caſu quo pꝛo vſuris tantum natura⸗ liter debitis an creditoꝛ pignus vendat qð eſt contra di ctã.l.paulus. So. vt gl.¶ Itẽ op.ꝙ pꝛimo cõputet᷑ invſu⸗ ras:ergo nõ in grauioꝛẽ cam:nã gr auioꝛ eſt cã ſoꝛtis que parit vſurã q; yſurc qᷓ aliã vſurã nõ parit.Sol.grauitas cõſiderat᷑ in q;titatibꝰpᷣncipaliter debitis vt ĩ eã cedat q̃ cſt quioꝛ:ſʒ ĩ vna qtitate ⁊ vſur eiꝰↄſiderat᷑ guitas q; ſẽꝑ Liij Butrigarij Gecũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis pꝛimo cedit in vſuris/vt hic.¶ Item oppo.non videtur differentia an crediutoꝛ eligat quia cedit in cauſam ele⸗ ctam ſi eſt grauioꝛ alijs an nullus eligat: quia cedit in grauioꝛem: ergo fruſtra fiunt tot caſus. Reſpondeo vt gloſ.quia immo refert quia ſi neuter eligit ſemper cedit ĩ grauioꝛem:ſed ſi creditoꝛ eligit tunc aut debitoꝛ ei conſẽ⸗ tit expꝛeſſe ⁊ cedit in illam ſiue ſit maioꝛ ſiue minoꝛ non: aut non conſẽtit expꝛeſſe ſʒ tacite:⁊ tunc cedit in eam quã eſſet veriſſimile creditoꝛem eligere ſi eſſet debitoꝛ:⁊ tamẽ non ſe quitur ꝙ ſit grauioꝛ vel antiquioꝛ: nam poteſt eſſe leuioꝛ ⁊ tamẽ poſſibile eſt ꝙ creditoꝛ illã eligeret ſi eſt de⸗ bitoꝛ vt ſi in ula erant obligati aliqui ſui amici quos libe rare volebat / ſi dicas ergo non cedit in grauioꝛc̃. Reſ pondeo videtur grauioꝛ ſibi poſtq; veriſimile eſt ꝙ eam eligeret. ¶ Collige ergo ꝙ aut eſt tantum vnum debitum ⁊ tunc ſemper cedit pꝛimo in vſuris: deinde in ſoꝛtem nõ habita diſtinctiõe grauioꝛis:qð ẽ verũ ſivſure ſunt ci uiliter ⁊ natursliter debite:idem ſi ſunt tantum naturali⸗ ter debite ſed kignus erat pꝛo eis obligatum: vt dicta.l. paulus.idem ſi non erat obligatum: ſed de pꝛecio pigno⸗ ris querit᷑:vt dicta.l.cum ⁊ ſoꝛti.⁊ tamen eſt differẽtia an debitoꝛ ſoluat:an pignns vendatur:vt.S.dixi.ceſſantibꝰ pꝛedictis non cedat in vſuras naturaliter tãtum debitas vt dicta.l.in his.aut ſunt plures quãtitates debite:⁊ tunc aut debitoꝛ eligit creditoꝛe tacente vel conſentiente.⁊ ce dit in cauſam electaʒ:vt hac.l pꝛimo caſu aut creditoꝛ eli git: ⁊ tunc aut debitoꝛe expꝛeſſc conſentiẽte ⁊ cedit in cau ſam electam quecumq; ſit illavt hac.l Secundo caſu aut debitoꝛe tacente ⁊ cedit in electam:ſi tamen eſt talis ꝙ ſit veriſimile creditoꝛem eleguſſe ſi eſſet debitoꝛ dato ꝙ non ſit grauioꝛ vel antiquioꝛ/aut neuter eligit / ⁊ tunc ſemper cedit in grauioꝛẽ:vt tamen pꝛimo in vſuras: deinde ĩ ſoꝛ tẽ computeturvt hac.l. Utimo caſu ⁊ per hoc apꝑet ma⸗ nam eſſe differentiam an creditoꝛ eligat an neuter:⁊ hec ufficiat de materia noſtre legis. * riõcs pꝛincipales ⁊ per hoc fideiuſſoꝛic. hoc di⸗ cit. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ flſcus ha⸗ bebat plures ſtationes ⁊ debitum cx vna ſtatione non po terat cum creditoꝛe alterius ſtationis cõpenſari ne con⸗ fundatur ratio querendi ſʒ ſi non poſſit fieri compenla⸗ tio poteſt fieri confuſio vt hic. ¶ DOppo.ꝙ non fiat confuſio vt.lł.j.v.de compen. So. vt glo. ¶ Itẽ oppo. ꝙ non liberetur fideiuſſoꝛ confuſione: vt l.ſi ei S. j.·ff. de euictio.So.vt glo. Hec ſũt paria aliqᷣd Icum ſeruus cortigift m lberet vel ignoꝛãtia circa illud. hoc dicit tex.⁊ glo. contingat liberatio ipſo iure:in ſecundo ope exceptionis vt.l.ſi ſeruus.⁊.l.ꝙ ſi ſeruo.ff.e.So.confiteoꝛ oppo.qꝛ in hoc differunt.¶ Itẽ opp.ꝙ aliter diſtĩguatur ⁊ alia igno⸗ rantia attẽdẽda ſit vt dicta.l.ſi ſeruus.So.aut ſeruus re⸗ manet ſeruus/⁊ loquitur hec.l.aut durat libera ⁊ liberat᷑ ſoluẽs/aut non durat ⁊ tunc aut ignoꝛabat liberam reuo catã ⁊ idem /aut ſic ⁊ non liberat᷑. Si aũt ſeruus ẽ manu⸗ miſſus:tunc loqᷣt᷑.l.Sꝛia:qꝛ aut ignoꝛauit manumiſſũ ⁊ li⸗ berat᷑:aut ſciuit manumiſſũ ⁊ tũc aut debitũ crat dñicum ⁊2 non liberatur:qꝛ debuit hoc ipſo liberã reuocatam cre⸗ dere/vt.l. eius qui ·S. j.ff. ſi certum peta.⁊.l.ſi quis manci pijs · S.ſi cum impubes.ff.de inſtito. Si aũt debitum erat peculiare:tunc lioeratur etiã ſi ſciuit manumiſſum dum modo ignoꝛet peculiuʒ adẽptum: quia iuſte potuit crede re ꝙ poſtq; erat manumiſſus peculium ⁊ obligatio pccu⸗ liaris ſequebatur eum. Conclude ergo quod dixi in ſum⸗ mario ꝙ ignoꝛãtia circa illud qð aſſiſtẽs liberationẽ in⸗ duceret /liberat debitoꝛẽc. Ih il Volũtas creditoꝛis nolẽt ſolũ ſer⸗ 6 uo facit liberationẽ debitoꝛi cõtĩge⸗ VEre etiã ſi cirographũ nõ fuit reſtitutũ.h.d. EMWaE. (Quero an cirographum poſſit peti a credito re:⁊ dic ꝙ ſic rei vẽ.ſi ẽ debitoꝛis vł condic.ſine cã ſi eſt creditoꝛis vt in glo. Dulla Poſu p alio ſoluere x eñ liberare tñ no⸗ men ceſſiõis ↄſeqᷣͥ nõ poſſũ creditoꝛe ĩuito. o Meceptio partis debui non liberat a S J inter toto niſi fuerit recepta tranſigendo Si fiſcꝰ ſuccedat creditoꝛi et Ib crart. debitoꝛi confunduntur ooliga ¶ Sppo ꝙ hij caſus non ſint ꝑes cum in vno de reſiduo.hoc dicit. us Licet compenſatio non fiat ipſo iu⸗ „UB. re q́;tum ad debitum extinguẽduʒ: fit Riñ q;dtum ad mutuã obligationẽ vſurarum tol⸗ Alẽdã. h. d. Hec lex dʒz intelligi in vſuris ꝗᷓ currũt ex moꝛã vł ex ſtipulatiõe pꝛopter moꝛã:nã ⁊ ille qᷣ poteſt compẽſationẽ obijcere hẽat exceptionẽ:ergo non ẽ ĩ mo ra:ergo vſure non debẽt ei currere:vt.lł.lecta.ff.ſi cer.pet. ¶ Sppo.ꝙ compẽſatio ipo iure non fiat niſi opponatur ab hoiĩe:vt inſti. de actio ·S· ſed in ſtricti.⁊.S.de cõpẽ.l.fi. So.aut q̃ro de cõpẽſatione fiẽda debiti pꝛĩcipalis:⁊ tũc olun fiebat ipo iure ſi opponebatur in bone fidei /ſi in ſtri cti iuris fliebat ſi opponebatur exceptio doli mali ⁊æ non akłs hodie in omnibus ipſo iure ſic ſi opponatur ab homi ne vt in contrario:aut queris q;tũ ad curſumvſurarunꝰ? quãtum ad hoc fit ipſo iure vt hic qꝛ qui põt compẽſare non eſt in moꝛa:qꝛ hʒ exception?᷑:vt.lł lecta.ff.ſi certũ pe⸗ ta.aut q̃ris in delictis ⁊ in illis fit compẽ ſatio ipſo iure ſi contingãt circa idẽ/non ałsvt.l.viro.ff.ſo.ma.⁊.l.cuʒ mu lier. ⁊ de ↄpẽ.l.ſi ãbo.⁊·.j.de adult.l.qm̃ alexadrum. B + 5. Suras Hec.l.legitur duobus modis: D vno pꝛout ẽ in littera pꝛomitte re:⁊ ſᷣm hãc lec.hec.l.bꝛeuiter hoc intẽdit mõ KRAcogitur quis debitoꝛ reſpectu vnius loci alio loco ſe ad ſoluẽdum obligare niſi ex cã.hoc dicit.¶ Que ro de ratione huius legis. Rñdceo qꝛ lʒ non ſit mihi gra⸗ ue alio loco ſoluere:tñ videtur ĩiquum ꝙ alio loco cogat ⁊ contra foꝛmam conuentionis /ſicut creditoꝛ non com⸗ pelleretur in alia foꝛma ſolutionẽ recipevt.l.paulus.ff. e. ⁊Z.l.detet ioꝛẽ.de vſu ⁊ habita. Modo q̃ro q poſſit eẽ iu⸗ ſta cã q̃re debeat compelli alio loco ſoluere dic vt gloſ. ¶ Ad hanc lec.oppo.⁊ pꝛimo oppo.ꝙ poſſit compelli a⸗ Uſuras libi pꝛomittere:vt.l.j.de eo ꝙ certo loco.So.non poteſt pmittẽsi compelli pꝛomittere vt hic:põt tñ alibi conueniri ſi fuiti vno loco moꝛa dũ tñ audiatur ſi velit loco deſtinato ſoluere. Alia ſoluere ſi lec.ẽ pꝛout ẽ in lr̃a ꝓmittere ⁊ ſᷣm hãc.hec lex bꝛeuit᷑ hoc ibi nõ poſ intẽdit.Pebẽs pecuniã certo loco nõ põt compellere me ſit ſoluere alio loco recipere.hoc dicit.(¶ Ad hãc lec.oppo. de.lłij·S· an teneat gñaliter.ff. de co ꝙ certo loco.So.vt glo.qꝛ aut vnus tã⸗ alio loco tum locus ẽ appoſitus:⁊ non põt alibi ſolui inuito credi⸗ ꝓmittere. toꝛe:vt hic/aut plura loca ſunt appoſita/⁊ tunc aut copu⸗ latiue ⁊ in quolibʒ dʒ ſolui ꝑs debiti:vt.l.ij ·S· ſi quis ita. ff. de co ꝙ cert.lo. aut alternatiue/⁊ poteſt debitoꝛ vnum ex ulis eligere vt in ↄᷣꝛio.( Collige ergo ꝙ aut q̃rode pꝛo miſſione fiẽda alterato loco:⁊ dico ꝙ nõ põt compelli ad hoc niſi ex iuſta cã:⁊ hoc ſᷣm pꝛimã lec.aut q̃ro de ↄuẽtio ne flẽda loco alterato:⁊ dico ꝙ põt alibi conueniri:dũ tñ in loco in qͥ foꝛũ habeat:vt.d.l.j.de eo ꝙ certo loco.⁊.l.qͥ teſtamẽto.de fideiuſſo.aut q̃ro de ſolutione flẽda altera to loco:⁊ tunc aut vnus locus tm̃ fuit ſolutioni deſtinatꝰ ⁊ tunc alibi ſolui nõ põt inuito actoꝛe:vt hic ſᷣm aliã lcc. aut plura loca fuerunt deſtinata ſolutioni / ⁊ tunc aut al⸗ ternatiue/a tunc reus poteſt eligere alterum illoꝛum: vt dicta.l.ij·S. generaliter.de eo ꝙ certo loco.aut coniuncti⸗ ue ⁊ in quolibet locoꝛum debet ſolui pars:vt dicta.lij · S· ſi quis ii1a. ¶ Item oppo ꝙ vbicũq; poſſit ſoluni:vt.l.continuus ·S·cũ itã.ff᷑ de verbo.ob.So.vt glo. NBlignatione. art obieni⸗ g *t tio ſi flat cõgruo lo co ⁊ totius ſumme inducit liberationem totiꝰ. AAhoc dicit. ¶ Ex tex.debetur ſolutio i.depoſitio que loco ſolutio nis ẽ facta vel puncta poſt dictionem ſolutio. ¶ Opp.· ꝙ etiam ſolutio partis liberet a parte:vt.l.tutoꝛ. Slucius.ff.de vſuris.So.aut nihil conuenit ⁊ nõ poteſt ſolui nec offerri ꝓ parte vt hic ⁊.l plane. ff. fa.herciſ. aut coõuenit ꝙ pꝛo parte ſolui poſſct:⁊ tũc poteſt ſolui ⁊ offer⸗ ri pꝛo parte:vt in contrario. ¶ Item oppo.qꝙ pꝛo parte poſſit ſolui vel offerri ·: vt. l. qui⸗ dam extimauerũt.ff ſi certum petatur. So.aut totum de bitum eſt liquidũ ⁊ non poteſt pꝛo parte afferri /aut eſt ꝓ parte confeſſatum ꝓ parte negatum: ⁊ tunc licet partem confeſſatam ſoluere ⁊ offerre vt in contrario. . ¶ Item opp. ad idem de.l.cum heres ·S. pe.ff. de ſtatu lib. So.ibi ſpeciale. . ¶ Modo ad ſecundum oppo.ꝙ non contingat liberatio conſgn teruenel ſtu. S herorhe Cop ſonptel hocet teruenin eerto⸗ cionen kollitun onemn fegret decone terueni hocet . Uroblie Püerari isythi Uietur⸗ noblig hoblige rarl So tur tain obligat tione: vtſiſer hontin Nen hoktri khane guo ſpen gtcont hkeſtn Lodt De Bolutionibet libe. De Acceptilatio gipici plige WN doli holite W D ümſinn Glpe⸗ Conhie === S = = urduetnte tünlnnmg ultarhoeſtet peenmisfe dcihoeden Nlznenſtne ungeloonce Utcrentore cheſtlonls doivin bſolteredt ocpoſten loco Soneg lbbiconurteit ſtingto ſolen icheclett pͤpötcon lecood tglo. qraunt blſoluiinalge ,/unci lif Sſice teſt debitorn. oartöfon öpöt con aut ifo liconuenni og cengbanl lutione ttn ſoluinti weythicintit Utioni/tten? Atefun unm oloeonulahinh B. = 4 4 — = ☛ 8 1 ☛ = e SEe X„ E⸗= —, S S= 7 S 1,1 =Se — 4 N N ☛ “ ⸗ = . . 1 entilf Neleohheſt per conſignationem qð patet: quia ſi pecunia depoſita de depoſito per debitoꝛem auferatur remanet obligatus vnde videtur obſtare.l.acceptam. de vſuris. So.vt glo. Sed quid ſi extraneus offert pꝛo debitoꝛe an cõtingat liberatio/⁊ dic ꝙ ſic vt in glo.nec ob.liait pꝛetoꝛ.vt ibino ta.¶ Item opponitur ꝙ hec lex male dicat quia dicit ꝙ conſignatione liberatur ⁊ dicit ꝙ ita demũ ſi ſolutio in⸗ teruenerit ergo tunc ſolutione vel non cõſignatione libe⸗ retur. So. vt dixi exponendo litteram. Item opponitur ꝙ ex ſola oblatione non contingat li⸗ ber atio niſi ſequatur depoſitio:vt.l.ex pꝛedio.S. de vſu⸗ ris.⁊.l.acceptam.So. in iudicio ſufficit ſola oblatio:ex⸗ tra iudicium requiritur oblatio conſignatio ⁊ depoſitio. Hararke QAue a pꝛedeceſſoꝛe gerũ S Beceſloꝛes tur non opoꝛtet per here dem ad irritum reuocari hoc dicit. Uel dic eius etiam ſi ſit minoꝛ. hoc dicit. peff Non poteſt libe⸗ Im maritum. na iolunt mart to id qò debuit vxoꝛi ſoluere. hoc dicit. — i te Alij ſoluens ſine voluntate credito T Ut O. ris non liberatur.hoc dicit. 5 Si illud qð debeba Jo blig atum onfeffus E ereqno⸗ errando recepiſſe vel ſperando ſibi ſolui non li⸗ beroꝛ. hoc dicitt. HZ . . Sppo.hec lex dicit ꝙ ſi acceptilatio non interuenit ꝙ non pꝛeiudicat creditoꝛi: ergo a contrario ſi interuenit nocet.¶ Ad hoc oppo.de.l.ſi cum te.ff.de pac. So.aut in⸗ teruenit aquiliana ſtipulatio ⁊ acceptilatio/⁊ tunc aut ſi⸗ ne erroꝛe:⁊ contingit liberatio ipſo iure ⁊ non eſſet ad a⸗ ctionem regreſſus:aut interuenit cum erroꝛe/⁊ tunc bene tollitur obligatio ipſo iure:ſed reintegratur per conditi= onem ſine cauſa:⁊ ita intellige ꝙ non ipſo iure habeatur regreſſus ad pꝛimam: ⁊ ita loquitur.l.ſi quis acceptam. de condi.ob cau.⁊.l.ob eam.de pᷣſcriptis vᷣbis.aut non in teruenit acceptilatio:ſed pactum:⁊ tunc ſi non fuit erroꝛ nocet creditoꝛi ope exceptionis non ꝙ ipſo iure tolla⸗ tur obligatio:ſi autem interuenit erroꝛ vel ſperabat ſibi ſierari tunc non nocet ei:nec ipſo iure nec ope exceptio nis vt hic. ¶ Item oppo.ſi debitum eſt conditionale non videtur ꝙ poſſit agi cõdictione ſine cauſa: vt ſe reponat in obligatione:quia cum pẽdente conditione nulla ſit na ta obligatio:ergo non acceptilatio potuit aliquid ope⸗ rari.So.licet acceptilatio non operetur ſtatim operabi⸗ tur tamen in euentum conditionis: quia committetur obligatio ⁊ nouabitur in continenti/x ſic pendente condi tione: ⁊ ea finita obligatio eſt nulla/⁊ ideo opoꝛtet agi vt ſi ſe reponat in obligationem conditionalem tamen qᷓ non timeat acceptilationem in euentum conditionis. Item oppo. ꝙ licet ſperet ſibi nũerari mihi pꝛeiudicem poſt triginta dies:vt.l.in contractibus.So. gloſ. intelli⸗ git hanc m illam ⁊ eſt verum pꝛout te refers ad caſum ĩ quo ſperabat futuram numerationẽ: quia tunc pꝛeiudi⸗ cat confe ſſio poſt triginta dies:ſed in caſu in quo erroꝛeʒ confeſſus fuit habet doli exceptionem ⁊ perpetuo:vt.l.ij GS.circa.ff.de doli exceptio. ri vt potius ſibi fleri faciat in⸗ ſtrumentum hoc dict. CQirooraph DSAA. I5α&εε Cirographum exi . 6 6 BGod d eh itoꝛ 1. Kanovene⸗ debito Frerm ſine voluntatce creditoꝛis eum non libe⸗ EHAArat.hoc dicit.¶ Quero quot teſtibus debeat p bare redditum /⁊ dic vt glo.quia duobus niſi in caſu·S. ille autem. quia ibi furtum pꝛeſumitur factuʒ a ſeruo:idẽ eſſet invxoꝛe ⁊ foꝛte in quolibet familiari qui faciliter pol ſet furari cirographum: dic ergo bꝛeuiter ꝙ aut inueni⸗ tur penes creditoꝛem cancellatum⁊ pꝛeſumitur debitum ſolutum niſi creditoꝛ pꝛobet caſu cancellationem factam vt.l.ſi cirographum.ff.de pꝛoba.aut reperitur penes de⸗ bitoꝛem cancellatum vł non/⁊ tunc licet ſitqualis qlis pᷣ⸗ ſumptio ſolutionis nõ tamen cui ſtetur niſi pꝛobetur red ditum duobus teſtibus regulariter: vt.l.vbi minus.ſff. de teſtibus.niſi in caſuS ille autem. que fecit pꝛedeceſſoꝛ maioꝛ non reuocat heres 9. E Se „Hec lex dat conſilium debito⸗ HEcunie. nthot ſtrumentum ſolutionis q; ſibi reddi debiti in- Pr e 8 &εσ ασ s&e Aliud p alio inuito cre⸗ V. K m a ud „Alrorenton ſoluit. hoc di. HR CHec.l. eſt contra fatuam opi.quoꝛundam qͥ n ASdicunt. ꝙ ſi conuenio debitoꝛceʒz poteſt aliquis comparere ⁊ dicere.Cõpareo aĩo nouãdi ad defenſionẽ eius me inuito ꝙ eſt abſurdum ꝙ poſſit quilibet ribaldꝰ comparere licet ſatiſdet/⁊ ideo dic ꝙ aliquãdo quis cõ⸗ paret vt ſimplex ꝓcuratoꝛ⁊ ſatiſdat ⁊ poteſt.vt.l.plau⸗ tius.ff. de pꝛocura.⁊.l.j.S.de ſatiſda.aliquando compa⸗ ret vt pꝛocuratoꝛ in rem ſuam non tñ nouando pꝛimam obligationem ⁊ poteſt.vt.l.ſi actoꝛ.ff. de pꝛocurat᷑.aliquũ comparet animo nouandi:⁊ non põt vt hi. ¶Spp.ꝙ aliud pꝛo alio ſoluatur.vt aut᷑.hoc niſi.hic po ſita. Solu:ibi ſpeciale. ⸗ 3 Se niſi Oppo.ꝙ melioꝛ non ſit danda vt.C. de ſacro ſanc.eccle.autẽ. hoc ius poꝛrectum. Solu.vt glo. Et ſecunda Aſolutio eſt vera. D r Anikeſti Siue aliud pꝛo alio ſoluatu l. ſiue alius pꝛo alio ſoluat vo⸗ Aluntate creditoꝛis contingit liberatio.hoc di⸗ Hanhgecit Jacobus Butrig. uiſitio In generali ſermone non N 4 continetur perſona loquẽ is niſi loquens fingatur alius ⁊ nõ ipe.hoc di Wcit ⁊ ceſſant contraria. ¶Op.ꝙ in gñali ſermone contineatur perſona loquen⸗ tis.vt.l.paulus·S. fi.ff.de pigno.Sol.ibi.loquens fingi alius:nam cum ibi ſeruus loquitur nõ videtur loqui ipſe ſed dñs.¶ Item opp.ad idem de.l.qui heredi:S.plautiꝰ. ff. de condi. indebi. So.vt glo.quia continetur perſona ad quã ſermo dirigitur vt ibi. ſed loquentis nõ vt hic ni⸗ ſi fingatur alius.vt dicta.l.paulus.S.fi. ¶ In glo.q̃ incipit pꝛocuratoꝛ.ibi obligare ſeruum qua ſi non ipſe ſed dñs loquatur. “ S . 2 miniſtrationez peculij mutuo )accepta a domino ei reddidero mihi contigit E. Ssiberatio. hoc dicit. Si aliud ꝓ alio creditoꝛi volẽti — J OpPevxa S. luatur cõtingit liberario. h. d. E 6 Aut recepi partem ſperãs mi⸗ 4 R tereſt. hi reſiduum nũerari:aut rece⸗ pi partem tranſigendo de toto/pꝛimo caſu mi⸗ Whi non pᷣiudico in reſiduo/ſcdᷣo ſic.h.d. Qq a eeS O inſtrm nò ſit deletũ vł cãcella Rd uctu.i ſolutiõe ꝓbata nõ curamꝰ.h.d. = „6ς†& Qↄfiteoꝛ pᷣtextu cãe ꝗᷓ nõ ſeqt᷑ non B J lẽarũ.miĩ ſindicat conlclſs. hoc dicit. F * α on dz quis SS Gm Pecunia. poſtulare cuiꝰ econtrarium poſtulatur?ꝰ nõ eſſet niſi fuerit actũ AAhoc dicit. ⁊ ceſſat cõtrarium. Jaco. Butk. —— 5 Qui allegat ſolutionẽ? ta tũc dicit cirographũ inanc.hoc di. 1 . 4 . . De acceptilationibus. Mub. Wr Am tibi Abi ſolẽnis accepti⸗ . AWI 1 latio interuenit ipo iu re tollit᷑ obligatio.hoc dicit totus ti. ¶ Mõ. ꝙ aut pcedit obligatio iuris ci WQHuilis 1 tũc ſufficit ſola acceptilatio ad obligationẽ tollẽda/ aut pꝛecedit obli WV⸗ Aggtio luris geñ.⁊ tũc acceptilatio non PR RaAAANS“üot eàâ tollere niſi intueniat aquiliana ſtipulatio verũ qñq; inutilis acceptilatio hʒ vim pacti ⁊ de hoc dixi i.l.actione.⁊.l.vt rũſum.S.de tranſ.i Quero q defenſio hic poſſit cadere/a dic vt gilo. . ¶In glo. vqᷓ incipit q̃ nulle.in fl.ibi.vel leſam:vel dolo: vel metu facta. 3är S Ydon tio Si inkucniat acce⸗ ONA Donationis. priiatio et aqliana ſtipulatio nihil de obligatiõe ſupeſt. h. d. cũ ſe. e aAE& Quero an acceptilatio inutilis valest ſaltim iure pacti.Rñ.aut peccat in materia ⁊ valʒ iure pacti.vł l.ſi vnꝰ.S.ſi acceptilatio ⁊ ibi de hoc ff. de pac.aut ĩ fora ⁊ nullo mõ valet.yvt.l.an inutilis.ff. de necetelle: H L iiij nib' Fo. CII. 2O * Butrigarij Becũda pars ſuper Octauo libꝛo Codicio De euictionibus. Mubꝛica. Qui venaͤit vninerſita Mp⸗ toꝛ *tem non vendit res ſin sulas:⁊ ideo in ſingulis euictionẽ non debet. hoc dicit. Prditati 6 Rota ꝙ qui vẽdit hereditatemven venditoꝛ à alit vniuerſitatẽ non ſingulas res/⁊ iõ an teneak d. “ in ſingulis euictionem nõ debet. de euictio Bern ((Secundo nota ꝙ hec vera ſi euinca⸗ ne reꝝ ſin⸗ tur qꝛ non ſit hereditaria non quia venditoꝛ non fuit he⸗ gularium res.¶ Certio nota ꝙ dʒ pſtare ſe heredem ec ⁊ ſi qua res euinceretur quaſi heres non eſſet teneretur de euictione. ¶ Itẽ no. ꝙ etiam in ſingulis debet euictionem ſi aſſeruit res aliquas eſſe in hereditate.¶ Quero que ſit ratio ꝙ in ſiugulis non pꝛeſtetur euictio.Rñdeo vt gl.quia aut res non erat hereditaria ⁊ non fuit vendita/aut erat heredi⸗ taria ⁊ nõ poteſt euinci de iure. Akł dic ꝙ ratio eſt quia qͥ vendit vniuerſitatem non vendit res ſingulas: ⁊ ideo in ſingulis euictionem non pꝛeſtat. ¶ Sppo ꝙ in ſingulis non pꝛeſtetur euictio:vt.l.ꝙ ſi nul la cum ſi ff.de heredi.ven.So.ibi euincitur quaſi non ſit heres venditoꝛ hic quaſi non ſit hereditaria.ſ Item op. ad idem:de.l.ſed ⁊ ſi lege·S. item ſi diſtraxerit.ff.de peti. heredita.So.vt glo.ſ Item op.de.il.niſi de ſubſtantia.ff. de hered.vend.quia illa ↄcoꝛdat cum fine huiꝰ.l.So.vt gloſ.¶ Item oppo.ꝙ etiam ſi tota hereditas euĩcatur nõ pꝛeſtetur euictio: vt.l.cum hereditate. cum ſi.ff. de heredi ta.vel actio.vẽdi.So.ibi vendidit ſpẽ vt iactum rhetis. ¶ Quero ergo quid debeat pᷣſtarevẽditoꝛ hereditatꝭ. Re ſpondeo debet pꝛeſtare hereditatem eſſe.i.ꝙ ſit moꝛtuus ille de cuius bonis queritur vt.d.l.ꝙ ſi nulla. Item debet pꝛeſtare ſe illius hereditatis heredem eſſe: ſed non debet pꝛeſtare res ſingulas eſſe in hereditate niſi affirmauerit aliquas eſſe.qð autem dixiꝙ debet pᷣſtare ſe heredem eſ⸗ ſe verum eſt niſi vẽdiderit vt iactum rhetis quo caſu aut venditoꝛ ſciebat nullam eẽ ⁊ emptoꝛ ignoꝛabat ⁊ tenetur aut ignoꝛabat venditoꝛ/⁊ tunc non tenetur niſi eatenus vt pꝛecium foꝛte reſtituat ar.l.emptoꝛem · S. fl.ff. de actio. Sũptꝰfas emp.¶ Item quero quid in ſumptibꝰ factis per emptoꝛẽ cti ꝑ ẽpto nunqͥd recuperabit a venditoꝛe ſi res euicta non fuerit:⁊ rẽ an poſ⸗ dicvt gl. ꝙ nõ triplici ratione. Pꝛĩa qꝛ.l.diſtinguit an fu⸗ ſint recu⸗ erit euicta an non:vt.j.e.ſi cum queſtio.Secunda quia cũ pari a vẽ⸗ pꝛincipaliter euictio rei ſit pꝛomiſſa ſi pꝛincipale non de⸗ ditoꝛe ſi bet pꝛeſtari quia res non ſit euicta:ergo nec acceſſoꝛium res euicta debet pꝛeſtari.Tertia quia quando deficit ſtipulationis nõ fuerit. conditio non committitur ad aliquid.cum ergo hic defi⸗ ciat conditio ſtipulationis:quia euictio non eſt ſecuta:er go ad nihilum committitur. Quartam rationem aſſignãt quidam eo caſu quo emptoꝛ obtinet:quia ſumptus conſe quitur a victo que ideo non eſt bona/quia poſſibile eſt ꝙ neuter in expenſis debuit condemnari:vt.S.de iudic.sau tent᷑.ꝓoſt iuſiuran. ¶ Item quero quid ſi in hereditate erant ⁊ omnia ſunt e⸗ uicta an agatur de euictione:⁊ dic vt Jo.⁊ finis gl.male dicit vt dicam ſuper ea. ¶ In glo.que incipit ſumptus.ibi facio in cauſa euictio nis:quia tamen non pꝛeſtetur cuictio:ergo nec ſumptus: vt hic.ſ¶ In eadem glo.ibi niſi fuiſſent pꝛomiſſi euicta re. vel non vt . .e.ſiue · S. in libertatem.¶ In gloſ. que incipit i.in re.in fl.ibi condicetur pꝛecium qð non puto verum niſi fuerit actum aliqua pꝛedia hereditaria eſſe vt hic: qꝛ debet ſolum pꝛeſtare hereditatem eſſe ⁊ ſe illius heredita tis heredem eſſe:vt.l.ꝙ ſi ſit ⁊.l.que filij.ff.de heredita.vł actio.ven. ⸗ — D oni am KRei donate non pᷣſtatur eui KS ctio niſi ſtipulatio de euicti FZLone interueniat:ſed non ſufficit nudum pactũ. Shoc dicit. ¶iuide in partes duas: quia in pꝛi⸗ pactum. Secunda ibil nudo aũt) ¶ LSoppo.ꝙ nudum pactum ſufficiat in donatione vt.l.ſi quis argentum·j.de donat.So.iure veteri nudum pactũ de donando non pꝛoducebat actionem nec veſtire pote⸗ rat ſequens pactum nudum de euictione: ſed ſi pactum donationis erat veſtitum tunc veſtiebat pactũ nudũ de ma interuenit ſtipulatio de euictione. In ſecunda nuduzʒ euictiõe ſi ei coherebat ⁊ nõ ałs.ſʒ ſi ſtipulatio de euictio ne erat interpoſita tunc recte agebatur ex ea vt hic. Ho⸗ die vero pactum donatiõis eſt veſtitum ⁊ ideo veſtit nu⸗ dum pactum euictionis: vt dicta.l.ſi quis argentum. qð an ſit verum.dicam.ꝗ Item opp.ꝙ etiam ſi nudum pa⸗ ctum de euictione interũeniat agatur: vt.l. j.S. de iur. do. So.vt glo.quia aut cepit a datione ⁊c.¶ Sed quomodo hodie pactum donationis veſtit pactum de euictione cũ Pactum pactum donationis veſtiatur legis auxilio: immo plus donatiõig nec etiam hodie pꝛoducit actionem nec ex ipſo agitur ſʒ quũo ho⸗ ex lege vt dicta.l.ſi quis.ergo cum pactum non ſitvalida dieveſtiat tum licet eius contemplatiõe actio pꝛoducatur non vide pactuʒ de tur ꝙ alium poſſit validare.Sed vbi lex roboꝛat pactum euic ita ꝙ pactum actionem pꝛoducst poſſet tunc aliud veſti⸗ re/nec poteſt dici perfici contractum donationis ſolo cõ ſenſu quia ex ipſo contractu non agitur:immo ſᷣm vltra⸗ montanos quodlibet pactum veſtitum legis auxilio re⸗ manet nudum licet actionem pꝛoducat: vt.l.etiam. ff. de vſuris.⁊ ſiveſtiretur conſenſu ergo non legis auxilio ve⸗ ſtiretur verum glo.tantum tenet ꝙ hodie ſit contractus nominatus ⁊ ſolo conſenſu per ficiat ⁊ poſſit veſtire aliuʒ vt.l.j.ff.de re.permu.Et ſi vis ſuſtinere glo.potes dicere ſicut emptio ⁊ vẽditio ſolo ↄſenſu ꝑficit᷑:qꝛ recipit robur a iure ciuili vt actiones perducat.nam in cis eſt natura⸗ lis obligatio ⁊ ciuilis pꝛopter robur ciuilis:licʒvltramõ tani dicant ꝙ in eis ſit ſola naturalis ⁊ male: quia immo eſt naturalis iure ciuili validata ⁊ hec eſt illa que diffini⸗ tur inſti.de ob.ſic dicam hic ꝙ pactum recipiat robur ho die a iure ciuili ⁊ a.l.validetuùr ⁊ veſtiatur.ſed certe tunc agendum ex pacto ⁊ non condictione ex lege:vt.l.legiti⸗ ma.ff.de pac.⁊.l.ex placito.de re.permu.quod eſt contra dictã.l.ſi quis argentum.vbi dicitur ꝙ aguur ex lege.Sʒ ego poſſum dicere ꝙ illa condictio ex lege naſcatur ex pa cto:vel dicere ꝙ agitur ex.l.j.ex pacto pꝛopter.l.quod vi tioe. detur multum durum.ſ Item quero an in legato pꝛeſte᷑ Euictio euictio:⁊ de hoc plene dic coniungendo duas gl.ſcʒ.l.ſi an deati⸗ domus · S.· de euic. de leg.j.⁊.l.cum pater.S.· euictis. dele. ſtari in le⸗ ij.⁊ hic.S.de le.j.l.ſi aliena.in cauſa lucratiua noxali:dic gato. vt.l.ſi noxali ·S. fl.ff.de noxali. Se Bi rem Re vendita ⁊ tradita non agit N emptoꝛ contravenduoꝛem niſi 9 res euincatur. h. d. “ ¶ Opp. ꝙ etiam ſi non poſſideat idem ſit: vt.l. non tamen conſequens.ff. de euictio.So.vt glo.¶Cõtra quã extra glo.op.ꝙ etiam ſi res euicta nõ fuerit ⁊ nõ poſ⸗ ſidet ꝙ poſſit agere:vt.l.ij.ff.de actio.empꝑp.So.ſi vendidi ⁊ tradidi perfecte ⁊ poſtea deſinis poſſidere ſed non per euictionẽ non teneoꝛ: ⁊ ita poteſt intelligi gl.iſta.aut ven didi ſed non tradidi ⁊ tũc agis non quia euicta ſed quia non tradita ⁊ ita poſſet intelligi hec lex.aut vendidi⁊ tra didi ſed non perfecte qꝛ non tradidi vacuam:⁊ tũc agis etiam euictione non ſecuta:quia poſſeſſionem debeo face re tuam ꝓꝙ ſi non feci ſtatim potes agere: vt dicta.l.ij.de actio.empt.ſed pꝛopꝛietatem non debui facere tuam ſed de cuictione cauere. ¶ Item opponitur ex glo.ſecunda ⁊ videtur ꝙ etism an⸗ teq;ᷓ res euicaatur agatur de euictionevt eodẽ.l.ſi poſt. Dicit gl.ꝙ ibi fallit ⁊ male:quia immo ibi nec agitur nec excipitur de euictione ſed pꝛecium retinetur donec flde⸗ iuſſoꝛ de euictione pꝛeſtetur. Item oppo.ad idem de.l.ſi ſeruus quem.ff.de acti.em⸗ pti. Sol.vt glo.⁊ male.immo dic ꝙ ibinon agitur de eui ctione vel ratione euictionis ſed ratione dolivenditoꝛis ⁊ ad intereſſe doli tantum.⁊ hoc vidi de facto:quia qui⸗ dam vendiderat rem alienam ſcienter emptoꝛ non pote⸗ rat agere de euictione anteqᷓ; euinceretur ſed ad intereſſe doli bene agebat ⁊ poterat intereſſe ſua ꝙ foꝛte nolebat rem venderevel obligare/⁊ non reperiebat qui ſecumyel let contrahere/quia res erat aliena. Item oppo.ad idem. de leg.ij.ffeo.So. ibi non agitur de euictione ſed ad cautionem interponendam. ¶ Item opponitur de.l.ex pꝛedijs eodem.Sol. ibi non agitur de euictione ſed vt libera tradatur res. Conclus de ergo ſic:qꝛ autvolo agere euictõis noĩe añ euictionẽ⁊ non poſſum ⁊ conditio euictionis nõdum extiterit.vt.l. euictis.ff.eo.aut volo agere pꝛopter aliud ⁊ poſſum:nam quandoq; retineo pꝛecium vbi ĩminet euictio in limine contractus.vt.jeo.ſi poſt.quandoq; ago ad intereſſe do cabllter e ſautemn arönem 91 enon hicloui ag col ſifn ctione: nenofut ſciuitren ltioneog Nl.itas flt adhe keritali quodo ſi ͤhfs: Vencdttoꝛ ſiadiete kdereg. Aſclam ctoenn Ulykdictz onfirp n ze⸗ ttomſci (⸗ goine ſalscriä litait bidenun utgaun eſeg iu fuſhen ( Kunn ogf Kiidopt pe Euictionibus. Fo. XCIII. kode J andehe li:vt dicta.l.ſi ſeruus quẽ.quandocq; agovt res liberetu pa impedit emptoꝛem agere ad ſumptus còͤtra auctoꝛem eoncſtnn ab obligatione. vt.j.ea.l.ex pꝛedijs. Item ſi eſt actum ꝙ vna eſt qñ poſſidebat ⁊ non excepit de ſumptibꝰ.¶ Itẽ ſi rhonmg poſſit agi ſola cõtrouerſia mota. vt.j.e.ſiue.⁊ hijs caſibꝰ non poſſidebat ⁊ ſuccubuit agendo:ſed fuit in culpa deſi W agitur ad hoc quia pure ſunt in obligatione ſʒ euictionõ nendo poſſidere. löxinn eſt pure in obligatione:ſed ſub cõditione ſi euictio ſeqf. e S fines Si quid euincitur quaſi vendi Slgon ¶ In glo. que incipit vt ⁊. ibi euictio eminet. nec ibi EAEE J Betoꝛis non fuerit agitur de eui⸗ eettin de euictione agitur ſed emptoꝛ qui pꝛecium nondũ ſol⸗ I.x ctione / nõ ſi euĩcatur ex natura iudicij finium glloimm n uit exceptione ſe tuetur donec fideiuſſoꝛ ei de euictione E. Nααrgundog. hoc dicit. (el bꝛeuiꝰ. Tũc demũ ni pꝛeſtetur.¶ In cadẽ glo.ibi vel niſi venditoꝛ fuerit ſcis agitur de euictione cũ aliquid euincit᷑ quaſi venditoꝛis nnmili et tunc non conſequit᷑ intereſſe euictionis ſed doli. non fuerit. hoc dicit. enmi J ꝛedi um Si res datur in ſoluum ¶ ¶Extex. euincatur. quaſi euictionis non fuerit ad vẽ nn p. pꝛo pecunia agitur vtili ditoꝛcʒ nõ pertinet.hoc ſcðᷣo caſu nõ fuit euicta quaſi au imeii n ex empto. hoc dicit. . ctoꝛis nõ fuerit ſed ex natura iudicij finiũ regundoꝝ. ntoteſe AOppo. ꝙ pꝛimitiua agatur. vt.l. libera. Sð. de ¶ Diuide in duas partes: quia in pꝛima euincitur quaſi hinmifrt ſentẽ. ?. l.ſi quis aliam. ff. de ſolutio. So. vt gl. in dicta.l. nonaarisnonfuern. in ſcs ſeineirn:non gr auctoilc rlgeint libera.duobus modis ⁊ ambe ſunt vere hoc modo qꝛ aut non . Rnatura iudicij finium regũdoꝛum.ſcdᷣa hlein, eſt actum vt non recedant ab obligatione niſi res irreuo ESpp . in inibus. iudicij agatur euincaf: Nlegeintien cabiliter creditoꝛis fiat ⁊ planum eſt: qꝛ agitur pᷣmit ius Oppo.ꝙ quocũq; genere iudicij agatur euinca ꝛres oned ſi autem nõ eſt actũ pꝛocedit illa diſtictio.an res pie.⁊c. asatur de cuictione. vt.l. ſimancipiũ.ff. eo. So. vt glo. vl eſrurt⸗ et rõnem dixi in dicta.l. libera. clarius vbi euincitur quaſi auctoꝛis non fucrit:⁊ tunc a⸗ infni n glo.q̃ incipit. vt ⁊ in fr.ibi.l.j.licet ſit mutata quo Citur de euictione quocunq; genere iudicij fuerit euicta egtante C e non eſt mutata quo ad alios creditoꝛes.et de aliss vt in contrario / ſed vbi euincitur ex natura iudicij finiũ ckaepine hic loquitur. Jacobus. regundoꝛum. in quo ita potuit ſibi de alieno applicari ſi WEN e . iy Licet anteq; res eui⸗ cut de ſuo alij: ⁊ hoc ſcicbat emptoꝛ vel ſcire debebat:et uligſcſhi PE Xhy 18 pꝛed S. catur euictionis noie hoc caſu nõ agit de euictione vt hic. AUltima vo ſolutio ütnn non agat: agitur tñ vt res libera Wadar.. hic poſita non placet. 2 gente Op. ꝙ ante rem cuictã non agatur.vt.l.qu 4 uem de euictione tenet mnnecplunm, RSe — . . Xcep tio ne actio eundem agenteʒ re⸗ iatn ſclanrn ¶ In glo. que incipit.non ex.ibi ex empto vt liberetur ⁊ rppellit exceptio.hoc dicit. . V erlegelin poteſt eſſe ratio quaſi deficiat actio in pꝛincipali:et per ¶ Oppo. ſi fideiubet conſentit. ergo habʒ ra want conſequens in acceſſoꝛio. am EKr lin vr ler auid ergof ſann. Sol rt gigimeiei e . Ex cõtractu em glo.i(¶ Item oppo.ꝙ quẽ de euictione teneat actio eundẽ ärue ReE O n d ub itatur. peinis pꝛeſtat᷑ —☛ repellat execprlo⸗vr ſel f. aibi rclalc. 4 opicenl an eeeuictio etiam ſi in tali agatur. hoc di. „ J 6ͤ Megulariter ag annlegtonet DaS ¶ Op· ꝙ ſi non ſit pꝛomiſſum non agat᷑.vt.j⸗ ue in libertatẽ. tur demũ euicti⸗ to unse eo.l.ſifundum.So.aut emptoꝛ fuit ignoꝛãs ⁊ agir K eu one ſecuta t añ euictionẽ Wienr ex P . ur geust ctione: ſiue fuit pꝛomiſſum.et tunc actione ex ſtipulatuſi Ge J Abipars abeſt a iu⸗ heratiungln ue nõ fuit piomifum tũc actione ex empto aut emptoꝛ e 0 b cauſam dicio iudex repñtat ſciuit rem eſſe alienam.et tunc aut eſt ꝓmiſſum ⁊ de euiui⸗ Rxv perſonam abſentis. hoc dicit.¶ Vel dic vbi iu⸗ zumnitun ctione agit:aut nõ ⁊ non /vt in contrario. SS rrnadex rem vẽdit videtur ille quem fit executio rarendtont B Sufficit emptoꝛi denunciari fide⸗ endidiſſe.hoc dicit. A ctoꝛe.iaſſoꝛi eius h.d. . ¶ Quero n nunciꝰ vel executoꝛ teneatur de euictione: Logtidente = Tria faciunt ceſſare actionem et dic vt glblo. Nüunc F4 N Myptoꝛ. euictione omiſſa denũciatio SJY ue Quem de euictione tenet actio eundẽ agẽ höfuerttti, Vemnproris olſemi⸗ a ludicio/⁊ iudicãtis iniu⸗ tem repellit cxccntlo. b d ires cuincitur AEria. hoc dicit. 1. a ſr CAuero quando debet denunciari venditio. Dicũt qᷣ J non uniut Ia. non per iniuriam licic dam ꝙ ſtatim ſicut mota eſt cõtrouerſia.Alij ꝙ qñcunq; iudicantis cõmittitur actio de euictione/et pi ei ln ante ſnĩam. Lu dic quilibʒ effectus declarat ſuã cauſam == Ghlus in eam cauſam obligatur. h.ñdd. nacii vt.l. ita aũt. ff de adminiſtra. tuto. cum ergo denũciatio NRG rempti. ie euicta peniculum ra mos flat ad hunc effectum vt venditoꝛ poſſit defendere debet KX ve P *rei euicte pertinet ad acunti⸗ fieri tali tẽpoꝛe vt ſaluũ ſit ius defenſionis vẽditoꝛi⁊ nõ auctoꝛem /ſed ſumptus facti in re pertinent ad ſionndheſt quãdo ſit ↄcluſum in cauſa ſic intelligo l. qui concubinã Eu Aeuincentem. hoc dicit. runl §·ſi hẽ̃s. de leg.iij.⁊.l.ſi rem.S.fi.ff.co.¶ Iteʒ quero qͥd ſſi ¶ Oppᷣ ꝙ vendicans teneatur ad pꝛeciſ.vt.l.ſi pꝛediuʒ buikunm vendũoꝛ ſciuit moueri controuerſiã an debet ei denũcia de pꝛedijs minoꝝ.So.dicit glo.ꝙ ibi eſt ſpeciale.immo enepiee ri. ⁊ dicit glo.ꝙ eſt tuttus.vt.l.denũciaſſe.ff.de adult᷑.dx. dic ꝙ eſt regulare vbicũq; pꝛeciũ eſt in vtilitatem dñi cõ fcengeinn ex. de reg iur. c. eum qui certꝰ. dicit ꝙ aut denũciatio fit uerſum ſimile in.l.j.S.ſi vendi.pign.aga.⁊.l.ij.S.de vxo. en ſeniii ad ſolam ſcĩam ⁊ tunc ſciens certioꝛari nõ debʒ.vt.l.j..de militis. L . . obfneun, actio.empti.aut fit ad alium effectum ⁊ tunc fit etiã ſcii⸗ 7 cũ u eſtio Euictiõe ſecuta venit tmemnnt ti. vt dicta.l.denunciaſſe.ſic videtur hic fienda ſcienti e,uäd RMOL qu pꝛeciũ ⁊ oĩa dãna.h.d. non fiat pꝛopter ſolam ſcĩam ſed ꝓpter defenſionẽ fien⸗ V¶Oo. de. l. emptoꝛem. f-. de actio. emp. So. vt genfoenie, dam. Idem in ceſſionario qꝛ denunciare debet debitoi E. glo. 1 male. ? ideo dic ꝙ aut queris an debeam binontinane etiam ſcienti.vt.l.iij.de noua. expectare ſnĩam et dico ꝙ ſic. vt hic.⁊. Latqui natura.S. edalſcht ¶ Itez qrit glo.qͥd ſi emptoꝛ eſt pᷣſens /⁊ dicvt glo.¶ In cum me. ff. de neg.geſt.aut queris an debeam cõtradice⸗ ſdektcoen glo.· q̃ incipit.vt.ff.e.ibi.aꝑturãmo eo tꝑe quo defenſio re ⁊ negare:⁊ tunc dic ꝙ aut eſt notoꝛium rẽ eẽ euincẽtis fenytatert⸗ ſalua etiã fieri poſſit qꝛ ad hũc effectum fit denũciatio vt ⁊ non debeo negare als ſic. vt dicta.l. emptoꝛẽ. in pᷣn. nſli⸗ Pit aũt. in brinn ff de amiſere deeo. 6n adebloan. i er Go enc debeat fieri denunciatio ⁊ dic vt u ibi. denunciari quaſi nõ fiat a SE⸗ 8 ntt: igin ad Sranancam veatoeis cõtumaciã /⁊ dic vt per dy.cx. J ſtatus Si euictio non ſequitur nullo e E de reg. iur. c. eum qui certus. In glo.que incipit quid modo agitur.ſi ſequit᷑ agitur G0 flungt ſt ibi dcberet. ſ. auctoꝛ. Tunc venit ſumn· teerus boc Rede ſecuta oↄfir nnng i Icontrouerſia.α meret aa Tobligata. ndben niuz d .6 n C . pꝛincipaliter actio de euictione ↄmittit᷑.h.ðd. firmato dñio tollit actionẽ de euictione.h.d. n Sah ¶ Op.ꝙ ſumptus factos in re cõſequar ab euincente nõ NR¶Oppo. ꝙ per pꝛeſcriptionem longi tempo⸗ oie ctn ab auctoꝛc.vt .e.ſuper empti. So.vt.glo.¶ Cõtra quam ris nõ ſit tutus.nam creditoꝛibus competit hypothecã unncſan oppo.ꝙ ſi non poſſidebã mihi debeam iputare.vt.l.ſi rẽ. que non tollitur longo tempoꝛc.vt.l.ſicut.⁊ ¶.cum notiſ⸗ putnt⸗ Ssſſi duple.ff. eo. So. vt glo. Ex qua collige ꝙ duplex cul⸗ ſimi. de pᷣſcrip.xxx anno. So. vt gl. Butrigorij trigarij — 3/ Eoον Mon inſtaurat litẽ actoꝛ S J parentes. cioꝛi niſi remedio ap . pellationis: ſed denunciatione omiſſa tuiꝰ eſt. Ahoc dicit. Mp ti Pꝛeſcriptio lõgi tempoꝛis actio Wlit. b. d. Diuide in duas partes: qꝛ in pꝛims lo in ſpecie vſq; in ft. Euictio⸗ ¶ OSpp.ꝙ pꝛeſcriptio lõgi tẽpoꝛis tollat hãc actionẽ:vt nẽ an tol⸗ S.eo.lʒ.ſi obligata.So.vt glo.⁊ videtur male dicere:quia lat pꝛeſcri perſonalis actio non tollitur. xx.ann. Pꝛeterea naſcitur ptio longi demum cuictione ſecuta/ergo nec pꝛius poteſt pꝛeſcribi: tẽpoꝛis. vt.l.j.S.de qua.pꝛeſcrip.So.aut quero de actione ex ein⸗ pto tollenda perviam directam:⁊ tũc non tollitur ſpacio xx.annoꝝ:qꝛ perſonalis eſt ⁊ naſcitur demum re euicta: vt. l. euictis.ff.e.ergo ante nõ currit pꝛeſcriptio: vt.l.cum notiſſimi · S.fl.S.de pꝛeſcrip.xxx.an.⁊.d.lʒ.j.de anna.exce⸗ ptio.⁊ ita põt loqui.aut q̃ris de ea tollenda per indirectũ ⁊ tunc tollitur lõgo tẽpoꝛe/qꝛ emptoꝛ fit dñs rei ⁊ res nõ poteſt a modo euinci niſi per iniuriã: vt.S.e.l.ſi obligata. ⁊ hec vera ſi res erat pꝛeſcriptibilis ałs nec per idirectũ etiã tollitur longo tẽpoꝛe / ⁊ ita etiam poſſet inteiligi hec lex.i¶ Itẽ opp.ꝙ pactum non tollat actionẽ de euictione: vt.l.emptoꝛẽ ·S. fi.ff.e.Sol.aut ſimpliciter remittitur eui ctio ⁊ agitur nihilominus ad pꝛecium vt ibi:ſed ſi fiat pa ctum vt etiã ad pꝛecium non agatur vt quotidie ponitur in inſtrumẽtis/⁊ tunc ad nichilum poteſt agi. ¶ Ivn glo. q̃ icipit qꝛ.ibi re euicta:⁊ tũc incipit pᷣſcptio. ES * , „ 7 — H Siactum eſt liberum fundũ = Bm tib 1. pꝛeſtari ałas indemnitatem Olclt. — vno modo vt glo.x ſol.vt ipſa. Om luccelſoꝛes.co de cuien toꝛem ⁊ eius heredes.h.d. ¶ Hec lex pꝛobat ꝙ 8— tractus pꝛecium non ſolutum re⸗ ¾. tineri poteſt donec fideiuſſoꝛ euictionis nomi⸗ E &c peeſtetur. h. d. ¶ Op. ꝙ non agatur de euictione ante rem euictã:vt.lłl.qͥ rem. S.e.So.hic non agit de euictione/ ſed pꝛecium reti⸗ netur.¶ Modo quero an pꝛo iſta euictione tm̃ debeat da⸗ ri fideiuſſoꝛ:?⁊ dic ꝙ ſic:quia cauſa finalis pꝛoducit effe⸗ ctum ſᷣm rẽ: vt.l.admonendi.ff.de iureiuran. Sed con⸗ tra hoc op.de.i:.fl.ff.de reſcin.vendi.So.ibi fuit cauſa im pulſiua hic finalis. ctio etiam ab ignoꝛante.h.d. ¶ Op. quare dicis hic de ignoꝛãte cum idem R l gEA ſit in ignoꝛante ⁊ ſciente:qꝛ videtur ꝙ vendi⸗ tio non teneat:⁊ ideo non poſſit agi de euictione vt.l.ſi in emptione · S. item ſi emptoꝛ.de contrahen.empt. Sol.hic fuit ignoꝛans venditoꝛ ibi ſciens.Tu dic ꝙ aut quero de re vendita ⁊ nunq; tenet emptio cũ ſit libera: vt.l.liberi. ff.de contrahenda emptione. Aut quero q;tum ad obli⸗ gationem empti ⁊ venditi: Dic ꝙ aut eſt emptoꝛ ſciens vel vterq;: ⁊ tunc non tenet venditio / nec de euictione agitur vt in contrario.aut emptoꝛ fuit ignoꝛans⁊ tũc nõ curo ſit venditoꝛ ignoꝛãs ſiue ſciens:quia ſemper de cui⸗ ctione tenetur vt hic. ¶ Itẽ op.quare dicis ignoꝛans cũ ſciens multo magis tenetur. Rũñdeo qꝛ ſi fuiſſet ſciẽs poſ ſet etiã ante euictionẽ conueniri non de conditione ſed ad intereſſe doli:vt.l.ſeruus quẽ. S.fi.ff.de act.emp. Item op.ꝙ venditoꝛ non poſſit eãꝗ vendicare:qꝛ quem de euictione ⁊ c.vt.S.eę.ſiue pꝛimo.So.vt gl.vltima ⁊1 ma le.⁊ ideo dic ꝙ hicvenit alieno nomine non ſuo:vt in glo. penultiimm. ¶In glo. que incipit tibi.ibi.l.ſi in ẽptione.illa loquitur in emptoꝛe ſciente vel vtroq; hic in venditoꝛe vt ibi ꝓba tur.¶ In glo. que incipit immo videtur. ibi pꝛima placet immo placet illa que eſt.S.glo.pꝛoxima. DL 4 tibi Moꝛtuo ſeruo vendito Squ 8 * ceſſat de euictione actio hoc dicit. , . “”D C.Op. ꝙ duret actio de euictione etiã motuo nẽ ex empto de euictione non tol⸗ Iquitur in genere vſq; ibi ſi itaq;.⁊ ibi loquitur pꝛeſtari agitur ante euictionem ſecutam. hoc tibi Pꝛo ancilla vẽdita pꝛeſtatur eui Bcda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis homine:vt.l.vtiq;ʒ.⁊.l.ſinautem ·S.homo.ſff.de reivẽ.So. ibi erat iã lis conteſt.ſuper homine quando moꝛtuus eſt hic non. G s MHNon tenetur de cuictiõe R J kund um. qui vendit ſcienti niſi ex pꝛeſſe ſe obligauerit.h. d. L B KnmA LOp. ꝙ etis ſi vendatur ignoꝛãti non teneat᷑ de euictione: vt.l.emptoꝛẽ.S. fl.ff. de acti. emp. So. aut cõ uenit ꝙ teneatur de euictione venditoꝛ ⁊ tenetur ſcientix ti antenes ignoꝛanti vt hic:⁊.lł.nec quiſq;. aut conuenit ne teneatur tur de eui⸗ de euictione ⁊ tunc aut ſimpliciter ⁊ non tenetur ad inter eſſe ſed ad pꝛecium ſic: vt.d.l.emptoꝛẽ.S.fi.aut conuenit hoc adiecto ꝙ etiã de pꝛecio non teneatur: et tunc videt vt iactũ rethis vendere ⁊ ad nichilum tenetur: aut nil cõ uenit ⁊ tenetur ignoꝛanti / ſcienti non. ¶ Itẽ op. ꝙ ſciens agat ſine ſtipulatione ⁊ agat ſolũ ad ſimplum ⁊ ſic in duo bus zdicit huic legi vt.il. S.cõmu.de leg. So.vt gl. Uel dic ꝙ non erat ibi ſciens eſſe alienam immo ſciebat eẽ vẽ dentis:ſed ſciebat receſſurum eſſe dñium ab eo in euentu conditionis/ ideo eligitur media via:nã attento ꝙ ſcit vendentẽ dominum ec ⁊ agit etiã ſi nulla ſtipulatlo inter uenerit:ſed attẽto ꝙ ſit alterius futuram eẽ in euẽtum cõ ditionis agit ſolum ad ſimplum.¶ Itẽ op. ꝙ ſciens agat ad pꝛecium ſaltim:vt.l.j.S.ſi ven.pig.aga.So.vt glo. ¶In glo. que incipit vt ⁊.in fi.ibi:S qui aũt.niſifactum erit pactũ ꝙ etiq ad pꝛeciũ non teneatur: quia tunc non te J netur ad aliquid:vt.d.l.emptoꝛẽ·S.fi. P Exceptio competens acto⸗ P S Myptoꝛi. ? gohen etiam ſingulari ſuc Rcelſoꝛi ſiue habeat actionem de euictione ſiue aſeunt ad ſingularem.h.d. J . Etiam ĩ per A—☛1 permutationts. mianas ſtatur euictio ſi tamen pꝛecedat denunciatio. hoc dicit. K Stipulatio de duplo vel ſolẽ Su exj eo nis vel abundãs cautelaem: ptoꝛis non facit eum pᷣſumi male fidei.h.d. inſti.ſed illa nil facit.ſ Itẽ opp.de.l.eris.⁊.l.anterius.ff. ad.l.falcid. So.ibi aliter conſtabat de fraude.¶ Item quero ad quid volebat iſte cõmittere malã fidẽ: Sicunt quidã ꝙ ad hoc vt excluderet emptoꝛẽ ab actione de eui ctione/ſed hoc eſt falſum:qꝛ cum ſtipulatio interueuit po teſt agere etia ſciens.Sʒ glo.dicit ꝙ loquitur qũ pꝛomiſ⸗ ſum non fuit.ſed certe dicit contra tex.tñ quia ſtipulatio ne facta volebat aduerſarius fraudẽ pꝛobare.⁊ ideo ſe⸗ quẽs pars glo.eſt verioꝛ.ſ.ꝙ pꝛodeſt qᷓ;dtum ad hocvt ex⸗ penſas retinere non poſſit.i Itẽvt pꝛeſcribat ſi fuit igno ans ⁊ impediat ſtipulationẽ de euictione cõmitti. Heres fideiuſſoꝛis de euicti Se Ered em.one tenetur ⁊ ſi ex ꝓpꝛia per ⸗ ſona rem vendicet non excluditur ab exceptio ð ne. hoc dicit. Que lit longa conluetudo. MNMubꝛica. ¶Quia conſuetudo habet vim legum ⁊ dictum eſt.S. de legibꝰ.ſequitur de conſuetudine videre ⁊ male continua tur. Super rubꝛica eſt glo.que venit:jrecitanda in mate ria:⁊ ideo hic eam omũtto. ês S Egis:cõſuetudo contra legẽ coꝛrigit eã Cõſuetudo pᷣm.l.roboꝛat eam.h.d.to⸗ 2ρt aâοa⁄ââ q aliquando conſuetudo eſt pᷣter rrAAE&legé 7 loquitur lex.j.x. l.iij. in ſecunda = rn A6,R Parte eAliqudao eſt contra.l.⁊ loq⸗ tur.l.ij.jeo.Aliqñ eſt ſᷣm.l.⁊ tunc roboꝛat lex:⁊ loquitur. l. fi. in pꝛima parte.j.eo. ¶ Ad euidẽtiam eſt ſciẽdum ꝙ aliud eſt imitari legem. aliud coꝛrigere legẽ.aliud roboꝛare legẽ.aliud interpᷣta⸗ ri. HNam ſi caſus legis non deciſus eſt tunc ſi conſuetudo eſt de hoc dicik᷑ imitari legẽ.i.habere robur legis:vt hic RanA 6.h. d. Wel dic Licʒ iura agẽdi tranſeant ad vniuerſalẽ ſucceſſoꝛẽ non ad ſingularẽ iura tñ excipiẽdi ¶Op. de. l. ſi quis ſub conditione.ff. de condi. E Conſuetudo pᷣter legem Meles. Honſur eã ⁊ hʒ robur le tus titulus.i Diuide ergo ti. in tres Dedens 4 re ignoꝛI (4 la con guibus erx Cbedee ſueuudini ſvewdine bur Hui glo tene ſatlege: turſin ſ ſicutt le conſuetu heralis? lipus ai clultas po Aut conſic rcluitae ſerl potel flert per. lukideiun ſergote ſummna p peeces gemiuri facta vie tates nol onunen Aiſu auͦc qu (Ps ſol cgener ſterron Ndinen bioſuen Pecdarto Lalknan ſtemdin nn elde Pobetce ſettier ſopoͤtf wiſſione iliſcz inn. r lenßſi ſiſne Reiige horeris⸗ Litiien 4 e⸗ eer. nle lämmmnne, N luflne ntiſtgin Kopgſine 1 Coft, uialtiſren Nreqannnn cofnpant etiam ſhgt mdeenictti⸗ Gedietet feiuraſigne Kccdet dennent o dedporte buncigein immaleftahe bitioyekntant nsalun nulifidiide abcklonens Alioinkerun goiror gien In dpisffl robir l ökunahonn eſerbalfus tioneconite deiuſons an ntſickggft ladtunthgect ſtetud⸗ e unden fetndeonin cnnrnnnt Cõſuetu⸗ dinis vᷣt? eſt imitart legẽ ⁊ ro⸗ boꝛare. 4 Q ue ſit longa conſuetudo. Fo in pꝛima lege.⁊.l.in totum.S. de edi.pꝛiuatis.⁊ ĩſti.de iur. natu·S.ex non ſcripto.ſi aũt lex eſt ſcripta ſed cõſuetudo ei Zdicit:tũc legẽ coꝛrigit gñaliter ſi eſt generalis:ſpecia liter ſi eſt ſpecialis:vt.rl.ij.Aliqũñ eſt lex ſcripta ⁊ conſue tudo idem dicit: et tunc aut lex erat dubiaæ conſuetudo eã interpꝛetatur:vt.l.ſi de interpᷣtatione.ff.de legib.ſi non erat dubia eã robo:at: vtſe.. m in pꝛin. ¶ Ex tex.conſuetudo pᷣcedens in caſu expᷣſſo ⁊ ratio in caſu non expꝛeſſo ſimilẽ rationem habet ⁊ diuerſam acci dentiam facti. ¶ Nota ꝙ conſuetudo dʒ pꝛobari. ¶ Itẽ nota ꝙ ſpãlis conſuetudo hʒ vim.i.in loco illo.¶ Item nota ꝙ ratio cõ ſuetudinis ſeruatur in caſu ſimili ⁊ ita trahitur de ſiłibꝰ ad ſimilia:vt.ff.de legi.l.de quibus.anteqᷓ; recedas mate⸗ riã expedias totum tex. ” Specialis cõſue⸗ Gnluetudinis. o quo ad vnũ PElocum vincit legem quo ad illũ non vincit ge⸗ Aneraliter. h. d. ¶ Extex.aut legẽ. dictio aut hʒ diſiungere niſi reſolus tur in ⁊ vt.l.penul.S.de VIbig. Schara ergo caſꝰ quo modo ergo erit dare legẽ ſine ratione. Itẽ qũo conſue tudo coꝛrigit rõnem que non eſt ſub lege. Huius timoꝛe glo.exponit varijs modis. ? l.⁊ roboꝛare.h.d. ¶ Modo venia⸗ WVi mꝰ ad materiã quã expediã quattuoꝛ modis. HApꝛzimo per contra. ſecundo per diſtinctionẽ cir- ca illa contra.tertio per oppoſitiones.quarto per qones quibus expeditis remanebit tota materis expedita. ¶ Redeo ergo ad contra.⁊ pꝛimo op.ad hc legem con ſuetudinis ꝙ ſibi implicet ↄꝛia:qꝛ dicit habere robur cõ⸗ ſuetudinem: poſtea dicit ꝙ nõ vincit.l.ergo non habet ro bur. Muius timoꝛe ſunt hic plures ſolutiones:⁊ tene quã glo. tenet. ¶ Itẽ op. contra hoc ꝙ in totũ con ſuetudo tol⸗ lat legẽ:vt.lde quibus.in fiff.de legi.So.ſm pla.ibi loqᷣ tur pm ſua tẽpoꝛa ſᷣm que conſuetudo rome erat gñalis ſicut ⁊ lex:⁊ ideo generaliter põt tollere.hic loquitur de conſuetudine alterius ciuitatis qᷓ; romane que non eſt ge neralis ⁊ hec eſtvera/ſi intelligas eã ſic ꝙ aut cõſideras tẽpus añ trãſlationẽ imperij in pꝛincipẽ: ⁊ tunc romana ciuitas poterat.l. generalẽ facere ergo ⁊ conſuetudinem. aut conſideras tpᷣs poſt tranſlationẽ in pꝛincipem: ⁊ tũc aut ciuitas romana vtitur ſua ſũma potentia.ſ.reuocãdo per.l. poteſtatem tranſlatã in pꝛincipem quod poteſt cum fuerit per.l.conceſſa.vt.lij.S· nouiſſime.ff.de oꝛi.iur.⁊ inſti. de iur. natu·S. penul.⁊ tunc poſſet.l.generalem face⸗ re ergo ⁊ conſuetudinẽ. Sed in dubio nõ videtur vti ſua ſumma potentia. ſed ſolũ potẽtia ſibi reſeruata ⁊ ſpeciali qꝛ pꝛecedẽtia declarãt ſequẽtia nã cũ dixerit ſe velle om nem iuriſditionẽ in pꝛincipẽ niſi appareat de reuocatioõc facta videtur vti tm̃ potentia ſibi reſeruata.ſ.vt alie ciui tates non generaliter.l.non tollẽt.⁊ hoc pꝛobat᷑ quis ĩfra ponuntur diuerſi tituli de iure fiſci:⁊ de iure rei publice. Alij ſoluunt aliter an ſi talis eſt cui poſſit derogariꝑ pa⸗ ctũ ⁊c᷑. quod an ſit verũ dicã ifra in queſtionibꝰ.Sed om nibus ſolutionibus dimiſſis tene glo.qꝛ conſuetudo gña lis generaliter vincit legẽ:vt in ↄtrario.ſpecialis ſpecia⸗ liter non generaliter vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ lex tollat conſue⸗ tudinem non ecõtra: vt.l.iij · S· diuꝰ.ff. de ſepul.vio. Sol. ibi ↄſuetudo pᷣcedit legẽ hic ecõtra.i¶ Itẽ op.ꝙ etiã ſi lex pᷣcedat tollat conſuetudinẽ vt aut.caſſa.v.deſe a. ſan. eccl. ⁊ aut.nauigia.de furtis.So.aut lex expᷣſſe impꝛobat con ſuetudinẽ ⁊ eã tollit etiã ſi conſuetudo ſequaturvt in con tra.⁊.l.de pcario.ff.ad.l.rodiã de iac.aut lex nõ expᷣſſe im ꝛobat conſuetudinem ſed conſuetudo aliter diſponit qᷓ; ex ⁊ tũc pᷣualet cõſuetudo ſequẽs vt hic.⁊ eſt rõ:qꝛ popu lus põt facere legẽ ſcriptã vel non ſcriptã ex ↄſenſu ⁊ per miſſione pᷣncipis ⁊ non ałs vt.l.oẽs ppłi.ff. de iuſti.⁊ iur. æ.l.ij · S. q̃ oĩa.S.de veter.iur.enucl. VUbi ergo pᷣnceps im pugnat ↄſuetudinẽ defſicit eius cõſenſus ergo ĩduci non põt.i¶ Itẽ op.ꝙ ↄſuetudo nõ vĩcat legẽ: vt.l.qð nõ rõe.ff. de legi. So. dicũt qͥdã ꝙ ↄſuetudo ſine rõe nõ coꝛrigit le⸗ gem ſʒ ſi eſt ronabilis ſic vt hic. Sʒ qũo hoc qꝛ etiã.l.du⸗ rã ⁊ ſine rõe ſeruamꝰ:vt.l.ꝓſpexit.ff.qͥ ⁊ a qbꝰ.ergo idem dʒz eẽ in cõſuetudine cũ ſit paris effectꝰ /qꝛ ꝓcedũt a pari potẽtia:q. a cõſẽſu ppłi vel pᷣncipis vt.l.de qᷣbꝰ.ff.de leg. Et ideo dic ꝙ aut qro an ↄſuetudo irrationabilis ſit ſer⸗ E Virtus conſuetud inis eſt imitari. ges. nãda in caſu expᷣſſo:⁊ dic ꝙ ſic ⁊ etiã in alio caſu vbi è ea dẽ accidẽtia facti ⁊ hoc eſt verũ: vt.d.l.quod non ratiõe licet quidã intelligãt illam ſolum ſeruari in illo caſu qui tunc contingit nõ ałs/etiã ſi idem caſus q;tũ ad facti ac cidentiam cõcurrat/aut quero an conſuetudo irrationa⸗ bilis extendat᷑ ad caſũ ſimilem in rõne ſed alia facti acci dentia/⁊ dico ꝙ non:qꝛ vbi debet fleri extẽſio: debʒ fieri per rõnem /ſed ibi non eſt ratio ſed erroꝛ ergo ceſſat extẽ⸗ ſio.¶ Item oppo.ꝙ virtus cõſuetudinis non ſit coꝛrige⸗ re.l.ſed imitari. vt.S.l.j.vel interpꝛetari. vt.ff.de legi.ſi de interpᷣtatione.vel roboꝛare.vt .e.l.fi. So.dicis verũ ſed aut cõſuetudo nõ inuenit legẽ.⁊ tunc imitat᷑.l i.habʒ robur legis.vt.·je.l.fi.⁊ inſti.de iur.natura·S. ex non ſcri⸗ pto.aut inuenit.l.ſed ei ↄdicit: ct tunc eã coꝛrigit vt hic. aut inuenit.l.et ei non cõtradicit.tunc aut inuenit eã du⸗ biã ⁊ tunc eã interpᷣtat᷑.vt.l.ſi de interpᷣtatione.ff.de legi. aut nõ inuenit eã dubiã:⁊ tũc eã̊ roboꝛat ⁊ ↄflrmat vt.je. l.fl. ¶ Ut ergo hec liq̃ant diſtingue.qꝛ aut cõſuetudo eſt Conſuetu pꝛeter.l.⁊ dicit᷑ imitari.l.i tm̃ valere q;tũ.l.vt.l.de qbus. do qñ di⸗ ff.de legibus.cum ſi.aut ſᷣm.l.⁊ tũc aut inuenit eã dubiã cat᷑ imita⸗ et eã interpꝛetatur.vt.l.ſi de interpꝛetatione /ſi non inue⸗ ri legem. nit eãẽ dubiam tunc roboꝛat eã.vt.S.e.l.j.aut eſt ↄ.l.⁊ tũc aut contra diuinam ⁊ tunc in totũ tollere nõ poteſt ſicut nec.l.qꝛ minoꝛ magiſtratus vt.liille a quo:S.tempeſtiue ad trebel. ſed diſtingui ius diuinũ põt ſicut ⁊ lex vt in te ſtibus. Idem ſi eſt ↄ ius naturale vel gentiũ.nam poteſt derogare ⁊ non abꝛogare.vt.l.placet.⁊ ihi nota.ff.de le. Si aũt eſt cõtra ius ciuile:⁊ tunc aut eſt ʒ ius ciuile.i.im pꝛobata.p.l.⁊ tunc nõ valet vt aut᷑.caſſa.S.de ſacro ſanc. eccle.⁊ aut᷑.nauigia.de furtis.⁊ eſt rõ qꝛ modo non ꝓce⸗ dunt a pari potentia qꝛ.l.derogatoꝛia ꝓcedit a pꝛincipe vel a populo/⁊ cõſuetudo a populovnius ciuitatis.Sed quid ſi a pari potẽtia ꝓcedat conſuetudo ⁊ lex: certe eſt dubium.⁊ adhuc videt᷑ ꝙ non valeat cõſuetudo qꝛ ad hͥ vt tollatur.l.derogatoꝛia pᷣcedens oꝑoꝛtet ꝙ in ſequenti flat exp mentio de ea. vt.l.ſi qͥs in pᷣncipio teſtĩ.de leg. lij. ⁊.l.ſi mihi ⁊ tibi·S. in legatis.de lega.pᷣmo.ꝙ in cõſue⸗ tudine cadere nõ poteſt qꝛ in ea nõ fit mentio legis dero gatoꝛie cum nil in ea ſcribatur ⁊ ideo videt᷑ ꝙ vincatur ꝗ lege derogatoꝛia etiã ſi a pari potẽtia pꝛocedat niſi ex⸗ pꝛeſſe iudex in ſnĩa dicat ꝙ de conſenſu populi ⁊ ex certa ſcientia S.l.derogatoꝛiam pꝛonunciat ar.l.idem vlp.ff. de excuſa.tut.aut eſt .l.i.diſponit aliud qᷓ; diſponat.l.⁊x tunc aut eſt irrationabilis:aut rõnabilis KF irrationabi⸗ lis vincit.l.in caſu expꝛeſſo.⁊ vbicũq; inuenit caſum in ſi mili accidentia facti:ſed vbi eſt diuerſa accidentia facti licet ſit eadem rõ non quia extenſio debet fleri per exten ſionem rõnis quc hic ceſſat ergo extenſio.vt.l.ꝙ vero.⁊ l. ꝙ non rõne.ff.de legibus.ſi eſt rõnabilis ⁊ tunc aut pce dit legẽ ⁊ vicitur a.l.vt.l.iij.S.diuus.ff.de ſepul.vio.aut ſequitur.l.⁊ tunc vincit.l.gñaliter.ſi eſt gñalis vt.l.de qͥ⸗ bus ff. de legi.ſi eſt ſpecialis vincit ſpecialiter.vt.l.vendi toꝛ ·S· ſi conſtet.ff. cõmunia pᷣdio.ſed ſi eſt ſpecialis nõ vi cit.l.gñaliter.vt hic in fl.¶ Expeditus de cõtrarijs ⁊ di⸗ ſtinctione venio ad oppo.et pꝛimo op.⁊ videt᷑ ꝙ cõſuetu do nõ debeat pꝛobari quia ius eſt certũ ⁊ finitum. vt.l.ij. ff. de iuſti.⁊ iure.Solu.ibi de iure ſcripto:hic de nõ ſcri⸗ pto.et ideo ſi dicat iudex ꝙ pꝛoducat titius oĩa iura ſua vſq; ad talem diem:certe.l.cõem non debet ꝓducere:ſed allegare.l.item nec.l.municipalẽ ſcriptam in volumine ſtatutoꝛum.ſed ſi non ſcriptũ ius vel eſt ſcriptũ:ſed non eſt red actum in volumine ſtatutoꝛũ vt ſunt q̃dam refoꝛ⸗ mationes ⁊ tales debent pꝛoducinon ſolum allegari. Item op.ꝙ non conſuetudine ſed legibꝰ eſt iudicandũ vt.l.nemo.ff.de ſen.⁊ interlo.om̃i.iudi.So.vt glo.mult⸗ modis /ſed dic ꝙ aut arguo ex ſnĩavelut ex cauſa imedia ta vt qꝛ dico eſt ſic iudicandũ qꝛ alłs iudicatũ ⁊ male di⸗ co vt in cõtrario.aut ergo ex ſnia velut ex cã mediata et ex iure ⁊ ex cõſuetudine velut ex cauſa imedista.vt quia ius conſuetud inariũ eſt ꝙ ſic iudicet᷑ introductũ ex muls tis ſentẽtijs ⁊ tunc bene arguo ⁊ debeo audiri.vt hic. Atem oppo.ꝙ conſuetudo non ſit ius:ĩmo factum/x qͥ am modus loquẽdi. nã dicimus et qui delinquit bis ꝙ; conſuetudinẽ habʒ male faciẽdi.vt.l.iij.Sõ.de epi.audiẽ. So. aut eſt conſiderare conſuctudinẽe tribꝰ modis.no modo pꝛout eſt factũ ex quo nihil reſultat ⁊ ex bino actu inducit᷑.vt.l.iij.in fi.S.de epi.audien. Alio modo ſoluitur pꝛo facto ⁊ vſu ex quo reſultat ius vt ſunt moꝛes ⁊ vſuʒ NCIIII. . Butrigarij Ocda pars ſuper Octauo libꝛo Codicis ⁊ tunc non eſt ius Alio modo ſumit᷑ pꝛo ipo iure reſultã⸗ te ex moꝛibus ⁊ ita ſumitur hic. Item oppo.ꝙ lapſute⸗ poꝛis non inducat᷑ cõſuetudo.vt.l.nemoS. tẽpoꝛalis ff. de reg. iur. Solu. aut eſt tm̃ tempꝰ quod ad pꝛeſcriptio⸗ nem ſufficit ⁊ ꝓcedunt q̃ dixi.Aut eſt tm tẽpus ꝙ nõ ſuf⸗ ficit ad pꝛeſcriptionẽ: vel ſufficit ſed fuit interruptum qꝛ aliqñ pᷣm.l.fuit iudicatũ:aliqñũ ) ⁊ tunc non inducit ius. vt in contrario.i Item op.ꝙ ex eodem facto quis nõ dʒ mereri penã ⁊ pᷣmium vt.il.ij.S nemo.ff.de capi.di.⁊.l.ſi⸗ ue hereditaria.de neg.geſt.ſed populus als iudex faciẽ⸗ do q legẽ meretur pena.vt.l.ſancimꝰ.j.de penis.ergo nõ p̃ᷣmium.ilegẽ.Solu.vt glo.⁊ male.⁊ ideo dic ꝙ eſt conſi derarc actum iudicis ⁊ eius cõſenſus ⁊ ex iſto actu merce tur iudex penam qui facit ꝗ legẽ.vt.l.ſi iudex.ff.de iudi. ⁊ inſti.de obli.ex quaſi delic.in pꝛin.⁊ j.de pena iudi.qui male iudi.per totum. ⁊ ex iſto actu non inſurgit pᷣmium. Item eſt actus populi hoc ſcientis ⁊ patiẽtis ⁊ iſte actꝰ non eſt contra legẽ.ĩmo pꝛinceps eis ꝑmittit conſuetudi nem inducere cõtra legẽ.⁊ ex iſto inſurgit lex.i¶ Itẽ op. ꝙ non ſit virtus conſuetudinis trahi ad ſimilia: ſed leg. vt.l.non pñt.ff.de legi.Solu.qꝛ lex trahitur ad ſimilia vt ibi.⁊ conſuetudo vt hic:ſed qð pꝛeualebit an ſimile ↄſue⸗ tudinis pꝛeualebit ſimili legis ſi inuicem contradicant. NBñ.aut ipſa.l.pꝛeualeret conſuetudini.et tunc cius ſimi le etiam pᷣualebit / aut conſuetudo pᷣualeret legi et tunc ſi mile cõſuetudinis pᷣualet.An aũt.l.vel conſuetudo pᷣua⸗ leat.S.dixi. Expeditis oppoſitionibus venio ad q̃ſtio⸗ nes circa materiaʒ que ſunt plures.⁊ pꝛima erit qͥd ſit cõ Conſuetu ſuetudo.i Quero ergo quid ſit conſuetudo.Rñ.conſue⸗ do qᷣd ſit tudo eſt ius non ſcriptum iaturhis moꝛibꝰ vtentiũ cõ⸗ ⁊ vñ dicat piobatum. qꝙ adeo eſt magne auctoꝛitatis vt non fuerit neceſſe ſcripto compᷣhendi.¶ Wodo expediamus diffini tionem ⁊ pᷣno ideo dixi.S.eſt ius ad differẽtiam eius qꝛ eſt factũ ex quo nil reſultatvel reſultat ius. Ideo dixi nõ ſcriptum ad differẽtiã iuris ſcripti quod eſt ĩ ſcriptis re⸗ dactum. Ideo dixi diuturnis moꝛibꝰ qꝛ requirit᷑ lapſus tempoꝛis de quo.Xj dicã. Idco dixivtentiũ quia ſivna coõ munitas vtitur non ſic gñalis cõſuetudo: ſed in illo loco tantum. Qð autẽ ſubijcitur ꝙ adeo eſt magne.⁊c.non eſt de ſubſtantia diffinitionis ſed ponitur ad bene eſſe es colligitur ex.l.unmo magne.ſf.de legibus.¶¶ Item quero vñ dicatur conſuetudo. Rũñ.i.cõmunis aſſuetudo/ſicut lex dicitur cõmunis conſenſus.vt.l.j.ff.de legi.¶ Item q̃ ro vnde inducatur conſuetudo. Rũñ.ꝙ eſt factum ⁊ nil in ducit.vt dicta.l.iij.de epi.audien.S. Item eſt factum oꝛ⸗ dinatum ad conſuetudinem inducendã vt ſunt moꝛes:⁊ Conſuetu ex hijs inducitur conſuetudo.i¶ Item quero q̃ ſunt illa q̃ dinẽ indu inducunt conſuetudinẽ. Rũ.quattuoꝛ/moꝛes/tẽpus/ra⸗ cũt qttu⸗ tio/⁊ conſenſus populi.de moꝛibꝰ pꝛobatur.S.l.j.⁊ inſti. 03. de iure natura ·S· ex nõ ſcripto.de tẽpoꝛe pꝛobat rubꝛica hic poſita.⁊ inſti.de vſuca.ct qꝗð ſit iſtud tẽpus dicam ··· de ratione pꝛobat᷑ quia ſine rõnc von valet.vt dicta.l.ꝙ non rõne.ff.de legi.qð non puto verum vt dixi:qꝛ immo valet in caſu expꝛeſſo vbicũq; eadem facti accidentia cõ⸗ currit/ſed vbi diuerſa facti accidentia concurreret tunc non trahit᷑ ad illũ caſum.vt.S.dixi. Item eſt cõſenſus po puli.¶ Sed an hec ſunt vera. Rñ.ſi ego ſimul colligo pꝛo ximas cauſas ⁊ remotas bene eſtverum ꝙ ſunt quattuoꝛ cauſantes conſuetudinẽ:ſed ſi ſeparo ꝓximas cauſas et remotas tunc dico ꝙ pꝛoxima cauſa cõſuetudinis eſt ſo lus conſenſus populi.nam ſicut ſe habet expꝛeſſus cõſen ſus ad legem/ ita tacitus ad ↄſuetudinem vt pꝛobat᷑ in.l. de quibus.ff.de legi.ſed conſenſus expꝛeſſus ſolus ꝓdu⸗ cit legem. ergo ſolus tacitus inducit conſuetudinem/ſed cauſa remota conſuetudinis ex qua colligimꝰ populi cõ ſenſum adeſſe vnde ſunt moꝛes tempus ⁊ ratio.nam quo modo poſſemus ſcire ꝙ populus conſentiret cum hoc cõ ſiſtat in aĩo niſi per pꝛedicta:interioꝛa enim habẽt decla rari per exterioꝛa.vt inſti.de re.diui.S. ſeruos.⁊.il.hij qui de tuto. ⁊ cura.da.ab hijs.¶ Modo circa ea q̃̊ conſenſuʒ populi declarant et ſunt cãa mediata conſuetudinis ſunt plura querẽda. Et quero quot moꝛes ⁊ actus requirant et videtur ꝙ duo.vt.il.iij.in fl.de epi.audien. Pꝛetera di cit.l.ꝙ multa ſunt genera perſonarum liberarũ ⁊ tñᷣ tan⸗ tum duo ſunt ⁊ ſic duo ſunt multa ac multũ ⁊ ſepe ſat cõ uertũtur. Pꝛeterea alibi dicit᷑ bis aut ſepius vt.l.ſeruos ad ...iuł.de vi.ſi ergo vltra bis eſt ſeplus.ergo in bis ẽ ſepe qꝛ cõparatiuũ habet ſuũ poſitiuũ inferre.vt.l.her̃s. ff. de neg. gelt. ſ ed non eſt dubium qp ex eo ꝙ flt ſepe tre⸗ quenter inducit᷑ conſuetudo.vt.S.l.j.ergo ex eo ꝙ fit bis In contrariũ dicit dñs mar.ꝙ cũ hoc ſit indeterininatũ cõmittitur arbitrio iudicis ſi ipᷣe non pꝛobat /ſed ego ꝓ⸗ babo quõ ⁊ qualiter ↄmittatur:certũ eſt ꝙ effectus decla rat cauſam ſuam.vt.l.jS:non om̃es.ff.de flu.⁊.l.ita autẽ. in pꝛin.de admiſtra.tuto.⁊ dixi in.l.emptoꝛ.S.de cuictio. et. l.ſi rem · S.fi.ff.de euictio.ſed ita eſt ꝙ iſti moꝛes nõ re⸗ quiruntur niſi ad hoc vt ſciamus an populus cõſentiat vbi ergo habeo conſenſuʒ populi q̃ eſt immediata cauſa conſuetudinis non curo de alio.nam qñcunq; aliquid fit pꝛopter aliud ſi habemus id ꝓpter quod fit non curamꝰ de modo per quẽ fit. vt.l.iijj S conaltio de adimẽ.leg.⁊. l.iij.S.de inſti.⁊ ſub.ſub condi.fac.ad ꝓpoſitũ ergo ſi ali⸗ qua magna cõtrouerſia fuit inter magnos de ciuitate et magna murmuratio de iſta cauſa fuit per terrã ⁊ fuit de⸗ ciſa.modo ex hoc poteſt iudex arbitrare ꝙ abfuerit ↄſen ſus populi. dum tamen bis fuerit ſic iudicatum quia tex.loquitur in plurali. ¶ Sed qᷣͥd ſi cauſa erat parua:⁊ inter quoſdam ribaldos/certe non ex.x. vel.xx. ſnijs iu⸗ dex debet arbitrari adeſſe conſenſum populi cum pauci de hijs cauſis ſciuerit/non ob.il.iij.de epi.audien.qꝛ non loquitur de conſuetudine ex qua reſultat ius.Mõ ob.in⸗ ſti.de iure perſonarũ.quia non ſolum duo gña ſunt: ſcd quattuoꝛ vt ibi nota. Item non ob.qð dicitur bis aut ſe⸗ pius quia ibi ſepius nõ ponitur comparatiue.¶ Item q⸗ Conſuetu ro qualis actus requirat᷑:⁊ vidctur ꝙ ſentẽtiarũ.i.ſi plu do ad hoc res ſentẽtie in eodem gñe. vt.S.e.l.j.vel dicit glo.qudo ꝙ inducat ſolus vſus interuenit ſz perpetuo ſine contradictione eſt qlis actꝰ obtẽtum / vel cũ eſſet queſtio an eſſet de hoc conſuetudo requiraf᷑ iudicatum fuit de hoc conſuetudinẽ eſſe / vel libelli que⸗ rimoniarum cõſuetudinẽ ſunt reiecti. Modo de hijs ſingnlis vidcamus an ſit verum ꝙ per tales inducatur conſuetudo.de pᷣmo.ſ.actu ſniarum ego non dubito: ſed de ſcðo.ſ.quando perpetuo ſic eſt obtẽtum ſine contradi ctione/ego dubito/nec puto ꝙ ex ſolo vſu tali inducatur conſuetudo longo tẽpoꝛe / ſed reqreret᷑ im̃ tẽpus cuius initij memoꝛia non exiſtat.vt.l.hoc iure·S· ductus aque. ff.de aq̃ quoti.⁊ eſti.⁊.l.de quibꝰ v.inueterata.ff.de legi. ⁊ eſt ratio qꝛ actus iudicis repᷣſentat populum.nam ipſe populꝰ videt᷑ iudicaſſe.vt.l.ij.Siom̃ia.de vet᷑.iur.enucle. ⁊ iſte actus eſt decimus.⁊ ideo nimirũ ſi inducat conſue tudinem/ſed alij actus qui non fiunt a iudice ⁊ in quibꝰ non repᷣſentatur populus non fic tranſeunt in ſcĩam po⸗ puli.⁊ per conſequẽs nec colligimus ita cito conſenſum populi adeſſe.De tertio.ſ.qñ iudex pꝛonunciat conſuetu dinem eſſe Aʒo in ſumma dicit ꝙ talis actus non eam in ducit ↄſuetudinẽ quã demonſtrat /ego puto ꝙ nullo mo do inducatur conſuetudo per talem ſniam:ſed inter cos inter quos eſt lata ſentẽtia bene habebit᷑ pꝛo veritate:ſj ꝙ altjs pꝛeiudicet ⁊ conſuetudinem inducat inter alios nullo modo puto.vt.S.quibus res iudi.non nocet perto tum.⁊ res inter alios acta ꝑ totũ.¶ Item quero q;tũ tẽ⸗ Conſuetn pus requiratur ad conſuetudinẽ/c videtur ꝙ.c.annoꝛũ. do ad hoc uia dicit longeuũ /⁊ longeuũ eſt.c.annoꝛũ.vt.l.fi.S.de vt ſit indu acro ſanc.eccle.⁊ lex dicit inueterata.vt.l.de quibꝰ x.in cta q;tũ tẽ ucterata de legi. Item pꝛobo ſic ea que non habẽt conti⸗ pus reqᷣra nuum actũ pꝛeſcribuntur tanto tempoꝛe cuiꝰ non extat tur. memoꝛia. vt.l.j.S.ductus aque.de aqua quoti.⁊ eſti.ſed conſuetudo non habʒ actum perpetuũ ergo ⁊c̃. vrium te net glo.⁊ bene pꝛobat.nec ob.ꝙ ſeruatur cõſuetudo.can noꝛum qꝛ confiteoꝛ ꝙ ſi ̃ᷣuatur conſuetudo.x.annoꝛum multo foꝛtius.c.annoꝛum.ĩmo illud qð vltra decẽnium currit nil operatur ad pᷣſcriptionem cũ ſemel ſit pᷣſcripts vt. l.in ſeruoꝝ.S.in quibus cauſis in integrum reſti.non eſt neceſſaria.¶ Atem quero ex quo actu ⁊ tempoꝛe inci⸗ piat currere decẽ᷑nium/⁊ dicunt quidam non ex pꝛimo: quia eſt illicitus/nec conſenſus populitũc adeſt/ſed cer te idem poſſet dicere de vltimo actu.⁊ ideo dicoꝙ decẽ⸗ nium incipit currere a tẽpoꝛe pᷣmi actus.vt.l.eum qͥ kalẽ dis.ff.de verb.ſign.⁊ fateoꝛ ꝙ ante decẽnium completũ non adeſt conſenſus populi ſed completo decẽnio adeſt ⁊ pᷣſumitur retro adfuiſſe omni teinpoꝛe.ſimile in.l.pena les· S. annua.ff.ad.l.fal.⁊.lĩ qᷓtitate.vbi ſi vltimũ legatũ excedit dodrantẽ detrahitur falcidia de omibus etiam Conſuetu pꝛecedentibus quaſi ⁊ ipſi videantur dodrantẽ excede do⁊ pa⸗ re. ¶ Item quero an pactũ t conſuetudo equiparentur: ⁊ ctũ an difſ⸗ hec glo.videtur dicere vnũ.ſ.ꝙ non:nõ tñ firmat.Alia ferant. leticoie Guni vi lijn llicioqð giummen Puenio ea eelracerur in ſapeſas it ergkure ſce vl patre⸗ cogbſent lqviade lunc hab hum (Ieemea in geooute nb ſultatiue ſeerudine noob yſt Nenqn glanſipe ausnon Nen qe lereos: lic gen leni ſeſ ſpoſtinr Ren eſtcalue a nperiun n lumalege rimnrinonpot fatun bootenn lefuiteis ſeiscone compere ſenyerſo⸗ ſertfscn osies⸗ Cognan leutceſt feſt ee =- = . Pſonäinige el diet econ. = = 14 1 Ee = 6 e Wimihere = = Gcteruucfa popcluntene deyckincn GKindctenn iudicet h ſuntin ſer, 1aclto conſer Opuncigtene 3Actwsnnen opnog ſiamſcunn cbit ofmi dteritr diohnocknn Uongnenfit deurgcnen. Nlcnunlfinn 1Nldeqen Uenonperioe Pre affltinn hecl ht Gugntfl ſegonehin arcihentech dor enor ndaliin De bis qui accuſare non poſſunt. Fo. NXCV. glo.eſt ſuper rubꝛic.C. de decre.decu.li.x. Sed circa hoc dic ꝙ aut pactum vel conſuetudo ſunt oppoſita.l.adeo q; impꝛobata ⁊ modo non ſunt paria:qꝛ conſuetudo dero⸗ gat legi quod eſt verũ ſi pꝛocedit a pari potẽtia maxime i ex certa ſciẽtiavelit populus derogare legi derogato⸗ rie ſi pactum non valeret: vt.l.iuriſgẽtiũS.ſi paciſcar.ff. de pactis.aut pactũ vel conſuetudo ſunt tales quibus lex non aſſiſtit: ⁊ tunc non equiparãtur:quia pactum nõ va⸗ let:vt.d·S.ſi paciſcar.ſed cõſuetudo ſic ar.l.teſtãdi.S.de teſta.ſi aũt ſunt ſᷣm.l.tunc equiparant᷑.ſi ſunt pꝛeter legẽ tunc reſpiciunt vtilitatem publicã ⁊ de ea remittenda tra ctat᷑ ⁊ tũc nõ eqparat᷑: qꝛ pactũ nõvʒ/oſuetudo ſic.aut cõ tinẽt vtilitatẽ pᷣuatã.aut q̃ro ð remittẽdo iure puato⁊ tũc Conſuetu parãtur conſuetudo ⁊ pactum.¶ Itẽ quero an liget furio do an li⸗ ſum conſuetudo: Reſpondeo cũ in ea ſufficiat conſenſus get furio⸗ maioꝛis partis non autẽ requiritur oĩm ſingulariter vł li ſum. gat furioſum ⁊ quẽlibet ſi eſt cõſuetudo que valet: ⁊ ideo dic ꝙ aut inducitur ad pꝛeiudicium oĩm in cõi vt vniuer ſoꝛũ vel ꝙ certo modo eligat poteſtas vel alter officialis ⁊ tunc valet: vt.l.nulla.ffq cuiuſq; vniuerſi.⁊.l.ciuitas. ⁊Z.l.j ·S.ꝙ ſi nemo.aut quero de pᷣiudicio qð reſpicit ſingu los vt ſingulos mediate non iĩmediate vt ꝙ tm̃ ſoluat᷑ po teſtati cõis /vel accipit mutuo ⁊ commune nihil habet in cõmuni vnde opoꝛtet collectum ſingulis imponi ⁊ idem vt.l.j·S. quibus.ff.ꝙ cuiuſq; vniuer.no. Aut quero de pꝛe ludicio qð reſpicit ſingulos immediate vt ſi nõ exigã de bitum meumvel ſoluã tale quid ⁊ illa nonvalet.verũ ego inuenio eã valere etiã ſi de pꝛeiudicio ſinguloꝛũ ĩmedia⸗ te tractetur vt.l.vẽditoꝛ ·S.ſi conſtet.ff. cõia pꝛedio.¶ Et Furioſus ſi queras an furioſus poſſit conſentire:dico ꝙ aliquãdo an poſſit exigitur expꝛeſſus conſenſus ⁊tunc conſentire nõ poteſt: cõſentire. vt. l.patre.ff. de bis qui ſunt ſui vel alie.iur.cũ habeat᷑ lo⸗ co abſentis.Aliqñ requiritur tacitus cõſenſus ⁊ idem vt l.qui ad certum.ff. loca. Aliqñ ſufficit ↄdictionẽ ceſſare ? tunc habetur pꝛo non contradicente: vt.l.ij.ff. ſol. matri. Conſuetu em quero an idem ſit vſus ꝙ conſuetudo: Reſpon⸗ do qũo o aut accipis conſuetudinẽ pꝛout eſt factum ex quo re differt ab ſultat ius ⁊ tunc dico ꝙ eſt idem ꝙ vſus.aut accipis con⸗ vſu. ſuetudinem pꝛout eſt ius/⁊ dico ꝙ non eſt idem ꝙ vſus ĩ⸗ mo ob vſu cauſatur/⁊ ſic differunt tanq; cã ⁊ cauſatum. Item quero an ſolus vſus legis tollat.l.Heſpond.non etlam ſi per mille annos nõ vtamur lege:quis foꝛte talis caſus non occurrit ⁊ eſt glo.in dicta.l.de quibus.in ft. ¶ Item quero an collegiũ poſſit ſibi iudiciũ conſtituere ĩ ter eos: Reſpon.ſic.⁊ eſt caſus in.lʒ.fi.S.de iuriſd.om.iu di.¶ Item quero an conſuetudo det iuriſditionem ſimpli cem? Reſpõ.ſic:nã conſuetudo illoꝛũ qui expꝛeſſo cõſen ſu poſſint dare iuriſditionem dat eam ex tacito conſenſu Conſuetu ⁊ eſt caſus in.l.j.de eman.libe.i Sed an poſſit dare merũ do an poſ⸗ imperium.⁊ dic ꝙ non. quia merum imperium datur ſo⸗ ſit dare lum a lege vel a pꝛincipe:ergo ſᷣm Jac.de are.ab alio da merũ im⸗ ri non poteſt ⁊ ſic non pꝛeſcriptionevel conſuetudine que perium. ratur. ſ Sed quid dicemus de ciuitatibus ytalie quomo do poterunt dare merum imperium poteſtatibus.Certe hic fuit eis conceſſum ex parte cõſtantie ⁊ dato ꝙ nõ fuiſ ſet eis conceſſum allegarent conceſſionem factam ab ali⸗ quo imperatoꝛe ⁊ pꝛobarent longum vſum: vt.l.cum deĩ rem verſo.ff.de vſuris. ¶ Item quero an ſi ſemel aut bis fuerit factum contra cõſuetudinem iam pꝛeſcriptam per eos qui eam induxerant an tollatur conſuetudo: Reſpõ deo ꝙ non:licet q;tum ad illum caſum ei derogetur ⁊ vi⸗ detur caſus.S.de epiſ.⁊ cler.aut᷑.pꝛeſbiteros.⁊.l.volunta rie.ff.de excuſa.tutoꝛ. Explicit liber Gctauus. ¶ Incipit liber Nonus. De his qui acculare non poſlunt. Kubꝛica. ¶ Iſte liber eſt multum oꝛdinatus /quia pꝛimo ponit de ipſis accuſatoꝛibus ⁊ merito qꝛ nõ pꝛiꝰiuris ratio ⁊c. vt l.licet. in pꝛin. S. de pꝛocura.⁊.l.quidam referunt.ff. de co dicil. Secundo de accuſationibus. Tertio de cuſtodien dis ⁊ exhibẽdis reis.Quarto de penis criminis: poſtea ex oꝛdine ponit de queſtionibus ⁊c.¶ Continua vt glo. Quero quare pꝛimo de perſonis dicit.Reſpon.qꝛ non pꝛius iuris ratio ⁊c.¶ Item quero quare poſuit rubꝛicẽ negatiuam.ſ.qui accuſ.non poſſ.Reſpon.quia regula eſt affirmatiua ſcilicet ꝙ quilibet admittatur ad accuſandũ niſi reperiatur pꝛohibitus. Viſis ergo pꝛohibitis rema⸗ nebit omnes alios eſſe admiſſos. ¶ WModo quero que ſũt illi qui ſunt pꝛohibiti:⁊ dic vt gloſ.ego coniungam.l.ne⸗ ganda.·j.e.cum pꝛima huius ti. *maioꝛi crimine pꝛefertur poſterioꝛ ꝛioꝛi.ſʒ de pari vel minoꝛi nõ.hoc di de maioꝛi um. l. negsn CcLCcyuyrie pferk ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ ego pᷣoꝛi ⁊ an Aaecuſatus reaccuſo accuſatoꝛem meũ hoc ſit ve⸗ V., de aeor⸗ cnimine 7 aber locum hec rũ de pari TWMNW R . e minoꝛ Ve pari⁊ loquitur 2 minoꝛi. l.neganda.¶ Item eſt ſciẽdũ ꝙ aliquando iudiciũ vnum debet pꝛeced ere ratiõe maioꝛitatis vt hic pᷣm omnes lec. ccit cum. I.neganda:. .eo. excepta lect.Aʒo.quandoq; ratione pꝛeiudicij vt hic ſᷣm lect.accur.¶ Item ſciendũ eſt ꝙ aliquando ca ciuiles concu rrunt ⁊ tuncaut 5 eadẽ parte Kramn dee ponuntur ⁊ ſerua materiam ciuilis actionis de qua in.l. edita.S. de eden.⁊ per Dy.ex de reg.iur.c.nullus pluribꝰ. aut ꝓponunt᷑ hincinde ⁊ tunc aut pꝛincipaliter ⁊ ſerua.l. qui pꝛioꝛ.ff. de iudi.aut pꝛoponiturvna pꝛincipaliter alia incidenter ⁊ ſerua.l.j.⁊.ij.S.de oꝛdi.iudi.Aut concurrũt plures criminales ⁊ tunc aut ab vna tantũ parte pꝛopo⸗ nuntur ⁊ ſerua.l.qui de crimine ᷓ. de accuſationibus. ⁊.l. cum rationibusj.e.aut hincinde pꝛoponuntur ⁊ tunc aut pꝛincipaliter ⁊ ſerua.l.iſtam.⁊.l.neganda .eodẽ.aut vna pꝛoponitur pꝛincipaliter alis per modum incidentis vel emergentis ⁊ tunc ſerua.l.qm̃ alexandrum.·j.ad.:l.iuli.de adulte. aut concurrit vna ciuilis ⁊ alia criminalis ⁊ tunc aut ab eadem parte pꝛoponitur vtraq; ⁊ ſerua ti:quãdo ciuilis actio crimi.pꝛeiud. Aut hincinde pꝛoponuntur ⁊ tunc aut tanq; pꝛincipalis pꝛoponuntur ⁊ ſerua.:.fi.S.de oꝛdi.iudic.aut vna pꝛincipaliter alia per modũ inciden⸗ tis vel emergentis ⁊ ſerua.l.penul.S.de oꝛdi.cogni.ſ¶ Di uide in duaspartes.qꝛ ĩ pᷣms ponitur oꝛdo ĩter duas cau ſas criminales. In ſecunda ponitur effectus qui ex oꝛdi ne ſequitur. Secunda pars incipit ibi ⁊ tunc ex euẽtu ⁊c̃. ¶ Op.·ꝙ pꝛimus pꝛeferatur vt·je.l.neganda.So,aut qͥ ſecundo accuſat venit cum crimine grauioꝛi ⁊ pꝛefertur vt hic.aut cum pari vel minoꝛi ⁊ non pꝛefertur niſi ſuam vel ſuoꝛum iniuriam pꝛoſequatur vt ibi.¶ Sed ↄtra hoc oppo.ꝓ etiam ſi pars ꝓponatur audiatur:vt.l.j de ca⸗ lum.Solu.ibiloquitur quando ſcðᷣs per modum officij crimen intẽtat/hic per modum eenlgrlonc. ¶ Item oppo.ad idem immo etiam ꝙ ſecũdꝰ cum paripᷣ cedat de.l.etiã.S.:qui publico.ff.de adulter.⁊.l.quoniam. ꝗᷓ. de adul.Sol.aut ſcdᷣm crimen par pꝛoponitur pꝛinci⸗ paliter ⁊ tunc pꝛioꝛ pꝛefertur:vt dic.l.neganda.aut ſcðᷣm ponitur per modum officij ⁊ auditur pariter cum pꝛimo. vt dicta.l.j.de calumn.Aut ſcdᷣm pꝛoponitur per modum emergentis ⁊ tunc licet ſit par debet pꝛimum pꝛecedere vt dicto.S:ſi publico ⁊ dicta.l.quoniam alexandrum.ſed ſi ſecũdꝰ veniens pꝛoponeret maius crimen debent pꝛe⸗ ferri eo qui pꝛimo pꝛopoſuerat minus crimen vt hic ha⸗ bes.¶ Itẽ op.ꝙ ſecũdꝰ veniens cum grauioꝛi non pꝛefe⸗ ratur:vt.l.is qui reus.ff.de publi.iudic.So.ibi nomen p mi rei erat iam receptum inter reos.¶ Item op.ꝙ pꝛioꝛ pꝛeferatur.vt.l.qui pꝛioꝛ.ff.de iudi.Sol.illa regula fallit in criminibus quando vnum eſt maius altero Itẽ op⸗ po.extra ꝙ erat crimen graue:hic dicitur ꝙ ceſſio vulne⸗ ris minus erat crimen iniuriarum ſᷣm glo. Sed hoc vi⸗ Butrigarij Gcda pars ſuper Nono libꝛo Codicis detur male dictum:qꝛ crimè iniuriarũ eſt pꝛiuatum: ergo quipꝛoponit pꝛoſequitur ſuam iniuriã:ergo debet pꝛefer ri vt.l.neganda.So.poſſum dicere ꝙ vterq; pꝛoſequebat᷑ ſuam iniuriam vel nullus ⁊ loquatur de criminibus pu⸗ blicis ⁊ poteſt eẽ minus crimen.i.iulie de vi.vel etiam in crimine iniuriarũ poteſt poni:⁊ ideo non auditur pꝛimꝰ: quia ſecũdũ eſt pꝛeiudiciale pꝛimo.ſ¶ Sed aduocati no⸗ ſtri in accuſationibus ſuis ponebant hoc vt excluderent accuſatoꝛem pꝛimum:accuſo titium qui me accuſauit de tali crimine:quia me vulnerauit animo me occidendi/⸗ hoc vltimum.ſ.animo me occidendi adijciebantvt ſic ha beret locum.l.coꝛnelia. de ſicar.vt.l.is qui cum telo.ad legẽ coꝛne.de ſica .⁊. ff eo.l.jS·fl ⁊.l.diuus.⁊ ſic ratione maioꝛitatis pꝛeferatur.¶ Quero quomodo ex euentu cau ſe apparebu an debeat pꝛimus pꝛoſequi. Rñ. quia ſi eſt abſolutus aud itur/ſi condemnatus nõ.¶ Sed cõtra hoc Accuſati⸗ opp.qꝛ etiam condẽnatus poteſt accuſationẽ cõplere vt onem põt l.is qui·S. plane.ff. de publi.iudi.huius timoꝛe ſunt hic cõplere ẽt plures ſolutiones que om̃es ſunt indigne recitatione ni⸗ ↄdẽnatꝰ. ſi due/vna ꝙ hic cõtra accuſationem nolebat condẽnatꝰ perſiſtere quod non põt cũ contra eum calumniã cõmiſit deſiſtendo /ſed in cõtrario volebat ꝑſiſtere in accuſatiõe contra extraneũ quod poteſt qꝛ eius reſpectu nõ commi ſit calumniam ar.il.eum qͥ nocentem.ff.de pe.et.l.fulciniꝰ 5S· ꝙ ſi aduerſus.ff ex qͥcau.ĩ po.ea.⁊ hec eſt ↄ munis opi nio. Alia eſt opinio Aʒ0/ ꝙ hoc ſcvᷣm crimẽ erat piudicia le pꝛimo ⁊ ideo nullo modo audit᷑ ſi conueniebat / ſed.l. ↄtra.loquitur quãdo rõne maioꝛitatis quo caſu in omnẽ euentum auditur.¶ Item op. ꝙ ſi eſt condemnatꝰ nõ põt vel debʒ audiri contra aliquẽ qꝛ eſt infamis.vt.l.j·S·pu blice.ff. de his qui not.infa.Sol.hic iam inchoauerat ibi non. ¶ Item op. cum iſtefuerit ſemel malus in calumnio ſe deſiſtendo ergo non debʒ amplius audiri.vt.l.ſi cui·S. hijſdẽ.ff.de accuſa.So.vt gloſ.Conclude ergo ex iſta ꝑ⸗ te ſic quia aut cum erat pꝛeiudicialis ad pꝛimam et eam tollit animo vt hic pᷣm aʒo.aut non eſt pꝛeiudicialis:ſed maioꝛ ⁊ tunc aut fuit abſolutus/⁊ auditur vt hic:ibi ex euentu etiam. aut eſt condẽnatus inchoarc cãm de nouo et non poteſt qꝛ infamis vt.l:.j.S.qui publico.ff.de hijs qͥ no.infa.aut inchoata vult pꝛeſiſtere:⁊ tunc aut contra ac cuſatoꝛem vult perſiſtere ⁊ non poteſt cum eius reſpectu calumniam commiſit vt hic. aut contra extraneum ⁊ põt vt.l.qui reus.ff.de publi.iudi. Conſidera ergo oꝛiginem ⁊ euentum.circa oꝛdinem dic quis debeat pꝛeferri aut no men pꝛimi accuſati eſt iam receptum inter reos quando vult recuſare accuſatoꝛem ſuum ⁊ non auditur. vt dicta. l.is qui reus.in pꝛincipio.de public.iudi.aut non eſt rece⸗ ptum ⁊ tunc aut reaccuſat de maioꝛi crimine ⁊ debet au⸗ diri vt hic. aut reaccuſat de minoꝛi vel pari ⁊ nõ auditur niſi ſuam vel ſuoꝛum iniuriam pꝛoſequatur vt ·eod.l.ne ganda. hec vera ſi crimen pꝛoponitur ⁊ per modum pꝛi me accuſationis. Si autem per modũ efficij iudicis ꝓ⸗ ponatur⸗ licet ſit par bene poteſt pꝛoponi: vt.l.j.j.de ca⸗ umnia. Sed aliqñ pᷣm crimen non pꝛoponitur pꝛincipa⸗ liter niſi per officium iudicis:ſed per modum incidentis vel emergentis:⁊ tunc diſtingue ꝙ aut per modum emer gentis vel incidentis diſputat vtrumq; ſimul bene admit titur reusvt.l.penulti.S.de oꝛdine iudic.aut per modum emergentis ⁊ pꝛefertur ſecundus licet ſit minus crimen vel par. vt dicta.l.quoniam alexandrum. ⁊.l.j·.S.ſi publi⸗ co.ff.de adulterijs.Si queris de euentu tunc dic aut ille qui pꝛimo accuſauerat.ſed cum ſecundus fuit abſolutus ⁊ poteſt in pꝛima cauſa perſiſtere ⁊ nouam intentare vt hic in vſu et euentu.aut fuit condemnatus et nunqᷓ; au⸗ ditur vt hic pᷣm Aʒonem. aut non erat pꝛeiudicialis ad pꝛimam ⁊ tunc aut vult nonam inchoare ⁊ non poteſt cũ ſit infamis:vt.l.j ·S/ſi publico.ff.de his qui notantur infa mia.aut inchoauerat ⁊ perſiſtere vult:⁊ tunc eam inchoa uerat contra accuſatoꝛem ⁊ non poteſt cum contra eum commiſerit calumniam reſiſtendo vt hic ᷣm communem opinionem:aut eam inchoauerat contra alium extrane⸗ um:⁊ tunc poteſt eam finire:vt dicta.l.is qui reus.S.pla⸗ ne.ff. de public.iudic.NHec obſtat ꝙ ſemel commiſerit ca⸗ lumniam quaſi amplius non deberet audiri contra ali⸗ quem quia non commiſerit calumniam accuſando ſed ſe defendendo vt in glo. ¶ Quero qñ dicat᷑ nomen receptum inter reos: ⁊ dicunt quidam ꝙ conte.recipitur per.l.ſi adulterium:.j de adul⸗ terijs. Sed illa male pꝛobat qꝛ nomen poteſt recipi inter reos et inter abſentes.vt dicta.l.ſi adulteriũ.aut ↄteſ.nõ põt fleri inter abſentes ergo ꝑ conte.non recipit᷑ ⁊ ibi dðꝛ ꝙ vᷣm conte.eſt receptum.Alij dicunt ꝙ ſtatim poſt ↄteſ. recipiantur inter reos ſicut fit quotidie.nam ante litem conte.notarij nil ſcribunt de pꝛoceſſu:ſed lite conte.inci⸗ piunt ſcribere pꝛoceſſum per oꝛdinẽ ⁊ nomẽ accuſati po⸗ nitur inter alios reos.Alij dicunt ꝙ demum ⁊ poſt ꝓba⸗ tiones ac crimine examinato recipitur inter reos ꝙ ptʒ ꝙ per receptionem inter reos non audiãtur exceptiones perẽptoꝛie.vt.l.ſi maritꝰ.S·pᷣſcriptiões.ff.de adulterijs/ aut abſurdum eſſet ꝙ ſtatim lite conte.excludant᷑ perem⸗ ptoꝛie qꝛ vſq; ad ſniam poſſunt opponi.vt.l.pemptoꝛias S. ſen.reſ.non poſſe.Quid ergo.certe media opi.eſt magſ cõmunis /gnec obſtat·S. pᷣſcriꝑ.quia loquit᷑ in exceptioni⸗ bus ĩdirectis q̃ poſſunt ꝓceſſum ĩpedire vt lenocinij.er⸗ go nimiꝝ ſi ↄteſ.excludantur cauſe declinatoꝛie.Et ma⸗ gis contingit illud rõne cõte.qᷓ; receptionis inter reos: alie vero peremptoꝛie non excludũtur conte.⁊ ſi dicerẽ excludi hoc faceret criminũ odium vt cito decidãtur:ſʒ hoc non puto verum.¶ Item quõ ſcᷣus accuſans de mi⸗ noꝛi pꝛoſeqᷣtur ſuam vel ſuoꝝ iniuriam. Et pᷣmo quomõ ꝓpoſuit maius cũ ꝓſequebatur etiã ſuam vel ſuoꝛũ iniu riam an admittetur ſecundꝰ.glo.dicit ꝙ nõ ne ſcðᷣo cõce datur quod pᷣoꝝ denegatur. vt.l. aſſiduis· S. exceptis S. qui po.in pig.ha.Sed odo.tenet õrium.ſ.qꝙ quilibet au⸗ diatur ex oꝛdine cum ꝓcedatur pᷣmo in pꝛimo /ſcðᷣo in ſe cũdo crimine.Et rñ.ad ·S.exceptis ꝙ ibi loqͥtur qñ duo poſſunt concurrere in me opʒ vnũ excludi.nam bona ſuf ficiebàt:ibi vtriq; creditoꝛi: at hic iudex ẽ habilis ad co gnoſcendum de vtraq; cauſa ſimul.ergo de vtraq;:exoꝛ qine tñ vt pꝛimo lis conteſtetur ſuper pᷣmo crimine.ſcdᷣo ſuper ſecũdo. Sed quidam ſuſtinent glo.dicentes ꝙ hic etiam opoꝛtet concludi vnum quia accuſatus de crimt⸗ ne debet audiri anteqᷓ; crimen purgauerit. vt.l.reum.S. de pꝛocuratoꝛi.⁊ dicta.l.is qui reus.⁊ lege neganda:et ideo opʒ vnum reijci ⁊ excludi ⁊ ſic habebit locumS.ex⸗ ceptis. ; vt poſterioꝛ excludetur.Sed tu potes ſuſtine re opi.odo.ſic quia quãdo aliquis pꝛoſeqᷣtur crimen pu⸗ blicum ⁊ ꝓſequitur ſuam vel ſuoꝛũ tunc crimen publicũ reducitur ad foꝛmam pꝛiuati quõ patet ĩ accuſatione po pulari qꝛ ſi aliquis ꝓſequatur pꝛopꝛiũ damnũ per eũ po teſt conſtituere ꝓcura.in ea ſiue in ciuili pꝛoꝑꝛia.vt.lłlicʒ 5S· an popularibus.ff.de ꝓcura.Et colligitur ex.l.hij cũ omnes.ff.de accuſa.cũ ergo hic quilibet ſuam iniuri ꝓ⸗ ſequat᷑.perinde eſt ac ſi crimina eſſent pꝛiuata. Sed in il⸗ lis in qbus audietur ex oꝛdine tamẽ vt.l.qui pꝛioꝛ ff. de iudi.⁊.l.in operis.ff.loca.Butriga. Ad d itio Adde ad iſtam.l.odof.⁊ bal.plene exa⸗ minãtes an ⁊ qñ maius iudicium impe diat minus ⁊ dicit do.odof.hic qð maius iudiciumex⸗ trangulat minus. SE t ff „& Alieno ſomine nemo J cautio nes. ccuſat ſed ſuo nomiĩe bene accuſat ad alienũ commodũ: ceſſat cõ⸗ E“Ademnatio de pᷣſumpta calũnia ratione officij hoc dicit. HW ¶Diuide in duas partes qꝛ in pꝛima ponit dictumvſq; ibi.nec etiam facile.ibi rñũdet tacite queſtioni ałs obie⸗ ctioni vſq; in fi. „. ¶ Ex tex.nec enim facile audi. op.ꝙ duobus modis pᷣ mo ſic/qꝛ ſi ſe inſcribunt eſt vt nõ puniantur de calũnia. NRũñdetur ꝙ licet excuſetur a pᷣſumpta non excuſatur ave ra.Alio modo ſic tutoꝛes non timent accuſari ꝓpꝛio no⸗ mine ne puniantur vt calũniatoꝛes ſi non ꝓbent.Rũdet᷑ ꝙ excuſantur ratione officij a pᷣſumpta calumnia. Et iõ non timeant:ſed a vera calũnia non excuſant᷑. ¶ DSppo.ꝙ nomen pupilli poſſit tutoꝛ accuſare vnde vi detur obſtare.l.tutoꝛẽ.in pꝛin.ff.de hijs quibꝰ vt indig. Solu.vt glo. Item oppo.ad idẽ de.l..pollici.S.de hijs quibus vt indig. So.ibi accuſat nomine pupilli.i. ad vti litatem pupilli nomine cum ꝓpꝛio ⁊ ita concoꝛdat ꝙ ibi agitur ciuiliter hic criminaliter. ¶ Item oppo.ad idem de.l. · S· ſufficit.ff. de admi.tut.Sol.ibi.cauſa eſt ciuilis. ¶ Item oppo.ꝙ eo ipᷣo ꝙ non pꝛobat pꝛeſumatur calum. vt.l.qui non pꝛobaſſe.ſ.de calum. So.ibi eſt regula que fallit hic ratione officij. Et ideo dic ꝙ aut conſtat de ca lumnia vera ⁊ qᷣlibet punitur.vt.l.is cuiusS· iure mari⸗ aftoe⸗ ſoonin Ctregul auine Calum. Cosnan licautſ enitvt. onoe no nteteno ſueuit na⸗ hoſetipn gonotsp Gtorvu ertiden ſpolla Accuſat nullame genamf ptilitate pkecalun niat qu hic.4ut. lummaut punttur⸗ ſdecalu dd bbos all (Miui ficium! lbiſi ve nem rec contrart ſctibitur Golo hie ſchamge Etopr leagrige Lallie dlcltgo guando ſria inte teratun ſribitun 1lLyna; modum uiden⸗ Nliſde lurdecrin blco.d ſocfee ſſdecuſt umtcan ſectanip niaturert Ols.Gol eſtatio, celſugf⸗ tſlan teonen bhonin brpmn ftünnpti utur lonesde Cffrinat Lcſtia untnn Cnnine, De his qui ui accui qui accuſare non poſſu oſſunt. F Fo. X CVI deſt t tingnbe⸗ ti.ff. de adul.⁊· . kenum Mre no animo l. . de ad uarneſn aenuns Shulit ulk.l. iur lee n gula ꝙ Ppuniat e mariti ſonz, Nen l. quin qui non pb ur. vt. l. j- iti. aut c enmn eſe calum. Sed alſc. kallit pat bfumatur ecalum. In de bo⸗ W dos:n qualit quibuſdã calumn dubio quendum de inante⸗ 1 hic zneſ aut dienee H vt hic. ⁊ e detã quia n de hoc eti crcul lirſf io modo ieus:als ulla fact i remitti o⸗ hoc liqr e hijs que pm le oſas. hic poſi Erlladenf cuſo ppꝛi venit d euitar a menti itur vt deſiſti neat diſti tenent gem p poſita intſvenn o ꝓpꝛio vicend et penam pᷣ ione . it a ca iſtingue q ur ad pꝛoperandũ 3 elhenpe tatẽ t nomi do hoc m pſi pupulli co.l. a uſa e quia ali venie andũ Poptee caſu pꝛoſeqᷣtur rõ ad vtili E go tali calũnie cauſaſ ionẽ. S abet lo ando qui n. Ut iurend euitat pe ur röne offi itatem talis tut le n? tunc au ed ali cum pen nuis in t er⸗ ngcnn qð in adult nam pſum duitifen en duganrae nic egaleu Sec liuando na turpilliant vr ſ. iceni poſſet i o idẽ in p pte cal a vidi ſe ius vtili vt. .cert punitu nplicitern quis non am vt.· .. eclna, ipſe pſequi pupill lumnie ai ſeruari t rtum t r in ꝗ on pꝛ n pꝛoſequi * noſe non ab⸗ ſequi ſi o ꝑ oĩa nõ ve ⁊ hoc um ab h tempus uarta oſequitur. quitur inenne 1 s pupill ĩſuam hoc e re vt hi pꝛ Hõä parte bo ur..ten r oe valtcſalle nul vecbn inirgiam c. Sʒ oſequẽ mpus cut natl Hleani unen Prerpuc rcone t ut ciuil ullo mod ꝛũ iniuri qꝛ cri ſenti Edum c aut fui equitu vvt.l. ij. iñ lantftt e eln ed tunoeenn Woneluaeeng 63 ſehkia gaͤ net punit uit ei d r. tem l. ij ibi Petnmrtin l. pol vt.l. tu nomin nclude pꝛoſequa ius.l veniẽd ur. vt.l. ſi ata dilati pus ſtat – volls aur cri toꝛem. ff epupilli ergo ſic e alengoem zanwroleqiregan atio pꝛeſen tue Maocalen 8 accuſat riminali ff. de hijs lli pꝛoſe qꝛ aut eniendo aioꝛ:tamẽ equendũ aut fui enti ad n Et; W nul nomine iter ⁊ cri quibꝰ equi tm ciuili rand z non pꝛ. mẽ in d ũ ⁊ iſt t ei dat 8I. Eppoge la mẽti epupilli imen vt indi nili um. Z. de i pꝛoſe uobꝰ fl e punit᷑ a ab inn e tionef. i⁊ reijci eſt publicũ ig. ⁊ di pꝛob .S. de iudi equend t co it᷑ pena red reree e beenan amoli⸗ r mnteroot M 15 ns insgenn pte ca pupilli e aut r vt qli iciter ur in caſt o.et dñi Mar .. d aatrur iaae laliseege: te calumni i⁊ tun accuſe ibet vt eui ti caſu.l.ſi ni Ma e acc quitur pe⸗ iungle nia ⁊ qui mie non audi at nom t euitet ione d .l.ſi ea.·j. r. quia uſa. et . ſed non nlacglee . quilib vere vt hi itur ⁊ cui ine ꝓpꝛi . ata ad .eo. ſed dñ ſm gl eſt diff⸗ vünmnt e hic.au et puni t hic. a uit at p pꝛio ad nnuit tex.i veni dñs m o.hec.l.di erenti Pfraſch t conſt itur. vt.l. i ut conſt enam p̃ſi 0 ex. ibi endum tm̃i᷑ ar. ðt ꝙ loc direc ig gbibe u lum. au at de b .l. iure mari ſtat de v pᷣſum⸗ ppo.ꝙ vt veni tm̃ ibi ꝙ loqu cte loqᷣ⸗ ſhren aut dubit ono aĩ ariti .j. cra cal vt.l ex eode iatur ad ag pꝛ ik hic ĩ di rallnrte punitur. v atur ⁊ re o⁊ nullus de adul lum⸗ ſenat em fa cau oſequendũ ĩ dils uiinin dede . e adulteri au us. ff. ctopl ſam a endũ vt hi urinte⸗ f. de cal t dicta.l gulariter punik vt. lj= js vt tex e de ac uribu gend vt hi riholuie um. B . qui no pꝛeſumi t. l. j. ff. interi odem cri ccuſa s peni am. c — Addi Bleta ! au hoi bal imia ct —T.. enmenes e (Item earncel ODditt . e. kallit eAinennts es ie ameriminaggirurci Sraiz Puniat non erznogime r5 itio Add t hoc in.l et ‚aut agit git vna rciuiliter⸗ HHõ rib . le Bal 1 l. mat dici ur pluri non agiti ter ? cri acquil. S 1godeng ribus allega. i pupill in hac. l er. licio poteſt ribus cri gitur ali crimialiter 0. dNeneht ega. in us tene l. poſt b ſis le puniri criminali ia. vt di iter ⁊ tũc Acanſenen P glo. eatur ex deli utry offj 'gibus ri. vel di aliter dicta.l tũc —— S x delic an ⁊ qñ officio hi 2 pꝛoce. el dic ꝙ& a ⁊ tunc ta. l. ex m Cauctlnlni (S Bi cri orutotig dl-⸗ uſ hic im eir dec. marin c eodem iu⸗ ð 2 m. Mo pona ec.l. im ne veni em i grletnn ſrib men. Aaaceuſati inu⸗ inſcri Gbona aure õ in⸗ düätnn Dext at ⁊ fidei mitti ationem nõ ad⸗ inſcriptio t enio ad x eadem um pena i luer⸗ Aextra oꝛdi uſſoꝛe itur ꝓ nõ ad⸗ continere i dic vt q.⁊ qu .l. p a iudicis Seltup⸗ Diuide ꝛdinem m pꝛeſt curatoꝛ niſi ⸗ inere in glo cro qui ꝛoced is gſn ficiu ein duas punit eſtet / qui ꝛ2 niſi ſe contin ſcripti .(Item id deb it cont Nann i.ſi vero. i is in acc qꝛ in pꝛi dicit. equik uiſſimo uation yt glo. quot tinere ntrari . ; in fl it officiuz i rece 0 ra du 3 CI miali refecti ꝛocedi Egt i damint ſcribi um hoc m .Pꝛim iciuʒ iudici ptam vſq; gata eſt plici rõn ⁊ hic vid tio expe it de iure iiprogaſt S —.—— ima gloſula is accuſati pꝛe loco deci e pꝛima etur ca rũ ha eſuen inil ri. Et et omi ratia exẽpli er ff. rimine i penſi ucceſſit. gon ab m ſubꝛ fectõ Et op itto pꝛi exẽpli de pꝛiu in nlis in ci Pꝛete ec refełti atur deci 20 hé a0 rinats. Sl l. ea qui po.ꝙ qui ꝛinctpi exponi a. delic militud uilibus d rea ſi deei io e ecima nõ ĩ at loci! S4 inem. is ſe inſeri um qui⸗ it. ¶ Uenio ad udo ſuppli de q decim o expenſe nõ ĩ cã cri Nlcnipnt ac. ⁊.l. ſi de ad nſcribe itz per enio ad ab ha pplicij i. uo minꝰ vi a Ihenſerum. a crisli loftbalget lnet beiunn re E Ruia de deli debeat. v veniat e in crigninglr de c us de quo to foꝛtiu cenn ando decri egula in ico.f . deerraſ⸗ venien ratio riminali di xpenſi magi us ſt ius isfin ſaria in crimine contrarij de adulterij etrãſ⸗ ixi. Ja e vict dico ꝙ ſi s an 8nõ o icline r dulte c ctoꝛ ꝓſi n ve ob. EE eree S NSEENEi Additio FeSetstie ribitur vt hi er mod .l.ſi ex falſi unc non eſtn ali 0 dd onib is an thic. . , f um a is. aliquã neſtn penſasvi Aadde al. hi us quas. S. licno ſotien 1.l. vna . ⁊. l.f · .ti. . ccuſationi quãdo cri eceſ ij svideno. ma iueni bic pl 88. mod .de abi I.ti. j. fallit i onis 7 criminali ij. q. viij eno.in nitus c lene diſt teuſatſchſour odum meri ge aut it in. l. q;ui regulari li R iij. deĩd c. licet rimin putan eaſel meri officij per mod qᷓ;uis.Xj. riter inæ⸗ S iĩde glo. in hely. de ſi aliter t tem a nnoht quidem.·j.ti.j icij 2 n um offi . de ad in⸗ Laopbe⸗ in ꝓph de ſimoni eneat n Z ini ner il j· · de per modũ neceſſari j2 tunc jjs (r02 ul inſtituti ⁊ in c ex⸗ blic crimine ?t iquando ij mercẽn ptio vt.l 2 Alequatu eniſi ſuam ccuſat de pub . uprptton o. ff. de ad unc etia per mod arij? t 14 Adi r nec t vel ſuoꝛi publico cri n Ny fi ulterij m noni ume tunc idẽ ldit. ho nec tunc lſuorum iniuria ufonit po Racſuſ lterijs. non inſcribi exceptioni 65 diti dieir vnc auduur ſi m iniuria crimi Tde cuſto ſoꝛil us non go denio aterrtaſw, isan iO. IZſta. leſt ĩalius eam ptece⸗ ,tutlf rum cauſe Sort nrelarerin d tertlam For ru⸗ e Enätt canoniſata ine pꝛece⸗ lonrde alin ni ari per opt cat. We ia hec ᷣm i rceretur. V at ano. v atur ppo. ? odo omi m illam r. yt. 3 “ uſco xon.xv. lſonetalatn pus Sln.⸗ oꝛdi X venio aa mitto vt p erſe . = A nſu . ne oꝛdinẽ. quin quartam ona niſiß Ad g to cale ohion eſtr olu. ibin immo tam glo niſi moc itio.! . n den io nn mens 7 oꝛdi oppo d dz ipmo cit O. Mer hã mngeet celſu quia miti oſequi nata ſt ꝙ non ius etur o *p c. l. dij 1 6 lſus. ff. itius tur an atuta if npu⸗ . 2 meliꝰ ffenſi 6t per i icas ꝙ iude icdunni æ illa de arbi cum.l. ; tem ta ĩfra tm̃ tẽ in ca. fund us an veli inquiſition iudex nõ m it. 2 l. q;ᷓ cu pus ſic ſt m tẽ⸗ ca. p̃ſbyter ſi amentũ velit a iſitionẽ ex nõ annſt, r illan erxiſgoꝛdt eumel. g cum hoceni Farntt⸗ aerini yter ſia ocigeunet r * ꝓced nari muniter tm. ine agi Et = n iudicij plebe. i re cõi h e.ham ere Kalgentt ab ho ra ipſam o iam. ¶ R er tm̃. Alij gitur v nõ d ijs huati ij. q. v. et di abz d q ma ſ b homin ppo. de lſi edeo erge lij dic t.1. rdi z imptiri uatis vt i et dica ebet pf iuz ſoii fit hac pen e expꝛeſſum e.l. ſi ea. . ergo ad ĩcunt hüäc icium offm̃ ſuũ t in actiõe i 8 ſᷣm pferrigl Rin na puni um ⁊ puni eo. vbi pꝛimã c P in v uũ niſi iõe iniuri Bal. hi Al⸗ lelui in ſum punitur: 7 punitur . vbi eſt d 5 ſolu AE er. petenti iĩpetenti iuriax hic ꝙ i it lo ptibus ßm hoc tri alia pena: atum tẽ ti. ff. de i. vt. l. ii ij. rti / alij. iunn, dalen JMB⸗ nS Jea Aunk kemge liices boc aueli⸗ S tiones ventur 34 V ? ideo di em tener curret qꝛ Ad eui uſa. hoc di is legale mi i/ eti eniend c de iu publicũ ⁊ cũ Rr agl uiden icit. mino alſetton dantur aren reutcngaide re ꝙ a ed n es dan tiã eſt ſci⸗ ꝛzatur . a ctuili tet de h quedam di 5 n. S. e. 7. tur abſe ciendũ ex eſnmtmnet, vantur paeleurtad ili loqui oc loqui dila⸗ qñ iud ꝓperandũ enti v ũ ꝙ e, 6e. pꝛoſe itur. l. S quitur h a⸗ ex. quedã ndũ.S.de i t veni quedam biekn 66 ecuſetice. Nram ake quendu S. de iud ec.l. in quedã pñ edã d Z. de iudi lat ⁊ loqͥ dilati tunc in m ede oe i. qu qucdâ pñti ant pꝛ udi. ? a oqᷣtur.l.qui 0% atcolitinl auninatito cauſa. dant e hoc uedam dila. ti 2 volẽti eſent ut. J. qui ”ͦ”MB tins o⸗ 8 ione dat tp̃s. S dilatio ta nõ in itio ẽ accuſa . certũ tpᷣ oquit.l. j. uit g adveni olue er .„In nõ vt hi ẽ merũ re. vt. S ps.¶ E l. j. S. iendũ go hic lo⸗ fa t hic. ¶ Itẽ arbitriũ vt nemo i 1 gl. ⸗ u uti dilati a. glo. f⸗ initio ↄpell. joe fonng ando actio ilario del⸗ ern, tur. ienen e ndi erat inſti non wiamart. b ndie ituta quia mart loqu ex r inten Diülatio dit.¶ Item oppo. ꝙ mulier deſiſtens aĩo incidat in tur⸗ pillianumvt.l.j.S. ab accuſatoꝛe.ff.ad turpillia.Solu.vt glo.⁊ pꝛima ſolu.eſt vera. Sed cõtra eam op.de.l.mulier cum ſi ff. ad turpilli. ⁊ huius timoꝛe gloſ.dat aliã ſolutio. do. Warti. immiſcet ãbas ſol.hoc modo:quia aut tenuit accuſatio ⁊ tunc cum non deſiſtat ſponte / ſed quia etiam volens pꝛoſequi non põt non cadit in turpillianũvt.d.S· accuſationẽ. aut tenuit accuſatio ⁊ tunc aut deſiſtit ſpõte ſine pacto:⁊ tunc regulariter quilibet cadit in turpillia. fallit in mulierẽ ⁊ minoꝛe vt.d.l.mulier.aut deſiſtit pacto 7 quilibet cadit in turpillia.¶ Item opp.ꝙ debeat pꝛoſe⸗ qui ĩfra biẽnium cã criminalis vt.l.ij.vt.certum tempꝰ. So.vt glo.qꝛ non põt extendi vltra bienniũ ſed termina ri poteſtvt ex cã.¶ Circa hoc ſolet queri an dilatio poſſit an poſſit a iudice abbꝛeuiari:⁊ dicit Ja:de are.ꝙ datur tempus a a iudice lege ſiue miniſterio hoĩs:⁊ tunc non pot minoꝛarevel au abbꝛeuia= gere:vt.l.qui pꝛo tribunali.ᷣff.de re iudi.cum ſi.aut datur TI. a.l. cum miniſterio hoĩs:⁊ tunc aut.l:.dicit detur tm̃ tpᷣs/ 2 pon vltra: ⁊ tunc aut poterit abbꝛeuiari etiã ſine cã: qꝛ non fit contra l.ſed pꝛeter.l.ſed vltra dari nõ põt ſine cã qꝛ eſt contra.l.per interualla.ff.de iudi.aut datur ab hoĩe ⁊ tunc planũ eit/ſed certe lʒ in duobus membꝛis vltimis bñ dicat. Jaco.tñ nonvidet᷑ bene dicere in pꝛimo.nã biẽ⸗ nium vel frienniũ ad perſequendũ a.l.datur ſine miniſte⸗ rio hominis.⁊ tñ poteſt iudex abbꝛeuiare: vt.l.pꝛoperan dũ.circa pꝛin.S.de iudic.⁊ illo pꝛimo mẽbꝛo ſubdiſtĩguit dñs Odofre.qꝛ aut.l.pꝛoceditvltra dando arbitrium iu⸗ dici minuẽdi ⁊ põt vt dicta.l.pꝛoperãdum.aut vltra non pꝛocedit/ tunc minoꝛare non poteſt:quia datur cõdem⸗ natis ⁊ ita pꝛocedit opi. Jaco.vel aliter ſᷣm dñũm Mart. Aut queris an dilatio indicis tollat dilationẽ a.l.datam ſine miniſterio hominis:⁊ dic ꝙ non. immo per dilatio⸗ nẽ iudicis poterit perſequi /⁊ ita pꝛocedit opi.Ja.de are. Aut queris an lapſa dilatione iudicis ille qͥ eam nõ eſt ꝓ ſecutus ⁊ cadit in turpil.⁊ dico ꝙ ſic /vt hic.ſed pꝛima vi⸗ detur verioꝛ/qꝛ dicit hac lege ꝙ lapſa dilatiõe iudicis vi detur renunciaſſe.¶ Itẽ quero an iudex poſſet inſtituere tp̃ᷣs ad ꝓbandum: ⁊ vltra illud non audeat pꝛobare volẽ teme⁊ dic ꝙ ſic ⁊ bene:ſʒ non per hãc legẽ:⁊ ideo ſũt tres caſus.qꝛ aut iudex vult dare dilationẽ ad cãm ĩchoãdã ⁊ pꝛoſequendã ⁊ poteſt vt hic.aut ad pꝛobationes fiendas ⁊ põt in criminalibꝰ per.l.ij.vt infra cer the⸗ E rhe⸗ iles cum pꝛe 1 Sn pꝛ oh ib etur. ſcriptiõe ad ac⸗ cuſãdum admittitur ſi ſuã vel ſuoꝛum iniuriã MWapꝛoſequatur non als.h. d. 6 OO n ianoꝛat Mõ debet qᷣs admitti g 2 Ryt talis niſi pꝛius pꝛo⸗ f bet ſe talem. ⁊ qui pꝛo ſe allegat exceptionẽ il⸗ Elam pꝛobet. h. d. . Ad ditio Adde Inno.i.c.cum ſit gñale.er.de ſoꝛ. cõpe.⁊ in.c.ex parte.de pꝛiuile.⁊ no.iſtũ tex. ⁊ videas Bald.hic pleniſſime an ⁊ qñ qualitas intro ductiua iudicij dẽat pꝛius pꝛobari:⁊ de materia filiatio⸗ nis vide hic per eundẽ Bal. ⁊ alios in.lʒ.filium.ff. de his qui ſunt ſui vel alie. iur. ” At a. Incendiarius doloſus tenetur lege EAMXW.. cCoꝛnelia de ſiccarijs. hoc dicit Jaco. 444 Butrig. z31 MWulier caſualiter admit GHa E crim ne.titar ad accuſãdum ex eo gcaſu ita demum ſe inſcribit quo maſculus ſe in AKſcribit. h. d. 'm veram oht. . “ — uper fratrẽ vel ſoꝛo a J magnum rẽ vel matrẽ vel filiam non accuſat de magno crimine niſivice accuſa E A&Ctozis iam dictus accuſatus fuerit. h. d. cũ. l. ſeq. ⁊ .l.ſi ſoꝛoꝛem·jeo. Add itio Adde ꝙ iſte tex.eſt ſing.ſᷣm Bal.i rubꝛi. .S. eo. ⁊ in.l.ſeq.qᷓ incipit ꝓpter iſidias di cas ſᷣm doc.ibi⁊ ſᷣm cepo.vero.cautela pma:⁊ibivideas ſing.ꝙ ſi pr̃ offerat filiũ ſuũ iuſttcie illũ ducẽdo ad iudicẽ dato ꝙ filiꝰfeciſſet tale crimẽ ex q̊ͥ dẽret moꝛi.verũtñ pr̃e ducẽte ad iudicẽ filio eſt ꝑcẽdũ qð eſt mirabile ⁊ ałs ipa toꝛvoluit videre iſtã.l.ꝓpter ĩſidias/cũ iſte caſus eueniſ⸗ ¶ [Kumin videagRernieeno erer nfamis ĩ pᷣſcpᷣtiõe accuſat Kiminis 1 ſuopꝝ ĩiuriã Pſeq̃t ñ aliter. Ee Qui duos reo Bmrationibus. eul ouve rto⸗ tpe accuſat ꝓhibet᷑ a tertio niſi ſuã vel ſuoꝝ in⸗ A iuriã ꝓſequatur. hoc dicit. ¶Sp. ꝙ etiã duo accuſari nõ poſſunt:vt.l. hos accuſare. f. de accu. So. vt ĩ glo. ⁊ pᷣma nihil vʒ ⁊ tertia nõ placet: qꝛ nõ pꝛobatur attẽto ꝓpter ĩpedimẽtũ iudicis/ſʒ ꝓpter reſũptionẽ turpis q̃ſtꝰ ¶ Itẽ op.ad idẽ de.l.q de crie·j.ti. j.Sol.illa ponit cõuerſũ vt hic in qͥ dic vt ibi.¶ Itẽ opp. ad idẽ de.lres ;: de adul.So.ſpãle ĩ adulterijs.i Itẽ op. ꝙ pluries qᷓ; tribꝰvicibꝰpoſſit accuſare vt.l.jʒ.j.ſi reꝰvł ac. moꝛ.fue.So.ibiloqt᷑ de eodẽ crumine hic in diuerſis inqꝗͥ bus non! poteſt reus accuſare 6e äl umptus in tutoꝛem ſer⸗ R Niquu mM. uus vel familiarẽ dominuʒ libertus patronum non accuſat.hoc dicit vſq; „. R . „7 . Min flnem titu. D —— 7 OO g Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ ali qñ qʒis termios tres amouet rvt eos hẽat:? tũc hẽst locũ pena oꝛdi Enaria furti aliqñ vtvltra fines occupet poe alleno vel zizaniam ſeminet: tunc uaäaut agit crialit᷑ ⁊ hʒ locũ hec lex:aut ciuiliter ⁊ etiã hʒ locũ hec.l.aut ciuiłr Sr 1 hbz locum angaria.ff. de termi. mo. dicit bꝛeuiter hec lex. Amouens terminũ vt occupet vel ʒiʒaniã ſeminet crĩalłr ex oꝛdinẽ puniet᷑.h.d.⁊ ceſſat ðꝛis. ¶ Sp · ſic qͥ terminos amouet ↄctat /ſi ↄtractat ergo lſa⸗ cit furtũ ergo tenet᷑ pena oꝛdinaria. Solu.aliqũ amouet vt ↄctet ⁊ pꝛocedit ↄꝛiũ.Aliqñ vt ʒziʒaniã ſeminet vel de alieno occupet:⁊ tũc punit᷑ er oꝛdinẽ vt h̊.¶ Cotra hͥ op. qꝙ etiã ſi amouet ⁊ ʒiʒaniã ponet vel occupet alienũ hẽat locũ pena oꝛdinaria:vt.l.angaria.ff.de termi.mo. Solu. Dicunt qͥdã ꝙ illa loquit᷑ de iure nouo hicveteriꝙ videt᷑ abſurdũ cum hic ſit poſterioꝛ.Alij dicũt ꝙ ibiloqᷣt᷑ de pe na ciuili hic de pena crĩali.Sʒ huic repugnat tex.ĩ ðꝛio q̃ dicit ꝙ pena eſt publico applicãda / ergo eſt crĩalis:v l.fl. ff. de Pua.delic. Sʒ potes ſuſtinere ſᷣm dñũm MWar. q ibi õ eſt cuilibet de publico/ qꝛ actio popula⸗ ris eſt. Vel dic ꝙ licet dicatur crĩalis regulariter vbi pe⸗ na applicãda eſt fiſco cũ hoc nõ cõtingit in pluribꝰ actio nibus qꝛ ciuilis remanet.¶ Cõclude ergo ꝙ aut amouet vt octet ⁊ punitur pena oꝛdinaria furti:aut vt occupet ſt nes vel ʒiʒaniã ſeminet:⁊ tunc aut agit᷑ ciuiliter et ẽ pena oꝛdinaria:aut criminałr ⁊ tunc extraoꝛdinaria pena im ponetur yt hic. J cuiulſd am Ad crimẽ publici iudi Iécij nõ admittit᷑ ocura. niſi ad allegãdas cãs abſentie ⁊ exceptiões di *K&latozias ipediẽtes ꝓceſſũ ĩponẽdas.h.d.cũ ſe. Op.qꝙ ſeruꝰaccuſari nõ poſſit:vt.l.hos accuſare·S/oĩ⸗ bẽ. ff. e.nã cũ nil hẽat nõ põt ĩ eũ fleri executio.So.̊ age bat᷑ ad penã coꝛpoꝛalẽ ĩponẽdã ibi ad pecuniariã. ee opp.ꝙ dñs nõ dẽat admitti ad defẽſionẽ vt.lj.· ad cri⸗ mẽ.ff. de publ.iud.So.dicũt qͥdã ꝙ admittit᷑ qꝛ ſua ĩter⸗ eſt qð vr verum:qꝛ ſi ſua nõ ĩtereſt nõ admittit᷑ qð eſt õ.l. rcos e. Alij dicũt ꝙ aut ĩteruenit añ lit.ↄteſt.⁊ nõ audit aut poſt ⁊ ſic qð eſt ↄ.l.S.de ꝓcur.⁊ ideo dic vt glo.Nec obſt. l. ſeruũ · S· publice.ff. de ꝓcur.qꝛ aũt venit ad allega⸗ das cãs abſentie ⁊ põt:vt.l.reos.j.eo.Aliqñ venit ad ple nã defẽſionẽ ĩ crĩe qð excedit ⁊ nõ põt:vt.d.lj·g· ad cri⸗ men. ff. de publ.iud.aut venit vt dilatoꝛia vt eſt illa nõ dʒ ei reddi ius ⁊ auditur qꝛ nõ diſputatur de crĩe: ſed exce⸗ ptio dʒ per ſe decidi vt.llicet.S.de pꝛocura.⁊.l.qm̃ alexã drum/j.de adulter.aut vult opponere peremptoꝛiam me rã vt eſt illa poteſt ĩpune offẽdi:⁊ tunc nõ auditur:qꝛ ve⸗ nit diſputãda ſił cũ crĩe vt.l.j.S.de oꝛdi.iudi.autvult o ponere exceptionẽ iniuſtã ⁊ tunc autvult per modũ dec i natoꝛie ⁊ tunc audit᷑ vt in mera declinatoꝛia:aut vult op ponere ꝑ modũ perẽptoꝛie ⁊ tunc non audit᷑ ſicut nec in 2 „ mera peremptoꝛia. ¶ Item quero vna regula dicit quod ad crimen publici iudicij non admittitur pꝛocuratoꝛ. ¶ Wodo quero an habeat locum in actoꝛe ⁊ reo? Reſpõ deo in actoꝛe habet locum ſiuce ſit criminalis ſiue ſit ciui lis ⁊ non eſt lis conteſta.vt.l.licet.ff. de pꝛocuratoꝛibus. ſed in reo locum habet ſi eſt ciuilis. Alia eſt regula que Be acculationibus. Mubꝛi. Gutrigarij Gcda pars ſuper Nono libꝛo Codicis A 1 G dicitiy n pen ntiuata nreot ſntene ionis Pd ntdifer ncyein ools. Periin norcaſt garerep⸗ to Etd hoͤtenet. ithitaſt ſtoppo ſeo qui⸗ hecl nor heraliten plures ſenteme culatur⸗ turyrl. hicnon quia no Reo⸗ oppoſiti Negene Femo ſenten di ſonvidet Afn de ſigccuſa deatura ler So⸗ Oadinari nerün guſent omaſni Peimus Vtlabſen capio diſ Plcioran nmſupic Roatus Ulöta iaſwe ſenenaſ. ppon nelatam Apoſtegt iur ge⸗ altere itemer hulltatee ſochelite mnt rens tfubge mnotadn luneg De De ccuſationibus et inſcriptionibus. Fo.X CVII. nn tur ꝓcura.⁊ non lo quit᷑ tm̃ in publicis qꝛ etiam quedam mangdantis liberet mandatariũ.yvt.l.liber homo ff. ad.l. W pꝛiuata excedunt relegationẽ et hoc ius pariter ꝓcedit acquil.So.aut obtemꝑat in hijs qͥ nõ tenet᷑.põt tñ ſivult ſterbi in reo ⁊ actoꝛe.nã cum ſnia debeat ferri in pntem nõ ab⸗ vt in leuioꝛibꝰ cribus/⁊ tunc excuſat᷑.vt.l.ſi ſeruũ · S.ij.ff. liulcgen ſentem opʒ reum eſſe pñtem ⁊ accuſatoꝛem ꝓpter penam de ac. ob. aut obtempꝑat in quibꝰ de iure nõ poteſt ⁊ tũc eelientin talionis qᷓ in abſentem ferri non põt. Ja. Bu. non excuſat vt hic. Item ꝙ nõ attendat᷑ factũ mandan⸗ WNN Ad d itio Adde ad iſtam.l.ꝙ ſi factoꝛ alicuiꝰ dñmi tis ſed madatarij/an faciat delictũ vel nõ ⁊ ſolus mãda igieſzen K eſt ad moꝛtẽ condẽnatꝰ dñs põt petere tarius punitur.vt.l.nõ ſolũ·S. ꝓculus.ff. de iniurijs. So. rniſſiche vt differatur executio donec admiſtrationeʒ reddiderit ibi mãadatarius erat facturus hic non. ¶Quero ergo an tinin 1 Hᷣm cy.in.l.j.jde ſnĩam paſſis. Idem panoꝛ.in.c.veniẽs. qui alterius mãdato cõmittit delictum excuſetur ꝓpter ſnl iij.colla.ex. de accuſationibus.ꝙ facit pꝛo mercatoꝛibus mandatũ:⁊ dic ꝙ aut q mandatũ ſuſcepit nõ tenebat᷑ pa hnaſtitere Pariſius factoꝛes habentes. rere in hoc vt qñ res nõ cadit in delictũ ſʒ non in alio/ et nlinnnd N Eos tunc excuſat᷑ ⁊ ſolus mandãas tenetur:aut tenebat᷑ parere alkhee 2 ſea non in hoe: poterat tñ pere / vt qꝛ erat de leuioꝛibus Geſarn Ad d it Q Adde Odof. hic plene decla⸗ crimibꝰ tunc excuſatur.vt dicta.l.liber hõ.⁊.l.ſeruus. l litio. rantem hanc.l.addentẽ quat j.rñ.de ac.⁊ ob. Sʒ ſi erat de grauioꝛibus/tũc nec tenet᷑ s Re tuoꝛ caſus nota.ᷣin quibꝰ in cauſis ciuilibus tenet᷑ qͥs cõo⸗ nec põt parere de iure:⁊ iõ puniturvt hic.¶ Itẽ quero an – parere perſonałr licʒ regulariter non teneat᷑.de quo per mandatũ obligat mãdantẽ. Rũñ.aut mandar᷑ id qð non ☚ bar.in.l.fl.S.de ꝓcura.⁊ adde bal.in hac.l.pleniſſime. cadit in ſpẽm delicti ⁊ tunc aut fuit mandãs in dolo ⁊ te⸗ rtsn — Aligg actore oſttunc mmtmdatarist enat islaeints :noinenerhr e P e Aliqñ ⁊ tunc aut mãdatarius erat ałs facturꝰ ⁊ non tenetur WN W J accuſatoꝛib us. abſẽte fertur als ſic. vt.l.ſi remunerãdi:S.ſʒ nemo.ff.mãda.nã aut id mmanſnung abſolutoꝛia pꝛo reo/loquitur hec.l.reo abſente mandauit qð in ſpẽm delicti cadit ⁊ tũc aut q̃ris de obli WE as Afertur condénatoꝛia oᷓ eũ et loquit᷑l.abſentẽ .·· gatione ↄhenda nũc mãdantẽ ⁊ mãdatariũ ⁊ dico ꝙ nul locibelu eo.Et dicit ſũmarie. Sniĩa lata ʒ abſentẽ non ↄtumacẽ la.l.reus trahatur. vt.l.ſi remunerandi:S.rei turpis.ff. rüfenn nõ tenet:igr̃ de cã cognoſcere nõ pᷣt ꝑ eũdẽ niſi ð ipo fue manda.aut q̃ris de Zhenda inter mãdantẽ ⁊ eũ in cuius fminünaahet rit hĩta ſiniſtra ſuſpicio.h.d.cũ.l.abſentẽ.¶ Ad.l.ſi accu⸗ perniciẽ mãdatur ⁊ tũc aut erat tale delictum quod ſolo nieihotectf ſat.oppo.⁊ videtur ꝙ plures nõ poterũt accuſare vnũ vt verbo mãaãdãtis pꝑficitur ⁊ tenetur mãdatariꝰ ſolo mãda⸗ ftowrn, Teo.qui de crimine.So.vt.glo.⁊ vltia eſt vᷣa. Vel dic ꝙ to.vt.lł.jS. perſuadere.ff.de ſeruo coꝛ.aut erat tale quod Golaicin hec.l.non dicit ꝙ plures accuſauerunt vnũ ſed loquit᷑ ge non confirmabatur ſolo verbo mandantis. ſed factum zeniſenitte neraliter dicens.ꝙ ſi accuſatoꝛes ſe abſentauerint.ſ.qui madatarij reqritur.⁊ tũc aut ſufficiebat mãdatarij fctm̃ nenz ine plures reos accuſauerant.ſ.quilibʒ ſuũ. ¶ Op.ad.l.ab⸗ ſine dolo eiꝰ ⁊ illud interuenit ⁊ punitur mãdans licʒ nõ locctpetii ſentem ꝙ abſens accuſatur.vt.l.ij.’ de reqre.re. Solu.ac mandatarius vt.l.ſi quis id quod .S. fin.ff. de iuriſdictio. kdelerninoc cuſatur vt ibi.ſed non ꝓceditur vt hic.¶ Item ꝙ ꝓceda omniũ iudi. aut erat tale factum quod requirebat dolum vohicheeitſt tur vt.l.abſentem.ff.de penis.So.vt glo.¶ Item opp. mangdstarij ⁊ tunc aut non fuit delictum conſummatum dicitgbiben hic non fuit ratio quare ſnĩa nõ valeat.ſ.qꝛ fuit na quia nec dolus mandatarij interuenit poſito ꝙ interue⸗ crepngunti quia nõ fuit contumax. So.hec ⁊ illa facit ꝙ non valeat. nit factum.vt.l.ſi is qui.S.ſi cum titium.ff.de furtis.vł ſi errockir Itẽ op · ꝙ alia ratio ſic qꝛ iudex incõpetens.So.fateoꝛ nec factum interuenit tunc non tenetur mandans.vt.l.ſi reßmndin N oppoſitionẽ qꝛ ſunt tres rat iones pᷣma quia fuit abſens quis vxoꝛi:S.· neq; verbo.ff. de furtis.et.l.ſi quis id ·S.j. o grtrinfe Itẽ qꝛ non cõpetens iudex. Itẽ qꝛ reus nõ fuit ptumax. ff.de iuriſdi.om.iudi.aut fuit conſummatum /⁊ tunc aut gegllatin Item op.S.l.de accuſatoꝛibus dicit adiri eundẽ.l.ab-⸗ mandatarius erat als facturus ⁊ non tenetur mandãs gitnn lun⸗ ſentem dicit adiri aliũ.So.dicit gl.ꝙ põt etiã ſuꝑioꝛ qð vt.l.non ſolum ·S.pꝛoculus.et.l.qui mandato.ff.de iniu⸗ Suton ttn non videt᷑ verũ:qꝛ nec dixit vt ibi fuit iudex incompetẽs rijs.aut interuenit ⁊ non erat alłs facturus et tunc tene⸗ gogin vel ᷣm Ja.de are.in.l.abſentẽ iudicis habeat᷑ ſuſpicio in tur vterq;.Sed ſunt hec in arg.ad queſtionẽ talem ſtatu laut r al l.ſi accuſatoꝛibꝰ non.¶ Item op.etiã ſi ſit iudex ↄpetens to cauetur ꝙ iudex debeat inqrere de delicto in loco vbi kauulletei adeatur alius ⁊ nõ idem.vt.l.ſi vt ꝓponis.S.quõ ⁊ qñ iu commiſſum fuit. Modo quidam extraneus nunc man⸗ Nrämane dex.So.ibi in delegato hic ĩ oꝛdinario. Item op.ꝙ ẽt dauit delictum committendum bonoñ.iudex bene ince⸗ e oꝛdinarius adiri non poſſit qꝛ ſcda ſnĩa q̃ fertur ↄtra pꝛi pit inquirere in loco vbi conſummatum eſt delictum di⸗ dalnegtin mãꝗ erit nulla.vt.l.j.S.ſen.reſ.non poſſe. So.illud ꝓcedit cebatur ꝙ non poterat quia delictum mandantis fuera ſnoͤganime qñ ſentẽtia fuit valida/hic aũt fuit nulla.Si ergo qris ſi commiſſum mutine. certe ex ſuperioꝛibus videtur dicen tetetige pma ſnĩa fuit nulla quis dẽat adiri.Diſtingue ſic/qꝛ aut dum ꝙ aut ſolo verbo mandantis cõſumabatur delictũ ſhohaltshnt pꝛimus qui cognouit fuit ĩcõpetẽs ⁊ tũc nõ datur ad idẽ eius:ſi facto mandatarij ⁊ tunc attẽdatur locus vbi per⸗ lhoseraimnſ vt.l.abſentẽ.Si fuerit cõpetens aut erat oꝛdinariꝰ tunc fectum ⁊ conſũmatum ẽ delictũ ⁊ ibi inquiretur de deli⸗ ereeunteni⸗ capio diſtin. Jaco.de are.q aut habetur eius ſiniſtra ſu: cto contra mandatum pꝛopter mandtem. dpeengiſt ſpicio ⁊ aditur ſuperioꝛ.vt.l.abſentẽ.aut non habet᷑ ſini ¶ Item quero an ratihabitio in delictis operetur qð ma ſonetl ſtra ſuſpicio ⁊ aditur idem. vt.l.accuſatoꝛibꝰ.Si erat de- datum pꝛecedens/et videtur ꝙ ſic.vt.l.j.S· deieciſſe.ff. de zamnint gur legatus aut functꝰ eſt officio ſuo ⁊ nõ perfunctꝰ ⁊ tũc idd vi ⁊ vi ar. Sed glo.dicunt ꝙ aut delictum fuit nomine aunie vt.l.qð tamẽ.in pᷣn.ff. de arbi.x.l.ſivt ꝓponis.S.quõ ⁊ qñ̃ meo factum ⁊ tunc poſſum ratum habere vt eſt in contra ltorithi iud.¶ Modo quero an ſnĩa exñte nulla debeat pᷣmo ferri cctibus.vt.l.ſi pupilli.S. ſed ſi ego.ff. de nego.geſt.igitur ſdopdethe ſentẽtia ſuꝑ nullitate añqᷓ; pꝛocedatur in pꝛincipali.Rñ. aut fuit commiſſum nomine meo et tunc habeo ratum/ſʒ Lütltd aut ꝓponitur pꝛincipaliter cã nullitatis qꝛ dico ſniam ʒ non quis ſit factum nomine meo ⁊ tunc non teneoꝛ.gloſ. 9 Zliſcts melatam null eſſe/⁊ tunc dʒ ſuper hoc pꝛonũciari facto pꝛo hoc nil allegat ſed allegata pꝛo ea: aut determina t Nedl ai et poſtea de crimie cognoſci ⁊ ſic duobus iudicijs expe⸗ vt glo. in.l.fundũ.S.de arbi.nã refert an ſubſtantia vel inncini ditur. Sed aliqñ de nullitate queritur incidenter qꝛ pin qualitas ibi pꝛobetur vel appꝛobetur. Sed quidã repꝛo⸗ giellen cipaliter oppo.non eſſe pꝛocedendũ ex ſnĩa quia nulla bant pꝛimum membꝛum dicentes quod ibi non eſt meo un de che eſt ⁊ tunc pᷣncipałr inſpicit᷑ de crie / ⁊ incidẽter qritur / de nomine factum poſſum habere ratum q́;tum ad mei pꝛe⸗ walt wint nullitate cognoſcit᷑ ⁊ eodẽ iudicio expeditur.¶ Itẽ que⸗ iudicium.vt.l.j.S.j.ff.quod iuſſu.ſed dic ᷣm dy.in dicto. reinline, ro qualiter ↄ accuſatoꝛẽ abſentem ꝓcedat᷑.Rñ.ſi eſt ↄuu Sdeieciſſe ꝙ aliquando ratihabitio venit ad confirmã⸗ enp dlg max. reus adijcitur in eo / qꝛ ſi crimen eſt tale quod exce dum id quod erat inualidũ ſine ratihabitione/⁊ qdð meo iliit oli dit relegationẽ nõ poterit abſens dãnari.ſʒ reqrentur et nomine factum non erat ⁊ tunc poſſum habere ratum qᷓ; ln f annotabunt᷑ eius lr̃e.vt.l.abſentẽ. Si aũt crimẽ nõ exce tum ad mei pꝛeiudicium licet mihi pꝛodeſſe non poſſet: narotnd ſt dat relegationẽ ↄdẽnabit᷑ etiã abſens ad penã talliõis. niſi in caſu.l.mater.ff.ꝙ iuſſu.⁊.l.ſi fundus.S.j.ff.de pig. hulſſen Qui in patiẽtia doloꝛis ſecedit nõ Sed aliquando ratihabitio venit ad confirmandum id uregt 4 EActu m punitur.hoc dicit. Butk. quod iam erat conſummatum ⁊ perfectum ſine ratiha⸗ tu gon 55ν Seruus ad toꝛmẽta nõ ponit᷑ niſi ſe bitione vt eſt hic in delictis et tunc etiam quo ad mei pꝛe Core ln S J quis.ſubſcripſerit accuſa.h. d. iudicium non obligoꝛ ex ratihabitione quando non fu⸗ nuliͤſnie Factum mandantis mandata⸗ it meo nomine geſtum/ ita remanet vᷣa.Sol.vt glo.ad⸗ ehrocnitn LOn id eo. rium non excuſat/et mandãs ⁊ dengdo ſibi iſtud membꝛum. But. dicit ꝙ in crimine qð excedit relegationem non admitti mandat arius pariter puniunt᷑ hoc dicit. ¶ Sp. ꝙ factũ =* 8 nõ ꝓbauit / aliqñ etia ſimilitudine ſupplicij punietur. ſi⸗ mile hẽmus ĩ ſtatuto qꝛ admiutimus accuſationẽ ⁊ inqͥ⸗ tra in pꝛimis duobus pꝛoſequoꝛ iniuriam alterius / in ter tio non/⁊ tunc nõ debeo audiri:aliq audioꝛ indiſtincte „— ,„ . eG 2 . ,„ W ., 1,„ e: Butrigarij Gecũda pars ſuper Nono libꝛo Codicis . —— A id em Hiuide in partes quis in ſitionem ſimul in terram/⁊ ꝓbationes in vno facto poſ⸗ ne 4 S“” *pꝛima dicit qð debeat eſſe ſunt in alio fleri: nimirũ qꝛ inquiſitio ⁊ accuſatio tendũt ſomen officiũ iudicis ad pcedendũ ad denunciatio⸗ ad eundẽ effectum ? ſuper eodẽ crimine.Sed in caſu nr̃e fent er. Anem officij vſq; ibi. verum. ibi ponit qð ſit of⸗ legis diuerſa ſunt crimina:vnde non video qliter hec lex o ficium iudicis poſt inquiſitionẽ foꝛmandam et bꝛeuiter loquat niſi dicas ꝙ ex vno ſint ſtatuto ĩ alio q̃lis q̃lis nõ tije hoc intendit. Ad denũciationẽ officialis ꝓcedit iudex ſi plena: vt.lſſi duo patroni.in pnc.ff.de iureiur. Vel dicas nemn ne inqſitione boc dicit. ¶Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ d⸗ non plenam inſtructionẽ faciant in alio:qꝛ ꝓbationes nals dam officiales erant deputati ad referendum iudicibus fuerũt facte ĩ vno iudicio pᷣſente altero accuſatoꝛe:⁊ ideo l enoꝛmiaque cõmittebantur/⁊ ſunt hic ĩ ciuitate miniſtra ei pꝛeiudicãt in ſuo iudicio:vt.l.ſepe ·S·ſciẽtibus.ff.de re l⸗ o⸗⸗ les in villis maſſarij.de quibus hic loquitur.⁊.l.j·Sqes iudicata. . ſb ſe⸗ ff. de officio pꝛefecti vꝛbis. = ¶ Itẽ opponi. ꝙ delegatus ab vno poſſit ab alio deferri: u cc ¶Opp. ꝙ iudex non pꝛocedat in criminibus ſine inſcri⸗ vt l. is qui.ff e.⁊ ſi plures tẽpoꝛe accuſationis cõcurrant ptione. vt. S. ti. j. qui crimen. Solu. dicit gloſ. ꝙ hic eſt eligitur dignioꝛ.vt.d.l.ſi plures.aut ex interuallo ⁊ tunc W ſpeciale ⁊ male qꝛ tunc eſſet ſpãle quãdo eodem caſu lo⸗ regulariter non poteſt venire ſecũdusvt hic. fallit in caſi ſun quitur caſus ſpecialis quo regula/ ſed regula loquit᷑ qñ bus vt in glo. G Nuntch per modum accuſationis ꝓcedit᷑/ hic qñ mero officio iu ¶ Item opponi.ꝙ ex diuerſis criminibus ex eodẽ facto ſchefe dicis ꝑ inquiſitionẽ ⁊ ita diuerſi ſunt caſus. venientibus accuſari non poſſit:vt.l.ſenatus.ff. de accu⸗ nucdit ¶ Item oppo. ꝙ officiali non credatur vnde videtur ob ſa. So. aut eſt idem crimẽ ſed pluribus legibus venit pu ſen ſtare.l.ſi quis decurio . de falſis.Soiu.creditur ei com niẽdꝰ.⁊ tunc ĩtẽtatavna lege nõ põt alia intẽtari vllomo hamt miſſis ſibi de leuioꝛibus: ibi in non ſibi commiſſis vel do:vt.d.l.ſenatus.licet quidam dicant poſſe aliam agi in ſnod grauioꝛibus etiam ſibi commiſſis non creditur ſibi vt eo qð plꝰẽ qð nõ placet ĩ crĩalibꝰ ſʒ in ciuilibus penalibꝰ alish in contrario ¶ Quero ergo de duobus pꝛimo an officia⸗ ſic: vt inſti.ſi quadru.pau.fe.di.S.ft.aut ſunt plura cria/ mnaffd li credat᷑ ꝗð dic ꝙ aut debeat ſibi credi in hijs q̃ nõ ſunt tunc poteſt de duobus accuſarivt hic.i Itẽ q̃ro qũo plu raliſ ſibi cõmiſſa ⁊ dato ꝙ nõ credat᷑.vt ...e.l.ſi non ſinguli aut ra crimina dicũtur naſci ex eodẽ facto.Et glo.dat exem biceſen queris in ſibi ↄmiſſum ⁊ dico ꝙ in leuioꝛibus ſibi credit᷑. plum ꝙ ſeruus occiſus eſt pꝛopter dominũ vel cõmiſſum ſtcuci⸗ vt hic / nã creditur ꝙ ſit delictum ↄmiſſum. Sʒ non ſic vt eſt adulteriũ cũ ſoꝛoꝛe.Sʒcerte in his exẽplis glo.nõ ſũt icſi denũciatus puniatur:⁊ ſi verũ eſſet eũ deliqᷣſſe idem in.l. plura delicta immo eſt vnũ tm̃ delictũ quod venit diuer⸗ nſe⸗ ſi quis decurio j de fal nam creditur tabellioni ꝙ ſepſit ſis legibus puniendum: ⁊ ideo his caſibus hr et loci l. ſe lſnoe ſed nõ eſt verũ ſic qð eſt ſcriptũ ſed in grauibus ctia ſibi natus.ff. de accuſa.⁊ ideo pone exẽplũ cum fit iniuria fi⸗ ſſue⸗ commiſſis. . liofa.qꝛ ex illo facto naſcũtur: ⁊ tunc vna flilio alia patri ſamln Item quero an iudex poſſit pꝛocedere ad condemna⸗ Itẽ qñ fit iniuria vxoꝛimã vna ĩiuria vxoꝛi / alia marito infed tionem de noto ſibi manifeſto. Reſpond.quedã ſunt ma facta eſt:vt inſti.de iniur.S.patitur.q Item quero an ſint üinin nifeſta ⁊ ex iſtis nõ põt iudex ꝓcedere niſi ꝓbetur ſic eẽ plura delicta ſi plura vulnera alicui inferat᷑:⁊ glo. cõiter Gferak vt. l. ciues ⁊ incole.S. de appel Quedã ſunt ſimpłr nota tenent aut facit pluravulnera ⁊ ſecutũ eſt homicidium nſt iudici vt iudici.⁊ tũc põt.vt.l.ſi ruptione ·S· ad offm̃.ff.fl. vl vnuin delictũ:aut nõ eſt ſecutũ homicidiũ ⁊ tunc ſunt nyuͤr reg aut yt huato ⁊ nonvt.l.illicitas.S. veritas ff. de offi⸗ plura. Si ergo aut vnus accuſat vnũ tunc aut vno crimi munit cio pſidis. Quedã ſunt nota vt notoꝛia ⁊ tũc habẽt actůũ ne aut vna lege ⁊ poteſtvt hic / diuerſis legibus nonvt. v. wocn manentẽ ⁊ ſufficit ꝓbari notoꝛiũ eſſe nõ ſic eſſe. vt. l. . SFÖ. l.ſenatus.aut vult de diuerſis criminibꝰ:⁊ tunc aut veni⸗ M̃ qui ? aduerſus quos.⁊. S. quõ ⁊ qñ iudex. aut᷑. qua ſemel unt de diuerſis factis ⁊ poteſt aut de codẽ facto ⁊ nõ pot eimt aut habʒ actum tranſitoꝛiũ.· vt ꝙ homo fuerit occiſus ert vt hic. ar. a cõtrario ſenſu ʒ glo. ? diuiſum: aut plures ac nlegt tunc debet pꝛobari ſic eſſe. JYaco. Bu. cuſat aut vnũ/x pꝛocedit diſtinctio huiꝰ legis quia diuer delegi en . ä ſis criminibus veniũt ex diuerſis factis ſiue ex eodẽ poſ ſuhlina PEr uis ſe Non ſtationarij:ſed pᷣſides ſunt accuſari.vt hac.l.de codẽ non poſſunt/nec pendente fͤrtu =ERRe dE„ iniuris adeunt᷑.h.d. pꝛimo iudicio vt hic:nec eo finito niſi in caſibus ſpecia⸗ fmmüpt. Pe ¶ Oopo. ꝙ hic male dicat qꝛ in iure veteri in libꝰ notat in glo.aut vnus accuſat plures / ⁊ tunc aut de in Pre (criminib? reqᷣritur libellus. vt. l. libelloꝝ. ff. de eodem crimine ⁊ poteſt vt ̃·ſi reus vel accuſatoꝛ moꝛtuꝰ fier, accu. Huius timoꝛe ſunt hic multe expoſitiones/⁊ illa ? fucrit.l.j. Sallit in crimine adulterij: vt.l.reus·j.de adul⸗ nienl vera / quia aut agit᷑ ciuiłr ⁊ nõ requirir libellꝰ/aut crialr terijs.aut de diuerſis criminibus: ⁊ tunc eodem libello mpena ⁊ ſic. Sʒ Z.l.op.ꝙ etiam in ciuilibus reqͥrit᷑ libellus.vt.õ cum poſſunt plures accuſari.l.j.ff.eodem.pluribus libel⸗ cotracta de lit. ↄte. aut.offeratur: illud iure nouo. Jacobus Bu⸗ lis poteſt plures non vbi ſuam vel ſuoꝛum iniuriam Np trigarius . pꝛoſequi: vt.S.qui accuſare non poſſunt.l.cum ratio⸗ erg RN B i de crim ine Hec.l.non loqui⸗ nibus. turdell „ ce, ſpãli accu⸗ ¶Erpedita eſt materia noſtra qᷓ;dtum ad gloſ.modo vnumd E ſatione:ſed de pluribus accuſationibꝰ volẽti eſt videndum an ea que dixi ſint vera ⁊ dubitatio erat. huicop⸗ abus concurrere ad idem vel ad diuerſa ex eo⸗ Et ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ aliquando obijcitur dirniſi dem facto vel ex alio venientia. Et hec.lłbꝛeuiter hoc in alicui multitudo libelloꝛum ſcilicet ꝙ de diuerſis crimini tbiturp tendit. Accuſatus ab vno nõ differtur ab alio ſuper eodẽ bus diuer ſſis libellis accuſat plures quã debeat:x tũc eſt fpenan articulo. crimen licet veniat ex eodem facto.hoc.d. pꝛopꝛia materia l.cum rationibus in qua ac.ꝙ in crimi⸗ liofugi ¶ Diuide in duas partes quia in pꝛima ponit qð eſt iu ne publico poſſum duobus libellis duos accuſaret diuer de fae dicis officiũ eo tꝑe quo plures ad accuſandũ ↄueniunf᷑. ſis criminibus non eodem:quia tunc debemur eodem li Gogno vſq; ibi.iudex autem.ibi ponit qð eſt officium iudicis in bello:tres vero non poſſum etiã diuerſis libellis vel vno Piceurd pꝛoceſſu criminis vſq;ʒ irnnf. niſi ſuam vel ſuoꝛum iniuriam pꝛoſequatur.Et eſt ratio/ atadide ¶ Ex tex.ex alio deferri quia hic colligit a ſe ar.a con⸗ quia tunc videoꝛ tam publicum delictum qᷓ; pꝛiuatum Auniten trario ſenſu. Sed certe de hoc voluit dubitare lex. pꝛoſequi tot accuſando:ſed an in pꝛiuatis criminibus ach buheele ¶ Op. de ratione.l. in pꝛimo anno.iRñ quia nõ debʒ ſe: mittoꝛ ad plura crimina pluribus libellis nomine illoꝛũ erſoſe pius de eodem crimĩe accuſari vt.l.ſi cui.S· hijs idem qui vulnerati ſunt: Reſpondeo ſic/pꝛimo quia.l.pꝛohi⸗ coyenie ff. eo. ꝙ hic eẽt ſi plures admitterent᷑. Item qñ iudicia bens loquitur in publicovt.l.hos accuſare · S. j.ff eodem. üni ſunt contingentia qꝛ attingũt eandem cãam: ⁊ iõ ſicut la⸗ Itẽ aꝛ etiam publice poſſum ſi pꝛoſequoꝛ mes iniuriam fltenci, ta ſnĩa in vno pᷣiudicaret alij vt.l.fi .e. &c pꝛeiudictium plures accuſare vt hic. Item multo foꝛtiusĩ pꝛiuato nec olenfe pendẽs vt dicta.l fundi.⁊.l.fundũ. Item dicit hec.l. qd poreſt michi obijci ꝙ plures habeam accuſatos: quia cũ ittſi ab alio deferri nõ perhibetur. glo. colligit ar. a contrario faciam mandato ⁊ voluntate iniurians videtur ipſe pꝛo⸗ aſti ſenſu: ꝙ an ſit verum ... dicam. ¶ Item nota mirabile ſequiæ? non ego. Sed quid ſi vno crimine pꝛoſequoꝛ me⸗ fri i ꝙ licet ſint diuerſa ſi tamẽ ex eodẽ facto veniant deferr am iniuriam in alijs duobus non vel econtra non su⸗ Potui n deciſio:ĩmo donec de alio ſit cognitum ꝑ quod videt᷑ - diar. Hicunt quidam ꝙ aut pꝛimo pꝛopoſui duo crimina ni N iudex ex pluribus in vno iudicio factis ſumat inſtructio in quibus non ſequebar meam iniuriam / et debeo audi⸗ mun nem in alio iudicio:qð eſt mirabile.ſic ſi vnus accuſatoꝛ ri:vt.l.cum rationibus S.qui accuſare non poſſ.aut econ dbinn⸗ Ktdbn ſſfen htpoſttng nculirann akſurini (Ptinti ,Etganen miniſpetri eriplsgti vod vene ibus fali icumfit ifn⸗ whafllol Avroni dlene Pemneonan. feraf agne utüeſthonte ömicidiättn tunceutnoont ſislegbugnmn nibeeſutnen eodefgotti niſumaupus isſegioclad. tis ſiue etali ſunt/necpolt in caſibuog Ures/tun laccuſatorn: Nlrens d tunceodeniit dem porbut 4 ſtorun un oſuuntl an 6 E un adg 4, dubiub dicpanchheſen dediueſann udebel in nnute n Gos accat cdebenn 4 14 = ☛ ☛ = = ☛ r—— = = S — — w⏑ = SE — — — — = S=£ S= S ☛ = = = = = =SS Se De Accuſationibus et inſcriptionibus.Fo. XC B municato conſilio ⁊ tũc plura:⁊ ideo libellus non ſufficit 7 quocunq; pcedat põt libere me repellere eo caſu quo ĩ vI timo nõ pꝛoſequoꝛ meam iniuriã/ꝙ nõ potes: qꝛ aut vel les me repellere quaſi iſte accuſatienes ſimul iuncte exce derent duas ⁊ vnũ debitum/⁊ non potes: qꝛ ille ĩ qbꝰ ꝓ⸗ ſequoꝛ meã iniuriã non cõputatur in numero:aut velles me reijcere ideo qꝛ iſta in qua pꝛoſequoꝛ meã iniuriã ex⸗ cedit numerum ⁊ non potes qꝛ nõ exccdit / cũ non fit niſi vna.ſed aliqñ obijcitur alicui non multitudo:ſʒ paucitas libelloꝛũ:vt qꝛ eundẽ accuſo de diuerſis criminibꝰ eodẽ libello:⁊ videtur ꝙ non poſſit.vt.l.libelloꝛum.S. ſed ſi ali ud.ff.eod.ibi ad ipſum libellũ ⁊c/ nam loquimur in popu lari / ecõtra ꝙ ſic vt.l.pꝛetoꝛ·S. ſi mihi plures.ff.de iniur. Quid ergo:Dicunt quidã ꝙ aut ſunt publica crimina ⁊ requirũtur plures libelli:vt.dictS. ſi michi plures.Alij dicunt ꝙ aut pꝛoſequoꝛ meam iniuris ⁊ ſufficit vnus:aut non ⁊ tũc plures.Alij dicũt ꝙ aut delicta ſunt continua- ta eodẽ tpe:⁊ tunc vnus libellus ſufficit: aut diuerſis tẽ⸗ poꝛibus ſeparata ⁊ tunc plures requirũtur.Alij vt DHyn. dicunt ꝙ ſemper vnus libellus ſufficit ⁊ exponit ·S. ſed ſi glius:quod ibi dicit libellus.i.libelloꝛũ:na ſingulare pꝛe cedẽs habʒ infoꝛmare pluralẽ ſequẽtem ⁊ ecõtra:vt.l.ſer uus.ff. de verb.ſig.nã in.l.libelloꝛum.in pᷣn.loquitur ĩ plu rali tñ exponitur per ſingularẽ. Sed certe nos poſſumꝰ dicere ꝙ ibi plura iura cõpetunt contra eũdem q poſſunt reduci ad vnã foꝛmã agendi in q̃ venit effectus vtriuſq;: ⁊ tũc ſufficit vnus libellusvt.l.cum duobꝰ.S.ſi plures.ff. ꝓ ſocio.⁊ l.pꝛo duobꝰ.⁊.l.non eſt nouũ.de act.emp.Sed qñ nõ poſſunt reduci ad vnã foꝛmam /tũc non ſufficit vnꝰ libellus:ſic ergo ſi plures iniurie ſunt illate/tñ ad vnam foꝛmulam reducant᷑ ſufficiet vnus libellus.ſʒ ſi non poſ-⸗ ſunt reduci ad vnã foꝛmulam vt qꝛ facta fuit ⁊ tũc male. Itẽ iniuria tunc non eſt neceſſe ꝙ vnus libellus tantum offerat᷑: verũ ſi velit vnũ accuſatoꝛ ꝓponere tũc poteſt/ vt ſic ſaluetur opi.Dyn.i¶ Itẽ quero quid ſi eodẽ tꝑe plu⸗ ra vulnera inferãtur an eſt vnum crimen.gloſ.dicit ⁊ co⸗ muniter tenetur ꝙ ſic:vidi dubitari de tali qõne. Statu⸗ to cauetur ꝙ ſi quis vulnerauerit aliquẽ puniatur in.x. Mõ qdã eodẽ tẽpoꝛevulnera intulit alicui nũqd ſufficit ci vna pena:videtur ꝙ ſic:quia ſtatutum loquitur indef⸗ nite:qꝛ ĩ indefinita vna pena cõtẽta eſtvt.l.ſi pluribus.ff. de leg. ij. Pꝛeterea tenet gl.ꝙ ſi quis pluries accedit ad nuptã non cõmittit plura adulteria niſi pꝛimũ eẽt purgs tũ:⁊ ita ſufficit vna pena.ſic ex aſſidua cõtractatiõe nõ fit furtũ:vt.l.ſi quidã diuturno ff.de penis.⁊.l.vulgaris.de fur. Pꝛeterea qũ plures vno cõicato cõſilio delinquunt ſufficit vna pena ⁊ cenſeturvnũ delictũ/lʒ plura facta fue rint:vt.l ſi familia.ff. ð iuriſ.om.iu.iõ dicas ſeruari ꝙ vna tmĩ pena imponatur.verũ do. Mart. dicebat ꝙ vbicunaʒ cõtractabatur de re publi.vindicanda plura facta cenſen tur vt plura/⁊ plures pene imponuntur:vt.d.l.ſi familia. aut ergo agitur crĩałr ad vindictã publicã ⁊ plura ſequũ tur delicta ⁊ ẽt płes pene ſequũt᷑:aut agit᷑ ciuiłr ⁊ cenſet᷑ vnum delictum ⁊ ſufficit vna pena: vt dicta.l.ſi familia. huic opinioni repugnat.d.l.vulgaris.⁊ qð de adulterio dixi niſi dicas ꝙ ibi eſt vnum delictum agendo ⁊ augmẽę tabitur pena pꝛopter cõtinuationemvel ꝙ ſunt pluravna tñ pena imponitur ⁊ de hoc dicam in.l.quicunq;.S.de ſer uis fugi.¶ Itẽ quero an idem de duobus criminibus ex eodẽ facto venientibus poſſit eundem accuſare et dicit glo. ꝙ non vt hic a contrario ſenſu. Sʒ certe de hoc non videtur dubitare hec lex.ſed an alius admittatur:quia ſi cut ad idem crimen non admittebatur ita non videbatur admittendus ad aliud/ꝙ vidi ex eodem facto. Et hoc ꝓ bat hec lex:qꝛ ratio dubitandi erat qð poſſibile erat ꝙ di uerſas ſententias foꝛmaret in criminalibus ex eodem fa cto venientibus ⁊ ꝙ ivno abſolueret in alio cõdemnabit quod videtur incõgruum:⁊ ideo puto etiam eundem ad mittendũ niſi dicas ſubſtituendũ glo.ꝙ nõ conueniat ex eodem facto inter delata electo accuſationi vt eligat qoᷣ velit:⁊ ſic per electionemvnius ⁊ in alio pꝛeiudicet ſic in accuſationibus ex eodem facto pꝛouenientibus vt.l.ꝙ in heredem .S. eligere.ff. de tribut.act.non video quid aliud potuit mouere gloſ. Item quero ſi plures fecerint inſul tum in vnum ⁊ vulnerauerant aĩo occidẽdi⁊ ſic deuenia mus ad publicum nunq; poterit eodem libello accuſari dubium eſt ⁊ an ſint diuerſa delicta:quia ſi eſſet vnum nõ eſt dubium ꝙ ex eodem libello poſſet plures accuſare: vt l.jij.ſi reus vel accuſa.moꝛ.fue.Et dicunt quidã ꝙ aut eõ hoc dicit. vnde tunc refert qualiter accuſatoꝛ dixerit in libello: qꝛ dicat omnes tales fecerunt michi miuriã videtur ꝙ fue⸗ rit vnum cõicatum conſilium ⁊ ſic vnum delictum in vni uerſo:ſed ſufficit libellus vnius. Si autẽ dicat omes ⁊ ſin guli tunc nõ videtur cõmunicatũ conſilium ſingulariter quẽlibet delinquiſſe. Et ideovnus libellus nõ ſufficit ſᷣm domi. Mart.nam facit differentiam an omnes dicat vni uerſaliter an dicat omnes ⁊ ſingulariter ſi dicit ꝙ hic agi tur criminaliter ⁊ tunc cenſentur plura facta ⁊ plura deli cta:quia contractatur de vindicta publica:nam condem nata pᷣtoꝛis maieſtas hoc facit ⁊ iõ vnus libellꝰ non ſuffi cit vt dicta.l.ſi familia.aut agitur ciuiliter ⁊ tunc ſi cõmu nicato conſilio delinquẽtium cenſeturvnũſ factum a iure ⁊ yvns pena imponitur ⁊ ſufficit vnus libellus ſi non com municato conſilio ⁊ dic vt.d.l.ſi familia. A SAs pralirani Pariter delinquẽ “ exp lica nd l.ies pariter puniun COp. ꝙ minus puniatur coꝛruptus:qꝛ ſaltim non punitur in damno litis quia eſt ſua. Sol.punitur pa⸗ riter in alijs penis que ſunt in glo. Vel dic ꝙ etiã ad exti mationẽ punietur.¶ Item oppon. ꝙ indictis penis non puniatur vt aut᷑.nouò iure.S.de pena iudic.qui male iud. T auf niridis De crimi⸗ I quis homicidiſ. ne de quo ſemel fuerat diſputatum non diſputatur am⸗ KKplius niſi de pꝛimo doceatur pꝛeuaricatum. „ ¶ DSop. ꝙ non ſit neceſſe docere de pꝛeuaricatione pꝛimi. ſed ſolum ignoꝛare de pꝛimo: vt.l.ſi cui:S.hijſdem. ffeo. So.ibi ſecũdꝰ pꝛoſequitur ſuam vel ſuoꝛum iiuriam /hic non. ¶ Op.ꝙ res inter alios acta non noceat vt.S. res in⸗ ter ali.ac. per totum. So.vt gl.Ex qua collige ꝙ aut cri⸗ men eſt ſopitum per trãſlationem ⁊ non nocet alijs:vt.qᷓ. res inter alios.ac.per totum.aut per ſniam ⁊ tunc aut ſe⸗ cundus ſequitur ſuam vel ſuoꝛum iniuris:⁊ auditur ſi de mum pꝛobet ſe ignoꝛaſſe accuſationem pꝛimi:vt.dict.l.ſi cui .S. hijſdem.aut nõ pꝛoſequitur ſuã vel ſuoꝛum iniuriã 2⁊ auditur / ſi ita demũ pꝛimi doceatur calũnia/vt hic.Sʒ qũo pꝛobabit ignoꝛantiã ille qui pꝛoſequitur ſuãvel ſuo⸗ rum iniuriam cum pꝛeſumatur ignoꝛantia: vt.l.verus.ff. de pꝛoba.dic ꝙ pꝛobabit eo ipſo ꝙ contrariũ non ꝓbatur Vel dic ꝙ pꝛobabit per ſacramentum ſibi delatumvt no ta. d.l. ſi cui. ¶ Modo expedita pꝛima glo. magna venio ad ſecundam ⁊ opp.ꝙ hec lex ſibi ipſi contradicat. nam in pꝛima parte dicit ꝙ non auditur niſi de pꝛeuaricatiõe pꝛimi doceat. In ſecunda auditur ⁊ deſcẽdere poteſt ad crimen. Huius timoꝛe ſunt hic tres lecture que patent in gloſ.¶ Modo quero quare dicatur crimen paſtoꝛũ: ⁊ dic vt glo. Modo venio ad tertiam glo.⁊ videtur ꝙ nõ compellatur accuſare: vt.S.vt nemo inuitus.per totum. So. vt glo.⁊ male.⁊ ideo tu dic ꝙ pꝛeciſe non compellat vt in contrario cauſatiue fit vt hic/ſi velit in crimine au⸗ diri. Item quero quid ſi me ſcripſi tribus criminibus: ⁊2 duo tãtum pꝛoſequoꝛ an ſufficiat pꝛima iſcriptio ad il⸗ la duo:⁊ dic vt glo.vcʒ ꝙ ſic. Itẽ quid ſi quis non pꝛo⸗ bauit de calumnia pꝛimi nonne poteſt in crimine pꝛoce⸗ dere ⁊ an cadit in turpillia.⁊ dic vt gloſ.vcʒ ꝙ non/ quia coactus deſiſtit. Libta r i nc conuenit. crimen cuiꝰſen⸗ tentia in abſentem fieri poteſt opoꝛtet ꝙ per⸗ WAEKſonaliter comparet accuſatus.hoc dicit Jaco. Butrigar. S Necauſis Certus oꝛdo in accuſa.not. 1 E HS hoc., d. (Et eſt ſciendum ꝙ Naliquando pꝛocedit in criminalibus per mo⸗ H,, A dum accuſationis poꝛrecte: ⁊ tũc accuſatio dʒ bere quinq;. ꝛimo nomen accuſatoꝛis vt appareat quis debeat puniri ſi non pꝛobetur. Item nomen rei vt appareat qs de crie dẽat puniri. Itẽ cognomẽ ꝓpter eqͥ uocationem vitandam. vt.leum recognoſcendo. S. de in genu.ma.z.l.hac conſultiſſima. S. qui teſtamenta facere poſſunt. Et circa hoc fuit accuſatus ſub cognomine mar tini: nã dicit accuſo titiũ martini qad oſiliũ accuſati:cer te ſi nõ cõparei banet᷑ ⁊ valebit bann pbarſ e coꝛpe / licz 4 ☛ ſuper Nono libꝛo Co Butrigarij Becũda pars eęertatum ſit in cognomine. vt.l.iiij.ff. de le.j.ſi comparet tunc aut dicit ſe eſſe ulũ qͥ eſt accuſatꝰ ⁊ ꝙ eſt titius mar⸗ tini ⁊ non dicit verũ.ĩmo mutat ſibi nomen / ⁊ debet pu⸗ niri:vt.l.jj.de muta.no.aut dicet ſe non eſſe titium mar⸗ tini ⁊ nõ dabitur ſibi libellus qꝛ non eſt accuſatus: certe conſilium eſt ꝙ cõpareat hoc modo.Ego talis ſub vero nomine ⁊ cognomine accuſatus ſub tali cognomine com pareo.⁊c̃. Item reqᷣritur nomen iudicis cui poꝛrigitur. Sed hoc non eſt in vſu qꝛ tabellio in fine accuſatõis poſ ſet poꝛrigi iudici die tali. Item reqͥritur locus et hoc conſidera dupliciter qꝛ eſt locus perſone ⁊ vulneris ⁊ lo cus vbi eſt cõmiſſum delictum. Si loqueris de loco vul⸗ neris.ſ.an debeat dicere ſe vulneratum in facie vel alibi dic ꝙ aut ex varietate loci vulnerati varie ponerent᷑ pe⸗ ne ⁊ tunc debʒ locus vulneris deſcribi qð eſt ſᷣm ius cõ⸗ mune. vt inſti.de iniurijs · S· atrox. aut ex varietate loci vulneris non ĩponunt᷑ varie pene vt qꝛ ſtatutũ eandẽ pe nam imponit in quolibʒ vulnere ⁊ tunc locũ vulneris nõ debet expᷣmere. Sed circa hoc dubitatũ fuit ſtatutũ di cit ꝙ de vulnere illato in facie puniatur quis in.x.de il⸗ lato alibi in quinq;. Quidã accuſauit titiũ dicens ſe in fa cie vulneratum ab eo ⁊ pꝛobauit ſe vulneratũ ab eo.ſed non in facie an accuſatusveniat puniendus/⁊ dic ꝙ non ex.l.que punit ex vulnere illato in faciẽ qꝛ illud ꝓbatum non eſt. vt. l. fiſcus.S.cõi di.ex.l.q̃ ponit ex vulnere alibi illato nõ quia illa.l.ꝓbata non fuit in libello pꝛopoſita ⁊ ſnĩa dʒ ex libello foꝛmari.vt.l.ij.S.de ſen.cx pericu reci. et ita fuit determinatũ.de loco in quo fuit delictum ↄmiſ ſum dic ꝙ debz apponi ſaltim duo confinia.vt.l foꝛma. ff. de cenſi.tutius eſt tñ plures pꝛoponerevt ſufficiat duo pꝛoponi ⁊ pbari ſi teſtes de alijs nõ ꝓbarent ⁊ de hoc pᷣ⸗ mo ꝓponit dubitatiõem.nã quidã in accuſatione dicit. accuſo talem qͥ ↄmiſit maleficium in tali domo inter viã publicam an ꝓcedat talis accuſatio. Dicebatur ꝙ nõ qꝛ non hẽbat duos confines nec ponuntur niſi vt habea-⸗ mꝰ certitudinem loci:ergo ſi ſemper habemus / non fue⸗ runt neceſſarij cofines qꝛ in iunctis ⁊c̃.vt.l.cõtinuus ·. cum pꝛo.ff. de ver.ob.⁊ ita obtinui. Item reqᷣritur tẽpus circa qð eſt ſciendũ ꝙ triplex eſt tempꝰcriminis/annus/ mẽſis/⁊ dies.dies nõ debʒ apponi qꝛ poſſet inuenire fal⸗ ſos teſtes qͥ dicerẽt ꝙ tali die alibi fuerat vñ delictũ non potuiſſet cõmittere.Sed mẽſis dʒ poni ⁊ annꝰ qͥ talis ti⸗ moꝛ minuit. Sʒ circa hoc fuit dubitatũ: quidã de menſe marcij poꝛrexit accuſationẽ talem dicens.accuſo talem qui hoc anno de menſe ſeptẽbꝛis occidit talem/accuſatꝰ cõparet et dicit aceuſationẽ falſam qꝛ nondũ venit men ſis ſeptẽbꝛis anni pñtis qͥ incipit in ianuario nunqͥd ve⸗ rum dicit? certe nõ qꝛ duplex eſt annus/vnus naturalia⁊ ille incipit ĩ ianuario/alius artificialis ⁊ ille bene incipit a tꝑe cõmiſſi criminis/⁊ dr̃ annus emergẽs ſicut dicimꝰ in.l.aquil.Sed nunqͥd dies dati ⁊ poꝛrecti libelli dʒ poni in libello: certe ſic de iurc. vt.l.libelloꝝ.ff.de accu.ſed de conſuetudine nõ apponit᷑:⁊ eſt ratio qꝛ tabellio ſcribit in actis:poꝛecta fuit talis accuſatio /tali die/tali iudici.Sʒ nunqͥd põt renunciare pluribus libellis ĩ accuſatione.di cunt quidã ꝙ nõ põt cũ tñ tacite poſſit omitti/expᷣſſe re⸗ mitti non.vt.l.ijS. ſed qꝛ.S.de iura.calum.tu dic ꝙ du⸗ plex eſt libellus vnꝰ qui poꝛrigit᷑ iudici.vt.S.de lit.ↄteſt. aut᷑.libelluʒ.⁊ iſte non põt remitti cum ſnĩa ex eo ferri de beat. vt.l.ij.S.de ſen.⁊ pericu.reci. Secũdus libellus eſt qui offertur reo.⁊ iſte etiã põt expꝛeſſe remitti cum cõcer nat ſolum vtilitatem conuẽti vt.l.ſi quis in ſcribẽdo.S. de pac.Item requiritur in accuſatione inſcriptio.hec vce ra ſunt ĩ accuſatione.Sed qͥd in inqſitione?certe duplex eſt inqſitio vna gñalis quã facit poteſtas ſemper in pnci pio ſui officij:alia regiminis/⁊ põt fleri etiaʒ de iure cõi per.l.congruit.ff.de offi.pꝛeſi.cuius foꝛma hec eſt.Que⸗ dam inqſitio quã facit ⁊ facere intendit poteſtas contra omnes fines aſſaſuros ⁊ ſi quos tales reperit punire in⸗ tendit ſᷣm foꝛmam ſtatutoꝝ. Alia eſt inquiſitio ſpecialis et hoc de iure cõmuni non fit regulariter.Sed in quibuſ dam caſibus qui notã. in.l:.ij ·S. publico.ff.de adulterijs cuius foꝛma eſt hec:quedam inquiſitio quam facit ⁊ fa⸗ cere intendit poteſtas contra titium fama referente ad eius aures puenerit dictus titius tali anno ⁊ menſe ſeiũ occidit ⁊ ſi poſt ipſuʒ deliquiſſe repperit punire intendit FSm foꝛmam ſtatutoꝛum ⁊ in hanc inquiſitionẽ debet de⸗ liquens ⁊ tempus delictiĩ sccuſatione apponi.Sed nõ eſt inſcriptio:quia non eſt accuſatoꝛ. Jaco.Butriga. Karrrar. B anig MNemo de ppo crie PCCculationis. ino de ahale na dz dctieri. h. d. C Op. ꝙ ſtatim ſi accuſatꝰ Ea. EfdeE eſt extimetur reus. vt. l. reũ criminis. S. de pꝛo cura.Sol.extimat᷑ reus q̊ ad quedã vt ibi.non qͥ ad ̊ vt ſtati puniat᷑ tanq; de crie ↄuictus vt hic. Itẽ op.ꝙ non ſimili mõ vt reus dẽat cuſtodiri accuſatoꝛ.vt.l.j.⁊ ibi di nus.ff. de cuſto.re.So.hec ſᷣm illam ⁊ cuſtodit᷑ vterq; ⁊ hoc ↄcoꝛdat vt hic:aliter tñ ⁊ hoc ſᷣm dignitatẽ ꝑſone vt in Zrio vt hic innuit.¶ Itẽ op.ꝙ calũniatoꝛ puniri nõ de beat.vt.l.qui cũ maioꝛ.S. ſi pr̃is.ff.de bonis liberto.So. vt glo.¶ Itẽ op.ꝙ nõ ſił itudine ſupplicij ſʒ alia vt.S.tij. l.iij. So. vt glo.tu dic ꝙ aut qͥs ꝓſequit᷑ ⁊ nõ ꝓbat /⁊ loqͥ tur hec.l.aut qͥs ꝓſequi nõvult ⁊ ꝓcedit.l.ðria. Itẽ op. ꝙ poſſit reus interrogari de ſocijs.vt.l.j.⁊.ijj.de fal.mo. So. ibi eſt ſpale ⁊ in alijs caſibꝰ in glo.enumeratj.(¶ Itẽ an eius detm̃ ꝓbet ⁊ dic vt glo. Itẽ q̃ro qualis penaĩ⸗ ponat᷑ calũnianti in crĩe pꝛiuato ⁊ dic vt glo. Add itio Hec l.eſt canoniſata in.c.qͥſqs.ij.q.viij idẽ in.c.licʒ kar de ſimonia ⁊ in.c.ſuꝑ hijs.er de accuſationibꝰ.niſi ĩ caſibus fal.poſitis in.d.c. ſuꝑ hijs ⁊ vide in hac.l.vtrũ dicto vnius crioſi credat᷑ ⁊ alium vide.c.fi.xv.q.iij.⁊ adde ꝙ de ↄſuetudine eſt dero⸗ gatus ne accuſatoꝛ incarceretur ſᷣm Bar. hic. Be exhibendis ſt introdu⸗ cendis reis. Mubzica. 7 m iles Ad euidẽtiaʒ eſt ſciẽ⸗ * Hodũ ꝙ aliqñ miles ĩ mi litia exñs delinquit ⁊ tũc ſoliꝰ militũ iugũ eſt cognitio ⁊ deciſio. Aliqñ mi⸗ les in ꝓuincia exñs delictũ ↄmutit et ſtũc aut delictũ eſt graue ⁊ põt pᷣſes p⸗ uincie examinare crimẽ⁊ etiaꝭ pumire Rmmilitẽ ſi vult: ſi tñ ſponte velit remitte ad męrm militum põt/⁊ ita poſſet loqui hec.l.aliqñ de lictum eſt leue ⁊ tunc pꝛeſes non põt militẽ remittere.ſj bñ põt de crĩie cognoſcere ⁊ poſtea remittere militẽ cũ a⸗ ctis ac ſub fida cuſtodia ſᷣm qualitatẽ delicti ⁊ ita põt lo q hic.ſ¶ Itẽ op.ꝙ pᷣſes non hẽat remittere:ĩmo poſſit eũ punire.vt.l.fi.ff.de accu.⁊.l.ij.Sẽ.vbi ſena.vel cla.So.vt dixi in euidẽtia /qꝛ tres ſunt caſus/qꝛ aut delinqᷣt in mi⸗ litia aut ex ſi ex tũc aut delictũ eſt enoꝛme aut leue.⁊c.vt S.dixi.¶ Modo qro an ex actis coꝛaʒ pᷣſide dẽat mgr̃ mi litum condẽnare militẽ ceo caſu quo ad eũ remittit᷑.Rñ. aut erat caſus ĩ qͥ pꝛeſes poterat militẽ ↄdẽnare ſi voluiſ ſet vel ſaltim de crĩe cognoſcere.Et tũc ex illis actis ꝓ⸗ cedet męr̃ militũ:⁊ ita loqᷣtur hic.aut erat caſus in qͥ nec punire nec de crimine cognoſcere poterat vt qꝛ delictuʒ erat cõmiſſum ⁊ tũc actis pᷣſidis non ſtabit᷑:qꝛ nulla ſunt niſi qᷓ;tum ad aliqualẽ infoꝛmationẽ.ſic dicimus cõmiſ⸗ ſo per clericũ/⁊ eũ poſtea remittit ad epᷣm nõ ꝓcedit ex actis factis coꝛã pᷣſide.ĩmo de nouo cognoſcet᷑ qꝛ fuit iu dex incõpetens / licʒ aliqualẽ infoꝛmationẽ epᷣus inde re cipiat.vt.S.de epᷣis ⁊ cle.aut᷑.clericus.⁊ ꝙ ibi notatur. ¶ In glo. qᷓ incipit.i. acta in pn. ibi⁊ ex ipᷣis act puniet mgr militũ qꝛ accuſata ſunt coꝛã mgr̃o ſuo /ſecus ſi non coꝛã ſuo qꝛ tunc qᷓ;tũ ad qualẽ qualẽ infoꝛmationẽ tãtuʒ pꝛofuerit.vt.S.de epi.⁊ cle.aut᷑.clericus.⁊ ꝙ ibino. WNN B llus Diuide ĩ tres ꝑtes qꝛ in ᷣma po⸗ J nit qualiter debʒ eẽ iudicis offm̃ N circa accuſatũ in iu.nõ comparente. In ſcdða H4. M) ponit qualce debʒ eſſe offm̃ iudicis circa accuſa toꝛè pñtem donec ipᷣe ↄpareat. In tertia ponit quale dʒ eſſe iudicis offm̃ qñ poſtea ſe pñtauerit accuſatꝰ.ſcdᷣa ꝑs incipit in · S.ex lõginquo.Tertia eſt in ·S·qui poſtea. ¶ Op· ꝙ ctiã añq; ↄmittat᷑ ponat᷑ in carcerẽje.l.fl.⁊· ti.j.l.j. So.vt gl. Itẽ op.ꝙ abſens accuſari nõ poſſit vt g.ti.j.l.abſentẽ.So.vt gl.¶ Itẽ op.ꝙ aliud tpᷣs det᷑ qᷓ; de quo h̊ dr̃.vt.S.de iud.l.ꝓper̃andũ.⁊.S.ti.j.l.q crimẽ.So. ibi de tꝑe quo ad cõponendos meſtas penates.etiam vl tra illud quod datur ad veniendũ.¶ Modo quero an ac cuſatoꝛ qᷣ ſe inſcripſit ſit ſtatim victus añq; reus veniat ⁊ dic vt glo. Et ſcða opi.eſt a. Bu. De cuſto. reoꝛzum. Kubꝛica. dicis liln pbiatue lem qus bello cthece. eni tanr el eumapn dicuhtq funtne Itarin ſoꝛmen derur ctamſ⸗ Sydim ſe 4. atur⸗ eſt ſcle debere⸗ ſienon ⸗ deptehe lbrine Pupiriv ſedecti hedicit decrimn tis cui tſſer ſp bation ceretp qruntn luncdie faceret denepꝛe dleictti ſontpe wornon ndienu GFfama. lusfd ſeniple ehtap ſonelo⸗ ethecy ſtofech ſndica⸗ guiane Pöͤtane tofeſſio imſine Ed autägti digalcini gltetic enr t detſo in, ßs dalicipnen: gturthifiß echmmetenen ſponteptnt tloguthellh 8 ilitenenten emittereniii tedelictittui⸗ ſtere inogct ſene,velch rgut delinae mesutleuel Pſide destin⸗ dei remigi Keddenaneſtt iüc exilleni⸗/ terat cAene okerarte jſtabitcnl, ſicdicinocne deßn fiſett cogoſke tionittii 6 - yrr- „(ZDiuige i RNaquacunq;. ite n gnoſcendo de cã criminali vſq; ibi.in terca vero. In ſcvᷣa ponit quod ſit offi ecium cõmentarienſis vſq; ibi.illud ẽt ibi penam imponit vſq; in fin. ((Oyppo. ꝙ accuſatione poꝛrecta nõ ſtati q̃ſtio hr.ſed demũ pᷣcedentibus indicijs. vt.l.mili⸗ tes · S. opʒ.ff.de q̃ſtio.⁊ ibi dy.ff.e.So.hic nõ ſumit᷑ q̃ſtio ꝓ toꝛment in ſpẽ ſj in gñe ꝓ q̃cunq; examiĩatione.i Itẽ op.ꝙ etiã abſente reo ꝓcedat᷑ ⁊ nõ differat᷑ cognitio.vt l. ꝓperandũ ⁊.l.ſiqdẽ.S.de iudi.So.ibi in ciuili hic ĩ cri miali.¶ Itẽ ꝙ t in criali reo abſente ꝓcedat᷑.vt.S.qͥ ac. nõ poſ.l.ꝗ crimẽ.So.aut q̃ris an poſſit differre ꝓpter ab ſentiã vſq; ad certũ tpᷣs/⁊ dic ꝙ ſic vt hic:aut q̃ris qð ſit offm̃ iudicis lapſo termio ⁊ dic vt gl.¶ Itẽ op.ꝙ ꝓpt ſo cios nõ differat᷑ cũ nõ debeat reus interrogari de ſocijs yt. S. ti. ij. l. fl. Pꝛimo poſſumꝰ intelligere de ſocijs ſicut ibi.⁊ tũc nõ credit᷑ reo de ſocijs quo ad plenũ.Sʒ qͥ ad q̃ lem qualẽ pᷣſumptionẽ:⁊ dic ꝙ hic loqᷣt de ſocijs eodẽ li bello accuſatis:in ↄꝛio eodem libello non erãt accuſati et hec eſt ſatis cõmunis. Butrig. S. Non ſtatur confeſſio⸗ J quis in ea. ni adhibite in toꝛmen⸗ tis niſi ſponte ratificata fuerit ꝑ cõſenſuʒ.h.d. FE &Quidàm iudices maleficioꝛum male pꝛacti⸗ cant qꝛ ſtatim ſicut reus eſt ↄfeſſus in toꝛmentis ducunt eum apud acta/a faciũt ↄfiteri ⁊ ratificare confeſſionẽ ⁊ dicunt ꝙ ſufficit per hanc.l.⁊ male:qꝛ ea que in cõtinenti fiunt ineſſe videntur. vt.l.lecta. ff.ſi certum peta.⁊ ideo ꝙ ſtatim toꝛmenta ratificantur videt᷑ adhuc ſtare metus toꝛmentoꝝ ⁊ ſi.habes in.il.ij.S.ꝙ metus cã.quia non vi⸗ detur ſoluere ſponte qͥ ſtatim poſt pꝛomiſſionẽ metu fa⸗ ctam ſoluit. Opoꝛtet ergo qñ confeſſus eſt in toꝛmentis ꝙ dimittãt quieſcere ꝑ diem vel noctẽ poſtea dʒ interro ari ad acta/⁊ ſi ↄfitetur iterũ planũ eſt:ſi negat tũc nõ ſarhe pꝛime confeſſioni ⁊ hoc ꝓbat directe hec.l. Item eſt ſciendum ꝙ quidam intelligunt ſcõam confeſſionem debere ſponte ſequi ſiue pꝛima fuerit facta in toꝛmentis ſiue non ⁊ male/qꝛ loquitur qñ fuit facta in toꝛmentis. ¶ Oppo.ꝙ in pꝛin.male dicat qꝛ dicit ꝙ fuit in crimine depꝛehenſus/⁊ ſic cõſtabat de crimine ⁊ iam dicit ꝙ po⸗ £ nitur in cuſtodia ⁊ videtur male dicere/quia ĩmo debet puniri.vt.l cum reis.ſ.de penis.Solu.ibi conſtabat ple⸗ ne de crimine hic non ſed ſemiplene. Contra hoc opp. hic dicit ꝙ fuit confeſſus ⁊ còuictus:ergo plene ↄſtabat de crimine.So.conſtat ꝑ confeſſionem factã in toꝛmen⸗ tis / cui non ſtatur. vt.l./·S· diuus.ff. de q̃tionibꝰ.ſecus ſi eſſet ſpontanea.¶ Modo q̃ro quid faciat ſemiplenã pꝛo bationẽ in crĩali. Rñ.ſᷣm quoſdã ꝙ vnꝰ teſtis:qꝛ duo fa cerẽt plenã. Alij dicũt ꝙ non facit qꝛ in crimialibus re⸗ qruntur ꝓbatiões clariſſime. vt.l.ſciant.S.de pꝛobatio. tunc dic ꝙ aut vnus teſtis deponit de viſu qꝛ vidit titiũ facere tale homicidium ⁊ tunc ſemiplene pꝛobat qꝛ duo bene pꝛobarent.Sed ſi deponit de auditu quia audiuit dici ꝙ titius ſic fecit.vel audiuit tumultum ⁊ talia ⁊ tũc ſemiplene non ꝓbat ſed facit indicium qꝛ duo vel quat⸗ tuoꝛ non fecerant plenaʒ. ¶ Item quero qð ſit ſufficiens indicium vt quis ponatur ad toꝛmenta.Et dicũt quidã qꝙ fama.facit enim ſemꝑ plenã pꝛobationẽ.vt.l.iijS.· di⸗ uus.ff.de teſti.quod non puto ꝙ faciat in criminalibus ſemiplenam pꝛobationem ſed indiciũ ſic vt poſſit ad toꝛ menta pꝛocedi ſi iudex velit.¶ Item quero in qua confeſ ſione loquatur hec.l.dicunt quidam ꝙ in quacunq; quia hec.l.loquitur qñ pꝛima confeſſio fuit facta in toꝛmentis et hec pꝛobetur a cã exiſtente ⁊ pꝛobatõe ceſſante.nam ſi ſit ↄfeſſio pꝛeiudicat.ideo qꝛ ſpontanea ergo pꝛima pꝛe⸗ iudicaret ſi eſſet ſpontanea. Item ſi pꝛima non pᷣiudicat quia non ſpontanea.vt l.j·S· diuus.ff. de q̃ſtioni. Si eſſet ſpõtanea pᷣiudicaret ⁊ noceret. ¶ In glo.q incipit ibi.ꝑ cõfeſſionẽ factã in toꝛmentis.nam ſi eſſet ſpontanea ſta⸗ tim ſine ratihabitione vel ratificatione pᷣiudicaret ⁊ no⸗ ceret.vt.l.Sᷣuus in pn.⁊ ꝙ ibi no..ad.l.iuł.de vi publica. ere Od ie Diuide in tres ꝑtes:qꝛ ĩ pꝛia ꝑtea 2 A .git᷑ ciuiłrvſq; ibi ſixo tales. In ſe⸗ Qecunda criminaliter ⁊ ex crimine leuivſq; ibi ſʒ Eade grauiſſimo.ibi de crimine graui vſq; in fin. qꝛ pꝛio põit qð ſit iudicis offm̃ in co⸗ tuus fuerit. De cuſto.reoꝛũ. De pꝛiua. car. Bi re vel acc. FJo. XCIX. Hec aut᷑.venit ad.l.C.addẽdo ⁊ coꝛrigendo:addit enim ꝙ de cã ciuili ⁊ criminali defertur fideiuſſoꝛibꝰ iuramen tũ ſʒ coꝛrigitur:qꝛ in illo caſu in coꝛrectionẽ committit᷑/⸗ ſed in mona.quandoq; cuſtoditur. — oun ſosn AbinöS Dcömentaritenſem. Sbins ratio ſubꝛogati ⁊ eius loco cuiꝰ fit ſubꝛogatio noõ crit eadem iuris diſpoſitio.h.d. ¶ Diuide ĩ tres partes:qꝛ in pꝛima ponit quod ſit officiũ commẽta⸗ rienſe vſq; ibi nec putet.ibi remouet quoddã dubiũ vſe ibi. nã ipſum.ibi penã commẽtarienſi imponit vſq; in fi. ¶ Ad cuidentiã eſt ſciendũ ꝙ cõmentariẽſis eſt pnceps carceris ⁊ habet quoſdã ſub ſe qui etiã cuſtodiunt carce⸗ rem.¶ Quero in quo differat hec lex a.l.j.S.e.vbi etiãs de offoõ cõmentarienſ loqᷣt᷑ ſicut et hic.So.ibi ponit ſeuitiã cõmentarienp.hic negligentiã.ſ¶ Et ideo op.ꝙ nõ puniã tur pena ſimili carcerati ſed alia vt.S.e.l.j.in fl. So.vt di xi/qꝛ in diuerſis caſibus loquuntur.¶ Itẽ oppo.ꝙ ſi car⸗ ceratus cõmiſiſſet homicidiũ tenet᷑: vt.l certũ cõmenta⸗ rien.nec legas non eſt in dolo:ſʒ in culpa ergo non tene lege coꝛnelia:qꝛ dolum requirit:vt.l.lege.ff ad coꝛ de ſic. So.Ktenetur eadẽ pena vt hic:ſed non eadẽ.l.vt in cõtra⸗ rio:⁊ dic vt glo. ¶ In glo.aque incipit hec.ſ.ibi que in dicta.l.ſi coꝛnelia. de ſicarijs. , rDepziuatis carce Qribus. Mubzi. Bbemus. AMnano unb od Nqguẽ detinet contra pꝛopꝛiã libertatem HE punitur pena capitis. h. d. ¶ Si reus vel acculatoꝛ moꝛ⸗ RKRubzꝛica. .T li marcellus. Eiat⸗ crie accuſatis vno moꝛtuo remanet cri Amen q́;tum ad ceteros.hoc dicit:⁊ ceſ⸗ ☛Mſant contraria. “ (Op. ꝙ moꝛte nõ extinguitur crimẽę vt. l. pena. G. fina. ad.l.iul.pec. cum ſi. . S.o. bec eſt regła. fallit tñ ĩ caſibꝰ: vti glo.verũ in glo.allegata ꝓ caſu legis.l.lucius.de iur. fiſ. male dicit ᷣm ꝙ dicitur in.d.l.lucius.quia extinguit᷑ cri⸗ mẽ ſicut hic bona penes vxoꝛẽ nõ remanẽt.i Itẽ op hic tres fuerunt accuſati qð vr̃ male dictũ ꝑ.l.qͥ de crĩe.S.de de accuſa.⁊.l.cũ rõnibꝰ.S.qꝗ accu.nõ poſ.So.vt gl.qꝛ de eodẽ crĩe ĩ eodẽ libello poſſẽt accuſari millevt hic. Sʒ de diuerſis crimmibꝰvel de diuerſis libellis etiã de eodẽ nõ põt vt ĩ ↄꝛio.⁊ ibi plene de hoc.ec lex eſt ĩ ar.ꝙ ſi ſtatu⸗ to cauet᷑ ꝙ de q̃libʒ accuſatiõe ſoluãt᷑x.⁊ ſi qs accuſauit duos in eodẽ libello nõ dʒ ſoluere niſix.quaſi nõ ſint plu res accuſationes ſed vna tantum. n 7 ig In turpillia.nõ ĩcidit qͥ.l.ĩpediẽte ñſ̃ pſeqᷣr.h.d. Hec lex arg.ſic ĩ turpil⸗ lianũ ĩcidit qͥ ſponte deſiſtit.ſʒ nõ ꝑ pñs.l.ipe . Adiẽte ſpõte nõ deſiſtit: ergo ĩ turpil.nõ ĩcidit. . Ivt onis Ex crie defũcti extin⸗ P P cto ꝓpt᷑ moꝛtẽ defũcti non ꝓcedit᷑ cũ hr̃de:ſʒ ĩchoato cũ hr̃de ſic.h.d. Hec lex ẽ ĩ ar.ſtatuto cauet᷑ ꝙ de crie ↄmiſſo a penul.die martij vſq; ad mediũ mẽſẽ iunij nõ cognoſceret᷑ accuſã⸗ do vł ĩqᷣrẽdo mõ ĩ medio huiꝰ tꝑis.qdã aliquẽ tenuitĩ pᷣ uato carcere elapſo terio ret inuit eũ ad h̊ͥ q̃rit᷑ an veniat uniedꝰ ⁊ fuit deteriatũ ꝙ ñ:qꝛ poſtqᷓ; eũdẽ ↄtinuauit de ictũ vnũ eſt.⁊ iõ attẽto pᷣncipio nõ punit᷑: vt.l.eũ qͥĩ pn. de fur. ⁊.l.eũ qͥ S.ĩ płibꝰ.ð iureiu.ſecꝰ ſi noua pſõa ĩterue MNnniret ꝗᷣ crimẽ ↄtinuaret qꝛ videret᷑ eẽ nouũ cri⸗ E mé: iõ venict puniegr vt ꝓbat hec lex. bo Lire xtĩcto crĩie ꝑ moꝛtẽ bona . Ekun ctis. nõ auferũtur hr̃dibꝰ.h.d. 7 4 9 Ad euidẽtiã eſt ſciẽdũ ꝙ ꝓ ſũmario (IIS. hic mitto duo / pmo aliqñ veniunt . bona auferenda expꝛeſſe ⁊ non in ↄñam cris vt in relegetiõe ⁊ q̃libet q̃ſtio ſit pᷣncipalis iced crie poſt iij Butrigarij Gecũda pars ſuper Nono libꝛo Codici moꝛtẽ durat qũo ad bona aliqũ bona veniũt tacite in cõ⸗ tumacia criminis vt in depoꝛtatiõe.Et ideo extincto cri mine qð eſt pꝛincipale extinguitur q̃ſtio bonoꝛũ / quia eſt acceſſoꝛia.Et bꝛeuiter dicit hec lex.Extincto crimĩe ex⸗ ſecus ſi pꝛincipaliter.h.d.⁊ ceſſant contraria. &α Si quis male dicẽs pᷣn J quis. cipi furoꝛe vel temerits Ppiꝛincipem remittitur. . Ad d itio acit iſte tex.ꝙ ſi aliqs minet᷑ moꝛtẽ al⸗ *teri:⁊ deĩde ĩueniat᷑ moꝛtuꝰpᷣſumit᷑ ʒ il⸗ lũ ſᷣʒ Bal.æ Bar.ĩ.l.ediles.ff.de via publica ⁊ itinere pu. reficiẽdo.⁊ vide Jaſ.in.l.ſi duo pr̃oni ·S.fi.ff de iureiur. remitto ad ea que dixiĩ.l.ij.S.de reb.cred.⁊ iureiur.vide c·ij.ex.de maledi.dic ad pᷣmiſſa idẽ ſᷣm Ange.hic not. ieſtatis. Rubꝛica TeattL. in crimen maieſtatis nõicidit.h.d.¶ Sed q̃re nõ tenet᷑ crĩe Hmaieſtatis: Reſpõdeo quia sliter pu⸗ itur. vt in glo. . Li enam Juramẽtũ factum pꝛetextu S J ire non ſeruatur immo recte C Acontẽnuntur.h.d.ſQuidã dicũt ꝙ hodie puni AAtur hac.l.per aut᷑.vt non luxu.contra naturam. q̃re male.Et ideo dic cũ qͥs iurat ⁊ deierat aut iurat ſibi aut deo ⁊ non punit᷑:vt.l.ij.S.de iureiurã.aut iurat alij/⁊ tunc aut iurat ſuper futuro ⁊ ſic ſuper ↄctu:⁊ tunc punit᷑: qꝛ venit gᷣ duo /ð iuramentũ/⁊ cõtra ᷣctũ:vt.l.ſi qs ma⸗ ioꝛ.S.de trãſac.aut iurat de pᷣterito:⁊ tunc aut queris an puniatur ex parte religionis ad deũ:dico ꝙ non vt dicta l.ij. S. de iureiurãd. Aut queris an puniat᷑ qꝛ deierãdo cõ miſit dolũ in aduerſariũ:⁊ dico ꝙ ſic.l.de periurio.ff. de crimine ſtelli.⁊ in libello non debes dicere peto talẽ pu⸗ niri:qꝛ deierando in me dolũ commiſit. , Wr uis Deficientibus veris pꝛobationi (A bus in crimie maieſtatis toꝛmẽ⸗ mn ftis ſubijciunt᷑ pariter accuſatoꝛ ⁊ accuſatꝰ h.d. EQꝛ nõ ꝓbate accuſatoꝛe ipſe puniat᷑ calũnia ⁊ non ſubijciat᷑ toꝛmẽtis:vt.l.j.j. de calũ.So.hic ſpãle. ¶ Itẽ op.ꝙ hec lex ſibi õdicat / nã in pᷣms parte dicit ꝙ non eſt ꝓbatũ de crimine.i¶ Itẽ op.ꝙ de ſoeijs nõ audis tur:vt.l.fl.S.de accuſa.So.ibi ſpãle. Ad d itio Adde ꝙ iſte tex.facit ad lr̃as papales ſᷣʒ MBal.hic.adde ꝙ vnus teſtis facit ſemi⸗ plenã ꝓbationẽ verum qñ eſt teſtis oĩ exceptione maioꝛ. glo.in.l.matris.ff.de pꝛoba.⁊ pꝛeſum.ſᷣm Bar.in.l.admo nẽdi.vij.col.ff.de iureiur.vtrũ vnus teſtis faciat ſemiple nam pꝛobationẽ.c.ex inſinuatione.er.de pꝛocura.⁊.c.fi. ex.de ſucceſſio.ab inteſtato vbi nota.ꝙ ſic per Jaſ.may. Vin dicta. l. admonendi. E Gllus Certa ſunt genera toꝛmentoꝛum que accuſatis iudicibus non ĩpo NW. Enuntur / niſi in crimine maieſtatis. R Jloqᷣt᷑ de pena ĩpoſita ei qͥ pᷣncipalr maieſtatis crimẽ ↄmiſitvſq; ad ·S.filij. Scðᷣa põit penã fllioꝝmaſcu loꝛũ vſq; ad ·S.filias.Tertia ibi de pena flliaꝝvſq; ad ·S. emãcipatio.Quarta nouũ dubiũ ⁊ caſũ põit ⁊ traditvſq; ad.S.vxoꝛẽ̃.Quinta pᷣiudicat vxoꝛibꝰ delinquẽtibꝰ vſq; ad.S.ſane.Sexta ponit nouũ caſũ ĩ qͥ ceſſat pens huiꝰ cri mĩsvſq; ĩ fi. Et hec lex bꝛeuiter hoc ĩtẽdit. In crĩe ma ieſtatis qͥ cogitat ad actũ punit᷑ lʒ nõ conſũmauerit.h.d. vſq; ad.S.filij. ¶ Coõtra hãc pᷣmãẽ ꝑtẽ op.x vr̃ ꝙ ſola volũtate qͥs nõ ve⸗ mat puniẽdꝰ.vt.l.cogitationis.ff.depe.So.vt glo.quia hic ad actũ ꝑuenit /in ↄꝛio nõ. Sʒ ð hoc op.ꝙ etiã ſi ad actũ ꝑuenerit nõ puniat᷑:vt·xe.:S·fl.So.aut delin quen⸗ tinguitur bonoꝝ queſtio que venicbat in ↄnam criminis maledixerit. Ru. te non punitur male dicens doloſe ad Ti am Judex pꝛonunciãsↄtra Tr In hac.l’..pꝛocedã hoc oꝛdĩe Biſquis. qꝛ diuidã.l.in ꝑtes ⁊ quãlibʒ expediã per ſe. Diuide in partes ſex:qꝛ ĩ pᷣma tẽ penitet añ delictum cõſummatũ ⁊ nõ punikt / vt ibi: als ſic vt hic. Itẽ op.ꝙ penitere nõ poſſit cũ ad actũ ꝑuene rit:vt.l.qui ea mẽte.ff.de fur.So.aut vult penitere de de⸗ licto cõſũmato ⁊ nõ põt:vt ĩ ↄꝛio. aut de delicto nõ cõſũ⸗ mato ⁊ põt penitere vt hac lege ĩ fin. Collige ergo ꝙ ali quis cogitauit malũ ⁊ nõ tenet᷑ ad aliquẽ actũ ⁊ nõ punit vt.d.l.cogitatiões.aut ꝑuenit ad actũ /⁊ tunc aut delictũ eſt conſummatũ et penitere non poteſt: vt dicta.l.qui ea mente. allit in aut.nouo iure.S.de pena iudi.aut non eſt cõſummatũ:tunc aut eũ penituit ⁊ non eſt conſummatũt non punitur vt hac.l.in fl.aut nõ penitet ⁊ punit᷑ vt de de licto conſummato vt hic in pꝛin. ¶ Filij vero.i Iſte · S· differt a pᷣcedenti in partibus tri⸗ bus:qꝛ ibi tractatur de eo qui pncipaliter delinquit ⁊ ve nit hic de ea q̃ͥ non vere ſed iurſ pᷣſumptione delinqᷣt.Se⸗ cũdo qꝛ hic ſine aliqua cogitatiõe punit᷑ ſupꝛa cogitauit. Itẽ ſupꝛa punitur coꝛpoꝛałr ⁊ in bonis:hic in bonis tm̃: Tq iſte · S· bꝛeuiter hoc intẽdit.æFilij dãnati de crimie maie ſtatis puniuntur omnimodo ſuccedendi ⁊ appꝛehenden⸗ di.hoc dicit. “ ¶ Ex tex.ſupplico.vt ex cauſa remota mentiantur ⁊ſic ex ſuo pꝛeſumpto puniũtur velut ex cã ꝓxima. ¶Sp.·ꝙ ftlij ſucceſſione nõ pꝛiuẽtur:vt.l.coꝛã.ff.e.Sol. vt glo.remittẽdo.i Itẽ opp.extra glo.⁊ videt᷑ ꝙ filij non teneãtur ⁊ pater etiaã ſi cogitauit ⁊ non pꝛoceſſit ad actũ excuſatur:vt.S.e.l.in pᷣn.So.ᷣm glo. de quo in.i..ſi qs nõ dicã. õ.de epiſ.⁊ cle.Regula eſt ꝙ ex altero non puniũtur fallit in hoc crimine:ſed hec ſo.nonvidetur bona: qꝛ ille qui cogitauit ꝙ non ꝓceſſit ad actũ nunquid ullo caſu pu nit᷑.ergo multo magis qui nõ cogitauit dʒ nullo caſu pu⸗ niri.Et ideo dic ꝙ eſt conſiderare vnũ delictum ⁊ cauſã remotã:⁊ hoc eſt delictũ pr̃is:nec per illud conueniũtur filij. Itẽ eſt conſiderare aliud delictum vt cã ꝓxima.Et hoc eſt delictũ ipſoꝛũ filioꝛũ ꝓpꝛie ſumptum⁊.lł pꝛeſumit eos cogitaſfe.vnde non eſt verũ ꝙ puniat᷑ ſine cogitatio⸗ ne ⁊t hoc pꝛobat tex.nã fllie minus puniuntur qᷓ; maſculi: qꝛ pꝛeſumuntur minus auſuras etiã qᷓ; maſculi:ergo ma⸗ ſculi plus puniũtur / qꝛ pꝛeſumũtur magis audaces ⁊ ſic ex audacia pᷣſũpta puniunt᷑. At ergo plene liq̃at hec ma⸗ teria diſtingue ſic qꝛ aliqñ quis ſimpliciter cogitat ⁊ non pꝛocedit ad actum:⁊ tunc de iure nullã penam patitur vt l.cogitationis.ff.de penis.ſʒ de iure diuino diſtinguitur an perſeuerauerit in cogitatione vel non.aliqñ non cogi⸗ tat nec aliquid facit:⁊ tũc dicunt quidã ꝙ regulariter nõ punitur.fallit hic quod eſt falſum/qꝛ hic pꝛeſumitur cogi taſſe aliqñ cogitauit qꝛ ꝓceſſit ad actũ verbi:aut ad actũ facti ⁊ non cõſummauit. vxoꝛi S. neq; verbo.ff.de fur.niſi delictũ cõſumatur vt in iniuria:vt.l.ſi quis annũciatio.de iniur.⁊.l.j.ꝓ. de famo. libe.Scðo caſu qñ ad actũ pꝛoceſſit nõ tñ conſummauit: ⁊ tũc aut queris de puniẽdo delicto ad quod pꝛincipałr non tendebat᷑ ⁊ dico ꝙ puniatur:vt.ff.de effrac.per totũ. ⁊.l.ſi quis ex domo:⁊.l.verum. de fur.Aut quero de puni endo delicto ad quod pꝛincipaliter tẽdebat nõ tamẽ con ſummauit:⁊ tunc aut vis ciuiliter agere ⁊ non potes:qꝛ nullum intereſſe potes pꝛetẽdere:vx.l.vulgare ·S·qui fur tũ.ᷣff.de fur.aut criminaliter / ⁊ tunc aut nò cõſummauit: qꝛ noluit vt pꝛeſumitur:vt.l.qui fal.ff.ad.l.coꝛ.de fal.⁊·x. ea.l:.fi.aut non cõſummauit qꝛ non potuit:⁊ tũc aut nõ potuit impeditus pꝛopter impedimẽtũ iur / aut non po⸗ tuit:qꝛimpeditus pꝛopter impedimẽtũ facti ſi nõ potuit pꝛopter impedimẽtum iur nõ puniturvt.l.ij.ſi re.vel ac. moꝛ.fu.⁊.l.inter omnes ·S.fi.de furt.aut pꝛopter impedi⸗ mẽtum facti:⁊ tũc eſtvna opi.ꝙ puniat᷑ de delicto ↄſũms to vt.l.is qͥ cũ telo..de ſica.alłs eſt ꝙ puniat᷑ extraoꝛdina rie ⁊ hec videtur verioꝛ:vt.l.j.ĩ fi.ff.de et̃oꝛ.co.ſj vbi deli ctũ eſt regłr ↄſũmatũ regulariter punit᷑ nec hʒ locũ ꝑeni tẽtia:vt.l.qͥ ea mẽte.ff.de fur.fallit in aut᷑nouo iure.S.de pena iu.Sʒ aliqñ qͥs nõ cogitauit ↄſũmauit tñ delictum: tunc aut caſu ⁊ tunc diſtingue:aut culpa pꝛeceſſit caſum ⁊ punit᷑ ałs nõ:vt.l.qui te.ff.ſi cer.pe.⁊.l.ſivehenda.ad.lro di. de iac.ſi aũt non delinqᷣt actu ſʒ culpa:tunc diſtingue culpam latam leuem ⁊ leuiſſimam nam puniri debet/ſed plus ex lata culpa qᷓ; leui:v plus ex leui q; ex leuiſſima:vt l. lege.ff. ad.l.coꝛnel. de fal.⁊.l.ſi quis furno ·S. ꝙ dicitur. ff.ad legem aquili. . ꝛimo caſu non tenet᷑ vt.l.ſi qs ¶ Wodo quero tex.dicit filios pᷣuari hereditate paterns nũ quid erit idem ĩ nepotibus.⁊ ſi appellatiõe filioꝝ oti⸗ Heoptu fſom hotein ncomn logis ye lim nedieti Auferant habere zrink. hbetur nancüt/ ſeilius⸗ turne c herfunty apivolu huinge elario⸗ Ni,l lunus d clauſuls turhac lareipun d flſd ¶fi lxceptoa Quidſin upreiqd nereet’. güpster ſeäpan ternis it ſgopini⸗ CEme tielt/re CLo. nocant. cuntqu neneet. qtüae teſniame loq;facte deoꝛum hopretrse det i füͤgperen ſitsfueri donsturi leltis no⸗ indubio⸗ gutnonern ſineernl lpotzel quabone hottdelie (Sane. ſas eſt Ad llegesy lonepoꝛt ieipin henſed Picois. lcongt ſerioe nyer de bigile⸗ lijcob hilebont loiglg hrororpnlin lenrbohge idmte luu cangi nwägun mnmnlpin ukſteetetn hunminti nſlnn “ lelitt chercogtun penangun Uino ditrar ligͦnn regultu preſomim etbitautat dutenetw. icöſumern 1alifn ticogſam icgodpirt vetfftcſi Engenenn etarnitmen fetnon hotesg 7tgif linn ulcadellt oruittienn un unnt jſugiſtien nlifiritr. rnogt ihi tenlain niimnun nafinin . nttſin⸗ noine uti lon⸗ neantur nepotes/et videt᷑ ꝙ non. vt.l.ſi vero.S. de viro. ff. ſo.ma.⁊. ·j.de adult᷑.l.j.ſic hic cũ de fllio loqta n de ne pote:quid ergo:puto ſᷣm ꝙ do.meꝰ diſputauit ꝙ vbi als in cõmuni ꝓferunt filios ↄpꝛehendant᷑ nepotes ex ctimo logia vocabuli:quia filius dr a filos ꝙ eſt amoꝛ.ſecꝰ eẽt in ſtatuto qꝛ talem interpᷣtationẽ nõ recipiet de quo ple⸗ ne dicit in qſtione plene diſputata.¶ Item quero ſi bona auferantur filijs et pꝛiuantur hereditatibꝰ an debesat es habere fiſcus an veniẽtes ab inteſtato/⁊ de hoc ſolet no tari in.l.j.S.de heredi. inſti.vbi ſolet dici.ꝙ aut quis pꝛo hibetur acciꝑe ⁊ capere ⁊ tũc fiſcus habʒ ⁊ ad inferioꝛes tranſeũt/aut non pꝛohibetur accipere: ⁊ tunc immedia⸗ te illius perſona tranſit ad inferioꝛes:cũ ergo hic ꝓhibẽ tur ne capiant ſaltim accipiunt ⁊ ad ſucceſſoꝛes tranſi⸗ uerunt vt de ver.ſig.aliud capere.¶ Modo quero an ille qui voluit ciuitatẽ petere puniatur hac pena/⁊ nonẽ du bium ꝙ qͥ molliatur ↄ reʒ publicã tenetur hac.l.Sed ap⸗ pellatio rei publice pꝛopꝛie refertur ad ciuitatem roma⸗ nã.vt.l.eũ qui vectigal.ff.de ver.ſig.qͥd ꝗ:certe nos poſ⸗ ſumus dicere ꝙ ſicut alie ciuitates reſtituunt᷑ non tñ ex clauſula rei publice ſed ex clauſula gñali ſic:vt hic tenea tur hac pena ꝙ ꝓpꝛiam ciuitatem perdidit/nõ ex clauſu⸗ la rei publice.de hac.q.videt᷑ caſus cũ glo.in.l.fallaciter ad fi.j.de aboli. ¶ Ad filias.(¶ Dicta in maſculis locũ habent in feminis excepto ꝙ in bonis noſtris ad falcidiaʒ admittunt᷑.h.d. Quid ſi mat᷑ crimẽ leſe maieſtatꝭ ↄmiſit:dicit glo.ꝙ id ꝙ in pr̃e:qð intelligunt quidã ꝙ ſi mr̃ delinqᷣt filia pꝛiuetur onere et cõmodo ſuccedẽdi ſicut pᷣuat᷑ filius oĩ cõmodo qñ pater delinqͥᷣt et hic non fecit.Alio mõ intelligitur vt ſic qñ pater delinqᷣt filia habʒ ſolam falcid.in bonis ma⸗ ternis ita eandẽ tm̃ habʒ: qñ mater delinquit ⁊ hec ẽ ve⸗ ra opinio. MG B ¶ Emancipatio. ¶ Alienatio poſt delictũ nulliꝰ momẽ⸗ ti eſt/⁊ eſt ſpãle in crimine maieſtatis.hoc dicit. ¶ Op. ſic donata poſt delictũ ſnĩa nondũ ſecuta non re uocant᷑.vt.l.poſt ctum.ff.de dona. rium hic dr̃. So.di⸗ cunt quidã ꝙ regula eſt in rium:ſed hic ſpãle etiaʒ ; cri men:et q;tum ad hunc caſum ꝙ ſit hic ſpãlis concoꝛ.oẽs ꝙ; q;tũ ad regulã ꝙ regulariter nõ reuocent᷑ ſifctm̃ ſit an te ſnĩam eſt opi.no.glo.in dicta.l.poſt ↄᷣctum dicit ꝙ quã docq; facta ante ſnĩam valeant. Alia glo.que eſt in.l.extra iudeoꝛum.ſff. de accu.dicit ꝙ aut fit ante litem conteſta.et non retractatur. aut poſt lit.conteſt.⁊ retractatur Odof. dicit ꝙ qñ donat ante ſnĩiam poſtea ſequat᷑ ſnĩa abſoluto ria que reuocatur/aut condẽnatoꝛia ⁊ reuocatur quãdo facta fuerit.dy.vult concoꝛdare dictas opi.ſic quia aut donatur in fraudẽ ⁊ hoc lit.ↄteſta.nõ reuocatur qꝛ in in⸗ certis nõ certis ⁊c̃.vt.l.continuusS.cũ ita.ff.de ver.ob. in dubio aut erat dep̃ᷣhenſus in crimie ⁊ pᷣſumitur fraus aut non erat depꝛehenſus ⁊ tunc eſt opi.ſed ego puto ꝙ ſiue erat lata ſnia ſiue cõteſtatio facta reuocetur.vt dctã l.poſt ↄᷣctum.¶ Item op.ꝙ filij non admittantur ad ali⸗ qua bona.vt.S.e.S.fllij.So.ibi loqᷣtur de bonis delatis poſt delictum / hic ante. ¶Sane. ¶ Si quis delicto non conſummato accuſatur locus eſt penitentie.hoc dicit. Add itio Adde ad iſtam.l.dictum inno.in.c.j.de ·conſti.ex.vbi dicit ꝙ ex cã licʒ tranſgre di leges vt patʒ in hac.l.vbi filius ꝓpter crimis deteſta⸗ tionẽ poꝛtat iniqtatem pr̃is:regularit᷑ tũ ſecusvt ĩ cano. iudei pꝛima.q.ũiitj.⁊ no.non ille qui fecit aduerſus pꝛinci pem ſed qͥ fecit aduerſus cõſules ⁊ ſenatoꝛes ⁊ ↄſiliarios pꝛincipis qͥ ſunt ꝑs coꝛpis eius adde ꝙ etiam tenetur il⸗ le qͥ congregat gentẽ in ciuitatibus que nõ recognoſcũt ſuperioꝛem de quo per ange.in tracta.maleſt.⁊ ibi ange. in ver.de hoc tradito.⁊ vide per cepo.in conſilio.xvij.et ibi.ꝙ ille qui falſificat monetaʒ incidit in hoc crimen.in iiij.coł. Ouibꝰ caſibꝰ cõmittatur crimẽ leſe maieſtatis. vide bonifaciũ:de vitalinis:de mantua. hic plene p eũ. 85 Serui toꝛquẽtur in caput . Eminille. donini in hoc crunine / et VIpoſt moꝛtem delinquẽtis de crimine q̃rit᷑ hoc ASEEdicit cum ſequentibus. De adulterijs. BBBubzica. De Adulte iſs et ſtu. EEFY. AALT—α☛α QAue non bʒ thoꝛuz de ² . G b lico thoꝛo violato cõqueri EE non põt.h.d. Uel dic gñalius.Qð in EHVno prittitur in alio ꝓhibet᷑ vbi no ẽ cadem rõ permittẽdi. hoc dicit. Ex tex. declarat arguit duobꝰ? mo⸗ . dis vt glo.quero de ratione.l.⁊ dic vt⸗ E S 6gloſ. quia maſculus mariti permittit ergo mulieri denegat᷑:rõ rationis ẽ qꝛ thoꝛum nõ habet. ¶ Opp.ꝙ male ſint pᷣdicte rõnes qꝛ dicit tex.de mr̃imo⸗ nio violato põt ↄq̃ri vt h:ſj de locoviolato nõ.¶ Itẽ op. iſta eſt bona rõ qꝛ mulier nõ admittit᷑ qꝛ non hʒ thoꝛũ & eneꝰ accuſare nõ põt qꝛ rõ adulterij nõ hʒ thoꝝ ⁊ ſic ob. l.j.S·exneũ.ff.e.So.due rõnes ſũt in muliere:vna qꝛ totũ Alia qꝛ crimẽ eſt publicũ.vt.l.ð crĩe.S.qͥ ac.nõ poſ.⁊ hec vltia rõ ceſſat ĩ Zꝛio.¶ Itẽ op.ꝙ mulier admittat᷑ qꝛ ſuã vł ſuoꝝ iniuriã ꝓſequat᷑ ſuã miuriã iõ tene pᷣmã qꝛ cum thoꝛũ nõ hẽat mulier non põt dici rõ alicuius/iõ ĩeſt de⸗ lictũ ⁊c.⁊ iõ nullꝰ pᷣt accuſare.Sʒ in marito eſt dare tho rum violatum licet non alioꝛum er̃neoꝛum accuſantium ⁊ ſic eſt dare delictũ/qð publicum eſt. Itẽ oppo.ꝙ au⸗ diatur.vt.l.ↄſenſu·S.cãs.de repu.So.vt gl.qꝛ ibi agit᷑ ci uilt hic vᷣo criałr vt hic. ¶ In gl. q̃ incipit eo mõ ĩ fi.ibi ¶S.·ſi igr. So.vt ĩ iſto vᷣ. Sʒ miꝝ ẽ ꝙ ꝓſcqᷣr᷑ nõ ſuã ĩiuriã. Ad D iti 0 Addeꝙ ð iur.cano.mulier acccuſat ma ritum de adulterio cano. xp̃iana. xxxij. q.v.adde etiã ꝙ adulterium in.l.decalogi.l antiqua con tinente decẽ pꝛecepta ꝓhibitum eſt qñ dr. Mõ mechabe⸗ ris.xxij.c. exodi appellatione mechie oĩs coitus pꝛeter mr̃imonialis ↄtinetur.c.meretrices.xxxij q iiij.pena a⸗ dulterij antiquitus ⁊ hodie eſt in adultero pena capitis Adulterij yt. l. ;uis .iſto.ti. in adultera vero hodie punitur vt in pena q̃ ſit. monaſteriũ detrudatur auten. hodie jiſto ti. ⁊ maritꝰ.j. bienniũ eã reconſiliare põt ⁊ bona illius ſi nõ habet libe⸗ ros ſed parentes ꝓ tertia parte parentibꝰ applicetur / ſʒ ſi habeat liberos due ꝑtes liberꝭ applicãtur.Si ergo nec filios neq; parẽtes habeat totũ applicat᷑ monaſterio.ſed dos marito:.S. adulteraʒ.in aut᷑.vt nulli iudicum.coł.ix. pena vero ſtupꝛi eſt ꝙ nobilis in dimidia parte bonoꝛuʒ punit᷑ ignobilis relegat᷑.vt.S.lege iulia.de adulte.ĩſti.de publi.iudi.cũ ĩ viro eſt pena capit ꝭ ſᷣm odof.vide hic ple ne quibus caſibꝰ cõmittatur adulterium ⁊ ſtupꝛũ per bo nifacium de vitalinis de mantua hic plene. P imen Lenociniũ ↄmittit qͥ vxoꝛem S dDepꝛehẽ ſam in adulterio reti⸗ net. hoc di.¶ Quero qd ſi ſupine credit non cõ W“Amiſſum adulterium. æ dic vt glo. Ad D itio Adde ꝙ lenocinium ↄmittit᷑ pᷣmo ſi ali⸗ * *quis aliquã mulierẽ extranea cã queſtꝰ retinet toto ti.de lenonibꝰ.coł iij. Scðdo ſi pater de filia lenociniũ ↄmittat.lſi lenones.S.de epi.audiẽ.⁊ iſtud eſt turpius.Tertio ↄmittitur lenociniũ ſi maritus retineat vxoꝛem in adulterio depᷣhenſam vel pecunias ꝓ cõper⸗ to adulterio acceperit.l ij/S lenocinij.ff. de adulte ⁊ hic ⁊.l.caſtit ati:j.⁊ iſtud eſt turpiſſimũ ᷣm odofre. Wv Erb a Hiuide in partes tres:quia in pꝛi⸗ 6 ma iubet ꝙ pᷣui toꝛqantur vſq; ad⸗ verſi.quos mera. In ſecunda pꝛohibet ꝙ ſer⸗ Æ.ui manumittantur vſq; ad ver. ⁊ quoꝛũ. In ter 6, tia conſulit vſq; in fi.¶ Ad quodlibet dictum opp per ſe et pꝛimo ad pꝛimum op.ꝙ ſerui non toꝛqantur.vt.l.ſi ma ritus.qui a qui.So.vt glo.¶ Item op.ꝙ ſerui nullo mo⸗ do in coꝛpus dñi toꝛqueãtur.vt.l.diuus·j.de.qſtio.Sol. hic ſpeciale. Item oppo.ꝙ debeat diſtigui an ſerui ſint in vſu mulieris.vt.l.ſi poſtulaueritS.hij.ff.eo. So. hic ĩ ſeruis adulteri vel adultere. Sed in contrario erant pa⸗ tris adultere vel extranei/⁊ iõ diſtiguit᷑.vt ibi. Ad ſcðᷣʒ dictum oppo.ꝙ qñq; poſſunt manumitti.vt dicta.l.ſi ma ritus.ff.qui ⁊ a qui.So.vt glo.aut ergo ſerui ſunt adul⸗ teri vel adultere/et hij conueniũt in duobꝰ quia indiſtin cte toꝛquentur ⁊ manumitti poſſunt..lx.dies /aut eſt ſer⸗ uus patris mulieris et tunc in vno conuenit cum ſeruis adulteri vel adultere quia non poſſunt manumitti.jlx. dies ſicut nec ſerui adulteri vel adultere.Sed diſcrepat in vno quia ſerui adulteri vel adultere indiſtincte toꝛ⸗ quent᷑.ſerui patris nõ:ſed ſunt ĩ vſu muliecris.aut loquer/ de ſeruis extraneis qͥ in hijs diſcrepantur in vno a ſer⸗ uis patris quia ſerui patrisjlx.dies wauieri nõ poſ⸗ liij Fo. C. – per Nono libꝛo Codicis. Butrigarij B ecũda pars ſu ſunt ſᷣui extranei /quãdoq; manumitti poſſunt:ſed conue niunt in alio quia ita demum toꝛquẽtur ſᷣui patris et ex⸗ tranei ſi erat invſu mulieris:ałas non. ꝗ Item diſcrepat a ſeruis adulterij vel adultere in duobus.pꝛimo quia nõ indiſtincte toꝛquentur vt illi.ſecundo quia quandocũq; poſſunt manumitti /illi non.¶ Ad tertiũ dictum oppo.qꝙ non caueatur de indẽnitate qꝛ ad toꝛturam datur ſeruus fiſco/⁊ extimatiõem eius ſoluit fiſcus ergo fruſtra tenet᷑ quia non poteſt conſequi dominus bis extimationẽ con tra.l.bona fide.ff.de reg.iur. Solu.ibi fiſcus tenetur de extimatione ſerui añ toꝛturã: ꝓcederet tñ oppõ ſi tenere tur ad extimationem / qꝛ eſt tempoꝛe toꝛture iam facte. Item quero an ſi ſeruus moꝛiatur in toꝛmẽtis pariter pꝛeſter᷑ extimatio ab accuſatione ⁊ dicvt glo. ¶ Item quero qua accuſatione conſequitur dñs extima⸗ tionem.⁊ dic vt glo. Butrig. — R Legitime facta penaʒ nõ N acch US. merentur. hoc dicit. C¶Diuide in tres partes qꝛ pꝛimo ponit pe⸗ Atitloné. In ſcda extenſionem. In tertia limi⸗ tarionermicha pars incipit ibi. IJdemq;.tertia ibi. ſed ſi egis. .“ ¶ Sppo.ꝙ indiſtincte poſſit occidere inuentum de no⸗ cte.vt.l:.patri.ff.eo. Solu.vt glo.quia ibi in patre:hic in marito.⁊ eſt ratio differẽtie qꝛ cum debeat etiã filiam oc cidere ſi vult occidere adulterum ⁊ non facilius abſtine bit ac ſi maritus non habet neceſſe occidere. . Item oppo.ꝙ legitune facta puniãtur.nam matrimo⸗ nia permiſſa ſunt/c tñ puniuntur.vt.l.j.S. de ſcvᷣis nup. So.matrimoniũ ibi eſt licitum ⁊ ideo nõ punitur ſed ni⸗ mia feſtinãtia non eſt licita ergo puniuur.¶ Quero q̃ ſunt Adulterũ perſone quas maritus poſſet occidere.Rñ.viles/conſi⸗ oẽm an ſit derata dignitate mariti.(¶ Oppo.ad ſcdᷣm ꝙ filius nõ ex licitũ occi cuſetur parendo cum homicidium ſit de accrioꝛibus vt dere.⁊ q̃s l.liber homo.ff.ad.l.aquil. So.hic loquitur ĩ hijs que ꝑ ꝑſonas mãdantẽ fleri poterãt licite.ibi non.¶ Itẽ op.ꝙ nõ ↄſide poſſit ma⸗ retur tpᷣs.vt.l.non minoꝛẽ.S.de tranſac. Sol.aut ex va⸗ ritus occi rietate tempoꝝ inſurgit varia rõ ⁊ iur diſpoſitio ⁊ tunc dere. attenditur varietas tẽpoꝝ vt hic:ałs ſecꝰ vt in drio. ¶ In glo. que incipit vt ⁊.S.ibi.l.j.quedaʒ ſunt ſimplici ter permiſſa/et ſ̃m quid ꝓhibita/⁊ ſi ea conſidero pꝛout ſunt ꝑmiſſa nõ puniunt᷑ vt hic ſed pꝛout ſunt ꝓhibita pu niuntur vt in grio. In glo.q̃ incipit nota.in fi.ibi. l. non minoꝛem.dic ꝙ ibi ex᷑ varietate tꝑis nõ reſultat variatio ergo nec varia diſpoſitio:hic ſic:⁊ ſic ceſſat ↄvrium. Ad D V t Adde ad hãc.l. ⁊ dicas ꝙ q;uis.l.lũbar tio. àa eſſet ꝑmiſſum adulterũ occidere hic vel vxoꝛẽ adulterã vt dixit glo.in.c.inter hec.xxxiij.q.ij occidẽs tñ adulterũ vel vxoꝛẽ peccat/⁊ imponẽda eſt ei grauiſſima pena vt in.c.admonere.xxxiij.q.ij.patri licet occidere adulterũ ⁊ filiam in adulterio repertam.l.patri cum duabus ſequen. ſff.iſto ti.pꝛedicta in foꝛo contẽtio⸗ ſo:ſecus quo ad deum canonibus.S.allega.verũtñ ſi ali⸗ quis depᷣhẽſum adulterũ vel adulteram occiderit mitiꝰ puniendus eſt Mat.x.capite:⁊ vide hic ange.peruſinũ. Dulter Lapſo quinquẽnio adulter de S L· adulterio accuſatur. h.d. CAd euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ aliqñ maritus yvyult accuſare adulterium:⁊ tũc habet quinquẽ nium nunciandum a tempoꝛe cõmiſſi criminis:⁊ ita loqᷣ tur hic:aliqñ vult accuſare adulterum ⁊ habet ſex men⸗ ſes a tẽpoꝛe ſoluti matrimonij.vt.lx.dies de illis accu ſat iure mariti poſtea vt extraneus:⁊ de hoc hic non loqͥ tur ſᷣm.l.mariti.ff eo. Item eſt ſciendũ ꝙ quedaʒ ſunt ex ceptiones reſpiciẽtes ꝓceſſuʒ. Et iſte añ lit.ↄteſ.debent opponi. vt.lege.ij ·Sſi publico.ff. eo. Item quedã reſpi⸗ ciunt merita cauſe ⁊ iſte vſq; ad ſnĩiam opponũtur. Itẽ oppo.ꝙ maritus ſolũ vſq; ad ſex mẽſes audiatur. vt.l.ſi mariti S.ſex menſiũ.ff. eo. So.vt glo.ꝗ¶ Item op.ꝙ etiaz adulterũ nõ poſſit vltra quinquẽniũ accuſare.vt.l.ſi ma riti ·S. fl.⁊ · j..e.l.reos.So.vt gl.¶ Itẽ op.ꝙ exceptiões ſo lũ vſqʒ ad lit.ↄt.poſſũ oppõer vt. l. ſi maritꝰ. S· pᷣſcpᷣtiões. ff. e. So. vt gl.Quedã ſũt exceptiões q̃ opponunt᷑ ad ꝓ ceſſum ⁊ iſte ante lit.conteſt. debent opponi.vt.l.licet.et l.ita demum.S. de pꝛocura.ſed quedam obijciuntur ad merita cauſe/et iſte quãdoq; vſq; ad ſnĩiam opponunt᷑.vt J.c.l.qm̃ alexandrũ. ¶ In glo.q incipu in adultero.ibi eſt ꝓlatum.ſ.ꝙ ꝓ pꝛimo non accuſatur. h. O it Agit maritus ifra. lx. di S Bre mari I. es a tꝑe matrimomij diſ ſoluti iure mariti ſiue metu calũnie / poſtea nõ HCſegd iure extranei. h. d. ¶ Spp. ꝙ maritus penã calũnie non euitet:vt.l.is cui.ff. eo.So.vt glo multis modis.cõiunge duas ſimul.ſ.pᷣmã æ vltimã: ⁊ dic aut iure mariti accuſat quod eſt.lx.dies ⁊ euitare penã pᷣſũpte calũnie nõ videt᷑ vt hic. aut accuſat iure extranei quod eſt poſt.lx.dies:⁊ tunc non euitat pe⸗ nam vere calumnie. Ro⸗ ter Non accuſat de matrimonio P qui non eſt maritus ⁊ adulter poteſt agere de publico crimiĩe ſi ſuam vel ſuo rum iniuriam pꝛoſequatur. ¶ Siuide in duas partes:qꝛ in pꝛima parte ſponſus vole bat agere de ſponſa ſtupꝛata vſq; ibi ſed ſi ipſa.ibi nec volebat agerc per ſuã iniuriã quia ſtupꝛata. ¶ Nota ꝙ maritus de his que ſuo tempoꝛe facta nõ fue runt non hʒ ſe intromittere. Item nota ꝙ hec ſunt paria eſſe maritum vel ſponſum.¶ Item nota ꝙ minoꝛ.xx.ann. adulterũ nõ poteſt accuſare de publico crimine auctoꝛits te curatoꝛis/ ſi tamen ſuã vel ſuoꝛũ iniuriã pꝛoſequatur. ¶ Op.·ꝙ licet non ſim ſponſus vel maritus admittar ad accuſandũ cũ ſtupꝛũ ſit publicum crimẽ: vt inſti.de pu. iu · S.itẽ ſi lex. So.autvult venirevt extraneus/⁊ põt ſi eſt legitime etatis vt.xxx.ann.non minoꝛ vt in contrario. Aut vult venire vt maritus ⁊ poteſt ſi eſt non ſponſusvł maritus:ſʒ ſi admittitur etiam minoꝛ/qꝛ ſuam iniuriã ꝓ⸗ ſequitur.¶ Itẽ op.ad ver.in fi.⁊ videtur ꝙ eo caſu nõ au⸗- diar:vt.l.mulier·S.querebat᷑.ff.eo.So.vt glo.qꝛ ibi vole bam accuſare ſolũ hac ratione:qꝛ trãſiuerat ad matrimo niũ quod nõ poſſum qꝛ non ob hoc delinquit. Vel dic ꝙ ibi nolebat eũ accuſare de adulterio commiſſo poſtqᷓ; ad aliud matrimoniũ conualuerat qð non poteſt facere iure mariti.¶ Item op.ꝙ non poſſum taqᷓ; ſponſam accuſare vt.l.ſi vxoꝛ· S.ſi maioꝛ.ff.eo.Solu.plene aut non erat mi⸗ hi ſponſa neq; vxoꝛ:⁊ tunc nulla accuſatio michi cõpetit niſi iure extranei/licet efficitur poſtea mea vxoꝛ vt hic in pꝛims parte:aut erat michi ſponſa ⁊ non vxoꝛ:⁊ tunc aut non erat vxoꝛ cum tñ non poterat in futurũ vt qꝛ minoꝛ/ tunc poſſum accuſare vt ſponſus ⁊ non de adulterio vel de eius ſpecie violata: vt.l.ſi vxoꝛ ·S. ſi minoꝛ.ff.de adul⸗ ter.ſi aũt non erat vxoꝛ qꝛ eẽ nõ poterat:⁊ tunc aut nõ du rabat ſpẽs matrimonij: vt qꝛ tranſierat ad aliud matri⸗ monium: ⁊ nulla michi cõpetit actio niſi iure extranei:vt l. mulier · S· querebatur.ff e.ſi autem durabat ſpẽs adulte rij ⁊ tunc poſſum accuſare ⁊ iure ſponſi:ſivolo etiam iure mariti nec etiam ſpeciẽ matrimonij liceat violare: vt.l.ſi vxoꝛ·S · diuus.ff.eodẽ. ſi autem non erat vxoꝛ nec ſpõſa ſed concubina tunc refert an ſit concubina patroni vel al teriꝰvt.l.ſcriptũ.ff.de ritu nup.⁊.l.ſi minoꝛ.S.qͥ accu.non poſ.⁊.l.ſi maritus S.lex inlia.ff.eod.So.vt gloſ.ſ¶ Item op.ꝙ de ſtupꝛo non pꝛocedat accuſatiovt.l.ſi minoꝛ ff.c. So.aut eam volo accuſare ⁊ non poſſum:quia cum ſit im pubes non poteſt ſtupꝛum committere:aut volo eam ac⸗ cuſare: quia ſtupꝛauit eam: ⁊ tunc poſſum ſiue puella ſit pubes ſiue impubes vt hic. ¶ In glo. que incipit tunc enim.ibi nupta eſſet:⁊ tunc de linquit ſi accuſatur qꝛ nupſit. . In gloſ.que incipit ałs ⁊.ibi tunc poſt pubertatem põt puᷣella.Sequitur in gl.non pꝛeſens ipſa puella ſed ſtupꝛa tio ſic. Butrigar. Eread ſa adulterij SS x eadem cauſa adulterij non acceu Eos.* ſimul/ ⁊ feminam ex oꝛdine poſſũ ⁊cc.hoc dicit. De l.vim paſſam·S.ĩceſti.ff.e.So.ibi in ſtupꝛo hic in adulte⸗ rio.¶ Item op.ad idem de.l.nihil ·S. cum aliter.ff. e. So. ex eadem cauſa non poſſum accuſare ſimul vtrũq; ex di⸗ uerſa ſic:vt.l.denũciaſſe· S. queritur.ff e. So.vt gl.quod ſic intellige ꝙ ſi volo incipere ab adultera poſſum in duo bꝰ caſibꝰ.ſ.ſi mulier nõ nupſit nulla denũciatõe facta tũc opʒ ĩcipere ab adulterio:⁊ ſi ferat᷑ abſolutoꝛis ꝓ reo ꝓde rit mulieri:cõdẽnatoꝛia non nocebit.Sʒ nũqᷣd idẽ ſi aliꝰ accuſatoꝛ ⁊ ſic idẽ ſint diuerſi accuſatoꝛes.Vr ꝙ ſic/nã alius vr̃ admittẽdus vt.d.l.denũciaſſe. in q̊ caſu eſt dria an idẽ an aliꝰveniat.Rũ.ſi mulier nupſit ſine denũciatio ne tũc niła dr̃ia an idẽ vł extrane? veniat:⁊ ſic ſꝑ oʒ pᷣmo OSppo. ꝙ poſſum ſimul accuſare vtrumq; vt nenit /eente Pceiſenn nanctſi gſun lores ondn Coligee ſynhice⸗ Atmolie chichas ſgirſia Ureinon cagtionenn gbaccuſt ſalter vel gutinp⸗ errelcrie lictumno onempenn Ftlltatenn bata reſcr ſcutadpt ſaiitapt VtNbo ſivs ſul ſtitatis mentum te añuls forio/ th bezngol (Dooc oGo.xt⸗ ngo. locheceſt teſteze cuſarivt. ſt hic er ſinyt d. cumnſed a nonpoſſit Nremm hiomträſe Leenſaree chiorede Diuertere hoſta talions, hodieet poterat, Chor. nots ſih⸗ pis cuit itpen flticfeg =☛ = 9 3 ũ 8 ☛ = e:Nſſkln Fapeng rpce Vkin cnnnt ſtnonſzinf kſuaminni, rgeochtitr Ngglogbit verätalnnn nqu Venn nmiſoh npoleſtfuenen ſpoßfenartn negutnonen ſationichicie meaprornhe onprordtwrr Unrüntr ndesclimn minorfnt teetuncauin ted aliulr iiureertntt bar ſpeot ſivclocinn ean violr N vrouß binapemontt Hinoridta Socaz vontlſinmmt ungruand cegut worurt ſumſueetei Cgrchemmt curnte egn fnontec Aulenfront et orie Ad leg. iul. De adulterijs et ſtup. Fo. CI. conueniri adulterum ⁊ ſpectabitur ſentẽtia /⁊ ſi abſolua⸗ tur / ſententia pꝛoderit mulieri.ſi cõdemnatur /non noce⸗ bit ei ſententia vt.d.l.denunciaſſe · S. queritur.ſʒ ſi vidua manet:ſiue nupſit poſt denunciationẽ:tunc ẽ differentia qꝛ ego poſſum eligere quẽ voloed interim debeo ab alia abſtinere / ſi extraneus ⁊ poſſũ alium accuſare. Itẽ op. ꝙ plures poſſint ſimul accuſari de eodem delicto vt.l.cũ rationibus.S.qui acc.non poſ.So.vt glo.qꝛ hic ſpeciale. Collige ergo ꝙ aut ſimulvtrũq; volo accuſare:⁊ non poſ ſuz vt hic:aut ex oꝛdine/⁊ poſſum ſeruare oꝛdinẽ talẽ: qꝛ aut mulier nupſit nulla denũciatione ſibi fctã opoꝛtet in⸗ cipi ab adulterio:⁊ mulier interim a nemine poteſt accu⸗ ſari:⁊ ſi abſoluatur adulter/pꝛoderit mulieri:ſi cõdemne tur ei non nocebit.ſi autem nondum nupſit vel poſt denũ ciationem factam ſibi tunc poſſum eligere quem volo/⁊ ab accuſatiõe alterius interim abſtinere debebo: verum ſi alter velit accuſare eum quem accuſo:⁊ poteſt etiam eã accuſare :⁊ hec eſt veritas moranis nf3. ” ntereſt reipublice maxime in Aſtitati ca ſu nakiratio violate penã de Alicti eſſe mẽſuratã.Et ſi aliquo caſu fuerit dimi PWÿ„nuta /non tamen licet adulterã ducere invxoꝛẽ h.d.Hec lex videtur facere contra do.mar.qui dicebat ꝙ aut imꝑatoꝛ reſcribit ad remiſſionem penc inchoate/⁊ va let reſcriptum: quia non contra publicã vtilitatem:qꝛ de lictum non remanet ſine pena:ſed vbi reſcribit ad remiſſi onem pene inchoande:tunc reſcriptum eſt cõtra publicã vt ilitatem quia delictum remanet ſine pena/ſic intellige⸗ bat.l.reſcripta.S.eo ipſe videt᷑ dicere contra hanc.il.quia ſicut ad publicam vtilitatem pertinet inchoari penaʒ de⸗ licti ita ꝑſeuerari vt hic: qꝛ dictio ꝑ denotat rẽ mẽſuratã vt.l.vt bona·S. pꝛouocatur.ff.de ver.ſig.⁊.l.ꝑueniſſet.ſed ſi vis ſuſtinere eum dic ꝙ ſpeciale ẽ in crimine violate ca ſtitatis. Op.ꝙ etiam poteſt pena perſeuerare cum ꝑ mo mentum tranſeat cum ſit capitalis:vt..e.l.q;uis. So.foꝛ te añ illaʒ.l.non erat pena moꝛtis:ſed foꝛte depoꝛtatiõis. —— 1111 Mõ licet tranſigere in cri⸗ 2 E crimine. mie adulterij pure/⁊ accu VyaAOſatur qñ tranſigitur pure ꝓ ↄpto ſtupꝛo.h.d. AA Ponit ergo hic lex tres caſus vt dixi in ſũ⸗ mario/t hec eſt vera lectu.licet alij contra intelligant: vt ptʒz in gloſ. . ¶ Oppo.qꝙ de adulterijs poſſit tranſigi:vt.l.maritus. ff. eo. So.vt plene dixi in.l.trãſigere.S.de trãſac. ¶ In glo. que incipit etiam actum.ibi non eſſet pꝛeuarics tio:hec eſt ratio contra pꝛimam lec.⁊ ſecunda eſt ſatis bo na ⁊ eſt eadem cum tertia. Prrrnn Non accuſat maritus mulie⸗ KRS RKim en. rem de adulterio / vbi ei de le⸗ AAnocinio poſſit obijci. ¶Oyppo. ꝙ ctiam manẽte adulterio poſſit ac⸗ 7 cuſari vt.l.vim paſſam.S.vltimo.ff.eo.So.nõ põt maritꝰ vt hic / exneus ſic vt ibi.¶ Cõtra hoc op.ꝙ ego idem poſ⸗ ſim vt. d.l. vĩ paſſãS.j.So.ibi manebat mr̃imõiũ nõ me⸗ cum:ſed cum alio. Item oppo.ꝙ er̃neus eam accuſare non poſſit:vt.l.ↄſtante.ff.eo.So.vt gloſ.ſic ergo aut volo vxoꝛem meã accuſare ⁊ non poſſum etiã ſi aliud matrimo nium trã ſeat vt.d.l.vim paſſam.S.j.er̃neus non poteſt eã accuſare etiam durante matrimonio dum tamen de leno cinio redarguat.¶ Itẽ op.ꝙ maritus non habeat neceſſe diuertere ſi velit vxoꝛẽ accuſare:vt aut᷑.ſʒ nouo iure hic poſitd. So. non coꝛrigitur. bodie ni e . uoꝛtio hodie n S Ed nouo iurxe.iacro accuſat ma ritus de adulterio hic nõ inſcribit / hoc ſcðo: oterat. RNotergo ꝙ maritus non euitat penam calũnie.¶ Itẽ nota ſi habes in littera non debet / ꝙ licet maritus in ſcri ptis cuitet:nõ tñ penã in ſcript euitet.¶ Op. ꝙ euitet ma⸗ ritꝰ penã calũnie:vt.S.e.l.iure mariti.⁊.l.cuiꝰ.S.· iure ma⸗ riti.ff.e. So.euitat pᷣſumptam vt in contrario:non veram evt hic. Alij dicunt ꝙ hic coꝛrigit:pꝛims placet vt dicã i·eo.l.quamuis. E.z non ſcribat / ſi tñ non pꝛobat non euitat penã talionis.hoc dicit. Hec aut᷑.venit coꝛrectiue ad.l. C. nam hodie etiã durãte matrimonio licet accuſare:qꝛ olim nõ Ar I, ges 3111& ondénato adulteronõ S T li crimie. ſequitur mulierẽ cõdẽna tam vel infamẽ.h.d.¶ Sppo.ꝙ ſententia lata cumvno nõ poꝛrigatur ad alium:vt.l.denunciaſſe.ff.e·. fi. So.aut ẽ abſolutio ⁊ pꝛodeſt vt in contrario:⁊ non nocet ſimili in ſeruitute: vt.l.loci coꝛpus ·S.ſi fundo.ff.ſi ſerui.vẽ. D ul tera Lite cõteſtata nomen recipi⸗ N tur inter reos ꝓꝑ cõteſtationẽ Eſed certe hic pꝛobat oppoſitum: ⁊ ideo conſide ue rata cauſa libelli oblatione: ⁊ hoc põt fieri eti⸗ am reo abſente / vt. l. mulier· S. ſexaginta.ff. eo. Item eſt cõteſt. ⁊ iſta nullo modo inter abſentes fieri poteſt vt.S. qũo ⁊ qñ iud.aut᷑.qui ſemel.⁊ dic lit.cõteſt. Item eſt rece ptio inter reos: ⁊ hec põt fieri etiã inter abſẽtes:vt hic. Item oppo.ꝙ ſolum inter pñtes vt ibi: ⁊ ita fuit hic. a nomẽ rei põt recipi inter reos eti abſente reo:vt hic ¶ Itẽ op. ſi młier pñs fuit ĩↄteſt.qũofuit dimiſſa cũ dẽat i carcere poni vt.l.j.S.ð cu.re.So.foꝛte tꝑe huiꝰ.l.nõ erat cauta ałs nõ video quomodo fuiſſet dimiſſa niſi culpa cu ſtodũ.¶ Quero qñ dicat᷑ nomen recipi ĩter reos.Hicũt qͥ dã ꝑ ↄteſ.? ꝓbatur ꝑ.l.ſi maritus·S. pꝛeſcriptiones.ff. eo. ſed illa male facit:immo faceret contra: qꝛ cum ibi dicat ꝙ poſt nomen receptum inter reos excludunt᷑ exceptões fatuũ eĩ eẽt dicere ꝙ ↄteſt. excluderent᷑ ⁊ non dicerẽ ꝙ. l. ſi maritus.loquitur in exceptionibus peremptoꝛijs q̃ op ponuntur per modum declinatoꝛie:⁊ ideo nimirum ſi ex⸗ cluduntur ↄteſt. ⁊ qd ibi dicit de nomine recepto inter re⸗ os magis reſpexit nomen ſtatim q; poſt cõteſt. nam tunc ſolent inſpici ⁊ ſeribi pꝛoceſſus ⁊ nomen accuſati poni in⸗ ter alios reos:ſed pᷣſcriptiones mere Rereheorne nõ puto ↄteſt excludi. Quid ergo in exceptio.nõne debet ei reddi ius ⁊ potuit impugne offendi vel non audiatur accuſans Certe iſte exceptiones multũ differũt:nã illa / nõ audiat᷑ accuſans/eſt mere declinatoꝛia ⁊ excluduur lit.cõteſt.il⸗ la potuit impugne opponi non reddatur ei ius vna exce⸗ ptio.tũc incipit ↄpetere vt diximus declĩatoꝛia vt no.g. de ſerui.l.j⁊.ij.⁊ ideo licet excludã conteſ.ab illa quia po terat excludere conte.nõ ſũ excluſus ab illa q̃ ipedit reli⸗ quũ pꝛoceſſum cum ante ↄte.non cõpetat:vt.l.ij.S.de cõ⸗ ſoꝛ. eius.li.ſʒ ſivellemus dicere cõtra/poſſemus dicere ꝙ licet ſint plures exceptiones cauſate tñ abinuicem quia bannitus foꝛte vel male:ideo per vnicum actum ↄꝛiũ ex⸗ cluderetur a toto ar.l.cum notiſſimi·S. in his.v.de pᷣſcri. xxx.an. Sed pꝛecedẽs opi.communiter tenetur vnde eã ſuſtine/⁊ dic ꝙ per actum ↄꝛiũ mihi pꝛeiudicẽè ĩ iure meo verum q;tum ad illũ actum nõ quãtum ad alios:⁊ videt᷑ caſꝰ.S.de epi.⁊ cle.aut᷑.plures.⁊.l.volũtarie.de execu.tu. . J dum Eo loco debʒ accuſatio reſtitui — LIb vbi delictum fuit hoc pꝛimo: æ g vbi mulier denunciatione non ſibi facta nupſit Naccuſari nõ põt niſi pꝛimo adultero cõuicto.h. ¶ Quero de ratiõe huiꝰ.l.que dicit ꝙ ratione delicti ſoꝛti tur quis foꝛum. Ratio quis ibi melius poterit pꝛobatio⸗ nes habere de crimine. ¶ Cõtra hoc op.ꝙ ctiam alibi qᷓ; in loco delicti poſſit ac cuſari:vt.S.vbi de crimine agi.l.j.So.ego intelligo hanc l. cõtra ſuppletionem illius.i¶ Item quero que eſt ratio q̃re nõ põt accuſari qñ nupſit añ denunciationẽ adulterij mHRñdeo ne aliqua matrimonia vituperentur ita de facili. —= Abſens nõ accuſat/ab 7 quo ld am. ſenti non currunt tem⸗ M poꝛa accuſationis inſtituende.h. d. HrA(LMota ꝙ abſens accuſare non poteſt: quia debet pariter cuſtodiri cum reo. Item nota ꝙ non cur runt tꝑa abſenti qð intellige mediante reſtitutione. 7 v erxo Hec aut.videtur venire ad coꝛre h.ctionem.l.C. ᷣm quam non fit re⸗ miſſio ĩ delictis hodie ſic:⁊ dicit ſůmarie ꝙ ho⸗ 7 die in criminalibus fit remiſſio/ pſfiit᷑ iudex ⁊ officialis ſi non remiſerint.h.d. Hodie hec.l.non ſeruatur:quia ci uitates non habent dominum ſuperioꝛem vniuerſalẽ om nium qui poſſit indices compellere ad remiſſionẽ.¶ Que ro an in ciuilibus flat remiſſio?⁊ videtur ꝙ ſic quia execu ta ſunt quo ad foꝛum delicti ⁊ cõtractus:vt.S. vbi de cri. agi opoꝛ.aut᷑.q̃ in pꝛouincia.ſed in crimmibus ſic vt hic: ergo ⁊ in contractibus ⁊ videtur caſꝰ.S.vbi de crimine a⸗ gi opoꝛ.⁊ etiã videt᷑ caſus in.l.heres abſẽs.ff. de iudi.dic ergoꝙ in criminibus fit remiſſio vt hic. Item in quaſi cõ tractibus nõ vt.d.l.heres abſens. Nec ob.aut᷑.qua in pꝛo uincia: que equiparat contractus iudicijs quantum ad ea que tunc artant inducta tempoꝛe huius aut᷑.ſed tunc tempornon erat cautum de remiſſione fienda niſi in caſi bus ſpecialibus:vt.l.ſi cui·S·idem.ff.de accuſa.ſʒ poſtea per hanc aut᷑.q̃ ſequitur illam in coꝛ.cum hec ſit in col.ix. illa in quarta tatum eſt ꝙ in criminibus fiat remiſſio / cr⸗ go nõ debʒ trahi ad contractus. In criminibus ergo nõ pꝛoceditur contra abſentem per aduocationem bonoꝛũ ⁊ etiam per remiſſionem ad locum delicti ſi apparet vbi reus degat:in ciuilẽ tñ pꝛocedetur qꝛ citabitur in loco cõ tractus vel ctiam mittet᷑ ad iudicem in cuius territoꝛio eſt / vt nũciet ei ꝙ veniat vt.l. omnes.S· verum. S.de rep. here.⁊ eo cõtumace pꝛonunciabit iudex loci actoꝛẽ mit⸗ tendi in poſſeſſionẽ bonoꝛum / ⁊ ſi ibi erat b quidem vt l.poſiti. S. de his qui ve. ĩpetra. at ſi erant alibi bona mit tant᷑ l̃e iudici /in cuius territoꝛio ſunt vt mittat actoꝛem in poſſeſſionem ⁊ ipſe mutetur ex interlocutoꝛia vł melio ri qui de cauſa cognouit eam exequando non ipſe pꝛonũ ciauit.Et de hoc pꝛedictoꝛum eſt:quia hoc non poteſt re mitti ad iudicem qui cognouit res imobues niſi ipſe po⸗ teſt exercere ĩterdictum in territoꝛio alieno/a ideo opoꝛ tet ꝙ ille iudex in cuius territoꝛio ſunt mittat in crimina⸗ libus. Pꝛeterea de q̃ queritur poteſt remitti ⁊ in eum re⸗ miſſum poterit iudex iuriſditionem ſuam exercere. EE B lit . onem Qui accuſationem 4 0 adulterij inſtituit ⁊ deſtituit / ĩcidit in turpillianum/ nec amplius aad accuſandum admittitur. h. d. ¶ Op. de. l. ſenatus · S· eos.ff. ad turpił. So. vt gl. tu dic ꝙ ꝗ euitat penã turpuliani ſed maritꝰnõ euitat pena calũ nie nec euitat penã turpilł.ſ.v.lib. aurivt hic ĩ fl.ſecꝰ ĩ Zꝛio N „Mon vebet tolli penitentia. hoc.d. Uk ne. dic ꝙ non eſt abſtinẽdum a iuſta peni⸗ maut In delictis conſideratur me . ( 1 4 s rum factum et non effectus. A Wh. d. C Op. ſic habere duas vxoꝛes eſt contra babetur:vt.l.non dubium. S. de le.ergo pena non debʒ im poni. So. dic ꝙ quedãa ſunt iure velfacto ⁊ ſpectande iu⸗ ris effectum vt contractus/⁊tunc ſi deficit iuris effectus habentur pꝛo infectis/vt in contrario:ſed quedã ſunt fa⸗ cti nec ſpectant iuris effectum:vt delicta:⁊ in iſtis ſolum attenditur ſolus animus ⁊ merum factum nec habentur pꝛo infectis vt hic/⁊ de hoc in cõtrario plence dixi. hec er go lex habet tres partes ⁊ pꝛima ponit caſum in genere. Secundaremouet op.Tertia ponit caſum in ſpecie.Se⸗ cunda incipit ibil in ea Tertia ibil verũtamen ei ⁊c. P GB amu . 8 Diſeuſſ⸗ o toto negocio pꝛo W actoꝛe poteſt pꝛocedi ad ſẽ⸗ / rentiam eo abſente maxime pꝛocur. dimiſſo. h. — ο Ü. Dubium huius. I. colligitur ex pꝛicipio eius qꝛ debet eſſe accuſatoꝛ pꝛeſens:⁊ hic co ligũtur duo Pꝛi mo ꝙ parte abſente diffinitiua pfertur. Item ꝙ ꝓcura⸗ toꝛ interuenire non poteſt. Circa qð duo videtur hec.l. oppo/ꝙ hic accuſatoꝛ fuit abſens /ergo fuit pꝛoceſſum cũ pꝛocur.eius ⁊ tunc ob.l.j·S.añ crimen.aut ergo fuit pꝛo⸗ ceſſum cum pꝛocur.eius ⁊ tenet/S.ad crimen de pu.iudi. aut nec pꝛocur.affuit ergo non debuit ad diffimitiuã pꝛo⸗ cedi nec in ciuili nec in criminali /vt.S.de accuſa.l.abſen tem.⁊.l.ea que.S.qũo ⁊ qñ iud. So. dicũt quidam ꝙ hic pꝛocuratoꝛ interuenit ⁊ hoc ſpeciale pꝛopter duo que cõ⸗ currunt.ſ.ꝙ dominus pe.leue negocium diſputauit ⁊ cãꝗ reipublice ſe abſentauit.Alij dicunt ꝙ hic pꝛoeuratoꝛ in⸗ teruenit ad vnum ꝙ pꝛimo ad ſententiam audicndam ⁊c̃.als regulariter quem impugnant. p.l.ſi cuiuſdam.S. de accu.in glo.cui contradixit alia glo.l.nihil.S.de pꝛo⸗ cur. Ultramontani dicunt in aut᷑.S. de epi. ⁊ cle.ꝙ ſolum dãnatur qui reperitur pᷣſens tpᷣe ſnĩe per.l.j.S.de ſentẽ.et interlo.om.iudi.Et ideo ad articulum ſñie non debet ad mitti pꝛocur.qꝛ ſic veniret damnandus /ſed hoc eſt falſuʒ immo in dicta.l.actitabatur tãtũ: non autem ſolũ ad ſen tentiam audiendã venerat/ tunc non deberet damnari. Nunquid ergo ad vnum capłm in criminali admittitur pꝛocuratoꝛ. Rñdeo põt vt ad teſtes perducẽdos /vel ex⸗ cep.pꝛoponenda/quisa eſt ſine crimine diſputanda ⁊ deci Butrigorij Gcda pars ſuper MNono libꝛo Codicis ſione / qꝛ vbicunq; abſens dãnat᷑ poteſt interuenire pcu⸗ l. quia ſcõam habere non põt ergo pꝛo infecto denda vel in qualibet emergenti.Et eſt ratio quia ceſſãät regule pꝛohibitoꝛie que pꝛohibẽt pꝛocura.venire ad cri⸗ men/nam modo nõ vyenit ad crimen/⁊ ſuccedit ĩ pꝛomiſ⸗ ra. Si autem vult peremptoꝛiã opponere non audietur: quia venit diſputanda cum crĩe:poteſt ergo pꝛocura.ad vnum articulũ venirevt dixi:ſed nũquid articulus iſte.ſ. ſententie ferende ſit de illis ad quẽ poſſit interuenire vi⸗ detur glo.tenere in.l.ſi cuiuſdã.S.de accuſa.qꝙ nõ cũ qua conſentiũt vltramõtani dicentes ꝙ ſolũ ille qui eſt pᷣſens tẽpoꝛe ſententie dʒ dãnari:vt.l.j.S.de ſen.⁊ interloc.om. iud.⁊ mala eſt ratio:qꝛ cum ſententia feratur ex quaſi cõ⸗ tractu opoꝛtet ꝙ dãnetur ille qui iudiciũ accuſauit ⁊ ſic quaſi ↄtraxit ar.l.quocunq;.ff.de ac.⁊ obl. Poſſum ergo dicere ꝙ pꝛocuratoꝛ admittatur ad crimẽ ⁊ nõ defendit: vt not.d.l.nichil.non ergo repellatur:fateoꝛ tñ ꝙ non ſuf ficit eum cõparere:qꝛ nullus poterit dãnari non pꝛocur. quia non defendit:non accuſatoꝛ:quia abſens vt.dic.l.ab ſente.S.de accuſ.¶ Conſidera ergo duo in actu/pꝛimum crimen adulterij ⁊ in hoc non dʒ repelli tanq; pꝛocura.ac cuſatoꝛis:qꝛ non pꝛoſequitur crimen.fateoꝛ tamen ꝙ eiꝰ cõparitio ſufficit in caſu huius legis pꝛopter publica vti⸗ litatem vel qꝛ negociũ erat plene diſcuſſũ. Item eſt cõſi⸗ deranda pena ſimilitudinis ſupplicij que imponitur pꝛo pter calumniã ⁊ hʒ reſpectũ tãq; rei/⁊ pꝛocur.non dʒ reij ci:qꝛ iam cõſtat ꝓbatum eſſe crimen /ideo pena calumnie noiĩc eſt imponẽda/hec eſt veritas.Alij dicunt ꝙ nullꝰ ꝓ curatoꝛ intcrueniat:ſed ſententia vʒ ſemper qñ ꝓ habete ſumitur vt hic.ſecus ſi cõtra eum vt.l.ea que.S.qũo ⁊ qñ iud.⁊ ita not.in l.pꝛoperandum.S.ſinautẽ reus.S.de iud. ſed hec opi.eſt falſa:vt not.in.dict.l.ea que.nec pꝛo eola tavalet/nec contra eã. Mec obſt.hec lex qꝛ hic crimento⸗ tum erat diſcuſſum ⁊ ſic reſtat ferri ſententiam bene va⸗ let etiã nullo pꝛocuratoꝛe dimiſſo:qꝛ cauſa rei publice ſe abſentauit.vel ſi dicas ꝙ hic pꝛocur.ẽ miſſus ad vnũ ar⸗ ticulũ.Alij dicũt ꝙ hec exceptio debuit ꝓcuratoꝛi obijci añ lit. conteſt non poſtea ſed repugnat:qꝛ interuenit poſt lit. conteſt.vñ ⁊ poſt poſſet opponi:vt.l.ij.S.de ↄſoꝛ.eiuſ⸗ dẽ li.ſed quid ſi ante lit.conteſt.interuenerit pꝛocurat.in publico:aut non fuit ei impoſitũ quod non poterat inter⸗ uenire an pꝛoſequat᷑ cauſam:? Rñd. aut interuenit ex par te accuſatoꝛis ⁊ tunc cũ ſolũ ſibi poſſit obijci ꝙ crimẽ eſt publicũ /hec exceptio.q.excluditur ⁊ amplius reijci non poteſt aut interuenit ex parte rei/⁊ tunc non ſolum eiob ſtat ꝙ crimen publicum eſt:ſed etiam effectus ſententie qͥ ſequi non poterit quia abſens: vt.dic.l.abſentẽ.nec pꝛo⸗ cura.vt.l.fin.j.de iniur.⁊ ideo repellitur / ſed ſi vellem di⸗ cere ꝙ non reijceretur poſt lit. conteſta.dicam pꝛopoſito vno abſurdo.ſ.ꝙ eadẽ ſnĩa dat᷑ ſequitur alið.ſ.ꝙ dominꝰ etiã abſens condemnabitur:vt.d.l.fl.ff.de iniur.ſed q;tũ ad hãclegem veritas eſt vel ꝙ admittatur hic pꝛocura. quia non defendit crimen.ałs nec de calumnisa eſt querẽ dum:vt.S.dixi:vel quia ad vnum articulũ venit /vel etiã nullo pꝛocuratoꝛe dimiſſo: ſed ſententia cum negocium erat plene diſcuſſum.Et iſte ſe abſentauit cauſa rei publi ce ⁊ bene faciunt hec ad queſt.quã diſputaui talẽ accuſa⸗ tus de homicidio excipit occiſum fuiſſe bannitum ⁊ iniu ſte de banno cancellatum: firmatum fuit in cõſilio popu⸗ li ꝙ vicarius poteſtatis cognoſceret an iniuſte eſſet can⸗ cellatus:⁊ tũc in crimine non pꝛocedit / an iuſte ⁊ tũc ſic modo dic de hoc cognoſcitur comparet pꝛocur.occiſoꝛ. ¶Opp.ꝙ non debeat ad mitti cum crimen ſit publicum ego determinaui ꝙ debet admitti:quia ad hoc crimen non diſputatur.ſed an iuſte fuerit cancellatus an non ? hoc debet a crimine ſeparatim cẽſeri anteq; in crimine ꝓ cedatur.¶ Item op.ꝙ accuſatoꝛ non debuit ſe abſentare ſed in carcere detineri:vt.S. de accuſationibus l fi. Sol. tex tollit contrarium ibi quia cuſtoditur donec veritas iit inuenta quia iam inuenta eſt hi. . 5 Py 1& &ι Stupꝛum pervim commiſ Ed iſlim a. ſum ex parte patientis no πW punitur. hoc dicit. Accuſati bte Pa Accuſatio pꝛopter pi B 0 mmiſla. blicas occupationes Vnon currũt tempoꝛe accuſandi. — . Pꝛopter ſtupꝛum commiſſum in J eluIS. :ncillam nõ agit crimine.l.hoc di Ncit cum.l.ſerui. .⸗ L 7 eg. Meretricio moꝛeviuẽs excuſat a cri⸗ ENth mine ſtupꝛi non a crimine adulterij h. dicit. Butrig. yt ſdic⸗ ricicuil dlat hia ſociniſeer cötrarium Alaperm gliarn üſed ſtato Hin Hitperme cognoſci cep cum tacite l bent decl batket.h ilumadn AA pceſſu ſocomiſin Flrumſid pelletenere ſangöti etinli lvelecotr ſepronüch legeturer 5deheren terminos ditſedeti ſtorſeii buoyrin eit ctercep le ulnnn ctturga ſeic lanſtert hteteſe chtaun (io diſe ut idet 22 S= E — S — ☛ E — S= E = E 7 — =Ss'imß — = = =ẽ — = = = = — — E = E e = — — S = = E =☛ = =—2, = S= —, D - = — — Se. = =☛ä – = = = = =☛ E= S= Nnigplttie tohnnci Aidange, ſenwiiſt laniß namnejasöve W enteniminn Pcnnimtie enſſusdlnin ut pontnitc latginteunne tlienſ fuenertpren Ndnonporte Autintemenee ſtobiſigeti Lamolnnstſen Inchonſohn effectus ſent Labſenti /ſed ſiln dicam in! dlid deinlar tnarar hicnnen cAlumnnietn iculi venit gtis cun ſehe tauſtenntig Hurmnitliun/ iſebannetetht fuitincctent⸗ minitttcſtel t aiittin getprbanceln nn Mn ir Aheſel eelams inin mntßoini tutlethſe honbuslf, inr doneenein zet. genincen ren Umneht 1 E ☛ = Ad leg.iul. De adulterijs et ſtup. Jo.CII. ⸗ A Erut ¶ Is autẽ.¶ AUbi turpitudo adul E non punit᷑ dans/ſed repetit datũ.hoc dicit. Auero qusaliter puniat᷑ recipiens pꝛimo caſu ⁊2 dic vt glo. ¶ Oppo.ꝙ non repetat.vt.l.accuſationis.s. ꝙ me.cau. non repetitur vt ivi.ſed con.ob turpem cãm.ibi ſoliꝰreci pientis fuit turpitudo vt hic:ſecus ſivtriuſq;. Ja. Bu. A&E ſ ISiR De ſtupꝛo commiſſo . T ſi lib id ine. cum meilia non agi⸗ tur. l. iul. h. d. ¶ Quero an hoc delictum rema⸗ neat impunitum. dic vt glo. D on 4 am De emergẽti ⁊ incidẽtiẽ pᷣ & us agitandũ qᷓ; de cã pᷣma. D (Ad cuidentiam eſt ſciendũ ꝙ exceptio leno cinij non ſolũ accuſatoꝛem adulterij reijcit ab accuſatiõe: ſed etiam facit accuſatoꝛem puniri ꝓ caſua⸗ li vt hic.⁊.l.ij·S.ſi publico.ff.eodem.als crimine obiecto per modum except.quis non punit᷑.¶ Item eſt ſcienduzʒ ꝙ hic tractatur de accuſatione excep.et replicatio ⁊ na⸗ tura eſt piudicialis ad aliam/⁊ idem põt de replicatione cognoſcere.Et ſi reijciat᷑ ⁊ tũc de excep.cognoſcit/⁊ ex⸗ cep.rei acta de crĩe cognoſcet᷑ ⁊ ꝑ hoc patet ꝙ glo.male dicit ꝙ ꝑ modũ incidẽtis hic de ſtatu obijciat᷑ qꝛ tũc nõ expꝛeſſe ꝓnunciaretur de ſtatu:ſʒ tacite ꝙ non patit᷑ hec l.vt .j.dicam. ¶ Oppo.tribus modis pᷣmo ſic:vbi cõcur⸗ rit cã ciuilis ⁊ criminalis.debʒ crĩalis pᷣcedere.vt l.fl.de iudi.at hic concurrit crimialis.ſ.adulterij ⁊ ciuilis ⁊ le⸗ nocinij:ergo queſtio ſtatus non debet pꝛocedere cuius cõtrarium hic dicit᷑. So.ibi vtraq; cã pꝛicipalis ꝓponit᷑ alia per modũ excep.ꝓponitur /⁊ eſt vna pᷣiudicialis ad aliam/ſed de pᷣiudiciali pᷣmo cognoſcitur vt hic.nam cã ſtatꝰ pᷣiudicialis ẽ vt in.l.pᷣſes.ibi ad.l.fal.ꝙ vbi vnũ ve⸗ nit per modũ excep.⁊ aliud pᷣncipałr debʒ ſimuli vtroq; cognoſci ⁊ ſimul decidi.vt.l.j.S.de oꝛ.iu.⁊.l.ſiquidẽ.ð ex cep.cum ſi. So.glo.dicit This de ſtatu q̃ritur incidẽter tacite ꝓnunciatur.Et ſic ſtatim oppo.⁊ male:qꝛ tũc de⸗ bent decidi cuʒ pᷣncipalitacite:at hic deciditur ꝑ ſe vt ꝓ bat tex.hic.ibi facias ptãtem.ſ.ꝑ ſnĩam.nam ꝓnũciabit illum admittendũ ad excep.vel nõ:et iõ fuit emergẽs qꝛ ad ꝓceſſum opponat᷑ ⁊ non adiũcta cauſe.nã nõ dico me nõ cõmiſiſſe lenociniũ.ſed ſuum audiendũ nõ eſſe ⁊ iõ ni mirum:ſi decidit᷑ ꝑſe.cõtraria loquũtur in incidenti/⁊ ſi vellẽ tenere glo.ſ.ꝙ hic ꝑ modũ incidẽtis obijciatur de ſtatu qð tñ eſt falſum poſſes defendere ſᷣm quandã opi.q̃ eſt in.l.ij.S.de oꝛ.iudi.ſ.qꝛ qð ibi criminalis incidit ciui⸗ li vel ecõtra licʒ ſit incidens /debʒ tñ ſuper incidẽti expᷣſ⸗ ſe pꝛonũciari quod nõ placet.¶ Item opp.ꝙ in ſeruo nõ negetur excep.vt.l.ſi cuiuſdã.S.dðe accu.⁊ aut᷑.credentes S.de hereticis.So.vt glo.exceptio lenocinij non habet terminos nr̃e exceptionis qꝛ nõ ſolum accuſatoꝛẽ exclu⸗ dit ſed etiã eum petit puniri.Et ideo fungit᷑ parte accu⸗ ſatorj.⁊ iõ non audit᷑ ſeruus:ſecus in alijs.ſ.exceptioni⸗ bus vt in oᷣrio. Conclude ergo caſũ pinguioꝛẽ ſic.Qui⸗ dã alexãdrum de adulterio accuſat qui alcxander obij⸗ cit excep.lenocinij:accuſatoꝛ replicat dicens alexandrũ audiri non debere in exceptione pꝛopoſita ſed nunquid redqritur quale ſit iudicis offm̃ in cauſe oꝛdinatione.Re⸗ ſpondet᷑ ꝙ pᷣmo de replicatione debʒ cognoſcere.ſ.de ſta tu an fuerit ſᷣuus alexandri vel nõ. Et de hoc pꝛonũcia⸗ bit expꝛeſſe cũ ſit emergens /t ſi repitur eũ liberum ꝓnũ ciabit eum admittendũ in exceptiõe lenocinij/⁊ de leno⸗ cinio diſputabit ſeparatim de adulterio ⁊ hoc facit ꝓ eo quod dixi. S.e.l.q;uis. Si autẽ reperit eum ſeruũ eſſe tũc pꝛonunciabit eum nõ audiendũ in excep.lenocinij qꝛ nõ habet naturã nr̃e exceptionis cũ per eã oppõem añ no⸗ men receptum inter eos non ſolum reijciatur accuſatoꝛ: ſed etiam puniatur de lenocinio nec cõpetit ſeruo qꝛ vi⸗ deretur fungi partibus accuſationis reiecte.ergo de cri mine adulterij cognoſcetur et ſi reperiatur culpabilis 31Kander pena legibus ſtatuta erit per iudicem puni⸗ endus. ¶ In glo.que incipit.ſed cũ.in fl S.ſi publico.ibi ſeruo non denegatur defenſio ſed eẽt mera defenſio/⁊ non cõ⸗ paret accuſatiõis effectũ.ar.l.ſi cuiuſdam.g.de accuſa⸗ tionibus ⁊ aut᷑.credentes.S.de hereticis.Butrig. Mater nouũ poſtea ſub⸗ ¶ Ommiſlum. ut no detegit. terij eſt ex parte recipientis tätum nnhicg CLontra crimen adultcrij „Ta nobis. ſunt tres cxceptiones hic Wpꝛimsa pena eſt tempoꝛis.ſecũda lenocinij mo⸗ W.Ao ſi pꝛimo adulterũ accuſaui mulier añ tem⸗ pus nupſit ob. excep.h.d. J ¶ Oppo.ꝙ alie excep.opponuntur.ſlx. dierum:vt.l.au⸗ xilium /ff. de minoꝛ. Item ſex menſium: vr.l.iure mariti. S. e. Item ꝙ maritꝰ ſemel ab accuſatione deſiſtit ⁊c. Rñ⸗ deo vt glo.qꝛ hic permittantur iſte. x. S. ſimiles. verum in excep.lenocinij dicit quoddã oppo.⁊ ante nomè receptũ inter res/⁊ tunc ſiue maritus er̃neũ accuſabat ſiue vxoꝛẽ admittatur exceptio/ cum operatur duo quia reijcit virũ ⁊ facit eum puniri. Si autem opponitur poſt nomen acce ptum inter res/tunc extraneus accuſatus eã obijcit / ⁊ nil opponitur/quia nec virum reijcit nec facit eum puniri /ſi autem mulier accuſata excipit tunc eatenus auditur nõ vt virum repellat:ſed vt faciat eum puniri:vt.l.ſi maritꝰ. 5S pꝛeſcriptiones.ff.e. In alia excep.ſꝙ ſemel pꝛimo fini⸗ atur queſtio inchoata. attende quia mulier pot obijcere iudicio pendente cum adultero ⁊ de co determinare ſi fu it abſolutus. Be adulterium. Lunas vite * non patit᷑ mu lierem meretricio moꝛe viuentem vel quaſi le gum laqueis innodari.h.d. ¶CEx tex.cqui accuſatur no.ꝙ vbi conditio perſone fa cit crimen deficere ceſſat omnis criminis pꝛoceſſus ⁊ per hũc tex.⁊ per alias rationes foꝛtioꝛes determinaui q ta⸗ lem.Statuto cauetur qð in alpigo nõ reddatur ius / in al pigiſs fuerat vulneratus non accuſat ipſe ſed iudex de vulnere ĩquirit / queritur an debeat ſilere iudicis officio cgo determinaui ꝙ ſic:qꝛ eum conditio perſone in alpa⸗ gam facit ceſſare crimen:ergo omnis pꝛoceſſus eius de⸗ bet ceſſare vt hic. Pꝛeterea ſtatutum dicit non reddatur ei / at h̊ redditur licet per inquiſitionem iudex reddat / qꝛ dictus caſus non reſpicit quia facit:ſed cui effectus inqui ritur:ſic ſeruus domino acquirit quando ↄtrahit ⁊ videt᷑ dominus contrahere vt in hocverſu. Sic vos nonvobis aratis foꝛtes boues ar.l.j.ff.de his qui ſunt ſui vł ali.iur. ¶ Sppo.ꝙ quantũcũq; mulier ligetur legibus vt.l.vxoꝛ. S·j. ff. e. So. omnibus reiectis hec ẽveritas quod non ac⸗ cuſatur de ſtupꝛo vt bic:ſed de adulterio ſi eſt nupta quã S tũcũq; ſic velit vt in contrario. m v ir. Tbi agit vir cuz viro vel vir cum muliere naturã armã⸗ tur iura: a vterq; Slalo = ulrere 5 Serui adulteri ? adultere T R ad ulterij ⁊ parentes toꝛquẽtur in cri mine ulterli. oct ien. 4 . Ciuilis queſtio pꝛeponit᷑ cr D ulterij miali ſicut ẽ crimĩalis ĩ moꝛ⸗ eex quo minus viger h der ar.iſte tex.a mor⸗ . ec lex pꝛoponit quedam Bamui 8. ſpecialia circa crimẽ adul⸗ terij. Pꝛimo vt non dimittant᷑ indiſtĩcte om⸗ Anes perſone ad accuſationem lʒ ſit publicũ cri men. Item ꝙ maritus poſſit avolitione deſiſtere ⁊ perſe⸗ quẽdo non incurrit penam.i.pꝛeſumpte calumnie.hoc di cit. Diuide in partes quinq; / quia in pꝛima ponit vnũ pᷣ⸗ uilegiũ datũ quibuſd perſonis / ⁊ ibi ponit illud pꝛiuile⸗ gium vſq; ibi cui quidem. ibi ponit aliud pꝛiuſlegiũ vſq; ibi nã ſicut ibi remouet quandã opi.vſq; ibi ſacrilegos. ibi ponit penam adulterij vſq; in fi. Ad euidẽtiaʒ eſt ſci endum ꝙ regula eſt ꝙ in quolʒ crimine admittitur quili⸗ bet ad accuſandum:⁊ pꝛimus veniens pꝛefertur alijs vt l.ſi plures.ff.de accuſa.fallit qꝛ ꝑſone coniuncte pᷣferũtur extraneis:adeo ꝙ eẽ̃nei non repelluntur ſᷣm quoſdã vel poſt ea admittunt᷑ ſ̃m alios.ſ Itẽ ẽ ſciẽdum ꝙ nõ plꝰ pe tit᷑ ſimiluudine ſupplicij:fallit hoc in marito:⁊ dicvtj/di cã. Itẽ regłr qͥs dʒ ſe ĩ crĩe ĩſcribere:fallit h in marito vt non habeat ſe inſcribere:vel ſi ſe inſcribat euitat penam.l Altimo ponitur pena huius criminis. Not.ea que ad euidẽtiã dixi. Oppo.hec.l.dicit qdð extranei non admit tunt᷑ ne liceat fedare ↄnubiũ alienũ: ergo ſi factũ ẽ diuoꝛ tium ceſſat hec ratio ergo omnes admittentur qð quidã fatentur:tu dic ꝙ etiam non admittitur niſi reuerentia pᷣ⸗ teriti matrimonij.iſ Item oppo.ꝙ quilibet dʒ admitti cũ ſit publicum crimen. So.hic ſpãle vt admittantur ſolum Butrigarij Gcda pars ſuper Nono libꝛo Codicis FThi q adulterij. bt brobatio iſti ⁊ nullo modo alij admittantur / ⁊ his ceſſantibus ſe⸗ cus erat oli vt.l.ſi maritus·S.ſiue caueris. ff. e.⁊ hec mul tum placet licet glo.variet.¶¶ Item op.ꝙ in ſola ſuſpitio⸗ ne mulier non condamnetur / vt. l. ab ſentem. ff. de pe. SOo. hic ſpeciale. VUbł verius non pũit᷑ ex ſola ſuſpitione:vt ibi I.l.ſi maritꝰ.cxcuſatur accuſans vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ debe⸗ at ſe iſcribere vt.l.qui accuſare crimẽ. S. qui accu.nõ poſ. So.hic ſpeciale Vt verius ſe inſcribit ibi non/tñ ex pꝛe⸗ ſumpta calumnia punitur vt hic.⁊ ſi dicas quare fit iſcri⸗ ptio. Rñdeo vt ex vera calumnia puniatur.¶ Item op. ꝙ non euitat penam calumnie:vt.l.fl.S.de accuſa. Sol. aut conſtat de bono animo ⁊ nullus punitur ſimilitudine ſup plicij: aut cõſtat de malo ⁊ quilibet punitur. In dubio re gulariter pꝛeſumitur calumniari qui non pꝛobat/nam ex qualitate facti pꝛeſumitur dolꝰ / ſic hic ex ca accuſa.dela⸗ ta ⁊ nõ pꝛobata vt.lꝝ.ſi quis furno.ff.ad.l.acquił.⁊.j.de ſic ca.l.j.fallit in marito in quo non pꝛeſumitur dolus:ſʒ do⸗ li metus hoc pꝛeſumpto in ſpecie vel pꝛeualet pꝛime que eſt in gñe:vt.il.diuus.ff. de ĩ ĩte.reſti.⁊.l.cũ de indebito.S. de ꝓba. ¶ Itẽ op.ꝙ omne genus accuſator/ nõ ſe ĩſcribat vt.l.de crimine.S. qui ac.non poſ.cum ſi.So. vt gl.¶ Itẽ oppo.ꝙ non ſit pena capitis vt inſti.de pu. iudi·S. iteʒ.l. So.ibi loquitur de ſtupꝛo in quo non punitur capite niſi in caſu.l.cum vir.S.e.hic loquitur in adulterio.ſ Itẽ op. ad idẽ de aut᷑.hic poſita nouo iure.So.illð iure nouo in muliere. Quero ergo an in maſculo coꝛrigãtur iura ve⸗ tera.⁊ hec eſt qõ duplex:nam aut queris an marito accu⸗ ſato ſit coꝛrecta pena.l.tenue.ſimilitudine ſupplicij que pꝛopter veram calumniã imponit / ⁊ dico ꝙ coꝛrecta eſt. nam vbicumq; aliqua ſunt muicem reſpectiua vno alte⸗ rato opoꝛtet aliud alterari:vt.l.ſi cũ excep · S· ſi qua muli er.ff. ꝙ metus cã:cum ergo pena.l.tenue.nõ ſit determina ta dʒ ad ſimilitudinẽ criminis ĩtẽtati ĩponi:ſ̊ pena crimi nis ẽ alterata:ergo ⁊ pena.ltenue ⁊ cius reſpectu ĩponit Alia põt eẽ q̃o an ſit coꝛrectum in adultero ⁊ non puniat᷑ capite:⁊ rñdeo qꝛ lʒ cum muliere ſit innouatũ ꝙ non mu tatur ⁊c.vt.l.ſancimus.S.de teſta.⁊.l.pꝛecipimus.in fi. de appel.¶ Itẽ oppo.an aliqñ coniuncti accuſẽt iure ma riti / ⁊ dic vt gl. ꝙ non niſi ĩ exneis vt pᷣferãtur. ¶ In glo. que incipit.i.quia.ibi autem pᷣſcribit/⁊ etiam iure veteri ſe inſcribit. An autẽ penam calumnie cuitet: dic vt nota.in coꝛ.vnde ſumuur aut᷑S·ſi qũ.¶ In gl.que inc ipit ſi non ibi de criminen ie vt nodi de crimine. Pr, „1 odie adulteri pena mu⸗ Ed h od lE. rata eſt. ⁊ continuatur aut᷑. ad. I. C. qꝛ. I. C. penã capitis in crimine adulte⸗ W , rij umponebat hodie non in mulier. Sppo.ꝙ coꝛpoꝛi meo tradatur ad penaʒ:vt.l.ne quis de pe.⁊ de decur.l.ne quis.So.hic loquitur ĩ coꝛpoꝛe re⸗ ligionis ibi in alio coꝛpoꝛe.¶ Itẽ op.ꝙ maritus non poſ⸗ ſit eam reducere:vt.lʒ.caſtitati.g.e.So.illa ꝑ iſtã ẽ coꝛre⸗ cta.vł dic ꝙ aut damnata:ſed non eſt paſſa penã:⁊ non lʒ eã viro deducere vt in contrario:aut eſt damnata ⁊ paſſa tũc põt vt hic.¶ Itẽ op.ꝙ ſi nõ habet liberos excludatur parẽtes:vt.S.de ſa.ſan.ec.ſi qua mulier.ſʒ verã opi. So. ibi fuit monacha hic nõ. ¶ Itẽ op ꝙ ſtatim lucrũ dotis locũ habeat ꝓ moꝛtua vt.i.vt iure dinino.S.de epi. ⁊ cle. So. vt. S. qꝛ ibi fuit monacha hic nõ.¶ Itẽ op. ꝙ maruꝰ iucret᷑ ſtatim dotẽ ex delicto mulieris /⁊ ex pacto:vt.l.cõ ceſſum.S.de repu.⁊ ſic repugnat huic.l.ĩ duobꝰ. Pꝛimo qꝛ parentibꝰ nihil datur hic ſic. Itẽ ibi ſtatim lucratur ex delicto mulieris nõ ex pacto.So.ego poſſem dicere ꝙ in l.ðꝛia loquitur de dote lucrãda /hic de alijs bonis:vel ſʒ gl. ĩ Zeio agit ciuiliter / hic crimiĩaliter. Quid g: tu poſſes dicere ſic/aut eẽ̃neus ꝓpoſuit crimen adulterij:tũc hʒ lo cuʒ ſimpłr pena.huiꝰ.i:.ſi agit maritus /aut ciuiliter ⁊ ↄſe quit᷑ lucrũ dotꝭ vt.l.cõſenſu.S.de repu. Si agit crimialit᷑ hʒ etiã locũ hec.l.⁊ eius pena / nec maritus aliqd lucrat̃ agẽdo crimĩaliter: ſj ſi poſtea agat᷑ ciuiliter bñ lucrat᷑ do tẽ/⁊ ita loquit᷑.d.l.cõſenſu.⁊ hocverũ ſi ex delictovxoꝛis vir vult lucrari:ſi aũt ex pacto vult lucrari opʒ moꝛtẽ na⸗ tur alẽ expectare vt hic/nã nec ciuiłr moꝛtua eſt cũ mõa⸗ cha nõ ſit fctã.¶ In gl.qͥ icipit pꝛĩo ĩ fl.ibi ſpõtevtraq; no cet ſimul.hic ꝑ vim eſt ingreſſa ⁊ eſt fctã monacha.¶ In gl. q icipit pʒ ibi o płimas. vł potes dicere ꝙ. l. ↄſe. Eſu lo quit᷑ hic in alijs bonis:vel dic vt ibi nota. B SM Tqui H ic ponitur caſus in quo ex ſola ſu⸗ I S. ſpitione quis damnatur. — W. ſcata pᷣſumptione vł ꝓbatione contraria ceſſã Patio liqda /⁊ ex ea fit condẽnatio.h.d. Ael dic. Fun . pꝛo dato iure actoꝛis exceptio ⁊ replicatio inuicẽ ſe tollẽt et remanet actio firma/⁊ ſic eõdẽenatio.h.d. ¶ Sppo.ꝙ cx pᷣſumptione ſequẽte fctũ nemo damnet᷑vt l.abſentẽ.ff.de pe.So.aut ẽ legis ⁊ dãnat᷑ vt hic /aut ho⸗ mĩs / ⁊ nõ vt in ↄꝛio / vel dic ꝙ aut ẽ ſuſpicio ⁊ nõ punitur vt ibi/aut pᷣſumptio:⁊ ſic vt hic. Alij dicunt ꝙ aut ẽ ratio nabilis ⁊ cõdẽnat᷑:vt hic/aut irrationabilis ⁊ temeraria ⁊ tunc nõ vt ĩ ↄꝛio / vt. l.fi. S.de accuſa.i Itẽ op.ꝙ teſtibꝰ publicatis nõ admittant᷑ ad ꝓbãdũ niſi in cã appel.vt.l. eos.S.de ap.So.dicunt quidã ꝙ hic erat lata ſnia abſo⸗ lutoꝛia/⁊ in illa cã pꝛoducãtur teſtes:qð ẽ abſurdũ/qꝛ cũ eẽt a ſnĩa non appellatũ nõ põt retractari. Alij dicunt ꝙ cã non erat finita/⸗ ideo admittit᷑ ad pꝛobãdũ ſᷣm cano⸗ niſtas/qꝛ ẽ aliud capitulũ qᷓ; pꝛimum ſuꝑ quo ſunt alij in⸗ ducti/vł ideo quia de nouo ſuꝑuenit ᷣm nos. Lerũ ad ᷣ mum contrarium rñdeo melius qᷓ; ſupꝛa.ſ.ꝙ hic ex pꝛe⸗ ſumptione nõ dãnat᷑:ſed matrimoniũ ſubſequẽs tollit pᷣ⸗ ſumptionẽ cõſanguinitatis pᷣcedeñ.Et ſic remanẽt pꝛie pꝛobatiões de adulterio valide/⁊ ex ipſisvenit cõdemna tio flẽda ⁊ hec eſt ipſa veritas.i Itẽ oppo.ſic ꝙ aut ẽ ꝓ⸗ batũ pꝛimo de adulterio /⁊ tunc non debuit tolli pbatio ꝓ aliquam cõiecturã:vt.l.nõ eſt veriſimile.ff.ꝙ me.cã.nã tunc pꝛeſumptio poſſet oꝑari qñ non eſſet liquidum cri⸗ men ꝓbaturũ qñ trãſfertur onus pꝛobandi in aduerſariũ aut nõ erat de adulterio pꝛobatũ/a tunc ex aliqua pꝛoba tione nõ venit dãnãdus.So.hec.l.ſingularit᷑ loquit᷑ ĩ cri miĩe adulterij in quo nõ põt cadere ꝑfecta ꝓbatio/immo cum fiat in domo plures admittunt in teſtes qͥ ałs non admitterentur:vt.l.conſenſu.S.de repu.nec actus adulte rij clare põt pꝛobari vt not.in.l.ad pꝛob.S.de pꝛob.ex cir cũſtãtijs tñ vt qꝛ nudus erat cum nuda ⁊ baſia ⁊ ample⸗ xus interueniebant /⁊ ex his pꝛobabiłr cũ er̃neo cõcludi tur adulteriuʒ: modo rõ ↄſangumitatis remouet cõiectu ras tales vt pꝛopterea nõ videat᷑ adulteriũ cõmiſſũ:hãc pᷣſumptionẽ conſãguinitatis mr̃imoniũ tollit ſubſecutũ ⁊ ita remanẽt pꝛĩie ꝓbatiões valide ex q̃bꝰ fit cõdẽnatio non ex pꝛeſumptione mr̃imonii / aut pꝛobat hic tex.⁊ ibi Lindicijs euidẽtibꝰ publicabunt᷑ in alio vero delicto in quo vera ⁊ ꝑfecta ꝓbatio cadit ⁊ fctã eſt ałs nõ poſſet ꝓ cedere hec.l.⁊ ſũt hec ar.ad.q.Statuto cauet᷑ ꝙ iudex de crimine non poſſet inquirere vltra.xv.dies.tunc enim iu dex inqᷣrit de homicid io titiũ idẽ titius ifra.xv.dies p⸗ bauit ſe die cõmiſſi criminis alibi fuiſſe. Mõ Vni knds amicus occiſi ⁊ vult pꝛobare /immo fuit pꝛeſens tpe deli cti:ſʒ lapſi ſunt.xv.dies vñ dicit ꝙ iudex ſe nõ poſſit ãpli⸗ us de crimine inquirere dicit ille domine vos non inqui⸗ ritis de crimine:ſjj de pñtia accuſati/⁊ ſic pꝛobo eũ fuiſſe tꝑe delicti cõmiſſi / tollit᷑ onꝰ ꝓbatio.abſentie/⁊ remanẽt firme pꝛobationes crimĩs retrofctẽ inqᷣſitiõis ex quo de⸗ clarat᷑ per eum delictum eſſe commiſſum ſicut ex illis con demnadus erat / certe bene dicit ꝑ hancl. 4 m uli er Excogitata ʒ aliquẽ ꝑ vi henk ac ſi directo ꝑ illũ actũ fctã fo⸗ . ret.h.d. Hec.l.ẽ ĩ ar.ꝙ ſi ſtatuto cauet᷑ ꝙ bõa de lĩquẽtis debeãt deuaſtari ⁊ qͥs alienauit bõa poſtea ſtatĩ dclĩqᷣt vr ĩ fraudẽ alienaſſe bõa/⁊ iõ ita venièt deuaſtada ac ſi añ delictũ alienata non Aſent. Icruninalit de adal EY criminalit᷑ de adul⸗ Idbertatem. caodàârâdä, diffenur ſeruoꝛum manumiſſo / ita ſi de ipſo ciuiliter eſt agendum. hoc dicit. Sias eã cuiꝰ tutoꝛ fuerit coꝛru Kubꝛica. rit. g&αι& Adde ꝙ iſta lex habz Ad d itio locũ ĩ Creore. l. que pupillã in pꝛinc.ff. de adulte.Et dicas p tutoꝛ qui non rapit:ſʒ ałas coꝛrupit aApupillam punitur pena depoꝛtationis Aals ſi rapuiſſet punirctur pena glsdij W! Gte pꝛobatione vel pᷣſumptione remanet pꝛima S“ Er tex.quamuis lhic Xtutoz. gnonet ſe diclt/1 offlciopꝛl Umovel heant vtef cis gool. bes ſcireg poerpte aſinede lliber ho h gueroqu⸗ ntl noite (Logt leaqot Lochlle fumnöint nanſtie mlierpti uunſedy honapuen puninö Vodope nliſertt ei l. Pon ncreattea eathfs honsque⸗ ſooff liremane Morunſan Cogiffe iurecdie Etnoc neligi⸗ tioe td ſmugt o ſdie conkne Cng nsin ſu hieythi dd mapub Kllan Vnis). ſiden lca ſpng 4 11ynica. de raptoꝛibus. „ — Niatg cumarmispunttiteſt valiavocaf puata:, guaſt M opg Peg’ X. uatim intereſt cuilibet d ulo. Lex iulia de vi i⸗ iulig rd De mulieribꝰ? q ſe ſeruis ppꝛijs ciminteren eudibet ocpopulo. Loriulia de vipubli: exiuli ca hʒ locum in duobus caſibꝰ. Pꝛimꝰ eſt ſi quis tenet ar devi pub. ies Nen ma in domo nõ venũ dãdi vel itineris vel peregrinatio⸗ ĩ qbꝰ caſi⸗ ifni — iuxerut. Kubꝛica. nis cã tenetur.l.iul. de vi publi.l.j.x. ij.ff iſto ti. Item ſe⸗ b hẽat lo inenpn 22 J q ua Si mulier cum ſeruo ſe cundus caſus vbi.l iulia de vi public.locũ hʒ vbi vis in⸗ cum. in nnfn MEH„οnaäungat ipſa decapita fertur cum armis: 2 appellatione armoꝝ ↄtinetur omnia ltonn N⸗ tur / ſeruus comburttur / fllij eoꝛum ius tela l. armatos.ffeiſto titu. ?.larmoꝝ.ff. de vboꝝ ⁊ rerũ ſi anorfui 4 ““ ſuccedẽdi non habent. SS gnifica. pena legis iulie de vipublica in libero hoĩe erat lelii 2 ℳC. Oppo.· ꝙ bona debeant venire in antiquitus interdictio aque ⁊ ignis.il.hij qui.ff. iſto titu. gunn lflſcum: vt.l. fl. de bo. dã. So. hic ſpãle Paͤe eorkar Rme barte aſgris gauis F iſto . (Depſſ 17 P P i danat᷑ vt ·j.eo.l.ſeruos. frän Ad. l. iul. de vi publica E pꝛiua⸗ Rulia de vi pꝛiuata: iſta b locum qſ credito? re ſui de⸗ eKlmrfit, ta ”MU Kub ica bitoꝛis ꝓpꝛia auctoꝛitate accipit.l.penul.⁊ fi.ff de vi pꝛi⸗ ſbinhfni . 2 uata.⁊ pena eſt ĩ hoc caſu ꝙ relegatur ad tpᷣs:⁊ tertia ꝑs i = n B d eb itũ Eie eve onone adimitur/t pꝛiuat᷑ omni dignitate/tĩfamis eſt liinen⸗ ℳ ſcivir ob aliã cãʒ J. ff. de vi pꝛiuata. ncgtnt G ue ob munꝰ geſtum bona vxoꝛis nõ c = 7 fid Re ſpõſa alij nupta ⁊ ꝓ fnnm ei epiunk. hoc dicit. „ . l o n 1018. llio incluſo habet locum guigtr, S Op. ꝙ ob ciuile munꝰ capiãtur bona &æ l.ꝑiul. de vi. h. d. iſbenit vxoꝛis: vt. l. ſatl. S. qui. cau. pig. ta. con E A*Hα Opp. ꝙ aliter agatur ꝓ ſponſa nupta: vt.l. j. Eimn ℳ2ε tra. So. dicit gloſ. ibi ſpeciale. ſi re⸗ de rap. vir. So. põt agi illa vel iſta. ¶ Itẽ op. ꝙ de filio in hſentiin rrfaaa. feras glo. ad bona mulier] data in do cluſo poſſit agere pr̃ de pꝛiuato carcere:vt.l.j.S. de pꝛiug. iohrit tem bñ dicit /ſi autem referas ad alia bona mulieris ma⸗ car. So. vt glo. èð ndento 6 le dicit/aut queris indebite ex officio/⁊ tũc aut non ẽ ex r 7 . . De crimine ſerui vbi ci⸗ inlinnie officio pꝛimipilarij/æ tunc bona dotalia capiuntur in cõ⸗ Ycriminis. miter agitur conuenien ncſe ſun trario vel nõvt hic. ¶ Itẽ op. ꝙ etiã bona viri capi nõ de-⸗ jdus eſt dñs:vbi criminaliter cuenitur ſeruus Pendſätii beant vr .e in poſſeſſone. S0. cõfiteoꝛ ene ceecen d0 Ear as h. d. C Opp. ꝙ ſeruꝰhac.I. accuſari non poſſit icerient quia gloſ. dicit ꝙ crimen eſt leuioꝛ pcedentibus. Et de vt.l. hos accuſare.ff. de accuſa. So.vt glo. ftenppſtn mo ex ꝑpte cauſe gñ nd g um cnutſt il graͤui —☚O li ſtat ĩ iudicio idẽ in monacho ⁊ filiofa kinistin añ ſine dolo / ⁊ q;tum 0 hoc crimen ẽ de grauioꝛibus vr milias ſᷣm Cy. ⁊ Bal hic nec obſt. I. clarũ.v.de auctoꝛita tmit l.liber pommoaaden- sql i Ien es te geneig: grauioꝛi tepſtada: a ibi loquit᷑ de minoꝛibꝰ tutoꝛes vł curatoꝛes ermn ponit᷑:⁊ quatũ ad hoc cim ſiar auapn rane ſece Hürib eſe minoꝛes erant/ałs ſecus ſtin Ey: Bali . nlirbſſtt, D toꝛ IS. dit fiſcus vt heres:⁊ ideo creli a⸗ 6R P 0 ſleſlione ditoꝛ qͥ rẽ dehioꝛis lrcäeknit toꝛibꝰ hereditarijs rñdet.h.d.¶ Quero quere E Eper vim ingredit᷑ hac.l.punitur.h.d. Msfenentfr Ee MXτ no oia bona fuerũt publicata: ⁊ dic vt gl.¶ Jtẽ Ea Opp. ꝙ creditoꝛ vim non facit: vt. l. iij. S. de ungiil quero quare fiſcus oynenil ſde⸗ eſt loco heredis Fh: Sal eruenu geckuun⸗ vt helſetingregi hic nõ. onitoſthd nõ ĩtelligitur.S. cũ cã ff.de iure fiſci. Itẽ op.ad idẽ de.l.cũ credit᷑.ff. de iureiur.So.vt glo. r abyftctt E20 uige nehigiur ille ad quẽ bona peruenerũt: ſʒ — B oniam. Eicet regulariter in.miia vꝛobathent ille a quo peruenerunt vt.l.mulier.ff. de iure dot. Sol. vt “ de vi pub. ſit pena depoꝛta⸗ lioverodinl glo. ꝙ nil eſt. Lu dic ꝙ qñ bona trãſeunt ſub nomie bono tionis in loco bonoꝝ cum etis in caſu.l. nr̃e eſt etals no rum nõ intelligitur deducto ere alieno:vñ ad marituʒ nõ x.Wpena capitalis/1 ꝓcedat ſentẽtia ſineappella⸗ cauek g tranſit id qð creditoꝛibus tenet / vñ ipſe non conuenit᷑:ſpʒ tionis remedio.h.d. dies tuncti mulier vt in ↄꝛio.Sed aliqñ trãſeunt nõ ſub nomĩie bono ¶ Op. ꝙ non ſit pena capitalis ſed depoꝛtationisvt iſti. insifra rnnn rum: ſed vt in heredẽ vt eſt cum publicãtur: æ ille ad qu? de pu. iudi. S. item lege iul.So.hic ſpãle vt hic nõ de vi ſʒ ſe Döeig bona ꝑuenerũt tenet᷑ vt hic. Mõ pone / certũ eſt ꝙ iure cõ de homicidio cui dedit cãm cõuenitur.i¶ Itẽ op.ꝙ liceat rngiit Waboe Katumeei gir⸗liduetele eleium es heget b hen uAn e Rgiteh ghcnodeimer oßi odo pone c ale. 31 e⸗ rinlin miſerit lius bona publicentur ⁊ publicata deuenerunt in ſiſtat puniatur vt.l.ſcientiam.S.ſi cum aliter.ffad.l.aqjl. ſicnctriifi cõi. Pone ergo ꝙ bona alicuius ex delicto ſunt publica l.is vnde vi. So.punitur faciẽs vt hic:reſiſtens vero aut abſeſtettmu ta/creditoꝛes eius dubitãt ð quẽ debeãt foꝛmare libellu cum indignatione reſiſtit ⁊ punitur als non vt in ↄꝛio. ncſttüsten an ) fiſcũ an ð delĩquẽtẽ:qꝛ olim publicant᷑ adeo ꝙ fiſc ¶ Itẽ op. vim faciens yYoluit occidere aliquẽ maxime de ſautlu erat hr̃s q̃re publicatio ẽ obligata: ſʒ ꝑ ſtatutũ publicãt ſuis ergo de delicto ꝙ nõ cogitauit nõ debuit puniri vt.l. ſunſn bona que intelligũtur deducto es alieno vt.l.bonoꝛum. verũ.ff. de fur.So.vt glo.qꝛ hic ſpale.iſ Itẽ op.ꝙ ſi dẽat l “ S. vero.ff. de verbo.ſig. ergo es alienũ penes delinquen⸗ extendivt puniatur ex delicto qdð non cogitauit/dʒ tñ mi Zin i, fẽ remanet /x ſic conuenitur:ꝛium tene:qꝛ appellatio bo nus puniri:vt.l.ij.de ter.mo.So.vt glo.qꝛ ibi in dignio⸗ linni, noꝛum ſumitur inprobꝛie vt ki⸗ iantart onmeatidr!. ſibus dieg hoc nõ mitrun⸗ roeſus pꝛeter im eis Utoceua e cogi. ff. ad trebeł. Pꝛeterea ſi publicant᷑ ſuccedetur illi uccedendi:qꝛ dixerat rõe oꝛdinata ad hec oĩa maleficia utitie, gire cõi olim t e ꝑ illã ſuccedebat fiſcus vt heres at hoc ſoluit ⁊ ſcire debuit nec hic accuſat᷑ de homicidio: taptnignul. 8̊⁊ nũc/t ſic ĩ ꝓpᷣo accipit᷑ bonoꝝ appellatio ꝓpᷣe ſũpta qꝛ tunc glo. ꝓcederet / ſ deinde accuſatur ⁊ punit᷑ ⁊ hoc iſt intelligit᷑ deducto ere alieno / ſecus in hr̃ditatis appella pꝛobat tex.ibi ſub vno violẽtie ⁊c.¶ Wodo qro an occi⸗ ginintn , tiõe vt.d.l.bonoꝝ.⁊.l.ſubiunctũ.S.bona.⁊ de leg.ij.ſi qs ſoꝛteneatur: Rñdeo vt glo.⁊ bñ ⁊ eſt ↄð quoſdã qͥ dicunt oecſili d ſeruũ · S. fi. alij timẽtes hec omnia foꝛmãt libellũ in ambi⸗ ꝙ ſi vniuerſitas cõicato cõſilio delinquat non poſſũt ſin⸗ jdepheul⸗ guo / dico talẽ meum debitoꝛẽ fuiſſe in. c. quare peto euz guli de homicidio puniri cũ nõ cõſẽſerĩt qð eſt abſurdũ. condẽnari vel ſᷣuũ ſucceſſoꝛẽ legitimũ fiſcum vł alium. ¶ In glo. que incipit ꝑſonale.in fl.ibi ſucceſſoꝛ.dic clari us in ſuccedẽdo in bonis ꝙ nõ ẽ vniuerſaliter ſuccedere hic vt hrs:vt.l.non intelligitur.S. ex cã.ff.de iure ftſ. ¶ NMota ergo ꝙ determinat᷑ animꝰ ad vnũ delictũ ⁊ ad aliud nõ extẽditur. Cõtra qð dic ꝙ aut q̃ro an poꝛrigant vltra mẽtẽ ⁊ aliud delictũ pᷣter mentẽ:⁊ dicit᷑ ꝙ nonvt.l. merum. ff.de fur. Nec ob.d.l.qꝛ in oĩbꝰ fuit animꝰ pꝛece⸗ ld Add itio Adde ad hãc.l.⁊ totum iſtum ti.ꝙ lex ia dẽs.Aut qꝗᷓro an delictũ cõmiſſũ reſpectuvniꝰpſone extẽ⸗ grlumi W *lia dicta ẽ a iulio auctoꝛe / ſicut publicia datur reſpectu alterius. ⁊ tũc dic ꝙ aut reſtrĩgẽdo ad per du na a publicio auctoꝛe/⁊ dicitur vis publica cum armis ſonã de qua eſt cogitatũ delictũ remaneret ĩpunitũ:tunc gleglutt eſt illata.l.ij.ff. eo.ti.Et dicitur pꝛiuata cum illata eſt ſine non reſtringitur:ſʒ extenditur:vt l.eum qui nocentem.S. Hiatrunt armis.l.j.ff.ad.l.iul.de vi pᷣuata ·S. itẽ.l.iuli.de vi public. ſi iniuria.ff. de iniurijs.Aut non remanet impunitum: ſed illri inſti. de publicis iudicijs.vetũtñ vtraq; accuſatio eſt pu reſtringitur ad mentem ⁊ tunc non extenditur ad aliam es anii blica / qꝛ ↄpetit cuilibet de populo.l.j.ff.de pub.iudiciſs. perſonam:vt dicta.l.eum qui·S.cum aliquis. ff.de iniu⸗ — ſed vna vocatur vis publica/qꝛ publice intereſt violẽtis rijs.nec ad aliam qᷓ;titatem ⁊ qualitatem etiam ĩ eadem perſona. vt.l. item a pud.S.ſi quis vᷣgines.ff. de iniurijs. nam ſi nupte fiat iniuria ſi puret᷑ vidua nõ agit maritus. Item ſi clericus percutiat᷑ ſi putetur laicus non punitur percutiens de clerico vim / in quibuſdã criminibꝰquis ẽt pꝛeter aĩm punitur. vt in.l.aquiliana ⁊ termino moto.vt l.ji.j. de termindo mo. ð ¶ Item nota ꝙ ꝑ hanc.l.dicunt quidã fuiſſe decapitatũ coꝛdatinũ qꝛ ꝑ vim fuit ingreſſus regnuʒ/⁊ ex violentis fuerũt ſecuta homicidia ⁊ vulnera ⁊ᷣ bñ dicit ꝑ hanc.l.ſ ipſi dicunt ꝙ ibifuit defectus iuriſditiõis in punientẽ. Itẽ q̃ro quid ſi mando vt metũ vł vim inferas/⁊ ꝓmit to te ↄſeruare indẽnem/an poteris agere ỹ me. hñ non quia mandatũ rei turpis nõ eſt obligatoꝛiũ int madantẽ ⁊ mandata riũ.vt.l.ſi remunerandi.S. turpis.ff.man.eſt tñ obligatoꝛiũ inter mãdantẽ ⁊ eũ in cuius ꝑniciem ma⸗ dat᷑.vt.l.nõ ſolũ ·S. pꝛoculꝰ.⁊·S·cũ mãdato.ff.ð iureiur. Jacobus Butrigarius. A Diti Adde ꝙ facinoꝛa vno nomiĩe continent᷑ L d itio. puta qͥ hoĩem occidit vim facit ⁊ homi⸗ cidium ppetrat: ita qͥ per vim ſtupꝛat vim cõmittit ⁊ ſtu pꝛum pꝑpetrat.idẽ in iſlo qͥ ſus conſanguineã vxoꝛatã cõ uenit qui adulteriũ ⁊ inceſtum ↄmutit tex.glo.⁊ bar.in.l. qᷣ de crie.S. de accu.x.I.ſi adul.cũ inceſtu.ff.de adulteriſ5 Bar. ibi ⁊ Odo.hic in pᷣma coł. poſſeſſionem ꝑ interdictũů vñ vi. Item ꝙ ꝓba ivAauctoꝛuate poſſeſ.recuꝑet in continẽti/nõ ex in teruallo.h.d. ¶Ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ hic ſunt due lec.vna eſt quã pꝛoſequar.Alia eſt Jo.⁊ nõ eſt digna re⸗ citatione. Item eſt ſciendũ ꝙ pᷣn.huius.l.vſq; ad ver.ꝙ omiſſa.habet duas lec.de quibus dirf. ¶Sppo.ad id qð dicit hec.l.ibi añ omia ⁊c᷑.de.l.jj.qñ ciui.act.cri.pꝛeiudi.Huius timoꝛe ſunt hic plures ſolu⸗ tiones/⁊ due ſunt digne recitande vna ꝙ exponatur an⸗ te omnia anteqᷓ; exceptio diu audiatur ⁊ hec ſatis bona. Alia eſt ꝙ electio vim paſſi omittit᷑ vt in contrario:ſed ci uili ꝓpoſita habet eam pꝛimo finire vt hic. Modo redeo ad pꝛimam ſolu.⁊ q̃ro ſi agit᷑ interdicto vñ vi ⁊ conuentꝰ obiicit de dñio an excludat. Reſpõ.ſic:quia ſicut ſe habʒ exceptio excludens exceptionẽ ita replicatio excludens exceptionem.vt.l.qm̃ alexandrũ.S.de adult. ſed ita eſt ꝙ ſi habebã exceptionẽ excludentẽ pꝛoceſſum in actis ⁊ eã omitto in actis pꝛoceditur.vt.l.ſed ſi ſuſceperit.ff.de iu⸗ di.et.S.de ꝓcura.l.ita demum.⁊ licet ſic ago de interdi⸗ cto vnde vi:⁊ ille excipiat de dñio poſſuʒ replicare ꝙ ſpe cialiter añ omia eſt reſtituendus/⁊ ſi habent omittent ꝓ⸗ ceditur in excep.dñij et vinccet.vt dicta.l.ſed ⁊ ſi ſuſceꝑit et.l.g leg·S.ſi pꝛius.ff.de condi.inde.⁊.l.pomponiꝰ.S.ra ti.de ꝓcura.¶ Modo redeo ad ſcðᷣam ſolutionem ⁊ tunc q̃ro quid ſi animꝰ actoꝛis non poteſt recuperare de fctõ incõtinẽti an agere poſſit ĩ iudicio. Rñ.ꝙ põt de facto re cuperaritutius eſt tñ qꝛ pꝛioꝛ efficietur.Si aũt põt recu⸗ perare de facto ⁊ queris quid ſit vtiliꝰ an ciuiliter an cri⸗ minaliter. Rũñ.ſi pꝛobationes ſunt in pꝛomptu / meliꝰ eſt criminaliter eligere:quia plus timebit aduerſarius et ci⸗ tius cõcoꝛdabitur. Si autem de pꝛobationibus dubitet tunc tutius eſt ciuilem eligere ꝓpter tria pꝛimo qꝛ ꝑ ciui lem recuperabit poſſeſſionem / ꝑ criminalem nõ. Item fa cilius pꝛobabit in ciuili qᷓ; in criminali.vt.l.fl.S.de ꝓba. Item quia ſi non pꝛobet in ciuili non numerat penam ta lionis / in criminali ſic. Modo pono ꝙ ſecundaviolentia cum pꝛima veniat compenſanda. vt.l.vno.ff.ſolu.matri. cum ſi.Solu.ibi delicta ſunt commiſſa circa idem.Et iõ compenſantur / hic circa diuerſa. ¶ Item oppo. licet non compenſentur circa diuerſa de⸗ licta commiſſa tamen extimatio damni debet compenſa⸗ ri /qð confitetur/et idem determinatur ĩ.l.ſi ambo.de cõ pen. quod non placet.et communiter non tenetur. Et iõ dic ꝙ violentia pꝛima tollit ſecundam:et ideo nimirum ſi non fit compenſatio.nam ex ſecunda violentia naſcit᷑ edictum diui Marci.per quod tollitur aduerſario inter dictum vnde vi:⁊ idco nimirum ſi non fit compenſatio cum obligatio pꝛime violentie ſit ſublata.nec ob.l.ſi aliꝰ 5 belliſſime.ff. ꝙ vi aut clã.qꝛ ibi loquitur in violẽtis tur⸗ atiua in qua non habet locum edictum diui marci / vn⸗ de remanet pꝛima violentia ⁊ ſic cõpenſatur cũ ſecunda. à Dim paſſus habzʒ tria re⸗ s. J 8 ad ſe. mediavt recuꝑet ciuiliter Butrigarij Scda pars ſuper Nono libꝛo Codicis ¶ MWodo quero an pꝛobationes in ciuili pꝛoſint in crimi⸗ nali. Rñdeo non triplici ratione. ꝛimo nõ qꝛ clarioꝛes requiruntur in criminali q; in ciuili: vt.l.fl.S.de pꝛobat. Scda in crimĩalibus atteſtationibus nõ creditur immo teſtes debent venire ⁊ toꝛqueri ſi expedit vt.l.iij·S. gaio. — ff. de teſti. Itẽ qꝛ ita demũ atteęſtationibꝰ credit᷑ ĩ illa cau ſa ſi moꝛtui ſunt teſtes:vt.l.fi. S. de teſti. Sed ecõtra pba⸗ tiones facte in criminali pꝛoſunt in ciuili:vt.l.geſta.S. de re iudi.⁊.l.pperandũ·S· fl.ẽ. de iudi.⁊.l.cuʒ antea·S.fl.de arbi.eo ſaluo ꝙ ſi teſtes viuũt potef̃t petere iteꝝ ꝓducivt l.fl.S. de fide ĩſtru. Sʒ an ſñia lata ĩ ciuili nocet ĩ criali an eõ. Rñdeo aut ſnĩa fuit abſolutoꝛia aut ↄdẽnatoꝛia pꝛĩo caſu:aut fuit ab ſolutus reus:quia nõ pꝛobauit accuſatoꝛ aut qꝛ non deliquit reus ſʒ fuit abſolutus: ideo qꝛ actoꝛ non pꝛobauit tunc ſententia lata in vna cã nõ nocet acto⸗ ri in alia ⁊ ita pcedat.S.iij.l.j.ibi qñ act.ciui.pᷣiud.cri.⁊.l ex moꝛte.S.ad.l.aqui.ſi aũt fuit reus declaratur abſolutꝰ: ideo qꝛ nõ deliquerat /qꝛ foꝛte pꝛobauerat ſe innocentem eſſe tunc ſnĩa lata in vna cã in alis pᷣiudicat actoꝛi:qꝛ idẽ venit vtroq; iudicio diſputãdum:vt.l.j.⁊.ij.S.ſi ex falſis allega.⁊.l.ſi quis cum totum · S. ſi ancilla.de oꝛdi.iudi. ſi aũt ſnĩa fuit cõdẽnatoꝛia tunc lata in ciuili non pᷣiudi⸗ cat in criminali quo ad plenum pᷣiudicium:ſʒ quo ad qua le q̃le fitvt hic:cũ claridꝛes ꝓbatiões reqrãt᷑ in criminali: vt.l.fl.S.de pꝛoba.Sed lata in criminali bñ pᷣiudicat in ci uili reo.¶ Item qro an qui dicit deſinat pᷣſcribere ſi ſtati rectum erat. Rñdeo nõ qꝛ ex ſola ciuili ⁊ naturali poſſeſ⸗ ſione pꝛocedit pꝛeſcriptio:vt.l.acquiritur ·S. fl.de acqui. poſſeſſio.⁊ tunc habent ciuilem poſſeſſionem: qꝛ non reti⸗ netur:vt.l.nemo.S.de acqui.poſ.⁊ ſemper habuit animũ retinẽdi:qꝛ habebat animũ ſtatim recuꝑandi poſſeſſionẽ ¶ Item quero an ſtatim recuꝑans poſſeſſionẽ cadat ĩ con ſtitutionẽ ſi quis in tãtã.Rñdeo vt glo. Ad d itio Iſta.l.ẽ ſubtilis ⁊ difficilis ſ̃ᷣm bar. In VD.hac.l.eſt caſus ꝙ ꝓ vi publica pena capi tis libero homini ẽ imponẽda:⁊ qꝛ fuit auctoꝛ cedis ſeu vulneris ſᷣm Odo.hic:ałs ĩ iſto caſu aliter punitur liber homo ⁊ aliter ſeruus glo.in.l.ij.S.eo.titu.Adde ad iſtã legẽ dum vult ꝙ ſpoliatus ante omnia eſt reſtituẽdus vt hic vt.S.de donat.inter virum ⁊ vxoꝛem..i.ſi coloni.C.de agri.⁊ cenſitis.libꝛo.xj. Idẽ in.c.conqrẽte.ex.de reſtitu⸗ tione ſpoliatoꝛum.c.reintegranda.iij.q.j.⁊ ibi archi.no⸗ tat in.l.ſi de vi.ff.de iudicijs.et.l.oꝛdinari.S.de rei vend. l.j.⁊.l.momẽtarie.S.vñ vi.⁊.l.j.S.ſi ꝑvĩ vel alio mõ ſe poſ ſeſſio abſẽtis turbata fuerit in.c.ij.⁊fl.ex.de oꝛdine cogni tionũ ⁊ ibi panoꝛ.⁊ dixit panoꝛ.in.c.fi.S.alleg.in.j.not.q ſpoliatus habet duo pꝛiuilegia. Pꝛimũ ẽ ꝙ petẽdo reſti⸗ tutionẽ non poteſt recõueniri niſi ſuꝑ q̃ſtione pariter pꝛi uilegiata vt in caſu ilius.c.Scðõm eſt vt ſuũ ſpoliatoꝛeꝭ poſſit repellere ꝑ viã exceptionis: vt ibi ⁊ in.c.ij.S.alleg. adeo ꝙ ſi agèti poſſeſſoꝛio excipiatur de dominio repel⸗ litur excipiens pꝛiuilegio iudicij poſſeſſoꝛij nõ natura cũ natura actionis eſt conſequi non repellere.c.ij.S.alle.pa noꝛ. in.c.fl.S.alleg.in.ij.coł. verſi.vltimo. . ine n AE n penis coꝛpoꝛalibus grauius “ vu 03. Schne cum ſeruo/grauiꝰcũ vi⸗ — , Hli / grauiꝰ cũ iterante delictũ.h.d. L Ee A& Oppo. ꝙ ſeruus excuſetur parens dño: vtl. liber homo.ff.ad.l.acqui.So.ibi in leuioꝛibus hic in gra uioꝛibꝰin quibus non excuſat᷑:ſed minꝰ punit᷑h.d.¶ Op. ꝙ magis puniatur nobilis qᷓ; ignobilis:vt.l pꝛoperadum S.de iudi.So.vt ibi quis hic dignitas non auget crimen vnde mitius nobilis qᷓ; ignobilis punit᷑. Item non auget penam pꝛopter iterationẽ delicti ſic in.l.iij.S.de ſerui.fſu⸗ gi. Itẽ ꝙ dictio ſepius ponitur pꝛo ſepe als inuenitur ꝙ ſemel facere eèt ſepe ⁊ ſine conſuetudine inducetur cõtra id quod dixi.S.que ſit lon.conſuc. “” Ad D itio Adde ad iſtã legem dum dicitur in text. vel impunitati donauerit ⁊c. facit iſta.l. contra barones ⁊ alios iudices qui volunt donare impu nitatẽ ſeu remittere penam criminoſis/⁊ facit iſte tex.cõ⸗ tra dictum vulgarium dicẽtiũ ꝙ iudex poteſt facere ali⸗ quem deſcendere de furca anteqò; fuerit ſuſpenſus ⁊ dare illum alicui mulieri vł puelle petẽti in maritũ ꝙ minime de iure pꝛocedere poteſt:⁊ ita reſpõdi ałs de facto Ande gauis dum duceretur ad furcas quidã iuuenis de Ande gauia ⁊c.non nego tamen quin de iure debeat remitti pe na moꝛtis alicui pꝛopter excellẽtiam virtutis artificij:vt ſio vmore ſcherhuc ſcriminen cumperſe ſenes lle bilqnecĩ licet delin CLo vtglo.ſ. parlterp⸗ gulariter⸗ ſnquut/ oppon nodis. P ſtekſe e Vitziiotrs lcloquin ertvxo Milzmrlie nittirarte teſant o nibrgufen ne. Statt vim vxo. neidited Uerrept catus eſt ſaſecuzt neydibbi ſhyada ſtiaiun It camn iih toniumf Rideoſi⸗ beroan Humt die ſgpiens v Rr Delureca Nefapto. idefegt Noſontf⸗ lotgv ſunpte is pice ommitan Cubvin leredeh 8 — 2 S S. — = =☛ä-— E =S — –— E – = = zincnri i Aumge 4 eſlcfäit gnälbißn ſinmöſrh ulitun ☛ eG S. EE 8 8 4 ES =S. = reaugenl gtis oſeſicnicetin go. Oiftclofnn Ppipoblens fuitaugatcde Ualteronirt co titn Aleld higctrettni vteinlſioini närteei t iftbe⸗ nart denttl vi velalion cr deoꝛdi Falleg inie ndepei öſtionepenn ſtvt ſui ſcet bbitincſin hrdedonttn ſeſotiniſunn elerecſil timo. otonlbugt. nſnoſoui “S euiottretit⸗/ 4 ☛ = S . De raptuvirg. Ald leg. coꝛ de ſit. Fo. CIIII. De emendatio ne leruozum eſt tex. ſing. non alibi in toto iure in.l.ad beſtias.ff. de pe⸗ nis.ſᷣm. Jaſo.de map.ad hoc multum notatem in. l.j.ij. F.ff. de. le. qð nõ obliuiſcar aꝛ poſſet tibi facere honoꝛẽ Bim 4 Parit᷑ punit᷑ rapiẽs mulierẽ⁊ rers N. retinẽs eã ſciẽs rabta.Pid. i s Intellige iſtã. l. etis in rapina R Ad ditio alterius rei q; ĩ muliere rapta m doc.antiquum hic:⁊ adde iuncta.l.ſequenti huius ti. ꝙ quis non debet ſecum ducere ſeruos armatos regulari ter ſm bal.ibi de quo vide tex.in.lʒ.iij.ff.de offi. pfec. vigi tex. lum.Adeo ſᷣm bar.in.l.ſequenti pꝛohibitum eſt facere co sdunationem gentium armigeroꝛum. Deraptu virginum. RKRubzꝛica. — Diuide in duas par⸗ Ap to 2c8. tes: quia pꝛimo loqui tur de pena commiſſi criminis tempo⸗ (re inuaſionis adhuc co flagrante vſq; ad.S.ſinautem poſt commiſſum ibi po nit quod ſit officium iudicis circa cri⸗ J Vwmen cõmiſſum ⁊ ex interuallo vſq;i fi. E (LEx tex. ex hac adiectiõe no. bonũ ꝙ ſi accuſo aliquẽ de adulterio ⁊ dico eũ diu ĩ adulte rio ↄmoꝛaſſe nũqͥd ex hac adiectõe dẽat ĩ plꝰ pũiri:certe ſic per hũc tex.¶ Eos qui ⁊ eas cõmittat nunquid ſocius „ in crimine dicitur opem facere: ⁊ videtur ꝙ no:licet deli ctum per ſe committat᷑: nã hic ponuntur vt ſpecies diffe rentes ille qui aſſociat delictum / ille qui opem fert:vt . ibil quecũq; opem ⁊c.let ſic non videtur ſocius dare opẽ licet delinquat / vel ſi vis dicere ꝙ det opem qui audaciꝰ delinquit ille quã aſſociat expone lr̃am·pibi vel quantũ⸗ cũq; opem.ſ.aliam:nã ⁊ aſſocians opẽ fert. ¶ Op. ꝙ hec.l.ſit ſuꝑflua.p.l.raptoꝛes.S.de epi.⁊ cl.So. vt glo.i¶ Itẽ oppo.ꝙ bona delinquentis ⁊ conſentientis pariter puniantur: vt.l.ſi quẽq.in fi.S.de epi⁊ cle. So.re gulariter ſoluens vel ſciens ⁊ conſentiens nõ pariter de linquũt/⁊ ideo nec pariter punitur vt in contrario.q Itẽ oppo.ꝙ non ſit idem iur ſi volentes rapiant᷑ So. duobꝰ modis. Pꝛimo loquitur hic quando inſtinctu hoĩs paſ⸗ ſa eſt ſe rapi / ⁊ ideo punitur eodemmodo quo ſi eſſet in vita:ĩↄtrario vo ſine inſtigatione noluit rapi. Vel dic ꝙ hic loquitur in perſonis que ſunt ſub aliena ptãte conſti⸗ tutevt vxoꝛ ſub marito / vel ſanctimonialis ſub abbatiſſa vñ lʒ mulieres velint ⁊ per hoc non cõmittatur raptꝰ: cõ mittitur tamen raptus perſonarum ſub quarum poteſta te ſunt ↄſtitute que non conſenſerũt. Nim rapere ẽ de ma nibꝰ? auferre.i.de ptãte.⁊ ꝑ hoc vidi dubitari de tali qſtio⸗ ne. Statuto cauetur ꝙ rapiẽs puniatur in. c. quidam per vim vxo. alicuius ſecum duxit:nunquid in penam ſtatuti incidit:dicunt quidam ꝙ non:quia rapere eſt de manibꝰ inferre ꝑ rapt.vt.l.eximendi.ff.ne quis eum qui in ius vo catus eſt vi exi.aut iſte de manibus alienis non abſtulit ſed ſecuʒ traxit ergo ⁊c. Sed certe ipſi tenent iſtã.l.ſʒ exi⸗ mendi ibi qᷓ;uis coꝛpus non eximit ⁊c pꝛopter verbũ ma nibꝰqð accipit᷑ in bonã ꝑtẽ vt.l.manumiſſio.in pꝛin.ff. de iuſti. ⁊ iure. vnde etiam iſte de poteſtate manumitti abſtu lit eam / ideo punitur pena ſtatuti.¶ Itẽ quero an matri⸗ monium facrum cum rectoꝛe teneat cum ſit contra hãc l. Rñdeo ſic cumſit ſaltim iure communi nouuʒ;. ¶ Wodo quero an cognati poſſint tueri cognatum: qꝛ patitur rui⸗ nam ⁊ dic vt glo.i¶ Item quero an eadem pena puniatur rapiens virum/⁊ dic vt glo. Additio Adde que dixi in lectura noua.l.rapto⸗ * res.S.de epiſcopis ⁊ clericis.⁊ dicas ꝙ de iure canonico poteſt nubere cum rapta ca.pe.⁊. fa. ex. de rapto.coꝛrepta iſta.l.in hoc.⁊ adde dynum in.c.ſcien⸗ ti. de regulis iuris. in vj.⁊ nota ex hac.l. ꝙ parentes non poſſunt facere pacem de raptu filie ſᷣm bal.hic in penult. nota. ⁊ videas hic eundem Wal. in fl.q. an maritus poſſit ſuam vxoꝛem pꝛopꝛia auctoꝛitate capere ⁊c. ⁊ de alijs mł tis vide hic per ſcribentes.⁊ non obliuiſe caris videre pas noꝛmit anum in c. penultimo:ex. eodem titu. pꝛo intelle⸗ ctu huius legis nota finem dum vult ꝙ etiam volente mu liere debet tamen raptoꝛ puniri dic vt ibi per Panoꝛmi. ⁊ dy.in.c.ſcienti.de reg.iuris⸗ Mubꝛica. eß *nire etiam atrociter Vin ſeruum ſine cauſa non.h.d. Hiuide Lin duas partes/qꝛ in pꝛima dominus ex caà atrociter inſurrexit vſq; ad ver. necnon.ibi ſine cauſavſq; in fl.ᷣm ve⸗ fFfram lectu. ” R—ʒʒLQQBSo . ſic/ pꝛima pars pꝛohibet. Se⸗ cunda permittit ergo ſibijnuicem contradicunt. So.ſᷣm Pla. ⁊ male:⁊ ideo dicvt glo. Item oppo.ꝙ etiam ſine ca poſſit ſeruũ occidere:vt inſti.de his qui ſunt ſui vel as lie.iuris.Sol.ibi poterat libere ſeuire in ſeruum hic po⸗ teſt cum cauſa/ſine cauſa non. ́ÿ”JMUDũ Ad d iti 0 Adde per iſtum text. ſi dominus ſeuiat Ee in ſeruum tenetur niſi reperierit in actu venerco/vt in.l.qui ſeruum.ff. de ver.obli. Deemendatione pꝛopinquoꝝ Mubꝛiic. Ncoꝛrigendis Maioꝛes iũ ctos coꝛrectionẽ hñt moderatã. h. o. (Diuide ĩ duas ꝑtes/qꝛ ĩ pꝛia ꝑmit (tit coꝛrectionem vſq;ʒ ibil neq; em̃ eos⸗ ibi moderat᷑ vſq; 1 i 2 6 dde ca. pꝛimũ. xxiij è Add itio. a var ibt el Eeii, voluntate.et. de ſententia excõicationis/⁊ dum dicitur ĩ hac.l.in verbo ptãtem.adde ſi ſenioꝛ inueniens iunioꝛem ludẽteʒ ſibi coniunctim ſi eum percutit ⁊ caſtigat non po teſt accuſari nec puniri: ideʒ in fratre minoꝛi:qꝛ eadem ẽ ratio qꝛ ſi pbatur ꝙ cauſa coꝛrectionis hoc faciat non dʒ pena imponi niſi excedat modũ in coꝛrigẽdo ipſum fra⸗ trẽ ſᷣm bal.⁊ ille dicit᷑ minoꝛ ad hoc vt coꝛrigi poſſit per conſanguineos qui eſt minoꝛ.xxv.annis ſᷣm bar. hic ⁊ ri⸗ cardũ de mala vmbꝛa adeo ꝙ cã coꝛrectionis quedã de iure liceãt que ałs nõ licerẽt /ptʒ qꝛ cã diſcipline etiã poſt ſacros oꝛdines m nõ incidit in excõicationẽ.d.c.cũ vo⸗ luntate.ex.de ſententia excõicationis /ſecus in pr̃e.gloſ. no.in.c.j.xxiij.q.v.vbi eſt cautuʒ clericos poſſe virgis ce dere.c.ille vj.q.v.per panoꝛ.in.c.cum voluntate.⁊ ibi glo. finaliter ita concludens pᷣm Panoꝛ.per not.in.c.vniuer⸗ ſitatis illo ti.⁊cc. Ad legẽ coꝛne. de licarijs. Kubzica. SS or In delictis pꝛeſumit do Ma ter. s cqui vicit dolum ad eſſe debz pꝛobare. h. d. cum. l. j. ⁊ quia ẽ capitulum iõ hic iunge ex tex. ¶ Crimen.¶ Mota delictum dicit et ſi ne animo quandoq; commutitur cri⸗ mẽ non rõne talis:quia talis actꝰ non 34. AA& eſt oꝛdinarius ad moꝛtem ſicut cuʒ qͥs hʒ ſeruum in manu / dum percuſſit aliquem voluit manu bꝛium /nam non pꝛeſumitur habere animum occidẽdi vt l.j..S.diuus.⁊ ibi nota.ff.e.the hac materia vidi queſtiões plures /nam vidiꝙ quis ꝑcuſſit cum pede mulierem pꝛe⸗ gnãtem ita ꝙ peperit aboꝛtiuum ⁊ querebatur de puero moꝛtuo an debeat decapitari. Iteʒ vidi ꝙ qͥs percuſſit pa trem in palatio pater moꝛtuuseſt ſtatim querebatur an ſt lius qui erat clericus eſſet irregularis. Item vidi ꝙ dum quis poꝛtaret lanceam quida veniens cõtra cũ cecidit ĩ lanceã ⁊ moꝛtuus eſt. Item vidi ꝙ dum quidam ſagitta⸗ ret ſagitta trãſiuit quendam ſepè ⁊ ꝑcuſſit homines ⁊ oc cidit/querebat᷑ an ſagittans deberet puniri: ⁊ certe q̃ſtio de muliere pꝛegnante fuit diſputata coꝛam legato/⁊ dice bant qᷣdã ꝙ aut ille noluit ꝑexcutere qui cũ pede percuſſit ⁊ potuit percuſſus eſſe adeo ſlebilis i debilis eſſe qðᷣ ictu pedis poſſet moꝛi/⁊ certe hoc pꝛeſuppoſito ? conceſſo cũ actus talis facit pꝛeſumi animum ceſſarevt pꝛobat.l.iſta. Mã regula eſt ꝙ ea que veniunt ex impꝛouiſo caſu compᷣ⸗ ðò Butrigarij Scda pars ſuper Nono libꝛo Codicis hendit es que culpa ſunt ałs male diceretur plerumq;:nã exceptio debet eſſe de regula ałs non eſſet bona exceptio: ⁊ ideo iſti caſus faciunt ceſſare pꝛeſumi animum. Sed pᷣt eſſe qdð adeſt culpa ⁊ poſſibile eſt ꝙ non eſt:ſᷣm quãtitateʒ tñ culpe veniet puniendus.¶ Modo op.ꝙ dolus non pꝛe aſumatur niſi pꝛobetur /vt.l.quotiens·S·qui dolo.ff.de pꝛo bat. So. in contractibus ⁊ quaſi non pꝛeſumitur dolꝰ vt in Zꝛio. In delictis dicit ꝙ aut ſunt de genere pꝛohibito⸗ rum / ⁊ tunc actus percuſſionis erat oꝛdinatus ad moꝛ⸗ tem:⁊ qꝛ cum gladio bene acuto eum percuſſit tunc pꝛeſu mitur dolus / aꝛ als non opoꝛteret fatuitatem pᷣſumere in homine vel furoꝛeʒ qð non eſt voluit aut actus nõ erat oꝛ dinatus ad moꝛtem:vt qꝛ cum pede percuſſit ibi vel ma⸗ nubꝛium percutiendo: tunc non poteſt pꝛeſumere do⸗ lum. Si aũt loquimur in his que ſunt de genere permiſſo rum / t in ſpecie pꝛohibita ⁊ tũc aut palam fuerũt ⁊ non pᷣ ſumitur dolus / aut clam / x ſic vt. l. fl. ff. de ritu nup. Sʒ qͥ⸗ modo pꝛobatur ꝙ non habuit animum occidendi.Et di cit glo.amicitiã pꝛobando ⁊ affinitatem ⁊c.⁊ attende qꝛ coniuncte requiruntur omnia que dicit glo.nam non cre das ꝙ ſufficiat pꝛobare affinitatem:nã ſic pater occidẽs filium nunq; puniretur affinitate pꝛobata: ⁊ ideo ĩtellige eo caſu qͥ̊ quis facit talẽ actum ꝙ poteſt ſe habere ad ani⸗ mum occidendi ⁊ non ad cauſam vt qꝛ miſit litteras ali⸗ cui vt veniret ſibi ad loquẽdum in tali loco/⁊ veniens in itinere moꝛtuus eſt qꝛ miſit pꝛo eo vt occideretur invia ⁊ poſſibile eſt ꝙ non miſit hoc animo:nam pꝛobata qualita te fctĩ ⁊ pꝛobata affinitate abſoluetur. Idẽ ẽ in caſu qͥ qͥs ſagittat vt.S.dixi/qꝛ ſi pꝛobetur qð non videbat euʒ quẽ percuſſit ⁊ ꝙ affinis eius eſt ille qui percuſſus eſt abſolui⸗ tur ſagittans: ⁊ ideo debes ita intelligere:quia cum fra⸗ ter curreret poſt fratrem ille qui fugiebat ſe pꝛecipitauit de monte ⁊ moꝛtuus ẽ /querebatur an frater poſt moꝛteʒ deberet decapitari / ego dixi ꝙ cuʒz iſte actus ãbiguꝰeſſet poterat fleri animo occidendi ⁊ non occidendi/⁊ ſic ad vtrumq; ſe habebat ꝓbato modo moꝛt ⁊ affinitate non pꝛeſumitur habuiſſe animum occidendi/⁊ quãtũcũq; al⸗ ter tempoꝛe moꝛtis ſe pꝛecipitauerit /non tñ fuit iuſtꝰ me tus:quia non eſt veriſſimile ꝙ frater voluerit eum occide re. Altimo oppo.ꝙ ſub pꝛeſide reſpondere nõ debeat cuʒ ſit miles.S.de iur.o.iudi.l.magnã.So.vt glo. ¶ In glo. eque incipit qualiter.ibi eſt ⁊ non militare. Y S ut Omis occidẽs ad defenſionẽ nõ „W excuſatur.hoc dicit cũ ſequẽtibꝰ N tres. Il. hic poſite videntur eundem caſum po⸗ * unere:ideo gloſ. variat hanc.l.⁊ aſſigna diffe⸗ rentiam vt gloſ. B Ad ditio Adde ad iſtam.l.iuncta glo.pꝛima in vᷣ. / * vel dic alium qui inſultũ fecit ⁊c̃.ſingu⸗ lariter no.hanc glo.ſᷣm Ange peru.hic que coniuncta tex tui tradit aduocatis foꝛmam pꝛacticãdi cum iuuant ac⸗ cuſatum pꝛotegentes eum ideo non debere puniri eo ꝙ omnia fecit ad ſuam defenſionem/ debent enim articula⸗ ri de loco ⁊ tempoꝛe in accuſatione deductis ſuꝑ tali tẽ⸗ poꝛe ⁊ taliloco ⁊ eas expmere ſigillatim accuſatoꝛ/arma tus talibus armis inſultum fecit ⁊ impetum contra accu ſatum cã eum percutiendi cũ dictis armis/⁊ tunc dictus accuſatus videns ſe ſic inſultatum ⁊ in vite diſcrimie cõ⸗ ſtitutum eiſdem loco ⁊ tempoꝛe vulneribus in dicta tali accuſatione deſcriptis percuſſit dictum accuſatoꝛẽ:iſta ẽ enim recta pꝛacticandi foꝛma:quia te coartas ad locum tempus ⁊ vulners in accuſationc deſcripta: ⁊ ita te co⸗ artãdo deducis ꝙ cum eſſes in vite diſcrumine conſtitu⸗ tus pꝛedictũ inſultũ tu ꝑcuſſiſti/⁊ hec pꝛactica ẽ bona/vi de iaſo.iſtud tenẽteʒ in.l.vt vim. ij.coł.verſi.in hac ⁊c.ff. de iuſti.⁊ iure.vnde aduerte qꝛ per iſtã.l.ptʒ ꝙ ſi aliquis fuerit in diſcrimine vite conſtitutus poteſt hominem oc⸗ cidere vt hic in cle.j.de homicidio in clementinis:non tñ neceſſe hʒ pꝛobare ꝙ ĩminebat periculum moꝛtis / ſed ſa⸗ tis eſt pꝛobare ꝙ ĩminebat periculum alicuius iniurie ꝑ⸗ ſonalis ſᷣm Bar. in.l.j.ij.coł.S.vnde vi.⁊ in conſil.ſuo in⸗ cip.raynuncius do.Antho.de bu.in.c.olim in.j.ex.de re⸗ ſtitutione ſpo.in pe.coł.vide perAnge.de peruſi.in.lł.is qͥ T.iſto ti.vbi ponit pꝛacticã ſingularem/⁊ reputat ibi glo. ſingularem ad hoc ꝙ ſufficit occidenti pꝛobare ꝙ imine⸗ bat periculum alicuius iniurie perſonalis/⁊ hoc vult di⸗ cere glo.j.qũ dixit voluntas non exitus inſpicitur ⁊c̃.be⸗ ne illã glo.ponderãdo/⁊ errabat in pꝛactica in hoc:vnde venetis ałas quẽdã defẽdit qui erat de homicidio accu⸗ ſatus ⁊ ſi ita pꝛactices multas lucraberis pecunias idem Jaſo.in.l.vt vim.ij.ff.de iuſti.⁊ iure.ff.⁊ dic ꝙ glo.in ver⸗ bo alium ver.vel vt puto:hec glo.eſt ſingula.Ange.hic.x JYaſo.in.l.ſed eximendi·S.pꝛetoꝛ.ffne quis eũ qui in ius vocatus vi eximat. IX quis percuſſoꝛm. Add itio . Liagc oinnis de peni. diſt, c.ſi quis.de peni. diſtin.j. Dic ad hanc.il.ꝙ ſi aliquis in iudicio conſttat ſe ceeni. ſe hominẽ: ſed dicet ad ſui defenſionẽ ex iſta cõfeſſiõe po⸗ teſt licite condẽnari: vł põt in parte iſtã confeſſionẽ acce ptare quatenus confitetur ſe occidere ⁊ in alia parte re⸗ ſyuere aduerſarius.ratio ſᷣm Barto.eſt ꝙꝙ vbi confitens cõtra ſe pꝛeſumptione poteſt cõfeſſio ĩ parte diuidi ꝑ tex. in.l.j.⁊.ij.ff.iſto ti. Bart.in.l.aureliusS.idẽ queſijt. ff. de liber. lega. Oanoꝛ.in.c.auditis.ex.de reſcrip.ĩ pe.col.tʒ ꝙ illa cõfeſſio q̃lificata non poſſet capitalit᷑ dãnari pno. in.c. litterag. ⁊.c.Tlitteris.ex de pꝛeſump.iſtud fecit hono rẽ Yaſoni in pꝛactica dic per Panoꝛ.in.c.cum veniſſent ex. de inſtituto. ——— Ibʒ animum cũ res capere volebat ⁊ nõ occide⸗ EWAre. Rñdeo vtrumq; voluit facere. vel diſtigue furẽ diurnũ ⁊ nocturnũ.Et q̃ ſit ratio differẽtie iter eos: dic vt gloſ.⁊ pꝛima rõ non eſt bona/ſed ſecunda ſic.nam ideo nocturnum poſſumus occidere/qꝛ non cognoſco eũ ⁊ ideo ei non poſſum parcere ſine periculo rerum mearũ: ⁊ ideo poſſum eũ occidere dum tñ clam.Sed qñ eſt diur⸗ nus aut ſe telo defendit:⁊ tunc videtur hr̃e animũ defen⸗ dendi ⁊ occidendi ⁊ ideo poſſum eũ occidere. Si autẽ ſe telo non defẽdit poſſum eũ cognoſcere ⁊ accuſare ⁊ ideo occidere nõ poſſum:⁊ hoc ĩ latronibꝰ.Si aũt eſt egreſſoꝛ viarum poſſum etiã occidere: vt.l.j.⁊.ij.S.vt vni.lice.ſi. iudi.ven.Si autem non eſt egreſſoꝛ viarum ſi tñ vult me occidere ſi ad mei defenſionem occido eum ſum excu⸗ ſatus. 24 ſr a P „ Adulta etas non excuſat ab J quis t homicidio.h.d. ¶ DOp. ꝙ etas non pꝛoſit in delictis:vt.l.auxi⸗ lium. ff. de mino. So.aliqñũ excuſat a delicto bñ gis: vt. l. ij. S. ſi aduer.delic.⁊.l.pe.ex qui.cau.in⸗ ficium le fa. irro. Aliqñũ imbecilluas conſilij qꝛ non eſt doli capax vt.l.j.in fi.j.de fal.mo.ac.l.impuberẽ.ff.de furtis. Alij im becillitas etatis:vt.l.ſi adulter.ff.de adulter.Quandoq; beneficium reſtitutionis in delictis ſine dolo commiſſis vel cũ dolo ſi potuit trãſigere vel haberi pꝛo cõfeſſo.quã doq; officium iudicis vt qꝛ licet dolo deliquerat ⁊ ſit pu⸗ niendus tamen ratione etatis iudex minoꝛem penam im ponit vt dicta.l.auxilinm. 2 R S ui Actus inchoatus non cõſumma⸗ . tus per eum qui nõ potuit vel no⸗ luit non habetur pꝛo conſummato.h.d. Ee conſum mato: vt.l.. in fiff. ꝙ quiſq; iur. x.l.j. de extraoꝛdi na.crimi.⁊.l.ſi fugitiui.de ſeruis fugitiuis.Sol.i delictis leuioꝛibus non habetur pꝛo conſũmato: vt.l.j.in fin.ff.ꝙ quiſq; iur.vnde ſpeciale eſt in quodam delicto quod de facili poteſt trahi ĩ exemplum:vt.l.ſi quis ſeruo.S. de fur tis.in atrocioꝛibus dic ꝙ aut non perficit:qꝛ noluit ⁊ nõ punitur vt de conſummato: vt.l.qui falſam.ff. ad legem coꝛneliam de fal.aut quia non potuit:⁊ tunc aut deuiauit in factum pꝛoximum ⁊ tunc punitur vt de delicto conſũ⸗ mato: vt hic.⁊.l.ſi quis non dicam.S.de epiſcopis ⁊ cle⸗ ricis.vel ad actum remotum ⁊ non puniturvt de conſum mato ſed extraoꝛdina.vt dicta.l.ſi fugitiui.⁊.l.j.de extra oꝛdina.crimi.Sed alij diſtingunt an ad actum verbi vel fscti pꝛoueniunt/ſed pꝛima verioꝛ. ☛ Iquis necandi. dt dvelm ne. Ne tre exiſtentem punitur hac lege.hoc dicit ſᷣm AASE& veram lecturam. ¶ Dpponitur ꝙ ſtatutum dicit indiſtincte:ꝙ occidens occidatur quidam percuſſit mulierem pꝛegnantem ita = Jyt allegas. are Gia qgo lan⸗ ¶ Op. ꝙ actus non cõſummatus habeatur ꝓ ſupeen ni clude ſloclin auſunn goccii Grope gamndicl dennorrn heregiu eſthonno utummno luncnol Habarrt ilernon necyind tribus rem xxr tanturn deuoꝛan⸗ mbalh Den ſihmnnn ohtiiſi WN achllttne eſinpltitie Etohthelit tati Nlß epoſchutbt⸗ Uit facere tee tio difftitg ſedſeandtn reſgenoregt ericklorenans clam Srditt leturtfennnnt hoceſtee G ſceretacalatet⸗ b Sitütcke iaijN Nr piarunſie dccido eunſn etas non enl liohd, ndeluctis:n! ercuſatsd lpeergii genonekue ef defuned e Adolte ie sſinedcen Nberigociſtg Nodeltceratke rtnincengenn oamsſoniim nqtifogtun 1,,ntenter lehen ate golle nunnutl W De ſepulchꝛo violato. ipa peperit aboꝛtiuũ querebatur an ipſa debeat decapi⸗ tari. Quidam dicebant ꝙ non: quia aut accuſatur coꝛ nelia de ſicar.⁊ illa requirit dolum: aut hic non fuit in do lo:quia ignoꝛabat pꝛegnantem:vt.S.e.l.j.⁊.l.eum.Aut ac cuſatur lege municipali:⁊ non poteſt quia ſtatutum dicit ꝙ occidens hominem occidatur/⁊ iſte non occidit hoĩeʒ qꝛ nondum eſt homo vt.l.penul.S.de poſthu.heredi.inſt. nam dicitur eſſe in ſpecie hominis non re.nec h̊ negat lex de moꝛtuo in ſe:⁊ minꝰ eſt eſſe ĩ ſpecie q; ĩ re: vt.l.txãſitꝰ. de reg.iur.Alij diſtinguebãt an adhuc eẽ̃t.xl.dieꝝ.⁊ tunc eſt homo ⁊ punitur capite:nec diſtĩguitur a iure /quia ſta tutum non diſtinguit.Aut non erat quadraginta dierum ⁊ tunc non eſt homo ⁊ non punitur/⁊ hoc videbitur ſi ex⸗ trahatur de coꝛpoꝛe:⁊ per philoſophos etiaʒ videatur:⁊ ſi lex non diſtinguit nec nos diſtinguere debemus an ſit Ndhomo in ſpecie vel non. 8. f. t Abi vere pꝛobationes deficiunt 02 E. aſſumimus imperfectas.h. d. Dehis qui parẽtes vkliberos occiderüt NRubꝛica. — J Singulare debitum re⸗ quis.aquirit ſingularem penazʒz Mhoc dicit.ſed qꝗ.l.coꝛ.poſſunt accuſari dic vt in glo. 6 Add iti 0 Adde ꝙ pat᷑ occidẽs infra annum eccleſiã non ingrediat᷑/⁊ per tres annos ſacra ̃̃ ̃ ̃ mnenta eccleſie nõ recipiat/ nec carnes necvinũ ſumat/ſingłis hebdomadis ter iciunet: pᷣdict⸗ tribus annis quando foꝛas ibit pedeſter vadat in.c.lato rem.xxxiij.q.ij.hoc patet vt dixit bald.ꝙ ſi tales decapi⸗ tantur non debent ſepeliri: ſed debent canibus tradi ad deuoꝛandum:hodie pena in hac.l.contenta non eſt invſu hᷣm bal. hic. De maleticiis t mathematicis MNMubzica. S Tus Circa hanc.l.qro Quia ſta⸗ R tuto cauetur ꝙ in crimine homicidij infra duos menſes poꝛriga xtur actio queritur an infra duos men⸗ Aſes debeat poꝛrigi actio ⁊ videtur ꝙ non: quia homicidium dicitur a cede yt. I. ita vulneratus.in pꝛincip.ff. ad.l. L 2. —– aguilia: vel qꝛ actione ẽ occiſus: ergo hoc nõ ẽ homicidiũ:ſed bñficiũ petit᷑ vt poſſit accuſari in fra.xxx.annos.Rñdeo vnum annum ſᷣm do.mar. vel di⸗ cꝗ ibi de fal.l.querebatur.ałs querelam. ¶ Iteʒ quero qͥs accuſat᷑ de maleficijs.Rñdeo omnis malefaciens:ſed qꝛ iſti peioꝛes ſunt alijs:ideo cũ ꝓfert verbis afficit de iſtis intelligitur/ſicut cum dicitur pꝛophets ĩtelligitur de da⸗ uid vt·jeo.l.nemo. N te m Beometria nõ eſt pꝛohibita ſed Aa mathemmarte bd. G 7* e generibus incantationis ES Add itio vide in.c.j.xx vj.q.iij.⁊.iiij.ge nus diuinationis a percis fertur eſſe allatum. vnde dixit Varro diuinationũ quattuoꝛ eſſe genera. Pꝛimo gemi⸗ nantiam/hydromantiam/pyꝛomantiam/aeromantiam. diuini dicti quaſi deo pleni diuinitate ſe eẽ plenos ſimu⸗ lnat ⁊ aſtutia quadã fraudulẽta hoĩbus futura coniectãt cultura eſt ydolatrie auguria ſeruare ⁊ ſtellaꝝ recurrere curſus.c.fl.xxvj.q.ij.⁊ vide gloſ.de ſoꝛtilegijs Nloquentem in ſumma.xxvj.q/j. . G lus Incãatatiões diuinatiões ad ma . vlum fieri non debent:ſj ad bonuʒ ct qui contrarium fecerit concremabitur. Ad d iti Ad iſtam legẽ dic ꝙ vita ſoꝛtilegoꝝ ſeu 0. maleficoꝝ deteſtabilis ⁊ enoꝛmis eſt fu gienda ⁊ vitanda eſt illoꝝ conuerſatio:immo periculoſa eoꝝ colloqͥa ſunt qm̃ peſtifere intoxicationis a demone ĩ toxicante venenũ cõtagioſum lõge ⁊ late euomũt quo ce teri plures ſauciati pereunt:qꝛ abyſſus abyſſum inuocat chataractarũ demonis pᷣm Bonauẽtu.ij.ſentẽtiaꝝ.diſti. xxxiij.Et dicas ꝙ hoĩes magici nõ debẽt cõuerſari cum bonis:⁊ ſic in domũ alterius nõ debẽt ingredi / ⁊ hoc eſt qꝛ boni foꝛte ꝓpter iſtoꝝ cõuerſationẽ poſſent effici ma⸗ liᷣm Odof.hic.⁊ iſta vult iſte tex.hic in pꝛinc.dicere ⁊c᷑. dic pleniſſime an ⁊ qũ malefici mathematici ⁊ ſoꝛtilegi puniant᷑ ⁊ de multis ſpeciebus diuinãdi.xxv.q.iij.⁊.q.v. c.epᷣi.⁊.c.nec mirũ.per Bonifa.de vitalinis.de man. De lepulchꝛo violato. MRubꝛica ¶ Continua vt glo.Et ad euidentiã eſt ſciendũ ꝙ ſepul chꝛũ nõ eſt in bonis noſtris:⁊ ideo pꝛobato damno meo nõ cõpetit aquil.que dat᷑ dño: ſʒ bñ cõpetit interdictũ q; ue criminaliter agstur:dicam inferius. vi aut clã:que aũt ſit pena huius criminis ſiue ciuiliter ſi 7„ 7 C¶Op. ꝙ teneat ẽptio:vt l.liberi.cũ ſi. fſff.de ↄhẽ.emp.So.nõ tʒ qͥ ad rẽ vt hic . N qdtũ ad actionẽ ẽpti ⁊ vẽdi.autvter⸗ 9 R6 N eſt ſciés/ aut nõ/ tũc idẽ ſz ẽptoꝛ tm̃. ſi aũtvterq; ignoꝛat vł ſaltim emptoꝛ/tunc tʒ vẽduio nõ qᷓ;tũ ad rẽ/ſ̊ q;tũ ad actionẽ empti ⁊ vẽditi.¶ Quero an ſola vẽditio ſine ↄᷣctatiõe hẽat locũ hec lex: Rũ.ñ qꝛ hic fit qdã ſpẽs furti ⁊ reqrit actionẽ qͥcqͥd dicat gl. Itẽ ⁊ ſi res erat penes ẽptoꝛẽ ⁊ ſibi vẽdo an videar õctare:⁊ dic DHiuinati⸗ onũ quot ſunt guũa. vt gl.¶ Itẽ qro qð crimẽ ſit iſtud: Rñd.nõ ſacrilegiji/qꝛ mĩoꝛ ſʒ maioꝛ eſt furto vt ĩ glo.¶ Quero q̃ ſit pena huius crĩs ſi ciuiłr agat᷑ an aqlis locũ hẽat.Rñd.nõ/vt dixi.S. ſ ĩterdictũ vñ vi/aut clã ſic.¶ Itẽ actio ĩ factũ:⁊ dic aut agit extraneꝰ cuiꝰ nõ ĩtereſt ꝙ põt cũ ſit actio ppłar agit ad penã.c.aureoꝛum. Si agit ille cuiꝰ itereſt ↄſeqr᷑ totũ ĩt ereẽ dũ tamẽ nõ ſit minꝰ.c.aurcis.⁊ plꝰ ↄſeqͥ᷑ extraneꝰ qᷓ; is cuiꝰ ĩtereſt. Si aũt qͥs hitaret ſepulchꝛũ punitur in cc.aureis:vt.l.pᷣtoꝛ.in pᷣn.S.j.ij.⁊.iij.ff.e. Si aũt agit crĩa liter:dic vt glo.⁊.j. uerit?⁊ dic vt in glo. Add itio Adde ad iſtã legẽ ⁊ eiꝰ materiã ꝙ pᷣſby⸗ ter vel aliꝰ ſacrarij ſindonẽ vel velũ ſub tractum vendiderit / iude ſcariothis ſiłis extimabit᷑ ⁊ pe nã ſupꝛadicti iude ſciat ſe ſubiturũ.c.ſi foꝛte.xvij.q iiij. vñ ſacrilegium cõmittit᷑ ſiue auferẽdo ſacrũ de ſacro vel nõ ſacrũ de ſacro/ vel ſacrũ de nõ ſacro.c.ſi qͥ cõtumax. ⁊.c.q̃ſqs.xvij.q.iiij.adeo vt ibidẽ dr ꝙ ſacrilegij duplex eſt pena:qꝛ eſt pecuniaria q̃ deferenti qrimoniã appellat᷑ alia eſt excõicatiõis vt pᷣdictis iuribꝰ cauet᷑iure iſto bu⸗ milioꝛes decapitãt᷑ alij depoꝛtãt᷑ ſeu relegẽt᷑.l.fl.ff e.ti.l. ſacrilegij.ff.ad legẽ iuliã.peculatꝰ.iure tñ ciuili ſi non ſa⸗ crũ auferat᷑ de loco ſacro nõ tñ dicetur ſacrilegiũ:qꝛ iſta duo requirũtur ſcʒ locꝰ⁊ ꝙ res ſacra ſit:qᷓ;uis glo.in.l.di⸗ uus.ĩ pᷣma expoſitiõevoluerit dicere ſupplẽdo ibi ꝙ etis ſacrilegiũ diceret᷑ tñ Bar.⁊ cõiter legiſte ibi contrariũ te nẽt per dictã.l.diuus.ff.ad legẽ iuliã peculatus.⁊de ſacri legijs vide hic de pena cõmittentis ſacrilegium hic per Bonifacium de vitsalinis in tractatu de pena commiten tis ſacrilegium. == S ſeruus Si ſeruꝰ nõ paret dño ĩ atro⸗ cioꝛibꝰlʒ in totũ nõ releuet᷑ a v. pena releuat᷑ tñ eatenꝰ vt minus puniat᷑.h.d. ¶ ODoppo. ꝙ ſeruꝰ non debeat parere ĩ atrocio⸗ ribus: vt.i. liber homo.ff. ad legem aquiliã. So. nõ debet parere ⁊ nõ punitur vt ibi. Eaquis lepulchꝛum. zag I iſtð nõ vĩdicas in. xx.libꝛis auri punit᷑.h. d. ? Avyerũ qdã iĩtelligũt ꝙ eadẽ pena violatoꝛi ĩpo⸗ it / quidã nõ vt patet in glo.hic Vicr. ie afreit. dicã. ¶ Itẽ qro an qͥ edificauit viola⸗ Butrigarij Becũda pars ſuper Nono libꝛo Codicis . feren WBJ ſon Vbicumq; lex pe⸗ men plagij:ſed in alieno. “M ulſtaen R Bi ſepul ch 2A. nam nowein in⸗ Mor⸗ 4 ciuiliter apparebit an criminalis debeat pꝛe⸗ nnnn Aponit non coꝛrigit veterem niſi expꝛeſſe di⸗ ccdere:vt.l.penult.S.de oꝛdi.iudi.So.hic ciuilis eſt pꝛe⸗ mhon ecat vnde poſſum agere qua velim vt.l.etiam. tudicialis criminali: ſed in tertio nõ eſt pꝛciudicialis: NN ff.de act.⁊ oblig. .⸗RN—U tet quisa in ſeruo pꝛopꝛio non committitur plagium: ſed Nonetete ¶ Sppo ꝙ ſit pena.xx.lib. auri:vt.jl.pꝛoxima.Solu.vt quare hic ponuntur rei vendicat. Reſpondeo per modũ dett glo.⁊ notat᷑ in contrario in fl. ſolut. actionis ⁊ nõ exceptionis.Et ſi dicas quõ poteſt habere evnnn n ¶ Item oppo. ꝙ iſte decapitetur vel depoꝛtetur ergo non rem cum poſſideat aduerſarius. Reſpondeo ꝙ poſſum in nſſoegt poterit ſoluere.l.pondera auri.Sol. vt gloſ. et vitimam telligere ꝙ pater pꝛoponit vtrumq; iudiciuʒ ⁊ fauoꝛe rei gumecro⸗ appꝛobat dominus ABʒo in ſumma. ꝗ¶ Quero an pena.x. vendicationis tenetur expoꝛtans qui dolo deſinat poſſi⸗ iuntepli ondo auri ſit criminalis. Reſpondeo ſic. Sed quomo⸗ dere:⁊ ideo rei vendicatio examinatur ⁊ ſi pater vindi⸗ ſedecden do fiet cum lex dicat ꝙ alie pene non coꝛriguntur.ſ.deca cat de dominio pꝛecedet in crimine plagij ſi ſuccumbat gininis e non/⁊ ſic loquitur iſta pꝛima lex. Sed aliquando vnus itationis vel depoꝛtationis Rñdeo dicunt quidam ꝙ; Pona non publicantur licet depoꝛtentur vel decapiten⸗ tur. Alij ꝙ ambe ſint criminales:ſed vna abſoꝛbet aliam tu dic ⁊ tutius ꝙ ambe ſint criminales/⁊ licet hec nõ coꝛ⸗ rigat antiquam tamen ſufficit vnam eligi: nam ambe im ponende non ſunt vt.l. quotiens.ff. de act. ⁊ obligatio. Alij dicunt ꝙ hic loquitur de pena ciuili ſubꝛogata loco ene.c. aureoꝛum.de qua dixi.S.l.j. Ad enidentiam eſt ſciendum ꝙ tria Bm. tempoꝛa ſunt conſideranda. Pꝛi⸗ mo tempoꝛe loquitur aut᷑.item.in pꝛimo caſu. De ſcðᷣo lo quitur dicta aut᷑ item qui.in ſecũdo caſu: ⁊ etiam hec lex He tertio tempoꝛe loquitur dicta aut᷑.ſi inter.⁊ bꝛeuiter hoc intẽdit. Mon licet in equitate poſt moꝛtem defuncti heredis impediendo funerationem pꝛetextu alicuius de biti ⁊ quandoq; cautio tunc exoꝛta ⁊ fideiuſſio vitiatur ſaluo iure debiti hoc dicit.¶ Quero an hoc ſit recte ꝙ qᷣ pꝛoponit crimẽ plagij ⁊ conuentꝰ pᷣponit reivẽdi ſũie pa ter:⁊ hoc quia ſeruus ad agendum de crimine redijt ali⸗ quo modo:non tamen pꝛopterea ceſſat criminalis etiam per modum exceptionis emergentis / ſic dico non eſſe ꝓ⸗ cedendum in crimine plagij contra me quia ſum dominꝰ ſerui:⁊ ideo vtroq; caſu ꝓponit᷑ ⁊ examinatur cauſa do⸗ minij:⁊ ex eius euentu apparebit an criminalis ſit admit tenda.Et ita loquitur.l.pꝛeſes:jco.ergo vtraq; cauſa p⸗ ponetur ab eadem ⁊ loquitur lex pꝛeſes.nec intelligas ꝙ Rmum eſt dum quis moꝛitur. Secundum eſt cũ in.l. pꝛeſes fuerit de dominio ꝓpoſitum ⁊ oppoſitum per WWai quis moꝛitur?ꝰ eſt ante funerationẽ. Tertium modum incidentis:quia tunc debent cum pꝛincipali ſi⸗ eſt tempus ante funerationem ⁊ ante decem di es. De pꝛi mul cognoſci quia textus ille non patitur:quia dicit pꝛi⸗ mo non dicit cauſam dominij niſi dicas ſᷣm vnam opini. not.in.l.penult.S.de oꝛdi.iudi.ꝙ quandoq; ciuilis inci⸗ dat criminali vel econtra ꝙ ſemper incidens eſt ante om nia per ſententiam terminanda qð non placet vt dixi in l.quoniam alexandrum.S.de adult.fuit ergo in pꝛima le⸗ ge vtraq; cauſa ab vna parte pꝛopoſita ⁊ in hoc differt a l.pꝛeſes.in qua ab vna parte pꝛoponitur crimen ab alia non poteſt in pecunia ſoluere luat in coꝛpus.Reſpondeo rei vendicatio pꝛincipaliter vel per modum emergentis aut conuenitur ꝙ in pecumam ſoluere non poteſt: ſed ¶ Item oppo.hec lex innuit a contrario ſenſu ſi ſuccum t ili fit cefſio bonoꝛum: vt.. de ceſ.bonoꝛum per totum. Aut bat ad rei vẽdi. nõ admittit᷑ ad crimen ꝙ eſt contra legeʒ 1 une conuenitur ex delicto tunc qñ non poteſt ſoluere in pecu⸗ vnicamj.quando ciuilis actio.So.vt glo.ſubaudiendo 5 Tton nia luit in coꝛpus: vt.lſi quis id. ff. de iuriſdi. omnium u maximc. Scd certe gloſ. male ſignat contrarium male le inn dicum. ¶ Item op. ꝙ creditoꝛ cadat a iure debiti vt aut᷑. ſoluit: nam eius ſo.eſt contra.l.pꝛeſes.⁊ ſi velis eam ſu⸗ Uernt item. hic poſita. So.hec coꝛrigitur. eVS Tem ut Hiuide in duas partes: qꝛ . q .ᷣ in pꝛima quis moꝛientem inquietat moꝛtis tempoꝛevel eius familia vſ⸗ . E,q; ibil vel iã moꝛtuꝰ Jibi inquietat funꝰeius im ediens vſq; in fi. et ſic ſummatur. Ille qui accedit ad domum moꝛibundi ipſum inquictans ⁊ familiam ſuam ſtinere dic ꝙ aut pater vincit in rei vendi.⁊ ideo admitti tur ad crumen:vt.l.j.aut ſuccumbit:⁊ tunc aut ideo quia non pꝛobauit ſe dominũ:⁊ tunc non admittitur ⁊ ita lo⸗ quitur lex pꝛeſes /aut quantum ad hoc male ſubauditur maxime ⁊ ſic videt᷑ ꝙ contrarium non debuit ſignari per l.nã cõtraria loquuntur quãdo ciuilis ⁊ criminalis veni⸗ unt ex eodem facto ⁊ delicto:⁊ hic criminalis venit ex cri cadit a iure ſuo ⁊ infamatur: ⁊ in tertia parte bonoꝛum mine ciuilis ⁊ in dominio:aut ergo loquoꝛ quãdo ciuilis wuir punitur. Item in eo qui eo moꝛtuo funus impedit.hoc di et criminalis veniunt ex delicto/⁊ tunc aut eſt abſolutus Af cit. ¶ Ex tex. item qui. hec pꝛima loquitur cum moꝛitu quia innocuus ⁊ non poteſt criminaliter accuſari:vt.l fl. Par eadem:aliquando eo moꝛtuo ⁊ impedit funus / et habet S.de fide inſtru.⁊.l.j.⁊.ij.ſi ex fal.inſtrumen.aut fuit con⸗ E. locum hec pars ar.l.C. moꝛientem vel funus non im⸗ V pedit: ſed familiam inquietat poſt funus infra Rp HAàr. dies qui nõ cadit a debito/aut ergo quis mo rientem inquietat tempoꝛe moꝛtis/⁊ patitur tres pcnas quia debito ꝑꝛiuatur ⁊ tantumdem de ſuo ſoluit:⁊ in ter⸗ tia parte bonoꝛum mulctatur ⁊ infamatur. Item qui in pꝛimo caſu aliquãdo quis moꝛtuum inquictat funus im⸗ pediens:⁊ tunc licet iure.C.non cadat a debito hic cadit 5 Ed ne; Hec autentica loqᷣt᷑ in eo qui demnatus/⁊ tunc criminaliter poterit puniri vt·j.quan⸗ do ciuilis actio.aut loquoꝛ in ciuili ⁊ criminali:quia ve⸗ niunt ex eodem crimine: vt eſt hic:⁊ tunc dic ꝙ aut con⸗ demnatur in ciuili ⁊ audiatur tamen criminaliter vt hic aut fuit abſolutus ⁊ tunc quia actoꝛ non pꝛobauit ſe do⸗ minum/nihilominus auditur crimen cum ſit publicum aut fuit abſolutus ⁊ pꝛobauit ſe dominum ⁊ tunc non au ditur:vt.l.pꝛeſes:jeo.Et ex his leg. collige ꝙ vbicumq; exceptio venit ſeparatim diſputanda ⁊ decidenda a cri⸗ mine admittitur pꝛocuratoꝛ:licet exceptio ſit criminalis (Apo a tertia parte bonoꝛũ ⁊ multatur ⁊ infamatur/⁊ tantum⸗ excluſiua:⁊ de hoc habui queſtionem cum domino Ja⸗ dem reddit vt dicta autent᷑item qui.aut quis poſt fune⸗ cobo de bel. vi. diſputaui vnum ⁊ ipſe contrariũ et ma⸗ Mlliniuc rationem inquietat heredes.ante.ix. dies. ⁊ tunc queli⸗ le.Mã qdã accuſabat᷑ ð homicidio ipᷣe obtinebat ꝙ occi tateyp bet cautio interim facta eſt inutilis: ſed non cadit a iure ſus erat bãnitꝰ ⁊ fuerat ĩ iuſte cãcellatꝰ bãno:vñ ꝑiñ erat nlencise debiti vt hic. ac ſi cãcellatꝰnõ eẽt⁊ fctã fuit lex municipalis q̃ cauebat᷑ Nihotarn ꝙ anteq; crimen cognoſcatur vicarius poterat cogno⸗ ob Ad legem fauiamde plagia. ſcere an iuſte fuerit cancellatus an non/⁊ ſi appareat iu⸗ fllipſe V e p. agia. ſtte cancellatus iudex maleficioꝛum pꝛocedat in crimen: tekintact Kub ica ałas non.ſ¶ Modo in hac cauſa que cognoſcitur an iu⸗ umend 2 Len⸗ ſte fuerit cancellatus vel non: queritur an poſſit in⸗ Guaſtini Quero quare dicatur plagium. Reſpõdeo vt glo. teruenire pꝛocuratoꝛ accuſati: ⁊æ Jacobus de belloui⸗ efraturt E eEE ter Abi cauſa ciuilis pꝛeiudi⸗ ſu diſputauit ꝙ non et male.Ego diſputaui oppoſitum mdohi cat criminali pꝛeponitur cet ꝙ debeat admitti pꝛocuratoꝛ niſi ſpecialiter inueniatur ſaminin Verpeditur pꝛimo ⁊ determinatur: ? ex pꝛohibitum vt.l.j · S· vſus.ff.de inter.act et.l.inter·cum nquoa eius euẽtu apparebit an ad criminalẽ quaſi ꝑpetuũ.ff.de pꝛocur.at hic poſſet ferri ſententia cõ⸗ fminran ſit admittendus.hoc dicit cum.l.pꝛe⸗ tra abſentem ſcz ꝙ iuſte fuerit cancellatus ergo cc. Pꝛe⸗ nuntun Gſes. . co. terea hic ceſſauit ratio pꝛohibitoꝛie.nam pꝛohibent pꝛo⸗ Goſclcd *Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ in cur. defendere crimen vt. l. penult.S. ad crimen.ff. de pu⸗ ulenen Eſeruo pꝛopꝛionon poteſt committi cri blicis iudi.⁊ hic non defendit crimen ergo.⁊c.⁊ hic non — — = = = = S. = S= E E = Seỹ SS⸗= = = =2 Z E E =n = =☛ SZ S. — = = = — = = = =S,ã ☛ = — SꝛScc S= — E E E ☛ Se — E E — E = =– = S= Atun N lcasfnn ancog di lncidepeckn nonplramnn futgronge, ſturnheſe nlturcinet modumenm trorioſenſtn nengckconte Ntgloſhutnl 1t coptrarunte ſes, 1ldditen vendt aidote: 1tuncautſtte adtmitinrte oc male ſhe ũ debuit ſer 6 7criminad minglisvent dcnor gnäͤttt unc uteſttin Aütcracanint trunen un, criponninſes 1cininle Ttunediegt nctiminilr rtorpihnt en anſtn ninuneimnt coligeo tin ds detidct recgtoſten emcunn do ſe nn ſßeobtnn ßbinon unicpale rius hol vonA n Pocell erimnin, cois de iſprtani, = SE S= E = 4 = E = E = S 4 = = = 1 = e = ☛☚ 7 4 = ☛Ssv S=— E — E E = SEe = ☛ = = S=S — S=. = = 7 = S= 7, ☛r ☛ ☛ = = = = = — =s = == ☛ = —,— = S differat ante /patet quia poteſt eſſe ꝙ in hac cauſa ſuccu⸗ buiſſet accuſatus quia pꝛonunciabitur iuſte cancellatum ⁊æ tamen vincet in cauſa criminali:quia foꝛte de crimine non pꝛobabitur vt hic euenit de facto in.q.pꝛedicta: ⁊ de hac.q.videtur caſus in.l.pꝛeſes.nam exceptio dominij non eſt excluſiua criminis plagij quia venit per ſe diſpu⸗ tanda c terminanda a crimine vnde in dubium admit teretur pꝛocuratoꝛ ⁊ ceſſent pꝛohibitoꝛie/⁊ aſſint per⸗ miſſoꝛie.¶ Conclude ergo ꝙ vbicumq; cauſa ſiue per mo dum actionis /ſiue per modum exceptionis /ſiue per mo⸗ dum replicationis venit diſputanda ſeparatim a crimi ne decidenda poteſt in ea interuenire pꝛocuratoꝛ licet ſit criminis excluſiua/⁊ eſt caſus hic.⁊ de iſta materia hoc ufficiat. Jac.Butrig. „ Abi crimẽ pꝛoponi J ab eliano * arcriminalirs non admittitur pꝛocuratoꝛ /vbi ciuiliter ſic:licʒ ipᷣa Auuilis ſit criminis excluſiua. lagij non haber Awr Ters —ς In crimine plagij non habe T leg is. nn accuſatio ⁊ inſcriptio. MAhoc dicit Jac. butri. . luriſcke RNy & Exceptio defectus iuriſdi A On valet. nmnis reddit ludicium nul PWAlum. hoc dicit.¶ Quero quare ſit ꝙ pꝛocuratoꝛ Ea a ad vice pꝛeſidis cognoſcit. Reſponde vt gloſ. Js cobus Butrigarius. ero ſul oh ꝛo fratre meo ſuſpenſo ha⸗ 2 J kratr em. R locuzʒ fama.hoc dicit Jaco bus butrigarius. S5”ã8 Nfu a Nemo alienat ſeruum exiſten⸗ * g tem in fuga:ſed fallit ſi aliena⸗ WXNtio fuerit neceſſaria ⁊ fallit ſi conferatur in tem Ppus permiſſum. hoc dicit.ꝙ not. quia alienare N e 5 — . . pꝛohibet ex tempoꝛe neceſſaria:vt.l.fl.S. de operis liber. ⁊c.l.flius · S. diuus.de.l.j.⁊.famił.herciſ.l.alicnationes. ☚ Item nota ꝙ hec ſunt paria aliquid fleri ĩ tempus per⸗ miſſum vel aliquid conferri in illud:vt.l.in tempus.ff. de here.inſti.⁊.l.in tpᷣs enim.S.ſi ſponſus.ff.de donat.inter virum ⁊ vxoꝛcm.⁊.l.mulier.de adult. 385 20 crimine plagij eſt pena ca⸗ Q Goniam. i boc wleit bene m Qui celat mancipium alienum non te⸗ S netur. h. d. ¶ Gm atrem Delictum in ignoꝛantem P non cadit.hoc dicit Jaco bus Butrigarius. A Bd ucti Abductio plagiarij non mutatur. N hoc dicit ſᷣmvtramq; lectu. Jaco. Butrig. J uis Qui ſeruum ſubſtraxit ⁊ occultat q vbł qui ſcienter ſubſtractum occul tat tenetur.h.d. D a 4 Hoc crimem eſt publicum. hoc dicit g * Jacobus Butriga. Abi quis eſt puniendus ex cri⸗ 6 La gij minc pꝛopter dolum iuſta vel in⸗ Aiuſta ratio occidendi excuſat a dolo.hoc dicit Wtex.⁊ glo. ¶ Oppo.ꝙ non ſit diſtinguendum ſit iuſta credulitas vel iniuſta:tamẽ quelibet excuſat a dolo licet non a teme ritatevt videtur:⁊ ideo dicit dynus ꝙ in criminibus pu⸗ niendis ex dolo quelibet credulitas excuſat ⁊ ideo fuit diſputatum ⁊ dubitatum cum quis vendidiſſet rem pꝛo duobꝰ⁊ cxcuſaretur a crimine falſi vt.l.qui duobus.ff.de kalſ. ipſe dicebat ſe credidiſſe poſſe alienare duobus: ⁊ li⸗ cet iniuſte crederet:erat tamen excuſatus a dolo: verum tamen dynus ſolet dicere ꝙ vbi errat in iure naturali vel quaſi iniuſta credulitas non excuſat:ſed vbi in iure ciuili erratur tunc quelibet ignoꝛantia excuſat a dolo:ſed quo⸗ modo hic ſi olim putabam licere in rem meam auferen⸗ dam in iure naturali tamen olim excuſabar iure veteri ſ̃m quod puniebatur ſolus dolus:licet hic non excuſetur ſm iura noua:quia etiam temeritatem puniũt: vt.l.ſi ds in tantam.S.vnde vi.inſti.vi bono.rap·S. ſed quia.verũ glo.ſolebat dicere ꝙ aut putabam mihi licere rem meam auferre quaſi meam: a tunc erro in iure ciuili ⁊ tunc olim non punitur etiã cum ſolus dolus puniret᷑ hodie ſic cum etiam temeritas puniatur.ar.l.j.S. cum quid am. ff. ad le. coꝛne.de ſic.aut putaui mihi licere ⁊ tunc erro in iure na turali et tunc non excuſoꝛ.¶ Redeo ergo ad q̃ſtionẽ no⸗ ſtram et dico ꝙ licet excuſetur a crimine falſi ſiue iuſte ſi ue iniuſte crediderit:non tamen apparet ꝙ hoc credide⸗ rit:immo pꝛeſumitur eſſe in dolo cum hoc ſit delictum. vt.l.j.S.ad legem coꝛne.de ſica.opoꝛtet ergo ꝙ pꝛobet a⸗ liquid ꝙ veriſimile ſit eum ſic credidiſſe vt dicit Jacobꝰ Butrigarius SSS Iberum Inuitum liberum vendens HE . trenetur hac pena huius.il.in eſleruo libertino pensa eſt beſtijs ſubijci.in libe pEE VO eſt pena capitis. hoc dicit. cuidentiam eſt ſciendum ꝙ ſunt quidam ingenut et hij ad omnes honoꝛes admittuntur/quidam libertini et hij aut impoſuerunt ius anulloꝛum aureoꝛum ⁊ admit tuntur omnes et vt ingenui:⁊ moꝛiuntur vt liberti quis⸗ domino reſtituti ad ius patronatꝰ aliquàdo fuerunt re⸗ ſtituti natalibꝰ et iſti ꝑ oia habent᷑ vt ingenui/qꝛ nec ius anuloꝛum aurcoꝛum impetrauerunt et ſunt reſtituti nas talibus et honoꝛes adipiſcere non poſſunt: immo ſi aſpi⸗ rauerint puniuntur.hoc dicit. Ad legem viſcelliam. RKubꝛica. Mres aſpirat et libertos iure anuloꝛum Jaureoꝛum non impetrat ciuiliter a⸗ git de operis et criminaliter.l. viſceł. Raſpirat danat infamie / et reuertit ad Emunerga non perſonalia donec admit⸗ tatur.hoc dicit. Jacobus Butriga. Ad legem coꝛneliam de kallis. Rubzꝛica. — * Ad euidentiam eſt Ipar tus. ſciendum ꝙ duobꝰ modis pꝛincipaliter vxoꝛ decipit vi⸗ rum: ⁊ tertio dicitur male conceptus filius. ꝛimus modus eſt quia pꝛe⸗ anans et non de marito. Secundꝰ mo dus eſt quia non pꝛegnans eſt ſed fin⸗ Prr AAgit ſe pꝛegnantem et ſubijcit partũ et de hoc loquitur hec lex. Lertio modo dicitur filius ma⸗ le conceptus/quia non ex legitimo matrimonio natus: et hoc bꝛeuiter dicit. Abi accuſatur mulier de partu ſup⸗ poſito non defertur queſtio in tempus pubertatis quia hoc non ſpectat ad commodum vel incommodum par⸗ tus. hoc dicit. . ¶ Opp.ꝙ differatur queſtio.vt.l.j.Sõ.de carbo.edic.So lu.ibi mouetur queſtio partus. Sʒ contra hoc oppo.ꝙ ſententia lata contra matrem noceat filio et perↄſequẽs differatur queſtio.nam ſi pꝛonuncietur ſubiectus habet pꝛo non.Rñ.pꝛonũciare eum ſubiectum nõ eſt facere eũ ſubiectum:ſed declarat/que declaratio non pꝛeiudicat h niſi inter litigantes.vt.l.iij ·S. vñ queri.ff.de iureiuran. Item opp.ꝙ lex dicit ꝙ accuſata muliere de partu ſub⸗ iecto et ſuperſunt adhuc due queſtiones.ſ.ꝙ non fuerit viri vel ꝙ fuerit ex illegitimo matrimonio. Si ergo due ſunt ergo non iſta ⁊ c.vt hic. ¶ Item oppo.ꝙ nõ pꝛeiudicet filio cum offeratur. vt.l.ſi ventris.ff.de ventre in poſſeſ.mit.So.vt glo.quia ibi de adulterio accuſabatur hic ð partu ſubiecto vel quale q̃le pᷣiudiciũ facit vt ibi /nõ plenũ vt hic. Vel ibi denegabat᷑ miſſio in poſſeſſionem.vt in glo. Additio. Rdde ad iſtum ti eñalitcr e falſtras eſt Falſitat: Ex viſcellia. Si auic a poterit conueniri. Sed ſi ad minoꝛes Ad leg. viſcel.ald legeẽ coꝛneliã de falſis. Fo. CVI 3 futatio vᷣitatis.vt in aut᷑ de fid. inſtru. diffinitio. circa pᷣn.colla.vj. et ideo dicitur mutatio veritatis eo ꝙ falſificatoꝛes ſtudent mutare ea que vera ſunt vt falſa ſint vel veriſimilia videãtur.vt in dicta r ied Et L ij BGButrigarij Gecũda pars ſuper Nono libꝛo Codicis Falſitas nota ꝙ pluribus modis committitur falſitas ſcilicet di: pꝛeſcriptione vt.j eo.querela:⁊ de hoc in. Llegitimam. ff. enbn płibꝰ mo⸗ cto / ſcripto /facto /⁊ vſu ſcripto committur ſcribendo de petitio.heredi.⁊ eſt differentia inter iſtos caſus: quia nent dis ↄmitti falſum ⁊ delendo verum. ex. de fide inſtrumẽ. inter di eco caſu quo poſſum firmarevoluntate meayt eſt in quere unſ ſeas tur. lectos / nec refert an ſit inſtrumentum publicumvel pꝛiua la remanet teſtamentum in ſe firmum ⁊ nullus alius po⸗ las na tum vel ſcriptura publica / vel pꝛiuata / vel tabula / vel ro⸗ terit eum rumpere: ſed in eo caſu quo Per voluntatem ſleoc⸗ 4 tiones vt.ff. eo.l.jS.qui rationibus.⁊.l.nullus.idem eſt in meam firmari non poteſt vt eſt cum eſt falſum cum licet un inl illo qui ſignum adulterinum ⁊ non ſuum facit ⁊ doloſeyt ſciens michi pꝛeiudicet in iure dicendi nullum / vt hic censſen ff. e.l.lege coꝛnelia.⁊.l.qui teſtamẽtũ. Idẽ etiã in illo qui innuitur: tamen ſequentes alij in gradu ex edicto ſucceſ ſcripſit abſentes foꝛe pꝛeſentes.l:.qͥ velit.ff.e.⁊.ex.de teſt. falſum aſſerit ⁊ verum celat ⁊ ſuppꝛimit ⁊ punitur pꝛo q̃⸗ litate vt. S. de teſti. l. nullum. in fl. ex. de crimie falſi. c.j. et de ſic.l.jS. pꝛeterea.⁊.l.eiuſdem.⁊.l.ſe. Item ⁊ in iudice c. tam litteris. Idem in eo dicitur qui ſuperlinearẽ in ſcri cum non ſit validatum voluntate mea. A pturam apponit.ex. de reli.domi.c.cum venerabilis. Itẽ . . 4 7 in alijs intis modis quos habes.ex.c.c.licet. Dicto au Va Aio 2 em Gꝛauius quis punitur de fal⸗ a tem committitur falſum vt eſt videre in teſte qui ſcienter N ſo reſcripto qᷓ; de falſo ĩſtrumẽ (po. ſoꝛio venient ad bona ⁊ dicent teſtamentum eſſe falſum to vt vtens releuatur a pꝛeſumptione doli ſi ꝓ EAbat dolum ſe ab alio recepiſſe. h. d. ¶Sppo. ꝙ pꝛo falſo non imponatur maioꝛ pena qᷓ; pꝛo Oiricuius Antem,5 ſonreditur qui contra leges ⁊ iura pꝛonunciat.ff.e.:.fl · S. j. IAtem ⁊ qͥ falſo inſtrumento:vt.l.fina.ff.eo.So.vt glo. ſenopt allegat falſas leges vlł falſa ſtatuta vt.S.æ.l.fl.⁊.ff.ſi ex fal ¶ Item oppo.ꝙ iſte non debeat pꝛobare ignoꝛantiam im lagvolit ſis inſtru.l.j. Item ⁊ qui mẽtitur pꝛincipi /vel pꝛeſidi/vel mo aduerſarius ſcientiam:vt.l.verum.de pꝛobationibꝰ. focturol pape / epiſcopo / vel iudici. vt. ff. eo. l. quis obꝛepſerit. S. ſi ¶ Item cum poſſit ſine dolo habere⁊ ſic eſt dare medium editinon contra ius vel vtilitatem publicam.l.puniri.cum ſi.⁊ idẽ inter dolum ⁊ facultatem ergo non pꝛeſumitur dolus er⸗ ſiſde abe in ſimilibus caſibus poteſt dici vt in iudice qui falſam go nec falſum:vt.l.nec exemplum.Sol.vt in gloſ.quia ſic cialem abe dat ſententiam vel conſilium.ff.de re iudi.l.conſimiliter. faciliter tranſit:⁊ ideo dic ꝙ opoꝛtet nos venire in pꝛe⸗ generalem 2. S. de pena iudi.l.ij.⁊ aut᷑ibi poſita.Facto falſum cõmit ſumptione doli.nam factum tertij non pꝛeſumitur /im⸗ nicrumine titur vt hic plene per bonifacium de vitalinis de mantua mo debet pꝛobari:vt.lactoꝛ.S.de pꝛobationibus.⁊ factũ fcpeti ſtri hic vide plene. tale pꝛeſumit animum tale:cum ergo reperiat habere in⸗ urpullianu ſtr̃m quod iam pꝛobatum eſt falſum non pꝛeſumatur ꝙ poteſtanpi Atis Vbicumq; iudex non videt aliquid ab alio ſit receptum ergo pꝛeſumo habuiſſe: ⁊ per conſe⸗ ſcythacl. fieri non recte litis cauſa poteſt illuu quens fabꝛicaſſe / ⁊ ſic dolo pꝛeſumitur:⁊ ideo habeo pꝛo (Inglan reijcere.hoc dicit latius qᷓ; glo. ¶ WMirandum boare ab alio recepiſſe quo pꝛobato ⁊ ſic facto tertij pꝛeſu⸗ Feef eſt de hac.l.que videtur ſolum in caſu iſto ſᷣm glo.ꝙ vbi ex falſo inſtrumento obijcitur confitetur tamẽ obijciens debitum ꝙ non audiatur: ſed nos intelligimꝰ eam latius.ſ.ꝙ vbicũq; iudex viderit aliquid fleri cauſa non recte litis cã illud poteſt reijcere per.l. fl. S. de aſſer. tol.⁊.l.pꝛoperandum.S.de iud.⁊ per hoc ẽ ar.ꝙ quotidie debitoꝛes conuenti non excipiunt de falſo:ſed pꝛincipa⸗ liter mota querela falſi petunt pꝛonunciari inſtrumentuʒ falſum /vt ſic cauſa pꝛeiudicialis impediat petitionem de biti / aduerſariꝰ dicit ꝙ iudex recoꝛdabitur de hac.l.⁊ nõ mitur me ignoꝛaſſe falſum / niſi pꝛobetur contrarium: vt dicta.l.verius. Drern quero an debeat pꝛobare ſe a certa perſona rece⸗ piſſe: Reſpondeo non:immo ſufficit ꝙ pꝛobet ſe a quodã nuncio recepiſſe pꝛeſentibus teſtibus dato ꝙ non dicat quis ei pñtauerit reſcriptum. Item hec lex eſt in argumẽ tum ſi reperiatur aliquis pꝛioꝛ ſine titulo pꝛeſumatur s ſe habuiſſe ſemper ⁊ ex hoc in dolo ⁊ male fidei niſi pꝛobet ſe ab alio recepiſſe ⁊ ſic titulum habere. 1. ciet detot. audiat eum cum non vult excipere de falſo vt in ſimul nõö Winus delinquit quivtitur hoenoco examinẽtur cum debito pꝛincipali nunquid debet iuder ¶ aè falſos.x fabꝛicat: ⁊ ideo ei rurc ſetcain eum repellere:certe ſᷣm gl.non niſi iudex expꝛeſſeviderit Econſulitur. h. d. “ tun⸗ ſivcn ꝙ fiat moꝛa de petit. cauſa.ſed ego puto ꝙ non repellatur R. Caait, Oppo. ꝙ vtens non poſſit conſulere cum ſit waalerh ſi ab initio opponit de falſo.ſed ſi iam liquidato negocio delictum conſummatum. vt.l.qui ea mente.ff. de furtis. nffenlcen vellet obijcere puto eum repellẽdum. Sed cum inſtrumẽ Solu.hic eſt ſpeciale ſᷣm glo.⁊ allegat ſimi. Tu dic ꝙ ille kninnre tum eſt falſum in vna parte nonne quo ad totum pꝛeſu⸗ metur ſuſpectum vt not.in.l.ſi ex falſo.S.de trãſac.So.li⸗ cet habeatur inſtrumentum vt ſuſpectum cum actoꝛ non vincat ex inſtrumento non habetur tunc vt ſuſpectum ni ſi pꝛobetur eſſe falſum ĩ parte:ałs licʒ aduerſarius dicat eum falſum in parte tantum in alia parte.ſ.quantum ad qui fabꝛicauit conſummauit:⁊ ideo non habet locum pe⸗ na: vt dicta.l.qui ea mente.Sed ille qui vtitur nondum conſummauit delictum ⁊ in his delictis grauioꝛibus cõ⸗ ſummatis dicimus ꝙ aut non conſummauit:quia noluit ⁊ non punitur vt hic.⁊.l.quifalſum.ff. eodem. aut qꝛnon potuit.⁊ tunc habetur pꝛo conſummato ⁊ punitur vt.l.is cedentiain debitum dicit eum verum eſſe ⁊ non ſuſpectũ. qui cum telo.ad legem coꝛneliam de ſicarijs. ele ,B ¶ Item quero an eo tempoꝛe ·quo deſiſtit ab vſuredda⸗ Inſtfzan tgo . NE Icet gnoꝛans non pꝛeiudicat ſibi in iure tur inſtrumentum falſum vt ſic amodo non poſſit pꝛodu reddat fal (Apont S ſuo.hoc dicit. ci: arg. pꝛo ⁊ contra:ſed dic ꝙ aut recedit ab vſu eius qui ſũ eotpei, cucin S ¶ Oppo.ex.ſic:innuit hec lex ꝙ ſi fuiſſet ſciẽs habet pꝛobationes ſufficientes / ałas tunc non habetur deſiſtit ab Codurg ſo⸗ NAW pꝛeiudicaret ſibi: ſed hoc videtur falſum: quia vt ſuſpectum. aut metu falſi ⁊ habetur vt ſuſpectum:vt.l. vſu. Neßneſenp, voluntas mea debet ſolum mihi pꝛeiudicare in eo ꝙ per ſi aduerſarius.S.de fid.ĩſtru. In dubio dic ꝙ aut erat iã creeptiones Teſtm̃ fal eum firmari poteſt. Cum ergo voluntas non poſſit ſrma oppoſitum de falſo contra inſtrumentum⸗ deſiſtit abvſu Somu ſũ an poſ⸗ re teſtamentum quod eſt falſum mihi pꝛeiudicare non de ⁊ videtur renunciare liti emergenti de falſo:vt.l.poſtqᷓ li Ufuaume ſitfirmare bet:vñ obſtat qð notat᷑ in.l.erroꝛ.v.de iur facti igno.⁊ .j ti. S.de pactis.⁊.l.deſtitiſſe.ff.de iudicijs.⁊ iõ eo amplius erpetuoden voluntas. eo.qui falſas.gloſ.noluit ſoluere ꝙ ſciens videatur tran⸗ vti non poteſt. Sed ſi non fuerat oppoſitum inſtrumen⸗ eetohiture ſigere:⁊ ideo ſibi pꝛeiudicat non alijs ſequentibus in gra to de falſo non videtur metu falſi deſtitiſſe ab vſu:⁊ ideo heedorat er du. Ad cuius declarationem dic ꝙ querela falſi quis po-⸗ iterum poterit vti eo. argumen.i.finali.in pꝛincipio.ff.de Etgo durs teſt ſibi pꝛeiudicare renunciatione ⁊ pꝛeſcriptione: vt·.· bonis.eo.qui moꝛ. letenhoen eo.querela:vel dic ꝙ hicvideat᷑ tranſigere quia trãſactio ten opponitur ꝙ etiam ałs differant inter vtentem ⁊ fonicnimin fit ſub dubio vt hic ⁊ recipit legatum vt certum/non ta⸗ fabꝛicantem /quia vtenti mitioꝛ pena imponitur:vt.l.fal⸗ Melterteng men renunciare videtur. Solue ergo contrarium ſic:que ſi.S. oꝛdeum.ff. eodem.Solu.fateoꝛ.¶ Oppo.⁊ dic vt gl. fayicldete dam ſunt que erant nulla ſolum in pꝛeiudicium mei / er Azo tamen in ſumma huius tituli tenet oppoſitum / ſcili⸗ lerpunitt tunc per conſenſum meum fiunt in ſe valida: vt.l.iij.ff. cet ꝙ pariter puniatur vtens qui non penitet et fabꝛi⸗ Nlacauſa rem ratam haberi:⁊ hic contingit querela inoffi.teſtamẽ cans. Nrocerte ti.ſed quedam ſunt nulla grohter iuris ſolemnitatem: et Additi Ex hac lege colligitur quia ſi pꝛoducas⸗ rnoyy hoc etiam milleſies ſciens firmare non poſſet / poſſum O. ſcienter falſos teſtes ſiue vtar ſiue non nadous: tamen pꝛeiudicare in iure dicendi nullum agi ex certa teneoꝛ.lʒ.coꝛnelia de falſis:ſecus ſi crederem eos eẽveros Nechoſtat ſcientia vt hic.⁊.l.pap·S.ſi conditionem.ff.de inofficioſo ⁊ eis nõ vtoꝛ:qꝛ tunc non teneoꝛ.l.coꝛne.de fal. argu.iſtiꝰ edhiedie teſtamento. Item tranſactione vt eo.tempoꝛe. Item littere ſᷣm Odof.hic vnde conſilium eſt per hanc legem R ferminn yphe eheſthtn on Drſne Grinhent mnind er titn meilaiee⸗ ſckronie⸗ ercnnr ettoetun Ppohbrttegt 6 daogianu etlertinen ulopreinnl lefanie 8 lingottune t:eion. tconſulen nentef. den uniTun nhabetlon, uiwiw ns geutbt⸗ mmautectt coden notymmint ſcanis. bſitrebünt 1oponſindd cdittbteunt 6 penonkten ſrſchennt bonegulttt uunt deſtttß⸗ eſilontlobe iatbͤcoin . otun umme/ iſe Pfut lupinchpin = =S E Ad legem coꝛneliam de falſie. uiliter agatur infra annum. vt.l.ſi non conuicij de iniu. fpm Bart. ꝙ quando teſtes pꝛoducti ab vna parte falſum B et hoc tenet glo.ergo eius criminalis ſcilicet coꝛnelia du dixerunt ꝙ publicatis atteſtationibus pars interroge⸗ tur ſi velit vti illis depoſitionibus /⁊ ſi reſpondeat ꝙ ſic pars pꝛoducẽs poterit vna cum teſte de falſo accuſari: ideo cautela eſt ꝙ pars pꝛoducens dicat ſe nolle vti eo⸗ rum atteſtationibus per hunc tex. Bart. adeo ꝙ pars di cens ſe non vſuram inſtrumento falſum confitetur inſtru mentum glo.⁊ Bar. hic. ſum crimen poteſt peti. hoc dicit. o. ꝙ poſt abolitionem non poſſit ad crimen re⸗ Spp diri cuius contrarium hic dicitur vnde videtur obſtare. l.autem. S.trigita.ff.ad turpil.Sol.vt gl.quia ad crimen non reditur criminaliter ſed ciuiliter. M Item oppo. ꝙ ad crimen poſſit rediri indiſtincte / vel quia abolitio fuit generalis ⁊ non pꝛeiudicat crimini vt ffad turp l.lucius.vel abolitio fuit ſpecialis ⁊ non con⸗ cedit in omnibus in quibus vtrumq; debet pꝛobari:vt.l. flꝗ.de abolit. So.vt glo.quia pꝛeſes non poteſt dare ſpe cialem abolitionem in talibus criminibus/multominus generalem:ſed pꝛinceps ſic/aut ergo dat generalẽ de om ni crimine abolitionem imperatoꝛ/⁊ tunc poteſt crimen repetiꝙ xxx. dies vt dicta.l.autẽ·S trigĩta.⁊.l.lucius.ad turpillianum.aut dat ſpecialem abolitionem/⁊ tunc non poteſt amplius ad crimen rediri criminsliter / ciuiliter ſic vt hac.l.⁊ ita declarat dgl. ¶ In gl. que incipit ciuilem.ibi in fi.infra.xxx.dies.iſtðᷣ Sefert ſe ad gñalẽ abolitionem non ad ſpecialẽ W B m ſu Ooſi ti In crimine ſubie⸗ LEN Pp. ecti partus pꝛocedi W Atur per accuſationem ſolemniter inſtitutꝗ. hoc t Jaco. Butrig. = 7 lig Licet iudex de aliquo alłs pꝛincipa IU1B ſiter non cognoſceret / cognoſcit ta⸗ men ſi id occurrat per modum incidentis vel ccuidentis hoc dicit. ¶Querit gloſ. an pꝛonun⸗ ciet de toto. Et dicit gl.ꝙ non:quam intellige referendo hoc modo ad tex.ſed quia aliquando incidit ĩ crimẽ fal⸗ ſi:⁊ eſt quando obijcitur contra inſtrumentum falſum: et tunæ non pꝛonunciat expꝛeſſe vt in glo. Sed quando cri⸗ minaliter incidit vt quia aures iudicis repercutiantur a teſte dicente falſum tunc hoc eſt emergens vt iudex ex⸗ pꝛeſſe pꝛonunciet ſuper eo interlocutoꝛie ⁊ eum punit.vt l.nullum. S. de teſti. ⁊ ad hoc referendo glo.male diceret. H e In criminibus criminaliter ꝓ Be rela. lnti⸗ pꝛeſcribitur ſpacio vi⸗ Sinti annoꝛum. IEx tex. ſicut cetera poteſt referri ad pꝛe⸗ cedentia in pꝛin leg. Item ad pꝛox.⁊ hoc eſt veriusvt di cit gloſ. ¶ Sypponitur ꝙ nõ tollatur ſpacio.xx.annoꝛuʒ:nam de falſo queritur ꝑ actionein in factum /⁊ iſta eſt ꝑſonalis:er go durat ſpacio.xxx. annoꝛuʒ vt.l.ſicut.⁊.l.cum notiſſimi. de pꝛeſcrip.xxx.an. Item qritur ꝑ modum exceptiõis ⁊ exceptiones ſunt perpetue:vt.i.poſſunt.in fl. ff. de doli ex cep.So.multis modis/quia de falſo pꝛimo per actioneʒ m factum:⁊ hec durat.xxx annis. Item per excep.? hec perpetuo durat. Item per replicationem: ⁊ hec tanto tẽ⸗ poꝛe tollitur quanto ⁊ actio. Brgin per accuſationem et hec durat.xx. annis vt bic Jfen per officium ⁊ hec vt di cit glo. durat ſpacio.xxx.an.ad inſtar perſonalis. Sed certe in hoc maledicit quia magis ſapit naturam accuſa⸗ tionis criminalis q; ciuilis cum ᷣm euʒ puniet iudex coꝛ poꝛaliter teſtem /⁊ nil ſit applicãdum aduerſario. pꝛopte rea vidi determinari per magnos docto.ꝙ offic ium quo iudex punit teſtem falſum eſt mercenarium cauſe: ⁊ ideo finita cauſa finitur vt.l.iij.S.de poſtu.⁊.l.cẽtum capue.ſf. de eo ꝙ certo loco. ¶ Item oppo criminales actiones durent minus.xx. an.ad plus: vt.l.adultera.S. de adult.⁊.l.apoſtat arum. S. de apoſtat. Sol. vt gl.qꝛ hic eſt ſpeciale in contrarijs: et ideo hic dicit fere pꝛopter illa crimina Nerũ dominꝰmar tinus dicit ſic ꝙ vbicumq; crimen ciuiliter intentatum duret minus viginti an. adplus / cuʒ odioſa ſint crimina ar. l.pꝛoperandum. . de iu. vnde cum de iniuria ſolum ci orig QAui falſum dicit ciuili⸗ EE docueris. tervel criminaliter agen x do id debet pꝛobare / ex indulgentia remiſ⸗ rabit ſolum anno vt.l.pꝛetoꝛ ed ixit.in pꝛinc.ff.de miur. Sed an hoc eſt verum ꝙ dicit dominus martinus ꝙa⸗ ctio iniuriarum non ſemper tollitur anno:quia cſt pꝛeto⸗ Iniuriaꝝ ria ⁊ penalis:⁊ tunc criminalis eius non tolleretur anno: actio qᷓ;to ſed aliquando eſt ciuiis vt eſt in tribus caſibus: vt.l.lex tꝑe tollat᷑. coꝛne.in pꝛinc.ff.de iniur.⁊ tunc puto actionem iniuria⸗ rum durare ſpacio.xxx.annoꝛum:vt hic/x poteſt dari a⸗ liud exemplum vt eſt in actione de dolo:quia durabat o⸗ lim anno vtili / hodie biennio continuo / vt.l. fl. S. de dolo. ergo eius criminalis ſcʒ crimen ſtellionatus non exce⸗ dit biennium.C Abd iti 0 Hic ad ea que notantur in gloſ. pꝛima UELD. puius legis ꝙ ſi officio iudicis ego pe⸗ tam reſtitutionem contra ſententiam latam ex falſis in⸗ ſtrumentis tunc officium iudicis non durat niſi quadri⸗ ennio cum illo tempoꝛe finiat ius de tempoꝛibus in inte⸗ grum reſtitutionis petende ſᷣm odof.in.l.fl.S.ſi ex falſis inſtru. ſententia. ⁊ ᷣm eundem hic tex.⁊ gloſ.in.l.diuus. ff. de re iudic. 7„. ¶ ppo /ꝙ ſcriptura pꝛiuata qua facit iſte eſſe Eiſi eſſet vera non pꝛobat: ergo non cadit in cri⸗ cum id demuʒ cadat in eo quipꝛoduxit id/quod . 2 . : „ 2 2 mékaiſt ſi eſſet verum fatetur pꝛobationem vt.l.ſi quis legatum. ff. e. So.intellige ꝙ pꝛoduxi ſcripturã tanq́; publicam et gtabellione factam ⁊ idem credo in crimine falſi/ ⁊ idem foꝛte ſi manu mea feciſſem vt dicam·pe.l.damus. Jacob. Butrigar. S P m qui Qui celat vel amouet teſta⸗ * ment um tenetur crimine fal⸗ ſi. hoc dicit.¶ Quero an hoc crimen ſit publicũ in quolibet lrunstei diayt So⸗ Z alſitas falſario vel parti⸗ cred itoꝛ. cipanti falſum non daber P deſſe.hoc dicit Jac.butri. E fid e De crimine falſi cognoſcitur ciui liter ⁊ criminaliter.¶ Quero an ſẽ ttstia in ciuili pᷣiudicet in criminali: ⁊ dic vt gl. RYAHS Mel ius dicit in. I. ſi quis ad ſe fundum. S. ad. I. iuliam de vi.⁊ dicam pleneſ. quando ciilis actio. ¶ In glo.que incipit nõ ergo.ibi ſunt paria:abſolui ⁊ cõ demnari ⁊ ſoluere. ſum in verum curſu tempoꝛis h.d. Item op. ꝙ falſum firmetur curſu tempo⸗ rris vt.S.e.l.querela.So.verum anteqᷓ; ſit fal⸗ ſum nee econtra. Sed bene tolluntur remedia reſcinden di falſum ⁊ dicendi curſu tempoꝛis vt in contrario/⁊ ita intellige glo. = Xinitio Ex falſo non paratur iuſtus *titulus nec iuſta cauſa pꝛeſcri bendi.hoc dicit.¶ Pone caſum vt littera ſo⸗ RA Nat. (Quero de exẽplo legis: exẽplificavt gl. ⁊ pꝛimũ eſt bonũ ſi quandocommiſit falſum poſſidebat ⁊ eam dimiſi quia oſtendit mihi falſum inſtrumentum.Se cundum exemplum eſt ꝙ ego poſſidebam rem tamen ali⸗ enam.tu dicis eſſe tuam ⁊ oſtendiſti inſtrumentum mihi cui credidi me pꝛeſcribere non poſſe.Sed quid ſi cgo tra dens eram dominus ago de pꝛeſcriptione non quaſi de dominio. Rũdeo aut tradidi tibi vt debitam ⁊ trãſit do⸗ minium in te non ex falſo: ſed ex voluntate mea vt. S. de condi.inde per totum.⁊. ff. aut vt tuã ⁊ non trãſfero do⸗ minium vt.l.ij S. ſubtilius.ff.de condi.ob cauſam. aut er go nulla trad itio interuenit:quia tu poſſidebas ⁊ tibi di⸗ miſi:quia mihi oſtendiſti inſtrumentum falſum. Et tunc nullo modo potes pꝛeſæribere quia titulo cares vt hic ſʒ pꝛimum caſum ⁊ verum:aut tradidi tibi poſſeſſioneʒ quã Di veluti. non hrodet ſcriptura fal —J7 cut. Non tranſit verum in falſum/nec fal habebam:quia oſtendiſti mihi falſum inſtrumentum: et Titulũ ſal tunc aut non eram dominus/⁊ ſic tractatur de pꝛeſcri⸗ ſũ hñs nõ ptione:⁊ dico ꝙ non petes pꝛeſcribere: quia cares titulo pᷣt pᷣſcribe cum falſum habeas vt.l.j.S/hoc tantummodo. S.de vſu⸗ re. cap.trãſfoꝛ.aut eram/⁊ ſic de dominio querendo tracta⸗ tur: ⁊ tunc aut tradidi tibivt debitoꝛ ⁊ efficieris dominꝰ vt de condi.inde per totum. C. ⁊. ff. aut vttuam ⁊ non vt.l iij · S. ſubtilius / ff. de condi ob cauſam. 1 lij 35 Q T ſi ad te. Wuliernon accuſatur de crimi h . ne niſi pꝛoſequatur ſuoꝛum iniu riam hoc vlicc.. impedit agnitionem iudicij hoc dicit. Uel dic ꝙ falſum non committitur ſine dolo.h.d. ¶ Ex tex. dolo non dicit quantum ad crimen falſi: ſed quãtum ad iudicis cognitionem recipiendam interueni at hic dolus vel non quia non impeditur. ¶ Sppo. ꝙ etiam dolus interuenit de mendacio/⁊ nihi⸗ lominꝰpoſſit pꝛocedere cuius contrariũ hic innuit᷑ a ↄꝛio ſẽſu:⁊ ſic obſtat ibi exceptiovt.l.pᷣſcriptio.S.ſi ↄtra ius vł vtili.publi. So.dicunt quidam ꝙ ibi interuenit mendaci um ſine dolo/⁊ ſic concoꝛdat.Tu dic ꝙ aut quero de cri⸗ mine falſi:⁊ iſtud non poteſt committi ſine dolo vt hic. Aut queris de viribus reſcripti/⁊ tunc aut falſum erat in pꝛecibus/⁊ tunc non vitiatur reſcriptum:ſed iudex pꝛoce dit ſᷣm varietatẽvt dicta.l.pꝛeſcriptio.⁊.l.⁊ ſi nõ cognitio aut erat falſum reſcriptum:quia imperatoꝛ non conceſſe⸗ rat/⁊ tunc vitiatur ita ꝙ pꝛocedere iudex nõ poteſt. ¶ In glo. aqque incipit ⁊ reſcriptuʒ pꝛecij.ibi quia tunc re⸗ ſcriptũ nullum:hoc verũ ſi eſt falſitas ĩ reſcripto:vt quia imperatoꝛ non conceſſit vel non ſic conceſſit: ſed ſi eſt fal ſitas in pꝛecibus iudex pꝛocedit ſᷣm veritatem nec vitia⸗ tur reſcriptum vt.l.⁊ ſi non cognitio.S.ſi contra ius vel vtilitatem publicam. eren Tabellio de cuiꝰ W J quis decurio inſtrumento que⸗ m ritur ad inueniendam veritatem poſtpoſita di⸗ 2 ,agnitate toꝛquetur. hoc dicit. Nel dic ꝙ credit᷑ tabellioni de facto ſuo qð ſcripſit.h.d.¶ Diuide in duas partes quia in pꝛima loquitur quando ſcripſit ille qui eſt tabellio.Secunda pars incipit ibil necnõ his ¶ Nota ꝙ qñq; quis ſeparatur ab oꝛdine ſᷣm quid /non CQlericꝰ vᷣ tamen in totum/⸗ ſic clericus quãdoq; verbaliter degra⸗ bałhr deã⸗ dat᷑ ⁊ quo ad quid/ ſp aũt a clericatu/non tamẽ ĩ totũ de⸗ datꝰ an re ſinit eſſe clericus / ſ remanet ſub iuriſditiõe epiſcopi? ha maneat ſb bet pꝛiuilegium foꝛi/immo ⁊ pᷣbendam ſᷣm quoſdam licʒ iuriſdicti⸗ de nouo acquirere nõ poſſit. one epßi. 7 ¶ Op.ꝙ decurio non poſſit eẽ tabellio vt.l. vniuerſos · j· de decur. li. x. So.qui eſt decurio non poteſt fieri tabellio vt ibi /ſed antefactus durat tabellio vt hic/a hec vera. ¶ Item oppo.ꝙ non poſſit duo officia habere:vt.l.ſi plu⸗ res.ff. de pactis. So.hic officia ſunt compatibilia ⁊ ideo fũgitur vice duoꝛum: aut ergo habes reſpectum ad coꝛ⸗ pus:⁊ quis non poteſt fungivitã duoꝝ:vt. d.l. plures.aut habes reſpectum ad officia ⁊ tunc ſi ſũt compatibilia po teſt vicẽ duoꝛũ obtinere vt hic.⁊.l.ij.de offi.iudi.¶ Vltĩo oppo.ꝙ dicto vnius non crediturvt.l.iuſiurandum.S.de teſti. So. aliquando loco vere pꝛobationis inducitur iu⸗ ramẽtum purgationis alicui:⁊ tunc eius ſolius facto ſta tur vt.l.pꝛeſenti.S. de his qui ad eccleſiam confugiunt.a⸗ liquando non inducitur iuramenium loco pꝛobationis/ ⁊ tunc regulariter non creditur dicto vnius vt in contra rio:fallit in ſibi commiſſis in quibus creditur in leuioꝛi⸗ bus / non in grauioꝛibus vt hic: nam creditur quod ſcri pfit qð eſt leue / non ꝙ ita ſic ſcripſit quod eſt graue/⁊ ita loquit᷑S· ſi vero abſunt in aut᷑. de hered.⁊ fal.qui hic al⸗ legatur pꝛo contrario. . . . Ad D iti 0 Adde ꝙ ſoli notario creditur cum lex L ipſum in teſtem pꝛoducat.item quia ad hoc gerit officiũ vt.l.q̃dã·S· nummularios.ff. de edẽdo. adeo ꝙ tabellio eſt teſtis iuris ⁊ fides eius appꝛobata a lege: ergo ei ſoli creditur ſecus in teſte qui pꝛoducitur a pꝛiuato:quia tunc ſoli non crederetur.l.iuriſiurandi.de teſti.bᷣm bald.⁊ adde vſᷣm Ange. peru.hic eſſe text.vt quis poſſit habere duo officia:vt puta quia erat decurio tabel lio: ⁊ videas hic plene per Ange.peru.an ⁊ quando ali⸗ quis poſſit habere plura officia connexa compatibilia vł non. de quo in.l.ſi conſul.de adop.ff.pleniſſime per Bal. in pꝛoemio. C. cum alijs concoꝛdan. per Angel. peruſi. hic allegatis.vide nota.per canon. in.c.dudum. eccleſia in gloſ.ſuper ver.intitulatam que ſingulariter eſt notan⸗ WWα☚da 'm anoꝛ. ibi. ex. de elec. 56 Officium iudicis cognoſcen⸗ 8 4 B 1 kalli. tis de falſo eſt ĩ quattuoꝛ. Pꝛi movt inducat onus pꝛobandi actoꝛi:⁊ reo ani aſlitas pꝛecij nõ 3 Ec exemplum Faſtt reſchiptl nec utrigarij Gecũda pars ſuper Nono libꝛo Codicis mum ſuum ante diffinitionem non declaret. Tertio vt cauſam finiat .j.bienniũ.Quarto de crimine penã impo⸗ nit.hoc dicit.i( Diuide in duas partes quia in pꝛima po⸗ nit ꝙ ſit iudicis offm circa duo circa cognitionẽ ⁊ exami nationem cauſe. In ſecunda qð ſit officiuʒ iudicis circa remiſſionem. Secũda pars incipit in ver.nonnulla. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ hic ſunt due lec. vna vulgaris ⁊ nõ eſt bona:⁊ ſᷣm eam pꝛima pars loquitur in ciuũi vſq; in fi.Alia eſt opi. Jo.⁊ melioꝛ ꝙ tota loquitur in criminali:pᷣmitte ergo lec.que ideo mouetur quia tex. in pꝛinci.dicit inciderit.¶ Ad lectu.placet oppo.pꝛimo ꝙ ſi in pꝛin. ageretur male dicit littera acerrima quia ĩ⸗ mo leuis cognitio deberet fieri.vt l. ꝓxi.Sed ipᷣe re⸗ ſpondet exponendo ſuper lectu. ꝓpoſitam. S Item op.ſi aliter ageret᷑ non ĩponeret᷑ a iudice onus ꝓ bãdi reo vt.l.accuſatio.S.de ꝓba.So.ſᷣm eum hic ſpãale in hoc crimie vt eſt in lenocinio.vel ſᷣm eum pꝛima pars loquitur in ciuili:ſecund a in criminali.vt.S.dixi. Modo ponelectu.ſᷣm quam tota lex loquitur in ciuili.ſecũda in criminali.Et queritur qͥd ſit iudicis officium ſi omia co⸗ ram ipſo ſunt ꝓpoſita.Et reſpõdetur ꝙ duo ſunt tempo⸗ ra vnum eſt tempꝰcognitionis cauſe:⁊ ſᷣm iſtud tempus iudicis officium conſiſtit in duobus pꝛimo ꝙ omes pꝛo⸗ bationes teſtium ⁊ inſtrumẽtoꝝ vndecũq; põt recipiat. Scðdðo vt onus pꝛobandi inducat tã actoꝛi qᷓ; reo. Secũ⸗ dum tempus eſt tempus deciſionis ⁊ in hoc tempoꝛe cõ⸗ ſiſtit iudicis officium in tribus pꝛimo vt per aliquam in terlocutoꝛiam volũtatem ſuem non declaret.ſed totum reſeruet in diffinitiua.ſicut ille cui ſola cognitio delegat᷑ nihil interloquẽdo pꝛonũciat. Secundo ꝙ cãm finiatjj. bienniũ a tempoꝛe lit.conte.Tertio ꝙ in hoc crimine pe nam capitalẽ imponat hoc dicit hec lec.⁊ pꝛobatur ex di ctis ⁊ ex eo ꝙ vterq; inducit onꝰ pꝛobãdi.i¶ Ad hãc lec. opp.de verbo inciderit.ſed dic ꝙ impꝛopꝛie loquit᷑i.oc currerit.¶ Item oppo.ꝙ reo non iuducatur onus pꝛobã di:immo ſi actoꝛ non pꝛobat punitur.vt.l.ſciant.S.de ꝓ⸗ ba. Sol. hic ſpeciale ꝙ intellige ſic/a ſi actoꝛ reddidit ſu⸗ ſpectum inſtrumentũ.vel a ſeipſo vel ex perſona ꝓducè⸗ tis vel confitentis:non tamen plene concludebat falſum eſſe:hoc caſu punitur vt falſarius niſi innocentiam ſuam pꝛobet ⁊ bñ eſt ſpeciale:ałs contra eum nõ pꝛocederetur niſi ex plenis pꝛobationibus.vt dicta.l.ſciant.non autẽ inteliigas ꝙ actoꝛe nihil pꝛobante reo incumbat onus ꝓ bandi vt hic not.⁊.S.de iur.calumnie. De hijs qui ſibi aſcri bunt in teſtamento. Kubꝛzica. r am *τ NLicet aſcribens ſibi ĩ P. teſtamento ꝓpꝛia ma nu pꝛeſumptionis iure falſum pᷣſumat cõmittere:ſpeciale videt in filio ema⸗ Acipato qui ſe ſcribit heredem dum eẽt y ab inteſtsto ſucceſſurus / cuitet falſi benam hoc dicit. . (LSppo. ꝙ filius emancipatus pena non euitet. vt.l.filius emancipatus.ff. ad.l.coꝛne.de fal. Solu hec coꝛrigit illam in caſu iſto:⁊ innuit hic certug qᷓ;; ⁊c̃. Alij dicunt ꝙ aut interuenit ⁊ tunc ſecus vt in cõ trario. VUnde generalis ſubſcriptio in ſeruo filiofa. ſuffi⸗ cit. In alijs requiritur ſpecialis ſubſcpᷣtio. Sed nunqᷣd erit idem in alijs agnatis ⁊ dic vt glo.verum ego poſſem dicere ꝙ ſi filius loquit᷑ quando filius ſcribit ibi ꝙ habi turus non eſſet ab inteſtato hic ꝙ habiturꝰ eſſet. Et ideo dic ꝙ aut loquitur in extraneo ꝙ intelligo omneʒ qui no eſt filius et nullo modo excuſatur ſine ſubſcriptiõe.Aut in filio emancipato ⁊ tunc aut aſcribit ſibi illud qð etiam ab inteſtato erat habiturus ⁊ tunc non punitur / et illud conſequitur ſolum de equitate vt hic. Aut aſcribit ſibi il⸗ lud quod ab inteſtato habiturus non eſſet et punitur.vt dicta.l. filius. „ ¶ In glo.q̃ incipit ſed vr ibi hic ĩnuit dum dicit quãcq: ita interpꝛetentur iure periti et ſic videretur coꝛrigi·d.l. filius. Jacobus Butrigarius. Mapal⸗ rloguif heaterho⸗ nſctbeſtii Gtprio⸗ſed enubo (Wvonit lurs dicltve ticrreqtot⸗ ſdinprins etiegatu Urquando nuetlegatun pinoloqui ſoteruenis gbtpenamm gum Se cprtoquo! Menun falſi leniſet ſpec lunpenamg iſatcaere nelgigl leſtrlingun ſerunspare lliber hor⸗ lſeruos cuſaturin cioꝛibus quepunin liberhom verus do KHM her⸗ lluus velt ctcularey gnor (Nyo Clus f def mnario dixi commirur Gononig hon cadit hag vero ſuntidem fantis erg feimittitur nepeni in⸗ Hec lex diuiditur in quat⸗ loquitur de inquiſitione iudicis:ſed ciuilibi ti nnn J teſtato 2. Hat en delnigiruen Pns loguitur de inquiſitione iudicis:ſeà ciuilibus facti con⸗ l ſetgn loquitur in filiofamil. J n ſecunda in extraneo O b0 ij .vt I G. & Kuleen ve zie ftta rit ena pᷣm r dn lecturamn Se 1 S oeocinen non iutern ogatur: vt i ſi ve accu 16 i teſtamentũ. Vel diuide quia Si quis. ¶ Sppo.ꝙ aliter diſtinguatur:vt.l.milites RR☚ tota loquit᷑ in extraneo vel in filio emãcipato:ſed in pꝛia o⸗ cuſtocie eenne Wote kleipecinle Drldie g bi 4 lirte interuenit ſpalis ſubſcriptio. in ſcdᷣa generalis ⁊ hec lex loquitur in milite qui eſt in dolo: ⁊ pena capitalis erat ir nuſer bꝛeuiter hoc intẽdit. Abi pater delinquit filio in poteſta roganda vt ĩ eum qui fugit ⁊ ſic non eſt ſpeciale lentgſte te ſcribenti ſua manu ſufficit generalis vel ſpecialis ſuu⸗ ¶ Appellandi.i¶ Sppo. ſſi heotil ſ.. in ma cet honn ſcriptio.ſed in filio vel extraneo emancipato requiritur eibho r.kadalckov. De eekellarurt Fin pe nnd als ho d ſer D aib⸗ S. de appellationibus. ol. hic ſpe Ml Seiſen pponitur ꝙ hec lex ſibi ipſicontradicat:quia pꝛima Tutoꝛes. ES. eſt in argum vonem lun. pars dicit valere legatum/in ſecunda non. Solu.poſſum Satne ſe ven er wenren boge dtnenn knläcer, dicere ꝙ tota loquitur in flio emancipato vel extraneo: mo debeat deſcribere quicquid ſibi ab aliquo dcheatmre mnanrii ſed in pꝛima parte interuenit ſubſcriptio ſpecialis:⁊ideo ſi non deſcripſerit pꝛiuatur debito. Modo pone ꝙ pu⸗ nangtun valet legatum nec cadit in crumen falſi. In ſecunda loq⸗ pillus non deſcripſerit in extimo id ꝙ ſibi debebatur nũ⸗ mönie tur quando generalis ſubſcriptio interuenit quo caſu nõ quid pꝛiuabitur debito:dic ꝙ non per hãc legem:ſi tutoꝛ ncii valet legatum:ſed euitat penam falſi.poſſumus dicere eius aduerſario tantum dare debebit q;tum perditurus feinitin⸗ Panno ducrnn in Rliat unltas ulcanleuſtu⸗⸗ legatum elſſet pupillus ſi maioꝛ fuiſſet. — ecialis ſiue generalis ſubſcriptio non eui g &ρ Adde adi . ifriute tant penam parendi patri.vel dic ſed non conſequitur le Additio Sa dr ihhe mois mad forun Eieit. nimngczz, gatum. Secunda pars loquitur in extrancovel filio ema coatur pꝛimo cum deberet eſſe tota de auro/ partim eſt de kig in cipato quo interuenit generalis pꝛeſcriptio ⁊ ideo euitãt auro ⁊ partim de alio metallo. Secundo falſa moneta di Mo nets thera penam falſi ⁊ non conſequuntur legatum cum non inter⸗ citur quando circumvenditur ad ecti pon⸗ qñ di toline⸗ ie an enditur adeo ꝙ non eſt recti pon⸗ qñ dicat ithhenen⸗ ueniſſet ſpecialis ſubſcriptio conſequẽtur legatum ⁊ nul deris.Tertio falſe- dici . it mo⸗ eüheimng gatum o falſa moneta dicitur cum quis fingit mo⸗ falſa. oe in lam penam patientur. Si autem nulla pꝛeſcriptio ĩterue⸗ netam vt quia monetam de peltro quis tingit coloꝛe ar⸗ alne in niſſet caderent in penam ⁊ perderent legatum ⁊ ita debet genteo punitur pena capitis:⁊ ſi alteriꝰ qᷓ; pꝛincipis mo⸗ nenne intelligi gl. Sed nunquid dictantibus teſtamentum po⸗ netam fabꝛicauerit:ſivero pꝛincipis comburendus eſt.i. hins ne teſt relinqui:dic vt gloſ. Sed mirandum eſt quia filiꝰ vel quicũq; nummos.ff. eodem tit.⁊.l.j.⁊.ij.j.iſto titu. Et eſt li ſeruus parendo domino nõ excuſatur ĩ atrocioꝛibus: vt ſciẽdum ꝙ ſi quis fabꝛicauerit cum effectu monetam fal⸗ lr e l. liber homo.ff. ad legem aquil. cum mitius puniatur: vt ſam vel fabꝛicari fecerit vel ſuper hoc doloſe ⁊ ſcienter E l.ſeruos.S. ad legem iuliam de vi. Quomodo ergo hic ex dederit auxilium ad fabꝛicandum:ſiquidem fuerit pecu⸗ 66. Aut cuſatur in crimine falſi.Reſpondeo verum eſt ꝙ in atro⸗ nia aurea pꝛincipis tunc flammis comburitur:ſi veko al⸗ poniebgti cioꝛibus non excuſatur.Sed illa ſunt domino atrocioꝛa terius ciuitatis capitali pena punitur ad moꝛtemvt ĩ hac tnenmrengt que puniuntur ex vero dolo.alia ſunt legitima:vt dicta.l. l. S.ſi vero.Et hoc eſt verum ſi compleuerit ⁊ perfecerit Nlſemmin liber homo.⁊.l.ij.S.de noxalib.⁊ in hoc titu.non punitur fff.eod.l.qui nummos.⁊.l.ſequ.Si autem inceperit ⁊ non ſiagnntli verus dolus ſed pꝛeſumptus quod eſt ex lata culpa:vt.l. perfecerit ſed penituit non punitur.ff. eo l.qui falſam.⁊ il lerperſctſee luod nerua. ff. depo. at hoc crimen eſt leue ⁊ ſi leue ergo le qui tingit nummos:vt quia ſũt de ere ⁊ tingit ſu ꝛa d nlulchtfn lius vel ſe iuns Porés patri vel domino debet in totum auro vt appareant aurei / vel tingit in argento vt ge inngennint excuſari:vt.d.l.liber homo. üüAuunnt de argento cum non ſint vel fingit ſculpere fatiosni mnöttn S En atuſco nſulto Cui aſcribiti mos /vel rodit ſiue tonſerit bonos ⁊ rectos vt ſint mino⸗ elſeufene 6 ·teſtamento le ris ponderis / vl ſimilia falſe ⁊ doloſe fecit/capitali pena incumbans . gatum duobus concurrentibus euitat penam punitur: aut beſtijs datur ſi eſt liber ſi ſeruus occiditurvt diaſe mmente i pꝛofiteatur ſe velle a delicto recedere ⁊ ius ignoꝛare.hoc dicit. ¶ Oppo.ꝙ erranti non ſit conſulendum vt.l.diuus clau dius.ff.de falſis.Sol.vt gloſ.⁊ illa eſt vera quam in ſum⸗ mario dixi.¶ Item oppo.ſic/hic tractatur de falſo ꝙ non committitur hic ſine dolo.vt.S.titu.j.l.nec exemplum.er⸗ go non ignoꝛanti non debet pena remitti immo ĩ eãdem non cadit.So.vt gloſ.quia hic non venit irroganda pe⸗ dict.l.qui nummos.vide hic pleniſſime per Bonifaci . . ifac de vitalinis de mantua. eß mn MRK Iquis nummos. ari kelſa el⸗ XN mos foꝛmauit pena falſi debet puniri et pꝛe⸗ WW“AVYAmium accuſatoꝛi datur. Fo. CVIII. ¶Soppo. quando ciuitates fabꝛicant monetam an ſint Monetꝭ puniende.Solu.aut faciunt bonam monetam ⁊ poſſunt an doci aut malam ⁊ non poſſunt.verum ego vidi dubitari de ta fabꝛicare na a vero delicto ſed a pꝛeſumpto/⁊ ex iur ignoꝛantia q̃ lettſrhmubf ſunt idem. vt dict.l. ꝙ nerua.ff. depo. ⁊ ideo ex iuris igno⸗ N rantia erat puniendus qꝛ ĩ penã cecidit que tamen ſibi e ig erat ce li queſtione.Quidam fecit monetam ſuper territoꝛio epi ciui nne remittitur ſi duo concurrantvt dixi. Ronism ſopi de voluntate epiſcopi/auerebarur an liceretervide Eier, . . 92² j0 i . lenn, VBe in teſtamento. toin tenn vr vcllas dur int eva 5 erG metalibns non irne⸗ nnaui NVBVAmento vxoꝛem ſibi aſcribere.hoc dicit Jacob. tit. Pꝛeterea olim in veteri teſtamento fuit conceſſũ qaa⸗ tä A.,„Butrigar. ;.— AQdaanm pꝛiuilegium vt habesant pꝛopꝛium miniſterium: era guntirf B od adh ib itus Miles ſibi aſcri go alijs eſt negatum:ſed tu potes dicere reſpondẽdo ad 4 rti bens non excu⸗ hanc legem ꝙ ſi velint facere monetam ſub pꝛopꝛio ſigil⸗ funiich a ſatur. hoc dicit. H . lo bonimt . tantum elet valere in materia q;tum in foꝛ 6 Hon excuſatur ſeruꝰ ma.vt.l.j.ff.de contrahend.emption licet male ſeruetur: nnieͤ lib ertatem. ſuo domino non quia volunt inde lucrari pꝛopter laboꝛem ſuum. Siauts ſenng ͤ obediuit in aſcribenda ſibi libertate.hoc dicit ſub ſigillo alterius ciuitatis vult facere non poteſt: quia cti⸗ n Butrigar. falſum committeretur ⁊ ita loquitur hec lex. n D e falſa mo n et a. Te A pena capitis imponat᷑:vt.S.l.pꝛox.So. . nnli . heei VAN na ſpecialia ſoꝛ [A J quis 1 iPe neh⸗ unltun in wot ſtilucͤ Lon oniam. itur crimẽ pꝛopter Kcium. hoc dicit.¶ Sed u laciut cnlrates 6ontu Fpublicam vtilitatem ⁊ clam deſtinatũ ErA aciunt ex pꝛiuilegio. Reſpõdeo poſſunt face liſle que ponit hic titu.h. d. re ſub pꝛopꝛio ſigillo cum habeant ſigillũ publicũ etiã ſi⸗ aſaapn N¶Ad hanc legem oppo. ꝙ non requi⸗ ne aliqua conceſſione pꝛincipis t qui nollet dimittet. Sʒ s⸗ ratur ꝙ accuſetur. vt.l.ſi quis reſcri: monetam ſpecialem facere non poſſunt etiam ex pꝛiuile⸗ untlih ptum . S. ſi quis accuſatoꝛem ff. de mi⸗ gio quia pꝛeſumitur ſubꝛeptitie inpetratum vt hic:niſi euranßd mm Mozibus. ⁊ hic So. hic ſpeciale. vel nõ ex certsa ſcientia fuiſſet conceſſum. Niiij MNomẽ ſu⸗ ei dic ꝙ aut vu Butrigarij Gcda pars ſuper Nono libꝛo Codicis Demutationenominis. K r ⸗ Mubzica. t Sicut quis poteſt ſibi no⸗ 3 Icu men uimponere quod ei pla⸗ cet / ita ex poſt facto mutare non eſt li Aberum. hoc dicit. ¶ Oppo ·ꝙ non liceat nomen mutare Vyvyt. l. falſi. S. ad legem coꝛneliam de fal. ρα Solu. aut eſt liber 2 poteſt mutare vt Rbic. aut ſeruus ⁊ non vt in contrario. lt mutare in genere:quia dicit ꝙ omes um qñ qͥs ſciant ꝙ de cetero volo vocari talis ⁊ poteſt vt hic cum poſſit mu⸗ nullum decipiat. Aut vult mutare in ſpecie/vt quia dum tare. inuentus eſt cum armis ⁊ interrogatur:quo nomine vo⸗ catur:⁊ vult mutare nomen ⁊ non poteſt vt in contrario: quia iudicem decipit:ſic ergo aut eſt ſeruus ⁊ non poteſt ſibi nomen mutare: vt dicta.l.falſi.ſᷣm vnam lecturam. aut eſt liber ⁊ tunc aut vult ſibi mutare nomen in ſpecic ⁊ non poteſt:vt dicta.l.falſi.ſᷣm aliam lecturam aut in ge⸗ nere ⁊ poteſt vt hic. Et ſic eſt argumẽtum ꝙ qui ſũt aſcrxi pti iñ̃ libꝛo non poſſunt ſibi mutare nomen:quia ſunt qua ſi ſerui ⁊ quia hoc ĩ pꝛeiudicium cõionis tũc licet hoc cri men plura capita habeat hec tamen tantum vnum pꝛoſe quitur.ſ.quando quis repetit honoꝛes. Add tio Adde ad iſtam legem ea que no. per Jo an. andr.in nouella:⁊ ibi pleniſſime per Philippum francum in pꝛohemio.vj.an ⁊ quando lice⸗ at mutare nomen de quo per Bal.ĩ pꝛoemio. C. vide hic pleniſſime per Bonifacium de vitalinis de mantua: an⁊ quando liceat mutare nomẽ.⁊ dicas ꝙ liber homo poteſt mutare nomen:dumtamen non faciat in fraudem. Item licitũ eſt ſibi mutare nomẽ ꝓ defenſione ſua:⁊ rerum ſua rum. vt.ff.de iuſti.⁊ iu.l.vt vim. Item licitum eſt verſus hoſtes vel latrones: quia licitum eſt coꝛam eis mentiri ⁊ dolo vti.ff.de dolo.l.jS.habeo.⁊ in dictis caſibus ⁊ ſi⸗ milibus non punitur de falſo/regulariter contrarium eſt facit j.de teſti.l/ſi quis in nomine.vide hic pleniſſime per HBonifa. de vitalinis. de mantua. ¶ Ad legem iuliam de am⸗ bitu. Mubꝛica. —EEE 2 Qui honoꝛes repetit in 3* E GllI us. hac legẽ incidit eeraln Leius non ſoluens patitur depoꝛtationẽ Khoc dicit. H¶ Opp. ꝙ liceat remittere ⁊? reiterare honoꝛes.: vt.l. liceat. S. de aſſeſſoꝛibus. „So. ibi ſpeciale. vel verius ibi in defe⸗ NA., 2. Atum fuit aſſumptus. ¶Item oppo. ad de.l.pꝛoconſules.ff.de offic. pꝛocon.⁊ leg.Solu. vt in glo.¶ Item oppo.ad idem deS.fina.in aut᷑.de defen. ciuitatũ. So.vt glo.¶ Item ꝙ reſcriptum valeat:vt.l.ſi quis aliud .j.de ſuſcepto.⁊ archa.So.vt gloſ. ¶ Item quero quid voluerit dicere textus ibi abſolutio⸗ nem debiti? ⁊ dic vt gloſ. Ego puto ꝙ voluerit dicere ꝙ omne ſalarium qð per officium de eius nomie recipit red dere teneatur. Ad ditio Adde ad iſtam legẽ ꝙ illð qð canoniſte 4* appellant ſimonia legiſte appellant am bitum : malum em̃ habet deſiderium qui pꝛecio vel pꝛeci bus vult ſpirare ad dignitatem ᷣm Odofre. Nam ambi⸗ tioſus eſt q honoꝛes ambit vt ſuperbus.l.ambitioſa.ff. de decur.⁊ cupiditas q̃ in malã partẽ ſonat.vnde dictũ eſt non concupiſces:vt.c.nã concupiſcentiam.ex.de conſti. vnde tex.⁊ ibi archid.in.c.ſi gratioſe.de reſcrip.in ſexto. vnde glo.in.l.vnica.ff.eo.titu.ſᷣm Ange.bonum opus de ſiderat qui epiſcopatum deſiderat non vt pꝛeſit: ſed vt ꝓ ſit.vnde palam licet dare pecuniam pꝛo dignitate conſe⸗ quenda ſine adminiſtratione:ſed pꝛo conſequẽda digni⸗ tate cum adminiſtratiõe nec palam neq; clam licitum eſt Ddare per totum titulum: vt iudices ſine quoqͥ ſuffragio iudicent col.ii.pꝛimum pꝛobatur ĩi.l.hoc iure.ff.de dona. in.l.j· G.·j.ff.de polli.quod menti tenendũ eſt ᷣm Bar. in l. vnica.ff eodem titu. vide hic per Bonifacium de vita⸗ linis de mantua. . Ad legem iuliam repetundarum. Bubꝛica. NV . α2² Omnis delinquẽs T Vntus. in offic io eſt * niendus hoc dicit.¶ Quero cui applicetur quadruplum. ¶ Item quero quõ ⁊ qñ ſe habet hec accuſatio cũ illa de calunmiatoꝛibus.⁊ plene habes in glo.i.l.j.ff. de calum. Jacobus Butrigarius. — Ci ant Si defunctus deliquit in officio ☚½ *non tenetur heres eius ſi nil ad eũ peruenit.hoc dicit.But. Add ttio. Adde ꝙ ſpãle eſt vt moꝛtuo reo querat᷑ de pena regulariter ſecus vt in.l.pᷣmaꝑ totum ti.S.ſi reus vel accuſatoꝛ moꝛtuus fuerit. Secun⸗ dum eſt ſpeciale ꝙ actio penalis etiam lite non conteſta. contra heredes datur õ titu.S. ne ex delictis defunctoꝛũ heredes teneantur. vide hic per bonifaciuʒ de vitalinis de mantua quibus caſibus ⁊ quomodo committatur cri men repetundarum. säü π NJudex coꝛrupt? in criminalibꝰ 2* Mny S. cauſis punitur hac.lł.hoc dicit. Quero an habeat locum in eo qui coꝛrupit a⸗ iudicem in cauſa ciuili ⁊ dic ꝙ non vt glo. ꝛbñ. Jacobus Butrigarius. è=ððZ „y5 &Wει Megulagriter maioꝛes ma⸗ B De n us. ararns⸗non conueniunk ſpeciale eſt ſi in officio deliq̃runt.h.d. 2 (Sppo. ꝙ durante officio conueniri nõ poſ⸗ ſit vt l.ij.ff.de in ius vocan. Solu.aut eſt de minoꝛibus ⁊ conuenit᷑ durante offic io ⁊ finito.vt dicta.l.ij.⁊.l.pars litterarum.⁊. l nec magiſtratibus.ff. de iniur. aut de ma⸗ ioꝛibus ⁊ tunc aut deliquit in officio et poteſt cõueniri eo durante vt hic. Si deliquit extra officium non poteſt conueniri eo durante niſi quatenus lis conteſtatur/quia tunc actio tꝑe finitur vt.l.ſenatus.ff.de officio pꝛeſidis. ● Si pꝛocuratoꝛ ceſaris a 112 Ku ſquiſq;. Sinig vel alijs pecuni⸗ (am extoꝛſit conuenitur infra annũ a tẽpoꝛe ad RE. A miniſtrationis finite nõ poſtea. hoc dicit. glo. intelligit ꝙ iſte comes nõ conueniatur durante officio. Ego puto ꝙ ĩmo cõueniat᷑ durãte officio:⁊ qð dicit tex. admiſtratoꝛ deceſſerit refero ad initiũ anni quaſi dicat poteſt cõueniri durãte officio ⁊ etiam poſtea:.ꝓannũ nu⸗ merandũ a tempoꝛe officij. A cim us Pꝛohibetur quis dare pe nc cuniam pꝛo honoꝛe vel ad miniſtratione conſequenda.h.d. vt glo. S De crimine peculatus. MKubꝛica. PN DB dices In hoc crimine ſicut ĩ 1 ceteris ſᷣm quoſdaʒ fa ciens / cõſentiens/ opem ferens pa⸗ riter delinquunt. hoc dicit. COppo. ꝙ non pariter puniantur de linquens ⁊ conſentiens.vt.l.vnica.S. „ de raptu virg. Sol. ᷣm do. mar. regu⸗ AGEQariter faciens 1 conſentiens non pari eo nõ pariter puniuntur vt in contra⸗ rio.et.l.ſi młti publicani.ff.de publi.ſi caſualiter ꝑiter de linquunt ⁊ tunc pariter puniuntur vt hic.⁊.l.ſi quẽq;.C. de epiſco.⁊ clericis. De crimine lacri⸗ Alegij. Mubꝛica. Bi diuine. are ui relt diuina. hoc dicit. ſcet . et dic vt glo. Jaco. But. 2 ¶ Dopo. ꝙ liceat dare. vt. l. jff. de poll. Solu. ¶ Quero quis de hoc rimine cogno nta⸗ ccſitibint ECvo⸗ in itpodeſ nelorifoi notisch h tenop ſterereer⸗ Sol iblin ſtergog ſeſtfallite (Lreo ckomn Odd betmoꝛi Cullist len alte rtloq 0lereg Ulltel lurcuii ſctor e oyen un (erte nne uii E duob? toinlt (opye mediti Miunon igutirs Nier ittsn loſanannt ihuptho⸗ ochnuenfis Mekde nt tdicalile deitu uden oct potetate oficiunpont is contekee de oficoneit ocuratgin isyelaſſike 30nnügtit kea hocdit durantent io g Ne 1mni quir hoſtes tnin betnnqnon Phohmnefi, 1ho lifn gtus hoeinitien rofn iſti⸗ 1open ureſ⸗ Cdiet. uramtmn sl M ndonet ſctinsnane nturn ronn⸗ ſilttni HeelNauh' PZe Beditioſis. Eſt crimẽ ſacrilegij impꝛo Ilſputare. αααQaο erctrta den Vtia imꝑatoꝛ fecerit. hoc dicit. . A& Oppo. ꝙ liceat impꝛobare. vt. l. legitimis. l.vnica. S. ad.l.iulam de ambitu. So. hic ex certa ſcia cõ⸗ ceſſit ibi non.et hoc verum in hijs que ad ipſum pertinẽt vt in glo. S H E uis Crimen ſacrilegij eſt aſſume⸗ . re adminiſtrationẽ in ꝓpꝛia . uincis /hodie in pꝛopꝛia ciuitate cum ſint reda Ecre ad inſtar pꝛouinciarum.h.d. ¶ Sppo. de.l.tres pꝛetoꝛes.S.de offi.pꝛetoꝛis.Solu.ibi ſpeciale in aſſeſſoꝛe pꝛocuratoꝛis ceſaris / quia pax pote⸗ rit pꝛodeſſe cum inter pꝛiuatos non cognoſcat ⁊ quis ꝓ melioꝛi foꝛo inuenit pꝛocuratoꝛẽ ceſar in partibus a re⸗ motis qᷓ; pꝛopinquis. E ¶ Item oppo. ꝙ etiam officium aſſeſſoꝛis quis non poſ⸗ ſit exercere in ꝓpꝛia ciuitate.vt.l.ſi cui.ff. ex qui.cau. ma. Sol.ibi in alio aſſeſſoꝛe qᷓ; in ꝓcuratoꝛe ceſaris. Regula eſt ergo ꝙ officium ĩ ciuitate pꝛopꝛia quis habere nõ po⸗ teſt. fallit in officio cõſulatus ⁊ aſſeſſoꝛis ꝓcur̃.ceſaris. De ſeditiolis. MRubꝛica. Auero quid ſit ſeditio ⁊ dic vt glo. Butrig. or Qui facit J quis co ntra. ſeditionẽ Ain populo capite punitur. hoc dicit cũ ſequẽti. ¶ Iſte titulus repꝛobata opi. pla. loquitur tam in crimine pꝛiua⸗ to qᷓ; in publico:et ideo ponitur in me dio criminum pꝛiuatoꝛum ⁊ publicoꝝ lic ⁊ copula poſita inter gradus reſpi⸗ cit omnes gradus.vt.l.j.S.de lib.pᷣte.vel exhere. Ad d itio Per hanc.l.eſt dicendum ꝙ tenens ca⸗ Rſtrum rebelle contra rem publicam de⸗ bet moꝛi ſᷣm Bal. Quando ciuilis actio cri minali pꝛeiudicet. MKubꝛica. Pleriſe In criminibꝰ publi S q;. cis ⁊ pꝛiuatis ciuili ĩ tentata nõ tollitur criminalis nec ecõ tra:ſi competit de re familiari vel pꝛo Mpter hoc dicit ſᷣm veram lec. NDiuide in duas partes quia in pᷣma Aloquitur de genere vſq; ibi ſic deniq;. Scðdᷣ% ponit exempla vſq; in fi. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ aliquando hincinde ciuilis ⁊ criminalis pꝛoponuntur.i.vnus pꝛoponit ciui⸗ lem ⁊ alter criminalem:⁊ tunc aut pꝛincipaliter pꝛoponi tur ⁊ loquit᷑ lex vltima.S.de oꝛdine iudi.aut vns pꝛinci⸗ paliter ⁊ altera incidenter ⁊ loquitur. l.ij ⁊C · ¶ eo.ti.⁊.S.de adulte.l.qm̃ alexandrum.aliquando ab initio tm̃ pꝛopo⸗ nitur ciuilis ⁊ criminalis: et tunc aut veniunt ex diuerſis factis ⁊ loquit᷑.l.j.⁊.l.pꝛeſes.S.ad.l.fa.de plagia.aut ex facto veniunt ambe et tunc loquitur hec.l.et hoc eſt ve⸗ rum. L . ¶ Ex tex.vtraq;.ex oꝛdine tñ vt ſequitur. ¶ Quoĩ ge nere. ¶ Iſte ver. loquitur duobꝰ modis.vno mõ ſm pla ceñ.qui intelligit ꝙ hec lex loquatur de crimine publico: et duobꝰ modis intelligit hunc vᷣſum.vt in glo.Alio mo do intelligitur ⁊ melius ſcilicet etiam in pꝛiuato crie. ¶ Oppo.·ꝙ ciuilis tollat criminalem ⁊ econtra.vt.l.pꝛe toꝛ edixit.ff. de iniur. So.ſᷣm pla.ibi loquitur in crimine pꝛiuato hic in publico.tu dic ꝙ ibi ambe dantur ad vin⸗ dictam non pꝛopter rem familiarẽ. Item oppo.ꝙ ambe intentari non poſſunt. vt. l. ij. ff vi bõ.rap.⁊.l.ex moꝛte.S.ad.l.acquil..l.interdum.S.de pu⸗ blic. iudi. So.non ſimul pꝛoponuntur vt in cõtrario.ſed ñi ciui. act. cri.pᷣiudi. Fo. CIX. oꝛ:dine vt hie. Uidi dubitari de tali queſtione ſtatuto ca⸗ uetur ꝙ ſpoliatus poſſeſſione poſſit petere condẽnari ſpo liatoꝛem ad reſtitutionem poſſeſſionis et ad.c.querebat᷑ an eodem libello ⁊ ſimul poſſit petere hec duo:⁊ videbat᷑ ꝙ non quia vna eſt ciuilis ⁊ alia criminalis.Sed doc.di⸗ cunt 4. aut ciuilis et criminalis veniunt ex eo: non dico ex eodem crimine.et tunc ſimul poſſunt pꝛoponi.vt.l.qui crimen.S.qui accuſ.non poſſunt:et in queſtione nr̃a.aut ex diuerſis legibus veniunt ⁊ tunc non vt hic. Item oppo.ꝙ furtum non ſit de re familiari ſiue aga᷑ Furtũ an ciuiliter ſiue criminaliter cum ad penam agatur. Solu. ſit de re fa vt glo.expone de re familiari.i.pꝛopter:nam dictio ⁊ de⸗= miliari. notat cauſam materialem ⁊ mediatam.vt.l.j.S. et incen⸗ dio. ff. de incen. ru. nau. ⁊.l.eo tẽpoꝛe·S. fl.ff. de pecu. Ex hoc fuit dubitatum ſtatutum dicit ꝙ de crimine non poſ ſit quis agere niſi de volũtate offenſi / dubitatur an accu⸗ ſans deberet in libello dicere. Accuſo cum conſenſu vel de conſenſu.Et ex hoc inſurgebat dubitatio quia ſtatu⸗ to imponitur pena pecuniaria ei qui extraxit gladium animo aliquem occidendi dubitatur an crimen deſinit eſſe publicum pꝛopter penam pecuniariam. Et hoc ego diſputaui ⁊ dixi ꝙ nõ deſinit eſſe publicũ:im mo quanto minoꝛ pena imponitur tanto remanet cri⸗ men grauius cum pena ſoleat crimen purgare. vt.l.ſi qs in hoc.S.de epi.⁊ cleri.⁊.l.manicheos.S.de here. Modo ergo ſi crimen remanet publicum accuſans debet dicere ago conſenſutalis /nõ debet dicere. accuſo de cõſenſu qꝛ ſic pꝛeſupponeret conſenſum alterius eſſe cauſam imme⸗ diatam accuſandi quod eſt falſum quia habet ius a ſeip⸗ ſo agendi ⁊ accuſandi cum crimen ſit publicum licet per ſtatutum debeat cum conſenſu alterius accuſare.nam cũ dicit de conſenſu ſic videtur eſſe pꝛo conſenſu ꝙ eſſe non poteſt in crimie publico.vt.l.pe·S.ad crimen.ff.de publi⸗ cis iudic. Si autem crimen eſt pꝛiuatum debet dicere ago de conſenſu/quia cum non habeat ius a ſeipᷣo ſed ex conſenſu alterius ponere cauſam immediatam agẽdi et hoc etiam diſputaui. Nerum quidã volentes euitare hec omnia dicunt/talis habẽs voluntatem talis accuſat ⁊ c. Modo quero que ſint actiones que pꝛopter rem fami⸗ liarem non competunt.⁊ dic vt glo. M Item oppo.ꝙ pꝛimo debeat criminaliter intẽtari.vt.l. damus.⁊.l.pꝛebemus.S.de fal. So.ab initio poſtq; velit pꝛoponere vt hic.Sed ciuili pꝛopoſita non poteſt in cri⸗ minali aliam intentare vt ibi ¶ Item oppo.ꝙ pꝛimo criminalis debeat intentari.yvt.lj. j.de appel.illa loquitur in alio caſu ſcilz quando cauſam poſſeſſionis ⁊ pꝛopꝛietat volebat intentare/ hic ciuilem vel criminaleʒ. ¶ Item opp.hic dicit actum ciuiliter et loquitur de actio ne furti quam conſtat non eſſe ciuilem ſed pꝛetoꝛiam.er⸗ go male.So.vt gl.tu dic ꝙ hic ponit᷑ ciuił ad differentiã criminalis eius contrarie.nam vnum contrarioꝛum dat intelligere reliquum.vt.l.j.ff.de hijs qui ſunt ſui vel alie ni iuris. . Item oppo.ꝙ in pꝛiuatis tribus nõ habeat locum hec lex.vt.l.pꝛetoꝛ edixit.ff.de iniur.Solu.pla.fatetur oppo ſitum. Tu dic ꝙ ibi loquitur quãdo ciuilis ⁊ criminalis competunt ad vindictam.hic vero de re familiari. ¶ Item oppo.ad idem ꝙ in pꝛiuatis criminibus non ha⸗ bet locũ hec lex.vt.l.j.ff.ne tu.vel cu.So.vt gl. ¶ Item oppo.ꝛde.l.pᷣma.ff.de condic.ob turpem cauſam. Solu.vt glo. Item op.ad idem de.l.interdũ.ff.de furtis.So.vt glo. ¶ Item oppo.ad idem.ſff.vi bono.rap.l.ij. Solu.vt gloſ. Item beg ab vtraq; cauſa ſimul debeat cognoſci.vt l.iij.S.de oꝛdi.iudi.Solu.vt glo.Concludo ergo hanc.l. locum habere tam in criminalibus publicis qᷓ; in pꝛiua⸗ tis repꝛobata opi.placeñ.⁊ leges quas pꝛo ſe inducit nõ obſtant vt ſuperius. Modo querit glo.an ſi reus abſol Exceptio uatur ĩ ciuili obſtet exceptio rei iudi.in criminali vel eui rei iudi.in tetur ⁊ dic vt glo.ꝙ non.Et eſt ratio ſᷣm eum quia tantũ crĩali an valet abſolutoꝛia q;tum valet condemnatoꝛis cum ſolu obſtet ſi re tione.Dy.vero tenet zᷣrium et ideo dic concoꝛdãdo glo.us abſol⸗ ⁊ dy · ꝙ aut reus fuit condemnatus in vna cauſa ⁊ indu⸗ uat᷑ in ciui pitanter poteſt in alia conueniri vt hic in fl. aut fuit abſo li. lutus in vna et tunc aut ideo quia actoꝛ non pꝛobauit et tunc poteſt in alia conueniri et in hac pꝛocedit parifica⸗ tio gloſ.quia tantum valet abſolutoꝛis.ideo quis non Crimen expilate Butrigarij Scda pars ſuper Nono libꝛo Codicis pꝛobatur quantum condemnatoꝛia cum abſolutione. Si autem fuit abſolutus quia non deliquit: quia foꝛte pꝛoba uit innocentiam ſuam /tunc non poteſt in alia cauſa con⸗ ueniri:quia tunc ſemel deciſum veniret iterum diſputan⸗ dum: ⁊ ita pꝛocedit opinio Dy.⁊.l.pꝛeſes.⁊.l.j.S.ad le. falcidiam de plagia.vbi de hoc dixi. De crimine expilate here⸗ ditatis. MKubꝛica. ¶ Ad euidentiam eſt ſciendum ꝙ hoc crimen eſt indu⸗ ctum loco actionis furti:nam cum furtum ſit contracta⸗ hr̃ditatis tio rei aliene inuito domino ⁊ res hereditaria non eſt ali⸗ ad qͥd eſt ĩ cuius:vt.l.hereditarie.ff.de furtis.ergo in ea non poteſt ductum. committifurtum. erit ergo neceſſe hoc caſu ſpecialiter ꝓ uideri per hunc titulum. ¶ Item eſt ſciendum ꝙ ante adi tam hereditatem ⁊ appꝛehenſam poſſeſſionem habet lo⸗ cum. Item nec videtur locum habere poſt aditam ⁊ an⸗ te appꝛehenſam poſſeſſionem cum ſit dominium queſi⸗ tum ipſo iure:vt.l.cum heredes.de acquirend· poſſeſſio⸗ ne. Butriga. . rr ilate Poſt aditam heredi⸗ P tatem ⁊ appꝛehenſam poſſeſſionem ceſſat hoc crimẽ. a de ſpe ϑWNcie ad ſpeciem non admittitur com⸗ As penſatio. W C. Quero quare ceſſat hoc crimen?: Reſpondeo vt gloſ. Jacobus Butri⸗ garius. pilate hereditatis. enenen ne facit hoc crimẽ ceſſare.hoc dicit Jacobus a Butrigar. . E S aui tu mMNon agitur hoc crimine cõ⸗ tra vxoꝛem eius de cuius he , reditate expilata queritur / cõtra aliam ſic. hoc ¶ Auero quid faciat hic dubium: Reſpondeo duo Pꝛi⸗ mum quia videtur loco matris. Item quia heredi.aui ex pilata / quia videtur eadẽ perſonã fuiſſe cuʒ patre tuo ma⸗ ritꝰ nouerce.Sunt ergo tria tempoꝛa nam viuente mari to ⁊ iacente hereditate nõ habet locum hoc crimen:quis hereditas repꝛeſentat defũctum hereditate adita poteſt furtum committere: quia amplius hereditas repꝛeſen⸗ tat defunctum ſed heredem. Btentu expilate. nn vuo⸗ WVbus modis Ano modo ĩ hereditate expilata WVAper legatariũ ⁊ dicit. Mõ tollitur petitio lega⸗ toꝛum ex eo ꝙ dicitur hereditas expilata.hoc dicit. ¶ Ad ſecundam lecturam oppo.de.il.non dubium.S.de le gibus.cum ſimili. Solu.aut capiunt rem non legatam ⁊ non perdunt legatum vt hic.aut legatum ⁊ tunc aut ante appꝛehenſam ⁊ perdunt legatum vt in contrario. P ep ate. Actio expilate hereditatis eſt ☚ ſubſidiaria furti actionis.hoc competit actio ad exhibendum ⁊ alia vt.S.eo.aduerſus. Solu.vt gloſ.Et ſic nota/ꝙ pꝛo quolibet crimine poteſt agi ciuiliter ad factum ⁊ intereſſe: vt.lʒ.finali.de pꝛiuatis delictiss. ¶ In glo. que incipit furti.ibi bene competuntur:ſj non ex crimine. Jacob. Butrigar. 721Bi bonozumra⸗ Ne bonozü raptozu. NVMNActio vi bono. rap. habʒ locum pꝛo re äͤoblata vi tantum ⁊ pꝛo hoc in re mobi 7 B n ☛ 2* A. 5 3 J res Si heres rem donationis donatã Rꝗ defuncto auferat agit᷑ vi bo.rap. que datur ad quadruplum.h.d. (Sppo. ꝙ non ſit ſubſidiaria actionis nam redem: Reſpondeo vt glo. ¶ Sppo.ꝙ pensa dupli ſit agendum.vt l.ij. ff eo. Sol ibt ſpeciale vt ibi nota. . Piat hac actione tenetur infra annum in ſim⸗ aEblum. hoc dicit. 25 *: 5 nitur. hoc dicit. . n e De re mes per vim rapta per rapto⸗ rem poſſum agere negoc.geſt.ad pꝛe⸗ — — WEe, Krando contractum. hoc dicit Butrigar. BSe crimine ſtellionatus. RKubzicc Bconſummatis non ſit locus penitentie hic ſpeciale. hoc dicit. Quero quare dicatur ſtellionatus:⁊= dic vt in glo. Et vbicunq; eſt dare cri⸗ men ⁊ deficit titul.criminis habet lo⸗ 2ccum iſtud. ¶ LSop. ꝙ non ſit locus penitentie in delicto conſumma to:vt.l.qui ea mente.ff.de furtis.Sol.vt glo.quia hic ſpe ciale.( Sed quare ſoluit vtriq; creditoꝛi:vt.l.quiea men te.ff. de furtis.cum aduerſus dolum non commiſerit do⸗ lum / nec pꝛimi intereſt cum omnibus pꝛeferatur.Reſpõ deo vt glo.¶ Item oppo.ꝙ qui pignoꝛat rem duobus nõ teneatur hoc crimine ſed pignoꝛaticia.Diſtingue / qꝛ aut pꝛimo pignoꝛo ſecundo ſcienti:⁊ tũc in nichilum teneoꝛ quia ſcienti dolus non committitur.aut ignoꝛanti ⁊ tunc aut ego pignoꝛans ſciebam alij pignoꝛatam /⁊ tunc ſum in dolo ⁊ teneoꝛ crimine ſtellionatus ⁊ pignoꝛa tm̃. ¶ In glo. que incipit ſeruo ne. ibi malum factum eſt⁊ fit aut tractat ille in cuius malum fit pignoꝛatio licet ſua nõ interſit. J Ad diti 0 Adde ad hanc legem ⁊ totum tit ꝙ om⸗ nis periurus poteſt accuſari crimie ſtel lionatus notatur in.i.vlti.ff.eo.ti. JItemvbi poteſt de do lo ciuiliter agi actione de dolo eodem caſu poteſt agi cri minaliter crumine ſtellionatus.l.iij.S.j.ff.eodem titu.ſtel Stellio quid ſit. lio eſt ſerpens diuerſis coloꝛibus ſtellatus ⁊ pictus:vn⸗ de homines per ſimilitudinem ſunt dicti ſtelliones qᷣvnũ dicunt ⁊ aliud faciunt. S JY E Qui ſcienter alienatam rem pꝛimo alij ob P ligat ſecundo tenetur hoc crimine.h.d. D TellionatusS. 7ime e piuatum. Rr Iutia Hoc crimen eſt extraꝛ Nf Gnozꝛantia. cnarium vlocum habz contra eum qui ſcienter duobus rem obligat. 5 — De iniurijs. a Ec leruus. aag ner in⸗ iuriam facere.hoc dicit. uis:vt inſtit.eodem. S. ſeruus.Sol. ibi ſoc iure ciuili loquitur hic naturali. Ak hic iniuria domini fuit verberatus/ ibi non. . ui dicit verum iniuris non non S. Cmittit: qui dicit falſum ſic. Pd cum ſauidem eo- ſone t habi Si QAualitas perſone ⁊ habitus Tro cem. facit iniuriã grauioꝛẽ qui ꝑ⸗ excõicatus / ſecus ſi erat in hiĩtu laicali.h. de Es obligatas. Sceatoe rene Si ignoꝛanter habet locum pignoꝛaticia. hoc dicit Butrigar. Kubꝛica tu uplum = EX cutit clericũ in habitu clericali exiſtentem eſt 4QAuero an hec actio detur heredi/an in he n E h is Vbi ſeruus domino ignoꝛante de . *linquit noxaliter dominus conue ciũ habendo ratũ in ſubſidiũvel bo.rap.implo N „R Licet regulari Mpꝛobum. kice reguuart Sppo. ꝙ liceat facere iniuriam ſer apest Lege iniuriaꝝ ꝓ iniu⸗ . atum.ria facta filie famil. nu . ERpte agit ipſa / maritus / 1 pater. hoc dicit Jac. r qcc lstantun mociulen mrepla annotp moytllit nenecig uueri. Ne ſotocaloꝛ dite recẽ wpinol ſnhlciyvol nfelloͤef henſtentia epernde ſoag recip miſa ini glindeſtn theologit ture hoc c. dequa infam. A⸗ Nrnumm ſoninlnon Ba bicpe ldict Bar legene vie minioria ie⸗ fosis eltunng gun 1 AMlunn hoſnamn donin ☛ ſiipen gegti elborne Burgr lanng S E. S= 9 =. onnne e Ena gkloenopetg cit. ha Atſtlinn blangttene dCTinnnehe = S E ☛, ldelitocrin lytgocnie, Wriytlagen noncopntn Speſenmnte Otatfenduten ia Ditngner in bichivrſe Autignenmnin loratan emen pihuni Alunfiemt MMorgtoſatrt nTtotumti⸗ Zecuſeriant mybipottt caſupoteltt ffeogemtn! atus 1pictu Giſtclhiopenfe 6 nrenpeimtt hoccintebn crimeeſpuunt dict. dectimenctent gruumtlounef nobuoenaie npighortk Zubeta Senn nin den gnnſi facnnfleit ſed caloꝛe pꝛolata. h. d. H S Mota ex qualttate fiẽdi pꝛeſumitur delictũ. Sec i . undo no.ꝙ qui dolũ ceſſare dicit in delicto debet il lud pꝛobare.i¶ Tertio nota ꝙ hec actio tollitur anno. ¶ Op. ꝙ qui dolum dicit illud pꝛobet: vt.l. quotiẽs · S. ꝗᷓ dolo.ff. de pꝛobatio.So.in delictis pꝛeſumitur dolus/vt hic. .l.j.S. ad legem coꝛneliã de ſica. ⁊.l.ſi quis furto.S.·j. ff ad legẽ aquil. In contractibus vel quaſi non pꝛeſumit dolus niſi pꝛobetur vt in contrario. ¶ Item oppo. ꝙ di⸗ ctum caloꝛe nõ puniatur:vt.l.j.S.ſi quis impera.maledi⸗ xerit. ⁊.l.ſi quis caloꝛe.ff. de regul.iur. So.vt glo.¶ Item op.ꝙ hec actio duret.xxx.ãnis cũ ſit ciuilisvt.lł.lex coꝛne lia.ff. eo. vnde videtur obſtare.l.ſi quis emptoꝛ.S. de pꝛe⸗ ſcrip. xxx. an. uius timoꝛe ſũt hic due opinio.vna Pl cen: que michi multum placet/æ ſᷣm eam dicebat dominꝰ Mar.ꝙ accuſatio.l.coꝛne.de ſica.duret.xxx.cum eius ci uilis tantum duret / alioquin ſi diceremus durare ſolum anno ciuilem. ſed quia glo.tenet contrarium non audeo tenere pla. Unde dicam indiſtincte tolli actionẽ iniuris rũ anno ⁊ per conſequẽs eius criminalis.ꝗ Item opp.ꝙ anno vtili duret non continuo: vt.l.ſi cum exceptio.ffꝙ metus cã. Sol. vt glo. ¶ In glo. ſed videtur. ibi perſeue⸗ rauerit. Vel dic ꝙ bic deliberate dixit / licet in contrario ſubito caloꝛe qui habet talem. Ad dit Adde ad iſtam legem Angel. peruſi. hic itio. in fl. col. verſi.in tex.ibi pꝛeſcripta tẽpo⸗ re ⁊c vbinot.actionẽ iniuriarũ tolli tempoꝛe / tollit etis ſimplici voluntate abſq; partis pꝛeſentia vnde tollitur in confeſfiõe facta ſacerdoti nec reuocatur iſta remiſſio per penitentiã vt not. glo.inſti.eo · S. fl. ⁊ ib igo ins ſin An⸗ ge. peru. de are. Si quis ſimpliciter confiterctur peccata ſua ⁊ reciperet penitentiã non Proptents intelligeret re⸗ miſſa iniuriarum actio:qꝛ aliud eſt remittere rancoꝛem⁊ aliud eſt remittere ius agendi: ⁊ etiam audio ꝙ quidam theologi tenent ꝙ quis non tenetur remittere niſi poſtule tur ⁊ hoc per illa particulam pater noſter dimitte nobis ⁊c̃. de qua gloſ.facit mentionẽ in.l.furti.S. pactus.ff. de infami. Adde Cy. hic in.q. illa tu mentiris ⁊c. Bart. poſt DHynum in.l.ſi quis extraneis.ff de acquirend. hered. Ja ſon in. l. non ſolum . S. moꝛte. ff de noui ope.nuncia. Adde Bal. hic pꝛo concoꝛdia opinio. Mar.⁊ bar.hic in glo. fi. ⁊ dicit Bar.hic ꝙ doctoꝛes citramõtani perimerunt hãc legem:⁊ videas hic quibus caſibus ⁊ quomodo cõmitta tur iniuria vt hic plene per Bonifacium de vitalinis de F mantua. in.j.?. ij. carta. Patronus vel eius heres nõ S B m nec. debz libertum offendere. hoc H Hoc crimen eſt pꝛiuatum T NKiuriarum. hoc dicit Purrigar ſer Pꝛo iniuria atroci facta ĩ ſer 3 Ominlij. len agit dominus ciuiliter ⁊ Icriminaliter.h. d. . ¶Op. vno modo vt glo. x ſolue vt ipſa. ,— uidẽ Hec duo ſunt ſpalia. pꝛimũ ꝙ 3 4 ncave elegerione ereeat c Hadmittitur pꝛocura. Scðʒ ꝙ dominus abſens damnetur ⁊ ita poſito vno abſurdo ſequitur aliud. Butrigar. J , ¶ De kamolis libellis. MKubꝛica. e . qui 9 Per accuſationem vel Nrꝛimo a quocunq; inueniantur de⸗ bent cancellari ⁊ nemini oſtendi⁊ qui oſtendit pꝛeſumitur ipſe feciſſe ⁊ perin . 7 — 6 E e punitur / nã qð ab alio accepit eſt fa eeneEEAAActi non pꝛeſumitur a iure niſi pꝛobe⸗ tur. boc dicit ⁊ concoꝛdat cum.l.maioꝛem.S. de fal. Additio Adde ꝙ famoſus hic in malam partem accipitur alibi in bonamyt iſte eſt vir fa moſus. Et no. duo in hac.l.pꝛimo licʒ regłr actio iniur. ſit pꝛiuati iuris.l.fin.⁊.l.iniuria.S.de iniur. Fallit pꝛimo denunciationem debẽt crimina liquidari non per famoſum. quando quis facit famoſum libellum:quia tunc cuilibet permiſſa eſt accuſatio vt hic. Scðᷣo quãdo iniuria eſt cui dam perſonc eccleſiaſtice.l.ſi quis.S.de epiſco.t cle.⁊ in hoc caſu eſt etiam crimen publicũ. Item quis regłarit᷑ pena iniuri.ſit extra oꝛdinaria·S. fi.inſti.de iniurijs ſpe⸗ ciale tamen in hoc in quo eſt pena moꝛtis ꝑ tex. Ho.iſtũ tex.dum ðꝛ in ver.oꝛe pꝛopꝛio ⁊c̃.ꝙ in cauſis criminali⸗ bus per pꝛocura.non eſt comparẽdũ Bal.in rubꝛica de accuſa.pꝛima coł.S.⁊ vide hic plene per do.bonifacium de vitalinis de mantua. De abigeis. KD . inſcriptione.Jacob. Butriga. De nili aggeribus non rum⸗ pendis. MKubꝛica. 4 tur ⁊ ſocij depoꝛtãtur h.d. . pariter puniantur. vt.l. q;q;. S. de epiſ⸗ 3 cleric.Solu.regulariter delinquens leo nec pariter puniuntur vt hic.x.I. ſi multi public⸗ caſualiter pariter puniũtur vt in cõtrario.cum ſi. Jaco. Add itio In babilonia eſt quoddam flumen qð *vocatur nilus ⁊ maioꝛ eo non inuenitur ⁊ eſt nobile flumẽ.nam terra illa eſt calida ⁊ ſicca ⁊ in ter ra illa raro pluit/⁊ ita agricultura exerceri nõ poteſt: ve rum quisa illud flumen habet creſcere et totam terram in undare poſtea decreſcit: ⁊ agricole poſtea tunc colunt ⁊ ſeminant vnde iſtud flumen habet magnos circuitus ne poſſit vagari niſi ſuis tempoꝛibus ⁊ pꝛopterea pꝛohibet imperatoꝛ ne ibi aggeres rumpatur ne damnũ ſuſtinerẽt agricole.vt de alluuionibus ⁊ palł.l.j.ałas faciens con⸗ trarium eſt concremãdus vt hic.vide plene ange.peruſi. hic ⁊ bonifaciũ de vitalinis de mantua in ſuo tractatu. De hijs qui famoſos latro⸗ nes vel alios famolos occul tauerũt. RKubꝛica. —— Qui occultat reũ pari „ „ s qui. pene punitur cuʒ es⸗ hoc dicit. Iſte tex. videtur ponere ꝙ lserundiuum diſponat per ſe et non ꝑ .Rdeterminationẽ ad aliũ ibi reos occul NRtaãdo.nã dictio occultãdo mutar i ver re ad determinationem alicuius verbi Et ideo ſi dico in accuſatione/talis fecit inſultum vulne rando non videtur accuſari reus de vulnere:ſed de inſul tu.( Quero que pena imponatur latroni⁊ dic vt glo. Ad d itio Et dum dicitur ĩ tex.ver. ſupplicio ⁊c̃. E10 U·per hoc no.ꝙ vbi iudex habet arbitriũ pene impoſitionis poteſt pꝛocedere vſq; ad ſuppliciũ pe ne coꝛꝑalis ſᷣm Bal.⁊ vide per bonifaciũ devitalinis de mantua. . . 7 ui Non excuſatur qꝛ non potuit:ſi tñ q als potuit alterius auxilio implo⸗ Frato.h. d. Hec lex facit cõtra maſſarios terra⸗ S Arum qui debent malefactoꝛes pꝛeſtare poteſta ti.nam non excuſant᷑ ſi dicant ſe non potuiſſe/quia male⸗ factoꝛes erant potẽtes.nam debẽt villã totã conuocare et ſi illa nõ ſufficit debent venire in ciuitatem ad ptãtem qui dabit ęis familiã ⁊ capient euʒ ſi poterũt ſine leſione eius / qꝛ nõ debent eũñ interficere. Sed ſi ſe defendẽt licet eos interficere ar.l.q;admodũ· S. fi.ff. ad.l. acql. als qui non delinquũt hoc pᷣtextu damnarinon debent. De Famo libel. De his qui latro. occul. Fo. CNX. Jnon conuitij. be eolan⸗ J quis Qui vltra debitũ occu⸗ * e⸗ pat gquam nili ↄcrems C¶Oppo.ꝙ delinquens et conſentiẽs et conſentiens non pariter delinquũt: icani.ff.de publi.et.l.vnica.S.de raptu virg. Milus eſt flumen no bile. AAbum. et hoc ideo quia non poteſt veni tunc pᷣer ſe non diſponet:ſed determinationẽ ad alium. — Butrigarij Gcðda pars ſuper Nono libꝛo Codicis Ex tex. miulitare auxilum i.ſtipendiarios.lLſi ciuile. id eſt familiaʒ ptãtis.Hot.q anteq; veniatur ad magnũ auxilium venit᷑ ad leue.Et ſic eſt argumentũ ꝙ ſi epiſco pus imploꝛat bꝛachium ſeculare nõ debet ei concedi ni⸗ ſi pꝛimo fecerit qð potuit ſcilicet excõmunicando ⁊ ſuaʒ familiam mittendo/ ſi hoc non ſufficit tunc imploꝛet. . Oppo/ꝙ quis non teneat᷑ delinquentem offerre. vt.l. .ff. de excep. Solu. vt glo. Ad ditio Et dum dicitur in ver.ſinautem ⁊c. hic eſt tex.pᷣm Bal.ꝙ iudex ciuilis non im⸗ ploꝛet bꝛachium militare vel ecckłiaſticum ſeculare:niſi in ſubſidiũ qñ exercuit vires ſuas ſᷣm ꝗJacob. Bu kacit. c.j. extra de officio oꝛdinarij. et.c.cum non ab homine extra de iudicijs ſᷣm bal.⁊ vide bonifacium de vitalinis de mantua hic in tit. de receptatoꝛibus pleniſſime. De requirendis reis. MRubꝛzica. legationem excedunt nõ pꝛocedit ſen⸗ annotatio cuius annotatiõe effectus elſt vt.ſ.ifra annũ veniẽs audiat᷑ de cri faumia irrogatur. h. b. totus ti. AQEx tex.non requiritur ſi pꝛius:⁊ hec que tranſmittit ſiſcus non habet/qꝛ ex annotatione qꝛ illa euanuit poſt⸗ ᷓ; venit infra annum/nõ ex crimine quia illud per moꝛtẽ euanuit.vt.S. ſi pen.appel.per totum. ¶ Oppo.ꝙ pꝛimo debeat requiri qᷓ; annotari bona cum bona alicuius ꝓpter contumaciã capinon debest. vtA. pꝛetoꝛ.⁊.l.fulcinius.ff.ex qui.cau.in poſſeſſionẽ eat᷑. So⸗ lu.fateoꝛ oppo.⁊ ideo dic vt dixi ſupꝛa in textu.¶ Item op.qꝙ reus purgare non dẽat crimen et pᷣmo abſoluatur accuſatoꝛe non ꝓbante.vt.l.qui accuſare.S.de edẽdo cũ ſi. So.regula eſt ꝙ accuſatus ab initio qui nunq; fuit cõ⸗ tumax non habʒ ꝓbare vt in cõtrario.fallit in quibuſdꝗ criminibus vbi cogitur.vt.l.vbi.S.de fal.quod intellige qñ accuſatoꝛ crimen ad aliquam ſuſpitionem adducat: als non teneretur ſe purgare:ſi tamen ſe nõ purget eo ca ſu quo tenetur:non tamen ex tali pꝛeſumptione veniet cõ demnandus. Si vero accuſatus de crimine fuit contu⸗ max reuerſus habet ſe purgare:quia pꝛeſumptio eſt con tra eum non tamen talisvt veniat condemnandus ex es ſi ſe non purget. B Crimẽ qñ ¶ Quero quid dicatur crimen graue. Rñ hec lexvidetur dicat᷑ gra⸗ cõſiderare grauia ex parte effectus ſcilicet pene /alibi lex ue. videtur conſiderare cauſam vt dicatur graue illud quod cum dolo committitur.vt.l.ij.ff. de noxa.⁊.l.liber homo ad l.acquil.hec ergo conſiderat crimen graue ex parte pene ſcʒ ſi excedat relegationeʒ quia tũc in abſentem nõ poteſt ferri ſententia. Bãnũ qð ¶ Modo quero an bannũ quod hodie datur habest vim hodic dat᷑ ſententie/an annotationis. Et cõmuniter repꝛobat᷑ glo. an hẽat vĩ que eſt inſti.quibus mo.ius pa.po. ſolS.depoꝛtati.que ſnie. equiparat bannitos depoꝛtatis vel relegatis. nam rele⸗ gatio vel depoꝛtatio imponuntur per diffinitiuam:ban⸗ num per interlocutoꝛiã niſi conſiderat᷑ ꝙ bannum da⸗ tur ex contumacia non ex crimine liquidato⁊ per inter⸗ locutoꝛiam: ſed depoꝛtatio et relegatio ex crimine impo nuntur:ſed ex crimine liquidato ⁊ per diffinitiuam ſentẽ tiam/nunq;ᷓ ergo bannitus perdit patriam poteſtatẽ vel tutelam vel curam:⁊ certe vidi magnos doctoꝛes tenere ꝙ non/quibus multuʒ repugnat quia ſtatim eo capto de capitatur etiam crimine nõ liquidato. Sed dic ꝙ hic nõ ſic quia lex municipalis hoc dicit:ałls nõ operaretur bã⸗ num durioꝛi pena qð de iure ↄmuni poſſet effici.vt.l.aut damna. S.: inter eos.ff. de penis ⁊ ita loquitur aut᷑.item quecunq; ałs quicquid.S. de epiſco.⁊. cleri.hinc eſt ꝙ ſi bannitus de ciuitate iſta exiſtens in ciuitate mutine hic duceretur per vim non deberet hic puniri quia non fugit bannum: ſed ſi ſponte venit iterato iſto crimine punitur non vigoꝛe banni / ſed ſtatuti:quia dicit ꝙ bannitus ha⸗ beatur pꝛo confeſſo.vnde in ipſum tanqᷓ; in cõfeſſum fer⸗ m ablenti. n eraunt⸗ tentia in abſentem. Sed requiſitio et mine non de bonis ? quedam facti in tur diffinitiua crimine non excuſſo.Et ideo equipara bꝗ num annotationi non perpetuo ipſum audiri de crimi⸗ ne ſicut hic / niſi eſſet ſtatutum impedieus.et ideo non pu to ꝙ perdat patriam poteſtatem: ſed ꝙ non redditur ci ius ⁊ ꝙ bhabeatur pꝛo confeſſo ⁊ ſimilia. Item quero nunquid habeat locum bonoꝛum annota⸗ tio. Et dicunt quidã ꝙ non hodie nõ publicantur bona. vt ·/de bono.pꝛoſcrip.aut᷑.bona damnatoꝛum.Tu dic immo hodie locum habet annotatio que fit pꝛopter con tumaciam in non veniendo/⁊ in iſta nil eſt mutatũ.Sed publicatio que flebat per diffinitiuꝗ eſt ſublata.ſic ⁊ ałs contumax in non veniendo et etiam contumax in nõ pa⸗ rendo.nam vnus appellare non poteſt alter ſic. Et eſt ratio quia eſt contumax in non veniendo ⁊ etiam in non parendo.vt.l.creditoꝛ·S.iuſſus.ff.de appella. „ famis de iure vel de facto.Sed in cauſa crimi⸗ SX“E nali de facto non de iure. hoc dicit. Quero an bannitus de crimine ſit infamis. Rñ. ſic de acto nõ de iure cũ ſtatutũ nil de hoc dicat Ende recur⸗ ram ad ius cõmune.Sed an per cancellationem abolet᷑ infamia:hoc non determiio. Item quero nunquid contumax in cã ciuili in qua di⸗ natus eſt ſit infamis infamia facti.Gloſ.ꝙ ſic: et male qꝛ nõ debemus extendere infamiam ad caſus.in.l.non ex. pꝛeſſos vt not.in.l.j.ff.de hijs qui not.injfa.cum ergo hic ſolum de criminali loquatur non extendã ad ciuilẽ.nam licet aliter q;tum ad infamiam irrogandã per diffiniti⸗ uam que dicit ꝙ ciuiles criminalibus comparent᷑ non qᷓ; tum ad irrogandam infamiam ex cõtumacia. De queſtionibus. MRubzica. Beltionem. egulereni non toꝛquetur ſeruus in dñm. fallit in vitiatur in cauſa ciuili.Seruus cõtra ¶ Item oppo.ꝙ etiam in alijs crimi e unbus iſtis t alijs. 2 dicvt in glo. But. Ad ditio. Addeꝙ milites ? decuriones non tos quent᷑.l.milites.⁊.l.diuo.j.iſto tu. Aue⸗ dam ſunt perſone que nõ toꝛquent᷑ contra certas perſo⸗ nas.l.j.⁊.l.pꝛidem.j.iſto ti.regulariter ſerui⁊ plebei toi: quẽtur.:.libero.ff. eo ti.l.fallaciter.. de abolitionibus/⸗p ſidente iudicio locus eſt toꝛture:ałs nõ vt.l.j.ff. eo. ti. ſalitum Rec contra dominũ au⸗ 4 Nſo li tum. ditur ſeruus:ĩmo nec cõ⸗ WVEWirs matrem vel tutoꝛem dñi h. d. H., ¶RNota ergo ꝙ beneficium trãaſit ad ſuperio⸗ rem licet non dignitas. Butrig. Um cognitionaliter e J toꝛquetur pꝛecedentibus indicijs. Butri. ₰☛ J Regulariter reus non interroga „W cuti. & eioſed iſocino iud aceint conuincit᷑ non excuſat᷑:qꝛ ſociũ pñtauit. Bu. Ec. ſi moꝛs Etiam ad moꝛtem teſta⸗ U*HB: toꝛis vẽd icandã ſubijciũ tur indiſtincte toꝛmentis pᷣui quis in teſtamen R . Kb W vto ſunt libertati donati.hoc dicit. ¶ In glo. que incipit quid eſt et indiſtincte ibi.poterũt iſtud vlſtimũ attendo quo ad penam:non quo ad queſtio Aacob. Butrig. s V Non toꝛquetur ſeruus in dñm = Rid em. xei pꝛo eo nec libertus contra patronumvel pꝛo eo. ¶ Op.ꝙ fauoꝛe alicuius H„ rAGinductum eſt non debet eum ledere. vt. l. ꝙ fa⸗ uoꝛe.S. de leg.at in honoꝛem ⁊ fauoꝛem domini ſeruus non toꝛquetur contra eum ergo debet poſſe pꝛo eo toꝛ⸗ queri.Solu.due ſunt regule.vna ꝙ ſeruus in honoꝛẽ do⸗ mini non toꝛquetur contra dominum. Alia eſt regula ꝙ; domeſticum teſtimoniũ repellitur/de hac ratione ꝓ do mino non toꝛquetur. Jacob. Butrig. ,„/ ar Cötumax in cꝗ NRpecuniarijs. nar in c ſcaſibus hic poſitis. Utile ꝑ inutile nõ dñm non toꝛquetur. h. d. Pd eteſ ſtl dau i Nbenthe gn ſc giaſunt linis ecu ocſineſi⸗ hnsrinin ſebeioru ſapꝛuno gari po degradal ſpterih icktoꝛque ſecturam. lurdekact figretunc figm non qpeſtion gberur) fam 1 Zacoot corrigitt ſtio defan finumv Ulinterdt ſiodebo col hoce Ntapetti ſeſoria fis anor foqaib meij facto gli aſuntte ceditur §dione mͤchp hefſona Gbipone oyrinc⸗ lrinnon Arfliue cctus ttiamer int na⸗ E S= S= = 2 = 5 = S - ☛ ☛ = = = ☛S = E = = nlictiifeens Goſgſetnin daſunln Nigflnane tmligkain Mincihnz Pcorpmnn Dunaci = = lulli Genunen Irch.d. tiamindlim dicrkingitl curiones oſiſtont Nrs certusft jſerir e holitſens nötlifan coln wnii ſeruusinonu“ fihd. miräſtottont Ais b Go hon hnence lsllueini ciipirut asnonen deenciſchi icis hie diec. inar ihonn ſon gwul N nſnnunti elbenls gtnotlin⸗ llke le ndunnil =— = = Eruos Seruus contra dominum non US. roꝛquetur etiam ſi velit domin?ꝰ hoc.dicit᷑ Jaco. Butrig. Ad d iti 0 Adde hic eẽ tex.ꝙ ſi dominꝰ extraxerit Rfamulum de ſeruitio ſuo ꝙ deinde non poterit eſſe teſtis I maxime cum data opera hoc factum ſit. l. ⁊ qui data. ff. ex quibus cauſis maioꝛes.ſm docto⸗ rem antiquum. Tlites udex in queſtionibus habet cõ 1 ſiderare duo:pꝛimo vt ad ea non 5 pꝛocedat ſine iudicio. Secundo vt conſide⸗ Kumret perſonam ſi eſt pꝛiuilegiata toꝛqueri non debeat hoc dicit. Hodie milites hoc non habent pꝛiuile gium: ſed populares qui ſunt de alia ciuitate ⁊ merito quia ſunt decuriones:nam conſilium ciuitatis ẽ loco oꝛ⸗ dinis decurionum. quia a toꝛmentis excuſantur. Sed de hoc ſiue ſint de conſilio ſiue non dum tamen ſint in arti⸗ bus pꝛiuilegium habent ar.ꝙ clerici militent:⁊ ſic penis plebeioꝛum non ſint ſubijciendi:nam non debẽt mutari: ſed pꝛimo degradantur: ſic ⁊ milites pꝛimo debet degra dari ⁊ poſtea penis plebeyoꝛum poterunt ſubijci: ⁊ de degradatione dixi.S. de epiſcopis ⁊ clericis.autent᷑.pꝛe⸗ yteri.hoc dicit Jaco. Butrig. — ſt tu In cauſa ingenuitatis Gp erxj a poteſt toꝛqueri etiam il⸗ æ& le de cuius ſtatu queritur. hoc dicit. Dic ergo . Eaa; aliquando queritur de facto ſerui / ⁊1 tunc po teſt toꝛqueri:vt.i.interrogari.eo.⁊.l. cũ ſeruum. ſᷣm vnã lecturam. S. de ſeruis fugitiuis. Si autem non interroga tur de facto ſuo.⁊ tunc aut eſt cauſa libertatis ⁊ poſſeſſo⸗ ria:⁊ tunc toꝛquetur vt hic ſiue cauſa liberalis ⁊ petito⸗ ria:æ non toꝛquetur vt hic:⁊.l.de minoꝛe· S. vltimo. ff. de queſtionibus. aut eſt queſtio inter duos: æ nemo toꝛz quetur vt dicam in. l.cum mancipium. ſᷣm aliam lectu⸗ ram ⁊ eo.l.quotiens.⁊.l.cum teſtamentum. hoc dicit Jacobus Butrigarius. Abi eſt m teſtamentum. dubium de dominio ſerui poteſt toꝛqueri. hoc dicit cuʒ N Ma AHl. quotiens eo. .l. hoc qð placet. que tamen coꝛrigliur per legem de toꝛmentis·.eo. aut ergo eſt que⸗ ſtio de facto ſerui:⁊ poteſt interrogari etiam contra do⸗ minum vt. ſ. eo. interrogari:aut ẽ queſtio de dominio ſer⸗ ui inter duos / ⁊ tunc idem vt.l.quotiens.jeo.aut eſt que ſtio de bonis hereditarijs ⁊ tunc non toꝛquebuntur vt · · eo.l.hoc qð placet. hodie ſic vt.l.de toꝛmentis.j.co.aut eſt queſtio de libertate / æ tůc aut eſt cauſa liberalis ⁊ poſ ſeſſoꝛia: ⁊ toꝛquetur vtl.ſuper. S. eo.aut liberalis ⁊ petito ria æ non toꝛquetur:vt.l.de minoꝛe.. fl.ff. co. ¶ Iteʒz que⸗ ro quibus toꝛmentis ſtetur / dic vt glo.in.l. hoc ꝙ placet. ꝙ medijs / pꝛocedit gloſ.quando quis interrogatur de facto alieno / ſed quando de facto pꝛopꝛio quanto facilio ra ſunt toꝛmenta tanto ei facilius credirur immo ei non creditur in toꝛmentis niſi perſeueretvt.l.j.ff. de cõfel.⁊. l. . S. diuus. · ſi quis vltra.ff. eo. Jaco. butrig. — Ver aſperſam maculã pꝛiuilegium Juo. o RN ntranſit ad inferioꝛes.h.d. ¶ Sppo ꝙ pꝛiuilegiuʒ tranſeat ad inferioꝛes Alicet pꝛimus gradus macula ſit aſperſus vt. l. emãcipat. ff. de ſenat. aut queris an trãſit pꝛiuilegium ex perſona aſperſi:⁊ dico ꝙ non:ſed ex perſona pꝛecedenti qui non eſt aſperſus macula non obſtante medio macula to vt in contrario: aut ergo auus ⁊ filius non ſunt macu⸗ lati non tranſit honoꝛ ad nepotem ex perſona aui⁊ filij gut filius medius eſt maculatus:⁊ tunc aut nepos fuit cõ ceptus ante maculam patris ? tranſit ad nepoteʒ honoꝛ etiam ex perſona patris ⁊ aui:vt in contrario. Si pater fuit maculatus anteq; nepos eſſet conceptus tunc non tranſit honoꝛ ad nepotem ex perſona patris maſculi / vt hic: ſed aui ſic vt in contrario / ⁊ hec vera in honoꝛibus. Sed in acquiſitionibus ſecus:quia ſi pꝛimus gradus eſt maculatus non tranſit ad ſequentem vt per indirectum ei qui maculatus eſt:vt.l.diui fratres.de iure patro. = E Seruus non toꝛquetur pꝛo do⸗ ErxruoS. mino pꝛeſenti vel pꝛeterito.hoc dicit. Hec lex eſt ĩ argumentum ꝙ quidã hñs Eſfamulũ teum expellit de domo vt pꝛo eo poſ⸗ ſit eſſe teſtis modo ſi conſtaret ꝙ hac de cauſa ipᷣm expu⸗ Dej Queſtionib⸗·· De Abolitionibus.Fo. CXI. liſſet non poſſet eſſe teſtis pꝛo eo ar.l.pe.S.de adul. Sed in dubio hec lex dicit ꝙ ſicut pꝛo pꝛeſenti domio nõ po⸗ teſt teſtificari:ita nec pꝛo pꝛeterito. Sed foꝛte.ll.que di⸗ cunt repelli domeſticum loquuntur de alia domeſticita⸗ te nõ famuli ⁊ de hac dicam ⁊ qͥ ſint domeſtici.S.de teſti. l. etiam. Butrigarius. . Abi de facto ſerui querit᷑ TKterro gar poteſt toꝛqueri.h.d. Ecuriones Decuriones cõmuniter non toꝛquentur.fallit in quibuſdam criminibus. Butrig. Xh il Nec gratia nec pecunia debet iu⸗ 2 *dex coꝛrũpi:vt toꝛmenta innocẽ⸗ Vtibus vel dignitate minutis inferat.hoc dicit 5 Jacob. Butrigarius. De abolitionib us. Mubꝛica. ” Abolitione a pꝛeſide con Meles. ana non flt repetitio cri⸗ Uminis. hoc diccitt. C¶ Ex tex.ſupplicatione. Iſte tex. le⸗ Ssitur duobus modis. vno modo ꝙ pᷣn Sceps conceſſit abolitionem abolitiõis Soate a pꝛeſide quo caſu poteſt repeti AAcrimen. Alio modo poteſt legi vt eui⸗ tet caſum quo non pꝛeſes:ſed pꝛinceps abolitionem con ceſſit quo caſu poteſt repeti crimẽ infra triginta dies ab abolitione. Butrigarius. Add it io Videamꝰ qͥd ſit abolitio ⁊ quidẽ põt di Abolitio ci. Abolitio eſt accuſatiõis perẽptio ſi⸗ qͥd ſit ⁊ q̃t ue excluſio vt nomen ſit conſequens rei.Sicut dicitur ex mõis fiat. ceptio acti.excluſio.ff.de excep.l.ij.in pꝛincip.Et not.ꝙ abolitio fit tribꝰ modis vno modo a pꝛincipe ex ſuo mo⸗ tu ob rem pꝛoſpere geſtam vel ob gaudium vel ob ſimilẽ cauſam. ff.ad turp.l.ſi quisS.fin et l.ſeq. Secundo mo⸗ do ad inſtantiam ⁊? poſtulationem accuſatoꝛis coꝛam iu dice oꝛdinario qui de cauſa recognoſcebat. Lertio mo⸗ do per moꝛteʒ accuſatoꝛis vel accuſati cum extinctũ fue rit crimen regulariter moꝛte ſuperueniente.vt. ff e.l.aut pꝛiuatum.vel pꝛopter iuſtum impedimentũ ſuperueniẽs accuſatoꝛi.vt dicta.l.aut.et.l.ſenatus·S. reos.S.ſi accu⸗ ſa.moꝛ. fuerit.l.ij.et.l.defuncti. Et not.ꝙ ſi fit abolitio a pꝛinc ipe nullo poſtulante ꝙ talis abolit o extinguit om⸗ nes accuſationes.nõ quo ad om̃es pꝛeterq; ad actoꝛem quia tempoꝛe non minus poterit vſq; ad.xxx. dies repe⸗ tere accuſaui.vt·j.e.l.fl.computandos a die quo ferie ge neralis abolitionis ſunt finite.Et debet accuſare eo mo do quo pꝛiꝰ fecerat.vt.j.de generali abolitio.l.ij.⁊.ff.ad turp.lł.aut.S.in iudicio.Si vero flat ad petitio.accuſato ris coꝛam iudice tũc debet fieri vtraq; ꝑte pñte.ſ.accuſa toꝛe ⁊ cã cognita. Et vertitur in cauſa cognitionis hoc modo vt ſi accuſatoꝛ calumnioſe hoc modo fecit accuſa tionẽ abolitio non concedatur.vt.j.e.l.fl.in pꝛinci.de ca⸗ lum.il.fallacia.immo puniatur de calum.vt.S.not.de ca⸗ lum. Si vero per erroꝛẽ accuſauerit ſi quidem accuſatꝰ ſuſtinuit iniuriam vel carceris vel verboꝛum vel toꝛmẽ⸗ ti non eſt concedenda abolitio:ſi vero nõ ſuſtinuerit in⸗ iuriam vel carceris vt dictum eſt:⁊ tunc concedit᷑ alas ſi etiã vtraq; parte volente.Et debet peti abolitio xxx dies computandos a die inſtitute accuſationis/ałs nõ auditur.vt.j.e.l.fl.⁊ ff.eo.l.j.S. abolitio.⁊.l.aut·S.in iudi cio.Si vero pꝛopter moꝛtem petitur abolitio debet con cedi regulariter qꝛ moꝛte extinguitur crimen.vt.S.ſi reꝰ vel accuſa.moꝛ.fuerit.l.ij.cum ſi.ff.e.l.in ſenatus.· ſi ꝓ⸗ pter moꝛtem.fallit in caſibus in quibus nullo modo con ceditur vt in crimine leſe maie. patrie oppugnate vel ꝓ⸗ dite vel crimĩe falſi.vtj.eo.l.ſi falſis.ff. ad turp.⁊.l.falla citer. Item in crimine peculat. repetundarum ⁊ de reſi⸗ duis et in crie apoſtaſie ⁊ hereſis ⁊ ſy mo.vt..ſi reus vł accuſa.moꝛ.fuerit.l.j.⁊ ibi not. Item ꝙ ſi auis calũnio⸗ ſam fecerit accuſatiõeʒ et ipſe pẽcunia ↄuictus velit abo litionem fleri non eſt audiendus etiam conſentiẽte par⸗ te aduerſa/ſed pꝛocedi debet in accuſa.ita vt nocens pu niatur.·j.e.l.ij.Ffallit etiam ſi accuſauit pꝛoſequendo ſuaʒ iniuriamvel accuſauerit conſanguineosvel ſimiles. Ma tunc conceditur abolitio.vt.dic.liij 5 Jiem no. ꝙ per Inkama⸗ ri an poſ⸗ ſit qs ex ptumacia abolitionem generalem vel ſpecialem tollitur pena:⁊ eti am crimen extinguitur /ſed non tollitur infamia.:j de ge⸗ nerali abolitione.l.finali.cum ſimilibus.et de hoc notat Aʒo in ſumma huius tituli. B lit . 0 Abolitio conceditur pꝛeſen⸗ α olitio. te aduerſario ⁊ cauſa cognita. hoc dicit. Heclex facit argumentum ꝙ ſi iu⸗ aerx de crimine inquirit:⁊ ille qͥ paſſus ẽ iniuri⸗ am vult crimen remittere.queritur an tollatur inquiſitio ⁊ videtur ꝙ non:quia iudex nihilominus pꝛocedit. Sed certe ego diſputaui q̃ſtionẽ iſtã ĩ crĩe puato⁊ dicebãt qui dã in accuſatiõe ꝙ ſint due ĩiurie:vna reipublice:alia of⸗ fenſi/vñ vna remiſſa nõ ẽ ꝓptea alia remiſſa: vt.l.licita⸗ tio · S. ꝙ licite.ff.de publicanis.Sed certe ipſi non dicunt verum /quia pꝛimo eſt tantum vna iniuria/alas ſi eſſent plures pene plures poſſent imponi:qð non eſt hic:⁊ ideo remiſſa iniuria ab offẽſo iudex non poteſt inquirere Hec obſtat hec lex:quia loquitur in crimme publico qð patet quia in pꝛiuato non eſſet neceſſaria abolitio cum ſit indi ſtincte licitum in eis tranſigere.S.de tranſac.l.tranſige⸗ re.hoc dicit Jacob. Butrig. xræ Igrauato nec teſtibus iam queſtionibus ſubie⸗ ctis in quibus criminibus nullo modo conce⸗ ditur.hoc dicit Jacob. Butrig. = Ad d iti 0 Adde ꝙ in hac.lł.verſiculo ſinautem ⁊c̃. iſte verſiculus eſt ſingul.ſᷣm bar.hic. Be generaliaboli tione. Mubꝛzica. Di potentatus. hie⸗ 4 D S WuAs fit ex cauſa publica poteſt fieri crimi⸗ n ge Anis repetitio infra triginta dies.hoc dicit Jacob. Butrig. Gm eo Pꝛeſcriptio triginta dierum habet Q locum in accuſatione inſtituta ⁊ abo lita non inchoanda.hoc dicit Jacoh Wuttig. ia no tol — . ndulgentia nõ to NRd ulg entia. infamiam / reſtitu tio vᷣ0 tollit. ¶ Op. de.l. j· S. pe.ff. de his qͥ no. infa.Sol.ibi vtitur imperatoꝛ verbo reſtituo hic verbo indulgeo:hec vera reiectis alijs.hoc dicit Ja⸗ cobus Butrigarius. t intra certum tempus criminalis queſtio termi⸗ netur. RKubzica. Dilſe uis Qui non expediunt ¶ cauſam criminalem Vinfra biennium puniuntur in quarta AA Aparte bonoꝛum ⁊ infamia.hoc dicit. COopo. ex. gloſ.⁊ videtur ꝙ punia⸗ y Ntur ſimilitudinarie ſupplicij: vt.l.accu . ſationis. ff. de accuſa. So. quidam pꝛo ARAReſequuntur crimen ? non pꝛobant ⁊ illi puniuntur ſimilitudine ſupplicij:vt in contrario:quidaʒ non pꝛoſequuntur infra tempoꝛa a iudice ſtatuta/⁊ ałas punitur vt ſtatim dicam. Item oppo.ꝙ alia pena imponatur vt.l.crimen.S.qui accu.non poſſunt. So.vt glo.⁊ pꝛima eſt vera.ratio:quia poſito accidenti ſequitur conſequens :nam ad crimen ſe⸗ quitur pena:vt.l.jS.· ad beſtias.ff.de poſtu.ergo quando non pꝛoſequitur infra tempus ſtatutum a iudice non eſt determinata et oꝛdinata contumacia: ergo nec oꝛdina⸗ ria pena:hic autem eſt tẽpus legale ⁊ oꝛdinatio/⁊ ideo ẽ pena oꝛdinaria:aut ergo quis pꝛoſequitur ⁊ non pꝛobat ⁊ punitur ſimilitud ine ſupplicij: vt dicta.l.accuſationis. aut quis pꝛoſequitur infra tempus ſtatutũ a iudice/⁊ pu nitur ſᷣm.l.qui crimen.S.qui accu.non poſſunt. ¶Oppꝑo.ꝙ quis ex contumacia nõ infametur:vt.l.fi.S. de requi.reis.So.hec ſᷣm illam quia infamatur de facto et Sg/ Calumnioſe accuſanti non “ Alla citer. conceditur abolitio nec reo Butrigarij Gecũda pars ſuper Nono libꝛo Codicis non de iure. ¶ Item oppo.ꝙ etiam de iure infametur cuʒ in turpil.incidat:vt.jti.j.l.ij.So.glo.fatetur oppo.quod non puto verum:quia contrarium loquitur in deſiſtente hic in pꝛoſequente:ſed non in terminante cauſam infra tempus legale:⁊ ideo non puto hic locum habere penam turpil. ¶ Quero an ſufficit ꝙ detulerit reum an non exi⸗ gatur ꝙ fideiuſſoꝛ ⁊ de exercenda lite deſiſtat:⁊ dic vr gl. Jacob. Butriga. *„ S S net vt faciat terminari infra tempus ſtatutum ⁊ ꝙ alijs eſſe ſolet pena non eſt de pena delinquenti opoꝛ⸗ tet ad aliud trãſire ꝙ ſit ei pena hoc dicit.ſ Ego diſputa ui hic queſtionem talem ſtatutum dicit ꝙ non ſoluẽti col lectas non reddatur ius vſq; in quinquennium:vnde ſi p pter collectas non ſolutas non debet ei reddi ius ad qui quennium non erit ei pena cum per aliam cauſam non de beat ſibi reddi/nũquid aliam penam debet eis imponi: ego determinaui ꝙ ſic per hanc.l.vnde poſt pꝛimũ quin⸗ quenniũ non reddetur ei ius infra aliud quinquennium. ¶Erx tex.łſi petantur NHota ꝙ dilatio datur demum ſi petatur:⁊ ideo ſi actoꝛ petit dilationem ad pꝛobandum iudex dicat /do dilationes ambabus partibus ad pꝛobã⸗ dum:male dicit / quia non debet dare reo poſtq; reus eam non petit. Additio. Aaae giltal in verſl r iperſong e fa *cit ad queſtionem de ceco qui cõmittit tale delictum qð debebat ſibi oculus remoueri ꝙ cum pe na non poſſit habere locum in oculo/tunc punietur ĩ alio membꝛo per hunc textum ſᷣm Joan.and.in regula nemo poteſt. de regulis iuris libꝛo ſexto. =ðð Ad cauſam criminalẽ E„Miminales. nunundi van b⸗ nium oĩmodo.h.d.¶ Ad euidentiam eſt ſciẽdũ Mα quidam pꝛoſequuntur ⁊ non pꝛobant /⁊ tũc pena turpilł. de qua hic. Iteʒz eſt ſciendum ꝙ hec pena ſo⸗ lum locum habet in crimine publico pena.i.remie:⁊ in pᷣ⸗ uatis.ff.eo. Ja. Butrig. Ad ſenatuſcõſultum turpillia KRubzꝛic. S demum. Qu ab geeuſa⸗ Edicij ⁊ publici criminis deſiſtit incidit Min turpil. h. v. C Oppo. hic inuit ꝙ ad hoc vt deſiſtens cadat in turpił.opoꝛ⸗ tet carceratũ fuiſſe reũ ⁊ alia contigiſ⸗ ſe q̃ bic dicunt᷑.Sʒ ʒ hoc videtur lexi Eſenatus.S. qui poſt. ff. e. So. vt glo. Itẽ op.ꝙ etiã ĩ pꝛiuatis criminibus hẽat locũ hec.l.vt l.ſi quis repetere · S. j. ff.e. So.ibi.l.remia.hic turpil. „ Fideiuſſoꝛ in certam rem non tene SY Pzo W. iur vltra hoc. ß —H & Ad accuſationẽ eliſam non D S Bamuis. nanis pꝛomiſſis reditur ad extinctam/nõ ſic ad accuſandum act. quia Pacto extinguitur nõ eliditur. hoc dicit. Quia glo.duo in oꝛdine ſignat contraria: ideo oꝛdina ſic.Et ideo oppo.ꝙ non ſeruatis pꝛomiſſis poſſit ad pꝛimã ac⸗ cuſstionem rediri vt.S. de tranſact.l.ſcire.⁊.l.ſub pꝛe⸗ textu.So.ibi loquitur in actione ciuili in qua diſtingui⸗ tur ꝙ aut eſt eliſa:⁊ ad eam reditur / aut extincta ⁊ non.ſʒ agit de dolo vt dicta.l.ſub pꝛetextu.hec loquitur in accu 2 ſatione criminali que tollitur ex ſolo pacto.ar.l.ſi tibi · S⸗ q̃dã.ff.de pac. Op.ꝙ poſſit ad accuſationem redire tan⸗ q́; tranſactio non tenuerit vt.l.tranſgredi.So.ſᷣm aʒo. ¶ IAn gloſ. qque incipit quibus ibi.qð non placet: immo eſt bona ratio aʒo:qꝛ quantum ad hoc vt idẽ poſſit ad ac⸗ cuſationeʒ redirevel non hʒ locũ diſtinctio illius:licet nõ qᷓ;tum ad hoc vt cadat in turpil.vel non.¶ In eadem gl. ibi ratio autem.hec ratio redit ad pꝛimum contrarium.S de. l. ſub pꝛetextu.¶ In eadem glo.ibi aliud.in ft.in crimi nali ⁊ colligitur ratio exil.ſi tibi:g quedam.ff, de pc. ⸗ Licet accuſatoꝛi non pꝛoſe⸗ Ouerint. en infra tempus debliin irrogetur pena/tamen ad officium iudicis pꝑti habet locum pena.l.remie. Quidã non pꝛoſequuntur in⸗ fra tempoꝛa legalia/⁊ habet locum ciuilis pena tituli pee cedentis.Quid am ſine abolitione deſiſtunt:⁊ habʒ loc, larſe nie ſtioriamt N. Gccnitunt ferunt /non 1ddi codens l hotremo. iNeant ſrenonp lſerein Nibi/n tiepꝛin ytglo. tur debe crimen. decrimin ſicum ſi ytglo Cea ger ſuo o⸗ teſtremite gulyenit Et ſi dica ſtlbinote ro:ſed in Anentur Clratoꝛ in Moꝛiamm in de c. Comparet vospertin ſaunyen eſltina ſlmwoen ſcoetro ſockinl dſforentes nn lun Upeltroff ercauſan lelisſecgl Pspolebe mzödet ehocf ercinari catſnanu mingncidr Lidenrunetſia Nonecben i⸗ Npsſeunu Ulispentinie eſikvnrthtrte dungben n enaltetietkge tun QAuichun tonegtin nisdeſſtint phohiinigl dorinutee reätascontt zloeſttenh feoſt⸗ binaihel iahleun timſenton ſetcnicſeng goniſettr. Ninmigſi rhoene, vociuſe⸗ „ oſttad gini De Calũniatoꝛib. AQAui deſiſtit ab accuſatio *ne ad eandem redire non JYis de qu poteſt. hoc dicit. Femi M 4 1 emina deſiſtens ab accu⸗ L J fem ina.ſtione non pꝛoſequit᷑ ſuam vel ſuoꝛum iniuriam:cadit tamen in turpił. COppo. ꝙ non cadit in turpił.vt.l.j· S· actio⸗ nem ff. e. dic vt glo.⁊ de hoc plene dixi in.l.ſi ea · Squidã. F.qui accu.non poſſunt.ſ¶ Item quero quis dicatur ſuaʒ iniuriam pꝛoſequi:dic vt glo. ¶ In glo. que incipit ſi quis.ibi non poſſunt cogi.nã bũ admittuntur licet non cogãtur in executionibus que dif⸗ ferunt / non tñ deſiſtunt. hH.dd. Ad DdD iti 0 Adde ꝙ glo.j. huius legis in verſi.ſʒ qs dicitur ⁊c.⁊ glo.eſt ſing.ſᷣm bal. in.c.ac cedens.j.col.vt lite cõteſt.in.c.ceterum.de teſtibus.in.c. poſtremo.de appel.idem Jaſo.in.lł.j.ad fi.ff.in ius voca⸗ ti vt eant aut ſatiſdant. vide bald.im.l.j.xj.coł.S.q accu⸗ ſare non poſſunt.verſi.ſuper tertio puncto.⁊ ibi videtur reſidere in hac oppoſitione. De calumniatoꝛibus. RKubꝛica. Turpitudo occur Alumn la. rẽs in iudicio pur gatur mercẽnario officio iudicis eiuſ adem cauſe.hoc dicit. B 2 ¶ Oppo.ꝙ etiam finita pꝛima inſtan V Atia poſſit ad cauſam rediri cum tenea⸗ tuxn. l. remia criminaliter ⁊ ciuiliter: vt l. j. ff. e. So. poteſt poſt accuſationem vt ibi/non officio vt hic.¶ Item oppo.ꝙ demum accuſa tiõe pꝛima finita de calumnia vt.l.j.S.j.ff.ad turpił.So. vt glo.¶ Item oppo.ꝙ qui de crimine calumnie pꝛoſeqͥ⸗ tur debeat ſe inſcribere ꝙ hic non fuit:⁊ ſic obſtat lex qui crimen.S.qui accu.non poſſunt.So.vt glo.i Item op.ꝙ de crimine calumnie pendente pꝛimo non poſſit cogno⸗ ſci cum ſit par in crimine vt.l.j.S.qui accu.non pñt. Sol. vt glo. Collige ex.l.iſta ꝙ ineptitudineʒ iudicij poteſt iu dex ſuo officio remittere:hinc eſt ꝙ ſi accuſat qui non po teſt remittit eum eſſe vere poſtulantem /ſic ⁊ in ciuili lite qui venit vt ꝓcuratoꝛ remittitvt.l.ꝙ ꝓhibet. ff. de poſtu. Et ſi dicas quomodo poteſt ſibi remittere cum non ſit ſibi notum vt iudici. Reſpondeo eſt ſibi notum vt pꝛi⸗ uato:ſed inquiret ⁊ faciet ſibi notum vt iudici.⁊ eſt in ar⸗ gumentum ſtatuto cauetur ꝙ in criminibus non poſſit ꝓ curatoꝛ interuenire ad aliquam exceptionem etiam decli natoꝛiam exponendam. Modo iudex inquiru cõtra quẽ dam de crimine in caſu in quo inquirere non poterat comparet pꝛocuratoꝛ eius ⁊ dicit:domine iudex cum ad vos pertineat ineptitudinem iudicij reijcere imploꝛo of ficium veſtrum vt remittatis ⁊ reſcindatis inquiſitioneʒ que fit in caſu pꝛohibito:dicit iudex tu non debes excipe re: dicit pꝛocuratoꝛ:ego non excipio. ſed officiuʒ implo ro:immo etiam me non poſtulante debetis hoc facere of ficio veſtro Et ꝙ aliud ſit exciꝑe alið officiũ iploꝛare ca⸗ ſus eſt. in. l. fl.. de petit.hered.⁊ gl.ponit hoc vt ſpecies differentes vt. l. querela.S. de fal.⁊.l.iij.qui accu.non poſ ſunt. Cum ergo ſtatutum pꝛohibeat ſolum excipere non impedit officium. Item collige ꝙ officio mercẽnario iu⸗ dex cauſam ineptitudinis remutit: ⁊ ideo cum quidam teſtis ſecularis coꝛam epiſcopo depoſuiſſet falſuʒ:epiſco pus volebat eum cauſa finita punire officio ſuo per.l.nul lum.S. de teſtibus: dictum fuit ꝙ non poterat ſine accuſa toꝛe hoc facere quia cum officium quo punire poterat ſit mercẽnarium vt hic ꝓbat᷑ expirauu pꝛima cã finita. = At er Vbi pꝛeſumptio contra pꝛeſumptio RNNRVEEL. nẽ/ eſt pꝛeſumptio in ſpecie et pꝛeua⸗ jet contra pꝛeſumptionẽ in genere. ¶ Ex tex. Acalumnie ꝓpꝛeſumptione. nia non punitur. ¶DOppo. ꝙ eo ꝙ non pꝛobat veniat de calum nia puniedus:vt.l.iure mariti.S.de adult.⁊.l.is cuius · S· mariti.Ge adult.cum ſi. So.aut conſtat de ipſoꝛum ca lumnia:⁊ tunc puniuntur:aut non conſtat:⁊ tunc regula De Bonis ꝓſcriptoꝛũ.o. C riter qui non ꝓbat pꝛeſumit᷑ calũniari/fallit in quibuſdã 2ν Vendicans necem pater⸗ Alumnte. nam de pꝛeſumpta calum⸗ caſibus in patre ⁊ ſi.ex quo collige duo:pꝛimo ꝙ pꝛeſum ptio ↄtra non pꝛobatũ nihil operat᷑. Scðo ꝙ vbi due pꝛe ſumptiones ſunt oppoſite vna in genere:alia in ſpecie pᷣ⸗ ualet illa que eſt in ſpecie.vt.l.cũ de indebito. ff.de ꝓba. et.l.diuꝰ.ff.de ĩ integrũ reſti. Sed vbi conſtat ꝙ nõ eſt in calũnia unullus punitur.hic nõ ſunt alia. RSS Iniate Calũnians in Di calünio toꝛes.cauſa liberali Apena.l.remie tenetur.h.d. ¶ Doppo. de. l. ſi tibi. S. de libe. cã. So. vt ibi. D S m inis Qui ſeruũ alienũ facit calũnioſe *toꝛqueri punitur in duplum. O n pꝛius Mon debet quis admitti ad 3 P. D. accuſationem inſtituendam Sniſi ſe inſcpᷣſerit ſolẽniter ad penã tallionis.h.d N ſg ODmnis qui accuſat habetur lo⸗ O ſtris co delatoꝛis:et ideo ſi pꝛobatur “ Rreus punitur de calũnia. h. d. Dilquis. Au en tviceten Wr r calumnia venit puniendus.h. d. De bonis pꝛolcriptozuz ſiue damnatoꝛum Mubꝛca N X as S† alumnioſo remediũ abolitio⸗ EAllaciter. ns non datur. h. d. II 1 DHDepoꝛtatus teſta⸗Depoꝛta⸗ Epoꝛztati. eretno o⸗ t en poſ⸗ gea queſita nõ publicent᷑.vt.l.ſi tibi mã Sed contra hoc occurrit dubiũ.nam a nos dicimus ꝙ actiones ſunt iuris ci⸗ uilis ⁊ oĩa q ſunt iuris ciuilis denegant᷑ depoꝛtato:⁊ tñ actio ei ↄcedit᷑.vt dicto/S.is cuiꝰ.opʒ ̊ nos dicerevel ꝙ ꝙ eſt ̊ dictũ/S. .is cuiꝰ.qũ bona publicant᷑ ex ↄᷣctu planũ eſt. Sed ſi ego intelligo ꝙ publicant᷑ ex delicto poſſuʒ di cere ꝙ perdit actus iur ciuilis quia nõ poteſt teſtari vt hic vel ſuccedere alicui. Sed non perdit actus iur natu ralis vel gentiuʒ.nam contrahere poteſt ⁊ per contractꝰ habʒ acqſitiones ciuiles.licʒ ſit de iure ciuili. Sed actio nes nõ poterit ĩ iudicio deducere.¶ Itẽ op.ꝙ depoꝛtatꝰ fiſco non qrit.vt.l.in metallũ.ff.de iure fiſci. So.vt glo. na damnatoꝛum. hee tica habet tot opiniões quot capita:quia do⸗ HKsagk ctoꝛes non firmant pedes. Et bꝛeuiter hoc di cit.Bona damnati non applicãtur fiſco/nec iudicibus: ſed aſcendentibus vſq; ad certum gradum: vxoꝛes capi unt dotem et partem.l’.diffinitam. excepto tamen maie⸗ dauero/S is cuius.ff. man. So. vt glo. actiones nõ ſunt iur ciuilis vel ꝙ depoꝛtato nõ ↄpetunt ſtatis in quo ſeruantur iura vetera ve publicatiõe bono⸗ rum.hoc dicit. Diuide in duas partes quia in pꝛima parte ponit regu lam generalem/in ſcdᷣa exceptionem.ſecunda ibi in maie ſtatis crumine. ¶ Ad euidẽtiam eſt ſciendũ ꝙ textus in coꝛ.vnde ſumi⸗ tur dicit ꝙ imperatoꝛ intendit dirimere penas coꝛpoꝛa⸗ les vt habuiſtis in aut᷑.nouo iure.S.de ſeruis fugi.quia eſt in eodem coꝛpoꝛe cum iſta ſcʒ vt nulli iudici. Item et pecunias dirimat vt hic: et ille tex. me multum aſtrin⸗ git. vt · j.dicam. “ ¶ Oopo.etiam ꝙ iure nouo bona damnatoꝛum ſeu pꝛo⸗ ſcriptoꝛũ veniant publicanda vt in auten. de incep.nup. S·ſancimus.vbi quis pꝛoſcribitur ⁊ bona eius publican tur. Huius timoꝛe ſunt hic plures opiniones.vna ſcilicʒ ꝙ ſint tria iura vnũ antiquum ſᷣm quod fiebat publica⸗ tio.vt.l.j.ff. de iure fiſci. Item eſt ius nouiſſimum et ſᷣm hoc non fit.vt in auten.de man pᷣn·S. opoꝛtet.E ſt aliud ius magis nouiſſimũ ꝙ clarius ponit ceſſare publicatio⸗ nẽ vt hic:⁊ ita alia iura coꝛrigunt᷑.Alia eſt opi.ꝙ aut qͥs daãnat᷑ ad moꝛtẽ naturalẽ ⁊ ciuilẽ ita ꝙ bona nõ ſũt ei re⸗ mãſura ⁊ tũc cũ ſucceſſoꝛes hr̃e dẽant bogn nõ publicat᷑ lteſt etiam in bonis poſt depoꝛtationẽ ſit facere Rqueſit . hoc dicit. Op. ꝙ bona poſt⸗ teſtamẽtũ Butrigarij Gecũda pars ſuper Nono libꝛo Codicis ne puniantur ipſi innocentes vt hic. Si autem retinent ciuitatem vt quia relegantur expꝛeſſe erant ei bona aufe renda tunc patiatur penam ex delicto etiam hodie publi cantur vt in contrario.Alij dicunt ⁊ hec videtur verioꝛ: quia aut bona veniebant in contumaciam pꝛeſcriptionis publicanda:⁊ tunc hodie non publicentur vt hic: aut ex⸗ pꝛeſſe veniebant publicanda per legem ⁊ non in conſe⸗ quentiam/⁊ tunc hodie publicanturvt in contrario. Sed ꝙ pꝛecedens ſo.referat multa equalia mala ſic oſtendo. quia in contrario tex.dicit in coꝛpoꝛe de exilio: et ſic de depoꝛtatis ⁊ moꝛte ciuili et crimine publicantur bona: ſed glo. exponit in relegatiõe ⁊ male: quia ſtatim ſubijcit textus ꝙ filij ſunt effecti ſui iuris:ergo non de relegatio⸗ ne:ſed de depoꝛtatione loquitur: ſed illi qui tenent illam opinionem mouentur tali ratione: quia dicit textus in coꝛ.ꝙ bona eoꝛum qui non deliquerunt non ſunt publi⸗ canda nec parentes ſunt puniendi qui dicuntur ſuccede re.⁊ innocentes:⁊ ideo dicunt ꝙ quando non perdit ciui tatem:vt quia relegatur ⁊ bona erant expꝛeſſe publican⸗ da per legem:publſicabuntur etiam hodie ⁊ ipſe qui de⸗ linquit puniatur ex delicto. Sed quando perdit ciuitatẽ ita debet heredem habere ⁊ nihil debet retinere / tunc nõ debẽt bona publicari qꝛ non deliquerunt ⁊ nõ puniet᷑ aks punientur parentes ⁊ agnati a ſucceſſione. Sed ipſi non videntur bene dicere de depoꝛtato:quia licet ciuita⸗ tem amittat retinet bona:hinc eſt ꝙ grauatus de reſtitu⸗ endo poſt moꝛtẽ poſt depoꝛtationẽ retinet hereditatem: vt.l.cuius pater·S·hereditatem.ff.de leg.ij.⁊.l.ex facto. S·ex facto.ff.ad trebellia. Si ergo non publicantur reti⸗ nebunt ipſi delinquẽtes ꝙ erit abſurdum.Et ideo ꝓ iſto rum declaratione dic ꝙ aut quero an iura que loquuntur de annotatione que pꝛopter cõtumaciam fit ſint coꝛrecta ⁊ dico ꝙ non:⁊ eſt ratio:quia quod non mutatur ⁊c.vt.l. ſãcimus.S.de teſta. Sed hic loquitur in damnatis ⁊ pꝛe⸗ ſcriptis:⁊ illi non ſunt damnati nec pꝛeſcripti: ergo ceſ⸗ ſant verba legis in.l.ſi vero/S.de viro.ff.ſolu.ma.⁊.l.hos accuſare · S. omnibus.ff.de accu. Pꝛeterea dicit.l.iſta in coꝛpoꝛe ꝙ vult penas criminis minoꝛare/⁊ illa pens an⸗ notationis non eſt pena criminis: ſed continuatio. pꝛo hoc induco.il.qui iuſſus.ff. de appella.nam contumax in veniendo non auditur appellans niſi veniat iudice ſedẽ⸗ te pꝛo tribunali. Sed contumax modo reſtituendo non impeditur appellans quia non debemus extendere ver⸗ ba legis:hinc eſt ꝙ repꝛobamus glo.que tenet bannitum equiparari depoꝛtato/quia non eſt verum/quia depoꝛta⸗ tus eſt damnatus de crimine/bãnitus habet penam dam ni ex contumacia non ex crimine:ideo niſi ſtatuta aliam penam bannitis imponerent non haberent aliam penaʒ: ſed ſi frangerent bannum poſſẽt durioꝛi pena affici / vt. l. aut damnum·S.:quiſq;.ff.de penis.aut tu queris an iura que in relegatis quandoq; adimunt bona coꝛriguntur/ ⁊ dico ꝙ non:⁊ eſt ratio qꝛvbicumq; lex diſponit ꝙ appel latiuum diſpoſitum non extenditur vltra illud quod eſt cauſa diſpoſitionis:vt habes tex.⁊ glo.i.l.j.S.de impu.⁊ alijs ſubſti. Cum ergo hec lex diſponat ſub appellatiuo de damnatis ⁊ pꝛeſcriptisvidetur loqui de publicatione cuius cauſa erat pꝛeſcriptio bonoꝛum vel damnatio. Sʒ relegatio non dicitur eſſe cauſa publicationis niſi lex ex⸗ pꝛeſſe dicat:⁊ ideo illa iura nõ ſũt coꝛrecta triplici ratiõe. rna quia hec lex loquitur de pꝛeſcriptis ⁊ damnatis illi non ſunt damnati ergo ⁊c. Pꝛeterea hic diſponit lex ſub appellatiuo nomine:⁊ ſic quando pꝛeſcriptio ? dam⸗ natio eſt cauſa publicationis ⁊ relegatio non eſt cauſa pu blicationis niſi expꝛeſſe l.hoc dicat:⁊ ideo non eſt illud coꝛrectum. Pꝛeterea relegatus erat retenturus bona: et ideo pena eius ẽ ꝙ bona publicant᷑/a ſic ego coniungã ſe cundam ⁊ tertiam ſolutionem. Sed quando ad moꝛtem quis damnatur bona non erat retenturus: ſed debebit ſucceſſoꝛem habere ⁊ hodie non publicantur ne vel bona que non deliquerunt publicentur contraS. opoꝛtet.in autent᷑.de man.pꝛinc.vnde ne parentes qui debent ſuc⸗ cedere puniant innocentes contra legem ſancimus.S.de penis.⁊ in hoc noſtra iura coꝛriguntur ſcilicet in dam⸗ nato ad moꝛtem non in relegato nec in annotato: ſed qͥd in depoꝛtato cum ipſe poſſit retinere bona:vt.l.cum pa⸗ ter.S. hereditatem.ff.de leg.ij. Sed dic ꝙ depoꝛtatus bo na ante depoꝛtationem queſita perdit ⁊ ei debebat ſucceſ ſoꝛem habere / ⁊ 1õ poteſt dici illa non debere publicari pꝛopter rationes pꝛedictas ſcilʒ ne vel res que non deli⸗ querunt publicantur vel parentes qui non deliquerunt puniantur:ſed queſita poſt depoꝛtationem retinet: vt.l.ſi tibi · S. ſi is cuius.ff.mandati.et dicta.l.cum pater.S.he⸗ reditatem.ff. de legatis.ij.⁊ hanc puto eſſeveritatem hu⸗ ius materie.Et ſunt hec arg.ad queſtionem talẽ Pona⸗ mus ꝙ clericus non poſſit excommunicari per ceſſationẽ ſolutionis collectarum nunqd ſi citatus nõ veniat ad ſol uendum fuerit contumax poterit ipſe excõicari pꝛopter contumaciã in nonveniendo:puto ꝙ ſic ar.eoꝛũ que.S.di xi de annotatio.⁊ ar.d ·S· iuſſus. De ſententiam pallis tt relti tutis. Kubꝛica Bm ſalutatus. ſolin⸗ pliciter facta ſub verbo ſreſtitutionis AAhreintegrat ſtatum quo ad famam ⁊ bo na indulget quo ad penam nõ quo ad Additio Ex hac lege no.tria paria. Pꝛimo reſti . U·tuto te in integrũ vel reſtituto te ad om nia vel reſtituto in quolibet iſtoꝛum caſuũ ad bona ⁊ ad famã ⁊ honoꝛes reſtitutus dicitur per iſtam legẽ pꝛimaʒ tutio reintegrat omnia non indulgen⸗ hic /ſecus ſi diceret indulgeo:qꝛ tunc ſola pena remiſſavi detur.l.fi.S.de genera.abolitio. 2 ditoꝛibus reſpondere non qui rem ſingularem W☛ recuperat. h. d. qᷓ;tum hereditatis:nã appellatione hereditatis continen tur onera ſed appellatione bonoꝝ non regulariter. vt.l. ſubſignatum . S. bona.⁊.l.bonoꝛũ.ff.de verb.ſign.⁊.l.non amplius.de leg.j.hic aũt impoꝛtat bonoꝝappellatio etiã REOHTa. hec ꝓcedunt ſᷣm ꝓpꝛiã ſignificationẽ. to 1 KRelaxatus a pens ſi non recuperat ILD2½. bona non reincidit in obligstiões Jantiquas. –– 5 Damnatus ⁊ per ĩdul⸗ Aα JYademptis αα.αναa:ushe al atfert a ſuperioꝛi: quia ſuperioꝛ tractar de actio⸗ ne competenti contra dãnatũ hic a competentibus ipſi. Opbo. vno modo vt glo.So.vt glo. . TS ilio depoꝛtato perdit R inſulam. ut pater patriam po⸗ teſtatẽ quam non recuperat / filio per indulgen W, Eeetiã a pena dimiſſo. h. d. ¶ Op.ꝙ pater recuperet patriã poteſtatem: vt inſti. qui. D. S mo. ius pa· po. ioluitur · S· cũ aũt. So. vt glo. Mon reitegrat honoꝛes ex Ener alis bona indulgentia ſecusĩre Aſtitutione. hoc dicit. Quid de cãcellatis de libꝛo depoꝛtatoꝝ Add itio an iſta cãcellatio ĩpoꝛtet idẽ ꝙ reſtitutõ vel ĩdulgẽtia.Hhe hoc tãgit Cy·je.l.fl.⁊ vr ꝙ ſit idẽ qð re ſtõ.qꝛ ꝑ redditionẽ ĩſtr̃iↄti git plena liberatio:vt.l.labeo S.poſtq; ff. de pact.ſʒ hic ĩteruenit cãcellatio ĩſtri ꝗ̊ ⁊c᷑· Bꝛeuit᷑ cãcellatꝰde cõdẽnatiõe q ifamiã irrogat ſi eſt cã⸗ cellatꝰ a ppło nõ recuꝑat famaã:qꝛ ad famã non põt reſti⸗ tuere niſi pᷣnceps ⁊ ſenatꝰ: vt.l.j.S.de q̃.ff.de poſtu.⁊ not. nn. in. c.cũ te.de re iud. honoꝛes aũt illiꝰmunicipij qͥ d erũt᷑ ꝑ ſuã.l.municipalẽ vr̃ recuꝑare/ qꝛ q;tũ a iure ſue ci tatis dʒ hr̃i ꝓ reſtituto.Hec ob.ꝙ ſit ĩfamis/qꝛ ꝙ ifamis repellat᷑ ẽ de iure poſitiuo cui pot derogariꝑ ſtatutũ:vt l.vt gradati ·S.ſʒ ſi lege.ð mu.⁊ ho.Vł dic ꝙ ẽ iſpiciẽda cã ex q̃ fit cãcellatio.aut eĩ iſta cãcellatio arguit iniqtatẽ iudicate rei:⁊ tũc eqͥpat᷑ reſtõ:aut ↄfirmat rẽ iudicatã pu opetr᷑ ĩdulgẽtia cũ fiat ſeruꝰfiſci.Rñ.ĩmo qꝛ an bona vel famam. Cum patris reſti⸗ Qui recuperat bonavk uo 7 d eb ito 2 tam bondaumn tenetur e⸗ mirabile ꝙ tm̃ hic impoꝛtat appellatio bonoꝛũ na non recuperat actiones.h.d. ¶ Heclex dif⸗ ta cãcellat:qꝛ ſoluit ⁊ tũc ñ ĩtelligr reſtõ.⁊ hoc puto veꝝ. P uſtr a Op.ꝙ reſtituat᷑ dño.vt.l.jff. 5 E. vq̃ſti. So.vt glo. Itẽ op.ꝙ nik RMEunuo pokit ei legari añ nõ. ¶ Itẽ op. ꝙ dñs recu⸗ beret ius ſuũvt.l.ſiue ff de iur.pr̃o.So.vt gl.⁊vltia ẽ a. gentur qu eorurſe⸗ Aminittre Edubiur urſcy Deitbil in cuntcyno funt,non Garerunt. mergone Coalterb fturante gertinon tur Goin Uuävl. ſimüidus nonpotr dicendo conclud ne, Prin pue min mnentufn: nento. f. onoſol ls Gecun Arobarpe Lockeinf lere ſen dehisqai (po Fllpen ſere ren lipt in Fem q. thoſtea e glo ration Kdi⸗ cktoiear idietur, ſöitori Mriono Neqracri ſondiſtrn lowan! ſine ſetegcre (Qert hefecite Merreſtt meryer ſeispo⸗ foreron Dlnoſtr keſlnsd ſtpteſtn ſfrein ſochi umtdec beeu Parlg Piang reſtituple caſuü adien fiſtamletn ſolapenen cupercthnt, onorum tenerg hbitenſnaͤe Ntappelgeee herecltatenn Nonteghennn devobſar vonopapplt Ppriͤſthttan penaſinontare nctäitnnchtn Dannatnstprll etumſtln shd ſhaht eriottrtcelrad glo, ſo deponn 8 ipactbati tſflloperti eſtaten ptintt ci adt. So etegnu hair⸗ uigenirten delbodhtt ortticig ii ſcſfſtii bentonl cieelato ifi müüſntcliin fmiſnn in eiſdeſoinn tllefrune , = ☛ = De ſententiam paſſis. SY p ater Indulgẽtia nõ reĩtegrat bona reſti etutio ſic.h.d.cũ ſeq/l. . . Op. vno mõ: vt ¶ [Bm ind ulgentia. gda e S 5 mnia que amouit a 3. R quellio ne depoꝛtatio ⁊ eiꝰ pena Deoeoebz reintegrare reſtitutio. Hec lex ponu the s ma/7 ex eius themate elicit quattuoꝛ q̃ſtienes omnibus reſpondetur ſᷣm quoſdam /ſᷣm salios quedam remanẽt indiſcuſſa/epter cuius deciſiones ſunt hic opi⸗ niones vt patebit. ¶ Ex tex.lita tamẽ ᷓ. ꝓpoſuit ⁊ decidit pꝛimam queſtio⸗ nem hic ſecundam. Eſt ergo pꝛima queſtio an recuperct oteſtatem. Et reſpõdet᷑ ꝙ ſic ſᷣm alios eſt queſt io an va eat teſtamentum. Tertia queſtio eſt an geſta per ſiliũ va leant ⁊ reſpondetur ꝙ ſic ſi pater eſt bone vite:alłas non. ¶ Circa materiam noſtre legis pꝛimo quero an hic foꝛ⸗ mentur quattuoꝛ queſtiones:⁊ videtur ꝙ tantum due foꝛ mentur ſcʒ an teſtamentum valeat.Sccũda an recuperet adminiſtrationem bonoꝛum:ꝙ pꝛima hic foꝛmetur non eſt dubium:ſed an decidatur/⁊ dicunt quidam ꝙ decidi⸗ tur ſcʒ ꝙ valet pꝛopter generalia verba huius legis: ⁊ qꝛ dicit nil irritari:⁊ quia eius ſtatus non pendebat. Alij di cunt ꝙ non deciditur:quia verba contraxerunt vel geſſe⸗ runt / non pertinent ad vltimas voluntates vt.l.verba cõ traxerunt.ff.de verbo.ſignifi.at hic confirmat ſolum ge⸗ ſta:ergo non teſtamentum.Alij dicunt ⁊ hoc placet ꝙ pꝛĩ cipaliter hic queritur an teſtamentumvaleat. Modo que ritur an teſtamentum valeat cum certum eſt ꝙ ſuper inci denti non debʒ pꝛonunciari expꝛeſſe.ſed pꝛonũciare vide tur ſuꝑ incidenti:qð habet neceſſariã conſequentiam ad iltud vt.l.ſi iudex.ff. de his qui ſunt ſui vel alieni iuris.cũ ſimilibus.Cum ergo hic queratur an valeat teſtamentuʒ non potuit clarius reſpondere imperatoꝛ ꝙ nõ valeat q; dicendo ꝙ reuertitur in poteſtatem patris: nam per hoc concludit ꝙ non valeat teſtamentum:⁊ hoc duplici ratio ne. ꝛima quia poſtq; reuertitur in poteſtateʒ patris ca pue minuitur/ minima capitis diminutio rumpit teſta⸗ mentum:vt.l.j.ff.de legatis.iij.⁊.l.qui ex liberis·S.· teſta⸗ mento.ff.de bo.poſſeſ.Fᷣm tab.nam debet reperiri ſui iu⸗ ris nõ ſolum tempoꝛe teſtamenti:ſed etiam tempoꝛe moꝛ tis. Secunda ratio eſt quia cum teſtamentum non habe⸗ at robur perfecte niſi poſt moꝛtem/videtur quodammo⸗ do eſſe in fleri:et ideo impedimentũ ſuperueniens poteſt tollere flendum ⁊ impedire:vt nota.in.l.patre lurioſo. ff. de his qui ſunt ſui vel alieni iuris. ¶Sppo.· ꝙ ſtatus alicuius poſſit fleri in pendenti: vt.l. j S.ſi pendeat.ff. ad macedo.⁊.l.ꝙ ſi fllius.ff.de cap.So. vere ⁊ re non pendet vthic: ſed ſpe pendet in filio capti⸗ ui / vt in Zꝛio. In fllio depoꝛtati nec vere / nec ſpe pedet. ¶ Item quero quid ſi filius captiui teſtetur æ moꝛiatur/ ⁊ poſtea reuerſo patre rumpatur teſtamentum: ⁊? dic vt glo.rationem aſſigna vt ipſa. A d it Adde ad iſtam legem in verſicu.ideoq; D tio. ꝙ reſtitutus per pꝛincipem non ſolum reſtituitur ad famam:immo etiaʒ pena coꝛpoꝛalis remit⸗ ti dicitur/⁊ etiam ad bona reſtituitur ſolo verbo reſtituo l.j. S. iſto titu.quod eſt verum in bonis non venditis: in vẽditis non reſtituitur argum̃ento legis bñ aʒenone.C. de quadrien.pꝛeſcrip.idẽ per legem ſed ⁊ ſi lege·S· item ſi rem diſtraxerit.ff.de petitio.heredita.hãc opinionem pu to veram Bart hic in penultima coł.Et adde hic caſum ſingularem iuncta gloſ.in verbo neq; ſᷣm Bart. bic qui dicit ꝙ credit ꝙ iſtud non reperiatur alibi. ¶ Querit h̊ Bal. filiꝰdepoꝛtati pfe exiſtẽteĩ depoꝛtatio ne fecit teſtamentum de ſuis aduẽticijs ⁊ deceſſit: demũ pater reſtitutus eſt. queritur an illud teſtamentum inflr⸗ metur:veritas eſt ꝙ non / quia pater non habet recupera re ius poteſtatis in filium pꝛedefunctum cum iſta reſtitu tio retro non trahatur:ergo fllius deceſſit ſui iuris. MNon ob. l. noſtra quia hic pater fuit viuo filio reſtitutus. Un⸗ de filius per reſtitutionem patris fuit capite minutus: ⁊ ideo teſtamentum irritatur / vt in · S. alie. inſti. q. mo. teſt. infir. ⁊ in hoc omnes concoꝛdant. Sed quero quid de fl⸗ lio capti qui patre exiſtente in captiuitate fecit teſtamen tum ⁊ deceſſit: demum pater poſt moꝛtem filij reuerſus ẽ an teſtamentum filij irritetur: quidam dixerut ꝙ no. RS hec cauſa impediens.i.reditus patris ſuperuenit poſt rẽ ꝓductã in eſſe nõ aũt dũ res erat in fieri:ergo nõ habʒ vitiare vt.l.patre furioſo.ff.de his qui ſunt ſui vel ali.iur. pꝛo hoc facit.l.noſtra ibi ita tamen.vbi dicit ꝙ actus con ſummati non reſcinduntur.Sed iſtud teſtamentũ eſt cõ⸗ firmatum ꝑ confirmationẽ in moꝛte:ergo nõ debet poſt⸗ ea reſcindi⁊ illa fuit opinio quoꝛũdã.In contrarium fa⸗ cit qꝛ ex quo pater eſt reuerſus fingitur nunq; fuiſſe captꝰ ⁊ ex iſta fictione reſultat quedam fictio ꝙ filius eius nunq; fuit ſui iuris:ergo patet ꝙ teſtamentum dʒ nullum iudicari.nec dicit᷑ tñ infirmari de nouo qð retro infirmũ apparet:⁊ ſic non ob.l.patre furioſo.pꝛo hoc ꝙ iſta lex fin gat etiam filio moꝛtuo apparet.il.ſi pater.ff.de ſuis ⁊ legi. Seg hic dicit Oet.ꝙ aut loquimur in bonis queſitis dũ pater erat in captiuitate ⁊ quo ad illa valet teſtamentum aut quo ad bona ante queſita:⁊ quo ad illa non valet ⁊ aſ ſignat hanc rationem / dicit enim ꝙ fictio requirit duo ex trema ſcilicet ad quod ⁊ a quo. Sed rebus poſt captiuita tem queſitis eſt extremum ad quod:quia tempoꝛe capti⸗ uitatis illa acquiſitio non erat in rerum natura:ergo quã tum ad bona interim acquiſita nõ trahit ſe fictio:⁊ ſic va let teſtamẽtum quo ad ea:ꝙ autem ſic fictio requirat duo extrema pꝛobat ipſe per..l.huic ſcripture.ff.ad.l.aquil.ſub tiliter inducendo illam legẽ. Bꝛeuitexr doc.tenent contra e.diſtinctio enim ꝑe pꝛimo non tenet quiã actus teſta i eſt indiuiduus/nec poteſt teſtamentum in vna re vale re ⁊ in alia re non valere niſi hoc ſit ſolum ex parte iſtius rei puta quia non ſit ĩ commercio:vt.l.miles ·S.⁊ quia di ximus.⁊.l.ſi certarum .S.j.de mili.teſta.Secundo quia fi⸗ ctio poſtliminij fingit pꝛincipaliter ſuper ſtatu ſecunda⸗ rio ſuper bonis.vnde non fingendo ſuꝑ ſtatu fingit illus ſemper fuiſſe filiumfamil. ergo teſtamentum ipſius valet ⁊ non poteſt fingere ſuper eo qð non eſt in rerum natura/ vt.ff.de ſtatu ho.l.paulusS:eum qui.Sed iſte filius tũc non eſt in rerum natura:ergo non poteſt ſuper eius ſtatu fingi.Rñ.ꝙ hec fictio fingit pꝛicipaliter ſuꝑ ſtatu patris ⁊ per quandam̃ neceſſarià conſequentiam ſuper ſtatu fi⸗ lij:vnde ad foꝛmã argumenti fictio non fingitur ſuper eo qð non eſt in rerum natura.verum eſt pꝛincipaliter ⁊ ita loquitur.l.huic ſcripture.ſed incidenter ⁊ per quandam neceſſariam conſequentiam ſic.⁊ ita loquitur.l.ſi pater.⁊ pꝛobatur.ff.ad ſilł.l.ſi exheredatus. Lertio querit h̊ glo. ꝓf̃e reuerſo qͥd recuperat pr̃ in aduenticijs:dic vt in glo. quia acquirit v ſumfructum pꝛo tempoꝛe futuro ⁊ admi⸗ niſtrationem niſi ſit pꝛodigus.Quid ſi pater non ſit pꝛo⸗ digus ſed ita tenax ꝙ non expendit vbi opoꝛtet/ an per hoc interdicitur ei adminiſtratio:⁊ puto ꝙ ſic: quia non poteſt negari quin committatur vitiuʒ in adminiſtratio⸗ ne/⁊ quin in hoc eſſet detrimentum ⁊ luctus fllij vnde vi get ratio littere:⁊ per hoc facit.ff de tute.⁊ ra.diſtra.l.j. 5S.· ſed non miles.⁊ in.l.j.vbi pupil.edu.debe.facit ad hoc illud quod dicitur ꝙ contrarioꝛum eadem eſt diſciplina ¶ Extra querunt hic doc. an lex noſtra que loquitur in ſt lio depoꝛtati habeat locum in filio banniti.Bꝛeuiter iſta queſtio ſtat in hoc an depoꝛtatus equiparetur bannito. de hoc tangitur inſti.qui.mo.ius pa.po.ſol:&. relegati.et in.l.ex facto.ad trebel.per Jacobum de arenis.⁊ quate⸗ nus bannitis equiparatur vel non / debet iudicari idem vel non idem. Querunt hic doct.quid de filio rebanni⸗ ti:id eſt dicere an rebanniti equiparentur reſtitutioni vel indulgentie.Cy.tenet ꝙ in dubio equiparentur indulgẽ⸗ tie:⁊ iſtud eſt planum quantum ad famam: quia ciuitas non poteſt reſtituere. Sed quantum ad ius poteſtatis et bona ciuitatis poteſt interim reſtituere: quia in hoc ver⸗ ſatur ius ⁊ imperium reſtituentis:⁊ eſt ius in eo reſiſten⸗ tis:de quo dic vt per Bald.S.eo.l.ademptis. ¶ Explicit lectura excellẽtiſſimi iuris vtriuſq; doctoꝛis domini Jacobi Butrigarij ſuper Co⸗ dice:cum additionibus peruigilis viri Petri de vernis J. V pꝛofeſſoꝛis.Opera magiſtri Bertholdi Remboit de re impꝛeſſoꝛia optime meriti. Impenſis vero honeſti viri Joannis Parui in alma vniuerſitate Pariſieñ. li⸗ bꝛarij iurati Anno dñi Milleſimo quingenteſimo.xvj. Die vero.xviij. Febꝛuarij. O iij Fo. CXIII. rodt b envelit cidef ntotery s tutoꝛ eumintea Dergutd⸗ feusprime ſertttſol Ousgrbitr leumnprine ſaſtteus iorpoſch i peeſe leſvllſtt. ftaideo bs vo deduobr Porient usen ſgenry Henũciatiões iuris ciuił Jacobi Butrig. Fo. CXIIII. ¶ Sequuntur Menunciatio⸗ nes iuris ciuilis que multotiẽs occur⸗ runt in contractibus:edite compila te ab eximio legum pꝛokeſſoꝛe domi⸗ no Jacobo Butrigarij Bononieñ. vnde q circa eas voluerit erudiri hic per oꝛdinem ealdem pꝛolequatur. Genekicio epiſtole diui Onſueuit renunciari epłe diui Adria⸗ Rni. z eſtbeneficium ꝓ quando aliqui ſunt obligati inſolidum per huiuſmo⸗ di beneficium ſi omnes pꝛeſentes ſint ſunt poſtularevt actio diuidatur inter eos:vt vnuſquiſq; pꝛo virili poꝛtione 2 Aconueniatur ⁊ non inſolidum:⁊ ſi hu⸗ luſmodi beneſicio fuerit renunciatum creditoꝛ poterit quem velit conuenire. vt. C. de conſtituta pecunia.l. fina. ⁊ inſti.de fideicom · S.ſi plures.cum ſuis ſimi.⁊ habet lo⸗ cum inter plures fideiuſſoꝛes / conſtitutoꝛes/ ⁊ mandato res ⁊ tutoꝛes ⁊c̃.⁊ hoc ſᷣm iura antiqua.Et hodie habet locum inter pꝛincipales debitoꝛes inſolidum obligatos per aut.de duo.reis. . Benekicio aut. pꝛelente . C. de fideiuſloꝛibus. KTem conſueuit renunciari beneficio noue cõ⸗ ſtitutionis de fideiuſſoꝛibus /per quod benefſt cium ſuccurritur fideiuſſoꝛibus ⁊ mandatoꝛi⸗ Æ◻bus 1 ſponſoꝛibus: nam poſſunt poſtulare ꝙ reus pꝛimo conueniatur ſi ipſe reus pꝛincipalis pꝛeſens fuerit ⁊ ſoluendo:vel ſi pꝛeſens nõ fuerit reus /datur tem⸗ pus arbitrio iudicis fideiuſſoꝛibus / vt infra illud tempꝰ⸗ reum pꝛincipalem repꝛeſentẽt:⁊ poſt conuenietur fideiuſ ſoꝛ ſi reus non venerit:⁊ ideo renunciatur illi iuri vt cre⸗ ditoꝛ poſſit conuenire quem voluerit: vt.C. de flideiuſſo. aut. pꝛeſene.. . BGBenekicio aut.hocita. deduobusreis. KTem conſueuit renunciari beneficio noue cõ⸗ ſtitu de duobus reis. per quod beneficiũ ſub⸗ Nuenitur de duobus reis debendi: nam poſſunt poſtulareper iſtud beneficium non inſolidum ſed pꝛo parte poſſe conueniri: quod poterat fleri de iure antiquo:licet non eſſent inſolidum expꝛeſſe obligati. Sʒ hodie niſi expꝛeſſe agant ꝙ quilibet inſolidum ſit obliga tus / vel alter ex reis ſit non ſoluendo in totum vel in par te / vel ſit abſens non dicuntur quilibet inſolidum obliga ri:x ideo renunciatur illi iuri vt creditoꝛ illis interueniẽ tibus poſſit quem voluerit inſolidum conuenire: vt. C. de duobus reis. aut. hoc ita.⁊ habẽt locum iſta benefticis quotienſcunq; duo vel plures pꝛincipaliter ſe obligant: vnus enim pꝛo altero intercederevidetur quando ſe ob⸗ ligant vltra partem ipſum tangentem. BGenekficio cedendarum actionum. Tem conſueuit renunciari beneficio cedenda rum actionum. per quod beneficium poteſt po ſtulare fideiuſſoꝛ ⁊ alij qui ſunt obligati in vna WVAobligatione ſibi cedi iura: actiones quas cre ditoꝛ habet contra alios fideiuſſoꝛes / vel contra alios ſoluendo tempoꝛe litis conteſt. poſ⸗ pꝛo quibus ſunt obligati alioquin niſi cedãtur eis a cre⸗ ditoꝛe poteſt recuſare ſolutionem: ⁊ ideo illi iuri renun⸗ ciatur:vt.ff.de fideiuſſoꝛibus.l.fideiuſſoꝛibus.⁊ de ſolu⸗ tio.l.modeſtinus.⁊.l.ſtichum aut pamphilum.eod.titul. Et pꝛodeſt creditoꝛi ꝙ ſi fuit renunciatum poterit credi toꝛ eligere quem voluerit de fideiuſſoꝛibus vel alijs con reis ⁊ alteri gratificari:⁊ ille a quo exegit debitum pote⸗ rit petere vt cedantur ſibi actiones aduerſus alios qui⸗ bus creditoꝛ vult gratificari / cum iam fuerit renũciatũ. Benekicio feriarum 1Tem conſueuit renunciari beneficio mneſſium I vel vindemiarum vel aliarum ob neceſſitatem hominum introductarum: nam tempoꝛe meſ⸗ EAſium vel vindemiarum non debet sliquis vo⸗ cari in iudicio niſi illis ferijs fuerit renũciatum:alijs au tem ferijs in honoꝛem dei introductis renunciare nemo poteſt.vt habetur de his omnibus.C. de ferijs.l.omnes dies.cum ibi nota.⁊.ff.: de ferijs.l.j.⁊ ex.de ferijs.c.fina. enekicio exceptionis non numerate pecunie “ Tem conſueuit renunciari exceptioni non nu⸗ DNmergte pecunie nõ tradite nec reddite rei que EEconſiſtit pondere/numero/ vel mẽſura: ⁊ iſta ex ceptio quandoq; habet locum infra biennium quandoq; infra.xxx.dies.aliquando infra annum.⁊ ali⸗ quando infra tres menſes.nam ſi debitoꝛ confitetur ſe pecuniam accepiſſe quam in veritate non accepit poteſt opponere exceptionem non numerate pecunie infra du⸗ os annos a die confeſſionis ⁊ vt eam non poſſit oppone⸗ re renunciat illi exceptioni in inſtrumento. Quandoq; debet opponi infra.xxx.dies:nam ſi creditoꝛ confeſſus fuerit ſpe future numerationis ſe recepiſſe creditum a de bitoꝛe ſuo habet exceptionem non numerate pecunie in⸗ frs.xxx.dies.⁊ pꝛemiſſa locum habent in mutuo non in glijs rebus:vt.C.de non numerata pecunia.l.in contra⸗ ctibꝰ.pꝛope pꝛin.cum ſimil.Qñq; habet locũ infra annũ vt ſi maritus con feſſus fuerit ſpe future numerationis ſe recepiſſe dotem/quam reuera non accepit/competit ei ex ceptio non numerate dotis ifra annum poſt ſolutum ma⸗ trimonium.Et hoc ſi matrimonium durauit minus vuo bus anis.Si vero plus biennio durauerit ſed minus de cennio tunc infra tres menſes eſt opponenda. ⁊ ideo ne poſſit oꝑponi iſti renunciatur:vt.C.de dote cauta nõ nu. l.fl.⁊ aut᷑.ꝙ locum.ibi poſita. Benekicio erroꝛis calculi. g-2 Hnſueuit renunciari beneffcio erroꝛis calculi KRnam ſi partes in aliquo contractu errauerint W in computatione / iterato debet fieri computa RRRHtio licet plures fuerint facte niſi illi iuri fuerit expꝛeſſe renunciatum:vt.C. de erroꝛe calculi.lj.vna. Benekicio clauſule genera⸗ lis.l.j.ff.ex quibꝰ cauſis ma ioꝛes. in fi. –ISnſueuit renunciari clauſule generali ſi qua iuſta cauſa michi videbitur. nam dicit lex ſi aliquis fuerit leſus ex aliqua cauſa:⁊ ideo pe⸗ altit ſe reſtitui in integrum:pꝛetoꝛ vel iudex de⸗ bet reſtituere ex quadam equitate / ſi iuſta cauſa ſibi vide bitur:vt in.l.j.S.allegat.⁊ ideo quandoq; illi legi renun⸗ ciatur. ð Benekicio recurſus ad arbi⸗ trium boni viri. C. de con⸗ trahẽ. emp. l. ki. cũ ibinota. Jacobi Butrigarij. onſueuit etiam quandoq; renunciari recur⸗ ſui ſeu appellationi ad arbitrium boni viri:nã Eſi aliquis iurauerit vel pꝛomiſerit aliqd dare vel certas operas facere ꝓut ſi ego eſſem arbi tratus / ſi ego iuſte arbitroꝛ / tenẽdum eſt arbitrium meũ ałas non:immo pꝛomiſſoꝛ habet recurſum ad arbitrium boni viri. vt. ff de oper. liber.l.ſi libertus. Et de hoc vide plene in repetitio·S· arbitroꝛum. in.l.ſi pꝛopꝛietatem.ff. pꝛo ſocio. Vel pone exemplum ſi aliquis pꝛomiſit mihi vendere fundum arbitrio titij / ſi titius bene ⁊ recte arbi⸗ tretur bene eſt: ałs recurſus habetur ad arbitrium boni viri:vt.C. de contrahen.emptio.l.fi.cum ibi notatis.⁊.ff. de re iudica.l.in perſonam·S.generaliter.⁊.l.ſocietatem. ff pꝛo ſocio.⁊ habet actionem mecum /niſi iſti iuri fuerit renunciatum. Aliqui tamen dicunt ꝙ iſta renunciatio nõ valet quod credo verum / niſi foꝛte hoc fieret mediante iuramento.⁊ eſt bonus vir iudex oꝛdinarius /ſub quo ſũt partes contrahentes:vt.ff. de verboꝛum obligatio.l.con⸗ tinuusS. cum ita. . HBenekicio ne quis condem. netur nili inquantum kace⸗ re poteſt. N .1 Onſueuit etiam renunciari vt quis non con⸗ aemnetur niſi inquantum facere poteſt / ita ha Abita ratione ne egeat in futurum:ꝙ ſi maritus quã re qq;tum facere poteſt ita deducto ne egeat ⁊c.hoc eſt dictu ꝙ aliquid penes eum debet remanere ex quo poſſit ſe ali⸗ mentare in futurum ob reuerentiam pꝛeteriti matrimo⸗ nij. Sunt ⁊ alie perſone habentes iſtud pꝛiuilegiũ vt ſo⸗ cij omnium bonoꝛum. et ideo ſi vnus conuenit alium actione pꝛo ſocio ille qui conuenitur non debet condem nari niſi quantum facere poteſt ⁊c. Et idem in patrono a liberto conuento.⁊ idem in ſocero a genero conuento. ⁊ idem in patre a ſilio vel a filia conuento.Et qð dictum eſt de vxoꝛe quando conuenit maritum vel patrem ꝓ do te quam pꝛomiſerat idem eſt ſi ipſa vel pater eius con⸗ ueniantur a viro pꝛo dote quam pꝛomiſerat.de iſto habe tur.ff.ſolu.matrimo.l.maritũ.ar.ff.de re iudic.l.ſunt qui ⁊.l.ſeq. cum ibi notatis. Item competit hoc beneficium donatoꝛi conuento a donatario.vt.ff. de re iudica.l.inter cos.in fi. Item compcetit ei qui bonis ceſſit eo poſtea cõ⸗ uento per creditoꝛem cum perueniſſet ad pinguioꝛem foꝛ tunam:vt.l.is qui bonis.ff.de ceſſio.bonoꝛum.⁊ quibuſ⸗ dam alijs perſonis ſᷣm quoſdam.ſʒ huic beneficio ceſſio nis bonoꝛum renunciari non poteſt. ſed cum eoꝛum re⸗ uerentia.crederem tamen cum iuramento valere renun⸗ ciationem /quia tale iuramentum ſaluari poteſt ſine inte⸗ ritu ſalutis eterne. Benekicio.l. ob es. C. de actio nibus ſtobligationibus. On ſueuit renunciari iuridicenti ꝙ vbi aliquis Vdebitoꝛ eſt pluribus creditoꝛibus obligatus ⁊ ipſe debitoꝛ cum non ſit bene ſoluendo conue⸗ ☛W4 nitur a creditoꝛibus / habet electionem an reci lat inducias quinquennales ad ſoluendum vel cedat ona ſua creditoꝛibus.Et ſic renunciatur inducijs quin q; annoꝛum ⁊ ceſſioni bonoꝝ:⁊ ſi inducias non petierit nec bonis ceſſerit ſed paſſus fuerit ſe in debito illo con⸗ demnari debet in carcerem detrudi:vt.C.qui bonis cede re poſſ.l.penul.⁊ fi.licet quidã dicãt ꝙ huic bñficio renũ ciari non poteſt. ⁊ ita not. . Beneticio induciarum duo⸗ rum vel quattuoꝛ menliũ Onſueuit renunciari quandoq; iuriſdicenti Ncvbi debitoꝛ eſt condemnatus ad ſoluendum °S&S debitum creditozi datur debitoꝛi inducie duo àArum méſium. de iure.ffo. z. de iure. C. quattuoꝛ menſes computantur a die condemnatiõts.vt. C. de vſu. rei iudi.l.ij.ff.de re iudicata.l.debitoꝛibus.⁊ er.eodem ti 8 Wvel eius pater conueniatur ab vxoꝛe pꝛo dote ceperat non dʒ condẽnari iſolidũ immo ſolum in⸗ tulo.c.ad conſultationem. „— Benekicio.ll. ij. k. de re iu⸗ SrNn ſſueuit renũciari iuriſdicenti ꝙ licet lex der certum tempus iudicatis: alas condemnatis nec ſemper tempus a.l.ſtatutum habet ſequi.vt.ff. de re iudi.l.ij. cum ſuis concoꝛdan.et ideo debitoꝛ buic iuri re nunciat cum ſit in eius fauoꝛem introductum /vt ſi iudex daret aliquod tempus ad ſoluendum debitoꝛ illo tempo re vti non poſſet. =DBD BGenekicilo. l. a diuo pio. fk. de D re iudicata MKNſi ſit licita ſententis lata contra aliquem vt ſol uat creditoꝛi id in quo eſt condemnatus debʒ eA ſeruari oꝛdo in alienatione rerum debitoꝛum: nam pꝛimo mobilia et per ſe mouẽtia / poſtea immobilia poſtea peruenitur ad iura.vt.l.a diuo pio.S.alle.cum ibi notatis:et ideo quando debitoꝛ recipit pecuntam a cre⸗ ditoꝛe renunciat huic iuri.vt adueniente die vel tempo⸗ re ſolutionis poſſit executio fleri in bonis in quibus vo⸗ luerit creditoꝛ:quod fieri nõ poſſet/ałs niſi iuri illi renũ ciatum fuiſſet. BGenckicio autentice hodie. de appel. t. l. j.. ij. C. de tempo. appel. Onſueuit renũciari iuriſdicenti ꝙ vbi aliquis eſt condemnatus ad ſoluendum vel dandum/ A vel faciendum aliquid creditoꝛi ſuo datur ſibi ſpacium decem dierum infra quos poteſt appellare ⁊ ſic per conſequens omni alio remedio appellatiõis dʒ renũ ciare.vt.G.de appel.aut᷑.hodie.et.C.de tempo.appcl.l.j. et.ij. cum concoꝛdan. Benekicio. l. licut et. l. cũ no⸗ tillimi. C. de pſcrip. xxx. vel xl. annozum Onſueuit renũciati iuriſdicenti ꝙ actiones ꝑ⸗ ſonales vel hypothecarie competentes contra aliquem debitoꝛem pꝛo aliquo debito:pꝛo quo ſe obligauerat tolluntur triginta vel quadragita annoꝝ ſpacio.niſi infra illud tempus intentate fuerint vel ſuper illis fuerit lis cõteſta.vt dictis.ll.all. Benekicio induciarum vi⸗ ginti dierum oblati libelli iudicium aliquis vocatur ex aliqua cauſa libel⸗ lus debet ſibi offerri ⁊ nihilominus debent ſibi inducie dari.ſ.xx.dierum/vt poſſu deliberare vtrum ce⸗ dat ſo ↄtendat.vt.C.de lit.conteſt.aut᷑.offeratur.et aut᷑. ibellum. 7 BGenekicio alteri.inſti. dei⸗ utili ltipulatione (A etiam renũciari iuriſdicẽti vbi ad pꝛo aliquo abſente niſi interſit ſtipulatoꝛis non Xaueritur obligatio abſenti ex ulla ſtipulatione. vt in · S. alteri.alleg.cũ ſuis concoꝛ.vbi eſt notabilis glo. (alg renunciariꝙ vbi aliquis ſtipulatur pꝛo hoc. * ad ſoluendum / tamen iudex illud rempus pꝛo⸗ AANut ſibi videbitur poterit aretare vel ꝓpꝛogare: 1nſueuit renũciari quandoq; ſuriſdicenti ꝙ ANt 9 u cu cogloſet⸗ aibhnc He⸗ tior 9 bu de inCdei He der 9 4 N— ſudicium ateusſun heſuedio 6 l ( honſiſtat. fenoꝛemn ciendoen hoeviden ße do lcdebe lſioytd 2 ge Kimnyt, ten g iegtie hotatis lſeer chpeti Ropetr i nefenmnien tufrfetnͤt nopſoäten cintanne hlennedeſtſn hbonienate, tſlisniinn ſchot dem Gicentigtil endumyd ecttorſſco rt poteſtappeln: appellstöst ndetenpoene tt.l cin Neer icentig M conpctanucn iqvodehtoho vudugiun tateſictükſti ll, Canunn latitben ſritg ht ituali lomius dati dellberat nn S. S= 8 SS PBenũciatiões iuris ciuilis. Fo. CXV. Benekicio. l. ſi cõuenerit. ff. de iuriditione oim iudicuz Onſueuit enĩ renũciari iuriſdicentiꝙ ſi conuẽ tum eſt inter partes ꝙ ſi aliquis alius iudex qᷓ; cuius iuriditionis ſunt iudicat ſeu inter partes cognoſcit/ꝙ anteq; lis cõteſtetur licitum eſt ei penitere et ab ipa conuentione diſcedere.vt.d.l.ſi cõuenerit.ff.de „ iuri.om. iudi. Benekicio quod in obliga⸗ tionibus leruatur 4 Onſueuit renunciari potiſſime in obligationi⸗ bus vnius cauſe coꝛam diuerſis iudicibus non ¶odebere ventilari. ⁊ ſi ftat imponatur pena agen ti.vt. C. de iudic.l.nulli. E BGeneficio. c. ſtatutuz. extra de reſcrip. libꝛo ſexto Onſueuit renunciari obligationi ſcʒ ꝙ quando actoꝛ et reus ſunt diuerſaruzʒ diocer̃.reus vltra vnam dietam a finibꝰ ſue dioceſ.non poteſt ad iudicium aduocari.vt.c.ſtatutũ.all. Item quando actoꝛ et reus ſunt eiuſdem ciuitatis ſiue dioceſ.non debet a fi⸗ ne ſue dioceß. vltra vnã dietaʒ ↄueniri.vt in eodẽ ca.all. Bükicio.l.et ſi poſt tres. ff. li quuis cau. Snſuetum eſt in huiuſmodi obligationibus re nunciare iuridicenti ꝙ vbi aliquis pꝛomiſit ali quid ⁊ cum pena certa deſiſtendo in iudicio et non ſiſtat illa die / poteſt poſt tres vel quinq; dies purga re moꝛam comparendo in iudicio ⁊ ſui ipſius copiam fa ciendo ⁊ non incidit in penam. vt.l:et ſi poſt tres all.De hoc vide not.per doc.in.l.ſancimꝰ. C. de fideiuſ. Benekicio. l. j. f. li qs in ius voca. non ierit . Onſueuit renunciari iuridicẽti ꝙ vbi aliquis ad iudiciũ vocatus eſt ex co foꝛte qꝛ non poſſi det imobilia datis fideiuſſoꝛibus deſiſtẽdo in iudicio ſi fideiuſſoꝛes nõ ſunt de foꝛo illius iu dicis debet renunciare pꝛiuilegio ſuo:als nonvalet fide iuſſio.vt dicta.l.j. Benekicio foꝛi Onſueuit renũciari pꝛiuilegio foꝛi.nam reus de ¶ ¶ cõueniri coꝛam ſuo iudice ⁊ non coꝛã iudice actoꝛis iuxta regulam/actoꝛ foꝛũ rei ſequit᷑ ⁊ nõ ecõtra.vt.l.iuris oꝛdinẽ.C. de iurid.om.iud.⁊.l.fl.C.vbi in rem actio. Benekicio ꝓ ſcholari LTem renũciant ſcholares pꝛiuilegio ſuo vt co IIIram non ſuo iudice poſſint ex cã conueniri/qð regulariter fieri non põt.vt. C. de epiſc.⁊ cleri. auut. ſtatuimus. Zꝛium videtur ꝙ ĩmo poſſit re⸗ nüciari ar. C. de pactis.l.ſi quis in conſcribẽdo.cum ibi notatis per doc.hoc verum ſi ſint laici vel clerici coniu⸗ gati /ſecus ſi clerici ſoluti per.c.ſi diligenti.extra de foꝛo competẽti.⁊ per aut᷑.habita.cum ibi notatis.C. ne fllius pꝛo patre. Benekicio ne qs rõne mino ris etatis rellituatur LOnſucuit renũciari beneficio in integrum ra⸗ tione minoꝛis etatis/quia ſi minoꝛ pꝛopter fa⸗ cilitatem ſui in aliquo contractu fuerit leſus re Sa,ſtituitur in integrum per pꝛetoꝛem vel iudi⸗ cem. vt.C. de integrum reſtiemi.et ff. de mino per totum licet ſᷣm glo.huic beneficio renunciari nõ poſſit.vt.l.ſi iu dex.ff.de mino.Credo tamen ꝙ ſi ſit pubes valebit in iu ramẽto per aut᷑.ſacr̃a pubeꝝ C.ſi aduerſus vẽ.⁊ habʒ lo cum dicta aut᷑.non ſolũ in ctibusvltro citroq; obligato rijs:immo in donationibꝰ⁊ ſtipulationibꝰ ⁊ ſi.et hoc ſᷣm glo.vt dicta aut᷑.in donationibus.nõ eſt verũ ſᷣm docto. in dicta aut᷑. G Bñkicio.l.rem maioꝛis.C. de reſcid. vend. I renunciatur qñq; iuridicenti ꝙ qñ emptoꝛ dando plus in aliqua re qᷓ; valeat eſt deceptus vl — R— tra dimidiam iuſti pꝛecij/ debz reſcindi gctus vk ibi reſtitui qð plus dedit qᷓ; deberet: idem eð in vendi⸗ toꝛe decepto vltra dimidia. C. de reſcin.vẽ.l.rem. all.cuzʒ ibi notatis. ⁊ ne oꝛiat᷑ ↄtrouerſia pꝛopter tales deceptio nes renunciatur iſti iuri de quo dic vt ibi. Bñ kicio.l. emptoꝛ. C. de euic. . Sy EVOnſueuit renũciari iuridicenti ꝙ quando em⸗ Ptoꝛ aliquã rem emit a venditoꝛe/ illa res in⸗ S⸗ cipit euinci per tertiũ/ſi emptoꝛ nõ denũciauit aAQA& venditozi ꝙ illa res ab eo eumcit᷑ et ꝙ veniar we- ad defendendũ eum licʒ res illa ab eo cuincat᷑ emptoꝛ nõ poterit agere de euictione ↄ̊ᷣ venditoꝛẽ.vt l emptoꝛ.all. et. ff. de euic.ſi fundo.S.ſi cum poſſet cũ concoꝛ.Et ideo in fauoꝛem emptoꝛis fuit introductũ vt vẽditoꝛ huic iu⸗ ri ſiue.l.renũciet/ne emptoꝛ ei denũciare teneat᷑. ℳ „ „ 4 4 . „ Bfficio.l. qͥ rem. C. de euic. ECTem renunciat venditoꝛ iuridicenti:ꝙ licet trores empta appareat eſſe aliena vel alteri obli uagata emptoꝛ non poteſt agere de euic. ven⸗ di . donec res ab eo emptoꝛe fuerit euicta per ſententiam etiã ſi ipſam appareat euinci poſſe in futurũ vt dicta.l.qui rem.⁊.l.non tñ.ff. de euic. Bficto actiõis redhibitoꝛie Tem renunciatur iſtius actionis beneficio.nã ſi ego ignoꝛanter emi rem moꝛboſaʒ ab aliquo . venditoꝛe poſſum agere contra venditoꝛem a⸗ ctione redhibitoꝛia ifra ſex mẽſes vtiles vt mihi reddat pꝛecium ⁊ ipſe rem recuꝑet:et ideo ſi emptoꝛ huic beneſt cio renunciauerit/non poterit poſtes agere contra ven⸗ ditoꝛem. vt.l.ſciendũ · S.fi.. al. YMUD 7 „ 7 442 ⸗ Bñkicio actionis iqto mioꝛis Wrenn Onſueuit etiam renunciari per actoꝛem huie MHROHactioni: nam ſi ab aliquo emi ign ꝛans rẽ eſſe moꝛvoſam poſſum agere venditoꝛẽ infra an RRnu vtilẽ iſta actiõe vt mihi reddat pꝛeciũ ſeu partem quã nõ dediſſem ſi rem illã vitioſam ſciuiſſem.et hec duo pꝛobant᷑.ſ.bñficiũ pꝛoxi.dictũ ⁊ iſtud.ff.de red⸗ hibi. act.l.ſciendũ.S.fi.⁊.l.ſeq cum multis ↄcoꝛ.Et iſtis duobus caſibꝰ valet renũciatio facta per emptoꝛẽ et pꝛo deſt vẽditoꝛi ſi venditoꝛ vitiũ ignoꝛat:abłs ſi ſciuiſſet nec emptoꝛem certificauit ratione ſui doli non valet renun⸗ ciatio.vt.ff.de redhi.actio l.querit᷑. ſi vẽditoꝛ.⁊·S. ſeq. Et poſito ꝙ venditoꝛ ſcienter vendẽs rem moꝛboſaʒ di cat emptoꝛi ſe ei nolle teneri ratione alicuius vitij foꝛte dqð ſciebat in re vendita dum tamen emptoꝛ id ignoꝛet/z emptoꝛ in hoc conſentiat/non tamẽ obligando ſe per pa ctum de non veniẽdo venditoꝛem rõne moꝛbi (qꝛ tunc poſtmodũ nõ poſſet qͥs venire ar.il.ſi quis in conſcriben⸗ do.C.de pactis.) ꝙ adhuc non obſtañ.tali conſenſu po⸗ terit emptoꝛ contra eũ venditoꝛem actionibus ꝓxi.dict: experiri/ſi reperiatur illa res moꝛboſa.iſta eſt doctrina que traditur per doc.modernos a.l.j.S.j.vſq; in fi.l.ff.de actio.empti ⁊ vendi.qð eſt valde notatu dignum quia quotidie venit de facto. Jacobi Butrigarij. Benekicio. l. penulti. C. de donatio. EKem renunciatur ſuriſdicenti ꝙ ſi quis fecit S donationem in perſonam alicuius excedentẽ ſuſummam quingentoꝝ aureoꝝ ſiue ſolidoꝛum Aſine inſinuatione ſeu decreto iudicis non vs⸗ let in eo qð exceditur immo in eo poteſt per donatoꝛẽ re uocarituſ illi iuri renunciauerit:vt dicta.l.penultima.in ne. Benekficio.l. kin. C. de reuo. donatio. Wr On ſueuit renunciari iuriſdicenti ꝙ ſi facta eſt VR☛06 donatio in filium emancipatum vel alium qui KE 4 non ſit in poteſtate vł alium extrancum/dona R toꝛ poteſt reuocare donationem ſi donatarius ei iniuriam fecerit vel manus impias in eum inferat vel damnum irroget imbonis donatoꝛis / vel vite eius ĩſidie tur / vel conditionem appoſitam in donatione donatariꝰ non impleat:vt dicta.l.fi.hoc verum non eſt m quoſdã q; talis renunciatio valeat. vt not.per Gui.de cun.in.l. qui exceptionemS.pactus.ff.de condi.indeb. BGenekicio.l.ſiue emancipa⸗ tus. C. de donatio. Tem renunciatur iuriſdicenti ꝙ ſipater dona veerit filio in ſua poteſtate conſtituto non valet R illi iuri ne poſtea pater poſſit donationem re⸗ uocare:⁊ tũc eſſet bonũ cõſilium pꝛo filio: quia pater re⸗ mitteret vſumfructum rerum donatarum fllio / vt ſic quo ad pꝛopꝛietatem vel vſumfructũ res donata abdicetur a bonis patris. Benekicio.l. vbi. fl. de dona tione cauſa moꝛtis DOnſueuit autem renunciari iuriſdicenti ꝙ vbi donatoꝛ fecit donationem cauſa moꝛtis ꝙ nul ᷣ lo caſu poſſit reuocari nõ valet vt donatio cau Eſa moꝛtis. vt. vbi. alleg. , Benekicio ſenatuſconlulti velleiani TKTem renunciatur per mulieres beneficio ſc⸗ Anatuſconſulti velleiani: nam ſi mater vel auia N 4 velit ſubire onus tutele filioꝛum vel nepotum ANa renunciat: ſecundis nuptijs contrahendis ct beneficio ſenatuſconſulti velleiani.vt. C. quando mu⸗ lier tu.officio fungi poteſt.l.fl.⁊ aut᷑. mater.eodem titu. Item renunciant mulieres huic beneficio in multis ali⸗ is caſibus:nam ſi mulier alienam ſuſcipit obligationem vel participauit.ſcilicet mandando vel fideiubendo con ſtituendo vel cauſam in ſe tranſferendo/pꝛomittẽdo ani mo nouandi ꝙ alius debetvel iudicium in ſe ſuſcipiendo pꝛo alio etiam animo nouandi habet ipſamexceptionem ex huiuſmodi beneficio.⁊ ad hocvt ex pᷣmiſſis valeat ob⸗ ligari eſt neceſſarium ꝙ renunciet huic beneſicio.vt. C. ad velleianum. l.j. ⁊. ij. ⁊.iij.⁊.ff.e.l.ij.S·omnes.⁊.l.ft·S. vl timo.cum ibi notatis ĩtellige hoc ſi fuerit de iure ſuo cer tificata alas non:vt ibi nota.de quo dic. vt.l.penulti.C. ad velleia. BGeneficio aut. liuea me. C. ad velleianum Tem renunciat mulier iuriſdicẽti ꝙ ſi mulier maritus vel extraneus pꝛo eo faciat donatio nem pꝛopter nuptias vxoꝛi maritꝰ bona illiꝰ ponationis nec obligare nec alienare poterit Sed ſi in hoc contractu conſenſus mulieris interuenerit debet huic iuri renunciari:quia alłls ſemper remanct ſel⸗ yt. o.l. ſiue emãcipatus.alleg. ⁊ ideo renunciat᷑ ua actio in rebus donatis pꝛopter nuptias vt ibi/niſi mu lier ſecundo poſt biennium pꝛofiteatur firmando pꝛimũ conſenſum niſi alie res ſuperſint viro ex quibus mulieri conſuli poſſet:nam iſtis interuenientibus valebit aliens⸗ tio vel obligatio:ałls non vt.d.aut᷑. Beneficio.l. li mulier. eodem titulo Onſueuerunt etiam mulieres renunciare iurif icæẽti ꝙ ſi mulier perfecte etatis poſtqᷓ; ꝓ alio interceſſit ſeu cauit vel pignoꝛa dedit iterato poſt pmam cautionem ex eadem cauſa pꝛo il⸗ lo cautionem expoſuit vel pignus dedit infra biennium adhuc ſi bi non pꝛeiudicatur quin poſſetexcipere de ſena tuſconſul.ſi poſt biennium exponatur / tunc obligatur:vt Dicta.l.ſi mulier. Beneticio aut.ſi qua.eo.ti. RR Kem mulieres renunciant iuriſdicenti ꝙ vbi K. Amaritus recipit mutuum ab aliquo ſi inſtrumẽ Etũ crediti ſeu obligationis mulier ↄſentiat ma W. Writo vel ſe ſubſcribat pꝛopꝛiam ſubſtatiam vel ſe obligãdo pꝛo illo debito / non valcet nec tenet talis ob⸗ ligatio licet ſemel vel pluries pꝛo huiuſmodi re faciat ſi⸗ ue debitum fuerit pꝛiuatum ſiue publicum niſi pꝛobet᷑ ma nifeſte illam pecuniam in vtilitatem mulieris fuiſſe ↄuer ſam:vt.d.aut᷑.ſi qua mulier.Sm doc. iur ciuilis ⁊ glo.nõ valet renunciatio ctiam ſi iuramentum iterueniat: tamẽ de iure canonico expeditum eſt ꝙ immo vʒ ctiam in alie⸗ natione rei dotalis ꝙ eſt foꝛtius per.c.cum cõtingat. ex. de iureiur.in antiqͥs.ibi in glo.GBernardi.⁊ per.c.ij.de iu⸗ reiur.li.vj.⁊ per.c.ij.de pactis.li.vj.⁊ hoc tractat DLy.ex. de regu.iur.c.non eſt obligatoꝛium.li.vj.⁊ ibi vide. Benekicio.l. antique. C. eo⸗ dẽ titu. On ſueuit renunciare mulier iuriſdicenti ꝙſt ffmulier pꝛo aliquo ſe obligauerit / non valet ta Alis obligatio niſi aliquid acceperit vt pꝛo ill obligaret ſe. vt.l.alleg. Sed tamen fᷣm Gui. de cuneo.etiam poſito ꝙ renunciauerit pꝛo aliquo ſuſci⸗ piendo in ſe obligationem non valet renunciatio:⁊ ratio eius eſt:quia eadem ratione qua inducitur ad obligãdũ illa etiam motione inducitur ad renunciandum velleia⸗ no.⁊ hoc poſito ꝙ fuerit certiſicata de iure ſuo.namfragi litas mulieris tanta eſt ⁊ aſtutia hominis tantum abun⸗ dans ꝙ blandis verbis per maſculos decipiuntur ar.:.j. S paucis.C. de raptu vir.ſuper verbo inſidijs ⁊c.de quo e H dic. per dictum Gui. in. l. generaliter. C. ad ſenatuſcon. velleia.cum ibi late notat.per eum. qꝛ plures.ll.pꝛo hoc alł.pꝛo quo facitS.que onerande. in.l.j.ff.quarum rerũ actio non datur. Benekicio.l.iulie.de fundo dotali Tem renunciat mulier beneficio.lj.iulie.de fun do dotali. vbi cauetur ꝙ ſi mulier dedit in dotẽ viro ſuo pꝛed ium ruſticum vel vꝛbanum mari W atus ipſum obligare vel alienare non poteſt re⸗ gulariter aut vxoꝛe conſentiente ⁊ hoc ipſum pꝛopter ꝓ⸗ hibitionem illius.l.iulie.de qua fit mentio.C. ⁊.ff.⁊ inſti. qui.alienare licet.in pꝛinci.⁊·G. j.⁊ ideo ad hoc vt valeat alienatio vel obligatio facta per maritum / vxoꝛ illi iuri renunciare poteſt.vt not.de iureiurã.c.cum contingat. Beneficio iuris actionis hy pothecarum P *= —On ſueuerunt renunciare quandoq; mulieres ◻ iuri hypothecarum quod ius competit vxoꝛi S Pin bonis viri:nam omnia bonaviri ſunt hypo RrH, thecata ei pꝛo dote tacite.? iſti iuri poteſt mu lier renunciare:vt. C. de rei vxoꝛ. act.l.vnica· S.·j.? pleniꝰ ff.ad velleianũ.S. penul. Itẽ renunciant quãdoq; iuri by pothecarũ creditoꝛum cum bona debitoꝛũ ſunt eis taci⸗ . ſſſt mien ſvdcapu ugti gnöpoſt es nobile lesdictin ifauoꝛ nobilib?y Ntmoꝛte nmedlate⸗ ſabruͤes noti⸗ hotmorter feiliiurifl icisite güpapv⸗ lone vtenl gainliur ℳ. Hüf fl et Obligatpir wacqz Pindibont Gectionem Aceptun. ſi dlin ten gusreue ihe Rer et veh fespeliſt Nſnephi, Gonmene hecinger Cſul ſan laegal uſcfore ſnücignn Etekbo fumento Miiti tenſ 4 6 8 amtigti lersſeg nſchlang, bmirnnrgg mmoyctungt Cuncing Ndiaprci dhoenrdi lytbin gece leriuritlet⸗ guerttmant. cceperitſl dtammerit t pꝛo Aie enuncinmn inr agt ciandnn: einreſtoum Cchlileni lierdettſi l vpmunn arepon loln chinnnnin Griotfiln oniee nti⸗ ium rul Cnlie tons Benũciatiões iuris ciuilis. te vel expᷣſſe obligata:vt.ff.de pignoꝛ.per totũ.⁊.C.q̃ res pigno.obli.po.l.fina. Büficio ſenatuſ.mace. C. ſt. ff. Enũciatur qñq; ſenatuſcõ.mace.nã ſi qᷣs filiofa. mutuet pecuniã / ille filiꝰnon tenet᷑ eã ſoluere nec exiſtẽs ĩ patris ptãte/nec poſt /nec eiꝰ heres/nec ſideiuſſoꝛ.vt.C. ⁊.ff.ad maced.ꝑ totũ.ſʒ huic bñflcio pᷣm gl.renunciari nõ põt:vt not.C. e.ti.l.fl.cũ ibi nota.niſi fie ret cũ iuramẽto:qꝛ tũc foꝛtevaleret. BGBenekicios exactio.de.l.vnica C. de rei vxoꝛ. act. Enunciari cõſueuit illi iuri q̊ cauet᷑ ꝙ vbi fit do⸗ B repetitio ſoluto mr̃imonio ꝙ res dotales ſi cõ⸗ ſiſtat ĩ rebꝰ mobilibꝰ vel ſe mouẽtibꝰ debẽt poſt annũ a moꝛteviri cõputãdũ reſtitui ipſi mulieri.⁊ quo ad iſtud caput pᷣdictũ pᷣuilegiũ eſt ĩtroductũ ĩ fauoꝛẽ viri vł ſuoꝝ hr̃dũ.vnde iſti pᷣuilegio ipſe maritꝰpõt renũciare.ſ. qꝛ nõ poſt ãnũ:ſʒ poſtviri moꝛtẽ ĩmediate dicte res dota les mobiles /ſiue ſeſe mouẽtes ipᷣi mulieri reſtituãt᷑ ꝑ hr̃⸗ des dicti mariti. Itẽ eſt ĩ eodẽ·S. alið pᷣuilegium itrodu⸗ ctũ ĩ fauoꝛẽ mulieris qð eſt ſcʒ vbi dos ↄſiſtit ĩrebꝰ im mobilibꝰ vel ſe nõ mouẽtibꝰꝙ ſicut olim debebãt reſtitui poſt moꝛtẽ viri nua bima trima die:ð iure nouo.C. dẽnt immediate⁊ illico poſtviri moꝛtẽ mulieri reſtitui:⁊ ſi ałs fiat/hr̃des viri tenẽt᷑ ad fructꝰ ꝑceptos ⁊ ad legitĩas vſu⸗ ras vt ĩ.S.’jſtati.alleg.cauet᷑:⁊ iõ vt mulier nõ poſſit ſtatĩ poſt moꝛtẽviri dictã dotẽ ↄſiſtẽtẽ ĩ rebꝰĩmobilibꝰ repete re illi iuri rnũciari ꝑ eã pᷣt ĩ fauoꝛẽ hr̃dũ:⁊ ↄſulo ꝙ ĩ oĩibꝰ pᷣdictis ĩterueniat iuramẽtũ:alłs eĩ qtũ eſt ĩductũ ĩ puile giũ paꝝ valeret renunciatio ſimplex cũ ſit ð iur diſt poſi⸗ tionẽ vt eſt tex.in.l.de die.ff.de pac.dota.⁊ not.i:g·vt pu ta.in.l.iuriſgentiũ.ff.de pac. —. Bñi. l. vbi acceptũ. ff. de iudi. Enũciat᷑ iuriſdicẽti ꝙ vbi ceptũ eſt iudiciũ ibi finẽ accipere dʒ:vt.d.l.vbi.alł. Ideo ex hoc fuit extracta illa renũciatio q̃ ponit᷑ ĩ inſtr̃o cũ qͥs ſe obligatviribꝰ pluriũ ⁊ diuerſaꝝ cauſaꝝ ⁊ qñ dicit᷑ ibi ⁊ ꝙ ꝑ vnã cãz fuerit receptũ circa executionẽ ꝑ aliam nichilo minꝰ ĩ bonis obligatis executio ꝑfici valeat pluries ad electionem creditoꝛis nõ obſtañ.tali pᷣuilegio legis vbi acceptum. — / „ . „ „ Bütki. l.ij S legatis.ft.de iudi. Enunciat᷑ qñq; iuriſdicẽti ꝙ vbi aliqͥs reꝑitur in Bai loco vbi domiciliũ nõ hʒ /nec ibi ʒxit / ibi nõ tenet᷑ rñdere eſto ꝙ ibi ad aliquã cãm venerit/tñ hʒ ius reuocãdi domũ:vt.d.S·⁊· S· oĩs.e.l.⁊.c.fl.ex. de fo. cope. Itẽ renũciat᷑ iuriſdicẽti ꝙ vbi fit pactũ ĩter credi⸗ toꝛẽ ⁊ vẽditoꝛẽ/⁊ debiti ſolutio nõ poſſet ꝓbari/niſi ꝑ te⸗ ſtes vel ĩſtr̃a ſolũ tale pactũ nõ vʒ:vt notauit glo.in aut᷑ vt ſine ꝓhibi. matres debitrices creditrices ·S· penul.cre do tamen ꝙ cum iuramẽto valeret et renũciari poſſet. Benekicio cõdictionis idebiti. Onſueuit renũciari cõdictiõi ſine cã q̃ dicit ꝙ li iuri renunciatur. vt.ff. de condictio.ſine cau⸗ 4Kſa. per totum. BGükicio actiõis ĩ factũ x ſine cã (Nena eſt renunciari cõdictioni ſine cauſa que dicit ꝙ obligatus ſine cauſa vel iniuſta cã actio in factum q̃ oꝛitur ex varijs figuris cau⸗ ſarum vt poteſt eſſe vbicũq; equũ eſt ex.l.actionem dart nec in actione ꝙ metus cauſa. vt.l.j.ff.ꝙ metus cauſa.⁊ ĩ caſu.l. ſancimus. C. de ſacro ſanc.eccle.⁊ in multis alijs caſibus quos enumerari eſſet impoſſibile:vñ poſſ⸗ et cõtin gere ꝙ alicui de contrahentibus cõpeteret actio in factũ et ſic foꝛte infringeret contractũ:⁊ ideo ſi illi iuri fuerit renũciatum poſtmodũ non poterit ↄᷣhens venire contra Et eſt bonũ conſiliũ ꝙ ſemper in huiuſmodi renuncia⸗ tionibus interueniat iuramentũ:quia foꝛte ſi ałs ſine iu⸗ ramento nõ valeret / valebit tñ cum iuramento et eſt ma⸗ gna tuitio contrahentium. obligatꝰ ſine cã vel ĩiuſta cã nõ tenet᷑:⁊ ideo il⸗ Benekicio exceptionis doli Enunciatur beneficio exceptiõis doli que cõ⸗ Dpetit cum aliquis aſſerit ſe dolo vel calliditate ulicuius inductuʒ ad aliquid faciendũ dandũ em SVvel pꝛomittendum. de quo loquit᷑ de excep. do ie†ürtbtum. Benekicio iuris tt facti igno Onſuetum eſt renũciare iurj ⁊ facti ignoꝛãtie v,H“erroꝛi ⁊ titubationi ⁊ omi exceptioni que de iu VVre pꝛo eis poſſet competere.nam lex qñq; ſub⸗ Auenit ignoꝛanti factum ius vel ignoꝛantiſeu ti tubanti.vt.ff. de iur ⁊ facti igno.liuris ignoꝛantia.et.l. erroꝛ.et.l.ij.cum ibi notatis.⁊.l.j.C. eo.ti.l.cum falſa.cũ l.ſequenti.⁊.l.nõ idcirco.vñ quis ex hmõi ignoꝛantiavel eius pꝛetextu poſſet competere actionẽ exceptio.⁊ ſic nõ valeret qð eſſet actũ inter partes.ideo illi iuri renũciat᷑. Benekicio actionis et exce⸗ ptionis ꝙ metus cauſa Enunciatur iſti ſi aliquis per metum fecit vel pꝛomiſit aliquid/vel per metuʒ aliquid ab eo eſt extoꝛtũ vel exactum/ius ſibi ſubuenit dan Wai MAdo actionemvel exceptionem. vt. ff. . Cꝙ me tus cã quaſi per totũ.⁊.ff.de excep.doli.l.apud.S/penul⸗ timo ⁊ fina. Et ideo ne pꝛetextu hmõi metus id qð agi⸗ tur inter partes valeat reſcindi / renunciatur iſti actioni ꝙ metus cauſa. Menüciatio valde vtilis Tan poteſt renunciari iuriſdicenti ꝙ vbi aliqᷣs iuri ſuo renunciat / debet illud ſcire.vt in auten. quõ opʒ epiſcopos ⁊ eleriS igit᷑. cũ ibi notat:. Segquitur renunciatio generalis. Onſuetũ eſt renũciare in inſtrumentis/qũq; cũ iuris auxilio tã canonici qᷓ; ciuilis.⁊ vult ꝙ oẽs caſus iuris ciuilis ſeu canonici ꝑ quos ↄtra pᷣ⸗ miſſa poſſet ſe iuuare ſeu tueri habeãtur perinde ac ſi ſpe cialiter et expꝛeſſe eſſent enumerati quibꝰ omibus ex cer⸗ ta ſcientia renũciat᷑. Et licet de iſta gñali renunciatione videatur facere mentionẽ lex. C. qñ mu.tu.officio fungi poſſit.tamen dicunt doc.ꝙ modicuʒ valet niſi dicatur ꝙ renunciat᷑ iuriſdicenti gñalem renunciationem non vale re niſi pꝛeceſſerit ſpecialis.vt.ffſi quis cau.l.ſed ſi quis. S·q̃ſitũ. Item põt renũciari quibuſdã remedijs ſeu alijs exceptionibus que magis in faeto conſiſtunt qᷓ; in iu⸗ re expꝛimant / vt puta renũciatur pꝛiuilegio litterarum ne teneatur ſatiſfacere creditoꝛibus ſuis de certo tempo re ratione guerre ſeu etiã pꝛiuilegio conceſſo alicui noue baſtide. Item ꝙ nõ poſſit petere dilationem aliquã rõne ſolutionis eius ꝓ quo ſe obligat. Item ꝙ omnis iudicia lis aditus ſeu actus ex iſta cauſa ſibi denegef᷑. Item ꝙ nec fecit nec dicit nec faciet nec dicet ĩ futurum aliquid ꝓpter quod pꝛeſens ↄᷣctus minoꝛẽ obtineat roboꝛis fir⸗ mitatem.Et ſi Zᷣrium faceret vel reperiretur feciſſe ꝓmit tit nomine pene.x.ꝑ firmam ⁊ validam ſtipulationẽ quã penam inſolidum cõmitti voluit in caſu quolibet in quo deficeret:de pꝛemiſſis. Jurauit ⁊c̃.Alias renũciationes inuenire magis eſſe laboꝛioſũ qᷓ; vtile nec ſubtile niſi ſᷣm diſtinctionem cõtractuũ qui fierent.nam ↄctus dant re⸗ gulam ſeu materiã renũciandi. Butrigariꝰ. ¶ Expliciunt renunciationes iuris ci uilis dũi Jacobi Butrigarij:cũ lectura eiuſdẽ ſuꝑ Co⸗ dice.Opera mgr̃i Bertholdi Rembolt argeñ. Impẽſis vᷣo Joannis Parui vniuerſitatis ariſieñ.libꝛarij iu⸗ rati.Anno dñi Milleſimo quingẽteſimo.xvj. Hie vero. xviij. Febꝛuarij. ¶ Laus Heo. Fo. CXVI. Cpleh Pie ilenl 4 aundli⸗ Ortoab! umbe nurus preut letctio⸗ Annotatt (Conmment Poperal Iurptetn, Vllec Mült Glngnl Index operis. Epiſtola Io. Pyrrhi Anglebermei Iuriſconſulti: Regiique ſenatoris de Mediolani Laudibus. Eiuſdem libri tres de magiſtratibus Romanorum in tres libros Codicis cum aliis commentariis in Gallia prius ſed negligentius editi. Oratio ab Antonio Prato Magno utriuſque Gallię Cãcellario apud ſum mum Pontificem habita ob ĩpſius elegantiam raritatemqʒ a Minutiano rurſus impreſſa. Interpretatio legis Contractus in ti. de Reg.iur. Diſputatio de lege Salica. de fictione iuris. de ſuis hæredibus: de donatione mutua: quędamq; ali⸗ annotationes Io. Pyrthi in ius ciuile. Commentarii eiuſdem in omnes ferme leges tituli de reg.iuris. quarum or⸗ do per alphabeti literas in calce operis tradetur ut ſingulis legibus ſacile inueniendis fit locus. Interpretatio paragraphi Cato. in. l. quarta, de uerborum obligationibus, &.l. lecta. de rebus creditis. Interpretatio.l. quatenus. de reg. iur. ubi lęraq; de eo quod intereſt: & eæ Pretatio.f. ꝗ de reg plæraq; de eo q poſitio. ſi iactum thetis: de contrahenda emptione, & nonnulla de feu⸗ dis ſingularia. Cum gratia et Priuilegio. . Epiſtola lo. Pyrrhi Senatoris ad Io. Baleum Antonũ Prati magni utriuſq; Galliæ Cancellarii ſecretarium / de Mediolani Laudibus. lncredibilem mihi uoluptatem attulit elegantiſſima tua epiſtola mi ſuauiſſi me Balee: qua Pratum Mecęnatem meum incolumem: ſimul & erga me tãto pere beneuolum intellexi. qui quantũ pro ſua authoritate poſſit, pro ſua huma nitate uelit ſtudioſis fauere, nõ multis eſt incognitum: in cuius integritate quã tum ſpei repoſuerim haud ſatis eloqui poſſim. Iu uero nequaquã tibi ſatiſſactũ putaſti niſi ſponte benefſicium literis adderes: & patrocinio diligenti prouoca res abſentẽ. quod ad ſcribo partim candori animi tui: partim ueræ amicitiæ ui ribus. quã honeſti ſtudii foetura prius inter nos edidit: quã eniteretur. Ea ſane ue terum in me amicoꝶ ſtabilis beneuolentia nõ parum me conſolatur ab illa op tatiſſima cõſuetudine remotum / abilla inquã patriæ dulcedine depulſum, nihil æque deſyderantemut illoꝶ præſentiam in quibus animũ a puerobonamq;ui tæ ſpem collocaui qui me quãuis abſentẽ quotidie meritis cumulant, ſolutaq; (quod alunt) uorſura, grauiori me indies fœnore ſibi deuinciunt. Equidẽ nõ am bigo quin te quoq; ac ipſos omneis mei deſiderium uiciſſim teneat. Cui ſane do lori mutuo non uideo quid appoſitius mederi poſſit quã epiſtolarum ſolatium quę quodãmodo repręſentant amicos quantocũque diſtantes interuallo. Fa de re diligentius ad te minime negligẽtem uirum de ualetudine: deq; ſorte noſtra/ derebus quoque Italicisopportune ſcribendum duxi. ut qui reponẽdi beneſici cauſa iudicium in pręſens ſortiri nequeam, in occaſionis aduentũ mihi diẽ diffin di petens, in officio certe ſcribendi tibi reſt pondeam / & abunde faciam de rebus noſtris: deq; noui ſucceſſu magiſtratus certiorem. Mirum dictu quantus me cę⸗ perit huius prouinciæ amor, etiã ſub ipſa initia quæ ſere ſubacerbiora eſſle ſolẽt. Impendio me delectat elegantiſſima regio, ciuitaſque nobiliſſima: quæ anoſtris atauis non modo cõmodiſſime eſt condita/ ſed etiã (pulſa barbarorum iniuri) pulcherrime inſtaurata/ uarie ornata bõis legibus ĩſtituta eſt. Libet id qã ſentio de hac inſubri Gallia fuſiuſque dicere, quũ longe abſim ab illorũ opinione qui montium præcipitia uane metuentes nõ imitantur ulyſſem idcirco ſapientẽ ab Homero patre uirtutis appellatum, quod multoꝶ mores hominum cognoue rit. Vrbeſque multas uiderit. Experior eni m non aliena fide quã metus ille ſub ruſticus uοααατι ιααταατστοασιptimis quibuſque & clariſſimis obſit ingeniis: qui maximos ſæpe congtus optimoſq; ſucceſſus auertit.ſuæ quiſ ne faber eſtſortunæ / ut ille inquit, nec aliud in cauſa eſt quod præclara ingenia in occulto ſint, niſi quod parum cordati ſumus. Cæterum tanta eſtamice, tãq; uaria huius regionis celebritas ut uno uerbo profitear id ipſum me hic reperiſſe quod generolus ille Cardinalis Borbonius hæſitãti mihi prędicebat: ut proſuo in me affectu uir eximię uirtutis olcitanti nimis aurem uellicaret. Nam Medio lani in ampliſſimo ſenatu prudentiſſimoꝶ uirorum cõſeſſu plurimum honeſta tus ſum, ubi nec humile/nec indecorum / neec improbum quicquã proponitur. omnia modelſte / recte / concorditer aguntur. qua una re quid in republica ulla melius ac diuinius? Ioãnis a Selua præſidis integerrimi ſapientia/temperantia/ pietaſque tanto eſt in cultu ut pacate totam hanc rempublicam ueluti numen aliquod foœliciterque moderetur / & manileſtũ faciat quã innocentiæ patrocinio magis quã artificio ullo beneuolentia hominum colligatur, quanta iuſticiæ in malos potentia/ ĩnter bonos gratia. Hic inter epulas quoque de philoſophia/ de ponis literis/cum Petro Buxio Toloſano ſuo amico perneceſſario: cũ reliquis olezne cnere erun mtapuun iccunta nniulen cnehone Auunman elnmtie Wua Agoren. orin⸗ poͤmer⸗ ſertis gar Wimmat tedlrtam ubelorum ſronudue egriſern Ucinimd Aiuel cor iit)e⸗ namum ninn prat ſrcum llcdrret Sinwonun fknihan nöngan Puter & ſtole: Cmadne Anbraten Grisqo⸗ whlnech tüneri taſelch liglu enitgnt llinoy nctolten kügeis Dir ilau lnuie degui nn lolr inching güili B lrihm nunn min tanmhn llmnte iaunbnn Bamlui cämkgii ntanerin Pltrmtt ntesrnl necemn Pinriir Nemuniid dehant dcner bacebint ma ubaton bei b loigi⸗ n aigt Sonnmng egunen eln lunmi collegis noſtris: uiris undecũque abſolutis: cum pleriſque aliis omni doctrinæ genere eruditis aſſidue ſermoneen facit. Hoc eſt egregium ſpecimen uirtutis:cui pręcipuum eſt ſtudium pietatẽ colere/inde magna diſquiſitione & æqua lance iudicium facere: cuius exemplo fit ut in quocũque magiſtratuũ ordine: in multi faria iudicum claſſe:inque ipſa pręclara cauſidicorũ concione/incredibili dexte ritate/ honeſtate/rectitudine cuncta peragantur. Ad hæc in Mediolano ſiquis diuinum cultum ſacrorumque ordinem requirat, inueniet in templis ex marmo re ſumptuoſe ſtructis/in ampliſſimis uariiſque xenodochiis/ inque numeroſis uirorum:aut fœminarum cœnobiis eximiam quandam maieſtatem / ritum/ac religionem. Inde ſi ad mores ac reipublicę inſtituta animum aduertas, ineſtima bilisoptimatum magnificentia eſt/nobilium familiarum decus & liberalitas in gens:mercatorum induſtria/ uulgi ſolertia laborque mirabilis: ſumma eſt deni que totius reipublicę adminiſtrandę ratio. Quanta iuuentutis indoles ac inſti tutio? quam politica uirorum diligentia? quam ueneranda ſenum grauitas quã Sabina matronarum honeſtas? quantaſolitudo uirginũ pudoriſque cura? His accedit tam oeconomica frugalitas uictuſque ratio:ut inſubres non grauate tan ta bellorum incõmoda ſuſtineant: ipia, que diuturnæ potentiæ mater eſt, par ſimonia duce/quę nõ minus ad reifamiliaris augendę cõſeruandęque artem ſa cit quã feracitas agri longe cultiſſimi frugumque copia ex aquarum ductibus unciatim diſtributis aff luens. Inſuper accõmodata eſt hęc regio non modo iis ui uel corporis ualetudinem curant:uel patrimoniũ augere ac rem (ut flaccus 4 P inquit Hacere apprime ſtudent: cuiuſmodi magna pars hominum / ſed & literaꝶ bonarumque artium ſtudioſis temperie coœlique fauore gratiſſima. Si enimflu mina/prata/colliculos / hortos / nemuſcula/prætoria/ ruſcula beatumque otium interdum quęrant /ſi quando urbis diſtedeat: prope eſt quo foris animũ laxent. Pulcher eſt in agris uillarum cultus:in urbe ornatus ędium picturatarum. necq; eſt inmonumẽtis marmoreis: precioſiſq; tnaꝗᷓ Praxitelis aut Phidiæ ſculpturis/ picturiſq; quas apelles ipſe ex officina ſua ꝓdiiſſe non inficias iret in excellentiſſi mis inquam operibusuiſendis modica animi refectio. Luculentiſſimus ubique ſplendor & oblectatio. Verum hęc omnia longe ſuperat liberalium diſciplina⸗ rum ſchola: in qua non etiã deſunt gręcę linguæ profeſſores benigni:quibus ego (cum ad noſtri otii modulũ ſefe libẽter accõmodent) ita do operam ſuauiter ut olim Eraſmo primũ: dein Aleandro, mihĩ nunquã poenitendis præceptoribus. Gręcis quoque literis per otium indulget non illibenter Iacobus Minutius ho mo plane diuinus. Eo pacto facile tedium deuoramus ubicũque a curis ſenato riis uacat.ſoelicior Pinus Toloſanus ampliore otio ac bibliotheca locupletiore: at ea foelicitate longe digniſſimus. In hoc quoq;ʒ ſtudioꝶ genere perquã ſoelix Lõgolius: qui gręcas literas toto pene orbe perſequitur: inque noſtri Budei ar cem ingenti animo tentat euadere. His adiungo Gerardum uercellanum abſo lutiſſimo Viro Frãciſco Rubeo merito familiarẽ: quotãquã Beraldo illo meo in otio literario ſępiſſime fruor, uterq; Gallus natiõe: uterque animo candidus & in græcis literis prouectus magnũ noſtræ Gallię allaturus ornamẽtũ. Sed heus quã bellũ mi iucundiſſime Balee: quãq; eſt ſuaue per tẽpora ſucciſiua di uertere ad græcoꝶ fontes? qdiuinã quoq; philo ophiã ubere cffundunt cornu: unde poſſis animiũ paſcere: ingeniũ colere: prodeſſe reipublicę. Adiuuant ſtudia literarũ habitationis cõmoditas: paciſq; beneficium/quę nunc tota regnat Ita lia:uarium muſices genus, qua quod uiuit omne duciur.de ſtudio feſſos exhila rant urbanæ feſtiuitates / ludicra/ digitorũq; micationes: nobilium in armis col⸗ . AA i luctationes: equeſtreſq; ludi in hippodromo. frequẽter celebrati e regione arcis oĩum ſuperbiſlimę: uaria idgenus ſpectacula: triũphaleſq; nobiliũ matronatũ põpę ueluti Cibeles: aut eaꝶ quę Oppiã Romæę legẽ relixere miro ſaſtuin de auratis quadrigis repręſentatę. & ꝗd non? Hæęc nẽpe oĩa literario quoq; labore fatigatis aliquod ingenio leuamen: animoq;ʒ recreationẽ præbent. Apud omnes in cõfeſſo eſt nullã reperiri honeſtę uoluptatis ſpeciẽ: quã homini ingenuo uel intra populoſiſtſima Mediolani pomeria captare integrũ non ſit. Tanta rerum omniũ abundãtia: uini optimi & palato quãuis delicato uarietate ſua gratiſſi mi: reique frumentarig: omnium denique frugum ubertas Mediolanum inter amnes ſitum, influit: quaqua uerſum ditiſſimis urbibus oppidiſq; ac pagis cre bercimis ambitum: magno quoque literarũ emporio ticino appoſitæ uicinum: ut in ſumma nihil in ea urbe uirisingenuis deeſſe uideatur. Equidem ubi mecol legi uehementer admiratus ſum Inlubricę rei magnitudinẽ, utpote indies opu lentius luculentiuſque ſuccreſcentem: quę toties exciſa atque aratrumpalla in tãtum reſtituta ſit: ut eã, calamitate belli cladeque toties ingeminata, creuiſſe potius quã ulla ex parte detritam credas. Hæc omniũ ſane maxima & beatiſſi ma futura eſt (cũ ſub optimo principe regatur) ſi pacatũ numen diram factio num luem ab Italia tandẽ auerterit, omnium facilemaloꝶ parentem & iniuria rum ſomitem. Cętera tam fœlix. tamqueabſoluta hęc regio, ut occupatus occu pato uiro tantũ bonorũ numerũ quibus exuberat pro rei dignitate nequeaam perſtringere. Itaq; ut ſemel finiam/ Pro omni huius Gallię ciſalpinę encomio nõ inepte deſinere poſſe arbitror in hunc Auſonii Galli poetæę doctiſſimi elegãs hemiſlichium. Et Mediolani mira oĩa. ſentioque cum Aegiptiis: qui Hierogly phicis literis aſelli capite hominẽ præditum depingebant, eum qui ſua conten tus patria quãuis optima non alias etiã uidiſſet, non alibi quoque rerũ niracu la eſſe putaſſet.In hũc modũ perfunctorie:de rebus noſtris: deque:noſtra ſorte: de mea familięque ꝓſpera ualetudine ſcribendũ putaui ad amicũ: cui nõ frequẽ ter uacat idgenus commentariis animũ intendere. Tuum erit amice, mutuo de tua: deque amicorũ omniũ ualetudine: de rebus etiã gallicis (qua parte licet) ſępe nos facere certiores. Ad hæc onerabo te noua ſollicitudine atque ꝓuincia meas uidelicet literas apud Luteciã reddẽdi Frãciſco Deloyno ĩcorruptiſſimo ſenatori: præceptoriq;ʒ meo eruditiſſimo: ac exigendi reſpõſum meis literis quas Ioanni Burdeloto de rep. bene merito ad Guillelmum Luillierium optimum doctiſſimũque Regis Conſiliarium dederam multiſque uerbis cõmẽdaueram. uod ut quã celerrime fiat mea multũ intereſt. Cõmentarios in titulũ de regu lis iuris apud pãdectas: a me, quo poſtremo anno iuriſprudentiã in Aureliano meo gymnaſio ꝓſitebar, ordinaria declamatione pro more tumultuarie recita tos, Alexander Minutianus elegantiores edidit tum noſtri tum reipu. literarig ſtudio: cũ antehac a neſcio ꝗbus typographis cũ ciuilibus aliis diſputationibus noſtris citra meũ conſiliũ nimis deprauati eſſent. Atqui quod egoterſore ſtilo lucubrationes meas emittẽdas minime curaui:hoc partim tẽporũ cõditioni(cũ nec a philoſopho Tullius eloquentiã poſtulare ſe dicat) partim occupationi meęæ forenſi condonatũ uelim: qua fit ut me tps otiũque ſcribẽdi plane deſiciat. Hoc qualecũq; opus Mecænati meo uiro nunꝗᷓ ſatis laudato: ꝗq me ſibi dediti ciũ tenet, offerẽdũ ſuſcepit Ioãnes Seguierus Toloſanus pręſes ob egregiã nir tutẽ animique ſynceritatẽ illi inter primos gratus.efficiã ne munus hoc in me Pratus male collocaſſe uideat᷑:quẽ ego merito ualer̃oĩbus uotis opto:ſaluereq; per te lubeo. Ex Mediolano quarto Calendas Naias. Runendo. (Minpe Coylllvete encenche appene Tensciiſcti lala Ontotin breinece Multenmes crmnbomins ann wegnitt 0 ichic mtun Qu Eſutnane: Mmeroſges Uriumrino wnitetech VrOptir ruenon elogttrque Croninuenu Cebenimno önil epri, uſie zng cphumtedmnl nimepalin porinshabort (peninar gun bllsarmnorin Uteconditum umpenetel lemoriam qi ll uideatun tereteoque ” Atotnon ſi Rler⸗ Negi (Cmopn iſeiori Inampt ne Kerm uialno Cglichr natän klenne Wisuitn likeunn . onbes e inngen hüm nllſne humt, tni⸗ umit Nleng veninihti rudanm Niten Nuinlicen n ummmt npenee maintie numenen parannit Normn ichginn cliien Z gtogir engin vogeti Anicii citaminn s( tucenon wim mmidhn ileing 5* Reuerendo In Chriſto Patri: &. D. Domino Angolis mẽſi Epo Io. Pinus Toloſanus.S. P. D. Multa & præclara poſt meã a uobis profectionẽ occutrerunt: quæ ad te ſcribere potuiſſem Pater Ampliſſime: tam religioſis iſtis tu:s: & pluſquã atticis auribus digna: quã exactiſſimi iudicii tui ſtate ræ appendenda. Id quod hactenus non feciſle: uereor ne tacito cõuicio: uel negligentiæ: ſiue potius alterius cuiuſdam noxæ abs te nomine accuſer. Aduerſus quæ defenſionẽ nulla paro:ne ſine contro uer ſia Orator in hac cauſa uidear. Quo fit ut malim condẽnationẽ a tam clemète Præſule reus ex pectare:qᷓ ſine conſtitutione apud tantũ iudicẽ cauſam dicere. Prelertim cũ non ignorem te non mul tum literas meas de iis rebus deſideraſſe: quas tantas ad uos perlatas eſſe ſcio: ut non epiſtola & pre ſertim hominis in ſcribendo non multum exerecitati: ſed uix Prudentiſſimus hiſtoricus grãdi codice earum magnitudinem cõplectatur. Nam quid fælicẽ illã diumnãque magiſquã humanã uictoriam? Quid Inuictiſſimi Regis uix adoleſcentis maturũ & ſenile conſilium? Quid muilitaris diſciplinæ peritiam? Quid urbanam:ciuilẽque prudentiam? Quid in tam dubio & ancipiti caſu cõſtantiam & fottitudinẽ? Q uid liberalitatem: iuſticiam: pietatemque cõmemorem? Contra.quid hoſtium in numeras ſirages? QQuid iacentia paſſim mutila: & trunca cadauera? Quid denique innumera alia: quæ in maximo orationis fluxu: plurimiſque lucubrationibus exercitatus orator ix recenſeat:ne dũ pro dignitate cõmemoret.ſed de his hec paucula nobis apud te deguſtaſſe ſuffecent. Vernũ ut intelli gas Pater Optime nõ ideo me ceſſaſſe quod uoluerim potius: quã magnitudine rerũ deterritus illas attentare non auſus fuerim: mittimus ad te orationem Clariſſ. & Ill. uiri Antonii Prati magni coma tæ Togatæque Galliæ Cancellarii meo quidẽ iudicio: ſi quod tamen meum in hac parte iudicium eſl:non inuenuſtam: neque illepidam: quam Bononiæ nuper coram Leone Romano Pontifice in Celeberrimo Chriſtiani orbis conuentu: preſente Chriſtianiſſimo Rege: aliiſque innumeris: ordi nis utriuſque principibus habuit:quæ eo quoque tibi plus miraculi: atque ſtuporis afferat: c loci tem poriſque Anguſtiam & rerũ molem: ac grauitatẽ noueris: quæ tanta eſt: & tam ingens ut non unius tantum:ſed multorũquoque hominũ quãlibetuegeta: uiuidaque ingenia laſſare & fatigare poſſ nt: mirarique paſſim fere oẽs ſoleant:quomodo tot undique rebus: tot tamque difficilibus curis unius hominis labor ſufficere ualeat. Cæterum uincit omnia facile promptum. & uerſatile ingenium: Vin citpertinax quoddã Reipublice ſtudium: ſynceraque & incorrupta fides: ſimulque ĩmenſus & incre dibilis amor in Principem: quo nihil tam aut difficile aut ardquum: nihil tam implicatum aut ſui natu ra reconditum:quod non ille ſibi facile promptum: & uelut ad manum expoſitum faciat. Adde om nium pene rerum quas uel legerit uel a puero quoque unquã audiuerit perperuã quãdam:infinitãq; memoriam qua ſic preſtat:polletque: ut nihil non preſens: & uelut ante oculos poſitum dicere ac loqui uideatur: cuius non leue quoque tunc periculũ factum eſt: Nam cũ Principum iuſſu breuitati ſuderet: eoque orarionem interpolare: & pene totam inuertere cogeretur: ſic tamen diſcerptis: diſſu tiſque oĩbusquicquid tunc tẽpori:loco:Rei:perſoniſque cõmodũ uidebatur: breuiter & concinne di geſſit: ut non ſub manũ coagmentata: atque cõgeſta:ſed iampridẽ domi cõpoſita & premeditata ui deretur oratio. Hanc itaque lege & boni conſule. Vale ex Med. M. D. XVI. Sep. Id. Ianu. Alexander Minutianus Io. Pino Toloſano ĩuris conſultiſſimo . Regioq; Senatori Clariſſimo. S. P. D. CCum apud Pliniũ legebã Senator egregie tria hæc ſũma: & preſtantia Ca toni ſeniori contigiſſe ur ſummus fuerit Orator: ſummus ſenator : ſummus Imperator, uĩx adduci poterã ut id mihi quiſpiã perſuaderet: quãquã poſtea Scipio Aemilianus hęc eadẽ multo clarius eodẽ referente præſtitiſſet. Nã cũ pauci admodũ inuenti ſint: quos ſcriptores ſũmis extulerunt laudibus quod in ſingulis claruerint, in oibus excelluiſſe ſupra humanas uires uidebatur. At nũc ſententiã muto: & quę de Catone & Scipione nõ credebã, eos cumulate præſti tiſſe aliis prędicare non uereor: pręſertim cũ feliciſſimis illis tẽporibus ab ineũ te ferme pueritia id unũ a parentibus ſtudium filiis proponebatur: ut in omni bus iis uirtutibus uel ſaltem in ſingulis eminerent. Non deerant magiſtri: non illuſtres: quos imitarentur uiri: Non frequentes exercendi occaſiones: quibus ra tionibus egregię oẽs artes: & cõparantur: & perſiciũtur. Quæ ideo cõmemora uimus Senator Clariſſime: ne tibi mirũ uideatur: quod ſententiã mutauerim. quãquã maius quiddã acceſſit: quod me uel pertinacẽ & repugnantẽ propelle ret: qui ſine talibus adminiculis: quæ tẽporũ prauitate multis iam ſeculis nobis deſuerunt, Illuſtrem & magnificũuirũ Antoniũ Pratum hec oĩa preſtitiſſe ui⸗ deam. Nãulcra Senatoriam grauitatẽ: in qua ad ſtuporẽ eminuiſe & uniuerſa tua nouit Gallia: & noltra oĩs ſenſit Italia, egregi imperatoris partes obiuiſſe: Daces in re militari excellentes:& qui ab ineũte ętate bella tractaſſent in pro xima hac contra Heluetios pugna ſũma cũ admiratione.In dicendo uero tantũ profeciſſe cognoſco: quãto ſiudiouix ſufſecerint: uel illi ꝗ in hanc indaſtriã oẽm operã oẽm deniq;ʒ mentẽ contulerũt. Vnde fit ut facile credat ea illũ eẽ quã pre dicas memoria: ea ingenii acrimonia & prõptitudine. Nã cũ noua negocia coti die ipſi ĩportentur, qũo niſi in ingenii & memoriæ magnitudine: & excellentia talia pręſtare potuiſſet? de ꝗqbus pro dignitate celebrãdis aliũ mihi proſpexi lo cũ: ubi ingenii mei uiribus habenas relaxẽ.id quod eo libentius cõmodiuſq; ſa cturus ſum, quod latũ mihi cãpũ exhiberi cerno:ĩ quo ſi unquã alias, liberrime decurrã. Interim hæc delibaſſe ſufficiat: tibiq; meã hanc uolũtatẽ declaraſle:q ſingulari erga tantũ uirũ animo non contentus, eũ tuis ſcriptis & in omni ſer mone laudibus efferre, plurimũ letaris cũ id ab aliis efficit illiſq; ueluti ſuccen turiatus ades ꝗ id conari uolũt: ut quod ipſi per ſe non intelligũt, te docente co gnoſcant. Id quod uel ex hoc ipſo facile perſpexi, quod hãc orationẽ illo neſciẽte edendã curaueris, ut hominibꝰ innoteſcat Antoniũ Pratũ uirũ uere Magniſicũ ad ceteras egregias ſuas uirtutes quarũ fulgore Italos etiã illuſtrauit, in tãtis re gni occupationibus: a qbus non liceat uel ad neceſſarios uſus diuertere, admira bilis eloquentig acceſſionẽ feciſſe. Vale columen meũ. & gratiæ qua apud uirũ iſtũ Ampliſſimũ plurimũ uales, aliqd Minutiano tuo impertire: ut in amicorũ illius cohortẽ ĩmo potius clientũ ac mancipũ gregẽ recipiatur. Mediolani. ex edibus noſtris. M. D. XVI. Oratio habita Bononĩę corã Leone.x. Pontifice in frequenti Cardinaliũ cõcilio:ipſo Rege Chriſtianiſſimo præſente, a Clar iſſimo & Illuſtri Viro Antonio Prato magno Gallię Cãcellario tertio Idus Decẽbris. . D. xvi. CSi quiſquã hoĩum. B. P. iuſta aliqũ de cã iniũctũ ſibi dicẽdi munus reſpuerit: aut in aliũ quẽuis hoĩem aptiorẽ magiſq; exercitatũ reiecerit, Nẽo certe inſicia bit᷑ qlſimo iure uni mihi idẽ licuiſſe:ſi modo hinc curaꝶ negociorũq; molẽ: qᷓ in dies magis & magis obruor: illinc uiriũ tenuitatẽ reiq; pondus diligẽter exa minet. Nã ꝗs queſo tantã dicẽdi uim: fiduciam: facultatẽq; præſumpſerit: qubi maieſtatis tuę. B. Pater radios fulgoreſq; ſenſerit: Reuerendiſſimoſq; iſtos Pa tres firmiſlimas chiiſtianę reipubſicæ colũnas cardineſq; inſpexerit, non ei ſta tim præ metu ſingultantia interruptaq; uerba excidant? linguatimore balbu tiat? genua formidine titubẽt? cor palpitet: capilli rigeant? uultus palleat?plun puſq; locis hiulcã & nimis fatiſcentẽ orationẽ abrũpat? Nedũ ego:cui ne horã qdẽ a forẽſibus negociũs: auliciſq; tumultibus & curis reſpirare licet citra noĩs & famæ periculũ, in tam celebri Patrũ: eruditorũq; uirorũ cõſeſſu atq; ordine: & in tam eminenti totius reipu. Chriſtianæ theatro: hoc dicẽdi munus tractaue ro, niſi obuias nobis ulnas: mitemq; & facilẽ uultũ.B. P.oſtẽderis:frontẽ expor rexeris: ablegataq; procul omni ſeueritate facilitatis comitatiſq; radio nos aſpe xeris: ĩprimiſq; benignã tuã illã auram: & humanitatis zephirũ nobis arridẽs: lętuſq; ſpiraueris:qui nõ tuę tm̃ Sanctiſſimę paternitati: ſed totiẽt gẽti & ſami liæ Medicũ (ut pleręq; alię uirtutes) peculiaris ſemper fuit. Nã præter hoc ꝙ; familia tua proprio quodã et gẽtilicio iure uirtutes ommis: bonaſq; diſciplinas in defeſſo ſemper ſtudio amplexata ſit: remn ipſam literariã nõ minus quã oẽs li teratos iuuerit: ꝙ priuatoꝶe oĩum et amicorũ cauſas ex fide ſemper et iure tutata ſit: eos a ui et iniuria defenderit: maximis etiam in remp.lorentinã meritis — SS — “ ge be ſarusa de in egel ſauen ſpchn unheriun gsn nuuol RrL . himſi atlin horuter niipeſtaso jlonuuclen jbrituta ieia benum) ri nnda⸗ ugn⸗ morbie Airntipab⸗ ineuſqhpal .ituiſ lihpietats malauicti iſsdlueeit . Dobleman enililrep lpaliuiqh fihcmaine iglicreqh ilbitotiqy pAhegesn Käͤchſegui ituni Alurpe ihecinen kun⸗ Regil tnnllsun nipethal l ninid walnbrs latantie Imttallr tlltabr mntige⸗ kheri (enelo tne ummitn Se = ☛Ee = = iuurſiei rd teurini GeniCnt oAldn CcbröIDr munuonr Noceri Neorüti dshirn rlnpei linod Peleihnn utinget ſus lert Gint⸗ rectandn , NNe Immrusntn Nieſcni principẽ locũ fere ſemper ĩ ea ciuitate meruit: ſummos fempet honores:maximoſq; magiſtratus adepta eſt: in qbus adminiſtrãdis tam & pie ſemꝑ: tanq; & modeſte & prudẽter ſe geſſit, ut quãdiu ſub ductu: auſpiciiſq; Mledicęæ domus Plorẽtina res fuit, ſemper floruerit: indieſq; uberiora ſui & ampliora incremẽta ſenſerit. iamq; & nunc & in poſteꝶ in eã ciuitatẽ ex iſta ueſtrafoelici domo maiora indies augumenta pro uẽtura ſperãtur:cũ tu fortiſlimus Leode tribu Medicũ ad Põtificatũ diuinitus aſtſum ptus es:ꝗ nauiculã Petri uariis bellorũ fluctibus ꝓcelliſq; diu multũq; agitatã lacerã fere & magno fortũę uẽtotũq; ludibrio expoſitã e naufragio(cui tẽpoꝶ malignitate pene ꝓxima ſuerat) p ſyrtes & ſcopulos primũ eximeres: deinde in tutiſſimũ portũ tanꝗᷓ peritiſſimus nauclerus reduceres. Et tali certe Leone Chriſtiana reſp. tũ egebat: q ꝓtẽporũ rerũq; uarietate et cõditiõe uarias quoq; ipſe ꝑſonas ĩdueret, ut ſi fortea mari tẽpeſtas orta nũcietur: quę Petri cimbã in breuia uel ſcopulos ui uentoꝶ ĩpellat, tũ Leo nauclerus ſactus et una manu clauũ:altera remũ tenẽs a tẽpeſtateet periculo ceæã liberã: tutãq; aſſerat. ſi uero a terra metus et diſcrimẽ ingruerint, ut pote lupis: feriſ beſtüs Dñicum gregẽ infeſtãtibus, tum Leo leõis ꝑſona retẽta lupos dentibus un guibuſq; laniet: et rugitu territos procul ab ouilibus arceat. ꝙ ſi ſeda ſcabie aut tabe (qd abominor) gregẽ ici/ aut alio quouis genere mali uexari cõtigerit, tũ Leo paſto ris perſonã induat: ꝗ diſperſas primũ: palãteſq; ouiculas ſedulo colligat: collectas aſpi ciat: quo morbidas et mala uicioꝶ cõtagione pollutas curet: curatas lætiſſimis herbis et ſalutari pabulo reficiat: refectas plenaſq; ĩ ſepta reducat, ut tãdẽ ex dei optimi ma ximi, eiuſq; paſtoris uigilantiſſimi uotoſiat unũ ouile et unus paſtor.ld quod tã abũ de.B. P. hi tui ſanctiſſimi mores / hoc tuũ diuinũ ĩgeniũ / hę uirtutes/hæ diſciplinęg/hæo deniq; pietatis et religiõis pleniſſima inſtituta fęlici noſtro ſeculo pręſtiterũt, ut his motus Inuictiſſimus Princeps noſter Frãciſeus nihil unquã poſthac aut charius aut antiqus duxerit: quã plegatos /oratores / nũcios / priuataſq;et familiares eplas qualẽ ĩ te. B. P. obſeruantiã: pietatemq; ſemꝑ habuerit, modis oĩbus ſignificaret et oſtẽderet. Quaquidẽ ĩ re pręceſſoꝶ Regũ et maiot ueſtigia ſecutũ nemo nõ uidet:ꝗ ubi primũ diuino celituſq; miſſo chryſmate delibuti fuerãt, nihil antiquius: iuſtiuſq; duxere: quã Põtiſici maximo:et aplicę ſedi aliqᷓ ĩ re gratiſicari:et nomẽ eius auctoritatẽq; amplio rẽ auguſtiorẽq; facere. Quãtoq; pietatẽ illi ſuã pluribus noĩbus teſtatam reliqſſent: tãto ſibi totiq; regno melius æliciuſq; cõſuluiſſe crederent: adeo certe Galliaꝶ princi⸗ pes & Reges in hãc ſanctiſſimã ſedẽ prõpti ſemꝑ affecti beniuoliq; fuere: ut niſi mul tis ĩ eã obſequiis beneſiciiſq; collatis regnãdi initia feciſſent, nõ ſe ſatis antiqua et ue tere Chriſtianiſſimi appellatiõe dignos eſſe putarẽt. quoꝶ ſi exẽpla et uberrima et ampliſima repetere incipiã, et tibi. B. P. nõ mediocre tediũ: et mihi ĩpſi quoq; nõ par uum ĩpedimentũ afferã. Ideo ne diutius tuã iſtã beatitudinẽ teneam: et in recẽſendis Francoꝶ Regũ in apoſtolicã ſedẽ meritisdiẽ totũ abſumã, hoc unũ tantũ ꝓſiteri au deam, nullos unquã Imperatores: nullos Reges: nullos deniq; Chriſtianos Prĩcipes tantũ ꝓ catholica fide aſſerẽda: pro Chriſti noĩe defendẽdo: Pro aplica ſede aut in di gnitate retinẽda: aut in antiquũ ueneratiõis maieſtatiſq; ſtatũ reſtituenda laboraſſe, ꝗtum olim Frãci Reges pro ĩgenita ſua in Romanã ſedẽ et ſũmos põtiſices obſeruã tia et deuotiõe fecerunt. Quibuset peculiare et pene ſemꝑ hereditariũ fuerit ſeſe acer rimos et aſſiduos apoſtolicę ſedis defenſores et indefeſſos ꝓpugnatores p̃ſtare, adeo ut Illuſtria Frãcog Regũ Pro ſũmis Põtificibus edita facinora: celebres uictorias et parta totiẽs ex hoſtibus trophęa nõ ſolũ Gallia: ſeduniuerſusorbis et admiret᷑ & præ dicet. Nec uelim. B. P. uoſq; Reuerendiss. uiri putetis Pricipes Gallos eo iam uecor dię: eo negligẽtiæ et obliuiõis decidiſſe, ut ſpretis maioꝶ ſooꝶ ueſtigis ab hac ſacro ſancta et apoſtolica ſede animũ mẽtẽq; ab alienauerint: aut deuotionis fideiq; uela uerterint. ꝗn potius eos ĩfide et reuerentia a maioribus accepta perſtare ſempꝑ exiſti⸗ metis. eoq; aio: ea mente: eaq; in hãc ſanctiſſimã ſedẽ obſeruantia in ꝗᷓ ſemel nati ſint morituros: taleſq; eſſe de qbus uel in difficilibus arduiſq; rebus ueſtris oĩa ſpondere: polliceriq; poſſitis:idq; nũc maxime dũ apud eos reꝶ potit Franciſcus hic Rex Chri ſtianiſſimus: & huic ſacroſanctæ & apoſtolicæ ſedi deuotiſſimus: cinus fidẽ obſeruan- tiãq; uel hoc ſolo argumẽto facile colligere licet, ꝙ licet nõ pauca poſtꝗᷓ ardua alpiũ iuga cũ exercitu ſupauit, a multis ei palã paſſimq; dicerentur: quæ animu eius nel ꝗqtũ uis mitẽ facilẽq; offendere & a ſanctiſſima maieſtate tua alienũ facere potuiſlent, tũ tm̃ abeſt ne ꝗd inde mutauerit, ut in fide ẽt ac deuotione cõſtantior factus maliuolos ipſos: clandeſtinoſq; & peſtilẽtes ſuſurratores ꝓcul a ſe reiecerit: atq; ut illã ſingularẽ obſeruantiã & deuotionẽ quã erga tuã iſtã beatitudinẽ Chriſtianiſſimus Rex ſem inuiolatã: intemeratãq; continet, ſanciſſimę tuę maieſtati corã & preſens exhiberer, nulla ſumptuũ mole:nulla uiaꝶ: difficultate: nulla periculorũ magnitudine tertitus, per rupes / & ſaxa/per ualles & præcipitia/nemora / ſaltus / flumina/ per eſtus & ignes/ perq; infenſiſſimas & cõfertiſſimas Heluetiorũ phalanges ad te. B. P. aduenit, ut quã ceteri Reges & Chriſtiani Principes alieno ore & per ꝓcuratores hilialẽ obedientiã exhibere ſoliti ſunt, eã ipſam Leoni, Franciſcus: Patri, Primogenitus filius: Sémo b65 tiſici, Rex maximus: reip. Chriſtianę moderatori & principi, Chriſtianiſſimus prin- ceps corã & citra alterius operã lætus ſupplexq; exhibeat: atqʒ ut eã ꝓuĩciã ꝗᷓgrimũ expleat, te ĩprimis ueriſſimũ Chriſti Dei optimi maximi in terris uicariũ ſacrolanctũ & maieſtatis plenũ Chriſtianiſſimus Rex agnoſcit. Inuictiſſimũ populi chriſtianidu cẽ ꝓſitetur. Vigilantiſimũ Dñici gregis paſtorẽ prędicat. Intrepidum fluctuantis na uiculæ Petri rectorem obſeruat. Indulgentiſſimũ totius generis humani patrẽ reuere tur. Diuinum hominẽ obuüs manibus: apertis brachiis: & deuotiſſimo aĩo ueneratur: Tibiq;: & ſimul Apoſtolicę ſedi deuouet:ac dedicat quicquid opibus: facultatibuſq; põt: Quicqd uiribus pollet:Fortunas omnis: copias:claſſes:exercitus:uniuerſum Re gnum: Ducatus ac ſemetipſum prõptiſſimo animo: & conſtantiſſima fide offert: & ante Sanctitatis tuę deoſculatos pedes deponit. His ergo omnibus tuo iure utere. pro tuo arbtrio diſpone. Vtere inquã. B. P. in quãcũq; catholicam expeditionem ſir⸗ miſſimo Chriſtianiſſimi Regis exercitu. utere Gallicis uictricibus copiis. utere Fran corum ſignis: & ſimul excipe fortiſſime Leo fortiſſimum Pranciſcum: indulgentiſſi me Pater, obſequentiſſimum filium:qui tuus eſt religione: tuus iure: tuus more maio rum:tuus cõſuetudine:tuus fide:tuus uoluntate:& quem non minus re & opere, quã uerbis & oratione promptum ſemper paratum expeditumq; inuenies: nec minus brachio ꝗᷓ lingua pugnacem omni æuo experieris. Excipe etiam. B. P. Gallos omnis deuotiſſimos filiolos tuos: qui ea mente animas & corpora Sanctitati tuę oommen dant: quo te animo hoc eſt promptiſſimo & lætiſſimo in paſtorem accipiunt. & qc⸗ quid habent aut uirium: aut facultatis ante ſcabellum pedum tuorum promptiſſime deponunt. CCautum eſt Alexandro Minutiano literis Regis / & edicto: neqꝗs in ſuo Regno/ & dicione: hęc egregii Senatoris: uiriq; & græce & latine doctiſſimi opuſcula: quę hoc uolumine continentur: uel ſeorſum, & ſeparata: aut aliis operibus annexa: quo uiſue alio modo iterum edere auſit: aut alibi edita in dominium ſuũ importare atque ullo pretextu diuendere / aut diſtrahere pręſummat: ſub pena ſcutatorum aureorum centum applicanda gquis portionibus partim ſiſco partim ipſi Alexandro: ſumma tie ad quodcũq; lihuerit tribunal exigenda. 4 4. — 1 — 1 Cntac ullnn nälu⸗a Aunmlo Aeatun Uum 101 äpr⸗ eTen lue i fo elal tei Gn —„ Kianu,i lmilekegſvlz⸗ chanlic urllidglr nnuhe S n — — Se. = E tetn. — ☛☛d =e illiennin Mantt ,1. e lisr Gniſinm ciüſeteaanan Palicritn mfichu mmniin motiolarn slalit nmdntine. malcecka 8tholuren. Pectiobn Gis n nnimer! etuos em 1 te topet d. enestbeeniu CNo . Gkuccemmm ugfiuriig Wnfwtir gsrinhe michlabe Posarnenß inponnis toruen Aton an Repetitio.l.contractus.De regu. iuris.ff. CVLPIANVS. Contractus quidam dolũ malum dũtaxat recipiunt: quida dolum culpam. Bolum tantũ depoſitu ⁊ pꝛe cariuz: dolum ⁊ culpam mandatũ/cõmodatuʒ vendi tuz pignoꝛi acceptuʒ locatũ item dotis datio/tutelae/ negocia geſta In his quidem ⁊ diligentiaʒ. Societas 7 rerum cõmunio ⁊ dolũ ⁊ culpã recipit:Sed hoc ita niſi quid nominatim cõuenerit vel plus vel minus in ſingulis contractibus. Nazʒ ⁊ hoc ſeruabitur quod ini tio conuenit. Legem enim contractus dedit excepto eo quod Celſus putat non valere ſi conuenerit ne do lus pꝛaeſtetur. Hoc enim bonefidei iudicio cõtrariũ E⁊ ita vtimur. Animaliũ vero caſus moꝛteſqʒ quae ſi ne culpa accidunt fugae ſeruoꝛum qui cuſtodiri nõ ſo lent rapinae / tumultus / incendia/ ꝗqquarum magnitu dines impetus pꝛaedonuma nullo preſtantur. CContractus. Legem hanc inſtitui uobis duodecim lectionibus altiore ſtilo:ac paulo elegantius quã reliquas interpretari utpote celeberrimã/& Alberici iudicio utiliſſima: In qua doli/culpæ/caſus/ & oĩm prope cõtractuũ materia ſit ab origine ad finem repetenda & accuratius exponenda. Extat in hanc legem ſolẽnis repeti tcieo domini lo. ignei ſenatoris & noſtratis doctoris acutiſſimi:quam ex officio pro uirili mea tutabor. Hanc legem diuido in quattuor precipuas partes: quæ parti tio lucem adferet. Prima docet in quibus contractibus dolus tantũ: in quibus etiã culpa præſtetur. Altera pars in uer. Sed hoci ta, docet legem contractus ſeruã dameſſe. Tertia tradit regulam ſuper conuentione dolũ non preſtari. Q uarta lo quitur de caſibus fortuitis non preſtandis quos enumerat eleganter. Clara eſt nec eget cõpendio ſeu ſummario ad declarationem. Præmittunt quædam ad matetiã præludia ſcrib. nec ab re. Ego nonnihil præmittam unde ad glo.& materiam facili us nõ illotis manibus accedamus. Premitto quid ſit cõtractus: & aliquam diuiſio nẽ contractuũ hic neceſſariã. Eſt cõtractus nõnunquã generis uerbũ quod om nẽ conuentionẽ & quicquid inter agentes placuerit continet ut in.l.i. ff. de pactis. ubi cõuentio appellatur: & ita ſumitur in hac. l. & pleriſq; fere. Interdũ diſcernitur ab actu ex ſententia Labeonis, ut actus ſit omne quicquid agit᷑:cõtractus uero ſit ultro citroq; obligatorius ut in.l.labeo.S. contractũ.ff.de uer.ſigni. Sunt autẽ contractuũ tres ſpecies ſeu actionũ que ab illis producũtur. Nam quædam actio nes bonefidei dicuntur: in quibus plurimũ exuberare debeat bona fides: omniſe- dolus abeſſe. L. bona fides.ff. depoſiti.l. bonã fidẽ. C. de actio. & oblig. unde ſi quis dolo ad contrahendũ fit inductus non obli gatur.l. eleganter. ff. de dolo. incidens Repetitio.l.contractus. cõtractui dolus purgatur ut illic docetur. quæ res alio loco mox dicetur. Quedã actiones ſtricti iuris ſunt quæ non inſerũtur.S.actionũ. de acti. inſtitu.li. ulti. de quibus in.l.quicquid aſtringendæ. ff. de uerbo.oblig. quorum hic proprie non eſt locus.uide glo.in.c.cum uenerabilis in uer. boneſidei. de excepti. ego enim multa peregrina & recondita huc proferã. Quedam actiones ſtricti iuris ſunr ꝗᷓ tamen cum boneſidei iudiciis interdũ cõueniũt/ ut actio ex teſtamento. nam heres quaſi cõtrahit. de qua ĩn. l.in minorum. C. in qui. cau. in inte. reſti.non eſt neceſſ.pulchre Bar.in.l.ſi heres.ff.de eo quod certo loco.laſon.in.d.S.actionũ. Variis ãt ex cauſis reſcinduntur ut dolo/metu/ ſimulatione. aliiſq; modis quos tradit preſertim in ul tro citroq; obligatorũs & reciprocis Spec.in titu. de empti, & uẽdi.S. ſexto. Sunt aũt alii ex quibus dolus duntaxat preſtatur preſertim ab eo cuius gratia non eſt fa ctus contractus: alii ex quibus culpa non ſolum lata quam cũ dolo conferunt ſed & leuis:interdũ quoq; leuiſſima. Hic ſolet præmitti quid ſit dolus quid culpa & eoꝶ ſpecies quod neuos diutius remorer his p̃miſſionibus remittã ad glo, ubi om nia dicam. In. I. noſtra forma ſeu caſus in uoce poteſt & facile figurari in hunc mo dũ &c. In tex. dotis datio in rebus inextimatis ut Alberi. in tex. negocia geſta citra mandatũ ut ille in tex. ſocietas & rerũ cõmunio.illa ex conſenſu/ hec citra conſen ſum ſeu incidens præter propoſituni. Ex tex. colligi poſſunt multa: & preſertim ea quattuor que in diuiſione legis tradidi. Primo iĩgitur collige ex priori parte regu lam implicitam & in confuſo. quod contractus quidam dolum exigũt/quidam & dolum & culpã. Vnde ſciẽdum imprinis quid ſit dolus quid culpa.quod ſcrib. hic tractant. Primum de dolo plenius dicã quicquid mihi occurret boni. Eſt enim dolus uariè definitus a Seruio & Labeone in. l.. F. dolũ. ff. de dolo. ubi recipitur labeonis definitio ut ſit omnis calliditas aut machinatio que ad alium circumue niendũ fit & in eo etiam fraus contineaturut ſentit Bar. in. l. iuriſgentium. §. ſed ſi fraud. ff de pactis. exponens uerba illa in dolo fraudem ineſſe: & utrũq; conuerti idemq; ſignificare. Alia eſt difinitio ſumpta per Baldum ex.l.ulti. C. de litigi.ut ſit abſcondita machinatio male mentis in alterius detrimentum. & glo.in.S. pe.qui. mo.re cõtr. oblig in uerbo debet. dicit eſſe machinationẽ ſtudioſam. A uero in ſumta.ti. de dolo. facit differentiã inter machinationẽ & fallaciã & quedam alia. habes etiã nõnulla per. bal. in. l. ꝗ fortuitis. C. de pigno. actio, ubi multa ad hanc le oem contulit. Diuiditur aũt dolus in malũ de quo hic agitur & bonũ cuiuſmodi eſt Iunii Bruti & omnis dolus hoſtis intercipiẽdi cauſa bonus eſt ut in.d.l.i.S. do lum. que uafritia uel aſtus uel prudentia nõnunquam dicitur:aut ſapientia ut in. l. queſitü ff. de condi.& demon. in uerbo ſapienter faciet heres.ideſt calide.ob id cõ mendatur ab Archidiacono in.c. utilem. xxii. q/ii. dolus Alexandri tertii qui cũ au diſſet epiſcopũ quendã ſibi cõfitentem ſimioniam ſuaſit ut habende uenie cauſa id palam in Cardinalium cetu profſiteretur quod ubi fecit epiſcopatu per ſimoniam adepto deſtitutus eſt. Ita laudat ſi quis hererico uel iudeo ſimulet ſe illius ſecte fu turũ ut errores illius intelligat & prodat atq; cõuincat. quod & Geminianus com mendat in. c. nos in quẽꝗᷓii.q·i. Huc facit ſtratagema Caroli quod refert Andreas de Iſernia in. c.i. S. publici latrones. de pace tenen. cum ſimi. que uerſucia eſt iudici pus neceſſaria. Habes de dolo malo Io. de ymo.i. c.i. de cõmo.Prepo.in.c.ius mili tiare.i. diſtinc. habes per Bar. in. l. jub pretextu. C. de trãſacti. i. Alia diuiſio doli ẽ. nam quidã eſt uerus ſeu manifeſtus qui ex uerbis aut factis indiciiſq; manileſtis apparet ut ĩn.l. interpoſitas. C. de tranſact. Alius eſt preſumptus qui ex preſum ptionibus & coniecturis non manifeſtis aut neceſſarus inducitur. ut in.l, dolus. Allcee- Paluns ladcun⸗ eikcee ſbllic Erunſac mnacte lubot Moſed! Khuoe plnt Mi ſe / leiſe (diͤiu Ulslier nulin lenc Uurm pe Gpnt nbin lee⸗ Polinn Cdalt onbu mca uub Mi N⸗ Cn ng⸗ poe De Regulis luns f. Fa.l. W X lſi pfocuratorẽ. dolo. fl mandati ex negligetia. Alia diuiſio doli Baldl in lulie d. l. que fortuitis. & Guil. de phinate eſt per gradus doli. Nam maior eſt dolus oc Mrenon cidere hominẽ quã furan/ſeu tollere aliquẽ ueneno quam inſidiis interficere. Item Clum maior dolus hominẽ occidere uirũ bonũ & reip. utilẽ ꝗᷓ uilẽ aut pernicioſum aut nn tyrãnum. unde Ci. dicit quẽ quiſque odit periiſſe expedit. l. aut facta. . perſona. ff. nbngdt de penis. Inde penæ hodie ſunt arbitrarie ut Guil. dicit ꝑ. l. hodie de pactis. ſupra. . wlhlr leuia ſupra de accu.l.ii.i.fl.de offi. prefec. uigi.l.ſi qd erit quod maiorẽ animad ie uerſionem ff.de offi. procon. & lega.not.in.l ictus.ffde his qui not. infa. ubi ſcrib. Ulnirin quia nõ eſt locus. Alia diuiſio eſt quia dolus alius ante contractũ fit ut in. l.ſi le ln a autarius fl.de dolo. alius in contractu. ut in. d.l cleganter.in prin. alius poſt cõtta tnoni ctum: uel quia re ipſa quis decipitur utin.l.ii. C. de reſcin. uendi. uel quia is qui cõ Cnlnnt traxit in re que in cõtractũ deducta eſt, dolum cõmiſit uel dolo quid fecit de quo tah in hac.l. Eſt inſuper aliud cõſiderandum. duobus modis interuenire poſſe dolũ Agorhie Primo cum dat cau ſam contractui quia alter cõtrahentium alium dolo induxit ☛ ad cõtrahendum falſum aſſerens aut per mendacium, tunc cõtractus eſt nullus cnghi ut. di. l. eleganter. ſi ſit bonefidei contractus cum ſit contrarius bonefidei. aliud in cciracnt ſtricti iuris ut. l. ſi quis cum aliter. ff. de uer. oblig. quia parit exceptionẽ doli.irem Aln aliud cum a tertio adhibetur ut. .l. eleganter. item aliud in iuriſditionis pro roga wihen tione & decreto que quamuis lint ſtricti iuris tamen dolo fiunt nulla: ut Bar. & ugieg ſcrib.illic.aliud quoq; in tranſactionibus cum diſtinctiõe ſcrib.in.l.ſub Pretextu. aggelt de tranſact. utrum res fecerit dolum ut ualeat licet reſcindatur per actionẽ de do Pemklaa lo. an actor euidentẽ dolum fecerit ut nulla ſit. adde etiam limitationes moder. in dllimmfin d.l.ſab ptextu. Secundo ſi interuenerit hic dolus dans cãm non falſo aut men “ dacio ſed blãdiciis aut ſuaſi onibus tunc per actionẽ de dolo uel potius ex cõtra wumgſt ctu purgatur.l. ulianus. 5. ſi uenditor. fl. de actio. em pt. l. ea que.ff. de contra emp. gun que ſunt cõtra. d. l. elegater: ſed intelligũtur ubi nõ induxit dolo ad uendendũ aut gekten emendũ ſed ad pluris emendũ & interceſſit qualitati uel accidẽti. Ille uero dolus n yn qui re ipſa duntaxat ĩteruenit ut cũ eſt re ipſa quis deceptus aut excedit deceptio on dimidiã iuſti pretii, tunc iuuat᷑ deceptus remedio. l.ii. C. de reſc. uendi:que multis n. Mom mogdis limitat ut Per doctillie P Sozi. in regulis ſuis. poteſt tamen decipiens pre kunal tium iuſtum perſoluere & ſupplere ut ceſſet remedium. l. ut ſentiunt ſcrib.in. d.l. mſatiai ii. & in. c. cum dilecti. de emptio. & uendi. quod eſtutile quo ad fructuum acquiſi Cr aulni tionem per. I. certum &.l.ſi fundum. C. de rei uend. aut nõ excedit dimidiam tunc untlit lex permittit. l.in cauſe.ii. . fi.ff. de mino. l.item ſi in ptio. . fi.ff. loca. de qua re Bal. Gpenun & ſcrib.in.d.l.ii.cum ſimi. CPrima regula. M Aikh 1 CHuc ego addo quedã utilia ex uaria lectiõe quondam a me huc cõgeſta. Prio imnigih quod in maleficiis potius dolus quam caſus preſumit᷑ ut ſcrib. in. l.i. C. ad. l. cor. Lumiatt de ſica. l.i. in fi. fl. eo.ti. & ſiuelis noſſe qñ in delictis dolus requiratur, potes ex.l. in palnan actionibus. ff. de in lit. iur. iuncta glo. &. l. magna negligentia. ff. de uerb. ſigni. &.l. elstil cornelia.f. de ſica.ita dicere. Aut pro delicto corporea pena eſt infligẽda aut pecu nininnn niaria. Priore caſu dolus requirit᷑ nec lata culpa ſatis eſt ꝗquis preſt umat᷑ adſuiſſe ſton rniſi probetur circũſtantiis defuiſſe:ut p̃dixi.Altero caſu debet eſſe lata culpa que atrudi tunc equiparatur dolo: ut ſepe fit & mox in glo. dicturi ſumus. onci⸗ —WSecuncla reguu. ihui CAddo.ii.quod Alex. Imo. in conſi.xlii.uo.i.col.pe.qᷣ ex ſnĩa lo. de imo.in. c. cũ hn 6 contingat. de iureiu. d c. cũ cõtingat. &. c. quãuis. de Pact. debent intelligi de dolo gie . ex propoſito qui eſt uerus dolus non de dolo re ipſa contingente: & lex ſi quis cũ 7 Repetitio.l. contractus. aliter. cum illic not. inter ea dat diuerſitatẽ. cum ex cõtractu ſtricti iutis dolo inito . oriatur actio de dolo ubi ex propoſito uenit: & exceptio: ubi re ipſa: & quedã alia er Alex. eo loco: & idẽ in conſil. ciii. pulchre definit dolũ uerum a prelumpto & dicit in his que preſumpti ſunt minorẽ reſtitui:in his uero que ſunt ueri & contra „ 7 jus naturale ut peruim nõ reſtitui ſed cadere in penã.l.ſi quis in tantã:uide ſcrib. in.l. dolũ. C. de dolo. CTertia regula. . „ „7 „ „ „ . . CFEundem Alex. uideas pro tertia regula. de co qui prohibet᷑ in alieno facere uel qui ſcit aliquẽ habere ius in re quod eſt in dolo.in conſi.lxxix.uolu.iii. NQQúmſqQ uarta regula. . CAddo quartũ axioma ideſt digniſſimã regulam ad materiam doli. Quod do lus & fraus regulariter probentur ex indiciis & coniecturis quas ex circunſtaãtiis ſumimus ut ex re/loco/tꝑe perſona. c.ii.iuncta glo.de renunci. lib. vi. auc. ſed iam neceſſe. C. de dona. ante nup.l.poſt contractũ.ff.de dona. l. oẽs. 5. lutius. ff.que in frau. credi.l. lulius.ff.qui & a qui. gl.in.l.poſt celſum. in prin.ff.de doli excep. & ma xime ex pſona eiuſq; qualitate. l. aut facta. 5. pſona. ffde penis: ſi doloſa eſt: quod in malũ uerto non de bono dolo de quo dixi qui ſapientiæ ac prouidẽtie aſcribit᷑ cuiuſmodi eſt in.l.queſitum. de condi. & demon. & glo.in.l. ſequitur.ff. de uſuca. aliud eſt enim doli eſſe capacem ut normani: cenomani:aureliani & quidam alii. aliud fallacem ut græci:ligureſue & africani traduntur: & de perſone coniectura dicit Bal. in. lI. fi. ff. de here. inſtitu. ubi inducit ad queſtionem. Titius minatus eſt mortem meuio:poſtmodũ inuentus eſtmortuus andragoras ut Martialis ait uel ille meuius an preſumatur abillo occiſus:adducit utraq; iura & concludit eſſe di ſcernendum ex perſone fama. nam ſi erat boni nominis non preſumitur ex ſolo lingue lubrico.l.i.C.ſi quis impe.m ale. illic ex perſonis dicta pẽſcemus. tum iudex inquiret.l.ſinguli. C. de accu.aut malæ famæ erat tunc aſiter dicẽdum.l. fulcinius SS. quid autẽ ffex. qui. cau. in poſſ.ea. & per regulam ſemel malus: quod limitat in alio genere ſceleris quod non eſt aſſuetus perpetrare. Per hoc decidit quod ſiquis exierit domum titiũ cũ gladio ſanguinolento uel cruento & eo pacto de furto alio ue delicto: & dicit per locum a cõmuniter ſeu frequenter accidentibus preſumen dum ab illo peremptũ eſſe ad torture ſeu queſtionis indiciũ arg.l. neq; natales. C. de proba. ubi Iaco.butrig.dicit eã cenſeri meretricem de cuius domo uiſus eſt me dia nocte ſcolaſticus exire quod ait eſſe uiolenta preſumptione quo tamẽ tempe rari poteſt ex concurſu fame aut alterius coniecture:quod etiam tractat Cardi. in conſi.xciii. & Cepola in conſi.xxi.&. xxxi. .xxxix. & idem in caute.xl. dicit eũ qui mandato tyramni occidit non uideri dolo feciſſe ut puniat᷑ capite ſed mitius pu nietur conſyderata perſona mandantis. Q uinta regula. CQ uintum Axioma eſt circa doli preſumptionẽ:quod ex uicinitate uel propin itate actus inducitur doli preſumptio aperta ut dictum reperi & deciſum apud Andream Siculum in conſi.lvii.col. ante pe. uolu.iii.per.l. ſi uentri. S. in bonis.ff. de priuil. credi. &. d. l.poſt contractũ: &. I. ſi quis poſthac. ff. de bon. damn. Bal. in l.i. C. de ſeruis fugit. Item ob coniunctionẽ ſeu neceſſitudinẽ perſonarum. l.data C. de dona. Item ut ille Sicu.illic dicit cum quis conſuli ut prius peritos an ita agendum eſſet,. c. innotuit, de elect. l. quod te.ᷣff.ſi cert. pet. Sexta regula. CSextum Axioma ſeu regula eſt quam legi.apud eundem Barba. in conſil.liii. eo.uolu.iii.incipi. a loue principium muſe:quod cum dolus probetur ex indiciis perſpicuis ut prius probatum eſt indicia poſſunt eſſe tãta ut plenam probationẽ Gilei ult. ncot phron⸗ aculſaꝑ Ae Aberi Utnan pe TuNISI lb ſi olin ubalin odena unnpr iuſcen unob Uundin Uluslen ulalde niur.. unece uineel Uptun Andolt (N (hon 8chti Aaneli mund i Kanm mtar lut tärutti Maneſclir uunfn 1 Dl GaAn Dolala iceteiſghe Iflceli Ecvidnii ne continn ustminme lniloit Oncludtct mit af mus tumiute un lanus Gvoctrium ltquotlai odeſummt us Prelmm chnun nouiluseln notmmetm MichtC. edtid elal miin nrudpo ecluumnt ndann M Cmmnl Spairzn incl ℳℳ anon 77 Dd e — multum probat: & Bar. in. d. l. i. . i. dicit eſſe De Regulis Iuris. ff. Fo.III. inducant etiam in delictis.l. indicia. C. de rei uendic. que tamen loquitur in ciuili nam in probatione dominii: & uidetur eſſe contra.l.ſciant cuncti. C. de prob. cum ſimi.tamen eſt de ea retex. optimus in iure iudicio Bal.in. l. excipiutur. fl. ad ſylla. quem pulchre legit Do.Io. igneus. quo probatur ex pluribus indiciis ſimul iũctis plenam probationem orirti in maleticio. nam illic certa erant indicia contra impu berem illum dequo rebatius ultimum ſuplicium ſumpſitn. am a puberis etate paulum aberat: & ad pedes domini cubuerat dum occideretur: & poſtea ſfiluerat neque prodiderat domini mortem que ſunt uehementiſſima & certa: facit.l. ult. C. de proba. in uer. indubitatis indiciis & glo. multa coniungit: ubi Bal. & Bar. in. I. fi.ff. de queſtio. cum illic additis per modernos: quamuis illic non agatur de indi ciis niſi ad torturam: & que ſint indubitata indicia uel que lex approbat: ut in. l. ſi ui adulteri. C. de adulte. uel que coniuncta & multa ſunt eleganter: declarat bal. in. d. l. ulti. C. de proba. cum ſimi.ſed illic clare & in.l.miles. de queſtio.C. & dicit Alex.in conſi. xviii.uol.iiii. quod plura inditia iunguntur ad faciendam perfectam probationeni. quia que non proſunt ſingula mulſta iuuant. l. i. i. ff. de excu. tu. c. cum cauſam. de proba. cum ſimi. quod intelligit ubi unumquodq; indicium ſatis eſſet & plene probatum. Itẽ ubi eſſent plura in eodem genere quod clarius expo nit: & Bar.in.l. admonẽdi. uer. his prenuiſſis. fl. de iureiu. & ſi uoles optime inſtrui in materia indiciorum preter eos qui de maleficiis tractant ut Ange. parim: & reli quos legito Alex. in conſi. octuageſimonono.uol.iii.ubi negat aſſertionem ſe ocii criminis inducere ſufficiens indicium ad torturam ſed preſumptionem ſimpli cẽ per.l. ſi filium. C. de libe. cauſa. poſt Sali. in.l.fi. C. de accu. redeo ad dictum Barba tii quod indicia multa & indubitata ſatis ſint ad condemnationẽ ſine tortura ra- men bal.in. d. l. milites. conſulit iudici ſatius eſſe & humanius torturam premitte re condẽnationi per.l. & ſi excepta. in uerbo conuictus & teſtibus negans. ſed non glo.ſignandam que alibi non ſit in. I. iii. F. eiuſdem. ff. de teſti. que eſt in uerbo ſpeciem. ſed eſt illic text. in uerbo non ad unam probationis. tamen cum illa lex iudicis arbitrio rem committat tutius eſt ſe qui conſilium baldi. uide Io. Andree ad Specu.in ti. de proba. ad fi. & nonnihil de duabus ſemiplenis ad bar. in. d. l, admonendi: per laſo. in lec. & in repet. qui multa citat ſed de hac re non concludit. Septima regula. CSeptima regula eſt circa doli preſumptionẽ quod ex enormi leſione dolus pre ſumitur. l.omnes.5. lutius. ff. de his que in fraud. credi. l. ſumma cũ ratione. in uer bo in necem creditorum implicare peculium. ff. de pecu. bal. in. c.i. S.etem ſacramẽ ta. de pace iura. firm. in uſibus. bart.in.l.ſi.ff. de preto.ſtipu. ubi dicit quod arbitra tor preſumitur in dolo ſi enormiter leſit. l. cum hi. ß. modus. ff. de tranſact. dũ ait ex modo fidem tranſactionis eſtimari. COctaua regula. ¶ Octaua regula eſt qd ſolemnitatis omiſſio doli preſumptionem inducit ut di cit glo. ordinaria in. lJ.i. C. de fide inſtru. & iure haſte. lib. x. in uerbo mala fide.facit cqui contra iura. eo. tit. lib. vi. l. quemadmodum. C. de agrico. et cenſ. li.xi. ego di xi in dic.l.i.in expo.trium li.C. Nona regula. Nona regula eſt circa doli preſumptionem. Quod ſi in inſtrumento dicatur non dolo:aut metu: aut errore: aut ignorãtia ductus ſed ſponte, per hoc ceſſat pre ſumptio doli ob authoritatem inſtrumenti quod preſumitur uerum.l.in exercen dis. C. de fide inſtru. c. illo uos. de pig. c. ad noſtram. de empti. bal. in. ca. i. de feudo dato.in uicem legis cõm.in.l.ab anaſtaſio:et.l.per diuerſas. C. manda. cum faciat preſumi a ſciente et uolente factum et ſcienti et uolenti non fit dolus ca.ſcienti.de Repetitio.l.contractus. regu. ur. libro. vi. l. cum donationis. C. de tranſact. lquiſquis. C, de reſcin, uend.l. queritur. S. ſi uenditor.ff.de edili. edic. ibi remittentibus actiones ſuas non eſt re greſſu s dandus:alioqui de dolo actio non remittenti danda eſt. per quem tex. bal. in.l. ii. C. de reſc. uendi.poſt Odofre. & Nico. matheſi. dicit eum qui rem ſuam ui liori pretio ſciens uendidit non poſſe iuuari remedio & auxilio: dict. l. poteſt enim et expreſſe & tacite renunciare. ;— Decima regula. Decima regula eſt quam tradunt omnes canoniſte in capi. cum dilecti, de em ptio. & uendi. quod ſi dolus det cauſam contractui poteſt a partibus approbari per rationem prece. ut eſt glo. optima. d. l. eleganter: de qua diximus & per hoc ceſ ſat dolus eorum ratihabitione ſcienter facta. quod dictum limita ubi lex huiuſ- modi contractum improbaret: & reſiſteret contractui prohibendo alia ratione. tunc ratihabitio partium non tolleret dolum contra. l. contrahentium glo. opti ma in.l. a diuo pio.ffde ritu nupti per illum tex. in uerbo. quia nullum eſi: & glo. declarat in uerbo actionẽ. de ſenatore decepto in matrimonio contrahendo: quia lex reſiſtit illis nuptiis:quam glo. Bal. ut ſingularem citat in. c. lator. de re iudic. & in. l.non dubium. C. de legi. & in. l.iubemus.S. ſane.C. de ſacro.eccle. & in.l. cum muliet.ff. ſolu. matri. facit ſolemnis tex.in.l. ſi mulier. C. ad uellei.illic. nihil ſibi pre iudicare quod adhuc ex conſequentia ſue fragilitatis in ſecundã iacturã inciderit. =W«M CVndecima reguau. CVndecima regula eſt:quod clauſule non ſolite adiici contractuiinducunt frau dem:ut eſt glo.omnium optima in.l.ſi quis ſub conditione.ff. de condi.inſtitu. in uerbo ſub conditione:que dicit eos qui inducunt aliquod ad matrimonium illici tum contrahendum & exigunt ab eis iuramẽtum quod aduerſus huiuſmodi nu ptias conſanguinitatis cauſa non uenient preſumi in dolo eſſe quod commẽdat illic Bal. ad inſolitas clauſulas. facit glo. optima ir. l. cum allegas. C. de. uſuris: que dicit quod ſiuſurarius non appareat contractus ex forma, ſi tamen clauſuleuel pacta non ſolita in huiuſmodi cõtractu apponi ſint illi inſerta inducunt preſum ptionem uſurarum:quod eſtadmodum memorabileuerbum: & pluribus locis confirmari poſſet ſi huc uſurarum materia conueniret. TDuodecima regula. CDuodecima regula eſt:quod ex qualitate loci uel temporis in quo contractus celebraturut ſi in loco obſeuro: uel ex qualitate perſonarum indecenti. l. non exi ſtimo. ff. de admi. tuto. in uer. clam. & in uer. latente ubi tutor non poteſt accipere mutuo pecuniam pupilli clã ſed palam quia poteſt. facit. .fin. de ritu nupt. ff. ubi palam contrahentes leuius puniuntur preſumitur non dolo factum. c. quia pro pter. de elec. in fi. ibi electiones clandeſtinas reprobamus: gl. in. ..i. C. de inter. ma tri. glo.in.ca. ut noſtrum: ut eccle.benefici.que citat ſimiles.de contractu uero uſu rario & preſumptionibus eius quia non dixi uobis indico pulcherrimum locum quo ſepæ uſus ſum apud Barbatium. in conſil. oct. col. ante. uolu. y. ex quo loco hanc regulam collegi. ¶WDecimatertia regula. Decimatertia regula eſt: quod emptio & uenditio facta poſt iudicium ceptum aut ueriſimiliter inchoandum preſumitur mala fide facta & renunciatio facta ab „— 4 . eo qui ueriſimiliter ſciebat ſe priuandum.ita dicit Bal.in l. quotiẽs. Cæde rei uend. citat.l.ſi ea res.ff. de actio.em pt. que non hoc dicit: ſed loquitur de eo cui res quam uendidit per uim ablata eſt ut liberetun cedendo actiões. niſi doli particeps fuerit. facit quod bar.ſcribit in.l.qui petitorio.ff. de rei uendi. ubi querit quo pacto proba ee Plupcoe niinuen ecstra amaqua illunqui⸗ colusuu Plnobarun wncluc nuincauſa lcoloer Coonaiorn adlauans gamdis 4 tactuſim Neeppecdit lutone ſic mſſinan Ultecomm Ptbbomin iumnpyin Unlierilt moontin Uunoalios Umcolt lber t nrNono luen! honle lunn mmn heee arbunß⸗ Itr Aog Ign mlag einlen Linlan Latttu iilliui Mnunli Ulwwdin Cnnolt Alnügn cutleul CoN tluend. ſt Achen urfiun gi o leinteren uuevun Vumloeun g umog goheh eteiuen = — 8 17 = 1 appl liten S= — AH iopin De Reg. lur. ff. Fo. Iil. bitur quem deſiiſſe bona fide poſſidere mala poſſidere cepiſſe ac dolo. eo inquit quod poſt libellum datum uel poſtꝗᷓ dixi me daturum libellum aduerſus eum ip ſe alienauit. Idem in. l.ii. . fi.ff de alien. iudi. mut. cau. fac. & quod not.in.l.antepe. ffex qui cau. maior. in inte. reſti. & illic bal. & dy.in. c. pro poſſeſſore de reg. iu. lib. vi. Bal. in. . pe. de excep. ubi ait ſi reus tempore prime citationis: poſſidebat poſtea deſierit poſſidere preſumitur dolo deſiiſſe. facit glo.in. d. c pe. & in. l. apud celſum in prin. ff de excep.doli & in. l. ſulcinius. S. quid autem. ubi datur modus proban ii dolum per glo.ſi dixero tibi cras te uocabo in ius & interim uendideris. tex. eſt ad hoc adinodum bonus in. l. ſinautem in uer.a titio petere uellem. ffde rei. uend. ubi Ange.docet quibus preparamentis probetur illa uoluntas: unde glo. in. d. l. . qiuerſas. in uerbo exceptis. appellat illum redemptorem litis quod eſt memorabi le aduerſus fraudes que cotidie funt. C Decimaquarta regula. ¶Decimaquarta regula eſt quod omiſſio clauſuleelegantis uel ardue facit preſu mi dolum quia in arduis & que exactam diligentiam poſcunt non preſumitur er ror ſed dolus ut dicit Barba. in conſil.xxix. uolu.i.poſt Bal.in. l. nullum. C. deteſti. quod probatur in. ca. per uenerabilem.S. rationibus:qui filii ſint legi.per quod illic Barba. concludit contra notarium omittentem clauſulam in cauſa ardua elegan tem ut in cauſa ſubſtitutionis de qua illic habetur ibi late diſputat de notarii pote ſtate & dolo ex qualitate perione preſumendo & quod notarius qui ſemel de do lo eſt conuictus ſemper dolo feciſſe preſumatur. Hec ſunt quibus hanc materiã doli adiuuandam putaui cum ab initio legis de dolo tractandum fuerit ex re na ta quamuis de contractu coram iudice facto a quo abeſt doli preſumptio & de contractu ſimulato poſt Cepolam & aliis pleriſq; dici poſſit ſed præter modum. Sicd expedita pria parte concluſionis Altera pars reſtat que de culpa eſt. Vnde a definitione ſic ordior ex Bar. ſententia in. l. quod nerua. fl. depo. & bald. in. l. ſi con ſtante. 5. ſi maritus. ff. ſolut. matri. Salic. in. l. ſi nulla. C. de pigno. actione. cano. in cap.i.de commodato. cum ſimi. Culpa eſt defectio ſeu deuiatio a recto & bono quod ab hominis prouidentia fieri potuit. alic deſcriptiones ſunt. Hanc tanquam cõmunem primo deciaro ut Bar. nam ſi quis dederit mihi famulum & promiſit ſi quid mihi ex illius culpa damni datum ſit nie indemnẽ redditurum ea cautio ctiã dolum continet ut ſi quid mihi furto uel dolo dãni dederit. Quandoquidẽ ſub illo culpe uocabulo etiam dolus uerus: tunc lariſſima eſt: & p̃ſumptus: tũc latior a Bar. dici ſolet:continetur. Eam defendo aduerſus duas ĩpugnationes Primo cũ dicitur ꝙ difinitio doli tradita in. l.i. S. dolum. ff. de dolo. eſſet iperfecta cum nullã culpe mentionẽ faciat &non cõſtaret ex genere ac differentiis. dicit enĩ bar. in. c.i. de cõmo.alios ſequtus quod culpa eſt genus diuiſum in duas ſpecies. nã ſiin ge nere ac ꝓprio uocabulo ſumas cõtinebit dolũ. ſin ſtricteut in hac.l. a dolo diſcer nitur neq; doli quicꝗᷓ habet ueri aut pᷣſumpti ſed interdũ doli preſumpti quoddã inſtar habet ut dixi in pria regula & dicturus ſum de lata culpa quando dolo cõ paretur. Non obſtat ſecũdo quod glo.exponit latiorẽ ideſt latam in. l. quod nerua depoſiti. quia debet intelligi de latiori non de lata tũ quia cõis eſt ſententia quod lata in depoſito non preſtatur ut mox in glo.dicturi ſumus: tum quod bar.dicit latiorem eſſe dolũ preſumptũ & dico.l.quod nerua. loqui de dolo preſumpto dũ dicit fraude nõ caret. ꝗuis nõnulli dixerint oẽm dolũ eſſe preſumptũ & in animo eſſe & a deo ſolo ſciri quia ut bar. & ſcrib. dicũt dolus uerus ꝓbatur certis & con cludentibus indiciis/pᷣſumptis cõiecturis. Vnde ꝓ illius difinitõe facitq egregie ceri. bal. in.l. pignus, de pign. act. C. qd ſi titius accuſet meuiũ de homicidio culpa Repetitio. l. oontractus. cõmiſſo comprehendit etiam dolum. cuius contrarium ſuo more dixit in. l quid ergo. S. pena. ffde his qui not.infa.unde moder.cano.in dict. cap.i.dicunt hoc pa cto diſtinguendum eſſe. Aut loquimur in confitente, tunc etiam dolus ſub cul pa eſt. cap. cum dilecti.de accu. aut in teſte:tũc proprie ſumitur ideſt ſtricte nec do lum continet argu. capitu. in preſentia. de teſti: aut in libellante tunc dolus: uenit cum his que bat. tradit in. d.l.ſi quis intentione.ff. de Iudi.et hec in criminalibus. Ego uero in ciuilibus reperio appellatione culpe: uenire leuem tantum in dubio 2 glo. in. l. ſi filio fa.S.i.in uerbo culpa.ff. ſolu.matrimo.in.l.uenditio..i. in uer. culpa Ide bonis aucto.indi.poſſ. Alex in cõſi xly uolu.primo. Hec autem culpa di uiditurin latam leuem & leuiſſimam in quibus dolus non continetur: de lata & leuitex.eſt in.l.i. C. de nego.geſt.de leuiſſima.in.l.in lege acquilia. ff. ad. l.acquil. La ta ſic definitur a iurecon. in. l. late. ff. de uer. ſigni. & confirmatur in. I. uulg. cedere diem.S.fina. eo.titu. eſt neſcire quod omnes homines intelligunt aut maior pars hominum. Eam definitionem mordet Bar. quod furioſo non conuenit lata culpa l. diuus. fſde offi. preſi. cum tamen furioſus non intelligat qd omnes intelligunt. Solu.eſt quam Do.lo.igneus hic tradit & barbatius in capi.primo. de commo. di cit a Raynerio traditam ut non comprehendat eos qui non intelligunt quia nul ſa culpe aut doli definitio poteſt in furioſum cadere qui ſenſu caret aut infantem: ut dixi.in.l.in negociis ſupra eod. Vnde concludit barbatius illic definitionem iu reconſulti eſſe ueram & eam que traditur a bar. eſſe illius declaratiuam. Sic au tem bar. definit: lata culpa eſt deuiatio incircunſpecta a diligentia quam homines eiu ſdem artis facerent. in qua dicitur eiuſdem artis per ea que dicuntur in. lL. imperi tia infra eod. & illic dicemus de ea re pluribus. huius exempla ſunt multa tum in faciendo tum in committendo: ut in. lI. ſi merces. SF. conductor. .item queritur. 5. gemma: &. 5. fullo. ff loc. &. . qui. mulas. ea.l. cum aliis exemplis bar. & aliorum. Ad hec primo facit ſingu. dictum bal.in. l. pignus. C. de pignori actione quod ſi quis iuerit ad molendinum quo reliqui homines tuto accedendum putabant: et incurſu hoſtium res amiſit non eſt in lata culpa. Secundo quod Barba.illic dicit de iis qui de caſtro exiere ob rumorem publicum de ſecuritate: & ſaluo con ductu ab hoſtibus dato quamuis falſum quos liberauit a ſententia poteſtatis pa rata in eos re conuerſa per dictum illud baldi. Tertio ſi tutor aut quiſpiam depoſuerit pecuniam apud argentarium boni nominis excuſatur a lata culpa.l. ſi res pupillaris. in uerbo. qa celeberrimus erat. ff. de admi. tut. Quarto in. l.ſi a bonefidei.ff. de rei uendica. per quem ubi ſeruus bonefidei & nominis integri fu gam arripiens liberat cuſtodem a culpa lata dicit Ange.idem eius conſilio factũ in iudice bononie uel poteſtate cui eratquidam nobilis traditus in cuſtodiam ut eum urbane ac curialiter tractaret iſque fugiſſet / cuſtodem liberauit Ange.quod nobilis ille optimi nominis eſſet neque cuiquam ſuſpectus. Huius generis exem pla innumera tradi poſſunt que paſſim occurrũt legenti. Quid autem ſit leuis eſt dicendum leuis eſt non adhibere eam diligentiam quam quilibet diligens ſe⸗ ciſſet: ut ſi fenerator non liberauerit pignus ſibi datum a muribus & tineis: & id genus plæraq; quod a nobis paulo accuratius dicetur quam ab his qui ſcrib. in cap.i.de commo. Ea enim committitur in rebus alienis in quibus requiritur dili gentia communis eorum qui eius profeſſionis ſunt. In cõmunibus incidenter de quibus in hac.l.in quibus ea diligentia inſpicitur quã eo tpe quo damnũ datũ eſt quis in rebus ꝓpriis adhibebat.l.cũ heres.S. cũ ãt. ff. fami. herciſcun. In cõibus ex ſocietate in ꝗbus eius diligẽtie habẽda rõ ꝗᷓ quis añ contractã ſocietatẽ adhibebat orbuse⸗ limaa vmmdol o⸗ u con Gonante mmut pinpoſui⸗ Mntneut, prlndl nollpn polt. nisactio actu uel natelectn n glluch Tvcolum chcondu gmmeuße lalulcc⸗ mnikbri. inclcume unl leru ☛£ — — mes,C.de andentib lutintelu, aand Auasen wololek⸗ roluent mdli nprius⸗ Untctione conch talnal llinin umtenen ſſalaflde umbcdin Uniasa Uienncit⸗ ual umiäc lltte inruti ui marn muale hulgnr. CCtNo tquunl inkanmn toneni n. Nn mhoonpta hlint Ulgunt Ceing ☛☚ künequd 1trn Bimke ſalon teltuin tguhn Analen tonnll Sinant enaisn temm ſtlun Alon geirsll iimdl mici euke⸗ . PDeRegIur fl To. V. — ſuis rebus ex quo illi qui cum eo contraxit imputatur ſi leuj homini & indiligenti fidem habuerit ut cum eo ſocietatem coierit. 5. fi. inſtitu. pro ſocio.l.ſi ſocius.f.. eo. Leuiſſima culpa eſt id non feciſſe quod diligentiſſimus quiſpiam feciſſet ſiue in omittendo ſit ſiue in faciendo. Inter cetera exẽpla habes exemplũ huius frequens de eo qui cõmodauit equum ſcholaſtico male equitanti non exactiſſime in equo ſedenti aut equũ tractanti.ſi enim non ſine pabulo eum reliquerit aut tota nocte frenatum: ut nõnullos uidi: aut preter fas & uſum curſitauerit: aut maiorem mo lem impoſuerit, ex ea diligẽtia quam miles exactiſſimam equitando adhibuiſſet, non tenetur. Tu in eam rem legito que Bal. & Salic. ac reliqui ſcribunt in. d. l. pi nus: & in. d. l.ſi nulla. cum aliis locis adductis. Supereſt ut uideamus an & quã do lata culpa dolo cõparetur. Hanc materiam ex bar. preſertim in. I. quod nerua ff. depoſiti. & Salic. in. l.i. C. depoſiti. in tres articulos diuido. Primus eſt de perſe cutoriis actionibus:in quo facio tres concluſiones. Prima eſt. In perſecutoriis ex contractu uel quaſi proficiſcẽtibus lata culpa dolo cõparaturut in. d.l. quod ner ua ex ĩtellectu glo.melior tex.in. d.l.i. C. dep. in uerbo lata culpa & dolus.in.l. que ſitum,.illud: & ſeq.ff. de preca. in uerbo culpam dolo proximã ineſſe dolo & in uerbo dolum & latam culpã uenire facit. l. ſi fideiuſſor. flmanda. iuncta glo. Se cunda concluſio eſt. In preſecutoriis ex delicto uel quaſi deſcendentibus lata cul pa non equiparatur dolo.l.i. S. ſi quis ideo.ff. ne uis fiat ei qui in poſſ. Fallit ratiõe offieii ſuſcepti ut iĩn.l.ii.ff.quod quiſq; iuris: ut in aſſeſſore ĩperito/ medico/aduo cato: & ſimi. de quibus dicturi ſumus in. I. imperitia: & illic moder, dicũt nõ requi ri medicum eſſe doctorem. nam & ſeruus poteſt eſſe medicus.l.i. S. ne autem. C. de cõmuni ſeruo manu: tamen doctor in medicina eſt in dignitate ut Bar. dicit in. I. omnes. C. de decur. lib. x. hoc extra rem. Tertia concluſio eſt. In ꝑſecutoriis nõ deſcendentibus ex delicto uel quaſi: contractu uel quaſi lata culpa doli inſtar ha bet: ut in rei uendicatione.l,.ſinautem.S.poſſidere.l.ſi homo.l:.ſi culpa.ff de rei uen dica. Secundus articulus eſt de penalibus in quo ſacio duas concluſiones. In pe nalibus pecuniaris non criminalibus lata culpa dolo nõ comparatur: quia pene ſunt odioſe. Fallit in.li.S.i.ff.ſi quis teſta.li.eſſe.iuſſ. fu. & ratio.illic poteſt cur legiſ lator uoluerit latam culpam dolo comparari:quia ſeruus iuſſus eſſe liber maiorẽ curam & diligentiam debet rebus hereditariis ob acceptum beneficium libertatis quam prius. unde ob ingratitudinẽ lata culpa eius dolo cõparari debet. Fallit.ii. etiam ratione officii uel profeſſionis ut in. l.i.. hec actio.ff. ſi mẽſor fal- mod. Se cunda concluſio eſt. In penalibus criminalibus ideſt penam corporis perſequen tibus lata culpa non equiparatur dolo. tex. euidens in. l. in lege cornelia. ffde ſic. Fallit primo in. l.milites. ff. de cuſto. reo. l. ad cõmentarienſem. C. eubi cuſtos carceris tenetur de lata culpa ad penam ut de dolo ſcrib. in.I.ſi quis filio exhereda to.S. eius. fl. de iniuſto rupt.irtito teſt. ubi doctores dicunt eum magis teneri ex cõ demnato dimiſſo quam ex abſoluto uel abſoluendo-. Item ſi ſint plures euſto des, unius culpam uel dolum alii nẽ nocere. hanc limitationem Oldra. in conſi. xcii.extendit ad cuſtodẽ caſtri. quod Bal. ſequitur in dicta. l.ad commẽtarienſem. moder. in. l. in actionibus. ff.de in litem iurando. Fallit ſecundo hec regula in.l. qm multa. C. ad. l. iul. de ui. quia inſpicit᷑ initiũ quo uis facta fuit que dolus eſt: & apta eſt homicidiũ facere. unde ſi poſtea lata culpa fiat equiparat dolo inſpecto initio. Fallit tertio in.l.i. S. ceteros. C. de rapto: ubi etiã preſentes qui nil doli habent pu niuntur ut in dicta. l. excipiuntur ad ſyllani.in.l. quiſquis in fine. C. ad. l ul. maie ſta. debuerũt enim reſiſtere ſi potuerint raptui uel detegere raptores & hoc qa con Repetitio.l.contractus. ſcientia & preſentia in illis enormibus puniuntur.de eo qui rapuit meretricem non ſit lege illa puniendus. uide Bar.in lege uerũ.ff.de furtis. ubi eſt pulchra que ſtio. Guido. de ſuza: & eius deciſionẽ ſequitur Bar. de eo qui adulteratus eſtuxo rem eius cum quo fecerat pacem an per hoc uideatur pacem fregiſſe? ubi dicit qdᷣ non: & indidiſſem contrarium niſi Bal. hoc firmaſſet in cap.i. de pace tenen. & ho ſtienſis quem adducit: & Pe.de ancha.in ca.petitio.de iureiu. Fallit.iiii.in.l.ſi quis aliquid. S. qui abortionis. ffde penis: quia eſt mali exempli. quæ temperatur per.. iii. S. eſt ſenatuſc.ff.de ſica. fallit in capitulo ſi autem. de reſcrip.fallit in cap.ex par te. eo.titu. quantum ad expenſas refundẽdas.fallit in cauſa infamie ſecundũ Bar. in. d.lquod nerua. col.x. quando infamia ipſo iure non per ſententiam irrogatur ut in. l. palam. fin. ff. de ritu. nuptia. per tex.in. . liberorum. . notaturubi glff. de infami.non ob.ſulgoſii dictum ut laſon reſpondet in dict.l.in actionibus quem in ſtatuto ſequere:non obſtat etiam dictum Bal.in. l. obſeruare de offi.proconſ.& Alexand.in.l.finali qui ſatiſd. cog. & in conſil.xcii.uolumine primo propter quod dubitat Iaſon. Ego dico quod in. I. fi quis maior. C. de tranſac. lata culpa nõ ſuffi ceret quia ille pene.lillius imponuntur ob periurium ut illic tex. ſed periuriũ ſine dolo non fit. .item oppo.xxii. q·iihoc dicit Alexan. in dicto conſi. Tertius anti culus eſt in mixtis in quibus lata culpa non equiparatur dolo.tex.in.l. arbitrio.. i.ff de dolo.l.ii.. hac act. ff. ui bono. rap.S. quia autem.inſtit. ui bo. rapt. reliqua ui de apud ſcrib. in dict. l. quod nerua. Iaco. ferr. in for.inquiſit. Quero ad primam partem glo. circa illud nuperrime collegi, An in depoſito ueniat aliud quam do lus? Bar.ita diſtinguit. QAut depoſitum fit gratia deponentis tantum quod fere fit: aut gratia depoſitarii:aut utriuſq;. Priore caſu aut queris de actione depoſiti contraria: & in ea uenit leuiſſima. l. ſi ſeruus. . idq; euidẽtius. ff. de furtis: ubi depo nens ſeruum tenetur de leuiſſima culpa quod non fuerit diligentior circa monen dum qualem ſeruum deponeret:aut de directa, tũc depoſitarius ſe obtulit & dele uiſſima tacetur. l.i.. ſæpe. depoſi. & hic in gloſa:aut non obtulit ſeſe:tunc de latio ri & lata: ut dicta.l. quod nerua: &. l.prima. C. depoſiti. Altero caſu cum depoſi tarii gratia fit depoſitarius directa tenet᷑ de leuiſſima.l.ſi quis nec cau ſam. ff. ſi cer tum petatur: ex ueriore lectio.deponens contraria tenetur de lata ſolũ argumen.ll. ſi ut certo.S.nunc uidendũ.ff. cõmodati. Tertio caſu quando fit gratia utriu iq; tunc uterq; de leui tenetur dicta. li. 5. ſæpe ſupra.e. que non dicit. Ex his infero qd ſemper & omni caſu uenit dolus ut hac.l.dicit᷑. Interdũ ẽr culpa:ſi leuis:ſi leuiſſi ma:ergo & a fortiori lata. Concludendo ex dictis Bar.re ulariter uenire latam cul pam etiam ſi gratia deponentis tantũ fiat neq; ſe obtulerit depoſitarius per dict.lj. i. C. depo. & ſic in depoſito latã culpam dolo cõparari. Vnde miror (præfata ue- nia tanti uiri do. Igneum hic non ſemel dicere ſententiam Bar. & Petri eſſe quod dolus tantũ uerus uel præſumptus ueniat in depoſito non aũt lata culpa.hoc eni Bar.nuſꝗ dixit:ſed ubiq; fatetur in depoſito latam culpã uenire. Eſt uerũ quod improbat glo:exponentẽ in. l. quod nerua:latiorẽ pro lata cũ latior a lata differat uno gradu.Et aduertendũ iureconſultum in dicta.l. qd nerua, de utraq; loquutũ fuiſſe. primio exemplũ ponit de lata cum ait non facere quod natura omnes homi nes faciunt: nec eam negat in depoſito uenire. deinde ponit exemplũ latioris que fraudẽ habet preſumptam dequa mouerat queſtionẽ in principio legis. unde nõ eſt interpretanda illic latior ideſt lata cum deutraq; loquatur diſtincte & diuerſis exemplis. merito Bar. glo. interpretationẽ improbat ſed expreſſe tenet uenire in de poſito latam in uerbo octauo quero per illam. li,. C, depoſiti. Dico diſputationis — —, — — —— etamp trcodt bus niſi ſiplinl Attem re mtelere mimct. Gconlueta leeß⸗ Uerctas e thlsnon- Conmtttun Kegläten thmonrir nckhait pmmmoore Undaturſ hunmti E — Chconpar nnari Nenvel imnils 1 1 unlhen E= Bsektun enen lkain chee R uncihe nüngn usn PocorlN Chrercuet n Nöſd deklatüir Teattuori larbiant telui apinn udguund mclaltn nrgeit nönlien Ctcatmoten btulte tuncclltn cutnil lamſlin aronnl taunni Hislel uoſlI iteliund rttmn⸗ ielel Cutort lueütl lrndin nalt onoslan torsn⸗ goln ädi — S e PekReg lurtl. FæVI. & ueritatis eruendæ non contradictionis cauſa. ſaluo accuratiore iudicio. nam utuulgo dicunt quandoque bonus dormitat Homerus: nec ſolus errabo. In pre ſentiarum igitur Concludo in depoſito ſemper & regulariter uenire latam culpã. etiam ſi gratia deponentis tantum flat. a fortiori in alis caſibus. Hanc ego pro bo primo inducendo illam. lI. primam. C. depo. Si in curſu, inquit/latronum uel alio fortuito caſu ornamenta depoſita apud interfectum perierint: detrimentum ad heredem eius qui depoſitum accepit qui dolum ſolum & latam culpam (ſi non aliud ſpecialiter conuenit) preſtare debuit non pertinet. quæ lex ab Alexan dro edita cuius tempore fuerunt iureconſulti ſummi apertiſſime cogit nos fateri latam culpam in depoſitum uenire. nec obſiſtere poteſt lex quod nerua:niſi argu endo a contrario ſenſu unde abſurdum reſultaret: alioqui(quod aliquando ratus ſum) dicendum eſſet legem quod nerua quam Celſus fecit, ab Alexand.qui ſuc- ceſſit reuocatam & correctam ſeu abrogatam fuiſſe. Secundo quis aliter dixe rit ſi legerit paulum in. l.i.de actioni. & obligatio. in hec uerba. Is quoque apud quem rem aliquam deponimus, re nobis tenetur qui & ipſe de ea re quam accepe rit reſtituenda tenetur: ſed is etiam ſi negligenter rem cuſtoditam ami ſerit, ſecurus eſt: quia enim non ſui gratia acceperit: ſed eius a quo acceperit in eo ſolo tenetur ſiquid dolo perierit. negligentie uero nomine ideo non tenetur:quia qui negli⸗ genti amico rem cuſtodendam committit, de ſe queri debet. magnam tamen ne gligentiam placuit in doli crimen cadere. iunge.l. magna. fſ. de uerbo. ſignifica. & Llatæ. eod.titu. & quis magnam negligentiam negauerit eſſe latam culpam exillis legibus niſi omnia peruertat & corrumpat? Tertio induco pulcherrime textum Vulpi.in.l. mulier. ff ad trebel. cuius uerba ſunt hæc. Sed enim ſi quis rogetur he reditatem reſtituere: & uel ſerui deceſſerint uel aliæ res perierint, placet non cogi eum reddere quod non habet. Culpæ plane rationem reddere ſed eius quæ dolo proxima eſt. Et ſi cum diſtrahere deberet non fecit lata culpa non leui & rebus ſuis conſueta. quæ tamen uerba ſunt ambigua. Huiuſmodi rationem redde illic. egregie patet illum qui inſtar depoſitarii eſt cuius fidei ſeruanda & reſtituen da hereditas eſt tradita, teneri de lata culpa: & latam culpam dolo comparari li cet dolus non ſit. Quarto facit quod tutor cuius fidei pupillus cum rebus ſu is committitur de lata culpa tenetur. per.l.impuberibus.ff. de ſuſpectis tutoribus Ulic: ſed ſi raus admiſſa non ſit: ſed lata negligentia: quia ita prope fraudem acce dit remoueriut ſuſpectum placet. Quinto tex.in. S. preterea quib. mod. re. con tra. oblig. dicit de negligentia non teneri depoſitarium: quia imputatur ei. qui negli V genti amico rem cuſtodiendam commiſit. non tamen excludit latam culpam que non dicitur ſimpliciter negligentia in iure: ſed lata negligentia uel craſſa ac ſupi na ignorantia: que proxima dolo preſumpto eſt. unde in his bonefidei iudiciis dolo comparatur. Sexto accedat communis & crebrior ſententia a nobis tra dita in eo articulo an lata culpa dolo comparetur. quod in perſecutorüs ex con tractu uel quaſi deſcendentibus lata culpa dolo comparatur indiſtinctæ & ma xime in illis in quibus plus bonæfidei eſt. eam ſequuntur omnes in.l.ᷣ ſi fideiuſſor fſ manda. cum ſimi. & ommis equitetis contrarie ratio ceſſat: quia craſſa ignoran tia neminem. excuſat. Septimo ualidiſſimũ argumẽtum ſic adduco.lex noſtra comparat depoſitum precario dum ait, dolum tantũ depoſitũ & precariũ: ſed Ve nuleius in. l. queſitum. ff de precario ſcribit ĩ precario culpã latã uenire. ergo & in depoſito idem omnino eſt dicẽdum: nec euitari poteſt citra deſtructionem huius legss, Venulei uerba inſetam huic loco neceſſatia,ñ Ilud annotatur quod culpam 1 1 . De Regulis lutis ſſ. non præſtat is qui precario rogauit: ſed ſolunrdolum præſtar: cum totum hoe ex libertate deſcendat eius qui precario conceſſit: & ſatis fit ſi dolus tanrũ preſte tur. culpam tamen dolo proximam contineri. & ne quis forte dicat culpam dolo proximam eẽ latiorem, idem paulopoſt declarat eſſe latam his uerbis. generalitex erit dicendum in reſtitutionem uenire dolum & latam culpam duntaxat. cætera non uenire. qui textus ſolus illam ſententiam deſtruit:que habet non uenire latã ſed latiorem duntaxat in depoſito.facit in arg.illa. l.i. f. ſi. menſor fal, mod. dixe. la tam culpam dolo cõparari: licet alio caſu loquatur. quid adhuc egemus teſtibus? Niſi uelis ab authoritate hanc partem defendere. Ita enim tenent oẽs glo. Ita Bar. Ita Ray. Ita Dy. Ita Butrig. Ita fulgo. Ita ut ſemel finiam crebrior ſententia eſt. NS hoc negant illi qui negant interpretationem glo.in. l. quod nerua. bonam eſſe qui bus conſentio in hoc: ſed non ob.ut prædocui quin lata culpa in depoſito ueniat inſtar doli. Non obſtat primo quod dicunt hanc legem negare quod in depoſito ueniat lata culpa, dum dicit dolum tantum per dictionem taxatiuam: quia taxati ua non excludit caſus ſimiles ut ſcribentes dixere & quidem optime. li. 5. per ſer uum corpo.ff. de acquir. poſſeſſ. iuncta glo. cum ſimi. quãuis hanc ſolutionẽ reii ciat Do. Igneus uir acutiſſimo ſummoq; ingenio cum inquit iureconſultus hic clare dolum a lata culpa diſtinxerit: unde deſtrueretur iſta lex ita dicendo.tu di cas prefato illius honore nõ diſtingui latam hac.l.a dolo: ſed culpam ſimpliciter cum de lata hic nullum ſit uerbum. Ad hæc ego confirmo illam ſolutionem in mili nam in. d.ỹ l. queſitũ: ẽ dictio taxatiua, ſic in. l. Sis quoq; plane ſimilis. huic le gi poſtea tamẽ limitatur in lata culpa Ob doli ſimilitudinem. quã l, adducit pro ſe. & quãuis ut oĩa abſoluã iureconſultus diſtinxerit depoſitũ a cõmpdato, tamẽ non ſequitur in depoſito latam non uenire ꝗᷓ in cõmodato uenit eſt enim aliud di ſcrimen: quia non uenit leuis aut leuiſſima ſicut in cõmodato, neceſt fatendũ qd ille ait glo. opinionẽ eſſe falſam, cum nulla lege probari poſſit: cuius contrarium lariſſime fuit probatũ. &. l... S. culpa dolo ꝓxima dolũ repreſentat, ff.ſi quis teſt, lib.eſſ.etiã huc induci poſſet:quia fatetur eã loqui de lata non de latiore: & pᷣdicta iura ꝓbant culpã dolo ꝓximã uenire:ergo latam uenire. Sicubi tenet contra glo. expoſitionẽ ad.l.quod nerua.ego cũ illo ſentio & eius ſnĩiam approbo poſt Bar. & cõmunẽ. ſed ubi poſtea dicit latã culpã nõ uenire in depoſito, ego in ea re ab eo diſ ſentio. nec moueor dum dicit eſſe rationẽ: quia imputat᷑ ei qui negligenti amico rem dedit: & culpa cũ culpa cõpenſatur. quia dico ꝙ illa ꝓcedũt quò ad leuẽ cul pam uel leuiſſimã non quo ad latã. ꝗuis enim iurecon, ſciuerit illã rationem & po ſuerit eam in. d. S. is quoq; camen nihilo ſecus prudens & de induſtria poſtea dixit er dictionẽ aduerſatiuã. magnam tamen negligẽtiam uenire quæ dolo cõparat᷑: licet dolus non ſit. Ita ego reſideo. quo ad limitationes eius ego dico quod prima eſt clara prius tradita per Bar. quando merces datur depoſitario. per. d. S. nunc ui dendum. tunc enim omnis culpa uenit. Item altera ob conuentionẽ clara eſt & ue ra & probatur per hanc.l. in medio:quia eſt regula quod contractus ex conuentio ne legem accipiunt. Eſttertia in qua inſiſtit diſputando ſubtiliter pro opinione Io. contra Azo. & cõmunem circa intellectũ. l. ſi quis nec cauſam. ff. ſi cerrum pe. quod eſt diſcutiendum. ut hic facit do. Io. quibuſdam argumẽtis ſuſtinens opinio nem Io. contra Azo. & omiſſa diſputatione in præſens pro Azonis ſententia cre briore inducendus eſttex.in. d.l, ſ quis nec cauſam: ubi conſtat eo tẽpore quo res perit, nõdum fuiſſe mutuũ uel conuerſum in contractũ mutui:quia ſine contra hentiũ uoluntate fieri non potuit. l. non oĩs. fl. ſi cert. pet. in. l. autẽ ſi quis nec cau olltet ſiulſi oonie uns uni ollau. Pniopuun 1 o tex cezcan Gheltput uneinco umapel Goalin e uelen neanlape indliſac oindch Alcuno⸗ nn c nlicis Saktuend bente neſtqua letc⸗ iunton Umodtun Eunbooo mdusu lumkute titnon Ulctnig * Anenll rloddu lititſi⸗ nücian mndhm Uachsant n li . wüsi lene Palicrit Nlhne nch ncna une wüe ne d lenieei tbue ohNe. nudhhe uncl lotrt Udpotn qungun e nlulute fonmnif thmmlie An cnme foltbet Atecbenl ee 4 Pun zman Pacluian onen e looöpnt polpn ,Hnen lancta⸗ roonvant De Reg. Iur fl. 1 Fo. VII. ſam conſtat defuiſſe uoluntatẽ . primo dum dicit nec uolucris crediti noĩe ante quã emiſſes ſuſcipere ſecundo illic ſi emiſſes crediti noĩe obligatus eſſes. pendẽte ergo conditione cum nondũ emit non eſt creditum ſed depoſitũ quod gratia acci pientis tantũ fit unde periculo depoſitarii eſt non oĩno tamen ut in alio exẽplo il lius. l.ſed quo ad culpam etiã leuiſſimam non quo ad hoc ut teneat᷑ de caſu mere fortuito plura de intellectu illius.l.habes ꝑ modernos illic. Secundo precipue ad glo. & tex. quero de p̃cario. Et primo quid ſit pcarium. Precariũ inquit iure cõ. Li. de pᷣcario. ff. eſt quod p̃cibus petentiutendũ concedit᷑ tandiu quãdiu is qui conceſſit patit᷑.differtq; a donatiõe quod qui dat non recipit:qui p̃cario dat rece pturus dat cõmodato tamen accepit licet ab eo diſtet ut bar. & ſcrib.illic dicunt. maxime in concedendi modo. nam cõmodatũ eſt ad certũ uſum & habet tps limi tatum expreſſe aut tacite. aliter erit pcarium.l.fi. C. cõm. docto. in. l. lutius. fſ de do natio. Alia eſt in modo reuocaãdi. Dicit tñ Panor.in. c.fi. de preca. qd ſi concedens pᷣcario uellet importune cum ingenti detrimẽto tuo tibi rem aufferre:id nõ liceret ſine cauſa per exceptionẽ doli. alioqui non eſſet beneficiũ nec liberalitatis genus cõtra. d. .. faciũt not. bar. in. lI. ſi penã. ff. deuer. oblig. bal. in Ru. C. deiure emphit. cano. in. d. c. fi. hec eſt cõis differentia. aliæ quæ tradunt per glo. in. lin cõmo. 5. ſi cut.ff. cõmo. & in. d. li. ſunt claræ & faciles: ſed hæc pcipua eſt. Hic aduertendum primo qd is cui concedit᷑ non põt cõcedẽti cauſam dñi referre ſeu obiicere quod non ſit ds quia reſiſtendo reſtitutioni eum quodãmodo ſpoliat unde ſpoliatus eſt reſtituendus ante oĩa. ita dicit tex. in.l. ulti. de preca ff. Cy.in. l. i. C. ſi certũ peta tur ſcribentes. in ſimili materia in. l.nam & ſi fur.ff. de rebus credi. Secũdo ſcien dum eſt quod non ualet pactum contra naturam pᷣcarii de non reuocando quia non eſſet pcarium nec tranſit ad heredes rogantis.l. cum p̃cario.ffe.c. f.in uerbo. nã inuito dño extra eo.quod tractũ eſt de ſpiritu & ſanguiĩe illius.l. ut illic moder ni cano. dicunt per quod ꝓbatur pulchre & adhoc Ludo. Ro. in. l.i. . ſi ſtipulanti ff.de uerbo. oblig. dicit illa.l. eſſe ſingu. quod pactum appoſitũ contra natu ram contractus uiciatur & non uiciat: quod declarant ꝓcedere qñ per uiam modia poſitum fuit aliter atq; ſi ꝑ uiam conditionis quia uitiaret p. c. ulti. de cõdi. appo. ubi etiã fauore matrimonii non tenet ſed uitiat & illic gl.idem ait eſſe in eo qui uo tum facit religionis ſub conditiõe quæ eſt contra ſubſtſantiam ipſius unde bar.in auct. ingreſſi. C. de ſacro. eccle. diſputat an pactũ de retinendis bonis uitiet ingreſ ſum & cõcludit quod ſi ꝑ conditionis modũ adiiciat uitiat ingreſſum. alii dicũt quod uitiat ſi alias ingreſſurus non eſſet alioquin uitiat᷑ pactũ & ualet ingreſſus ut not. in. c. i. de ſtatu monacho. Aliud quãdo pactũ contineret turpitudinẽ ut.d. cfiquia etiam ſi p uiam modi apponeret᷑ uitiaret. Aliud etiã quando non appo nitur pactum contra ſubſtantiã contractus: ſed contra accidentia uel acceſſoria cõtractus aut rei de quo arti. bar. & Io. de Imo.in. l.ubi ita donat.ffſ. de dona. cauſa mort. Tertio eſt ſciendũ quod reuocari nõ debet authoritate ꝓpria propter.l. ſi quis ad ſe. C. ad.l.iul. de ui. ut Andre. ſicu.in. d. c. ult. in princi. addit prima: ubi ci tatur falſo Alex. Quarto ſciendũ quod aliis modis quã morte pearium ſolui tur quãuis inter p̃ᷣcarium & pᷣcarias de iure canonico ſit differẽtia ut in Ru.&. c.i. extra de preca. Inter cetera notandũ quod Cy.in.l.i.C. etiã ob chirographariã. dicit quod ſi creditor pignus a debitore acceptum ipſi pcario det & dum reuocat debi tor offert ei pecuniã debitam non tenetur reſtituere pignus pᷣcario conceſſum & de hoc tex.eſt in.l. ſi debitor. ff. de precario. ita clarus ut non poſſit cauillari quod tamen conati ſunt facere quidam moderni canoniſte plus iuſto acres & acuti. Repetitio.l.contractus. Hanc ſequtus eſt pe.de ancharano ĩuris ciuilis inter cano.peritiſſimus.ĩn. d.c.ſ. ubi quedã alia per canoniſtas in materia pᷣcari colliguntur. Ea aũt de precario di cuntur quæ de depoſito dicta ut ueniat dolus & lata culpa niſi ob morem uel pa ctum ut not.in.l. queſitũ.ff. de preca. Item pᷣter hæc eſt differentia quedã inter pre carium & conductũ quia conductor in eum a quo cõducit tranſfert poſſeſſionẽ quam habebat.l.ſi quis ante: &.l. qui bona.in princ. de acqui. poſſ.fftamen is qui pcario poſſidet non tranſfert ſed retinet poſſ. quã habebat ciuilem ac naturalem ar.l. põpo.. i is qui pcario. fl. de acqui. poſſ.ita tenet glo. quedaã in.l/· interdũ eo.ti. Bar.autem & cõiter moderni tenent quod in concedentẽ tranſſerat & deinde eam retinet titulo precarii ab eo mutata qualitate uel cauſa poſſeſſionis.in quã ſnĩam adducitur quod de poſſeſſione breui manu tranſlata dicit᷑ in.l. ſingularia. ff. ſi cer tum pet. in materia: & in.l.iix S. pen. ff. de donat. inter uir. & uxo. Secundo facit quod ſicut per concedentẽ precario poteſt poſſeſſio ciuilis & naturalis transferri ſi hoc agatur.l. & habet ſummam. S. cum qui.fl.de preca.ita non eſt abſurdũ ut is qui rogat cum habeat poſſeſſionẽ antequam petat poſſit eam in concedentẽ trãſ ferre:& tamen apud eum remaneat breui manu reddita ꝑ fictionem iuris cum ex trema ſint habilia omni modo.in effectu tamen & quo ad ſuam utilitatẽ non põt preſcribere.l.qui cum hærede.ff.pro emptore⸗p quem cõmunis ſententia fulcitur ubi p̃ſcriptio interrumpitur: unde uidetur in alium tranſlata & facit.d.l. qui bona S.i. qui poſſidet extrema cauſa intelligitur etiã ex noua poſſeſſiõe poſſidere quic quid Aretinus conetur reſpondere. Accedat tertio qu od ex pᷣcario debet aliquid accedere noui roganti alias uon ualeret arg.l. ſi creditori. ff. de lega.i.l.fi. uer. ecõtra ff. de precario: quod fundamentũ fuit franciſci ꝓ cõniuni. nec obſtat quod uide rentur duæ fictiones circa idẽ concurrere quia poſſunt concurrere circa duo con nexa quorum unum tendit ad ualiditatẽ alterius ut doc.in.l.ꝑ ſi is qui pro empto re. ff. de uſuca. dixi in materia fictionis. Alia plenius de hac re tradunt in dic. l. in terdum cum ſimi. & bar.in. l. creditores. C. de pigno. Bar. tamen in dic.l.interdum concludit quod naturalem in concedentem non tranſtulit ſed ciuilem. hoc maio rem diligentiam requirit & ſubtiliorem tractatum qui fit in dict.l.per doctores. Et illic Bar. tradit differentiam inter pᷣcarium & cõſtitutum & quedam alia: ſormam autem libelli in precario ponit Specu.in titu.de conu in fi. Tertia pars glo. tra ctat de commodato. Ego plenius ex propoſito ſtylo comm odati materiã abſo luturus pro inſtituto prius ordine incipiam a definitione. Eſt igitur commoda tumi ut definit glo.in capitu. fin. de preca. Hoſtienſis in ſumma.de commo.ſcrib. in.l.prima. fl. commodati. canoſtin Rubri. eod. alicuius rei ad certum uſum gra tuita conceſſio. alicuius rei in genere. nam & in rebus mobilibus & in rebus ſo li:ac incorporeis conſiſtit ut dicit lurecon. reiecta differentia uſus & commoda ti in.l.i. S.i. f. commod. Fallit in rebus quæ uſu cõſumuntur ut pecunia/uinum/ frumentum:in quibus non conũſiſtit com modatum quia non eadem res ſed ſimi lis reſtitueretur.niſi quandoq; ad pompam ſeu oſtentationem ut in. l.iii.S. fin. ff. commod. Hoſtienſis dicit de quodam iuuene qui pecuniam commodato ac cepit qua oſtentata ludificatus eſt patrem cuiuſdã puelle ut eam ſibi nuptum da ret:quod plærumq; fit ad certum uſum:tunc enim eſt cõmodatum non precariũ l. in cõmodato.S. ſicut. ffe. ut dixi prece. lecti. qd eſt aduertendũ ob ſtatuta loquẽ tia de cõmodato. Item uſus ſacit ut eius ratione cõmodatum dicatur contractus ex quo alteri ius querit᷑ ut in ſtatutũ ueniat de illo cõtractu loquens. ut ſcrib. poſt Bar. in. dic.l.i. & cano. moder in Rub. cõmodati. Et ſciendũ qd ob certũ uſum imns cau micen mloltio olonde Mmn nunch Mrocen Ulcginde luino. dcic. wkunte uane Uncumn. ſaburdie Urnactio lmoc uns linruln atlait ngena en uaup Wtoiute Rkecn mmuln ter olelioi nens nntunlen tedi ll Cnleen gäſun uffa Cnloſct ſrmtei bluline Cleniti. Unsaa te noni taſllun Claibn olläengi cbtdgll ucein 1 olie rictoen vipban nt ndle Clivrmun an hamo roche aomn munmitmn rcotnnen nung Einnchodn Xoort Uniapion 1 es nlü =— = i- De Reg.Iur. ff. To. VIII. poſſunt et ſerui cõmodari.l.ii. C. e.et homines liberi:unde Bar. dicit ĩn.l. lege.ff. de plagiaris:quod Cardinales & magnates qui ſibi inuicẽ donant uel cõmodãt can tores peritos:uel coquos: uel hiſtriones: non incidunt in.l.fauiã de pla gitniſi ma la fide faciant:uel ob malum delictumue. Eſt autem gratuita non ob mercedẽ ne ſit locatio uel ob aliam rem uiciſſim dandã ne ſit permutatio aliuſue cõtractus nam ſi cõmodaui tibi bouem meum ea lege ut mihi tuum cõmodares ad certum uſum erit contractus innominatus text. ſingul.in.l.ᷣſi rem mihi inſpicienq a. fl. de preſcript. uerbis iudicio ludo. ro. in ſingul. & Bar. in dicta. I. ſi rem: unde ludo. Ro. in notabi. ſuis ad princip.dicit quod ſi cõm odaui tibi cratherem argenteũ ut tan tumdem argenti mihi reddas contractus erit in pendẽti. nam ſi eundẽ reddas erit cõmodum. ſi aliud erit innominatus cõtractus do. ut des:ſed moderni canoniſtæ dicunt eſſe ab initio contractum innominatum. .finali. in fin. ff. de preſcript. uer bis ubi eſt euidens textus. cuius non meminit ludo.fit autem cõmodatum fere ac cipientis cauſa ut depoſitum deponentis. Quid tamen dices ſi gratia dãtis fie ret an uideatur donatio utputa maritus ſponſe miſit gemmas/coronas/ornamẽ ta ut illuſtrior ducatur an uideatur illi donare? Bar. in. l. ſi utcerto. S. interdum ff. eodem dicit quod cenſetur cõmodatum nec morte cõfirmatur donatio nec de bet uxori acquiri niſi aliud ſtatueret cõſuetudo in quem articulũ plenius remitto ad ſcrib.in. I. penulti. 5. ſeruus. ff. ſolu. matri. Bal.in.l. filie. C. fami. herciſc. ludo. Ro.in auct. quod locum. C. de colla.ubi modo. Quid etiam dices ſi cõmodaui ti bi librum ut eũ creditori tuo pignoris loco dares? erit cõmodatum & mihi dabit actio cõmodati contrate ut librum luas & mihi reddas tex. & glo. in. I.pe. C. e. glo. et Bal. in.l. ſi ut certo.S. nunc uidendum. fle. ubi dicũt quod poſſum agere clapſo tempore quod ſi non ſit tẽpus appoſitum ex arbitrio iudicãtis intelligetur ac eſti mabitur per glo.in.l. lutius.ff.mandati.interdũ cx qualitate perſone & libri ut ſi ſe quenti anno legatur ille liber in ſcholis debet prius redimi aut ſi cõmodans eſſet in patriam diceſſurus arg.l. queſitum. ff. de pigno. Eſt & aduertẽdum ut dix. in du bio cõmodatum fieri gratia accipientis & eius precibus & rogatu.ut Bart. ſ. cribit in dict. . interdum: & alleganti aliud incumbit onus probandi:ut cano. dicunt in Ru. cõmo. Ad materiã glo. quid in cõmodato ueniat ex Bar. in dict.l. quod ner ua: & dict. S. nunc uidendũ do. Guil. hic dicit ita eſſe diſtinguendum:aut fit gratia cõmodantis: aut gratia commodatari aut utriuſq;. Priore caſu uenit ſolum la ta culpa & dolus dict. S. interdum. Secundo caſu uenit leuiſſima dict.S. nunc uidendum. l. in rebus. e.ti. niſi commodans ſe obtulerit ad cõmodandum non 10 gatus ut dict.S. interdum. ex uno intellectu: & Bar.in dict. l. quod nerua. Cõtraria autem actio hoc ſecundo caſu continet dolum & latam culpam. l.pe. ff. commo. Tertio caſu uenit leuis tantũ arg.d. . nunc uidendum. Ratio diuerſitatis inter precarium & cõmodatum eſt quia precarium reuocatur quãdocunq; cõmodatũ finitur uſu certo: ut prius dictum eſt unde uenit in eo dolus & lata culpa non le uis aut leuiſſuna tamen non poteſt fieri precarium niſi roganti & ſic gratia cius non gratia concedentis. aliud in depoſito quod fit gratia deponentis propria un de poreſt depoſitum cum cõmodato conuenire licet natura contractus diſconue niat & ut plurimum fiat depoſitum gratia deponentis cõmodatum uero eontra, merito iurecon. hic ea facit diuerſa ratione frequentioris uſus ſeu eius quod non raro fit. Rationem diuerſitatis inter precarium & cõmodatum tradit hic Do. igneus quia poteſt imputari cur precarium ab abcunte non eſt reuocatum per concedentem unde non uenit culpa ſed compenſatur cum culpa concedentis. B ii Repetitio.l contractus. cõmodanti uero non poteſt imputari culpa cũ non poſſit reuocare ante tempus: ſed habeat actionem ad intereſſe. l. ii. . heres. fl. cõmod. quæ ratio eſt pulchra ſed preſuponit accidens quod pᷣcario poſſidens abutatur & cõcedens ſciat eũ abuti. unde prima ratio eſt generalior quia precariũ poteſt quandocũq; reuocari.unde in alio releuatur is a quo reuocari põtut de lata culpa tantũ teneatur.hi uero qui tenent in precario nõ uenire latam culpã in æternũ reſpondere nõ poterunt.l.que ſitum. in uer. dolum ſolum & latã cuſpã.ff.de pᷣcario:unde ſemꝑ hæreo opiniõi meæ & cõi quod in depoſito & in pᷣcario ueniat lata culpa.intelligẽdo hanc.l.per illã euitando correctionẽ legum. Ad cõfirmationẽ eorum quæ dixi in ea diſtin ctione cõmodati circa eũ qui nõ rogatus obtulit cõmodatũ quia maiore liberali tate fecit uidetur equitas dictare ut etiã hoc caſu ueniat leuiſſima.tũ illa eſt cõmu nis que confirmari põt per. glo.l. & qui data opera.in uer.m aturius. ff. ex qui. cau. maio.ubi ait quod is qui nõ rogatus iuſſuſue ſeſe reipu. obtulit non excuſatur.ui detur enim captaſſe & affectaſſe abſentiã.ſicut alibi dicit᷑ de affectata tutela quæ non excuſat. facit huc quod Barin. /. ſi ſeruus. S. qd uero.ff.de furtis ſcribit.orato res reipu.qui ambaſiatores dicũtur nõ poſſe conqueri ſi ſpoliati ſint a latronibus uel hoſtibus ubi affectauerunt & ambiuerũt legationẽ p illã.l tria onera. de excu. tuto. &. l. inter cauſas. S. nõ oĩa. fl. mãdati. tex. eſt quẽ Siculus aureũ appellat in.I. uniuerſi. C. de lega.li.x. ubi diximus: uide Bal. in. l. pignus. C. de pig. acti. Ant.in.c. ſignificante. de pigno. A.dde predictis ad materiã cõmodati quaſdã regulas.Pri ma eſt quod quãuis reuocetur cõmodatũ finito uſu non prius & cõpleto non in cepto ut glo. ci de cõmo.not. dicit. Si tamen tpe prefixo nõ potuit cõmodatarius uti re cõmodata ut puta quia nõ eo dieueniunt cõuiue ſed poſtero uẽturi ſunt uti non poteſt re cõmodata ut Bar.ſcribit in.l. ſi ut certo.5.ſicut.ff.e.& Cy.in.lii. C.e. ego dicerẽ reuocari poſſe ſed ſi non reuocetur eũ qui utitur tunc cũ prius ſine cul pa ſua uti nequiuerit nõ facere furtũ quia nõ dicitur ad uſum nõ deſtinatũ uti ni ſi reuocata prius res fuerit. pᷣſertim ſi ſine dãno concedẽtis id fiat.poſſet enũ is qui certat de damno uitando agere ad intereſſe actione cõmodati:quæ oĩa in equita te conſiſtunt. Secunda regula eſt quod cõmodatarius nunꝗᷓ de ſortuito caſu te neturut in. . l. ſi ut certo. niſi ex pacto/mora/culpa/ uel delicto cũ aliter uſus dici tur quã res eſſet cõmodata uel uſus pᷣſtitutus. Hæc obiter a Cano.tradũtur in.d. c.i.poſt Bar.& legiſtas. Vnde uideo queſtionẽ proponi ſuper hac re poſſe an qui cõmodato accepit equũ aut arma ad bellũ iturus eaq; amiſerit bello:liberetur.de qua re in. d.l. ſi ut certo.S. ſed interdũ ſcribitur: & a Iacobo de ferrariis in forma li- belli quo agitur ad reuocationẽ feudi in glo.ad uer.cõtra debitũ:ubi dicit nõ tene ri quia is qui cõmodauit potuit pᷣuidere rem eẽ in belli diſcrimine atq; in illud di ſcrimen cõmodauit.eſt enim caſus qui de facili potuit preuideri & cõmodatarius nõ exceſſit uſum.itaq; ego dicerẽ eũ qui contra legẽ belli ut pote cõtra edictũ du cis uel finito bello in illud periculũ ſe ingerit teneri ut de fabio tradũt ꝗ cõtra legẽ Ro.ducis gallũ hoſtẽ duello ꝓuocãs ꝗᷓuis fœliciter rẽ geſſerit dãnatus eſt capite qd accidit his qui hoſtiũ aciẽ citra mãdatũ ac mores bellicos trãſuadere ac pene trare ſolẽt aut temere aliquid hmõi facere. dum culpa ẽt leuiſſima caſum pᷣceſſerit ut in hac gl. & in.l.ſi ꝗs nec cãm. ff.ſi cert. pet. de hac qᷓſtione Inno. ca.ſicut.ii.de iu reiu. Tertia regula eſt qd cõmodans uaſa uitioſa tenet᷑ de uino effuſo uel deteri orato aut fortaſſis de ueſte ĩfecta peſte uel alio pacto ĩ caſu ſimili ſi ſciẽs id fecerit aliud ſi ignorãs: ur i. l. ĩ rebus.S. ſi ſciẽter. ff. cõm. ꝗuis locator teneat ẽt ſi ignorãter ꝗoa metcedẽ habet. lxtenet᷑. S. ſed ſi uas ff. de actio. empti. jn fl.nõ ſolum ad preciũ nimlĩ . bnina more iwlnige numdhi ſn oo Nui eleem i⸗ clbtor nl repp i alis frlige und tpolin Pynusnul ino Naute meusue lnquelti litno Undatien rentiam wrautexe Cent Nam Gnocatut ngemand alt ecee walobe Uiſlde P Nuntexna linanſſe Ipaltere Umnopus Alonatio rn L Aiune uaddi nutlr dopni uele elbrl din. aſni chan tbtn Ntrontn deen pellt Antine egllult lomonn nocns Unſottui inlie usſnel nachuin tenigi iainmin Vitoce r lod H in lengi Pberomd Ucinötme nodnnn acdci neadlin . De Reg.Iur. ff. V Fo. Ix. amittendũ ſed ad dãnum et intereſſe: ꝗuis bar. tenuerit contrariũ. Videas de hac re Abba.iĩn.c. unico. de cõmodato. Q uanta regula eſt quod ſi cõmodatarius remittat per nunciũ fidelem cõmodatum et pereat, non tenetur quia nõ erat dũs cõmodati quamuis aliud ſit in debitore qui dñs erat & genus perire nõ dicat᷑.l. argentum. ff.. cõm oda.c.unico.de cõmod.cum illic not. c. ſignificãte.de pi gno.qdᷣ limita procedere quo ad debitũ principale ut nõ liberet debitor: ſecus quo ad pe nam periurii & penã conuentionalẽ ut Siculus diligenter explicat in. d. c. ſignifi cante. Item limita qũ dediſſet nuncio miſſo per creditorẽ tunc enim etiã a debito liberaret᷑.l.eum qui.S.fi.cum.l.ſeq.ff.cõm od.niſi eſſet miſſus duntaxat ad incitan dum debitorẽ ut ei qui miſſus eſſet ad citandũ in ius.non aũt cum mandato ſpe ciali ad recipiendum: ut illie ſcribitur: & oſtendenti poteſtatẽ ſuam non aũt aſſe renti, credẽs excu ſatur.l. ſi quis inficiatus. ff. depoſiti. tu uideas pulchre Siculum plene colligentẽ materiã nuntii ad ſoluendũ miſſi & an debitor teneat᷑ ad mittẽ dum in. d. . ſignificante. Quinta regula eſt quod he pſone poſſunt cõmoda re quæ poſſunt cõtrahere unde pᷣlatus & œconomus cõmodare poſſunt argu.l. iubemus nulli. S. ſane. & auct. hoc ius porrectũ. C. de ſacro. eccle. cano. in Ru. de cõmo.Si aũt cõmodetur illis a priuatis:eccleſia non tenet᷑ niſi quatenus in utili tatem eius uerſum erit.c. hoc ius porrectum.x. q.ii. & Floſt. in ſumma. de cõmod. Aliam queſtionẽ de cõmodato facit Saly. qũ res cõmodata æſtimatione p̃ceden te fuit: quã optime decidit. Quorta pars principalis glo. eſt de mandato. Eſte ũt mandatũ ex cõi definitione, officium ab eo qui gratuitũ ſuſcepit exhibendum. ad differentiam eius qui non gratuito facit qui locator dicitur aut proxeneta aut in ſtitor aut exercitor. nec obſtat quod hodie oẽs procuratores ſalarium & pecuniã habent. Nam ut bar.dicit aut queris reſpectu mand antis & mãdatarii tunc inter eos nõ datur actio mãdati nec ẽ mãdatũ niſi gratuitum:aut inter alios ut eũ con tra quẽ mandat᷑ nunc põt ſalariũ & pecunia uenire. dĩũmodo uoluntas mandan tis adſit & de ea cõſtet. l.naturalis in. fi. ff. de p̃ſcrip. uer.illic:& inuicẽ refundamus impenſas bar.in. J.i.in. fi.f mandati.in. .i. C. de edẽdo. in. I. quedã.ff. de edẽdo. in. I. i. in fi. ff. de procu. bal. in rub. C. de procu. Et quod dicit᷑ eſſe locatũ ubi preeiũ in teruenit ex natura cõtractus diſcernit᷑ / poteſt enim eſſe donatio: põt eſſe uenditio ut qñ tranſfertur dominiũ in mandatariũ.l. hoc iure.ᷣff. de donat. eſt donatio: & ſi principaliter detur pecunia in conſequentiã opus faciendũ ſit eſt uenditio:ſi prin cipaliter opus in conſequentiã pecunia eſt locatio. Verba ſunt bar in. l. qui ſaxum ff.de donatio. Ires aut ſunt mãdati ſpecies: quoddã ad negocia gerenda: aliud ad lites agendas: tertiũ ad iuriſditionẽ exercendam ut not.in.l.mandatũ. C. e.l. di ligenter. fl.e.l.i. f. de procu.& per totũ.l.i.ff. de offi.eius cui mandata eſt iuriſditio circa mandati materiã habetis qd morte mandãtis finitur: de qua re per limitatio nes habetis multa per laſonẽ in. l.eius qui in prouincia: quã uobis ſupiore anno legimus.ff.ſi cert.pet.cũ uulga.locis.Itẽ quod mandati fines ſeruãdi ſunt. Itẽ de ſpeciali mãdato & in ſumma hec materia continet totũ ti tulũ de procu.& multa alia que aliis in locis tractabunt᷑ ne uidear ĩ hac legẽ oĩa cõiicere uelle. Cæterum qd ad hunc locũ attinet Primo examinabo quid ueniat in mandatũ an dolus an culpa. In qua quidẽ parteuarie ſcribit᷑. Nã glo.in. l. a ꝓcuratore. C. mandati tenet uenire leuiſſimã culpã ob dictionẽ oẽm illic repertã que ẽt leuiſſimã cõprehẽdit. item alia rõne. Nam mãdatarius ut plurimũ eligit ob induſtriã ſuã cuius ſe uide tur peritũ ꝓfiteri. Hæc tñ ſnĩa uidet᷑ Saliceto dura & qᷓ det cãm nõ inueniẽdi faci le ꝓcuratores. Vnde Bar. quẽ ſequitur ille in. l.qd nerua: & in. l. eum qui. .fi. ff. de MU iie Repetitio.l.contractus. furtis. Diſtinguit, Aut queritur de actione mandati contraria: & in eã uenit leuiſſi ma arg.l.ſi ſeruus. S. quod uero.ff mandati. Aut de contraria: & in eã uenit leuiſſi ma ſi id quod mandatur exactiſſimã diligentiã exigat ut in procuratore ad lites ut d.l.a procuratore. ſi diligentiorẽ leuis. l.in re mandata. C. mãdati. ſi diligens uel in duſtria nõ magna dolus & lata tantũ ut ſideiubere:ſoluere:emere.l.ſi fideiuſſor.ff. mandati. Ad materiã mandati.colligo aliquas regulas optimas. Pria eſt quã frede.ſenenſis in conſil. ſecundo tradit:ubi ait. Habens mandatũ ad cõponendũ uel tranſigendũ cum generali poteſtate non poteſt gratis remittere.l.contra iuris c§. ſi filius. ff. de pactis. in arg. ubi gl.fi.l. nam & nocere.e.ti. hoc etiã tradit bal.in.l. ſi procurator. C. de procu. ubi plenius dicit quod procurator habens liberam que dicit᷑ equipollere ſpeciali mandato ut bal.ſcribit in.l.illud.ff. de mino.non tamen poteſt donare nec remittere. per.l. creditor.S. lucius.fl.mandati.l.ſ᷑ pater.ff. quod in fraudem creditorum. de quo per cano.in.c.qui ad agendũ.de procu. Alex.in.]. qui Rome.s Callimachus.ff.de uerbo. oblig. Idem ad hoc alia in conſi.xxii.uol.i. ubi de procuratoribus & adminiſtratoribus eccleſie uel minorũ & ſimilibus qui non poſſunt remittere exceptionẽ peremptoriã & de intellectu. l.mediterraneæ. C. de. anno. & tribu. lib. x. quia quando remittit id quod non affert damnũ dño non preſumitur in dolo eſſe. nec in culpa etiã leui. licet. Io. de imo. dixerit eſſe melius ut non remittat ꝗᷓuis inutilis fit res & eam relinquat in ſuſpenſo donec forte proſpe rior fortuna ſuccedat:ut Io.de imola dicit in.l.ex duobus.ii.col.vii.fl. de duo.reis. Secunda regula eſt quod mandatũ reuocatur regulariter re integra & ante litẽ conteſtatã. alias ſecus niſi ex iuſta cauſa examinata & approbata per iudicem ut cum ipſe dũs in iudicio cõparet & per ſe agere uult etiã tacite ſic reuocat᷑.c.ſi quẽ. de procu. Ii vi. glo.in. l. qui mutuã. .i. fl mandati. ſcri.in. l. ante litẽ: & in. l. poſt litẽ ff. de procu. & morte finitur re integra.l.ſi defunctus. ff. de procu. d. l. eius qui in prouincia.in. l. mandatũ. C. mandati. Aliter atq; in plato defuncto in quo procu raxoris ſui officiũ re non integra etiã finitur ut eſt deciſum in cle.ult.de procu.in uerbo etiã iam cepta & conteſtata: & reuocatur multis aliis modis:ſed inter cæte ra per diei lapſum qui in procuratorio erat appoſitus.l.iii.ff.de procu. unde caute la eſt & conſiliũ ut apponatur dies ne ſit neceſſe ſemper reuocare per aliud inſtru mentum quod tradit Iaco. ferra. in for.li.reſponſorii in actione hypotecaria :ubi difſuſe diſſerit an ſit ipſi procuratori & quãdo facienda reuocatio poſt cano.inlo cis uulga. & non reſero hec que Sozinus etiã in regu. ſuis tradit licet corruptiſſi mus liber. Tertia regula eſt quod hæc uerba pmitto & uolo ut facere poſſis in tali negocio quemadmodũ ego poſſum, inducunt generale cũ libera. per. l. credi tor.S.lutius.fſ.mandati.bar.ĩn.l.procurator cui libera.ff.de procu.c.fi.per ſcrib.de dila. facit. l. qui quadringẽta. ffad trebel. archid. in. c. .de reſcript. in. vi ubi etiam de mandato ſine reſcripto põtificis idẽ dicit: bal.in. l..ad fi. C. de bo. mater. Quar ta regula eſt quam tradit bar.in.l. deferre. Siidẽ decreuerunt. de iure fiſci.fl. ubi ait. Si uolo probare te mihi a centum teneri:hoc non probabo per tertium dicentẽ ſe mandato meo tibi pecuniã portaſſe ac dediſſe: & ſi non põt teſtificari in eo quod ad ipſum ſpectat. nã ſi tradidit eſt liberatus a me:ſi non tradidit obligatus nec eſt idoneus in cauſa ſua.cũ quo doct. tranſeunt in. c. inſuper. de teſti. In qua re diſtin gueut facit Barbatius in conſi. lxxii.uolu.ii· poſt Salic.in.l. omnibus uer. quero. de procuratore. C. de teſtibus: & breuius. In negocio quod geſſit nõ poteſt procu rator ad negocia teſtificari niſi utraq; parte uolẽte ad inſtar ꝓxenetæ ut in.. quo niam ueroen autẽtico deteſte. preſertim cũ ex ſua teſtificatione ſentit cõmod.ter umet dtir innggo⸗ guuitatun utpote ſtend wet Gnnnpre Uins Gonnol angle⸗ usrei ar fnlen⸗ Aunſima urrenler oguipre lirciue entiͦten icneme Unllt e luperd5 Catlexin nkemal uideatu prauide ltaur e nm Per iginsbal fmiümge inmhe tleenp nſgcan utluege 8 twalnece mn cut ſikecon uleein Uehetſon⸗ Uchnhe⸗ uunre! munte⸗ Wnel r kacaln letllun ihlle Gmenlumn wune — =— = =☛ wwk ilei dtlaiſk Clte bdi lleg chai poneni ntnis tbalal Gune Dnunn 1t l ttanet düonun meliuen nepoe echons antelt Uctoa cle lpolte ensin aopde eptocn intercrt ☛ ludinln cta coinl onupri epoſſst ceu etſciben Vetance . Qun Kuria een In 00 ensn akecln tatpoo tln N Nu. De Regulis Iuris.ff. Fo.x. proxenetã tamen & aliũ hoc intereſt quia põt compelli ſi abutraq; parte produca tur ſi ab altera tantũ non poteſt cõpelli ut glo. in. d. c. S. qm uero:quam Sali.ſequi tur. in negocio uero alio procurator ſi producatur utraq; parte uolente põt. ſi alte ra inuita.tunc ſi a mandatario non:niſi conſtet quod nullũ cõmodum conſequa tur: utpote ſi cum peteres a me centũ mutuo ego dixi titio præſenti ut tibi numera ret ea a me tradita. hic numerator quia nudum miniſteriũ prebuit erit teſtis.l.ſi ꝓ curatori preſentis. de uerb. oblig. uel in aliis exẽplis. Saly. pulcherrimis & frequẽ tiſſimis & hec crebrior eſt ſententia. Si uero ab aduerſario uel alio quã mandante procurator pro producente & alio quocunq; põt deponere & pro eo cuius nego cium geſſit. glo.in.l̃fi.ffde teſt. arg. auct. ſed iudex. C. de epiſco. & clericis. Infinita buius rei cauſa congerit Barbatius illic. Q uinta regula eſt quã bar.tradit in.l. . „ 7 * 7„ 8 7 „ „ „ 8 — 7 7 qui in aliena.S. ſi. is qui. de acqui.here. Si preceſſit mandatũ de faciendo aliquem actum ſi mandatarius illũ expedit non facta mentione dño uel non expreſſo no mine:cenſetur ui mãdati feciſſe:quod Ange.citat optime contra perfidos procura tores qui proprio noĩe emunt aut faciunt ut uirtute mandati feciſſe uideantur: & poſſint cõueniri mandati actione adducit. lI. qui ſeruũ.de interrog.actio.ff in quã ſententiã. tex. eſt clarus & rotundus in.l.ſi ita quis.S.ſeia.in princi.de uerb. oblig. ubi ſeia. emerat precedente mandato alterius nec in emptione fecerat mentionem mandati. ſaeit.l. pupilli. . ſ procuratori. de nego. geſtis. ff. & illic Ange. qui etiã dicit per.d. S. ſi is qui procedere in habente tacitũ citat.l. indebiti.ff. de cõdi. indebi. ſed eſt lex indebitã: que de fideiuſſore loquitur. Dy.in.l. poſt dotẽ. ff. ſolu. matri.in eam rem aliquid: & illic Bar. Bal. in. l. fi literas, C. mad. per illũ tex. querit an in du bio uideatur quis habere animũ ſequendi mandatũ. concludit quod ſic ſi literas acceptauit. cle.i. de procu. Sexta regula eſt quod ſi hãs mandatũ ſpeciale doloſe uerſatur & eo abutitur põt ab eo qui generale habet reuocari & prohiberi.ita cõis doctrina per. l.. ſi hominẽ. ff. manda. quam tenent cano. in. c. ſtuduiſti. de offi. lega ti. quãuis bal. dicat pertinaciter in iuriſditione mandata non habere locum. facit.l. quoniã augerio. C. cõue.fiſci debito. lib. x. uide quod moder. de mandato dicũt & pteſertim Barbatius in. c. quoniam abbas. de offi. delegati. Quinta pars gl.tra ctat de emptione & uenditione. Eſt igitur emptio cõtractus iuris iuris gentium utriuſq; cauſa factus: quo ex parte uẽditoris rei traditio ex parte emptoris pretiũ uenit. Ita ego definitionẽ huius contractus collegi ex legibus ipſius ti. qui contra ctus ad neceſſitatẽ hominũ introductus eſt cum prius omnia ꝑmutatione fierent cõmertia cum uſus nũmi non eſſet. ubi ergo pretiũ non interuenit nõ eſt uenditio l.i.fl. de contra. empti. & ſolo conſenſu perficitur niſi conuenerit ut ſcriptura fiat S.i.de contra. empt.inſtitu. hic cõtractus eſt frequens et ampliſſimus in materia. unde ego hacunica lectiõe precipua quedã tractabo cõpendioſe. Primo quero quæ perſone poſſint hunc contractũ facere. Dico quod quicũq; poteſt alium cõ tractum faeere hũc poteſt et quilibet quicunq; libere põt uendere.qui aliter poteſt contrahere. l. dudum. C. de cõtra empt. et uendi. in qua nõnulli materiã retractus tradunt:de qua dixi in conſuetu. Aurel.tit. de retractu. quãuis olim non niſi cõſor tibus uel proximis imobilia uendebantur quod in hunc diẽ in multis locis in re bus feudalibus et alodialibus obſeruatur. Secundo quero licet de minoribus de eccleſia uendente et de ſubhaſtatiõe potuiſſem ſuperiori parte dicere que res uẽ di poſſint. Dico quod omnis res etiã aliena modo non ſit ſacra/publica: uel extra cõmertium contrahentis. que tamen iregula ſæpe fallit. ut not. in. l. ſed celſus. ff. de contra, empt. cum ſimi.lxem alienã fl⸗eo. Tertio quero que ſint ſubſtãtialia Repetitio.l.contractus. huius contractus Dico eſſe tria ex iuribus et theoricis doctorũ. Primum conſen ſus contrahentiũ.l.i.in.fi.l.in uenditiõibus. ff.e.ti. l. conſenſus.ff. de actio. et oblig. S.i inſtitu. e. cum ſimi. Alterum eſt preciũ in nũmo uel pecunia numerata non in ſpecie uel re ut predixi. d.l.. uer. ſed an ſubſtantiæ. . pretiũ inſtit. e. Lertiũ eſt res certa. nã incertitudo ſuſpendit donec certificetur. d. .i·l. nec emptio. ff.e.l. natu ralis. in princi. de preſcrip. uer. Diſſoluitur aũt ſolo conſenſu.quia ſolo conſenſu pficitur.l. ab emptione.ff. de pactis.l. em ptio.ff. de reſcind. uendit..i. Cquãdo hic ab empt. diſce. Sciendum aũt quod fubſtantia cõtractus emptionis non põt com mitti arbitrio contrahentiũ. niſi ad tẽpus. l.. in ementis. C. de contra. empti.de qua Soꝛinus.in regulis:ubi etiã tradit limitationes ad.l. ſecundã. de reſcind. uendi. de qua per cano.pulchre.in. c.cũ dilecti. de empti. & uendi. ubi licet emptori qui rẽ di midio minus ĩuſti p̃cii emit rem reſtituere pᷣcio quod dedit recepto uel precium ſu plere. Item de ſimulato cõtractu qui nullus eſt cũ deſit conſenſus.l.nuda.f. de cõ tra. empt. l. i. C. plus uale: quod agitur. Bar in. . emptor. ff. de aqua plu. arc, quæ ſi mulatio debet probari: ut glo.in. l quãuis: &. l. multũ. C. ſi quis alteri uel fibi, ·opti mam. C. de cõtra. & cõmit.ſtipu.& de tribus cõcurrẽtibus:dixi in cõſuetu. Aurel. et cano. tradũt in. cad noſtrã de emp. & uen. c.illo uos. de pigno. ſcrib. in. . i. C. de pactis inter empto. & uen.ex quo quid trãſſeratur & quomodo ex retentione diu turna rei preſumatur ſimulatio aliiſq; modis & tota materia uiſum eſt mihi pla ne remittendũ ad Cepolã in tract. de ſimu. cõtractu per quẽ optime & abunde di ctum. Q uarto quero ad quid teneat᷑ uenditor. Do. Igneus hic abſoluit paucis teneri ad tradendũ ſed nõ preciſe & liberari dando intereſſe. de qua re dixit latius in repeti. . Cato. remittit ad.l.i. &. l. x empto.ff. de actio. empti.l.ſtipulationes. nõ diuiduntur de uer.oblig.ait eſſe tex.in.l. ubi aũt.S.fi.e.ti.qui loquitur de obligatio ne dandi duntaxat in qua tenetur pᷣciſe dare & dñiũ tradi oĩmodo rem accipiẽtis facere ut ille tex. dicit. gl. aũt dicit aliud eſſe in cõtractu ex quo uenit ſola traditio. uide illic ſcrib. eſt aũt tex. clarus in princi.li.ff. de actio.emp.cũ ſimi. Dicunt tũñ alii quod ſi habet cogitur tradere:ſi nõ habet ſoluit intereſſe.quã tenet bar.& uidetur mihi melior. tñ remitto ad ſcri. de ſubtilirate. Quero igit᷑ quinto an etiã fructus tradere teneat᷑. Dico quod fructus ꝑceptos poſt uenditionem ex parte emptoris perfectã ideſt ſolutionẽ precii uel fidem reſtituit emptori.l. fructus.l. curabit.l.pe. .C. de actio. empti. l.i. &. i. C. de peri. & cõmo. rei uendite. l. iulianus. 5. ſi fructibus: et ſeq. ff. de actio. empti. Itẽ fructus tꝑe uenditionis extãtes & pendentes nondum collectos nec a fundo ſeparatos reſtituit emptori niſi aliter actũ ſit. d. l. iulianus: et.I. cũ fundus. e.ti. de. cõtrah. empt. l. fi.. fructus. ff. de his quæ in frau. credi. & oĩa affixa & cõiuncta.l.in uendendo. S. fi.fl. de cõtra. empt. & penſiões nondũ cedẽtes ſed pendentes ut Dy. uoluit pertex. in. l. fi. ff. de iure. fiſci. ubi bar. aliter. Pe. fer.ĩ for. li.de. uenditiõe ſequitur Dy. & Ang.in.l. diuortio. ſolu.ma. Quero ſexto:quid ſi res uendita pereat ante traditionẽ, Dico ut reliqui: quod perit emptoris ꝑiculo. 5.i. C. de pꝑicu.& cõm. rei uen.niſi ſcriptura nondũ interuenerit: aut ſub conditiõe fue rit uẽditio aut dolo culpaue uenditoris pierit aliiſq; caſibus ut de p̃guſtatiõe/põ deratione/mẽſura poſitis per glo.in.S.cum aũt empti.in uer.ſtati.inſti.de cõtra. empt. Venit ergo concludẽdo ad glo.dolus:& culpa & diligẽtia quã diligentiſſi mus paterfa. adhiberet in rebus ſuis. I. cuſtodiã. ff. de peric. et cõm. rei uen.l. quod ſæpe.5. ſi uenditor.ff.de cãtra. emp.l.eum qui emit.alleg. per glo.ff. de furtis:et ſic uenit leuiſſima. ex ſentẽtia dũi Io.ignei.pro qua facit tex.in.d.lcuſtodiam crude intellectus dum dicit eã diligentiã quam in cõmodato: Sed obſtat text.in.l. quod 4 enon i alecctt nndlg⸗ . Gocate telauita lns i naüten venhon 4 maus N⸗ gonlalr ſalnebel. Nnium koeslnt Cuencdtror, lchel ad ornonte & teeuicti mamluel lunquoc imus ulipſeue litioonp lanraliucd Uebalin! ſulusc ntcogit (clums,. leiemi Prisae lntnne tenlahoe Aunogni Przdon nele lm tninl iigtune uun lel te npotui Quintn arlent⸗ lue uhak lchnlen Cobſ latanon elnun Clali nälohe ötcon ce uendc ie clumu aeec⸗ curn lbilan 1. Aunk liiC⸗ tionec tinkiße ebuncech uepdcdt lutlauns wonesd blgro⸗ artpii lutrudte. unttadi Xuiden äſueun 1 denhe nabtle ſuchbos nondn juliamms tei i Aacelens heleiln onitl nctrle lkniui licetu gen nlgt lutotl⸗ luncut inlan Regulis Iuris.ff. Fo. XI. ſepe:non in. 5. ſi uenditor. per eũ alleg. qui nuſquã eſt ſed in. S. ſi res uendita. nam tex.ille dicit eam quã bonus paterfamilias in rebus ſuis adhibet uenire: non autẽ quam diligentiſſimus: & ita tex.l. cuſtodiã declarari debet per illam.l. ut eam quã in cõmodato gratia utriuſq; facto debeat.quia emptio eſt huiuſmodi & ſic uendi tor de leui tantũ tenetur.ita Bal. & omnes illã glo.ᷣ ſequti: & tex.in. l. eum qui emit. de furtis.dicit cuſtodiã uenire:& diligentiã. non aũt dicit maximam. item tex. in. 5. cum aũt emptio.dicit dolũ & culpam uenire:& illic gl.& cõmunis expoſitio dicit leuem non aũt leuiſſimã. nec uidetur eẽ equitas cum ſit utriuſq; gratia celebratus cõtractus:& cũ in dubio appellatiõe culpæ non ueniat leuiſſima: ut uoluit Alex. in conſi.xlv.uol.i. Ad hæc circa hunc contractũ trado hanc regulã primã. Em ptor nõ tenetur ſtare colono uel cõductori. l.emptorem. C. loca.l.qui fundũ.ff. Io ca. quia emptor ꝓprietatis habet ius in re qa dominiũ & ꝑſonalis obligatio quã habet cõductor contra locatorẽ non trãſit in ſingu. ſucceſſorem locatoris ſed be ne in uniuerſalititulo ſuccedentem. l.fi. .fi.ff. de contra empt. & uend. l.i. S. ſi heres ff ad trebel. Fallit in conductore ad longũ tp̃s cui debet ſtare: quia habet utile do minium: & ſic ius. in re.l.i. in ſi.ff. ſi ager uectig.l.i. S. quod aũt & illic Bar.ff. de ſuꝑ ficie. oẽs ſcrib.in.l. ſ filio.S. ſi uir.ff. ſolu.matri.Fallit etiam ſi emptor non ſuccede ret uenditori in plenũ ius.l. in uẽditi. S.i.ff. de bo. aucto.iudi.poſſ.ſic in re fiſci uel eccleſie.l.fi. de iure fiſci.ff. ludo. Ro. in. d. . ſ uir. Secunda regula eſt quod uen ditor non tenetur de euictione qñ ſcienti emptori rem alienã uendidit. Alex. in cõ ſi.lv. &. xc. uolu.iiii. Bar.in.l.uenditores.ff.de uerbo.oblig.queſt.i.quod notũ eſt: et de euictionis materia plura hic nõ dico: alibi dicturus. habetis tres caſus & ma teriam late per moder.in cap.ſi uenditori. de contra empti. Tertia regula eſt pa ctum quod uenditor de euictione non teneatur ad tres caſus effectum non porri git. Primus eſt ſi uenditor fuit in dolo.l.tenetur.S. fin. ff. de actio. empti. Secun⸗ dus ſi ipſe uel heres eius aut eius noie etiam tacito quis euincat. l.emptorẽ. S. fi.ff. de actio empti. Tertius eſt quia põt adhuc re euicta precium repeti niſi expreſſe dicatur aliud uel fuerit expreſſa cauſa. caſus ſingu.in.l. qui libertatis. ff. de euicti. uide Bal. in. l.i. C. de pericu. & cõmo. rei uendi. & in. l. nõ dubitatur. C. de euicti. ca. iF. rurſus qui.mo.feu.amit. Quarta regula eſt ſi quis rem furtiuã uel ui ablatã emerit cogitur eam dño reſtituere etiam precio non recepto a domino.l.in ciuilẽ C. de furtis. cũ ſimi. ſed cõſiliũ datur per cepolã in cautela decima ut proteſtetur quod eã emit nomineillius cuius eſt & quandocũq; reſtituturus pᷣcio & intereſſe ſuo prius accepto.ita Hoſti. tenuit in ſumma ti. de peni. & remiſſi. S. ulti. uer. quid ſi emit rem deprædatã ita fiat inſtrumentũ utille conſulit: quandoq; enim amici tie cauſa hoc fit ut conſeruetur ea res dño ſuo uili peritura. Ait tamen Cepola qd quando quis emit rem a latronibus uel hoſtibus poteſt preciũ quod ſoluit recu perare a domino.per.l. mulier in opus. ff. de captiuis: quod dictum tamen aduerte non eſſe ſimpliciter uerum. loquitur enim de eo qui a latrunculis exteræ gentis re demit mulierẽ in opus ſalinarum dãnatam quæ ab illis capta erat & utiliter rem ſiſci egit unde a fiſco recuperat. aliud ſi emeret a fure uel uiolento & non hoſte ro mano uel reipu, ſue ſed priuato fure. niſi pſtetur & utiliter negociũ gerat. aliud ſi enim potuiſſet cum re furtiua deprehendere et detegere potius quã ab eo emere. Quinta. Tria faciunt regulariter ceſſare periculũ euictionis:om iſſa denuncia tio/abſentia/iudicis iniuria: ut. d.c. ſ uenditori.l. ſi per imprudẽtiã. ff. deeuict. em ptor. C. e. cautela eſt cæpole. xcyii. ut nõ teneatur ullo pacto. ob remiſſionẽ uel pa ctum ſactum in contractu: de quo prius dixittamen eſt intelligendum ut predixi Repetitio.l.contractus. quando expreſſe renunciatur precii repetitiõi alias ſecus quo ad precium. l. empto rem.S.ibidem. ff. de acti. empti.per eum alleg. Vide illic in hac materia alias caute las. Sexta pars glo. tractat materiam pignoris. Eſt autem pignus obligatio rei li cite ad creditoris ſecuritatẽ facta. Rei licite ob res ſacras & qnaſdam alias que nõ poſſunt pignori obligari c.ii. &. c. lator. de pign. niſi ex iuſtiſſima cauſaut illic. Vn de ſuper hac definitione quero: quia dicitur ad ſecuritatẽ. nunquid is qui pignori rem dedit uideatur eam extra manus ſuas ponere. Dico quod nonut dicit Guil. de cugno.in. L manumiſſiones ff.de iuſti. & iure niſi per. l. qui habebat. ff.de lega. iii ubi is qui legauit res ſuas uidetur legaſſe eas quæ ſunt ſibi obligate pignori ꝓ tanto precio ut pignori æquiualeat quod ait eſſe ſingu. Et hoc limitant ſcrib. ubi eſſet affectio erga eam rem ſpecialis ut quia eſſet liber in quo ſcripferat aut quam annotauerat uel res que maiorũ ſuorũ fuerat ut in.l.fi.cin emptionẽ.ff. de minori. aliud uidebitis ĩ. l. neq; piguus. hocti. Circa pignus ego colligo aliquot regulas. Prima eſt quod incorporalia pignorari poſſunt diſtinguẽdo inter perſonalia & realia. inter ea perſonalia ex quibus pecuniarium cõmodum percipi poteſt & ea ex qᷓuibus non percipitur ut eſt ius patronatus in libertũ & in eccleſiã diuerſum. Et iuriſditio a feudo. Item inter ſeruitutes urbanas & ruſticas: ut ſcri.in. l.ſi is qui bona.S. uſu fructus.ff. de pigno.l.i.C. de ope.li. l.plane.ff. de lega.i.c. cũ bertoldus de re iudic. Secũda eſt quod perſonæ liberæ poſſunt pro republica dari pignori .l. obſides. ff.de teſta. l. diuus. ff-de iure fiſci.a non recognoſcẽte ſuperiorem utgꝗl. in. l. i. C. de patria poteſt. c.ex reſcripto de iureiu. Quarta fructus cõputantur in ſortem creditori.c. cum contra extra.e.de pig. & non eſt compenſatio illegitima quia non de ſpecie ad quantitatẽ ſed de ſpecie eſtimata ideſt fructibus æſtimatis & ſic de quãtitate: & æſtimantur etiam illi quos percipere potuit ut eſt glo. cõis & optima. in. d. c. cũ contra. Quinta eſt:'quamuis creditor qui nõ idoneũ pignus percepit habeat actionẽ ad reliquum. l. creditor.ii·ff. ſi cer. pet. tamẽ preſumit ido neum. l.a diuo pio.S. ſi pignora. ff. de de re iudic.linter cauſas.S.abeſſe.ff.mandati et non põt capere ſuſpectum de fuga ut uolũt cano.in rub.extra.e. limitantes per hoc uulg.S.ſi debitorẽ. Q uinta regula eſtqdquãuis per.l.i. C. ſ pig.pig dat. ſit creditor poſſet pignus ſibi datũ alteri oppignerare: & in. l.nomen. C. que res pign. oblig. poſſ. l. debitor.ff. de pigno. uſq; ad quantitatẽ prioris debiti: tamen Specu. in ti.de pign. uer. hoc rurſus negat ultra tres uices obligari poſſe ut uitetur infinitas cuius ſententiam ſequitur Io. andree tamen cano.in.d.c.cũ contra:& in Ru.con trarium tenent per...lex uectigali. ff. de pigno.actio.quia non intereſt cuius mani bus ſit pignus traditũ modo debitor integrũ recipiat quo tempore uoluerit luere. Sexta eſt:quod per eã.l.l.uectigali. reſoluto iure datoris reſoluitur ius accipien tis pignus:unde ſi uſque ad tẽpus res erat illi data ut emphiteote non ꝑpetuo n0 poterit eam ultra id tẽpus alteri obnoxiam facere pignoris iure. Septima eſt: qd pactum..l.cõmiſſorie.iĩur mento non firmatur. c. ſignificante. de pigno. licet frede. & butrius aliter ſentiant:& glo.illic crebrior eſt:& dicitur eũ obligari ad iuramen tum ſed nõ ad pactũ:quæ ſingula ſi cxamuſſim diſcuterentur in ĩmenſum proce derent. Octaua regula eſt ad glo.quæ hic a Do. Io. igneo traditur:qd in pigno raticia uenit leuis culpa tantũ per.l. ſi cum uenderet. 5.fi. ff. de pign. aciquã ego ua lide retorqueo contra eam ſententiã quæ dicebat in prece.arti. ad.l. euſtodiã eſſe leuiſſimam culpam a uenditore preſtandã. ob comparationem cõmodati. nã in dicta. l. ſ cum uenderet dicitur eam culpã preſtari in pignore quæ in cõmodato. tamen in.l. ſequen. ipſemet Paulus auctor.l. cuſtodiam de pericu. & cõmodo. rei Aetluiu lunhun tmnoen lrlij cceoccul oloeme 6 ri ſbae. C niiceße lare Uymnif puntene oun cun Ptünlin Eeliuccon mseiga Cnaton uuentoon Wum Phib mielb.x ocatore Tuniano⸗ ibinnom loobriqu i . gureui labnttac malüff fogaäͤcdi rari B ſaupig Akofund nhoe ninsſt funabis Unlitcoud lunmren talini ſünſte liunse Cumflarr tinn lor cneſil De Regulis Iuris.ff. Fo. XII. lenn uendi. exponit illam cõparationem non eſſe omnino & ſimpliciter intelligẽdam e ſed de leui tantum non de leuiſſima in uerbo bonus paterfa. & illic glo. & ſcrib. oil Alia in hunc titu.de pignorũ ſpeciebus quatuor conuentionali legali iudiciali: 8en et p̃torio.eiuſq; differentiis in preſentia non poſſumus tractare et a bar. ac omni n bus ſatis ſuperq; tradita ſunt. Plura cuilibet ſtudioſo ad materiã pignoris et hy HNre potece occurrantquæ ſunt ſæpe tractata ut de pᷣferendo expreſſo ac ſimilia alio etui loco dicenda. Vide etiam cepolam de pacto.l. cõmiſſorie in cautela uigeſimater eln tia. Septima pars glo. tractat materiam locati. Eſt autẽ locatum ut poſſum de Poonp ſcribere. Contractus iuriſgentiũ. ultrocitroq; obligatorius qui conſenſu pfici ſabn tur ubi de pcio conuenerit ex quo nec dominiũ nec uſucapiendi conditio tranſ nun fertur ſed rei uſus uel perſone pro pecunia ad tẽpus concedit᷑. iuriſgentium dico ninci ob. l.primã ff. eo.l. ex hoc iure. ff.de inſtitu. & iure, ultrocitroq; quia conductor ad tlkr precium tenet᷑ finito termino locati:& conductor ad patientiam.]. edem. C. loca. l. onllas domum. cum ſimili. conſenſu pficitur ſine uerbis.I/.i. &. i.ff. eodem de pᷣ cio in hoc oeetge habet ſimilitudinẽ cum emptione. S.i. inſtitu. e. dict. l. ſecũda. ex quo nec dominiũ luerſin. nec uſuc. conditio tranſtert ad differentiam donationis ex qua dominiũ et uendi is tionis ex qua uſuca. conditio datur: ut bar. docet in. l. i. . adeo. ff e. l. qui. ſaxum. ff. entolan de donationibus. Aduertendũ autem quod locatio eſt de iuregentium materia ipigme, & inuentione ut dict. l. ex hoc iure:ſed forma eſt de iure ciuili unde poteſt per ſta den tutum ꝓhiberi locatio. ſicut uenditio. argumen.l. prime. C. nõ licere habit. metro ltunn comiæ lib.xi.ubi dixi latius de metrocomia. Ita tenent moder. cano.in Rub. extra lgtiun de locato. rei uel perſonæ dicit᷑ quia poſſunt operxæ.l. in operis. ff. e. cum ſimi. pro lis pecunia non autem pro ſpecie uel re alia quã pecunia numerata alias eſſet contra gocidd ctus innominatus ut uolunt ſcrib. uel impropria locatio p.l.i...ſi quis ſeruũ.ff üpins de poſiti:quãuis Saly.dixerit eſſe locationẽ quando id quod conſiſtit in pondere ſummt ⸗ numero uel menſura & creſcit in eo fundo qui locat᷑ preſtari debet a conductore Lmandn ſup qua re uideas plene barbatiũ in dict. Rub. ubi querit an eius bona inuecta et nno ilata ſitttcte obligota pfundo quidcher fuumentum utloleum: &ret r Hori dgern num in. li. ff eo. tenere quod ſic per glo.in. Stitem ſeruiana. in uerbo pign. inſti. de e actio. quã dicit eſſe uerä. Sed ſpecu. in tit. de locato.S Pollquã ucr pono.tenet neeni contrariũ Barbatius tenet opinionẽ glo.illius: & adducit glo. in. l.ſi gratuita ff. in rindnts qui.cau.pig.taci. contra.qui tñ dicit contrariũ dicit enim & pᷣcor uideas aliud in n Run ruſtico fundo & citat. . ſi. n. . . l colonus. ff locati. ltem Barbat.adducit glo. in. . Usan licet. C. loc. quæ tamen mihi contrariũ dicit quia dicit eſſe uim & differentã utiũ Uentluee in nũ mis ſit merces et eſt locatũ an aliud puta fru mentũ uel oleum et eſt preſeri Piriht ptis uerbis. melius faceret glo. in. l xcepto. C. eubi dicit de equitate ſeruandũ eſſe Yemon in ruſtico uelin partiario illud quod in urbano. ſed reſt Põderi poteſt illud eſſe in ca mahe ſu illius. l. ubi eſt ſumma equitas ꝓpter edacitatem uermium & caſum illũ ac ſte dletnme rilitatem remittendã penſionẽ in ruſticis ſicut in urbanis ſed in caſu noſtro non inn eſt eadẽ ratio quod inuecta & illata ſint tacite obligata in ruſtico cũ ſancte ac ſim ümRr plicis ruſticitatis bona ſint in ꝓpatulo. Iaſon hano materiã examinat in. d. . item nl ſeruiana: & refert Rofredũ & laco. de arenis & bal. in ſpecu. loco allegato tenere iane contra illam glo.et falſo reſerri quod ſpecu.ita teneat illic. Mouent᷑ quod tex.de gnich ſeruiana loquentes loquntur de colono-is autem dicet᷑ colonus qui nũmis colit ſr proprie. Si nſtituloc. cũ ſini addducit glo.in.l diuontio. item ſi meſſes in uerb. *W ſequent᷑ fl ſolu. matri. Itẽ quia colonus partiarius eſt ſotius.l ſi merces. .uis ma ᷣe or-fl. locati. ſed ſotius non habet bona obligata, Ludo. Ro. ſi filio. fi, 5. ſolu. matr. Repetitio.l. contractus. 4 & panor.in.c. juris. C. e. Iaſon in hanc partẽ adducit quod contractus innominati regulant ſe cundum naturã contractuũ noĩatorum quibus aſſimilant᷑. dict. . ſi quis ſeruũ. pᷣſertim ex identitate rationis & equitate.Io.faber. nihil firmat ſed dicit eſſe conſu lendos aduocatos. Ego in hanc ſententiã adducor & pondero tex. in.l. ſi in.l.s.ſi colonus.ff. loca.ſic inducendo.illic determinatur quod bona ſecũdi coloni ideſt eius qui accepit a primo colono qui ſibi alterius fundũ tradit colendum quẽ ipſe conduxerat utputa quia ipſe colere nõ poterat non ſunt obligata dño ergo uide tur quod res primi erant obligatæ. tamen illic eſt quedam cõparatio inter primũ et ſecundũ quæ huic rei obſtaret niſi dicas eſſe ſimilitudinẽ quo ad fructus: util lic non quo ad obligationẽ bonorum. Facit tñ ꝓ hoc tex.in.l.cũ taberna in prin. in uer. & res aliæ illatæ. ff. de pig. niſi rñũdeas ut glo.d.S.ſi colonus.illuc ab eodem non ab alio cõductore illata. Eſt uarie tractata hec ꝗᷓſtio in puncto iuris ſequẽda eſt cõis niſi eſſet rõnis conſuetudo cõtraria:quæ in hoc cõtractu eſt ſeruada ut di xi in cõſuetu. Aurel.ti. de locato p.l.. circa. C. locati: & illic glo. ait multa in eo cõtra ctu pᷣſtanda quæ etiã dicta non fuerunt ex bono & equo.l.ex cõducto.ff. loca. cui equitati innitit maxime ut uidet᷑ cõmunis opinio alia rigori uerborum. Item lex dicit quod bona ſecundi conductoris ſunt obligata primo.l. ſolutum.S. ſolutam de pigno.ac.d.S. ſi colonus:ergo & bona primi coloni dũo ꝓ precio duntaxat cõ uento. Videas illic bar. late.in. d. S. ſolutã colligo de locato regulas aliquot. Pri ma eſt quod locatũ minus de cennio eſt unde dictũ eſt in diffinitione ad tps ſcili cet non longũ. Emphiteoſis enim & feudũ ad longum tps flunt uel in perpetuũ l.qi. in fi. fl. ſi ager uectig. uel emphit.pet.l.i.F. quod aũt. ff. de ſuperfic. Item locatio non mutat dñium nec poſſeſſionẽ ut dixi Alii cõtractus utile tranſierũt.l.i. &.ii. .C. de iure emphi.c.i. de. inueſtitu. de re alie. Supꝑ hoc quero de inueſtiẽte uel locan te de octo annis in octo annos & ſic multiplicatiue in longũ tempus an uideat alienare & non locare. Dy. in. l. codicillis. 5. inſtituto. ff. de lega. ii. ait eſſe ſimplicẽ locationẽ per.l.pluribus de uerbo.obliga.ubi in ſtipu. annua bima trima die ſunt multe ſtipu. Oldradus de ponte illic aliter ſentit & ait cadere in prohibitionẽ alie nationis a teſtatore factam. arg.l. cum lex.ff.de fideiuſſo. ſubdens tamen quod p̃ᷣt pſona ſe obligare ad relocandũ finito termino in aliud tẽpus. Ego reperi barba tium in Ru. de re. eccle. non alie col. nona dicentẽ poſt lapum in allegationibus: quod ſi quis habeat mandatũ locandi rem eccleſie ad quinquẽniũ & ipſe locaue rit de quinquennio in quinquenniũ non ualet quod actum eſt. Secũda regula. conductor expenſas utiles ac neceſſaris repetit.l. dũs horreoꝶ.S.i. &. l. colonus f. locati. niſi per legẽ contractus aliter ſit. l. legẽ. C. e. Tertia regula. conductor ante tẽpus expelli non põt niſi ob penſionẽ in terminis non ſolutã etiam ſi cõue nerit de nõ expellendo. Item niſi ob neceſſitatem emergentẽ nouam uel ob neceſ ſitatem reficiendi domũ aut ſi male uerſetur cõductor:ſed qũñ ab initio pluriũ an norum penſionẽ recepit locator non expellet eum. hec not.in. I. edem. C. loc.l. que ro.S.intet locatorẽ.ff.e.cum ſimi. Q uarta eſt. cõductor finito tẽpore manens tacito cõſenſu reconduxit nec poteſt expelli de ruſtico fundo aliud de urbano.l. item queritur. S. fi.ff. e. iuncta lege ſeq. Q uinta ob ſterilitatẽ non autem exigui tatem fit remiſſio illius anni. l. licet. C. e. l.ſiuno. S. cum quida. ffe. c. ꝓpter extra. e. niſi ꝓpter ubertatẽ prece. anni. aut niſi ſuſceperit in ſe caſum ſterilitatis.l.ſi qs fun dum. ffe.item ob acerbitatẽ fructuũ non fit remiſſio.l.ex conducto.S.i.uer.ſi qua tamen uitia.fl. e. Sexta eſt. conductor ex leui tm̃ culpa tenetur. ex cõmuni opi. ppter ſteri. de locato ita tenent. Alii tenent cum glo.illic & in. l. certi min cteleu ul Guumir. minſ gnco⸗ Gmmmdu mnluil troquo Pl Gnnscor⸗ Pumin gepo pausli mnloooc zulikſo rceno. Gnlerzd eam Clatqu uln com leconc cende Uiflad. giqguili tloceloe mmtoul glams Uölunta hnoinr llncte llutet trminas Ahutent. leckl Utendo, umdboi wonmoh⸗ umet⸗ ülabi D hütgt ntriſ⸗ dlhnt sleni⸗ llecenin linlee loniiſ gobite rpini cee 6 doden laiit Väcautc ineodn flloa nItenae ſſoluun GnttG got di altſl nſepenii vunloetto tlii⸗ teugloen anuider leſimgti nadieſin bitonetle encuoti⸗ ceperbatt glionbis pleloan dategun lcolonus conducher Lamnſicon elobnenl oplunin Cloclav e ſnanens eunuml temeigt ptctant llln 7 munie De Reg. Iur ff. Fo. XIII. . quamuis do. Igneus aliter ſentiat quia lex. ſi merces.S. qui columnam, intelligi de bet de leui ut glo. & cõmunis uoluit. niſi dicas eſſe ſpeciale ex qualitate rei ut leuiſ ſima ueniat. Octaua pars glo.tractat de dote. In qua non procedam a definitio ne & ordine ſeruato in pᷣcedentibus ob legem in ambiguis pro dotibus infra hoc tiin qua ego dotis materiã ſuo loco plenius tractabo. hic aũt ea quæ concernũt materiam huius legis perſtringuam. Concluſio eſt in dote uenire leuem culpã nõ autem leuiſſima. l. etiam allega. per glo. ff. ſolu.matri.nõ in.S. licet in quo ponitur limitatio quod etiam leuis non uenit quantũ ad exceptionem ne conueniatur in plus quã facere poſſit:ſed in princi.l.ubi dicitur & maritum & heredes eius teneri uxori ad dotem etiã de dolo & culpa. facit. lI. in rebus. ff.de iure dotiũ.l. pompo.ff. de pactis dota. ubi etiã pactum in contrariũ factum nullum eſt facit. lI. ſi mora. ff. ſolu.matri.ubi Bar. & Iaſon & oẽs colligunt ab initio hanc regulã a cõtrario ſen ſu ad quẽ ponitur limitatio per illa. l. ſi mora. Que aũt ſit ratio huius regule. Do. lIo.igneus hic diſputat. nam uidetur gratia mariti tantũ dos dari ob matrimonii onera.l.pro oneribus. C. de iure dotium. Alibi etiam uidetur cauſa uxoris & reip. ut in. li.ff. ſolu. matri.l.i.ff. de iure dotiũ. Vnde dicit eſſe quia utriuſq; cauſa datur l.ſi ut certo.S. nunc uidendũ.in uer. emptione/locatione/dote. habes hãc rationẽ expreſſe traditam a iuriſc.in.l.in rebus.ff.de iure dotium: ut uoluit Iaſon quod nõ uideo & eam cõmuniter tradunt ſcribẽtes in dict. l. i mora. ex cuius glo. do. Igne us infert quod ſi culpa ſit in omittendo nõ uenit leuiſſima: aliud ſi in cõmittendo quia in cõmittendo peccatum eſt grauius.l.capitaliũ. S. pe. cum ſimili.ff. de penis. Vnde concludit glo.quod maritus ſi cõmittat culpam leuiſſimam in cõmittendo uel faciendo de ea tenetur: ſi in omittẽdo non tenet᷑. Adducit tex. in. l. in lege acqui lia.ii.ff ad. l.acqui. ubi leuiſſima uenit quia in cõmittendo eſt. Florianus in. d. l. in lege acquilia. tenet illam ſententiã glo. Do.guiller.grationopo.hic in ſuperiore ar ticulo de locato refert Bar.ita tenere & ipſe aliter ſentit. Franc. Aretinus. Pe. & Do. igneus hic etiã improbant glo Primo per fundamentũ Aretini. Si enim poteſt fie ri per diſpoſitionem & conuentionẽ hominis ut nõ ueniat leuiſſima uel acquilia. ..ſſeruus.S.ſi calicem. ff. ad. l. acqui. multo fortius põt fieri per legẽ unde cum lex ſtatuerit culpam leuiſſimã in dote pᷣſtari indiſtincte cur iſta glo. facit uim inter. l. acquiliam & actionẽ ex contractu? Ad hec dicit igneus eſſe per leges ſtatutum ut leuis duntaxat etiam in faciẽdo ueniat in dote.per.l.ſi cum dotem.S.ſinautẽ.in ſæ uiſſimo. in uer. diſſipare: & in uerbo frugi. Lſi conſtante. S. ſi maritus ſolu.matri.& indiſtinctequando contractus fit gratia utriuſq; uenit leuis tantũ etiam in facien do.l. ſiut certo.S. nunc uidenduũ.ff. comm od. quæ mouent contra glo. Ego preter hæc animaduerto quod lex illa in lege acquilia. dicit in.l.acquilia etiam leuiſſima culpa uenit. Quotiens ſciente domino ſeruus occidit aut uulnerat dominũ tene il illiceſt lata culpa uel dolus & conſcientia criminis. Item ſi eſt leuiſſima eſt in omittendo ideſt non prohibendo ſeruum non autem in faciendo. unde eſſet tex. contra glo.item ad. l. capitalium.S. pen. cum ſimi. reſpondeo quod procedit in cri minibus hic autem loquimur in rei perſequtione: unde non eſt bona ratio maxi⸗ me cum etiam in delictis ſæpe grauius ſit delictum in omittendo.l. ſancimus.C. de iudi.ubi punitur omittens condemnarèe ad totale intereſſe. cum ſi iniuſte con demnauerit puniatur arbirrio iudicis l.fi.ff. de uariis cogni. & in. lL. mancipia. C. de ſeruis fugiti.etiã criminaliter punitur in omittendo.ſic in teſte omittente & tacẽte ueritatẽ ſicut dicente falſum. c.i. de crimi.falſi.l.pᷣſcriptione. C. ſi contra ius. cum ſi mi. alleg. per Iaſo.in.d.l.ſi mora.per exemplum.:.pe.C. de cano.largi.titu.libr.x.de Repetitio.l.contractus. officiali non prohibẽte exactiões illicitas: & laſon in hoc articulo dicit quod illa gloſa reputatur ſingu. ad limitandum illam regulam quæ habet quod in contra ctibus gratia utriuſq; celebritatis ueniat leuis culpa tantum ut limitetur quando in faciendo eſſet culpa quia etiã leuiſſima ueniret: & ita Alex. & Pan. põderant & cõmendant glo. ita Balin. lI. acceptam. C. de uſu.& dicit Iaſon quod non uenit in contractu leuiſſima in faciendo ſed per actionẽ. l. acquilie. ſecundũ Bar.illic & ita frigide tranſit. Alexan. uberrime de hac re ſcribit: & refert Bar.ſequi opi. glo.in.l.qd nerua in. vii. ꝗ. princi. uer. item quero utrum culpa leuiſſima:qui falſo & corrupte legitur dum citat.l fi.cõſtante: quia intellexit allegare.lI. ſi mora. in uerbo. ne facto: & hanc partem putat ueriorem Alexã. quicquid dicat Bal.in. l.pignus in.x. col. C. de pig. acti. quam ſequitur Saly. in. l.ſi nulla. eo. tit. nec dicit obſtare tex.in. l. ſed & ſi quecunq;.. fin. cum glo.quæ dicit dubitat:de locato. ff. ad.l. acqui. quia glo. illie dicit quod non dubitat ob.l.item queritur..fi.ff. locati. certe illi text. non loqunt eſt mirum ſi teneatur ex locato quia eſt lata culpa & lege aquilia Imo.in dicta.l.ſi mora. & in capitu.i. de commod. in. x. col. & Bal. in dicta. l. acceptam ſequnturglo. Bar.dicit quod quamuis in actiõe dotis non ueniat leuiſſima uenit tamẽ in actio ne legis acquilie quod hodie non fieret quia inquit hodie dominiũ rei dotalis non eſt penes uxorem.l.in rebus. de iure dotiũ. C. ꝓfecto, Hec queſtio dubia eſt quia Barto.illic audaciſſime reiicit ſententiam Petri quæ tamen uiſa eſt mihi hactenus melior: tum quod habeat iura meliora: tum quod contraria nulla lege mihi ꝑ eos adducta probetur. Cogitabam poſſe cõcordari hoc pacto. Aut erat in ſuis rebus diligentiſſimus tunc debet maximã diligentiã etiam in omittendo: aut erat medio criter diligens tunc debet leuem culpã:aut negligens tunc culpatur & etiam leui culpa tenetur: & hanc ſumo ex.lin rebus prima.ff. de iure dotiumiubi dicit eum teneri ex culpa. poſtea dicit etiã eum diligentiã preſtare quã in rebus ſuis adhibet et dicit glo. diligentiſſimã ſi in ſuis dicatur diligentiſſim us. Fallit hæc cõcluſio iu dicio Petri ꝓpter moram mariti. tunc enim de omni culpa tenet quia etiam de ca ſu tenet᷑ ut in.d.l.ſi mora.& in ſuperioribus articulis. Idem ſi ſit uxor in mora reci iendi maritus non tenet᷑ niſi ex dolo. ut illic:.quod inducitur hic ad queſtionẽ de obſide per Io.igneũ quem ſequere bene loquentẽ & ordinate arg. eorum que. Dy. & alii ſcribunt in. d. l. ſi mora. de cuſtode caſtri. quod moderni oẽs late illic proſe quntur & concludunt in eius ſententiam. dicunt tamen Alexã. & Pau. nõ eſſe ne ceſſariam denunciationẽ: uide ſcrib. in. l. item queritur. . qui impleto locati. No na pars glo. tractat detutela. quæ datur perſone & rebus. tamen id quod hic dicit in tutore extende ad curatorem. Eſt ergo in tutela hec regula quod in eam uenit dolus lata culpa & leuis.l.quioquid. C. arbi.tut.l.ᷣſi tutor.ff. de admi. tut. l. tutor.5. tutores.ff. de ſuſpect. tuto. exemplum in. l.i. S.oflicio.ff. de tute. & ratio.diſtra.ſi tu tor ſit negligens rationes conficere & cõfectas exhibere. Hanc dicit bal.illic quod preſumitur contra illum qui non facit Codicem rationum ſicut contra illum qui 7 non facit inuentarium qui tenetur ad intereſſe declarandum per iuramentũ in li tem. I. tutor qui repertorium. fl. de admi. tut. per hæc que diximus in regula tutele damnat Bart. glo.in. S. ſuſpectus. inſtitu. de ſuſpec. tuto.quæ dicit ob leuiſſimam culpam remoueri tutorem. melius enim ſentit glo. in. l.i. Si. ſupra de ſuſpec.tuto. & ratio eſt quare non teneatur tutor de leuiſſima quamuis ob induſtriam ſuam & bonos mores ſumatur quia in hoc releuatur cum in alio grauetur ut de neceſſi tate aſſumat officium.faciunt not.in.l. cum quidã ff.de admituto.cũ ſmi. Onus in leuiſſima culpa ſed grauiſſima cum ita ſæuiit ſutorut oculũ ſerui effoderit nõ ömepun Prloelen mubi che pchno wibe de ierepre ar dici idite tlluarer lutcebet late Uultecon llartbt⸗ Ullrbere Mhrnin! linsui lints Nmcte umne tchcön uunet) Umäſen uunſupe lpihr l nnucei Wſbi lacl⸗ lee inick pülen Cooll nconn roint, lenng Uenttin Ponlel connt he lch nkcll. iulſls 7 iige inle foler vurmge neinacte Ctalssnen elt quu hacteng mhipen nustebes teratnelo Eetumnlau ctiumcec ntnormn ekionet ngreh r llepo noler oct. N odhicdie ncamuent walung didctaun uisachbaen cochatou De Reg lurfſſf.. Po.Allll. aũt probandi incumbit pupillo accuſanti negligentiam tuto.l. chirographis. in fi. rinci. de admi. tuto. ff.l. quotiens de prob. ff. hic alleg. per dominũ igneũ. niſi eẽt ſuſpicio contra illum.l.impuberibus.S. fi. ff de ſuſpec.tut. & in exemplo predicto. De caſu etiã tenetur qũ culpa pᷣcedit caſum.il.ſi res pupillares. C. de pericu.tuto.l. ſi res pupi.ff.de admi.tuto. Cy.in.l. quicquid. C. arbi. tute.mouet queſtionẽ ſabba tinam poſt glo. & ueteres de tutore qui fecit blando ſermoneut teſtator ſibi relin queret equũ quem decreuerat legare pupillo: ubi decidit Cy. quod bene fecerit cũ potius teneat᷑ ſibi conſulere quã pupillo:aliud ſi dolo id effecerit ut quia ſit calũ niatus pupillum apud teſtatorẽ aut alio fraudis genere: & ita ſentit glo.in. l. pupil lorum. C. de admi. tuto.facit.l.qui ſine.in uerbo. ſed ab amico accepit. fl. de nego. eſtis: ubi eſt tex. de maximis uſuris: & illic Bar. Ita etiã tenet Bal. in dic. l. quicquid glo. & bar. in. lItitio. ff. ad municipales. doc, in. l. lutius. . ſempronie. ff. de lega.ii. P illum tex. bal. in. l:. C. ſi quis aliquẽ teſt. prohi. Ego tñ non inuenio quicꝗᷓ de ea re apud bar.in. d. l. qui ſine: quis bal. eũ ad hoc allegauerit qui aliũ fortaſſis habuit Idem tñ bar.in.d.l.lutius.S.ſempronia.de leg.ii.tenet quod blãdo ſermone põt per llfi.ff. ſi quis aliquẽ teſt. prohi. ubi uir blandis uerbis uxoris irã placans nõ eſt in dolo nec punitur ex mutata eius uolũtate. facit. l. fi. C. e. ſi quis aliq.teſt. pro. Idem tenet lo. de imo.in. d. . ſempronia. etiã in tutore & admi. per... pᷣſes. C. de ſeruitu. & aqua. ubi charitas incipit a ſeipſo. Canoniſte.ĩn. c ii. de pecu. cleric. querunt an idẽ ſit in prelato eccleſie qui ſibi fecit relinqui quod teſtator eccleſie uolebat relinque retubi Pe. de anchara. dicit idem eſſe in prælato: ſed Io. de Imol. mordet eũ & dicit nõ licere prelato quouiſmõ per.c. quicũq; xii. ꝗ.iiii. in uer. aut neglectũ: ubi gl. hoc tenet & dicit idẽ eſſe in tutore quod debeat p̃ſerre utilitatẽ pupilli utilitati ſue: ubi Archi. dicit quod ſi platus potuit ſaluare res ſuas & res eccleſie ab incendio/de buit ſaluare utraſq;: ſ¶ alteras tm debet diſcerni quæ ſint precioſores: quod ſi equa les ſint debẽt pferri res eccleſie quia pu. utilitas eſt pſerenda. c. pone. de poſtu. prel. liad fi. C. de cadu. tol. Ange. in. I. non eſt. ff. de inoffi.teſta.dicit dictũ gloſæ quod blanditie concedunt᷑ a iure eſſe uerum quando blanditie tendunt ad cõmodum blandientis tantũ. aliud ſi in perniciẽ alterius ſuggerendo falſas cauſas teſtatori ut tollat hereditatẽ iam inſtituto. & per hoc dicit ſe obtinuiſſe quendã magnã he reditatem in fauorem minoꝶ quos quedam perſuaſerat teſtatori eſſe male cõuer ſationis & uitæ & reuocauerat mentẽ illius a legato facto fuit enim illa hereditas ab inſtitutis reuocata uel agnatis. Idem Ange.in dict. l. fl. C. ſi quis aliq. Et bal. li. eo.titu. dicit:quod ſi interuenerit bonus dolus puta quia uolebart inſtituere turpã perſonam non damnatur. l. cum pater. S.titio. flde lega. i. Salic. tenet cum Cy. & predicta cõmuni deciſione in tutore. In hanc partẽ quod extendatur etiam ad pre latum facit. Nam prelatus põt pᷣiudicare eccleſie in querendis ut barbat.dicit poſt fredericũ ſenenſem in conſi.ix. Car.in. c. tua. de his quæ fiunt a prel. c.potuit.de lo ca.c. ut ſuper.de reb. eecle. non alie.non obſtat.c.ii.de pecu.cle.quia loquitur quan do potuit prelatus acquirere de bonis eccleſie non aũt de extrinſecis & nondum queſitis nec in caſu noſtro. Tamen ad queſtionem de prelato habemus eam deci ſam in cle.i.SF. quibus etiam.uer. aut legatis. de preuilegiis. in uerbo. retrahant tefta tores & ſibi uel ſuis in aliorum preiudicium arogari procurant: unde Cardi. dicit illic eſſe deciſam per dĩctionem ſibi:& dictionẽ in preiudicium. ego pondero ma xime dictionẽ faciendis legatis ctiã in quibus nondum erat ius queſitum ſed eſt ſpeciale ex confeſſione Cardinalis in. dict. cle. in religioſis qui omni auaritie ac ambitionis ſuſpitione debent carexe, capiauaricie, de elec. libr. vi.ſic in fr per De fictione. illũ tex. quæ eſt ſenteutia pulcherrima:ut dicta in tutore non habeant locũ in pre lato. alioue clerico uel religioſis. Circa tutorem uero reperio Io. andream in ſpecus de iudic. S. generalia. referre ſnĩam pilei tenentis quod ſi conſtiterit tutorem ſuaſio ne ſua dimouiſſe teſtatorẽ uolentem pupillo relinquere a tutore ſit reuocandum aut ipſe actione tutele teneatur. In quam ſnĩam Siculus adducit. d. l. quicquid. in uer. dolo aut lata culpa aut leui non queſierint. nam ait ex blando ſermone diſtra hente uoluntatẽ teſtatoris eſſe leuem culpã: & reſpondet ad.l. ulti.ffſi quis aliquẽ teſt. prohi. quod illic maritus non tenebatur alii acquirere ſicut tutor: & cõparatio eſt inter prelatum & tutorẽ in. d. c. quicunq;ʒ per hec audet dicere opinionem Pilei eſſe ueriorem quod tutor male faciat blandiendo teſtatori in preiudicium pupilli Ego aliter ſentio cum opinione cõmuni & reſpondeo illum texin. c. quicunq; ni hil tale dicere ſed glo. illic facere hanc comparationem quæ eſt in aliis terminis & forma quã iſta iutelligenda. Reſpondeo item non eſſe culpam leuem ſibi potius quam pupillo uelle acquirere immo optime factũ per.d. l. preſes. de ſeruitu. C. ubi nihil doli eſſet quod arbitrio iudicis æſtimandũ relinquo.preſertim ubi nondum reliquiſſet nec eſſet magna cauſa relinquendi pupillo potius quam tutori:q ali quando fraude caret. crebrius tamen ſine aſtutia fieri non ſolet ut uidemus. Ad hec regula noſtra de tutela fallit in duobus caſibus in.l. noĩa. C. de admi. tuto.ĩ no minibus debitoꝶ eligendis & in. l. tutor qui repertoriũ. . cõpetit. ff. de admi.tuto. in prediis cõparandis ex bonis pupilli ubi non uenit leuis culpa ſed dolus uel la ta. Decima pars glo. tractat de nego. geſtis. hanc partẽ paucis abſoluemus quia non eſt hodie frequens neq; reperiuntur multi qui ſine mandato negocia alterius gerant. In negocioꝶ geſtoꝶ actione uenit id q̃ in actiõe tutele regulariter.l.tutor .C. de nego. geſtis. Fallit in ſex caſibus in quibus uenit leuiſſima poſitis in glo. 5. igitur inſti. de oblig. quæ ex quaſi contract. &. l. ſ negocia.ff. de. de nego. geſtis. in terdum etiã uenit leuiſſima cum alius diligens ſe offerebat ut in.l.ſi pupilli.Sui deamus. de nego/ge. ubi uideas bar. pulchre in hac materia concludentẽ. Ratio ue ro eſt cur non ueniat leuiſſimã. quia nõ inueniretur qui alterius negocia uellet ge rere. Item cur nõ ueniat ſolus dolus: quia obtulit ſe ſine mandato & alius diligẽs potui ſſet melius gerere unde uenit leuis. Vndecima pars tractat de ſocietate & rebus cõibus.in ſocietate de qua dixi in Conſuetu. Aurel.ti. de ſociet. uenit etia le uis culpa quia fit gratia utriuſq;. Fallit qñ ſotius non erat diligẽs quia non tenet maiorem diligentiam adhibere in cõmunibus quam in ſuis rebus.l.ſocius ſocio ff pro ſocio: quia imputatur ei qui cum eo quem ſciebat eſſe negligentem contra xit.. fl.inſtitu.e.l. heredes. S. nõ tantũ. fl. fami. herciſ. niſi hoc neſciebat & erat error probabilis uel ex poſt facto cepit eſſe negligens ut pe. & faber.in.d.S.fi.& hic Do. Igneus:qui adducit tex.in.l.ſi cum dotẽ.S eo aũt tpᷣe.ff. ſolu.matri. & poſſet tunc a cõtractu libere diſcedere. arg.l. qui bona. 5. de illo. ff.de damno infecto:quando non nouerat ab initio hominẽ. aliud ſi conditiones eius nouiſſe diceretur. idem di cendum ſi cũ ante contractam ſocietatẽ eſſet negligens poſtea ceperit diligenter uerſari debet ita perpetuo ſacere alias tenetur.l. non ob eam rem. iuncta ſeq ff. pro ſocio glo.in.d.S.Fi. que dicit aliud eſſe in depoſito.in qua differentia & rationibus doctorum impugnandis hic inſiſtit do. Igneus ego non conſentio ei dum adhuc in ea ſnĩa eſt ptinax quod in depoſitũ nõ ueniat lata culpa.de qua re ſatis ſuperq; diximus. De materia ſocietatis uniuerſalis & particularis uideas & de cõitate bal. in tract. de duob. fratribus Alex. in cõſi. xx. uol.v. Bar. in. l. cũ duobus. S. papiniaus ff. pro ſocio. Ego in. d. Conſue. multa dixi & quibus modis cõitas cõtrahatur etiã eguep tun thul otnln gumvgl Hüniu 1isrl ahirgu⸗ = - vucpuen u Alußlegn Guan ate Gnrnet 1 vtüceleu Alloonpl. utöerepe Pptonueri. Ilstenmint, tunirkä bulttef Smawmä: Elmuliet ns eräde mmrequoc, e lo⸗ ltwese uilacep Utoead dun hanworen Iullgent Aungoi nnciam milſeu⸗ fnnapiun mormu⸗ nluſab⸗ feloelba llendol us ſilne lmntn actoſ nukri i nccrilli⸗ Cutner heſan De Reg. lur ff. Fo.XxV. inn Aucite: quæ piget hoc loco repetere. abhorreo enim ab huiuſmodi repetitiõe preſer nhan tim ubi eſt expediendũ. Occidit miſeros cram be repetita magiſtros. Hic ego pro nlat . ſequor quid in cõtractibus innoĩatis ueniat. Doctores dicũt in his non poſſe dari nln certam regula niſi quod regulantur (inquiunt ſecundũ naturam cõtractuũ qui guln bus aſſimilantur.lI. eum qui.S.ſi inſpectori.ff. cõmod.l.i.S.ſi quis ſeruũ.ff. depo rell ſ. & utrobiq; Bar. & in.l. naturalis. 5.pe.x ff. de pᷣſcrip.uer.ltem quid in legatis aut fi l OYUV deicõmiſſis ueniat. Do. Igne. hic clare dicit poſt Bar& pe. & declarat exẽplis opti i mis. Cuius reſolutio eſt Per. l. ſi ſeru us legatus. 5. cũ quid.ff. de lega.i.ut ſi utriuſq; un cau ſa fiat quia heres ex tali legato uelt fideicõ. aliquid pcipiat de uoluntate teſtato nnpl ris utputa quia legatarius uel lideicõ. debeat ei aliquid dare aut facere tũc teneat ugi de leui ſi legatarii tantũ quod eſt etiã quando falciclia uel trebellianicam detrahit Nige qhuia non ex teſtatoris iudicio lecit ſed legis Prouiſione tunc de dolo tantũ & lata dns culpa tenet᷑ heres. ſi gratia heredis tantum ut cũ legatur creditori id quod ei debe Ncu mtur etiã de leuiſſima tenet᷑: & quibuſdam aliis. exemplis id docet. ego non excipio iſtud exemplũ creditoris quia ubi legatur creditori id quod ei debet᷑ nec poterat Nn quia ubi legatut ii exceptiõe repelli nec additur aliquid debito p legatum tunc eſt nullum. S. ſi quis nd debitori. uer.i. inſtitu. de lega. &. l ſi creditori. ffde lega. i. per eũ allegata. unde cum nc in illis terminis quibus utitur ſit nullum & inutile legatũ fruſtra querit᷑ quid in eæev ueniat. Habes aũt doctrinã ſcrib. in. 5. ſi res legata. inſtitu. de lega. quod ſi equa i⸗ lem utilitatẽ percipiunt ex teſtamẽto heres:& legatarii uel fideicõ. uenit leuis. ſi he e res maximã alii minimam leuiſſima. ſi contra heres minimã dolus & lata tantũ is per.l. mulier. 5. ſi heres ad trebel. & ſequitur Alexã in· · l. uum res. ff de leg quod iun heres etiã * leuiſſima teneatur contra bal. pro cõi. Et dicit Dy.& Petrum in. 1. 1 tenere quod idem di catur in executore quod in herede. de qua re latius remittit ad den Ange. & lo. de Imo.in.d.l.ſ. ſeruus.S. cũ quid: ubi refert Ray. & alios tenere quod 1 ſi ſit merus executor nihil accipiẽs ex uoluntate teſtatoris non teneatur de leui ſi R aliquid accipiat ut in. l. ſ pluribus. de leg...tunc tenet᷑ de leuiſſima:quãuis bal. con tra hoc ad ducat. l. a ꝓcuratore. C. mandati. tamẽ ipſemet illud tenet. reſpõde ad.l. ule 4 a ꝓcuratore:quod ꝓcedit in ꝓcuratore ad iudicia ut alio loco dixi in quo exactiſ ahe P ſima diligentia preſtat.aliud ad negocia ut eſt executor. lo. de imo. remittit ad bar. elti in. l. eum qui. S. ſi epiſtola. ff. de furtis: ubi de executore nihil dicit ſed tradit illam aitit theoricã a meiillic traditam ubi agebat᷑ de. l. a procuratore. Duodecima parte colli Nenan gitur id ſeruandũ eſſe quod inter contrahentes cõuenerit nam ex conuentione le ſen gem accipiunt cõtractus ut eſt hic tex.cũ infinitis. Infero quod ex cõuentione cul ncen pa maior minoruetolli augeri minui poteſt & caſus fortuitus præſtari cum hec ure non ſint ſubſtantie contractus ſed accidentia. Fallit in dote.l. põponius.ff. de pa 1nchi ctis dotalibus. ne fiat preiudicium doti per.l.ᷣattilicinus. cum ſeq.ff. de pactis dot. ſſtun Fallit in dolo qui per pactum remitti non poteſt ne detur occaſio delinquendi.l.ſi linn unus. S. illud. ff. de pac. niſi ſit dolus pteritus ut illic gloaut cum actione principa tini li remittat᷑ ut in altera parte illius. S. ubi ſi cõueniat ne depoſiti agatur cum princi lgem D palis actio ſit extincta & illi renunciatum extinguitur de dolo actio quæ eſt acceſ lfn ſoria & rei perſecutoria ꝗᷓuis ſimpliciter dolus futurus remitti non poſſit: ut in ſi anbu mili uidemus cum uniuerſitate rem cuius non erat cõmercium diſtrahi poſſe.l. GNAe hanc legem. fl. de contra. empti. &. l.in modicis. e.tit. l. quædã. ff. de acqui. re. domi. olaeg ita dicit illic Bal. Tamen hæc ſnĩa reprobatur quicquid glo.dicant: & bar. & Pau. Oetet dicunt nec tacite in remiſſiõe actionis depoſiti remiſſum eſſe dolum neq; uerum piis neq; preſumptũ.promitto nõ agere depoſiti ſi res apud te pierit cẽſetur ho . culpa uann4 C iii R epetitio. I. contractus. remiſſa ſed nõ dolus.l.nõ ſolum. la.ii. . ſi. fl de libe. legata:eſſetq; contra natturam cõtractus in quo bona fides requiritur. licet lata culpa remitti poſſit etiam expreſ ſe ut hic per Do. Io. igneũ qui pulchre tractat de ſententia de qua rc mox dicemus tu pondera tex. in. d. . illud.ibi ſed poſt ad miſſa hæc poſſumus. Supereſtut inul tima parte legis & glo. de fortuito caſu dicamus. Et quia lõgus huius legis ap paratus ipſi tamen impar materie iam multis incipit tedio eſſe huius tituli finem hoc anno deſperantibus: in hac parte quædã pretioſiora colligã & claudã riuos. Eit igit in caſu fortuito hæc regula. Caſus fortuitus in cõtractibus non pſta tur. Probatur in depoſito per. /.i.S. ſi conuenerit. ff. depoſi. . is cui.inſti. de oblig. quære contra.cũ ſimi. diſtinguendo tamen cõtra gl.quia ſi poſt morã res erat eo pacto apud deponentẽ peritura caſus non pᷣſtatur. Ita reiecta glo. ſententia dicũt ſcrib.in.l.ſi plures. Sulti.ff. depoſiti. p illum tex. aliter atq; in cõmodato per gloin c.i.de cõmod. glo.ul. per auct. de depoſito.col.vi. &. l. cum res. S. ulti.ff.de lega.i ui de ſcripta in. c. bona fides. de depoſito. In pᷣcario probatur p.l.queſitum. ff de pᷣca rio. In cõmodato per.l.ſi ut certo.S. quod ucro.ff. cõmod.l.i. C. e. cum ſimi.q.c.i.iun cta glo. de cõmod. In mandato per.l.ſi procuratorẽ. ff. mãdati.item quia fit gratia mandantis. In negociis geſtis p.l.ſi negocia. fl/de nego. geſtis: ubi eſt locus in quo tenetur de caſu cum inſolitum quid fecerit. In pignore tex. in uulg.l. quæ fortuitis C. de pigno.actio.In dote tex.elegans in.l.ſi cum dotẽ.S.ſi maritus.fl.ſolu.matri. in uer.quid enim humanius quã fortuitis caſibus uxorẽ uiri & uirum uxoris par ticipem eſſe. In tutela. eſt tex. in. I.ſi res pupillaris. in uerb. celeberrimus. ff. de admi niſtra. tutel. In ſocietate. lI. cum duobus.S. damna. ff. pro ſocio. In cõmunitate. eſt tex.in. l.iii.illic abeſſe & adeſſe: & in.l.ſed poſtquã.ff. cõmuni diui.cum ſimilibus. Ita hanc regulam habes expoſitam per exempla omnium contractuũ hac lege deſcriptorũ: quæ lex etiam egregie caſus fortuitos enumerat. Vnde ego ſecun do loco declaro hanc regulam habere locũ in quocunq;ʒ genere. caſus fortuiti.Eſt autem caſus fortuitus ex crebriori definitione. id quod ita accidit ut hominis con ſilio/cura/ac diligentia preuideri aut precaueri nõ potuerit.ex.l.optima.hic nomi nata per glo.l.ii.S.ſi eo tempore.in uer.caſus fortuiti hominis cõſilio preuideri nõ poſſunt. ff. de admi. re. ci. facit.l. ſi ea res. ff.de acti. empti.l.ſed dãno. ff. loca. Sunt autem due caſus fortuiti ſpecies. Vnus eſt qui natura accidit ut maris tẽpeſtas/ congelatio/ grandinatio/fluminis impetus: ad hæc mors quæ ob id fatum dicit certa an: incerta quando.I. interdum. fl. de iudic. quæ quocunq; modo accidat di citur caſus fortuitus & dei mẽte præuiſa glo. quam Angelus aretinus indicat ſin gularem in. S.i.de capit. diminu. inſtitutio. lib.i. A lius eſt caſus hominis facto cõ 7 citat cum. l.ii. S. ſolet. ff. de hered. uel actio. uendit. quamuis nonnulli dixerint a do ctoribus ea iura non allegari qui recentiores ſunt barbatio qui etiam allegat in. c. i. de cõmo. & bal.ea ſolet ad hoc põderare. lege eum & ſcrib.in.l. quæ fortuitis. Ad hæc falſa teſtium depoſitio & quod Guillermus ait teſtamenti falſificatio. In his exemplis aliter breuitatis eauſa non hæreo. Cæterum in præſens hanc conclu ſionem limito per ordinem glo. Primo quando culpa caſum præcedit. l. ſi ut cer to.S. interdum.ff. cõmodati:quod oſtendo quatuor exemplis quibus huius ma teriæ pars bona continebitur. Primũ eſt quod Angelus in. l. ſi ea res.de actio. empti. dicit eum qui ob inimicitias ab alio paſſus eſt damnũ teneri de caſu ſortui to quod hic Guillermus dicit ac refert. Tu dicas eum qui ſua culpa odiũ cum err tingens ut latronum inſidiæ: hoſtium incurſus, uis etiam priuata in præuiſ. atiudi cis iniuria uel iniqua fententia.l.ſi per imprudentiã ff.de euic. quam hic Guiller. iſpen ignoe⸗ e 1o⸗ annr⸗ Uere a omurn ha Gounco ſndde inpotel 4 Jert ſepad zinqua lnclude Etenunc nmts ſo ſbuſcan lltetamm. Gltkeneo Acialte mung unflde utilqe⸗ guncor lareum inrin unnüe ientge Upeqvod Konal Cernus tinnl i⸗ Enen lts dnſ holi elte uctit tgon airi ingu orruts Ltat orin denini nlteelt mbau rlge GoNen ut NN insn mehon lidenumlu . Ste bepele⸗ ulncit ccllitd bcletn. ldd iſrind grae⸗ egatnne 9, 4 tutsh o in an cin tgrin cNn Au nuins de C. Nuſotn De Regulis luris. fl. d– Fo. XVI. alio contraxit teneri de eaſu ex illo odio contingente:quuero ĩniuſte ab alio inui die cauſa ſortaſſe patitur odiũ non teneri ex illius odii ſucceſſu:quia in culpa non eſt. Secundum exemplum eſt quia perfunctorie in hac re progredior quod hic tradit do. ĩigneus de ſcholaribus Aurelianis conducentibus equos ut eant Cleria cum eoſque nimis onerantibus uel ducentibus in alium locum ut teneantur de caſu fortuito.l.qui inſulam.S.qui m ulas.ff.locati. Tertium de incendio quod non reputatur caſus fortuitus inter habitantes: aliter atq; inter extraneos ut hoſpi tantes in hoſpitio uel hoſpitatos. de qua re legito Barbatiũ in. c.i. de cõmo. & cum a domeſticis eſt factum aliter atque cum ab aliis & diligẽtia ordinaria clauſis ſer uatiſque rebus. hoc enim pacto fortuitus eſt uel cum ex uicina domo & non po tuit ignis expelli uicini prouidentia & diligentia quæ omnia traduntur hic abun de per do. Guiller. aliquid per Do. Io. igneũ: & alios in. l. uendita. ff. de peric. & com mo. rei uendi. l.uideamus. ocati cum ſimi. Quartũ exemplum in funo quod etiam regulariter preſumitur non ſine culpa eſſe. uideas in hunc articulum quæ ulchre. Barbat. ſcribit in conſi. liii. uol.i. de rebus in hoſpitio ꝑditis ubi eũ ait qui uiris bone opiniõis & fidei atq; famæ utitur in hoſpitio ſuo nõ teneri cum extra domum habitant arg.l.̈ ſi quis ex argentariis. . ,. ff. de edendo.l.argentũ. ff. cõmo. Secundo fallit hec regula ob moram. de qua remitto ad glo. in. c.i. de cõmo. gl. ult. & nõ dico tum quia uolo nunc abſoluere hanc legem tum quia moræ mate riam poteſtis ex ordinaria matutina ſatis audire in. . ſi ex legati cauſa.de uerbo.ob lig. Tertio & ultimio fallit ob pactũ: ut hic glo. docet. J. iuriſgentiũ. S. itẽ ſi pactis f. de pactis eſt in hac lege tex. & in.c.i.cõmoda.c.cõtractus.de reg.iu.li.vi.cum ſi miin qua parte glo hic tres ſententias refert. Vltima quæ eſt bulgari crebrior eſt. Conclude ex bar aliiſq; in.l. ſed & ſi quis.S. queſitũ.ffſi quis cautio, aut generali ter renu nciauit caſui fortuito tunc nulla eſt renunciatio: aut ſpecialiter ideſt enu meratis ſpeciebus caſus fortuiti. tunc non eſt dubiũ quin ualeat: aut enumecratis quibuſdam ſpeciebus poſtea generaliter dixit & omnẽ caſum in me ſuſcipiotunc ualet etiam quo ad omnes.hoc & laſon & oẽs moderni ita illic tractant ut ratio nes referre opus non ſit quamuis laſon dixerit poſſe aliter teneri & barbatius in dict. c.i.aliter diſpurauerit. Circa hunc articulum adde quod renunciatio quan tumcunq; generalis etiam iurata non includit caſum inſolitũ per.l.fiſtulas. .fru menta. ff. de contra. empti. quæ uidetur facere conira bar. ego poſt laſonẽ non re fero niſi quod barbatius in dict. cap.i.pulchrius refert ſententias canoniſtarũ. & aliquando uiſum eſt mihi deeſſe in illo.S. frumenta negatiuã:& memini quoſdã dicere eum caſum qui taro accidit eſſe preſtandum ob illam renunciarionem ut uim ac tempeſtatẽ immoderatam: ſed ualde inſolitum ut quia mille annis uel ex hominũ memoria non accidit non uenire ut cum ſuperiore anno omnes prope uites congelate ſunt aprili menſe quod nunꝗᷓ eo pacto accidiſſe memoria eſt. his iunge quod Alexan. Imo. bar. ſequtus in dict.S.queſitum ſcribit in cõſi.uiceſimo octauo uolui item cautelam cæpolæ quadrageſimã octauam poſt Albericum. De ſfictione. CPrefatio in ciuiles diſputationes ad incorruptiſſimũ doctiſſimũq; Burgundie preſidem & preceptorẽ ſuũ Do. Hugonẽ furnerium iuris utriuſq; profeſſorẽ. T puriſſimi metalli ueſtimento gẽma quantũuis precioſa fit luſſtrior:ſic egregii cuiuſpiã clariſſimiq; uiri auctoritate quæ cunq; uel a doctiſſimis extraq; aleã poſitis emittunt᷑, lõge or natiora procedunt: fiuntq; fere apud uulgus receptiora maio riſque opinionis & noĩs. Ea de cauſapreſes ꝗ] integerrime) actiones propoſuiſſem (cuiuſmodi ſunt de fictione/ de ſuitate/ de ſalica lege qui bus interfuiſti ſemp) & ceteris rumultuariis lucubratiõibus noſtris inſereretuo nomini grauiſſimo dedicandas duxi: ut quæ ex tuis quondã fontibus ſacratiſſi mis ebibimus te ducetimmo prorſus autore fierent auguſtiora. Ornaſti prius in geniũ:nec ꝑ te ſtetit tuaſq; exhortatiões qui lõge fuerit ornatius:nũc ĩgenii feturã ſuapte ſponte non ſplendidã exornabis. Nõ ago tecũ pluribus uir modeſtiſſime: quippe qui ſoleo benignitate tua non ſecus atq; parentis uti. Perge fauere Pyrrho tuo cui maiores aĩos facit fauor tuus:interim dũ maiora tibi parturimus. Vale. Diſputatio prima de fictione. ¶—Azo in ſumma. in principio ad. C. & Archidiaconus in canone ferrum. L. D. di cunt ꝙ fictio incidit in.x. p̃dicamenta qd declarat᷑ ꝑ eos ſuficienter. Bart. autem quantũ ad rem ſpectat ad cognoſcendũ ſtatum fictionis tradit hanc theoricã ſin gularem. ſicut humanoꝶ actuum tres omnino ſpecies reperiũtur:ita & fictionũ. Pruma eſt fictio inductiua:que quidẽ inducit eſſe q non eſt.Fingit enĩ natum ui non eſt.l.qui in utero.ff. de ſtatu homi.fingit uiuere mortuũ.lin bello.ff.de ex cuſ.tut.l.fi.ff. de uaca. mu.l. qua actione.S. ſi quis in colluctatioe.ff. ad.l.aquil. cũ ſi mi. Fingit conditiones poteſtatiuas eſſe impletas.l. iure ciuili.ff. de cõdi. & demõ. .l. meuia. ff. de annu.lega. & huiuſmodi. ut odio moroſi rem peremptam extare.l.ſi ſeruum. 5. fina.l. cũ filiuſfa. ff. de uerbo. oblig. Secunda eſt priuatiua quæ prece denti cõtraria fingit rem non eſſe quæ eſt. fingit enim damnatos in metallũ & de portatos eſſe mortuos.l.i.S.pe.ff.de bono.poſ.con.tabu.l.intercidit.fl.de cõdi.& demon. ideo Bar. ſcribit in. l. ex ea parte. . inſulam. ff. de uer. oblig. ꝙ mortis appel latione uenit ciuilis in caſibus iure expreſſis ꝑ fictionẽ & improprietatẽ: non aũt uere neq; proprie cũ nullum ſimile ſit idem.l.qui liberis.ff. deuulga. & pupil.l.qd nerua.ff. depo. no. glo.in. . placuit. il. xvi. q.i. facit quia mors ciuilis nõ equiparat᷑ naturali. l. eum pater. S. hereditatẽ. ff. de lega.ii. l. x facto. 5. ex facto. ffad trebel. fin git mortuũ ꝗ eſt in monaſterio:licet uere & glorioſe uiuat.l.deo nobis. C.de epiſ. et cleri.c.ii.uer. qui uero peculiũ.de ſtatu mona.c.quia in pluribus. xix. q.iii per qd incidit ſpeculator in magnũ errorem in materia ſubſtitutiõis in ti. de ſtatu mona cho.uer. lii.ubi tenet ꝙ ſubſtitutio de nepote in morte filii habebit locum ſi filius efficiatur monachus in uita teſtatoris. tũ ꝙ́ monachus cenſetur mortuus: tum ꝙ; exiit de patria poteſtate:& ob hoc ſᷣm eum deſiit eſſe ſuus heres. Doctores tenent contrariũ ꝙ ſuitatis iure per monachationẽ nõ amittat: p tex. in dicta.l. deo nobis quẽ ad hoc ſingulariter ponderat bal. in uer. nullo eis ĩpedimento. Idẽ ipſe bal.te nuit in. l. cum in adoptiuis. circa fi. C. de adoptio. Idẽ plenius ipſemet Bal. in. . ſub cõd. ff.de libe. & poſthu.ubi Ange. & Pau. & cõmuniter ſcribẽtes. Fallit in regno / baronia/ducatu: & ſimilibus quæ non tranſeunt in monaſteriũ: ut dicit bal. ſuiſſe in beato Ludouico. Fallit etiã in fratribus minoribus qui cẽſentur morntui ꝑ oĩa: cum nuper in lucẽ edere meas diſputatiões pueriles ciuileſq; Aoinl nlunt. prntel Racorne lillege kugti bab Inbinil, ſcelolun lflad Musel ſkluitu vn cenſ. leuus.e lottet⸗ lelleur Henoch 7 nonon Cwnott Unnnabt Anni Polne hspu Undoet Miuhen Mlnc Nlai⸗ mru tonribe Vnami igod Wuntin 1hn ling Sul — dud De Regulis Iuris.ff. FPo.XVI. tet in oibus ſecundũ docto.in auten.ſi qua mulier. C. de ſa. ſanc.eccle.c.ſcripſit no bis teberga regina. xvii.q.ii.de quo remitto ad doctores ordinarie in. d.l. deo nobis l gquia non ſtudeo accumularematerias imꝑtinentes & facere pompa. Fingit priua tegu mnua fictio eum qui natus eſt nondũ natum ſicut inductiua oppoſituũ.l.titius.5. lu ſgen cius. fl. de libe. & poſthu. l. ii. S. nominatim. ff. de iniuſt. rup.teſt..fi.inſti. qui teſt. Amnid t. da.poſ. ubi appellatiõe poſthumi iam natus continetur. Etiã in odio ſis. Quin uine uero iſta fictio quæ inductũ deſtruit nõ penitus deſtruit qu in remaneat ueſtigi ũ nilig cct caracter ſicut in degradato dicitur ꝙ; non põt offendi ſine pena canonis: ſi quis Ehl ſuadente. Ita fictio iſta obumbraret ueritatẽ in aliquo: ſed non tollit in totum no WWõ tatur in.l.filio quẽ pater.ff.de libe. & poſthu. Tertia eſt fictio trãſlatiua.ita enim nnlh baptizat eas Barto.ille optimus logodedalus. iſta aũt fictio nec de nouo inducit Nn nec inductũ deſtruit:ſed mutat deuno in aliud:puta detpꝑe in tps(quæ pᷣcipua) llui de loco in locũ de perſona in ꝑſonam: quæ due neque tam ſæpe occurrunt & faci llle liora ſunt.Ea igitur erit potiſſima de qua dicemus diligentius quæ fingit de tem De pore ad tẽpus quæ quo difficilior eſt eo facilius tractãda eſt ꝑ quam poſtliminiũ Ne et lex cornelia ꝓcedit. Lex cornelia fingit retromortuũ. l. i. . lex cornelia. ffad. . falci. l. lege cornelia. ff. de teſta. glo. in. I. gallus. §. ſi eius. in glo.magna. ff.de liber. & LDe poſthu. 5.fl.inſtitu. qui teſta. face. poſ. Poſtliminiũ fingit retro in ciuitate fuiſſe taun .5. ſed ſi 40 hoſtibus. inſti. qui.mo.ius patrie poteſta. ſoluit l. captum. C. de captiu. atih cum ſimilibus, Fingitur ctiã per tranſlatiuã retro ſoluta pecunia.l.ſub conditione ſati, ,ff. de ſolutioni. Retro occiſus qui hodie moritur.. huic ſe cripture.. penul. &. ait K’x lex.fl. ad le. aquil. dum dicit tex. annus autẽ retrorſum cõputatur ex quo quis uul dſtg neratus elt.hoc non Pcedit in eo caſu quẽ ponit Alex. de Imo.in. lſ ab hoſtibus glaͤ .F. ſi uir uxorẽ.ffſolu matri. Si 45 ab aliquo uulneratus ſitmox ab alio pemptus lm. non cenſetur a primo occiſus neq; mors retrotrahitur. tex.in. d. l huic ſcripture.S. giNie ſi ſeruus. elegans tex.in. litẽ mela. 9. celſus. eo. ti. ubi prius uulnerans non tenetur urn de morte: ſed is qui peremit uel exanimauit. Et Ludo. Ro. in cõſi. cl. gloriatur ſelu läk crifeciſſe unum Palliũ de ſerico propter illü text. Et bal.in. d. celſus. laudat mira WR bilem modũ defen dendi uulnerantẽ mortifere: ut faciat per aliũ perimi uulneratũ , in quo non placet mihi dictũ Bal. de mortiſere uulnerante. Nam ſi certum erat erat mortiferũ primo uulnerãs teneretur: ꝑ tex. & glo. ſingu. in. d. lita uulneratus. rchi⸗ in princi. Et ipſe bal. ſibi cõtrarius in. d. l. ira uulneratus. damnat cautelã cuiuſda . u aduocati qui ita conſuluit ut dictũ eſt: qui pro ſalano laboris ſui meruit furca ſu laßn ſpendi. ſine talibus cauſidicis inquit caligula. Felices olim fuerunt futureq; ſunt mhen urbes ꝑ quos non cõſeruatur: ſed deſtruitur humane uite ſocietas. Iſtam opinio Ctegl nem tenet Florianus in. d. §. celſus. confirmat Bartolomeus ueronẽſis in cautela üingt xxii. incipiente: quidã tradunt mirabilem cautela: & eam reprobat. Nõ omitto hic Munan ꝙ bal. in. d. l.ita uulneratus. errauit prout intelligo dũ dixit per illum tex probari nliiun ꝙ per ſctionẽ fingatur quis eſſe bis mortuus. Iſtud enim p̃ᷣſupponit unũ ſalſum usun / in materia fictionis ꝙ fictio procedat ſuper impoſſibili de natura: contra cõmunẽ töta theoricã bar. azonis & oĩm. Quinuero in illa lege ſalua pace baldi:ius non fingit kos Ppris mortuu: ſed tranſſert tẽpus mortis in aliud: & retrotrahit mortẽ ad diem uul Petin neris quod de natura & facto erat poſſibile: & huius fictiõis ratio eſt ne delicta re nnng exempla quæ quotidie occurrunt:& breuitatis cauſa nõ repeto & remitto ad bar. belkle. et doctores cum ſatis appareat qualis ſit per ſupradicta. Preter has principales muipo ſictiones Ange.addit uetatiuã & permiſſiuã de quibus dicit eẽ texin. l.cũ ptor.ff. De fictione. de iudiciis. c. nõne. de p̃ſumptio.in quo ſicut alias ſæpe in materia iſta dormitauit. Ille enim ſunt pᷣſumptiones nõ fictiones:cũ ſuper incerto fiant ffictio ſuper certo: ꝗꝗ patet ex difſinitiõe bar.in. d. l. ſi is qui pro emptore. uenit in mentẽ circa hanc pᷣ ſumptionẽ alius error maniſeſtus in queſtione uulgari quã ponunt docto.in.l.fi lium. ff. de his qui ſui uel alie.iur.ſunt. Regina cõcepit filium ex milite nõ ex rege: iſte pᷣſumptus regis filius tanꝗᷓ primogenitus ſucceſſit in regno:qui poſtmodũ p confeſſionẽ matris abdicauit ſe regno:qd nõ feciſſem. tenẽt Ange. Io. de Imo. p. l. duo ſocii.ff.de heredi.inſti. ꝙ in incerto debeat iudicari utriuſq; filius: ſicut ibi dici tur de ſeruo duoꝶ quando de duobus dominis ſimul ruina oppreſſis incertũ eſt a quo libertatẽ acceperit. Iſtud eſt mere & directe ſalua pace & petita uenia tanto rum doctoꝶ contra pᷣdictã naturã fictionis: cum de natura ſit impoſſibile quẽ eẽ ſllium duoꝶ aliter ꝗᷓ ſeruum duoꝶè/mala eſt ſimilitudo/mala illatio & falſum ar gumentũ. Hac rõne ſcilicet ĩpoſſibilitatis quæ non cõuenit fictioni cum imitetur naturã inquantũ poteſt, reprobatur illa opinio per Alex. de Imo. & Fraãciſ. de aret. & Iaſonẽ in. l. gallus.S. & quid ſi tm.per cano.in.c.afferte gladiũ.de preſumptioni bus. tenẽtes ꝙ non noceat confeſſio matris & reprobantes etiã opinionẽ laco. de arenis iudicãtis a forme ſimilitudine. Et hoc ſm bar. ꝓpter cogitationẽ mulieris cõcipientis iudicio phiſicoꝶ ſimilem partum. Iſtud eſt dictũ glo. ante bar. & alios in. l. queret. in fi. per illum tex. de uer. ſigni. de ea quæ peperit filiũ ſimilem monſtro ꝓpter cogitationẽ. facit ſecundũ doct. dictũ beati Hieronymi in queſt.ſuꝑ gene ſim referẽtis hypocratẽ uocatum liberaſſe mulierẽ ſuſpectã de adulrerio:quæ diſ ſimilem patri pepererat ꝓpter cogitationẽ ad picturã cubiculi. Idipſum Quinti liano rhetori cõtigiſſe legimus qui mulierẽ ethiopi ſimilem partũ enixam propter picturã ethiopis ſaluã fecit. Agricola inquit politianus (ſi licet ridere inter ſeria) deformi facie metuẽs ne ſibi conſimiles liberi gignerẽtur hoc remediũ cõmentus eſt. Domi egregie formoſas imagines collocauit:in eas aſpicere uxorẽ ꝗᷓ minime cõniuẽtibus oculis iuſſit. ita de ſe ꝗᷓpulcherrimã ſobolem ꝓpagauit. inde dicebat illud ridiculũ Butrigarius in./.fi. C. de carbo. edic. ꝙ filii qui aſſimilantur patti ra ro ſunt legitimi ob metũ mulieris adulterantis cogitantis ad m aritum:ſed omitta mus iſtas nugas: & nunc ſerio agamus. Dico in ſumma fictionis duas ſpecies eſſe. impropriã quæ preſumptio eſt nõ fictio de qua dictũ. & no.in ti. de preſump. Propriã quæ nõ eſt fictio hominis:ſed iuris quæ habet materiã tam profundã ut omnes pene materie aliquãdo in eam cadant. Sed nos introductoria doctrina cõ tenti de tranſlatiua dũtaxat fictione paucis & ꝑ regulam tractabimus. Nam in re liquis late ſatiſſecerunt ſcribentes in repetitiõe.d.l, ſi is qui pro emptore.de fictiõe uero trãſlatiua & pſona & loco remitto late ad Io. de Imo. de trãſlatiua tpis trado hanc theoricã bar.in. l.i.S. hoc aũt. ff. ad ſillani. Quandocũq; fictio & ueritas con currunt circa idẽ ſubiectũ & eodẽ reſpectu: tunc abiicimus fictionẽ & amplecti mur ueritatẽ cum ſit impoſſibile ꝙ fictio & ueritas ſint circa idẽ ſubiectũ eodem reſpectu. Citat pro exẽplo.l.filio quẽ pater.ffde libe.& poſthu. ubi ille qui eſtuere filius non poteſt dici fictus:nec haberi pro ficto circa idẽ eirca qd eſt uerus. Quã do concurrunt circa diuerſa ſubiecta utrũq; amplectimur & unũ aliud nõ impe dit. Exxemplũ adduco in.l. cum quedã. S. ſuum heredẽ.ff. de acqui. hered.lillud ff. ſi pars here.pet. l.uentre. de acqui. here. ubi ſi quis deceſſerit relicto filio nato exuẽ tre:ille eſt natus uere:hic ficte quo ad cõmoda ſua:tunc acceptamus utrũq;: quia circa diuerſa ſubiecta:non circa eadem. Limitatur hec theorica ſemper quãdo pro ducunt effectus cõtrarios. nam fictionẽ amplectimur: ut in poſtliminio:in fictio Utbctedi! cellehabil Paſipene rahentibt tob inha⸗ cuaheeme lii uis⸗ Nunel! umiotii Mumemo⸗ Uli eir nitoree Nümmi En inshckeno Mitmecött llueklo⸗ 4“ . V De fictione. Fo. XVII. n ne dñii po ſatnanissr alſs⸗ fictionibus:de quibus in lerius nõnulli ponunt exem rf plum Barocle icta ꝑ onum campane: qd non eſt ualde hic pertinẽs. hic Pſ upra üll dictam gaoni er ge dinerlonenn tolluntur multa cõtraria: de qui bus in en appatu ere a Perle. e moina ſi is qui pro emptore: & in.l.ſ. filius qui pa tri flde ibe. et po hu te Eregi a generalis ad oẽs ſpecies fictiõis. De tranſlati ua fictione in qua con ſi⸗ undus materie trado regula generalẽ . Tranſlatiua fi . cio duoꝶ extremoꝶ habilitatem deſiderat. probat Poſtliminiũ fingit ſemp fuiſſe R liberũ:quia tẽpore n caperetur erat liber: & ſic extremũ ad quod eſt habile tẽpo B D re qaoteuerinset liber reperit & ſic extremũ a quo eſt habile et diſpoſitum ad re “ cipiendum ictionẽ medii temporis. Contra. in exẽplo diuerſo: ꝓpter inhabilitatẽ ie duorum tempoꝶ fictio non Pcedit:in.l.ſ is q pro emptore.ffereuerſus nõ recupe unn rat poſſeſſionẽ ſine noua apprehenſiõe:quia habet plurimũ facti. Ideo uſucapio nten uere interrupta per captiuitatẽ non reintegrat᷑ ꝑ fictionẽ que impeditur cũ hodie ſen nõ reperiatur poſſidere: nec põt lingi ſemper poſſidere.Idem in habilitate extremi htan aquo exemplũ in.l.bonoꝶ. ff.rem ratã habe.cui concor.tex.in. li,ff. de appella. reci imt pi. Ratihabitio enim nõ retrotrahitur in bonoꝶ poſſeſſione ꝑ aliũ petita: niſi fiat mlin tẽpore quo peti poteſt ꝓpter deſfectum extremi a quo.Et dicit Dy.in regula ratiha .Kle bitio.ꝙ ibi perſona nõ eſt habilis nõ modo ꝓpter defectũ extremi:ſed etiam ꝓpter wolfn tacitã renũciationẽ iuris ſui. arg.l.i. S.ita aũt. ff. ſi tab.teſt. nul. ex.l.ſi quis in iure. C. ſyen de reb. credi.l.fi. C. de condi.inſer.l.ſi ego. ff. de neg. geſt. Adde ꝙ; extremũ a quo de ogeddl bet eſſe habile in eſſentia: non ſolũ in potẽtia. Optimũ exemplũ in. l.neceſſario. F5. in quod ſi pendente. ff. de peri.& cõmo.rei uẽdi.ubi uenditio conditionalis mortuis npoorn cõtrahentibus debet ab heredibus impleri cõditione exiſtente ſi res extet: ꝙ ſi non uſen) extet ob inhabilitatẽ extremi a quo, nõ retrotrahetur. Aliud exemplum ſingulare önune (quia hec materia cõmodiſſime tradit᷑ per exẽpla)eſt in.l. cũ heredes. S.i.ff. de acq. Iirin poſ. ubi ꝗuis equitas eẽt, poſſeſſionẽ mihi reſtitui ꝑ poſtliminiũ ut recipiam qꝗᷣ dechce meum eſt.l.ſi me & titiũ. fl.ſi cer. pet. & fictio fundet᷑ in equitate.l.deniq;.ff. ex qui. Irpann cau.maio.tñ quia nõ inuenio me poſſidere niſi de nouo reaſſumã:non reſtituit᷑. Aonit De extremo ad quod:exemplũ ponit ſingulare quod nõ eſt ſine ſcrupulo. glo. nohens ordi.l.ii. C. de inoffi. dona. in uer. familie herciſ.in.i.oppo.ubi dicit ꝙ donatio inter eprimn uirũ et uxorẽ quæ morte confirmat᷑ quo ad fructus.l. donatiões iunc. gl. C. de do Cnncin na.inter ui. & uxo. non retrotrahitur quo ad dominiũ: ex quo uxor tempore dona ochinncd tionis facte non fuit domina: & hanc doctrinã tenuit glo. & bar. indiſtincte. Ang. Nmmi auté tenet cõtrarium ꝙ; non retrotrahat᷑ etiã quo ad fructus. Fundatur Ange. per ilddaa . l.ſi uxor filio.ff. de dona. inter ui. & uxo. ubi non poteſt uxor habere dominiũ fru mn Cctuum ſi ſciebat donationẽ non ualere. prout ipſe Ang uoluit intelligere illũ tex. crocn Vnde dicit q; talis donatio ualet quo ad lructus non ut retrotrahatur: ſed exinde lng et ſine fictiõe. Ego credo nõ poſſe in hoc ſaluar Ange. maxime cũ dicta lex utat Gidn uerbo retrotrahi: & dicat ꝙ donatio retrotrahit᷑. Nullus eorum quos legerim ſuſti ichn net iſtü intellectũ Ange. Io. de imo.tranſit ad alias ſolu.prout intelligo diuinato mi rias & leues: , poſſibile fuit eã non fuiſſe uxorem tempore donatiõis facte: uel Rl ſufficit extremũ fuiſſe habile ſᷣm ius naturale Primeuũ quo nõ erat ꝓPhibita dona 1dd. tio inter uirum & uxorem. quæ rõnes ſunt friuole:quia tota fictio & eius extrema umat ſunt de iure ciuili inuenta et introducta: & ego docebo poſtmodũ ꝙ requiritur ha *W Prilitas de iure ciuili. Quare cõcludo ꝙ theorica glo. & bar. remanet uera: ꝙ dona tio uxori facta morte cõfirmetur & retrotrahat᷑ quo ad fructus ut oẽs fructus per 1 1 4 „ 7 „ 7 7 „ i ceptos nunc habeat: ſicut ſi donatio tenuiſſet: quia lex loquitur his terminis. Ego uiin De fſictione. uero pſpicio in. d.l. pe. unum ſcrupulũ melioris inueſtigationis ſit illud Ange. cet Io. de Imo. quæ ſit rõ differẽtie cur potius retrotrahat quo ad fructus ꝗᷓ quo ad dominiũ principale:cum tex dicat indiſtincte donationẽ retrotrahi. Ad hocultra doctores reperio rõnẽ in. I. de fructibus:&.l.ſi uir uxoris.ff.de dona.ĩter ui.& uxo. ubi fit expreſſa mẽtio de fructibus acquirẽdis ex tali donatione rõne uſus cõis in ter coniuges quo ad fructus: non quo ad dominiũ: & dicit.d. l. ſi uir. ꝙ quo ad fru ctus in quibus eſt uſus ꝓmiſcuus ualeat donatio morte cõfirmata. arg.ĩn. l. ꝗuis C. de fur. l. ceterũ.ff. de uſu. & habi. lJ.i.ff. reg amo.l. aduerſus. de crimi. expi. heredi. ſecus quo ad dominiũ qꝗᷓ eſt diſtinctum in quo nõ eſt cõitas. ꝓ hoc adduco tex. ſingu.in. .ſilie. C. ſamilie herciſcũ:qui bene & aperte ꝓbat de cõitate in fructibus: nõ in dominio. Finaliter reſpõdendũ reſtat ad. l. ſuxor. p Ange. adductã. Dico q; pace Ang. nõ loquit᷑ ullo mõ de fructibus: neq; de ſcientia uel ignorantia deeo qd dicit: ſed decidit oĩno ꝙ per ſeruũ mariti donatum filio ab uxore nõ acquirit᷑ filio malefſidei poſſeſſio:ſed bone fidei. Sed hoc exẽplũ ſupra modũ breuitatis noſtre ꝓduximus:quia uidebat᷑ eſſe neceſſe:& nõ de lana caprina. Videamus nũc de ex tremis iſtis qualiter requiratur habilitas & qualis: adherẽdo ſemꝑ bone doctrine Bar. noſtri principis. Raynerius Bar. pceptortradit unam theoricã notabilẽ quã eſt ſimpliciter ſecutus Bar.ſufficere extremũ ad qd ſit habile in potentia.i.fieri poſ captiuitate deceſſiſſe preambula hora captiuitatis. Naturaliter enim poterat mori anteꝗᷓ caperetur: & in eſſentia mortuus eſt in captiuitate. Reperio ꝙ ante Ray. & alios:iſta doctrina tradita eſt ꝑ glo.in.l. gallus.S. ſi eius. circa medium glo magne: dum dicit hec uerba:ſed nõ eſt impoſſibile aliquẽ mori preambula hora captiuita tis qd ipſ. a fingit & reliqua. Adde optimum exemplũ de hac theorica. fictio ſin git heredem fuiſſe dominũ omniũ a die mortis:quia erat habile extremũ ad quod in potentia:extremũ a quo in eſſentia. de qua tex.eſt in. heres quandocunq;. ff.de acquiren. heredi. l. oĩs hereditas. . oĩa fere. ff. de reg. iu. lI. ſi ex re. 5. fina⸗ff. de ſtipu. ſer uo.l. nunꝗᷓ. S. uacuũ.l, iuſto.S. nondum.ff.de uſuc.S.i.inſtitu.de ſtipu.ſer.l.nõ mi nus.l. ſeruus hereditarius. ff. de here. inſti. l. ſ exheredatus. ff ad ſil. quæ fallit in qui buſdam caſibus quos enumerat glo. in. d.l. heres. Bar. iſtã doctrinã probat a ſimi li:cũ iuriſditio prorogatur de una ad alias:ea quæ prorogatur oportet ꝙ ſit in eẽn tia: ea uero ad quã in potentia.. apta & potens illã excipere. li iuncta glo. fi ffde iu di.l.priuatorũ.C. de iuriſdi.om.iudi.quã Cy.dicit eſſe aureã. Et per hanc theoricã Ray. tollũtur infinita contraria in materia fictiõis. Per hãc regula Chriſoſtomus de caſtillione ſubtiliſſimus doctor in. S. ex cõditionali.inſti. de uerbo. oblig ponit rationẽ differentie inter legata & ſtipulationes: quare in legatis non tranſmittitur ſpes cõditionis ad heredes ſicut in ſtipulationibus. quia fictio inquit nõ reperit ex tremum ad qꝗ habile etiã in potẽtia: obligaretur em teſtator cuius uolũtas debet eẽ ambulatoria & libera:et fingeret᷑ retro obligatus cõtra.l.i.ff. de dona. inter ui. & uxo.l.ii.fl.de adi. leg. unde in legatis cõditio non retrotrahit᷑.l. quæ legata. fſ.dere gu. iu. in ſtipu. ſecus.l.filiusfa. ff.de uerbo. obli. l. potior. l. qui balneũ. fſ qui potio. in pig habe. hanc rõnẽ ibi impugnat laſon ſatis frigide:tñ tutior eſt rõ ibi poſita ꝑ bar. poſt glo.ꝙ; ſtipulator etiam heredi cenſetur ꝓuidiſſe. lI.p pactum. ff de proba. aliud in legato in quo nõ interuenit factum legatarii.l. ſi uxorẽ. C. de cõdi. inſerin glo.tamẽ iſta oĩa ꝓcedũt in ſtipulatiõe per fictionẽ: & uidebimus latius in tracta tu ſuitatis. Et non ſolũ retrotrahitur in cõtractibus: ſed etiã in diſtractibus.l.ſi ſub conditiõe.ff. de ſolu. Ange. Imo. Raph. Beſur laſon in. d,l. ſi filiusfamilias. Requi ſit: aliud in eſſentia. Tollite exẽplum in. l. corne. quæ fingit eũ qui mortuus eſtin. urnhel mniag⸗ Swend, 4 len Pbirsinchl Mormenn, nbuinn weilnt Vnbrin lbtubte — =— E mnluntſie (aomuen Noun ngte opecchte ibcodti Paumcent niiusipen ncecgui nohubuil Keoubi⸗ iguitasn iickoui Uun necel nünplic inneliti rolello⸗ inkkinhi räla aupolee Culſllin Urcötinn nndls Ansſin ilißt licchos Untunlin Neus ” nlans lbenc D 4 Do⸗ iitſo nicda dote lbi⸗ i ikaig wusctn tenton elerd n aptln bcoln uungſte leloſ ſerluün Alrngi Oberaln ſtineen obkeen getkrond okonns hnlninn othene ſno iliem Sinmd sNa S— ₰ De Fictiõe rit autem hec fictio cõtractus habilitatẽ extremoꝶ ante oĩainã ſi reperiatur inhab le extremũ a quo:quia dictũ eſt de alio uel ex parte pſone ſtipulantis ut ex depor tatione:uel ꝓmittẽtis uel rei:fictio nõ trahitur retro. Singulare dictũ bar.in.l.poſt quã· ff. ut lega. nomi. caue.p tex.in.l.quotiẽs. in.ii. & ulti. reſpõ.ff. de noua. oẽs fere ſcribẽtes in. d.l.ſi filiuſfa. de hac materia rẽitto ad doc. in. d. S. ex cõditionali. & no uiſſime ad Iaſo.qui dicit oĩa poſt Beſutiũ et Raphaelem in. d.l.ſi filiusfa. Conſide randũ tamen in primis quod fictio iſta ſemper fundatur ſup equitate. Patet nõ di ſcedendo a materia in regula precedenti que nõ habet locũ in cõditione poteſtati ua qua exiſtente non retrotrahitur: quia nõ eſt equitas cũ ſua poteſtate fuerit ante implere. bar. in. d.l. ſi filiusfa. & in.l.ſi is qui pro emptore.in.y. q. princi.ff. de uſuca. & in.l.ſi dubitetur.S.F. ff. de fideiuſſo. docto.in. d. S. ex cõditionali. Sic propter equi tatem ſucceſſio eſt loco ſolutionis per.l.ſi ei. F.i.ff.de euic.l. ſtichũ.S. aditio.ff. de ſo lu. & econuerſo qñ non eſt equum.l. urãnius.S. ſed cum duo.ff. de fideiuſſo. maxi me cum fugit damnũ. Adde unum ſingulare uerbũ ꝙ etiam in reſcriptis & bene ficiis procedit quod dictũ eſt de poteſtatiua:quia ſi mandatũ eſt cõferri alicui bñfi ciũ ſub cõditiõe poteſtatiua nõ trahitur retro.c.ſi pro te.de reſeriptis.in yi.de prebẽ da Bituricenſi collota ſub cõditiõe ſi archiepᷣs & capitulũ conſentirẽt: quia ſi inte rim alius ipetrauerit: licet poſtea cõſentiãt nõ trahitur retro. CAdde optimũ exẽ plum de equitate:ſi in poſtliminio fictio põt procedere ſine aliena iactura fingitur ſemp habuiſſe. ſi cõtra naturalẽ equitatẽ ſecus.exemplũ in.l.rerũ mixtura.S.labeo infra eo. ubi nõ reſtabãt niſi duo dies.aliter ſi lõgum tẽpus:tunc enim retractatio ni equitas naturalis repugnat. ſed doc. dicunt ꝙ re uera nõ operatur hoc poſtlimi nii fictio: quia poſſidebat ſaltem in cõcreto: ut ibi per eos. De poſtliminio trado re gulam neceſſariã: quia cõtinet duo capita: primũ ꝓcedit uere:aliud ficte. Quedã ſunt ſimpliciter inris ut dominiũ libertas ciuiliras: & iſta reſtituũtur per poſtlimi niũ: quedã facti & poſſeſſio:& nõ reſtituũtur. Sic ex quo ꝑ primũ caput ñ reſtitui tur poſſeſſio: nõ põt ex ſcdo fingi retro poſſediſſe: qa m caput qd ẽ ꝑ fictionẽ ſo lũ oꝑat᷑ in his que uere reſtituũtur ex prĩo capite qd ꝓcedit ſin ueritatẽ: & iſta rõ ẽ melior ꝗᷓ illa de equitate: & ꝓculdubio eſt uerus ĩtellectus ad. lI. deniq;.ff. ex quibus cau. in poſ.ea. Vnũ eſt quare cõtra naturalẽ equitatẽ ꝓcedit ĩ peculiaribus: qa ſer uus uel filins ĩ illis loco dñi hẽtur.l. ſequitur. S. qd aũt. &. 5. labeo. ff. de uſuc. & ſic Ppter cõtinuationẽ remanet equitas que erat in do & ceteris uſucapientibus: ut no. in. d. l. ſ is qui pro emptore.. i. nec eſt cõtra equitatẽ: quia ẽt extrema erãt habi lia: ſecus ſi nõ eſſent ꝑ tex.in.l.in bello.S.facte.bi remanẽtibus in poſſeſſiõe. Cõſi derãdũ p̃terea circa iſtã habilitatẽ extremoꝶ ꝙ nõ requirit᷑ in cõſecutiuis & acceſ ſoriis fictiõis. ꝓbatur in. l.iĩ prio rũſo. ffde ſuis et legi. her. na ibi pater fingit᷑ prĩci paliter ſempꝑ fuiſſe ĩ ciuitate:et ſic p ñs habuiſſe filiũ in poteſtate. ꝗquis tpᷣe quo re nertitur:filius ſit mortuus:et extremũ a quo ſit inhabile circa acceſſoriũ.ideo teſta mẽtũ eius filii nullũ eſt ſim uerã opininẽ glo, et. bar.in.l.fi. . de ſentẽ. paſ.licet Pe trus ibi cõtra. plus de patre mortuo apud hoſtes quo caſu preambula hora capti uitatis fingitur fllius ſui iuris fuiſſet teſtamẽtii an factũ nõ ualct p texin.lde ſta tu. ff.de teſta. ꝓpter pendentiã poſtliminii. per glo.in. ſi filius.ff. de capli. CFinaliter ſciendũ eſt q; ſufſicit eſſe habilia terminis uariatis. probatur iĩ n. d. 1. ſi is qui pro emptore dum ſeruus incipit uſucaperetẽpore captiuitatis extremũ ad quod eſt inhabile & ĩn potẽtia & in eſſentia:cũ poſſeſſus nõ poſſit ĩchoare uſuca Pionẽ.lcũ hides. i fl!de acqui poſſel.ſed cedit in potentia tetminis uariatis: di co quod hic ſingitur nunquã fuiſſe captus:et per conſequens uſncapionis initiũ D De ſuitate. nõ erat ihabile:quia uſucapio eſt acceſſoria tẽporis. hec ſufficiant cã introductio nis de fictione trãſlatiua. De trãſlatiua pſone uel loci/ & de impoſſibilitate iuris/fſa 7 cti & nature. & multa alia in profunda materia fictiõis nõ repeto poſt bar qui con ſumate dixit. Et ſi oĩa cõplecti uellẽ:nõ poſſem: nec finis eſſet in extremũ.Et dum hec ſeribo mihi dictũ eſt de Iaſonis repetitiõe noua qui ſibi nihil reliqui fecit: eũ le gite:quia nũc nõ hẽo.De cõcurrentia fictionis & ueritatis dic: aut utrũq; eoꝶ reqri tur ad actũ: & inſpicit᷑ utrũq;ut in furto ꝙ res ſit aliena et doloſa intẽtio.l.interdũ 7 S. certe.ff. de fur. aut alterũ ſufficit. tunc aut diſpoſitionis uerba reſſ piciunt ad factũ & preualet ueritas. ut.l. ſ putator. ff.ad. l.aquil. ubi reſpicit᷑ q accidit ut teneat᷑ ad penã:nõ qd putauit:aut relata ad uoluntatẽ & inſpicit᷑ opinio ut in uſuca.l.ii.S. ſi a pupillo.ff. de uſu. pro emp. lis qui putat. ff. de acqui.here. Tamẽ diſtingue inter ea ꝗᷓ ex ſolo aĩo cõſiſtũt: ut inſpiciatur opinio: ut. d. l.is qui. Et que nõ ex ſolo aĩo de pendẽtat in. l. i. hec eſt diſtinctio Ang.Io. de ymo. Franciſ-are. & alioꝶ ĩ. d. l. is qui putat.que fuit primũ de mente Bar.in.l.i.S.nõ aũt.ff.ſi ꝗs te. li. eſſe iuſ.fue.Et quo modo intelligat᷑ ꝙ fictio nõ ꝓcedit ſuꝑ facto: lege id quod ſcribit pulchre Albei l. deniq;.ff. ex quibus ca. maio. De ſuitate & hereditate trãſmittẽda per fictionem. tra. l. qm. S. fi. C. de iure deli. l.uni.. in nouiſſimo. C. de cad. tol len. Iure ſuitatis fingitur adita: & trãſmittitur ad quoſcũq;.ᷣ fa cit tex.ſing.in. l.ii.. filium. ff. pro here.ubi dicebat ſeruius filiũ non poſſe rem donatam ſibi a patreuſucapere titulo ꝓ herede. quia mutaret poſ ſeſſionem natural em que erat penes filium uiuo patre. Et quãuis filius ſm illa tẽ pora nec ciuiliter nec naturaliter poſſidebat. l. poſſeſſio.S.i.f.de acqui.poſſeſ. tamẽ ibi dicitur poſſediſſe per fictionẽ ſecundũ Iaco.de are.& Bar.in.d.s.filium. qui ci tat. l. in ſuis.ð ff. de lib. & poſthu. per uerbum quodãmodo ibi poſitum quod eſt im proprietatis nota. Et uerbũ exiſtimãtur. & uerbũ quaſi dominii. Paulus autẽ iure con. ſcribit eos mortuo patre nõ percipere uelut hereditatẽ: ſed magis bonoꝶ ſuo rum adminiſtrationẽ liberam conſecutos ut continuetur in eos dominium poti uſquã hereditas noua delata uideatur tex. in.l. ſ filius qui patri.ff. de vulga. cõcor. G. ſui. inſtitu. de here. qual. & dif.l.i. . qui ſunt in poteſtate.ff.ſi quis omilſ.cau. teſt. Il.in ſuis.ff. de ſuis et legi. heredi.l.ſi quis filium. C. de inoffi.teſt.l.fi.ff. de bo. dam.l. ſcripto herede.ff. unde libe.S. cum autem.inſtitu.de here.que ab inteſta. l. i. . ſcien reſultantem ex ipſa fictione qua fingitnr filius eadem perſona cum patre.remitto ad glo. pragmatice.i n prohe.in uer.primogenitum.que ponit remiſſiones. Iſta ta men magis communis eſt ratione repreſenta tionis Faciunt in iſta materia iura ĩſi nita: ut tex. in, l. apud hoſtes. C. de ſuis et legi. libe.l.lucius.fl. de iure fiſci.l.qui in aliena. S. interdum fllii ſine aditione. ff. de acqui. heredi l. pro herede. S. i.ff. pro here de. ..pater qui caſtrenſe.l. hereditate. S. filiuſſa. ff. de caſtren. pecu.l.i. F. denique.ffad trebel. optimus tex. ſecundum barto.in.l. qui duos impuberes. . cum libello.ff. de reb. dub. tex. recenter ad hoc ponderatus in lege eum qui nouiſſimus. ff. ad trebel lia. tex. communis in lege ex militari ff. de mili te, ubi barto. iuncta lege idem eſt. §. ſed ſi ueteranus eodem titu. Ingitur mortuo patre dominiũ bonoꝶ eius in uita fuiſſe apud filium: ita ut non opus ſit noua aditiõe:& ſuitatis iure quo fin gitur eadẽ pſona cum patre hereditas nõ adita traſmittitur. cõ dl hoden Und. onler loqu cgre Wmnnen Urſece mmlic GN. nſoe Air hoe dan Pula UuiN lnne lun Acchen D Uten Muct Tiann Ltcen itechl gnn Aneni AAhe nelk lig neinte 8 te li ePte⸗ egbohn ltttudG lecad ſein uus vunt al fllae tne um gia odti aute iue Onoe riun n grcoll cn N. boenl lilin mmumhe müonn etemnmt inek⸗ cote ſlti ConO llem tio qᷓro quid de ſuitate arrogatiõis qua dicit ſuus heres arrogatus. §.i.iſti. qui. mo. teſt. infir.ibi rũpiturquaſi agnatione ſui heredis. ubi nota uerbũ quaſi ꝓ fictõe. Di coergo ꝙ arrogatus quartam nõ petitam/ neq; aditam tranſmittit. l. ſi arrogator. lan Apoh De Suitatt. Fo.xXI. CSecũdo principaliter quero circa hanc materiã quid iuris in alia hereditate paterna / puta in fraterna: nũquid trãſmittat᷑: dico ꝙ ſic. nec ſolum ab inteſtato: ſed ẽt ex teſtamẽto. nãq; ſi pater fecerit teſtamẽtũ: & habẽs plures filios pupillum inſtituat:alium ei ſubſtituat pupillariter / ipſe ſubſtitutus hereditatem fraternam non aditã tranſmittit ad quoſcũq;: quãuis regulariter fraterna non tranſmittatur ſine aditione.d.l. quoniã ſororẽ. &. d. F. in nouiſſimo. & late per Alexin cõſi. cxiiii. in.iii.uolu. & hoc quia ex teſtõ paterno delata eſt cenſetur eſſe paterna. Nam dicit tex quos poſſum mihi heredes facere neceſſarios poſſum & filio.l. ſed & ſi plures quos poſſum. ff.de uulg. Et ita tenent cõiter bar. Sali. & alii in.l. emancipata. C. qui adm itti. Sali. in.l. teſta. C. eo.ti. Hiĩc dicit Ange.in. d. S. quos poſſum. ꝙ iſte fra ter ſi habebat beneficium abſtinẽdi a paterna:ita etiam a fraterna propter hanc ſi ctionem poſitam in.d.l. patris & filii. Adduco tex. de nouo ponderatũ & ſing.in.. ſi pupillus paterna.S. ceterum..ff. de acqui. here.ſi frater a patre fratri impuberi ſub ſtitutus ſit: ſine dubio inquit tex. neceſſarius ei heres exiſtat. Addo unum ſing. qd per hanc theoricam bar.in. l. moribus. ff. de uulg. in. iii. col. uer. ſed quero quid ſit te ſtamẽtũ. tenet ꝙ ſubſtitutio pupillaris in teſtõ minus ſolemni ualet: ſi mõ unus ex liberis fuerit ſubſtitutus ſi eum pater poteſt facere heredes neceſſarios filio: & ſic facere ea que concernunt ipſam ſucceſſionem ratiõe cuius ſubſtitutio pupilla ris dicitur teſtamẽtum filii: fſortius poteſt ſubſtituere in teſtamẽto minus ſolemni cũ hoc concernat ſimpliciter ordinationẽ ratiõe cuius dicitur teſtm̃ patris:ut no. in. d.l. patris. hanc rationẽ ponũt pro dicto bar. cõſirmando Raphae. Ful. Alex. & moderni in. d. lX moribus. in. yi. q. uarie preter Frãci. areti. ſubtiliter ut ſolet argumẽ tum. d. l.ii. S.fi.ff. de lega.preſtã. ſed dicendum eſt ꝙ ibi edictũ de lega. preſtã quod conſeruat legata liberis et parentibus habet locum ſi ſit factum extraneo legatum ideo quia ibi erat rogatus reſtituere liberis. & ſic non refert an ĩmediate/an median te legatario liberi cõmodũ habeãt ex diſpoſitione teſtatoris: ſecus in eo caſu quo extraneus totum conſequebatur non rogatus reſtituete. ideo tenemus opinionẽ bar.ſecluſa omni ſubtilitate que plerũq; uertitur in perniciem. l. in cauſe. ff. de mi noti a cuius opinione nquit Pau caſt. in conſulendo etiudicando non eſt recedẽ dum Reliqua prolixius diſputantur per docto. in. d. l.i. ff- de uulga. ſubſti. ¶ Ter ibi: & preterea quartam. ff. de adop.l.i. .ſi impuberi.ff. de colla. bono. Per quod An ge.in. cum antiquioribus. C. de iu. delibe. reprehendit glo. in uer. ueluti dicentẽ cõ trariũ. Nam quarta inquit inheret oſſibus arrogati & tranſmittitur. Iſtud autẽ per fictionem procedere probat bal.in.d.l. ſi arrogator. poſt glo. tamen quam reperi.in l.cum a matre. C. de rei uendi. quia arrogatus nõ poteſt dici uere ſuus cũ ſibi quar ta debeatur iure & titu. ſingulari. ꝓbo: quia dicitur quarta bonoꝶ nõ autẽ quarta hereditatis.l.papinianus. S. ſi quis iĩpuberes. ex. F. quarta. fl. de inof. teſt. hic reſultat alia theorica bar. quod hereditas non adita non tranſmittitur quando ex diſpoſitio ne teſtatoris delata eſt: ſecus quãdo ex diſpoſitiõe legis ſicut in ſuis heredibus & ĩ hoc iure ſingulari qñ quidẽ iura ſingularia facilius trãſmittũtur: ut no. in. d. S no uiſſimo. Ex quo inferunt quod maritus dotẽ lucratã uel acquiſitã ex ſtatuto mor tua uxore in matrimonio nõ petitã neqʒ acceptatam tranſmittit: quippe cum defe . ratur ex diſpoſitione legis titu. ſing. Idipſum bald. tenet in. d. l. ſi arrogator Salice. Pau. & Alex.in. d.l, cum antiquionibus. repr obata glo.iĩbi poſita in — de —. De ſuitate. quo articulo latius ad doctores in. d. l.n arrogator: quia ſufficiunt mihi deciſiões comu nes:nõ omittendũ tñ qd per hoc ẽt Sali.in aut.bõa dãnatoꝶ.C. de bo.pro ſcrip. in ul. col. cõſuluit qd bona reſeruata ibi parentibus directis trãſmittantur ẽt non adita nec poſſeſſa. Citat multa iura ſingularia & precipue bonus tex. in. I. edi cto. S.heredes. fſ.de iure fiſci. C Quarto quero deuno ſubtili cũ legitima dicat debita filio. & trãſmittat actionẽ perſonalẽ uel cõditionem ex.l.pro hereditariis. C. de here. act. Bal. ſi recte legatur in. d. l. ſ arrogator. doc. in. d. l. emãcipata. Sali. in.l. ci ſcimus. C. de inoffi. teſta. Nunquid dicatur ei ita debĩta ut poſſit petere tẽpore uite paterne? Dico ꝙ non: quia ficte eſt ei debita non uere: & ſpe nõ de pñti.glo.not. in c. Ravnutius. in uer. legitima. circa mediũ. de teſta. Plus dicit Bar.in aut.ſi qua mu lier. C. de ſacroſan. eccl. ꝙ; patre ingrediente religionẽ / nõ poteſt filius petere legiti mã a monaſterio in uita ipſius.Iſtud uidetur pace Bar.cõtra tex.in.c. cũ ſimus de regula. dum dicit liberum erit ei monaſterium dimittere: & bona paterna que ei de bentur petere: & ibi glo. cum qua tenent fere omnes antiqui que hũt pro indubita to cõtra bar. quod filius poſſit petere legitimã uiuente patre mõaſterium ingreſſo. Panor. tamen uidens quod. d. aut. ſi qua mulier. facit expreſſe in contrariũ. Et ibi Bar. ta tenet ſimul per.l.i..ſi impnberi ff. de col. bono. ubi legitima non debetur niſi patre mortuo. uidens etiam ꝙ; dictum decretalis eſt in principio prouna par te:in fine pro alia: neſcit quid dicere in tanta uarietate: niſi ꝙ in pũcto iuris opinio Barto. ſit uerior. amen de equitate canonica fortaſſe aliud eſſet ſicut etiam dicit Bal. Tandem Panor remittit ſe ad integram epiſtolam quam ait neceſſe uidere ut appareat an pater ibi erat uiuus an mortuus. Et ita uadit modo ĩ dextram / modo in ſiniſtram. Idem facit in. d. c. Raynutius. ubi promittit ſe dicturum. Sed ultra ali os reperio ꝙ ipſemet reducitur ad deciſionem ĩn. c. in preſentia. de probationibus. „. * in. xy. col. in uer. ſed quia ſupra uiſum eſt ꝙ; ingrediens. ubi dicit deciſiue opinionẽ Bar placere ſibi quo ad heredes & legatarios quod teneantur expectare mortẽ na turalem & non fictam teſtatoris. Pro quo adduco no. glo. in. li..ff. de teſta. ubi late ymo. qui dicit quod teſtamentũ impletur per mortem naturalem/ non ciuilem. Q uantum uero ad legitimã que debetur ſuis heredibus iure nature procedit opi mo canoniſtarum per. d. c. cum ſimus. ubi dicit eſſe tex. expreſſum non diuinãdo nec uiolando litteram in qua ponitur caſus de filio: non de extraneo heredeè. Ipſe iĩbi citat in paleſtram diſputationis multa alia fundamenta: & ego ualde letatus ſum cum reperiſſem illud dictum quod puto ualde ſingulare: remitto tamen pro nunc ad docto. in locis allegatis: & propterea ad Bar. Bal. Pau. de caſt. Io. de vmo. late in. l.i. de teſta. ff bald. in.l.cum pater. hereditatem. ffde lega.ii. Cy. bald. Sali. in. l. deo nobis. C. de epiſcop. & cleri. bar. in. l. ſtatius florus. S. cornelio. f. de iure fiſ. ubi eſt tex. qd filius poteſt premori & precedere patrem. Quero quinto per ſuperiora & per dictum Pau. ſi filius ergo heres: de quo meminit glo.in. l. neceſſa riis. ff. de acqui. here. de magna illa diflicultate in quam ueteres gloſatores incide runt. Nũquid filius ſtatim. mortuo patre teneatur effectualiter creditoribus & ſta tim ſit fundata intentio creditorũ cõtra eũ:niſi probet ſe abſtinuiſſe hereditate. Pri mo ſunt quidã tenẽtes affirmatiuã ꝑ.d.S.ſui.cũ ſimilibus infinitis.quorũ opinio reprobat᷑ per gl.ĩn. d.l.neceſſariis. & diſtinguit per gl.in. d. l.neceſſariis. Et diſtigui tur per gl.in. c.i. extra de ſolu. an fecerit ĩuentariũ: necne. Quãuis ille tex. in. d. c.i. uideatur facere pro affirmatiua indiſtincte: dum dicit. Sicut filius debita patris ſol uere teneturiita prelatus debita predeceſſoris pro eccleſie neceſſitate cõtracta. bar. aũt ſampta theorica exy. D& Petro: quibus precipue armatur cõconeas opiniões une ſi a cedt en Noc Vrt te Hi. l e Gtu (e⸗ Ghu Aus uͤſt⸗ oͤht is bern lean llee lell tto Glor tokr Mth nuset uN fiter lüt⸗ dun Kerna on len⸗ t dibos „ ure ca tnis. linl doeie dur Juunt de lgi tmus de ueiſte ndubit ingele i Ettt cdeben unat 0ninio lam lct uiceent mimoco Aulunal Konbog opirion⸗ mottenn ,ubilte ciultr. Nelit iuinit aclhe Lelums mmeno deyno. leiuel vimohe ilwalt 1ncdet bualſ alunh “ “ De Suitate. Fo.XxXI. notabiliter hoc mõ. ꝙ opinio eoꝶ qui dicũt filiũ eſſe heredẽ noĩe & effectu uera eſt p.d. 5. ſui. et ideo creditoribus tenet᷑: niſi uellet abſtinere. uñ neceſſe eſt filij uolũta tem declarari: ſicut alias in. . ſi ita legatu. uer.illi ſi uolet. ff. de leg. i. melior tex. in. d. S.ſui.ibi ſi uolet ex teſtõ & ab inteſtato.l.xii.tabu. defert ei hereditatem: ſed datum eſt ei bãficiũ abſtinẽdi iure pᷣtorio.Sed quo ad aliud ſcilicet ut fandata ſit intentio creditoꝶ: & poſſit cõdẽnari ſi nihil ꝓductũ ſit ꝑ quod de eius uoluntate appareat: in hoc nõ procedit eoꝶ opinio ꝑ tex.in. Ji. C. ſi minor here. abſti.ibi ſiuos paterne hereditati nõ Imiſcuiſtis ob eã rẽ teſtificatio nõ ẽ neceſſaria. Pro iſta parte adduco ꝓbabilius & ſabtilius fundamentũ: quẽadmodũ is qui pure obligatus eſt obliga tio tũ ſperat᷑ nouari in euentũ alicuius cõditionis nõ p̃t interim cõueniri.l. pecuni am. ffſi cer. peta. l in perſonã. 5. fi.ff. de pac.l. iulianus. S. fi. fl. de condi. inde. ubi etlã interim ſolutũ repeti pt.l.nõ enim.l. ſi debitor. ff. de iure do.l. quod fuus.ff. de cõdi. ob cau. Ita h filius licet ſit obligatus/ tñ ſperat᷑ tolli obligatio ſi abſtinuerit cũ ha beat tpᷣs ad deliberãdũ interĩ cõueniri nõ poterit.facit in ſimili ꝙ nõ pᷣt adiri hrditas exteſtõ quod ſperat᷑ rumpi.l. uẽtre,.ffde acqui. hei: ubi doc. adde h ꝗᷓ pulchre dicit Fraci.are.in. l.ei qui ſe.ff.de acqui. her̃ et eo mõ ꝓcedit opinio glo.ꝗᷓ dicit ꝙ; ẽ heres noĩe.ſed nõ quãtũ ad cõmodũ et incõmodũ.fallit im Bar. in illis cõmodiĩs qᷓ non proueniunt ex ipſa hereditate:ſed iure ſpeciali: ut ꝙ confirmentur tabule pupilla⸗ res / tutele dationes:et de tranſmiſſione ut not.in. d. l. ſ filius qui p‚ati. . 2* ¶ Sexto ꝗro de tranſiniſſione hrditatis pt̃ne impuberi delate. et pono caſum. Titi uss hũs duos impuberes/ inſtituit eos et dixit ꝙ ſi ambo impuberes decederent me uius ſubſtituatur: alter eoꝶ mortuus eſt hr̃ditate pr̃na nõ adita an ueniet ſubſtitu⸗ tus ſtatim? Certe non: ſed ĩmediate ueniet alius impubes ſupſtes fri iure trãſmiſſio nis ſibi facte ex potẽtia ſuitatis:quia tũc dr ſupeſſe ꝑſona ꝗᷓ ex pᷣumpta mẽteteſta toris hẽt excludere ſubſtitutũ. tex.eſt ſm doc .l qui duos ĩpuberes.in pri.ffde reb. du. et ita intelligũt illũ tex. Ang et ymo. ambo in pᷣdictis locis. et in. L. pãthonius. ff. dDe acqui. her et Pau. de. ca. in. d.l. qui duos. licet teneat cõtrariũ in.l. ſi ifanti C. deiu. deli.et dicat nõ curare de ĩtellectu ang.·qui ſit de capite ſuo. Bar. aũt neſcio qũo ĩtel lexit illũ tex. cõtra directũ ſenſum lĩe et glo.diuinãdo ꝙ ibi ſubſtitutus petierat re ſtiitutionẽ in ĩtegrũ de hr̃ditate nõ adita: quod ius trãſmittitur qd ego non poffum cõſentire:qa tex.nõ meminit de reſtõne:uec pᷣt ita ĩduci. Dicit enim ſic priore mor tuo frater heres erit huic uero poſteriori ſubſtitutus: in ea tñ ẽt añ defuncti filii ha bebit hrditatẽ. Credo ad euitãdũ diuerſitatẽ illã doct. ꝙ poſſit tradi nouus intelle Cuus et melior ꝙ ibi hrditas pr̃is erat adita per filios: nã tex. dicit cuius hiditas defer tur. Nã ſicut dicebã in principio huius materie quotiẽſcũqʒ lex loꝗtur denõ adita hrditate ſuis deferẽda/loꝗtur ꝑ uerbũ bonoꝶ et ꝑ uerbũ accqſita. nõ ãt ꝑ uerbnm hrtditas et delata:ita loquitur Bar.ĩn. :. S. ſciẽdũ. fl. de ſuis et legi.hidi. p illũ tex. Et ꝗuis iſte ĩintellectus poſſet ſuſtineri:nolo tñ recedere a cõi:et dico q; A lex non lo quitur de hereditate patris tranſmittenda: ſed fratris et in alio caſu. Septimo querit Bar.et relinquit cogitãdũ in. d.l.uẽtrein pe. col. Nũquid hodie emãcipati trãſinittãt/cũ hodie ſuccedãt ad ſimilitudinẽ ſuoꝶ ſublata dria ſuitatis et emãcipationis. l meminimus. C. de leg hidi. . nulla uero.in aut.de her᷑ ab inteſt. ue.dico ꝙ ꝑ nouũ ius doctores nõ extẽdũt hanc regula procedere in emancipatis per doctrinã glo.no.in.l.ſi. emãcipati. C.de col. ꝗᷓ dicit q; illud ius nouũ habet locũ q uo ad ſuccedẽdũ ut ab ĩteſtato emãcipati ſuccedãt:nõ quo ad alia:ut quo ad con ſerendum et impugnandũ teſt. 5.i. F. emancipati. , noſtra. inſtitu. de exhere. libe.et quantum ad ac uilitionẽli,.Cde inofſi dona. Iñ poſet deſene contrarium. De ſuitate. C¶ Octauo quero.nũquid ꝓcedat noſtra regulamõ ſolũ iure ſuitatis: uerũ & iure ſanguinis ut ad quoſ. uq; hereditas conſanguineoꝶ deſerat᷑:etiã non adita:? Dico preuiter ꝙ ſic: per tex. in. l. uni. C. de his qui ante aper.tab.te. Nã quilibet deſcẽdens etiã non ſuus hereditatẽ aſcendẽtis non aditã ad quoſcũq; deſcendẽtes traãſmittit intellige tamẽ ad quoſcũqʒ deſcendẽtes: non alios trãſuerſales uel extraneos: ideo ſcribẽtes dicunt iſtas duas trãſmiſſionis ſpẽs habere ſe tanꝗᷓ excedẽtia & exceſſa. nãilla procedit tm̃ in hereditate patris hũtis filiũ in ptãte:iſta aũt in hereditate cu iuſcũq; aſcendẽtis ẽt linee materne. Quod aũt iure ſuitatis fiat trãſmiſſio ad quoſ cunq;ʒ fuit opinio Azo. & Iaco.balduini antiquoꝶ gloſatoꝛ originaliter: quia ita tenu erũt in queſtiõe de facto bononie eoꝶ tꝑe cõtingente ſicut refert Ang-in. d. 1. ſi infanti.Et quidã magnus aduocatus Nicolaus fſurioſus eã tenuit. Contranũ ue ro defendebat dũs Hugolinus aduocatus aduerſe pꝑtis. odofredus diſcipulus la cobi balduini tenebat ꝙ ad deſcendẽtes trãſmittatur ex equitate pᷣtoria P· d. l. uni cam. C. de his qui añ aper. tab. teſt. cõis opinio Azo.ꝙ trãſmittat᷑ ad oẽs cõtra glo ſas quæ cõiter oẽs uidentur eẽ cõtrarie ut glo. in. l. uentre.l. ſ infanti: &. l.i fratris. allega. & opinionẽ glo. ſecuti ſunt pleriq; antiquoꝶ:ut Sali.in.d.l.apud hoſtes:& Fulg.iu.d.l.ſi infanti.dicit in ciuitate Mediolanẽſi fuiſſe iudicatũ in ciuitate ſua ꝑ oẽs:& breuiter opinio Azo. & Bar.eſt melior & magis cõis contra quam durũ eſt calcitrare: ut dicit Ludo. & ideo tenẽdo iſtã opinionẽ reſpondebo ad potiſſimas & principales rõnes Sali. Fulg. & alioꝶ qui tenuerũt cõtrariũ. CPrimo adducũt tex. in. l. i. 5. ſi quis ex liberis. ffad tertul. ubi uidet᷑ ꝙ hereditas filii nõ adita nõ trãſ mittitur: & ĩta ponderat glo. illũ tex. in prin. ſui. Poſtea tũ glo. ponit unã ſolutionẽ et alium intellectũ quã uidet᷑ mihi approbare cum ſit ultima opinio quã refert:& iſte eſt uerus intellectus & magis amicus litere quẽ tenet Bar. Ang. & cões ꝙ ille tex. neceſſe habeat ĩtelligi ꝙ filius ille qui erat emãcipatus & nõ ſuus patri nõ trãſ mittat: quia non hũñt iura ſuitatis & fundamentũ tranſmiſſiõis. Patet ꝙ ſit melior lec. quia tex. dicit fi nõ ſuus patri agnaſcitur matri nõ nocet: nec trãſmittit ad auiã maternã hĩditatẽ auitã: & expone patri.. quo parenti. Alii dicunt ꝙ loquitur de he reditate paterna quã nõ trãſmittit: quia non eſt ſuus & in ptãte patris: ſed in ptate aui. quia ex filio emancipato natus ante emancipationẽ tamẽ cõceptus erat. Iaſon poſuit quendã nouũ intellecrũ ꝙ ille tex. loquatur de iure digeſtoꝶ/quo iure non trãſmittebat᷑: ſed nõ bene dicit ſalua pace & petita uenia tãti uiri. dũ enim dicit in. d. l. ſi infanti: in. i. col. q; tex. in. d. l. i. F. ſi quis ex liberis. allegatus ꝑ Alex. & alios ad hoc ut hereditas deſcendẽtis nõ tranſmittat᷑ ad aſcendẽtes: dicit ꝙ loquitur de iu re digeſtoꝶ: & ꝙ, anteꝗᷓ eſſet facta lex. C. nõ tranſmittebat᷑ hrditas deſcẽdẽtis: dico ꝙ iſtud eſt falſum per tex.in.l.lucius.ff. de iure fiſci im intellectũ Bar. & Angin.l. qui in aliena. S. interdũ. ff. de acqui. here. ibi patrẽ ſuũ: & ſic aſcendẽtes ſine aditiõe faciunt heredẽ: & ꝑ multas leges allegatas ꝑ eos. Vnde cõcludo meliorẽ eſſe intel lectum Bar. & Ange. ꝙ ibi fuit filius cõceptus uiuẽte auo: & ſic nõ erat fuus nimi trum ſi nõ trãſmittit: ſic inhereo lec. Bar. & Ang. & Pau.caſt.qui rectiſſime omniũ atq;ʒ ſinceriſſime intellexerũt iura. CSecũdo rãdeo ad tex/ quẽ allegant in. d. l ſi in fanti in uer. oẽs hereditates: quia intelligat oẽs excepta paterna: quia ille tex. loqui tur de paterna ponẽs regulã in contrariũ de oĩbus aliis. Reliqua fundamẽta ſunt leuia quibus omiſſis cõcludo ꝙ iure ſanguinis ad deſcendẽtes fit trãſmiſſio non ad extraneos neq; trãſuerſales. CQuero inſuꝑ & nono.nũquid illud quod p̃dixi de cõditione ex.l.oĩmõ pro ſupplemẽto trãſmittenda habeat locũ etiã in trebellia nica & falcidia? Dico breuiter ꝙ; ſic.utrũq; p robat᷑ in. lI. quãꝗᷓ. ffad legẽ falci.quæ dl ui l ine kh ki ang, l lup Aſd line eiat nöti nini Ans le nonil elor NAui utte ingin tlAn Mehon dcn los urcei d gin 112 lr ulun ſonn blzui clu l in titulo de alode. taſſis rõne ꝙ uinle ſit magis ꝗᷓ femineũ regno p̃eſſe:quodq; prophanior iſte ſexus minuſq; adeo cõſultũ genus: ſacratiſſimi prĩcipatus gubernaculo nimiſꝗᷓ ineptũ AAtn ſel 1snn Cnnn. De lege Salica. Fo. XXII. loquitur nõ modo de falcidia:ſed de trebellianica fm gl. Bar. Ang. & cõiter ſcribẽ. ldẽ de querela inofficioſi nõ p̃parata per.d.l.ſcimus. Idẽ ſm Baſ.in querela de in officio.dona. ut no.in.l.i.in penul.col. C. de inoffi.dona. plura de hac re non dico: quæ ab aliis ſatis ſuperq; ſunt diſceptata. M ” De lege Salica & regni ſucceſſione. Onſtat Salicam legem Pharamondũ prius accitis pceribus NA& nec citra maturũ conſilium tuliſſe: ut ab optimis Esbus ſan⸗ NRctiſſima regni auſpicia captaret. Quã uel a ſale:rectaq; ratiõe: luela ſalica terra: uela ſaliis ſacerdotibus: id eſt a generoſis ſa G * pientibuſqʒ uiris conditam: uel undecũq; libet ſalicam ueteres Kα & nos eoꝶ legibus aſcripti noĩamus. Ea lege ĩprimis cauebat᷑ ne femineus ordo Francoꝶ regnũ hereditariũ nãciſceret᷑: ea for uideret. Adde ꝙ; imperiũ ceteris natiõibus ob ſanctitatẽ initioꝶ: populi benignita tem / ſoli felicitatẽ: maxie inuiſum uirilis gñis tutela magis indigeret. Sed quia lex eſt recta rõ cui ſalica ſanctio cũ alibi/tũ in hac ꝑte reluctari & naturali ciuiliq; ac diuino iuri aduerſa eſſe pleriſq; uideri ſolet:eã rẽ ſine p̃curſore ullo uel primipilo 4 bellũ aperiat et ꝓ re nata:et pro uindemiaꝶ feris adamuſſim ediſſerendã ſumpſi. CArgumẽta uaria contra Salicã legẽ adduci ſolent: cuiuſmodi ſunt hec. CPrimũ. Nãiſta ſexuũ diſcretio inducit accuſationẽ nature contra. l. maximũ ui cium. C. de libe. pbte.l. lege. xii. tab. C. de legit. here. 5. ceteg. inſti. de legi. agna. ſuc. et a iure naturali ꝓceſſerunt primũ ſucceſſiones.S.i.in aut.de here.& falci.l.in ſuis. ff. de libe. & poſthu.l. oimodo. &. l. quoniã in prioribus. C. de inoffi. teſta.l.i.de ſucc. edic.l. cũ ratio.ff. de bo. dãna. Bal. in. l. qui cõtra. C. de inceſt. nup. Bar.i. Linterdũ. ff. de cõdi.inde. qui ſcribit ſucceſſiones eſſe a iure gentiũ: & ſic uidetur damnabilis. C Secundo. lex.xii.tabulaꝶ eſt illa per quã ordo ſucceſſorius ĩſtitutus eſt:ut dicit tex.in. d. l. lege. xii. tabu. quæ maxime abhorret iſtud diſcrimẽ ſexus. ea autẽ eſt po tiſſima pars iuris ciuilis cui herendũ eſt in hereditatibus deferendis: & ſic uidetur cõtraria iuri ciuili & uniuerſis legibus quæ generales ſunt & ab oĩbus obſeruate. ¶ rertio.ratio naturalis dat legẽ cõſuetudini ꝗᷓ alioqui dr̃ corruptela.l. ſcire opor tet. §. f.. ff. de excuſa. tuto.I.i. cũ uulga. C. ꝗᷓ ſit lon.cõſue.ubi dixerunt Petrus & Cy. qd rõ naturalis nunꝗᷓ uincit᷑ a conſuetudine: eſuſq; auctoritas uilis eſt cũ rõnẽ na turalem habet cõtrariã gl. in. c. fru ſtra.viii.diſtin. ergo cõſuetudo hmõi eſt iniqua. CQ uarto ſtatutũ oẽ dãnatur per qd inter liberos inequalitas inducit᷑ quoꝶ ap pellatiõe femine cõtinentur.l. qui filiabus.ff. de lega.i.l. iuſte. ff. de uer. ſign.1. lucius Elfilie. ff. ad trebel. & ibi bar. I.tres fratres. ff. de pac. & in. l. fi. ff ad tertul. CQuinto impatores ſuis legibus multa bũficia femĩs cõtulerũt ꝓpter obſequia qmaritis pᷣſtant & ptus ꝑicula:& hmõi cãs ꝗᷓ nos in miſerationẽ trahũt feminaꝶ. uulgata.l.aſſiduis. C. ꝗ potio.in pig. ha.tm̃ abeſt ut aliquid eis iniquum atq; infe ſtum ſtatui debeat. C Sexto. Nã ſi ſtatuto caueatur q filia dotata nõ ſuccedat:ſi tamẽ maſculi fratres deſecerit ſuccedat.ergo maſculis deficiẽtibus & ſublatis ad filias deuoluet hereditas: nec debẽt ꝑpetuo repelli ita uoluit bar.in.l.fi. ff. ad tertu. ¶ Septimo Nã priuatio iſta regni diminuit earũ dotes contra publicum ius. l. pa ctum. l.licet. C. de pac.l.i.ff. ſolu. matri. l. hec cõditio.ff. de cõdi. & demon. & aufert liberam teſtamẽti factionẽ contra.l.ſtipulatio.ff.de uerbo. obliga. cum ſimilibus. COctauo ſcribit And reas de yſernia in titulo qui feudũ dare pñt. Shoc autẽ. ſpe De lege Salica clale eẽ in regno ſicilie ut exiſtẽtibus maſculis femĩa excludat᷑. & extra illud regnũ talis conſuetudo reprobatur tanquã inducens (inquit ſenſum legi naturali diſſo num cõtra.l.ii. C. de condi ĩſer. l. conuenticulã. C. de epiſ. & cle. lõge ĩtolerabilior eſt lex Salica per quam omnino repellundurt. CNono.ſilia etiã dotata nõ eſt a ſuceſſiõe pr̃is repellẽda:nec tenetur ſtare doti.li. C.de legi here.l pactũ. C. de pac. per ſcrib.ſi non debet fieri per pactũ: ergo nec per ſtatutum: ut.d. Bal. in repetitione.l.i. C. de ſum. trini. & fide cathho. MD CDecimo facit: quia per hanc legem tollitur: legitima/tolluntur alimenta/ nutrit peccatum: & inuitatur quis ad malũ: & ad diſcordiã cõtra omnem iuris diſpoſitio nem. l.ſi quis ingenuam. S. in ciuilibus.ff. de capti. & poſtlimi. reuer. C¶ Vndecimo:quia uolũtas teſtatoris eſt lexiut in.l.i. C. ſa. ſan. eccle. cũ ſi. Sed teſta tor nõ p̃t tollere legitimã:ergo nec confuetudo nec ſtatutũ. c. raynutius. deteſta. . in quartã. ff. ad le. falci. aut. ſed cũ teſtator. C. eo. nec principis reſcriptũ.I.ſi teſtamẽ tũ. C.de teſta. Ea enim ꝗᷓ in alterius p̃iudiciũ tendunt a ſtatutis & reſcriptis intelli gunt᷑ exempta.l.ii. S. ſi quis a principe.ff. ne qd in lo. publi. & alia id genus motiua. CDuodecimo facit:quia ꝑ cõſtitutiones imperiales inſertas in corpe iuris tollit ois differẽtia ſexus in ſucceſſione deſcendentiũ / agnatoꝶ aſcendentiũ. . fi. de ſuc ceſ. ab inteſta. inſti. S. nos uero. inſtitu. de legit. agna. ſucce.S.ſed cũ antea.inſtitu. ad tertul.cũ ſi. Et noĩatim ſublatũ eſt ius illud quo non erat neceſſe filias nomina tim exheredare ſicut maſeulos. ꝑ tex. in. 5. ſed nr̃a inſtitu. de exhere. libe. C ertiodecimo.ſtatutũ eſt in dubio interpretandũ ut non corrigat ius cõe.c. ců dilectus:de conſuetu. l.ii. C. de noua. & ut ius tertii non ledat.l.fi. O.in cõputatione. C. de iure delibe. & ibi ſcrib. niſi ſaltẽ ſit expreſſa mentio & clauſula de iure cõmu ni. Sed legitima debetur de iure cõi: & debet relinqui titulo inſtitutiõis integra ſine onere: & de oĩbus bonis defuncti. l. papinianus. §. qm ãt quarta. ff. de inoffi, teſta. l. omnimodo. & auten. nouiſſima. C. de inofficio. teſta. CQ uaneodecimo:quia ceſſante cauſa ꝓhibitionis ceſſat peohibitio.l. ubi lex.ff. deuſuca.l. gũaliter. C. de epiſ. & cle. Sed & ſi in femina ſubſit ratio illa ſtatuti quo interdicitur eis principatu & feudo: ut. c.i. S. hoc aũt. qui feudũ dare poſſunt: quia bellare non poſſunt: & earũ ſexus illi negocio non cõuenit. Ceſſat tñ in filiis ex eis procreatis & ſic ad filios ſaltem perueniret: ut qui ex yſabella edoardi coniuge Phi lippi pulchri filia procreati forent francorum regnum accipere debeant. CQ uintodecimo.ſi quis acquiſierit emphiteoſim pro ſe & filiis intelligunt etiã filie comprehenſe. ita ſcribit Sali. in. l.ij. C. de iure emphi. queſtio. i. & Bar. in. l. ut iuſiurandi..ſi liberti.ff. de oper.liberto. CSextodecimo.textus aureus in.l.poſtliminiũ.S.fi.ff. de capti.& poſtli. reuer.ibi hojes cuiuſcunq; ſexus qui quãuis pugnare non poſſint:uſui tñ & cõſilio adeſſe poſſunt. Et alibi legit᷑ ꝙ fuluia detexit cõiurationẽ Catiline.l. in queſtionibus. ff. ad.l. iul. maieſta. ubi corrupte legitur iulia: & amazones bello potentes erant. CDecimoſeptimo.fFilia non põt grauari in legitima neq; per fideicõmiſſum neq; alias ſicut nec in bonis ꝓpriis.& ſuorum heredum appellarione continentur.l. co heredi. 5. cũ filie. ff. de uulga. & pupil. ſub. Cy. in. l. ex tribus. C. de inoffi.teſta. Pau. de caſtro in conſi.xliiii. incipien. ſubſtitutio predicta. CDecioctauo.eſt ĩtolerabile h ſtatutũ & odioſum cũ ſit cã altercatiõis & belloꝶ iter liberos & mouet fraternas acies. cõtra.l.fi. C. cõ. utriuſ.iud.l. cũ oportet. S. ſinãt res. Cde bo.ꝗᷓ libe. l..illud. C. de coll. l.. iter filios. C. fa. her.I. f. ff. de reꝶ di. ubi de Re mo & Romulo: per quas diſſenſiones ledit᷑ reſpublica.lꝑſi. ꝗs ingenuãff. de cap. De lege Salica. Fo. XXIII. &E poſthre. Decimonono facit qd ſcribit Bal.in. l.i.. fi. C. ꝗᷓ ſit lon. cõſue. q “ ſtatuta ꝗbus femĩe excludũt᷑ ſunt humana & cõtra naturã quã lex imitari debet. S.maiorẽ.ĩſtit. de adop.idẽ in.l.iii. C. ſi pendẽ. appel. mors ĩterue.dicit q illud ſta 4 tutũ ẽ irrationabile.q dictũ ponit Petr. de ancha.in. c. canonũ ſtatuta. col. penul. de cõſti. Petr. & Cy.in.l.nõ ſine. C. de bo.qᷓ libe. Bar.ipſe in. l. cunctos populos. in yi q. C. de ſum. tri. & fi. catho. Bal.in.l. ſi defunctus. C. de ſuis & legit. Alex. in conſi. i xvi.in primo uolumine. Andreas ſicul. in conſi. xxxviii.in. i. uolu. CVigeſimo ⸗ facit q elegãter ſcrib.Io.fa. ſecũda ĩ iure ciuili galliaꝶ glorialia.i.aut᷑.ĩgreſii.C. de ſa ſanc.ec. in pe. col. quod in regno frãcie non habet locũ ius feudoꝶ. quia femine ſuccedũt in feudo ſicut maſculi: & ſic ceſſat diſpoſitio qᷓ femĩas excludit in regno bl frãcie per quã uidetur tolli lex ſalica. Cui addite quod ex conſuetudĩie anglicana fe ni mia ſuccedit in feudo ut gloſator pragmatice ſanxionis in prohemio in uer. cõſan l gui. qui tamen dicit quod in regno anglie non ſuccedũt. & huiuſmodi pleraq; ar gumenta:quibus leg.ſalice ſanctio poteſt impugnari de iure ciuili. Sed hec pro an le guſtia temporis ſufficiant. CSecundo principaliter iuri canonico repugnat ut li⸗ ſcribitur in. c. dilecti. de arbi. ꝙ de cuiuſdam nemoris uſuario fuit cõpromiſſum in Kn. reginam francoꝶ. Et quãuis ſecũdũ regulas iuris ciuilis femine a publicis officiis nin ſint remote:quia tũ(inquit tex.) iuxta cõſuetudinẽ approbatã que pro lege obſer uatur in partibus gallicanis femine precellentes in ſubditos iuriſdictionẽ habere H noſcuntur.id cõfirmatur in uulgato canone monomachiã.ij.q.y. ubi ſummus põ D tifex ſcribit ad brunichildẽ reginã francoꝶ. & in. c. ſi quis. xxiii. q.iiii. & in. c. cum de nn uotiſſima.xii. ꝗ.ii. cãm incẽdiarioꝶ cõmittit Cõſtantie regine gallie. Item ſcriptũ ẽ HYM de comitiſſa flandrenſi que cõfert prebendas.in. c. dilecto. de teſti. & habẽt iura pa i. tronatus. & multa ſimilia priuilegia que cõcedunt᷑ feminis de iure canonico ſicut maſculis: que paſſim occurrũt legentibus quibus nolui marginẽ ꝓducere que oĩa les uidentur damnare legẽ ſalicãa. CTertio repugnat iuri diuino. Scriptũ eſt enĩ i Numeri xxyjii· Acceſſerunt fllie ſalphaad ſteteruntq; corã Moſe & eleazaro ſacer di dote & cũctis principibus ad oſtium tabernacul federis atq; dixerũt. Pater noſter Ms mortuus eſt in deſerto: nec fuit in ſeditione que cõcitata eſt cõtra dũm ſub chore: i ſed in peccato ſuo mortuus eſt. h non habuit mares filios: cur tollitur nomẽ eius de familia ſua:quia nõ habet filium. Date nobis poſſeſſionẽ inter cognatos patris la noltri. retulitq; Moſes cãm ad iudicium dñi qui dixit ad eum iuſtam rem poſtulat Pl filie ſalphaad. Da eis poſſeſſionem inter cognatos patris ſui:& ei in partem ſucce dant. Ad filios aũt iſrael loqueris hec. hõ cum mortuus fuerit abſq; filio ad filiam uß eius trauſibit hereditas. Si filiam non habuerit hẽbit ſucceſſores fratres ſuos: ꝙ ſi S& fratres non fuerint: dabitis hereditatẽ fratribus patris eius. ſinautẽ nec patruos A habuerit: dabitur hereditas his qui proximi ſunt. Eritq; h filiis iſrael ſanctum lege perpetua:ſicut & precepit dñs moyſi ut illic ſcribitur. Quod femine regnorũ gu bernacula ſuſceperint & bella geſſerint & iudicauerint ſicut uiri & lege diuina & le ueteri teſtõ. cõſtat. ſicuti ſeribitur.ii. Reg.c.x. regina Saba ex finibns auſtri uẽit au . dita fama ſalomonis tẽtare eum in enigmatibus & audiuit ſapientiã eius: & dedit hcet ei centum &. xx.talenta auri & aromata multa nimis & gẽmas precioſas. Itẽ ſcribi li tur Iudith. xiiii. iudith abſcidit caput holofernis in opprobriũ eius: & ſu ſpẽdit ſu ſi pra muros ciuitatis. Et ſemiramis nino marito ad mortẽ adacto pro filio uirilem H ſeſum mentita regno prefuit diuq; regnauit. Nõne & orithrea & Pantaſilea & alie 4 amazones regnabant: & cũ hercule ẽt ipſo acriter dimicabant:? Et uxor mitridatis ello aſſueta uirum armara ſequebatur. & uirago illa cartaginẽſis. & ioãna puella — De lege Salica que diuinitus armata eſt aduerſus hoſtem frãcoꝶ. Apud getulos mos ent uraggri a feminis colerentur: domus edificarentur & huiuſmõiuirilia exercerentur. a uiris aũt muliebria: ſicuti aliis proceri reges placebant: aliis pingues & obeſi. Eſt enĩ gre cum ꝓuerbiũ quo uarũ cuiuſq; regionis mores ꝓbãrur. & utuulgo dici ſolet una queq; prouincia ſuo abũdat ſenſu nomos & chora.i.lex & regio. quiſq; enĩ popu lus habet ſuos ritus / ſuas leges / ſua iura mũicipalia. hinc & plerũq; uſu magis et ſtatutis regimur ꝗᷓ iure romano: preſertim cũ rex frãcorũ xpᷣaniſſimus Ro. impera torẽ ſuperiorẽ nõ habeat. ut no.in. c. per uenerabilẽ.qui fil. ſint legi.cum ſi. Mulie res aũt in ueteri teſtõ populum iudicaſſe quicũqʒ librũ iudicũ legerit non ignorat: ubi deibora poſuit tentoriũ ſuum in monte effraym ſub arbore palme: & ibi iudi cabat filios iſfrael. & ad hanc rem pluribus exẽplis opus non eſt. Nunc in cõtrariã partem diſputandum & pro ſalica lege concludendũ. CPro. lI. Salica facit. pri mo quia de iure femine nõ ſuccedunt in feudo:multo minus in regno per tex. d. S. hoc aũt. quia ius feudoꝶ eſt ius. ut no. in rub. feudoꝶ per ſcrip. per tex. etiam ĩ. c. dilecti. de arbi. in arg. & ymol. & Gemi. in. c. grandi. de ſup. negli.prela. lib. yi niſi cõ ſuetudine inducatur ꝙ ſuccedant.ita. d. glo. prag.in loco allegato. & iſtud probat aliis modis poſitis in preceden. parte. Et ſic conſuetudo iſta eſt conformis iuri. CSecundo facit:quia facta eſt pro cõſeruatiõe familiarũ quas conſeruari intereſt reipub. l.i. S. publice.ff.de uen. inſpi. ĩ uer. dignitas familiarũ ſalua ſit. l.i. C. de adul. per Cy. & Iaco.de are. & ita no. bal. in. d.l.i. C. de ſum. trini. ubi dicit ꝙ iſtud põt fie ri per pactũ iuramento uallatũ ut excludatur quis a ſuccedendo:ſic etiam per ſta tutum. ut. c.ii. de pact.li.yi. quia per maſculos non per feminas ius agnationis cõ ſeruatur de iure ciuili. per tex.in.S.i.inſtitu.de legiti.agna.ſucceſſio. ¶ Tertio: quia ſunt incapaces coꝶ oĩm que requiruntur ad regnũ & potiſſimũ belli: ut in. d. S. aũt. & conſilii ſeu iudicii. ut in.l. femine.fſde iudi. l.i.S. ſexum. ff. de poſtu. cũ ſͤ mi. faciunt tex.in. c.i.S. filia. de ſucceſ.feu. c.i. de gtad, cogna.ĩ feu. c.i. de natura feu. c.i. ep̃m uel abbatem. Specu. alia ponit in titu. de feud. S. quoniã. uer. xxy. Q uarto:quia ſunt quinque rõnes conformes iuri cõi quibus tale ſtatutum uel 71711 lex excludens feminas fondatur & roboratur que ponuntur per bal. in. . fi. in. iii. col. C. de ſuis & legi. &. d. Bal. in.l.i. ff. de ſenato.qd & ſi ĩregno frãcie cõtigerit ma le & angli diu potiti ſunt regno: & iſtud nõ accidit ex malo iure frãcoꝶ:ſed ob que dam alia peccata eoꝶ uel ex cauſa: que eſt tamen in mente diuina:quia ius frãcoꝶ eſt clarum. C Quinto facit qd tenẽt Bal. Fulgo.& Pau.de caſt.& alii contra bar.in.I. fi. C. de pac. ꝙ hmõi ſtatuto excludẽte feminas nõ poteſt pater neque teſta mento neque pacto facere ut filia ſuccedat:quia ius queſitum eſt maſculis niſi fie ret tale pactum mediãte diſpoſitione legis uel conſenſu filioꝶ. de quo remitto illuc ad laſo. & alios moder. Sexto facit text.in. l.i. ff. de ſenato. ꝙ; dignior eſt ma ſculus ꝗᷓ femina in rebus publicis. ex quo dicit infertur maſculos potius deberein regnis ſuccedere ꝗᷓ feminas. Addit ad extenſionẽ legis noſtre quod ubi non ſucce dit femina:non ſuccedit etiã filius eius & deſcendẽtes ex ea ob radicem deſcenden tem. per tex.in. c. ad apoſtolice de re iudi. lib.vi. ldeo nullũ ius potuit anglus preten dere inquit bal.in.l. qa ĩ cauſato non poteſt eſſe plus uirtutis ꝗᷓ procedat ab influ enti potentia cauſe. Septimo facit a ſimili. Nã licet monachi regulariter nõ admittant per ingreſſum iura ſuitatis: ut. l.deo nobis. C. de epiſ. & cleri.et ibi bal.et alii. et bal. in. l. cum in adoptiuis. C. de adoptio.xet in. l. ſub conditione. ff. de libe. et oſthu. Fallit in regno ducatu & baronia ꝗᷓ non trãſeunt in monaſteriũ: ut. d. bal. fuiſſe in beato Ludouico: I heodericũ ſcribunt hiſtorici ex monaſterio quo inclu De lege Salica. Fo. XXIIII. ſus erat ad regnũ accitum et reuocatum. Ei chilpericum ex ſacerdote regem factũ De beato Ludouico quod ſcribit bal. mihi non cõſtat: neq;uſquã legi. COcta uo facit quod ſcribit Pau.de caſt.in cõſi. ccclxiiii.in antiq.conſi. ꝙ ſi femina proxi mior in gradu excluditur per agnatos maſculos ad conſeruationẽ familie:multo fortius excluduntur deſcendentes ex ea:qm ſunt remotiores. & quãuis ſtatutũ qdᷣ eſt contra ius cõe non extẽdatur extincta una perſona: tamẽ ubi eſt eadẽ ratio extẽ di debet maxime cum eſt unica uel neceſſaria & finalis ratio. Et habet locum illa uulgaris regula. Si uinco uincẽtem te/te quoqʒ uinco.ita ſcribit & tenet Albertus brunus aſcenſio in tractatu ſuo de ſtatutis. CNono facit auctoritas bal.in. l. ſi paterfa. F. in arrogationibus. ff. de adop.qui dicit quod ſi filius unicus regis ingre ditur monaſteriũ peccat/& non meretur: et papa poteſt diſpẽſare cum eo ne regnũ pereat. argu.illius. S. poſt Pet. de ancha.quẽ refert in conſi. cccxxxy. ubi refert quen dã remigiũ monachũ et ſacerdotẽ de ſanguine regio Aragonũ: qui cũ diſpenſatio ne apoſtolica duxit uxorẽ cum alii defeciſſent: ex qua ſuſcepit petrõillam que ſuc ceſſit in regno nupta Raymundo comiti et marchioni ex ꝗbus orte ſunt octo ge nerationes illius domus aragonie. quod etiã tetigit Iaſon in.l.fi. C. de tranſac. et il luc remitto ad uarias allegationes remiſſiones quas nõ refero. CDecimo facit ſtatutũ illud eſt adeo fauorabile ex parte maſculoꝶ ut cõprehendat etiã nepotẽ ex filio qui excludit feminã/qnãuis nõ cõprehendat neptem ex filio quod dictum ait Pau.de caſt. h tenere omnes. & A.ng.in cõſi. ccxliiii. & pau. in cõ. clxxix. CVn decimo facit tex. in. l. meminimus. C. de ſuis & legi. here, ubi ſublata media perſo na per quã nepos admittebat᷑: amplius nõ debet admitti. facit. l. et heredi. S.i.ff. de pact. & dicit Dy.in.c. indultũ. de reg. quod ſublatis mediis extrema uidẽtur ſubla ta &.l.i.S. eius rei.ff. de offi.eius cui mã.eſt iuriſdi. & ne fiant per ſaltũ ſucceſſiões. CDuodecimo facit quod no.in.l.i.in fi. et. lĩmunitates.ff. de iure ĩmu. quod ĩmunitates cõceſſe poſteris nõ extẽduntur ad eos qui ex femina deſcendũt. ibi im munitates perſonis date generi poſteriſq; date cuſtoditeq;ʒ ad eos qui ex maſculis non ex feminis nati pertinẽt: qui tex. eſt ſingularis. & ſcribentes in. d. F. hoc aũt. di cunt ꝙ facere pacem cũ heredibus inxerfecti nõ extenditur ad feminas per multa ibi per eos tradita. CTertiodecimo: quia rex francoꝶ xp̃ianiſſimus & meritiſ ſimus de eccleſia catholica eſt imperator in ſuo regno: & nõ recognoſcit ſuperiorẽ capitulo per uenerabilem. extra qui fllii ſint legitimi cum uulgaribus. l.i.. ſui.ff. de rei uendica. Ergo potuit huiuſm odi legem condere ſine auctoritate ſuperioris: quem nõ habet ex conſilio prudentũ. CQuartodecimo facit. nã id⸗ quod dici Z tur ꝙ lege.xii.tabularũ improbatur diſpoſitio que accnſat naturã: uerũ eſt in his que nature repugnant: ut eſt ꝙ in bonoꝶ poſſeſſione deterior ſit cõditio feminatzr ut. d. l maximũ uiciũ: ubi eſt eadẽ ratio que in maſculis. ſed eſt natura inductũ ut femineus ſexus maſculino eſſet inferior & ſubditus. & fragilitas ſexus in feminis eſt a natura inſtituta.l.quiſquis.S. ad filias. C. ad.l. iul. maie. que eſt potiſſima ratio per quã femine a feudis & regnis repelluntur: unde attenta ratione & cauſa finali dicendũ eſt hanc.l. non eſſe contrariã: ſed conſormẽ nature. C Quintodecio facit. Nam uerũ eſt id quod dicitur ꝙ conſuetudo debet interpretari & ordinari ſecundũ ius cõmune quando eſt dubius intellectus cõſuetudinis:non qu ãdo eſt certa.de quo remitto ad titulum que ſit long.cõſue.& materiam: neq; etiam eſt ſo la conſuetudine hoc inductum: ſed lege certa & ſcripta in regno facta condita cum conſilio & forma legis condende. CSextodecimo: quia quod dicit bal. q non põt fieri per pactum nõ põt fieri per legem habet multas reſponſiones. Sed B De lege Salica „ ſatis erit quod procedit qũ ob turpitudinẽ uelĩpoſſibilitatem nõ poteſt per pactũ Heriuel quia contra bonos mores non poteſt etiam per legem fieri: ut no.in.l. non —2 im poſſibile.ff. de pactis. ubi eſt melius argumẽtum a contrario. quod non poteſt Hieri per legẽ: non poteſt etiam per pactũ. & procedit negatiue/ nõ autem affirma tiue:quia id quod fieri poteſt per legem: non tamẽ per pactũ uſq; licet: ut ibi ſcrib. notant ampliſſime. Ex quo inſero ꝙ quãuis per pactum fortaſſe iſtud non liceret quia renunciatio non põt fieri per filiam iuribus prius citatis in priori partetamẽ ſieri poteſt per legem que eſt maioris poteſtatis: cui poſſunt addi multe rationes euidentes et cuique notiſſime. CDecimoſeptimo: quia femine licet in bõis ſuce cedantmon tamẽ in honoribus. l. femĩe. fl. de ſenato. Sed regnum eſt ius quoddã conſiſtens in dignitate & honore preeminẽtia poteſtate con ſilio adminiſtratione reipublice: ut hi qui de regno & principatu ſcribunt latine expoſuere:a quibus lon ge arcentur femine de iure cõi. Et ſcribit Plato beatas eſſe reſpub. queucl a philo ſophis reguntur: uel quarũ principes philoſophorũ conſilio utũtur: quod a femi ne imperitia & leuitate longe abeſt. Cum plerũque etiam aduerſus cõmoda ꝓpria earum conſilium laboret: ut.l.iii. C. de ſponſalibus: C Decimooctauo: quia ex duobus periculis & malis minimũ eſt eligendũ ut iura apud cãoniſtas paſſim occurrunt. xiii. diſtin. c. duo. xxii. q.iiii.c. quod dauid. unde priuatũ ?tereſſe ſeu iniu ria qne infertur uni femine non eſt tanti eſtimanda ut non publico bono conſula tur:quod argumẽtũ poteſt multis locis confirmari que ſunt in iure uulgaria. Et adde que ſcribit bar. in. l.i. C. de mulie. & in quo loco. libro.x. &. l. in multis. ffde ſta tu homi.l. femine.de regu. iur. cum ſimilibus: CDecimo nono: quia regia po teſtas eſt adeo inſtituta ut iudicium rectũ reddatur: & fiat quod bonum & equũ ẽ c. regnum. xxiii.q.y.ut eccleſiam ab hoſtibus tueatur: & ei inſi iates ꝓpellat.c. ma ximianus. xxiii.ꝗ.iii.ut hereſes urgeat.c. quaãdo.xxiii.q.iiii.ut blaſphemãates puniat. c.nõ iuuenit᷑.xxiii.q.iſii.ut ſe & ſuos prudẽter honeſte & iuſte regat.xii.q.i.c.duo. & huiuſmodi munera que regie poteſtati incunbunt:quoꝶ omniũ exercitiũ non adniodum etiam conſultiſſimis mulieribns conueniunt:ct uix concurrunt: unde Bar.in. ..i.ff. de legibus. dicit per illum tex. ꝙ; mulieres non debent adeſſe ſtatutis condendis. CVigeſimo: quia iura ciuilia & canonica exhorreſcũt ut femine ui xilibus officiis & habitu fungant.c.ſi qua mulier.xxx. diſt. c. ĩfamis.S. tria.iii.q. yiii. c. certis de cauſis. xv. q.iii. & fere per totum.c.hec imago.xxxiii.q.y. uidemus enĩ qd a tutela pupilli: quia eſt uirile munus repellitur. li. C. quãdo mulier tuto. off. mul to magis a tutela reipublice. & ſcribit beatus Thõas ſecũda ſecũde.q.lxiiii.et mul ta hniuſmodi ciuilis & pontificii iuris fuudamẽta congeri poſſunt. ſed nõ oĩa de creui adamuſſim cumulare cum laboris potius ꝗᷓ ingenii uideatur. Incõtinentiã uero/animi facilitatẽ: ingenii leuitatem:et ad publica munia ineptam habitudinẽ mulierũ ille ſatis ſuperq; romanarũ matronarũ inſidie: quas ĩ maritoꝶ necem cõ Hauerunt ut publieis conſiliis intereſſent olim a Papyrio puero detecte docuerũt & gallicanum regnum uti pleriſq; prudentiſſimis et caſtiſſimis nunc maxime ue lut refloreſcit:quas Lucretias omnes: Sarras: Rebechas: Sabinas illi ſq; longe cla riores admiremur. quarũ conſilio optimo etiam in arduis aliqũ reipub. negociis uti non eſt uetitũ:ex quibus non niſi maximi et optimi heroes prodire potuerũt: ira olim feminarum procacitate fedatũ eſt. Quis enim clotildis regine(que pᷣͦlio rum in patris necem animos inſtruxit) perniciem non deteſtetur? O uis brũcchil dis crudeles auſus? Quis fredegonde pellicis inſidias? Et illius qã aiunt procaci catẽ incredibilem et ingratiffimam libidinem qne concubinos apud Lutccia N al lel nlic noli zur luin Uun Dmni inbr u⸗ Nii⸗ i roi us ſee to⸗ e D Utuan 1 MoN Crce ruts neu ii aict url El te uri tudne l Nouani Mee nbe , 60 le Cu ün orel e ℳ De dona.mutua Fo. XXVI tiſſimo loco p̃cipites faciebat? Et huiuſmõi ĩcõſultos femĩaꝶ ↄatus ñ exhorreſcit. regnauit Sẽi.regnarũt & ama⁊ões.Et ioãna ſicilie & plereq; id gẽus ſemĩe quarũ ꝓterua & ĩſania fediſq; exẽplis hiſtoricoꝶ libri magis inqnati ſunt ᷓ ornati.qꝗᷓ ſin gula recẽſere magis ĩpudens eſſet ꝗᷓ neceſſariũ. Mulierẽ enĩ fortẽ quis inueniet’ Quibus deniqʒ argumẽtis ſatis ſuperq; conſtat legem ſalicam in eo capite quo feminis regno interdicitur non eſſe iniquã. Sed cxpedit ut pace amica oĩa cõpo nantur: quod deus faxit. iuxta.l. generali. ff. de uſufru.lega. in cuius nomine huic operi eolophona imponemus. quod rogamus ut equi boniq; conſulatis. & effi ciat ne cã iſta amplius gladio decidatur. Ego enĩ non irritandi cuiuſpiam cã hec ſcripſi: ſed partim galli cani noĩs augendi:partim animi exercendi gratia. ¶ De donatione mutua ex.l.quod aũt. S. ſi uir uxori.ff. de don. ſter uir. & uxo. — Oto ꝙ donatio mutua inter oiuges facta ualet tex.eſt hic quẽ ita ad hoc põderat ludo. Ro. in ſingu. ſuis reprobatus ad hoc a laſone ꝙ hic tex. Iaſonis iudicio de hac re non loquatur. Eſt enim hie donatio ꝑfecta queillis uiuentibus effectum ſortitur DVE in utroq;.non aũt loquitur de illa que poſt mortem eoꝶ dũ AMOM taxat uiget. Ego tũ ita põdero hũc tex. & traho in argumẽtũ.ſi lex approbat donationẽ etiã quo ad proprietatẽ & quo ad effectũ ut cõſtante mri monio uires habeat:& in utroq; donantlũ ualeat:quia neuter fit pauperior ꝓpter mutuã compenſationẽ: & quia potius permutatiõis inſtar hẽt ꝗᷓ donationis: ut di cit hicgl. longe fortius approbat eã queofertur poſt mortẽ & quo ad uſumfructũ tantũ. Rõ uero huius regule ꝙ dõatio mutua & reciproca ualeat:ẽ quia mutuo amore ſe non ſpoliant. ceſſat ergo legis ꝓhibitiue rẽ. Aliã Cy. tradit in. l. ſi pater puelle. C. de inoffi.teſta. Dicit enĩ ꝙ per illã. l. determĩauit petrus ualere dõationẽ iter ↄiuges ad uitã ſi unus pᷣmoriatur: ut ſuꝑſtes gaudeat fruaturq; bõis illius ad uitã:quia nõ eſt mere liberalis ob futuꝶ euẽtũ incertũ quis ꝓmoriet᷑: ut illic fidei cõmiſſum ualeat: quia reciprocũ. facit.l. de fideicõmiſſo. in uer. uiciſſim. C. de tran ſac.l. ſi ea lege. in uer.inuicẽ. C. deuſur. Dicit aũt phi. Decius iuriſpitiſſimus de ſi mili donatione in.l.pactũ. C. de colla.ꝙ ſunt in ea faciẽda periti cõſulendi:quia ꝑ modũ donatiõis ualet:nõ aũt pacti. & eſt in ea aduertẽdũ. nos igitur aduertamus quia frequẽs eſt & a quibuſdã male ĩtellecta. Habemus aũt cõſuetudinẽ in tit. dce don. inter uiuos. c. ſexto.illius ti. ubi agitur de hac conſuetudine ꝙ; ualeat quo ad uſumfructũ. & de bonis tm̃ ſimul queſitis cõſtãte matrimonio.nõ enĩ poſſent pa trimõialia uel prius queſita dõare: & quedã cautiões illic requirũtur: & loꝗt de cõ iugibus qui liberos nõ hũt:ne in eoꝶ fraudẽ fiat. & iõ de ꝗqſitis nõ de aliis põt fieri: quia ſi de oĩbus fieret plerũq; inequalis eſſet cũ patrimoniũ unius excederet. Eſt & alia rõ quã tradit panor.ĩ.c.ſi. de dõa.ĩter uir. & uxo.quia ẽ remũeratoria. unde exẽplũ tradit de plebeio qui accipit nobilẽ in uxorẽ: ꝙ remũeratiõis cã põt ei dõa re cõpenſando nobilitatẽ cũ dote. quod ẽ bar. dictũ in.l.ſi uoluntate. C. de dot. ꝓ miſ. & idẽ repetit Panor.in. d. c. f. ubi tenet cũ bar. Idẽq; bar. tradit in.l. ſi diuortio. ff.de uer. obl. & citat hanc.l.p̃ciſe ad hoc dictum: quia eſt compenſatio & remune ratio. non autẽ ſimplex donatio de qua loquitur titulus de dona. inter uir. &uxo. CCõfirmo prĩo hanc regulã. quia ꝓhibitio dõatiõis cõiugalis hẽt locũ ĩ uera donatione tm̃ ut p̃dixi: adeo ꝙ nõ hẽt locum in ꝓmiſſiõe uel cõfeſſione facta ↄſtã temr̃imonio: utputa ſi maritus cõfiteatur ſe recepiſſe dotẽ ab uxore ꝗᷓ nõ recepit. niſi em̃ cõſtet animo donandi hoc fecerit nõ uiciat᷑. Ita legiſte uolunt in.l.ſi di uortio.ff. ſolu. matri.ſuꝑ quo tñ articulo uariatũ eſta ſcribentibus. nã bano.in. d. E Salica. L.ſi diuortio. & in.l. cum quis decedẽs. S. titia.ᷣ ff. de lega.iii.& in. l.i. F. creditum. ff. ſi cer. peta. ſentit quod animo donandi facta uideatur illa confeſſio recepte dotis:eo qp ſuſpitio eſt in ꝑſonas:et preſumitur facta in fraudẽ legis.S.titia alle. quod bal. ſequitur in.l.i. C. de dona. ante nup. In eadẽ opinione eſt Ilo. and. in addi. Spec.in rub. de dona inter uir. & uxo. Contrarium tenent Cy: & Sali. in. l. quod de ſuo. C. de dote cau. non nume.his preſertim argumẽtis. Primo q; ſi confeſſio preſumere tur in dubio facta animo donandi:raro haberet locum titu. de dot. cau. cum leges ad frequenter accidentia debeant adaptari. Secũdo quia in dubio nõ eſt preſumẽ dum quid donationis cã factũ ubialia cã preſumi põt:cũ nemo preſumatur iacta re ſuum.l.ſi cum aurũ.ff. de ſolu.cũ ſi. Nec preſumitur fraus ſeu delictũ.l. merito ff pro ſocio. & idẽ ſequitur Ange. Io. and. diſtiguit. Aut fit cõfeſſio ante matrimo niũ: tunc non ualet tanꝗᷓ donatio ſi cõſtat eſſe: ſi non cõſtat/ualet in dubio. Aut cõſtante matrimonio & ſumus in materia noſtra: tunc uidetur facta ex cã dona tionis. ita Bal. ante eum in.l. penul. Smulier. fl. ſolu. matri. eo q; tunc preſumit᷑ eſſe affectus maior ꝗᷓ prius matrimonium ob blandicias coniugales.l. ..ſi quis aliq. teſt. proh. Hanc opinionem in conſulendo renuit Franciſ.areti. ut ipſe refert in.d. l.ſi duuortio. cum diſtinctione tamen lo.de ymo.ĩn prin. l.ſi cõſtante. Aut uir con fitetur ſimiliter ſe dotem recepiſſe:aut ultra confeſſionem renunciat exceptiõi uel ſpei future numerationis. Primo caſu non uidetur facta aĩo donandi. ſecundo ſic quia ex illa renũciatione declaratur animus mariti quãuis ſit inutilis: licet adhuc dubitet ſuꝑ hoc. ſed ex hoc ego cõcludo ꝓ mea confirmatiõe ꝙ in dubio ſine illl renũciatioe illa confeſſio ur facta ſub ſpe future numerationis: non aũt donatio. Addo pro hoc:quia nemo pᷣſumitur tam fatuus ut uelit uxorẽ ducere indotatã.l. fi S.i ffꝗᷓ in ftau. cre.l.ſ donaturus. flde cõdi. ob cau. dicã ſtatim in ſeqde hoc tũ articulo dotis cõfeſſate plurima dicũt moder. in. d.l. ſ diuortio. ꝗᷓ nõ recenſeo cau ſa breui. ubi Barbatius glorioſus infinita dicit: & dicit uiam ferro aperiendam. CCõſirmo ſeũdo: quia licet donatio inter coniuges ſit ꝓhibita: nõ tũ ꝓhibet᷑ qũ rẽuneratoria dotis accepte.c. & ſi neceſſe. &. c.nup.de do.iĩter uir. & ux. ubi mari tus uxori dotẽ dõat & pfixa uocat᷑ ubi lo. and. dicit poſſe fieri oſuetudinẽ ſuꝑ do tãda uxore & ualet. Ita nos hẽmus cõſuetudinẽ exp̃ſſam de dote cõſuetudinaria. & cõis opio ẽ ꝙ ualeat:ꝗᷓuis Barb.i.d.l.ſi diuortio.adducat ꝗdã in cõtrariũ ꝗ friuo la ſunt facit qa Druydũ tpe apud gallos ea lex erat: ut ceſar ſexto de bello gallico refert uxores ſi ꝗd ĩ dotẽ marito dederint tmdẽ illis domeſticaꝶ fortunaꝶ cõferre mariti debent:nec eſt iniuſta aut contra bonos mores quicquid Barbatius dixe rit. & conuenit autenti. dos data donationem meretur. C. de do. ante nup. & proce dit cũ uere & non ficte dotem accepit:ut no.in.d. aut.dos.et quia ut predixi nemo preſumitur indotatã uxorem ducturus:faciũt no.in.c.eſt & aliud.ĩſti.de don.l. cũ ueterũ. C. de do. ante nup. unde ẽt ſi iurauerit quis ſe uxorẽ ducturũ intelligitur ſi dotẽ dederit:inſpecta tamen perſonaꝶʒ qualitate:ut ſi diues pauperẽ uel deformis pulchram ducat. Illud bal.ſcrib.in.c.iurauit.de proba.hoc Decius in aut. p̃ᷣterea. C.undeuir & uxor. facit aut equalitas. & aut. ſed que nihil. C. de pac.cõuen.Et pro hac cõfirmatione eſt tex. in. l. cum multe. C. de dona. ante nup. CEacit tertio ultra laſo. & moder. tex.in.l. ſiue uxor.ff. de do. inter uir. & uxo.quẽ bar. illic com mẽdat. & not. ad hoc. ubi donatio facta ĩter cõiuges ualet qũ non eſt ſimplex:ſed ob cãm dotãde fllie. uel ſi cã nõ eſt expᷣſſa / ſecuta tũ eſt: ualet donatio. qꝗ tu intel ligas ſane:quia multi ſub pretextu maritãde filie facerent donationẽ magnã: et fi lia de pauco maritaretur / ꝓcedere qũ illa pecunia eſt tota conſumpta in dotẽ filie “ gun ded hi ek = — — ☛ = 4 n d 1 c ic hn ubi lan ſce in u lor iki ANe use Ape⸗ Anono nld gul rms nbepe Ittemo Icon t v vierl ,, ill cen De ſuitate. Fo.XXV Ita põdero tex.in.d.l. ſiue uxor.in uer.eas res.ꝙ ĩtelligitur totas ꝓpter numerum pluralẽ. uarto cõfirmo priuſꝗᷓ deſcẽdã ad fondamẽta laſonis. nã Azo quia bal. appellatur uas legũ: dicit in ſumma ti. de don. ante nup.in fi. limitãdo ti. de do.inter ui.& uxo. & dicit io. de ymol.in.l. ſi ſocer. S. lucius. fl.ſol. matri. eſſe mi rabile & ſingulare dictum. ꝙ ille titulus non procedit in matrimonio cõtracto p uerba de preſenti: ubi uxor in domum mariti nondum ducta eſt. Tunc enim pro prie eſt matrimoniũ unde uxores duci dicuntur. Addit rationem: quia nondum eſt ille tantus amor & tanta familiaritas inter eos quod commendat illic Ioan. de ymo.pro partibus italie ubi frequẽter contrahunt per uerba de preſenti. tamẽ hu ic dicto refragatur ultima opinio glo.in. d. l. ſ diuortio. Sed ita Franciſ. aretin. illic dicit ꝙ ſi eſſet matrimoniũ contractum:tamẽ nõdum cõſumarũ non preſumitur tanta affectio: & ualet donatio. unde moder. in. d.l. ſi diuortio. dicunt ꝙ quando carnalis copula non eſt ſubſecuta uel non eſt traducta ad domũ:non eſt tanta af fectio pro opinione Azonis: que eſt notabilis. & quia lex prohibitiua non eſt extẽ denda:ſed ſtricte accipienda in ſuis terminis: licet. l. ciuilis dicat. nuptias non con cubitus ſed conſenſus facit: quia intelligiturquo ad accipiendum illud quod re lictum eſt ſub conditione nuptiarũ:non autem in hoc caſu ubi eſt diſpar ratio af fectionis. Q uinto facit: quia ualet donatio etiam que de preterito cauſam habet:& ualet permutatio cum ſponſus donauerat ſponſe alienum anulum: po ſtea conſtante matrimonio pro illo ſuum dedit: illa dõatio ualet. quia potius per mutatio eſt.l.ſi donate.S. ſi ſponſus.ff. de dona. inter uir. & uxo.ita hoc caſu: quia mutua eſt iſta donatio cenſetur potius pmutatio quedam quã donatio:ut dixi in prece. poſt glo. in noſtro.. ſi uir. per tex. in.l. ſed ſi lege. . conſuluit. in fi.ff de peti. here. ubi ad antidora donatio dicitur eſſe uelut quoddam genus permutationis. Sexto facit:quia quãdo fit donatio & traditio(dare enim & retinere nõ ua let per cõſuetudinẽ) & maritus premoritur cõfirmatur eius morte.l. papinianus ff.de dona. in uir. & uxo. d. l. quod de ſuo. &.l. antepe. C. eo. ſecus ſi ſoluatur diuor tio.It a hic iſta donatio cum non habeat effectum niſi poſt mortem: & eius effe ctus conferatur poſttempus montis non poreſt eſſe quin ualeat de iure quo ad proprietatem. de conſuetudine uero quo ad uſumfructum: ne omnino fiat in iuria parentibus quos poſſet quis exheredare & priuare bonis ſuis: ſed per iſtam cõſuctudincm noſtram non ualet talis donatio mutua: niſi de bonis per eos que ſitis.ĩmobilia enim patrimonialia (ut uocant) non poſſunt donari. ſed quicquid conſtante matrimonio eis aliunde obuenit ꝗᷓ a parentibus donare poſſunt. CSeptimo adduco pro confirmatione huius donationis & limitatione ti. de do na. inter uir. & uxor. quia maritus ſi donet uxori conſtante matrimonio uel fatea tur ſe recepiſſe dotem quã non recepit ꝓpter obſequia quedam & ſeruitia que ab uxore ultra maritalia & nuptialia obſequia receperat: ualet iſtud & uxori acquiri tur tanꝗᷓ remuneratoria. ita Panor. in. c. cum in eccleſie. de ſimo. dicit Sali. ita con ſuluiſſe bononie. tamen Ange. in. l. ſed ſi lege. 5. conſuluit. ff. de peti. here. tempe rat iſtud dũmodo donatio non excedat modum ſeruitioꝶ. quod eſt ualde not. & uidi nuper contingere in queſtione mihi propoſita per teſtamentũ cuiuſdã lotho ringi qui pauperẽ uxorẽ & iuuenẽ duxerat cum eſſet ſenex & morboſus:& ei do rinei qui paup nauit ob ſeruitia grata & expreſſe clauſula illa erat appoſita. Et pro iſta reſtrictio ne facit glo.ſingulariter adducta per bar.in. d. l.ſi diuortio. in. c. ſi quos. xii. q.ii. ſed uidetur mihi illa glo. non eſſe formalis. ſed tex. ipſe formalior in uer. amplius. ubi ſidonatio ſeruo manumiſſo ab epiſcopo facta excedat modũ illic poſitũ reuoca Q uiadmit ad ⸗ tur. & glo. dicit: ergo ualet pro parte/pro parte nõ. quod induci poteſt ad hoc. ut ſi n excedat merita donatio reuocetur. & debẽt merita probariiut tenet bar. & ſcrib. in en I. ſi donatione. C. de collatio. & dicit Barba. ſe ita conſuluiſſe in queſtiõe facti. Cũ n quidam canonicus donaſſet concubine ob ſeruitia multa ultra ea que cõcubina l dicuntur:quia conſuluit ꝙ probatis meritis & eorum qualitate ualeret donatio. Octauo breuitatis cauſa uenio ad fundamenta laſo. & confirmo. nam do nee natio iſla mutua & uiciſſitudinaria non eget inſinuatione ꝗuis ſit immenſa: ut & er Ange. & lo. and. uolunt in locis allegatis per laſ. & Old.etiam quem adducit Alb. ne Sali, Alexan. Bal. & ceteri in locis per laſonem recitatis. ubi tenent q ſi fratres fa i ciant inter ſe talem donationem ꝙ ſuperſtes alteri ſuccedat:& bona alterius ad eũ it uniant.eſt quedam uiciſſitudinaria donatio que ualet & non eget inſinu atione. N Addo ad laſo. & alios limitando hoc dictum ut procedat quando eſt donatio & i per modum donationis fit: tunc ualetut uoluit glo.in. .. fina. C. de pac.in uer. accõ modauerit. in fi. & ultra doc. per laſo. allega. Alexan.in conſi. xx. col.i. uolu.iii.ui m delicet quod obligent & promittant ad inuicem donare bona ſuperuiuenti quan d do ſine liberis deceſſerint: quia per ſuperuenientiã liberorum reuocaretur.l. ſiun ni quã. de dona.C. ut dicam in prima limitatione.ſecus ſi per pactum fieret: quia eſſet rohibitum ut pote de ſuccedendo.ita bar. uoluit in conſi.ccviii.incipi.promitto C tibi & tu mihi. Ita Decius in. I. pactum. C. de colla. ubi querit de pacto facto cum nir atre de non auantagando filios. de quo remittit ad ea que not. in conſi. clxxxiiii. vn ubi late & ſubtiliter diſſerit. Alia de hac re legas apud laſo. que ſunt clariſſima. all CSuper titu. qui admitti ad hono.poſſeſ. = nr poſſunt. C. preſertim ad Iaſonem uuu Nter legendum qui admitti ad bo. oſ. C. plerumq; dubitaui nnar ſuper ratione diuerfſitatis inter aditionem hereditatis & bono let Arum poſſefſionem: que eſt quod quãuis filius non poſſit adi lce re niſi precedente patris iuſſu.l.ſi quis mihi bõa.S. iuſſum. ff. nl ͤHBAde acqui. here. poteſt tamẽ bono.poſſeſ.agnoſcere patre igno do WS.He ,]rante: ut. l.i. C. qui adimitti.cui poſtea acquiritur ratihabitione i .l. fi. ff.quis ordo in bono.poſſeſ.ſerue.Rationem poſuit glo.fi. d. l.i.quã & Bart. e & Ang. & laſon cõmendant opinionem glo. referentes & nihil addentes. Nam ne aditio hereditatis de iure inquit ciuili eſt: quo iure patria poteſtas attenditur: bo norum uero poſſeſſio iuris pretorii eſt quo non obtinet patrie poteſtatis benefi nn cium. Hec ratio mihi nunquã placuit. Nam ſi de iure pretorio bonorũ poſſeſſio ſu⸗ patri per filium queratur ratihabitione: ergo patrie poteſtatis uis iure pretorio cõ ur⸗ firmatur quo non tollitur ius ciuile/ ſed augetur. Cauſa enim finalis & unica per n quam procedit iſta acquiſitio eſt patria poteſtas quod ius ciuium ro. propriũ eſt: n qua ſublata nullo ĩure/nullaq; ratione patri quereretur bonorũ poſſeſſio:quia al de teri per alterum non acquiritur ceſſante cauſa expreſſa in iure. Cogitabam ergo an quod ideo eſt quia ius ciuile dat liberiorem poteſtatem adeundi:cũ perpetuo adi n ri poſſit.l. licet. C. de iure delibe. quo tempore potuit facile peti iuſſus patris:& cũ patris uenia adiri. Quod tempus cum iure pretorio ob temporale pretoris offici um ſit anguſtius:in hoc iuuatur filius ut non habeat neceſſe ſcrurari patris uoliäũü a tatem. ut uidemus in pleriſq; a ſimili eum lis tempore peritura eſt excedimus iu ris ciuilis regulas & perſone habiles fiunt. —. 1 CAlia diſputatio in eundem titulum. n Cln eademl ¶ C. qui admitti laſon in eo loco ubi diſputat an repudiatio tacita l h. 1 bin te, me, ut A. nign Nd ton. to tderd llui nn W ucl nnto Oaun wwil. mn bitani Cboro tmd lunk negno btioe AP. tutbbo bard ſeli⸗ otos iape guͤch n a tnon Plrl Soi nnon bonorũ poſſ. —— Fo. xXXVII plus operetur quã expreſſa. nam per expreſſam filius patris conditionẽ deteriorẽ non facit.lis qui heres. S. fi.iuncta ſeq.fl. de acqui.here.per tacitam ſecus.d.l.i.& ui detur deſcendere in contrariã ſententiam per argumenta & locos quibus probat expreſſam plus nocere:nihil tamẽ decidit. Ego conieci ex uerbis legis is qui heres. &.l.fina. C. de bo. que libe. que concor.quod illa limitatio non ſit uera ĩ bono.poſ. & id clare demonſtrabo. Nam imprimis leges ille loquuntur in aditione heredita tis expreſſe:& per uerbum adire & aditio/non in bonoꝶ poſſeſſione & per uerbũ hereditas. ergo non debet extendi ad bonoꝶ poſſeffionẽ longe differentẽ. Ad hec ratione id oſtenditur euidẽter. nam regula eſt ꝙ is qui poteſt adire/poteſt repudia re:& qui non poteſt adire/ non poteſt repudiare. Modo habemus ſilius non pot adire niſi iuſſus paternus precedat: & hoc exigit lex pro fornma ſubſtantiali aditio nis: ut. d. . iuſſum. Filius igitur qui adire non poteſt ſine iuſſu/non poteſt repudia re ſine iuſſu. iuxta regulam. l. nihil tam naturale. ff. de regu. iur. Sed in bonoꝶ poſ ſeſſione agnoſcenda non requiritur iuſſus. ergo nec in repudianda: quia hoc lege non cauetur. Ita non eſſet abſurdum repugnare eorum opinioni: qui dixere q; re pudiatio expreſſa filii non nocet patri per dictam. l.is qui heres. que nec in uerbis nec in ratione conuenit bonorum poſſeſſioni. CAlia in eundem. . CIn eadem. l.ad illum articulum. An ex temporis lapſu preſumãtur omnia ſolẽ niter acta: ubi Iaſon citat auctoritatem canoniſtarum in. c.illud. de preſumptio. & non accuratius examinat. Solue illud cõtrarium hoc modo qnod ideo prelatus cenſetur dediſſe auctoritatem ex diuturnitate temporis: quia ipſius principaliter intererat. & ideo cum ſciret edificatam capellam & poſſet cõtradicere: taciturnitas ipſius habetur pro conſenſu.iuxta not.in.c.qui tacet.de regu.iu.lib.yi.ſecus eſſet in auctoritate iudicis que non preſumeretur interueniſſe niſi probaretur: quia iu dex neſcit illum actum factum eſſe a priuatis: utputa filium agnouiſſe bono. poſ ſeſſionem. & ſua non intererat principaliter: ideo non potuit ei imputari cur nõ cõ tradixit. Adde huc alia que ponunt ludo. Ro. & Io. de ymo. ĩn. l. ſciẽdum. ffde uer bo. obliga. Item ubi allegat. c. continebatur. dehis que fiunt a prela. ſine conſen. ca pi ut concor. cum.i.ſi filius. C. de peti. heredi. dic ꝙ per illum tex. non probatur ſim pliciter quod ex taciturnitate cum lapſu temporis preſumatur cõſenſus. Sed glo. tenet contrarium & adducit fundamenta. Nam ibi erat facta alienatio decime per abbatiſſam ad tempus. ſecus ſi in perpetuum: quia ex lapſu temporis non induce retur conſenſus ob malam fidem acquitentis: qui debuit ſcire iura quod conſen ſus capituli requiratur. Item inquantum dubitat de mandato quare non preſuma tur ſicut iuſſus. Dic quod ideo eſt: quia facilius preſumitur iuſſus. cum perſona patris & filii quo ad uoluntatem dicatur eſſe eadem. Ideo quãuis in adeudo requi ratur iuſſus: tamen facilius fingitur ob temporis adminiculum interueniſſe quã in extraneis in quibus non habemus ſymbolum. Preterea non eſſet ponere os in celum: dicere ꝙ in.l.ſi filius. interuenerat ſcientia patris ideo qui tacet. & ita aliqui tenuerunt: ſed tex. non dicit. “ QAAlia in eundem. CIn eadem. l.tenet laſon opinionem Angeli contra omnes : quod hodie nihil eſt correctum circa conſenſum: & iuſſum patris per leg.fina. C. de bon. que libe.quia pater per eam.l. in. F. ubi autem. ubi dicitur quod quamuis hodie pater nihil habe at in aduenticiis preter uſumfructum: tamen data eſtei a lege adminiſtratio bo norum filij Ergo adhuc requiritur iuſſus. Ieneo contrarium pro commuui. Et ü Qui admit.ad reſpondeo ad argum . Iaſo. quia non dedit lex poteſtatem in filium in aduenticũs quominus poſſit ſolus illa ſibi querere et de illis diſponere: ſed uoluit ꝙ in agẽdis & fugiendis eum defendat:id eſt in agendo er defendẽdo ſi filius agat pro illis uel conueniatur. & ſic non urget ille tex. Inſupet ego probo euidẽter quod hodie ſub lata ſit illa neceſſitas impetrandi conſenſus paterni:quia adeo filio acquiritur pro prietas ut omnes actiones hereditarie paſſiue & actiue in filium tranſeant per iura noua. & ſic pater non poteſt ex aditione facta per filium ſubire aliquod damnum uel obligari inuitus: immo efficitur cõditio eius melior ob uſumfructum. Ceſſan te igitur illo timore ne ex facto filii inuitus obligetur. & ſic ceſſante raticẽe legis ceſ ſat eius diſpoſitio.l. generaliter. C. de epiſ.& cleri. preterea cũ hodie pater nõ poſſit cõtradicere filio in adeunda hereditate: eiuſqʒ cõtradictio nihil operaretur. ergo nec eius cõſenſus exigitur per regulam iuris cui nõ reſpondet:que allegatur per gl.qui inuitis nobis põt: & nobis ignorantibus poteſt. CAlia in eundem. Cln.I. em ancipata. C. qui admitti. ſuper glo. in uerbo nullam. circa illud. 5. ln. k. de bono poſſeſ. contratabu. querunt ſcribentes que ſit ratio quare bono.poſſeſ.cõ tratabulas proponende uia heredi ſcripto per poſthumũ nondum natum aperta eſt: Cum ipſimet poſthumo aperta non ſit. l. poſthumo.de bono.poſſei.contrata bu. Et plus non poſſit in alium rransſerri per regulam: neque quod nobis non eſt conceſſum aliis per nos non liceat. Et non reſpondent:ſed dicunt ita deciſum.l. ſi poſt mortem. per eos citata que nil facit: ut de hoc uide per laſonem. Ego fundabã fortius ꝙ poſthumo deberet potius licere cõtratabulare quã alteri per eũ: quia ubi agitur de ipſius iure uel commodo habetur pro iam nato. ſecus ſi agitur de com modo uel incommodo alterius legis qui in utero digeſtis de ſtatu hominum & cogitabam diu ſuper ratione. Tandem inueni rationem: quia bonorum poſſeſ ſio requirit factum.l.fina. C. qui admitti. dico de decretali que ſola effectum habet: unde lex qui in utero. que loquitur per uerbum habetur quod eſt fictionis ꝓcedit in his que iuris ſunt:non autem in his que facti:quia facta non finguntur. & ĩ hoe extrema non ſunt habilia: quia non ſubeſt perſona ex quo poſthumus nondũ na tus eſt que peragat illud factum in potentia ſecundũ doctrinam bar. in repeti.l.ſi is qui pro emptore.quã.l.ipſe decem & octo annos natus repetiit: & ego quoq; nõ ita: tamen feliciter eo etatis anno diſputaui illam materiã. de hoc quod facta in iſtis non fingantur eſttex.in. l. cum heredes.f. de acquiren. poſſeſ. uulgata.l. in bello, 5. facte.fl.de capti.melior tex.ad rem preſentem. in. l. i. . acquirere. ff.de bon. poſſeſ. quia idcirco bono. poſ.nõ trãſmittitur: quia facti eſt. Aduerte ẽt ꝙ Iaſon pollicet ſe multa noua dicturũ: que ſunt apud Alexã. per ordinẽ pauciſſimis adiectis. ¶ In titu.de iure delibeD. CIn.l. licet. C. de iure delibe. & in. l.unica. C. quando non peta.par. laſon tenet con tra cõmunem ꝙ iuri ĩmiſcendi nullo tempore preſcribatur: & mouetur neſcio qua ratione que mihi uidetur impertinens:quia pretor introduxit ius abſtinendi in cõ modum filioꝶ:non autem in detrimentum eoꝶ per.l. ſi filius qui patri.ff. deuulg. ſubſti. ergo (inquit) noluit quod preſcriberetur iſta conſequẽtia non urget / quia quãuis preſcribatur: tamen eſt ei utile ſi uelit ante preſcriptionem uti:nec reperitur preſcriptio ſublata per ius pretorium: preſertim illa mere in odium negligentium inſtituta que eſt longiſſimi temporis cum minime equitati conueniret: ut nũquã eſſet certus heres & dominus hereditatis. Preterea omiſſis aliis ratiõibus allucina uiſus eſt in terminis dum dicit ꝙ ius abſtinendi preſcribitur: quia queſtio non ẽ K. 3„*. luue uße net A mli ſhe un G uͤbe Sßn nnh tn en ea or 6dn⸗ len Wei ts AEr Uten Le natu lonc⸗ llec l ſab bonoꝶ poſſ. Fo. XXVIII. 56 9* * * . . . . . . de iure abſtinendi:ſed de iure ĩmiſcendi quod eſt omnino contrarium:per illud da tur poteſtas non adeundi:per hoc adeundi uel acquirendi hereditatem. Ideo con ueniẽtius eſt inſiſtere cõmuni opinioni. Et ego dico quicquid Ange.dixerit ꝙ gl. in. d.l.uni. non fuit in hac opinione: quia quãdo dicit ꝙ ius ĩmiſcendi eſt perpetuũ. intelligitur.i.longiſſimũ iuxta tex.per eam adductum ĩ. S.i.ĩſtitu.de perpe.& tẽpo. &.l. f. C. de preſcrip. xxx. an. “ðJM “ l CIn eundeem. In eadem lege licet. Diſcordia eſt inter ſcrib.an ius abſtinẽdi ſit de iure ciuili uel preto. nam bal. Sali. Ludo. Catho ſaccus & nõnulli tenent quod ſit de iure ciuili ꝑ quedam argumenta quibus rite per Iaſo.reſpondetur. Cõmunis autẽ eſt in contra riũ. Ego credo diſtinguendũ eſſe hoc modo diſtinguendo tẽpora & concordãdo ſcripturas. primo fuit ius ciuile antiquũ ſcilicet lex duodecim tabulaꝶ: & leges ro. per decẽ uiros facte que preceſſerunt ius pretoriũ ĩmo facte ſunt priuſꝗᷓ pretores inſtituti eſſent. & hoc iure non eſt introductũ ius abſtinendi cum eſſet filius illo iure neceſſarius. S. ſui.inſti. de here. quali. & diffe. quia olim parentes habebant po teſtatem uite & necis in filios.l. in ſnis. ff. de libe. & poſthu. Secundo ſucceſſit ius pretorium quod benignius erga filios eis beneficium iſtud abſtinendi cõceſſit.S. ſed his permittit. eſt ergo origine pretorium: neq; aliter dici poteſt/ nec reſponderi uere ad.d. S. Tertio fuit ius digeſtorum per quod huiuſinodi beneficium cõfirma tur a iuris interpretibus ut eſt in.l.ſi filius qui patri.ff. de uulga. exponendo ius di centis.i.pretoris qui ius abſtinendi introduxit noluit ĩ eorum detrimẽtum ſtatue re. & no.in.l.neceſſariis. ff. de acqui. heredi. & tandem per ius ciuile nouiſſimũ. C. autenticoꝶ. inſtitu. & feudorum confirmatum eſt. ut.l.fi. C. de iure delibe. cũ ſimi. SS. & quoniã. in aut.qui.mo.natu.effi.ſui.ubi ſpeciale eſt in eo qui per curiã legiti matur ut non habeat ius abſtinendi. & in feu. tex.eſt in. c.i.an agna. uel fili.ĩ uſi. ubi conceditur ius abſtinendi. Eſt ergo inuentione de iure pretorio confirmatione de iure ciuili.Ilus autem deliberandi a iure ciuili proceſſit. quod nõ eſt idem. ́ UIn titu.de pactis.C. — Cln.l. pacta que contra. C. de pactis. Eſt uarietas bartoli notata a ſcribentibus ꝗ modo tenuit donationem inter coniuges ualere ſi iuramẽto firmata ſit: modo no conſirmari iuramento. Primam approbat Iaſon poſt maiorem ſcribentium partẽ. Tribus potiſſimum rationibus. Quãuis hec opinio michi uideatur eſſe melior. tamen rationes eorum ſunt inepte meo iudicio. Et hoc euidentibus fundamentis probare inſtitui. Primo cum faciunt argumentum de confirmatione que fit mor te: & ea que fit iuramento longe diuerſa eſt ratio. Nam ideo morte cõfirmatur: ꝗa ceſſat per mortem cauſa prolubitionis ne mutuo amore ſe ſpolient: que cauſa per iuramentum non tollitur: immo magis roboratur, quia quanto magis erunt aſtri cti iuramento ad obſeruandam illam donationem: tanto magis uiolabunt inten tionem legiſlatoris & mutuo ſe ſpoliabnnt. eſt & unum cuius nunc ſuccurrit cui credo uix poſſe reſponderi:quia Bar. dicit & uerum eſt quod lex adeo reſiſtit dona tioni ꝙ non oritur naturalis obligatio. patet quia nõ accedit fideiuſſor: ut ipſe do cet in. l. cum lex.fſ. de fideiuſſo. Sed iuramentũ non eſt modus inducendi obliga tionem in ingenuis: ut.l.ſiquis pro eo. Secundo dicũt ꝙ eſt bonum argumentum de donatio.facta per patrem filio: & donatione inter coniuges: quo laſon luſi. feu. utitur.in col.yi. uer. noto etiam. Concedo quod utrũq; prohibeatur & cõceſſo ad huc ꝙ donatio inter patrẽ et filium iuramento firmetur: quod tamen non eſt ſine dubio (ut ego ſtatim dicam) non eſſet bona conſequentia: ergo donatio inter con Qui admit ad ſuges ualet.quia comparatio iſta in hac parte non habet eandẽ rationẽ. Donatio enim inter patrem & filium non prohibetur: quia contra bonos mores ut illa: ſed quia nullo pacto formari poteſt. Si enim pater dat filio: daret ſibiipſi. cum ſtatim ſibi acquireretur.l.placet. ff. de acqui. here.ergo debet eſſe differentia perſonaꝶ ĩter donantem & donatarium. Si filius dat patri/ non poteſt dici dare id quod non ha bet / neqʒ ſuum eſt: quia patri per eum queſitum. Vnde huiuſmodi donatio nõ ua let quia ridicula:neq; conſiſtere poteſt.aliud eſt de donatione inter cõiuges queha bet rectam formam donationis: quare malum eſt eorũ argumentũ. Incidenter di co quod teneri poteſt in puncto iuris talem donationẽ inter patrem & ſlium iura mento non cõfirmari:quia id quod nullum eſt ipſo iure defectu forme ſubſtantie: uel quia lex reſiſtit: confirmari de iure nullo modo poteſt. l.non dubium. C. de leg. ubi fit mentio de iuramẽto.ſecus ſi lex non aſſiſteret:ut in ſtipu.alteri facta. uel cõ tractu puberũ:cui lex non aſſiſtit. ut aut.ſacramẽta.licet dicatur qd nõ eſt iuſte cõ dita illa aut. Sic dico quod etiã donatio inter coniuges non cõfirmaretur iuramẽ? to: quia lex ei reſiſtit: nec parit ullam obligationẽ: & ſic iuramẽtum de ſe ꝓduceret qd fieri legitime de iure non poteſt de iure ciuili. Tertio adducunt auctoritatẽ bar. & bal. quod poteſt fieri per ſtatutũ/poteſt per᷑ pactum iuratorium. Primo dico ᷓ; iĩmo quod poteſt fieri per pactum /poteſt fieri per legem uel ſtatutũ argumento a minori ad maius:quod eſt bonum affirmatiue. Sed non credo ꝙ econuerſo proce dat:quia maior eſt uis legis ꝗᷓ pacti: ut dicitur in. I. nõ ĩpoſſibile. ff. de pac. ubi argu mentũ iſtud negatiue procedit quod non poteſt fieri per legem nec ꝑ pactum:nõ econuerſo quod non ꝑer pactũ non per legem quod eſt luce clarius. & patet recẽ ter in. l.non dubiũ. ubi ſi lex ꝓhibuit aliquid fieri pacto etiam iuratorio non fit. & uide arg. quo utitur laſ.in. J. ius agna. ff. de pac. Verum eſt quod quãdo aliquid nõ poſſet fieri per pactum ob turpitudinẽ uel impoſſibilitatẽ: tunc ꝑ legem nõ fieret: ut dicit bal.in.l.i. C. de ſacroſan. eccle. alias ſecus. quia lex non eſt niſi recta ratio & honeſti precepti:alioqui non eſt dicenda lex. l.i. &.ii. ff. de legi.ſic nec ſtatutum nec conſuetudo.c.fi.de cõſuetu. VItra hec ego habeo quod in materia donationis ĩter coniuges ius canonicum ſequitur ius ciuile: & non dicit quod iuramẽto cõfume tur.c.fi.de dona.inter ui.& uxo.quare in puncto iuris ut dicitur teneri poſſ. et fortio ribus argumẽtis poſterior opinio bar.qui non ſine cauſa uariauit:cum raro id ſo leat facere bal.ſepe qui hanc tenuit & cum eo Sali. & alii relati per Iaſo.i. d. l. pacta. Nihilo ſecius ego puto quod ita poſſunt cõcordari he opiniões: & ſi quis hoc for te ante me dixerit neſcio. neq; uſquã legi. nec enini omnia legi:nec omnia memini. nec magna librorũ copia mihi unquam placuit. Sicut nec Oldrado laudenſi nec pleriſq;. Tamen hec mihi interlegendum & obeundum lectionis ordinarie mu nus occurrere fortaſſe non digna ut legantur: ſed que uiſa ſunt nuhi omnino ſtu dioſis rem aperire. ſuum etenim cuiq; iudicium inquit Campanus ſua ratio eſt. Ce terum ut ad me redeam. crederem ita rem decidi, ut attento iure ciuili nullo pacto poſſit ualere donatio inter coniuges conſtante matrimonio:nec iuramẽto confir mari per rationes allegatas:quia eſt cõtra bonos mores iure ciuili attento: ut.l.i.ff eo. titu. & ideo quia nulla eſt de iure ciuili nec parit naturalem obligationem. & qa de iure ciuili iuramentum non eſt modus inducendi obligationem. De iure autẽ .—— 1SaEiO canonico puto ualere ita demum ſi iuramẽto conſeruetur: alias non per. d. c. fi. Et hoc primo:quia non eſt cõtra bonos mores iuris canonici: cum non inducat pecc catum directe & preciſe:neq; cõtineat improbitatẽ: uel aliquid quod ſit a.l. diuina prohibitum:ergo ſeruari debet proptet iuramentũ de iure cãonico:quod in terris le le ſi ſs tul u— ben el e N⸗ ſu t. lllc ari votl late llt poe . n Ginmd t kece bes Gno ert to vumnee tnstet voleoe tfone vodlo pad. hoclot nemint enlie . gtie u oſu ckle cot rlit nANN. 7 Utee chh. EH R. “ end bonoꝶ poſſ. Fo. XXIX. eccleſie procederet. In aliis minime:ſed abſolueretur a iuramẽto & contractus ſol ueretur: ut alibi ſepe deciditur. Secũdo quia licet de iure ciuili iuramentũ nõ ĩdu cat obliga. tamen ſecus eſt de iure canonnico.c.debitores. cum contingat. ueniẽs de iureiu.cum ibi not. & per ſcrib.in.d.l.non dubium VlItimo quia pactũ de non ſuccedendo q aufert liberam teſtamenti factionem/ideo iuramẽto uallatur. c.ꝗᷓ uis. de pac. lib. vi. quia nõ inducit peccatũ: quis de iure ciuili ſit contra bonos mo res. ſecus in pacto affirmatiuo quod inducit uotũ captande mortis: & ſic pecca tum. Et hec de ea re plus ſatis que docctiorem cenſure ſummitto. WUIn titu.de bono.poſſeſ.contra tabu. C. CInil.poſthumo.C. de bo. poſ.cotra tabu. magna contentio fuit inter ſcribentes quare pretor det bo. poſſeſ. cõtratab.illi qui eſt preteritus cũ teſtamentũ ſit nullũ. & ſuꝑ ea redantur multe ſolutiones. Ego tandem puto melius dici poſſe omnia iura que dicunt id teſtamentum quo filius eſt preteritus eſſe nullum: intelligi de bere de rigore iuris: ut eſt tex.ĩn.l.i.in fi.ff.ſi tabu. teſta.nul. ext. &. S.i.inſti.de exne re. libe. &. I. ſi duo. allegata per Alexan. ff. de lega. preſtan. cum ſimi. tamen de equi tate ſit aliquod: & per filium approbari poſſit & confirmari: ut dicit tex.in.l. filio preterito. fl. de iniuſto rup.teſta. nec placet diuinatoria ſolu. eoꝶ qui dicunt ꝙ; lo quatur quo ad libertates. ideo nõ eſt mirum ſi contratabulari poteſt: quia per cõ tratabulas non dicitur teſtamentũ nullum. Hec em̃ longe diuerſa ſunt:ꝗuis in lo cum dicendi nullum cõtratabulas ſucceſſerit: & puto ſic intelligi opi. bar. quia li cet iure ciuili tale teſtamentũ ſit nullum: non tamen eſt oino nullum: & iure pre torio eſt aliquod:eſt ergo nullum attenta nimia iuris ſubtilitate: ſed attenta equi tate non eſt nullum: ut. d. tex. in. d.l. filio. qui aliter exponi non poteſt:nec cauillari cum illic aperte id deciſum ſit:de quo tanta contentio orta eſt. EEIntitu. unde lbe. CIn.l.i.C. unde libe.iaſon circa rationes dubitandi dum intelligit tex. proprie & directe: & citat auctoritatem bar.ĩn. lJ. i. ff. de bo. poſſeſ. ad probandum qd heres Qes iure pretorio eſt directe heres: ꝗuis Decius ad illud Iaſonis dictum non aduer terit imoratus circa meliora. Tamen aduerte ſalua iaſonis reuerentia illud quod dicit eſſe falſiſſumum. Verum eſt enim q bar.dicit illic ubi nemo eſt heres nec re nec ſpe: tunc pretor ꝗᷓuis non poſſit facere quem directo heredem: tamen in eum transfert actiones directas ſicuti & dominium directum transferre põt. Poſteaĩ fine dicit ꝙ dictum Dy.eſt ueriſſimũ ꝙ pretor licet poſſit facere quẽ effe uice he redis: tamẽ non poteſt facere eſſe heredẽ uere nec directe. qd ipſe porrigit ad ſuc ceſſiones delatas alicui autoritate preſidis uel inferioris prĩcipe: utputa ducis uel marchionis. Nã tales ſunt ueluti bonoꝶ poſſeſſores: alii uero a principe uel ſtatu to ſuccedentes ſunt heredes. Et hoc idem tenuit bal. in rubri. C. qui adinitti. Cica id cogita qd enĩ dico diſputatiue id dictũ uelim. & iuxta illud uerbũ apelles facie bart. CIneuncdea. CIn.l. qui ſe patris. C.unde libe. Querunt ſcrib. que ſit diuerſitas ratio cur nepos repudiata patris hereditate autem acceptare poſſit de iure pretorio. de ciuili autẽ iure non poſſit. Dicunt eſſe hanc rationem: quia de iure pretorio primũ caput eſt euacuatũ cum filius mortuo patre hoc iure non ſit heres: ſed habeat beneficiũ ab ſtinendi: nepos ergo inuenit illud caput ſuitatis uacuũ. Ego credo non eſſe uerã. quia falſum eſt quod dicitur filiũ non eſſe heredem. de iure pᷣtorio ob illud beneſi ciũ. Ius enĩ iſtud nõ põt facere quẽ deſinere eſſe here.nec tollit iura & ordinem ſui tatis: ſed priuſꝗᷓ abſtinuerit eſt heres: & ſtatim ei acquiritux ſine aditione iuribus —.—7 Q ui admit.ad uulgatis: licet poſſit abſtinere.tunc ius neeeſſitatis tollitur:non autẽ ius ſuitatis. Cogitaui ſuper alia ratione quã relinquo melioribus iudiciis perpendendã. Ideo nepoti hoc de iure pretorio conceſſum: quia ius abſtinendi quod eſt conceſſum nepoti in hereditate patris ſui eſt in eius fauorem introductũ.S.ſui.inſtitu.de her. uali. ſed ſi abſtinendo ab hereditate patris perderet hereditatem aui: & nõ poſſet eam ſolã amplecti:ius iſtud fauorabile in eius detrimentum cõuerteret. Vide an hoc ualeat:quia ſic placet donec melius intelliga. Item de iure ciuili eſt aliud:quia unius hereditas in alterius confuſa erat: ſic diuidendo uideretur pro parte adire contra. l.i.ff. de accquiren. here. Alia ſunt illic que frangunt capita doctorum: & pondera uerbum defunctis. in.l. defunctis. C. de legi. here. cõtra id quo dicit quia etiam alia ratione eſt reprobatum per Decium. Item Decius approbat intellectũ Fulgo.qui tamen corrumpit totam litteram nec placet. 2 CIn eundem. CIn.A.l. qui ſe patris. contentio eſt inter docto.citramõtanos & ultramontanos ſuꝑ glo.fi. An pater ſuccedat filio per unde libe. & glo.arguit ꝙ nõ.& cõclndit q; habeat utilẽ. OQui tenẽt hãc opinionẽ ut Bar. mouẽtur hoc argumento. quia un de libe.dat᷑ illis ꝗbus dat᷑ contratabulas. l.i. Trecte. ff.ſi tabu. teſta. nul. ext. dico il lud nõ bene ꝓbari ꝑ illam.l. quia dicitur q; pretor ab inteſtato dat ſucceſſionem liberis:quibus ex teſtamẽto dedit cõtratabulasmon autẽ dicit id quod bart. & ſe qua. uolunt. Sed ego pro opinione citramontanoꝶ quã firmat laſon quibuſdam argumẽtis:quibus reſpõdet Decius.adduco tex. expreſſum ubi ponitur uerbum oportet /q eſt neceſſitatis.in.l.non putauit.s.ut autem. ff. de bo. poſ.cõtrata. ubi dicit᷑ ut autem ad bono.poſ. admittantur ex liberis eos eſſe oportet.idem not. in l.i. illius ti. ergo ſequitur ꝙ, parentes nõ admittunt᷑: & melius procedit alia regula e cõuerſo que habet ꝙ; illis datur cõtratabulas quibus datur unde liberi non co tra. patet quia datur patrono contrata. & tamen non datur unde liberi. nec ſatisſa cit mihi qd dicit Decius ꝙ equiparantur & liberorum appellatione ueniunt pa rentes: quia eſt contra ommne ſignificatum uocabuli & contra naturam ꝙ liberoꝶ appellatio ad parentes extendatur: & contra gradus cognationis uel conſangui nitatis et arborem. & ſic rationes eorum non multum urgent. Item ego adduco tex.in.S.rurſus.inſtitu.de ſerui. cogna. ubi tex. dicit ꝙ pater primum cognationis gradum obtinet: licet loquatur in ſeruili. neculla lege datur patri unde liberi. Ad de ꝙ de pat re et patrono eadem diſpoſitio eſt: quia contratabu. que competit pa renti non rumpit in totum.l.pantonius.ff. ſi quis a par. fue.manu. & ſic conuenit cum ea que datur patrono:nõ cũ ea que datur liberis. Preterea fundo argu. quod neſcio an ſit tutum quod pater habet cõtratabulas pro tertia ſicut patronus rõne emancipationis:et ob illud beneficiũ: ut expreſſe dicit tex.in. lJ.i.ff. ſi quis a paren. ergo extra illum caſum non habet contratabu.ſic retorqueo eorũ regulam ſi nõ habet contrata. ergo non habet unde liberi. Item uide quod glo.iaſon & ſcri.tenẽt ꝙ illa regula habet locum in liberis tantum / non in aliis: ut uult glo. in rub. unde liberi. C. Vtcũq;ʒ ſit non poteſt dici quod habeãt unde liberi propriam & directã: quia non datur ex uerbis legis: ſed ex ſola mente. ſed impropriam & utilem: ut gl. ſentit:que ex ſola mẽte datur. Item pondero tex. in titu. de bo. poſſeſ. inſtitu. . ad huc.ibi:primo loco ſuis heredibus:et his qui ex edicto pretoris inter ſuos heredes cõnumerantur dat bo.poſ.que uocatur unde liberi:& ibi poſtea docetur quod ha bebant in edicto bo.poſſeſ.unde parentes. VItimo quis eſt qui iuſte reſpondebit ad.l. ſcripto. in fi.ff, unde libe. qua expreſſe cauetur quod non ſic debetur parenti danos dt wuen d lonn rAl huſten labun lti notin DL non lrn nubtfe lbeg lpgl Adue uta⸗ en vonent udol nuslone 4 an mb ſaitniet Gbnte i emug ingI Ghn I bonoꝶ poſ. Fo.XXX bus liberorum hereditas: & non datur unde liberi. ”ü WUIn titu. de ſucceſ.edic. C. In rub.de ſucceſ.edic. C. Queſtio eſt inter ſcrib. an ſudex poſſit coartare uel ab breuiare tempus datum alicui ad adeundũ hereditatem uel bonoꝶ poſſeſſionẽ/ uel ad deliberandum. Et cõmunis reſolutio eſt ꝙ poſſit ad hunc finem ut detur inrerim curator bonis: per quem ſatisfiet creditoribus. arg. l..i.ff. de cura. bo. dan. Ad finem uero excludendi ſucceſſorem non poreſt. Philippus decius teuet con tra. p multas auctoritates & iura: & maxime cũ lex ubiq; dicat iudicem poſſe ex cauſa tẽpus abreuiare: ut in. l. ad ꝑemptoriũ. ff.de iudi. cũ ſimi. Que opinio uide tur michi multum dura & cõtra equitatem: maxime cũ pretor nõ poſſit alteri tol lere ius ſuum ſibi queſitum. & eſſet irreparabile dãnũ. Preterea cũ p̃tor non poſſit facere quem deſinere eſſe heredem. ut de his oĩbus iura uulgata ſunt:muxime cũ iſtud nulla.l. caueatur: & expreſſe uideatur prohibitum in. ˖.i. §. ſane et. S. largius ff. de ſucceſ.edic.ibi non eſſe precipitandos eos qui dicũt ſe deliberare uelle. Et cõ tra eũ retorqueo uerba ipſius dum dicit ꝙ iudex ex eauſa poteſt abreuiare termi nũ a.l.ſtatutũ: quia eſt uerum ex cã: ut puta ex cauſa creditorũ et ad illũ finem dũ taxat: et ita dicũt oẽs. l. et precipue tex.in.l. ſi plures. ff. de iure delibe. qui tex. in uer. edicit:et in fi. facit contra Decium. ſimiliter tex. in.l.ſi curatoris. C. de iure delibe. quãdo dicit ꝙ moderatum ſtatuet.ſ. ad hoc ut ſatisfiat credtoribus: ut.l. in princ. innuit. Er quod prĩa fronte procedat ad priuationẽ ſucceſſionis eſt cõtra morem pretoris & formã decretorũ pᷣ̃toriorũ. Ex quo non uidetur mihi hec opinio bona preter multa que ad hanc rem dici poſſunt. que uideatis per bar. Ange. & Alberi. in. d.l.ad perẽptoriũ. Lex aũt licet: citata per iaſo. C. de iure delib. non ! oquitur de hoc:ſed inducitur de iure preſcribendi ad ius excludendi. CIn titu. unde uir & uxor.C. CIn.l.i. C. unde uir. & uxor. Doc.cõiter hanc rationem illius bo.poſſeſ.eſſe dicũt ob unionem & ſocietatem que eſt inter coniuges.l. aduerſus. C. de crimi. expi. he re. l.i.ff. de ritu nup. Et ꝗᷓuis hec ratio ceteris placuerit: Philip. decius nõ approbat Ait enim eam rationẽ ea tantũ reſpicere que matrimoniũ cõcernunt ut adherere uxori. debitum etiã ieiunii tẽpore perſoluere:ob lepram non ſepatari:& huiuſmo di que matrimonii ſunt ratione diuine et humane ſocietatis.c. debitum.de bi ga. c. ſicut.xl. diſt. cum ſimi. Ad alia uero que preter niatrimoniũ ſunt: ut ad patriam po teſtatem. ad originẽ & conditionẽ: ad ſucceſſiones minime eã rõnem muilitare: per glo. in. Si. inſtitu. ad tertul. bar. in. .fi.ff. ad munici. His tamen non obſtantibus te neas cõmunem. Et reſpondeas q; ſalua pace Decii cauſa iſta etiã reſpicit alia quã ea que dicit. Nam in.l.aduerſus.eſt queſtio de accuſatione uel actione.in.l.i.de ri tu nup.eſt queſtio de dona. & ſic de aliis rebus. melius aũt pondera tex.in./.ff. un de uir & uxor. Primo ad principium dicit oportet iuſtũ eſſe matrimoniũ ad hoc ut detur iſta bono.poſſeſ.quod uerbum oportet / neceſſitatẽ & cauſam preciſam denotat.l.obſeruare.ff. de offi. ꝓcon.cũ ſimi. Item illic dicit propter matrimoniũ: que dictio cauſam finalẽ innuit. ut in rubri. de dona. propter nup. & in rub. de cõ dic. ob cauſam. Tertio pondera ꝙ illic cauetur non dari bonorũ poſſeſſionem ſo cietate coniugali per diuortium di ſſoluta ſi tempore mortis non cõſtabat matri monium: quia ceſſante cau ſa illa que finalis eſt ceſſat efſectus. aut. generaliter. C. de epiſ. & cleri. Per hec ſtandum eſt cũ cõmuni. In titu. de tranſactio.C. UIn titulo detranſactio. C.due ſunt leges quas ego recenter põdero: neq; id legi Qui admit. ad ab alio ſcriptum. quibus uidetur mihi ea ſententia defendi poſſe: ut tranſactio ſit contractus nominatus. Item ut ex ea poſſit oriri actio. Primo eſt tex.in.l. quis. ubi dicitur ꝗᷓuis is qui pactus eſt ſtatim penituit: non reuocatur tranſactio penitẽtia. Ergo non eſt innominatus quia reuocaretur.l.dedi.ff. de condic. ob.cau.l.ſi quis , . cum fundũ.ff. de pac. poſtmodũ legi bar. quẽ prius non legeram recẽter qui facit hoc argu. & ſoluit fauore minuendaꝶ litium eſſe ſpeciale: uel fauore liberationis: que ſunt ſpecialitates diuinatorie.et per eas non deciditur materia. Videbatur mi hi poſſe res aliter decidi: quia in contractibus innominatis penitẽtia admittitur re integra: non alias. l. ſicut. C. de actio. & obliga. Sic ĩtelligas in. lI. ꝗuis. rem non fuiſ ſe integram: quia dicitur pactus:quod uerbum denotat actum preteritum & con ſumatum ſeu perfectum: tamen in contrarium ponderares tex. in uer. ſtatim. Item hoc argumentum faciebam in.l.tranſactio.que precedit illam dicitur tranſactio nẽ eſſe ultro citroqʒ obligatoriam. ergo ſtatim parere debet actionẽ: & eſt nomina tus contractus. Tu cogita & lege ſcribentes. UIn lIaſonem ad.l.id quod apud hoſtes.fl.de lega.i. Cn.l.apud hoſtes.de lega.i. laſon uir alioqui ſummus & eloquens halluci natur ſepe ac ſomniat euiden tiſſime. Primũ ubi adducit tex. in. l. ſi quis ſeruum. . fina. ff. de capti. quem tex. non inuenies in eo titulo: neq; in. C. de poſtliminio re uerſ. Sed ad eam rem que a laſone dicitur heredem debere ſi poteſt rem ab ho ſtibus ereptã aut redẽptã recupare: & eã dare legatario melius firmant ſenẽſes. ut habes illic per bar. ſæoinum. Item ubi contra ſententiã Alex. que habet ꝙ milites noſtri tenẽtur nobis res noſtras ab hoſtibus recuperatas / ſine precio & gratis red dere. adducit Iaſon tex.in.l.ſi quid bello.ff. de capti.que non loquitur de precio/ ſalua lIaſonis pace:ſed faciunt ea que illic ad prĩcipiũ bar. ſcribit. & tu adducas me liorem tex.in.l.in bello.S.ſi quis ſeruum.que expreſſe dicit oblato precio is qui rem noſtram ab hoſtibus recuperauit. eam nobis tenetur reſtituere. & ille tex. pro bat contra Alex. ꝙ non debet gratis: ſed dato precio reſtitui. & ĩprobat diſtinctio nem Ange.aut illico fuit redempta aut ex interuallo. que eſt egregia: ſed ipſe non ſoluit ſum obiectum:& relinquit rem indeciſam. Ego cogitaui poſſe ſolui illud contrarium & poni tale fedus:aut illa res noſtra fuit ab hoſtibus publice & uirtu te bellica erepta & redempta: tunc gratis reſtituenda eſt: per tex. in. l. ab hoſtibus. ſecunda. C. de capti. non enim decet milites eſſe dominos rerum noſtrarum :ſed defenſores. facit optime tex. in.l.ſi captiuus. ffde capti. ibi expulſis hoſtibus agri ſunt dominis reſtituẽdi nec publicari: aut prede loco cedere debẽt. quis do. Iaſon falſo dicat eſſe corrpute allegatum ab Alexã. aut fuit redẽpta per aliquem de ma nu hoſtium non uirtute belſica nec publice: ſed pecunia data: tunc non eſt gratis reddenda. & ita loquuntur illi tex. CAn mutatio fideiuſſoris inuito creditore fiat. CIn.l. ſi pater. de collatio. C. queſtio eſt diſputata poſt bal. per omnes fere mo dernos. An ſi quis promiſerit liberare fideiuſſorem titium: & uelit eũ liberare no uatione dando alium eque idoneumi. creditor autem nolit mutare ob id ille a ſua fide liberetur. bal. ſcribit eum debere illi fideiuſſori de indẽnitate cauere. per tex. in .. ſimandato.S.i.ff. manda.quia creditor inuitus nõ mutabit perſonam fideiuſſo ris dati. ſecus in eo qui dandus eſſet. l. qui autem. S. i.ff. de conſtitu, pecu. Hãc ſen tentiam ſequuntur Sali. Alex. Iaſon. in. l. ſi pater. & in. .i. ff. ſolu. matri. Philippus Decius uir ſumme doctrine in contraria opinione eſt dum citat leges ꝗplurimas & argumenta quibus cõcluditur creditorem cogendũ ad eque idoneos fideiuſſo .* ol b iti u lei nid Un wur nti Lcon len c⸗ minn lumng nor bo Gasn niins tsel nci⸗ come döi tero Unc ſe non Al Auun htbus mnld us 0 M deme gun Geno aren Hezlu erteehn dei Hicſe is lums eut⸗ — er bonorum poſſ. Fo. XXXI res excipiendos. Sed mihi altera ſententia longe tutior apparet.ea ratione qua po tiſſimum Alexã. mouetur: quia in. I. ſi mandato. cum ſimi. cauetur ne quis cogat᷑ mutare perſonam debitoris. & cum dicit Decius ex cauſa cogẽdñ:hoc iure cautũ non probat:neq; eſſet hec cauſa neceſſaria. E go cum tantis uiris non arroganter manum conſerere: niſi diſputationis cauſa uelim. Sic reſpondeo ſingulis domini Decii argumentis. Primum quando dicit eſſe eandem rationẽ in dando fideiuſſo re que elt in dato. puto id non eſſe idem ut colligitur facile ex illa.l.qui autem. S.i. in eo qui deceſſit ante moram promiſſoris ut promiſſor liberetur ſicut ĩteritu ſſ pe ciei.longe ergo eſt aliud in dando fideiuſſore:aliud in dato:preter multas alias ma nifeſtiſſimas rationes quibus illud dictũ facile poſſet impugnari. Nã inter facta & facienda lata eſt differentia. Secundo dum adducit.l.illud.ff.quod metus cau. Dico illuc dari alios fideiuſſores eque idoneos in odium metũ inferentis: quia pri mi erant liberati qui metum non intulerantut illic patet.alios ergo eque idoneos preſtabit in eius odium is qui metũ intulit: ꝗuis illorũ obligatio ſit extincta. Ier tio dum adducit.l. labeo.S. ſi per fideiuſſores. ff. de arbi. ibi uel alios nõ abſimiles: quia illi priores qui in primo cõpromiſſo interceſſerant liberati erant & non ſunt pro ſecundo obligati.l.non omnis.ff.ſi cer. peta. cum ſimi. merito liberãtur dando alios. Quarto in.l.ſi quis domum. f. locati. dominus euincens domum ſuã per alium locatam non erat conductori obligatus. & merito is qui locauit liberatut preſtando aliam eque cõmodam: quia eã quã promiſerat prebere non poteſt. non eſt ergo eadem comparatio huius rei cum fideiuſſoribus iam datis: iam obligatis & obnoxiis ut nouatione liberentur inuito creditore, cum nouario fiat ex eius cõ. ſenſu uel delegatio.l. delegare.ibi uel cui iuſſerit.l. omnes.ibi:ta demũ ſi hoc aga/ tur.ff. de noua. l.i. C. de noua. & que not. in. .. ſi rem aliqua. S. ſi duo rei.ff. de noua. Sexto tex.in.l.ii.S.locum. ff.de religio.eſt ſpecialis fauore reli gionis. Septimo in. l. i. F. deniq;. ff. de aqua pluuia arcẽda cum ſimi. ubi quis debet facere id quod ſibi nõ nocet & alteri prodelſt.illud intelligitur ſic: ut ſi loquaris in faciendo quis non po teſt facere id quod alteri noceat ſibi non proſit.l. fluminum.ꝭ.fi. fl. de dam. infec.I. in fundo. ff. de rei uendi. ita intelligas dictum Bartol. ueroñ. per Decium citati. & Pau. caſtr. Si uero in non faciendo: dicas ꝙ quis non cogitur facere id quod alteri proſit etiam ſi ſibi non noceat:niſi de iure naturali:ideſt de inſtinctu quo quis nõ obligatur efficaciter: uel ex cau ſa puta religionis uel publica. & in iam quelitis iuri bus iſta neceſſitas nunꝗᷓ ĩponitur de iure.l.ii.. ſi quis a principe.ff. ne quid ĩ lo. pu bli. cum uulgaribus. Ex predictis cre diderim cum uenia tanti uiri eſſe conſtantio rem opinionem ut creditur non cogatur mutare.· An ſententia tollat aut producat naturalem obligationem. ”ä ¶ Q ueſtio eſt antiqua inter ſcribentes in.l. lulianus.ff. de condic. indebi. le- ge ab eo. C. quomodo & quando iudex, an ſententia cõdemnatoria producat na turalem obligationem. in qua re uarie ſunt ſententie. Ea uero maxime laſoni pla/ cet quam tradit Barto. in ea lege iulia. ut naturalis uera non oriatur ex ſententia: ſed impropria que ex equitate iuriſgentium procedit. Et ipſe Barto. in contraria opinione eſt in lege ſi plures.ff. de fideiuſſor. ea ratione. Nam ſi abſolutoria que fauorabilior eſt non tollit naturalem ut eſt communis opinio: quo pacto con/ demnatoria pariet ipſam. Cui rationi reſpondet ita: abſolutoria non rollit natura lem ueram que ex conſenſu oxitur: quia ſenteria eſt de iure ciuili & illa obligatio De regu.iur.ff. de iuregentium: ſed impropriam (inquit) que ex equitate illa oritur ut maioribus pareamus bene tollit. Hec ratio mihi non placet. nec miror Bartolum uariaſſe. Nam obligatio naturalis ſeu ex conſenſu naſcatur ſeu ex equitate illa ſemper eſt iuriſgentium: ut ipſe bar. & omnes fatentur per.l.ueluti.ff.de iuſti. & iur. quo pa cto ergo hec magis ꝗᷓ illa per ſentẽtiam tolli poteſt. cum uxraq; ex eodem fonte & iure ſit profecta. Item quis eſt qui non debeat intelligere ꝙ ſententia contra equi / tatem operetur: & quod tollat obligationem naturalem que ex mera equitate pro ſiciſcitur. contra lege placuit. C. de iudi. l. pria. C. de legi.l.. ff. ſi quis teſta. lib. eſſe iuſſ. ſue. Et ego pondero tex. in. d. l. iulianus. ubi is qui uere debitor erat ſi abſolu tus fuerit natura debere non deſinit:quia ſententia abſolutoria nõ tollit illam na turalem obligationem que ex equitate remanet: & in foro anime ex communi opi nione remãet obligatus ob illam equitatem que tolli non poteſt per ſententiam. Dicerem ergo optimam eſſe Albe.Ray.& Matheſi.ſententiam:qui diſcernunt iu ſtam ab iniuſta. Nam & iuſta naturalem obligationem tollit. Is enim qui iuſte eſt abſolutus nullo pacto eſſe poteſt obligatus: neque naturaliter ex equitate: neque naturaliter ex conſenſu qui nullus unquã fuit. ideo iuſte abſolutus eſt:aut ſi fuit: aliqua ex cauſa ſolutus eſbut per acceptilationem uel pactum de non petendo. Item iuſta ocondemnatoria parit obligatiõem naturalem ex equirate ut iuſtis mã datis maiorum pareamus. Iniuſta minime. nam & iudici iniuriam facienti licet ad uerſari.l. deſenſionis. C. de iure fiſ. lib. x. ne inde oriatur iniuri arũ occaſio unde iu ra naſci debẽt.l. meminerint. C. unde ui. Per que mihi uiſa illa opinio uerior ꝗᷓ plu ribus argumẽtis defendi poſſet: niſi ſtuderem breuitatiꝰ Alia in titu. De regulis juris. ff. culeos: quibus enarrandi ceſarii iuris munere in hoc percele, bri auditorio pro mea uirili functus ſum, ubi mihi iugum re/ Kſumendum atq; (quod dicitur ad penſum redeundum uide rem clariſſimi aduleſcentes interpretatis quondam omnibus S= AWMHprope pandectarum titulis, propoſui uobis titulum de regu/ lis luris oinnes alios concludentem abſolutius enodare. Vt im pendio difficilem ita impendio utilem: ob idqʒ ad prime legendum ac intelligendum uelut omnium romanaꝶ legum tabulas & enchiridion in manibus ueriandum: in finu fſouem dum: a quo ſurgendum in quem obdormiendum:a quo uigilie captari: in quem ſomnus figi debeat: utpote qui legum omnium: omniumq;ʒ librorum Alberico iu dice reuolutionem expoſtulet. lata autem eſt culpa ignorare iuris regulas ut dicit Ludo. Roma.in.l.quod te.ffſi ert. peta. ad glo. unde hunc titu. pre manibus ha/ bendum cenſeo. Cuius explicationi meam eruditionem longe imparem: meum ingeniũ qualecumqʒ eſt: meas curas omnis: ſtudia: feſtos ac ꝓfeſtos dies:oẽm de niq; operam: omneq; oleum cõſumptuꝶ me polliceor. Ita ſpero futuꝶ ut & mihi prodeſſe: & uobis ſatiſſacere: & poſteris quoq; nõnihil hac ĩ re forte cõſulere poſſit hic labor cene impenſus neſcio cuius frugis. Veſtrum erit uiciſſim & geniũ frau Oſtexantlatos annorum duodecim labores pluſquam Herx hesn ulin ole vooinun zomote on En gen Muacle woprl geyi⸗ Orpal Gut Mennn nboo lge güntm⸗ Micun uceet lgur loign Kiute ſnor Nituti nodo Count Med laros llca cin Aig lcu⸗ Ckuo⸗ k go ie Pemn De regu. iur. f. Fo. XXXII dare.& huic operi uos quod ſoletis & dociles & attẽtos prebere. Cum igiturex an tiquiſſima ſimul & receptiſſima. noſtrorum ſententia titulorum ſeries & conti / nuatio rerum intellectui conferat: ut iureconſultus ait in lege ſecunda.ff. de ſtatu hominum. Bald. in.l. Gallus. ad principium. ffde liber. & poſtu.ſcribentes ab ini tio more ſuo poſt Accurſium hunc tĩtu. hoc ordine prioribus coniungũt. Quia non eſt abſurdum ut quibuſdam particulatim & ſpecialiter enumeratis quedam regule tradantur.l..ſi ſeruus ſeruum. S. ĩquit lex. ff.ad. l. aquil.l. genetali. C. de ſacro ſan. eccle.c. quoniam contra falſam. de proba.c.qui ad agendum. de procu.li.yi.ci tato per Philip. Decium. Ideo iuriſcõ.poſt traditas totius iuris ſpecies ac partes in ealce pãdectarum regulas ſingulorum tradit in quibus ſumma rerum omnium compacta & collecta uideatur. ta qui ſcribunt in. yi. librum titu. de regu, iur. con tinuant hanc glo.ſequẽti. Inſerunt quod generalis clauſula deheat ſequi particu larem non autem precedere. que res a nonnullis tractatur in. l. doli clauſula. de uerbo. obliga. ff. ab aliis in. l. cum queſtio. C. de lega. in. l. ſed & ſi quis. 5, queſitum ff.ſi quis cautio: & aliis pleriſq; locis. Ego uero in tres partes omnia cõcludo. Hec. enim materia mihi optima uiſa eſt in hoc rubro multis pretermiſſis que huic loco adiiciuntur. & in rub.de regu. iuris. lib.yi. Quedam enim clauſula eſt inſtructi ua que rerum principia cõmunia tradit ſiue quibus ſpecies non conſiſtunt necin telliguntur tam in ciuili phĩa: quam naturali & ea debet precedere ne reliqua pror ſus ignorentur & illotis manibus rem aggrediamur. l.i.ff. de orig.iu. l.i. fl. de iuſti. & iur.ubi bald.de principiis & principiatis. S. i.ff. ſi cer. pe. ubi bar. de definitionea qua omnis bona diſputatio debet inchoari & proficiſci: &ti. de bo. poſſ.tit. de ſer uitu.titu. de proba. & alii ſimiles. Altera ẽ in qua doctores accurate ſcribunt que modo ampliatiua dicitur modo concluſiua. in qua & labor & opus eſt. Hanc eni dicunt alios habere effectus & alias cum precedit alias cum ſubſequitur. Nam precedere dicitur & prius apponi ad cautelam ut comprehendat caſus non ſpeci ficatos cum ſequitur: ſpecificatos uero non.d.l. doli. &. d. S. queſitum.l. ulti. . cui dulcia. ff. de uino:tritico: & oleo lega. & cum precedit omnia comprehendit. l. ticia S. qui marco homini docto.ff. de ami. leg. ubi habet ille marcus annua. x. in gene rali legato precedenti comprehenſa& preterea octingenta ſpecialiter poſtea lega ta. quia ſpecies ſequuta non derogat generi. quem tex.tu ſigna ad aliud quod teſta tor uocat uxorem ſuam dominam ſanctiſſimam. Vnde petrus decidit quandam queſtionem uulgarem que ad ſimilem uſum trahi poteſt in legatis interpretandis in: quibus uidi mnltas contentiones. Teſtator legauit priori mendicamium bibliam inde legauit cuilibet mendicantium illorum ueſtimentum. queſtio eſt an priori et biblia ſpecialiter legata uideatur et etiã ueſtimentum. In qua diſtinguirt petrus aut precedit ſpecies tunc ſolam ſpeciem habebit et genus derogat ſpeciei.l. alimenta. 5. baſilice. ff. de alim. leg. ubi non debentur alimenta in clauſula genara li poſteriori legata libertis illi cui prius in ſpecie erat aliquid nomine alimentorum legatum et.l. ſtichus nutricis. e. ti.l. uxori. 5.feliciſſimo. fl. de leg. tertio. l. ſanetio. C. de penis.l. quid ſit fugitiuus. S. quod aiunt. ff. de edili. edict. Iaſon in. d. l. coheredi. dicit ſe habere preter alios duos tex. not.tex. in.l. cum uulgari.ff. de dote prelega. quĩ tamen quia loquitur in dote ubi eſt ordinarius dies a lege non bene facit, nec etiam. c. cum dilecti. de dona. quia ibi tex. dicit eſſe ſpeciale in beneſicis et donatio nibus aut precedit genus tunc utrũq; debetur. d. . qui marco &. liiii. de ſtipu. ſer. ita ſen. cy. et bar. ubiq; in. d. . qui marco et. . queſitũ et antiqui balautẽ alia que dam tradit in. l, quotiens. C. fami.herciſcun. 5, i plures.l, legatorum, ff. de lega , F ü De regu.iur.fl. d. l. oum queſtio. alii etiam nonnulla in lege coheredi.S.qui patrem.ff.deuulga. et pupilla. ſub. aliĩ in.l.ſtipulationes cõmodiſſimum. ff. de uerbo. obliga. alii in. l.i. C. de uerbo.ſigni.lllam tamen diſtinctionem ſequitur Io. an. in titu. de inſtru. edi. S. mare uero aliqua uer. lxyjii. ad ſpecu. Archidi.in. c qui Ioãnes. xii. q/ul. Io.deimo. in. l. coheredi. . qui patrem. ff.de uulg. ſub. uariat & uidetur tenere ꝙ ſiue prece- dat ſiue ſequatur ſpecies ſemper derogat generi.perm ulta fundamẽta quibus po ſtea reſpondebo. Franciſcus retinus tenet contrarium quod ſiue precedat ſiue ſequatur utrũqꝙ; debeatur que ſententia uidetur uerior. Primo quia tunc ille prior dquorum uice fungitur.eſt enim Biblia legata tanquam prelato ut ex ea alios inſti tuat & inſtruat & ueſtimentũ tanquã fratri cum appellatione fratrum cõtineatur cſi. & illic ſcrib. de ſymo. ſfacit deciſio bar. n. l, ſ. conſul.ff de adoptio. ex ratiõe ge nerali cum duo officia cõpatibilia ſunt unus poteſt gerere perſonam duorũ.ergo inquit in illo legato debetur utrumq; priori. Facit tertio tex. in. l. ſed & ſi per pre torem. F. ait pretor.ff ex qui. cau. maio. ubi patet quod quando due clauſule reſpi ciunt diuerſas perſonas generales: & ſpeciales cõcurrũt:& ita.l.iii.de ſtipu. ſeruo. loquirur in qua dominus duorum perſonam repreſentat quãdo ei & in ſpecie: & in genere ſtipnlatio eſt facta. Hanc tenẽdo reſpondetur ad.l. qui marco. quod illic debetur utrũqʒ non quia genus preceſſiſſet: ſed quia teſtator illi conſueuerat in ui ta preſtare alimenta.ex quo eſt preſumptio quod adhuc uelit preſtari quãuis ali quid particulatim legauerit. ut in.l. alio.ff.de alimẽ. & ciba. lega.l. dominus ſticho. Steſtamẽto.fde pecu.lega.ibi ſecundum ea que proponerentur propter conſue tudinem domus deberi. facit etiam quia omnes doct. quos Alex. reſert ĩ. d. l. cum ueſtio. .i. tenent utrũq; deberi quado difforiniter nominatus eſt legatarius. ſed ſic eſt qnod hoc caſu eſt difformiter nominatus ſemel in genere cũ aliis fratribus quorum appellatione uenit: ſecundo in ſpecie quando dictum eſt priori ſiue pre cedat genus ſiue ſpecies:nec eſt dare bonam rationem diffſerentie in ordine: & hoe dico eſſe uerum quando non eſt idem legatum eiuſdem rei ſed diuerſarum quia ſi diceret lego fratribus & priori ueſtimenta quia non habent duo uel quod bal. et Saly. dicunt quando non eſt legatum ſui natura reiterabile ſeu multiplicabile. ut in. d. l.alimenta. S. baſilice.ff. de ali. leg. et ibi alimentorum uerbo cibaria ueſtiaria: ęæt habitatio continẽtur. Vnde bis legara non intelliguntur. nec hoc facit prioritas uel poſterioritas ſed rei legate natura ſecundum ea que proponuntur ut dicit ille tex. Item fallit ut dicunt ſcrib.in. d. l. cum queſtio. quando aduerſatiua dictio poni turutpura lego fratribus alimenta priori uero bibliam nam tunc ſola biblia debe retur: & pro opinione Franciſci arerini adduco uobis tex. rotundum in.l. quidam teſtamento.ff.de peculio legato.iuncta.l.ſequen. in fi. dũ ille dicunt in coniunctio nibus nullum ordinem eſſe nec intereſſe utrum prius uel poſterius legatum dice retur uel ſcriberetur. nec obſtat illa.l. ſeruo manumiſſo. de pecu. lega. queuna ual deuidetur defendere ſententiam Io. de ymo. quod debeat habere ſolum ſpeciale le gatum ſiue precedat ſpecies ſiue ſequatur. ubiq; ĩ illa.l. ſeruo.eſt legatum generis quia legatum ẽ genus & ubiq; diuerſitas rerum & perſonaꝶ: hic uero ſecus.quia dico quod eſt caſus diuerſus a noſtro nam in noſtro caſu eſt legatum generale re ſpectu perſonarum quãdo dicitur & fratribus.ibi eſt legatum generale omnium ancillarum uxori factum: & ſic rerum uni perſone: & legatum ſpeciale ſeruo ma numiſſo de peculio ſuo & in eius peculio erat ancilla que ſub illo peculio quod eſt etiam genus ei legata intelligitur: nec ullo pacto ſic obſtabit illud funda/ mentum quamuis Franciſcus Aretinus: Aut quiſquam alius quem legerim hont Gni⸗ u ſ cn nuu guen ſe ſeg ſeg Nt in on 7 dlen vomi l oli 1 en De regu. iun fl. Fo.XxXXIII non reſpondeat: & ita concludo nunc in eam ſententiam Areti. quod indiſtincte utrũq;ʒ legatum debeatur: & illa fuit intentio teſtatoris ob diuerſam cauſam legan tis unam que ſoli priori conuenit ut libellum habeat magis quam alii aliam: que ipſi quoq; cum ceteris conuenit ut alimenta uel ueſtimenta habeat cum frater ſit d.c. t. de ſymo. & multomagis in fauorabilibus iſtis & piis cauſis. Vltimaeſt nar raiua clauſula de qua hic titulus, Deffinitio regule & alia declarabuntur in.l,ſe quen. poſt bart. pAVLVvOY. Regula eſt que rem que eſt breuiter enarrat.nõ ut ex regula ius ſumatur ſed ex iur̃ quod eſt regula fiat.per regulam igitur bꝛeuis rerum narratio traditur. Et ut git ſabinns quaſi cauſe coniunctio eſt que ſimul cum in aliquo uitiata eſt perdit officium ſuum. CRegula eſt.quia omnis bona diſputatio de aliqua re debeta diffinitione proſi ciſci. Ideo incipit a diffinitione & deſcriptione regule. diuide. lI. in quatuor partes ut glo. dicit. Collige regulam debere eſſe breuem ita tamen ut uitetur perplexi tas: ſeu nimia obſcuritas ut hic per Decium. Ex glo. magis colliguntur notabilia quam ex textu. Eam diuide in quinq; partes principales. Primo diuidit. Secundo declarat diffinitionem. Tertio docet quibus modis fiat regula. Quarto de pote/ ſtate regule & quomodo ius faciat. Quinto de exceptione an ſit ſub regula uel non. partes parent Barto. quem ex arreſto debemus expedire. ad glo. primo op po. de. . ii. ff de legi.ibi lex eſt regula. & ſic uidetur quod hec diffinitio cuilibet legi conueniat. ſolu. eſt quod regula ſumitur quandoque generaliter a regẽdo pro om ni re que regit uel rectum ordinem tradit ut illic & regula fratrtum minorum & regula Scriptorum & Carpentariorum Fabrorumque. Quandoque pro colle/ ctione & ſummaria rerum deſcriptione ſiue concluſione: & hoc modo hic ſumi tur. & ut dict Albe. apud grammaticos. Secundo procedẽdo in glo. queritur qui bus uerbis regula conſtituatur. & in ſumma tribus modis fieri dj. Ptimo per uer ba per uniuerſalem orationem ſeu ſigna uniuerſalia ut omnis nullus nihil nun quami ſemper. Secundo per indefinita que uniuerſali equipollet que eſt quando eſt terminus cõmunis ſine ſigno ut homo femina ſeruus dominus de qua dictu ri ſumus ad finem huius. l. T ertio per relatiua ſeu adiectiua: ut quis que quod.ut in. l. eius eſt nolle infra. e. que indefinite equipollet. ertio ad glo. queritur de eo quod dicitur an regula faciat ius. In quo barto. recitat Dyn. & eius argu. de regula catoniana breuiter concluſio eſt ex dictis eius & Decii aliorumque omniũ quod interdum ſumitur tranſitiue & non inducit nouum ius ſed uetus colligit & nar rat ut hac.l. & fere ſemper aliquando intranſitiue non relata ad aliquod ius prece dens tunc addit nouum ius: in quo nouo iure ligat omnes etiam priuilegiatos ſe cundum Decium qui poſt bal. plura de hac re ſcribit. Quarto ad glo. quantum ad materiã exceptionis an ſit de regula Bart. dicit quod eſt de regula quo ad uer ba non quo ad diſpoſitionem. & dicit Decius quod eſt de regula quia debet eſſe de genere regule ut omnis homo currit titius non currit. aliter atque ſi diceretur üle aſinus non currit. Ex qua re infero primo quod petrus de ancha. in. c. i. de offi. aic. libr i quod etiam reperies apud eum in rubrica de regulis iuris.̈ in. vi contra Paulus Lapum tenet quod ſi epiſcopus dederit uicario ptãtẽ faciendi omnia que poteſt excepta collatione non ĩtelligitur tamẽ oĩa poſſe: quæ ſunt epo reſeruata. ꝙ ſequi tur Areti in conſi.viii. & cano. in. c. qm contra falſam ut lit. non conteſt. decius di cit ſibi uideri eſſe cõtra hoc noſtrum quia exceptio illa eſt de genere eorum quæ ſunt epiſcopo reſeruata. ITu dicas meo iudicio quod non eſt de his que ſpecialiter epo reſeruata ſunt ſed de his quæ ordinario iure ad epiſcopũ ꝑtinẽt & ẽt ad alios. Infero ſccũdo ex ſentẽtia Alb. ad deciſionẽ illius queſtiõis que tractatur a noſtris in. l. ſi ex falſis. C. de tranſ. & a canoniſtis in. c in noſtra de teſtibus. Si teſtis dixerit falſum in uno dicto an per hoctota depoſitio eius reddatur falſa. nã dicit Alberi. hic quod ſi regula per exceptionem falſiſicetur erit totum falſum: ſi corroboretur non erit quod ꝗuis non admodũ huc ſpectet:tamen deciditur cõiter eſſe totum deſtructũ per unius dicti falſitatem. Ita dñt ſcrib.ſd. locis & aliis que citat Iaſon in. d.l. ſi ex falſis. Tu ſingulariter adde illis ea que Franciſcus aretinus ſcribit in. d. c. in preſentia. quod ratio eſt optima cõis deciſionis quia iuramẽtũ eſt indiuiduũ quod ipſe dicit & tenet in.li.S. pe.col. ult.ęff de uerbo.obliga. Item quod dictũ cõ mune ſcribentium quod illud eſt uerum qñ ptineret illud dictum falſuni ad ſub ſtantiã articuli de quo queritur ut illic renet laſon poſt alios illud debet ĩtelligi ẽt ſi aliquomodo pertineret incidenter uel alio pacto. Item quod dictũ Bal.de errore quod error non inducit faſum eſt intelligẽdũ quãdo error eſſet probabilis. aliud ſi non eſſet probabilis ut cum de eo quod uidiſſet uel audiuiſſet depõeret: uel qñ eſſet cõſanguineus ut in.l. Octaui unde cognati. lta ille in. d. . pe. egregie. & plura in. d. c. in noſtra. ubi etiam Filinus & moderni late. VItimo pro huius.l. cõplemẽ to de indefinita dico quod regulariter equipollet uniuerſali tam de iure cano.quã ciui. per tex.in.l.ſi. plurib.ff deleg.ii.ubi glo.alias concor. adducit & per tex.in. c. ut circa de elect. lib.yi.ubi glo. magiſtra cũ ſimilibus ex multis bar. Dy. aliorũque di ctis hoc ſta complectar. Primo declaro ut hic bar. facit & in. d. l. ſi pluribus. ut non proprie ſed ĩnterpretatiue fiat & ex benigna extẽſione. l. ſi ſeruitus in uer,humani us ẽ.ff de ſerui. urb. pred. hic inducta per Decium. licet Socinus in cõtrariũ addu cat. l.i. fſ.de libe. & poſthu. ubi appellatione fili omnes non ueniunt: ex benignita te. ergo proprie uenirent. cui optime reſpõdet Philippus quia eſt illic quedam be nignitas pticularis in odium exheredationis inducta.nõ autẽ alia ratione ꝑ quod ipſi docto.limitãt illam regulã indefinite non procedere in odioſis. ut Alex. illic trahit ad materiã bannitoꝶ pulchre quem uideas in. d. l. i. dicit tamen bar in. l. edificium. ff.de ſer. urba. predio.quod in ſtatutis etiã haberet locum regula inde finite ob identitatẽ rõis in pticulari & uniuerſali.quod ipſe ẽt tradit ĩ.l. omnes po uli.ff. de iuſti. & iure. Secundo declaro in indefinita legis in qua indiffinite uenit uniuerſale & cõprehenditur quia cum dicitur obli gatio eſt iuris uinculum. cõpre hendit oẽs obligatiões mundi. Tertio declaro collectiue non diſtributiue ut. d. 7. ſi pluribus. quia non quilibet hæres dabit quinq; ſed oẽs ſimul quinq; dabunt uod tamẽ ex natura rei deſtruitur. uti.l. qui filiabus. S.i. ff. de lega.i.quod bar. do cet in. d. l. ſ pluribus. ad fi. quia uerbum heres & uerbum filia differunt. Quarto nifi cõſtaret deuolũtate teſtatoris ut. d. l. qui fliabus: OQuĩto ubi materia eſſet ne ceſſaria. ut cum lex dicit uenditorẽ teneri de cuictione & homicidam teneri.l. cor nelia & acquilia ĩtelligitur de oĩ. Sexto ex eodẽ bar. qñ eſſet contingẽs ex caſu nõ ex uoluntate dependens ut illic bar. per.l. ſeruis urba.ff. de leg.iii. Septimo ob ni miã incertitudinẽ & citat. l. legato gũliter ꝗᷓ eſt cõtraria. ꝗa nec optimus nec peſſi mus. & ſic diſpõ nõ ẽ nulla. Octauo fellit in. c, cũ clamor. deteſti.c. auditis. d pre Akht ſhi dum ſ ſen Ure ( etrd nun Lohe ee (ab ſons la n. Mc laus ſblae ad uus lon.⸗ lebe chn Bu nue⸗ Vulpianus J Fo. XXXlIllII ſcrip. in teſtibus: qui debẽt clare/& non indefinite loqui: ut ſi dicãt homo occidit titium. Alia per uos colligte. . vyVLPIANVyVVYVYvv. Femine ab omnibus ciuilibus officiis: vel publicis remote ſunt:et ideo nec iudices eſſe poſſunt: nec ma giſtratum gerere:nec poſtulare: nec pꝛo alio interue nire: nec pꝛocuratrices exiſter. CFœminæ. Hæc regula diffuſe tractata ẽ ꝑ Phi. Deciũ: dum accurate & ordina te tradit oẽs caſus in ꝗbus fœminaꝶ cõditio deterior eſt: & alios in quibus ẽ me lior. Et quia pulcher eſt/clarus/& uulgaris eius apparatus:ex Spec. precipue ſum ptus in tit.de procu.& aliis in. l.in multis. ff. de ſtatu. hom. & in. c. dilecta. de maio. & obed.c.dilecti. de arbi. cum ſimi. Ego ꝑſtringã quædã precipue circa glo. & Bar. quẽ cum ꝓcedat per diſtinctionẽ, ego clarius per ampliatiões/& limitationes de clarabo. Regula eſt ergo ꝙ fœminæ quãtum ad ciuilia & publica officia dete rioris ſunt cõditionis ꝗᷓ uiri: quæ per quinq; exempla hic declarat᷑. concor.tex. in l.i.ff. ad uelleianum. l. fi. C. de arbi. ibi ab oĩ iudiciorũ agmine tex. in. I.fi. ff. de fide inſtru.ibi marẽ ꝗᷓ fœminã: & gũraliter ab iis quæ uirilia ſunt: quia natura ſua mu nera diſtinxit: & eaꝶ conſiliũ leuius ẽ: & ſexus fragilior: ut Ariſt.ait in primo polit. Inquã ſententiã innumeræ authoritates adduci poſſunt ex grecis/latiniſq; autho rib. ſacra/ethnicaq; ſcriptura. Sed rem ipſam ciuiliter expediendo ſacit primo qd Bal.dicit in.l.i.ff.de ſenat.p hoc ĩferri ꝙ ſi auus/et auia cõcurrãt in tutelã nepotis, auus ẽ præſerẽdus. Vide quæ ſcribũtur in aut. matri/et auix. S. quo/et qñ iudex. Item. dicit, ꝙ in pronatus iure et in uoce mares p̃feruntur. Ad hoc ꝙ in regno fran ciæ bona eſt lex: quæ excludit fœminas a regno contra Anglos: de qua re dixi in tractatu de.l. Salica. Preterea facit quod Bal.ſcrib. in. l. liberos. ff. de ſenato. in mili tes: qui dicunt ſe nobiles ex parte matris contra illa.l. liberos in fi. quæ dicit eſſe ex patre dignitatẽ/et nobilitatẽ ſumendã non ex matre. cetcris tũ parib. aliqũ pferun tur qui ex utroq; parente ſunt nobiles. uide glo. in uer. nobiles in titu. de collat. in prag. ſanctione. Hanc regulã extendo ꝓcedendo ut Bar. in glo. ẽt in munerib. au thoritate publicis/ & utilitate priuatis: ut in tutelis. lpe. ffde tutelis pᷣterquã in tit. qñ mulier tuto. offi. C. ut in aduocationis munere: quia uirile eſt. l.i.. ſexum. ff. de poſtul. quod Bar. Et Decius dicunt limitari per dictã. li.. fi ubi pro parẽtibus ac liberis/et quibuſdam pꝑſonis põt poſtulare.uide tu attẽtius quod glo. d. . fi.tenet cõtrariũ: et uerius ur, ꝙ non poſſit etiã in illis caſibu s poſtulare: quia ille tex. non loquitur de ſecundo capite:quo mulieres includantur: ſed de tertio: nec aliqua lex reperitur ꝙ mulieres poſſint poſtulare licet reperiãtur ꝙ; poſſint eſſe ꝓcuratrices, tribus adhuc cõcurrẽtibus in.l. fœminis. ff. de procur. nõ autem poſtulare. Adde quia ratio prohibitiua finalis eſt in. d. l. ſxum: quia eſt uirile officiũ: quod citra pu dorem mulier exercere non poſſi it. quæ non ceſſat in illis caſibus. Secundo exten de in officio etiã uili ut ꝓcuratoris:niſi in. d. l. fœminis. l. alienã. C. de procur. p̃ter- quã extra iudiciũ.l.iii.S.i.ff. de neg. geſt. l. ſed & ſi quis..parui.ff. de iſtito. l.mulier f ad trabel. la.ii.nec executrix in iudicio ſed extra. ut Bar. hic/& in. l.a filio per illũ tex.ff. de ali. leg. ubi etiam per tranſitũ ad ſecunda uota non deſinit eſſe. Hic autẽ dicit Alb. ꝙ in iudiciariis actibus non poteſt. Vnde non pofſet in ius uocare hère des: uel debitores hereditarios: quod eſt notandũ. Tertio declaro in fideiuſſiõe de qua loquitur hic tex,. & Bar. quãuis ſit actus prorſus extra iudicialis quod eſt De regu. iur.ff. uelleiano ſenatuſcõſulto ſactum ob eaꝶ fragilitatẽ: niſi in caſibus ſpecialibus. ut per glo. & Bar.in. d.l.i.ff. ad uellei. Inter quos ſigna unũ: qui eſt in. l.ſi decipiendi. eo.ti.iuncta glo.qũ mulier uirilem habitũ ſum pſſſet inſtar ſemiramidis: & ſic de cepiſſet: quia tunc obligatur. Q uarto extendo etiã in ea muliere: uel matrona: uæ eſſet ſumæ authoritatis/fidei/ & opinionis: ut. d. glo. in. d. . ſexũ per tex. expſ ſum in. d. l. finali. C. de arbi. Q uinto extendo in iuriſdictioneuoluntaria: quis Phi. Dec. aliud dixerit per.l.i. C. cõmunia de manumiſſiõibus. S. illud quoq;. quia non ſequit᷑. ſœmina poteſt manumittere ſeruũ ſuũ. ergo habet iuriſdictionẽ. quia non ipſe dñs ſeruũ emancipando: uel pater filiũ manumittendo, dũr habere iuiriſ dictionem: ſed illi iudices: apud quod: uel quoꝶ authoritate fit. Vndeille tex. nihil facit(eius pace dixerim ) nec puto uſꝗᷓ legi: ꝙ mulier habeat iuriſdictionẽ etiã uo luntariã. fallit hec regula expediendo bar. primo in munerib. realib. uel ꝑſonalib. rei cauſa debitis: quia ſunt onera/ potiuſquã munera. J uni. C. de mulieri. & in quo loco.li.x.fallit ſecũdo in dignitate:ſiue adminiſtratione: quã aliquando a patre: ali quando a marito: aliquando a principe habet.l. ſœmine. ff. de ſenato. & ibi Bar. fal lit tertio in ea quæ habet ex ſucceſſione: ut Ang.in.l.cũ pretor. S.fi. ff.de iudi de lo. Regina:& Alex.pulchre in conſi.i.col.vi.uol.quinto. Fallit.iiii.in ea que habet ex conſuetudine: uel ex conceſſione Pontificis: aut prĩcipis. c. dilecti de arbi. c. memi am.ii.q/y. c. cum deuotiſſimã.xii. q.ii.c. dilecti. de maior. & obe. quãuis Decius cõ tra Panor. teneat indiſtincte ẽt non hñtibus dignitatem poſſe dari iuriſdictionẽ: tamen iura illa loquũtur ſeinper in hũñte dignitatem: ut in Regina/ comitiſſa / uel Abbatiſſa. In reliquis glo. eſt clara. Ego poſt deciũ & tantos uiros expedito Bart. & glo. in feminas exclamare nolo: uos plura apud eos legite:quando breuitati eõ ſulturi ſumus. . . Item impuberes ab omnibus ciuilibus officiis de bent abſtinere. ClItem impuberes. Huius regule ratio eſt:quia ſenſum & iudicium non habẽt.l. fi. C. de teſt. mili. l. cum pretor. S. non autem. ff. de iudi. l.i. C. de falſa moneta. S. im puberes. l.i. SF.impuberes.fl.ad ſillani. 5. preterea. inſti qui teſt. fa.poſſ. Vnde pater pro eo non tenetur: tanꝗᷓ fideiuſſor: quia lex mandato & actui reſiſtit.l. lucius.S. imperator.fl. ad mũici. ẽt ubi eſſet penuria hoĩum. l.i..ſi. ff. de iure ĩmu. quia me lius eſt officia non geri quã male: ut in hello uel peſte.Facit ſecundũ decium:quia etiam habet locum hec regula in eccleſiaſticis. c. indecorum eſt ab his regi eccleſi as:qui ſe gubernare neſciunt de eta. & quali. c. ſuper ĩordinata de prebendis. Am pliatur ẽt per bart. in. l.impuberem. ff. de falſis etiam ſi ita iudex eiigatur: uel nota rius creetur:ut poſt pubertatẽ exerceat:quia tempus electionis: uel creationis iſpi citur. Adducit. l. excuſſantur.ff. de excuſ.tut. uel inſpiciturtempus date tutele. &. c. ſi eo tempore de reſcript.li.yi. ubi inſpicitur tempus reſcripti:quibus iurib. nõ be ne reſpondet Phi. tenens contra bar. & puto bar. ſententiam eſſe ueriorem preſer tim cũ lex ab initio refiſtat: ut patet per.. fi.de teſt. mili. ubi.per Alb. plura: &. l. ſi mi nor:quam contra eum retorqueo.ff.de ſeruis expor.in uerbo. cõſilio eius quaſi pa rum fſirmo reſiſtit:que non loquitur in teſt. ut exemplificat Decius:ſed in uẽditio ne. fimiliter.l.i.5S.fi.f. cõmoda.cui iunge. l. ii. . fi. e. tit. & uide que Phil. ſcribit in. c. poſt ceſſionem de probationibus. Limitatur hecregula per Alex. & alios in. d.lfi na. & hic per decium in doli capace: cum quo eſſetdiſpenſatum. non autẽ in alio ut arg. gloĩn.c.ſtatutum de reſcrip.in uer. canonicis, canoniſte in.c, cũ uigeſimũ De regu. iur. fl. HWü H Fo. XXXV de off.deleg. Limitatur ſecũdo in dignitate ſimplici ſiue adminiſtratione ut ꝑ bal. cxx alios in. d. l. f.ut ſuperius diximus de femina. c.fi. de iudi. lI.yi.in glo. c. ex eo de k elect. Limitatur.iii. in filio regis qui ſuccedit. & per ius hereditariũ iuriſdictio tran ſfertur. debet r̃ habere tutores: per quos exerce⸗ t: ut not. in. c. grandi de ſupplenda n neglig. prelati per Older. in cõſilio.lii. & alios hic allegatos per Decium: qui ſatis abunde/ & clare ſcripſit in hunc.S. ut nihil ei adelere opus ſit preſertim cum mate u rtra non exigat. Reliqua proſequere ut ille facit ſcilicet in crimine leſe maieſt. in ali d quali iudicio in his que uidit dum eſſet puer:que recepta ſunt ab omnib.& ita faci li lia ut in iis labor noſter cõſumendus minime uideatutr tranſeo ad difficiliora. 4 Lins eſt nolle qui poteſt ?2 vele? „ (Eius eſt nolle. Hec regula plus enigmatis haber ꝗᷓ precedentes. Glo. uarie i declarat. primo in hereditate uel legato conditionali. adducit tex. in. l. is poteſt. l. is N qui heres. f-.de acqui. her. facit melius lex nolle.illo titulo:que negatiue loquitur: ut kl iſta. nam affirmatiue non uſquequaq; procedit ut patet in.l.is põt.per bar. & facit dt tex.iuncta glo. in. l ait pretor. ff.de iure deli. ubi põitur hec regu la facit regula.l. de eri cem. ff.de uer. obl. de qua ĩn. l. non uidetur infra.e. facit tex: optimus preter.l. pater: 80 &. c.ſi religioſus: & alia per decium tradita in. l.ab adminiſtratione: quam adducit i ccuulgo per doc. adducitur in dicta. l. nolle. C. de legatis ibi. quia non uidetur nol u le:qui ſi uoluiſſet non potuit. que lex a Butrig.bald. Ang.io. de imo. Alex. lud. ro. * & reliquis inducitur ad queſtionem. Stante ſtatuto quod ſiquis declinauerit iuriſ ch dictionem p̃tis. non ſit in tutella & protectione cõmunitatis. Siquis clericus dixe rit Dñe iudex ego libens coram uobis litigarem: ſed quia ſum clericus nõ poſſum de an gaudeat priuilegio? in qua reperio tres opiniones. Prima eſt quam ſequor ut cõem per hanc regulam ꝙ non perdit priuilegium: quia non dicitur declinare: qui Hli uellet litigare non poſſet. c. ſi diligenti. de foro compet. Item quia eſſet retorquere bel priuilegium: et ſauorem clericorum in eorũ odiũ contra.7. fauore. Altera eſt eiuſ Kn dem bald. ſibi contrarii in auct. ſtatuimus. C. de epi.et cler. quia ſtatuti uerba ſunt et ſttricte intelligenda et reſpiciunt factum:quem ſeꝗtur fulg:et Pau.de caſt.ꝗᷓ nõ ob ns ſtat:quia uerba ſtatuti ſunt interpretãda ſecundum ius cõmune: et non contra fa lane uorem eccleſie: & intelligenda de iure nõ de facto: ut per doc. in. l. omnes populi cũ nlii ſ. Tertia eſt ꝙ tale ſtatutum eſt nullum: quia contra priuileg. eccleſie: contra aut. cc caſſa. C. de ſacro. eccl. c. eccleſia ſancte Marie. de cõſtitu. que non obſtat. quia reſpõ 0r det Alex. & ante eũ ſranciſ. Aret. quem non noĩat ꝙ illa iura loquuntur quando len expreſſe derogarent: ſed quando preter ius commune laici conſtituunt aliquod l priuilegium ꝗᷓuis uideatur eſſe contra clericos: tacite tamen illud ualet:ut hoc ca/ ſu. precedens ergo ẽ uerior q; ualeat ſtatutum: & q; includat clericos quo ad fauo n rem: non quo ad odium: quia ſi uellẽt non Poſſent. unde nihil eſt eis imputãdum ni per has.l. & rõnes. nec puto eſſe opus ut per epiſcopum: aut Patrem excuſetur cũ ðð conſtet excuſatus, dum tamẽ ueniat ad allegandum cauſam. ut doc.in. c de “ iud.in.l.ſi conuenetrit de iuris. om. iu. Nunc Pr ocedendo in glo. quam in ſex uel td in quo diſtin gue inter nominatos: & innominaros:in quib.licet reuocare et dil. ce * dere re integra. Res aũt integra nõ eſſe deſinit per oblationem ſimplicem ut doc. dicunt in. d. l. ſcut in.l.ſi cum fundum que iudicio Petri deſtruit totum mundũ. ſol ff. de pac.l. dedi.ff. de cõdict. ob cãm.l.iulianus. S. offerri. ff. de actio. empti. et uend. cum ſimi. de quo dixi late in rep. dicte. l, ſi cum ſundum, Secundo ex tertia parte gl. declaratur in mandatis que ſunt reuocabilia re integra tamen uulgata. l. mandatũ C. manda. quam tu limita in..iudicium. ff. de iudic. quia in iuriſdicione mandata reuocatur etiam: lite conteſtata ut illic quod dictum reſtringe pro nunc dupliciter ut hie per dominum Guilliermum delphinatus preſidem doctiſſimum uirum: cu ius ſeripta in aliquam huius tituli partem mihi cõmodato dedit.io.homo collega noſter: noſtriq; amantiſſimus. Primo reſtringitur in illis: qui conceſſiſſent: & man daſſent facultatem eligendi in prelatum eccleſie: ſiue quibuſdam quod etiã reinte gra reuocare non poſſint: quia eſt facultas quedam.que in donationis formãtran ſit:ut.d.pulchre innoc.in.c.in cauſis in uer. cum res de elctio. & citat iura: & rõnes. Secundo reſtringo in delegato: uel locum tenente huius urbis quem bailiuus nõ inſtituit: ſed a Rege habet mandatam iuriſdicionem. uel ſiuelis ordinariam. ut. d. inuoc.in. c.i.deoff uicatii. & in. c. ſuper. queſtione de off. deleg. ertio ex.iiii. paite tentiã. C. de ſenten.l.i. & per tot. C. ſententiam reſcin. non poſſe.quod ꝓrocedit in diffinitiua: ut illic glo. & ſcrib. Aliud in interlocutoria: ut in princ.d. l. quod juſſit. quod poſtremum etiam nunc duob. modis limita. Primo per bald. in. d. kpoſt ſen glo.limito hanc reg.in ſententia. l. quod inſtit. in fi. &. l.Pau. fl.de re iud.l. poſt ſen / . 7„ tentiam: qũ eſſet interlocutoria: que pimeret articulum aliquem: qa quo ad illum non reuocatur: ut puta ſi teſti obiectum eſſet qd nõ eſſet admittendus: quia infa/ mis: & ita eſſer interlocutus iudex. hoc eſſet inreuocabile. Secundo per. c. ſigniſicã tib. de off.deleg. ubi ſ interlocutoria perimat iuriſdicionem eſt irreuocabilis. ut cũ iudices delegati interlocuti ſunr ſe non eẽ competentes. Quanto limito ex quinta parte glo.in filio: & ſeruo.l.qui aliena.S. iuſſum. l.is qui heres. 5. i.ff. de acqui. her. & de hoc latius in ſeq. & inquantum Decius contra dicit bar.per illã. l. is qui heres, dico bar. bene decidere aut noĩe ſuo.aut aliẽo.Et ꝙ ubi requirit duoꝶ aut pluriũ conſenſus in adeundo ut pr̃is & filii quod potes trahere ad contractus & ſtatuta requirentia plurium conſenſum. ſümiliter ad diſtrahendũ pluriu conſenſus: ſiue diſſenſus requireret᷑ per.l. nihil tam naturale Hic nõ ẽ magna uis: ſed uide gl.que declarat bar.in. d.l. ait pretor.de iure delib. ultimo fallit ĩ tutorc ut...tutor.ff. de bo. poſſ. et hic glo. quĩa cum uult coacte facit rõne officii unde dr improprie uelle. ad quod uide. d. gl. Hanc reg. ultimo extende in conditione poteſtatiua: ut fran, Ar.i d.l.is põt. in· ii.not. — l Aelle nõ cꝛeditur qui ob ſequitur imperio patris ueldomin. CVelle. Hec regula plurib. modis exempliſicari poteſt. Nam preter glo põt dici ꝙ ex confinitate legum declarat precedentem: quia filius non dicitur uelle:ex quo iuſſus requiritur. l. ſiquis mihi. . iuſſum. ff. de acqui. her. Secundo ex Alberi cO qui hoc tm̃ dicit per.l.in fraudẽ.S.fi.ff. de iis qui ut. indignis ibi: quia uelle nõ di citur: qui parendi neceſſitatẽ habuit: cui iunge.l.ſᷣ tantũ.fl. ad.l. falſidiam ibi quia dño parere debuit. Tercio per hanc glo. ut in delictis excuſentur ob impium pater num: & dominicum in leuiorib. de quo tex:ẽ in. l. ſeruus. ff. de actio. & obl. l liber homo.ii.ff ad. l. aqui.l. liberorũ. S. excu ſãtur.ff. de iis qui not. infra. Dicturi ſumus in. lad ea qui hũt infra hocti. Pro apparatu. l.et glo. colligo quandã.l qu e per haãc limitatur coacta uoluntas ẽ uoluntas.l.ſi mulier. . penult. ff. met. cau.ibi adi it qui coactus adiit.I. cum proponas.C. de her.inſt. que in ſeruo loquitur. uoluit ꝗquis coactus. l. ſ. patre cogente.ff.de ritu nup.ubi ob reuerentiam Paternam non delinit eſſe matrimonium,. Facit. l, ſi priuatus.ffqui & a qui.que tñ uidetur cõclu De regu. iur. ff. Fo. XXXVI dere contrarium dum effſectus eſt nullus:ꝗuis ſit uoluntas èt pro libertate in eo qui coactus a ciuitate uel populo manumiſit & puto eſſe rõnem:quia nemo de/ bet cogi carere dominio rei ſue etiã per ſuperiorem. l..i. . ſi quis a principe. f. ne/ c quid in loco pri. fiat. Facit quia de iurc ca. etiam in delictis quo ad deum dicitur eẽ uoluntas. C. merito. xy. q·i. debet. n. potius mortem pati ꝗᷓ conſentire.l. iſti quidẽ G.i.ff. ꝙ met. cau. infero ex illa reg. Primo ꝙ generaliter ĩ teſtis coacta uolũtas ẽuo l lũtas:qñ de alterius cõmodo querit.l.nã ꝙ. .ſi coactus.ff.ad treb. quia eſt neceſſi 1n tas a lege impoſita ut uoluntas teſtatoris non ſit irrita per diſſenſum heredis no- u4— lentis adire ita ubicũqʒ legis imperio cogimur facere nõ dicimur inuiti. infero ſo 4 idem eſſe cum iudicis imꝑio cogimurut cum precedentib. indiciis cogimur per zi torturam fateri aliquid quod extra torturam confirmamus: & perſeueramus i cõ l feſſione. quia nõ dicimur coacti. ſed uoluntas durat. unde. d. Ang. ꝙ; notarius ſcri e bens me ex uoluntate:ſeu uolũtarie confeſſum excuſatur & non incurrit falſum ſ gqa coacta uolũtas hoc caſu ẽ uolũtas p.l.cũ aliqs. C. de iu. deli. p bar. . l. i. F. ſi quis in ultro. ff. de que. Vide ſuꝑ hoc io. & Al. de ĩmo: & fran. Are. pulchre in. l. qui in alie na. F. celſus. ff. de acqui.her. quid non ita eſſet: ſi iniuſte tortus extra torturam con len fiteretur: quia non noceret nec eſſet uoluntas: ut dicunt illi contra quoſdam errã tes in cõtraria ſententia. quod dictum probatur per.l.maritus. ff. de adulte. & ẽ uer bum menti tenendum ut. d.ĩo. de imo. ex quo potes lucrari pecuniam. Vide illos GH cum remiſſionib.eoꝶ.inſero.iii.; executor iudicis: qui obedit iudici imperiati ali quid iniuſtum eſt excuſandus.c. ꝙ quis mandato.e.ti.in.yi. & ibi Dy.& Ange.in tractatu inquiſiti.q.iiii.uer. ſempronium mandatorem: niſi aliquid quod eẽt cõtra leges:uel ordinationes regias: uel honeſtatem. p. ſiue bonos mores faceret.l.qm̃ iu dices. C. de appel. l. omnes. C. de decur. & ibi bald. & Sal. Hanc reg. limito primo ut de iure ciuili in penalib. non procedat in quibus uoluntas deſtruit maleſicium: ut hic gl. & in exemplo nro. Limito ſecundo ut improprie intelligatur non aũt ꝓ prie ut in. d. ſi priuatus cum ſimi. pondero tex. niĩm in uer. creditur: quod eſt fictio . D nis & improprietatis uerbum. unde in iis que proprie & non ficte ſumenda ſunt c. ut in ſtatutis & odioſis nõ procederet meo iudicio regula. Limito.iii.l.i. . fi. de ad mi tuto.in iis qui non pro ſe: uel ſuo iure: ſed pro alio ſaciunt de quo hic Decius. Limito in uoluntate preciſe coacta talis. n. dicitur pati potius ꝗᷓ uelle:uel conſenti re. ut hic. Decius per.c.ſatis. de eo ꝙ; me.cau. Iu potes dare exemplum ĩ Lucretia: que preciſe coacta fuit: & non conſenſit. tarqnio:nec adulterium cõmiſit. ut An/ tS guſt. uoluit in li.ii. de ciu. dei. c. propoſito. xxxii. q.v. per.l.pe.ff.de adulte. contra gl. 8 in. d.c. propoſito que mihi uidetur delirare. limito in. c.i. de reg. ut hic Decius p au thoritate. Pe. de anch. in cle. preſenti de cenſi. quia uer. ſponte uel ultro non poteſt ueriſicari in coacta uoluntate. Limito ultra Decium per tex. in. d. l. qui in aliena. 5. An celſus. ubi eſt tex. ſing. & ĩtellectũ doc.in uer.fallens quod eſt cautela ut proteſtan N do ꝙ nõ intendis cõſentire illi actui: quem facturus es coacte reddatur actus nul nil lus: ex quo ille actus depẽdet ab aĩo tuo.quod eſt ueꝶ ſecũdũ Ang.qũ metus uel cauſa terroris durat tempore cõtractus ut puta quia ille qui te coegit ẽ tirrannus lm ſicut prius quod eẽt utile his quos prĩceps cogit aliquid uendere: ut proteſtentur l predicta forma ſecundum Dy.in. d. . celſus: quod tñ non uſq; quaq; placuit bar. nmd dicenti aliud eẽ in cõtractu uenditionis: qui dependet es duob. tamen cõmuniter i ſeruatur conſiliũ Dy.quando durat metus tempore cõtractus. Limito deniq; ut Pin per doe.in.l.in rem.S.tignũ.ff.de rei uend. ut agricola:uel operarius excuſetur ex uu mandato alicuius: quem credebat dñm fundi quod limita ob precedentem: mo on De regu.iur.ff. nitionẽ uel certiorationẽ ꝙ fundus ĩ quo oꝑantur non Eillius.l.ſi fundum. C.de rei uendic.ꝗᷓ loquitur in uendicatione & precedente actum ſiue re integra facta. Itẽ qũ dicunt uicini:qui preſumuntur ſcire: uel erat fama publ.ut hic per Decium. Tu et hẽs de hac reg. Card. Alex. in. c. ueꝶ de iureiu. & in. c,i. de eo quod metus cã. In negociis contrahendis alia cauſa hita eſt ſurio ſorum alia eoꝛũ qui faꝛi poſſunt:quauis actum reinoõ intelligant Ma furioſus nullũ negociũ cõtraheꝛe poõt Pupillus oĩa negocia tutore autore agere poteſt. WUn negociis. Noto primo driam eẽ ĩter furioſum & pupillum quia ille nul lo pacto contrahit etiam in ſuam utilitatem Pupillus uero cum auctoritate tuto ris ola agit ẽt inutiliter. quod dico prius intellige ẽt in ſuum cõmodum niſi cum autoritate curatoris. Item niſi ĩ is: ex quib. ignorantib. acquiritur. ut in.l.ſia lurio ſo. ff. de act. & oblig. l. cum pater. . ſurdo. ff. de leg.i.l.ſi a furioſo.ff.ſi cer.pet. & ubi ex re actio uenitut in.l. furioſus de act. & obl. Ettñ comparantur alteri ut in. fla uius. S. adeo. ff. ex qui. cau. in poſſ.ea.ibi non multũ abhorret iuncta gl. Et pro de claratione gl. noto ꝙ; ſurioſus in negociis agendis nõ admittitur quia neſot quid agat: nec ſuus eſt: nec eſt mentis compos: nec põt dici conſentire uere uel ſicte. Fa ciunt tex. multi:per quos contrahere teſtari ludicare prohibentur. l. cum furioſus. ff. de iud. ꝗᷓ limitat᷑ dum hẽt dilucida interualla in. lI. i. C. de contrah. emp. l. ii. fl. de codici. hic alleg. per glo.l. nec codicillos. C. de codici.l furor. f de ſponſa. cum aliis infinitis hic per Decium collectis pro magna parte. Gl. uero tres caſus diſtinguit. Primus eſt ubi requiritur expreſſus conſenſus ut in.lii C.inuitum.ff. de pro cur. alius in quo tacitus.l. qui ad certum. ff. locati ut in locato reſ umendo. Tertius in quo ſufficit non prohibere & ignorantes ẽt tenentur. In duob. primis caſib. hẽtur pro diſſentiẽrẽ abſente mortuo:lapide & ſum.que laſon cumulat in. lI. furioſum C. qui teſt.fa.poſſ.in tertio ſecus.l.iii. S. furioſi.fl.de neg. geſtis.glo. limitat primũ caſum per.l.ii.SO. uoluntate.fl.ſolu.matr.ubi dicit eẽ ſpeciale in pre. Que aũt ſit rõ ſpecialitatis inter Iaſonem & deciũ ut ſolet controuerſia eſt. Iaſon dicit illic nõ eẽ ſictionem conſenſus:quia nõ põt fingi cõſentire.ſed fingete nõ contradicere. Phi. decius hoc improbat:quia ĩllie nõ eſt querenda fictio. ubi eſt ueritas: ſed ibi ẽ ueꝶ filiã furioſã non contradixiſſe: & ꝙ fingatur cõſentire ẽ ibi uerbũ credet conſeniiſ ſe eam: & rõ ẽ ut Decius uoluit duplex. Vna quia actio dotalis ẽ pñ̃i cũ filia cõis. Alia quia tenetur eam dotare ſi dotem non heret Tu dicas melius & clarius ut Pau.de caſtro.d.poſt gl.in. d. . uoluntate ꝙ pater habet exercitium actionis dota lis ſibi datum a iure. quod non procedit:niſi duob. concurrenti b. ꝙ filia cõtradi/ cat. & hẽat iuſtam cauſam cõtradicendi. l. dotem. e. tit. Illic aũt cũ eſt furioſa nõ cõ tradicit. & fingere oſentire qa tũc fingere.ↄſẽtire: cum ſi eẽt ſane mentis nõ cõtradi ccre preſumeretur.l. qui ad certum. ff. locati. alias ſecũ ut illic. no. Vnde infert ꝙ; ſi pater furioſe eẽt leno:uel turpis perſona:uel iuſta eẽt cauſa contradicendi nup tiis non teneret mfimonium. VItra iſtas rõnes: que non tangunt punctum cur pater poſſit dare autoritatem filie furioſe. que nullum ſenſum habet: nec cõſẽſum ut contrahat mrimonium:quod conſenſum requitit. Dico ꝙ; rõ eſt: quia ut hic di cit glo.ſpeciale eſt in patre.Et rõ ſpecialitatis eſt: quia lex ĩ eo confidit: & nihil doli preſumit erga filiam. L iſti quidem. ffde eo quod met. ca. Vnde ſpeciale ẽt é in. ſi Patre.ff de ritu nupt ꝙ nuptie coacte ualeant: qũ pre cogente fiant. ita in hoc caſu ſeine err Uran nol pt ie i. sa Ulun ſhen Ueel Uban che⸗ uͤbt lile Pril un ci⸗ un e lent cer nntn Een lene B lll De regu.iur.ff. Fo. XXXVII iure cãonico teneret ꝓpter tex.in.c. dilectus:de ſj põſa. qui tñ tex.nõ dicit ĩterueniſſe auctoritatẽ pattis illius furioſi: ſed dicit: , nõ poteſt ĩteruẽire legitimus cõſenſus. Vide illic glo.de furore:que diſtinguit aut ante furorẽ fuit cõtractũ & durat:autĩ furore ſecus. Hanc regulã circa furioſum hic expediã optima queq; colligẽdo cir ca pupillũ: in quo diſtinguitur inter ĩfantẽ & aliũ. dicã in.l.pupillũ ĩfra. e. de prodi go. dicã in.l.furioſi ĩfra. e. Decius ergo hãc regu.extendit in eo qui recte & diſcretis uerbis fecit cõtractſũi uel teſtamẽtũ ut no.in..preterea.inſtit. de his qui nõ ẽ ꝑmiſ. fa. teſt. Et limitat hãc reg. in eo: de cuius furore nõ cõſtabat. qũ uero cõſtat: tũc ex uerbis apparet: an tꝑe furoris fecerit: an uero dilucidis ĩteruallis. Ita tenet Ange. & fere ſerib.ĩ.l.c furioſum. C. qui teſt. fa. poſſ. quos ẽt illic Iaſon recitat. Decius allegat alex. in conſi. duob. & eſt error in libro quia eſt in cõ. cxli. incip. mature. uol.i. & cõ. lxxxvii.incip.uiſo themate uol.ii.ubi melius,. ſed illic Alex. tenet cõtrariũ & ita con ſulit. Vnde quia pulcher eſt locus quẽ ego uidi practicari nuꝑ, Queſtio ẽ. titius uẽ conſtabat eſſe furioſum in ſua uita:uel aliquo tẽpore fuiſſe licet habeat inter ualla dilucida cõdidit teſt. quod dicebatur in furore feciſſe, an preſumatur in furo re uel nõ? & cui incumbat onus probãdi heredi: an ĩpugnãti? Omnes prope legi ſte in. d. l. furioſum, tenẽt qꝙ; preſumatur ſana mẽte feciſſe. In quã ſentẽtiã adduco preter bal. qui diſtinguit an furor fuerit uicinus tempori teſtamẽti cõditi an nõ: & bar. an uerba teſtamẽti ſint diſcreta: an nõ? & ſi ꝑmiſcuerit ſtulta uerba pᷣſumitur furioſus fuiſſe:alias nõ per.l. pe.ff. de condi.inſtitu. Addo q; furor nõ preſumitur nili probetur.l. cõgruit. . fi. iuncta ſeq. ff. de offi. preſidis gl.ĩ.c. ĩducas. iii.q.ix. l. nec codicillos. C. de codicil. & ex quibus ſignis & iactu lapidũ furor probetur habes ĩ Lii. C. de iudeis.l. ob que uicia. ff. de edili. edict. late colligit Iaſon in. d. l. furioſum. His argumẽtis uidetur ꝙ de iure tam ci.ꝗᷓ can. uerior ſit illa opinio:quã multi ſecu ti ſunt allegati per Iaſo.illic & per alex.in cõſi. cõtraria tamẽ ſententia:que Salice. placuit & quibuſdã: in quã deſcendit Alex. conſulendo, eſt melior quod incũbat heredi onus probandi eum quem conſtat fuiſſe furioſum ẽt ſi dilucida interualla habuiſſet ante tẽpus teſtĩ eo tẽpore ſane mẽtis fuiſſc. que probatur prĩo per glo.in c.fi. de ſucc. ab inteſt. in uerbo compotem: ubi ẽt ad pias cauſas nõ ualet teſtamen tũ. Et gl. dicit quod quia cõſtat illum prius fuiſſe furioſum ĩcũbit onus ꝓbãdi eũ fuiſſe ſane mẽtis. alias ſecus. Ita tenet gl.in. c. inter cãonicos de elec. in uer. recuſa. Et illic ubiq; tenẽt Inno.Io. and. Io. de imo. Abbas ſiculus opinionẽ glo. Ita tenẽt multi allegati per Alex.in. d. conſi. et preſertim probatur auctoritate Pe. de anch.in cle.i.de homi. dicẽtis ſe ita obtinuiſſe. et card. flo.in. d. cle. idem dicentis in contra ctu mutui celebrati per furioſum ꝗ dilucida ĩterualla habebat. qa fuit probãdum ꝙtꝑe contractus erat ſane mẽtis. Et auctoritas Pe. de leaza. illic diceutis hanc ſen tentiam eſſe ueram et probari per Dy. in. c. ſemel malus de regu.iur.i. vi. que ſic de claratur quod in iis que preter naturam accidunt durabiliter illud accidens preſu mitur ppetuo eſſe niſi ꝓbet᷑. cõtra.ita in furore et demẽtia que durabilia ſunt acci dentia ſemel furioſus preſumitur fuiſſe ſemper niſi probetur contrarium. Hanc tenendo reſpondeo ad illam. leg. penulti.que eſt unicum fundamentum Barto. et Bald. quia illa uerba reiiciuntur: et non reddunt teſtamentum nullum neque probant illum fuiſſe furioſum qui prius non fuerat.illic enim teſtator non dicitur fuiſſe olim furioſus. Et ego retorqueo illum tex. contra eos ad probandum quod incumbat onus probandi heredi ĩpſi: non autem alii per tex. ibi expreſſum: de quo tamen multum dubito:mec uideo admodũ tutam ſolutionem hanc tenendo quia de directo tex ille probat & glo.cõcor adducit ꝙ ex uerbis fatuis Sſumiur fogſ De regu.ĩur.ff. demens niſi ꝓbetur cõtrariũ: ſed nũc dicas quod ꝗuis ille qui prius fuit ſanus pre ſunuitur tunc freneticus & ĩſanus ex illis uerbis ut illic ſed nõ ecõtrario.ĩlle qui fu it furioſus preſumitur ex uerbis diſcretis fuiſſe ſane mẽtis. tu cogita & uide tex.i.l. ii.ff. de teſt. que requirit ſanã mẽtẽ tpe teſta. uide tamẽ Io. andre. citantẽ Valerium de teſtamẽto furioſi per ſena. Ro.approbato & doc. de iudicio furioſi apud pariſi os facto de quo alibi dixi.bar. aũt in.l.ii.·ff. de bo. poſſ.ĩfanti uel furioſo delata dicit eum qui fuit una hora uel die furioſus nõ eſſe preſumendũ perpetuo fuiſſe. unde a cõtrario infert Alex. ſi conſtat fuiſſe aliquot dies menſes uel annos preſumẽdũ eſſe ſemper: quod uidetur uerius & melius probatũ quã precedẽs. Vnde poſſum deſtinguere quod onus probandi eum fuiſſe aliquando furioſum ante teſtamẽtũ incũbit impugnanti teſtamẽtum tanꝗᷓ furioſi quia tunc probat intentionem ſuã ex quo preſumptio eſt quod furor qui eſt morbus durabilis durauit: & heredi de fendenti teſtamentũ incumbit onus probandi eum fuiſſe ſane mentis cum fecit te ſtamentũ. De furioſis quo pacto in delictis excuſanttrr ſiue agatur ciuiliter. l. acꝗ lia ſiue criminaliter etiam in grauiſſimis & atrocioribus quia ſatis ſuo furore ple ctuntur. habes per Deciũ hic.l. de furioſis multa per modernos ĩ. d. l. furioſum per Barba.i.li.ff.de uer. obli. p Areti.in.l.i.. adipiſcimur.ff de acqui. poſſ. VVLPIANVS. “ Non uult eſſe heres quiad alium tranſferre uoluit hereditatem. . CNon uult eſſe. huius regule caſus per gl.quadru plex nõ adeo placet Phi.de cio. Alius ergo caſus per eum traditur ex.l.ſi quis ita heres inſtituatur: ſ legitimus ff.de here.ĩſti.ubi ſi quis ita heres ĩſtituatur ſi legitimus heres hereditatẽ uẽdicare uoluerit:ſi legitimus cõſentiat ut in heredẽ inſtitutũ hereditas trãs feratur apparet eum nolle eſie heredẽ: qui tex.hoc nõ dicit niſi a cõtrario ſenſu quia dicit puto defi cere cõditionẽ eo uendicãte: unde non uidetur ita proprie caſus figurari ſicut ipſe dicit. ſimiliter caſus poſiti per gl.nõ ſunt oĩo abſoluti & pertinẽtes ad rẽ per rõnes Dec.ꝗa cũ heres ille nõ potuerit pro ſe ſi uellet hereditatẽ retĩere nõ dicitur uelle is qui nõ põt.l.eius ſupra.eo.Item is qui reſtituit per fideicõmiſſum remãet heres no mine & ſic non fit totalis tranſlatio. Itẽ in aliis exemplis non fit per tranſlationem ſed per repudiationẽ. que tũ rationes leues uidentur quominus glo. & eius exẽpla refellere debeamus. quod oſtẽdo in primo exẽplo euidenter ubi ſalua pace & ho nore preſato tanti uiri uidetur nõ aduertiſſe quod proponit falſum dũ dicit quod in duobus exẽplis gl.primis nõ potuiſſet pro ſe retinere ſi uellet. nã tex.ille aꝑte cõ trariũ dicit his uerbis ſi non habuerit ſibi acquirẽdi animum nã ſi habuerit eã mẽ tem ſibi acquirit. Vnde eſt optimũ hoc glo. exemplum. in aliis ſuſtinẽdis nõ labo ro quãuis ſecundũ haud ita cõueniat ut alia. Dñs Albe.claro & ſolido uir ĩgenio ui recte & ſane leges intellexit tradit alium caſum ex.l. fuit queſtiõis. ff. de acqui. heredi. &. l. lulianus. ff. ſi quis omiſſ. cau. teſta. quem reprobat Decius quia loquũ tur inquit in caſu illicito. led tu nide quod quamuis ille dolus qui compendium & lucrum prefert honori damnetur per illas leges tamen id quod dicit regula no ſtra dicitur etiam in. d.l. fuit queſtionis. Hunc pro herede quidem non gerere qui ideo accepit ne heres ſit & ſic declarauit per illud factum ſe noluiſſe eſſe heredem qui uoluit precio accepto ad aliũ transferre. ex quo tex. collige quod facta ad unũ effectũ nõ oꝑantur cõtrariũ que eſt intentio huius regule.facit tex.i. l. ſi mãci.ff de ſundo ĩſtr.l.legata ĩutiliter. ff. de leg.i.l.nõ oĩs.ff. ſi cer. pe.alia dicturi ſumus ad hãc „ n golu Lin haes oe (u ſonn ⸗ Molu ulhe gel min Cn Are a men n ſve⸗ Lin Cen itin lol cun h ſ⸗ e ler De regu.iur.ff. Fo.XXVIII rem pro legis intellectu in primo notabili. uide tñ quod in poſterioribus exẽplis glis qui repudiat ut ad aliũ transferat uidetur declarare uolũtatẽ trãsferẽdi per re pudiationẽ que eſt actus declaratiuus uoluntatis unde huic regule ſatis cõuenit: que nõ dico ſtudio cõtradicẽdi Decio cuius umbra nõ ſum ſed ut ſocrates ille ſtu dio ueritatis & ꝓ tuitione glo. Noto ex regula noſtra ꝙ non uult eſſe heres is qui uoluit ad alium hereditate transferre. quia eſt actus qui denotat aĩum cõtrarium & intentionẽ agentis quia ſtare nõ põt ego uolo titiũ eſſe heredẽ & ego uolo eſſe heres quod eſt ĩtelligendũ inſolidũ. In aditione autẽ hereditatis animus qui oꝑat᷑ prĩcipaliter nõ debet eſſe abſtractus a facto ſed cõiunctus,l.ſi quis erafß ens . P herede.l. gerit. ff. de acqui. here. ubi doctores docẽt quibus argumẽtis & factis ĩdu catur ille animus & probetur quia probatur ab exterioribus: & qualitate reꝶ & ꝑ/ ſonarum utillic bar. poſt Azo. & glo.in.l. patuit. C. de iure delib. ubi bal. & Salice. & quia iſta tota lex loqꝗtur de uolũtate que eſt caput aditiõis & ĩterpretatiõe illius uoluntatis precipuũ eſt ad materiam huius. l. ſcire quibus modis illa uolũtas que ex ſactis indicari ſolet probari poſſit in iure. In qua re barto.ſolet dicere quod ſunt quedam que non poſſunt geri citra ius & nomẽ heredis & hec faciũt probationẽ animi ſi per heredem fiant ut ſi cum eſſet ſolus heres acceperit a ſtatulibero cauſã conditionis implende ut dicit tex. & glo. no. in. d. l.pro herede. 5. papinian. ff. de ac qui. here. quedam ſunt que poſſunt tieri ab herede & ab co qui non ſit heres tunc eſt recurrendũ ad qualitatẽ rerum & perſonarũ eſt exemplũ optimum in. Lſi auia. C. de iure delibe.in eo qui heres ĩſtitutus ab aliquo in fundo tuſculano facit teſta mentũ.in quo inſtituit aliquem in illo fundo uel parte eius:& in.S.fi.inſtitu. de he re.quali. & differẽtia quia ꝑ nudũ animũ non ſit aditio ſicut nec per nudum factũ ſine animo ſed ex qualitateſacti probatur animus. bar. in. I. nõ hoc. C. unde cogna. & in.d.l.potuit. &.l.gerit facit.ꝭ.pro hecede.inſtitu. de here.quali. & diffe.licet cnim dicatur contra bar. qui dicit quod animus ſolus nõ declaratus nõ obligat heredẽ ẽt in foro conſciẽtie ultra uires hereditarias que eſt cõis: quod ſolus aĩus & nuda uolũtas ĩducit aditionẽ tamẽ intelligitur per.S. pro herede qui dicit ꝙ aditio indu citur per animũ declaratũ uerbo uel facto. etiã eſſentialiter ſecundũ bar. & cõem cõtra glo.in. d.l.pro herede nõ obſtãtibus quibuſcũq; argu.quibus Areti. egregie reſpondet in. d. l. ad glo. uoluntas ergo iſta prima probatur ꝑ uerba nõ facta diffe rẽtia ĩter uolo adire & uolo eſſe heres quã barto.faciebat in.d.l. gerit. in quo repro batur cõiter quia per hec uerba in his que ex unius aĩo dependent inducitur aditio uel actus.l. Pamphilo.S.propoſitũ.ff. de leg.iii.ubi tñ a teſtatore prolatũ erat illud uerbum uolo ſeu uellem tibi relinquere quod ĩducit diſpoſitionẽ. facit. l. clodius.i uerbo uoluit & noluit.fl. de acqui. here.l. ſi ſeruũ. 5. ſi ſuus.e.ti.ubi ĩducit abſtẽſio nẽ uerbũ nolo.l.ei cui.e.ti. ad fi.ẽt in pupillo.ut ibi.ideſt in uerbis prolatis a tutore eius.l. filiũ emãcipatũ.e.ti.facit.l. filii mater..i.ff. ad tertulli.quã Ioan. de imo. retor quet cõtra bar. & per eum in.d.l. gerit: & per Aretinũ melius facit dictũ bald. in. li. ult. col. C. de fal. cau. adiect. le. quod ſi quis reſpondendo poſitionibus in iudicio neget ſe eſſe heredem uel dicit nõ ſum heres preſumitur repudiare hereditatẽ.alio ui reſponſio illa nil operaretur. Secũdo per hec uerba hereditas nõ diſplicet mihi ab ipſo herede prolata ĩducitur adicio quicquid bar.dixerit per.l. in arbitris. ĩ fi. C. der arbi. ubi ipſe bar. dicit ꝙ ſi quis dixerit nõ cõtradico uidetur approbare crimẽ argu. a maiori ad minus facit. c. per tuas. de cõd. appo. ubi nõ nego ĩportat affuma tio nẽ qñ per ipſum de quo agitur uerba ꝓnũtiãtur ſecus ſi ꝑ tertiũ ꝗ tñ deciſo ẽ dubitabilis: & eſſet ad conſuetudinem & cõem uſum loquendi recurrendum de H ii De regu.iur.ff. uo eſſet docendũ. ſecundũ Frã are. Itẽ & tertio uerba enũciatiua ſi per ſe prĩnci aliter prolata ſint aditionẽ inducũt aliud ſi ĩcidenter ſecũdũ bar.& cõem uel ob aliud ſeu per modũ cauſe ſeu demõſtratiue tex. eſtultra bar. optimus in.l.ſi ꝓpo/ nas. F. fl.de ĩofteſt. & ibi bal. ubi is qui cõtrahit cũ aliquo tanꝗᷓ herede preiudicat ſbi in cõfeſſione nec põt poſtea negare eũ eſſe heredẽ. Facit ẽt tex. not.in. lI. tale pa ctũ. S. ſi.ffde pactis. & ibi bar. quãdo quis prouidet alicui tanꝗᷓ heredi fnturo uide tur per hoc eum inſtituere ſi ſit ꝑſona habilis ſecreta ſolẽnitate iuriſgentiũ ſola ut illic bar. ſingulariter expõit qui tamẽ tex. dubius eſt & uerbũ uideatur aliter ab ali is intelligitur. Item uerba enũciatiua propter aliud prolata ſi geminata ſint diſpo nũt. l. cum ſcimus. C. de agrico. cenſi. li.xi. quod eſtueꝶ ut Fran. areti. doctor mihi familiaris declarat poſt auctoritatẽ bal. quẽ uideas ſubtilius in. d. l. gerit ſi ex inter uallo pronũtientur. Secũdo principaliter colligẽdo ſubſtãtiã materie per ſcriptu rã probatur aditio ẽt ſi ſit ĩutilis & minus ſolẽnis.facit pro bar. tex.in.l.ſi.ita ſtipu. . Griſogonus.ff.de uerb. obl, ſecũdũ bar.ibi facit. lĩpuberẽ. & ibi bal. C. de iure de libe.ubi inutilis petitio bo.poſſ.inducit aditionẽ & probat uolũtatẽ.facit.l.ſi quis mihi bona.S. mãdauit.ibi glo.ff.de acqui.here.ubi tñ eſt difficilis queſtio per doc. tradita: quãuis nõ ita ſit in repudiatione inutili que nõ ĩducit probationẽ cõtra he redẽ per bal.in.l.ſicut. C. de repu. here. per illũ tex. Tertio per actus iudiciales ꝓba tur uolũtas ut ꝑ.l. quẽadmodũ. ff.de inoffi teſt. ut ſi quis ĩ libello petat hereditatẽ: quia qui uult cõſequẽs uidet᷑ uelle antecedẽs.l.illud. cũ ſimi.ff. de acqui. here. ſecũ dũ cõem contra glo.in.l.i. C. quo. bo. facit. l. ſuus heres. C. de repu.here. ſecũdũ gl. cet bal.l.ſi filius. fl:de tutelis. ut ibi barto. declarat: et hoc eſtuerum quia eſt factum preparatorinm ad petitionem hereditatis ſecus quando eſſet preparatorium ad aditionem neceſſarium ut implendo conditionem per quam efficietur capax ade undi non uidetur adire. d. l. quẽadmodum. In factis aũt regula eſt quã dixit Azo et ubiq; bar. ſequitur diſtinguit tamẽ poſtea latius utrũ licite uel illicite potuit fa cere et plura ut illic per eũ. preſumitur aũt licite uoluiſſe facere. Item ad eius dicta concludo cõtra id quod dicit: ex cõmuni ſententia per tex.in. l.i. C. de repu. heredi. 7 quod habitando domum teſtatoris cenſetur habitare tanꝗᷓ heres indiſtincte niſi robaret ſe ob ius emphiteoticũ uel ius in re cepiſſe poſſeſſionẽ de quo uide Io. dc imo.et Frãciſcũ quia ſatis eſt hic referre conci uſio. Ratio uero eſt quia ſicut ex pceptiõe fructuũ uidetur adire ita ex habitatiõe domus que eſt fructus. Item per retentionẽ legitime ut bar. quod moderni limitant quia ſi filius eſſet inſtitutus in ſola legitima eſſet uerum quod legitima eſſet quota bonorum & non hereditatis l.non amplius.S. cum bonorum. ff.de legai. ſed quando eſſet ĩſtitutus in tota he reditate uel in quota hereditatis ultra legitimam tunc legitima eſſet quota heredi/ tatis & ideo non poſſet ſeparare & poſſidere fundum pro ſua legitima tmĩta bar. pſe in..i. ff. de uulga. ſubſtitu. &. l. quia poterat. ffad trebell. Item ad ipſum barto. dicentem quod expenſa neceſſaria de bonis teſtatoris facta ut in funere non indu cit aditionem. dicas contrarium eſſe uerum ſecundũ cõmunem per. ltutores. ff de condi. indebi. & quia per quemlibet actum adminiſtrationis in dubio inducitur aditio lege iulianus.. primo.ff. de acquirenda hereditate. Item dum dicit quod ex perceptione & repoſitione fructuum non inducitur aditio eſt ſecundũ cõmunẽ lalſum. pro qua eſttextus in. S. pro herede.in titu. de hereditate qualitatiua ubi cul tura agri eſt aditio ergo fortius collectio fructuum & repoſitio niſitunc ipſe pro teſtaretur ſe facere cauſa cuſtodie uel alia. ſic ex poſſeſſione cuiuſcunque rei hereditariæ de non facto: de aditione nomine alieno quia prolixa eſt materia nno gi von du⸗ Dee us ſee G gul⸗ nan ZE = o not te⸗ peu let el .l⸗ ſn in cl l⸗ uͤ lu =– De regu eiur. ff. Fo. XXIX remitto ad. d. l. gerit. de ſtatuto puniente uoluntatem. dicut Decius quod exſubie cta materia iudicatur an intelligatur cum facto uel an pũiatur ſola & fimplexuo luntas per.l. l. ff. de re. diui. ſaciunt not.in.l.cogitationis. fl.de pactis cum ſimi. de attentatione & nuda uolũtate. quod Felinus late tractat in trac. de conatu. POMPONIVS. J D Ius noſtrum non patitur eundem in paganis ⁊ te ſtato ⁊ inteſtato deceſiſſe:earũqʒ; reruʒ naturaliter in ter ſe pugna eſt. ßMDUd Clus noltrum. Huius regule ratio eſt quia teſtamẽtũ eſt indiuiduũ: & quo ad ſolemnitatẽ & quo ad iſtitutionẽ heredis tam ex parteteſtatoris quã heredis.I. furioſum:& ibi Cy. C. qui teſt. face. poſſ.l.ſi is qui.ff. de teſta.l.ſideicõmiſſa.S.i.fl. le leg.iii. Vnde dicit Decius eſſe ius accreſcẽdi introductũ hac rõne ut traditur in. S. non aũt inſtitu. de heredi. inſtitu. l. ſeruus cõis ab exter. ff. de acq. her. & h ſequitur bar.quãuis moderni multa in contrarium adducant quibus egregie reſpõdet ipſe . S Decius in.l.i.quãdo non pet.par.C. ubi ſuperiore anno dixi. Inquãtum primo De cius extendit ad ſubſtitutionẽ pupillarem ut in. lI. ſed & ſi plures.S. ad ſubſtitutos fſ.de uulg.ſub. pondera ibi tex. in uer. ſi nõ dicas eſſe militem ego cõtrariũ. eſt ius cõmune ut hic. & faciunt not.in.l. patris & filii.e.ti.quia illud teſtamentum filii eſt eiuſdem nature cuius eſt teſtamẽtũ patris et ſic non põt pro parte fieri. Inquãtum ſecũdo extendit hanc regulam procedere non obſtante diſpoſitione teſtatorĩs cõ traria per quã ius accreſcẽdi prohibeatur per bar. in. lI. quotiens. 5. ſi duo. ff. de here. iſtiru. Dicas tu ex oĩbus ſcribentiũ dictis an ius accreſcendi ꝓhiberi poſſit quod põt prohiberi per.d. l. quotiens. in uer. ſi non uoluntas teſtatoris refragetur. et ibi not. per bar. non ob.l. nemo põt. ffde leg.i quia ut bar. dicit teſtator non põt facere ut ea que ſolemnitatẽ reſpiciũt non obſeruẽtur ſed aliud eſt de his que ex uolunta te eius procedunt: et dicit pau. de caſtro quod non ſolum expreſſa prohibitio hoc facit ut uoluere multi ſed etiam tacita. Fallit quãdo nõ in cõmodũ uenientium ab inteſtato hoc facit ut patet cum plures inſtituitauideas que bar. illic egregie ſcribit: et Io. de imo. et moder.poſt bal.in.l. quotiens. C. de here. inſtitu. et an cauſa teſtati ſit nobilior dicas regulariter quod ſic. ut dicit bal.in. l.i. C. de ſec. nuptis in. ii. col. niſi eſſet minus ſolẽnis. in quo tũ dicunt quod ubi ex eodẽ fonte procedit utraq; cauſa inteſtati eſt nobilior.l.pe.ff. de iniuſto rupto teſt. quia teſtator ibi preterierat filium et in totũ rũpitur teſtamẽtũ.ubi uero ex diuerſo ſecus.l.quadiu.ff.de acqui rẽ. here. alii diſtingunt utrum ex quota uel ex quanta ut per Ange.et Pau. de caſt. illic. et hic bar. ſe remittit dicetur in. I. quãdiu infra hoc ti. doc. in. l. queri. C. cõia de ſuc. Inquãtũ tertio dicit id eſſe ĩ here. ꝑ.l.i. et.i. ff. de acqui. her. unde filius ĩſtitutus nõ poſſit legitimã retinere et reſiduũ repudiare ut tenet Cv. in. l. her. inſti. C. de im pu.et aliis ſub. bar.et aliii.l.quia poterat. Hoc fallit qũ filius heret ſubſtitutũ et pa ter grauaſſet eum multis legatis quia poſſet hereditarẽ repudiare et nihilominus legitimã hẽre ad inſtar eoꝶ que ſcrib.in.l.ſᷣ libertus patrono. ff. de bõis liber.ꝙ cy. et pau. limitãt ſi a pticipio repudiaret hereditatẽ qa nõ poſſet petere ex et legitimã quã prorſus repudiauit: uide ẽt modernos I.d. l. heres. In tex. inteſtatus ĩtelligitur ꝓprie:& in ſtatuto ẽt ſic ĩtelligeret ut bar.i. l..ff. de ſuis & legi.here.Ad glo.limita tribus modis. ut hic egregie ꝑ Deciũ. In milite armate militie de cuius uolũtate cõ ſtat. alias nõ ut hie per eũ.In querela inofficioſi per.l.circa.ff.de inoffici.teſta.non G ii lpe. ff. de iniuſto. teſt. quia illa non dicit teſtamentũ totum eſſe inofficioſum ſed ro parte unde iudex ſic inducat: & pro parte ſupplet quãtũ ad legitimã ſed in.l. pe. erat defectus ſolemnitatis quia debet de eſſe teſtamẽti filius inſtitui uel exhere dari. Vude non rumpitur niſi inſolidum. Inquãtum ad tertiam limitationẽ dcit in. l.. C. de ſecun. nupt fallere quia non poterat ſolidum relinquere marito unde pro parre reſcinditur eſt bonus tex.in.l.ſi is qui de bonis.ff. de uulg.ſubſti. ubi de ſpurio dicunt quod ſi ſic filio teſtatoris ſpurius frater ſubſtitutus habet ex ſubſti tutione tertiam & alia bona fratris que ex patre non prouenerunt: & ſia frarre illo cui ſubſtitutus eſt eſſet in teſtamẽto heres inſtitutus haberet omnia bona que in eius hereditate reperiſſet etiam a patre proueniẽtia ut illic a doct. dicitur. Huius re gule pars in ſeq tractabitur ut de iure accreſcendi & de cauſa teſtati & ĩteſtati. De cius poſtremo in ſtatutis limitat quibus etiã teſtamẽti ſolẽnitas adimi põtut de moribus. f.de uulg. ego dixi in conſuetu. de teſta. Jura ſanginis nullo iure ciuili diꝛimi poſſunt. lura ſanguinis. huic regule concordat.l. ius agnatiomis. ff de pactis. . abdi catio.C.de patria poteſtate.S. ſed naturalia. de iure. natu. gentium & ciui.exem pla glo. facilia ſunt. Infertur ad duas queſtiones. Prima eſt nunquid alimenta que de bentur pertitulũ de abẽdis & agnoſcendis liberis per ſtatutũ tolli poſſinr: in qua re miror Filippum deciũ tenuiſſe quod ſic etiam ſine cauſa pro uoluntate ſtatuẽ tium. cum Albe..l.i. .ius naturale. per illum tex. ffde iuſti. & iur. & ſpeculator & oẽs doctotes per eũ etiã allegati teneant cõtrariũ: & habes tex. quod uite & alimẽ torum cauſa eadem eſt. l.necare. ff. de libe. agnoſc. & ſtatutũ crudele & irrariona/ bilie eſt nullum. c.fin. de cõſue. cum ſimi. nec obſtant iura per eum allegata: & pri mo tex. in. l. ſi quis a liberis. . ſed & ſi filius. quia ceſſat cauſa illius obligationis ci uilis & naturalis inſtinctus quãdo filius non eget alimentis & põt ſe alere. unde ceſſat lex nec obſtat. Secũdo tex.in auc. ut cum de appel. cog.aliud quoq; uer. cau ſas. quia eſt ratio quedam naturalis & iuſtitie cõtraria quia filius non debet patri eſſe ingratus unde ſi ſit merito ei legitima aufferatur & ſic non ſine cauſa expreſſa in iure poſſunt auffe rri. ut in auct. ex cõplexu. C. de ſecun. nup. Item inquantum tenet quod pactum ualet ex quacũq; cauſa ẽt ſi caſu & non dolo uel culpa perdi derit a patre datum. facit in cõtra. tex. & not.in. I. pactum. C. de pactis. & ſicut nẽo eſt dominus mẽbrorum ſuoꝶ:. l.nõ tantũ. ff.de appel. ita nemo põt renũciare illis alimẽtis iure naturali debitis & tale pactũ eſſet crudele & contra bonos mores & ius publicũ. Vnde in hac prima queſtione teneo quod neq; per pactũ neq; pꝑer ſta tutum poteſt fieri niſi ex cauſa in iure expreſſa ut legibus allegatis. faciunt que ſta tim dicuntur. Secundo ĩducitur ad queſtionẽ nũquid legitima poſſit tolli per ſta tutum. & tenet quod abſolute tolli poſſit per ſtatutũ dominus decius & quod ue ra & magis cõis eſt per rationem Dy.in.c.indultum: de reg.ĩu.li.yi. Ego puto tale ſtatutum eſſe nullum quãuis Lãcellotus politus non audeat de hac re diſputare in. l. flium quem. C. fami. herciſ. & dicat ſe orare deum ut nũquã accidat tale ſtatu tum. Et pro hac parte uide rotam in deciſiõe.xyiii. in nouis ita tenentẽ per multa fundamenta. & ita probo hanc ſentẽtiam: Primo quia omne ſtatutũ debet eſſe ra tionabile. c. fi. de cõſuetu. cum ſimi. ſed iſtud ſtatutum eſſet irrationabile per quod in totum & abſolute tolli poſſet legitima. per tex.in auct. de triẽ. & ſermiſſe: . pro hibemus. in uerbo crudelem & eſt ibi tex. prohibens hoc fieri per quãcũq; diſpoſi tionẽ uel teſtatoris uel legis uel ſanctionis. Item cõtra ius non ſolum naturale ſed 6 la ſcut met mar kum ſecu de⸗ lele enn vece inu ſms tor & Ane tomm, an Cns eun ercl detpr ncl anrunn cutpeo neils notesN le e gekt le ſe golte Ntote or . unnd clen a ſese 4 hel De regu.iur.ff. H FPFo. Xl. contta ius diuinũ.c.quintauallis de iureiur.& illic glo. dicit quod eſt turpe & con tra bonos mores. c. unuſquiſq;.xxii. qũii. Item dico quod ubi agitur de iure priua ti id quod nõ põt fieri per pactum nõ põt fieri per ſtatutũ.gl. in ru. de decre. decur. C. & ibi doc. & in. l. non eſt ĩpoſſibile.ff. de pactis: & ſtatuta ius priuati nõ poſſunt in totum tollerre. Itẽ quia in. c. raynu. quod allegant nõ tollitur in totum ſed pro parte per conſuetudinem tuſcane ciuitatis ut uerba tex. ſonãt aperte: & non tollit idbi legitimã ĩmo dicit quod non poteſt legitimam aggrauare. Item legitima debe tur tanquã es alienum.l. oĩmodo cũ ſimi. C. de inoffeteſt. & tanꝗᷓ alimenta. d. . pro hibemus. Item quia omnia ſtatuta italie loquẽtia de excluſione legitime per ĩdire ctum fiuntut quod extãtibus maſculis femina non ſuccedat & reſeruant dotem uel alimẽta nec tollunt in totũ legitimã: & deniq; multa in hãc rẽ adduci poſſunt quibus oſtendatur illud ſtatutũ nullum eſſe & abhorrendũ: & laſon in auct. no uiſſima. C. de inoffi. dicit hanc eſſe cõem ſicut etiam dicit ille ſumme memorie uir Lancellotus quãuis de ea dubitet. “ PAVLVS.. BGecundum naturam eſt commoda cuiuſque rei eũ ſequi quem ſequũtur incõmoda. „ „ CSecundum naturam. Hec regula eſt ſumme equitatis. c. rationi cõgruit. ..ti. li. Yi.a cõtrario faciunt tex. per glo. citati quia inſtitor in inſtituentem onus trãsfert ſicut & cõmodũ & in emptorem periculum tranſit perfecto contractu ſicut aug/ mẽtum: & patronus ſicut habet emolumentũ bonoꝶ liberti:ita & onus tutele & maritus qui ſuis ſumptibus uxorem exihbuit põt cõpenſare alias nõ: & dectemẽ tum legati in legatarium conuertitur ſicut augmentum. & legata preſtari debent ſecundũ diminutionẽ uel augmentũ factum per contrabulatiouem ut in legibus per glo. adductis ex ordine glo. colligendo ſnbſtantiam. facit.l.is qui in poteſtate de lega. preſtan. per Phi. decium allegata cui concor./ filium. §. ſi legato. e. ti de leg. . preſtan..illud inſti.de ſocic.łid quod. ff.de pericu. & cõmo.rei. uendi. l. eum qui ff. de iureiu. Et alia per Dy. in regula qui ſentit. & decium hic alioſq; cõmuniter ad ducta. facit dictum Bar.in.l. quia poterat. ffad trebell. in fin. de quo hic decius & dictum Angeli et bal. quod Alex. recitat in. I. plane.5. ſi duobus. ff. de lega.i. de uil la emente quoddam terricetrium quod ruſticis uolentibus edificare diſtribuatur quod plus debet illi diſtribui qui plus contribuit pecunie ad emendum facit. i. S.pro ſecũdo. C. de cadu.tol.et illic bal. de uaſſallo.l.manifeſtiſſimi. S. cum in ſecũ dam. C.de ſurtis de pena cõmodatario non domino applicãda. Facit quod Albe. hic dicit poſt. Io. Andree in cautella de priuilegio cuidã mõaſterio conceſſo.an fa milie poſteriori que ſubit onera conceſſum uideatur concludentis ꝙ ſic: dum ta men non ſit ſupernumeraria & ad uoluntatem inſtituta infero ad regulam con/ trariam quod ceſſante honere ceſſat onus. d, regula rationi. et. c. rationis. C. di.et. c. filiis. xyi. q.yii.in patrono a contrario. c.. de ſolu.in ſucceſſore.l.mortuo.ff.de iud. cum ſimi. a cõtrario ſiue abſurditate quia eſt cõtrariũ neceſſarium et urgẽs ſed eſt tex. expreſſus in. l.pamphilo.S.fin. fl.de lega.ii.exx quo infero ſecũdo ad hanc regu lam quod cõiter doctores tenent ꝙ maritus non debet alere uxorẽ et maritali affe ctu tractare a qua dotem promiſſam non accepit ut dicunt ſcriben. poſt glo.in.ſ. ſi cum dotem..ſinaũt ĩ ſeuiſſimo.ff.ſolu.matri.& bal.in. l. fin. C. ad uelleian. ct ale xan. dicit hunc tex.lꝑ fin. eſſe ad hoc expreſſum.et gl. ordinaria in uerbo onera quã ladoui:o dixit ſe neſcire in auct. de non elig i mubentes S fin quod tamen bald. —.— . De regu.iur. ff. dicit in. l.ę ſi donaturus. Si.fl. de cõdict. ob cauſam non fieri frequenter a maritis ni ſi; miſeris & auaris ut ob nõ ſolutam dotem ſuas uxores abiiciant. quamuis plau tus dicat eſſe extreme miſerie ac dementie uxorem ducere indotatam. de qua re di xi anno ſnperiore latius poſt Albe. in. d. l. i donaturus. Tamen ſi non cauit ſibi dotem promitti uel conſtitui imputatur ipſi cur indotatã duxerit nec poſtea Põt alimẽta negare uel aliud pro dote petere quam perſonam & miniſterium uxoris. glo.in. d. . ſinaũt in uerbo quanti.lfin. C. de diuor.& Inno.in.c.per ueſtras.de do na. inter. uir. & uxo. faciunt que illic alexan. dicit in..ſinaũt.quod dos pro alimen tis datur & quedam alia illic per eum tradita ubi etiam omnes moder. Tertio inſe ro per hanc regulam:eſto ꝙ maritus non teneatur alere uxorem ob dotem non ſolutam tameu ſi eam non aluerit non petet uſuras quia non ſenſit onus. S. uſu- ras per glo.hic allegatam & illic. Pau. de caſtro pulcherrime ſecus ſi aluerit & ſu/ ſtinuerit onera. ut. d.lJ. in. inſalam. S. uſuras. ff. ſol. matri. c. ſalubriter. de uſu. Infero quarto ꝙ maritus qui accepit pignus aliquod pro dote conſtituta uel promiſſa ſi aluerit uxorem lucratur fructus illius pignoris nec deducitut ibi ſcribitur aliud in creditore.c illo uos de pigno. ubi non ualet tale pactum quia onera non ſuſti/ net credicor. Infero quĩto quod ſi maritus alimenta prebuit & onus ſuſtinuit pᷣt petere uſuras dotis non ſolute non tanquam uſuras ſed tanquam intereſſe dam ni emergentis. arg.l. ſocium qui in eo. ff. pro ſocio in uerbo non quaſi uſuras :ſed quod ſocii interlit quia intereſt mariti ob moram debitoris non habuiſſe dotem. ita dicit pau.de caſt. concordiam eſſe inter uarias canoniſtarum ſententias. Infero ſexto ꝙ etiam mulier nõ poteſt ab heredibus mariti uſuras dotis repetere pari ra tione. ut canoniſte dicunt in. d. c. ſalubriter quamuis optinio bald. in auct. ei qui iurat. C. de. bo. aucto. iudi. poſſ. uideatur eſſe equior ex quo eſt alia ratio in muliere que ſeruit marito & fauore dotis. Fallit primo hec regula. ſecundum glo. in ti. de legi.patro. tute.in fine ob ſexum.id eſt inhabilitatem perſoneut in muliere & mi nore.l. i. . interdum. ff. de legi. tuto. ſecundo in. l. ſi negocia &.l. ſi quis putans. et.l. ſed et ſocius allega per glo. ob culpam male uerſantis. Tertio fallit ĩ dote ſecũdũ bar.in.l.ſi conſtante. col. pe.iii. q. quinta quando non ſunt mulieri reſtitute res ut dominiũ ex uera cauſa puta inopie Alias ſecus. ut.l.plerũq;.ff. de iure dot. Quar to fallit generaliter ubicunq; eſt diuerſa ratio et nõ eadem per omnia ut bar. hic.l. fin. in. fin. C. ad tertulli. et ibi Ang.l. qui propria. S. procurator. ff. de procur.et ſimi libus ubi erat culpa uel delictũ. De alia regula que tangitur in glo.quod contra riorum eſt eadem diſciplina. quantum ad cognitioneni et ubi eſt eadem ratio ali/ bi dicendum erit. uide Iaſo.in.l.ſciendum. ffqui ſatiſd. cog.et loca per decium alle gata et docto. in. .i. ff. de his qui ſui. . . VLPIANVS. Non uidetu cepiſſe qui per exceptionem remoue tur a petitione. ¶ CNõ uidctur. exponitur cepiſſe id eſt incepiſſe ſeu petiiſſe quod hic decius proſequitur.l.ſiquis obligatione.S. non põt uideri cepiſſe hoc.ti.l.nihil intereſt. eo. ti. facitquod no. in.l.̈ ſi creditori.ff. de lega.i.l. debitor. l. creditor. ff. de uer. ſigni. cum ſimi. lii.ff.de excepti.l.quecunq;ʒ ff. de compenſa.uel cepiſle.id eſt accepiſſe.l.nihil S. fin. allega. per glo.ᷣff. de inoff. teſt. dictum pe. de Ancha. in conſiy. hic allegato p decium. de negociorum geſtore uel procuratore qui nõ uidetur accepiſſe id quod per exceptionem non potuirt.uel cepiſſe id eſtuſu cepiſſe quia impoſſibilis uel in bo ui hl d⸗ ſa re — Deregu.iur. fl. Po.XLI juſta poſſeſſio non parit uſucapionem. l. deniq;. ff. ex qui. eau. maio. bart. in.l.ſi is 1 qui pro emptore.ff. de uſuca. fallit primo ex apparatu decii quando non eſſet op⸗ i poſita exceptio ut dicit tenere doctores.in.l. ſi unus.S pactus.ꝑ illum tex.ff. de pa rlbi V . ctis niſi inquit ex actis conſtaret quia tunc dicit a iudice ſuppleri poſſe & ait ita te di neri tu uide Iaſ.i.d.S.tũtẽ otrar.cũ bar.otra ang.& rñdẽtẽ rõibus ꝗa opi. bar. ur cre ſons, brior & melior eo ꝙ iudex ĩ his que ſunt ppetue exceptionis non põt ſupplere eo etn in his reus eſt actor & habet intẽtionem fundatam unde debet eam a llegare de lnn equitate alia fortaſſis procedere tu uideas illic plenius ſcribentes per allega. Iaſo. one illic tamen habes limitationes bar. de pacto incontinenti appoſito & de differẽtia n inter pactum & ſtipulationem que poteſt limitare materiam ut illic Iaſon poſt ali hul⸗ os. Secundo limitatur in exceptione impropria ut intentionis & facti ut hic per de l cium & doct.in. /.licet. C. de iudi, cui loco adde quod ſcriben. dicunt in. l. ſiunus len .S. pactus:de pacto de non petendo temporali quod naturalem obligationem nõ i tollit ſicut perpetuũ. Limito tertio ut per decium quoad extrinſeca ut quoad ad tdi penam. l. amplius nõ peti. ff rem ratam haberi.l. ſi quis maior per docto. C. de trã nlc ſac. lege bar. in. d. l. amplius. & uide ꝙ eſt differentia inter exceptionem perpetuam nutS fauorabilem & odioſam quia in hac non haberet locum iſta lex.l. qui exceprionẽ. ledn ff. de condict. inde, in arg. ubi laſon. Limito quarto quoad effectum preſcriptio / nuſe nis ut hic decius. per.l. cum notiſſimi. C. de preſcrip. xxx. ann. cum not. per bart. & Gorn. modernos in.l.i.ff. de eo per quem Factum erit ultra hunc decii apparatum ad gl. Sle que clara eſt adde quod bal. & Ange.in. l.nihil. . fin. ff. de inoffi. teſta. iducunt ad in duas queſtiones. Prima ꝙ; ſicut is qui petüt fruſtra nõ dicitur petiiſſe ita is qui ac iigi ceptauit beneſicium inutiliter non perdit ſuum utile. Secunda quod is qui appel anlr lauit ab interlocutoria & fecit aliquem actum coram iudice a quo parte reluctan int te quia fruſtra fecit nõ uidetur appellationi renunciaſſe per not.in. c. cum ueniens neh de eo qui mitti. in poſſ.item quod heres a quo auffertur hereditas uel qui reſtituit Anucl remanet heres nomine.l. ex facto.S. iulianus. ff. de uulg. & pupil. ſubſti. uide quod ſcd Bald.de ſeruo et monacho dicit preſertim de eo qui cum eſſet frater minor priuſ HH gquam deferretur aditionis tempus effectus eſt monachus ſancti benedicti et põt O adire hereditatem ſibi delatam ante religionem. de quo hic per. D. guil. rcl H VVLPIANVS. ali In omnibus obligationibns in quibus dies non en ponitur preſenti die debetur. ne 14 CIn omnibus.concor.tex.in.l.eum qui calendis.S. quoties:fſ.de uerbo. obli incg ga. cum concor. glo.in. S. omnis. iuſti. de uerbo.obliga.quod procedit et in contra Cctibus et in teſtamentis ut hic per glo.limitatur ex dictis Decii poſt criſto.et alios quãdo tempus aliquod tacite ineſſet uel ex loco adiecto ut in.S. loca.de uerbo.ob noue lig.l.continuus. S. cum ita de uerbo obliga. ff.d. . quotiens. &. l. interdum eo. ti. uel eexy rei qualitate ut fructus aut partus naſcituros. li. 5. lin. fl. de condi. & demonſt. bais uel ex uoluntate preſumpta. lI. epiſtolam. . fin. ff.ad trebel.l.ſideicõmiſſa.S.ſi ſilio. Ctten ff. de lega.iii.uel ex qualitate contractus ut in dote que refertur ad tempus „ ubilis mian etatis uel in penſione diſcipline uel habitationis uel quando nulla eſſet utilitas ut lot ſ mutuũ ſtatim redderetur quod ſatis hic explicat Decius. Fallit ſecundo ex eius gnn dictis breuiter complectendis quia licet preſenti die debeatur tamen non ita repẽ dol te cogitur ſoluere per. l. promiſſor.ffde conſti.pecu quã hic citat glo. de qua mox ee dicturi ſumus cxil quod dicimus Ih, de ſoluepetendo illam differentiam quam De regu.iur.ff. barto. facit utrum dies apponatur diſpoſitioni uel ſolutioni quam plene habes a doctoribus traditam & examinatam & uide bar. non ſolum in. d. S. quotiens ſed in.l. ſequen. qui hoc anno diſtinguentem inter plures preſtationes uel unam in quem ſocum cadit illa difficultas que traditur hic per Decium an propter diem tacitam que ratione loci ſubinteiligitur impediatur natiuitas obligatiois & actio nis in qua bar.ↄcludit non impediri natiuitatem obligationis ſed actionis quod ſequitur ut Alex.refert cõmuniter doct. eam tamen impugnat laſon duobus fun damentis leuibus ut reſpondet decius propter que dicit non eſſe a cõmuni rece/ dendum. ſed adducit alia fundamenta franciſci Aretinĩ quibus non reſpondet un de uidetur in ambiguo herere.tu reſpõde ſi uoles cõmunem ſequi ad argu.de.l.cõ tinuus. . cum ita i kin. ubi dicit quod ſi duplomate uſus ſit & celerius quam quiſ qʒ facturus eſſet illue peruenerit ſtatim cum applicuerit obligatum eſſe. Ergo in quit ante nõ erat obligatus.ſic contra. bar. dicentem prius naſci obligatione quia iſtud argu. non eſt neceſſarium & glo.exponit ibi obligatum cum effectu ideſt quoad executionem & actionis uim que prius ſuſpenia erat. quod dicit in die taci ta eſſe minorem uim & certitudinem quam in expreſſa. in hac parte non eſt diffe rentia quia eſt eadem uis taciti & expreſſi. l. cum quid. ff.ſi cer. peta. unde his non obſtantibus uidetur opinio bar. firma. ego tamen puto non eſſe dicendum actio nis natiuitatẽ impediri cum nata ſit obligatio cuius eſt natura & effectus ſtatim actionem producere quia eſt uinculum efficax ut patet in ſui diffinitione & in.l. licet.S.ea obligatio.ff.de procu.S.i.de obliga.& ange.illic ſuper rubro.ſed dico im pediri exercitium actionis quod appellatur petitio uel executio.ut in. d.l. contĩnu us ĩn uerbo peti. & probo per uerba legis centum capite. ff. de eo quod certo loco. in uer.obligationem fideiuſſoris non augeri ob moram debitoris ergo erat prius ideſt ante moram obligatus quod facit pro bar.ſed executio ſuſpenſa erat ut dicit tex.ille in uerbo executionem in fine. uide ſubtilius diſſerentes modernos in locis allega. expedito apparatu decii ad gl. inquantum loquitur de legatis quibus ineſt tacitum tempus utputa adite hereditatis: dicas eſſe tria conſideranda. Primo quo ad tranſmiſſionẽ ſtatim debentur.l. unica. . fin. C. de cadu. tol. no.i. l. ſi dies. ff. qũ. dies leg. ced. Secũdo quoad dñii trãſlationẽ ficte fit a die mortis teſtatoris.l.ſi tibi homo.S. cum ſeruus. fſ.de lega.i.l.a titio.ᷣff. de furtis. Tertio quoad petitiõem lega ti perſonalem uel hyppotecariam tempus adite hereditatis inſpicitur. ſicut quoad preſtationem.l. omnia.Ff.de lega.ii.per glo.hic & doct.in.d.l.ominia.item ad glo.in quantum adducit.l.promiſſor ubi tempus decem dierum dicas tu quod regulari ter id tempus.l.quod dicimus &.l.ratum &.l.cõtinuus.cum ſimi retertur arbitrio iudicis uel boni uiri. ut.d.l. continuus niſi aliter in iure ſit expreſſum & determina tum tempus ut in cõſtituto.d. l.promiſſor in dote.l.i.S. exactio. C. de rei,: uxo.acti. & in. . fin. C. de uſu. rei iudic. Item tu uideas ut predixi: bar. in. d. l. ꝗ h anno & in fi ne quia ſuperius memini de penſionis ſolutione quero quo tempore fieri debeat in dubio quia ſepe eſt queſtio.que uidetur poſſe breuiter decidi per Theoricam bal.in.l.diuortio⸗ff.ſolu.miatri.aut petitur penſio pro opera:tunc ĩn fine opere de betur ut ſi ſit diurna in fine diei ſi menſtrua in fine menſis. niſi impenſa ſimul cũ opera ſit facienda ut in architecto qui ſuis impenſis & ſua materia domum facere promiſit tũc enim ab initio petet precium niſi alirer conuenerit preſtita tamẽ cau tione de perficiẽdo opere.l.inſulam.S.fin. ff. loca.l. ſiuero non remunerandi. S.fin. ff. manda. aut petitur penſio pro re ut pro domo habitata tunc ĩſpicitur pactum uel conſuetudo.llicet. ff. locati.ſi nulla eſt quoad natiuitatem actionis inſpicitur 1 len t lod Nn etn eles uil on in ieſk letic tate 8mn ac D Einl oin tinn loco, prus tcet De regu.iur.ff. Fo. XLII initium quia eſt contractus qui conſenſu perficitur niſi ſit perſona iĩn qua nõ poſ ſit radicari actio ppetuo uel rei qualitas obſtet ut arg.l. ſi ſeruus cõis meuii. .fi. ff. de ſtipu.ſer.per quod deciditur in eo qui habet penſionem ſuper aliquo beneficio & fecit detinentem illud ſibi perpetuo obligari ad penſionem quia eo mortuo penſio expirat & alius obligatur. Ita dicit Inno. in. c. dilecto ne prela. uices ſuas. & Do.guil.hic & Archi.in.c.ſtatutum de reſcrip.li.yi.aut quo ad exercitium actiõis tunc in ſine temporis fit quia non eſt impletum ex parte petentis. Ita eſt glo.l. edẽ C. loc.intelligenda. & ita doc. diſtingunt. H JU Aui actionem habet ad rem recuperandam ipſam rem habere uidetur. CLQ ui actionem habet. poteſt poni exemplum tam in actione reali per. lrẽ in bonis.fi.de acqui.re.domi.quam in perſonali.per.l.bonorum. ff. deuerbo. ſign. quod hic in glo. declarat decius per.I. ſi quis mandato ticii.ff. de nego.geſt. quia ab eſſe uidetur ei id in quo obligatus eſt ergo creditori adeſſe. facit ad hanc regulam ſecundum decium quod uidetur eſſe meum id quod mihi debetur glo.in.l.ſi tibi pecuniam.cum ſimi.ff.ſi cer. peta. & actio iudicatur mobilis uel ſoll ſecũdum na turam rei ad quam competit. ut bart. in. ... C. ſi adnerſus tranſac. l. poteſt. ffde au cto.tuto.cum ſimi. Quod tamen procedit ficte & non uere propter uerbum uide tur unde non ueniret in ſtatuto imponente penam uendenti rem ſuam is quiuen diderit rem ſibi debitam. ut no. bart. & Alexan. in. l. gallus. .uidendum. ff. de libe. & poſthu.iſta ſunt in ſubſtantia que phi. Deci. dicit ob.l.minus eſt ĩfra eo. quia ꝓprie ẽ minus hẽre actionẽ rẽ ut illic & ꝗtũ ad cõmodũ poſſeſſiõis.S.cõmodũ iſti. de ĩterd. Tu potes põere caſũ huis.l.p.l.a diuo pio.S.ii.ff. de re iud. ubi põt fieri executio ſuper noĩbus quia rerum & bonorum appellatione ueniunt poſt mobi lium & immobilium excuſſionem. l.i. C. qũ fiſcus uel priua. & quia doctores di cunt ꝙ appellatione mobilium uel immobilium nõ ueniunt noĩa ſed faciunt ter tiam ſpeciem ẽ uerum qũñ non eſt neceſſe ut in.l. quam tuberonis.S. pe.ᷣff. de pecu. Alias ſecus ut per ſtatutum diſponens ꝙ; agnatis mobilia cognatis immobilia debeantur tũc iudicamus ſecundum quod dixi per gl. in auct. de non. alie. 5.i. ga aut actio datur ad quid mobile tunc cenſetur mobilis aut ad immobile tunc cen ſetur ĩmobilis. unde ſi queratur an ubi minor cedit actionem ſibi competentẽ re/ quiratur decretum iudicis? debemus ita diſtinguere: quia ſi ſit res mobilis que ſer uando ſeruari non poſſit non requiritur decretum alias fecus. & minus grauaret debitor per capturam nominum quam per uenditionem rerum que ſunt proprie ſue.l. magis puto.. ne paſſim. uer. querere.ff. de re. eo. unde alex. dicit ꝙ ordo.il.a di uo.pio eſt neceſſitatis et ſolemnitatis non aũt fauore debitoris introductus. Item adde quod per.d.l.rem in bonis. et hanc. l.̈ limitat.l/.i.ff. de uſufruct. leg. ut illic per glo.magnam quia ſeruitutes non ſunt ſimpliciter extra bona nec in bonis. nam poſſidentes hanc exceptionem non poſſidentes actionem. Item Adde quod not. in. lI. quod ſi in diem. 5. iulianus. ff. de peti. here. quod poſſeſſor iuris dicitur poſſeſ ſor. unde ab eo qui pro herede poſſidebat et ui deiectus eſt põt peti hereditas quia cedere actionem unde ui tenetur per quod dicunt Ange.et bal. ibi poſt antiquos quod ſi conuentus reali pendente iudicio perdat poſſeſſionem ui neq; colluſerit cum deiiciente tamen debet cedere actionem competẽtem uel interdictum aduer ſus deiiciẽtem. facit. l.tigni..ſi quis cum iudicii,ff. ad exhiben. Speculator in ti. de De regu.iur. ff. interrogatio.ante litem.S.nũc de interrog.uer. ſed ſi quid ſi dictus reus uide tamẽ de hac re ſubtilius Pau. de caſtro in. d. S.iiulianus. quia ille. 5. loquitur ut dicit ĩn iu dicio uniuerſali: in quod omnia ueniũt: aliud in reali particulari. tu uide illum cũ dictis eius & ſcri. in.l. mater. C. de rei. uendic. Item adde ultra omnes quod rei ap pellatione iura & actiones continẽtur. l. nam quod. 5. fin. ff ad trebel in uerbo bo „ 7 na.iuncta glo.& illic de obligationibus paſſiuis & ere alieno deducẽdo plura. Fa cit. l.rei.ff. de uerb. ſigni. cũ ſimili Vnde Alex.in.ii.uolu.conſi. cccxxx. incip. uiſoti tulo queſtionis.col.xi.dicit q tex.in.c.fin.de preſcrip.ubi dicit quod qui rem alie⸗ am preſcribit debet eſſe bonefidei ſemper intelligitur etiam de eo qui preſcribit actionem & rem quam alteri debet per glo.l.ſi me & ticium.ff.ſi cert.peta. & ait eẽ tex. in c quo dicam. xiiii. q. iiii qui loquitur de uſuris ĩ uerbo omne quod iniuſte poſſidetur alienum. eſt facit. glo. que hoc clare dicit ĩn. li.fl. de ſtatu. homi. & l.i.ff. ſi cer. pet. Vnde guil. de cuno.diſputat an donatione rerum mearum contineãtur actiones. ubi tenet q; non quia non ſunt mee. Idem tenet Dy.in.l.nominis & rei. ffde uerbo.ſigni.per. l.quintus. S. argento. ff.de auro. & argen. lega. in quod. bar.di ſti nguit aut dono uel promitto tibi oĩa mea nõ dicendo bona,.tunc actiones & iu ra continentur: l.nam quod allega. cum.l. ſeq.l. ſi legatus.S.i.ad trebel. Idem ſi ſit adiectum ſubſtantiuum generis generaliſſimiut omnia bona mea uel omnes res meas.d.l.rei cum ſimi.Aut habet ſubſtantiuum generis ſubalterni ut argentum meum ueſtes & ſimilia. tũc ſignificant dominium uel quaſi hec poſſeſſio.l.ſeruos de lega.iii. d.l.quintus:ni ſi perſona cui dicit uel ᷓ dicit obſtet ut ſeruus monachus colonus. & alia que bar. ſcribit in. d. l. quintus. Item adde quod not.in. l. ſi conſtate S. fi.ff. ſolu. matri.ubi ſi dos cõfiſcata ſit actio de dote que ei competebat in fiſcum tranſit quando bona omnia confiſcata ſunt. ſecus ſi pro parte tunc rranſit pars actionis.quod ymo uterq; limitat quando publicatio non eſſet ſimpliciter facta. Sed publicata eſſent bona mobilia & ĩmobilia quia hoc facit tertiam ſpeciẽ.quod tamen tanquam dubium remitto illuc ad ſcriben. ubi an in legato omnium bo/ noram ueniant iura & actiones: de quo habes illic. & uide bal.in.l.uxori.ff. de uſu fruc. lega. lo. de ymo. & Ange. in. d.l. f legatus. S. fin. cum ſimi. Imaginaꝛia uenditio non eſt pꝛecio accedente. CIm agi naria. ratio eſt quia precium eſt de ſubitantia uenditionis.l. pacta con uenta. ff. de contrahen. empti. S. Item precium. inſti. eo. cum ſimi. l. cum dotem. ff. de iu. dotium.l.fin. C. de predi. curi. li.x. & illic bart. per quod decidunt quod in ſta tuto de uenditoribus loquente non contineretur is qui non dediſſet precium ut dicit Iaſon in.l.i. col. iiii. C. de iure emphite. Et hoc declaratur Primo ſecundũ De cium quando precium etiam conuentione non accedit.quia ſi ab initio ſit cõuen tio de precio et propoſitum ſoluẽdi perficitur uenditio antequam tradatur.l.ii. ff. de cõtrahen. emp.l.ſi donationis. C. eo.ti. Secundo declaratur etiam ſiuno nũmo fieret. quia eſſet ridicula et nõ proportionata. S. i.inſti. de teſta. in uerbo libripend. in. glo.s.fin.ĩ uerbo Imaginaria inſti. qui.mo.ius patr.pot.ſolu.Aliud ſi modico precio.l.ſi quis donationis. ffde contrahen. emp. Dicit tamen cy. in. l..in fi. C. de pactis. quod modo precio facta eſt potius dicenda donatio quam uenditio. unde l. ſi unquam. C. de reuo. dona. haberet locum in ea quod tamen doct. dicunt pro 7 cedere qũ eẽt pro maior parte donatio quod colligitur ex quantitate precii et eſti matione rei.unde Guille. de cuno in.l. queritur.ff.de ſtatu. homi.dicit ꝙ; ſi conſue tudo ſit quod liceat proximis & parentibus retrahere donationẽ factam quod uẽ ditio iniuſto precio facta continetur ſcilicet ſi plus appareret donatio quam uẽdi 601 1 69 ſc e; 4 un dam ini mi nel 4 be nl Ulot al, ſaubt te niule Click neäu e, brdl in nt nesn enun ſenos naclus duſtite lleu rlicc ed un bo Ldell n Nenkt dina umut e coven nlik nünno Npat moch 1C. De regu.iur... Fo. XLIll tio ad hecuideque bar. dicit in. !.poſt contractum. col i. flde dona. & ea que hic adducit Decius & preſertim quod ſcribit bald.in.l.cum precibus. C. de proba. & Cepola.in tract. ſimulati contractus: & Pau. in concil. cxiii. Et hic habes glo. que quatuor modis declarat & eam per predicta ſatis intelligas cum etiam per ſe non ſit difficilis. Adde circa illum articulum quod uenditio facta uno nummo nulla eſt. Eſt tex. qui de locatione loquitur in lege ſi quis conduxerituno nummo.ff. lo cati. ubi glo. quiparat emptioni. facit. l. ſi quis autẽ. . fin. ff. de acquiren. poſſeſ.ſa cit in arg.l.ſecunda.ff. loca. ubi iiſdem iuris regulis procedunt locatio & uenditio. Fallit ex neceſſitate in cauſa matrimonii.l.ſi uſufructus. fl. de iure dotium in uet boueluno nummo uendat. Vnde ſecundo fallit ſecundum bald.in. l.uſufructus alleg. &. l.uſufructu. ff. ſoluto matrimonio ob rei uendite qualitatem & commo ditatem que pluris non eſtimatur quia ualet uno nummo ut dicit hic Dominus Guillielmus in una nummata caſtanearum. Fallit tertio fauore libertatis. l. cum affirmes. C. de libe, cau. niſi expones illic dato nũmo ideſt nummis. ut facit gl. Fal lit regula noſtra tota quia qualitas precii non ſemper arguit contractum em ptio nis:ſed aliquando alium contractum ut dicit Ioan. de imo. in. d.l. ſi quis ante.. fi. argumẽ.illius legis quod facit ad queſtio. datiorum & eorum qui certo pretio ga bellas capiunt ut non dicantur emiſſe ſed conduxiſſe: & ſic interdum debeat illis fieri remiſſio ob caſus fortuitos que emptoribus non fieret. Vt barto.in.q.incipi ente Publicanus:& in.l.cotem ferro.S. qui maximos.ff.de publica.quia textus ibi equiparat redemptorem uictigalium ad tempus conductori ut barto. illic ponde rat & per.l. ceſar. eo. titu. &. l. ſi hi qui. C. locati. Vnde dicunt ſcrib. poſt bald. in lege qui ſe patris. C.ubi libe.quod imperator qui precio accepto feudum dedit non di citur dediſſe uel indulſiſſe ſed uendidiſſe nec poteſt uaſallum feudo priuare. Ta men in queſtione predicta barto.diſtinguit: aut ſolutio pretii fit annuatim & eſt lò catio quicquid dicatur in contractu: quod intellige ad tempus nõ in perpetuum. Sed quando eſt unum pretium ſemel ſoluẽdum tunc poſt longam diſtinctionẽ coneludit bar. quod non fit diminutio pretii uidetur enim emniſſe caſum & aleam. ut. l. ſi iactum. ff. de actio. empt. niſi ille caſus ob culpam locatoris accideret. ur.l. ſi merces. 5. culpe.fſ loca. & ita bart. concludit poſt multa in. d. F. qui maximos. Vi de bald. in. l. ſi ea lege.C.de uſur.& in.l.ᷣlicet.C. locati:& Petrum de ancha.in.c. pro pter ſterilitatem. De locato.qui ſequitur barto. & in conſilio. cccxy. &. cccciiii ſpec. in titu. de locato. S. nunc aliqua. uer. cxxxyii. & illic Ioan. andree. Et inquantũ bar. in. cd.l.ſi quis auct. dicit quod in illa lege ſi quis conduxerit: ualet ut donatio quia conſtabat de uoluntate contrahentium. Vide quod laſon & Alexan. illic dicunt quia barto.ſolutio diuinat.Eſt etgo contractus innominatus ſed habet inſtar do nationis. Iu illic plenius uideas ſcribentes quia eſt ualde dubius articulus. Fallit quarto in emphiteoſi ſecundum bal. que poteſt ad unũ nũmũ dari quia poteſtas dandi & proprietas eſt apud dantem & remanet ſemper apud eũ arg.d. l. ſi uſufru ctus: & cõmoditas apud accipienrẽ: melior tamẽ ratio eſt meo iudicio ob ſterilira tem rei uel meliorationis uel pretium ab initio datum. Vnde dicit bal. quod ſi ceſ ſauerit ſoluere unũ nñmũ cadat a iure ſuo arg.5. lex itaq; in auct. de no alie. coll. ii.ubi ſi in tribus nũmis ceſſauerit cadit quãuis ille tex. eſſet cõtra eam quod ſaltẽ tres nũmi requirerẽtur. Et de hac queſtione uide petrum de ancha. in conſi. ultim. Cal.in cõſi.iiii. Sed non omittas quod pulchre dicit bald. in mu. de iure emphiteot. C.ad lin. Quod quamuis poſſit dari uel locari contractus in emphiteoſim uno nummo tamen fallit in eccleſia uel republica ut ipſe dixit in lege ſecunda. C. De regu. iur. ff. de reſci. uendi. & in.l. fi. C. de reſcinden. uendi. Vbi limitat alio pacto quando Ule qui dedit pro uno nũmo ignorabat ualorem rei quia tunc haberet locum remedi um. d. l.i. ẽt in alio contractu quã uenditionis. Cum tempus in teſtamento adiicitur: credendum eſt pro herede adiectum niſi alia mens fuerit teſtatoris: ſicut in ſtipulationibus, promiſſoris gratia tẽ prus adicitur. . 5 e Cum in tempus. Caſus in hac lege tum in herede tum in promiiſſore declara tur per.l. quam citat glo. in principio: ſed dum allegat.l.cum quis, eſt error ſeu menda quia.l. cum quis hoc non dicit ſed. l. quod quis eo, ti. de actio. & obliga. ſu pra his uerbis. quod quis aliquo anno dare promittit aut dare damnatur ei pote ſtas eſt quolibet anni die dandi. Vbi uerbum damnatur expone a teſtatore ut hic &. l. eam. fſde ann. leg uel a iudice uel a lege. ut. C. de rei uxorie actio. 5, exactio. Fa cit ad hoc.l.i. C. quando dies lega.cedit.l.quod in diem. ff.de ſolu.ibi totum enim medium tempus ad ſoluendum promiſſori liberum relinqui intelligitur.l. eum qui. S. quotiens. ff. de uerb. oblig. ibi ex quo apparet, diei adiectionem pro reo eſſe non pro ſtipulatore. Pacit. l. qui hoc anno.l. continuus. 5. ſecundo ibi nam quod in diem debetur ante ſolui poteſt licet ante peti non po ſſit eo.titu.S.penul.inititu. de inuti. ſtipula. facit tex.in. l. intra dies conſtitutos. ff. de re iudic.Vbi tempus iudi catis ſoluendis conſtitutum pro reo non cõtra reum interpretãdum eſt & poteſt ante liberari licet non exigi. Cui error.l.ſi ſe obtulit. . ſiquis condemnatus eo tit. ibi computabitur pro reo tempus. ſacit tex.in.l.poſt mortem. C. de fideicom. Vbi rogatus poſt mortem ſuam reſtituere poteſt ante ſi uelit. cui concor.l. patran. &.l. ſeq.ff.de hiis que in frau. credi. Facit deinde idem in locato & conducto.l. ſed. ad des.S. ſi cum in annum. ibi non enim per errorem dedit plus ſed ut ſibi ĩ cauſa cõ ductionis proſpiceret. Declaratur per glo. etiam quo ad fructus ut in ea. Fallit in hac glo. ut prius expediatur quando alia fuit mens teſtatoris uel coutrahentium & gratia creditoris fuerit adiectum tempus.l.ſi ita relictum,S. pegaſus.ff. delega. ſecũdo.l.in fideicõmiſſi.S. cum pollidius: & corrige hic glo.ff.de uſu.&. S. nonnũ quã.e.l.in uerbo iure uoluntatis. facit. l. auia.ff. de condi. & demon. cui concor. lq; is uerhis. ffde lega.iii.l. filium. fde optio.leg.l.mulier. .fi.ffad trebelli. Et dicit lo an. de ymo.in.d.S. pegaſus.quod ubi eſt impubes preſumitur eius fauore alias ſe cus: & remittit ad barto. in. l. qui ante calendas. ff.de uerb. oliga. &. l. ſtipulatio iſta S. inter certam. eo. titu. & in. l. eum qui. alias incip. Iabolenus. ff. de ann. lega. & pre ſertim barto.in. d. S. inter certam. ponit effectum & limitationem ut non procedat quando erat dies incerta ut non procedat iſta lexquia ſi ſoluat ante diem certam uel offerat periculum in alium transfert aliud ſi ante diem incertam. Vnde illa.I. poſt mortem. cum ſimi eſt intelligenda ſecundum doct, ex uoluntate fideicõmiſ ſarii. ut illic Paulus de caſtro: & alii. Item & quando per illam reſtitutionem fie ret preiudicium alicui contra uoluntatem teſtatoris preſumptam ut cum incerte perſone relictum eſt cum pluribus certis. cum illi qui nõ eſt ſui iuris cum illi qui ſubſtitutum habet ut declaratur per moder. in dicta lege poſt mortem. Vbi uide as quod bald. & Iaſon dicunt. de marito rogato per uxorem reſtituere hereditatẽ filio communi poſt mortem ſuam.Et quod ſcri b. cõmuniter tenent in. d. §. inter certam. poſt barto. per.l.cum pater.. a filia. fl.de lega. ſecũdo de eo qui rogatus eſt poſt mortem ſuam deſtribuere aliquid pauperibus ſi electio fiat ante tẽpus mor tis non ualet quia fuit preiudicium pauperibus qui erunt poſt mottem quorum Ou in s⸗ 1 o o . jU iip je 1. hu⸗ nid I Cnn at s⸗ . S ſoe Uim lun tiu u⸗ it elen orſan il apor euthe Rok dain lan wole ncool inlin, sli lford Seodh m NNH Aula cdG EAltn henonn Alr. noni onl teetle llosſ ltoln 4,Ae. Moatt nn eil ön! nen 1 lncene llgi binice elt⸗ ie gnut ͤ De regu. iur fl. HI Fo.XLIIII fauore uidetur factum legatum: & dicit Ange ita obtinuiſſe. Quicquid bald. & Paulus dicant: & quod Bartolus per hoc dicit de poteſtate uel ſindico habente ius arbitrandi in penis ab initio magiſtratus non poſſit in futurum arbitrari cũ ex tempore uarientur. Vt moder. dicunt in. d. l. poſt mortem. &. d. . inter certam. Limito inſuper quando tempus eſſet appoſitum gratia utriuſq;:tunc non poſſet ſolui ante.l.qui rome.in princi. ubi barto.ff. de uerbo. obliga. ratione loci ut in gl. Limito ſecundum laco. de Are. & quoſdam alios tenentes in. d. l. qui ante calen das quod ſi reus citatus ad nomen dies quorum tres pro prima tres pro ſecũda tres pro ultima dilatione dantur compareat in prima & ſecunda dilatione: & nõ actor ſed in tertia non compareat & actor ipſe reus eſt dicendus contumax non actor quia non potuit ante finem temporis facere per.d. l. qui calendis. in preiudi cium actoris. tamen quia eſſet longa diſputatio ego concludo contra hanc ſentẽ tiã pro bar. & cõmuni doctrina quod ſolus actor ſit in mora & contumacia quia per primam comparitionem rumpitur & circunducitur edictum per tex. quem ſi bi uendicat Ludou i.ro. in.l.ex conſenſu. ff.de appell. 5. fi. quod plene & ordinate tractatur confirmatur. Et limitatur per Iaſo. poſt moder. in. d. l. qui ante calẽdas ad quem remitto. Limito inſuper in teſtibus producendis intra terminũ quinde cim dierum uel probationibus faciẽdis ꝗa ante illum diem non poſſunt fieri nii’i citata parte & die ac hora declarata.l.ſiquando. C. deteſti. & illic bar.in.l, qui calen das & plene Ludo. & moderni. bal. in. l. & poſt edictum. ff. de iudic. in auct. ei qui C.de tempo.appel. Limito preterea in dote que nõ põt ſolui cõſtãte matrimio.l. i. C. ſ dos cõſtan. matri. ſolu. ſit niſi ob esalienũ uel redemptionem uel ſimiles cau ſas exceptas per.l. quãuis. cum ſeq.ff. ſolu. matri.l. mutus. S. manente. de iur. dot. Limito inſuper ex eo quod ſcribunt doct.in.l.ſi quis heres.ff. de here.inſtitu. per il lum tex. quod ſi teſtator iuſſerit teſtamentum ſuum executioni demandari per titium & ſi titius intra annum non fecerit: ut fiat per ſempronium ſi titius moria tur ante annum alius poteſt facere ſtatim nectenetur expectare annum. Q uia eſt iſta uoluntas teſtatoris tacita & non cenſetur illud tempus appoſitum fauore il lius ſed teſtatoris ut executio teſtamenti fiat. Limito ad hoc per id quod Pau. de caſtro in dicta lege ſiquis inſtituatur. Dicit quod ſi teſtator ĩnſtituit uxorem uſu ſructuariam omnium bonorum ſuorum ſi in uiduitate ſteterit: & poſt mortem eius alteri dari uoluerit quod ſi nupſerit: & ſubſtitutus uelit ante mortem capere poteſt quãuis tempus nondum ſit finitum quia nõ eſt appoſitum gratia heredis uel mulieris:ſed eſt tacita uoluntas teſtatoris ut tenet Ioan. anto. in additi. ſpecu. in titu.de ſecun.nupt.per.l.illam &.l.mulier.in princi.ffad trebellian. ubi non re fert quid ex equipollentibus fiat. quãuis Paulus de caſtro dicat eſſe aliter cõſul tum. Limito ultimo quia Paulus de caſtro dicit quod florentie ita eſt iudicatum. Statutum eſt quod appellans debeat appellare intra decem dies & proſequi ap pellationem intra ſexaginta:pone primo die appellatum & eſt queſtio an ſexagin ta dies incipiant computari ab illo die an a decimo & concludit ab illo die per ſu pradicta ex tacita mente legis uel ſtatuti. Habes hic multa per doctores expedita in legibus allega. que amplius non refero ne non poſſim hoc anno hunc titulum Perficere: & quia in ordinaria lectione de uerb. oblig. audituri eſtis i. l. qui calẽdas. uel aliis concor. Non ommittatis tũ ꝙ hic Alb. dicit de em phiteota uolente ſolue re in principio pro multis annis: & uide que dicit de hac re in. d. l.poſt mortem: & lege ſecunda. C. de iure emphiteotico. Ego eorum magnam partem in prece/ dentibus retuli, Hæc ſatis ſint ad declarationem huius regulæ in qua mihi — — — — —.— — — — — — H ii De regu. iur. ff. deeſt apparatus Decii qui in prece. l. cõmẽtarium finiuit. .. POMPONIVS. ⸗ TCQue legata mortuis nobis ad heredem noſtrum tranſeunt: eoß cõmodũ per nos his quoꝶ in poteſtate ſumus eodem caſu acquirimus aliter atq; cum ſti pulati ſumus. Nam & ſub conditione ſtipulantes omnimodo eis acquuimus & iam ſi libertate nobis preſtita a dominis conditio exiſtat. CSi filius ſub conditione ſtipulatus emancipatus fuerit deinde extiterit cõdi tio: patri actio cõpetit, quia in ſtipu. id tempus ſpectatur quo cõtrahimus. CQ ue legata. He due leges ſimul leguntur: hec aũt.l. ſi filius.eſt in ti.de uerb. ob liga. ſupra: & ut dicit hic glo. quidam libri eam non habent. Caſus declataturi gl. pulchre. p.l.i poſt diem. fſ quando die legati cedit: &. d. l.i filius. huic legi cõcor. tex. rotundus in. I.uſufructus. ff. de ſtipu. ſeruo. ubi habes glo. bonam. Katio ue ro diuerſitatis inter legata & ſtipulationes uarie traditur a icribentibus quos reci tat Iaſon in.d.l. filius. Vbi colligit quinq;ʒ rationes & tandem ait ſequedam eſie rationem gl. in. l. ſi uxor. C. de condi. inſer. Vbi dicit quia in legatis nullum factũ filii interceſſit ut in ſtipulatione:quod ſic declaratur. Nam legatum cetiã abſenti & ignoranti queritur & ipſo iure.l.a titio.de furt.l. cũ pater. 5 ſurdo, de lega.ii.ideo inſpicitur teinpus conditionis: aliter atq; in contractibus factis per ipſum filium fa. quia eo tempore quo contrahit eſt in poteſtate. Et hanc tenet glo. in. 5. ex con / ditionali. inſtitu. de uerbo. obliga. quam tamen bar. & Com. reprobantut illic de clarat laſon qui reſpondet eorum argumentis. Sed preter eas omnium rationes ue a laſone referuntur: inuenio baldum in. l. ſi uxor. clarius dicentem: quia cõtra ctus quo ad eſſentiam regulantur & fiunt ex conſenſu duorum qui cõienſus ab initio interuenit.l. conuentiones.ff. de pactis. l. contractus. C. de fide inſtru.l. ſicut C. de actio.& obliga.x ltime autem uoluntates requirũt acceptationem & cõſen ſum legatarii quo ad perfecte acquirendum qui conſenſus no ſtatim ſed ex poſt facto ideſt die legati ucl conditione cedente interueniat unde inſpicitur illud tem pus quo actus perficitur. Et citat Atiſto. inii.de anima quod actus noſtri magis operantur ſecundum aptitudinem ſuſcipientis quam ex influentia cauſe efficien tis. Limito hanc regulam inquãtum ad primam partem loquitur de legatis quia donatio cauſa mortis quãuis ultimis uoluntatibus comparetur de quo ꝑ Alex. in. L.i. fl.de leg i. late: tamen in ea inſpicitur initium: ſecundũ bal. in. d. l. ſuxor tua. quĩa inquit oritur ex ea quedam obligatio ſtatim. l. ſenatus. fl. de dona. cau. mort. & ſemel tantum contrahitur non ſucceſſiue.l.ſtichum.S.ſtipu.ff. de uerbo. oblig. Vbiuideas glo.que allegat illam.l.ſenatus. S.fi.ad hoc in argu.adducit.l. Pompo nius in negociis. ff. de nego.geſtis.que dicit ĩ negociis geſtis in initio cuiuſque cõ ditionem ſpectandam ſed non loquitur in donatione cauſa mortis ſicut nec illa l.ſtichum.S.ſtipulatio.que loquitur de ſtip. annua & legatis annuis. Vnde neſcio quo pacto uoluerit eas ad hoc inducere. uñ dicas illum tex. in. l. ſenatus ĩ fi proba tur quod donatio cauſa mortis iu hoc equiparatur ſtipulationi nõ legato quia eſt una quando fit in annos: ſicut ſtipu. annua & ſic inſpicitur initium. Non licut in legatis que tot ſunt quot ſunt anni: & non inſpicitur initium quo ad traſmiſſio nem. Ita debes iuducere dicta bal. & cõtrarium tenet bar. per.l.fi.ff. de dona. cauſ. mor.ſecundum eius intellectum ubi ei acquiritur ſi reperiatur ſui iuris tempore mortis donantis. Licet in illa requiratur preſentia: ſtipulatio: & opera filii uel ſer ui donatarii.l. inter mortis.ff. de dona. cauſa mortis. Raphael concordateos & tet noti ut.NV tpu leot ſit lend nüera we laue atit d Ame nil Pb n euo la⸗ er en len lrl d nd ber 88 = De regu.iur.ff. Fo.xLV * Ial.leqᷣc ĩ. d.l. fili.nihil addes. Aut donatio illa ĩcepit a traaitiõe tũc iſpicit᷑ tempus mortis. Aliud cũ ĩcepit a ꝓmiſſiõe.qꝙ nõ ẽ admodũ tutũ:ſed fortaſſis poſſet dici ĩſpi ciẽdũ cuius cõtẽplatiõe facta ſit ut ĩ.l.ſi filio.e.ti.& ibi gl. Limito ſo p. lfi. ff de uſufr. ubi ur i iſpici pſonã fui ſed dñi ꝗa cũ legatuſufr. ſuo ĩtelligit legatus dño ñ ipi eoq; ẽ ſonalis: & nõ ĩſpicit᷑ ꝑſona duoꝶ. Tñ ille tex. non loquit᷑ de caſu nro. uide eũ ad ali ud allegatũ ꝑ bal.i. d. l.ſi uxor. Limito.iii.ꝑ dicta bal.i. d. l. ſiuxor.ĩ feudo cõceſſo filio 72 „ 7 — — „ fa. qa non acquirit᷑ patri nec ei pr̃ ĩ feudo ſuccederet. Ille aũt de hac re latius ĩ. c, cum oportet. C. de bo.ꝗᷓ libe. & doc.in. c.ii. de fratri. de no. bene.ĩueſt. & bal. cõcl udit ꝙ ĩ pa gãicis feudis acquirit᷑ cõmoditas patri. ut not.i.d. l.fi.de uſuſ. In caſtrẽſibus uero uel a pricipe cõceſſis aliu d. p.l. cũ multi. C. de bon, ꝗ libe. ubi bald. de dõatiõe Cõſtãtini. Aliã ꝑtẽ ꝗᷓ de contractibus loquit᷑ ĩ quibus initiũ ſpectatur. quia cõditio exiſtere tra hitur retro ad tempus ſtipu.ĩterpoſita ut.d.l. ſi fil. fa. l. ſemꝑ ĩ ſtip.e.ti.uñ.bal.i. l.i. C. de mũdi. Dicit ꝙ cõtractus trebel. uel pduellionũ factus ſub cõditõe nullus ẽ ẽt ſi cõdi tio exiſtat poſt reſtitutionẽ ſeu rebãnitionẽ ut dicit. Declaratur.ii.p mod. multos ẽtĩ diſtractib. idẽ ddm̃ ur gl.i. l. ſub cõditiõe.ff. de ſol. ꝙ egregie declarat ibi gl. quo ad cre ditores uolẽtes reuocare acceptilat. factã cõditionaliter qñ tpe acceptilatiõis nõ erãt creditores licet tẽpore cõditiõis ſint: quia nõ pñt eo ꝙ conditio fingitur retro euẽiſſe. Limito prĩo ut ꝓcedat quo ad acquiſitionẽ qũ ẽ q̃ſtio cui debeat acquiri:ſecus quo ad ualiditatẽ cõtractus.l.ſi rẽ meã. ff.de uer. ob. ubi bõa gl.l. exiſtimo.eo. ti. &. l. xiſti/ mo.ff. de cõtra. emp.l. cetera de leg.i. Limito.ii.ĩ cõditõe poteſtatiua mere quia ĩputat ei cur nõ ĩpleret cũ potuit.ut bar.i.l.ſi is qui ꝓ ẽpto.q.y.ff. deuſuc. Et hic ſcrib. & ĩ.d. I.ſi fil.L.ſi dubites. 5. fin. ff de fideiuſ. Limito ob ihabilitatẽ uel rõne perſoneut depor tate tẽpore ↄditiõis uel rei ut bar.i.lL quotiẽs.ᷣff. de nouat. & dixi ĩ tract. fictiõis. Facit q; not.i. l. ter ſtip. . ſacrã. ff de uerb. obl. Limito ꝗᷓtũ ad dñiũ. ꝙ ſine traditiõe nõ acquiri tur. Vt bar.illic. & ſcrib.id. ſ. ſi filius. Limito quito ĩ cõditõe ĩtrĩſeca qũ ſtip.eẽt collata ĩtẽpus exiſtẽtie ſui iuris.l.ᷣfi. de ſtip.ſer.l.quidã cũ filiũ.de here.ĩſti. alleg. per gl. In.l.ſi uero nõ remunerãdi. S. ſi filio. ff mãdati. Allegata per gl. erat ↄditio p̃tatiua quia erat iptãte eius qui poſt numerationẽ uel ſub cõditiõe numeratõis ꝓmiſit nõ recipere & ſie nõ obligari & in ptãte ꝓmiſſoris pecũie nõ dare uel nũerare:& ſic ĩſpicitur tẽpus — 7—/ 8 7 Pie — — — — 7 — FP 7 P ₰„ nũeratiõis.Et circa hãc ptãtem Frãc.are.admodũ ↄmẽdat doctrinã bar.i.d.l.ſi is qui pro ẽptore. Quod ſi ꝗs fuerit ↄditiõaliter ↄdẽnatus ad penã corporalẽ hoc mõ ſi nõ ſolueris cẽtũ ĩtra.x. dies amputet᷑ tibi mãus.Deinde factũ ſit ſtatutũ quod oẽs cõdẽ nati nel bãniti ſoluẽdo certã quãtitatẽ eximãtur a bãno.is qui nõ ſoluit illa centũ ur cõdẽnatus ut ex tũc ideſt illa ↄditio cũ ſit mere pᷣtiua nõ trahit᷑ retro.Et uideas Areti. & moder.in.l.quidã cũ filiũ.S.i.ff.de uer.obli. cõtra diſtinctionẽ pau.de caſt.ĩter pro miſſorẽ & ſtipulatorẽ. Itẽ limitãtur dicta nra per tex.i.c.ſi pro te.de rcſcrip.li.yi.ubi ꝓbatur ꝙ ſi cõditio appoſita diſpoſitiõi nõ ſit in ptãte debitoris:plementũ tñ ↄdirio nis nõ trahitur retro qũ in ptãte creditoris ẽ qui ius oditiõale cõceſſerat illud totũ ius reuocare ut in exẽplo illo in gr̃ia cõceſſa per prĩcipẽ.c.pe. & ult. de oceſ.p̃b.arg.l. titius ff que res pign. oblig. poſſ.d. l.potior. &.l.qui balneũ.fl. qui potio.ĩpig. hab. Deniq; pᷣter uulgaria limito ut facit bal.i.l.ea demũ. C. de colla.qũ requirit ueſtimẽtñ per ĩple mentũ creditoꝶ quia tũc nõ fingit retro.l.quidã cũ filiũ de herãſti.uel niſi ſit talis ob ligatio qᷓ nõ poſſit cõmitti ſine ſtatus mutatõe niſi ſit fraus adhibita.l. fi. de ſtip.ſer.ꝗᷓ faciũt ad.ꝗſt. Cõſuetudo retractus eſt ĩ multis regiõibus de qua dixi in cõſue. aurel. ti. de retractu. Eſt alia cõſuetudo ꝙ mortuo aliquo executores hẽant bõa mobilia he redes ĩmobilia. accidit ꝙ ſempronius emit quẽdã fundũ titii quẽ proximior p̃t retra here, nõ retraxit uiuẽte ſempronio ſed eo mortuo offert p̃ciũ, executores uolũt illud h iii De regu.iur.ff. pciũ tãꝗᷓ mobile fuit determinatũ ꝙ habebũt & nõ hrdes.l.ii.S.id quoq;.ff.de coll. a bo. nã iſtud ius retrahẽdi hẽt cãm iĩter uiuos. VItio limito ĩ his ꝗᷓ facti ſunt nõ cõica bilis ut ĩ. S. ſed cũ factũ ĩſti.de uetbo.obll.l. quidã cũ filiũ & illic doc.ĩ prin. & p̃ſertim ulchre Are. Limito ultio ſi ſoluerit emãcipatus de caſtrẽſibus in quibus cẽſet᷑ pa/ terfa. d.lI. ſi dubitet. S.fi. VLPIANVS. CQ ui cũ alio contrahit uel ẽ uel debet eſſe nõ ignarus cõditionis eius. Heredi autem hoc imputari non poteſt cum non ſponte cum legatariis contrahat. Q ui cũ alio uſq; ad.S.nõ debet:habet duas ꝑtes quia ĩ uer. hrdi exceptionem tradit. Caſus figurat᷑ per glo. multis modis: eã ego expediã ordine pulchro.ſed initio miror qd ueliĩt dicere bar.cũ reprobat caſum primũ & dicit eẽ cõtra ius cõe ꝑ.l.ꝙ ſi forte. 5. fi. ff. de ſolu. nã illa. l. dicit . . fi. ꝙ ſi pupillus ſoluat nihil agit tñ ſi nũmi cõſũ pti ſint liberatur qa recõciliatio fit ꝑ cõſumptionẽ & ſic ẽ potius ꝓ hac regula quam cõtra:qa his ꝗ a pupillo recipit ſolutionẽ nõ acqrit dũñiũ pecũie ex quo ſciuit cõditio nẽ eius niſi ꝑoſumptionẽ ꝑ ꝗᷓ ẽt mutuũ recõcilliat᷑. Et ſiuoluerit bar. allegare.l.ſeq.qᷓ ĩcipit pupillo.ſimiliter ẽ ꝓ hoc exẽplo ꝗa ꝗ ſoluit pupillo nõ liberatur ex quo ſciuit eius cõditionẽ uel ſcire debuit: & illic exceptio ẽ qũ nũmi extãt & pupillus rurſus pe tit ꝗa exceptiõe doli ſubmouetur ſicut cũ factus ẽ locupletior ita uel ẽ error ſcriptur ꝙ; reor uel aliud cogitauit bar. & uidet exẽplũ Bulgari eẽ optimũ de eo ꝗ mutuatpu pillo aut ſoluit ei uel cũ eo cõtrahirt ꝗa ſi ſciuit cõditionẽ eius nõ p̃t p̃tẽdere niſi erro rẽ iuris ꝗ nõ excuſat cũ hic pupillus certet ẽt de dãno uitãdo & lex reſiſtat eius cõtra ctui quo ad hoc ut ꝗs eũ obliget uel ab eo liberetur.ſi ignorauit ↄditionẽ eius ĩputa/ tur negligẽtie ſue ꝗa debuit ſcire cuius oditiõis ẽ is cũ quo cõtrahit. Vnde mihi hoc exẽplù admodũ placet & ꝙ ẽt de hĩde dicit ꝗ pupillo ſoluit legatũ qa ei nõ ẽ obliga tus ex ſuo cõtractu & nõ repſentat ꝑſonã defũcti ĩ his ꝗᷓ facti ſunt. l. cũ hĩdes ſumus ff. de acq. poſſ. & error facti alieni ẽ ꝓbabilis. Vnde ꝑ hãc ſecũdã ꝑtẽ legis limitatur l. pupillo. &. lĩ pupillo. fſ.de ſol. nõ ꝓcedere ĩ eo ꝗ ſoluit ex teſtõ legatũ ꝙ legatũ ex ti tulo lucratiuo pcipit legatarius & nõ ex otractu ſuo ut diximus ĩ reg.pced. & ſic prin cipiũ huius regule cõuenit illis legibus & exceptio eas limitat in herede ſoluente pu pillo legatum quia inuitus cum legatario cõtrahit quãuis dicatur cõtrahere ſicte ut puta quo ad hocutĩ poſſeſſionẽ bonoꝶ ſuoꝶ fiat miſſio.l.apud iul. adducta. p glo. ffex ꝗ cauĩ poſſ.ea. Hãc regulã ſm hoc exẽplũ declaratã cõfirmo ꝗa Dv. & Albe.di cũt ꝙ lex magis fauet hidi quã legatario & magis hrdi quã illi ꝗq uere ↄtraxit ut patet .l.:C. cõmu:de leg.ĩ fi.ubi dicitur ꝙ bõa hidis nõ ſunt obligata ꝓ legato ſed res teſta toris dũtaxat ꝙ nõ ẽ ĩ eo ꝗ uere cõtrahitut ĩtit.i ꝗq.cau.pig.taci. cõtraha. Amplio hãc regulã ꝓ expeditiõe gl. extẽdi ad ꝑſonas oẽs ꝗᷓ pupillo cõparantur ut ad furioſos & ꝓdigos ꝑ not. l.is cui bõis.ᷣffde uerb. obli. cũ ſinii.ad mulieres & minores deporta tos & alios ut bar. docet.i. l.i. . ſi a pupillo.ff. ꝓ ẽptor ẽt quo ad uſuca piendi cõditio nem ut illic notatur & eſt pulchra diſtinctio bar.de qua ſum dicturus ĩ alio articulo. Fallit prio ex gl. noſtra qñ ex celeritate & neceſſitate quadã fit ut I. l..fl. de exercitoria licetĩ. S. nõ aũt debeat ĩquirer an ille ſit ꝑfectus naui.ſicut Lii. exemplo gl. dũ ex neceſ ſitate ĩpoſita ꝑ teſtatorem fideiubetur p.l. tribus.ff. de uſufruc.ea.re.qᷓ uſu cõſu.tũñ di cũt ſcrib. ꝙ ille ꝗq ex neceſſitate fideiubet ex mãdato teſtatoris uel alias ſi ſoluat nõ re petit ut illic bar. & bal. dicũt eſſe caſum: & de hac re cy.ĩ.l.unic. C. de cad.tol. & bar in l.ſ p ea. C. mãda. & bal.i. d. L tribus. dicit ſe de hoc ĩterrogaſſe quẽdã in examine pri/ uato & reſpondiſſe cõtra caſum illius legis. dicit tũ pau. de caſt. ꝙ ille debuit ſuppor tari & excuſari cũ materia ſit pegrina. Limito fo ĩ alio ꝗᷓ in hĩde ꝗ cã conditionis iplẽ de ſoluit.l. ſi fuus decẽ.f de ſolu. qa dicerẽ in hĩdem qui ſub conditione dandi decẽ lod leo lecate More gien Penin nli. ſad. nlfu Nter laat ppar. ſt nic⸗ lai⸗ lutt Nöm rpb üns e il ſ⸗ s. aus ji nu in e e tlu ncuſ nor ar vp Po⸗ it cee De regu. un.f. Fo.XLV pupillo eſſet inſtitutus quia nõ poſſit ipſi pupillo iplere cõditionẽ ꝗᷓ in dãdo eſt ſec( tutori ex quo impleri debet conditio pfecte & ita ne ꝑeat res illi cui ĩpletur ut gla.lſ fuus ꝓbat:& ut ſcrib.dicũt is ꝗ ĩplet cõditionẽ certat de lucro captãdo & ex eo cõſe qtur lucrũ. ſed is ꝗ iã ẽ his & ſoluit legatũ ex illa ſolutõe legati nõ p̃tẽdit lucrũ. ſed le gatarius certat mere de lucro. Limito tertio ĩ eo ꝗ ſoluit fuo legatarii. l ſi ſeruus. F. i.al leg. P gl. fl. de lega.i.qa.nõ ſoluit ei cui debuit:& fuus nõ pt facere cõditionẽ dũñi dete rior. Limito. iii pp. Pu. errorẽ qa putabat paterfa. uti.l. ſi patr.flad mace arg.lbar ba. Philippus. fde off: pſiita in pupillo & minore ꝗ ex aſpectu aliter eſtimat..ſi mi nor.xxy. an. ex aſpectu. ff. de mino. ꝗᷓ ad h expſſe adducit bar.i. d. l.i.5. ſi a pupillo. ff. ꝓ ẽptore.qa talis error ẽ iuſtiſſimus ꝗ tñ nõ excuſat eos qui uerſimiliter pᷣſumatur ſcire ut tutores eoꝶ cõſangineos: uicinos: domeſticos ut illic bar. docet. p.c. quãto. de pᷣſumptio.l.octtaui.ff. unde cogna.l.filiũ.ff.de his qui ſui uęl alie.iur.ſunt. ITñ iſte er ror eius ꝗ putauit eẽ adultũ eũ qui erat pupillus nõ adeo operatur ut acquirat dñiũ rei ꝗᷓ emit a pupillo uel uſucapionẽ niſi cũ decreto & ſolẽnitate ĩ re uero alterius mo bili habet uſucapiẽdi cõditionẽ ut illic plenius ꝑ bar. & bar.ad h ĩ. l. ſ titius. ff. de fide iuſſo.dicit idẽ eẽ ĩ muliere ꝙ ĩ minore qñ erat iuſtus error ꝙ poſſet otĩger̃ cũ haberet uirilẽ cultũ aut eẽt hermaphroditus. Et uide ſcrib.i.l.. C. ſi mi. ſe maio. dixe. bal. ẽt ĩ. l. de etate. ff. de mino. dicit ꝙ is qui iudicatus ẽ maior cã cognita ĩ ſui piudiciũ cẽſetur maior quia res iudicata facit pᷣſumptionẽ generalẽ ut.d.l. de etate:et dicit quod iudex qui ex aſpectu iudicat p̃ᷣt ĩq quẽ uoluerit ꝓbãdi onus trãsferre. Etĩ dubio ĩs qui dicit ſe minorẽ debet illud ꝓbareut illic cõcludit poſt multa bal. & ẽ tex.i.l. cũ te. C. de ꝓ ba. l.ii. S. ꝙ obſeruari.ff. de iura. cal.l. ſi mĩorẽ te. C. de ĩ teg. reſt. mi. uñ nõ p̃t facere ut reſcĩdat᷑ ↄtractus uel ſnĩa niſi ſe miorẽ ꝓbauerit nec pᷣſumit᷑ ſemꝑ eẽ mĩor is qui ſe mel fuit mĩor ꝗa mutabilis ẽ qlitas nõ ſicut ĩ dñio uti. l. ſiue poſſidetis. C. de ꝓba. de bet ergo ꝓbare ſe fuiſſe miorẽ tꝑe leſiõis. Limito.i.qa nõ ſemꝑ ipſi icũbit onus ꝓbã di etatẽ ſuã ſed ei qĩpugnatut ꝗ ĩpugnat electionẽ qa dicit electũ eẽ minorẽ debet h ꝓbare nã pᷣſumit eẽ maior.c.ſi forte.de elec.i.vi.& lIo.an.i. mer. li.yi. qa habilitas pſo ne pᷣſumit᷑ quoties actus hẽt formã debitã.l. ab ea ꝑte.ff. de ꝓba.ſic tutele datõe ĩpu nãda aliud ſi ipſe minor q̃reret aliqd lucrũ ſub ↄditiõe etatis uel tꝑe legitĩe etatis re/⸗ lictũ a teſtõre uel ↄceſſã gratiã a ſũmo põrifice de cõferẽdo ei bñeſicio ſi legitie etatis fuerit ꝗa tũc debet ꝓbare cle.i.de ↄceſ.pb.cle. las. de reſcri. alia de hac re hẽs ꝑ Sali.i.l. nõ minorẽ. C. de ĩ ĩte. reſti.mi. & Io. an.ĩ. d. regu. ĩfami. Oẽs alias ꝑtes gl. & oĩa exẽpla re phbãt Dy. & Alb. & mihi prius ꝗ eos legerẽ ñ placebãt. qa ꝗuis ĩ ſe uera ſint exẽpla tñ nõ faciũt ad rem quia nõ loquũtur de uicio ꝑſone. & ultimũ non facit ãd ſecũdã ptẽ legis ſicut priora nõ faciũt ad ptimã. In fi.gl. dicit ꝙ ꝑia ſunt aliquid ſcire debere ut ĩ.l. ꝙ tu. ff. cer. pet.ignorãtia ſcilicet ſupia uñ trahit Alb. ꝙ hi ꝗ elegerũt ĩdignũ ꝑ ignorãtiã nõ excuſant᷑.de quo dicit i·l.eũ ꝗ certarũ.fl. de uerb.obli. & cano.i.c. cũ ĩ cũ ctis. de elec. &. c.nulli. eo.ti. lib.vi. ꝙ ĩtellige de ea ignorãtia ꝗᷓ nõ ẽ excuſabilis alias ſe/ cus ut prius. Et dicitur illic ſtari de ignorãtia illius ꝓprio iuramento: et huic regule. qᷓ dicit paria eẽ ſcire uel ſcire debere ↄuenit ꝗ; nõ debet eſſe melioris ↄditiõis factus ꝗᷓ prudes ĩpitus ꝗᷓ pitus. l. fuus.ff ui aut clã: ſicut dicit bal.i.l. ꝗ vtra. C. de ĩceſtis nu ptis ꝙ is ꝗq nõ uult ſcire hẽtur ſciẽte: & Ang.vl. ſiduo.ff. de acq·her. pia iqt ſunt ſcir & de Reit ſcire poſſe: & ĩducit ad.q.de bãnito ꝙ ſi in eo. lib.in quo ꝗs erat bãnitus de ſcripta erat cãcellatio bãni & reſtitutio nõ excuſat᷑ occidẽs ꝗ potuit ſcire cãcellationẽ ex eo lib.ex quo ſciuit bãnũ:ꝓ quo faẽ q; no.i. l. reg. S. ſed & facti. . de iur. & fac. igno. C?. Nõ ſolet doli exceptio nocere his quibus uolũtas teſtatoris nõ refragatur. CNõ ſoler.Exẽplũ huius.S.põit gl. p. l pure.ĩ prin. fl. de doli mali & met. excep. ubi ſi legaui ticio ſub oditiõe id ꝙ mihi debet pure heres ab eo pendẽte ↄditiõe recte petit 7 — De regu.i ur. ff. niſi ↄſtet aliud diſpoſuiſſe teſtatorẽ. illic t di ꝙ heres tenebat cauere legatario de re ſtituẽdo ſi ↄditio extiterit. alioqn exceptõe doli repellit magis. n. expedit legatario reti nere rẽ ꝗᷓ poſtea petere mitti ĩ poſſeſſionẽ rei hrditarie nõ ob.l. pecũiã.ff.ſi cer. pet.ubi ſi pecũiã ꝗᷓ mihi pure debes alii ſub oditiõe delegauero ĩterĩ peti nõ põt ꝗa.d.ibi gl.in legato preſtatur cautio ĩ debito uero ſecus & ſic.d.h gl.i.d.l.pecũiã nõ peto qa nõ eſt cautũ debitori in euẽtũ ↄditiõis. ex quo dicto ĩfero a ↄtrario ſenſu ꝙ ſi ego uellẽ caue te iſti debitori ; ſi ↄditio euẽiret ego reſtituerẽ poſſem petere:tñ lex nõ.d. & puto nõ po ſſe quia nouãdi aĩo feci uũ ex prĩa agere cũ effectu nõ poſſũ bar.tñ ĩ.d.l.pure hãc gl. rõnem ĩpugnat qa in ↄtractibo ẽt dat᷑ cautio.lĩt oĩbus.ff. de iud.l. ſi creditores. ff. de priui. cre. ſed bar. hallucinat᷑ in h loco nã llic cautio pᷣſtatur a debitoribo & ob ſuſpi tionẽ dicit Alex. ſed in. l.nra a creditor preſtatut ĩ.l.pure. nec ob. ẽt huic rõni obiectũ Guil.de cu.qꝙ legata ſunt fauorabilia otractibus ꝗᷓto ergo magis ĩ legatis debeat im pedire oditio petitionẽ ꝗᷓ in ↄtractibo: qa nõ eſt paritas rõnis ut rñdẽt ſcrib.i.d.l.pecu nia: t rõ gl.fortius ĩpugnatur hac rõne ꝗᷓ eſt fulgoſii licet Alex. ſibi uideatur aſcribe tre ꝙ laſ. no.i.d.l.pecũiã. Cautio.n. legatoꝶ introducta eſt fauore legatarioꝶ. l.i. & per tot. ut lega. no. cau. ff. &. C. Si ergo dicerẽus ꝙ heres ꝓpter hãc cautionẽ ꝗᷓ pᷣſtat lega tario poſſet agere nõ obſtãte ↄditione certe illa cautio retorꝗᷓret in eius dãnũ oↄtra.:.ꝙ; fauore.C. de leg. qa legatarius qui hẽt rem eſt ſeccurior qa ut dñt melius eſt ĩcũ bere reiꝗᷓ in ꝑſouã agere: t poſſes ſaluare & dicere ꝙ ẽt iuriuſcõſultus de hac rõne cogi tauit in. d. l. pure: qa poſuit eã in illis uerbis magis. n. expedit retinere. Tñ nihilomĩus uoluit ab eo peti debitũ ꝙ; erat purũ & pure debebat qa cauebatur ei de reſtituẽdo ſi oditio euenerit. Alias rõnes Guil. & Pe. bar.ĩprobat in.d. l.pecuniã & cõiter oẽs eum ſequũt.ip̃etũ dũ dicit ꝙ aliud eſt in ↄtractibus aliud in teſtis cũ rõnibo ſuis Alex. & mode.reprobat᷑. Eſt quedã ſolutio bal. ſubtilis ꝙ ĩ.l.pureoditio fuit adiccta libera tiõi nõ ãt obligatiõi uel debito & ſic uirtus debiti remãſit pura nec leſa.ꝗᷓ reprobant neoterici ꝗa eſtotra.l. ſufſicit. ff deↄdi.de. ubi pactũ de nõ petẽdo ſub cõditiõe ĩpedit ne poſſit agi & tñ ibi erat ↄditio appoſita liberatiõi ita dicit Iaſ. ego cogitaui dicere q; hoc nõ obſtet qa eſt ideo q; pactũ de nõ petẽdo licet nõ tollat ipſo iure actionẽ t tol lit eius effectũ ope exceptiõis & ita ĩtelligitur dicta. l. ſufficit: ſed iſtud nõ ſoluit debi — A „ »„ 7 — 7 — — „ 7 — 7 „ tũ qa eſt adiecta ↄditio liberatõi ideſt pacto nõ ãt debito. unde dicerẽ iure.ff. preſumi nouationẽ debiti p tale pactũ oditõale ut debitũ q; erat purũ efſiciat᷑ odiriõale.ltẽ nõ placet laſo. rõ bal. qa rõ. lpecuniã. ſ. quia incertũ eſt an poſſit agi militat utroq; caſu ideſt & qñ appõitur liberatõi & cũ adicit᷑ obligatiõi. Ego dico id eſſe falſum ꝗᷓuis.n. liberatioi fit oditio appoſita tũñ ꝗa obligatio eſt pura nõ eſt ĩcertũ ſed in.l.pecuniam erat ĩcertũ quia obligatio pura erat delegata & leſa ſiue alterata ꝑ delegationẽ. Arti culus eſt ualde dubius & ſubtilis. Vñ laſon dat aliã ſolu. & dicit ꝙ aliud eſt in cõtra ctibus aliud in ultimis uolũtatibo quia pẽdentia cõditiõis impedit in contractibus ne poſſit agi eo ꝙ ↄditio qãcũq; eueniẽs trahit᷑ retro.l. cũ filius. S.i. ff. de uerb. obl. ali ud in legatis qꝗa nõ trahit᷑ retro.l.i. .i.ff ad ſill. licet in hereditate ſecus. qa ergo in ↄtra ctibus ↄditio traheretur retro faceret ut uſq; a principio nõ deberetur pẽdẽte ↄditõe. In legatis non eſt ſic ꝗa in legatis p̃t agi quia debitũ puꝶ & dato ꝙ euẽiat oditio ĩſta ↄditio nõ trahitur retro ideo nõ ĩpedit quin poſſit agi. Hec tñ rõ uideretur loqui & p cedere in ↄtractibus ↄoditionaliter oceptis & cõtrahẽdis nõ ãt in diſtrahendis & quia dr ꝙ cõditio non ſuſpendit obligationẽ in ↄtractibus.. ex oditiõali inſtit. de uer. ob. in legatis uero ſuſpẽdit unde nideretur potius ĩ legatis ĩpedire petitionẽ ꝗᷓ in ↄtracti bus unde mirũ eſt qũo nõ ĩpediatur petitio in legatis cũ obligatio ſit ſuſpẽſa niſi di cas eſſe in liberatiõe oditionẽ nõ in debito & qa cautũ eſt legatario ut gl. dicit & ipſe irecõſultus eã rõnẽ ponit in,d,/l. pure.in uerbo ſed ſi nõ cãtat: non tñ muhi aius quie zu zone ce Eul in ð Nei bl 1 i⸗ ion lbe hon oͤ in⸗ ün vöd tnti ſchr ctel tert bĩ. can 4 joe ket bee nins dol euin Ale ben Pan patt e tütol tc Aluni, ſerd un lninm i cor Albs lA n Nli⸗ ol nisp g h d Ei gi⸗ en De regu.iur.ff. Fo. Li tus in his iuribus quia iureconſultus dicit in. d.l. pure alia uerba ꝓ legis rõne dũ di cit hãc eſſe rõnẽ ꝙ cõditio de deficere poſſit qᷓ rõ ẽt militat in. d. l. pecuniã: & ſic puto rõnem bal.eſſe ueriorẽ & tutiorẽ ceteris.ꝙ ſicofirmatur. Si in.l.pecuniã peteretura creditore qui delegauit de cõſenſu debitoris fieret preiudiciũ ei cui facta eſt delegatio & ius queſitũ ex obligatioe ſeu delegatiõe ↄoditionali qa ĩteruenit factũ ſuũ: & ſi inte rim ſolueretur creditori delegãte nõ poſſet eueniẽte cõditione trãsfundi obligatio in delegatum que ſemel per ſolutionẽ prĩo creditori factã eſtincta eſſet arg.l.qui res. . areã. ff de ſolu. In legato uero liberatiõis oditõalis nulla nouatio uel mutatio prime obligatiõis interuenit ꝗa nullũ legatarii factũ uel conſenſus & ↄditionalis liberatio pendente conditione nullum effectum parit cũ ẽt ↄditionale legatũ nõ pariat aliter atqʒ in conditiõali liberatione inter uiuos ut in. d.l. ſufficit. melius ẽ ergo tres rõnes iũgere ꝙ in. d.l. pure erat legatũ conditionale & liberatoriũ. in. lI. pecuniã erat delega tio non liberatoria ſed obligatoria tertio cui fieret pᷣiudiciũ ut dixi & in.l.pure nullũ ob cautionẽ.Accedit his ꝙ; ſcrib. in.l. ex legato noĩs. C. de lega.ubi ſi cui legatũ fuerit nomẽ debitoris ꝑ hoc nõ acquiritur ei actio directa ſed utilis niſi ceſſ a& ſic heres nõ ĩpeditur agere cũ habeat directã uide bal.in. d. l. pecuniã ppꝑ ius ergo alteri queſitum nõ poſſum agere in. d. l.pecuniã ꝑ tex.in.l.ſi poſt mortẽ. .ti.ff. de bo. poſ. contra ta. al leg.per Fta n. areti.i. d. l. pecunia. per not. bal. in. l. cũ a ſocero. C. de iure dotiũ. pro arg. lſimaritus.ff. de adul. ad materiã pᷣuẽtionis in ſimili uĩde plura per eũdẽ Aretin. ſed nõ declarat gl. & hoc cõtrariũ de quo uihil oĩno ſcribit. Ego arbitror illã ↄiũctionẽ rationũ eſſe optiuuã & oĩno fatẽdũ eſt eſſe aliud in legatis aliud in cõtractibus: & ĩ lp̃ecuniã erat nouatio pᷣſumptiua. quicquid diſputẽt doct. de qua re legito Frãciſcũ ſubtiliter. Ad glo.ibi cõpenſandi: uideas que illic a doctoribus plene ſcribũtur: & ĩ. l. creditorẽ. fl.de leg.ii. &.l.ſi adulta. hic alleg. ꝓ gl. & per moder. in. I. ſi cũ dotem. S. ſi pa ter. ff. ſolu. matri. & in. l.i. F. ſcriendum. C. de rei uxo. actio. Circa q; ↄclude. ꝙ ubi eſt du biũ an teſtator inſtituerit uel reliquerit aĩo cõpẽſandi qnod ſi teſtator erat debitor ex cã uolũtaria nõ uidetur reliquiſſe aĩo cõpenſandi ut.d.l. creditorem. &. l. lutius.ff. de leg.ii.Si ãt erat debitor ex cã neceffaria puta ex diſpoſitione legali preſumitur feciſſe aĩo cõpenſandi ut.d.l.ſi cum dotẽ.S.ſi pater.& illic bar.& ſcrib.uide huc bal. in auct. preterea. C. unde uir & uxor. Et pro limitatione iſtorum uide.lᷣfi. C. cõmũia utriuſ iudicii:ubi eſt qᷓſtio de dote diuidenda inter liberos qñ reuerſa eſt ad patrem. ¶ Quotiens dubia eſt interpretatio libertatis ſecundum libertatem reſpondẽ dum erit. Q uotiẽs de libertate dicetur in.l. libertas.infra eo.que cum hodie non ſit frequẽs materia nõ admodũ moror. u p̃terea qꝗᷓ gl.citat. uide huc bal.in.l.aretuſa. ff. de ſtatu ho ꝓonẽtẽ caſum ĩ duobus ſeruis ↄcurrẽtibo.fortaſſe meliora dicẽtur ĩ.d.l. libertas. CNon debet cuiquod plus eſt licet quod minus eſt non licere. Non debet ex regula iſta facta eſtut Io. and. dicit regula cui licet de reg. iur.li.vi.Et illic Dy. paucis additis huius glo. exempla refert. Glo. noſtra ponit exemplũ de filio fami. cui conceditur a.l. facere teſtm̃ de caſtrenſi uel quaſi ut ei liceat mortis cã dona re. non econuerſo.l. filiusfa. ff. de dona. l.tã is qui teſtamentum. ff. de dona. cau. mor. minus eſt enim donare quam teſtari nã in teſtamẽto requiritur ſolemnitas & ex eo tranſit ius in heredem uniuerſale non particulare & alie rationes ſunt tradita ꝑ Are tinum & alios in.l. qui in p̃te.ff.de teſta. cur de libero peculio teſtari non põt patre ẽt permittẽte licet cauſa mortis teſtari poſſit. Et laſon.i.li. C. de ſacro.eccle. docto.in. l. imperator, fl. ad trebel, & Areti illic de filiis francorũ & Britonum qui de aduentitiis De regu.ĩur. f. ceſtari poſſunt quia in parentũ ptãte nõ ſunt eo pacto quo in iure rõanoꝶ de quare dixiĩotrariũ ĩ li.oſuetudinũ ꝗa emãcipatio in frãcia locũ hẽr ꝗᷓ pᷣſupõit prã pᷣtem. Se cũdo gl. h exẽplificat ꝑ.lin eo. infra e.ꝗ.d. ꝙ in maiori minor ineſt: ꝗᷓ alia eſt materia Tertiò dy.ultra gl. declarat hãc.l.ꝑ materiã.l..iul. de adul. ꝗᷓ dedit pñi ptãtẽ occidendi adultegꝶ.l. pfi. &. l.necĩ ea. l. cũ ſimi ff. de adul. l. gracus. C.e.cũ ibi no. & .l. capite ꝗnto p bar.& ĩ. l.i.ff. de uar.et extrao.cog. Si ergo licet pr̃i occidere adulteꝶ et filiã: a fortiori licet miorẽ eis ↄtũeliã facere.d.l.nec ĩ ea..i.et qa occurrit nõnũꝗᷓ ut nõ mõ pr aur ma ritus ira ꝑciti id faciãt ſed & frater aut ꝑẽtes aut affi. nec ꝓpetuo irari pĩ. licet.Ex ſcri bẽtiũ dictis Do. guil.p̃ᷣſes delphiatus h poſt Ang.are.in quadã.q.de hac re late diſpu tat. Ex dictis ſcrib. colligo breuiter ſex prĩcipalia reqri ocurrẽter ad h ut pr liceat occi dere primũ q; iuenerit adulterãtes uel ut uolũt ſcri.ẽtĩ pludiis adulterii licet nĩ actu ſed ĩ extrẽis ancedẽtibo aut ſubſequẽtibo ꝗᷓ nõ ẽ opus declarare cũ ipſi declarẽt: ẽ tñ not. ꝙ h Do. Guil. dicit poſt Ang. ſi cleri. uel ſacerdos inueniat᷑ loqui cum muliere bene eſt preſumendum et non male etiam inueuiatur ipſam unde ſunt multo melio ris ↄditõis ꝗᷓ laici ego putarẽ eſſe ex hoĩs ſama & auctoritate & uita & moribo diſcerñ — . dũ qa iniqua pᷣſũptio nõ ẽ cũ pᷣſumo ꝙ; oẽs pᷣſum ãt. c.illud de pᷣſũp.pᷣſerti q ob ſu ſpicionẽ nũciatio ſeu ꝓhibitio pᷣceſſiſſet. uide gl.ĩ c. abſit. xi. q. ii·ꝗqᷓ dicit plerũq; illis eſſe malã ſuſpitionẽ & tex. Cipri. pulcheri.xxyii.q·i. c. nec aliqua.ibi cõfabulatio & deoſculatio & gl.ꝗᷓ. d. marito licere ſacerdotẽ occidere poſt nũciationẽ ꝑ ſigna enũe rata ĩ illo tex. aureo. Scdo reqritur ꝙ ĩuenerit eã ĩ domo ſuauel gũri ſui. d. l.nec ĩ ea. l. ꝙ ĩtelligit ĩ ea domo ꝗ hitat ẽt ſi ſitↄducta: nõ ĩ alia. Tertio ꝙ ĩ calore & ſimul utrũq; occidat uel uulneret ut.l. ꝙ ait. fl. de adul. & ſic ſi unũ fugiẽtẽ ꝑſequatur añteꝗᷓ ad ex trãeos actus euadat & occiderit excuſatur ut illic no. Quarto ꝙ ſit pr nõ ãt alius ut auus fi mater & ſimiles pſõe qa lex dicit prᷣ: & cũ ſit acerba nõ extẽditur. ad hi rõ eſtĩi d.l.nec c. 5.fi. ꝗa melius pᷣſumit lex de pre ꝗᷓ de aliis ꝑſonis. Quiĩto ꝙ ſitĩ eius ptãte eo tꝑe.l.pri. de adul.ff.ĩ uerb.ĩ ptãte. Sexto ꝙ ſit nupta nõ uidua ut doc. uolũt. Rõẽ qaĩ ꝑſona uidue nõ ẽ adulteriũ & illa. l. qᷓ ꝑmittit pri occidere loquitur ĩ adulterio nõ ãt ĩ ſtupro uel fornicatiõe. ꝗᷓ ãt requirãtur ad hut maritus poſſit occidere et ꝗᷓs ꝑſo nas poſſit no.ĩ.l. marito. ff. d adul. Aliud exẽplũ huius. l. põit Oy. d. reg. cui licet ꝑ.l. uideãus. . pe.fl. de ĩ litẽ iurã ubi cũ iudex poſſit deferre ium in litẽ multofortius p̃t taxationẽ adiicere q; itellige ex cã iuſta ut ibi di.tex.Aliud exẽplũ põitur ꝑ Io. an.i. d. c. cui licet. Q eps ſi fecerit ſtatutũ ꝙ nẽo ludat ad Haardũ ſub pena excõicatiõis ipſe p̃t luder et nõ excõicabitur: qa ſi pᷣt illud ſtatutũ ꝙ; fecit ĩ totũ tolletẽ multomagis ĩTꝑte et ꝗuis doc.hãc.q. iuſto diffuſius tractauerit tñ Alb.h ẽt excedit modũ:et rñdet — arg. doc.et tenet ꝙ nõ ſit excõieatus et h pᷣſertĩ ꝑ has rõnes ut tenet hoſti. ſum.ti. de ſẽ tẽ excõ. Quia nẽo pßt ſibi ĩperare.l. pe.flde arb.l.et par ĩ parẽ nõ hẽt ĩpiũ. l. nã et ma giſtratns. H. de arb. illea quo. tẽpeſtiuũ. ff.ad trebel. cãferior. xxi.i. cle. ne rõani de elec. Itẽ ꝗa ipſe nõ pt ſe abſol.c. ex eo. de pẽi. ccre. multomius ſe ligare.Itẽ qa ſem p lo quẽtis ꝑſona intelligit᷑ excepta.c.petitio.de iureiur.dũñt tñ ſcrib. ꝙ ĩcurrit minorẽ ex cõicationẽ alii ꝙ maiorẽ ſed dicoq; ſi luderet cũ nõ ſubditis nõ ĩcurreret aliꝗᷓ excõica tionẽ. hãc materiã uide h latiſſime p albe. uide lIo. and. & ſcrib.. d. c. cui licet:cuius di cta dicit Alb.ſe huc trãſcripſiſſe ꝗa utilia ſũt & pauci adhuc hẽbãt eius nouellas. Li 7 „ „ — „ „ — * — 17 — — — — mitat᷑.i. regula ꝓ apparatu gl.ĩ pſide ꝓuiĩcie ꝗ ꝗuis hẽat gladii ptem nõ tñ pᷣt depor tare.li. S. depor. ff. de leg.iii.l. ſiꝗs filio exhrda. S. eũ qdeportatus.ff. de iniuſto rup.teſt. qa ĩqt gl. nõ hẽt ĩſulã uñ eius deportatio ĩ ĩſulã qᷓ prĩcipis ẽ nulla ẽ dõec prĩceps ofir met: ut illic.d. tex. uñ nõ p̃dt deportar et ſi pᷣſes h nõ poſſit multõinus ĩferior iudex aut — —— — 1 ◻ „ „ 7 7 7 . 7 — —— —= 7 . ptãs põt uñ reprobat᷑ gl.i. S.releg.ĩſti. qui.mo.ius patrie pot.ſol.qᷓ dicit bãnitos depox tatis cõparari quia bãnire poſſunt deponare autem nõ poſſunt ut hic dicit do. Cuil. laf De regu. iur. ff. Fo. LI Vide tũ ptẽm deportãdi cõceſſã p̃ᷣfecto ſpãliter i.d.l.i, de leg.iii.& i.l.i.ff.de pẽis: neo uideo:cur tã uarie niſi qa ita placuit prĩcipi. uide bar. in. lI. relegatoꝶe.ff. de pẽis:ſed nõ ſoluit cur pᷣfectis oceſſit deportationẽ preſidi aũt ꝓhibuit. Limitatur ſo p gl.qa curia les pñt donare predia ſua cũ tũ nõ poſſint donare:quis ſit difficilius & maius dõare ꝗᷓ uẽdere:qa ueriſimile eſt ꝙ facilius uẽdat ꝗᷓ donet tũ qa ut gl.nẽo pᷣſumit᷑ uelle dõa re uel iactare ſuũ.tũ ut dicit Dy. uẽdet adhoc ut hẽat pᷣtiũ & fugiat curiã ꝗ rõ ẽ optia & ceſſat in donatiõe niſi dõatio eſſet ſimulata & ĩ fraudẽ curie facta. Limitat᷑.iii. P. I. i. F. licet. f.de ꝑi. & cõmo.rei uẽd. ubi licet uẽditori ut ſua uaſa hẽat poſt tẽpus uinũ effũdere totũ nõ ãt ptẽ:quia effnndẽdo ptẽ dicit lex nõ ↄſequeretur cõmodũ ſed tm alii noceret: ꝙ; ꝓhibetur iure ciui. & natur.l fundo.ff. de rei uẽ. cũ ſimili. Limitat᷑.iiii. ꝑ·l.ĩ cãe.ff.de ꝓcu.ubi nõ licet in ꝑte reuocare ꝓcuratorẽ nõ ĩ totũ: ſici.l. cũ qᷓritur.ff. de admi.tu. lI. gaius. ff. de uſur. rõ eſt ꝗa dicit gl. nõ poſſũ approbare p ꝑte ſicut ĩ here. Li.&.iiff. de acq.here.cũ ſimi.ſed alia rõ & optia eſt ꝑ Dy. ob onexitatẽ officii extẽ di ad multa p̃ᷣt uel ubi res ẽ ꝗtũ ad ſe uel ad ius uel ad cõmodũ ĩdiuidua. Limito. vã l.ſi pupilloꝶ. F.ſi ptor.ff. de reb. do. ubi uẽditio ꝑ.x. ualet obligatio tñ nõ ualet qa ſuꝑ ea nõ eſt ĩterpoſitũ decretũ & decretũ eſt ſtricte ĩterpᷣtandũ ꝗa cãe cognitionẽ reqrit nec ad ſimilia extẽditur ut ibi bal.dicit. Limitatur. vi. p. l. cũ qdã. C. de iure deli. nec re mãeat ꝓ ꝑte teſtatus. Limitatur ultio ꝑ gli.l. ſancimus. C. de agri. & cẽ. qa aſcripticii ſerui ut lex dicit ſunt ꝑs fundi. reliqua uide apud pe. de ãch. & alios ſcrib. in. d. c. cui li cet. Hic occurrũt multa ꝗᷓ propter tꝑis anguſtiã dicemus alio loco. Idem. UIn perſonam ſeruilem nulla eadit obligatio. Y Clu ꝑſonã. declaratur in ↄtractibus uel quaſi quo ad obligationẽ ciuilẽ nõ ãt natu ralem & h et ſi oueniãtur poſt libertatẽ.l. ſerui ſupra de act. & obli.l. nec ſeruus. ff. de pecu.Nã ĩſpicitur tp̃s otractus.l.quotiens.ff.de uer.obli. & tpᷣs delicti in priuatis.l.fi. C.an ſeruus ex ſuo facto. Fallit hec regula prĩo ex gl. nr̃a qñ pro libertate oſequenda cõtraxit.l.ii. C. an ſeruus. Secũdo ut in gl. Tertio in.S. ſeruus pactõis.l. elegãrer.ff. de dolo.ubi cũ illi qui pro eo ĩterceſſerat fieret preiudiciũ ex dolo eius nõ ſeruãtis pactũ etiã nudũ oritur actio nõ ex cõtractu ſed ex dolo. Nã ex pacto nudo ꝑ illũ tex. oritur actio nõ ex pacto ipſo ſed ex dolo ꝗa ſeruus ẽt in delictis tñtur.l. fi. C. an ſeruus:& in quaſi delictis.l.i.ff. de his ꝗ deie. uel effu. niſi cũ deliꝗt ↄtra dũm qui potuit eum caſti gare ut.d.l.fi. & doluseſt delictũ ꝗa ĩſamat uñ nõ datur ↄtra patrẽ & ſic potius illic ex delicto tũtur ob dolũ ꝗᷓ ex otractu. Quarto fallit in. l. pure.ff. de fidei. liber. & i. l. Au relius..fi.ff. de libert. leg. ut Cy. dicit ĩ.l.. C. an ex facto. Quĩto fallit in.l.eũ actũ.ff. de neg. geſt.ĩn.l. ſi cognati. C.e. ubi uideas bar. ſuo ãt noĩe nõ agit ſed alieno ut hic gl. dicit tñ in legibus ꝑ eã allegatis erat ſpãle: nã in.l.i. C. fi per uim uel alio mõ:eſtĩ odiũ uiolenti & ꝗa dñs ſpoliatus ante oĩa reſtituendus eſt.in.l.fi. C. ubi cauſe fiſcales: erat ſeruus publicus non autem priuatus. .„ * * CS. Generaliter probandum eſt quotiens in bonefidei iudiciis in arbitrium do mini uel procuratoris eius ↄfertur cõditio pro boni uiri arbitrio h habẽdũ eſſe. CGeneraliter glo. ponit exemplũ pꝑ.l.ᷣſi in.l.ff. locati. &.l.hoc uẽditio.ff. de otra.emp. ſiis ĩ cuius arbitriũ fuerit collata qualitas locatiõis & is fuerit male arbitratus reduci tur ad bõi uiri arbitriũ. Eſt ãt aduertẽdũ ꝓpter.lĩ ementis. C. de otr. emp.ꝗ eſt otraria &.l. ꝙ ſepe. 5. i. fl. e.ti. ꝙ in emptiõe & uenditiõe tria ſunt ſubſtãtialia, cõſenſus: res: & preciũ:que oĩa ſimul concurrũt & uocãtur cõmertium ut in. ..l. in ementis & hic in glo.ꝙ omertiũ non p̃t in arbitriũ otrahentiũ oↄferri:accidentalia uero uel approbatio — ꝗ poſſunt citra ſubſtãtie mutationem uel corruptionem adeſſe uel abeſſe pũñt ↄferri ut hic & ſimi. unde gl. hic lacit longã diſti. Ego partĩ ex ea partĩ ex ſcrib. facio regulã Cõtractus ultro citroq; obligarorius ĩ uolũtatẽ ↄtrahẽtiũ uel alterius eoꝶ: aferri nõ pt. d.l. emẽtis. l. ſepe:iꝑ rõnẽ.l. ſub hac ↄditiõe.fl. de acti. ꝗqa uolẽs cogi nõ poterit. Fallit prio ut ꝓcedat in ſubſtãtialibus: ſecus ĩ qlitate uel rei approbatioe..ẽpt.iſti. de otra. ẽp. ꝗuis qdã dixerĩt illic eẽↄditionẽ ſi tibi fuus placuerit ĩtra. x. dies ẽptus ſit: & h dico ẽtĩ qualitate ſeu approbatiõe pecũie ur in.l.ſi ſoluturus pecũiã ſignatã depoſue rit. fl.de ſol. Fallit ſcdo q ↄfert᷑ ĩ uolũtatẽ tertüi certi qui iuſte ſit arbitratus.l.fi.C. de otra. emp. alias reducit᷑ ad arbitriũ bõi uiriut hi quis loquat᷑ de ↄtrahẽtib.ut..l.ſiin.l. facit.l.ſocietatẽ.l.ſi coita.ff. p ſo. l. ſi merces.ff. loca.l.ſi libertus.ff. de ope.libe.Si uero nõ ſit arbitratus nõ ualet.d.l.ult. ꝙ quidã dicũtĩ ſtricti iur.iudciis ꝓcedere & uideas ſuper hoc plene Iaſ.i.l.ſiquis arbitratu: &.l. ccnteſimis.ff. de uorbornm obligatione Areti. in.l. a ticio. 5. fi.e.ti. Itẽ ſi conferatur ĩ arbitriũ tertii ĩcerti ut. d.l. ſ. merces:niſiĩ caſu.l.ſi füdus.ff.de pig.qa ut ibi dicit gl.alias ũ iuẽirẽtur facile qui mutuarẽt pecũiã & illic ẽ ↄditio iſta ſi nõ ſatisfecero ĩtra calẽdas ſit tibi uẽditũ pignus meũ pᷣcio iuſto c qlibet eſtimauerit. Fallitĩ n obligatoriis utriq; ꝑ dictionẽ cũ nõ ꝑ dictionẽ ſi ut.d. l. cẽteſimis:&.l. cũ expreſſũ.ᷣfl. deↄdi. & de. Fallit ĩ uolũtate tacita ut i.l. nõnunꝗᷓ. ff. de condi. & demõ.ĩ expſſa nõ ualet ꝑ dictionẽ ſinec recurrit ad arbitriũ tertii: ultra hre mitto te ad lec. ordi.d.l. ſqs arb. cũ ſi.p Iaſ. & alios: & uide cy.i.d. li emẽtes .q.tribus CSi librarius in tranſcribendis ſtipulationis uerbis erraſſet: nihil nocere, quo minus & reus & fideiuſſor teneatur: CLex ſi librarius ut relique ſceuole leges pulcra eſt eaq; a bar. diligẽtius ĩterpretata. Declarat᷑ ꝓcedere ĩ teſtamẽtis.l.errore.l.quotiẽs. C. de here ſti. In otractus.l.ſi innoĩe ff. de uerb. obl.In ſtat.l. ĩperator. ff. de ſtatu ho. & illic ſcrib. dicũt ĩ dubio pᷣlumi poti us ertorẽ quã dolũ notarii. Facit quia clauſula ſolita appõi pᷣſumit᷑ appoſita.l fi. cũ gl. ſing. in uer. fimplicitas. C. de fideiuſ. Et ſi dolo notani ꝓbetur factũ tenetur ad ĩter eſſe parti leſe ꝑ tex. ſing.i.l.fi. C. de magi. comẽ. ꝓbato aũt dolo ſtatuto iur̃ato partis ſuper dãno ut ſcrib. mod.i. d. l. errore. Probatur aũt h error ꝑ duos teſtes niſi eẽt ſub limitas omiſſa in teſtõ circa nũerũ teſtiũ ꝗᷓ ꝓbatur per ſeptẽ ut bal. c. cũ io. de fide iſtr. Huc ẽt adde q; Lud.ro.ↄſi.ccclxxxv.ſcribit clauſulã teſtamenti primi in ſecũdo omiſſã pᷣſumi per obliuionẽ & ꝓbari per uiuã uocẽ teſtiũ illic adhibitoꝶ. De hac re hẽs per bar.ĩ oſi.ĩcipiẽte reꝑitur inſttm & ↄſi. ĩcip. ex facto.ſpe.ĩti.de ĩſtru. edit. .iſtĩm Io.an.i dat.ſexti lib.bal.ĩ.l. cũ ꝓpõebat᷑.de leg.ii.cão.in. c. ĩter dilectos. c. ex litteris. de fide ĩſtr. Probat᷑ ẽt error ꝑ originale alterius ut no.i.l. i. C. de erro. aduoc. per hancgl. alleg. Per ꝓthocollũ ipſius. 5.pe.ĩ auc. de tabel. per eos qui fuerũt pũtes & dictũ uni us teſtis cũ notario: & per uniuerſitatẽ ut ſcribẽtes tradũt. Valet aũt ſcriptura ꝗᷓ hẽt ꝙ; titius dixit idẽ ꝙ meuius per oĩa ut ſcribit balti. de pace aſt. ad fi.bar.in. l.i ff. quẽ ad.teſt. ape. Declaratur ĩſuper hec regula ubi eſt erratũ ob malam latinitatẽ quia põt corrigi. lqui hẽbat. de mãu. teſt. nõ mutata ſubſtia & cũ nõdũ in publicã formã reda cta. l. ſquis de curio. de falſis no.in. l. actoꝶ uerba. ff. de re iudic. Declaro ad hoc ubi ẽ erratũ in his que ꝑtinẽt ad partẽ: & cõtinuo uult corrigere: nõ ex ĩteruallo: niſi ꝓba to etrore. Sillud in auc. de equali. doc. c.p̃terea de teſti. ubi idẽ in teſte declaro ubi cõ ſtat erratũ eſſe in eo ꝙ uitiat: ut in dictiõe in aut. Vt prepo.nomẽ iper. dic. c.ĩter dilec. de fide ĩſtr. & ſcrib. in uaris locis: ubi cõcluditur attendi debere cõſuetudinẽ ſi appa ret. c. cũ dilectus de cõſue. põt corrigi ne noceat partib. d. l. errore. Hic ubi nõoſtat in quo:ſed notatius aſſerit ſe recordani diei quia in ommittẽdo corrigere. Itẽ ſi idictio poſita nõ ↄcordat cũ ãnis ñ uiciat:ſed corrigit᷑.d.l.quotiẽs:qa difficile ẽ ſcire ĩdictões & facile ſcire ãnos. Decla. ſuper h. quia per partes ipſas otrahẽtes emẽdatur cõmuni nee u ii⸗ uc Ars Al 8 lee Cen lan tut lip ut. pi De regu.iur.fI. Fo.xLVI conſenſu.. l. cum pro ponebatur. Innoc.in. c. quem contra falſum de proba. Fal/ lit primo ubi eſſet poſitio unius diei pro alia: que nõ corrigitur niſi probato per te ſtes errore ut not.in. l. quicquid aſtringende. ff. de uer. obli. Fallit.ii.qñ nec ſcripta: 4 nec ſeruata fuit ſolẽnitas: tunc punitur notarius q inſtra fecerit contra formam 4 iuris.liubemus in fi. C. de teſtam. aliud ſifuit ſeruata: ſed non ſcripta. ut hic quia non uiciat actum ſed ſ. cripturam. Pallit. ii ubi ipᷣe notarius eſſet ſuſpectus.l.ſiꝗs ex argentariis. . . f. de edendo. Fallit.iii. in errore ob locum nõ appoſitum: uel diẽ. . quod non emendatur: quia ẽraſura in loco ſuſpecto alias ſecus.l.ſi unus. C. de te ſtam. Fallit quinto ubi erratum eſſet facti qualitate non in ſolemnitate: ſe deſtin nl pu blicum archiuium redacta: quia non põt ſine mandato iudicis corrigi:qũ error N nocet alicui. Aliud ſi ſine tali emendatione ualeret inſtrm.l. ambiguitates.l. prepo ſteri. C. de teſta. Fallit.vi.qũ reſpicit uoluntatem & non apparet coniectura uolun nd tatis. d. l. cum proponebatur. Quid aũt ſi duo originalia ſint contraria? neutri ſta bitur.l. ſcripture. C. de fi. inſtr. nii una eſſet magis originalis. Multa alia per Ant. de butrio: & ſcrib. in locis allegatis. Lex ſequens filius fa. eſt facillima. VLPIANVS. Z ihn CNon ſolent:que ſuper abundãt uitiare ſcripturas: . Declaratur prio in glo.per.l.uſuras:&.l.placuit.ff.de uſuris ubi adiectio uſuris InOMH illicita non uiciat ſortis obligationem: quod illic glo. limitat de iure nouiſſimo per auct, ad hec. C. de uſur. que eſt falſa per.l.eos. S.i.e.ti. l. pecunia fenebris. ff. eodenti. ð & reſpon.ad aut.ad hec. dum dicit actionem nõ dari ad uſuras ſcilicet. datur ergo dam a fortem: & datur ad uſuras quatenus non exceduntut Ang. ſcribit in. d. I. placu pld it: &. l. fenebris ut inquit in mercib. licitis que ꝑp illicitas non deferuntur fiſco. un li de conſulebam nuꝑ cuidam ruſtico:qui pecuniã fenebrem acceperat ad decem ꝓ in centum ut faceret uſuras redigi ad legitimum modum per regium edictum ſtatu funs tum: non aũt putaret ob id eſſe liberatum ꝙ; uſure maiores eſſent. Secundo decla ulb ratur in glo.per.l. periculis. 5. labeo. ff. de aur. & arg. leg. ubi enumeratio uerborum keu ſuperfiua nõ uiciat rerum ſubſtatiã: nec reſtringit legatum generis: nec obſt. ꝙ ge eit neri ſpecies derogat: ut dictum eſt in. J. in toto.illic. n. perſiſtit in genere: quia ĩ prin lucre cipio dixit omnia: & in fine ctiam illud genus oĩa repetit. Tertio declarat per.l.ſan in cimus..i. C. de donatiõe: ubi donationes olim ad ducẽtos aureos: hodie ad trecẽ iNde tos ualent: in nonnullis caſib. ad quigentos: & quod ſupfluum eſt id tantum re ueg ſecatur: quod non excedit ualet. Quarto declarat per.l teſtam. C. de teſtis:ubi abũ iui dans cautela non uitiat: ſed defectus: ubi gl. citat legem ſi pupilli de neg. ge. & que naa dam alia iura huc pertinentia: quibus addunt moderni tex. in. I. ultim. C. de prediis . tamiacis: li.xi. ubi a me dictum: que ſint illa predia ĩ eorum librorum emẽdatione: tai quam nunc typographi hũt pre manib. Facit glo.in. lI. ſi cum dies. S. penum ĩ uer. int exprimere.ff. de arbitris. Ilüic ẽt moder. adducunt huc theoricam Hoſt. & Io. andr. clhi in. c. nimis de excuſſ.prel. ꝙ in inſtris & priuilegis non nocent ſuperflua: niſi ſint lpi impugnantia nature uel forme contractus: & clauſule inſolite apponi inducunt bicd⸗ preſumptionem doli. gl. ſingularis in.l.ſfi quis ſub conditione.ff.de condi. inſtitu. tle ſicut ex renuntiationib.inſolitis preſumitur inſtim eſſe fraudolentũ ut bal.ſcribĩẽ i c(c.tertio loco ult. col. de proba. Et do. Ant. de butrio in. c. ad noſtrã de empt. & uẽd. ſrr ſcrib. ꝙ ſi notarius in inſtro adiecerit hec uerba titius uere uendidit & nõ ſimulate do preſumitur ſimulatio:quod & Bal.dixit in.l. emptiõe. Oplus ualere quod agitur. s Fallit ergo hec regulaut ptedixi quoties adiicitur aliquid contra naturam uel for mam contractus ut in. l actus legitimi ſupra eo notin.l.que extrinſecus.ff.de uer. De regu.iur.ff. obl. De regala que habet utile per inutile nõ uitiari alibi a me hoc ti. dictum: & di citur per mod. plenius in. l.i.f de uer. obli. que procedit in is que ſunt ſeparabilia. Ita intelligatur hec regula. aliud in iis que inſeparabilia & indiuidua ſunt. Trãſeo pro breuitate propoſia ad ſequẽtia. Nam habemus aliam regulam. ꝙ; expreſſa nõ nunꝗᷓ nocent. que non expreſſa non nocuerint. J IDEM. CNemo dubitat ſoluendo uideri eum qui defenditur. ¶ Declarat optime gl. unde.l.ſoluẽdo ſupra de uerb. ſign. que dicit. ſoluendo nõ eſſe:niſi qui perfecte poteſt ſoluere.intelligitur per ſe aut per alium ut puta per fide iuſ. uel eum qui defendit & ſatiſdedit iudicatũ ſolui. Naã in eo non hẽt locum id quod dicitur inanẽ eẽ actionem quam inopia debitoris excludit. L. nam is nullam ff. de dolo. Glo. ergo dicit ĩccirco eos fideiuſſores qui ſoluendo ſunt dari benefici um epiſtole diui Adriani: quo creditor debet ab eis partes exigere: quod beneficiũ non datur fideiuſſorib. tutoꝶ. l. ult. ff. rem publicam fal.fore.l.i.S. nunc tractemus. ffde tute: & ratio. diſtrah. Fallit ſecundo in fideiuſſore fideiuſſoris.l.ſ plures. 5. fi. ff.de fideiuſ. Fallit.iii. in fideiuſſorib. diuerſorum debitorum.l. ſi a titio.ff. de fideiſ. Fallit.iiii.in his qui inficiãtur.l.ſi dubitetur. . ita. ff. de fideiuſ. Ea aũt exceptio epi/ ſtole Diui Adr.eſt anomola ut.dicit glo. & declarat in. d, 5. ſi plures inſtitu.de tide iuſ.quia nec peremptoriam.nec delatoriam imitetur ꝗuis enim perimat petitionẽ: tamen ante litis conteſtationem ẽ obiicienda. ſic participia eſt utriuſq;. Albericus. d. hanc. l. eſſe tenenda ob ſtatuta loquentia de his qui ſoluendo non ſunt: ut intel ligãtur de iis qui neq; per.ſe:neq; per aliũ pñt ſoluere.Vnde dico.l.ſi quis id quod. de iuriſd. oĩum iud.ꝙ is qui non habet in ere luat in corpore non habere locum ubi paupꝑ:qui per ſe ſoluendo non eſt daret fideiuſ.idoneum: nec eſſet periculum in mora. In criminalib. tñ & penis fiſcalib. non ſolent admitti fideiuſſotes: ſed deti netur carceratus donec ſoluerit: aut ſi appellet a ſententia conſignatam pecuniam depoſuerit. Aliud in ciuilib. uarie tũ utuntur iudices D METIANVS. CIn ambiguis orationib. maxime ſentẽtia ſpcctanda ẽ eius ꝗ eas protuliſſet. CDeclaratur prĩo in reſcriptis & legib.l. neratius infra eo. ubi priuilegium cõcef ſum uiuo non extendatur ad mortuum: & eſt per principem declarandum an he redib. detur.l..ult. l. cum nouo. C. de legi. & conſti. l. ex facto.ff. de uulg.& pup.Se⸗ cundo declaratur in teſtamentis in quib. ſcrutanda eſtuoluntas teſtatoris unde⸗/ cũq; percipi potetit.l.in conditionib.l. de condit. & dem.l. non aliter de leg.iii..ſce uola. ffad treb. l. cum uirum. C. de fideicom. l.. ii. C. de lib. pret. cum ſimil. Terrio ĩ pretoriũĩs ſtipulationib. in ambiguis ad pretoris interpretationem eſt recurrẽdum .l. de die.ff. qui ſatiſd. cog. Idem in ſententiis iudicum.il.acta.ff. de re iudi.que nô lo quitur in ſententie interpretatione: ſed in amplianda: uel minuenda pena poſt ſen tentiã. In contractib. aũt dicut in gl. nã in ambiguis fit interpretatio contra profe/⸗ rentem: qui potuit clariorem legem contractui apponere. lL. ueterib. ff. de pactis.l. labeo ſcribit obſcuritatẽ.ff. de contrahenda emptione. Dixi in. l.obſcuris ſupra eo. Dy.in.c.contra eũ qui legem de reg.iu.li.vi. . HERMOGENIANVS ¶ Ea ſola deportationis ſententia aufert: que ad fiſcum perueniunt. CDeclaratur prio in gl. pꝑ driam inter deportatum: & relegatum: que eſt ꝙ; de/ pontatio bonoꝶ confiſcationem includitmnon aũt relegatio: miſi ex magna cauſa iu dex bona expreſſe ademerit. l. deportatorum. C. de penis, l. deportati. C. de bo. pro/ De regu.iur. ff. Fo.XLVII 1 ſcrip.liii.C.ſi penden. appel. mors inter. l..ffde bo. damnat. Alex.in. c. cclyiii. ſecũ D do uolu. Alie ſunt dre quas recitat gl. in. . relegati qui mo. ius pfie p̃tatis ſol. ut cir D d ca patriam poteſtatem: circa ciuitatis amiſſionem: circa tempus quia alius ad tem pus: alius in perpetuum: neutra uero amittit libertatẽ. Vnde queſtio eſt magna utꝶ hanniti relegatis:an deportatis comparari debeant. In qua re bar.in.. hec aſt . tria in ꝓhe.ff. & in. l illicitas. ff. qui uniuerſas. ff de of preſid. tenet bannitum & de i portatum non equiperari quia dicit gl. S. relegati hoc dicere & reprobari.poſtea ui e detar aliud ſentire dum dicit preſidẽ non poſſe deportare: ergo nec bannire:quod ni reprobatur. Crebrior ſententia eſtut Alex.in dicto cõſ.ſcrib. & moder. in. l.i.. C. de her inſtit. bannitum cui annotatione bonorum expreſſa deportato comparari: “ alium uero minime: ſed relegato. Ea eſt ſententia glo.illius. S. relegati: & glo. in ca/ i pitulo domino guerram. in ti.hic finitur lex in feudis. lta ſentit lIo.and.ad ſpec.ĩẽ le 8 riſq; locis in ti. de inſtr. edi. in ti. de actore in ti. de accuſ.in tit. de arb. ait hãc eſſe ſen 6 tentiã Guid. de ſuz. in. l. pedius. ffde arb. per. lactionem. 5 publicatioe.ff pro ſocio M li. F. fl. ff.de bo. poſſ. contr tab. Ita ſentit lac. de beluiſo.in diſputatione incipiente H Sempronius: & ticius inimici capitales. Ita bal. in. liii.ſ Penden. appel. l. Gallus. 5. 4 ille caſus: &. F. & quid ſi tantũ.ff. de lib. & poſthin. l. œtuptioncm. C.de uſufruct. Ita multi alii per Alex. & mod. citati. Quid ergo amittunt iſti perpetu u:uel cum Ac bonorum annotatione banniti? ea oĩa que depontati qui apolides greca uoce hoc irl eſt ciuitate priuati dũñr in.l.i.. hi qui.ff. de leg.iii. & in.l.quidam ſunt ſerui.ff.d epe . nis. perdunt ergo quicquid iureiillius ciuitatis & territorii a quo ſunt expulſi pẽt w⸗ obuenire ex cõi ſententia bar.iſti exules:qui uere deportati non ſunr:quia inſulam am cærtam non hũt. ſed extra id territorium poſſunt uagari: ꝗquis amittant bona que lun illic hũt: tñ nõ oĩa que alibi acquirũt. Vnde ſi iure illius municipii aliquid lucretur dun maritus ſi maſculi p̃ᷣferant᷑ femi.nõ gaudet illo iure. Aliud ẽĩ ũs ꝗ iure cõi deſerũ ian tur. Hec eſt ſententia bar. in tractatu de bannitis: Et in queſtione incip.ſtatuto lu⸗ cane ciuitatis: ſic etiam ſucceſſionem ei ĩ illo teritorio delatam qñ bona ſunt illio. Aliud eſt in iis bonis:que in alio territorio ſunt ſecundum bar.in.l.i.C. de ſu.tri.ad n fi. bald. in.l. iuriſperitos. . cum oriundus.ff. de execu.tut.l.ſed ſi pl ures. S. in arroga duf to. ff. de nulg. ſub. per illa iura pau. de ca. Et laſon in. d. l i. C. de her. reſtit. cano. in. c. n proſtulaſti de foro compet. que eſt cõis opio. Secundo declaratur in glo. & melius d ꝙ ſententia deportationis non aufert ea bona que fiſcus non capit. ld eſt ſi que ſit ule hereditas obueniens deportato quam fiſcus ut ſuſpectam repudiet: quia dubitet e in fit opulenta. nec ne: ea non aufertur. Cui ergo datur? Due ſunt in glo. ſententie mol una ꝙ detur heredib. deportati ab inteſtato uenientib.per. l. actionem. . publicatio dun ne. ff pro ſocio: & ei tanꝗᷓ imerito nõ detur Alia eſt q; detur ipi deportato per.l. de nolo prortati. C. de bo.preſcript.Que dicit etiam bona: que poſt deportationem illi ob Nle ueniunt, ad heredes non pertinere. infert glo. ergo ad fiſcum ſi uelit aut ſi nolit ipſi o deportato relinquuntur. Prima tũ opio uidetur melior: & reſſ pondetur ad.l. depor . tati: quia lex illa nõ dicit ad deportatum. peruenire. ſed fiſcum preferri heredib. Pre n terea deportatus pro mortuo habetur in hiis quorum dies cedit tempore deporta tionis.l.intercidit.ff.de condit.& demon. nec ẽ capax herediratis aut legati uel eo rum: que iure ciuili obueniũt. d.l.i.de her inſtit. cum ſimi. Sed eſt magna: & ardua queſtio an ſi ſit inſtitutus heres:acquiratur hereditas ſiſco:an uero uenientib. ab ĩ teſt. que ꝗqᷓuis uideatur deciſa per di. lL deportati:tũ cadit in magnam controuer. ſia. an Vtilitas redundatur prim oꝛquia ſi fiſco detur, legata preſtabuntur. lproxume ff. drn deis: que in teſt del, ſtem alia quia nemo poſſet allegare: & obũicere indignitatem De regu.iur.ff. deportato: niſi fiſcus. Vnde ſi fi ſcus nollet eſſe heres deportatus ſuccederet:ut di/ cunt ſcrib.in. d.l. quod eſt ſecundum hanc glo.in. c. part. & contra id quod dixi re ſpondendo ad.l.deportati ita tenent per glo.in.l. his conſequenter. . li. f. fa. her c.& ad hoc allegant hanc gl. ſolemnem. B ald. in. l. am quam in. vi. col. C.de fideicõm. Lud. Ro. in mubr. de acquir. her. Moder.in. l. ſi ſeruus plurium. . ſi quis ante per il lum tex.ff de leg i. ubi dicit. quid tamen ſi fiſcus bona non agnoſcat, ex necellitate redundabit onus legatorum ad heredem.qui tũ tex.in uer. heredem eſt dubius: & uidetur in contrariam partem adduci poſſe: niſi dixerit pꝑ onus legatorum nõ da ri heredib. ab inteſt. ſed deportato heredi inſtituto.ꝗᷓuis.n. deportatus perdat ius ci uile tũ hoc eſtuerum ĩ fauorem fiſci. Vnde eo renũtiante remittitur illa pena quo ad hoc. Ad.q. uero an deportato inſtituto ſuccedat fiſcus in ea hereditate: uel he/ redes teſtatoris ab inteſtato uenientes, Communis eſt bar.in. l. ſi ſeruus eius. ff. de acquir. her ꝙ excluditur fiſcus per rõnes alleg, per moder.in.d. locis,. Qui poſſint deportare. Dic ut in. li. de leg.ii,Et bar in. d. qui uniuerſas. Q uotiens utriuſq; cauſa lucri ratione uertitur, is preferendus eſt:cuius in lucro cauſa tempore procedit. . C Glo.declarat primo.Si mihi.xx. debeas ex donatione: & Titio.xx. ex eodem ti tulo: prefertur is qui litem conteſtatus eſt: uel ſententiam obtinuit per.l.ſi ex duo/ bus. fſ.de pecu. in argu. ubi dicitur. ꝙ; uno ex heredib. de peculio conuento, alii libe rantur. & inſpicitur quantum ſit in peculio tꝑe ſententie. De litis conteſt. ſuperius a me dictum eſt per.l.ſi titius.fl. de uerb. obl. per quam põt exemplum huius legis tradi. Secundo glo. declarat melius per. l. quoties. C. de rei uend. u bi tã ex rit. lucra tiuo quã oneroſo prefertur is:cui res eſt prius tradita:que lex procedit: ubi ius pro cedit ex titulo & poſſeſſione ſimul iunctis. tunc. n. prefert is qui prius concurſum utriuſq; habet. Aliud ergo eſt ubi ſolus titulus ſufficit. ut ĩ. l. ut inter diuinum. C. de ſacr. eccl. ubi melior eſt cõditio eius qui prius habuit titulum: quia in reb. cccle ſie non requiritur poſſeſſio ad dñii tranſlationem: nec traditio: quod ĩ publiciana locum non habetiut ſpec. uoluit in ti. de locato. S. nunc aliqua. uer. yii. balin. d. . quoties. Item fallit in hypotheca: in qua prioritas tit. attenditur. .potior in princ. &. S. colonus.l. idemq;..ſi tibi.ff. qui potiores in pignoribus.l.ſi fundus.C. eo. tit. .c. qui prior de reg.iu.li.yi. Item fallit ĩ benefici. alib. in quib. prefertur ius: cui prius elſt conceſſum:mon qui prius poſſedit: ſed qui prius impetrat: & hẽt titulum uali/ dum. c. capitulum ſancte crucis de reſcrip.c. quia cũctis de conceſ.pred. Illic. n. no requiritur ad acquirendum traditio uel quaſi ſicut nec ad perdendum eiectio de poſ.uel quaſi:quia ſufficit quem eẽ priuatum titulo ut uacet beneficium. Scribit innoc.c. cum noſtris de conceſ.pteben. &.d. c. quia cunctis: ubi diſtinguit ter contractus: & ultimas uoluntates: quia in illis dominium non traſſertur ſine traditione.l.traditionib. C. de pactis. in iſtis ſecus.l. a titio. ff. de furtis. Item fallit in matrimonio capite fi. deſponſa. duorum. ubi is qui duabus promiſit. per uerba de pñti debet priori ſtare. licet cum alia ſecuta ſit copula:quia matrimonium p ſo lum conſenſum contrahitur. Aliud eſſet in matrimonio ſpũali.ut in.c.quod aũt: &.c. paſtoralis de iure patronatus. Vbi ſi patronus laicus p̃ᷣſentet duos, ſecundus inſtituitur: & prefertur: qnia requiritur inſtitutio: uel quaſi traditio: Et illic glo.alle gat. l. quoties: & alia quedam iura per glo. nr̃am cum diſtinctione tradita. Inducit ad queſtionem. Titius hẽbat primogenitum naturalem: & ſecundo genitum legi timũ.poſtea legitimauit primũ, quis p̃fertur in ſncceſſione regni: uel feudi? bald. guit ut glo.ĩ l ſt 4 le c, e , del lin 1 us l io e dlln iun dent cio lbe penis legs lucn sp⸗ uilum uund, becre lcun une ot innns nul nc fe cn ctoce Gcbhtt ui ur e ltin Luctht din uncus u e = De regu iur fl. — Fo. L. ↄcludit ex pᷣdictis ſcdo gẽitũ p̃ſerri ꝗa licet priogẽitus fuerit natura priortã fuit iu re poſterior. nã uĩculũciuile & naturale ex quibus cõſtat ſucceſſio prius reperitur in ſcdo. Ita Iaco.bu. dixit. ita ſentit bal. ad fi.l. eã quã. C. de fideicõ. Ita Ang. & Pau. in. l. gallus. S. & quid ſi tantum. ff. de libe. & poſth. Iaco. de belui.in aucto.qui.mo. natu. effi.ſui. F. tribus. Ant. but.in. c. tãta. qui filii ſint legiti. Io. andr. in reg.ſine cul PpPa. e.ti. lib. vi. & eſt cõmunis. In reliquis ſequere glo.& ſcrib.in.l.pacta. C. de pact. „Venuleius. C¶Non poteſt uideri improbus qui ignorat quantũ ſoluere debeat. CGlo.declarat per.l.ſi reſiduũ.C. de diſtrac.pig.l.ſi quis ſolutõi.fl.deuſu.cũ ſimi. Albe.inducit generaliter ad materiã oblationis & cõſignationis de qua in. l. acce ptã. C. deuſuris. l. obſignatiõe. C. de ſolu.l. quidã eſtimauerũt.fl. ſi cer. pet. Nãubi debitũ nõ eſt liquidũ totũ nõ eſt faciẽda cõſignatio pro eo ꝙ nõ liquet nec ĩcurrit moram is qui non effert: de qua oblariõe reali & uerbali ſuperius a me dictũ fuit. Seribentes aũt in. d. l. quidam. citant ſingu. tex. quo probatur Bar. iudicio quod ſi reus conuẽtus confitetur partem debiti actor debet acceptare cõſeſſionẽ alioquin reus non teneturei offerre nee eſt in mora. tex.eſt in.l. in fideicõmiiſſi: ad principiũ ff. de uſuris. Dũ dicit tãetſi non facile euenit ut mora nõ precedente ad iudicẽ pᷣue niatur ſed puta falcidie.l. rationẽ ĩterueniſſe. de qua re per bar.in. l. qui ſolidum.ff. de lcga.ii. & modernos in dicta. l. quidam extimauerunt: ubi diſputant que obla tio requiratur. Nã bar. dicit requiri realem ꝑ glo.in.l. ſi debitor offerret. ff. de ſolu. alii ſolam uerbalem quia uerbalis in iudicio facta equipollet reali extra iudicium: ut bar. ſcribit in.l. ſi rem. 5. fi. ff. de pigno.actiꝛuide eundem in.l. lulianus.S. offerri. ff. de actio. empti. Dixi prius poſt ſcrib. in. d. l. acceptam: & in. d. l iulianus. cum ſi/ COmnia que iure contrahuntur: contrario iure pereuunt. QDe hac regula dictũ eſt in.l.nihil tam natnrale. ubi poſt doct.i.l. ab emptiõe.ff. de pactis. Albe. diſtinguit ĩter ea que ex unius uoluntate dependẽt & ea que ex uo luntate plurimi. illic ſatis dictũ & per Iaſo.in.d.l.ab emptiõe. Põt aũt hec lex decla rari per.l.non eſt nouũ.ff.de legibus. ubi una lex poſterior alii contraria eam abro gat: & priuilegiũ aliud alii derogat: & cõſuetudo una poteſt aliã antiquare: ut eſti. cõſuetudine ĩterdictiõis ſublate que pmittit hodie patri uẽdere bõa ſua. Hec in ĩſi nitũ trahi poſſunt:qũ ab eo contrariũ ius ſtatuitur qui poteſtatẽ hẽt uel qui prius ſtatuerat ut illic ſcrib. & in. l.i. C. que ſit lõga cõſue. & in.l.de quibus.ff.de legibus. W Paulus. C¶ CVbilex duorum menſium mentionem fecit & qui ſexageſimo primo die uenerit audiendus eſt. Ita etenim imperator noſter Antonius cũ diuo fratre ſuo reſcripſit. H Poteſt eſſe ratio quia mẽſes nõnulli ſunt longiores.xxx. diebus. uel ga quod in cõtinẽti fit uidetur ineſſe.l. lecta. ff. ſi certũ pet. cum ſimi. hinc dicitur ĩ cõſuetudine retractus annũ & diem dari quia in illa die fit celerrima ſatis factio que purgat mo tam. Vt ego illic dixi. ſic occurrit mihi hodie queſtio de quodam qui cum debe⸗ ret ex ſtatuto carnutum offerre pecuniam retractus intra octo dies totam. Obtu lit de nocte ante mediam noctem & poſtea die rurſus obtulit.dixi facile cum eo agi & remitti illum rigorem temporis cuni dies contineat uiginti quatuor horas. Item quod celeriter ſequenti die purgauit moram: & ad hoc textus iſte eſt egregi⸗ us. Facit in arg. tex. in. I. ſi uenditor de his.ff. de edil. edic. illic ĩtra duos mẽſes uel ꝗ ti temporis interſit: facitli,. C.de tempo. & rep appell¶ & auc. hodie. C. de appell⸗ in uer. a ſentẽtie recltatione numerandũ. Sicut in concordatis inter leonem decimũ pontiſficem Ro. & Franciſcũ regem Chriſtianiſſimũ dicitur primo mẽſe poſt pu blicationẽ non cõprehenditur dies publicationis ſed ĩcipit nũerari a die ſequẽti. Limitatur in teſtamẽtis in quibus dies cedit ſtatim & ſpecifice ac ſtricte fieri debet iplemẽtũ.l.i.fl.qñ dies legati cedit. l. quibus diebus.ff. de cõdi. & de. &. l. qui heredi. &.l.publius. Limitatur in cõtractibus & iudiciis.l.ii.fl.de eo ꝙ certo loco.in ſimi li.l.ũ cum dies.ff. de arbi.l.propandum. C. de iudic. VIlpianus. CQ uiuetante pretore fecit:hic aduerſus edictũ feciſſe ꝓprie dicitur. CNam aliud fit preter legem aliud cõtra legem ut ſcribẽtes in.l.non dubiũ. C. de legibus: & ego ſuperius dixi: & eſt exẽplum per.l.ſiquid id quod. ff. de edili.edic.ſi ue contemnatur edictũ pretoris ꝙ; grauius punitur ut illic: ſiue ſentẽtia. C¶CS. Eius eſt actionem denegare qui poſſit & dare. Declara ut glo.denegare:abſoluendo reum.dare condemnando ita Dy. & Al beri.de qua re dictũ eſt in. l. nemo qui condemnare ſupra.e. unde cauſa breuitatis ad alia tranſeundũ eſt ut hoc anno poſſit hic titulus diligẽter & ſatis accurate nõ autermn curioſe abſolui. Nam poſſemus infinita congerere in ſingulis legibus uel impertinentia uel non neceſſarii. ä Paulus. CFere in oĩbus penalibus iudiciis & etati & imprudẽtie ſuccurritur. CGlo.declarat optĩe hãc.l. in iuuene & ſene per.l.i.C. ſi aduerſus delictũ.l.ii.ff. de termi.moto.et pulchre dſtinguit in delictis ex cuius dictis. Collige regulã: minor annis excuſatur in delictis.l.i. C. ſi aduer. delic. ubi cũ deliquit per culpã reſtituit in totũ.Idẽ in ĩfante quia nõ eſt doli capax:qui plane nõ tenetur.l. ꝙ ĩfans.ff. de rei uendic.l. infans. ff. de ſicariis.l. ſed et ſi. S. iniuriã.ff. ad.l. acquil.l.fi.ff. de admi. tuto. l.ſi ifanti. C. de iure delib. Is aũt dicitur illic qui minor eſt ſeptẽ annis. Nã pupillus quidã nouem annoꝶ (ut Auguſtius refert) nutricẽ impregnauit et qui doli capa ces ſunt puniuntur ex dolo non ex culpa quia reſtituũtur ꝑ etatis beneficiũ.l. pu pillum ĩfra.e.ti. Fallit hec regula in.l.ſi ex cauſa.S.ſi in cõmiſſum. fff. de mino.et.S. nũc uidendũ ea.l.ubi ex dolo non datur reſtitutio quãdo ciuiliter agitur niſi utha beatur pro cõſeſſo cum negauit nec reſcat in duplum: uel pro trãſacto. Fallit ubi criminaliter agitur in crimine atrociſſimo ut in.l. auxiliũ. S. in delictis. ff. de mĩo. ut in adulterio: in atrocibus uero minuitur pẽa iudicis arbitrio. Vidi ſepe iuuenes ad modũ et impuberes laqueo ſuſpendi:iſed tardius ea pena illis infligitur nã et uidi per latera ſuſpendi poſtea rurſus delinquẽtes ſtrangulari. Lres ſunt caſus in glo. quibus non tenetur mĩor ex delicto. Primus in.l,ſi ſeruus. C. ſi aduerſus delic. ubi non eſt.l.ſi ſeruus: ſed lex finalis: que matrem minorem annis. xxyv. excuſat in totũ quod non petierit tutorẽ filiis. Alius eſt in.l. pe. C. de his qui not. infa. Vbi minor qui fecit corporis ſui oſtentationem & ludicram artem exercuit non eſt infamis: quia leges ille que tales puniunt in maiores tantum late ſunt. hodie tamẽ deſierũt in uſu eſſe preſertim apud nos ubi ſenes etiam precio accepto in theatrum deſcen dunt. Ego arbitrarer eos qui precium accipiunt quãuis in dei honorem agant in famia notandos eſſe. Tertius caſus eſt in./.i.in fi. C. de falſa mon. qui tex.dicit ꝗa etas eorum quid faciat ignorat:que lex non loꝗtur de minor.ſed de impuberibus doli non capacibus ut illic etiã glo.dicit per.l.pupillũ infra hocti.reliqua dicut in glo. de ſenibus. habes in. presbyteri. C. de epiſco. & cleri. hucetiã uide bar. in.l. nõ ſolũ.S.ſ mãdato.ff.de iniur. potes addere huic gl.caſum ĩ quo mior nõ tũtur ẽtex ⸗ lel utits rend sul lice⸗ bminon ltuut kceni dltur⸗ upiis Aag liu eniont veteill Ictuil ginge certi tnwi uns Aiit ilue De regu.iur.ffl. Fo. LI delicto in uulg.l.ſiuero non reum S. ſi adoleſcens.ᷣff mandati:quẽ declarat Alex. in conſi.cxxy.uol.i.ubi multa de dona. minoꝶ. Idem docet quomodo furor & mi nor etas probentur in conſi.xcii.uol.v. De im prudentia & ignorantia an excuſet a dolo & crimine leſe maieſtatis.Vide Phil.decium in cõſi.lxiiii. Idem. ¶ Nullũ crimen patitur is qui non prohibet cum prohibere non poteſt. Dicut glo. & dixi in. I. culpa caret ſupra eodem. Idem. UIn eo quod plus ſit ſemper ineſt minus. CGlo.optime declarat & dat egregiam theoricã que tñ nõ oĩno traditur ĩn.S. pre terea:per eam alleg.hec regula tũ in cõtractibus tũ in ſentẽtis tum in iudiciis tum in teſtamẽtis tum in iuriſdictione procedit. Vt alibi dictũ eſt & ſcrib. colligunt in li.S. ſed ſi mihi ſtipulanti: ſupra de uerbo. oblig. diſtinguẽdo an in quãtitate: an in qualitate ſit diſſenſus que eſt cõis diſtinctio. Iaſon pleniſſime dixit illic & oẽs mo derni quibus addere non eſt opus. Albe. hic poſt ſcrib. in. . plus ſemper. Diſputat pulchre de preſumptiõe partis: & ordinate recitat opiniões doc. uide pleius anno. in.c.auditis:de preſcript. & ſcrib.in.l.ii.C. de ſeruit. & aqua.& in.l.cũ notiſſimi.C. de preſcriptione triginta anno.cum ſimil. uide ẽt huc de iuriſdictione Fran. Areti. & Albe.in.l.poſſideri.ff. de acqui.poſſ. reliqua pars huius legis ut in gl. & ꝑ Albe. expediatur: uſq; ad. l.pupillum. S. in heredes. Cui adde dum diſputat qñ dicat᷑ quis proximus pubertati ultra oẽs opiniones ſtandũ eſſe arbitrio iudicis: ut multi uo lunt in.l. qui iuraſſe.ff. de iureiur. facit. l. ſi minor. xxv. annis ex aſpectu. ff. de mino ribus. Alie in aliis legibus huius ti, dicemus de mulieribus uide Phi. decium in cõ ſi.clxxx. &. clxxxyviii. “”ZMB C. S. In heredes non ſolent actiones tranſire quæ penales ſunt ex maleficio, ueluti furti, damni iniurie ui bo. rapt. WD— CCollige, ꝙ actio ex delicto penalis nõ trãſit in heredẽ: cõcor. l..i. ff.de priua. delic. l.i. C. ex delict. defunc. & iura in gl. relata: unde bar. in. d.l i. dicit platũ nõ teneri ex delicto p̃deceſſorĩs arg.I. licet. . ſi ex cã.ff. de peculio: ubi ẽ limitatio potius huius materie. Limitat᷑ enĩ prio ut teneãtur quatẽus locupletiores ſacti uel ad eos puẽit: ut in. d. l.i. x delict. ꝗa iniquiſſimũ eſt ex delicto alterius alteꝶ locupletari & ſcele re ditari:niſi in cõditiõe furtiua ꝑ hanc gl. qa ut dicit tex. ꝑ eã allegatus aliud reme diũ datur contra ipſum heredem ſcilicet conditionis fnrtiue. quia ciuilis actio da tur in heredem hoc caſu pretoria uero a delicto denominata ut unde ui bono. rapt. & ſimili: nõ datur ſed actio in factũ. l.i. in fi.ff. ui bo. rapt. aliud in his que a de licto non denominãtur ut dicta lege prima ex delict. Item fallit quando a lege pe na ĩponitur tũc enĩ trãſit ut in ti. ꝙ quiſq; iuris.l.iii.S. aũt: ex prio ĩtellectu. Nec ẽ opus ſentẽtia uel declaratiõe hominis: ut illo caſu. Tertio ſallit ubi ꝓ pena delin quẽtis cauſatur exceptio tũc trãſit in heredẽ ẽt nõ cõteſtata ut dicit tex.d. S. ꝙ; aũt: ex altero ĩtellectu. Quarto fallit in quaſi delictis in id ꝙ puenit quia ꝗquis pena iu dicis qui litem ſuam fecit nõ tranſeat in heredẽ trãſit in id quod peruenit.l. in here dem. f-. de calũniat. l. ſeruo. . cum pretor. ff. ad trebell. Quinto fallit quãdo actio penalis deſcendit ex contractu: & cõmiſſum eſt delictum extra contractũ.l. fi. ff. de nautic. fœn. ubi heres debitoris pene ob traiecticiã tenetur: aliud ſi delictũ circa cõtractũ fieret. l. ex cõtractibus. f.de actio. & oblig. gl. tñ. l. ex delict. tradit quoſdaã ſpeciales caſus ĩ ꝗbus actiões ex delictis deſcẽdẽtes nõ dantur cõtra heredes licet dolus cõmittatur ĩ cõtractu:cuius materia ↄcluditur hac theorica bar.ut ſi delictũ uẽiat purgãdũ per actionẽ ex cõtractu deſcẽdẽtẽ in heredẽ Baleat 1nalk ex⸗ ii De regu. iur. ff. cõtractibus & ſimiles: aliud ſi per aliã actionẽ. S.aliq inſti. de ꝑpet. & tẽpo. actio. &.l.ſi hominẽ.S. datur.fl.depoſiti: & caſus per illã glo.enũerati. Fallit ſexto in con ditione furtiua que ex uariis figuris cauſaꝶ oritur nã datur ẽt in id quod non pue nit. l. ſ pro fure.fl. de cõdict. furtiua: ut illic glo. uoluit & hec glo.que reprobãtur ꝑ bar. in. d. li: de priua. delic. dicentẽ illic eſſe ſpeciale ob frequẽtiã delicti ſcut in ſimi li habetis in adulterio. Il. trãſigere. C. de trãſac. Fallit ſeptimo I.l. gaius. ff. ad Sylla. ubi iuditio bar.fuit inflicta pena ipſo iure ob nõ uĩdicatã mortẽ defuncti ꝙ appa ret quia poſſeſſor illic cõuẽitur petitiõe hereditatis: a fiſco. .i. C. de his qui. ut ĩdig. l. in cognitiõe.ff. ad Syll.ſic agitur illic nõ ad penã iponẽdã ſed ad ĩpoſitã ipſo iure exigendã. ut in. l. cõmiſſa. ff. de publica. &. d. . ꝙ aũt. Fallit octauo ĩ prelato cuius predeceſſor deliquit non ſuo noie priuato ſed prelati uel dignitatis. c. cũ dilectus. de ordi. cognit. ubi per Inno. & ſcrib. in. ci. de ſolut. & per bal.ĩ. d.l.i. C: ex delic. deſ: Anto.de butrio ĩ.c.i.S.quibus:de priuileg.Io.andr.c.i.ut lit.nõ cõt.cũ ſimili. Fallit nono in. d.l.i. ppter litis conteſtationẽ ut prius dictũ in.l.nõ põt: iuncta.l.ſeq.hoc ti. de litis cõteſtationis effectibus. Idẽ propter cõfeſſionẽ uerã in iudicio ẽt crimĩa li factã ut Spec. uoluit in ti. de accuſ.S.i.uer.quid ſi latro aliud.in ficta ſecũdũ har. er.l.eius qui delatorẽ. ff. de iure fiſci: niſi in caſu.l.ii.in prin. ff. de bo.co.qui mort. ſibi cõſci.ĩ latrõibus: cui addit gl. l. quiſquis. C. ad. l. iul. maieſt. Fallit decio in actio nibus ꝑſecutoriis ex parte actoris: penalibus ex parte rei de iure naturali & cãoni co quibus in ſolidũ heredes rei tenẽtur ſatis facere.c.i.de rapto.ĩ uer.oĩa plene emẽ dent raptores bonoꝶ & predatores: ẽt per heredes ſecũdũ ſcrib. Fallit undecimo in uſurarii heredibus qui de iure quoq; ciuili ex ſentẽtia cõi tenẽtur reſtituere in ſo lidum quia de iure ciuili nõ repetũtur per actionẽ ex delicto ſed ꝑ cõditionẽ ĩdebi ti uel ſine cauſa.l.ſi non ſortẽ.ff. de cõdict. indeb. Innocen. in. c. Michael. de uſur. Bald.in dicta.l.i.ex delict. def. & in aucten. ad hec. C. de uſur. Frederi. de Senis in conſixi. & dictum Ioan. andr. in ſpe. titu. de cõfeſ.S. poſtremo. uer. ſed nũquid cã ſeſſus: de eo qui confeſſus eſt habuiſſe mille per rapinã. Fallit duodecimo ẽt lite nõ cõteſt. ſed ubi proceſſum ẽ cõtra cõtumacẽ ex prĩo decreto ꝙ hẽt uim lit. cõt. ut faciat actionẽ trãſtoriã: arg.l. ut pfectius. C. de annu. excep.I. ſi eum. 5. qui iniur ff. ſi quis canti.l.i.ff.ex qui. cau. maio.gl.ſing.in. . penales: de perpet. & tẽp.act.dicit ſolam libelli oblationẽ abſq; litis cõteſtatiõe facere tranſmiſſionẽ actionis pẽalis: nec obſtat. l.i.ff. de req. reis: quia loꝗtur in delictis publicis. Fallit ultio nũc qñ con ſumpta ẽ res per heredẽ.l.ſi ipſa: quod met. cã: & uide plẽius bal.in. d. l.. C. ex delic. ex nihil conſenſui. CNoto quod metus & uis ĩpediũt cõſenſum: ĩ bõefidei preſertim iudiciis. Eſt aũt metus inſtãtis uel futuri periculi cauſa trepidatio preſens. .i,. & l. metũ in prin. ff. de eo quod met.cau. Vis autẽ eſt maioris rei ĩpetus cui reſiſti nõ põt aduerſus ꝗᷓ non proficit cuſtodia. l.iffe.l. ſed de dãno. ff locati. eius ſpecies ſunt quinq; ut cã primo expediam. Cõpulſiua que ĩponit neceſſitatẽ uolũtati cõtrariam cum quis facit quod nõ faceret ſi eſſet liberi arbitrii que producit actionem quod metus cau ſa. Expulſiua que producit interdictum unde ui: Ablatiua que producit actio/ nem ui bono. rapt. circa mobilia & interdictum de ui & ui armata. l. i. . ii. ff. de ui & ui arma..ſed nundum.inſti. de ui bon. rapt. Turbatiua que producit interdi ctum uti poſſidetis in rebus ſoli & in mobilibus interdictũ utrobi. cũ duo ſe poſ- ſidere contendunt. Inquietatiua que producit interdictũ quod ui aut clã cũ quis prohibitus a me uel putans ſe prohibẽdum aliquid in meo facit. Declarat hec re gula quo ad metũ ut procedat ĩ metu qui caditi uiꝝ cõſtatẽ.l.v.vi· vii. fe. ſup quo ð . no Gun ll⸗ len ul vol. ieg ci o ce us celi ee lee⸗ nee 68. obl teer⸗ cer inc. bt lunt ſi no lbe net iſt ſun ck N e nin dr. hon. ct iont ine ino o ccbi ur. dei ele tu ut ct ei icon ⸗ bona gl. in. c.p ſens clericus.xx.q.iii.in uerbo patrẽ bal.i.l.pactũ.C. de colla. Anto. De regu.iur.ff. Fo. LIIi magiſtro Ray. de petra forti dixit ſpiritũ ſcũm ĩpoſuiſſe hoc ori pretoris ut diceret quod metu geſtum eſt ratũ non habebo. Ita refert bal.in rubri.de cõtro.inueſtitu. in feud. Inculcat Barba.in cõſi.liii.vii.col. uol.i.multa in eam rem Frãciſcus areti. in conſi.xiiii.in.x. col. Hec ẽ cõis & generalis declaratio: que multis ſpeciebus oſtẽ ditur. Primo cum quis metu ne a magiſtratu opprimatur cũ eo cõtraxit de quo ĩ l.ſ per ĩpreſſionẽ. ff.e. & in.l.nõ licet. fl. de cõtra. emp. ubi res & pretiũ retinetur per uenditorẽ & iudex in quadruplũ dãnatur.l. nõ licet: & eſt pẽa que ꝑ cõſtitutiones infligitur. quod ſi metu iudicis nõ cum eo ſed cũ alio cõtraxi reſtituitur res ſine pe na.l. ult.ᷣ ff. e.ti. De hoc mietu per iudicẽ illato habes egregie per Alexã. in cõſi.xyvi. uol.iii. col. p. & bar.in. l. de pupillo.S. ſi ꝗs ipſi p̃tori.fl. de ope.no.nũti.in.q.y.u bi qᷓ tit quomodo probari põt ꝙ quis per metũ magiſtratus nõ eſt auſus corã eo in iu dicio cõparere: uel ab eius ſentẽtia ꝓuocare. Quod ait bar. probari p iudicis mo res ſeueros & iniquos dũ ſolet in carcerẽ detrudere appellãtes aut iniuria cos affi cere arg.l.argentũ.ff. cõmod. cum ſimil. ex qualitate pꝑſone.aut quia ita erat mina tus iudex. gl.l.metũ. C. eo.ti. que dicit nõ ſatis eſſe ꝓbari metũ ex proteſtatiõe pre cedẽte ſed ex ꝑſone qualitate aut aliis cõiecturis. Ita Ang.i.l. cũ quidã. ff. de appel. Secũdo metus eſt cũ quis ꝑ reuerẽtiã patris mariti patrõi fieri ſolet. Cũ illis cõtra hẽdo.li.F.que onerãde.ff.quar.rer.actio quia ꝑ reuerẽtiã cõſentiẽs nõ u cõſẽtire:ſi ue expreſſe ſiue tacite cõſentiat.l.ſi cũ dotẽ. ꝭ. eo aũt tpe.ff. ſol. ma.l.pe.ffde fur. gl. d. S. que onerãde: reſcinditur enĩ talis ↄtractus ꝑ reuerẽtiã factus. ubi tũ bar. negat ob ſolã reuerẽtiã uideri metũ ĩcuſſum niſi ꝓbatũ ſit minas aut uerbera p̃ceſſiſie.l. iĩterpoſitas. C. de trãſ.l.ad ĩuidiã. C. eti. l:ſi patre cogẽte.ff. de rit. nup.c. ĩſinuãte qui cleri. uel mõa. bal.ĩ. c.i.. itẽ ſacramẽta. de pac.iur.firm. Inno.i.c. cãm. de offi. deleg: in.c. cũ uiꝶ. de reg.p illũ tex. Et cõiter approbatur quicquid Sali. uoluerit cautela bar.in. I.rãſactionẽ. C. de trãſa. ꝙ ꝓpinqui ſicut pᷣſentes licet mine adſint. quia tol litur ſuſpicio metus.Aliud ſᷣm Ludo.ro.qũ metu patris aut alterius cui debet reue rẽtiã cũ alio tertio uel extrãeo fit otractus.d.l.ſi patre: ꝗuis dicat ꝙ ẽt adhuc ut cũ patre celebratus metu reſcĩdatur nõ reqrãtur mĩe, uerbera, & ſimilia. Tñ cius opi nio reprobat᷑.pꝑ ſcrib. arg. c. ꝗuis de pac.l.yi.l. fideiuſ.S. pater. ff. de fideiuſ.d. l. ad ĩui diã. Fallit hec cõis ſᷣm Ant. de but.ĩ. d. c. cũ uiꝶ: ubi ſumus ĩ actu requirẽte oĩmodã libertatẽ ut in ĩgreſſu religiõis ut ẽ gl.ſing.i.c.pᷣſẽs clericus.xx.q.iii.unde dicerẽ q; metu regis aut regĩe pᷣcipue parẽtũ ĩgreſſus pᷣſumeret᷑ meticuloſus licet nõ pᷣceſſe rĩt mine: & admodũ debẽt cauere parẽtes ne ſeueritas eoꝶ & reuerẽtia cogat igreſ ſum. In matrimonio tũñ in quo libertas requirit᷑ nõ ẽ cã quia pñtia ſola patris non iducit metũ.d.l.ſi patre.cũ illic no. Et precedentia ꝓcedũt ẽt ſi ſit abſens is qui mi natus eſt & durat cã metuẽdi:ut in tyrãno uel cũ in patris poteſtate adhuc eſt ita tenet Alex. cõtra Pau.de caſt. per bar.theoricã in.l.ii. C.e. ti. quod me. cau.& ĩ.l.ſi ob turpẽ.ff. de condic.ob cãm. Vbi ꝗᷓuis ſolutio facta poſt metũ ĩcuſſum ex ĩterual lo preſumitur facta ſine metu tñ aliud dicẽdũ quãdo metus cã durat. Huc deniq; adde quod in caſibus in quibus patientia pro conſenſu habetur. De quibus ĩ reg. qui tacet in illis tacẽs ob reuerẽtiã patris uel mariti non cõſentit. Ex theorica bar. in. I. que dotis ad fi. ff. ſol.mat. Ant.i.c. nõne.de ſolu. Tertio p̃ter id ꝙ di ꝓ bari aliis mõis ut ĩ medico.l.medi.ff. de extraor.cog.l.ſing.Itẽ eo ꝗ ſtuprũ minabat᷑ ſibi uel ſuis:nã maior ẽ ꝗ mortis iſte metus: uel ꝓ ſtatu ꝗ iſtris ſolis ꝓbat᷑ ꝗ times ĩcẽdi.l. iſti ꝗdẽ. S. ult. ff. e maxie tñ ſi ꝗs metuat mortẽ uel cruciatũ corp.d.l. ĩterpoſitas:ẽt ſi meruit ob delictũ:niſi liceret illi occidere, l.nec tiorẽ.ff. e,ti. Cui arti. adde q; terror De regu.ĩur. ff. armoꝶ eſt iuſtus metus etiã ſi armis nõ utantur & ſine alia cõminatione.. licet. . ꝗ armati.ff. de ui arma. & illic ſcrib. gl. & doc.in.l.i. C. unde ui. Etiã ſi is qui cum ar mis acceſſit arma depoſuerit.ut uoluit glo. d. S. qui armati. Quod Ang. cõmen dat ad hocut qui inſurgit contra aliquem licet arma deponat anteꝗᷓ alud faciat tamen id quod facit dicitur armis feciſſe. Quod tamen eſſent adhuc in eius pote ſtate. l. qui poteſt faccre. hoc ti. noſtro: &. l. quotiens. 5.i poteſtate. ff. de noxal. Huc uos addite pulchre quod ad hoc ut ſit metus cadens in conſtãtem uirum non eſt opus ut expectet ſe prio uulnerari aut cruciari: uel ire in diſcrimen mortis aut cru ciatus. Sic Alex. conſulit in conſi. xcyiii. uol. iii facit quod glo. ſcribit in. c. bone. in uerbo metuebat de elec. quod ſolus timor inferende uiolentie eſt iuſtus metus ad caſſandum electionem: quãuis nihil ſequtũ: quod eſt contra eos qui armati mittũ tur ut aſſiſtant electioni & fingunt ſe a rege cauſa tuitionis & pacis miſſos: nam ſufficit timere in futurum ex cauſa iuſta & ſolita fieri ut innoc.in. c. cum a nobis. de elect. faciũt not.in.l.ſi donationis. C. eo.ti.in. c. ueniens: &, c. conſultationis de ſponſa. de eo qui cum puella dormiens coactus eſt a parẽribus eam ducere. Et ele ganter hec deducit Alex. in conſi. xcix. uol.iii. per totum ubi de matrimonio ꝑ me tum contracto multas ſpecies & exem pla cõgerit. Egregie philippum decium in conſi.xlii.col.iiii.ubi multa de metu per iudicis preceptu illato & concludit quod metus iudicis irritat contractum etiã cum alio factum:per rationes eius optimas: & uide cano.in.c. cum dilectus: de eo quod met.cau.in antiqcum ſimi. Nunc di camus que actio detur pro reſcindendo eo quod met. cau. factũ eſt. Primo daur actio perſonalis ei qui per metum promiſit ut liberetur, ei qui ſoluit durante metu ut reſtituatur, ei qui liberauit aliquem ut reſtituatur obligatio in perſonam metũ inferentis & fideiu ſſores & pignora:ei qui diſceſſit a cõtractu uel adiuit uel repu/ diauit hereditatem: & ipſo iure cõtra promiſſionẽ dotis que tamẽ nulla eſt:& aliis quibuſdam caſibus quibus uel directa uel utilis datur hec actio. Datur etiam ex ceptio cõtra petẽtem metus cauſa promiſſum. Item uẽdicatio utilis de iure preto rio:in rebus mobilibus per metum datis & contra eos ad quos res peruẽit. Fallit quando non eſt damnum datum patienti metum. Fallit ſecũdo ubi agit de utiliĩ rem ceſſat actio quod me.cau ſa. l.metum. S.licet. ff. eo. Fallit tertio ubi coactus ap probanit.d.l.S. ceſſat. Fallit quarto ubi per metum uẽdidi & accepi precium quia debet fieri & offerri reſtitutio precii.l. ſi ui. C. eo. Reliqua tradũtur per bar. & ſcrib. in ti. de eo quod met. cau. Et an coacta uoluntas ſit uoluntas tractatur in. l. uelle. ſupra hoc titu. reliqua de errore & aliis dicta ſunt prius & tradũtur a ſcrih.in.l. cůũ quis de iur. & facti.igno.in.l.ſi per errorẽ. ff.de iuriſd. oĩum iud. PAVLVS. CQ ue propter neceſſitatem recepta ſunt nõ debẽt in argumẽtũ trahi. Exemplum eſt glo. in eccleſia: que poteſt ob neceſſitatem res ſuas aliena/ reut ꝑpꝑ æs alienum: ꝑpꝑ refectionẽ ipſius: & redemptionem captiuorum. l. antepe (C. de ſacr. eccl. & autẽ. hoc ius porrectum. Item declarat in patrib. qui ob neceſſi tatem filios diſtraxere. quod ẽt declaratur in tranſlationib. epiſcopoꝶ.c. mutatio/ nes.vii.q.i. & de tranſ.epiſc.p totum ti. Item & neceſſitate cogente conceſſum ea diſſoluta reuocatur. c. ꝗcquid de cõſecr. d.y.c. quod pro remedio.i.q.yii. &. c. quod pro neceſſicate.e.q. & cau ſa.c. ordinationes. ix. q·x. ca. ad limina. xxx.q.i.ca.u bi licet in neceſſitate patri & matri baptizare. Facit. c. remiſſionem.i.quelſti.i. c. in argu. de reg.iu. li.yi.ubi Dy. declarat oĩo ut hec glo. Addit Boerius exempl. i. ii. C. de patri. qui filios diſtrax, ut procedat in filio in ptate. Aliud in emancipato ut lo. de imo. A tlil usi 1 guun ſat⸗ ncl⸗ len ntpe eaft .to⸗ De regu. iur. ff. Fo. LIIII uoluit in.l.i.ff. de uulg. ſub. per.l.i.. C. de patr. po. Irem aliud in filio ſacerdote ut. Hoſt.ait ĩn.c.indecorum deetate & qual. Hypol. de marſil. ſing. cx. Alii trahũt hãc l. ad materiam.l. quod cõtra infra hoc ti.prout Alber. hic late. quod eſt ab hac.l. di uerſum. Limitatur hec regu.per gl.hic:& Dy.in.d.c.in argu. ubi eſſet eadem rõ ne ceſſitatis: quod ob uarietatem do. Dy. ait eſſe uerum: ut ex idẽtitate rationis idem ſtatuatur per iura cõia: niſi expreſſa a.l.prohibeatur extenſio: ut ĩ caſu.l.ii. C. de pa ter qui filios diſtr. dum dicit in hoc tantũmodo caſu. Recẽtiores quos Bouerius citat dicunt in fauorabilib. etiam ubi lex limitaſſet extendi poſſe per glo.in .l. ob. es C. de pred, mino.aliud in odioſis ut.d.l.i.His addite qꝙ uulgo dicitur, neceſſitatẽ eſſe a lege alienam.c. quanto de cõſuet.l.i. C. de ob.lib.l.ii.ff. de of.procon.cũ ſimi. Vbi doct.diſcernunt neceſſitatem cauſatiuani a preciſa. Vnde ob neceſſitatẽ per mittitur furari. c.iii.de furtis: & occidere ſi aliter ſe tueri nequit cle.i.de homici.do⸗/ mum uicini diruere ob incendium euitandum.,l.ſiquis fumo.S.i.fl. ad.l.aq. Item ob neceſſitatem põt quis laico peccata cõſiteri gl.ſingu.in. c. paſtoralis. 5. preterea de off ordi. Facit quod eleganeer Petr. de anch.ſcrib.in conſi. clxxx. non admitti ex ceptionem incompetentie iudicis ꝓpter neceſſitatem: unde ſcr. Andreas ſicul. in fugitiuo debitore ſic obtinuiſſe dum ſuſpectus fuge captus eſſet a p̃tate: & petere tur relaxari:ut ab incompetente iudice captus.nã obtinuit ut nõ reſtitueretur. Fa cit.e. cum apoſtolus de cenſi. ubi epᷣs imponit ſubſidium charitatiuum ſuis cleri cis tempore neceſſitatis: quod in domino erga ſubditos extendit Bald. in. . i. C. de op. lib. argu.illius.l. Ita eſt. de decima: que a rege ſubditis indicitur clericis ob ne ceſſitatẽ de ſummi Pont. autoritate. Facit. c. licet de feriis: ubi licet piſcari feriatis dieb. ob. neceſiitatem: ſicut capere debitorem: ut glo. in. lJ.i.ff. de feriis. Facit gl.op tima in. l. ii. SF. curn in eadem. fl. ad.l. rhodiã de iactu:que uoluit omnia eſſe cõmũia tempore neceſſitatis ex lege diuina quam allegat. Vnde illic Ang.arguit ꝙ; ſtipen diarii dantes operam rei bellice poſſunt uictualia capere ob neceſſitatem: quod ẽ intelligendum ſi modeſte faciant non populando & diripiendo: & incendendo ut ſolent iſti caligati milites: & qui dant operam rei illicite: ut illic dicit. Vbi etiam ait per hoc cogendos eſſe diuites ut cariſtie tempore frumentum uendant uilio ri precio. Facit glo.ſolemnis in.l. pro herede.S.ſiquid tamen. ff.de acquir. her. q; propter neceſſitatem poteſt capi debitor ut ſatis faciat creditori de operis ſuis. Vbi bar. refert ſe dixiſſe in materia repreſaliarum ꝙ ſicut propter inopiam illud poteſt fieri a creditore in perſonam liberam debitoris: ita propter delictum ciuitatis non reddentis ius ſi copia ſuperioris haberi non poſſit, poterunt capi homines illius ciuitatis: & compelli ad operandum & ſatisfaciendum in operis. Vide que ſcrib. dicunt in. c.i. de pignorib.c. licet ex quadam de teſti.l. ſi alius. S. belliſſime.ff. ꝙ ui aut clam: ubi citat.l.nullus. C. de iudeis qñ non poteſt haberi copia iudicis: uel eſt periculum rei iminens ꝙ licet propria auctoritate facere. Et illic Alex. cumulat in additi. caſus multos. quibus propria autoritas eſt permiſſa. Sequentes leges ſatis ab Alb. declarãtur: & pro magna parte ſuperius declarate ſunt. Expeditionis cau ſa tranſeo ad.l. non uidentur aliis in uoce declaratis. 4ðð VLPIANVS. CNon uidentur data:que ex tempore quo dantur accipiẽtis non ſunt. ¶ Gloſa bene declarat exemplum huius.l. ut qui promiſit rem dare ſi alienam det nõ liberatur. l. ubi aũt. 5. fi. ff. de uerb. obl.. ſic itaq; iuſt. de act.l. ſi ita. . fi. fl. de cõtr. emp. Nam dare continet dominii tranſlationem. Vnde ab obligatione rem tradi: uel rem preſtari differt ut illic glo. quib.ſuccedit obligatio ad intereſſe inuito credi De regu iur. ff. tore.l.ſi rem tradi:&.l.ſi fundum eo.ti.Fallit preter limitationes traditas a barto. & ſcrib.in.l.ſtipu. non diuiduntur ſecundum hanc glo:qñ datio promittitur ex cau ſa preambula:de cuius natura non eſt ut dominium tranſferatur: ut ſi dicam do prie accipitur pro tradere.l.ſi ſtipulatus ſupra deuſur. Secundo limito qũ uerbũ dari refertur ad perſonam que non põt niſi de facto dare: uel cui dari aliter non pt puta ad ſeruũ.l.ſi quis ita.. pe.de ſtatu lib. Optimus tex.in.l.meuius.ff. de cõd. & demon. Tertio fallit:quia li cet. obligatus ad dãdum teneatur dominium ttanſſer re:non tñ tenetur uacuam poſſeſſionem tradere: niſi expreſſe hoc eſſet adiectum ſtip. glo.in.l.ſi ſtipulatus in uerb.ſtip.ff. deuſuris. Ratio eſt ſecundum bart.quia dominium poteſt traſſerri abſq; eo q; tradatur uacua poſſeſſio: licet poſſeſſio ut ꝑ alium occupata facta traditione.l. ſi fundus. f.de fundo dota. Hoc tenet glo. in. I. cum res in uerb. uacuam. C. de prob. Doc.in.lin cõuentionalib..i.fl. de uer. ob. uarto fallit in obligatione rem reſtitui:de qua loquuntur.l. qui reſtituere.ft.de re uend. li. de actio. empt. Vnde reprobatur glo. dicte. l. ubi aũt. que citat eas.ll. ad probandum quod ſi reo placeat põt liberari ſoluendo intereſſe:quia non loquun tur in obligatione dandi: ſed reſtituendi: & tradendi: que etiam errat ĩ alio dum di/ cit ſi actori placeat preſtari itereſſe per.l.ſtipulatio. S. ſiue autem. ff. de oꝑis no. nũc uer. ſi hoc petitori placuerit: quia ſi ſtipulator uellet non poſſet petere intereſſe ab eo qui uellet rem dare.l˖.ſi ſeruum.S.fi.de uer. obl. gl. in l. uinum. ff. ſi cer. pe. nõ ob. .S. ſiue autem qui loquitur in obligatiõe faciendi & eſt illic caſus ſpeciaiis in quo quis tenetur preciſe facere ſi petitor uelit. Quinto limito ex dictis gl O. llius in. lI. ubi autem, quia quamuis tẽpore traditiõis nõ fiat accipientis ſed poſtea uſucepe rit eam petere non poteſt quã habet & ea opinio Io.eſt approbata quia quocunq; modo fiat eius non intereſt. 1 PAPINIANVS CGeneraliter cum de fraude diſputatur non quid habeat actor ſed quid per aduerſarium habere non potuit conſiderandum eſt. CGeneraliter. Hanc declarat glo.pulchre in eo qui emit in fraudem creditorũ ut teneatnr ad ſructus etiam percipiendos. l.ait pretor.. per hanc.ii. ff. de his que in fran. cred. ſic in malefidei poſſeſſore & uiolento l. ſi nauis. 9.f. ff. de rei uendi.l. ſem per.S. hoc interdicto.ff.quod ui aut clam.l.notum. C. de rei uendic. ubi ſcrib. S. illo xum.inſtitu.de offi.iudi.niſi habeat titnlum inquit glo.per.l. ſi fundum. C. de rei uẽ dicatio. ubi tamen aduerte non eſſe malam fidem ueram ſed interpretatiuam unde titulus excu ſat qui nõ excuſar et malefidei poſſeſſorẽ ueꝶ qui uere & indubitater ſciret rem eſſe alienam aliud in eo qui audiuit dici a quodam & non credidit ut il/ lic cauetur. De fructibus percipiendis. Concludo eos eſſe qui percipi potuerunt ab eo qui poſſidebat & neglexit anteꝗᷓ eſſet interpellatus uel ab eo ꝗᷓ agit quos bo nus paterſamilias percipere potuiſſet quãdo fuit in mora ut Cy. dicit in.l.domũ C.de rei uendic. ubi uideas bar. & Pau. eos uero tenetur malefidei poſſeſſor indi ſtincte ſoluere quando nullum titulum habuit idem ſi habuit minus ſolemmem c.qui contra iura.de reg.iur.li.yi.in glo.quia minus ſolemnis non habetur pro ti tulo ubi eſt mala fides & quo ad fructus.l. bonefidei. de acqui. re. dom. ff. ſed ubi ẽ mala fides ſecus. quo ad preceptionem nihil ualet utroq; caſu. Dyn. in regula. poſ ſeſſor. cũ ſimi. Iaco.fer.in practica in for.li.in actione reali.in glo.ſing.uerbo.perce Pit. Vide alia per doctores in.d.l. ſi fundum que in glo.habet quattuor limitatio/ nes. ut in. l. quemadmod. C. de agrico. & cenſi.li.xi.l.. C. de ſide inſtru. li.x.l. ſed par tibi hũc librum cõmodato:aut uendo tibi fundum: & promitto dare.nam impro les⸗ ſuo le⸗ K s go (K D A latt ſce nnt Ale⸗ eo Ale 6s che un⸗ bari glo⸗ ſur torul in Alu ven⸗ icet uce No eg an lien he⸗ 1 Pio wb a 8 e kun gein p inl, tob. ſce A uun nc uie lead ob cuo iul. e De regu. iur f. RH Fo. LIIII tes. fl.quod met. cau.&.d.l.ait pretor. Vide etiam effectus tituli tres per pau.de ca/ ſtro ĩ.d. l.ſi fundum ſingulariter. uide bar.in.l. in fideicõ. &. l. qui ſcit. S. pe.ff.de uſu. leg. Sequẽs dicit ꝙ fraus dicitur non ex ſolo euentu:ſed conſilio ut. d. l.ait pretor. Sequere glo.& adde que ſcrib. laſon in.l. iuriſgentium.S.ſed ſi fraudandi.f.de pa ctis. de dolo & fraudis preſumptionib. dixi in. I. contractus. Alia non addo: qi glo.clara:& bona eſt. IDEM. 7 Donari uidetur: quod nullo iure cogente conceditur. Cõcordat ꝙ donatio eſt mera liberalitas.l:i.ſupra de dona.S. legatum inſtit. de legatis. Declaratur in donatione facta ob remunerationem: ſeu obli gationem ad antidora. ut hic glo. per.l. ſed ſi lege. . conſuluit. ff. de peritione here. ad quam non erat obligatus iure ciuili:aut gentium, preterꝗᷓ in lege ſed ſi teſtõ. .i.reſponſo ult. ff de fideiuſ. quem lud. & laſon.in.l.ſi falſo procuratori.fl. de cond. ob cauſam ci/ tant pro ſingulari. Adde huc ex conſ.alex. xlii. uol.iii. donationem remuneratoriã eſſe irreuocabilem. lI. penul. C. de is que ſub modo. l.i. &. ii. C. de reuoc. donat. Et ideo ait donationem remuneratoriam ob ſeruitia factam alicui miniſtro ciuitatis a decurionibus ualere ex ſententia bar.in. l. ambitioſa. ff. de decre. ab ordine facien dis. Adducit quod Io. Andr. ſcrib.in ru.de reb.ecc. non alie.in Spec.prelatum ec⸗ cleſie poſſe donare procuratori: & benemerito ob miniſteria & officia ſua aliquid annuum ad uitam de bonis eccleſie. ſed illa officia & ſeruitia debent per eum pro bari. ut ſcrib. not.in.l. ſi emancipati. C. be collat. ubi decius optime de hac re cõtra alios: quod a meeſt alicubi fuſius dictum. Item Alex. in conſi. xiiii.uol. quinto di ſputat de donat. Conſtãtini facta Silueſtro pape que ualet ex ſententia iuriſcõſul torum. de qua re Laurẽtius Valla libellum ſcrib. tum multis rationib. tum ea quo qʒ ratione ꝙ uidetur eſſe antidoralis: quia omne imperii bonum adeo & eccleſia eſt ut ſcrib.innoc.in.c.nouit de iudiciis cum uulg. Limito hanc reg. in obligatio/ ne naturali: que parit exceptionem & repetitionem impedit. quia is qui ita ſoluit, uidetur donare:licet non cogeretur ſoluere.l. hoc iure.S. pe. ff. de don. ſed non ẽ me ra donatio:qũ quis naturaliter obligatus donat. Limito.jii. qñ quis eſt tutus exce/ ptione perpetua quia uidetur donare.l. ſi creditori. ff.de leg.i.aliud ſi nõ perpetua. dequo dic ut in. l. exceptionẽ.ffde cõd.ĩdeb. Reliqua dic per glo. & uide Io. mo. & alios in. l. donari.ff. de dona. Debitor aũt ciuilis ex litterarum obligatiõe. de quo hic in glo.eſt is quo in ti. de non nu. pec. ſed aliud de eo: qui ex ſententia tenetur: ut hic per Alb. quem ſequere: & in. lL. iiii. de re iudic. IDEM. Non uidetur rem amittere: cuius propria non fuit. CConcordat lex non poteſt ad fi.huius tit. ubi glo.eſt clarior ꝗᷓ in hac.l.ſacit lex. i. . ſe’d itra demũ.ff. qui.mo. uſuſru:amittit.l.ſi partem.S. fi. ff. quẽadm. ſer. amit. ti tio uſufruc.ᷣff. de cond. & dem. Facit. 5. ſeruus inſt. de cap. dim. ſeruus non dicitur capite minui: quia caput non habuit. reliqua dic ut glo. nam dicit Alb. glo.ſuffice re. Sed concor. que dũr in.l. decem. ff. deuer. obl. l manumiſſiones.ff. de iuſti. & iu re. ubi priuatio preſupponit habitum. In quo Io. de imo. diſtinguit. Aut priuatio ponitur explicite tunc neceſſario concludit habitum: ut ſiquis conuentus ꝙ; debe ret centum ex mutuo reſponderit: ſe quidem debuiſſe. ſed ſoluiſſe. quia concludit habitum. Addetu ꝙ non probat niſi conditionaliter ob connexiratem: ut ẽ apud bar. in.l.aurelio.S.idem queſiit.ff.de liber. legata: Aut implicite. tunc non conclu⸗ dit ominino ut ſi dicat ſolui:non aũt dicat debui: Etillic per eundem de eo qui di —.— — — — — — — De regu iur. ff. citur fuiſſe excommunicatus: & reſpondet ſe abſolutum an probet: & cõfiteatur habitum. Reliqua illic Iaſon & mod. tradunt ad hanc reg. Ego per tranſẽnam hec oĩa trado:ne totiens inculcare uidear uulgaria. PAVLVS. CCum amplius ſolutum eſt quã debeatur: cuius pars non inuenitur que repeti poſſit, totum eſſe indebitum intelligirur manente priſtina obligatione. Is natura debet:quẽ ſiuregentium dare oportet: cuius fidem ſecuti ſumus. COmnino ſatis eſt gl.iudicio Alb. cui adde ad.l. ſi non ſortem.S. ſi centum. ff. de cond.indeb. dicas tex. ſing. ad illam reg. que habet neminem cogi in communitate eẽ.l.łſi. C. cõm. diui. cum ſi.ut hic glo.d. Limitatur enim per teſtatorem ad tempus ut in. l.iiii.ff. de cond. inſtitu. non ĩperpetuũ ex cõi opione per.l.in hoc iudicium.S. ſi conuenerint.ff. com.diuid. Item eſt tex. ponderatus per bar.pro ſing.in. l. fi.ff. de alie. iudic. met cã facti. ibi potentiori. quem ego pondero in uerb.ut poſtea ipſe ha beat contra fraudes contrahentium ut rehabeant. Habes illic plura per mod. CIn ambiguis pro dotibus reſp ondere melius eſt. CEandem.l. habes in tit. de iure dotium ſupra: cui concor. lex fi. l.i. l. ſi pater. C.de dotis promiſ. ubi preſumitur de bonis pris dari promiſſa dos. Conuenit lex ſiego SS. ſi res de iure dotium que in prius.l.diuus.e.ti.l.i.in princ.C. de rei ux. act. Item.. fi. C. ad uellei. l. promittendo. fl. de iure dotium. l. ſi conuenerit de pactis dota. ubi nullum ẽ pactum q; maritus dotis ſructus reſtituat ſoluto matr.datur.n. marito dos pꝑ onera matr. Aliud pertinentius exemplum afferunt Dy. & Alb. ut ſi duo ĩ ſtrẽa reperiãtur eadem die ſcripta:unum dotis. aliud mutui, iudicetur inſtim dotis prius datum ut proferatur ĩ hypothecaria. Mirabar tam celebres uiros tam fœde erraſſe. Nam peruulgatum eſt in iure ciuili, mulieres preferri quibuſcũq; credito⸗- ribus etiam anteriorib.l. aſſiduis. C. qui potiores in pignore habeãtur. Poſt hec pu taui eos reſpexiſſe ad ius antiquum: quod in ea.l.aſſiduis recitatur. quo anteriores creditores mulier preferebantur. Eſt ergo hic fauor dotis per hoc exemplum. Ide eſt in fiſco ut glo. & barto.ſcribunt in.l.i. C. de iure fiſci. bal. in.l. ſi debitor. C. de pri uil.fiſci: & in.l.dotis. C. de iure dotium. Vbi ait hoc exemplum dotis eadem die ꝓ miſſe ualere etiam contra fiſcum. Dos.n. prefertur fiſco preterꝗᷓ in primipilo. Seq tur hoc exemplum bar.in. l.i.ff. ſolu. matr. ad princ. ubi fuſius moder. & illic bald. extendit ad promiſſionem ſalarii doctoris legentis. bal. in. d. l. in ambiguis: & Phi. decius conſ.lxx. Adde ad hanc. l. tex. optimum in. fi. C. de ſenten. que ſine certa quã tĩtate. ubi ſententia incerta ſuper dote ualet. reducitur.n. ad boni uiri arbitrium. Facit huc tex.in.l.cum poſt. Sgener de iure dotium. ubi ſi dos promittatur nudo pacto ad arbitrium boni uiri, ualet pactum etiam nudum.illic. n. ẽ ſpeciale unum ut ex pacto nudo petatur dos aliter atq;ʒ ſi duo eſſent ſpecialia ut inil.i. C. de dotis promiſ.ubi dos incerta re: & genere ex pacto nudo nõ debetur: que lex iudicio bal. de iure can. non procederet:quo iure pactum nudum parit actionem: & in foro epiſcopi peteretur dos cum pertineat dotis cauſa ob matrimonium ad forum ec/ cleſie.c. ult. de iudic.li.yi.tunc aũt petenda eſt hoc modo. Peto dotem mihi dari ar bitrio boni uiri. Videas eundem in aut.quod locum. viii.q. C. de coll. & in.l.in con tractibus. S. fi. C. de non nu.pe.Eſt aũt fauor dotis omni iure ut ex nudo pacto de beatur.l. ad exactionem. C. de dotis promiſ. ſcrib. in. l.i.ff ſolu. matr. . fuerat de act. l:iiii:inſtit.l. his uerbis.ff. de adop.eſt. n. preſumpta ſtipulatio. eſt alius fauor ut ex promiſ.ĩcerta agatur ut.l:ii. C. de dotis promiſ.ltem alius quo ex pacto cui mater .l. admonendi. c. xiiii. de iureiur. Alius eſt quem ipſe 9 Deregu iur fl. Fo.LV terni acquiratur mulieri actio.l. Caius.ff. ſol. matri. Item alius ut inter patrem & fi lium ĩ pktate ualeat donatio dotis cã.l. pom po.phila. ſam. herc. Multi ſunt fauores dotis: qui trahuntur a bar. & reliquis in. d. l.i. ſol. matr. & per Lud. ro.in.l. ſuero. SF. de uiro e.ti. cum uulg. Ex precipuis ẽ unus quem late declarat Decius in conſ. cvi. ubi ait dotẽ loco legitime ſuccedere ſecutus Salicetũ in auct. res que. C. cõmunia de legatis & Alex. in pleriſq; conſ. Vnde ait ſtatutum quo filia dotata non ſucce/ dat intelligi ſi dotem habuerit legitime equipollentem: & a dote ſicut a legitima re moueri onus omne & quedam alia. quibus cõuenit quod ſcrib. Alex.ĩ conſ.cxlix. uol.ii. Alius fauor ab eodem Decio traditur in conſ. xxx. Nam ſpeciale eſt in dote: ut ex contractu inter alios celebrato mulieri abſenti in dote data pro ea ius quera tur ut in.l.i.. accedit. C. de rei uxo. act.l. fi. in princ. C. de iure dot. bar. in con. cxxiii. c.ii. Pau. caſtr. in conſ. xciiii incip. quod preſata. Alex. in conſ.iiii.col.yii.uol.ii.& in Decius tradit.in conſ.xyi.ubi ait eſſe cõmunem opi. ut ſi plures ſint fratres & ſocii omnium bonorum filia uni us debeat dotari de cõmuni patrimonio: quam ſententiã multis arg.tutatur:& re ſpondet legib. que uidẽtur repugnare. Alius ẽ traditus ab Andr. ſiculo in cõſ. lxxx ubi ait. auum debere dotare neptem ſi fiius non habeat unde poſſit dotare: Ita ta, men ut is qui dotare tenetur cogatur ere alieno deducto: & deducto ne egeat dotẽé dare conſiderata dignitate & officio ut honeſte uiuat arg.l.maritum. ff. ſol. matr. a. fortiori. & quibuſdam aliis rationib. eleganter illic digeſtis. Alius eſt qui traditur ab eodem in conſ. xxii. ubi ait patrem debere iterum dotare filiam ſi dos fuerit non dolo: aut culpa:ſed caſu perdita ex ſententia bart.in. l. ſi cum dotem. S. ſolutum. f. ſol. matr. balĩ auct. quod locum. C. de col. ſic extendit illud ad patronum eccleſſe que dotem perdidit: ut rurſus dotare teneatur: aut ius patronatus amittet: ut ſcrib. uoluere in. c. ſi plures. xyi. q.yii. arg. illius tex. Alius eſt per eundem traditus in cõſ. xxxyiii. ad fi. ꝙ conſenſus aut ratiricatio facta per uxorem in preiudicium dotis p ſumitur ob reuerentiam mariti et metum facta glo.in.l.i.S. que onerande.ff. quar. re. actio. non dat. Ita card. in. c. cim matrimonii de off. deleg. Vnde eſt cautella utãĩ inſtrumentis adiiciatur clauſula tollẽs metum:et renũtiatio exceptionis metus et cuiuſlibet alterius. Alius eſt quem tradit Alex. in conſ.xxiii.uol.i. col. iiii. Nam dos ob delictum mulieris non acquiritur fiſco: niſi ex qninq; delictis enumeratis in..· quinq; legib.fl.de bo.damn.et nõ memit Alex.eas leges etiam marito non preiu / dicare quin agat cõtra fiſcũ ut in.l.ſeqenti. Alia remitto, nam dotis materiam om nem non uno:ſed uariis locis hoc tit. tracttabo. CS. Non eſt nouumut que ſemel utiliter conſtituta ſunt, durent:licet ille ca ſus extiterit. a quo utiliter recipere non potuiſſent. “ CGloia declarat per exempla quedam. inter que citatur. l.plurib. S. & ſi placeat. . exiſtimo.fſ.de uer.obl. in quib. tradit᷑ contraria reg. Nam illic actus impertectus ui tiatur ſi ad eum caſum peruenerit: a quo incohari non potuit. Habes de hac re per Dy.& ſcrib.in reg.factum legitime.hẽs hic abunde per A.lb. hẽs clare per bart.i.d. S. & ſi placeat. illic per Io. de imo. & franc. Aret. ſed per theoricas prolixas: & impli/ catas quaſdam diſtinctiones. que nõ admodum benea lectore: nec ꝑuo negocio concipiuntur. Vnde alio ordinetrademus hanc materiam per concluſiones. Pria concluſio.ubi ſuperuenit defectus precipue finaliſq; cauſe tendens in eum finem: in quem ipſe actus tendit nõ uiciatur actus. Exẽplũ in.S.e contrario de leg.l.uer/ bis ad.l.falſidiam.ff. ubi ſi debitor in diem: aut ſub conditione legauetit creditori Pure id quod debet: ꝗuis coditio uiuo teſtatore cuenerit ualet legatuimaquia ſemel eanlliu: Del: urbai dainceuſd rea i legatum ualeat, eſt quia affen le, gatario cõmodum ut in. d. . econtrario iliic inutile eſt legatum: per quod nihilam plius hẽt cauſe defectus tẽdit ad eũ finẽ ad quẽ ipſe actus.i. purificat debitũ ſicut facit legatum. quare non uitiat actum. quia non poſſet repugnare actui cum eod 6„ tendat. Sic in. l. uerbis ubi legatur id quod ſub cõditione debebatur ciuitati nõ ir ritum ſiet legatum ſi uiuo teſtatore cõditio ensteriridemeſtubinontemdere ad eundem finem: aut effectum: ſed eſt huiuſmodi ut conſentientib. his qui contraxe Bard da enper a⸗ ſciẽdum.S.ultimo.ff.qui ſatiſd. cog. ubi poſſeſſor di citur is qui tempore cautionis petite poſſidet ꝗquis poſtea deſierit poſſidere ſicut nõ prodeſſet poſſeſſionem poſt cautionis tempus adeptum ellarlen nis tempus inſpicitur in his ſtipulationibus pretoriis que neccfſitateinrponun tur non ex uoluntate contrahentium. Fallit ubi uitiaret ſi conttahentes uellent. I. urannius. uer. ſed cum duo.ff.de fideiuſ. ubi ſi duo ſint correi debendi in ſolidum titio: quorum alter decelſit. eiq; titius crediror heres extitit ſucceſſione cõfunditur obligatio ex perſona mortui etiam quoad fideiuſſores: quia ſi uellent ſtare obliga tionem non poſſet. quia ipſe ſibi ipſi obligatus eſſe non põt & res ad eum caſum peruenit. & cetera. Secunda concluſio ex bar. colligirut in cauſa materiali: ut ĩpſe in eo.S. ſcribiubi ſuperuenit defectus cauſe materialis uitiat actum. l inter ſtipu. S. ſacram. fl. de uer. ob. ubi ſi res ſacra uendatur, non ſuſcitatur uenditio deficiente cauſa. i.re effecta prophana: ſicuti ſi uẽdatut prophana: & poſtea ſine facto uẽdito ris efficiatur ſacra liberatur uẽditor. Alia duo cernrlattadunter illic per glo.in. . & ſi placeat. quam concluſionem lIo.de imo.ait eſſe ueram: ubi obligatio erat con tracta ad ipſam materiam. aliter atq; ſi ad aliud ratione materie: ut in. L. quecũq; ff. de actio. & oblig. ubi actiones competentes mihi ex perſona ſerui: ut.l.aquilie iniu riarum. & his ſimiles non expirant eo morntuo manumiſſo uel alienato. Tentia concluſio eſt in cauſa efficienti: ubi ſuperuenit defectus cauſe efficientis ut puta ꝑ ſone: & actus perfectus erat non uitiatur. patre furioſo. ff.de his qui ſui uel alie. iu.ſunt.l.cecus.ff. de iudic. ubi nec furor ſuperueniens eximit filios ex patria pot. nec cecitas ſuperueniens adimit iudicandi poteſtatem. quod declarat lo. de imo.ẽt ſi non ſit omnino conſumatus: ſed hẽt conſequentia ex cõſumato actu ut in. d.l. patre. ubi etiam procedit ad filios natos poſt furorem ex matrimonio ante contra cto: & ad.l. cecus. ait eſſe rationem quia non põt ſequi abſurdum in iudice qui põt iubere ut ſcribatur ſententia per literatum: & expediri omnia per alium ſicut iudex illiteratus admittitur. I. certi iuris. C. de iudic. Aliud ubi redundaret in abſurdũ ut in. l.i. . caſum. ff. de poſtul. quia non poſtularet cum decore & honeſtate. Hec con clõ uiget ẽt ſi acctus nondum erat conſumatus: & ſuperuenit defectus cauſe effi cientis ſine delicto perſone.l.is.cui bonus.ff. de teſta. glo.in. li. S. euenit. ff. de bo. poſ. ſecundum tab. Aliud ſi cum delicto: utin. l. ſ in mettallum cirata per gl. huius .Al. ff. de üs que pro non ſcriptis habentur. illic teſtamentum ante interdictionẽ fa/ ctum nõ reſcinditur per interdictionem bonorum hic poſt teſtm̃ factum e us: uel heres damnatus eſt in metallum extinguitur legatum per hanc regulam. que illic traditur huic legi contraria. Infero ex priore exemplo prodigalitatem non effe delictum qui precipue ipſum prodigum affligit non alium: nec eſt ui⸗ tium punibile ut loan. deimo. ſcribit. unde non reſultat abſurditas. Quarta & poſtrema concluſio eſt in cauſa mixta:ubi ſuperuenit deſectus miſtim in cauſa matetiali & efficienti re conſumata: & diſpoſitio rem inſpicit precipue: uitiatur ac/ tus.l ſi ſub una. i de uer obl. Aliud ſi perſonã. l. damniS, emptor de dam ifect, npp noott Cur Ptecn ſrute r. i pru⸗ igen Gon öel lerit ig Roe. kehu lss lcẽ bin eſt⸗ ci⸗ ſor iter woi nie n ſii tu⸗ ler bo in dun Niur alom nie ipug⸗ cer delo Oind tcon ig . inn Tea Huad.Y Aie. a. moi tnl comn uifi tinle ndiu Neoon lleck bus greh, egren taten 4 )vang 4 . cul tuNM De regu.iur. ff. Fo.LVII aliud ẽt in re pfecta que nõ uiciat ſi ĩcidat in defectũ cauſe mixteuti.S. & ſi placeat nõ ĩduco tex.illos qꝗa ſatis clari ſunt Juis.S.ẽptor. ſit extra rẽ. Alia qᷓdã illic angtra dit. Alia cy. & ſcrib.i.l.ſi gaudẽtius. C. deotr. ẽpt. Due alie ↄcluſiões ex ang.colligũ tur. pria ĩ cã formali ſeu rõne forme. ubi diſpoſitiõi ꝑfecte ſuccedit deſectus ſorme a quo ĩchoari nõ potuiſſet nõ uiciat᷑ actus niſi aliud a. l.expſſe dicat᷑. liubẽus. ad fi nẽ. C. deteſt. illic. ꝗd. n. antiqtas peccauit q pñtis legis ĩſcia priſtinã fuauit ſormã? illic aũt erat mutatio forme a lege facta poſt tẽpus pꝑfecti actus: erat eniĩẽ pfectus eo tpe quo nõdũ forma noua erat ĩtroducta. Secũda ocluſio ꝗᷓ illi cõbinationem uocant.eſt in caſu mixto cauſe efficientis & paſſiue. Vbi ſuꝑuenit defectus cauſe agẽtis & patiẽtis actus uitiatur. exemplũ in eo qui legat ſeruo alieno:tũc enĩ legãs eſt efficiens cauſa:ſeruus eſt patiẽs & recipiẽs. Vnde ſiteſtator ipſe redemerit eum ſeruũ euaneſcit legatũ.ultĩo reſpõſo.l:ſi in metallũ:de his que ꝓ non ſcriptis hab. Preter hec prĩa cõcluſio bar.inducitur ad queſtionẽ.,uiro ad ĩopiam uergente dos mulieri eſt reſtituta ex.l.ubi adhuc. C. de iure dotiũ. l. ſi cõſtãte. ad prici. ſolu. matri. ff. poſtmodũ factus ẽ diues rediit reſtitutio ad eũ caſum a quo nõ fuiſſet ĩchoata. an ꝓpter id reuocet᷑. glo.l.ubi ſentit nõ reuocari ſpecu.in ti.de dõa.ĩteruir. & uxo. in cõtraria eſt ſnĩa bar.ex theorica prĩa conſentit glo.quia diuitie ſuperueniẽtes tẽ dunt ad eundẽ effectum quo dotis ſolutio ideſt ad cõſulẽdũ mulieri pau. caſtrẽ ſis recitat Raphaelẽ cõtra bar. ea rõne ꝙ ceſſat cã reſtitutiõis ergo reſolui debet re ſtitutio quẽadmodũ ĩ otractu.l.ii.S.fl.de dõa.ᷣff.l.cũ te. C. de pac.ĩter ẽp. & uẽd. bar. ĩ.l. ult.ff. de cõdic. ob cãm. pau. uero ſequutus ẽ bar. cuius ſnĩa ẽ crebrior:ſed bal. & Ang.in.d.l.ſi cõſtante.dũt eſſe falſum qa ut ẽ dictũ cã ceſſat.adducũt huc tex.i.c. per ueſtras. de dona.ĩter uir. & uxo. ubi marito exigẽti dotẽ ab eo qui ꝓmiſit ꝓ cõ iuge non obſtat exceptio pauptatis ĩminentis modo pᷣbeat cautionẽ uel cõſentiat deponi apud mercatorẽ. Io. de imo.illic ſeqtur bar. Fran. Areti. reſpondet illi. c. per tuas. nam illic exceptio ĩopie nõ obiiciebatur ab uxore ſed a tertio cui nõ debet pre ſtari tantus fauor ꝗᷓtus uxori ꝙ ſuadet᷑. Nã ſatis ẽ eo loco dare cautionem iurato riã ꝙ nõ eſſet ubi a muliere peteret᷑ ut uoluere ſcribẽtes in. d.l. ſi cõſtante. Azo ſen tit otra gl. ꝙ per ↄditionẽ ſiue maritus repetet dotẽ: Vbertus de bobio dixit ipſo iu re ſiue reſtitutiõe uel actiõe reſolui dotis reſtitutionẽ & maritus ĩqt poterit res do tales ut prius adminiſtrare ſine aucto. iudi. Snĩa tũ bar.p̃ſertim fundat᷑ ꝑ eũ ĩ tex. l. ſciẽdũ.S. ult. alleg. quã ego ĩduxi. & declaraui prius Aretinus reducit ad concor / diam has opiniones in hunc modum. ex mente. bald. in. dicta. l. ubi adhuc. Aut reſtitutio dotis fuit ꝑfecta & ĩ uxorẽ dñiũ tranſlatũ per rei uendica. uel ꝑſonalem actionẽ aut declarationẽ iudicis ſecuta traditiõe tũc uera ẽ opi. bar. p hũc tex. &. S. & ſi placeat prĩo tũſo.lut pomũ.iĩ fi.ff.de ſeruit. ubi ſeruitus ex poſtſacto nõ uitiat᷑ licet ad eũ caſum ꝑuenerit aquo ĩcoari nõ poterat. Aut mulier egit hypothecaria ꝗq ẽtertius modus agẽdi h caſu.tũc ꝗa ẽ ĩ rebus ſolũ ei creditis pignus oſtitutũ uel p toriũ uel ↄuẽtiõale ceſſãte cã ꝑ ꝗᷓ pignus datũ ẽ ipſo iure pignus reſoluet᷑.l.ſi pecu nie. 5. i. fl. ut in poſſ. eg. illic nã ꝙ ſi ĩtegrare fieret ĩ poſſeſſio. nõ mitteretur id ſi offe ratur a poſſeſſiõe debet diſcedere.ita ſentit bar.i.l.ſ. finita.S. Iulia. ff. de dam. infe. ꝗᷓ ſnĩa mihi ſatisfacit multũ & in pũcto iuris placet.pᷣter hec Fran.areti.tradit aliã cõ cluſionẽ in materia noſtra. ubi nihil intereſt per ſecũdam cauſam irritari primam tunc irritatur ut in.S. ecõtrario.&.l.ſciẽdũ: quia illic nihil intererat debitoris. Hic reus iam ſatiſdederat. ubi uero multum intereſſet non irritaretur primus actus. ut hoc caſu mulieris poſito per bar. ob adminiſtrationẽ rerum dotalium ablatã ma rĩto. adducit tex. in. l. ſ fideiuſſor. 5.fi. ff. qui ſatiſd. cog. . .F. i. ff. de cur. furioſi. ubi clare apparet ſecũdã cãm tollere primã licet ad eũdẽ finẽ tẽderẽtilic poſtꝗᷓ ẽ ſatiſ — De regu. ĩur. ff. datũ a ſuſpecta ꝑſona uel lis terminata eſt res deſinit ſequeſtrari ꝗa tũc nihil inter eſt licet ſatiſdatio & ſequeſtratio eodẽ tẽderẽt. Hic curator datus ꝓdigo uel ſurio ſo ceſſãte uitio uel morbo ceſſat ꝗa nihil ĩtereſt:neſcio an hec ſnĩa ꝗᷓ uidet frequẽti or de eqtate uẽiret obſeruãda marirus uxorẽ factus diues tractare & alere teneat᷑ dotis adminiſtratiõe ſublata ꝗᷓ ꝓ oneribus dat᷑. unde uideas illic ꝑ Alex. & moder nos latius. ubi tenet A. lex. ſnĩam bar. & rũdet ad. l. adigere. . quãuis. de iure patro. ubi ceſſãte cã ceſſat effectus ꝙ eſt p̃cipuũ fundamẽtũ Ro.& Raph. bal. & ang. qa nõ obtinet ubi actus eſt iã cõſumatus & ſortitus effectũ ut ꝑ traſlationẽ dñii ꝗᷓ fir dote reſtituta.l.qui rẽ. S. areã. ff. de ſolut. Potes dicere aut dos cõſignata ſeu depoſi ta fuit apud aliquẽ ob ſuſpitionẽ iopie tunc reuocat᷑ & ceſſat ſequeſtratio ceſſate cã aut fuit reſtituta uxori tũc nõ reuocat᷑ ꝙ ſemel ꝑfecte ẽ oblatũ in eã trãſlatũ lo. an. ad ſpecul. & anto. But.ſequũt᷑ bat.cuius ſnĩa eſt crebrior.S.quotiẽs legendus 6 & interpretãdus ut glo.exponit cui nihil opus eſt addere. Idem. Non ſolet deterior cõditio fieri eoꝶe qui litẽ cõteſtati ſunt quã ſi nõ eſſent: ſed plerũqʒ melior. Nemo enĩ ꝑſequẽdo deteriorẽ cãm ſed meliorẽ facit. De/ niq; poſt litẽ cõteſtatã heredi quoq; ꝓſpicitur, & heres tenet᷑ ex oĩbus cauſis. CPrimus efſectus litis conteſtationis eſt in glo. ppetuitas actiõis in quadragĩta annos. l. ulti. C. de preſcrip. xxx. uel.xl. anno. que lex habet locum in ꝑſonali & rea li actione ut illic in gl. & perpetuata tranſit in heredẽ quẽcũq;ʒ ẽt extraneum. Vt il lic tex. Fallit in actione de dolo.l.fi. C. de dolo.que poſt biẽnium terminatur & cur rit tẽpus contra abſentẽ & ignorantẽ: ſed actio in factum in id quod ad heredem ſucceſſorẽue puenit ex dolo perpetua eſt. l.itaq;.l. Sabinus. ff. de dolo. l. queſitum. F. ulti.ff. de peculio. Fallit in petitione reſciſorie & officio iudicis ad reſciſoriam q; biẽnio finit᷑. lLulti. C. de tẽpo. in ĩtegrũ reſti. pet. ſed reſciſoria ipſa petita & data nõ finitur. declara hoc latius. Nã litis cõt. facta ſup off. iud.p ꝙ; petit ĩ ĩte. reſt. nõ ꝑpe tuat illud off.D ut perẽpta ĩſtã. rurſus ĩcohari poſſit cũ ad illud terminãdũ pᷣſixa ſit meta quadrtinui loco ãni utilis olim ſtatuti. Per reſtõem uero oceſſã actio oceſſa appelli reſciſoria que ſi in iudiciũ per conteſtationẽ deducatur durat in annos. xl. Hec eſt nouatio legis que eſt neceſſaria de qua in.l. aliam. ff. de ſolu.l.i. C. de iudic. per quã non tollitur actio ſed perpetuatur. Fallit tertio in cã ſtatus que licet ſit cõ teſtata cum defuncto non durat eo mortuo etiam ad quinquẽnium. l.i. . ſed inter dum. ffne de ſtatu defuncto. in piudiciũ eius. aliud in eius cõmodũ. Fallit in dete genda colluſione ſacta inter dũm & ſeruum ſuꝑ ſtatu intra quinqu Eẽnium queali quãdo eſt breuior nec perpetuatur ut ratione ctatis. lii. ff. de colluſione detegẽda. Secũdus efſectus eſt qa per litis cõteſtationẽ tranſit actio in heredes actiue & paſ ſiue que tamẽ alioqui non trãſibat.l. penalia. Hoc ti. §. penales. de ppet. & tempo. actio. l. omnis.l.ſciẽdũ ſupra de actio. & oblig.l.i. C. ex delictis defuncto. Fallit in ſtipu. operarũ. I.ſi operarũ.ff. de operis liber. ubi diſtinguitur inter heredẽ extraneũ & ſuum.illi non debẽtur:huic debẽtur:& gl illic diſtinguit inter certas & incertas operas. Fallit.ii.in actione de dote.l.i.F. uideamus. C. de rei uxo.act. ubi actio de do te ꝓfectitia ꝑ patris obitũ trãsfert in filiã etiãẽ emãcipatã & exheredatã nec diuidi tur inter plures heredes. in reliqs ſequere gl. Tertius effectus eſt ob fructus & uſu ras. l.uideamus. S. ſi actio.ff. de uſur. de quibus a me dictũ eſt in.l. generaliter. diſti guẽdo ĩter fructus ꝑceptos et ꝑcipiendos et inter cõtractus bõefideiĩ ꝗbus uẽirẽt uſure a tꝑe more:et ſtricti iuris in quibus inſpicitur tẽpus litis conteſtate. Quar tus effectus litis cõteſtatiõis eſt in gl. quia dñs cõmunis ſeruiꝗ funüũ fecit cedẽdo i l, gi De regu. jur fl. Fo. LVIlI partem ante acceptũ iudicium liberatur, poſt acceptã ñ liberat᷑ ſed tenet᷑ inſolidũ l.ſi ſeruus cõis furtũ.ff. de noxali. actio. ubi de repetitiõe agitur. Quintus effectus eſt in.l.ſi pluribus:in fi. de lega.i.ubi dicit᷑ electionẽ precii uel rei deberi ei g4 primus litẽ cõteſtatus cuius cõditio per hoc fit melior. cõcor.tex.in electione ſeu optiõe in l,ſi quis ſtipulatus fuerit decẽ in melle.in utroq; rũſo ſupra de ſol. electo melle nõ tũtur decẽ. titio cõteſtante mihi ſolui nõ pt. ſic electio tollitur per litis cõteſtatio nẽ.l.ſi titius.ff.de uerb. oblig. Sextus effectus eſt qa actiões quedã nõ dicũturĩ bo nis noſtris anteꝗᷓ litem cõteſtati ſimus.l.iniuriaꝶ actio. ff. de iniur.S. ſi ab heredib. de ppet.& tẽpo.actio.qa natura eius actiõis eſt ut nõ ſit trãſitoria. Septimus eſt in cõpẽſatione ꝓcuratori in rẽ ſuam ex alterius pſona querẽda ꝑ litis ↄteſtationẽ.l.ĩ· rem.ff. de cõpẽſa. que declarat p.l.poſteaꝗᷓ.e.ti.iuncta glo. Octaus effectus ẽ ꝓcu ratoribus eiuſdẽ litis pluribus datis p̃fertur is q primus lit. cõteſta. eſt qa ꝑ cõteſta tionẽ efficitur dũs litis nec reuocatur.l. pluribus.ff.de procu.l. neq; &. I. cum quis C. de ꝓcu. Nonus effectus eſt ĩ iudiciis.l.ꝗ prior appellat.ff. de iudic. &. l. ubi acce ptiũ.e.ti. qa ꝑ litis cõteſtationẽ inducit pᷣlatio & neceſſitas agẽdi ſic uno reſpectu delſt litis cõteſtatio alio nocet ut in ſcholari qui unũ iudicẽ elegit. qa nõ admittit uariatio.l.ſi ꝗs poſteaꝗᷓ. ff. de iudic. cũ ſimi. & gl.in. d.l. ſi pluribus. Alii ſũt efectus litis cõteſtatiõis ꝗ huc nõ adeo ſpectãt ut ẽ ꝙ litis cõteſtatio ſit de forma & ſubſtã tia iudicii ut in. l. ꝓlatũ. in glo. C. de ſentẽtiis: auct. offerat᷑. C. de litteſt. c. de cauſis de offi. deleg.c. nos in quẽquãa.ii. q.i. Alex.ĩ conſi.ii.uol. ii. Alius effectus ut lite pẽ dete nil nouet in pᷣiudiciũ litis: & id gẽus effectus litis cõteſtatiõis. Habes unum pulcherrimũ effectũ a Philippo decio traditũ in cõſi. cxliii, in. iiii. col. ubi ait matri moniũ ſecundũ lite ſuꝑ primo ẽt pẽdẽte ſequeſtrari debere quia ĩ fraudẽ primi fa factũ ẽ tex.i.c. tenor.de re iudi.nbi gl.fi.in quo cõſi.paulo prius dixerat mẽorabile uerbũ.quod in cauſis crimialibus ꝓbatio fieri poſſit per unũ teſtẽ cũ fſama publi ca & ꝗbuſdã aliis cõiecturis. Vidi nuꝑ in muliere accuſata de lenocinio quã fama publica dãnabat in quã cõiecture erãt qa mẽtita erat in noĩe filie & dixerat eã eſſe filiã que nõ erat nec marito de uita nec domeſticis de moribus uolebat credere: di cebã unũ teſtẽ deponentẽ de ꝓſtitutione filie ſatis eſſe ad eã cõuincendã. Alium eklectũ egregiũ tradit Andreas ſiculus in.c.prudẽtiã. S.ſexta.de offi. deleg. . c. ulti. ut lit. pendẽe. ubi ĩdulgẽtia aut gratia lite pẽdente cõceſſa nõ facta mẽtiõe litis nul la eſt cõtra ſentẽtiã Anto.de but.ꝗ illic refert.Vbi poſtea declarat quo pacto fiat li tis cõteſt. ꝑ petitionẽ in iure ꝓpoſitã & rnſionẽ factã. c. uni.de lit. cõteſt. Idẽ tñ in. c. ſignificãtibus. de libelli oblatioe. citat Ang.in. I. duo rei. p illũ tex.ff de duo. reis: di centẽ cõteſtationẽ poſſe unico uerbo fieri cũ pluribus & pluriũ cõtumaciã euadi. ubi ſine unica uoce rñdeat & ſingularis nũeri uerbo ſiue pluribus aut pluratiuo uerbo duoꝶ reoꝶ oſtitutio fit illic Io. de imo. meminit huius dicti qꝙ P illũ tex. An ge. ſcribit ut ſimul & ſemel poſſit ꝗs cũ pluribo uno uerbo litẽ cõteſt. Itẽ ꝙ poſſit As una cõpitiõe(inqt) pluriũ terminoꝶ cõcurrẽtiũ otumaciã purgare & euadere cõtra eos qui eũ apud eũdẽ iudicẽ cõuenerũt. De litis conteſtatiõe an & ubi reqra tur & ꝗbus modis fiat cũ pleriq; abũde tã maxime dixit Barba. in ti. de litis cõteſt. in antiqs. Albe. hic limitat ꝗa ceſſionẽ ĩpedit actiõis litis cõteſt. .i. C. de litigio. niſi in caſibo illic traditis. uideas de hac re gl. in. l..i. C. ne lic. potẽtio. =ð ä Sceuola. ¶ Nulla intelligitur mora ibi fieri ubi nulla petitio e. CSũpta ẽ ex. l. ſi pupillus.de uerb.oblig. Eſt autem mora cũ is qui obligatus eſt efficaciter & interpellatus uel diei lapſu uel litis conteſtationeuel Gctuprialion 11. De regu. iur. ff. congruo loco ac tẽpore facta recuſat ſoluere aut preſtare non rem iſſa inſtantia. lta colligitur more deſcriptio ex glo.& Bart.in.l.mora.ff. deuſuris. Cuius effectus quo ad fructus uſuras penam & reliqua traduntur illic & in. l.- magnam. C. de con tra. ſtipu, l. quod te. &.l.lecta. ff. ſi certum peta. Huic regule conuenit.c.non eſt in 7 mora. de regu.iur. lib. vi. ubi legitima exceptio liberat a mora. Declaro in exceptio ne diei.l. lecta. 5. ſed ſi. non ſortis. ff. ſi certum petatur. Idem in exceptione conditio nis que ſuſpendit obligationem: ut illic & in. lJ. ita ſtipulatus. magna.ff. de uerboꝶ obligatione. ubi bart. & ſcribentes dicunt euentum conditionis non continuo in mora conſtituere debitorem ne operetur duo ideſt obligationem & moram: con ta.l. quod dicimus. fl.de ſolu. ſed conditione exiſtente interpellatione opus eſſe. Ita ſentit Philippus decius in conſi.i. ubi cirat Cy. in. d. magnam. in exemplo pa tris qui promiſit filium ubi ad pubertatem puenerit ratũhabiturum qui filio pu/ bere facto non illico fit moroſus anteꝗᷓ interpelletur. in quo errat Decius nã Cy. illic aliter ſentit quia pater non habet iuſtam ignorantie cauſam cum debeat ſcire filii etatem. Et hoc Cy. dictum in hunc ſenſum citat melius Andreas ficulus ĩ cõ ſi. xxiiii uol.iii.ubi diſputat de iureiurãdo per quod fit interpellatio ipſo iure & de aduocato qui iurauit defendere eccleſiam qui non eſt ĩterpellandus ſi ſcierit eccle ſiam patrocinio egere. Declaro.iii.per. l.cum alter. ff. de compenſa. ut Phi. francus in. d. regu. non eſt. Declaro quarto in contumatia. l.non uidetur. ff. de iudic.l. con tumatia. 5. ſi.ffl. de re iudic. Declaro in uſuris. l. cum quidam. S. i pupillo. ff. de uſu ris. In glo.ad. l. ſi pacto quo penam. &. l.nuda. ſententia cõmunis eſt illud eſſe ne ſtipu. ſt inutilis & ex conditione agitur non ex pacto nudo. Queſtio decime bre uius & melius deciditur a Phifranco quã ab Alberico. PAVLVS. CQ uãdiu poſſit ualere teſtm̃ tãdiu legitimus heres nõ admittit᷑. CConcor.lłquãdiu.ii.ff. de acqui.here.lanteꝗ. C. cõia de ſucceſſ. nã cã teſtati pre fertut cauſe inteſtati.ad primũ obiectũ glo.uideas glo. in. l. ulti.ff. unde libe.& lIo. de ymo.in. d. l. quãdiu. ad.l. qui duos. dic ut glo. per. l qui duos.de rebus dubis:qa reperit hereditatem unius in hereditate alterius. ad.l. ſcriptus. 5. ulti. de carbo. edict. dicas illic teſtamẽtũ eſſe nullum quia filius in poteſtate etat preteritus. ad hec ob legem.illud &.l.ſj ex duobus. de bono poſſ. cõtra. tabu. ff. dicas interdũ ex p̃torio ut ꝑ emãcipatũ: interdũ ex ciuili iureut ꝑ poſthumũ ſperatur rumpi teſtm̃ ſic ĩter dũ cã inteſtati prefertur interdũ nõ pᷣfertur ut per Areti.in.d.l. quãdiu. . Idem. Cn oĩbus quidẽ, maxime tũ in iure equitas ſpectãda eſt. CConeor.l.placuit. C. de iudi.l.. C. de legibus: que declarãtur ꝑ lIaſo.illic in teſta mẽtis & cõtractibus hẽre locũ: & limitat᷑ quatuor modis. Prio p.l. ꝓſpexit.ff. qui & a quib. ubi rigor ſcriptus eſt equitas nõ ſcripta. Secũdo ubi eſt generalis eqtas rigor ſpecialis: ut in p̃ſcriptionibus & uſucapionibus que ſunt cõtra equitatẽ ge/ neralem ne quis cũ alica iactura locupletetur. Tertio cũ rigor poſterius ſcriptus eſt glo.in. c. extirpãde.de p̃ben. Quarto in arbitrariis: p bal. ĩn: l.i. C. de legi.ubi plu ra ꝑ ſcrib. De equitate iuris canonici uideas Alex.in conſi.xlvi.uol.ii.nu.iiii. De eq tate iuris ciuilis ſpectãda in cauſis eccleſiaſticis lege Phi. decium ĩ cõſi.cxxxi.ad.l. ſeq/ quotiens duplici uide Iaſo.in.l. ſuum heredem. C. de iure delibe. Vlpianus. CNemo põt gladii poteſtatem ſibi datam uel cuiuſlibet alterius cohercionis ad alium transfſerre. “ güngt lats Mrone uport nhete ACun⸗ Knt peltu ſrella Pimi⸗ leriͤge Okatt nlrge Piot ceda dort ulicii⸗ ulmä lles Alega pyel⸗ iutici Licte Coiur Konen nuncdh wwnp Aprr liui ushe leofl poe⸗ Utſen l. s No ti⸗ Nn con ſle bo/ . ic te ce las con llu ene De regu. iur. ll. Fo. LXI CHanc legẽ ego per queſtiones & concluſiões explicabo que delegationis mate riam pulchram & arduam continet. Prio quero quid ĩterſit inter mãdare iuriſditio nẽ & dare iudicẽ? Hoc ĩtereſt ꝙ ordinarius dans iudicẽ cenſet᷑ tm̃ cauſe cognitio nem delegare & nolle a ſe abdicare iuriſditionẽ in ea cauſa ſed illam ſolum iuriſdi tionis ſpeciem madare ſine qua cõmode cognitio expediri nequeat. arg.l.ii.ff. de iu riſdi. oĩum iudicũ. Ita loquitur lex a iudice. C. de iud. iudex datus iudiciario mune refungitur & ideo iudicem dare nõ põt & tũc ad eum qui dedit appellatut.l. quod dicitur. ff.quis & a quo appell. Vbi uero mandatur iuriſdictio abdicatur ab ordi nario nec ad eũ appellatur.d.l. ꝙ dicitur. ĩ uer. ab eo. Item is cui eſt mãdata iuriſdi tio. poteſt iudicem dare & delegare.l. cũ pretor. S.i.ff. de iudi. datus uero iudex non habet delegandi poteſtatẽ. d. l.a iudice. Ita ioã. de imo. & Sozi. in. d. l. quod dicitur: & Cuma.in. d.l. cũ pretor:hec tũ cõcluſio plurimis diſplicet. Vnde eget fundamẽ to & rationibus ꝓbantibus. Primo firmatur hac ratiõe iuriſditio eſt iudicis dandi poteſtas.l.im periũ.ff.de iuriſdi.oĩum iudi.unde is cui mandata eſt iuriſditio pote ſtatẽ illam habet ꝗa iuriſdictionẽ hẽt. Secũdo ꝑ tex.in. l. legatus.ff. de offi. ꝓcon. ubi mãdata iuriſditiõe legato poterit iudicẽ dare. Tertio tex.euidẽs in.d.l.cũ pᷣtor. uer.is quoq; cui mãdata eſt iuriſdictio. ubi annũerat᷑ is ꝗ pñt iudicẽ dare. Quar to facit tex.in. c. cũ Bertoldus. de re iudi. ubi delegatus archiepiſcopi uices ſuas cõ miſit quedã alia fundamẽta ꝑ moderadducũt que leuiora ſunt. Suſtinẽdo hãc opinionẽ Cu. & Soꝛi. & alioꝶ moder. rñdet᷑ ad.l. a iudice. ubi delegatus nõ põt iu dicẽ dare. ꝙ loqtur in iudice cui ſola cauſe cognitio nõ ãt iuriſdictio mãdata ẽ. Se cũdo rãdet᷑ ad.leũ ꝗ de iuriſ. om. iud. ubi dãdi iudicis ptãs cõcedit᷑ a iure maiorib. iudici.in priuilegiũ ergo nõ transfert᷑ in minores mãdata iuriſdit. l.i.ff. de offi.eius cui mãda. & iuriſdi. in prĩci.nã potes dicere ꝙ nõ transfertur uirtute delegationis ſed legis. Item ad finẽ. d.l. a iudice: ubi ſpeciale eſt in delegato pricipis ut poſſit ſub delegare ergo incõtrariũ eſt ius cõmune: & ad. l.i. F. qui m ãdatã.ff. de offi. eius. u bi appellatione iuriſdictionis uenit ordinaria tantum quia mandata non eſt ꝓprie iuriſdi. ſed uſus & exercitiũ uũ.l.ĩpe. ñ ĩtelligit᷑ niſi de ordi.neſcio quo pacto fatis ĩ feliciter moder. ſenẽſes & flor. rãũdẽt. Vnde ↄtraria opi. que eſt cõis uidetur in pun cto iuris melior preſertim per tex.in.l.ulti.ff. de offi.eius. illic mandatam iuriſdi/ ctionem mandari non poſſe:& per tex.in.l. mora. de iuriſditio. omni. iudicum.illic eum demum qui ſuo iure habet non alieno beneficio.quibus congrue reſponderi non poteſt per.c. cum Bertoldus. cum ſimi. illic adductis per canoni. Reſpondeo ad primum fundamentũ Cum. & Soꝛi.quia iuriſdictione mandata nõ dicitur ip ſa iuriſdictio tota mandari ſed eius exercitium ſine poteſtate delegandi ne delega tus habeat omnino tantã poteſtatẽ quantã habet ordinarius. c. ſuꝑ queſtionum de offi. delega. c. prudentiam. eo, ti ad ſecundum dico quod in.l. legatus de officio proconſulis eſt negatiua fere in omnibus libris. Tertio ad.l. cũ pretor. dico primo ut ſcrib. dixere illum tex. reſtringi. ad exemplũ ſuum ſcilicet ad legatum proconſu lis & dico illic uerbum mãadata intelligi a lege nõ autem ab homine & ſpecialiter il li a llege datur iurĩſdictio ideſt iudicis dandi poteſtas. ad.c. cum bertoldus dicunt ſcrib. illic cõmiſiſſe ſimplicem examinationẽ teſtium nõ totã iuriſdictionẽ uel co gnitionẽ. Hec eſt problematica queſtio & adhuc ſub iudice.tutius ẽ tñ crebriore ſnĩa uti preſertim apertiſſimis legibo iĩnixa. Hãc cõem ſentẽtiã ꝙ; delegatus ĩſerio ris pricipe non põt ſubdelegare extẽdit gl.ĩ.c. cũ cãm.de appel.etiã lite couteſtata ĩ quo differt a ꝓcuratore ut illic ſcrib. latius. Limitat illic ꝑ eos in aliquo articulo li iis qui p̃t comitti alterid cſuꝑ queſtionũ. Smnos ait & illicabbas, Ita intelligitur — — 172 111 De regu. iur. ff. c. cum bertoldus. Limitatur ẽt in delegato ad uniuerſitatẽ cauſaꝶ qui equiparat᷑ ordinario per.l.i. quis & a quo.fl. & iſta eſt cõis dũ tñ totã uniuerſitatẽ nõ deleget ſed unã cãm. Limito tertio per. l.ii. C. cõia utriuſq; iudicii:ubi tenet ſentẽtia delega ti ab eo qui delegãdi ius nõ habebat ex cõſenſu partiũ prorogãte: nõ tñ tãquã ſen tentia ſed tanꝗᷓ pactũ ualet. Reliqua potes apud Alex. & modrnos legere ĩ locis allegatis. Sed ad hanc legem ſciendũ eſt delegationẽ nõ ualere interdũ ratione de legãtis ut predictũ eſt, ĩterdũ rõne delegati ut nõ ſubditi.l.eũ qui.de iudic.aut aliis cauſis que cõtinẽtur in. d.l. cũ p̃tor. S.ii.iterdũ rõne cauſe ut hic & in.l. placet.de pe da.iudi. & iſte eſt p̃cipuns articulus nie legis. in quo eſt regula ex.l.i. de offi. eius & l. placet. cũ ſimi. ꝙ cauſe gladii & maioris coherciõis & que reſeruãtur maioribus magiſtratibus ĩ priuilegiũ nõ ſunt delega biles & generaliter oẽs cauſe meri & mix ti ĩperii: nec in generali delegatione nec in ſpeciali, ille uero que cõpetunt cuilibet magiſtratui ẽt infimo ut ſunt cauſe leues ſimplicis iuriſdictiõis delegari poſſunt. concor.l. ſolẽt. in prin. ff.de offi. procon. hac rõne quã aſſignant ſcrib. quia ob ma gnitudinẽ & pondus cauſaꝶ atq; perſonarũ dignitatẽ cenſetur electa pſone ĩdu ſtria.l.i.ff. de offi.prefecti p̃to.quare nõ p̃t alii cõmitti.l.uni.S.ne aũt.C. de cadu.tol. l. inter artifices.ff.de ſolu.c.fi. de offi. deleg. Eſt aũt paucis aduertendũ ex ſententia Bar.& cõi merũ imperiũ eſſe quod expeditur officio iudicis nobili & publicã utili tatẽ reſpicit principaliter. l.imperiũ. ff. de iuriſdi. oĩum iudi. Mixtum quod officio nobili expeditur ob priuatã utilitatẽ. l. ne quioquã. S. ubi decretũ.fl. de offi. proc.l.i. ff. de dãno ĩfec.l. iubere cauere.ff. de iuriſd. oĩum iudi. Iuriſditio que expeditur pro poſita actione per officium iudicis mercenariũ actioni deſeruiens ut in.d. S. ubi de cretũ.l.iiii.S. duas.ff. de damno infecto. Prioris exemplũ eſt delicta punire uel auf ferẽdo uitam uel libertatẽ uel ciuitatẽ uel aliter cohercẽdo ut ĩ.l.i.ff.de publi.iudi. l.ſi quis forte..fi. cũ ſeqff. de penis. Secũdi exemplũ mittere in poſſeſſionem dare bo. poſſ. & ſimilia ut in. Il.i. de iuriſd. oĩum iudi. ff. Iuriſdictiõis tres ſpecies ſunt, eſt enim magna que delegabilis nõ eſt ut que ſtatus cauſam uite cõparatã reſpicit & que trecentos ſolidos aureos excedit in auct. de iudi. S. audient: quedã meciia trecẽ toꝶ quedã minima de qua loquit᷑ auct. niſi breuiores. C. de ſentẽ. ex peric. recit. me dias aũt delegare nõ poſſunt niſi reſeruata ſentẽtia niſi per occupatões pu. uel cau ſarũ multitudinẽ occupati. d. l. placet. minimas ĩdiſtincte delegant ut illic. Limito rimo hanc regulã cauſa neceſſarie abſentie aut ĩpedimẽti arg.l.caſus. C. deteſta. Ficrde offi. conſu. Io. and. in addit. ſpecu. de iuriſdi. oĩum iudic. in addit.ĩcip. ex ne ceſſitate: & credit iudici de cã aſſerenti licet admittatur ꝓbatio in cõtrariũ ſecũdũ Albe. & cõem quicquid heſitet laſon. Secũdo in pricipe.l. fi. C. ubi ſenat. uel clariſ. c. illud. xxiii.q/iiii.etiã priuato delegat.lᷣfi.S.i.de offi. eius in uerbo priuato.Idẽ in de legato prĩcipis.l.i. C. qui pro ſua iuriſdi. qui poteſt meri uel mixti imperiũ delegare ut illic tenet glo. ad hoc reputata ſingularis.ita tenẽt fere oẽs ſcrib. et Guillier.in.d. l.i.dicit ſe longa diſputatione uſum cũ quodã doctore qui meruit et obtinuit car dinalatũ ob eius ſententiã. Ita tenet bar. in.l. ſi ſic. . ſi quis ita.ᷣ ff. de lega.i.per illum tex. qui nõ uiſus eſt mihi aliquid facere.ð ita canoniſte Panor.et imo.ĩ.c. quod ſedes de ofli. ordinarii et in. c. uenerabili. de offi. deleg. per illum tex. qui etiã meo iudicio non eſt ad hoc bonus quia illic dicitur corporis ĩfirmitate grauatus cõmiſit uices ſuas.item non in totum: ſed facit optime tex.in.c.ſuper queſtionẽ.in princi.eo. tit. ubi delegatus pape põt principiũ mediũ et finẽ cõmittere ſiue diuiſim ſeu coniun ctim. Ergo et delegatus principis: ſed nihil faciunt iura canonica ex quo de iure ca nonico delegabiles ſunt cauſe meri et mixti imperii. Sed facit tex. in. d. li. qui pro nr gen len deis . e Ais e be 8 bus i be un, na ilu tol utli hco cli Poo ice uul adi dre bel nete te lan nto A. Abe ili nte gn nc. lun s lco locs ⸗ Alun ecd 1. e ſua. in uerbo nullo cauſarum perſonarũqʒ habito diſtinctu reiecta ſolutiõe Alex. dicẽtis illũ tex.ĩtelligi de cauſis meri uel mix. miĩmis ꝗᷓ ex ſeña bar.ſũt delegabiles ĩ d. lpe. ꝗᷓ ſolõ diuĩat & re ꝓbat᷑ ꝗa ẽt ordiar.p̃t & ꝗuis Pe. & Cv. & Ray. qdãq; alii legiſte Petr. de anch. Anto. de but.et Pe. de leaz. quidãq; alii tenuerint ↄtrariũ. Ta men hec eſtcrebrior licet utraque ſit ſuſtentabilis. Procedo ſummarie per commu nes reſolutiones et non refero doctoꝶ argumẽta ſed cõcludo ꝓ pria opiniõe bar. et ſequatiũ ꝙ; fallit reg.ĩ delegato prĩcipis ꝗẽ maior et dignior quocũq; ordinario quodĩ ſubdelegato eius non procedit:ne res eat in infinitum. Item in s que reſer uata ſunt principi ab eo alicui delegata ſubdelegari non poſſunt: uel quando ele/ giſſet princeps expreſſe eius induſtriam: ut dicendo tu & non alius cognoſces & ſimilibus.cauſis impedientibus ſub delegationem. Limito tertio hanc regulam in proconſule per tex.in dicta.l.ſolent. Ipſe enim habet alia priuilegia in iure: que alii ordinarii non hũt. Hec eſt ſententia Iaſ. & limitatio: quam ponit in. d. l.i. de of. eius:qui ad hoe inducit glo.in.d.l.i.ĩ. uer. cognitionem:ſed eſt falſa hec limitatio:qa tex. in. d.l. ſolent, dicit cõttarium. Dicit. n. ꝙ proconſul legato ſuo non põt cauſas capitales cõmittere: niſi uſq; ad cognitionem: non aũt ad punitionem uel liberatio nem.ita etiam dicit dicta glo. Limito.iiii. in cauſa ſu ſpecti tutoris: que cõmitti põt: licet uideatur eſſe crimĩalis:& ſit miſti imperii ut.l. cognitio de of. eius:& hoc fauo xre pupillorum. Vnde & ſi ubdelegatione generali uenit. & non ſolum cognitio de qua loquitur ille tex. ſed ẽt remotio: quamuis de hoc magna ĩter doc. bononie fue rit controuerſia. Vnde bar.in.l.i. . ſu ſpecti ff. ad turpil.diſtin guit inter remotionẽ: que fit a lege: quam poteſt declarare delegatus.l.quod ſi fortu.S.i.de ſolu.ff. l. eum quem. C: de ſuſpec.tut. Sententiam uero que ad puniendum tutorem fit, non põt delegatus quoquo pacto ferre:niſi preſidis uel proconſulis ſententia ut. d.l..i.. ſu ſpecti. ad turpil. Limito quinto in reſtitutione in integrum:que eſt miſti im pii & tũñ delegari põt. ut bar.in. d. l.imperium pe. col. per.l.fi. C. ubi & apud quos reſtitui. co gni. quia iſte cauſe ſunt fauorabiles & priuilegiate: ut illic cauetur: & in eis requitit expeditio:& cognitio facilior per rationem illic traditam: de qua.re adde quod bar. d. in. d. l. fi. quod ſiue cõmittatur reſtitutio principaliter: ſiue uniuerſitas cauſarum poteſt delegari ſpecialiter & generaliter. ſi tamẽ principaliter cauſe unius cognitio delegaretur: inquo eſſet lata ſententia: & peteretur a delegato cauſe reſtõ contra il/ lam ſententiam non poteſt reſtituere.l.aduerſus.C. ſi aduer.ſentẽtiam. Limito de iure ean. ſecundum cõem opi. canoniſtarum in. c. q; ſedes de of. ord. per illum tex. &.c.illud. xxiii.q.iiii.niſi ſint reſeruata pape:uel eſſet dictum ĩ reſcripto per teipſum eognoſcas.c.fi.de of.deleg. uel conſcientiam tuam oneranius. Panor.in. c. cum ue teri de elect. Alia remitto ad ſcrib. in locis alleg. IABOLENVS. (¶¶ Fructus rei eſt: uel pignori dare licere. CHanc.l.glo.multis modis declarat. Primo ꝙ natura dedit hominib. res multas ad uarias utilitates: inter quas eſt quod pignori dantur ut inde pecunia mutuo ac cipiatur. Ita enim facilius inuenitur.l. ꝗ autem. S. i.in uer. pignoris utilitas irrepſit Iff. de conſtit. pecu. S. fi.inſtit. ꝗ mo. re contra obligatio. illic quia pignus uttiuſq; eauſa contrahitur et debitoris. quo magis pecunia ei crederetur:et creditoris quo magis ei in tuto ſit creditum quod eſt utile inquit hec glo. ſcolarib.ut liceat eis res ſuas pignori dare:& pecũiam accipere quo ſtudium continuetur. Eſt aũt utilitas hec ut glo.in.d.l.qui aũt dicit:et in naturali obligatione: ut in.lI. per retentionem. C. de uſu.et in ciuili ac naturali:quia tutius eſt pignori incumbere: ꝗᷓ in perſonam age De regu.iur.ff. re.ff. facti.ĩſtit. de oblig.que ex delicto naſcuntur.in eiuili tantum non expedit ha bere pignus cum neq; petitio:nec; retentio detur. pignus ãt ſolo conſenſu conſti,/ tui põt.l.iff de pign. act. De pignore dictum eſtin. l. contractus : &. l.neq; pignus ſupra. eo. Secundo glo. declarat ꝙ ſi uendico a malefidei poſſeſſore ſinetitulo rem meam cum ſructib.percipiẽdis ut in.l.ſi uanis.ff.de rei uend. poſſum petere qnod damnum feciĩ hoc quod potuiſſem pignori dare ſi habuiſſem. Et ſic appellatione fructus in rei uendicatione continetur per hanc.l. &. l. fructus ſupra de uſu.queeſt ultima illius tituli. Non ob. tex. in. L intereſt. C. deuſuf. que dicit ꝙ uſufructuarius non poteſt obligare rem: in qua fructum hẽt: quia ut illic bar. d. non poteſt obliga re proprietatem rei:quam non hẽt. ſed uſumfr. poteſt: nec obſtat lex arborib.ff. de uſulr. item finitur inſtit. e. ubi non poteſt cedere: aut uendere ius uſus fructus:ſed ut bar.dicit cõmoditatem utendi põt. IDEM COm nia quecũq;ʒ cauſe cognitionem deſiderãt ꝑ libellum expediri nõ pñt. CGlo.exponit hanc.l.primo ut loquatur in ſententia diſinitiua:que non poteſt ꝑ libellum abſente parte expediri.l.de unoquoq;.ff. de rei.iud. ubi pñre parte: uel legi time citata debet ferri ſententia ut. d. bal. in. l. ſi parte que penã in princ. C. de pactis. Innoc.in.c.querelam de elcct. Extendo procedere etiam in ſententia principis per tex. cum glo.i n.l. ki. C. de legib. in uer.utriu ſq; partib comunus conſtitutis. tex in. l. nam ita diuus.fſ. de adop.in uer adibitis his qui lederentur iuncta glo.que allegat ..l. fi. de nata. reſtitu. &. l. fi. C. ſi per uim: uel alio mo. & illic bar.no.tex.in.c.i.de cau. poſ.cano.in.c.cum olim de re iud.in.c.in noſtra de procu.c.inter quatuor de maio ri. & ob. ubi in executione reſcripti neceſſaria eſt citatio eorum quorum intereſt. Et parte uocata. niſi expreſſe ex certa ſcientia contrarium mandauerit: uel partib. uo/ catis mandatũ dediſſet per.l.ii. in fl. f-.de in integr. reſt. balita tenet in. ].ii. C. de tẽp. appel. ꝗuis alibi ſepe cõtrarium tenuerit. Fallit quando pronũtiaretur proceſſum eſſe nullum: qui uere eſſet nullus:ut abbas antiquus uoluit in. c. cauſa que.de re ſcrip.per illum tex.ubi aliter locunt᷑ An. de butr. & Imo. Fallit aliis modis ꝑ Alex. in. d. l. de unoquoq;:que non ſunt fallentie: ſed declarationes potius. Fallit aũtfm hanc glo.i n in terlocutoria:que põt ferri parte abſente per.l. diem proferre in princ. ff. de arbi. in uer. uel preſens uel abſens ubi glo. d. n on habere locum in.l. a proce⸗ dente. C. de dilat. ubi quando eſt queſtio an debeat dari dilatio an non requiritur citatio. Vndetu dicas ſecundum cõmunem: aut interlocutoria infert preiudicium non modicum tertio tunc debet citari & fieri cauſe cognitio.d. l. a procedente. lin cauſe.S. cã cogni. de mino.ff. aut modicũ: aut nullum preiudiciũ tunc abſente p / te fieri poteſt.ut.d.l.diem: &.l.ſed ſi interpellatus. S. arbiter de arbi. optimus tex. in. ille a quo ad trebell.ff in uer. cum nullum dãnum ſit futurũ non requiritur here/ dis preſentia per Ang. ad hoc ponderatus. Ita bar: & ſcrib. in. le. nequicꝗᷓ. 5. ubi de cretũ de offi.proconſ.& ſcrib.in.l.quod iuſſit. ff.de reiud. Ang.in. d.l.de unoquoq; doct.in. lI. cõſentaneũ. C. quo & qũ iudex. Bal.in. l. tres denũtiationes co. tit. & in.. terminato de fruct. & lit. exp. . canoniſte in. c. auditis de procura. in. c. ad petitionẽ de accu.in.c. querelã de elect. Butr.in. c. ſepe de uer.ſign. ubi refert deciſionẽ. do. de rota. in deci. ccccxyv. incip.item ſi a diffinitiua. Secunda lectura glo. nõ placet. Ter tia conuenit legi nemo poteſt. Vnde Albe. hanc.l. poſt illam legebat ante legẽ fru ctus:quod per libellum ſeu reſcriptum datum per ordinarium alicui delegato nõ debet cau ſa terminari. Fallit Per glo. ut dictum fuit in.d. l. nemo poteſt in ca⸗ reſt. ĩ ſi papa mandat eliquem induci in poſſeſſionem amoto illicito detentore intelligit (N. leab⸗ Nen⸗ Gund Cno enl Laun pl⸗ ai. uum lell lunn ni luue tut. Een o gan tun e Ut — — = — R— — — — i lee ſd ℳ. i l cns, Se einl r al. Nal tr / 12 gt 00/ etip⸗ Aun elen ltin Un G Gptut. oun telin ng unl hor, die⸗ gog Lil ſcone oe ale En 1010 nell De regu. iur.ff. FEo. LXI integr. fauore minoris ut bart. dicit in lege.ſi. Subi & apud quem. Fallit in his que ſummarianu: & non plenariã requirunt.l. cogn. de ofeius. . ut poſ. &. l.i.. ſi ea de uentre in poſ.mitti. & in alimentis & ſimilib. que magis officio iudicis ꝗᷓ actionis uia expediuntur: & oĩb. cauſis fauoralib. & prouiſionalib. Item dicir glolilliti ſub ſtituto qui nõ dicitur delegatus. facit. l.proponebatur.ff. de iud. Et aliam lecturam glo. non accipias que in fine eſt tradita quia non conuenit. Huc aũt ad finem om nium nota ꝙ alñ mandatur libellus alicui hũti iuriſdic. ordinariam tunc excitatur eius iuriſdicio non aũt delegatur. C. cum aliquib. de reſcriptis. li. vi. niſi expreſſe di catur. per precedentia autem ſatis declaratum puto que cauſe plenam cognitionẽ requirant: & que non. Vide barto. in extrauaganti ad reprimendum in uerbo ſine figura & ſtrepitu cum ſimilibus. PAVLVS. CQ uintus Mutius Sempronio: quo tutela redit: eo & hereditas peruenit:ni AHcum femine heredes intercedunt. Noto ꝙ legitimi tutores ſunt legitimi heredes. Concor.S. ex his in auten. ad he re. ab intelt. auten. ſi tut. C. de legit. tu. 5. fi. inſtit. de leg. patro. tute. dum dicit quia plerunq; ubi ſucceſſionis eſt emolumentum: ibi & tutele onus eſſe debet arg.l.ſe⸗ cundum naturam ſupra. e. . cum aũt inſtit. de contra. emp.l.id quod.ff.de peric. & cõmo. rei uend. cum ſimul. & dicit tex. in. d. . f. cum ad agnatos: quos ad heredita tem lex uocat: eoſdem & tutores eſſe iuſſit. Fallit primo per ultima uerba illius. 5. fi. dum dicit. Ideo aũt plerunq diximns: quia ſi a femina impubes manumittatur ipſa ad hereditatẽ ducatur: cum alius eſt tutor. facit les.i. S.i.fl.de legi. tuto. ubi ex xii. tab. defertur legitimis heredib. tutela:ut qui ſperarẽt hereditatem tuerentur bo na ne dilapidarentur: a qua tamen legitima tutella femine repelluntur: cum a ſuc ceſſione nõ repellantur. regulariter. n. ſemine non admittuntur ad pu. munera: cu iuſmodi eſt tutela autoritate: & ut utilitate priuata. Dictum eſt in.l.femine ſupra.e. niſi in auit. matri & auie. C. quando mulier tuto. of. fungi. po. de iure nouiſſimo: ꝗᷓ perditur per tranſitum ad ſecunda uota. Dixi in con ſue. aurel. plene:uel inhoneſte uiuendo ut Ang.declarat in. d. . fi. Fallit. ii. in minore. xxv. an.l.fi. in fine. C. de legi. tut. S. fi inſtit. de fidu. tute. ne qui ſe ipſos regere non poſſunt, alios regere uelle ui deantur. Fallit. ii. ubi eſt ſpes legitimi ut per poſtliminium reuerſuri interim alii proximi ceſſant: & datur a p̃tore tutor.l.i.S.ſi apud hoſtes.ff.de legit. tut. Fallit.iiii. quia quamuis ob delictum uel contumaciam patronus perdat hereditatem non tamen perdit tutellam ſupra lege.i.S.interdum. Et. l.ii.S.ſed ſi hac lege emit.e.ti. Fallit ult. ubi non eſt eadem ratio, tunc leges et ſtatuta diſponentia ſuper heredita te non diſponunt ſuper tutelaut bal. ſcrib. in conſ.xi. Huius aũt legis uidetur eſſe ut decernat qui ſint legitimi heredes de quo dic in aut.poſt fratres. C. de legitimis heredib. niſi per ſexum: uel per etatem prohibeantur eſſe tutores.qui nihilominus ſunt heredes. Vnde glo. querit an tutor datiuus: uel teſtamentarius admittatur ad hrditatem: & dicit ꝙ ſi ſit alius legitimus agnatus: uel cognatus excludit teſtamen tum & datiuum: Si uero nullus ſit alius heres legitimus, admittitur per hanc reg. ſexeluſo fiſco ut Alber.declarat. Dy.ait glo. iſtam alibi non eſſe: quam lac.de are. & Older.improbant per.l.i. C.unde uir & uxor. Item dicit A.lbe. non probatur per hanc.l.que non loquitur in tutella niſi legitima: neq; facit ius ad alios. Sic etiam bar. ſentit per.l.nutritorib. C. cõmunia de ſucceſ.iũcta auct. Omnes peregrini que hodie male obſeruatur &.lI. finali. C. de infan. expo. & quia ciuitas hẽt in ciuem ius aliquod temẽ non ei ſuccedet: & quibuſdam ſimilib. argumentis baljet Ang.ſuſti De regu.iur.ff. nent gl. niſi cum extra tutelam pupillus mortuus eſſet arg. l. matres. C.ad tertul, ubi exceptio non petiti tutoris nõ excludit matrem a ſucceſſione filii poſtea adul ti. quod non admodum facit. licet Pau. dc caſt. illis nihil addat: Et uideatur eos ſe// qui. ldem bal. hoc tenet in. l. ſiqua illuſtris. C. ad orfici. Vbi ait turores excludere fi ſcum & hoſpitale. Ita ſentit in. .fi. in. iii. col. C. unde legiti. Vnde dicunt eſſe caute/ lam per hanc glo.ad hoc ut pater naturalis ſuccedat filio & excludat fiſcum.ut de tur naturali tutor: qui ei ſuccedet fiſco excluſo per hanc glo. Idem bal.in.l. cum ĩ eo in fi. ff. de pactis. ubi per Iaſ.nihil de hac re: neq; quicꝗᷓ per Pau. de ca, aut Alex. rep peri, cum hanc materiam funditus euoluerem. Et fortunius gartia recens hiſpa/ nus illic nihil: neq; quiſꝗᷓ alius illic. Repperi Alex. in conſ. xxxi,in prio uol. ubi enu merat perſonas que fiſcum excludunt:inter quas ult. loco hanc glo.adducit in hec uerba. Item tutor pupilli decedentis in tutella ut eſt glo.in. L. quo tutella de reg. iur. ff. licet quidam tenuerint cõtrarium. quod non ex animo inquit:quia non expedit. Illic Alex. uidetur refugiſſe uel ob laborem: uel ob dubium hũc articulum alioꝗn ualde neceſſarium. Ego in ſententiam bar, deſcendo:tum quia id nulla lege cauea tur: quia de legitimo tantum loquitur lex. noſtra. Item quia non eſt bonum argu. directe:qui eſt tutor eſt heres. ſed e contrario. ut. d. . & auct. ſicut. C. de legi.tut. itẽ quia lex prima. C. de bonis uac. & gl. magiſtra illic annumerãs perſonas. que fiſcũ excludunt non annumerant tutorem. ita uĩdetur cum bar. ſentire io. de platea i. d. l.i. enumerans ꝑſonas excludẽtes fiſcum. quis non firmet. CS. Nemo poteſt tutorẽ dare cuiꝗᷓ:niſi ei.quem in ſuis heredib. cum moritur habuerit:habituruſue eſſet ſi uixiſſtet. S CNemo expone ut glo.prorſus:que dum citat.S. promiſſum in tit. qui dare tut.dic ꝙ eſt in tit. de tutelis.Vbi Ang. = CS. Vi factũ uidetur id eſſe quod de requis cum prohiberetur fecit. clam ꝙ; quiſꝗᷓ cum controuerſiam haberet:habiturum ue ſe putaret fecct. CVi factum glo.optime declarat. habes. n. tex. ſimiles in.l. i.S. qui ſit ui.ff. quod ui aut clam &.l˖.ii. .fl. &. l. ſeruus. e. tit. ubi plus non debent lucrari ſtulti ꝗᷓ periti. Ex emplificat glo.in operis noui nuntiat. quam dicit trib. modis fieri ut eſt in.l. de pu illo: & pretoris iuſſu. due aũt poſteriores ſunt meliores: qa per eas non perditur poſſeſſio. Trib. aũt modis remittitur nuntiatio ut in glo.Ego operis noui nuntia tionis materiam hic paucis colligam, examplato prius olim labore cum illum ti tulum interpretarer. Nuntiatio fit pro opere nocente uicino: etiam pro iure ſerui tutis fit legeſi prius: & lege in proiuncia. ff. de operis noui nuntia. Limito in arbore plãtanda uel excidenda.l.i.F. hoc aũt edictum.i. co. titu. Limito in opere iam facto. d.l.i. .i. alia. n. competunt: ut quod ui. aut clam de quo hic principaliter agitur. Li mito ĩ refectione.l.i.S.ſiquis edificium.e.tit. cui conuenit ſtatutum & edictum hu ius inclvte ciuitatis:nequis extra menia ad centeſimum lapidem de nouo edificet reficere. n. permittitur. Limito ubi notorium eſt nuntiantem ius non hẽre. l.i. in fi. & uer.ꝙ ſi in mari.eo.ti.arg.de citatione ut.l.ſi quis ex aliena.ff. de iudic. ſm quoſdã quod apparet per inſtrumentum trãſactionis: uel rei iudicate:uel ipſius rei euidẽ tiam: uel inhabilitatem perſone. Quo tempore fieri poſſit diſtingue ut ſcrib. ꝙ omnis nũtiatio preter iudicialem quolibet die potes: iudicialis uero die feriato nõ . Poteſt niſi ſit feriatus alia cauſa ꝗᷓ in honorem dei. l. omnes.l. dies.l.i. C. de feriis cui aut per ſone nuntiatio ſit facienda. Dico nuntiari debere aduerſario.uel alii ipſius loc o in re pñti exiſtenti.l.de pupillo.S. ſiquis forte &.l. cuilibet. imputatur aũt eis ſi nõ retulerunt domino, An aũt liceat propria autoritate opus deſtruere, Dico aut 4 itß 1n po con ni gur leu 10 co⸗ lone N ten llie C etl ee li⸗ ſm cuir ſac o ce Deregu iur ff. Fo. LXII ĩfuudo meo a me poſſeſſo & poſſum.l. ſi uitem.S.ſi ad ianuam.ff.quod ui aut clã .l. quemadmodum in princ.f. ad.l. aquil. aut in alio: tunc non poſſum ſed com pe tit pro facto ꝙ ui aut clam. pro non facto nuntiatio. An aũt debeat exprimi cauſa in nuntiatione bar.d. ꝙ ſic ſi aduerſarius petat. Ita glo.l.i. Remiſſio aũt eſt triplex pro huius glo. declaratione legis partis iudicis legis per ſatiſdationem hominis ꝑ conſenſum iudicis cauſa cognita.l. de pupillo. S. ſi is cui. &. l. pretor. e.tit. li. ff. de re miſſio. Quando aũt in promptu eſt paratus docere de iure ſuo, ſatiſdatio aduerſa rium non releuat: ut eſt caũs ſing.in.l.unica.C. de op.no. nunt. Libellus aũt ex te uttiuſq; ẽ ofſerendus iuſta auct. offeratur. C. de lit. conteſt. Et hoc uolunt ſcrib. in. d.l.i. &.l.de pupillo. De ſumptib. aũt deſtruendi, dic aut poſſidet rem cum ediſi cio, tũc tenetur ad patientiam & ſumptus.l. pe.ff. e. Aut alienauit: & ſucceſſor eius tenetur ad ſolam patientiam. l.fi. e.tit. niſi perfecerit opus poſt ſciam nuntiationis: Alia uide ꝑ doct. & limita. ultimo ut in hac glo. per.. ſiquis riuos. CͤteZHW Q uein teſtamento ita ſcripta ſunt:ut intelligi non poſſint, perinde ſunt ac ſ ſcripta non eſſent. CExpone ut glo.ſed ultimus intellectus eſt melior ut eſt tex. apertus in.lii.ff. de his que pro non ſcriptis habentut. Alius eſt per.l.i. ff. de is que in teſt. del. ubi diſti guitur aut conſulto delata ſunt: & uitiantur: aut inconſulto: ut illic & in hac gloſ. Vide illic barto. MVMDB — C.§. Nec paciſcendo: nec legem dicẽdo: nec ſtipulando quiſꝗᷓ alteri cauerep̃t. CHEec portio cadit in materiam. S.alteri inſtit. de inut.ſtip. &.l.ſtipulatio iſta.S. al/ teri de uerb. obl. ſupra ubi fallit in perſona pub. & propter intereſſe.quod nuper in eo loco ordinaria lectione plenius audiuiſtis. Limitationes plures hẽtis per lIaſ. illic & doc. omnes: Et per ſocinum in reguliis. PAPINIANVS. CNon debet alteri per alterum iniqua conditio inſerri. CHuic reg.conuenit:quod ſcribit᷑ in. c. non debet quis alterius odio pregrauari .Ce.ti. lib.vi. Concor.l. ultima.S.ſi aũt nec dũ. C. de acqui. poſ.l.matris. C. de tranſact. l. ſeruus &. l. filius. ff. de pac.l.i.·ff. de alie. iudi. met. cauſa fac.l.ſi filia. ff. de diuortiis .l.i. . de eo opere.ff. de aqua plu. arc. l. qdam iberus de ſer. urb. pred. I..fi. de. inur. cũ ſimi. Quod quandoq; pro non facto eſt & nullius momenti: ut.d.l. ſi filia. quãdo q; pnnitur pecunia ut. d.l.i. de alie. ubi ad intereſſe agit᷑ &. d. l. ult. quandoq; punit criminaliter ut in.l. ſiquis forte.S. ult.ff. de penis: & aliis.ll.ſequentib. Dixi deeo qui ſacit molendinum in fundo ſuo in alterins odium in repetitione.l. quinq; pedum C. fin. regum. glo.infert neminem alteri nocere debere:quia iuſtitia eſt conſtans & perpetua uoluntas ius ſuum cuiq; tribuens. que in tria precepta diuiditur. Quan doq; tamen iuſte quis ab alio affligitur ut a iudice puniente.l.ii.ffquod me. ca. c. occidit phin. & per totum. xxiii q.yiii. Item ad ſui defẽſionem licet alterum offende re. l. ſcientiam. S. qcum aliter. ff. ad.l. aqui. ubi requiritur moderamen inculpate tut. quod in trib. conſiſtit ut in continenti ut eodem genere teli ut aliter cuadere non poſſit. ut ſcrib. plenius in.l.ut uim. ff.de iuſt. & iur. Item a priuato ad uindictam poteſt alius offendi ut in.l.i. C.ubi liceat unicuiq; ſine iu ſe uindicate: in depopula tores agrorum: & inſidiatores uiarumiet in deſertores militie.illi. n. ſunt caſus ſpe ciales. ſicut cum bannitus impune leditur autoritate ſtatuti. Huc poteſt adduci reg. Res inter alios acta aliis non preiudicat: tam in contractib. ꝗᷓ in iudiciis: et ĩ pe nis que tenent autores ſolos: et participes criminis preterꝗᷓ in crimine leſe maieſt. etſimi. Io. and. loquitur de repreſaliis: de quib, bar, ſcripſit. De regu. iĩur ff. IDEM. Nemo poteſt mutare conſilium ſuum in alterius iniuriam. . Habes eãdem in.c.mutare.e.ti. li.yi.glo.primo declarat per exemplum negocio rum geſtoris:qui non poteſt prohiberi in preiudicium expenſarum quas fecit.l. ſi. C. de acqui.poſ.Vbi procurator: qui pro aliquo poſſedit nõ poteſt preiudicare do mino eam relinquendo: & tenetur adintereſſe: ubi eſt glo. magna. Item per tit.ſi ꝗs omiſſa cau.teſt. ubi heres non poteſt mutare uoluntatem in preiudic.legatariorũ Item per.l.iii.fl.de tranſac. Fallit ut in glo.per.l.nonnunꝗ.ff. de colla. bo. qa mul⸗ tum intereſt inter non lucrari & damnum facere. l.ii. ff. de dam. infecto: & qui cer tat de lucro captando: eum qui de damno uitando. l. regula. ff. de iu. & fa. ignor. ubi eſt ſcienti mandatum reuocatum & poſtea gerit:quia ſuo periculo & ſumpru facit. aliud ſi ignoranti.l. cum quis.S.ſi debitorem. ff. de ſolu.l.eius qui ĩ prouincia. ff.ſi certum petatur. cle.i. de renũciati. c. fi. de procur. per ſcrib. cum ſimilibus. Ioon nes anandr. in capitulo ſecundo de renũciati. Inducitur ad materiam uariationis in qua diſtinguitur: aut uariatio eſt citca eandem rem uel duas:que ratione conne xitatis unius loco ſunt:tũc non admittitur.l.nam abſurdum. ff.de bo.liber.l.ĩ cau ſe de mino.aut circa diuerſas que conexe non ſunt:& admittitur.l.ſi ſterilis in fi.fl. de act. emp.l. de rebus. ff.rer. amot. Alber. hanc reg.inducit ad queſtionem de duo bus delegatis cum clauſula ꝙ ſi ambo:quorum unus renuntiat.poſtea penitet eũ renuntiaſſe, an collega debeat eum admittere. Vide clarius apud lIo. an. in. d. reg. mutare:ubi concludit ꝙ ſic:quia nullius intereſt uide canoniſtas in. c. cum ſuper. & in.c.ſignificãtibus.de offi. delegati.qui tex.faciũt in cõtrariũ: ſed eſt differẽtia an quis ꝓnuntiauerit ſe non eſſe iudicem competentẽ an uero declarauerit ſe nõ uel le cognoſcere de cauſa delegata & poſtea penitẽtia ductus uelit cognocſere quia 4 4 non debet repelli ex quo nemini nocet. CIn totum omnia que animi ſui deſtinatione agenda ſunt non niſi uera & cer ta ſcientia perfici poſſunt. CGlo. declarat in delictis. per.l.i. C. de ſica. ego de hac re prius dixi in hoc titulo. animus enĩ maleficia diſtinguit. Item & cõtractus ꝗ conſenſu fiunt.l. in cõmoda/ to.S. ſicut.fl. cõmo.l. nec ignorans. C. de dolo.l. non omnis. ff.ſi certum pet. dixi in l.cõtractus ſupra.e.Item in teſtamẽtis ĩquibus quis de ſtatu ſuo debet eſſe cenus l. de ſtatu. ff. de teſta. Fallit in. l. qui quartam de leg.i. ubi erat error in quantitate bo norum. Item in aditione hereditatis que animo fit.l. gerit. ff. de acqui. here. unde a pupillo ſolo non fit. ut in hac glo. quam ſequere ad uerbum. alia dixi aliis in locis huius tituli que legenti occurrent. IDEM. L CActus legitimi qui non recipiunt conditionẽ uel diem ueluti emancipatio: acceptilatiothereditatis aditio, ſerui optio, tutoris datio in totum uitiantur per tẽ poris uel conditionis adiectionem. nonnunꝗᷓ tamen actus ſupraſcripti tacite acci piunt que aperte comprehenſa uitium afferunt:Nam ſi acceptum feratur eiꝗ ſub conditione pronuiſit:ita demum egiſſe aliquid acceptilatio intelligitur ſi obligatio nis conditio extiterit, que ſi uerbis nominatim acceptilationis comprehendatur nullius momenti faciet actum. Actus legitimi. Dicuntur actio legitimi ſecundum glo.qui ſunt ab aliquo iure ſcripto inuẽti. facit tex.in.l.legitima.fl.de pactis. iuncta glo.que dicit legitima ideſt iuris ciuilis.ᷣ infero quod bannitus qui per ſtatutum ab omni legitimo actu eſt ex li⸗ ſe ol lel lun dat gun ver tus inn me⸗ lep ob 2 -—— —.—W — — — — —— *½ — — —w— — * Dregu.iur. ff. Fol. Ixiii. cluſus nõ excluditur a ſucceſſione paterna queẽ de iure naturali & diuino nõ ãt ĩuẽtũ ciuile tex.i.l.ſcripro.ff.unde liberi ĩ.l.cũ rẽ. ff. de bõ.dãna.l.nã & ſi parẽtibo ffde ĩoffi.teſt. S. hoc natura in auct. detriẽte & ſemiſſe. cõtrariũ tũ Alex. tenet in cõſi. xxy.ĩcip. uiſis & diligẽter ꝑſpectis col.ii.uol.i.p tex.i.S.i.ĩſti.de here. que. ab lteſta.u bi hereditas ĩteſtati ex.l.xx.tab. ad ſuos heredes ptinet.ẽ ãt lex.xx.tabu. ps iuris ci. l.ii.F.i.ff. de originc iur. facit lex.ĩ.S. de illo.ff. ꝓ ſo. ubi oĩs hiditas ab ĩteſta to ueniẽs appellat᷑ legitia. facit. l. lege obuẽire &. l. uerbis ſu pra ti. ꝓxi. ſicut ẽt ex teſtõ ꝓueniẽs eſt ĩuenta actio ius ciuile ut patetĩ ſacra ſcriptura in teſtõ Iſaac.gl. in,. l. quotiẽs de here ĩſti. Sic ergo dr legitĩa que a.l.ciuili ofirmata ẽ nõ ĩuẽta. facit qa ĩ.l.nr̃a aditio hereditatis ẽ actus legitimus & ĩmixtio ẽt rñdet᷑ ad.l. ſcripto ꝙ ẽ naturalis ſucceſſio ideſt natura ſuadẽte delata ex diſpoſitõe legis utcũq; ergo lex aliqua uel ꝓuiſio ciuilis diſpõit ĩducit aut cõfirmat di actus legitĩus uel ĩuẽtione uel ſolẽnitate uel cõfirmatiõe. quero quotuplex ſit cõditio. Dico q; duplex ẽ una itrinſeca que naliter ĩeſt rei que ẽ cõditio iuris ſicut ĩ. l multũ.ff. de cõdi.& demõ. uel ſi filius ergo heres de qua nõ loqꝗt iſta lex. unde bal.i.l.potuit. C. de iur. delib. oct. ꝗ & Io. de Imo. ĩ fi.l. gerit. ff. de acq. her. dñt ꝙ; ſi heres hrdis ſcripti ignoret an ille heres fuerit dĩ ignorareoditionẽ ĩtrĩſecã & gerẽs ſeꝓ hĩde nihiloĩus acqrit ga neſcitↄditionẽ qᷓ natura ĩeſt & neceſſario alia ẽ oditio extrĩſeca deꝗᷓ loqꝗt iſta lex ut ſi nauis ex aſia uenexit ꝗa debuit ſcire de qua diſtin. hẽs lex:i.d.l. ntll itereſt oↄditiõis an facti ſit. ff. de ↄodi. & demõ.reliqua ꝓſequere ut gl. bar. Albe, & Io. an. Vbi repugnãtia in teſtõ. &c. Vlpianus. CLex q̃ diffundi p̃t in imẽſum. Nã repugnãtie ſpẽs ĩ iure figurari pñt ĩnumere. Ego ꝓ tꝑis lege ꝑ declaratiões ꝗnq; ac.xi. limitatiões oĩa pcurrã que precipuam legis materiã cõcernũt. Caſum figurabo p.l. ſi titius. ff. de cõdi.ĩſti. p hãc glo. alle gatã. Declaro prio hanc regulã in repugnãtia uerboꝶ directa que cõtradictio ẽ quin ueritas unius excludit ueritatẽ alterius ut ẽ p uniuerſalẽ affirmatiuã & uni uerſalẽ negatiuã ut oĩs homo currit nullus homo currit. itẽ per pticularẽ ut ti⸗ tius debet / titius nõ debet.l.ſcripture. C. de fide inſtrumẽtoꝶ. Declaro ſecũdo in repugnãtia uerborũ indirecta ut cũ dicitur calendis ianuariis bononie cẽtũ a meuio mutuo accepi & eadẽ die ab eodẽ eãdẽ ſummã alio in loco lõge diſtãti ac cepi. ꝙ declarat bal.in.l.ſcripturæ. C. de fide inſttumẽ. Declaro.iij.ĩ repugnãtia ob diſſimilitudinẽ ut ĩ.l.optimã. C. de cõtra.ẽpt.S.itẽ uerboꝶ ĩſtitu.de inutili ſti⸗ pu.Itẽ ob ueriſimilitudinẽ ut in exẽplis traditis a bal.quẽ oĩno legas.in.d.l. ſcri pturę. Itẽ in repugnãtia iuris ut. l.p ſeruũ.S.fi.ff. de uſu & habi.l.uie.ff. de ſeruit. ꝑ hãc gl.alleg. qa fructus cõprehẽdit uſũ de iur̃ unde ſi ꝗs leget fructũ rei alicui & uſum adimat eſt repugnãs. ut illic deſcribit. Limito.i.hãc regulã ꝑ tex.i.l.ſem pronius ꝓculo.ff. de lega.ii.ubi cũ nõ ẽ repugnãtia oĩm odo ſed ſecũdũ ꝗd non uitiat qa in maiori ſũma minor ĩeſt ubi nõ eſt incõpaſſibilitas uel defectus con ſenſus ut in. l. ſi decem. ff. locati. qa uolo cibi locare domũ decem aureis tu uis cõ ducere quinqʒ eſt inutilis cõtractus. ut doct. docẽt in.l/.i. . ſed ſi ſtipulanti.ff. de uerbo.obli. Limito.ii. ubi publica & priuata ſcriptura repugnant ſtat᷑ publicæ tanquã digniori. l. teſtamẽto hoĩs. ff. de here.ĩſtitu. ita bal.ĩ. d. l. ſcripturæ. Limi ‚ 9 „ „ „ „ „ . „₰ ,7* .2 162 725„ ,7 to.iii.rõne ruſticitatis aut ſimplicitatis ſm ueteres ꝙ; reprobat᷑ ꝑ Cy.ĩ.. i. C. d iuris & facti igno.bal. & alios ꝗa ruſticitati non parcitur niſi in caſibus iure expreſſis. Limito.iiii.ſecũdũ bal. qũ eſſent duo inſtrumẽta cõtinẽtia repugnãtiã ſed unũ pluribus argumẽtis & cõiecturis fulcit tũc huic ſtandũ ẽ. Limito quinto ubi ad cõcordiam poſſunt reduci per diſtinctionem aut alio pacto agu. quibus. De regu.iur.ff. in prĩa cõſti. C. facit dictũ bar.i. l. de etate.in.ii.q.ff.de minoribus.qꝙ ſiteſtis ĩterro gatus qũo ſciat titium eſſe minorẽ annis reſpõdeat ꝗa ex aſpectu cognoſco Po ſtea ĩterrogatus rurſus qũo ſciat dicat neſcio ĩtelligitur neſcio aliter quã predixi. Itẽ ſi quis ĩterrogatus an occiderit hominẽ reſpõdit occidi ad mei detenſionẽ po ſtea repetita interrogatione reſpondit non occidi ĩtelligitur nõ occidi niſi ad mei deſenſionẽ. Vide huc que Alex. ſcribit in conſi. clxxxviii. col. Üüüuf. CSS.unicuiq;. Vnicuiq; ſua mora nocet.ꝙ & ĩ duobo reis ꝓmittẽdioſtituit᷑ CHuius. S. materiã trahit Albe. ad materiã more & intereſſe ꝑ eũ tractatã in.l.R iſulã.fl. de uerb. oblig.l.mora. ff.de uſuris. p eundẽ in.l/.i. C. de ſentẽ. quæ ꝓ eo ꝙ; intereſt. cano.in.c. cum bertoldus.de re iudica. ego in.l.quatenus.& ĩ.l.cõtractus & in.l.nulla eſt mora. ſupra hocti. dixi de mora iam multa. canoniſtæ hanc. l. exa minant in. c. mora. e.ti. li.vi. Ego hic inſiſtam gloſæ. & declaro primo procedere ĩ fideiuſſore cuius mora ipſi nocet non eo prĩcipali ꝗuis rei mora ipſi fideiuſſori noceat. l. mora.ff.de uerb. oblig.l.ſi quis ꝓ eo.ff.de fideiuſſo. Ratio diuerſitatis ẽ precipue ꝗa factũ rei prĩcipalis afficit acceſſoriũ nõ ecõuerſo.l. ex pupillari.ff. de uulga. ſuſtitu. l.quod ꝑ manus.ff.de iure codicill. & fideiuſſor in oẽm euentũ ui/ der acceſſiſſe.l. ſi ſeruũ.S. uideamus.ffde uerb. obliga. ꝙ ꝓcedit ẽt in fideiuſſore dato poſt morãuel ante morã glo.in.l. quotiẽs in diẽ.f-.de uerbo.oblig. Bar.in.l. uinũ.ff.ſi cert. pet. & in fideiuſſori tacito ut in patre cuius mora ipſi nocet nõ aũt filio iam liberato periculo rei quo ad periculũ.l. cũ filius. ff. de uerb. obli. ubi ẽ mi rabile ꝙ acceſſoriũ durat perẽpto principali ꝗa pater tenetur filio qui eſt princi palis iam liberato ꝑ interitũ rei nã ꝓcedit non quo ad directã actionẽ que expi- rat in acceſſorio extincto principali ſed quo ad utilẽ actionẽ quæ de equitate da- tur quia non cõuenit æquitati quod pater qui eſt in mora & ſic in culpa ſit libera tus. qa acceſſoria bene ſtat ſine principali utiliter & non acceſſorie: & idẽ in.d.]. morã in alio. & hoc q; mora fideiuſſoris ipſi noceat ꝓbatur in arbitraria in.l. cen tum capuæ. ff. de eo ꝙ; certo loco. nec obſtat qꝙ; fideiuſſor uideret᷑ teneri in plus quã principali cõtra.l.qui acceſſiõis.ff.de fideiuſ.quia illud procedit in his quę deducũtur in obligationẽ prius aliud in his quę ex poſtfacto ob ſuũ factum uel nõ factum.nec obſtat.l.ſi libertus morã.ff.de ope.liber.&.d.l.cum filius..i.quia eſt differẽtia ĩter obligatiões dandi & faciendi. nec obſtat tertio tex.in. d. l. mora. ẽ ſcda ꝑte.de uerbo. oblig.quia illic fideiuſſor ꝑ oblationem cõſtituerit creditorẽ ĩ mora tũc mora rei ei nõ nocet.ꝗ caſus ſcdm bar. & ſcrib.nõ ẽ alibi in iure nec ibi l.iii. F.ſi is ꝓ quo.ff.ꝙ quiſq; iuris cui doctores optĩe reſpõdẽt ẽt ante laſo.quãuis glorietur & placeat ſibi. Quarto limitat᷑ quo ad agendã obligationẽ fideiuſſoris quę non ĩeſſet ꝓpter morã debitoris ultra ſortem ad aliqd ĩtereſſe de qua re tñ le ge quæ plenius bar.ſcribit i.l. fi pe. col. ubi p modernos.f.de eo ; certo loco. Quito limito ꝙ quãuis mora rei noceat fideiuſſori quo ad obligationẽ ꝑpetrã dã ut nõ extinguat᷑ per ĩteritũ rei debitę:tamẽ nõ ꝓcedit reſpectu temporis quia ſi actio eſſet tpꝑalis durat in tp̃s ſolũ nec efficitur ꝑpetua ut gl.i.l.ſi ſeruũ.. ſeqtur in uerbo ppetuari. de uerbo.obli. Sexto limito p glo.in.d.l.mora in uerbo obtu lit. quia ſi fideiuſſor obtulit creditori poſtea ipſe ꝑ credirorem petentem in mora cõſtituat᷑ tolleret prĩa mora crediroris & ulta mora fideiuſſori noceret ꝑ reglãm que hẽt ꝙ; ultĩa mora nocet ꝑ iura citata ꝑ illã gl. Fallit.vii. m hãc gl.ĩ duobus correis ſotiis quis ſi ſotii ſint unius mora alteri nocet.l.penul.ffde. duob. reis. ubi glo.ponit multas ſolutiões facit.l.fi. C. de duo. reis. qa ut dicit Dy. in. d. reg. ſotius ĩpetet ſibi caſus ob ſocietatẽ coitã & participationẽ.debuit enĩ cogitare hoc euẽi — —.——— — .-— — rn oemem, — —. b⸗ l o⸗ den ſe li De regu. iur. fl. Fol.lxiiii. e potuiſſe uideas illic ꝑ bar. plẽius. Effectus more quo ad caſũ ſortuitũ quo ad fructus quo ad ĩtereſſe quo ad cãrum ꝓſequtionẽ quo ad priuationẽ iuris. egre gie & clare habes ꝑ Philippũ francũ paucis oĩa ſcribentium dicta declarantẽ in d. regu. mora. De qua re ſuꝑius a me dictũ eſt. M S. Dolo facit qui petit quod reſtiruturus eſt. CHabes de hoc reglãm dolo facit ꝗ petit ꝙ ĩſtituere opoxtet.e.ti.li.vi. declaratut hic ꝑ gl. Fallit.. q nõ eſt eidẽ reſtiturus ſed alii ut.l. ſi ſocer. . lutius. cũ ſi. Hic ꝑ gl. alleg. ꝙ ẽ ueꝶ ſi ipſe etiã eidẽ reſtituturus ſit. l.ſi donatarius. ff. de cõdi. ob cãm bar. in. d.. lutius. Fallit ſcdo in poſſeſſoriis ꝑ hanc gl. ꝙ ueꝶ: eſt in poſſeſſorio recuꝑandę poſſeſſionis ẽt ſi excipiens paratus ſit incõtinẽti ꝓbare ius ſuũ cum ſpoliatus ante oĩa ſit reſtituẽdus. ut Philippus fracus illic ſaluãdo dictũ Io. and. cõtra oẽs. In poſſeſſorio uero adipiſcẽde uel actiõe ad exhibendũ nõ ꝓcedit hęc regula niſi excipiẽs ſit paratus ĩcõtinẽti ꝓbare.l.iii.S. duæ cãe.ff.de carbo. edicto. Inĩterdicto retinẽdæ. uide bar. & ſcrib.in.l. naturaliter. S. nihil cõmune. ff. de acꝗ. poſſ. & ſcrib. in reg. qui ad agẽdũ. Fallit quarto in eo ꝗ nõ incõtinẽti reſtitutu⸗ rus eſt ſed ex interuallo.l.fi.fut legato noĩe caue. Quinto fallit qñ id ꝙ eſſet reſtituẽdũ nõ eſſet liqdũ.l.i.F. redigũtur.ff.quo.lega. & de his plene ꝑ bal. & bar. in. d. . lutius. Extta ꝓpoſitũ Io. and. inducit hanc regulam ad materiã an excõica tus poſſit eſſe arbiter aut arbitrator in qua re tu uide Philippũ franc. Pompo. ¶ CPlus cautionis in rem eſt quam in perſonam. CGlo.huius leg.exẽplũ tradit duplex.primũ ut in..furti.iſtitu.de obl.que ex de licto naſc.qꝗa melius eſt ĩcũbere pignori ꝗᷓ agere in ꝑſonã.& in quẽcũq;ʒ res trãſe at ſempꝑ ẽ obligata ſed ꝑſonalis actio nõ egredit᷑ ꝑſonã niſi hereditatis cã. de hac re ſcrib.i.S.i.ĩſtit. de act. Hic de realis & ꝑſonalis actiõis differẽtia nõ tractat᷑. pm exẽplũ ẽ de cautiõeut ꝗ cauere tenet᷑ dẽat uel pignus dare uel fideiuſſ.nõ ãt ſuã pſonã ſolũ obligare. ad materiã ſatiſdatõis bar.hãc.łĩducit ĩ.l. pᷣtorie.ff.de pGto riis ſtipu. ad ꝗᷓ remittit. ex Guil. hic & ſcrib.i. l. ſancimus. C. de uerb. ſig. l.. C. de ꝓ cu.l. diuor. Siterdũ. ff. ſol. ma. l. uninerſa. C. de pci.ĩpe. offe. l. exactorẽ. C. de exe. rei iud. cũ ſimi. colligo prĩo regulã. Vbicũq; uerbũ cautiõis ꝓfert᷑ a lege ĩtelligit de nuda cautiõe.alii dicũt autĩ eũ ꝗ erat oblig. & nõ ĩtelligit᷑ de nuda & ita Guil. hic p.l. ſi cõſtãte. S. quotiẽs. fl. ſol. mat. lI. ſi creditores. ff. de priuileg. cred. l. ĩ bõef. ffde iud. ꝗᷓ nõ exprimũt de qua loquãt᷑ & illa cõiter tradit᷑ indiſtincte ut uidebis apud laſ.dũ alios refert ĩ. d. l. ſãcimus. Idẽ ẽ cũ a teſtatore ꝓfert᷑.l.ſãcimus.C. de uerb. ſig. Idẽ cũ ĩter cõtrahẽtes ut no.i. d. l.i. C. de ꝓc. Fallit prio ubi eẽt ſuſpecta pſona.I. diuus. &.l. pe.ff. de peti.her. cũ ſi. Fallit o ubi diceret idõea uel ſufficiẽs uel cõpetẽs. ut ĩ.l.ſi debitori.ᷣff. de iud.l. ſi mãdato titii. F. fi. ff. mãdati.c. ad nr̃am. ĩ l uer. idonee. de iureiu. c. felicis ĩ gl. uerbo. idoneã. de pen. li. vi..c. fi. de pig. cũ ſi. p laſ.i. d.l. ſĩcimus. Fallit. ii.ĩ ptoris Im gl. & quoſdã ãtiquos bar.ãt . d.l. ptorie di cit ꝙ nõ tenet᷑ dare fideiuſ.ſi hẽt pignora ꝗa ſatis cautũ ẽ creditori & melius ꝗ ſideiuſ. ubi nõ ẽ ſuſpitio.p arg.huius.l. &. l.. San pignoribus.ff. de coll. bo..ii.. ſi legatarii fl. quor. leg. Fallit ẽt ſm Angi. d. l. ſi debitori.ĩ tpe quadrimeſtri ꝙ cõ miſeratiõis cã dat᷑ qa ĩtelligit᷑ datis pigno. uel fideiuſſore. uide illic ſcrib. Falit.iiii.ĩ᷑ pricipe dãte reſcrip.l. uniuerſa. alleg. ꝗuis. l.fi.C. ꝗ bo. cedere poſſ.nõ dicat eũ qui dat quinquẽnalẽ debere ſatiſdare: tamẽ illa eſt cõis ꝑ. d. l. uniuerſa que reqrit cau tionem & ita illic ſcrib. ꝙ alio loco dixi. ubi de annui uel quinquennii beneficio in conſuet. aurel. titu. de executio. Itẽ & quinto fallit quia quãuis quis teneatur cauere ſimpliciter tamen tenetur ſe: & ſua bona hipotecare licet non debeat. De regu.iur.ff. dare fideiuſſores.l. filio. ĩn fi. ff. ut lega. nomi. caue. & ita cõueniunt oẽs ſcrib. tñ in alio diſſentiunt. nã etiã poene ꝓmiſſionẽ quidã exigunt ut faciũt Angel.flor. & quidam alii.ſed cõmunis eſt in contrariũ ut non debeat penam promuittere is qui cauere debet. quia non preſumitur lex / teſtator / contrahens de pena ſenſiſſe niſi diſerit & impuratur creditori qui eã non eſt ſtipulatus arg.lI. ueteribus. fl. de pactis. Fallit ſexto quia ſi dicatur quod cauebit ad arbitrium titii poterit titius arbitrari quod det fideiuſſores. aliud ſi ad conſilium ſapiẽtis. quia arbiter poteſt excedere ius cõmune in modica leſione quod conſultor non poſſet. l. cum antes C. de arbitris. Septimo Pau.de caſtro dicit quod ſi ſtatuto caueatur ut quis fide/ iuſſores dare debeat ſi is ſoluendo ſit & habeat hypothecam bonam ut dici ſolet releuatur a fideiuſſoribus. per.l. quicũque. C. de fundis patrimo. i.xi. & illic bar.l. de creationibus. C. de epiſco. audiẽ. cui conuenit quod bar.ſcribit ĩ. d. l. pretorię. Item ultimo ſcrib.dicunt eum qui eſt pauper aut peregrinus & non põt inueni/ re fideiuſſorem releuari & iuratoria cautione liberari.l.omnes. C. de epiſco. & cle. auct. cui relictũ. C. de indict. uidui toll. de hac materia ego plura ſcriberem niſi hec eſſent potiſſima & abunde moder. cumulaſſent oia in locis allegatis. Vlpianus. CQ ui poteſt inuitis aliẽ̃are:multomagis & ignorãtibus & abſen- tibus pot. “ CQ ui poteſt.h.d. Vbi conſenſus non requiritur:illic ſcientia aut preſentia non eſt neceſſaria. Huius.l. exempla ſunt in glo. quatuor. Primũ in creditore alienan te pignus ignorante debitore quia & prohibente eo poteſt.l.i. &. i. C. debitorem uendi.pigno.impe.non poſſ.quia ſemel conſenſit & ille conſenſus perpetuo du tat. l.i. . prodeſt.ff.quor.leg. Aliud exemplũ facile eſt quod tutor poteſt alienare abſente pupillo res que ſeruari non poſſunt.l. fi.. fi. C. de admi. tutor. Terti- tium eſt pulchrum. quod ſicut iudex inuitus poteſt delegari:ita ignoranti & ab ſenti poteſt fidei delegatio. Illud probat᷑.ĩ.l. ſancimus.i.C. de aduo.diuer.iudicio hoc ꝑ legẽcum furioſus.ff. de iudic. in fin. Quartum. quod ſeruus poteſt inui- tis aliis ſeruis petere bona cauſa conſeruandarũ libertatum. l.iiii. S. illud.ff. de fi-/ deicom. libert. Circa tertium exemplum Adde quod quamuis a die reſcripti da/ ti etiam ignoranti iuriſditio ſitacquiſita eius tamen exercitium ſuſpenditur uſ- que ad diem preſentationis litterarum. prius enim poteſt impuni illi uolenti ius dicere reſiſti.l.prohibitum. C. de iurefiſci. libro decimo. c. cum in iure. de offſicio delega. dixi in. d. l. prohibitum facit capi. preterea. de dilati. Vbi in citatione de⸗- bet eſſe narratio: & exemplar ſine copia mandati. & illic Innocen. Item per hunc tex. a contrario ſenſu infero quod ſicut ignoranti poteſt fieri delegatio ita poteſt ignoranti reuocari nec eſt opus reuocationem illi denuntiari. ita Angel. in. l.iudex datus.ff. de iudic. Hoſtienſis in capitulo ex parte. de offic. deleg. Inno. in. c. audita. de reſtitu. ſpolia. uide illic cano. & leg. in lege mandatum. C. manda- ti. Glo. limitat hanc leg. primo per lege duo ex tribus. ff. de rei iudica. quia ille tertius potuiſſet alios in ſuam ſententiam trahere. Alii alias rationes tradunt ut quia pro forma eſt ut uocetur tertius non autem ut conſentiat: lege ſi in tres: & lege ſicuti ff de arbit. uideas Barto. in legealio. ff.de alim. & ciba.̈ leg. Alexan. in dicta lege.l.duo extribus. Vltimo ad hanc legem Bald. in lege ſecunda. 5. ſiuoluntate.ff. ſoluto matrimonio de preſentia que conſenſum inducit. quæ- dam dicit de preſentia animi & corporis quia præſens nõ dicitur conſentire niſi keelligat que geruntur unde in. /i. C. de errog. aduoca. dicit quod ſiaduocatus *1 S ☛ — — 8⸗ n. 4 / 1 us Deregu iur ff. Fol.lxv. ſciẽtifice & latine agat cõtra aduerſariũ pñtem 4 nõ intelligat non dicit᷑ cõſenſũ iĩducere illius pᷣſentis in preiudiciũ eius. Vnde cõſulit ut notarius declaret pacti bus uulgariter ad hocut ſine falſo poſſit ſcribere parte pñte & cõſentiẽte. Hinc ẽ quod fere uulgari idiom ate cauſę agitent᷑: & ſententie ferant᷑: Secũdo fallit hec reg.i.l. oorã ſupra ti. ꝓxi. Vbi teſtator expreſſe uoluit ut corã titio uẽderet᷑ eiuſ; uolũtas ſpeciſiceeſt ĩplenda. Tertio in emphiteota.lᷣfi. C. de iure emphi. quę res „ Nr1⸗5„◻ /112 lU » „ . . ⸗P. — 5 latius diffũdit᷑ ut illic ſcrib. Quarto in. l. uiduę. C. de nupt. ubi filia cũ nõ poſſit ignorãte pr̃e nu bere:ĩuito p̃t.iſtud eſt ꝑꝑ honeſtatẽ pu.& aliũ ꝗᷓ pr uelit pᷣt eligerf. CNec ex prętorio nec ex ſolemni iure priuatoꝶ conuentione quicquã ĩmu/ tandum eſt/quãuis obligationũ cauſę pactione poſſint ĩmutari & ipſo iure, & per pacti cõuenti exceptionẽ quia actionũ modus uel lege uel per p̃torẽ ĩtrodu/ ctus:priuatoꝶ pactiõibus nõ ĩfirmat᷑:niſi tũc cũ ĩchoat pactio ĩter eos cõuenit. Nec ex pretorio. Glo.huius legis ꝓlixa eſt: & in ſumma pauca cõtinet. uerſat᷑ tota in declaratione legis ut in actione facti. ui bo. rapt. acquiliæ / iniuriarũ: & ſi- milibus ex maliſicio ꝓductis. Et ut ſemel finiam totã huius glo.materiã diſtin⸗ guo.Aut actio cõcernit priuatũ intereſſe aut publicũ. priore caſu p̃t remitti uel in ipſo cõtractu uel eo celebrato quia p̃dt quis remittere ſibi cõpetẽtem actionẽ uel ex otractu uel ex maleficio.l.pe. C. de pactis.l. ſi tibi. S. quidam.l.ſiunns.5S. ſed ſi pactum. ff. de pactis. cum ſimi. Altero caſu actionem ad publ. uindictam penti nentem non põt remittere.l.i.ff. ad Sylla. l. ius publicum. fl. de pactis. ſcrib. illic & in. l. tranſigere. C. de tranſac. cum ſimi. eſt autem pulchrũ quod ſcrib. in. d.l.i. ad ſyllani. dicũt ꝙ quãuis nõ poſſit quis remittere iniuriã pu. põt tũñ deculpare & purgare aliũ ſua confeſſione: & declarationeut in. d.l.ii. quod intellige non om/ nino quia admittitur probatio in contrarium ſicut non omnino ei ſoli creditur qui eſt in furca alios accuſanti ſic nec ei deculpanti credit quominus poſſit pro bari contrariũ attenta tamen qualitate facti ut per Ange.de maleficiis. & parim de puteo cum ſimi. Glo. limitat hanc.l. in uniuerſitate: que põt derogare legibus per ſua ſtatuta quando ſcilicet habet poteſtatem cõdendi ſtatutũ not. in.3i. ff. cuiuſq; uniuer. nom. in. l. uenditor. 5. ſi conſtat. fl. cõmu. predi. Innoc. in. c. cum acceſſiſſet. &. c. cum omnes de conſtitu. Albe. hic dicit quod per ciuitatem non poteſt fieri ſtatutum contra ius diuinum ut quod ex furto uel maleficio nõ oria tur pena. Poteſt etiam ſtatuereut res uendatur iuſto tamen precio. per.l. impera tores. ff. ad. l. iul. de anno. ubi bar. & bal. in. äJ.. ff. ſolu. ma. quod põt fieri ſtatutum quod ciues cogantur locare domos ſuas ſcolaribus & etiã religioſis ut dicit hic Do. Guil. per not.in.l.i. C. de ſtudi.libe.li.xi.l.decernimus. C. de epiſcopis. & eleri. Alia extra rem uide per doc.in illis loccis. Paulus. C¶ CO uod in initio uitioſum ẽ: nõ põt tractu tẽporis conualeſcere. CQuod.cõcor.regu.nõ ↄfirmat᷑.e.ti. li.yi. ratio ẽ ꝗa ſicut ſolũ tẽpus nõ ẽ mo- dus iducẽde uel tolſẽde obligatiõis: ita necofirmãde.l. obligationũ fere. 5. placet ff de act. & obl.c. puenit. de cẽſi. ſcrib. in. d. c. nõ cõfirmatur. Declaro prio ad gl. apparatũ ꝓcedere ĩ cõtractibo. ut i.l.iter ſtipu. 5. ſacrã fl. de uerb. obli. ubi rei ſacre ſtipu. nulla ẽ ẽt ſi deſierit eſſe ſacra uel liberi hõis ꝗuis poſtea ſit ĩ ſeruitutẽ reda⸗ ctus ſic in.c.unic. de deſpon.impub.li.vi.ubi ſponſalia ab initio nulla tempore non conualeſcunt impedimento ſublato niſi alius actus nouum conſenſum in ducens uerbo aut facto ſequatur. illic autem eſt glo. que dicit eum qui uxo tem dicit expõere ſe tot piculis quod ꝗ mare ingrediuntur. Secundo declaro in L iii De regu. ĩur. f. telſtamentis utĩ. l. ſcut. C.de falſis ut ſi perſonę teſtantis ĩhabilitate ab initio nul lum ſit non cõualeſcit.l.eius qui apud hoſtes.l.ſi filiuſfa.ff. deteſła. aliud in codi cillis. l.i. F. .f. de leg.ii.Idẽ ſi perſone inſtituti ut in lege penul. hoc titu. ege ſi alie num. S. in extraneis. ff. de heredibu. inſtitu. 5. in extraneis. inſtitu. de here. inſti. ubbitria tempora ſunt quibus heres extraneus debet eſſe capax. duo quibus ali quam extranei ut illic glo. eſt enim tempus mortis/tempus teſtamẽti conditi/ te pus aditę heredi. Vnde bal.dicit illic ſi pater filiũ inſtituit profeſſum ordinẽ mi⸗ norũ poſtea is filius ad aliud monaſteriũ tranſierit quod ſit capax hereditatis nõ cõualere quod ini non ualuit.nec obſtat.l. hac cõſultiſſima. . ex im bfecto. de teſta. quia eſt ubi teſtamentũ inter liberos ratione ſolẽnitatis eſt impertectũ non autem incapacitatis nec uoluntatis. Idem ait eſſe in eo cuius pater inteſtatus deceſſit cum ipſe eſſet frater minor poſtea tranſierit in aliud monaſteriũ quia nõ ipſi ſed agnetis debet᷑ hereditas cũ tẽpore mortis quod in ſuis inſpicitur incapax fuerit tũcq; ius agnatis queſitũ ſit. faciunt not.in.ꝭ.ſi alienis. inſtitu. de here. qua li. & diſ. Idem eſt ſi ab initio non fuerit ſolẽnitas ſeruata licet poſtea / detur po/ teſtas & diſpẽſatio nõ ſeruandi ut eſt tex.in. l. diuus traianus de milita. teſta. ff. ſe cundũ Bal.illic. quod qualitas que requirit᷑ certo tẽpore ſi ſupuenerit nihil facit. Vnde ſi ſtatutũ dicat dominũ ex famuli delicto teneri nõ tenebitur dominus de delicto cõ miſſo P famulum antequam eius domini eſſet. l in delictis. 5. ſi extra/⸗ neus. ffde noxa. acti. in arg. quod etiam trahitur ad materiam penę infligendæ. ut inſpiciatur qualitas perſone delinquentis non eo tẽpore quo ſententiã pa ſſus eſt ſed quo deliquerit. l.i.ff. de pẽis ut ſi plebeius deliquit factus miles faciũt no. bar.in.l.poſthumus preter.ad fi.de iniuſt.teſt.bal.in.l.ſeruus.C.de lega . Sic in le gatis ab initio uel legantis uel legatarii uel eius a quo relinqt inhabilitate uel rei legate uitio aut qualitate nullis que deficiente ac ceſſante ĩpedimẽto nõ cõfirmaã tur.l.i.ffde reg. catoni. l. cetera. ff. de lega.i. cũ ibi not. ertio declaro hanc regulã in reſcriptis ꝑ.c.i.de reſcrip.li.vi.ubi excõicatus ĩpetrans reſcriptũ ad lites licet ab ſoluat᷑ non pbt eo uti. Itẽ in. c.ſi eo tẽpore.e.ti. ubi ſi patienti defectũ etatis datũ ſit mãdatũ ſuꝑ beneficio curato ſi anteꝗᷓ uacet effectus ſit maior nõ ualet reſcriptũ ſeu gratia. Idem in hoſpitali quod ſeculari datũ eſt tãquã eccleſiaſticũ beneficiũ nõ cõfirmatur ſi poſtea mutet᷑ per not.in. cle. quia cõtingit. de religi. domi. Quar to in iudicialibus. nã ſententia excõicationis lata poſt & cõtra appellationem eſt nulla neq; ligat ab initio neq; tractu tẽporis cõfirmat᷑. c.licet. de ſentẽ. excõi. li. vi. Sic ſecũdũ bal. & Sali.in.l.unic.C. qui pro ſua iuriſdi.iudi.da.cõtra glo.ibi.in co qui cũ iuriſditionẽ non hẽret proceſſum fecit quod eius acta nõ ualeant licet po ſtea ſuꝑpuenerit iuriſditio.Alii dicũt limitari quãdo expreſſe in noua iuriſditionis conceſlione diceretur quod acta prius per eũ cõfimarentur.alii aliter loquũtur. uideas illic ſcrib. Sic & in ſentẽtia que ab initio nulla eſt ipſo iure.l. ſi expreſſim ffde appella. Quinto declaro in electionibus. c. auditis. deelecti. c. ĩidẽnitatibus S. ſi qua uero.de elect.li. vi. ubi ſi electio ab initio nõ ualuit utpote factaa minori parte capituli non conualeſcit aucto & cõſentiente numero: & ratio eſt quia eſt defſectus in forma. Sexto in libertatibus.ll. ſi ſeruo.ff. qui & a qui. l. ſi nõ proprieta tẽ. C. de his qui a nõ domino.manu. ubi ſi ſupuenerit dominiũ ſerui manumiſſi nõ tenet manumiſſio a nõ domino facta. Fallit prio hęc regula ſic enim clarius tradi põt quãdo ratihabitio actũ precedẽtẽ cõfirmauit ceſſante prohibitiõis cau ſa tunc enĩ uidet᷑ nouus actus & cõfirmatio p ratihabitionẽ fit dũ non ſit inhabi litas extremoꝶ.l.unic. C. de cõtracti.iudicũ.l. per fundũ ff, de ſeruitu. ruſtic. pᷣdi. ferunt ſingula in ultimo indice in ordinẽ deducẽtur. De regu.iur.ff. FPeo. Ixyi. l.ii. C. ſi maior factus rat. habu.c. propoſuit. de cõiu gio ſeruoꝶ preſertim ubi in ſa uorem illius perſonę que ratũ habuit erat impedimentũ quod licet nõ ceſſauerit tamẽ ualet actus quia põt fauori ſuo renũtiare expreſſe: & tacite. d. c. propoſuit. aliud ſi alius conſentitet. l.obligari. . tutor. fl. de aucto.tuto.S.tutor.inſtitu.eo.ti. Q ue nõ procederẽt ubi ob deſectũ ſolẽnitatis ab initio eſſet uitiũ ut.d.l. diuus adrianus:nec ubi certo tẽpore eſſet conſenſus preſtandus. I. bonoꝶ fl. rem ratã habe. auct. hodie. C. de appell. quia extrema non eſſent. nec ubi eſt talis qui nõ p̃t obligare conſenſus eius & ratihabitio nihil operatur.l. ſi fundu 8. F. .fl. de pigno. in ulti. reſponſo. Fallit ſecundo quãdo conſenſus requiſitus erat & contẽptus actũ uiciabat tunc põt illic contẽptus cõfirmare actũ: & ſuũ intereſſe remittere per tex.in. c. quod ſicut &. c. quia error: de electi aliud ſi plurium preſentia requiſi ta eſſet pro ſorma ut per.l.ſi in tres.l.ſicuti.ffde arbitris.l.duio ex tribus.ff.de re iu dic. dictũ eſtin.l. qui põt inuitis. hoc ti. qa non cõſenſus ſed preſentia requiritur: neque ſua intereſt ſed litigantiũ eſſe preſentẽ fuiſſe. Fallit tertio in defectu ex- trinſeco.l.qui ſoluendo.fl.de here.inſtitu. ubi teſtator qui ſoluendo nõ erat du⸗ os ſeruos liberos heredeſq; eſſe iuſſerat cũ non poſſit niſi unũ ſiunus moriatur ante apertas tabulas. recõualeſcit teſtamentũ p quod determinatualere teſtamẽ tũ uſurarii qñ poſtea preſtat cautionẽ de qua ĩ. c.quãquã. deuſur.li.vi. uide bar. in. d.l.poſthumo. & pau. in. d. l. ſ filius.quia eſt ſolẽnitas extrinſeca.item quia ec⸗ cleſia nũquã claudit gremiũ redeunti. Fallit quarro quando cauſa principalis ſublata eſt licet cõſequtiua nõ ſit ſublata, ut in.l.ii. C. ſimaior factus aliena. ſiue decre. rat. habue. quia ceſſat etas minor que eſt cauſa prima licet non ceſſet ſecun da cauſa ideſt deſectus decreti. Fallit quinto quia licet non confirmetur actus in preiuditiũ eccleſie uel reipu. tamẽ in preiuditiũ cõtrahẽtiũ confirmatur. l.ii. C. cia utriuſq; iudi. c. quia propter. de elec. Fallit ſexto per. l. eos in uerbo poſtea natos. ff-de ritu. nupti. ut ex nunc ualeat ideſt a die ratihabitionis non ut ex trac. Fallit propter reſtitotionẽ papæ uel principis.c.ad petitionẽ.de accu.in fi.c.in pri mis.ii.q.i. Fallit octauo in cõditiõalibus legatis uel propter diem incertam. d. . i.de regu. cato. &.l. fi.eo. ti. ob nouas leges. Fallit nono per exceptionem que illi obſtabit qui fecit actum nullũ ob uoluntatẽ teſtatoris.l. mulier..i.ff. de condit. inſtitu. Fallit. x. fauore libertatis libero hõi relicte qui mortis tẽpore uel cõditio nis repetit ſeruus: ut in.l. generaliter. ff. de fideicõmiſ. libertatibus ſupra alleg. p glo. Fallit undecinio quia regula cathoniana nõ habet locũ in legatis quoꝶ di es a die mortis nõ cedit ut in uſuſeuctu qui cedit a die aditionis.l.quod in rerum F.i. iuncta gl.ff.de lega.i. Poteſt inſuper hæc regula extendi ad materiam preſcrip tiõis &. c. poſſeſſor. de reg.iur.li.vi. & quedã alia id genus. Nonnulla quę Pyr rho legente in alias leges excepta ſunt inordinate congeſta ſuperioribus inſeren da duxi ut in promptu haberent ſtudioſi quæ ad huius tituli interpretationẽ cõ “ UDe probatione. l Probatio quelibet debet concludere alias nõ probat hoc eſſe quod ab hoe coõtingit abeſſe. l.nõ hoc. C. unde legiti. l. pe. ff. ne quis eũ qui ius. uoca. eſt ui. exi. concor. tex. in. c. fi. extra de cã poſſ. & pro.c.in preſentia de proba. Adde dictũ gl. in. d. c. in preſentia. ꝙ interpretat probatio non concludens contta probante. Adde per bar.in. l. ſi uxot. S.pe.fſ.de adult. & in. l. i. F.i.ff. de duobus reis. l.filiusſa milias. fl. de teſta. perillos tex. de eo qui probat ꝙ ticius uiolenter cognouit quod reprobatur per glo.in.l.uni.in uer. ſuam ſponſam. C. de rapto. uir. & Imo. in. c. ſa crĩs quod me. cã. cis qui de ſponſa. per Io. an. & cano. & per limiiiii. infra. dde quod no. ange.in.l. poſtquãa. ffde peti. her. illum tex. de teſtibus deponẽ tibus quod uiderunt auferre qnia põt auferri fine ui:& ideo male deponũt dera- pina per hec uerba.per.l.ſciant cuncti. C. de proba. ſequere Franci.de are. Ad- de per bar.de teſte deponente de fama quod audiuit publice dici quod nõ plene ꝓbet. bar.in l. labeo. fl. de ſupelle. lega.l. de minore. F. i. f. de queſti.ſed bal. contra & melius per tex.i. c. per tuas de ꝓba. &.c. litteras depᷣſumpti.Et per cõem uſum loquendi qui debet attendi. c. ex litteris de ſpon. Adde de bidello per Io. an. & alios in. c. auditis de preſcripti. per illum tex. Adde per docto.in. d. c. auditis ꝙ ĩ depoſitioneteſtis indefinite non equipolet uniuerſale. Limito ut per Bar.in. i. iiii.col. fl.ſi cer. pe.in prcſumptionc inducta a lege etiã non uehemẽti ꝙ; conclu⸗ dat nam preſumptio legis eſt ꝓbatio liquidiſſima per tex.in.l.i.ff. de mi. teſta. in uer. liquido iuncta glo. in. l. ĩperator. fl. de lega.i.cum ſimi. Fortius in uehementi er.l. ſi qui adulterii. C. de adulte. c. litteris. c. afferte de preſumpti. Intellige in cã ci uili ĩ criali regli ſecus per doct. in. c. quia ueriſſime &.c.ii.de preſumpti.niſi in. qA. l. ſi qui. Limito in probatione a frequẽter accidenti. glo.in. l. neq; natales. C. de proba. & dictũ bal. de mulieré loquente cum ſcholari ꝙ nõ pᷣſumitur dicere pa/ ter noſter. Limito a cõmuniter accidentibus glo.in.l. cũ dotem. C.de iur. do. ut de legitimatione & matrimonio que ꝓbantur per inſtrumẽta dotalia. & dictum pal. in. l. cum oportet. C. de bo.que.li. de aſcenſibus uſurariis & dictũ lo. cal. in c.i. de cle. non reſi per illum tex. ꝙ ualet talis ꝓbatio etiam ad ferendam ſenten- tiam etiã in crimine ciuil B X Gem probatione dubia ueriſicabili in quolibet intellectu ad probandũ intentũ ꝓban tis ut per Alex.in.l. inter ſtipu. S.i. de uer. obli. de homicidio ꝓbato cum enſe uel claua alternatiue. Nam ſatis ꝓbatum eſt homicidiũ. facit. l. quod ſi dubitet.ff. de acqui.here. Limito per ea que no.in.c.cũ cã.de empti.& uendi.qũñ ſufficit ꝓbha re incertũ ꝑ quod reprehenditur doc. bal.in.l.ii. C. de reſcin. uendi. Limito ꝙ; qñ uis non ſufſicienter probet tñ facit adminiculũ & eſt ꝑtinens bal.in.l. cũ ui- rũ per illum tex. C. de fideicõ. & tex.in.l.fin. de ſucce ab iure uerba ſunt no. Iaco. bu.in.l. certi. C. de inter. Limito Nam ꝓbatio dubia eſt ſufficiens pro uictoria rei accu ſati cũ in dubio debet interpretari quod ſit delictũ.l.merito.ff. pro ſocio. Iſta eſt doctrina bar.in.l. non ſolũ.S. ſed ut ꝓbari.ff. de ope.no.nũc. Panor. in. d. c auditis. Ratio eſt quia preſuppoſitio iuris iuuatur. Limito ut per bar. poſt Dy.in.l.fructus.ff.ſolu.matri.& doc.in.l.ſi quis ita ſcrip. herede.ff. de here. inſtii. per illum tex. de ꝓbatione plures heredes inſtitutos ĩterpretatur equis partibus & admittitur. Limito ut per bar.in. l.i. per illum tex.in prin. ff. de uentre ĩſpi.qñũ exceptio rei elidet pbationem perfectã & offuſcat. Nihilominus admittitur que in ſe perfecta eſt tex.in.c.in preſentin. L S L De ſeruitutibus. M CSeruitutes mere perſonales que conſiſtunt in perſona ut in ſeruis nõ ſunt formales ſed cauſales ſicut de uſufruct. in. l. uti foui. in prĩci.fl.ſi uſuſſr. pe. & gl. ordi.inſti.de uſufruc.in prin.in uer.ius. „ CMixte que debentur a re perſoneutuſus uſusfr. habitationis. ſicut. . fin. ff. ꝗ mo. uſufruct. amit.l.non ſolum. S. tale.ff. de libe.leg. De conceſſionibus diſtin. ſe cundũ Io. de Imo.in.l.apud iuli.S.ſi quis alicui.ff. de leg.i.Aut uenit aliquid de/ terminate ut concedo tibi quod capias annue de fondo meo tot fructus ꝓ uſu tuo tunc eſt ſeruitus uſus.Aut indeterminate ut ſi non dixit pro uſi u tunc eſt po uiliter. Limita ut per Io. an. & Gemi. in. c.de pact. li. vi. de ius pol heut Gi⸗ il. Ber “ itce tent ung nnren guit ulue liſe pto wt⸗ Vu aut Hho⸗ chul zmu Hha tani ſep ſiu Him nol ſn ſh fun Ale ln dus aſe ſor ln⸗ De regu.iur. f. Fol.lxyii. tius ius perſonale. Sed ĩ his iuribus ad quoꝶ: acquiſitionẽ eſt neceſſariũ uicinũ prediũ:tunc uera eſt diſtinctio bar.in.l.mella.S.fi.ff.de ali. lega. OQuod ſi non ha beat uicinũ prediũ non eſt ſeruitus per glo.in. d.l. & in. d..ſi quis alicui. utilitas eſt in. l. gayus. ff.de ann. leg. & glo. in. l.fi. .i.ff. de contra. emp. Mere reales a re rei.l. quotiens la.ii. in princ.ff.de ſeruitu.l. ſicum fundum. fl. de ſer. ruſt. predi. Quedam habẽt cauſam continuã quedã diſcontinuam quod pulchre declarat Bar. per tex.in.l. foramen. ff. de ſer. ur.predi. Quedam ruſticæ quedam urba- ne. l. urbana predia. ff. de uerb. ſig. . pe. inſti.de ſerui. Pro hüs omnibus compe tit confeſſoria petens & negatoria negans. 5. eque iuſti de acti. In his iuribus pa- tientia pro traditione eſt. d. l. quotiens. ff.de ſer. & ideo per ſe non uſucapiũtur ꝗqa tangi non poſſunt ſed aliqñ cum corporalibus.l. ſi aliena. . hoc iure.ff. de uſuca. Que hũt cauſam continuã preſcribitur longo tempore.i.xĩter preſentes. xx. inrer abſentees.l.i.S.i.ff. de iti.actuq; priuato.l.ii. C. de ſerui. & aqua. Sed in his re quiritur ſciã aduerſarii ut.d.ll. quia requiritur quaſi poſſeſſio.l. ſiue poſſe.fl.de uſuca. que non eſt aliud quã aduerſarũ patientia.l. pe.ff. de ſer. que nõ poteſt eſſe niſi duobus concurrentibus ꝙ ego utar & ipſe ſciat aliud in proprietatis preſcri ptione.l.fi. C. de preſcrip.long.tẽp.Ille que hñt diſcontinuã non preſcribit᷑ niſitã to tꝑe cuius initiiĩ non extat memoria. d.l. ſeruitutes. &. l.i. in fi. ff. de aqua plu. ar. Vſuſfructuarius ante cautionẽ nõ ſacit fructus ſuos.l.uxori.ff.de uſufr. lega. ꝗa cautio eſt de ſubã in illis rebus queuſu non Conſumuntur. l. uſufr. C. de nl. I. hoc ſenatuſcõſ.S.i.ff. deuſufr.ea.ᷣ re. queuſu. cõ. precipue ſi petita fuerit. l. hac edi ctali. . his illud. C. de. ſe. nup. Limito in. l. ſi uſufru. meſſem in fin. ff. quem. uſu amitt. in bonefidei poſſeſſore ẽt ignorãte proprietario percipiente. Limito.ii.in l.hac edictali.S. ſinautem utraq;.C. de ſecun.nup.propter negligentiam proprie- tarii ſcientis. Limito.iii.in glo.l.iiii. C. de uſufr. qnando eſſet pauper & nõ poſ ſet preſtare cautionem quia ſtabitur iuratorie cautiõi ſi ſit ſidelis & nõ ſuſpectus ſi ſuſpectus ſequeſtrabitur ſi res uſu conſumatur ſecundũ doctrinã ſcribẽtium Limito niſi remiſſa fuerit per conſtituentẽ inter uiuos aut per heredẽ in ultima uoluntate.l. pe. C. de pact. Limito in patre uſufructuario bonoꝶ filii. l. cũ oportet §. nos autẽ. C. de bo. que.libe. tenetur ad refectionẽ ſm. bar.diſtictionẽ in.l. quero ff. de uſufr. lega. tenetur ad tributum fictum Cenſum.d. lI. quero & no.tex.in.l. de functa. ff. de uſufru.&.l. in ſingu.ff. de annuis. lega. Cum uni proprietas alii uſu fr. legatus ſimpliciter concurrunt.l. ſi alii.l ſempronio. ff. deuſufru. lega. & deuſu fru. omniũ bonorum legato uxori an cõcurrant legatarii cum uſufr. patri queſi tus eſt ex ꝑſona filii per.l.cum non ſolum. C. de bo. que libe. Requirit᷑ mens utri uſqʒ ad finiendũ uſumfr.l. fi. C. de uſufr.l.fi. . ſi uero. C. ad Tertull. uſufr. uniuer ſorum bonorũ tenet᷑ ad oĩa debita & onera hereditaria. d. l. uxori. fl. de uſufr. leg. l. namq; in fi. cum. l.ſeq.ff. ad trebell.niſi eſſent tam grauia ut abſorberent totum uſufr. arg. in.l. fl. .ubi autem in unum in fi. C. de iu. delibe. glo. in. I. qui concubi⸗- nam. S. qui ortos. fſ.de lega. ii. Ad legata & alia non tenentur ſed cõcurrunt cum legatariis ſecus in uſufru.ptis bonorum. d.l.fi.tamen deducto ere alieno.l. ſubſi gnatum. S. bona. ffde uerb. ſigni. in uſufr. rerum pticularium ut in. l.i. 5. ſi heres H.ad trebelli. Regulariter in obligatione facti coherentis perſone requiritur in- duſtria ꝑſone.linter artifices. fl. de ſolu. l. nemo. ff. de duo. re. Limito in. I. nul- lus qui nexu. C. de decu.li. x. ꝓpter dignitatem ſuperuenientem. Limito ꝓpter neceſſitatẽ. l.i. C. de prin. age.in re. li. xi. quia neceſſitas non eſt ſubiecta legi.l.ii. ff de feris, Limito in.l. quiſquis. C. de epiſ. & dle. teſtringo dum ſubſtitutus ſit De regu ĩur.ff. approbatus. l.ſi quis ex Corpore. C. de murileg. li.xi. & hoc ad huc ſeruit picu/ lo ſubſtituentis.l.ad ſimilitudinẽ cum glo.C. de epiſ.& cle. & etiam oportet ꝙ; ſubſtitutus ſit talis qui ĩpſe poſſet admitti ad illud faciendum principaliter. l. pa rabolani. C. de epiſ. & cle.l.ii. . legati. ff. de lega. no. bar, de notario & filio nota rii in. l.ſi quis ex argen. Sii.·ff. de eden. e .. 1. De priuilegio. CPriuilegium Continens prima facie idem quod ius cõmune debet intelligi . ut aliquid addat. c. in his de priui. c. paſtoralis in princi. de appel.li.i,5. i. ff. ad mu ni. facit quod dicit Pe.de anch. con.clxxxii.ĩcip.pro ꝑte eceleſie.ĩ ult.col.de epo teſtante ppriuilegium. item bal.in. c. cum olim de conſue.de falcutate conceſſa epᷣo a papa creandi nouam dignitatem quam poterat creare de iure cõmuni in telligetur ſine conſenſu capituli. idem bal.i.l. i. C. ſi ſer. exte. uer. quinto. oppono de FNacu ltate teſltandi monacho data ſcilicet de bonis de facto tenet.itẽ quod no. in. c. quamuis.lo.i.de pᷣbendis li.ſexto.item dictũ bu.de diſpenſatione in.c at ſi Clerici. de. iudi.item dictum bal. in. lI. nullus. C. ad. lI. iul. maieſt. quod eſt uerum dum modo princeps hoc mandet inquiri delictum proprio motu gl.i.in. c. ii. de accu.li.vi.item dicit Fran.Are.in Conſi. v.pe.colũ. tñ not. ꝙ curret Centenaria contra eccleſiam quia illi non eſt derogatum ꝑ uerba generalia ꝙ nõ Lurrates tra eã pᷣſcrib.idem in ſtatutis ut ꝑ alex.ad ſaturitatem in.l. iii. 5. pretor. ff. de dam. infec.idem in legatis.l.legatus..fin. f. de lega.i.idem in contractibus quodli bet uerbum debet ĩta interptari ut aliquid operetur bal. in Ru. C. de cõtra. emp.idẽ in l.fundus qui locatus. ff.de fun. inſtruc. item Adde ad.c. fin. de pᷣbẽdis. ꝙ litẽ ad eccleſias cathe. de beneficiis earum etiã includat canonicatus ſi non ſint alia q; eſt intelligendum ſaluo eo ꝙ dicit glo. in. cle.i. de preben.item Adde ad.l.. libero-⸗ rum. ff. de lega.iii.de teſtatore qui legat chartas etiam de libris ſi non habet niſi libros.idem adde quod dicit bal. in.l.ſi ita ſcripſiſſet.ff. de lega.iide uſuris reſtitu endis ꝑ m ãdatum ſi non ſint alie quam poſt exrorte. Limito rertio.l.ſi quando C. de inoffi. teſt. cum ſimilibus quando aufert tercio lucrũ uel affert ei dam- nium ut de eo cui conceditur a principe factio teſtamenti intelligitur cum ſolẽ nitateinducta ĩ alterius fauorem adeo ut nec excludat legitimam ᷣm docto. que non dicitur proprie lucrum ſed quaſi aliud ſi de mero lucro querendo ageretur ut eſt tex. in.l. etiam in prin.ff.de bo.que libe.Facit dictum.lo.an.in.c. certificariĩ ii. col. de ſepult. de priuilegio concedente liberam ſepulturam nõ tollit quartam canonicam ſed dat acquilitionem nouam iuris fenerãdi. Limito ſecũdo quod ledat minus ius cõe quã poſſibile eſt. c. eos. . i.de tempo. or.in. vi. unde dicit do- mini. de eo cui cõceditur electio libera ꝙ non põt eligere minus idoneum & Ar- chi.viii.q.ii.licet q; priuilegium datum epᷣo ſuper collatione certe p̃ᷣbende intelli gitur cum conſenſu.priuilegium eſt ſtricte intelligendum ne ledat ius tertii etiã cauſa pietatis Inno.in. c. cum dilecti de donat. c. audita. de reſti.ſpo.bar.in.l. bene ficium de conſti.prin.c.cum olim.i.de priuilegio ꝙ; interinatio non facienda in preiudicium tertũi. Priuilegio non derogatur per ſecundam diſpoſitionẽ contra riã nõ facta eius mentione.c. ueniens de preſcrip. cum ſimi. Facit dictum bal. in l.iii. Cide ſilen.li.xii.de principe imponẽte onera.l.generali quod non tollat im/ munitatem alicuius ꝑ illum tex. Idem in. l. fi. C. ſi con. ius de reſcriptis non de rogantibus priuilegio alicuius non facta eius mentione Fallit in. c. generi de re- gu. li. vi. Fallic quando primum priuilegiũ cõtinet ius cõmune ſolum niſi in., nonulli de reſcrip. extra tex. eſt in. cii. de conſti.in vi. quia cum ſit facti preſumit ⸗ðẽ De regu.iur ff. Fol.lxyiii. pape incognitum. Fallit quando primum derogans iuri cõi eſt inſertum in cor Pore iuris. alias ſecus quia cũ ſit ſacti &c. tex.eſt in. c. cum ordinem de reſcrip. de priuilegio ciſterſienſiũ clauſo in iure niſi in eo quod habet clauſulam derogato⸗ riam ad priuilegia. .! eam te de. eta. & aqua. c. ſi pꝑ de reſcrip.li. vi. quãuis clauſula derogatoria priuilegia poſita a lege uel principe non intelligitur in dubio de ĩſer tis iu iure que eſt una cautela pro illis qui habẽt priuilegiũ ſuper ĩmunitate ꝙ; ſa ciant eam inſeri in ſtatutis quia noua impoſitio derogans non operabitur niſ fa ciat mentionem de inſertione ſecundũ Are.uero caute. lxxvi. ĩci.diui & prĩcipes poſt Pau. de caſt. & alios in auc. qua in prouincia in. yiillic in fin. C. ubi ciui agi. 7„ opor. Fallit in. . ex tenore in glo. de reſcrip. qñ primũ eſt nullum uel ſurrepticiũ uel elidibile quia de eo non eſtfacienda mentio. Arlg reg. fauorabiliores. CNoto ꝙ fauorabiliores reg. facit. l. Arrianus alleg. p gl. cũ ſi.l. ſtipulatio iſta. . in ſtipu. ff. de uerb. oblig.l. fi. f- de iureiu. alleg. p gl. d. I. Arrianus. Albe. hic trahit ad materiã de excõicat. ut. ꝑ eum. Facit huic prĩo ꝙ Alex. ſcribit in cõſi. c. lxxxiii. quod reo plus ledere debet quã actori p̃iudiciũ in criminalibus quia debet audi ri ad purgationes ſicut actor ad indicia & plus quia tortura eſt irreparabile dam nũ.l.ii.ff. de app.reip.facit ſecũdo qa reo intra ãnum uenienti res cũ fructibus re ſtituitur ut uoluit. glo.in.c.quoniã..in aliis.ut lite nõ cõteſtata nec põt iudex de cernere ut miſſus in poſſ.lucretur fructus ĩtra annũ ſecũdũ bar.quia eſſet uſura ria prauitas in. l. ſi finita. §. Iulianus.ff. de dam. infec. contra glo. in auct. de exhib. reis. F. ſi uero.quia iudex non põt pmittere uſuras. facit tertio quia reus non tene tur reſpondere ad ea que tanget ĩterrogationẽ aduerſarii nec poſitionem que fit lite conteſtata ſine mãdato iudicis bar.in.l.ornamentũ.l. cum prolatis.ff. de. re. iu dic. facit. Quarto quia ſi reus negauerit ſe poſſidere quãuis ꝑdat poſſeſſionem & ꝓ reo efficiarur actor tamen ſi peniteat anteqnã actor aſſumat in ſe onus pro bandi andiendus eſt ut Anto. & ſcri.i. c. cũ cauſam de iurat. cal. p.l. ſi quis libel los.QC. de appel. Hec limitantur fallit primo quia quãuis quis nõ teneatur reſpõ dere ad ea que tangũt turpitudinem ſuam.l.qui iuraſſe. ff. de iureiura. I. marcel- lus. ff. re. amot. c. dud. ſcdo. de elect. bar. in. l. fi.ff. de his. qui ut indig. doc. in. l. in trã ſactione..·C. detranſact. tamen tenetur reſpondere an dolo deſierit poſſidere. glo. fi.in. d. c. cum cãm ne retineat rem cum iactura alterius. & illic barbat. quomodo deſiit poſſidere. Fallit ſecundo quia reo non datur poteſtas reſpondendi condi tionaſiter quia certum debet reſponderi.l. de etate. .nihil. ff. de interrog. act. l. ſi ꝗ dem. C. de excep.c. cũ uenerabilis eo.ti. l. certũ. ff. de confeſ.ſuꝑ quo eſt prouiſum p.c.ii.de confeſſ.li.yi. Fallit tertio quia quãuis in probationibus reus ſit fauo- rabilior ut per. c. cum ſint iura ꝑtium eo.ti.li.yi.c. ſ a ſede de preb.l. ſ debitor ff. de pigno. Si tamen altera eſt fauorabilior preualet. l. lege iulia. ff. de manumiſſ. Idem ſi iudex ex certa cauſa uni magis aſſentit ut ob fraudem.quod in ſententia debet exprimere.l.iij.. quacũque.ffde iureiur. bal. in. l. cum magiſtratus. C. quã do prouoc. doctin. c. in preſentia, de prob. c.in noſtra deteſti. Fallit quarto ꝗa quãuis actore non probante rem tamen non abſoluitur niſi ab obſeruatione iu dicii non aũt a diffinitiua ſi nihil ſit actũ.l.properandũ. 5. fi. C. de iudi. niſi actor fuiſſet arctatus ad probandum uel a lege uel a iudice uel a compromiſſo.l.ſi de meis. S. ſin. ff. de arbitris. Fallit in exordũs litis ut gl. in. d. c. cum partium. Ag reg. non poteſt dolo caree. Noto contumacẽ doloſo comparari concor. tex. in. l. ſi ex cauſa. S. uidendum De regu.iur. ff. fde mino.diſtinguendo ut ĩn. glo.inter dolum uerum & preſumptum concor. l.i. . ⸗in. ff.ſi quis.ius dic. non. obt. & illic glo.facit quod in ſtatutis loquentibus de dolo uel delicto continetur contumax ut illic per. Iaſo. qui ponit duas limita tiones bar. p.l. ſi ideo. de euict. &. I. papinianus. S.ꝛ meminiſſe. ff. de ĩoffi. teſt. facit quia quẽadmodũ quelibet cã etiam iniuſta excuſet a dolo. l.iii.. ſi quis id .ff. de iuriſd. om. iudi.ica excuſat a cõtumacia ut uoluit. glo.d.l. i. quam tamẽ docto res improbant ꝑ tex.in. c. cum bertoldus de re. iudi. ubi friuola cauſa &c. item ꝑ tex. in. c. cum parati. dẽ app. ubi ſeruitium epiſcopi non excuſat. quauis tex. non dicat hocut illic gl.item per tex. in. c. ex litteris de in integ. reſti. ubi eſt ſpeciale fa uore matrimonii. facit preterea quia procuratori contumacia non nocet dño. d. l.i. S. ſi procur. eo quod non uidetur habere mandatum de dolo faciendo uel de licto.eſt autem contumax ut iurecõ. definit in.l. cõtumacia.ff.de re.iud. &c. ſunt etiam quinq;ʒ ſpẽs contumacię quas declaro ur facit glo. d.l. contumacia. Et eſt contumax uerus ex cõmuni ſententia is qui ſcit ſe eſſe citatum & ſine cauſa non comparet ut communis opinio doc. in. .. ex conſenſu.S.fin. ff. de appel. cum ſimi. & illic ample ꝑ.bar. &. Io. de imo. fictus qui neſcit quãuis ad domũ uel alias cita tus ſit legitime aut alio modo non comparuit & utillic late ꝑ docto. diſputan- tes pro & contra. glo. pena contumacię eſt multiplex ut hic ꝑ glo. quam in ulti- ma pte reprobat Albe.circa ſindicum tu uide eum allega. per eum. ſed pena una eſt mulcte. de qua uide late. Iaſo. in. d. l. i. qui requirit quĩq; ad hoc utmulcta con tumaci ĩponatur. alia pena eſt amiſſionis litis in. l. ii. . ſed ſi actor. de iur. calũ. & ubicũq; habetur pro confeſſo ut ꝑ Alex.in. d. l. cõtumacia & Io. de ymo.in. d. l. x conſenſu.item miſſio ex primo & ſecundo decreto.l.fulcinius.S.celſus.ff.ex qui cau. in poſſ.ea. Diſtinguendo inter perſonalem & realem alias penas dat utĩ gl. & per docto.in.c.ii.de confeſ.li.vi.cum ſimi.eſt ampla materia. Ad reg. temporalis. Noto quod cõſuetudo non tollitur per non uſum. Eſt igitur hic conſuetudi nis materia funditus examinanda inqua multi tum legiſte tum canoniſte dum fim brias ſuas dilatant oĩa confundunt. ego procedam per ordinem. Primo que ro quotuplex ſit conſuetudo. Secundo quid ſit cõſuetudo de qua hic agitur. Ier tio per quos inducatur.quarto quo tꝑe. quinto quo tempore tollatur. Reliqua ad doctores remittam.in. l.ii. C. que ſit long. conſue. in. l. de quibus. ff. de legibus in rubri. de cõſuetu.extra cũ ſimi.Ad primam dico ꝙ conſuetudo eſttriplex.Pri mo enim ſumitur pro aſſuetudine ideſt pro eo quod quis ſolet facere unde So/ crates alcibiadi in caupona repꝑto dixit non eſt parum conſuetudo & illud adeo in teneris conſueſcere. Secũdo pro iure non ſcripto. quod grece theſmos dicitur ſic in. S. ex non ſcripto.inſti. de iu.na. gen. & ciui.l.de quibus.ff. de legi. Tertio ꝓ uſu maioris ptis populi ſiue ſeripto ſiue non quia quauis in ſcripturam tranſe⸗ at tamen non mutat nomen ut bar. dixit in. d. l. de quibus & in.i. moribus. fl. de uulg. ſub. Hec uarie definitur ut barbatius faſtoſe ꝑ inmenſum recitat in rubri de conſuetu.qui tandem ait ita poſſe magiſiraliter definiriconſuetudo eſt uſus rationabilis competenti tempore preſcriptus aut firmatus nullo actu contrario interruptus bino actu aut contradictorio iudicio uel in memoriali tempore in- ductus uſu cõmuni utentiũ cõprobatus in hancdefinitionẽ multa cadunt que relinquo ſuperſticioſis & uerboſis diſputationibus illic recitatis. Ad tertium ꝑ quos induci poſſit conſuetudo.dico ꝙ põt induci p quẽlibet populum quia lex eſt municipalis ut ſepe in iure dicitur nec requiritur cõſenſus aut iuſſus prcipis ſ . —— — — — — — — — 5 Dregu iur ff. Fol.lix. quãuis Innoc. uiſus ſit aliter ſentire in rub. &. c.i. de conſuetud. Ad quartũ quo tẽpore inducatur omiſſa diſputatiõe concludo ſufficere decennium ut uoluere cões glo.quod incipit currere a tẽpore primi actus celebrati ĩn populo ex ſenten tia bar. cõi & hoc ſiue conſuetudo ſit contra ius ſiue preter ius de iure ciuili niſi induceretur in his que ſunt reſeruata principi in ſignum ſupreme poteſtatis tũc memorialetꝑs requiritur. d. c. ſuper quibuſdam. S. preterea de uer. ſigni. ſcri.in.c. fi. de conſuetu. Que autem ſint reſeruata principi ponit bal. in. l.. C. de iure au- reo.anull. l. reſcripta. C. ſi contra ius. ut eſt de poteſtate ĩponendi noua uectiga- lia que non preſcriberetur niſi in memoriali tꝑe ab inferioribus principe. ut in. d. 5S. preterea in eam rem plura per modernos ĩ. d. l. de quibus. De iure autẽ canoni co ſi conſuetudo eſt contra ſus requiruntur. xl. anni. c.fi.de conſue. & illic glo. & glo.c.ↄſuetudo.xii.d. c. cumana de elect. &. c.cũ de beneſicio.de p̃ben.li.vi.ſiue ſit cõtra unã eccleſiã ſiue cõtra oẽs ut Panor. uoluit contra Innoc.in.d.c.fi. de con- ſuetu. etiã papa ſciente ut idem uoluit contra Anto. de butrio. nec ſufficit unus actus ad cõſuetudinẽ inducendã ſed requiritur binus ſecundũ cõem opin. alias eſſet ficta conſuetudo punũ actum ſtatim inducta quicquid bar. uiſus ſit dicere in. d. l. de quibus & gl. d.l. tenet quod tales duo actus debeãt eſſe iudiciarii uel no torii tũc ſufſicerent ut facere pontem uel ſcaliã in uia publica ſufficiũt duo actus cum decẽnio alias tot actus eſſent neceſſarii ex quibus populus ueriſimiliter ſci ret arbitrio iudicis eſtimandũ ut bal. dixit in.l.iiii. C. de epiſco. audien. nec ſuffice ret unus actus quantũuis notorius cum requiratur actuũ ſrequentia. d.l.ii. que ſit long. conſue.nec requiritur ꝙ; ſint iudiciarii dũmodo ſint notorii.nec requiri/ tur titulus aut bona fides ut ange. in. d. l. dequibus Io, and. in. .i. de reſcrip. li. vi. in nouell. & circa hunc articulum Alex. in conſi. cẽte. octag.ſeptimo querit quo modo probetur conſuetudo per teſtes. Debet enĩ ſpecialiter atteſtari factũ quod uiderunt ut uolunt doct. in. c. cum dilectus de cõſuetu. &. d.l. i. ut Cy. illic.ĩ uer. ſed quero quid deponent teſtes & qnod deponat de uiſu illius actus de quo atte ſtatur & de diuturnitate temporis & actuum frequentia ita quod tacitus conſen ſus populi uel maioris partis interueniſſe appareat & ꝙ cõcordent teſtes in tem pore & actibus alias tanquã ſingulares non probarent ita Anto. de butrio in:c. licet ex quadam deteſti. o.de imo.in.l.inter pares.ff.de re iudie. & de probatione conſuetu. & implicito actu contrario. habes illie plura per Alex. eleganter. ad quĩ tum quibus modis tollatur dic. ꝙ neq; lex neq; ſtatutum tollitur ꝑ ſolum non uſum. Declarando ut. Cy. quem alii ſequũtur in. d.l.ii. cano. in. c. Ioannes. de cle. non reſid. Circa hanc materiam de effectu conſuetu. doct. tradunt infinita & pre ſertim an & quando tollat legem in quo eſt una cõcluſio.quod cõſuetudo tollit legem pᷣcedentem. Fallit primo in particulari conſuetu.que non uincit in alio lo co.l. uẽditor. 5. ſi cõſtat. ff. cõia pᷣdio.l.pe.C. de metall.li. xi. Secũdo fallit qñ ĩduce vet aliqd cõtra ius diuinũ uel gentiũ ut bar. declarat in.d.l. de ꝗbus uel cõtra cõ cilia generalia. p. Io. an. in. c. cum laycus de reb. eccle. nõ alie. bal. & Iaſon in. l. hu manũ. C. de legibus. Tertio fallit quãdo aliquid diſponit contra cõem uilitatem l. nec damnoſa. C. de preci. impe. offe. Quarto fallit in ea que eſſet per errorem inducta quia non extenderetur ad caſus ſimiles nec ualeret ſi errorem facti con tineret aliud ſi errorem iuris quia ualeret licet non extenderetur. Innumeras que ſtiones uide apud Iaſonem & moder. in. d. l. de quibus & canoni.moder.iĩn.d.ru brica de conſuetudi. Quartam uero ad hanc glo. que reputatur ſingularis circa quintum articulũ quo tꝑe & quomodo tollat᷑ cõſuetudo dũ diſtiquit ꝙ ſ pria De regu.iur.ff. erat preſcripta non tollitur per aliam conſuetudinẽ nõ preſcriptũ alias ſic. Hoc limitat bal.in.c.i.feud. cognit. non ꝓcedere in cauſa poſſeſſorii in qua tollitur pri ma per ſecundam non preſcriptum per Io.an. in. c. eccleſia de elect. nouell. Limi⸗ tat hoc ſecũdo Panor.in.c.per illorum de prebendis quando cõſuetudo ſecũda nondũ eſſet pᷣſcripta tñ populus uellet eã ſtatim ualere.uide Ia.i.d.l. de quibus. CAd reg.in pari cauſa. CFacit.l.nemo p̃do.S.fi.ſupra eo.l.cum par delictũ ĩfra.e.c.in pari eo.ti.li.vi. De claratur ꝑ id quod bar. dicit in. I. hi pariter. ff. de re. dub. de donatione ĩter cõiu ges & id quod dicitur in capitulo nulli. xii. queſtione quinta de bonis epiſcopi & id quod dicitur de bonis filii per bald. in aucten. ex teſtamento. C. de coll. que ꝑ Ale xan. recitantur in conſi. cxl. uolu. v. & de bannito occidente bannitum per Phil. francum in. d. c. in pari & de duobus ementibus a diuerſis nõ dñis.l. ſiue autem §. ſ a duobus.ff. de publi. & in.l.ſi debitor.ff. de pigno. quãdo neſcitur cui primo res ſit obligata. Declaratur in delictis. d. l. cum par.l. pe. ff. de cõdict. ob turp. cau. l.ii.C.eo.l.cum mulier.l.uiro.ff.ſolu.matri.quibus ex dictis ſcribe.facio tres cõ cluſiones. Prima eſt quando eſt idem delictum habet locum regula nil doloſus doloſo.l.ſi filiũ.ff. de lib. cau.Secunda in diuerſis admittitur exceptio antequã ſit relatus in reos non poſt. l.i.S.ſi publico.ff. de adult. Tertia in maiori delicto ꝑ ac cuſationem non admittitur reciprocatio uel cõpenſatio poſtquã eſt reus factus l.is qui reus.ᷣff. de publi. iudic. Quarta in paridelicto nõ admittitur poſtquam ẽ nomen relatum in reos niſi ſuã ſuorumq; iniuriã proſequetur.l. neganda. C. qui accuſ.In ciuilibus aũt concluſio prima eſt cum uterq;ʒ eſt in pari dolo uel culpa fit compenſatio.l.ſi ambo.ff. de compen.d.l.cum par ſic leuis:leuiſſime leuis ĩ fa ciendo leui:in omittendo preponderat.l. ſi mora.fl.ſol. matri. fallit hec regula cũ unũ non abſorbet aliud.l.fi quis ad ſe fundum. C. ad.l.iul. de ui. d. l. cum mulier & uiro atque uxore cum poſterius noceat & ubi eſt queſtio de uindicta publica non fit compenſatio. Limito ſecũdo quando turpitudo procedit ex qualitate rei uel perſone ut in. c. ueniens de ſymo.ꝓ rationem.l. auũculo.ff. de cõdi. ſine cauſ. Nam ſi ob ingteſſionẽ religionis conuenitur aliquid dari turpe eſt & uitiat actũ ratione cõuentionis quod ſi aliquid daretur ꝑ ingreſſum ſine pacto non eſſet ſy monia: & uide laſo.in. d. l. cũ auunculo ſuper illa. q. an dos poſſit repeti que per conuentionem illicitã data eſt & cano.in. c,¶ & ſi neceſſe de donaĩter uir. & uxo. Paulus. CNemo de domo ſua inuitus extrahi debet. C Noto quod dicitur in tex.l.i. C. de offi.preſi. libro. xii. doct. in. l. ii. §. preror. ff.de damno infecto dicunt quod eſt reſtituendus ante omnia. idem in eo qui ab eccleſia extractus fuit etiam ſine cauſe cognitione. doc. in. c. primo extra de ho micidio. Secundo datur ei actio iniuriarum & lex cornelia fl. de iniur. procedit etiam in his qui ſunt de familia. Tertio datur ei quia poteſt offendere aggredien tes.l. facultas de iure fiſci. lib.x. C. Quanto datur remedium. l. ii. f. de ai & ui ar⸗ armata. Remedia autem dantur actori quia mittitur in poſſeſſionem bono- rum rei lege ei qui. C. de bono. auct. iudic. poſſi. Secundo poteſt eum citare uerbaliter. Alexan. in.l. prim. 5.ait. pretor. ff. de damno infecto. Extendo ſecun- dum Iaſonem in.l. pleriq; ffde in ius uocandi: ut procedat in domo cõducta.ſe- cundo in domo habitata ex primo decreto. Bald. in aucten. ei qui.C. de bon. auct. ei ꝗ.C. de bo. auct. iudi. poſſ. Tertio declaro in eo ſtabulo ꝙ ꝓpe domũ ſuã ſit.l. ſi ñ iure. 5, ſtabula. ff in qui cauſ. pignus contrahi. Quarto extendo quia t l⸗ ſe 1 — — — — ρ — —¶ — — — — — Dregu.iur.f. Fol. lxx. nemo de naui extrahi põt.l. pe. . fi.ff. de his qui deiece. uel effude. Ludo. Ro. tenet contrariũ in.l.i.S. ſi quis de ui & ui.arm. bal.in.l. iuris. C. locati diſtinguo aut eſt nauta qui ſolet naui habitare puta ſi ſit nauis maxima quia tunc domus appella tione continetur nauis aliquãdo aũt non magna nauis ſed parua tunc quis deil la poteſt repelli.extendo in eo qui in orto eſt uel in molendino ut in ortis eſt qui prope eſt. Sexto in eo qui fugit ad domum quitunc non eſt quando perſeque retur etiam ſi raptus fuerit & euaſerit & potiſſimum ſi fugiat ad eccleſiam. Septi mo in cauſis criminalibus ex quibus pena uenit pꝑti applicanda. Octauo etiã ad magnas cau ſas ciuiles que equiparantur criminalibus. Nono ut ꝓcedat in con finibus eccleſie puta porticu.doct.in.l. pleriq; alleg. Limito primo non proce- dere in apotheca taberna.l. lex cornelia. . ſi tamen. ff. de iniur. & poteſt ibi fieri ci tatio quãdo debet fieri in domo. Alex. in. l. iii. alleg. Secundo limito in hoſpitio l. pen. . in factum. ff. nau. caupo.ſtabu. & põt fieri ibi citatio dũmodo non ſit fa cienda in forma. Tertio in porticu domus.l. cetera. §. Senatus. de leg.i. Quarto per bar.in.l.ĩ S.i.ff. de cloacis puta in hoſtio quod eſt extra domũ Ludo. Ro. in.l. iiii.alleg. Quinto in ſtabulis.l. fiſtulam. S: ſcalã. ff. de ſerui. ruſti. predio. Sexto in domo aliena domino non ꝓhibente.l. qui domum alienam. ff. de iniur. quod fal lit in caſibus in quibus ꝑmittitur fieri inquiſitio in aliena domo. Septimo in do- mo propria in qua non habitat.l. in fundo.ff.de rei.uendi. in arg. Octauo.l.ex om nibus de decurio.li. decimo. Nono in eo qui eſt obligatus ad factum bar.in.l.ᷣ ſti pulationes non diuiduntur ſecũda de uerb. obliga. & eſt cõis opinio in. d.l. pleri qʒ alleg. Item fallit propter debitum fiſci. ſed an de eccleſia extrahi poſſit, uidet᷑ ꝙ; ſic.S. ſed neq; in auct. de manda.prin. coll. nona bar. in. d. . ſed neque tenet con- trarium etiam ſi debitum ingens ſit dicit ꝙ bona poſſunt fieri in eccleſia ſed in. S. ſed neque non dicitur de perſona. H . Paulus. CFere in oĩbus penalibus iudiciis & etati & ĩprudentiæ ſuccurritur. ¶ Noto quod etas ſeu fragilitas etatis ſeu imprudentie puta imbecilitatis & ſexus excuſant.l.i. & ſecunda ſi aduerſus delictum.l.i. C. de fal.mone.l.ii.ff. de ter mi. mo. Declaro in infante qui penitus excuſatura delictis etiam ſi dolum com miſerit. l.infans. ff. ad.l. corne. de ſicca. lI. ſi in lege. ffde adminiſtra. tutor. doct. in titu. extra de delict. puero. Albericus in. lI. pupillum infra de deli. & illic dicitur in fans qui non attigit annum ſeptimum, glo.in.l. infans.ff. de rei uendi. Et etiã mi nor quattuordecim annis.l.i. C. de fal. mone. dicuntur autem doli capaces qui ꝓ ximi ſunt pubertati. glo.in.l.properandum. C. de iudi. dicit quod ille qui eſt na- tus tredecim annos cum dimidio glo. in. lI. qui iuraſſe. ſecunda.fl. de iureiur. qui eſt iuxta quartum decimuni annum: & iſta poſterior ualet. Alia eſt opinio quod hoc remittitur ad arbitrium iudicis. Hec regula fallit ſecũdũ.l. ſi ex cã.. ſi in com miſſum &.S. nunc uidendnm. ff. de mino.ideo regula noſtra ꝓcedit per culpam non per dolum. Secundo fallit in delictis atrociſſimis. l. auxilium.S. in delictis ſe cũda de mino.delicta ſunt alia leuiſſima puta qui ſuntĩ dolo leue eſt cũ dolo fit ſed in re leui.l. reſpiciendum. S. furta. ff. de pen. grauia que graue damnũ afferũt uel de ꝑſonali.l. ſi quis id quod.ff. de iuriſdic. om.iud. grauiſſima ſunt que ponũ tur in.l.reſpiciendum. ff. de penis & ſunt duo caſus in quibus minor non tene- tur primus in.l.fin. C. ſi aduerſus delic. Secũdus i.l. pen. C. de his ꝗ no. ĩfa. Terti us in. li. C. de fal. mone. Quartus in.Il. ſi uero nõ remunerãdi. S. adoleſcens.ff. de manda in. l.fi. C. ad macedo. Alexã. in conſi. clxx. y. uolu. declarat quibus modis M ii De regu.vur ff. furor & fatuitas probatur.l.i. C. de bon. poſſ.infã.ð uel furio. dela. atuitas proba tur cum fama minor etas ꝓbat᷑ ex deſcriptiõe natalium uel aſpectu. quando ha bet curatorem quia preſumitur minor ſi habeat curatorem.l. ſi curatorem. C. de in integ. reſtitu. mino. Philippus decius in conſi. ſeptuageſimo quarto declarat an furioſus & fatuus tenẽtur crimine leſe maieſtatis. = Gaius. CCreditor qui permittit rem uenire pignus dimittit. CNoto ꝙ creditor conſentiens alienationi pignoris amittit pignus.l. fi. C. dere miſſi. pigno.l.ſicut.S. ſiuoluntate.ffquib. mo.pignus uel hyppo. ſolui. Declaro procedere etiam ſi poſtea remittatur ad debitorem etiam ſi creditor habebat bõa debitoris futura & pũtia ſibi obligata.l.fi. C. de remiſſio. pigno. alleg. & ibi doct. Salv. in. l. optimã. C. de contrah.ſtipu. Limiro quãdo in eius preſentia ſine cõſen ſu eſſet facta alienatio.l.i.C. de dot.promiſſ. Secũdo de.S.ſupuacuũ.in.l.ſicut al leg.l.om nes.ff.que in frau.credit.ſed procedunt in uera uenditione & non ficta. Ludo.Ro.in conſi.cceiii. “ CNon ut ex pluribus cauſis deberi nobis idem poteſt ita ex pluribus cauſis Idem poſſit noſtrum eſſe. Noto ꝙ poſſeſſio uel debitum ex pluribus cauſis diuerſis & diuerſo tempo⸗ re poſſunt acquiri quando ille cauſe ſe compatiantur. Declaro per. l.ii. ff. de peti. here.in.l. paterfa.ff. de uulg. & pupill.ſubſti. & ibi bar.l.ii.ff. pro herede. doct. in. i. iiii. S. x pluribus. ff.de acqui. poſſ. Non ꝓcedit ſi eodẽ tẽporc ſed diuerſo acqui⸗- ratur. Secũdo limito ꝙ intelligatur in pluribus cauſis quarũ una eſſet generalis alia ſpecialis quia aut mutatur prima cauſa per aduentum ſecundetunc ſola ſe- cũda ſubſiſtit.l.iii..illud.ff. de acqui.poſſ.aut non niutaturtũc remanet.i.l.ii.S. fi. ff. pro herede. Tertio limito non procedere ſecundũ doct.in.l. cũ res. C. de con trah. emp. quando ſuperfluitas ex una ꝓcederet dicta.lI. cũ res. Noto ſecundo dñium non põt acquiri alicui ex duabus cauſis diuerſis utraq; pmanente.l.iii. al leg.S.ſic itaque.inſti.de a ctio. Ratio quia dominium eſt quid pfectũ.l.nihil. C. de manumiſſ.teſt. quia perfectis nihil addi põt. Declaro ſecũdũ gl. in uer. poſſideo in. S. ex pluribus alleg. l. il. F. fl. f. pro here. Secundo ſi ſecunda cauſa uſucapioni nihil addat ut in. d. S. ex pluribus. alleg. Fallit quia poſſunt allegari ſed non iudi cabitur niſi ſecũdũ unũ doct. in. c. poſt elect. extra de cõceſſ.pᷣben.ſecundo qũ.ſe cundus titulus eẽt dubius. d. c. poſt electionem allegato. C. S. in. l. Aliud eſt uendere. refertur ad uniuerſum quod publice fit per maiorem partem. Noto ꝙ maior pars facit ab omnibus factum haberi.l.quod maior.ffad mu/ nicipa. primo extra de his que fiũt a maio. parte capituli. Declaro primo ut pro cedat in contractibus.l. reſcriptum. ff. de pactis. l.i. . ſepius eſt. ff. depo. Secũdo in electionibus.c. quapropter. extra. de elect. Tertio in conſtitutionibus.l. plane .l. nulli. ſecunda quod quiſq; uniuerſi in adminiſtrationibus publicis. capitulo cum acceſſiſſet extra de conſtitu.in iudiciis.l. duo ex pulribus.ff.de re iudi.l. di/ em proferre. S. ſi plures. f. de arbitris. Secundo declaro in his que reſpiciunt uni uerſos prout uniuerſos non prout ſingulos glo.in. capitulo cum omnes extra de conſtitu. barto. in. l.i. ff. de decre. ab. ord. fac. Secundo ꝓcedit quãdo ſingulo rum eſt intereſſe particulare.l. reſtringere de. pact. l.i S. ſi plures.ᷣ fl. depo. puta in re communi.l.per ſundum. fſde ſeruit. ruſti.predio.ljfina.ff. communia predio. ☛ — „5 Ja·ꝑ·ʒ „ „ –„ — . — -— — — ——,ew —- — — — = 4 lin o⸗ laſonem in.lfin, C. de iuriſd, omnium iudi, Dregu.iur. f. Pol. Ixxi. I. ſ. ff. cõi diuidũ. Declaro quãdo due partes publice onerate ſunt. glo.in.l. nulli alleg.l.nominatorũ de decurio.li. x. C. quarto ut ꝓcedat a maiori & ſaniori par- te. Limito primo quãdo preceſſit citatio publica non rite facta fm glo.l. noĩato rum. C. de decu. li.x. C. bal. in. c. i. qui feu. dar. poſſunt. quod Limito ſi ex forma le gis & conſuetudinis non reiiceret citatio. Secũdo limito in his que ſunt uolun⸗ tatis nõ neceſſitatis. gl in. c. paſtoralis alleg. Tertio in his que odioſa ſunt.l.ſi qs §. penu. ff. qui & a quib. manumiſ. Quarto ĩ caſu auct.de defen.ciuita. in. . ſi ãt nulli in cõtinuationibus m agiſtratus. Quinto in delictis quia non attẽditur q; maior pars facit. li. .i.ff. de magiſtra. cõuenien. doc. in. d. .nulli alleg. l. mortuũ S. aĩauertendũ.ff. quod metu.cã. Inno.in. c. graue extra de ſenten. excõica. Sexto qa ĩtelligitur qñ in ipſo actu facta eſt cõuentio maioris ꝑtis. VIlpianus CFactum a iudicequod ad officium eius nõ ꝑtinet ratum non eſt. CNoto q in is que ad officiũ iudicis nõ ſi pectãt ĩpune ei nõ paret᷑.cõcor.ſunt in glo. Declaro ꝓcedere ſiue ipſe iudex excedat officiũ ſuũ.l:.i.alleg.in gl. ſiue tpe.l. i. C. de execu.rei iudi.ſiue loco ſiue ꝑſona.l.ſi quis ex aliena.ff. de iudiciis.doct.in ti. extra de foro cõpe.Infero prĩo ſᷣm doct.i.c.ſcdm ea.de reg.iur.li.vi. citatio nõ tenet qñ pᷣſtatur ꝑ iudicẽ incõpetentẽ.in dubio tñ dẽt uenire allegaturus cãs.l.ſi qꝗs alleg. doc. in.3.ii.ff.ſi ꝗs. iuſdi.nõ obtemp. Inſero ſecũdo ꝗa ſentẽtia lata ĩ plus non ualet.l. in eo ꝙ plus eſt ſupra. eo. Ange.in.l. ſancimus. C. de iudi. doc. in. 3:. ea que fiunt alleg.tenẽt cõtrariũ. ertio ĩfero ꝙ ſi es tulit edictũ ſub pena excõica⸗ tionis cõtra mulieres luxurioſe ornatas ne amplius portẽt nõ ualet:tũ dicit ꝙ pᷣt ſi ſit peccatũ mortale. Quarto ĩfero ꝗa iudex ſm lIaſo.in:l.fi.ff. de iuriſdi.om.iud. poteſt ſe declarare ĩcompetentẽ. Quinto inſero ſᷣm Alex.in cõſi.xi. ſcilicet quod ĩudex ſi extorqueat pecuniã ab accu ſato põt ei eripi talis pecunia.l.ii.ii. &.iii.ff. ad.l. iul. repetun. Sexto ĩfero ꝙ; ſi iudex procedat ad aliquod delictũ debet in in- quiſitione tales teſtes examinare quales examinaret in accuſatione. Saly. in.l. ea quis. C, de accuſa. Alexan. in conſilio. xiiii. Infero ſeptimo ꝙ qñ iudex tulit ſentẽ tiam non poteſt ſententiam emendare. Alexan. in conſilio nonageſimo octauo. Infero ſecundum Alexan. in conſilio cẽteſimo uigeſimo primo quod iudex pro miſerabilibus perſonis poteſt procedere ex officio ſuo dũmodo non faciat quod partes non poſtulent..l.i. C. de futis. Nono infero quod iudexin his que ſunt iuris ordinarii & que expediuntur officio iudicis iudex non poteſt facere offi⸗ tium tabellionis tamen ſi de plano procedat poteſt. Bald. in lege ſi conſul. C. de adoptio.l.iubemus. C. de ſacroſanc. eccle. Decimo Alexan. in conſilio. cc. iini. in primo uolumine dicit quod iudex in his quæ petita non fuerunt non poteſt officium exercere licet fauorabilia ſint. Duodecimo infero quod quamuis in matrimonio poſſit iudex procedere ex officio capitulo prĩo extra qui accuſa. matr. poſſunt doct.in capitulo ueniens extra de accuſa. Alexan.in conſilio cen/ teſimo quinquageſimo quinto.iii. uolum. Limitto ut non procedat in iuriſdi⸗ ctione uoluntaria. Alex.in. l.fin. ff. de iuriſdi. omnium iudicum. Secundo limito ut non procedat in delegatione facienda quia poteſt delegare dummodo ſit in ſuo territorio.l. fina.ff de offi. prefect. urb. glo. in lege terti. f. de offi preſidis. Ter⸗ tio ut non procedat in excommunicatione quia poteſt epiſcopus excõmunica⸗ re ſuum ſubditum licet non ſit in ſuo territorio. Vide ceteras limitationes apud iii 1 De regu.iur. ff. OðU—U Vipianus. Non elt ſingulis cõcedendũ quod ꝑ magiſtratum publice poſſit fieri ne oc- ceaſio ſit maioris tumultus faciendi. ¶ Noto ꝙ juia facti ſiue executio in pro⸗ pria cauſa non eſt a iudice concedenda ut ſequatur Rixa publica lege prima. C. non lice. ſui iudi. auctori. ſe uindicare.l. opinatores. C. de execu. ttrbu libro deci⸗ mo infero ꝙ; iudex poteſt concedere priuato uictori ut in propria cauſa poſſeſ ſionem aggrediatur ſi inueniat eam pacificam Bar. in. I. creditores. C. de pigno. ſaly. in auct ei qui iurat.C. de bon. auct. iudi. poſſi. l. permiſceri. . ſpecies. ff. de ac qui. poſſeſ. & ibi Are. & Ludo. Ro. neq; põt ei concedere niſi cum illa clauſula ſi neminem reſiſtentẽ inueniat partes poſſunt illud agere ꝙ; liceat parti auflerre pi⸗ gnus propria auctoritate tamen non põt iudex.l:.ii. C. de pigno. Secundo infe/ ro ꝙ iudex non poteſt dare licentiã alicui ꝙ capiat partem.l.miles..li. ff. de re iu di. per notata per bar.in. l.meminerint. C. unde. ui. idem in. l.ii. C. de ſeruis fugiti. l.ticia. S. lucius.ff. de lega.ii. & ibi bar.q nullus debet eſſe executor in cauſa ꝓpria ſi inuemiat reſiſtentiã bart. in ea.l.opinatores de executo.li.x. C. bal.in.l.i.ꝰ. hoc autẽ. C. de ſeruis: ſugi.ꝑ illum tex.tenet ꝙ; licet cum auctoritate iudicis ĩgredi poſ ſeſſionẽ ſuã etiam ſi fiat reſiſtentia. dico ꝙ opinio bar.põt melius probari quam opinio bal.l. equiſſimũ.f.de uſufruct. Saly.in.l.ei qui. C. de bõi. auct. iudi. poſſi. VIpianus.. CQ uiin ius dominiũue alterius ſuccedit iure eius uti debet. CNoto ꝙ; dr in tex. lcum fundus. S. cum ſeruum. fl.ſi certum peta.l.pomponius. F. .ff. de acqui. poſſeſſ.l.an uitium. S. fi.fl.de diuer. & tempo.p̃ſcrip. Declaro quia ſunt tres ipe⸗ cies uiciorum que tranſeunt in ſucceſſorem. nuda/realis / quaſi realis ꝑſonalis. ſe cunda realis puta rapina uiolentia ſemper rem ſequitur.l. pomponius.S.i.ff. de acqui.poſſe.quaſi realis ꝙ partim rem partim pſonam reſpicit doct. in.l. uicium polſt glo. C. de acqui poſſeſ.perſonale eſt ꝙ in ꝑſonam reſidet puta mala fides.in auct. mala fides de p̃ſcript. Regula eſt prima ſicut dicitur in tex. Limito primo de.l.ſingularia in.l. ſcimus. S. cũ autem. C. de inoff.teſt. Secũda regula mala fides p̃deceſſoris nocet ſucceſſori etiam ſi uellet ex perſona ſua incipere uſucapionem I. cum heres alleg. in glo.ff. de diuerſis. & tem po.preſcrip.glo.in.l.uicia. C. de acq. poſſe. glo in. l 5. C. coia. de uſucapio. Dy. in regula poſſeſſor. li. vi. Limito pri mo quãdo habet alium titulum quã titulum pro herede quia poteſt ſe iuuare ti- tulo quem habet. Limito de iure canonico.c.i.de.pᷣſcript.in.vi. Marcellus. ClImpoſſibilium nulla obligatio eſt. CNoto ꝙ poſſibilitas impedit obligationẽ. c. nemo poteſt de regu.iur.lib.vi.l. impoſibilis ſupra de uerbo. oblig. declaro ut talis obligatio non pariat conditio nem indebiti. Secundo ꝙ nõ põt huic obligationi fideiuſſor accedere. Tertio in contractibus bonefidei.l.impoſſibiliũ alleg.lI. generaliter ſupra de uerbo. oblig.l. cum ab eo. ff de contrah. emp. & uendi. Quarto ſecundũ glo. in uerbo alieĩ cle. ſicut de appe.in cdle. Quinto ſecundũ. alberi. in materia citationis facte in die in quo non põt quis citari quia non prorogatur ſed nulla eſt doc.in. c. cũ dilecti ex- tra de dolo & contu. Sexto quia ſententia lata ſub conditiõe iĩpoſſibili eſt nulla doc.in. l.mpoſſibilis de uerbo. obliga. Septimo declaro de conditione impoſſibi li de iure. Limito primo in matrimionio. c.fi. de condi. app. extra octauo ſecundũ bar.in.l.impoſſibilis ut non procedat in impoſſibili conditione que poteſt eſſe poſſibilis doc. in. I. codicillis. ff. de lega. ſecundo: ⁊ — — S= — De regu.iur.ff. . Fol.lxxii . J Marcellus CEa que in ꝑtes diuidi non poſſunt ſolida ſingulis heredibus debentur. CNoto ꝙ obligationes indiuidue tranſeũt inſolidũ in ſingulos heredes.l. here des. ff. familie herciſ.l.i. S. ex his ſupra de uerbo. obliga. Procedit primo in ſeruitu tibus quia ſunt indiuidue.l. ſtipulatiões nõ diuiduntur ſupra de uerbo. obliga. li.F. ſi uſufructus ſupra ad leg.fal.l.uia. . . ff. de ſeruitu. & pro pte uel quia nõ af fert tantam utilitatem in parte quantum ad ptem ſicut totum quantũ ad totum. Limito primo de.l.ꝑ fundum. fff.de ſerui. ruſti. pdio. Secundo limito ẽt ſi unus ex dñis ſolus ĩponat ſeruitutẽ in fundo cõi qa ualet ſi alii conſentiũt.l. fi.ff. cõia predio. Tertio.d.l. ſi quis duos. . primo. ff. coia predio. Quarto quia ipſa ſerui- tus dicitur dimidia reſpectu cõmoditatis & exercitii. doc. in.l.i. F. mandatũ.ff. de offi.eius cui man.eſt iuriſdic. Quinto quia ſeruitus poteſt pro parte retineri hoc eſt occaſione ptis. bar.in.l. pro ꝑte alleg. Declaro in obligatione furti que eſt indi uidua puta rem tradi ex poſt facto uel ſolutione ſed ante cõtractũ ſunt diuidue .l. locus. ff. de acqui. po tri S. preterea.ff. de aqua plu. ar. Limito de. l. libertus ꝗq §.i. fl.de oper. liber. ſed ſpẽale eſt in una opera quia nõ diuiditur uel illic agitur de . operis obſequialibus. de indiuiduo plura ſum alio loco dicturus. Modeſtinus. ð ¶ CExpreſſa nocent:non expreſſa non nocent. CNoto quod dicitur in tex.bar.iĩn.l.nõ nũquã ff. de condi. & demon. dicit eſſe limitationem iſtius regule quia expreſſio eorum que tacite inſunt nihil operatur nullam eſſe rationẽ in hac lege. Regula eſt expreſſio eorum que tacite inſunt ni hil operatur. l. ſi arrogator.ff. de adop.l.non recte.ff. de fideiuſſo.l. ticia. ff. ad leg. falci.l.ſi in diem. ff. de condi. & demonſtra. glo.in.c.i.de ſponſa.li.vi. Declaro pri mo quia eſt triplex tacitum quia ineſt aliqũ interpᷣratione legis hominis Tertio natura ipſius actus qñ ineſt ĩterpretatione legis in auct. ex cã. C. de libe. pre. l. cam quã. C. de fideicõmiſſ.l.iii.de lega.i.hoĩs que fit per preſumptiones & cõiecturas l. quotiens ſupra de reb. dub.l.in conditiõibus ſupra de condi. & demonſtra.l. cõ d itiones eo.ti. Quãdo ineſt natura contractus.l. nõ recte de fideiuſſ.ff.l.iii.ff. de lega.i. & ibi bar. Alex.in.l.hec uerba de lega·i. Scdo declaro quantũ ut faciat cõ ditionalem actum.l. & ticio.S. fi.ff. de condi. & demõ. Tertio quia non operatur elauſulam codicillarem Allex.in. l. ii. alleg. Item in materia ſocietatis. .ii. 5. de illo ff pro ſocio. Item per glo. in. c. ad audientiam de reſcrip. quia non nocet actui ſpi rituali glo.in. c. ſeruaſti de elect. extra. Septimo per dicta doctorũ in. c.i. extra de mutu. petitio.expreſſio eorũ que tacite in ſunt eſt triplex bal.in.l.edita. C. de edẽ. Ang.in. conſi. centeſimo. Sexto eſt quedam generalis quedam ſpecialis: quedã idiuidua & equipolens niſi qñ requiritur ꝙ; ſingula diſtribuantur ex natura con tractus de generali extranei capitulo ad audiẽtiam alleg. de ſpetiali puta ego con ſtitutus ĩ dignitate archidiaconatus de indiuidua puta ego conſtitutus in digni tate archidiaconatus Aurelianenſis. Limito primo ut non procedat quando ali- ter exprimũtur queineſſent tex eſt hic. . non nũquã ff. de condi. & demonſt. Se- eundo limito quãdo aliquid ob neceſſitatem ſed ex vollitate dicirur ineſt. ca tunc expreſſio alicuius operatur.l. talis ſcriptura de leg i Tertio ſecundũ Ange. in.l. ſcire debemus de uerbo. oblig. de. l. uetus. f. de uſufruct. Quarto ſecundũ par. in.l. hec uerba de lega.iii. quia ſi aliquid adiiciatur al iquid eius quod tacite in eſt aliquid operatur.l. ſi arrogator de adoptio.ff. Quinto de.l. in conditionibus GS.i.f. de condi. & demonſtra. De regu.ĩur.ff. labolenus. M CNon põt dolo carere qui imperio magiſtratus non obtemperat. CNoto ꝙ cõtumax & doloſus equiparautur.l.i.um glo. 5. fin. ſi quis ius dicc. non obtemper. I. omne delictum. ff.de re. mili. l. qui cum uno.S.deſertorẽ.eo. tit. tex. cum glo. in. l. ſi filius. fſ.de ĩterroga. actio. doc. in. c. cum dilecti dedolo & con tu. extra unde in ſtatutis continetur cõtumax. Declaro.ij. de glo. in. . 5. ſi procu cator. ffſi quis ius dicen. non obtempe. Tertio declaro de glo. in. l.. F. f. fl. eo. tit. lea que. C. de appella.l. x conſenſu. 5. fin. de appella. quia ſicut quelibet iniuſta cau ſa excuſata dolo ita a contumatia & ibi bar. bal. Iaſon. in. l. . fi. allega. l. ii. F. ſi quis ignoran. ff. ad Silla. Limito primo ſecũdum bar.in.l. papinianus. S. me miniſſe de inoffteſt. quia dolus unius alteri non nocet. Secundo de.l, ſideo. ₰ fde euict. & ibi bar. contumax Fm.l. contumacia. . primo ſupra dere. iudi. eſt tribus edictis ꝑ litteras uocatas preſentiam ſui facere contemnit. Prima ſpẽs coõ tumacie eſt in diffinitione predicta & pena huiuſmodi ponitur in glo.ii. Secun⸗ da ſpecies eſt in eo qui eſt contumax in reſtituendo & punitur manu militari & datur iuramentum in litem aduerſario. Trertia ſpecies eſt in nõ exhibẽdo. Quar to dicitur in recedendo a iudicio ſine uenia iudicis. tex. in. c. prout. de dolo & con tu. c.i.extra de iudiciis. Cõtumatia uera ẽ & ficta.cõtumax uerus dicit ille qui ci tatus reſpondit ſe non uenturum uel ſic ille dicitur contumax qui ſciuit ſe cita⸗ tum & non comparuit cũ potuiſſet ſi uoluiſſet quero quibus penis puniantur rimo puniũtur ãmiſſione litis uel cauſe. ſecũdo in expenſis & tranſit in rem iu dicatam.l. & poſt edictum. ffde iudic.l.ii. S. ſed ſi actor. C. de iuramen. calũ. Alex. in. d. l.contumacia.l. quoniã nõnulli. l.p̃ſes. C. de appella. c. ad aures extra. de ap⸗ pella. Secundo punitur amiſſione totius ſui iutis.l.locorũ.C. de oĩ agro.deſer. lib.x.l.cũ unũ.S.qui deſertotẽ.ff. de re milita. Tertio puniuntur ſecũdũ.l. ſulcini us.5. celſus.ff. ex quibus cauſ.in poſ.eat. “ Paulus: CIn pari cauſa poſſeſſor potior haberi debet. ¶ Noto ꝓ in pari cã potior eſt cauſa poſſidentis.tex.in. l. cum par delictum. pria eodem. S. penu.inſti.ſi qu. paupe.feciſ. dica. Declaro in eo qui dicitur poſſeſſor iuris & facti non facti tantum.l.interdum ſupra de uerbo.ſig. c.i. extra de eo qui mittitur in poſſ.c.penul.extra ut lite. non conteſt. l.i. C. ubi in rem actio. Secun do declaro ſecundum bar.in. l. ſi pariter. ff. de reb. dub. Alex. in conſi. centeſimo quadrageſimo.i.uolumi. Tertio declaro de notatis in. c. nulli.xii. · v. qu la bona epiſcopi pᷣſumuntur eſſe acquiſita de bonis eccleſie & canonici ea teneant. Alex. in pᷣalleg. conſi.iii. ſecundũ in auct. cum oportet. C. de boni.que libe.quia bona filii inuenta apud patrem preſumuntur eius eſſe cuius heredes poſſident. Alex. in prealleg. conſi. uolu.v. Oęclaro ſecundum francũ. in. c. in pari cauſa extra eo⸗ dem quia in pari delicto potior eſt cauſa poſſidentis doc.in.l. cum mulier ſupra ſolu. matri. Ang in.l..ſi auito.fl. de compenſa. Sexto de.. ſiue autem.S. ſi duobus ff. de publi.ĩ rem actio. Septimo in.l.ſi debitor. ff.de pigno. Octauo de.l.cũ par infra eo.l. cum mulier.ff. ſolu. matri. l.i. . penul. ff. de noxa. act. l.penul.ſſ. de con dict. ob tur. cauſ.l. auunculo.ff. de condic. ſine cauſa. Cõcluſio quando eſt que ſtio de codem delicto tunc dicitur non eſſe potior cauſa poſſidentis.l. mariti ff. ad legẽ iul. de adult. Secũda cõtluſio in delictis diuerſis ſi p exceptionem agatur admittitur iſta reciprocatio antequã reciprocans admittatur inter eos. . i.. ſi pu blico, ff.ad leg.iul, de adul, Lerria cõcluſio ſi agatur de pari delicto admittitur ex De regu.iur.ff. Fol.lxxiii ceptio añquam quis ſit receptus inter reos ſed poſtquã eſt receptus inter reos nõ admittitur.l.n eganda:qui accuſa.poſſunt uel nõ. Concluſio ubi agitur ciuiliter & actor & reus ſunt in pari culpa admittitur ouerſatio.l.cum mulier.ff.ſolu.ma tri. Concluſio in ciuilibus ſi unus ſit in dolo & alius in culpa dolus p̃ponderat culpæ.l.Item nulla. ff.ad legem aquiliam. Tertia cõcluſio in ciuilibus ſiue ſit do lus ſiue culpa ex parte unius ſi agatur ad diuerſa admittitur compẽſatio.l. ambo ff. de compenſa. OQuarta concluſio lata culpa prepõderat leui & leuis leuiſſime & culpa in faciendo preponderat culpe in non faciendo. Limito primo quando unum delictum non abſorbet aliud.l.uiro atque uxor.ff. ſolu.matri. & ibi bar.l. ſi ſeruũ.S.ſequitur & ibi bar.ff. de uerbo.oblig. Secundo limito ut procedat quã do ex turpitudine facti reſultat utilitas facti. c.ueniens extra de ſymo.l. auuncu/ lo.ᷣff.de condic.ſine cauſa. Gaius. ¶C Imperitia culpe adnumeratur. CNoto ꝙ quis tenetur ex imperitia ſicut ex culda.c.ad audientiam extra de ho mici. Declaro primo ſecundũ.l/. illicitas. 5. ſicuti. ff. de offi. preſid. Io. de platea in l.grammaticos de profeſſo.li.x. C. c. tua uos extra de homici.c. ad aures. extra de eta. & quali. Secũdo declaro de.l.ſi quis domum.S. celſus.ff. loca. Tertio in ad uocato. quia imperitus aduocatus tenetur de damno. Io. fabri. in. 5. fi. inſti. ex ꝗb. cauſis nam. licet uel non ſpecu.in ti.de aduoca.S. quid ſi aduocatus. Idem in titu lo de requiſitione conſilii. Quarto de.:ſi filius.ff.de iudiciis. Ex quo inſero ꝙ ſex in iudice requiruntur primo peritia.I.ſi iudex. ff. de uariis & cxtraor. cogni.ĩ auct. de iudicibus col. vi. c. ex litteris extra de conſuetu. ab ordi. ꝙ iudex cõſulet quid debeat proferre. idem in iudice eccleſiaſtico. c.i. xx. diſtinct. ſaltẽ debet habere con ſuetudinem. doct.in.l. certi iuris. C. de iudiciis. Secũdo requiritur bonitas. I. con tinuus. S. cũ ita. ſupra de uerbo. obliga. quod non poteſt fieri niſi ſit peritus doc. in. l.illicitas. S. ucritas. ff. de offi.pᷣſid. Tertio diligentia.l. iuſtiſſimos. C. de recto. ꝓ uin. Quarto eloquentia doc. in. l. apud eloquentiſſimũ. C. de fide inſtru. Quin to prudentia ſeu conſtantia.l.fi. C. de fideicõ. liberta. Sexto dicit bal.?.ij. C. de ſen ten. ex pericu. reci. q; debet habere duas claues ſcilicet ſapiẽtiæ: & cõſcientiæ. l.iii. ff. deo eo quod. metus cã ſed qua pena puniatur iudex imperitus. dico ꝙ; ea pena que imponitur homini culpoſo tex.eſt hic.l.fin. C. de juſto.reo.doct.in.l.ſi iudex alleg.in. glo. doct. in. .iii. .in eum dicũt ; iudex negligens punitur ea pena qua imperitus. dicunt quidam q; puniendus eſt ſecundum. l. iuſtiſſimos alleg. Sed qua pena punitur corruptus iudex in cauſis ciuilibus punitur pena dupli eius quod promiſſum eſt & eius quod datum eſttripli in criminalibus. primo puni- tur confiſcatione bonorũ & exilio ppetuo in auct. nouo iure. C. de pe. iu. Secun do de.l.iii. & quarta. fl. ad legem iul. repetun. Tertio interdum punitur de falſo.l. i. . & in iudicem. ff. ad cor. de fal. Quarto.l.i.ff de commiſſis. OQuinto. l.i. F. illud ff. de calũnia. Sexto quia tenetur ad omne damnũ partium. l. ſ filius ff. de iudici is & iudex eccleſiaſticus eſt irregularis. c. cum eterni de re iudic. extra. Sed utrum pecunia poſſit repeti per donatorem doct. in. l. i.ff de condict. ob turp. cauſ. dici tur ꝙ; non repetit ſed iudex tenetur.l. iul. repetun. in auct. ſed nouo iure alleg. ſed nũquid põt quis dare aliquid iudici pro expedienda cauſa? doct. dicũt ꝙ non li⸗ cet laſon dicit contrariũ quia pena debet ſtricte interpretari tamen prior opinio eſt melior tex. in. c. cum ab omni extra de uita & honeſta. cler. Ange. in. l. ſi quis uxori.S.penul.fl. de furtis. Limito penas iudicis impiti ut non procedat in iudice De regu. iur. ff. qui ſecutus eſt opinionẽ alicuius. glo. uel alicuius doctoris approbati glo.in. I. certi iuris. C. de iudiciis. Secũdo qñ ſequutus ẽ opinionem aſſeſſorum ſuorun uel motiuum coloratum ratione iuris uel naturali. Tertio ſecũdum Salice. in. I. hoc edicto. C. quod quiſq; iur. quia iudici nihil eſt imputandũ ſi habeat aſſeſſo rem imperitum. Quarto quando iudex ellegit aſſeſſorẽ qui habuit conſuetudi nẽ iudicandi. Quinto limito de.l.ſi de meis.S.fi.ff.de arbi Paulus. CBona fides tantum poſſidenti preſtat quantum ueritas quotiens lex impe dimento non eſt. =S CNoto ꝙ; bonelidei poſſeſſor per fictionem iuris efficitur dũs niſi lex reſiſtat l.ſed ſi lege. . ſiue fſ.de petitio. her. & is dicitur qui poſſidet auctoritate iudicis cũ bona fide.l.in bonefſidei.ff. de acqui. re. dñio.S. ſi a non domino inſti. de re. diui. er rans in facto eſt dominus.l. iuſto. 5. ſi filius. ff. de uſucapio. Sed errans in iure er rore nõ probabili eſt malefideipoſſeſſor. bar.in.ſi ſic. ff. de uſuris. Phillippus frã cus in regula poſſeſſor de regu.iur. libr. vi. ſic ergo bonefidei poſſeſſor eſt domi nus. Declaro hanc regulam quia reputatur dñs quoad fructus lucrandos. fru- ctus induſtriales ſuos facit: fructus naturales conſumptos ſuos facit. Panor. in c.grauis extra de reſtitu. ſpolia. Ciuiles etiam ſuos facit. idem panor.in loco Alle gato. Limito primo in eo cuius auctor malam fidem habuit.l. nunquam. ff. de uſucapio.l.queſitũ.ff. de acqui. re. dominio. bar. in. lI. ſed ſi lege. . ſiue. ff. de petit. here. Secũdo in eo qui expoſt facto habet malam fidem quia mala fides ſuperue niens nocet quoad fructus. Tertio declaro quia is qui bona fide poſſedit uſuca pit. lI. ſcut exiſtimans ſupra pro ſocio.l.i. C. de preſcrip.long.temporis.quia hoc eſt introductum propter negligentiam aduerſe ꝑtis ſed de iure canonico nũquã preſtabit & hoc propter conſcientiam ſea eruandam. ſed eſt in hoc ius canonicũ ſer uandum. Limito primo de. c.i. extra de preſcrip. quia epiſcopus contra epiſcopũ pᷣſcribit propter fidei catholice inſtructionem ibi gl.notabiliter diſtinguit. Secũ do ſecundũ glo. in. c. fraternitas. xii. q·ii. quia põt preſcribere actionem penalem ad quam eſt obligatus niſi ſit pena que ſuccedit loco intereſſe quia non preſcri⸗ bitur a male fidei poſſeſſore. Sed nunquid ſtatutum quo cauetur q; ſi mercator non petat debitum excludatur a petitione poſt biennium habeat locum in male fidei debitore dicitur ꝙ; non. Limito quando eſſet ꝑſona odioſa puta ſi uẽditor charius uendidiſſet. Secundo quãdo creditor pro ſe in aliqua parte uellet uti eo eodem ſtatuto pro ſe quia pro alia cogeretur uti contra ſe alia clau ſula ut per do cto. in locis allegatis & ea que prius dicta ſunt de ſeruitutibus & uſufructuario his conuenienter addi poſſunt. CRepetitio.l.quatenus.de reg.iuris. Quicunque de eo quod intereſt apud iuriſconſultos intentius diſertandum putauerunt, exordium a rei definitiõe ſumpſere:dumq; moroſius (opinor) quã ex re eſſet ſuper eius quod intereſſe appellant deſcriptione torquentur: propoh ta rei difſicultate remorari uidentnr ac etiam fere ſtudioſos deterrere. Itaque cum plane apud me decretum ſit pro uirili mea perſpicue adicere:pulſis quorũcũque (ut bal.inquit in ea re) frantaſmatibus: ex Accurſii cõmentario nulli poſtponẽ do in hunc modum ſentio finiendnm id quod intereſſe dicimus.ut ſit damnum emergens ac lucrum ceſſans, ex eo quod facttum non eſt alicui ab alio quod ſie ri debuit. probatur teſtimonio legum plurimarum ut eſt apud ſcribentes ad. l. unic.de ſent. quę pro eo ꝙ intereſt prof.C. uulgatiſq; in locis.ea deſinitio quaſcũ — — =☛ 1 4 De regu.iur.f. Fol.Ixxiiii cies & partitiones cõplectitur: quę quidem uariæ tradũtut. Prima diuiſio eſt Ac curſii in ea.l.unica. & in.l.i.fl. de act. empt.aliud conuentum, aliud ſingulare / ali ud cõm une. Conuentum eſt inter contrahentes pactum taxatumque.ſingulare quod habita perſonarumratione aut affectionis quandoq; cauſa penſatur. non admodum moror quæ in aduerſum quãuis argute a neotericis intorta ſunt. Cõ mune eſt publica opinione ac plurimorũ cenſura declaratum dum cuiu ſh tãti intereſſe poteſt. Prime ſpeciei exemplum ex lege conuentiois colligitur. Alterius 2„ „ ₰ 5 „ 4 7 7 „ * — 7 „ in titulo de in litem iurando.& in.l. qui reſtituere. de rei uẽdic.ff. poſterioris cum alibi paſſim: tum in. /.pretia. quæ uulgo citatur in hoc iudicium. Poſtremo parti tiones alias Ioãnes igneus ſenator & ciuis meus:quin & Andreas alciatus mihi Minutii mei opera in amicitiam adductus: uterque tum ingenii fœlicitate tum eruditionis copia clarus ætate noſtra pulchre diſtincteq; tradidit: Nonnulli ĩtrin ſecum uocant quod intra rem eſtut in. l. cum quid. Si certum pet.ff. uinum ue- tus pretioſius. & in.l. lulianus. de actio. empt. Salicetus citat. l.i. . ſciendũ. de edi li. edic.ubi uitium morbuſue rei ęſtimationem minuit. Extrinſecum dicũt extra rem eſſem adduntq; aliud rei proximũ & circa rem. habes.l. ſi ſterilis. S. cum per uenditorem. de act. empti. uer. circa rem. in qua patet exemplum propinqui ac re moti. ubi de extrinſeco quando debeat᷑ &. Hæctota res ab aliis elucidata, mox a nobis ſuis quot locis nonnihil accipiet lucis: neq; uelim hoc in loco ab Alcia⸗ ti uerbis abſcedere, quãuis non ita paſſim mihi cum amico uiro diſputando cõ uẽire uideatur. Tertia diuiſio eſt. Nam aliud publicum, aliud priuatũ.illud quo ties intereſt reipu. quod apud Ignei noſtri partitiones fuſius traditum non ĩcul cabo, Publicum quoq; ſcindunt in æſtimabile minuſq; æſtimatum, ſicut & pri uati quoddam æſtimationẽ non recipit ut fama/libertas. Alii diſcernunt certum ab incerto. de qua re in ea.l.unica: & in. l. ubi aũt nõ apparet.fl. de uerb. oblig. & p Iaſo.in.S.curare.de actio. In ſumma concidunt intereſſe ſuum ĩ tot fruſta ut wõ ſtrum magis quã aliud quidpiã ab illis factum uideat᷑. His ad curioſos reiectis aggredior Pauli reſponſum quod impręſens explicare pro uiribus ĩ animum in duxi. Quatenus cuiuſque interſit:id in facto non in iure conſiſtit. hoc eſt Albe. iudicio nequaquam iure deciſum atque terminatum quanti cuiuſq; interſit ali⸗ quid factum non factumue eſſe ob rerum/temporum/locorum/ perſonarũque diſcrimina ſed facti quęſtionem habere ac in iudicium hoĩum ut em ergunt ne⸗ gotia conferri. Vnde id quod alii legale uocant intereſſe/potius dixerim pœnam eſſe. Hinc Accurſius in exemplis/excludit ab hac. I. titulum. de tabulis exhiben- dis. ex quo ædicto, hæreditatis aut legati ęſtimatio in cõdẽnationẽ uẽit. quę res hominis ęſtimatione æget æſtimaturi legatum. nec aliter in.l.pen. ex quib. cau.ĩ poſſ. eatur. ubi is qui miſſo in poſſeſſionem uim fecit: quanti ea res ſit dãnatur. nõnũquã augetur ęſtimatio ob dolum aut delictum ut in.l.non a iudice.ff.de iu diciis. ubi Acc. & bar. hoc docent. quod quidem ob culpam fieri non debet. idq; eſt a iudicibus obſernaudũ. His ad legis ĩterpretationẽ premiſſis materiam eius quod intereſt per ſingulas ſpeties primę potiſſimũ diuiſionis quibuſdam cano- nibus ſeu concluſionibus tractabo. CPrima regula concernit intereſſe conuentũ in uſurarios cõtractus. ſi quid certum dari pactũ ſit in id ꝙ intererit pecuniã ad nundinas ſolutam non iri uſu rariũ eſt nec hodie præſtandũ uenit Axioma bal.in. l. rogaſti. S. ſi tibi. ff. de reb. credi. Quãquãuſuræ loco intereſſe petuntur.ll. curabit. C. de acti. empt. c. cõquæ ſtus.de uſur. Vbi tamen in cõuentionem deducuntur expreſſa quantitate etiam De regu.iur.ff. ſi dictum ſit loco eius quod intererit credirur in fraudem uſurarum adiectum ſubſcribit huic ſniĩe. Io. ananias in. c. ult. de uſur. ita iudicauit lIo.andre. in. c. ſalu briter. & uerbigratia inquit, ſi marito promiſſa dos eſt & ſi non daretur conuẽit ut marito decem in centenariũ, nomine tamen intercſſe pręſtentur eã pactionẽ improbat pontiſicii iuris ſanctio.ut & Petrus anchara. ſcribit in cõſi.ſupra cẽte⸗ ſimũ duodequinquageſimo. Hoc item Laur. Rid.in. c. oonſuluit. de uſuri.q.liii. A lex in conſil. ducenteſimo ac uigeſimo. uol.ii. & Philippus decius in conſi. cxi. &. cxvi. & item conſi. clxxxiii.dum ait intereſſe:quod uenit ob uẽditionẽ ut i. l. cu rabit, nõ uenire ob pactũ de uendẽdo nec ab illa ſnĩa diſcedit.ĩde ipſe quoque in conſi. cxi. ex multis cõcludit lucrũ factũ ob dilationẽ ſolutionis etiã ſi nihil ſuꝑ eo cõuentũ ſit apud conſcientie ſorum elle reſtituenduũ: adddit in cõtẽtioſo repeti poſſe uel compenſari ubi erit liquidum, nec aliter de üs iudicat ꝗ res ſuas ob tẽ/- pus uẽdũt carius quã de manifſeſte uſurarius de quibus in canone. quãquã. de uſuris li.vi. Panor. in. c. ad noſtrã. de empt. & uend. ſcribit ſe in eam ſniam cõſiliũ dediſſe. luuatur hoc auctoritate Sali. ĩ auct. ad hec. C. de uſur. Io. ananiæ in. c. in ciuitate. de uſur. Calderi.in.c. ulti.e. ti. placet admodũ mihi ꝙ; Decius obiiciẽtib⸗ rũdet id quod licet de iure cõtrahentibus inuicẽ ſe decipere non extẽdi ad uſuras bus cõlcientia maculatur & quæ diuino iure ꝓhibent. quæ reſpõſio eſt Anto. butri.in.c.pe.de empt.& uendit. Abbatis in. c. ꝗa plæriq; de immu eccl. Nee ob/ ſtat potuiſſe lucrũ ex præſenti pecũia fieri haberiq; lucri ceſſantis rõnem ĩ merca tore.l.ii.S. ulti.ff. de eo ꝗ; certo loc. ꝙ eſt uerũ & cõſentaneũ æquitati ubi debitor in mora eſſet nõ anteꝗᷓ mora cõtracta ſit aut citra morã quę dilatiõe data ĩterim nõ cõtrahitur.I. lecta. .ſed cũ ſortis. ff. de reb. cred. glo.ĩn.l.ſi cũ excepit. S. quate- nus. de eo qꝙ; met. cauſ.ffitem nõ eſt oĩno certum id lucrum. negotiatio enim ẽt damni euentũ expectat ut lucri. Intellige tamẽ ualere id pactũ ubi uſuraria frau de careret ut in. d. cĩ ciuitate. & ubi paratũ eſſet certũque lucrũ: licet ceſſantis ha bere rõnem / aut ubi diſtraheretur res ſoli ſeu ĩmobilis ex qua fructus ĩterim ꝑci perentur ẽt ciuiles ut penſio/aliiſque modis illic traditis. bicũq;ʒ uero intereſſe cõuentum non eſt uſurariũ: tunc exigitur omne id ꝙ legitime in conuentionem deductũ eſt.l.procurator ad exhibendũ.ff. rem ratã haberi: nec a cõuentiõe diſce dendũ quãuis excedat duplũ cõis eſtimationis. potius enim pena eſt qu⸗ certũ habet modũ ex cõtractu quã ĩtereſſe ut In. l.i.S. ulti. &.l.ii. ff.dcuerbo. oblig. ubi bar. huc etiã lege recentiores in.l. inſulã. . uſuras.ſolu. matr. ꝙ non preſumatur fraus uſuraria niſi probata fuerit. ego legi Albe. ita ſentientẽ in. l.i.pagia pẽ. C. de ſum. trinit. & Paul.in eo. S. uſuras. ꝙ oſtẽdi debeat fraus. & bal.in. l. ulti. C. de iure dot. in. 5. preterea pag.iii. Iaſon. in eo. §. uſuras. ꝗbus aſſentior ut allegari debeat fraus & probati. ꝓbatur aũt facile ex ipſa qualitate cõtractus ucel rei quãtitate uel cõſuetudine fœnerandi ut ĩ. c ad noſtrã de empt. c.illo uos. de pigno. Fuſius per eęa quæ Bartolomeus cepola ſcribit de cõtractu ſimulato. ea me facile adducunt ut eiuſmodi cẽtractus frequẽtiſſunos inter mercatores dum mutuãtur nomẽ in tereſſe ea ueſte uſuras tegere plerũque putẽ, ſub bonęfidei ſpecie quã iſti ĩter ſe re gnare iactant. qua de re.l. Romanũ in cõſi. quod citaui in enarratiõe.l. lecta. Vbi de mora & uſuris quedã alia diximus. omitto ẽt hic dicere que tradũtur in. l.i. ff. ad.l. rhod. de iactu. & que Felinus ſcribit in. . cũ uenerabilis. de excep. qui cõuen tionẽ a prĩcipio factã ĩprobat. Itẽ ualet ſtipu. uſurarũ ſi is qui eas promiſit in ea- rũ cõpenſationẽ aliud ſtipulatus fuerit ut bal. in. c.ii. de iureiur. & in.l.iubi Iaſõ. C. de ſumma trinit. modo ſit equalitas.alia de cambiis uide apud Ludo. Ro.in l Dregu.iur.ff. Fol. Ilxxv. lo cõſ.ccxxxviii. & in locis tritis tum in Pontificio tum in Cęſareo iure. non alie num tamen a bona fide crediderim ubi eſſet lucri certirudo conuentiones huiuſ modi non improbandas: ut non ſolutę pecuniæ in nundinarum tempore non cedant damno creditoris qui ſi pęcunias habuiſſet ex mercatura lucrum feciſſet quod fere & ipſe & alii ſolent facere dum tamen ſpes ea lucri nõ incerta eſſet pro poſita. Hæc ego relinquo Theologis quos eius rei cenſores optimos intelligo. deuſuris hoc loco nolim quæ ſatis ſuperque ſcripta ſunt ab antiquioribus recẽ ſere:ne cum illis uana in fœneratores tela contorqueam operamque nimis eludã neque me torquendum duxi ut uel Accurſii noſtræq; claſſis hominum uel Her molai:de centeſimis uſuris opinionẽ tutarer. Hanc ego libenter amplector quip pe quæ plus habeat eruditionis atque(meo iudicio) rationis que Sozino Bu⸗- dæęo reliquiſq; uiris non uulgariter eruditis placet. atqui neſcio quo pacto nõ ap poſite quibuſdam præſertim autenticorum & Codicis legibus conuenire mihi uiſa eſt. memini me aliquid de ea re in tres poſteriores Codicis libros a me cum emendatione ac explicatiõe editos ſcribere. neq; dum hic nodus mihi diſſolutus uſqũ adeo eſt ut certam ſuperea re ſententiam proferre uelim: Hęc arbitror ſatis eſſe pro noſtri oti modulo magnaq; temporis penuria ſuper ea ſpetie conuenti. CSecunda regula ſuper intereſſe quod ſingulare dicitur. Intereſſe ſingulare me re affectionis eſtimationem non auget.l ſi ſeruum meum. ffad leg. acquil. l. prę tia ad.l. falcid. quandoque tamen actionem paritubi non daretur.l.ſi in emptio⸗- ne.ff. de minor.l. cum ſeruum. ff. manda.l. libertus qui ſoluendo.ff. de bon. liber. quæ ſub alia perſona ueniet in hoc theatrum. Id uero quod utilitatem cum affe⸗ ctione coniunctam habet: auget æſtimationem. l. uideamus. S. primo iungen- do uerbum utilitatem uerbo affectionem continet. ff. de in litem iurando: ſuper hac ſpecie non uſquequaque probo quod nonnulli a diminutione ad augmen tum argumentati ſunt longe enim procliuius eſt minuere quam augere & apud iuriſperitos fauorabilius. & in.l. in fundo.de rei uendic. humanitatis cauſa mi⸗ nuitur ne laribus ſepulchriſque auitis careat. neque item placet quod aduerſus cõmunem ſententiam inſtruitur.I. libertus qui ſoluendo. de bo. libe. Nam actio teſtamentaria natura eſt bonæfidei, præcipue hæreditatis petitio. . actionum. de actionibus etſi non me latet actionem teſtamentariam quo ad iuramentum in litem aliam naturam ſortiri. ut eſt in.l. alias.ᷣff. de in lit. iur. ſed illa lex libertus loquitur in bonorum poſſeſſio.prætoria quæ bonæfidei ac æquitatis uiribus in nititur. Et rurſus exemplum dotis apud Alciatum haud ita leuiter admuiſerim quippe cum actio ex ſtipulatu pro dote bonęſidei naturam habeat. S. fuerat. de actio.l.unic.de rei uxo.actio. C. Reperio ad hæc priuſquam alio diuertam in. l. ſeruus ea lege. de ſeruis exportandis huc appellata/ nequaquam ſingulariter intereſſe, quin potius generaliter. cum ait beneficio affici hominem intereſſe ho- minis.l.ut uim. ff. de iuſti. & iur. natura enim cognationem quandam inter nos ſtatuit hinc obligatio ad antidora. in uulgato.S. conſuluit. de petitio. hæredita. nec interceſſerat illic ſtipulatio ulla. Sed conditio erat aſcripta uenditioni aut pactum adiectum. loquiturque lex in bonæfidei contractu. nec aliter ui- ſum Accurſio illic eſt. ait enim (quod bona uenia dixerim) in bonæfidei iudiciis non agi ad pęnam niſi interſit in ſtricti iuris aliud efſe. & Papinianus in.l. cum ſeruus mandati. Papinianus (quod Alciatus memorat) diſcrimen ſacit inter bonæffidei iudicia & ſtricti iuris. dum ait prudentiores in bonæfidei cõtractibus eius quod affectus cauſa interſit haberi rationem uoluiſſe. neq; id in ſtricti iuris N De regu.ĩur.ff. judicũis fuiſſe ſcribit. & in genere dicit non in ſpecie id quod eo in loco ſentit Ac curſius inter eos contractus ſaciendã eſſe differentiã qui bonæfidei quiq; ſtricti juris eſſe dicũtur:ubi de co quod intereſt agitur.idcirco uero in ſtricti iuris actio nem non uenit afſectionis ratio: quod ſtricti iuris ſint nec alio porrigantur quã quod expreſſim contractu continetur.l quicquid aſtringendæ. ff. de uerbo. obli. aliter atque in emptionis contractu ut in ea. l. ſ in emptione. de minori. ubi erat pactum addictionis in diem emptione adiectum. agiturq; illic de reſtitutione in integrũ quæ ex bono & æquo datur. & ex ſola affectiõe datur quocirca dixerim habendam in bonæfidei iudiciis affectionis rationem & in remediis prętoriis cũ prætor æquitatem habeat præ oculis magis quam rigorem & id quod Cicero ſummũ ius ſummã eſſe dixit iniuriam:in hunc modum eſſe ola iudicia quæ bo nęfidei naturam habent. Perplacet Alciati dictum ad.l. i. . ſi quis in fraudem. ff. ſi quid in fraud. patroni.quod illic iuſtum pretium erat agebaturq; de reuocãdo contractuibonęfidei non dolo quidem inito. at nõ uideo Accurſiũ in.l.ſi unus. in uerbo uideamus.ff.de pactis, dixiſſe in ſtricti iuris contractu conſyderãdam affectionem Sed cum hodie contractibus fere ſtipulatio accedat: id omne iudi- cis arbitrio cõmittendum ut in. l. unic. de ſent. pro eo. Laudo quod Alciatus pro Bartolo inſtruit aduerſus neotericorũ argutias dum inficiantur id q ex affectu intereſt ſingulariter intereſſe. quod ab omni ratione abeſt. hæc enim citra dubiũ ſingularis intereſſe pars eſt. VYbi uero contra Bartolum cenſuit iuſiurandum in litem etiam hodie hoc eſt nouo iure in infinitum & ĩmenſum uel ultra duplum procedere:uſus arg.l. uideamus: de in lit. iur. aduerte quid illic Vlpi.adieterit bõę⸗ fidei iudiciis congruere taxationẽ facere: nõ nũquã ex magna cauſa ab eo quod iuratum ſit diſcedere. quę taxatio a lege Codicis ptæfinita eſtut duplum nonex cedat quod intellige Vel eius rei de qua agitur uel cõmunis æſtimationis quod rationi conuenit: eaque res damnatur quod in inſnitum procedat: & coercetur ab imperatore: quod pecuniariter intereſſe dicit Bartolus ob affectionem id cer⸗ tum eſſe poteſt: tunc eius rei duplum non evccdat: ſi incerta res eſt tunc iu/ dex ſuo arbitrio taxare debet: inde iuramentum deferre quod tamen nequeat ex cedere id quod a iudice præfinitum fuit: ea eſt recepta fere ſententia doctorum quæ in uſu iudiciorum optime ſeruari ſolet. Priuſquam uero deferatur iuramen tum in litem uel affectionis cauſa conſulenda ſunt nõnunquam rerum & merci moniorum periti ut ex eorum conſilio iudex modum præponat intra quem iu rari poſſit.de iuramento in litem habes in ti. de in litẽ iurãdo multa per Iaſonm congeſta: quibus hanc partem locupletiorem non feci. ne ſi forte ſuas repetitum uenerit olim Grex auiuum plumas moueat cornicula riſum. de intereſſe affe⸗ ctionis aliæ quoque leges loquuntur quæ frequenter ab aliis in hunc locum ci tantur. neque non dicturi ſumus alia nonnulla huc pertinentia uerum in aliis quibuſdam regulis generalibus. CTertia regula. ſuper intereſſe cõmuni. In eo qui negotiari uel lucrari ſolet non ſolum damni ſed & lucri ceſſantis habenda eſt ratio:ita denium ſi id allegauerit & probauerit.l.ii. SO.ultimo.ff.de eo quod certo loco. ubi ſceuolaĩ hæc uerba ſcri bit. quod ſi merces ſolebat comparare. & lucri & damni habẽdam rationem ubi Accurſius alias leges in eam rem citat. illic Bar. & laſon multa. & Decius in cõſi. ſupra trigeſimum nono.quãquam lex unica. C. de ſenten. que pro eo quod inter eſt. dicit lucri rationem uenire.ſine diſtinctione.& inibi Albericus plurima. Ad/ uertẽdum uero ad Decii uerba aliud quiddã requiri ad hanc regulam, nempeut Dregu.iur.ff. Fol.lxxvi. iilud lucrum quodammodo certum uideatur / utputa cum præ manibus habe ret merces ex quibus ueroſimile erat tunc temporis tantũ lucri facturũ ſi pecuni anm habuiſſet in promptu. aut quia quo tpe debuit res dari: erat in magno pretio eęxcxcæeiluſq; rei uſus erat frequens. aliud ſi lucrum erat penitus incertũ. l. quemadmo/ “ dum. S. item labeo.ff. ad.l.acquil.in uerbo cum incertum ſuerit. arg. J. naturalem r ff. de acq. re. do. Quod uero Philippus Decius uir ærate noſtra inter iuriſprofeſn DPrCIO ſores celebratiſſimus receptam crebro ſententiam improbat in. l. cum quid ff. ſi H Cert. pet. poſtrema pagina. per tex.in.l. ulti. ff. de peric. & cõm. rei. uend. occurrit mi hi nunc ut in hunc modum reſpõdeam illic incertum plane ſuiſſe lucrum neq; propoſitam fuiſſe occaſionem uel ſpeciem lucri iam imminentis. ne per eam. l. a coõmuni ſententia quę plurimum habet æquitatis quęque eſt in uſu leuiter abſce damus. Ad hęc non inculco quæ laſon Maynus tuba legum, uocaliſſimus, elo 4 80 quentiſſimus, diligentiſſimus doctor de artifice deque aduocato ſcripta reliquit. in. properãdum. 5. ſinautem alterutra. C. de iudic. ut poſſint ceſſantis lucri cau ſ experiri.cui prorſus aſtipulor eo in loco. Sed aliud a me lector candidus intel ligat eẽ diſcernendum utrum remotum ſit lucrum an propinquũ. propinqui ha beat rationem:mon remoti. Verbigratia ſi ſeruus meus hæres inſtitutus eſt dũq; tu in mora eſſes ipſum mihi reſtituẽdi/non iuſſi delatam hæreditatem. adire: per ditę hæreditatis ineunda plane ratio eſt.ẽt ſi id non ſæpe mihi accidere ſolet. l. ter tia.ff. de condict. furt.l.uenditor hominis.fſ. de euict. & hereditatis & fideicõmiſſi rationẽ habendam dico quamuis extrinſecum ſit. p.l.inde neratius. in princip.ff. ad.l. acquil. tu copioſe legito de hoc intrinſeco apud Bal. in ea. l. unica. Item ſi rei pretium creuerit aut decreuerit mora facta, huius quoque rei calculus eſt facien dus.l.in hac actione.ad calcem. &.l. ulti ff. de tritic. ita exponunt ultima uerba. I. unicæ. de ſent. quę pro eo. Pau. a caſtro in. l.ii. de eo quod certo loco. Ludo. ro. in l.ſi conſtante.S. quoties. ſolu. matri. Petrus Ancharanus. in clem.i. S ſane. de uſu 4R ris. iure tun: cæſareo tum pontificio & ratione loci & temporis lucri eeſſantis pe 1 titio in iudicium uenit ut ea. l.ii. c.i. de plus petit. c. p. &. g. de offi.deleg. Frãciſcus ⸗R Aretinus in.l. diuortio.S. item ſi meſſes.ff.ſolu.matri. maxime uero.per locum a „ frequenter accidentibus. & eo quod fieri ſolet. ut Angelus ſcribit in. ea. iii. . ult, 4 exponẽs uerbũ.ſolebat. ubi recẽtiores adiiciunt lucrũ ceſſans qꝗ ſigillatim & in 1 ſpetie ꝓbatũ nõ fuit. officio iudicis cenſeri ac æſtimari poſſe per.l.i. de colonis illi ricis. C. li. xi. quẽ appellat in hoc ſingularẽ Fran. Aret. in eo. . ſi meſſes. id qd ego declaraui fieri poſſe cõſultis eiuſdem rei mercatoribus. Sciendum quoque eſt in fructibus qui ueniunt ſub lucri uerbo extimationẽ fierĩ a die litis cõteſtatæ aut a n tempore moræ, facta differentia eius quod petit᷑ utrũ meum ſit an mihi debitũ. n l.uuideamus. i.-ff. de uſuris. l. ſi filius. §.i.ff. de uerb. oblig. I. Iulianus. 5. ſi furtiuus. „ f.de actio. empti. & inter bonefidei ſtrictique iuris iudicia. quemadmodũ in. l re A petitio. ff.de. condicti. indebiti. non repetitur quod ſuum erat licet ab eo qui non eerat obligatus ad dandũ datũ ſit. ne repugnet.l.ſi pene.. quãuis.eo.tit. ubi repe itaur qd non erat ſuũ ſed ſibi debitũ. ſic intelligendo ex uerbis earũ legũ ipſarum repugnãtia diſſoluit᷑. Adhęc nõ omittẽdũ lucri ceſſantis nullã fieri rõnẽ ubi cũ 4 alterius iniuria uenit. l. ſi is cui. . eius. ff. de funis ltereſſe ur eius ꝗ dãnũ paſſurus “ eſt nõ eius ꝗ lucrũ eẽt facturus. quæ uerba intelligeda ſunt nõ extra terminos il . lius legis.hoc ẽ ubi eẽt facturus lucrũ uſucapiõe rei que fit nõ ſine alterius lactu 4 ra. His quoq; addendũ. lucrũ a natura rei ſponte 1 ua cum aliqua hominum in⸗ . duſtria proueniẽs omnino & ꝑpetuo cõſiderandũ ut ex fundo culto. lſi in lege * * De regu. iur. ff. colonus. &.l. ſi fundus uerſi. nã & ſi colonus.ff. locati. aliter arq; ſi magis indu ſtria hominis procederet quã rei natura ut ex negotiatione. hoc enim loco deſcet nitur is qui ſolet negotiari ab alio. & in ea re nihil antiquis legibus derogatum ẽ opinione ſaliceti in ea.l.unica. Deeo quod ex fructibus percipi ſolet. lege quod de cius ſcriptum reliquit in conſi. cxix. lo. igneus limitationes quaſdam adducit op timas ad lucri ceſſantis regulã. a quo nihil abſcedo. Recordor in mercatore ſpo liato aduerſus ſpoliantẽ fieri condemnationẽ in id quod intereſt & lucri ceſſan tis cauſa & uſuraꝶ quas perſoluit creditoribus dum pecuniam a pᷣdone raptam qua ſatiſtacturus erat exoluere non potuiſſet. ob id in ſingulas nũdinas uſuram mercantilẽ pendere coactus: id quod in eam rem dederit haud dubie iudicaue rim a prædone quoqʒ refundendum. tametſi uſurę prohibẽtur inter chriſtianos. Si id enim indicauit Innocentius in. c. cõqueſtus.de uſuris. aduerſus moroſum debirorem ut creditori ſuo reſarciat quicquid ob moram ſuam uſurarum nomĩe prębere coactus ſit: non uideo cur in predone aliter iudicandũ ſit. Hoc iddem ad uerſus dotis debitorem cenſuit corneus. quarta parte. conſilio. c. xxvi. quem oĩno legas ſuper intereſſe & uſuris quædam alia colligentem admodum utilia. ₰ ¶ Q uarta regula.in quibus contractibus eſt ſpecies aut quantitas.ideſt dari.iĩn iis non petitur intereſſe uia actionis ſed officio iudicis. quamuis in contraria ſit opinione Bernardus in. c. p.et. g. de offi. delegati. per.l.in bonefidei.de in litem iu rando.ff. Aliud ubi factum in obligatione eſt. ut rem tradi. li.ff. de acti. empti in eam rem copioſe ſcribit Igneus poſt anteriores in. l. ſtipulationes non diuidun tur.de uerbo.obligatio. ubi differentia eſt inter obligationes dandi & faciendi ut ſuccedat obligatio in id quod intereſt. Ego reiecto diſcrimine contractus ĩnomi nati a nominato quod facit Barto lus indiſtincte recipio hanc concluſionẽ. Sed concordię cã dixerim in obligatione rem dari iudicis officio agi: in obligatione rem reſtitui eum qui habet rem cogi ad reſtituẽdũ:ſi non habet ad intereſſe præ ſtandum actionis uia. per ea quę tradunt in.l.ᷣ ſi rem tradi.de uer. ob. gl.in. . preti um. de contra. empti. Ad cuius rei ueritatem ubi dici ſolet in ea.l.ſi rem tradi.eum qui non habet rem liberari ſoluẽdo intereſſc cõmune.limitari in.l.qui reſtituere. de rei uendicatiõe ubi erat cõdemnatio & eam ſequuta contumacia.iddẽ iuris ẽ Baldi iudicio ſi uenditor cõſtituerit ſe pᷣcario poſſidere ab emptore aut ſi obliga tus ſit ad rẽ tradendã eo inſtio q guarentigię dr q inſtar ſnĩæ ẽ. Ampliſſimus ẽ huius regulę tractatus ꝗᷓ uel ad nauſeã explanata ẽ a laſone reliꝗſq; neotericis in.l.ſtipulatiões nõ diuiduntur. ꝗbus in pñs nihil addendũ arbitror ſatiſq; eſſe p cõmunes cõcluſiões ꝓgredi. Nũc dicendũ puto de ꝓbatiõe eius quod intereſt. CQ uinta regula. intereſſe probãdi onus incumbit actori. ut fere in reliꝗs. qua de re Paulus iurecõſultus in facto dixit cõſiſtere. tex.eſt in.l.unica. in uerbo reqre re. Ratio eſtin.l.ſiue poſſidetis. C. de prob.aliiſq; ſimilibus. eo quod facta nõ prę ſumũtur ſed ꝓbantur. Declaro primo hãc regulã ẽt in intereſſe ſingulari & affe ctiõis qᷓ ꝓbat᷑ ꝑ iuramentũ in litẽ & ꝑ teſtes dicẽtes poſſe tãti intereſſe eius qui ẽ illius cõditiõis.l.nemo eſt ꝗ neſciat.fſ. de duob.reis.iĩ affectõis ãt rõne multa cõ iũgunt᷑ primũ ut ſit exp̃ffa affectiõis cã.l. lex ꝗᷓ tutores.S.nec domũ.C. de admi. tut. in ꝗᷓ pr̃ defecit, minor creuit/ubi aut nõ fixas maioꝶ imagines aut reuulſas ui dere ſatis ẽ lugubre. & ĩ.l. ſ in emptiõe.ff. de miorib. & i.l. cũ fuus. ff. mãdati.l.i5. ſed ſi rẽ. ff. ſi ꝗd in fraud.patr. affectionẽ oportunitatis cã uel uicinitatis uel zeli aut ꝗa illic educatus ſit aut parẽtes ſepulti. & i.l. ſi ꝗs ĩtra ꝓuĩciã. C. de bõis p̃ſcri. q ga/ꝗᷓ amœnitas locoꝶ/ꝗs poſſeſſionũ domuſue ornatus. Secũdo ut ſit iuſta —— — — - — — — -. —0—, — — ⏑ SM. — — — — —0 — —. — — +— — — — ſe i 6 pi 1 i Dregu iurf. Fol.xxvih nõ delicata. arg.l ſi ſeruos. ff.de pigno. actio. Lentio ne oneroſa uel cõtumelioſa. arg.l/.ſi bñ collocate. ff. de uſur.ĩ auct. de fideiuſ.. ult. ſpec.ĩti. de fruc. & ĩter. Cy. ꝗ uelut amanuẽſis fuit Petri a bella ꝑtica nratis doct.i. l. ſi nõ cõuicii. C. de iniur. lo. faber gallus in. S. ſed & lex. de iniur. inſtitu. li. ult. nõnulli i. l. cõtinuus. . cũ ita. de uer.ob.poſtremo ut ſit cũ affectõe utilitas.l.uidea. S.i.ff. de ĩlit. iur. Vbi aũt rõne doli uel delicti iurat᷑ in lit. ut in.l.ſi qũ. C. unde ui.iudex põt iurm refrenare: idq; fere ut a me dictũ ẽ añ iurm ſieri ſolet. Alb. in ea.l.uideamus. S. ult. & ĩ,/l. in actioi bus.e.ti.ltitius. fl.de acti. emp. Ad probationẽ eius quod ĩtereſt poſſem copioſe dicere ex iis quæ ſcripta reliꝗt Floriãus in.l.ſi ſeruũ.fl. ad legẽ acquil. ſed piget alie na trãs ferre cũ boni libri ſtudioſis in ꝓpatulo ſint. Huc aduerte quod ille ſcribit optime poſt Cy.in. l.unica. de ſent. que ꝓ eo. quod ĩter. nõ ꝓbari intereſſe ꝑ teſtẽ niſi cau ſam teſtimonii dicat & rõnem dicti. utputa quia peritus eſt ĩ huiuſmodi negotio & ita frequenter uidit: & in id ponderãt. l. unic. uer. ſubtil. Sciẽdũ hoc lo co an in ꝓbatiõis ĩpfecte ſupplemẽtũ cũ unicus ẽ teſtis ꝓbãtis intereſſe locus ſit iuramẽto. Accur.in ea. l. unica. poſtulat duos teſtes. cui bal. aſſetit. Sali. in ambi guo eſt. Bar. ſequutus Cynũ & Mateſilanũ dixit in poteſtate eſſe iudicis ex ꝓba bilibus cõiecturis ſuplere defectũ ꝓbatiõis ĩperfectæ. arg.l. unicæ. uer. in aliis aur caſibus. &. l. nõ ignorat. C. de fuct. & lit. exp. l. ſemp. S. interdicto. ff. ꝙ uia aut clã ubi eſt(ut aiunt ) textus rotũdus. bal. aũt in.l.ſi duo patroni. ff. de iureiur. ſcrib. qualẽ qualẽ cõiecturã uni teſti accedentẽ ĩducere iudicẽ ad iuramentum deferen dũ.c.iuramentũ.de iureiur.recẽtiores tibi copioſe tradunt huius rei tractatũ ĩ.l. admonẽdi. & in ea.l.ſi duo patrõi. Vbi ſcriptus & in tergo Iaſo.mayni liber ſatis ſuꝑque eſt. Declaro ſecũdo loco hanc regulã in intereſſe cõuẽto.ꝙ ex ipſa cõuẽ tioe ꝓbatur.l. ulti.ff. depręto.ſtipul. ubi aiunt cautius agi ſi quis initio cõuentio nis ꝓſtimet quãti ſua ĩtererit: eo enĩ pacto leuabitur onere ꝓbãdi aut faciat pęnã promitti quę loco ĩtereſſe ſuccedit ut.l.ii.ff. de uerb. oblig. Hic nõ ignorãdũ exce di poſſe duplũ cõis eſtimationis uel rei.l.ulti. C. de ſpõſalib.mõ ĩ fraudem uſura rum nihil actum. Cepola in cautela. lxxi. ſcribit in conuentione intereſſeuel pœ nam ut plurimũ in duplum rei aut precii promitti. nec poſſe peti antequã res ſit euicta & emptor cõdemnatus rem a ſe abdicauerit. ut glo. uoluit in.l.ſi ſeruum.ĩẽ uerbo abeſt ffde actio. empti. Declaro tertio hanc regulam in intereſſe cõmuni quod probandum uenit quid quale quantũque ſit ꝑ uiros bonos & pꝑitos cõiun cto iudicis arbitrio ea.l.unic. ꝙ uero a lege taxatũ eſt nõ exceditur ꝗᷓuis ex cau ſa minui poſſit auct. qui ſemel. C. quom. & quãd. iud. c.i. de plus petit. rei nõ extãtis eſtimatio fit ſi debeat᷑ uinũ aut frumẽtũ aut idgẽus.aliud ſi dicat᷑ eo ãno fere tãti fuiſſe pretii. ea.l. prctia. 5. ult. .i. C. de reſcid. uẽdi.l.ſi ſundũ per fideicõmiſſum. ff. de leg.i. rei extãtis extimatio facilius fiet. l. ult. C. de iure domi. impetr. l.hac ædicta li. F. his illud. C. de ſecũd. nup. ubi de eſtimatoribus acceptis. qd fieri põt ut aſſu mant᷑ eſtimatores poſt didicita teſtificata ut bal. inquit in illa.l.i. de reſci.uẽd. Ce pola.ĩ caut.clxv.Itẽ ꝓbat᷑ ſubhaſtatiõe rei.l. licitatio.ff.de publi. bar.i.l. ſ quos. C. de reſcid. uẽd. & ĩ. l.i. C. de p̃diis curial.li.xi. quedã optia legito apud Deciũ ĩ. c. cũ uenerabilis. de excep. & in. c. trãſlato. de cõſtit. Cũ Alciato perſpicue petri ſenten tiã cõfirmante mihi cõuenit ubi detigno uitioſo per quod domus tota corruit. & de oue morbida quæ tabefecit gregẽ ut uenditor ultra duplum teneat᷑ quia plu ris ĩtereſt.ſic in uaſe uitioſo in tigillo carioſo.dũ bar. & Accur.dixere.l.unicã ha⸗ bere locum etiam in delictis.ᷣ placet ita ĩtelligi ut arbitrio iudicis cõmittat᷑ ob ĩcer titudinem: non quod duplum non excedat qñqʒ enim lex ẽt ĩ quadruplũ dãnat. Nii De regu. iur ff. ubi Alciatus de ęſtimatiõe loquutus negat.lſi ſulam. de uerbo. obliga loquide eo quod intereſt. mihi uerba legis hoc ſonant ut non poſſit agi ad intereſſe ante⸗ quam lis ſuper ſorte ſit conteſtata niſi prius interfuerit ut Accur. explicat. & uide quod in.l.ſed ſi alia.ff. de conſtitu. pecu. dicitur niſi iuſta cauſa nõ fuerit. qui tex. eſt ſingu. arbitrio doctorũ in.l.ſi pacto quo penam. C. de pactis. ubi ſi fueritmo/ ra: more facte rempus attenditur ut inquit glo. Deniq; ad interpretationem eius l.unicę. in hecuerba dixerim. Priſco iure nonunquã lege cauebatur qua pœna is teneretur qui non paruiſſet aut qui damnum alteri dediſſet ut puta in duplum, triplum/quadruplũ/uel ex cõuentione cautum erat tunc aut legis dicto(ut ea. l. unic.ad finem aut conuentis ſtandum. quandoqʒ neq; .l. ulla neq; pactis erat hoc definitum neq;ʒ certus erat modus a iureconſultis traditus neq; ſatis conſta bat quid eſſet ſtatuendum in factis ut in. l. noſtra ea de re imperator hoc addidir ut in quibuſ. cunq; caſibus qui certam habeant quantitatem aut naturam. ne res in immẽſum procedat non ultra duplum eius rei aut quantitatis eſtimetur id intererit. in reliquis ex bono & quo arbitretur iudex. habeatq; tam lucri ceſſan/⸗ tis quam damni emergentis in quitatis dictamine rationem. Quod uero hac lege ſtipulatio reliquique ſtricti iuris contractus contineantur nihil(opinor) impedit exemplum uenditionis & locationis quippe cum nõ ſolum pręcedat id exemplũ ſed & ſequatur generalis oratio dicaturq; in omnibus caſibus & cõtra ctibus. nec reſtringitur exemplo illo regula ſed declaratur. ut ſcrib. in ſimili in. . hactenus. de gradi. cogn. pergamus qua cæpimus uia: & nõnihil dicamus ad. l. ſi iactũ thetis. de actio. empt. quæ multorũ ingenia uexauit. Ego in hac parte diſce do ab eorum ſententia qui dixere traditionem rei non uenire in emptionis & uen ditionis legẽ ſed uenditorẽ liberari preſtando illud quod intererit rem tradi quã uis rem in ſua poteſtate habeat: nec obligari ad rem ipſam dandam cuius domi- nium & poſſeſſionem habet. Itaq; cum ego deſcendã in aliam ſententiain: de ea facio regulam. CSexta regula. Venditor qui rei uendite dominiũ habet: ad ipſius rei dominiũ transferendum ex lege contractus obligatur. nam iuriſconſultus in uulgata. l. ex empto.in hęc uerba ſcribit.in hoc iudicium uenit primũ id quod pręſtari con uenit:tum ſi nihil conuenerit: uenire meram traditionem quę res facit emptorem dominũ ſi quidem uenditor eſt dominus: ſi non eſt euictionis nomine uendito⸗ rem obligat.qua lege quid apertius:⸗ Sunt autem leges duæ inuicẽ repugnantes uidelicet lex ultima in tit. de condict. ob cauſam quã Alciatus in cõtrariã opinio nẽ cõfirmãdã inter primas appellat.cui opponitur. l. naturalis. . i. de p̃ſcrip. uer. illic habentur hæc uerba. Si pecuniã dent ut mihi des ſtichum nõ eſt emptio ſed inominatus cõtractus. aduerte hic eſſe formam innominati do ut des nõ aũt em ptionis: unde licet re integra diſcedere neque ſoluetur itereſſe.in.l.naturalis.quæ uidet illã abrogare alia ſunt uerba. Si pecuniã dem ut rẽ accipiã emptio & uẽd. eſt ob uerbũ accipiã ꝙ merã traditionẽ ĩnuit. ĩ dubio enĩ ex uerbis cõtrahẽtium mentẽ ĩterpretamur quę ubi cõſtat aliterq; manifeſta eſt uerbis non mutat᷑ neq; in illis legibus agit᷑ de dñio transferẽdo uel eo quod ĩtereſt ſoluẽdo. Qud uero negatur ex uerbis interprętari cõtractũ argu.l.ĩſulã. de preſcrip.uerb.ĩſulam hoc mõ uendidi ut aliã reficeres nõ hęc uẽditio eſt. hic aliud latet. nec enĩ pretium in/ terceſſit quod proculdubio de uenditionis ſubſtãtia eſſe dicunt. inq; his parti/ cularibus pretiũ loco rei nõ eſt neqʒ res precii loco.& in.l.ſi uir uxori.de pᷣſcrip. uerb.ꝙ ſimulate cõcipitur ueritatẽ nõ offuſcat. nec uerboꝶ error ubi certus ẽ cõ De regu.iur.ff. Fol.lxxviii ſenſus uitiat. l. ſi ꝗs in fundi uocabulo. de lega.i. ubi uero eſt ĩcertus ex ſorma uer boꝶ colligitur. qua re nihil magis apud iuriſꝑitos in cõfeſſo eſt. in.l. ſ ſtipulatus deuſur. que obeſſe uiſa eſt ubi dñs rei ex ſtipulatiõe nõ amplius obligat᷑ quã ex priore otractu cui acceſſit ſtipulatio. dico ĩ ſtipulationẽ uẽire id ſolũ ꝙ in emptio ne eſſet hoc eſttradẽdi obligationẽ ſed ex ea traditione ad quã obligatur dnium neceſſario trãſſerri ait eni ea lex in poſteriori rñſo.ſi uẽditor ancillã tradidiſſet cu ius dñium hẽbat ancillã ĩ bonis emptoris eſſe: idcirco partus quoq; dñum fieri. nẽpe excõtractu habiti trãsfert dãium traditiõe.l. traditio. de acq. rer. domi. Idq; a boneſidei cõttactu nimis abhorreret ut nõpſtet debitor id ꝙ hẽt ĩ ſua poteſta te, accepto p̃tio re nõ tradita quã tradere ꝓmiſit eiuſq; rei dnio ꝙ ĩ mẽte erat con trahentiũ. ea uero celſi ſnia in.l.ſi iactũ rhetis. cõi ſnĩe nõ parũ aduerſaria eſt. Si ia ctũ rhetis emero & iactare piſcator noluerit: incertũ huius rei (ſtimandũ ẽ.Si extraxit piſciũ:reddere mihi noluerit.id eſtimari dẽt extraxit.agẽdũ ergo ad eſti mationẽ non ad rẽ quãuis dñs piſciũ eſſet qui ceperat. Alciatus oĩum reſpõſa & ariolatiões reſſ puit.quãquã nõ adeo rõne caret ꝙ nõnulli dixere piſces captos fa cile corrũpi. exẽplo ĩterdicti de glande legẽda.ĩdcirco ſati us eſſe emptori eſtiatio nẽ ꝗᷓ poſt morã piſces hẽre. & ne ꝗdnos fallat uideamns nõ mõ ad dñiũ piſcium nõ eſſe actionẽ ĩ.l. ſi actũ rhetis.ſed nec ad ipſam piſciũ traditionẽ. neq; de rei tra ditione. Neque de ipſius dominio agitur neque adeo negatur ipſam rem pe⸗/ ti poſſe niſi a cõtratio ſenſu nimis abſurde colligatur cõtra ipſam uẽditiõis legẽ. põt igitur emptor ſi piſces mora debitoris ĩ tꝑe nõ ſunt traditi ad eęſtimationem agere: quos ſi extarẽt poſſet petere potius ꝗᷓ eſtimationẽ neque id negat. l.ulla.in hoc adduco.l. naturalis. S. i. de pſcrip. uerb. uel ſi malit actor eſtimationẽ. Ad hęc aduertendũ eſt in.l.ſi iactũ. rem ĩ caſu ſpeciali eſſe hoc eſt in ſacto mero & fortũa reque incerta. Budeus galliæ decus ampliſſimũ in. lemptorẽ quæ pcedit. lſi ia⸗ ctũ ſcribit dũ pãthera grecũ uocẽ ĩterprętat᷑ ea uoce utrũque actũ & effectũ cõ⸗ prehẽdi.utrũque eni thyreuten. greci dicunt, hoc eſt ex uenatu capturã. Ita ꝗ uẽ dit iactũ rhetis, uẽdit piſcãdi actũ & piſcaturã. nec ab re dixit Ludo. Ro. in ea.l. ſ. iactũ incertũ quidpiã in obligationẽ ueniſſe unde nõ ſic argumẽtũ trahendũ ad uẽditionẽ rei certe. Atqui me adducũt multaut ĩ hac ꝑte a Bar. iuriſperitoꝶ duce nõ deticiã. Et eni preter id ꝙ clare dixit Vlpianus in ea.l.exempto.ſatis ſuaderi pᷣt uenditorẽ dũm ad rei traditionẽ dñiique trãſlationẽ teneri argu.l. ſi aque ductus ff. de act. emp. ubi aqueductus & ſeruitus p̃dii uẽditio trãſit ĩ emp.ẽt ſi nihil ↄue nerit.res enĩ cũ ſua cã femptorẽ dẽt trãſire.l. alienatio.ff. de cõtra. emp. nihil ob ſtat tex.l. cũ mãu ſata.S.ulti.e.ti.quã ego retorqueo in aduerſãtes.inibi enĩ uſque adeo in em p. uenit dñium ex.l. cõtractus ut ſi qd aliter cõuenerit: nõ ſit uenditio. Accedat põponiũ dictũ I.lii. de pig. act. fl rẽ alteri a me uẽditã nõ poſſum pigno⸗ ri apud aliũ obnoxiã facere eũ aliena ſit. nõne lex ſi gaudẽtius. C. de otra. emp. di cit ex ti. emptiõis dñium trãs ferri? none rei uẽdicatio m ãdat᷑ emptori quę dñium pᷣſupponere di?ẽt id ab ĩuito uenditore preſtari ſcribit Accur. in. S.pciũ. unde ne ſcio qua rõne diſcedã a crebriore ſnĩa ut ſi uẽditor eq dñium hẽat ipſũque poſſit dare & tradere ĩ id cõpellat᷑ potius ꝗᷓ liberet᷑ ĩtereſſe ſoluẽdo.ne ſit cõtractus ĩno minato ſimilis. Vbi uero is ꝗ uni uendidit hiditatẽ: poſtea uendidit alteri rẽ aliꝗᷓ hereditariã eique tradidit priuſquã ab alio eſſet petitatĩ ultimũ emptorẽ huius rei trãſit dñium:quãuis obliget uẽditor prĩo emp.qꝙ fidẽ fregit in id ꝙ; ĩtereſt. l. qui tibi hereditatem. C. de heredi. uel actio. uendit. nam res tra dita ſecundo emptori in huius dominium trãſlata ubi ab alio petitur in uenditoris poteſtate non eſt. De regu.iur.ff. ſuũ cuiq; iudiciũ, ſua ratio eſt. mihi hæc cõmunis ſententia probabilior eſtquã uis argute fuerit in aliam opinionem diſputatũ. Tranſeundo per communes concluſiones nonnihil de eo quod intereſt priuatim ac publice in iure feudoꝶ ex forenſi uſu libet ſuperioribus addere. l Septima regula. Qui promiſit feudum tradere & inueſtituram (ut dicitur a cere:ſi dandi poteſtatẽ habet tenetur tradere & utile dominium transferre nec li peratur ſoluendo intereſſe. niſi perſona ſtipulatoris ſit incapax. ego cum bal. cõ tra Aluarotũ ſic ſentio. huiuſmodi enim contractus non continent merum fa- ctum. in hanc ſententiam non repeto que ſcribit Io.imo.in.l.ſtipulationes nõ di uidũtur. pag.xi. & Ludo. Roma. pag.ix. Neſcio an nimis extra rẽ fit diſſerere an ſeudum antquũ de quo agnati omnes ab initio & familie nomine ſunt inueſti ti ueniqt in publicationem & conli ſcationem bouorum an ẽt fructus feudi: quę res cum habeat nonnihil dubii ex uaria doctorũ lectione: libet in hũc modum decidere. Neq;ʒ feudum ipſum in fiſcum in agnatorum preiudiciũ transferri ob iura ſeudorum.in.c.i. Si uaſſallus feud.priue.c.i.S. deniq;. que fuerit primi. cauſ. ben.amitt. aliaſqʒ theoricas quæ tradũtur abũde ĩ.l. ſ finita.. ſi de uectigalibus. per Alexan. neque etiam fructus niſi illius anni quo quis deliquit ut in. c. prinio .cS. his conſequenter. Hic finit. lex. deind. incip. conſ. & ſtatim redire ad agnatos proximiores non quarto gradu ſed primo eoſq; uiuẽte etiam eo qui deliquit fru ctus percipere. cum non teneantur ullo pacto ex delicto aut debito fratris capi tulo primo an agnatus uel filius. & illic bal. aliter atq; in feudo tranſitorio in exx traneos.in quo poteſt intelligi.lI. Statius florus. S. cornelio fœ lici.ff. de iure fiſci & dictum bal.in. l. antiquitas. C. de uſufructu. & Alexan. in. d. . cornelio. & in dicto.S. ſi de uectigalibus. habetq; locum in feudo antiquo ius accreſcendi per. l.i. C. ſi liberalit. imper. ſotius uel non decreſcendi ut Salic. l.i. C. quãd. non pet. part.colligi poſſunt in huius articuli diſputationẽ plurima ſed non opinor eſſe opus mendiecatis ſuffragiis cũ ea ſit etiam in ſenatu recepta ſentẽtia nõ fieri ullũ agnatis preiudicium ex delicto agnati quominus eo priuato ſtatim ipſis acqui ratur feudũ alioquin uiolaretur lex feudi qua ſunt inueſtiti nec egẽt noua jueſti tura: ut bal. ſcribit in. c.i. ſi uaſallus feudo priuetur. nec dicũtur locupletati ex de licto quãuis non expectent niortem quia nihil ex delicto ad eos peruenit qui ſi priuarentur fructibus: priuarentur iure ſibi quæſito & ſine fructibus ſeruirent cum fructus loco ſeruitii cedant. ci. de feudis. in antiquis. Ego in hunc modum & mature conſultum & iudicatum hoc anno in ſenatu noſtro uidi. Idq; iudicin ſenatuſconſulto dignum cenſeo. Verſatur apud me quęſtio alia: ſuper eo quod intereſt. an heredes uenditoris qui paſſi ſunt euinci rem ab empore cum ab eo li tis motæ certiores eſſent facti poſſint moram purgareut nõ teneant in id quld inteieſt. Ego cum ea queſtio fuſius dĩſputata ſit a Philippo corneo in cõſil. cxlix. quarta parte.ubi copioſe ſcribit de purgatione more & intereſſe in ſumma non abſcedo ab eius ſententia ne tranſuerſum quidem unguem. ad hęc de eo qui no mine intereſſe lucratur fructus legito apud Alexan. in. l. ſi finita. 5. Iulianus. de damno inſec. Pleraq; alia potuiſſem huc conferre ut ampliores & turgi diores fa cerẽ cõmentarios ſed hec pauca de eo quod ĩtereſt uiri non admodũ otioſi furti uo ſtudio in eorũ que ſuperiore anno a me edita fœdeque impreſſa fuerant reco gnitionem cõgeſta/& prioribus adiecta beneuolus lector qui boniq; cõſulat. .Finis —— — — 9 — De regu. iur.ff. 4 Fol, lxxyiiii Interpretatio.S. Cato ĩn.l.quarta.de uerbo.obli ff. &.l. lecta.de reb. creditis. CInueteratus error apud iuriſperitorum libros in hũc uſque diẽ inualuit/unde perpetua pugna inter eos orta neque dũ lis deciſa eſt etiã ſi noſter Altiatus æſta te ſuperiore tentauerit emẽdare locũ illum deprauatiſſimum in paragrapho. Ca to.neque is rem penitus nitori ſuo reſtituit. Ego dũ hunc locum Aureliæ pro le ctionis ordinariæ munere in eo ti. de uer. obl. explicandũ haberem incidi in uetu * * — — „ 1 * HWRK ſtiſſimum codicem ex quo in hũc modũ reſtituebam. Cato lib. xv. ſcribit.poœna certæ pecuniæ promiſſa ſi quid aliter factum ſit: mortuo promiſſore / ſi ex pluri bus hæredibus unus contra quã cautum ſit fecerit: aut ab omnibus hæredibus pœnam cõmitti pro portione hæreditaria aut ab uno pro portione ſua. ab omni bus/ſi id factũ de qua cautum eſt indiuiduũ ſit ueluti iter fieri.quia quod in pat tes diuidi non poteſt, ab omnibus quodãmodo factũ uidetur. at ſi de eo cautũ ſit quod diuiſionem recipiat, ueluti amplius non agi:tunc eum hæredem qui ad uerſus ea fecerit pro portione ſua ſolũ pœnam cõmittere. differentiæ hãc eſſe ra tionem quod in priore caſu omnes cõmiſiſſe uidentur, quod niſi inſolidum pec cari non poterat. Vt inilla ſtipulatiõe per te non fieri neque per heredẽ. tuũ quo minus mihi ire agere liceat. Sed uideamus ne nõ idem hic ſit quod in illa ſtipula tione Titium hæredemque eius ratum habiturum? & Paulus reſpõdit non iddẽ eſſe. Nam hac ſtipulatione & ſolus tenebitur qui non habuerit ratum/& ſolus aget a quo fuerit petitũ iddemque & Marco uidetur quãuis ipſe dũs pro parte ra tum habere non poſſit. Eo pacto demptis illis addititis quibuſdam uerbis quæ uulgo in codicibus habẽtur lex integra eſt, nihilque am bigui cõtinet. ea librorũ deprauatio alios quoque permultos errores atque diſcordias ĩ iuriſperitiæ ſcho la ſeminauit. Huc aũt puto aduertendum primum omnium ad illud exemplũ. ueluti iter fieri.nã poſtea declaratur a iuriſconſulto cõuerſa oratione in negatiuã nam qui obligatus eſt ad ſeruitutẽ itineris (quæ etiam per hæc uerba cõtrahitur iter ficri, is eſt obligatus ad nõ faciendũ quominus ire agere liceat.iter enim actũ quoque cõtinet. ut eſt in ti. de ſeruitutibus. non abſurdũ igitur uideo ut intelliga tur utrũque exemplũ in ſeruitute itineris quæ ſecum habet annexã tacitam obli gationem facti hoc eſt patientię. ut in. l. quotiens. de ſeruitu. ffa qua non poteſt abeſſe ius itineris efficax. idque magis puto cõuenire legis ſenſui hac rationi quã quod dicitur iter fieri non eſſe hic ſeruitutis ſtipulationẽ quæ ius continet ſed ſa cti cuiuſdam hoc eſt uiam ſterni ac præparari: hoc quoque adinitti poteſt exem plum ſed alienum magis (meo quidem iudicio) a iuriſconſulti mente. Item ego non crediderim ea uerba legis. ſolus tenebitur qui ratũ nõ habuerit. intelligi poſ ſe aliter quam pro hæreditaria portione cũ enin: diuidua ſit obligatio tranſit in hæredem actiue & paſſiue. Vnde cum non potuerit niſi pro parte ſua ratum ha bere non etiam in plus tenebitur. quod nimis clarum eſt in ti. de hærediact. item in præcedenti parte legis explicatum eſt a iuriſconſulto. dũ inquit. at ſi de eo cau tum ſit quod diuiſionem recipiat ueluti amplius non agi / tunc eũ hæredem qui aduerſus ea fecerit pro portione ſua ſolum pœnam cõmittere. tem ratio eſt diffe rentiæ in calce legis inter promiſſorem qui pro parte ratum habere non poterat & hæredes qui pro parte poſſunt in quorũ perſona fit diuidua obligatio. aliter atque in obligatiõe itineris quæ natura ſui eſt indiuidua neqʒ diuiditur mutatio ne perſonarum. t eſt aperte dictum in. lii huius tit, item ſi in facto quia non De regu iur. fI. poteſt iter prohiberi niſi in ſolidũ.nõ enim ex perſona hęredum indiuiduæ obli gationis cõditio ĩmutatur. & ideo ſi diuiſionẽ res promiſſa nõ recipiat ueluti uia heredes promiſſoris ſinguli inſolidum tenẽtur. daturque inter eos poſtea re ab uno perſoluta familiæ herciſcundæ actio. aliud eſt plane in ſtipu. rati.quæ nõ eſt indiuidua natura ipſius obligationis. Abſit ut hoc loco uelim me diſtorquere in ea diſputatiõe diuidui ac indiuidui quæ tandẽ nullã habet cõtrouerſiam ſi leges recte & incorrupte legantur ſi non præpoſtere intelligantur elegantiſſima & pro pria juriſconſultorum uerba. Huc etiã adiiciendum putaui quod olim dicebam enarrando legem lecta.᷑ ff. de reb. cred. optime legi quindecim milia ualdeque con uenire id quod illic dicitur ĩ ſingulos menſes fieri uſurarum ſolutionẽ ut ob ſin gulos centũ denarios unus ſingulis mẽſibus ſoluatur. ita ut illic ĩ ſingulos mẽ ſes quibus trecenti denarii ſortis non eſſent refuſi imputentur uſurarũ nomine tres denarii. quæ res neſcio quid ſonat auribus meis quod in centeſimas uſuras reiici poſſit. Quandoquidẽ & olim fiebat & hac fere tẽpeſtate fit ut ſingulis mẽ ſibus uſuræ ſoluantur fœnetatoribus. itaqueuſuræ centeſimæ erant apud pan dectas ut Sozinus quoque uoluit Hermolaũ ſequutus in ſingulos annos duo decim pro cẽtum hoc eſtin ſingulos menſes. unus pro centũ denariis. eo pacto eſſet intelligẽdum in.l. lecta. præſtari centeſimas. uſuras. ea ſupputatione audiui bud xum pulchre explicãtem. l.iii. Sitem ſi reipublicæ. ad.l. falci. ff. &. l. hæredita tum.eiuſdem tituli.cuius cõmentarios doctiſſimos in omnes pãdectarũ libros propediem (arbitror) accepturi ſumus ex quibus integra & perſpicua erunt no bis iuriſcõſultorũ reſpõſa. Redeo ad legem.lecta. cuius forma in hunc modũ ſo leo figutare. extabat cautio ſeu inſtrumentũ obligatoriũ quod apocha græce di citur quo tria continebantur. Primũ quo promittit lutius titius publio meuio creditori ſoluere quindecim milia puta ducatorũ ſibi ab meuio mutuata idque calendis proximis, & ex ſtipulationc. Secũdũ erat ex ſtipulatu promiſſum ſiſta tuta die ſolutum non eẽt uſurarũ nomine poſt illam diem in ſingulos triginta dies (ita enim lego in uetuſto codice non aũt. xy. pro ſingulis centum denariis ſortis ſingulos denarios. Tertiũ eſt pactũ nudũ quo diffinditur dies ſolutionis & diuiditur ſolutio ita ut ſingulis mẽſibus trecenti denarii ſortis ſoluãtur donec tota ſumma ſit perſoluta creditori hærediue eius. nihilque ĩ hoc poſtremo pacto de uſuris dictũ. Debitor in mora fuit lapſique ſunt mẽſes quinquaginta ut opti me ſupputet laſon. Creditor petebat uſuras totius tẽporis quæ maximæ acimẽ ſæ erãt ut laſon quoque deſcribit ‚dubitatum fuit apud æmiliumi præfectũ præ torio reſque controuerſa fuit cuius temporis & cuius ſũmæ debeantur uſuræ: Paulus reſpõdit illud pactum nudũ ineſſe ſtipulationi & per hoc fieri ne totius temporis uſuræ debeantur ſed uideri actum ut in ſingulis terminis ideſt ſingu lis menſibus deberentur tres denarii ob trecentos non ſolutos, quæ res in ſum mam centũ quinquaginta denariorũ pro uſuris quinquaginta menſium aſcen det.ita perſpicua erit ea lex. Verum quia nonnulli iuriſconſulti Pauli ſententiæ aduerſabantur, idcirco eorũ argumenta diſſoluit. prinnum quod pactum illud poſterius uſurarum mentionẽ non cõtineatunde non extendatur ad uſuras in ſtipulationẽ præcedentem deductas ut in. I. ſiunus. S. ante omnia.ff.de pac.Item quod nudũ ſit debiliuſque ac impotentius ſtipulatiõe ſolũque exceptionem pa riat. quæ obiecta facile repellit Paulus. quãuis enim nihil deuſuris conuentum in eo pacto ſit: tacite tamẽ actum cenſetur cum acceſſorie ueniant ad ſortẽ cuius ſolutio in aliud tempus dilata eſt nec expreſſim obligationi uſurarũ derogatio 1 n us 6 De regu.iur.ff. Fol, Ixxx ulla facta eſt. & cõſequens eſt ut etiam uſuræ ex eo tempore quo moram fecit ac cedant. pręterea pactum nudum. ueſtitur cohęrentia cõtractus & ineſt cõtractui & actionem parit nouam informata uetere: datoq; quod ſolũ exceptionẽ pare ret, impediret tamen illarũ uſurarũ curſum impedit enim ſortis petitionem quæ ex prima ſtipulatione fieri poterat calendis. unde impedit moræ periculum ubi enim petitio non eſt illic nulla eſt mora nullęque uſuræ debentur niſi quæ con ueniunt tẽpori poſtremo pacto appoſiti. Hoc aũt poſſe in cõuentionem deduci ait ut ſi primo menſe non ſoluantur trecenti denarii tunc totius temporis uſuræ ſortiſque præſtentur. quemadmodũ ſi quis mihi promittat fundũ ſub ea cõditio ne ſi nauis ex aſia uenerit & ſi conditio defecerit promittat fructus quos medio tpꝑe ꝑceperit oiĩmodo ualet ſtipulatio. Hæc ĩpræſentiarũ habui quæ ſtudioſis cõ municãda putaui ex paupere mea officina maturius in poſteꝶ alia traditurus. LAVS TKRINITATI. Nomina earum legum de regulis iuris quæ in hoc opere ſunt interpre tate per alphabeticum ordinẽ adieci, cum neque omnes neque ſuo que que ordine in manus meas peruenerint. Actus legitimi fſolio.lxii Bonaſides tantũ ſo. lxxiii Contractus fo. i. Cum tempus fo. xliii Cum amplius ſo. liiii Creditor fo. Ilxx Donari uidetur fo. liiii Dolo facit. fo.lxiiii Eius eſt nolle fo.xxxvi Ea ſola deportatiõis.lxyi Eius eſt actionẽ. ſo.l. Ea quæ in partes. fo.lxxii Expreſſa nocent ſo.lxxii Fæminæ ab oĩbus. xxxiiii Fere in omibus. Lo.l. Fructus rei eſt. fo. lIx Fauorabiliores. ſo.lxyiii Fere in omnibus. fſo. lxx Factum a iudice. fo.lxxi Generaliter ꝓbãdũ. ſo.li. Gãũraliter cũ de fraude.liii Item impuberes.ſo.xxxiiii In negociis. fo.xxxyi Ius noſtrum. fo.xxxix Iura ſanguinis.fo.eodem In omnibus oblig. fo.xli. Imaginaria. fo.xlii In perſonam. fo. li. In ambiguis. fo. xlvi In eo quod plus. ſo.li. In heredes fo. li. In ambiguis. ſo.liiii In omnibus quidẽ.ſo.lyiii In totum omnia. fo.lxii In pari cauſa. fo. lxix Impoſſibilium. fo. Ixxi In pari cauſa. fo. Ixxii Imperitia. fo.lxxiii Non uidetur rem. fo.liiii Non eſt nouum. fo. lv Nulla ĩtelligi᷑ mora.lviii Nemo poteſt gladii.eodẽ Nõ uult eſſe heres.xxxyii Non uidetur cepiſſe. xl Nõ ſolet doli exceptõ.xly Nõ debet cui qd plus. f.l. Nõſolẽtqꝗſu pabũdãt.xlyi Nemo dubitat. eodem. Nẽo p̃t uideri ĩprobus.l. Nullum crimẽ patitur. li. Nihil conſenſui. fo.liii Non uidentur data.eodẽ Nec paciſcendo. ſo. xii Non debet alteri.fo.eodẽ Nẽo põt mutare.ſo.eodẽ Nec ex prætorio. fo. lv Nõ põt dolo carere.lxyiii Nemo de domo. fo.lxix Nõ ut ex pluribus fo.lxx Non eſt ſingulis.eodem. Nõ põt dolo carere. Ixxii Omnia quę iuxe, foil. Omnia ꝗᷣcũq; cauſe. f. lxx Plus cautionis eſt. xiiii Pro batio. ſo. lxvi Priuilegium fo. Ixvii uatenus ĩterſit. lxxiiii ui actionẽ habet. xlii Que legata. fo.xliii ui cũ alio. fo. eodem Quotiens dubia. fo. li Quotiens utriuſq;.xlyvii Qui uetante. fo. l. Qui propter. fo. liii. Quãdiu poſſit.ſo.xxxiii Quo tutela. fo. xi. uæ in teſtamẽto.f.lxii Qui põt inuitis. ſo.lxiiii d initio uitioſum. Ilxy Qui in ius. ſo. lxxi Regala eſt. fo.xxxiii R etfertur. ſo. lxx Secundũ naturã. fo.xl. Si librarius. fo. li. Seruitutes. ſo. lxvi Temporalis. fo.lxyiii Velle nõ creditur. xxxvu Vbi lex duorum. fo. l. Vifactum. fo. Ixi. Vnicuiq; ſua mora. lxiii. Si qᷓ ſunt mendę adeo le ues ſũt ut lector ipſe faci le ferr atq; caſtigar quęat. õ —— s 20 15 10 eculiaris admoduim tabella tituloꝛum omnium in hac — — — * „ kw — R Balance Q conioſiſſima lectura repoſitoꝛum. N — VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset Copyright 4/1999 VXVMaster Gmbh wwW.yXyVmaster. om u additiones lüme vtiles ab eximio J. V. pfel⸗ ino Betro de vergnia comptlalaae. m artikicioſa ſerie diſpolitum: perutiles quellio ioneſq; quotidianas complectens additur. uris ciuilis Renüciationes in contractibꝰ mul ccurrentes in fine huius operis inſeruntur: ab omino Jacobo Butrigarij BGonoñ. edite. nouasvltra Butri, ad didit lecturas dictus dñs e vergnia: videlicet i aut. itẽ nulla. in aut. ſta⸗ i.l. raptoꝛes. de epil. t cle. itẽ in. l. legẽ. de pact. 8 „, = SS 0 er