Hc1128

Hc1128 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

A. A. Pagenstecheri, Ict. Et Antexess. Gron. De Iure Ventris Liber Singularis. Accedunt Eiusdem De Cornibus Et Cornutis Dissertationes. Horat. Et Prodesse Volunt Et Delectare Pagenstecher, Alexander Arnold — — A. A. PAGENI ICT. ET ANTNA IVRE V LIBER SIN ACCEDVNTIII CORNIBVS DISSERTII HOi ET PRODESSE —A „R E SVMTV NATHAN cI2. 12. c ENSTECHERI, WECESS. GRON. ENTRIS NGVLARIS. NN EIVSDEM IT CORNVIIS MTIONES A T. WNNNT ET DELECTARE. — 1AE, NAAKTI. C..„.VR MANNI. a WB EPIGRAMMA In honorem Viri Inclytiſſimi STECHER, IC. & Anteceſſoris, Cum elegantes Diſſertationes de Jure Ventris & Cornibus junctim ederet. X Virgilius Culicem, Kanas can- tavit Homerus, Cornibus & Rupir cedit uterque labor: Non male laudatas accepimus eſſe podagras, Sed podagram ſuperant Pallia, Virgo, Wapi. Ingenium oſtendis doctorum more virorum, Cornua ter cultum jam ſubière ſtylum Et Et fuit ad noſtrum gratiſſima Rapa palatum; Errat, ſi vilem quis putet eſſe cibum: Nam ſincera fides ſi qua eſt adden- da.a poeëtæ, * Rapas in coœlis Romulus eſſe ſolet. Cornua curVentri Vir Conſultifſime N jungis? nac imn materia eſt viſa beni- gna Tibi? Uen Propoſiti mihi cauſſa tui Vir Clare pateſcit, N In tali creſcunt cornua ſæpe ſolo. ³⁸ Martial. Lib. XIII. Ep. 16. A. M. ISINCK. A A. AGERSTECHEN 10. lifn JURE VENTRIS LIBER SIVGARIS r e PAR 5 P R IM A. Leſo SECTIO PRIMA. . Entris vocabulum diverſi- . mode accipitur. pr. I. de ingen. l. 30. J. I. acqu. her. I.2. H.. 2. g. 6. excuſ. tutor. l. iy. pr. R ſerv. vindic. l. .44. C fideic. libertat. A l. 3. – 2 DE HRE VENTRIS. l. 3. C. de poſt. her. inſt. Zacit. 12. ann. &. fin. Salluſt. Catilin. n. I. Plaut. Perſ. 1. 2. 4. Horat. Sermon. 1. 5. 7. Coc, etiam ſenſu obſeœno, ut apud Phædrum libr. a. fab. de canum legatis ad ov. Pe- tron. Satr. p. m. 22. c. 47. GG o. 102. edit. Burman. Nos hoc tractatu intelligi vo- ce Ventris cupimus homuncionem na- ſciturum quamdiu is utero adhuc ma- terno clauſus eſt. Exemplum præbet Lucas Evangel. cap. I. verl. 41. & fa- Rum eſt, ubi audivit Eliſabetha ſalutatio- nem Mariæ, ſubſiliit ſœtus in utero ejus. Dixi: Homuncionem. Si enim mon- ſtrum aliquod latitaſſe, poſtea appa- reat, id Ventris nomine retro non dignabimur. L. 14. de ſtat. homin. I. 3. C. de lib. & poſt. I. 35. de E. ”. adeo ut au- Gtoritate Magiſtratus occidenda eſſe dicantur. A. Matth. de crim. 45. tit. 5. c. I. etſi tutius ſervantur, ob ſpem ad- venturæ rationis, utpote ab homine rationis uſu prædito generata. Stryck. . mod. E. de ſtat. hom. O. 15. Multo mi- OòM naus . n/ G. künm Denn 4 N. n ilt. nen an Chnem. nrele Bf. umtr. unn n r. . to nn 1,01 dltar. 1 d 1t . enal. ne PARS I. SECTIO I. nus autem hic attendemus, ſi quid aliud hominis vicem hic implevit: velut de ventre lapidefacto quem per viginti & octo annorum ſpatium mu- lier geſtaverat, habes apud Oliger. Jacobæum Muſei Regii Sett. 1. (ubi & de ventre unius pollich ) & Bartho- lin. hiſtor. anat. cent. n. Hominem ergo intelligimus quem diximus. II. Hunc alii embryonem cognomi- nare malunt. Aliis iterum majori accuratione, ut putant, diſtinguen- tibus, ut embryo tum proprie ſit quando lineamenta ſuæ ſpeciei acce- pit, &c. aut cum animatus nondum eſt. v. Steinberg. fj. de ventre inſpi- ciendo in fin. & Gorræus defin. Medic. verb. embrgyon. Coc. At Jus Civile di- ſtinctionem omnem quin & illam in- ter Ventrem animatum & non ani- matum neſcit. Sed nec reliqua Jura eandem adhibent, nec eorundem Doctores, eodem modo: ut patebit infra part. XI. Sect. 2. G. 7. Immo Suidæ A 2 em- 4 DE IIRE VENTRIS. embryo eſt & inſans recens natus vel crudus & immaturus. Suid. in 2 o. UIt præſtet embryonis vocabulo pla- ne abſtinere: maxime cum tis qua talibus id omnino incognitum, immo Latinum non ſit. III. Latina voce audit Yenter no- ſter etiam Poſtumus Q. I. I. de exher. Iib. Scilicet ut aliquis Venter Poſtumus ſit: non omnis. Dantur enim & Ventres Non-Poſtumi. Non ſufficit ergo tra- tatui noſtro vox Poſtumi, utpote ni- mis anguſta. Immo & alio reſpectu nimis laxa, dum & jam natos com- plectitur: Ei quod de jam natis dixi, addatur A. Gellius 2. notct. Att. 16. Poſtuma, inquit Cæſellius, proles non eum ſignificat, qui patre mortuo, ſed qui poſtremo loco natus eſt. H. Grot. for. Parſ. I. qui teſt. tut. dar. p. IV. Sed cur ergo non utimur Par- tus appellatione? Quis enim homi- nem naſciturum ſive conceptum Par- tum appellari ambigit. 1, 39. de pœn. I.. C. ſicar. N natuun ee Ahlln n Cie um inme llter o tale, 9 Nnult. Vente- tebo Ni. ten⸗ ehech⸗ tos m 1. ſoln m lt. UrM. 1ar⸗ nlA ℳ . PTPARS I. SECTIO I. 7 C ſcar. . . ſtat. pom. propter naſcen- di ſcilicet ſpem. I. 2. f. de mort. inf. Ni- mirum Partus etiam ad jam natos per- tinet: ut apud Suetonium Calig. cap. F. partus conjugum expoſiti. Immo & venter eſt aliquando, etſi nunquam per partum editus ſit: ut ſi exſectus, qui tamen omnia ventris jura habet, etſi non ſit partus.l.(22. G. & ibi Corvin. de V. G. Add. infra part. 6. J. 45. Eadem eſt ratio Fxtus: ut apud Juvenalem 15. Sat)r. 12. fœtum jugulare capellæ. UIt non memorem, fœtum ad animalia bruta, partum ad ancillas magis re- ferri. Puerperi vocabulum habes can. 5. cauſ. 32. qut. 2. Commodius alibi ho- mo conceptus ſive naſciturus cogno- minatur: illi qui . utero eſt. I. 7. ſtat. bom. I. I. G. f. l. 3. G. 9. de ſuis G& Eg. Un- de & per metenymiam, quam vo- cant ,„ continentis pro contento uterus, l. 3. O. 9. de ſuis & leg. Pari ra- tione qua cum in ventre veha- tur & portetur, venter vocatur. I. 14. C⸗fideic. ib. A 3 V. N *£ Dy IIRE VENTRIS V. Cæterum crebrius, immo ſo- lenni & juridico vocabulo, talis ma- tris in utero deliteſcens homo VEN- TER audit, & appellatur. a. f. ventr. inſp. l. 24. reb. dut. ſud. poſ. l. 12. pr. bon. poſj. I. Sc. acqj. her. l. 7.g. 10. quib. e cauſ. in poſj, eat. I. f. C. inſt. & ſuhſt. rubr. & t. 1. f. Si ventris nomine mulier in poſſeſſ. miſſa. t.t. f. S&i mulier ventris nomineè in poſ- cal. cauſ. eſſ. dic. &c. VI. Quidni & eodem ſenſu Ven- trem liceat interpretari in tit. f. de ventre inſpiciendo cuſtodiendoque partu. Et quidni & in illo F. titulo de ventre in poſſeſſionem mittendo? Non equidem ignoro hunc utrumque a Struvio; Hahnio, Lynckero, aliisque ad dictos titulos commentatoribus, explicari de muliere prægnante ipſa, quæ ven- trem gerit. At ego cauſam nondum video, quæ nos cogat iſtis in titulis à fupra indicata ſolenni Ventris ſigni- ficatione recedere. Quæſo, in 4d. tit. de ventre in poſſeſſ. mitt. quid certius guam 1 En ſent panch, Gam ddn n N ſeunct, Enntd Bingi 1n Ae 1 M eminr md — Henn W inmnt tals I omo VI. . le. 1. o i. ra , 6 4 Gnirig Vnſn . e Nnn tann Hegniten Krngio. d erplen urſer noocun ttnſ; ,lor. 1 37 Cettiug guamn PARS I. SECTIO lI. „ quam ventris vocabulo inibi homu- lum conceptum ſignificari? Inter alia, inſpiciatur l.j. J. 2. & S. 6. d.t. ibi: ven- ter exheredatus. illum mitti. in utero. qui editur. Neque aliter res ſe habet ti- tulo de ventr. inſp. ut lucide apparet ex rubr. jundt. l. I. g. ult. in f. && l. 3. J. 2. d. t. Verum eſt, dicitur ipſa quoque mu- lier in poſſeſſionem mitti l. . J.i.de ventr. in poſſ. mitt. Aſt, quemadmodum ven- tris nomine id fit. rubr. ff. ſi ventris no- mine mulier in pop. ita inde non ſequi- tur, mulierem ventris vocabulo veni- re. Eadem ratio eſt ejus quod mulier dieatur inſpici in l. . J. ö. && 7. de ventr. inſp. Nec moratur hanc explicationem quod venter dicatur inſpici: A. l. 1. J. 10. at venter noſtro ſenſu acceptus vide- ri inſpicique nequeat. Enimvero, in- ſicere hic idem eſt, quod diligenter rem aliquam conſiderare, accurate expen- dere, curioſius examinare, ſorutari, ſoh- deque in alicujus conditionem inquirere. Quæſo te quid eſt inter æquitatem A 4 jus- DE MHRE VENTRIS jusque interpoſitam interpretationem inſpiceré. I. 1. C&de legib. quid, inſpicere conditionem teſtium & legatarii, in 1. 22. G. 1. qui teſt. fac. poſſ. l. 22. quand. di. leg. quid?; inſpicere prædium, here- ditatem, perſonarum qualitatem, mo- rem regionis, in . 9. dé pen. & conm. r. vend. l. f. G. 3. C. de j. delib. l.1. C ubi pupill. cduc. l. I. f. f. venir. inſpic. quid, jus natu- rale inſpicere, in I. 12. GQ. 2. f.. de R. N. quid, inſpicere genefin, apud Juve- nal. Jut. 6. quid ſbras tractare & ſata inſpicere, apud Senecam Thyeſt. att. 7. Ncen. eo Audiamus- Ovidium: Protinus ereptas viventi e corpore fibras inſpiciunt, mentemque Deum ſerutantur in illis. Add. Plaut. Moſt. 2. 2. 66. Menechm. 1.2. 32. Terent. Adelph. 3. 3. 61. Suéton. Tit. Cap. 2. Add. Pomponius l. 2. f. ſi ufus fr. pe- tat. ib. ad judicis religioneri pertinet, ut in- Wiciat, qualis fundus ante judicium acceptum Juerit, & Martialis 6. ebigramm. 52. LQui- duam me modo; Rufe, diligenter inſpettum, velut emtor aut lanſta. Hoc leniu Ta- N 4 in Detuen W hinhe Däl 1 guant CI 1 Uer Gamm Cüt kune. ay Pul ſe. lre l Ulmm Nin eAA hn. 11. 1HE eir. kelbttis PARS I. SECTIO I. citus II. annal. 31. fortunam ſuam in- troſpicere: A. Gellius 17. nott. Attic. 2. verba non incurioſe introſpicere: Ovidius I. triſt. 4. inſpiciendam fidem habent. Hoc ſenſu Cato: & vilam inſpicias hominum ſi denique mores. Et Phædrus: Qui ſuſtinere non poteſt ſuum malum, alios inſpiciat && diſcat toleran- tiam. Hoc ſenſu Plinius Suetonium propius inſpexit. Plin. 10. epiſt. 95. Niſi fallor, Petronius Arbiter hoc ſenſu, Vires patrimonii, inſpicere, && a judice, litem ſive querelam inſpici, & maris fidem inſpicere, alicubi in Satyricis ſuis dixit. uid? an non rò obſervare, quod ob- ſervavi in J. l. in f. de ventr. inſpic. hanc explicationem juvat? Igitur venter hic inſpicitur, id eſt, diligentiſſima & ac- curatiſſima indagatio ex omnibus cir- cumſtantüs & ſignis honeſte hic inſti- tuitur, an mulier prœgnans ſit & num venter aliquis in vViſceribus ejus lateat? . VII. Hujus autem Ventris cum A 5 ma- 7 10 DE MIRE VENTRIS. magnam, tum propter naſcendi ſpem . :. pr. de ventr. in poſſeſ. mitt. l. ra. 1 Cd. lib. tum propter metum ſubje- Gctionis a. Q. ro. de ventr. inſp. tum ut or- dinum familiarumque dignitas ſalva ſit d. . I. J. 3. legumlatores curam ge- rant, ita ut absque ejusdem notitia nemo Cti unquam nomen mereri parteſve explere poſſit: ad inſpicien- da dextere Ventris jura meaccingere fert animus Et ecce quatuor in Pande- Qis de Ventre Rubricas hibro 25. & libro 37. Ad hos primiter medullam erua- mus: tum, quæ Juris Conditores aut Cultores & Aſieclæ, alibi ſparſim connotarunt, ſparſim excerpamus aut illuſtremus, ſequamur aut emende- mus, ſed & ex noſtra priva penu locu- pletemus. . SECTIO SECUNDA. Y. I. Primus, ex memoratis qua- tuor, titulus offert ſe libro ff. 25. tit. , 4 ſub ! E Muh⸗ I tne m ten MU Ullen Unn Rten le AEn)e ut WMN. nuleel nn mmetun ,e ril⸗ Uresaln lglennt. lomen M eara tvorinlon bon S Oncitote lbihrn Zõ ut enen, euc⸗ NN⸗ ti u 115, it “Ä PARS I. SECTIO Il. n rubrica: De inſpiciendo ventre cuſtodien- doque partu. Quid inſpicere, quid ven- ter ſit, jam vidimus. II. Proponitur hoc titulo I. Re- ſeriptum Imperatorium. 2. Edictum Prætorium. Illud in muliere, quæ ſe prægnantem negat, locum habet. Hoc in illa, quæ ſe prægnantem af- firmat. IIllo ſuccurritur marito, qui, cum patrem ſe optat (utiliter etiam ſtante matrimonio) mulierem ſuam prægnantem eſſe aſſerit: quo caſu ad petitionem viri, ubi is jusurandum calumniæ præſtiterit, tres obſtetrices probatæ artis & fidei, mulieris illius non quidem tangendæ d. I. I. J. 10. ſed conſiderandæ duntaxat gratia a Præ- tore mittuntur, & ſi quidem omnes vel duæ renunciaverint, prægnantem videri, cuſtos eidem mulieri apponi- tur. v. . I. pr. Q. 1. Rqq. F. eod. Ber hoc autem Prætor heredibus defuncti ma- riti ſubvenit, ita ut mulier illis de- nuntiare debeat ſe gravidam eſſe, ut A 6 mit- 12 DE HIRE VENTRIS mittantur quinque mulieres non ut tangant ventrem d. I. I. G. 10. ſed ut ex externis conſiderent, an mulier illa prægnans ſit, quo non tantum cuſto- des conſtituantur, qui ventrem cu- ſtodiant, ſed & procuratores, quibus prælentibus partus edatur & cuſtodia- tur, ne alienus partus alicui obtru- datur, publicè enim intereſt, ne partus fubjiciatur, ut ordinum familiarumque dignitas ſalva ſit l. I. G. 12. f. eod. Sane quis non videt utilitatem hujus tituli hodieque ſummam:? Ut enim toto re- motos orbe Britannos nunc non adea- mus: vid. Hubner. biſt. pol. part. 2. li- bro 2. in jacobo II. Sumamus caſum quo vaſallus exempl. gr. mortuus eſt, cujus vidua ventre ſe heatam eſſe prædicet ex defuncto vaſallo, quem tamen hu- jus agnati non agnoſeant, de quo Hah- nius, Struvwius, aliique ad f-. dt. Ita ta- men ut quoad unam alteramve tituli ejusdem noſtri accurationem, exempl. gr. quoad mumerum obſtetricum, Ta. N Cres r 1,. ſalg mla, intoma Ue. l enften a rt ie leti ebn Peſn flarunke N Ne huisti innn. Non ae: An n eheie Dredict menk. oh. Iatr ſe iti Nenpl. N, E. fl . PARS I. SECTIO II. 13 riſſimum hie ſit quod vides in l. .in Fak. de ventr. inſpic.ibi: mos regionis inſpiciendus eſt. Idem eſt quod ad lemnitates tituli noſtri ceteras. v. Brunnem. ad d. l. 1. n. 2. Hinc nec magni fecerim quod Gratianus 1I. diſcept. for. 199. n. I0. ad va- Q liditatem adtuum nocturnorum tria accenſa lumina requirit. Audiatur tamen adhuc Cl. Zaunſchliff. tr. de tranſact. nott. ſect. ult. G. 6. ad d. l. I. G. 10. h. ſeribens: Quod ſi hæc eiaboratiſſima ju- ris Romani diſputatio, aut ſimilis ubique locorum, præſertim, ſi non in minorim, tamen in majorum Centium Diſgenitis, ad ungilem ol'ſervaretur, non tot ſiſpiciones mo- tusqute orirentur. Add. Hert. tratct. de inſpelt. oculari, th. 12. & Simon. Aißert. de fiqe ocielata cap. 2. uhi & exemplum Maxentii muliebri Eutropiæ arte Ma- ximiano Imperatori conjugi ſuppoſiti. vid. Cluver. hiſtor. pag. mihi 3az. . (ut tali ſenſu Maximiani filius dicatur: etſi & ſimul potuerit ejusdem gener fuiſſe. V. Rupert. ad Beſold. Synopf. pug. 206. A 7 qua 14 DE IIIRE VENTRIS & qua gener, etiam filius) & de ſi- mulato arenaceo Ventre, Pontan. 10. hiſtor. Dan. ad A. 1426. III. Nec minus utiles ſunt hodie- que duo tituli libri 25. F. qui viſo ti- tulo de Ventre inſpiciendo ibidem im- mediate ſubjiciuntur: nempe titulus quintus: ſi ventris nomine muliere in poſ- Neſionem miſſa eadem poſſeſſio dolo malo in alium translata eſſe dicatur. Et titu- lus Sextus: Si mulier Ventris nomine in poſſeſſione calumniæ cauſa eſe dicetur. Po- tuiſſent interim hi duo tituli æque commode, ſubjici titulo 9. libri 37. ff. de ventre in poſſeſſionem mittendo: quo docemur, mulierem nomine ventris, qui vento vivere nequit, L. 2. C de alim. pupill. præſt. poſt mortem patris hujus in poſſeſſionem bonorum a pa- tre relictorum mitti, ut interim inde alatur. Quod & ad ventrem perti- nere exiſtimo non-ſuum (ſume de bonis avi demortui hodieque quæri) arg. Nov. I5. c. I. Oc. 4. & ad poſtumum ex- bere- ii⸗ NN ⸗ . slu ſüunt ha inh enpe tfl nulire it N Abn 1n. Ntär i pnn Aemm. k. tlli e 9 lbin nanhl B e renth 12 C4 en unn runer rinince n ſeni. eboni ) . ume. bere . PARS I. SECTIOU I. 17 heredatum, arg. Nov. IIS. C. 3. Schutz. compend. Lauterb. ff-. ad h. t. Dicti tituli noni libr. 27. f-. jurisque eodem conten- ti, duo difſlentanea proponuntur di- is titulis Quinto & Sexto libri 25. ff. Quorum ille coërcet dolum malum uxoris prægnantis, quæ poſſcſſionem bonorum, in quæ miſſa eſt, in alum tranſtulit. Hic calumniam feminæ, quæ vel omnino non prægnans erat, vel ſaltem non ex eo cujus bonorum poſſeſſionem petit. Utroque caſu da- tur contra mulierem actio in factum ad id quod intereſt, vel dos immi- nuetur. IV. Neque inepti tamen ſunt Pan- dectarum conferruminatores, quod dictos duos titulos illi de ventre in- ſpiciendo ſubjecerint. Edocemur fſcili- cet eodem, ventris inſpectionem, ſi ex ea ventrem mulieri ineſſe pateat hunc poſt ſe etiam effectum trahere, ut in poſſeſſionem bonorum mulier, ut inde alatur, ventris nomine mitti poſſit. V. De- 7 16 DE MIRE VENTRIS V. Denique ad viſos titulos ad- hue noto, utile eſſe, ne mulier per calamniam alimenta poſſeſſionem- que ventris nomine depoſtulet, di- Iigenter conſiderare atque perpen- dere;, prægnans uxor ſit nec ne: quo & refer tit. . de ventre inſpiciendo. Quin & utiliſſimum erit, mulieri jusjuran- dum deferre aut hanc deferentibus idem referre, prægnans mulier an va- cua ſit, ad hunc effectum ut mulier ventris nomine aut ſtatim ad poſſeſ- ſionem & alimenta admittatur, aut ab iisdem interim arceatur: qua de ré habes nobilem textum l. 3. 6. 3. F. de jurejur. Conf. Schilt. prax. jur. Roman. exercit. 23. G. I5. 16. I7. && 15. diſſentit Pufendorff. 2. de jur. nat. cap. 2. n. 2. Cui ſatis fit tum per illud Apoſtoli: Izαα &uuιαιπ¾οναις τοοας οο,, tum ex illo ICti in I. 9. J. I. F. Locat. qui vult pro- ſpiciendum eſſe multa evenire poſſe: & nihil non eſſe ordinatum ad ca- ſum: adeo ſortes humanæ multæ ſunt pro- rmn menri 9 Acl; Cnenum ttlhelth rkonn loagaltt PARS I. SECTIO HI. r e Propter varios caſus qui nec dici nec on numerari poſſunt: ut Imperator ait Emn. inI. ult. Q. de præſcr. 30. ann. Miror adeo lt,é commentatores Digeſtorum, Stein- enr. bergium etiam noſtrum, ad tit. fj. de enen Pentr. inſpic. ſilere de egregio iſto re- n medio ex A.l. 3. G.9. f.de ſurejur. Tu ergo um. præter communes Doctorum noſtrori Gtitg viſiones ad tit. f. de ventr. inſpic. nota ſis, fenn. ſi Jurgia circa graviditatem feminæ, t nole ſueta alias conſideratione ventris, ter- e minari nequeant, jurijurando ex d. 1. I, u 2.’ G. 2. ff. de jurejur. locum fieri poſte. Sed & ad viſum tit. g. ſi mulier ventris nomine in poſeſſione calumniæ cauſa eſſ’ di- Pynan. cetur, nota, a dionem in ſactum eo ert homine competentem ceſſare, ſi mu- ,ad ier ſe prægnanten eſſe juraverit d. I. m 2. J. 7. F. de jurejur. jundt. J. 1I. J. de Ack. io Extra hoc jusjurandum, ſi examen kw. ventris geſium ſit, ſæpius, circum- ole: ſtandis ita ſuadentibus, id repeti po- Gcd. terit, cum ſententiæ peritorum in klit rte non tranſeant in rem judicatam. 19 DE RIRE VENTRIS Carpzov. p. I. conſtit. 26. defin. 5. n.6. ad d. X l.17. f. de ſur. patron. V. Denique noris, mulierem, quæ per calumniam inpoſſeſſionem miſſa eſt, infamia notari 1. 15. ſeqq. de his qui not. infam. ipſa, inquam, lege. Nam quam vulgo infamiam Facti vocitant, ea non eſt niſi inane commentum : ut dixi Irn. inj. vap. coit. 22. O. 9. Ceterum infamiam hic inuri mirum non eſt, cum hæc calumnia crimini Publico Falſi, quod famoſum eſt l. 7. F. publ. jud. affinis ſit, l. 1. C. falſ. SECTIO TERTIA. G. I. Nunc ut cætera Ventris jura ſparſim colligamus, præmittimus III- pianum in l. I. Q. 1I. F. de inſpic. ventr. Partus (inquit præfatus Ctus) ante- quam edatur, mulieris portio eſt, vel vi- Ncerum conf. I. 39. de pœn. l. 9. J. 1. in Iin. F. ad L. Falcid. II. Ex N IA ſene Glamd Dn 1 tuck. En M ertl⸗ Ne a Ne Prtt,4 N lernen Onem wi Ele de⸗ U Vetut mentume . ,Cetenn n none n Mhen jfN 4 tni inn mosll. deutt. ) at. , 1i. Lun ngu PARS I. SECTIO M. 15 II. Ex qua regula uti in genere ſe- qui videtur, idem juris eſſe debere in ventre quod in ipfia matre, ita ſpe- cialia multa ex eadem proporro pro- fluunt. Veluti I. ventrem in domi- nio ejus eſſe, cujus ipſa ventrem ge- rens mater ſit. Ita ſi ancilla mea PpPrægnans ſit, infans qui in utero ejus live ex me five ab alio conce- ptus eſt, ad me pertinet, acceſſio- nis ſc. jure, quia ceu portio & pars an- cillæ meæ inhæret. G. 19. 7. de Rer. Div. & quamvis poſtea partus ille e atur & à matre ſeparetur, tamen meus ma- net ex ratione non quod acceſſionis jure mihi adhuc competat l. 2. f. de Pecul. leg. l. 62. F. de Leg. I. ſed quod ſe- mel meum ſine facto meo ad alium transferri nequeat. I. I1. ff. de R.. III. Ex eadem regula ſequi videtur 2. Ventrem non haberi pro jam nato, ſed nec pro Romine l. 9. f. ad L. Falcid. l. 2. mort. inf. Sed hoc perpetuum non eſt. Qum enim venter ſperetur in L zu- 20 DE NIRE VENTRIS lucem proditurus arg. I. 221. de V. &. l.3. R pars her. pet. l. 2. mort. inf. J. 1. J. de exb. lih. nemo autem propter natu- ralem quæ inter omnes homines eſt cognationem I. 2. ff. de J. & j. invidere alteri debeat commodum, quod tan- denm in eundem Divino favore devol- vetur, ideo jure cautum eſt, ventrem tune pro jam nato haberi, quando de Ppuns commodé agitur l. z. & 26. ff. e Rat. hom. I. 221. f. de E. S. J. pen. J. de tutel l 20. J. I. de acq. Per. IV. Ex quibus textibus hæc edu citur obſervatio. YVenter pro nato ba- betur uno caſu cum de ipfius commodis agi- tur, at quando de alterius hominis com- modo principaliter, aut de ipſius ventris Jetrimento quæſtio eſt, manet venter, & pro non nato habetur. Secundum quæ intelligendi textus qui ventrem ho- minem eſſe negant vel affirmant. Homo eſt, ſi de commodo ejus agi- tur, non eſt, ſi de incommodo. Scio, alios hæc ita conciliare, ut homo ſit, poſt- umn au giren u 6tan tün eNto nu, Gel orrnurn. . Nhe unſen nc Wder 1*, 1mie mn enn in lan „, N le te Moptanun. honns 4 N innitee Ndnodtr⸗ wotegent. hhfenttn CGencot G/ n e re etr O Eub r. l c⸗ ti an. beſtri⸗ tr, G n gue ten ho- Emnt. i g 9 Ko, wolt, PARS I. SECTIO HI. 24 poſtquam partus jam anima & mem- bris inſtructus eſt: ſin is nondum: prœditus eſt, ut homo in jure non ſit. Sed non videtur hæc ſententia ſoliditatem habere: cum certum ſit, ventrem etiam conceptionis tempo- re pro nato, adeoque pro homine, haberi, ſi id ipſi proficuum ſit pr. . de ingen. quod latius patebit ubi infra de abortu agemus. V. Ex hac obſervatione ſequitur (15) non tantum ventri tutorem da- ri poſſe O. 4. . de tutel. Sed & cum pa- ter Titium, ex. gr. tutorem liberis dat, etiam ventri eundem datum cenſen- dum eſſe. O. 5.j. de teſtam. tut. Nec ob- ſtat I. 20. ff. de tut. & cur. dat. Reſpondet Tiraquell. d. retr. gent. Q. 1. gl. 9. n. 75. citatus Wiſſenb. ad ff. 2. diſp. 12. th. I. ideo tutorem non dari, quia venter non eſt perſona. Sed quia hæc ratio etiam teſtamentariam tutelam, a ven- tre arcet contra d. G. 4. & d. 5. ideo malo reſpondere, dictam h, 20. loani e 22 DE IUIRE VENTRIS de tutela dativa ibi: editto compr. junct. rubr. d. t. quæ jurisdictionis extraordi- nariæ eſt. I. 6. G.2. F. de tutel. Magiſtratus ergo tutorem dare nequit ventri quia id lege ei conceſſum non eſt: poteſt curatorem, quia edictum id conſti- tuit d.l. 20. ex ratione forte quod hic principalis bonorum cura ſit. VI Sequitur (2) ſi quis heredes lberos ſuos inſtituerit, poſtumos quo- que heredes futuros. Brunnem. ad l. 17. pr. ff. de leg. I. n. I. VII. Simili ratione (3) ſi quis liberis quid legaverit, etiam ventri legatum tribuemus. Diſſent. Gloſſ. in l. 17. f. de leg. I. Vinn. ad. J. 5. J. de teſt. tut. per d. I. I7. de leg. I. de qua ꝗ. ſeqj. VIII. Quod ſi tamen legatum ali- Ad ventri damnoſum futurum ſit, ſequitur (4) ventrem pro nato non haberi. Sed an legatum alicui damno- ſum eſſe poteſt? Omnino. Sume: Mævius, filiam Cajam aliosque libe- xos habens, hoc modo teſtatur. Filius meus 4 4 eth it ruen ehett Monm D h 4 1 0 Penii urce tman ur lunkt umt El ii⸗ Kin W PARS I. SECTIO II. 2; mif meus Sempronius eſto heres. Cete- rd⸗ ros exheredes volo. Filiabus meis do ſbns lego centum. Quod ſi jam hoc caſu n n. poſtuma quoque filiv nomine veni- et ret, & pro jam nata haberetur, ſe- t Gi queretur, teſtamentum Mævii de jure Nolm vetecri ſubſiſtere, utpote filia legitime, „. S. inter ceteros, & cum legatirelictio- Oherece ne, exheredata. vid. pr. & G. 1. vers. nd. dum tamen. J. de exher. lib. cum autem en Al illa teſtamenti ſubſiſtentia damnum poſtumæ cederet, utpote cum teſta- qu maentum totum rumpi ipſi magis pro- n ſe ficuum ſit, ſequitur, tali caſu poſtu- mam pro nata non eſſe habendam. . Ita intellige legem 17. pr. F. de leg. I. „ Conlf. Alciat. 8. parerg. 13. tun dA. SHECTIO QUARTA. dun ſt dnon Gmm- Ex hiſce videtur (5) profluere Ane: deciſio nobilis quæſtionis, An venter nelbe. recte hodieque exheredetur? Scilicet ’fluu Sn infans qui in utero eſt, valide ex- le⸗ here- 24 Dfä IIIRE VEN TRIS heredari poſſit, poſt Nov. II5. caß. 2. ubi ſancitur, liberos valide exhereda- ri non poſſe niſi exheredationis pro- babilis cauſa, una ex illis quæ ibi enar- rantur, teſtamento parentum expreſ- ſe fuerit inſerta? Videbatur dicen- dum, poſtumos non recte exhere- dari, tum quod exheredari damnoſum ſit, tum quoniam in poſtumum ven- tre adhuc concluſum nulla cauſa ex caulſis illis cadere poteſt. Sane ita poſt alios, Rhet. Meditat. Academ. 14.th. 18 Struv. ff. 32. 25. Gothofred. ad l. 6. p. f-. de inoff. teſtam. niſi ſcll. exheredatio ſit bona mente facta l. 18. f. de lib. 5ot. G. I. Contra Vinnius comm. ad g. 2. J. de inoff. teſtam. num. 3. Huberus præl. ad J. de exh. lIih. n.4. aliique, poſtumum & hodie recte exheredari poſſe, exi- ſtimant. Horum mihi ſententia per- Placci⸗ etſi argumenta quæ pro hac ententia adducunt, mea facere no- lim. Utar autem ratione quæ ex ſu= perioribus noſtris conſequitur. II. Ubi A Ii n Mant Nae 0 ſetm ſin an s el Wlei⸗ Khl⸗ IN Nn e eerlent htoni Jucibienn. ntum Nre⸗ bitur dee Ade erher, idammnolin umnuim fen. cauſt e ne it k . 14 .l alled. netedadoſt lell.Ge.. Gnn ℳd/4 belts epoſtummn 1 lole⸗ en ententie⸗ lur pohe 4 Kcerenme eguee 1 u. PARS I. SECFIO IV. 25 II. Ubi præmittendum, teſta- menta parentum, quibus cauſa ju- ſta atque probabilis inſerta non eſt, quod ad inſtitutionem quidem he- redis eſſe ipio jure nulla, attamen quoad legata, ſimiliaque capitula, ene eſſe atque ſubſiſtere. Ita cen- ſet communis Doctorum ſententia, quam & noſtram facimus, per Nov. II5. (ap. 3. Vid. Irver. injur. vapul. coit. 6. Aliter res ſe habet in teſtamento. per querelam inofficioſi reſciſſo: tunc enim totum teſtamentum nihil valet l. S. Q. p. l. 25. f. inoff. teſt. vid. 2. aphor. Juſtin. 13 4. 2 III. Quia autem poſtumo com- modius & magis proricuum eſt;, te- ſtamentum reſcindere, quam ex cap. 3. Novell. II5. nullum dicere, ut- Pote cum patri tum liceret legatis ereditatem valde exinanire, quod ventri oppido quam damnoſum eſt: hinc concludo, Novellam II5. cap. 3. hoc caſu non pertinere ad poſtu- mos, 26 DE IIRE VENTRIS mos, conſequenter dictam I. 8. & d. l. 25. hactenus per Novellam II5. non eſſe abrogatas aut mutatas. IV. Quod ſi tamen legatis, aliis- ve Ventri damnoſis capitulis, te- ſtamentum patris refertum non ſit, ita ut teſtamentum nullum dicere, inque poſſeſſionem ſtatim mitti, Ventri utilius ſit, a Vinnü, Huberi, aliorumque modo viſa ſententia re- cedo: per ſott. 3. G. 3. ſupr. V. Ex quibus iisdem porro ſequi- tur, cosdem diſtinctionis fœdere componendum eſſe diſſidium Do- torum alterum, an poſtumus ſcil. Ppræteritus adhuc hodie agnoſcendo teſtamentum rumpat? Priori caſu, agnatione rumpet: poſteriori, con- ceptione nullum efficiet. SECTIO CUINTA. G. I. Ex iisdem principiis conſequi videtur (6) ſi mulier prægnans I bttrit eet,n Enbercin Ftyumax unAY H Enonntt iri le Ammprt ünmun, mek Aen Nm d Cuuamn lelbeet, imte⸗ Wand te⸗ tn Mudte l⸗ * I WWN n lasll lun n tas. legats . Abltols, t ttum nonſ lum Cier tim mit, ni, Hüber, Vententin e. ool⸗ N dene iam De. Oſtumus ſl agnoſeenh DProori eln ſterion,on⸗ t. NUA ſis N Preghip 9 PARS I. SECTIO V. 27 ita ut venter ad hereditatem admitti debeat, Titium aliquem qui ean- dem hercditatem ſibi vindicare ge- ſtit, non debere totam petere, nee eandem totam conſequi, ſed ejus- dem duntaxat partem, parte ven- tri relicta. I. 3. f. i pars hered. petat. Sed quam partem Titius vindicabit ? Vel incertam, vel certam. Incer- tam: ut, ſi primiter negetur heres eſſe, poſtumis poſtea editis in prom- tu ſit diviſio. Sed quotam certam? Quartam. Cum enim quinque na- ſel poſſint infantes Il. 36. f. de ſolution. & unus tamen plerumque uno par- tu/edi ſoleat, placuit illius numeri quinarii medietatem eligere, ut ita cenſeatur, tres ventres utero ma- terno claudi. Qui tres igitur cum pro natis habeantur, utpote cum de hereditatis commodo agatur, re- ſtat, ut Titius partem quartam pe- II. Sane etiam tergeminos uno . B 2 par- z 8 DäE JIIRE VENTRIS partu nonnunquam edi, exemplis demonſtratur in d. l. 2. UIt enim ex- terorum Hiſtoricorum auctoritates, ad enarrandum quid Peloponeſi aut ari factum fuerit, non addu- cam latius: ipli Romani domeſicun nobile exemplum oculis ſuis vide- runt olim in tribus Horatiis, quos etli Senatorii ordinis & uno partu editos, adeoque tenerioris forte conditionis, cinétos tamen ad præ- lium pro patriæ ſalute ſuſtinendum ipfi illi quos dixi Romani olim vide- runt: qui ſenſus eſt dictæ legis 2. i Bars-her. pet. ut nulla ibidem emen- . datione opus ſit, etſi eandem vel- lent Cujacius & Gothofredus ad d. l. 23. neo curanda ſint verba Wiſſen- bachii ad d. tit. ff. th. ult. ubi ait: Ver- ba Pauli in d.Il. 3. in gravi mendo cubant, non uno argumento. . III. Superiori autem Necfionk quartam partem peti poſſe: dicat quis obſtare l. 30. H. 6. I. de acq. vel a :. er. 1IVI Glf⸗ Utern . mzmt ene Uicnne kſele, 4 6 lr n un, Agun zein Ikſettral Uunlistt, iuinet: e n⸗ : tln kün, ae d n N gilef ter l n fnte = WNS Al, ereni “ Iltenin audkortas l Neloponel , non Ali idomelten i⸗ ſib rit. Ornkis, guu Uno an tioris rt⸗ nen a Pre. ſinenaun 0lin wide. te g em enen. Andemn ge⸗ freds ba Wiler bait: ⅓ entben n els Catg ,ll PARS I. SECTIO V. 29 ber. && l. 36. f. de ſolution. Cum in illo textu dimidia & expreſſe non quarta pars: in boc autem ſexta ve- niat. Reſpondent: dictas leges lo⸗ qui de tempore quo venter deſiit eſſe venter, id eſt, cum jam edi- tus eſt, conſtatque, aut non nifſi unum, aut quinque natos eſſe. Im- mo dicis tu, etiam ipſo illo tempo- re quo venter adhuc utero mater- no concluſus eſt, incertæ partis vin- dicatio competit. !. I. in fn. f. ſi pars per. pet. Sed reſponſio hicé eſt facilis: id in eleéctione eſſe actoris an incer- tam peteré partem velit, an par- tein quartam. arg. d.l. I ibi: fi incertus t. Ut non dieam, etiam ipſam par- tem illam quartam eſſe incertam. Aliter Pacius 3. conciliat. 38. Wiſſen- bach. ad tit. F. fi pars her. petat. & Stryck. de ſucceſſ. ab inteſtat. 1. c. 2. J. 13. Interim notabis hic exemplum quod libellum incertum admittit: de quo g. 22. I. de attionib. Ait Stru- L B 3 vius 30 DE HIRE VEN TRIS vius f. exerc. I0. th. 47. in fin. non ob= ſtare textus in le. Z. de reb. dub. Gl. 3. F. 10. de ſuis. Et verum eſt, eos non obſtare. Nam ille iterum agit de caſu quo venter erupit in dias luminis au⸗ ras: adéeoque venter ultra non eſt: Hic autem, cum certum eſt, ven- trem plane nullum ſubeſſe. Noli etiam turbari lege 75. ff. de acq. vel am. ber. agit enim de diverſiſſimo caſu quo quis partem certam ſcire & POr tuit & debuit. IV. Bgo autem Lectorem frau⸗ dare nolim opinione mea. Sentio enim, quartam partem peti debere, voluiſie Paulum. Quod probo per 4. 1. 3. f. ſipars hered. getat. C l. 25. H. ult: . de udic. Alios autem Ctos co. tra ſenliſſe: Julianum tamen in ea- dem quodammodo cum Paulo ſen- tentia fuiſſe l. 320. J. 6. de dcq.- vel om. bered. l. 30. de ſolutionib. QOum antem Pauli vilæ dquæ leges in Secundam Pandectarum Par dem relatæ ſint, tr dem- kinip e igknlen, f W! ſumei ncke⸗ n toma . iht i, nir Ne Ulls, ürleüna Cknn) NNM PARS I. SECITIIO V. àa rf nnt demque Pars nihil deſuetum, ni- nl aii hil inutile contineat, ſecundum Con- net, eun ſtitut. omnem G. 3. ſequitur, dictos po- magte ſteriores leges, ſcilicet I. 30. G. 6. de is unini, acq. vel om. ber. & d. l. 36. de ſolut. ex AInId quinta ſeptimaque Pandeckarum Par- umnet, tibus, continere ſententias deſuetas ſbele Natque inutiles, quatenus viſæ ſen- ns n tentiæ Paulinæ adverſantur. lino V. Ceterum Moribus legem 36. f. ed de ſolution. alicubi receptam eſſe, te- ſtatur Bockelman. fj. ſi pars her. pet. en fi. quæſt. pen. An propter auctoritatem de. eni Ariſtotelis qui in d. l. 36.,. memora- neidceen tur ſcripſiſſe, quinque naſci poſſe, be eo quod mulieres quinque habeant GL receptacula? Sane ante illuſtris Car- n CSs teſi Philoſophiam Ariſtotelis aucto- tumenne ritatem magnam fuiſſe, nemo igno- m Dals rat. Verum Gothofredus not. ad d. ea 1.36. negat ea quæ modo ex d. l. 36. CN adduxi, Ariſtotelem ſcripfſſe: quem- n eueia admodum a noſtris exploſa ſunt A- Aatrde natomicis. v. Zacch. & Franc. quæ- èM B 4 Nion. 32 DE IRE VENTRIS ſtion. medico-legal. l. I. tit. 2. q. 7. n. I5. Interim quinque nonnunquam uno partu naſci, experientia teſtatur, immo & plures. vid. Anton. Guibert. Pol)hiſt. Cap. II. Vogt. 2. quæſt. Phy- ſical. 29. Joſ. Sander. mirac. mund. c. 19. Relation. Hiſtoric. de amno 1688. recenſ. autumn. cap. 16. Hutchinſoni- am uno partu triginta monſtroſos ſœtus enixam, legimus apud Leide- Cker. not. ad Horn. Piſtor. Eccleſiaſtic. per. 2. art. 5. num. I9. Plura de hac re dixi infra Part. 6. G. 13, Sunt Doctores qui moribus ſemiſem (non ſextam partem, nec quartam) noſtro caſu actori tribuendum eſſe contendunt, eo quod apud nos rarius tres ſimul naſcantur. Sed cum apud Romanos eadem raritas obtinuerit, inhære- bimus Juri Civili, add. D. Stryck. d. loc. ubi & exempla tergeminorum liberorum recenſet. Quale & ego in ædibus amici mei commonſtro ncnmmn VI. Ul Uhim umel AEI Antintn ais , fmlnk ſietn K R ſulkl irel Cnn ſunn rhe 1 NN 1. 2 14 N hmunqunmng entin telun⸗ AntonClk 1 glf h Nrar, ſnus Ce an 16 ltchinſet ta monkroſt Genug Lee ehoote t DoCore (won eun notro COntendue Us tres in nd Normn erit, inner. Agemniann ne COlNOT PARS I. SECTIO WV. 33 VI. IIIud non exſpecto, ut mihi quis opponat l. 3. & Jeq. F. de legili. Cum earundem mens ſit, potiſimam legum partem ferri de rebus quæ plerumque aecidunt: quasdam ta- men, & paucas tantum, de iis eſſe latas quæ rarenter accidunt. Hun- ſenſum exigit rε potius: quod vides in l. 5. F. de legib. Sane enim, ali- quas leges, etſi paucas, de rebus raris ferri & jam latas eſſe, quis ne- gabit? Videatur ſaltim l. 16. C. de donat. ant. nupt. jundt, l. 33. J. 1. F. de don. int. vir. && uw. Vis plures? Ec- ce O. 22. I. de R. D. lI. 25. G. f. d. judic. l. 7. G. 2. de A. R. D. d. l. 3. i pars her. pet. 1.36. de ſolution. l. 12. C. de legit. hered. VII. Ceterum memorata lew 3, F. Rpars her. petat. oecaſionem præbuit quærendi, an locus ſit ſuperfoœta- tioni Enimvero adducitur ibi ex- emplum feminæ, quæ cum quatuor liberos eodem partu edidiſſet, dein- de poſt quadraginta dies edidit quin- B 5 tum., tum. LIt quintus ille ſeilicet ex ſu- perfœtatione videatur exortus. Quic- quid autem ea de re ſit, hoc conſtat, ventrem etſi in animalibus aliis o- mnem coitum ferme repellat, in ho- minibus eum tamen admittere. Ex- emplo ſit Julia Auguſti filia, quæ navi plena tollebat vectorem. Ma- erob. 2. Jaturnal. 5. vid. Laclant. 6. cap. 3. & Guibext. pol)hiſtor. c. 10, Adda- mus Auguſtum, de quo Suetonius in Sjus Vita c,63. Cum hac etiam (Seribo- nia) divortium fecit, pertæſus, at ſeri- bit, morum perverſitatem ejus: ac ſta- tim Liviam Ain matrimonio Tiberü Veronis, && quidem prægnantenz abduxit, dilexitque && probavit unice & perſeve- ranter. Quod Auguſtum ex con- ſulto vel Apollinis vel Pontificum Hactitaſſe, annotavit ibidem Caſau- In bonus. Adde ſis infia Part. 7. Ne. n 1 : . 1 111355 &— I E EB SECTIO NN W! Ter! Nunmeer Ntann elletet Cäüimm e, 6n Mhun (tan erhel tr d 5 VENNS e ſeilcet urerorn ſt, hoea ielbi i Eepelletin hachntten, Ttckoren 4. lachinr ,, A 9etonigi in (Knibe cu, uſei : Innnonorbe nurenchle nie G eſe ſtum er ae el Dontker bicem u 1 unzl. LPARS I. SECTIIO VI. 35 SECTII 0 SEXTA. H. I. Conſequitur porro (7) ven- trem conceptum priusquam Pater Senatu moveretur, Senatorium eſſe, & poſtea natum, Senatoris tamen filium exiſtere. I. 7. g. 1. f. de Senator. Cujus iterum argumento non dubi- tamus aſſerere, illos, qui concepti erant antequam pater a collegio Opificum excluderetur, nihilomi- nus pro filiis opificum habendos eſ- ſe, eorundemque juribus & privi- legiis gaudere debere. Carpzov. 2. deciſſ. 295. n. I. ſeqq. Sed & nobiles eſſe qui nati ſunt antequam pater amitteret nobilitatem. Feltman & Brunneman. ad d. lI. . G. 1. Sacer- dotis item filium non eſſe, qui a pa- tre non ſacerdote conceptus eſt, etſi ille pater nativitatis tempore ſacerdos exiſtat. Nicaſius a Vœrda Aad G. iAllud autem lI. quib. mod. patr. pot, Jolv. u. 3. quod admitto, ſi pater an- B 6 tea 36 DE HIRE VENTRIS tea in ſplendidiori dignitate vixit. Sin inter minorum gentium cives antea delituit pater, ſacerdotis fi- lius cenſebitur. Sed apud Roma- nocatholicos, qui Sacerdotibus ſuis filios ex legitimo thoro non indul- ent, viſa Nicaſii deciſio absque di- inctione noſtra obtinebit. II. Sed & venter eo tempore cum ayvus Senatoria dignitate fulgebat, etſi patre jam ſenatu moto, con- ceptus, avi nihilominus dignitate utetur. d. l. 7. S2. Cujus juris ra- tio in eo poteſt videri ſita eſſe, quod jure civili nepotes ex filio (de eo e- nim textus addutus r⸗ in avi po- teſtate ſint. Quo admiſſo, veriſſimum eſt, quod Feltman add. 1. 7. J. 2. aſſe- rit, hodie nepotem ex perſona avi non manere in collegio opificum, ſi pater, antequam conciperetur venter, jam fuerat ejectus. Ratio eſt, quod nepos hodie non ſit in poteſtate avi ſed ſolius patris. Ratio ratio- WI! int l, NMa Wen en lun ene⸗ Ili⸗ tup 1 Muklten n te aiſmn (glrct mmii i Nemnmni nti , 7 UNN entium n ſacerlgit Pud Nen erdotibiuſt 0 Non intl ſ0 APobet hit. nporean e fhebat hoto, (n. Conitnte 1 rs n. ache, gol lodelne t)ingi Veriſimnn Perſm. io Olfan S e non tr Pat⸗ N PARS I. SECTIO VI. 357 rationis eſt, quod Nuptiæ hodier- nis Moribus ſit modus patriam po- teſtatem tollendi. Cujus iterum ratio ex mutui adjutorii inter con- juges debiti indole, patriæ poteſta- tis auctoritate non turbanda, peti poteſt. Vide ſis quæ ſcripſi de ſure Filiorum, memlro2, III. Quod ſi tamen patriam pote- ſtatem ceu hujus juris cauſam agno- ſcere nolis arg. l. 3 5. f. de adopt. (ubi dignitas per adoptionem, quæ pa- triam poteſtatem confert, non mi- nuitur, quod facere deberet ſi di- gnitas a patria poteſtate penderet) & arg. l. II. C. de quæſtion. (uhi etiam pronepotibus ſubvenitur,.) Sed ra- tionem decidendi in d. l. z. G. 2. in favore dignitatis & conſervandi ſplendoris familiarum honeſtarum colloces, jam nihil cauſæ videre poſ- ſum, quare jus dictæ l. 7. G. 2. & quæe ejus argumento deducuntur, obti- nere hodieque etiam non debeant. 3 S DE MIRE VENTRIS IV. Operæ pretium adeo fuerit, diſpicere, an dictæ l.7. G. 2. oblo- quatur l. II. C. de quæſtion. Keſp. (1.) In quæſtionibus, ut de veritate crimi- nis conſtare poſſit, ſingulari jure id admiſſum eſt. Feltman. ad d. I.7. G. 2. (2) Loqui textum de liberis il- legitime natis quos violati pudoris macula adiperſit. Brunnem. ad. 4, I. u. (3) Intelligendam eſſe de ne- pote concepto poſtquam jam avus quoque dignitate exatus fuerat. Sed, quemadmodum talem nepo- tem avi dignitate gaudere nego: ita de eodem dictam I. II. loqui, non deprehendo. Diſſent. Brunnem. 4. loc. & Voet. comp. F. de Senator. n. ult. Quoid ſi 4) dicas, exceptionem eſfe in poſteris Gelinquentibus & in- famibus? nam & alibi reatus digni- tatem excludit. l, 1, C. ubi Senatores. Verba dictæ l. I. huc ſpeckantia ſunt hæc: i tamen propioris gradus liberos per quos id privilegium ad ulteriorem – ODOWD um 17 W Ai Plume mn heiſe Muott⸗ Eeſeen IN leet ut NIN 1 ade ſien Nehe tate nn Pulaniir l lſ e libene! lti Pucot nen, A4 ele de ne. Am ans ig fernt, en e- le nege ogdb runnem 4 unor. Wepdonen ntibs eltci i Gunns Ghuntnſu n ,en feronenge PARS I. SECTIO VII. 39 dum transgreditur, nulla violati pudo- ris macula adſpergit. Scilicet ut in pœ- nis & quæſtionibus in nepotem ſta- tuendis, nepos nullo avi privicgio juvetur, ſi pater infamia notatus fuerit. SECTIO SEPTIMA. G. I. Ex dictis ulterius eonſequi- tur, ſi parentes conditionem ſuam quam liberi ſequantur, eo tempore quo venter adhuc in utero eſt, im- mutaverint, ventrem eo tempore pro nato haberi (& conſeéquenter, deinde revera natum, conditionem parentum ejus temporis, ſequi) quo conditione favorabili parentes gaviſi ſunt: Et contra eo tempore quo humilioris aut liberis non profi- cuæ conditionis parentes extite- runt, ventrem pro nato non habe- ri. vid l. a. C. de pœn. 18. F. de Rat. bom. Leonin, add. l. 4. * . II. Quo 40 DE IIRE VENTRIS II. Quo in juris articulo ut redte tramite procedamus, diſpiciendum ante omnia eſt, an Venter ex ju- ſtis nuptiis, an vero ex alia Venere conceptus ſit. . . III. Priori caſu, juris regula eſt: Partus ſequitur conditionem patris. I. 19. de ſtat. bom. KRatio, quia & ipſa mater ejusdem tum conditionis eſt. I. 13. C. de dignit. I. ult. C. de incol- Poſteriori autem hæc: Partus ſequi- tur matrem. d.! 19. & I. 24. ff. at. bom. Ratio, quia tum patrem ha- bere non cenſetur ꝗg. pen I. de nupt. utpote quem nuptiæ demonſtrant. l. 5. F. de in jus voc. l. 6. f. de his qui ſunt IV. Ex quibus ſequitur, Ventrem ex patre nobili juſtis nuptiis conçe- ptum, etſi ille pater aliquo dunta- xat tempore, dum ſcilicet venter adhuc venter eſt, nobilis fuerit, no- bilitate gaudere: etſi, inquam, ma- ter ejusdem ignobilis fuerit. Quod Jus u aun kn r Epunn TChuſKennn fuelhe S lnz lan tn. Eg n SMn. (.Cotr M 1 thehft Ennh , 1 MIIN WN fenlo 4 entet , 1 d Fits ri Nl thnen ggi to, glir nConto CEim, Unslegli. h . . iren . 1 Eeng, enonſert Mügſt Ventten ptis on⸗ uo Cut lcet entt berit, dd bunpt 1 PARS I. SECTIO VI.. 41 jus etiam Belgæ, Angli, Galli, alii- que ſequuntur. v. Feltman. ad l. 19. de ſtat. hom. n. I. Aliis id repudi- antibus veluti in genere Germanis, in ſpecie Clivenſibus, Monaſterien- ſibus, Marcanis, Colonienſibus: quin & Geldris, Feltman. ad A. l.9. Rhet. 1. jur, public. 21. Ubi tum ſæpiſſime lo- cus eſt matrimonio ad Morganati- cam? de quo dixi de jure Virginum §. 13. & ad Feltman. de feudis cap. 9. 1h. 6. §. V. Contra, ſi pater plebeji aut civici ordinis fuerit, mater ve- ro nobilis“, id liberis nobilitatem non tribuet, per 6. 2. & 3. Mipra. Ea- dem ratio eſt Principum, Comi- tum, ſimiliumque. Quod tamen Hmitabis, niſi mos lexve regionis aliud velit. l. I. §. ult. de ventr. inſp. 1.1. G. 2. ff. ad municigal. Ita apud Campanos Galliarum populos, cum in acie multi periflent nobiles, ho- rum viduis hoc fuit indultum, ut ex plebeis nobilem tollerent progeni- em. 4² DE MIIRE VENTRIS em. Unde & hodieque ibidem ſuf- ficit ad nobilitatem, matrem habu- iſſe nobilem. De Cauniis habes apud Feltman. d. I, n. 2. De Lova- nienſibus idem habes apud Lipſium deſer. Lovan. libr. 2. Cap. 3. Sed hanc nobilitatem (inquit Feltman. de tit. bon. lib. I. Cap. 26. n. ult.) noſtrates ridi- culo titulo Pels-adel notant, quod a veſte pellicea, qua amiciuntur femi- næ, nobilitatem arceſſere ſoleant. Extra tale ſpeciale privilegium, ma- net regula, feminas hoc in articulo eſſe melioris conditionis quam ma- res:; dum illæ per viros nobilitan- tur, non hi per feminas contra l. 9. F.. de ſtat. bom. Ubi viatorie quæro, an && filia naturalis, ſi legitime nato nu- bat, eo ipſo legitimetur? Affirm. FHippol. Marſil. npgul. 5oI. Decius ad 1. 2. de R. . n. 7., Et his videri poſ- ſer favere l. 3. C. de natur. liber. Nov. 99. C. I. Verum, cum hi textus con- tineant privilegium decurionum, male W e 6 4 l (1 ſetſeul i Ctrn ſetereh Algi, eſe, aelce WN le bicent . Inden CAnis N 1.4, De e apol lit ). Celhr elrun e Mnoſtatzi t, ol lar lennt Ggin,m. Cadadde SGhn 08 Uoblitu 1 inl riegurne memton. Ur! A l Decis 6 ribei⸗ . En. N tertsn jecrionme PARS I. SECTIO VI. 45 male id ad conſequentias trahemus. 6 6. I. de jur. natur. gent. G& civ. Dn. ylveſt. Jacob. Par Kolnan. de lega- libus ſexus dißerentiis, h. 75. . VlI. Cæterum, cum bomines pro- prüsleibeigene: eigenhoͤhrige) juſtas nu- Ptias copulent, alios quippe coitus Chriſtiana religio deteſtatur: Sequi- tur, ventrem conceptum ex Patre plane libero & matre propria, nuptiis intercedentibus, liberum plane eſſe. Brunneman:dd d.l.19. ſtat. bom. Mevius 2. deciſ. 232. Lyncker. analect. ad pr. I. deingen. pr. num. 2. Quod tarmnen no- tabiliter limitabis, niſi legibus aut moribus alud cautum. Vid. Feltm. dd d. I. 19. n. f. Eiben: ad pr. L. de in- gen. n. 5. Stryck. ad J. 2. I. de jure perſon. Mev. ad jus Lubec. I. tit. 3,n. 46. Stamm. de ſervitut. perſ.l.2. C. . n. I. Et ſecun- dum hanc limitationem intellige Struvium ud fF. exerc. a2. thi 7o. n- mo, dices tu, idem eſt de jure com-. muni, perh. 21. & l ult. C. de agric. S cenſit. 44 DE KIRE VENTRIS cenſit. Sed reſponſum cape ſis, non eandem omnium liberorum homi- num eſſe conditionem, nec gradus variare ſpeciem. G. Alt. I. de libert. Conf. Brandmyller., manudult., Jur. Canon, in Glebæ. Nec audio te, ſi di- cas, a ſervis ad homines proprios valere conſequentiam. Id enim per- nego; cum àa diverſis ad diveria nul- la ſit conſequentia. l. ult. ff. de calum- niat. Unde nec illis modis quibus ſervi alias ad libertatem perveniunt (ſex fupra viginti videbis apud D. Schwelingium tom. Oeconom. G. 63. && Philoſ. Rccenf. G. 8S5. && prolufion. ju- ris dd O. I. I. de libert. adducto Vigelio 6. method. jur. civil. 4.) homines pre- prii deſinent eſſe propräü. Diverſita- tis ratio eſt in eo, quod homines Proprii revera liberi ſint. arg. J. f. I. VII. Nec moratur, habuiſſe & Germanos olim veros ſervos, de quibus Tacitus de moribus Germanor. cap. g Mn (een Cn Ulrt ſeubruſe Unurnt nfr le nin NN ncpelt 1 NrOrun en I, Nec el ciote, ii I Chin e CCirerlind /. ln. ls glibag perveniunt A ). nian, 6 Gyoce, Alo ſelo Cnines t. Derin. Od hoxine t ng 6,1 , hubuiſet ſerros 4 bis bennm G 7 PARS I. SECITIO VII. 4 ½ cap. 25. Nam (1) non erant illi ſervi ejusdem conditionis cujus ſervi Ro- manorum ut vel ex ipſo Tacito li- quet. Nec minus (2) nec hodi- ernos homines proprios iſtis Germa- norum ſervis comparari poſſe, quis egare auſit? Quis ex. gr. impu- ne hominem hodie proprium oc- cidit? VIII. Ex regula poſteriori, ſupra (D. 3. exhibita, ſequitur, ventrem an- cillæ matrem ſequi: idemque juris eſſe, circa partus animalium. Un- de ſi equa mea ex tuo caballo con- ceperit, venter meus erit. .. 5. H. 2. de R. V. l. 25. pr. de uſur. QG. 4a. in fin. I. de jur. perſon. I. 7. C. de R. V. Salva tibi ta- men adctione in factum ad recupe- randum inprægnationis pretium l. 52. G.20. fF. de furt. quod poſtremum unice evincere valet ratio diſtentientis Gro- tii 2. de jur. bell. & pac, . J. 18. add. Ziegler. ad Grot. d. loc. neque enim Jus Naturale patitur, aliquem cum . alte- 46 DfE KIRE VENTRIS alterius jactura locupletari. l. 14. f. de cond. jud. PARS SECUNDA. SECTIO I. H. 1. Um Majeſtas Humana & omni- um gentium conſenſu & ex Societatis humanæ regimen non tantum, ſed & viſibile, deamantis indole, quidam quaſi Vicariatus Dei in his terris ſit, jung. Epiſt. Paul. ad Roman. cap. 13. Verſ. I. . ſegq. Epiſt. Petlriè 1. cap. 2. verſ. 13. ſeqq. 1. Samuel. §. verſ. 10. ſeqq. & cCap. 16. Verj. 7. Pſalmi. Sa. verſ. i. && 6. Exod. 22. verſ. 25. Daniel. 8. 2. verſ. 21. 37. Jegj. & c. 2. verſ. 14. M22. Supremo autem Numini una cum Mniverſi hujus Regimine, etiam Jus in mortalium Perſonas, ſed & Super- eminens in horum hona dominium indu- bie competat :Conlſequitur utique Prin- l . N! gte⸗ aücn on I iliunt D o Lene “ con rinn E e 5 . . 4 ki Pn iſes NMNN PARS II. SECTIO I. 47 n Etniln & Principibus, Dijs illis inquam ter- renis etii mortalibus, idem Terri- (UN torii ſui univerſi regimen, idem in W ſubditorum perfonas jus, idem in eorumdem Bona Eminens domini- 10 um, vigore præfati ſcilicet vicaria- 1 tus, competere. Sed & cum dictum univerſi regimen, ſine jure in ſub- Inm kom ditorum perſonas & Dominio bo- nenid norum eminente, nullum ſit aut eſſe Tyinm n poſſit, cum regimen iſtud ſubdite- Ee temms rum & perſonis & bonis pro ſocie- WcraeN tatis publicæ neceſſitate & utilitate DHNIII (alias enim ſe non exerit) ſæpe ca- A k rere nequeat, conſequitur, tum do- Gmne Au minium Eminens univerſi iſto regi- N, Nht mine atque imperio anguſtius eſſe, veſ N conſequenter ab eodem differre: Gcs tum Dominium Eminens iſtius Re- en Nummn giminis ſive imperii univerſalis par- Pinin, ti tem eſſe. Hoc facultatem Eminen- i tem,iſtud dominium Eminens ſive lminm “ ſupereminens, ex Grotio 1. de jur. 4 8 DE RKIRE VENTRIS CS. lib. 2. (Ap. 14. F. 7. appellare poſ- ſis, quam loquendi (verba ſunt Boe- cleri ad Orot. d. lib. I. c. I. §. 6.) ad hunc modum auttoritatem novitate qua- dam pererudita & neceſaria feciſſe pe tiui, quam accepiſſe a veteribus cenſendus eſt Giotius. Carpit ecuidem Grotianum iſtud Dominium eminens Caſp. Zieglerus not. ad Crot. d. I. I. c. I. §. 6. Sed cui ex jam diétis facile reſpon- debis, maxime cum utilitas publica cum utilitate privatorum concur- rat etiam in eo, quod is qui ſua uti- litati publicæ tradidit, aut ob eam perdidit, ejusdem pretium recipiat: niſi ſcilicet damnum fuerit inevita- bile, aut quod prævideri poterat futurum. Atqui, dicunt, veri do- mini habent jus abutendi rebus quo- rum ſunt domini. l. 2). §. II. de her. petit. aſt dominium quod Eminens vocamus, iſto abutendi jure deſti- tuitur. Sed hæc objectio, nil niſi palea eſt. Reſpondeo enim wo G rimemen cinun non . . Uul etl len d VWNN . 77 appeln, (ferba inl l,C.1. en torinen ine feſena tmlu ſenn, lilen Crotn Cniens ( lr l Glile hn Uli Pohiea Cuum cnneur. sgüd W dder ehum Kch entt inert,⸗ giceri porn Cunty ſen tendi rebieg 1„. K.n En d Enid endi zne tc⸗ ech⸗ 4 1l 4 Nerind)ℳ 4 , PARS II. SECTIO Il. 4 ad utilitatem re noſtra utamur, id non impedire naturam dominii. (2) Dif- ferentiam ſpecierum, nontollere con- venientiam in communi utrique ſpe- ciei genere. Species inter ſe differre omnino debent: alias enim non eſ- ſent diverſæ ſpecies. Argumentum ergo oppoſitum, id ſaltem evincit, quod Dominium Eminens non ſit idem cum Dominio Vulgari: quod concedimus: immo volumus. Va- riæ enim ſunt Dominii ſpecies. Grot. 9. de j. Bell. & pac.7. G.6. n. I. Adde (3) dominii naturam per ſe non dare de Jure Naturali poteſtatem rebus ab- utendi, etſi Legislator Civilis ab- utentem non puniat. Si quis rebus ſuis non indiget, cur eam proxime ſuo non ſervat atque impertit? Jjubet id utique Societatis atque Socialitatis, quin & Amoris, indoles. IIlud ni- mis inane eſt, quod opponunt, domi- niũ a domo dici: hinc præſtare vocem imperii. Quid enim ? Si dominii tam 07 C ſtri- 1 go DE IIRE VEN LRIS. ſtricte vocem accipias nec pecunia, nec ullæ res aliæ extra domus, erunt in Dominio. Sed Dominii vox La- tine loquentibus latius accipitur, nec ad legum Civilium apices ſe patitur in hac materia adſtringi: Immo & ipſi Imperio quale eſt. vid. Sueton. Tiber. c. 9. Quin nee ipſum Jus Ci- vile a latiori hac acceptione abhor- ret. Hoc ſenſu enim & Imperator, Dominus eſt I.9. F. ad L. Rhod. de jatt. & res ad eum ipectantes, Dominicæ. rubr. C. Ne rei dominicæ vel templor. l. 19. C quod cum eo. I. 7. C. ubi cauj. fiſcal. Si quem offendit epitheton: emi- nens: ille id vocet, Majus: cum Alciato 2. parad. 15. Add. Cruſius diſertat. . Becman- politic. c.21. Boecler. diſſ. Acad. vol. 1. pag. 825. Puffendorf.. de jur. natur. & Cem. 1. van der Muelen ad Crot. 1. c. I. G. 6. Add. Unverfährt. Peædia jurisprud. cap. 20. Ceterum ex Domini illius Eminentis, quod ſcil. ſupra vulgare & ſubalternum ſubdi- torum N Ccundunii, Immnscu eunmeit Ce Uemn Uncna EMlldemnn nli eim we crünn nen er i lrik ſie t, N PARS II. SECTIO LI. fr We torum Dominium eminet, bonique mndns communis cauſa ob reip. neceſſita- Dominüel tem atque utilitatem ſe exerit, in- uacin dole, uti compluſcula jurium civi- sei lium capita (ſume mihi nunc veluni- ing Imm cam mulierem ratione dotis ceteris A N mnibus, etiam anteriorem cxprel- iin e ſamque creditoribus hypothecariis ndne m Præferendam) pendent, ita ex eo- Nlpenu dem fictiones juris deducere non NMéiâ, cunctabimur. Dicitur autem fictio S,Muce a fingendo id eſt formando, delſcri- euI biturque ab Alciato tract, de præſumt. CMen’ ſ Princ n. 2. quod ſit juris adverſus ve- Gitrtnt ritatem ex juſta cauſa diſpoſitio. AuE Hanc dividunt in Poſitivam, Ne- . 40d C. Fatiram Franslativam: etſi Trans- ffecanes lIativam fſüb illis liceat comprehen- Dlkkt dere. vid. Fritſch. Diſſertat. Acad- legal. WncE 7. Interim Translativæ exemplum C.llweik inter complura alia eſt in . F. §. 1. „ (amm ad L. Aquil. I. 1. §. 12. de vi && vi ar- ents, datn Mat. l. 1. C. de donation. l. 12. §. 1. de capt. Alenmſs poſtl. rev. l. 10. §. I. l. II. §. 1. eod. . C 2 1. 20. U pz DE IIIRE VENTRIS l. 20. de vulg. pup. ſubſt. Negativæ (quam alii privativam vocant) in . 1. §. §. de honor. poſſ. contr. tab. S. 5. I. de Adionib. S&c. Poſitivæ (quam alii & Affirmativam & Induétivam cogno- minant) illuſtriſſimum unum in I. 7. & l. 26. ff.de ſtat. hom. ubi is qui non- dum natus & in utero materno ad- huc eſt, fingitur jam natus eſſe, quo- ties de ejus, ventris inquam, com modo agitur. 3 II. Cum igitur venter pro nato ha- beatur, quando de ipſius commodo agitur, ex iſto principio conſequi videtur, uſucapionem præſcriptio- nemque contra ventrem nec inci- pere nec Cœptam currere, cum enim in pupillis tale jus obtineat l. 3. C. a. non objic. long. temp. præſcr. add. . 45. pr. ff. acq. rer. dom. l. 10. 4. m. ſerv. amitt. idque jus plus commoditatis habeat quam poſtea in integrum re- ſtitui, nullus dubitationi locus re- lictus videtur, quin memoratum pupil . Aonn is 5 Arn M/ Nu ntt iflen eminthe⸗ Nufner uuncdina, Mn tnmnn nfriirlu intudh ANm Wennke n in Nin Emar k NE Ne ſamn Voen, ttch de, Ne (qum d Kiren n lmmm unmt Mnlhiögin ted ntemo⸗ mnutbeſol Binun, an kroorolu hün onmnol agid nner en rrint eutrem nee . Unere, cumti Obüneat 1=4 nb. e n l n, 68 Comnnen 1 ⸗RMR titioni bos PARS II. SPCTIO JI. f3 pupillorum jus etiam ad illos qui in utero adhuc funt, extendi debeat. III. At huic opinioni noſtræ tene- bras offundere videtur Imperator in l. 45. f. de minor. cujus verba huc facientia ſunt hæc: Etiam ei qui prius quom naſceretur uſucaptum amiſit, reſti- tuendam atctionem, Labeo ſcribit. Reſp. 1. Dictum textum continere verba narrativa: ibi: Labeo ſcribit: non de- ciſiva. De qua diſtinctione add. Ga- ſtel. Spec. juris proæm. num. II. Reſp. 2. Eſſe textum ff. cui per legem ju- ſtiniani poſteriorem in l. 3. C. quib. non objic. long. temp. præſcr. deroga- tum ſit. l. f. 77 de conſtit. princ. Reſp. 3. Textum intelli⸗ e de Actio- ne Publiciana Refcifſoria de qua §. §. I. de actionib. I. 35. pr. F. O. && A. Qui intellectus dictæ legis ut pateat clarius, fingamus caſum: Titius reip. cauſa abeſt, interim Mævius ejus deomum uſucapit. Tum mori- tur Titius uxore relicta gravida. C 3 Quæ- 74½ DE MIIRE VENTRIS Qucæritur, an hoc caſu venter doô- mum iſtam relinquere debeat Mævio, usque dum ipſe venter in lucem prodeat? Negatur: ſed etiam an- tequam naſcatur ſtatim ipfſi actio re- ftituenda eſt: hoc enim ventri uti- lius eſt. Si cui hæ reſponſiones no- ſtræ non arrident, ilie (4) poteſt fe- qui illos qui ſingularem exceptum caſum in d. f. 27. f. de Minor. agno- icunt „ quando uſucapio contra deſfunctum cœpta tempore illo quo venter in utero eſt, adimpletur plane & abſolvitur, cujus exceptio- nis ratio tunc in parvitate reliqui temporis quo uterus geſtatur & uſu- capio adimpletur, collocari poſſet. IV. Sed & caliginis aliquid in I. 4 68. 24. F. de dol. mal. exc. reſidet. Reſpondet (1) Qujac. 22. obſerv. 15. && ad lI. 4. 6. II. de iuc. in d. §. 24. pro uſucapio ſit, legendum eſſe, nec uſucapio ſit, quod firmare geſtit ex jam Balilicis, ſed Cicero I. de Faib. C. G. NI nn nt umng, de Gem isagp m e Geheln Mutiftnm) ücian Nehte NKNN. in Plafen ſneſ, unhge lu Ne Antezn 4 Emit Carenil . WN id rente ebeber et atet in en ed eim mn Cor in ventniu eſontonenn eoete rem efotpnn , Pn. ai Gnm more llo ade uümen. Ciseeir NNrite ige gettrnn Eli loeni n Agdid d en reit e.21 Mn Nc in d ndunm ele,1 nnure geſtt 10 1 PARS II. SECTIO I. 5/ jam olim vidit, mutationibus tali- bus non corrigi jus ſed depravari. Tu dic (2) cum Struvio f. de Ilſuc. th. 10. n. . exceptum ibi contineri caſum, quo res pupillorum per pro- tutores (quippe quibus qualis qua- lis rerum pupillarium adminiſtratio competit, arg. l. 2. ibi: non eadem. ff. de eo qui pro tutor.) alienata eſt. Vel (3) uſucapionem ibi tantum a ſolo temporis lapſu dic, revera non el- ſe, per verba textus, ibi: rem ſu- am, & non nocere. Vid. Hner. noſtr. inj. vapul. coit. 6. §. 4. aut denique (4) per l. ſin. F. de conſt. princ. ut ſupra §. 2. Réſp. 2. V. Superſunt nubeculæ ex I. 4. §. 1I. de uſuc. l. 2. d. I5. && l. 7. 9. 3. F. pro emtor. Sed quæ cito tranſeunt, ponderando, dictas l. 2. §. II. &l. 7. §.2. non loqui de uſucapione quæ durante ætate pupillari peragi poſ- ſit, dictam autem l. 2. §. 15. loqui de. vendita re aliena non pupillari. 4 SE- /6 PDrE IIIRE VENTRIS SECTIO II. §. I. Eidem fundamento inniti- tur l. 6. pr. F. de inoffic. tetam. poſtu- mum ſcilicet eétiam tum cum adhuc in Utero eſt, querela inofficioſi te- ſtamentum paternum poſſe evertere. Auguſtin. 4. emendat. 17. S. 1. Dubium euiquam oboriri poſſet, annon hæe diciſio mutationem paſſa ſit per jus novum in Nov. IIj. C. 2. Nam cum ſecundum communem & noſtram de Nov. IIS. c. 3. fündatam ſententi- am, teſtamentum, in quo liberi non inſerta nominatim juſta proba- bilique cauſa (qualis in ventrem nul. lo modo cadere poteſt) exheredati vel præteriti ſunt, ipſo jure quan- sum ad heredis inſtitutionem nul- lum ſit, conſequenter venter exhe- redatus vel præteritus de nullitate queri poſſit, ſequi videtur, que- relam inofficioſi hodie ventri non competere: qui enim alio jure ad de- I. Encitou ne Gen Umum Gtin linn rkiſtein. 4, 5 7 umui ttCi Elmtn ct, inſeritl in Huemiten In K üme iutet (Un leedan leiit Mtir fmu Migen Eenenun in rtinmn rtn 1 N 0 I. neth int tglin. oln Im aum Al inffilt mos applicat Cæſar. d. §. 2. I. d. inoff. ofeererere Pr Dobinn t, Mnnonhe- ſ Per iu „ Mm am n molnn tan Knend⸗ n geo lbe in Me Nvengen nn P)echetedetl ire gun udonen rwentet elt. 1 de ulli Videnr, ie enm n Ao ! 6 PARS II. SECTIO H. ry. defuncti bona vemre poteſt, non debet ad ultimum hoc adjutorium, querelam ſe. inofficioſi, convolare d. 2. de inoff- teſt. juntt. l. f. C.de lib. præter. quam regulam in ſpecie ad poſtu- Sed ſciendum eſt, nullitatis reme- dium ventri eſſe damnoſum, cum legata ceteraque extra heredis inſti- tutionem relinquat ſalva. Hac re diſtinguo: Aut teſtator parens lega- tis aſiem hereditarium enervavit, & querela inofficioſi venter aget, ut legata ſimiliaque oneroſa capitula evertat. Aut querela nullitatis pin- guior aut æque pinguis eſt & hac ſola utetur. II. At inquis: Mov. IIö. C. 3. indi- ſtincte loquitur de liberis. Reſpon- deo, venter inter liberos non eſt, cum de ejus incommodo agitur, adeoque tum præfata juris Affirma- tiva fictio ceſſat. III. Adhuc obmoveri video: C 5 Que. 58 DE MIRE VENTRIS Querelam nullitatis ſemper pin- guiorem eſſe querela inofficioſi, ut⸗ pote cum hæc quinque tantum an- nos duret, illa autem perpetua ad 30. annos vivat. Reſponſio eſt hæc: venter utero materno nec 30. nec 5. annis ſe claudi patitur; adeoque brevi iſto tempore quo venter ven- ter eſt, nec 5. nec 30. anni ad com- moda aut incommoda ejus quicquam faciunt. . . W. Iſtud me plane non turbat, uod nonnulli violentas manus di- o textui, in 6. pr. f. de inoff. teſt. inferant & pro: ſi in utero fuerit, ſi in vtero non fuerit, inſerto ſc. non repo- nere ſatagant, vid. Auguſtin. d. c. 27. && Gothofr. ad d. l. 6. Non poſſum mihi temperare, quin adſcribam verba difertiſſimi Cti D. Brandüä collegæ quondam in Academia Duis- burgenſi mei conjunctiſſimi: Luſitare noſtros (verba ſunt præfati Jcti ad d. Lb.) baud aliter ac pueri ſtragulis ſolent 220- N Gatt auni omenmmil er ani hmlak ume. War Bletn Lin Micnik umſom Inuife Füulne K left⸗ NN Rkindffin: ine mumm Uen p Een ie terno dee S Dn;aen go venter ſer mniag on lcs Niuen e n dude Knms wund- .k inf4 tan ſuntt 1t K, N uguſtn r 6 Non ſol guin Aottr Cü D . nAcenu nCkilini,lt kuiße 7 PARS II. SECTIO H. 79 quotidiana negationis ſua pupula, & infra Næpiuſcule condolui & noviter jam nunc iterum experior in l. 6. pr. f. de inoff. te- ſtam. ubi loco: in utero fuit, Haloander negative ſubſtituit, in utero non fuit. & quid eſt, Benev. Leltor, fundamenta legum ſubruere an non hoc eſt? At quo minus tamen aliquam optimo textui vim faciam, moveor imprimis arg. 9. S. I. de ber. S&e. V. Sed ecce novum ſcrupu- lum, Lector. Abſurdum eſſe dices, unum idemque numero teſtamen- tum mox ipſo jure nullum, mox va- lidum, quod querela inoff. reſcindi poſſit, ſtatuere. At vero novum non eſt, inquam, unum idémque diverſo reſpectu & nullum eſſe & ſubſiſtere. Veluti ii ſervum tuum contra L. Tliam Sentiam in fraudem credi- torum manumittas, libertatis datio reſpectu creditorum ipſo jure nulla eſt, at reſpectu tui ſubſiſtit. pr. I. quib. man. non lic. jundt, arg. y. C. de ſerv. Pign. dat. l. 25. pr. f- de adopt. I. 30., 6. de C 6 trans- 60o DE HIRE VENTRIS. tranſact. Volui hoc exemplo uti, ut pateret non effe titulos illos juris de ſervis, manumiſſionibus &c. lo- quentes ſilentio aut vViatorie trans- eundos: cum & ad alia juris capi- tula illuſtranda atque ſtabilienda maximi uſus ſint. Nobileé etiam exemplum præbet pupillus absque tutoris auctoritate contrahens, ubi obligatio reſpectu pupilli nulla, re- ſpectu fidejuſſorum pignorumque per tertium accedentium valida. l. 41. Cond. l. 59. de O. && A. juntt. l. 25. 9. 1. quant. Leg. I. 21. ad Falc. SECTIO III. 4. I. Quid? an non ex eodem fon- te (ventrem tunc pro nato haberi cum de ejus commodo agitur) Auit, ventrem conceptum ex conjun- Qione Titü cum Caja, cui avus (Ti- W n ſeot ade, egee heſius tient (aucontee urmeke cümN. ur, murtkrn uE A l Aluntrr iſeack . tiüi pater non conſenſit, ſi ille avus i n antequam partus edatur; mortuus ſit, WN PARS H. SECTIO I. cr M ſit, juſtum ventrem poſt mortem ort 4 . avi eſſe, conſequenter ut legitimum N hbusde filium poſtea naſci? ita cenſeo: mo- uiritu do ſcilicet Titius ille, poſt mortem 6 injig patris ſui (qui ventris avus eſt) cum e ſin Caja ſua conjugalem affectum rite Wle ae copulet. = Nn . II. Hæc noſtra deciſio ulterius uhmin,u confirmatur arg. pr. I. de ingen. verſ. Alnl,1, Jußcit autem. néque enim in dicto n enme textu occurrit favor libertatis, ut tuin I Vinnius vult, ibi in not. ſed favor NIN Partus. . 7. de ſtat. bom. . 1. 6. III. Sed an his non obſtat l. 12. Kut. hom. Reſp. Partus vel primo poſt 0, I nuptias die natus legitimus eſt, 4d. Pprinc. ſed non tenetur pater dubitans neredenn ie patrem eſſe, id credere d. l. 12. de No utn k Kat. hom. ibi: credendum eſt. d. lI. 3. 8. nto n ult. ibt. Videri. ut contra patrem du- Pumelin bitantem, pro partu ſeptimo menſe aind nato ſit præſumtio juris, alia proba- elt, lden tione à patre enervanda. l. 7. §. 12. Ctur, mn F. de Pad. Aſt ſi partus ſeptimeſtri re- C◻ 7 cen- 62 DE NMIRE VENTRIS centior ſit, præſumtio pro patre dus bitante erit, ut adéo tum onus pro- bandi incumbat partus ejus matri. Cuæ juris præſimtio hodie & tum effectu ſuo gaudebit, cum fiſcus pro- pter præcocem præmaturumvé con- cubitü novos conjuges convenit. Ita fi parentes, fileus, aliive quorum in- tereſt, dubitanti, at ſi certum ſit ex. gr. utrique parenti, filium primo poſt nuptias die natum ex ſe editum eſſe, aut ſaltem illi id ſibi certo per- ſuadeant, tum quoad hos filius hic omnino legitimus erit. IV. Præterea & ex jure Cano- nico & Conſuetudinario, poſſet quis putare ſententiam G. 1. Zupr. propo- poſitam ſtabiliri. Cum enim ſecun- dum hæc jura liberi omnes illegiti- mi ſubſequente juſto matrimonio legitimentur: Vid. Brunnem. ad Iei Ele N n. . de ſtat. hom. n. 2. Lauterbach. fF. wae de bis qui ſunt ſ. conſequens videri pol- WI Eenermn fifiklin Iaſfeikr ad äblkei,hu W 0 ro tecl tumons w e nn ocie Eten hunffern Curumrecon. Contett l Weqhonunin. Certum ſten. flun mim Ile elium ftietoher. Nmisie. ie Cn io,Nofeti 1 Nenrr. umenimſecn⸗ Cnnnes Uers 0 Muninon Mruonenn i Lanteibch/ Lensditenſe, PARS II. SECTIO II. 63 ſet, matrimonio Titii eum Caja, poſt mortem patris initò, ventres antea conceptos legitimari. Sed ego non video, quomodo hæc ratiocinatio ſtringat: Falſum etenim eſt, ven- tres vivente avo pro hominibus aut liberis haberi, habereêntur tum enim pro illegitimis, quod ipſis commo- dum eſſe, dici nequit. Si igitur an- te mortem avi pro liberis illegitimis habiti non fuerunt, ſequitur eosdem nec legitimari. Quicquid ſit, Brun- nemannus ad d. l. 1II. ff. d. ſtat. hom. n. 2. iſto argumento motus, ſenten- tiam noſtram hôdie obſervandam eſſe exiſtimat, quod & ego mihi (etſi non ex principioe Brunneman- niano) quam perſuaſiſſimum habeo. V. Obſtare adhuc ſententiæ no- ſtræ de jure Juſtinianeo vulgo cre- ditur I. 11. f. de ſtat. hom. Reſpondeo: Ne hic textus cum aliis capitibus ju- risque analogia pugnet, accipien- dum illum eſſe de caſu, quo Titius in 64 DE MIRE VENTRIS in eaſu ſupra poſito poſt mortem avi à nuptis cum Caja abſtinet, quo caſu non poteſt non venter ante avi . mortem conceptus illegitime naſci. Hanc legis mentem eſſe, ulterius ex eo colligitur, quod in d. l. 1. tali ven- tri poſtea nato non tribuatur pater (illum enim nuptiæ demonſtrant l. 5. F. de in jus voc.) ſed tantum ille ex Auo conceptus eſt, Cui in pr. d. l. I. contra- diſtinguitur pater filiæ, qui ventris avus eſt. SECTIO IV. Ex dictis ſponte ſua conſequitur, ventrem inſcio avo; qui filii nuptiis conſentire nolebat, eonceptum, ſi avus ante nativitatem ventris con- ſentiat, legicimum naſci partum. g. I. Quin & ſi avus filii iſtas quaſi nuptias antequam partus edatur ra- tas habeat, partum & juſtum naſci & toto conceptionis & geſtationis tem- — WI tnat in n m Aun npbmun Pbtins mle ikmltn KCeXh lirn Bn um A UIrnti WN n Nl nin i edir Rentereke Bilegfine n neſe, eiu Gindlitr. i ibiunn 4 Ardenonihnt d kumm e iinglueen 1 fin giſeni 10 . iu anign , Aiki t, Coethun en venmzin n mGirnn Gls fli itont artselim is & glre 4 . PARS II. SECTIO WV. 65 tempore juſtum retro ventrem ha- beri, nuptiis quippe retro confir- matis, & ad primum conventionis tempus retrotractis. Ea enim rati- habitionis indoles eſt, ut vides in L. 10. J. 1. de pignor. && hypothec. de qua adde generalem & novellam legem (ita Juſtinianus ipſe eam vocat) in L. ult. Cad 5O. Macedon. Adde l. 25. C. de don. int. vir, & uor. II. Tu dicis: Quomodo id quod ipſo jure nullum eſt, ratihabendo retrotrahi poteſt? Ego dico, iſtam conſjunctionem qua ſe primiter filius inſcio patre copulat cum femina non retrotrahi. Sed nuptiæ quæ tempore ratihabitionis ſtabiliuntur, illæ tam ab hoc momento ratihabi- tionis (quo profecto juſtæ nuptiæ factæ ſunt) retrotrahuntur ad pri- mum ſuum principium. Ergo non retrotrahitur aliquid ipſo jure nul- lum, ſed ipſo jure ſubſiſtens, § E. SECTIO V. Cum ex ſuperioribus pateat, ven- trem ex favorabili tempore quo in utero fuit, conditionem ſuam ſor- tiri, conſequitur ex matris, filio forte iratæ, aſſertione eandem non pendere l. 29. J. 1. de probat. I. II. MA. 9. de adulter. I. 6. f-. de his qui ſui vel &l. jur. Dec. conſ. &. Gail. 2. obſ. 97. Unde pro tali erit præſumtio. IIt inexculabilis ſocordiæ & ſtultitiæ merito arguatur filius ille regis, cu- jus Doctores mentionem faciunt ad d. l. 6. qui, nimium credulus, regno ſe abdicavit, ſimulatque a matre ſibi fuit condictum, ſe eſſe ſpurium. Interim tamen probatione contrarii præſumtio illa enervari poterit. I. 7. G. 12. F. de pattis. Menoch. 2. Arbitr. quæſt. Sg. . 1 KRKAECGTIO. VI. Ex ſupra dictis deduco deciſionem 1 legis 65 DäE NIRE VENTRI8S 1 Huftal rireinle Pnten kive Erönannen lit. MNa ſminunone tchindn Aem, ei m mur ſenm⸗ TVTH 10 V. bu Mter Atenpor n fünen iung er uti1 tünme encten bni lr elgai ,A/An Niſrntn nn 6 li ünl d etonenpoum. merulu,ret Ulegteinnt Ee cle huin Cbakone cunme ereniſgtet Menocb.2 4 10 N educo decn⸗ 5 1 PARS II. SECTIO VI. 67 legis ult. f. de collat. ubi collationi ne- gatur interim locus eſſe, ſi quis præ- gnantem reliquerit uxorem, eaque ventris nomine in poſſeſſionem miſ- ſa fuerit. ſ. I. Mirum alicui videri poſſit, Ventri non conferri d. L ult. cum ſa- ne collatio ad commodum ejus cui confertur . pertineat. At vero, cum mater ventris nomine in poſ- ſeſſionem miſſa eſt, pro ſecuritate omnis ventri competentis juris miſ- ſa cenſetur. Si ergo lHiberi reliqui ea quæ a parentibus (ut aſſolet fieri) auciora acceperunt, Ventri con- kne poſſent, jam plura de defuncti patrimonio conſequi poſſent, unde ſequeretur, collationem illam ventri in poſſeſſionem miſſo damnoſam extituram. .J II. Dices, poſſe tamen caſus emer- gere quibus collatio ipſi quoque ventri utilis futura ſit. Sume: Ti- tius duos filios Mævium Sempro- IM- 6 8 DE IURE VENTRIS niumque habens, uxore prægnan- te decedit. Mœævius conferre debet 20000. Sempronius 10000. In here- ditate autem Titii non ſunt niſi ?000. Hoc caſu, inquis, ſi collatio fieret, ventri ingens obveniret commo- dum, ſcil. ut loco 700οο. in quorum poſſeſſonem miſſus eſt, acciperet 21000. juxta l. 3. ff. ſi pars hered. pet. Aſt contra, de tali caſu leges non feruntur I. 3. ſeqq. F. de LL. nec d. l. ult. intelligi debet, cum rariſſime ac- cidat. Rariſſime enim parentes ſe ita exinaniunt, ut ſuæ temporariæ ſalutis negligentes & prodigi, in libe- roes maximam ſübſtantiæ vim ero- gent. Quod ſi tamen talis caſus eſſe voluerint, non dubito quin & tum collationi, etiam dum venter adhuc in utero eſt, locus eſſe de- beat. arg. I. 2. && pen. f. d. ſtat. hom. III. Sane dictam leg. ult. F. collat. reſpe- WN feklunm flmn E, alulgum renku tuuurfen tüneti: du Aitllil ulgu Motmn , Rutit nctkn lyen , 4 / tame enlnu, emergat, Mævius etiam Sempro- HAngehn niusque caſu fupra poſito heredes nann a aſt iin Fiie NI U Gconlent onſonrnife lcollänin enͤet cnnn. o inden , Nchet hns kal Cll Eus Ell Ne4 in nüihmen- in en, tin enmd. Kroctgpute Mluntir vin e tmmen tind di ttlum Nng n lt bent On Cudto gun cium Cun ſen , hans ng 3 PARS II. SECTIO VI. 69 reſpectu aliorum, non ventris, intel- ligendam eſſe, præter ſuperiora, eti em illud confirmat, quod venter in hoc textu dicatur in poteſtate mori- entis non fuiſſe, quod reſpectu alio- rum duntaxat verum eſſe poteſt, non intuitu ventris: hic enim moriente B reſpectu ſui ipſius in pote- ate patris erat. §. 8. I. de her. q. ab inteſt. jundt. d. L z. l. p. ff. de ſtat. bom. IV. Iſta legis ult. F. collat. expli- catio confirmari poteſt ex L. II. C. eodem, in cujus cum principio di- Gum eſſet de poſtumis jam editis, pergit Imperator: cum bhis etiam ſi ſui Juturi eſſent, ſi vivo patre nati fuiſſent, conferre debere man ifeſte ſignificatur. Par- ticula ampliativa, etiam: tum illa, ſi nati fuiſſent: indicant, loqui dictum verſ. cum his etiam, de poſtumo non- dum nato. Denique d. . ult. loqui de jure antiquato quo non niſi ſuis conferebatur, dixi Benedictor. collat. 6. H. ubi primum occurrit. naſcituri . enim 70 DE HIRE VENLRISs enim non ſui, cum non ſintin pote- ſtate, hoc enim eſſet patris commo- dum. SECTIO VI. Ex eodem printipio ſequitur, jura ventris non prodeſſe tertio ſi venter mortuus naſcatur: ita cape l. 129. ff. d. V. J. nam quod ibi dici- tur, nunquam liberos fuiſſe, id re- ſpectu ipfius ventris, cum de com- modo ejus agitur, falſum eſſe, ſu- pra viſum eſt: vel cape iſta verba de mortuis ut mortuis, de quibus textus loquitur, qui nunquam liberi fuerunt, bene tamen dum adhuc in utero matris vitam traherent. Sed analogia juris priorem ſenſum ma- gis efflagitat. Igitur ſi verbi gratia, venter querela inofficioſi teſtamen- tum reſcindit, id ipſi ventri, etiam cum vivus poſtea naſcitur, perpe- tua ſerie prodeſt: Aſt ſi mortuus 2 2 nafca- NN ACNI,N. nn 4 n M uimner dͤct, PABRS II. SECTIO VIII. „r Uunitin naſcatur, ne alüs fictio illa jufis sem proſit , reſolvuntur ante geſta, abo- kntur, tolluntur. 11 10 VI SECTIO VIII. ntiho Cnin 0 Polelk te Gnlenniuen um lon hid kegtlle, x. ie nnc an. Ain e. A a en tis Ee gn Cinumuunin endumalne A1tnnerent 8 Cren ſelinmg Cum venter nunquam habeatur pro nato, niſi tum cum de ipſius Poneris comntus agitur l. 7. ff. de Nat. homin. ſequitur vitulum embryo- nem cenſeri venditum una cum matre vacca ceu ejus partem l. 73. F. de legat. 2. l. I. J. I. ff. de ventr. in- ic. conſequenter evicto poſtea vi- tulo (ſume hunc antea oppignora- tum alteri fuiſſe) emtorem contra venditorem ex emto agere poſſe. Ita quippe juris eſt, ut non tantam re tota ſed & parte ejus evicta, urüreti emti actio locum habcat L. 1. K. 1.5. noktcol en li enn 6 1 nlleſn, A Lm. l. 39. G. 2. ff. I. 10. l. 6. C. de evittionib. l. 23. G. 1. de uſuc. Cothofr. ad d. I. &. Neque obſtat huic deciſioni Lex az. F. cod. quia agit de ſtipulatione du- plæ, 72 DHE IlIRE VENTRIS. plæ, de qua in caſu vituli cum ma- tre vacca, cujus vitulus eſt portio, venditi at nunc evicti agi nequit. Ratio diverlſitatis in eo ſita eſt, quod actio ex ſtipulatu ſit ſtricti juris, at emti actio bonæ fidei: Illa ultra ver- ba ſeu rem quam complectitur, ex- tendi non debet: unde & in dubio contra ſtipulatorem interpretatio fit: l. 57. J. 1. evict. lI. 94. V. O. at hœc latiſ- ſime etee per omnem ſpeciem æqui- tatis de Action. Frantzk. f. de evittionib. num. y5. Imo dicis tu, non valet hæc reſponſio propter l. 42. f. evictionib. (Il Sed reſpondeo, eandem intelligen- dam ex lege ſubſequente utpote ei- dem immediate cohærente, adeoq; accipiendam eſſe non de acétione bonæ fidei emti, ſed de Actione ſtri- ti juris ex ſtipulatu: nihil enim cer- tius quam legem legi in ff. ſæpe cohæ- rere: ut adeo neceſſe non habeas di- exilis. l. 7. de negot. geſt. §. 20. I. cere in partu hominis ſingulare quid dhac MW. en iate d⸗ mminn Ä A Vahinul Dlgen bu⸗ illu r dili en nenlnet n lriciini, lulrerer. Cnhetin,g We Ninid tmittctttnt 6N0 khaelid Wenſeienani dn Amdrm I, WNN. rl f n eunken intle Heſnente nn auhtelte, ſ non e ed Ee AMon eu hilenn hlegiinkklrre dk NOnfake mnid hin PARS II. SECTIO VIII. 72 hac in parte occurrere propter di- gnitatem hominis arg. J. 37. I. d. rer. div. . 9. f. ad L. Faldd. de quo po- ſteriori alias confer Burgund. tr. de evittionib. cap. 55.. num. 3. Frantzk. d. t. num. Iy7. Ad præfatum ſenſum quo accepimus legem 22. de evict. in- tellige & legem 36. eod. junttis l. 56. H. 2. && l. 43. eod. Enimvero non eſt no- vum ut priores leges ad poſteriores leges trahantur l. 26. ff. de legib. Ce- terum quod dixi, ob partis evictio- nem non dari actionem ex ſtipulatu ad duplam, id exceptionem patitur (1) Si partis adjectio facta eſt d. l. 56. H. 2. & de tali excepto caſu capio l. 34. §. 1I. F. eod. argumento d. l. 26. ff. de Legib. nam quod nonnulli d. l. 24. §. . ita accipiunt quaſi ibidem ſer- vus non pro parte ſed totus evictus eſſet, id non permittunt verba tex- tus, ibi: quia probavit eum commu- nem eſe: ſane enim qui probat, aliquid ſibi cum altero commune eſſe, is non 74 DE IIRE VENTRIS non probat, nec ergo dicit, ſe ſolum aut ex aſſe ejusdem rei eſſe domi- num. (2) Si pars homogenea ſit evicta arg. d. I. 56. J. 2. Quo in textu ideo ſtipulationi duplæ in evictione Ppartis hominis venditi (niſi partis adjectio facta ſit) locus non datur, An non poteſt videri homo evi- Rus cum pars ejus evicta eſt. Conf. l.36. d. t. Sane ut hæc ratio ſtringat, neceſſe eſt, ut parte homogenea (quæ ſcilicet nomen totius retinet cx. gr. fundus) evicta, duplæ ſti- pulationem admittamus. Cum ergo ſervitutes aliaqque rebus inhærentia jura, partes eorum non ſint, aut ſi ſunt, ſint heterogeneæ, ſequitur ob eorum evictionem emti quidem, aut quanti minoris, non tamen ex ſtipulatu agi poſſe, niſi ſcilicet & eo- rum mentio facta ſit l. 4. G. f. I. 46, l. 48. 49. f. de evittion. l. pen. eod. Ie 35 H. 3. V. O. I. &6. contr. emt. l. . Zdit edidt. I. 41. att, emt. ENN elo dctl En re Z n Nonbere Nenlti d E)bon wndr Tlen unm ich el thur mti Kunr en win ire Cin, GN Un gon int, rtet, ſl em entl Ni, NöNtm. lleniſäligl hſtle Kin A Utn ent. 14/ 7 PARCSII. SPCTIO IX. 75 SECTIO-IX. Memorata I. 9. f. ad L. Falcid. Præ- bet nobis elegans exemplum & con- ſequens iterum regulæ modo itera- tæ, ventrem non haberi pro na- to niſi reſpectu utilitatis propriv, non tertii. Quid enim? cum ratio Legis Falcidiæ ponenda eſt, quod regulariter (ſecus enim eſt, ſi de- trimentum in ſpecie legata emer- gate, aut cauſam ex contractu fa- Ctowe defiincli trahat. l. 9. l. 30. l. 46. G. 1. f. ad L. Falcid. l. S8y. eod. §. 10. I. de legat.) fit reſpiciendo tempus mor- tis O. 2. I. ad L. Falcid, tum anima- hHum ventres, ceu eorum portio- nes & fructus. l. I. Q. 1I. de ventr. inſp. I. 42. de evitt., augent animalium pre- tia d. I. 9. jundt. d. I. 22. Diverſum eſt in ventre humano d. l. 9. quia partus nondum editus, homo non reéëte fuil- ſe dicitur, ut ſubjicit d.k.9. Q. 1. quo- rum verborum hic ſenſus eſt: Ven- D 2 trem 76 DE RE VENTRIS trem ancillæ prægnantis non au- gere patrimonium defuncti, quo- niam verſamur in materia tali, in qua venter pro nato haberi natusve aut homo dici non poteſt, in qua ſcil. non agitur de ipſius ventris com- modo, ſed de commodo legatario- rum, qui pretium ventris heredi in quartam Falcidiam vellent imputa- re, quibus in caſibus venter non eſt homo quo ad effectus juris, ſed nil niſi portio viſcerum maternorum. I. I. O. 1. ventr. inſpic. Unde notanda duplex circa ventrem fictio, una affirmativa, qua in commodis ſuis venter natus eſſe fingitur: altera negativa, qua quoties de commo- dis ventris non agitur, venter, etſi animatus d. I. 9. adeoque homo, ho- mo tamen non reputatur. Ut vi- deatur ſub tali diſtinctione conci- liaſſe Ctos noſtros diſputationem veterum, an Embryo ſit animal? de üng qua Speckhan, 1. quæſtion. 74. .⸗-r. Gi EGo- 9* IWI. Cot 4 1 in n err, Ar Cetntunn gin we⸗ l nmen Ann Wei⸗ X. 77 EEENIH PARS II. SECTIO DNNN cur non, dn de Gochofk Buc vaccg“ Ci teenunts n is, augetu vaccæ? 4e Un „ „ uis, atque JI. n leinii, In tre, æque on eſt g. 37. nutni ven t in fructu n inmgen ſcilice . beintik diviſion. coſ. ; rer. ek,in ul I0 Xx. s elti SECT Aio. K. 4 9 unnth gt memorata fi Civilis, n vntiöhert Plane cum ſolius juris leci- no uidem m ad n ſelent imt cio ſit ꝗ le eande is naturæ ſbre r torn ti⸗ . r1, ma juris sfenterwne ſequitu 7 rſias 1 Tho- g ins, , con atrove ate D. En ins, Kut das con inaccur. . 51. den i. Unde i divin. 2. n. In enoron, dhiberi. „— risprud. regula- NE W inſtit. Iu rtales regul. malure nales t le⸗ em iur ex ademn deciditn n matr. de cuſto- hoummcdsl iter ad in * ceptum nos & fgtu: dbligan, cum e obſtringat oſtris Nste n Oblig. ſocialita is in lumbis um tls de dienda ſteris noſtris in hi ſccunchen t. Fentt: oſte itutis, cum . ipſo- Ntor, Pomre ipſis P conſtitutis, uoties de brer ee hond adhuc Igatam qh habeant ihn. I lam vulga itur, fictio, du regu 1odis ag ſt ea ficti. tincione a comme um I. eft tan- lincio rum Ver jvi: no 0s Clontthn pro jam Dalß. ere poſitivi: dum- Fan be dixi, juris D 3 kuft 7g8. DE MIRE VENIRIS dumque 2. regulam illam vulgatam non pertinere ad liberos quos- cunque naſcituros, ſed ad ſolos ventres, ad illos inquam naſcituros ſolos, qui jam in utero ſunt I. 7. f. de ſtat. hom. minime ad illos, qui adhuc in lumbis ſunt. Interea ſtatuo ta- men, unumquemque ad matrimo- nium ineundum regulariter obli- gari, ſed ex alio fündamento, quod deſumitur ex ſocialitate humana ejusdemque cuſtodiendæ præcepto naturali: vid. D. Puffendorff. 6. de jur. natur. & gent., c. I. 6. 7. & D. Tho- maſ. d. cap. 2. n. 49. Conf. D. Bec- man. polit. parallell. cap. 7. G. I. Ce-: terum memorato fundamentô inni- titur & mutuum conjugum adjuto- rium, ut dixi Irner. injur. Vapul. coit. 32. g. 11. . SECTIO XLI -— Nunc nota ſis exceptionem regu- . læ: EIm PARSII. STCTIO N. „9 n hn a Iæ: Ventrem intuitu tertii pro nato 1 en a non haberi. FEa enim falſa eſt in ca- , k N ſ quo alicui quid relictum ſub con- numin ditione, ſi alter ſine liberis deceſſerit. len nt ,,. Ni quis enim prægnantem uxorem reli- . lxqid querit, non videtur ſine liberis deceſſiſſe: Unern kanot inquit )C. in l. 157. f-. de R. J. Ergo ſi Uum dicam: TZtio do lego mille, ſi Cnjus ſine A liberis deceſſerit. Si Cajus ille uxorem pPrægnantem relinquat, Titius nihil u conſequetur. vid. Jac. Gothofred. comm. ad d.I. 187. PARS TERIIA. SSSECTIO I. em In A T. ecce his diebus quæſtio pro- . r MMl ponitur ad caſum incidentem. Titius mortuo patre ad bona quæ vitalitia aut Lyffgewins⸗Goedern Cli- UVenſes; aliique vocant, admanuandus (ignoſee verbis, Lector, uſu ſeculi, ehünment etſi non argentei, aurei alteriusve . D 4 ele- 1 go DE HIRE VENTRIS elegantioris, valentibus) tribus li- beris uxoreque prægnante beatus manum pro ſe, liberisque in dictis bo- nis acquiſiturus (de Handtwinnen id vocant) Ventri quoque ſuo geſtit proſpicere: quæritur an poſſit de Jure dictam manum acquirere pro ſe Proque liberis quatuor, computato inter eos Ventre? Reſpondi, poſſe. Idque vel argumento legis illius bi- membris ſupra viſæ: intelligo Legem 7. ff. de ſtat. hom. Ex cujus textus priori membro fit talis regula: Ven- ter habetur pro jam nato, quoties de iĩpſius Ventris commodo agitur, add. . 221. f. de V. S. & retro dita. Certè cum Ven- tri commodius fit per patrem ad bo- na illa vitalitia admanuari, quam poſt patris forte fata ſumtu poſtea proprio & majore (per procurato- rem forte aut tutorem ſumptuoſio- rem) manum ſihi parare: quis non videt habendum Ventrem pro nato hactenus, ut una cum fratribus in A WI PlUria ſint Nürn n g 1D nn 1 Mre Wunts feind Ihrn Mdun 1 kli . Nmummin s Alln rüncvnr nenu m cl “ rre ſſeten E 1 NN Ettiu)tin Mrpnute de⸗ Niaen lin Mahotlnne ogle o e i n umeeitgen , CMNplt lepon, no kei lii ntingn Er is tin Msreglu . n Anglihin en/4 Cemtanm ſen. Tktenbe munni, Can lunm Oer want n inpghin te: giin Nhen pon P ARS III. StCTIO I. g Stis bonis vitalitiis admanuari poſ- ſit. . G.I. Nihilominus hæſitatum memi- ni propterea quod nomen admanuan- di exprimi debeat, adque librum re- ferri: quod te Boeckſetten appella- tur. D. Feltman. de jure in re cap. 6. n. 22. Reſpondeo: præſumtionem regulariter faciendam eſſe in par- tem meliorem: per vulg. cumque maſculi & animi & corporis dotibus ræ femellis regulariter magis à Natura inſtructi ſint: Ariſtotel. 1. Oe- con. 3.. add. Cellar. I. politic. 2. num. 29, præſumtio ſane in dubio erit, ma- rem utero materno claudi, non fe- mellam: quo & Germanorum Bel- garumq; phraſis vernacula johannuli in cella qua ventrem in familiaribus ſermonibus cognominare ſolent, ex- acte vergit. Quemadmodum in feu- dis maſculinis eadem præſumtio no- tabilem effetum habéet, ut ſi vaſal- intbunt Ius ſcilicet relicto ventre decedat, 4 D py hic 9g2 DE IMIRE VENTRIS hic interim ceu præſumtus maſculus 1 (ceu femina enim non poteſt) in poſſeſſionem talium feudorum mit- tatur: veluti Doctores de Herma- phrodito, qui cum ſexu utroque æque polleret, neutro electo (eli- gere enim, ceu debitor alternati- vVuùs, qui reipub.,. aut marem aut feminam præſtare tenebatur, po- terat. I. 10. ff. de jur. dot. G. 33. I. de ackion.) deceſſit, ut tum pro maſculo reputetur, ſimiliter concludunt. II. Cum ergo maſculus interim Venter reputetur, quid obſtat, quo minus ei nomen aliquod indatur, eôdemque ad librum ſoôlemnem re- feratur? Sane & extra & ante ba- ptiſmum & poſt eum, nomen ali- quod aſſumi poſſe, aut illi quod quis Jam habet addi, vel (ola illa ingen- tiſſimni amabiliſſimique Servatoris noſtri ES U Chriſti præduleia no- mina“, plus ſatis evincunt: ut non ablegem quemquam ad Juſtiniani no- Mtüknl ens NM (ECh mebenn Aeengtet Ieer nncht Allan nn 1l 1 Mi e Aki 0 ENNE ntenis non ch In ficonnt Wors e n etd echi lchtor Nten W inen : e tenthand, 1 Aſal uunmnonmtn pconchden, falk intein gul cctr, Ainug inen n Dkmmen k Atn & N. en Nen VAtictolge. lſhnla ncbe Nntn recllin gfinennttitt m id ,N 4 PARS III. SECTIO I,6m. 8 32 noſtri compluſcula nomina tum ali- bi, tum in inſcriptione Procmii In- ſtitutionum varie apparentia, quæ omnia extra baptiſmum ipſi acceſſe- runt. Dixi 1. aphoriſm. 1. De Papis. Romanis res nimis nota eſt, nec ad- dam quicquam, niſi meminiſſe lubet Johannis XXII. qui antea Jacobus de Oſſa vocabatur: Hic cum ad Pontificalem dignitatem eligere quem deberet, ſe ipſum thronum conſcendens elegit ſub effato: Ego- ſum Papa. Eſt hic idem ille, qui Cle- mentinas à Clemente V. Pontifice Romano cœptas, hoc marte præven- to, publicari curavit. Læt. biſt. un. Germ. Cap.23. ſect. 2. Lauterbach. colleg. F. prolegom. G. 9. num. 9. Thulemar. Ocovir. cap. 24. n. 5&7. 5ö. ⁵9. III. Tu dicis: Ventrem tamen mortuum naſci poſſe, conſequenter tum omnem factam admanuatio- nem inanem fore. l. 129. f. de V. S. At nihil hoc abſurdi eſſe, dico ego: D 6 non 84 DE IIIRE VENTRISs non magis quam ſi vivi liberi aliive homines vivi admanuati demortui fuerint: uti hoc caſu manus adma- nuatorum perit, ita & illo. Sane abſurdum dici nequit quod ex na- tura alicujus rei profluit: duid au- tem magis naturale heic e Aor c0 han data (vocantur enim, ut dixi, Lyffgewins⸗Goederen) corpore extincto pereat? Ergo venter de- mortuus utetur heic jure communi. IV. Eadem ratio eſt, ſi vice præ- ſumti ſperatique malculi , puella enata fuerit: neque enim, ubi no. men alicujus abſciſſe requiritur, fœmininus ſexus ſub maſculino la- tebit, quemadmodum in genere alias mentem voluntatemque lo- quentis inſpiciendam hanc in rem eſſe, videre eſt apud Goddæum commentar. ad l. I. f. de V. S. num. 51. ubi num. 52. ſubjicit exemplum a noſtro non omnino alienum ex I. I. J. quare 1. e poteſt, quam ut manus, id eſt poteſtas ali- ie e uinfi naltn, hn ittunt Unuit ſiim imn Pper artr tm Lrmir Molu knel Ne bun Uprkrume Men ant 1 1 an FPARS III. SrOTIO I. 85 mucd de ventr. in poſſeſſ. mitt. addendo: ut eo däinn e loco poſtumi appellatio ad poſtumam non . “ extendatur, teſtatoris voluntas effecit, Ne qui adjiciendo verbum (unus) manifeſtum Alt lol au reddere voluit ſe de uno, & quidem ma- En ſculo poſtumo, tantum cogitaſſe. Sed etee et poterit cautelæ inſtar hic præbere Aiefnt ut tum alternative & eventualiter nemn maſculus femellaque denominen- Clinmm tur adque librum referantur. arg. l. Ienn e. 1. J. 4. f. Jquod legator. Vel, ut decla- monmm., ratio fiat, ſub nomine maſculi, etiam Ddime debere feminam comprehendi. Vel; Mi,umh ut nomen & moribus & feminis Ptin Aim commune indatur, ex. gr. Mariæ &. ie rnnn, V. Eadem ratio eſt, ſi plures Pmlokr poſtea infantes prodierint. Etſi In enn enim præſumtio ſit, tres ventres utende b ventre materno claudi. vid. text. in nbmenm 1.7. ff. de reb. dub. Il.3. f. ſi pars hered. CNr pet. & füpra parte 1. Netlion. 5, credo evm tamen eam præſumtionem parum mini concordare cum vulgatiore viſione mortalium, qui proereationêm libe- 4 D 7 rorum 96 DEMHIRE VENTRIS rorum, ſimultaneam certe, rariſ- ſime pro ſcopo matrimonii habent. add. Cyprian. Regner. & Grœnew. add. l.3g. unde & Belgæ & Germani, in præfato ſuo idiotiſino, ſingulari numero ſemper contenti ſunt. Sunt fateor exempla tergeminorum uno partu editorum, qualia & d. I. 3. α d. l. z. memorat & paucis abhinc annis urbs Duisburgenſis in reve- rendi nobisque dum viveret amiciſ- ſimi Leurſi V. D. M. ædibus vidit: ſed ſunt talia extra vota hominum, ut dixi. Si quis tamen contra com- muniorem hominum viſionem hoc voto ſit, ut in tres ventres manua- tionem fieri geſtiat, id ipfi permit- tendum cenſéo. arg. d. 1. 3. && d. I. 7. jundt. I. 27. C. de teſtam. I. 32. C de appell. Tanto magis quoniam ea- dem tergemini partus raritas olim erat, quæ eſt hodieque, & nihilo- minus dictæ leges . de reb. dub. && l. 3. ſi pars her. pet. promulgatæ ſunt, vid. . Gn PFelänen, eelanrnp Mein nt,n utimoni hie EGIN Uhr Ge dutſno, inge⸗ nteniſt N Ctgemionmmm guln Alle . us D tlpenls in er⸗ n ſlert mid⸗ Maubosrit: 1Whhemmu In güonen toe 8ſenres nunuu. hit l ent. ſten. ,n anim Atus nitb d ane, E nin onuirl PARS III. SECTIO I.‚. 87 vid. Stryck. iſ. mod. ad d. t. f. ſi pars her. pet. ubi mêmorat civitatem Stral- ſundenſem exemplum notabile præ- buiſſe, dum A. C. 1672. à Kalend. Januar. ad feſtum Paſchatos trina vi- ce caſüs editorum vivorum trige- minorum extitit, veluti & Franco- furti ad Oderam quatuor liberos no- viſſimè uno partu editos, aliamque feminam bina vice tres liberos pro- tuliſſe refert, addendo, ergo lex hæc ad abolitas non referenda, præſertim cum levi incommodo afnciatur filius, quod wenNIHe. tantillum temporis, dum partus edatur, expedtare teneatur. Hoc facile largior hanc legem (A. !. 3.) Abpius ex ignoran- tia nonfuiſſe obſervuitam: quod ſi tamen tu- tor ventri dutus, vel etium ipſa mäater in diviſione hæreditatis hoc urgeat, lex omnino obſervanda erit. VI, Iſtud etiam optime vidit me- moratus D. Feltman. tr. J. jure in re c. 6. phraſin illam Handt⸗winnen conve- nire vocabulo latino manus: ut ma- nus 989 DE MIRE VENTRIS nus idem ſit quod poteſtas, etiam legiti- ma. Probat id ex Seneca 3. controv. 3. Plaut. Aulul. att. ult. ſc. ult. && pr. I. de liber- tin. Tu adde ſis g. 6. I. q4. m. jus pat. pot. ſolv. l. 4. f. de . && J. Fallor? an- non & huc pertinet illud Ovidü: An neſcis longas regibus eſſe manus? Ex quibus ſponte ſua profluit intellectus legis 2. J. 1. infin. F. de O. I. ibi: omnia manu à regibus gubernabantur. Ubi manus, non legem à Regibus promul- gatam notat, etſi ita velit Paul. Voet. ad G. 6. I. de jur. natur. ſed poteſtatem (etiam non violentam, Cotbofred. ad d.l. 2. G. 1.) In Jure Feudali ſimili- ter manus vocem invenio: veluti cum dicitur, feudum in manu domi- ni refutare. 2. F. 9, & 2. F. 4. item: niſi judicio e& juſtitia dittante alter de manu ua illud eripiat. 2. F. 27. J. 2. Eodem- que ſenſu Florus lib. 2. cap. 8. ”Niαπ ait in manus ignavi Regis Antiochi inci- diſſe; & lih. a. Cap. ult. ubi de clade Quin- tilii Vari: ſigna & aquilas, inquit, r Aammke⸗ WN Mhrind ft g unt mi⸗ 1 M, un Atüpnrünt komdu ſeiwenet⸗ .MR— pfpiünen E PARS III. SECTIO I. 89 Pnipeint adbuc Barbari (Cermani) poſſident, ter- lut , nn tiam fignifer prius quam in manus hoſtium uönh veniret, evulſit, merſamque intra baltei 4Ier1 Jui latehras gerens, in cruenta palude ſic SHlII Zatuit. Hujus ſignificationis etiam eſt int Und is manus mortua, cum ſcilicet bona im- Gnitum mobilia perveniunt in poteſtatem ta- Dohütiekh lem, quæ privilegio munita, talia E bona oneribus patrimonialibus ſub- Mmim Ii trahit, adeo ut reſpectu reip. talia ghu unt. immobilia, ad collagia eccleſiaſtica thTE aliaque privilegiata nunc pertinentia, In Anden quati ſint mortua atque è& numero mn, n rerum reip, obnoxiarum exemta: Uefaulim. Unde & alicubi terrarum tales col- mn kli lationes in manus mortuas, utpote rümmun. fiſco maximè damnoſæ „niſi amor- Guli ken iſatio impetrata fuerit (id eſt Prin- memknm ceps ſpecialiter conceſſerit poteſta- , ſr n tem in manum mortuum immobile 1gu aliquod transferendi) prohibitæ ſunt: . Hil in Quemadmodum in Ducatu Magde- As burgico bonorum feudalium trans- iiu latio ad manum mortuam absque ſpe- ifi . ciali 90 DE IIIRE VEN TRIS ciali permiſſione prohibita eſt. Dixi 2. ſiciliment. 122. Carol. du Frene gloſ- Jar. verb. manus mortua. Speidel. ſpe- cul. voc. amortiſatio. Schweder intro- duct. in jus publ. part. ſpecial. ſect. 2. cap. I2.: num. 9.: Pritſch. u: ewereitat. jur. public. 7. Ex dittis Emancipationis,: Manu- mifionisque vocabula lucem accipiunt. VII. Iſtud adhuc, antequam hinc abeam, videamus, quid juris ſcil. ſi manuatio in maſculum ſub nomi- ne Titii facta, deinde Titia filia præ- ter parentum ſpem & vota enata, Titii mater denuo concipiat, & tum demum menſibus actis, Titium lætis ſucceſſibus enitatur? Dixerim in Titium manuationem antea fa- am prorogari non debere. Enim verò contractus valent ex placito, I. 1. J. 2. F. de patt. at hoc caſu placi- tum contrahentium reſtringitur ad eum, qui in utero eſt: at talis non! 4 eſt poſt admanuationem in alium ventrem directam conceptus. Vid. Me- MI ſdtrnd cktonmeu Drn rre fhhligited ünttnmaer⸗ Ge n, A 4 EH lin PARS III. SECTIO I. 91 nl ükan Menoch. 2. conſil. 220. num. 1I3. Ac- Rͤ *Rl cedit contractus non valere niſi ex B . duorum pluriumve conſenſu d.l.I. O. 2. nfi ſinn A Titii caſu heic poſito conſenſus lanctic, nullus eſt, ne quidem fictus: Non-: entis enim nullæ ſunt affecfkiones, u, ut Philoſophi decidunt. UIItimarum amun voluntatum, quæ ab unius voluntate Menpun dependent, alia ratio eſt. n II.. VIII. Sed & dubitatum füit, quo- In modo conſênſus ab embryonc ſive EeInfin. ventre interponi poſſit? Reſpond. nGman Si bona hæc vitalltia ad peculium MNgit, ventris profectitium ſpectant, pater hbrkIin contrahet pro ventre: in tali quip- numiliem pe peculio pater & filius ſunt una nmaunt perſona. . 4. I. de inut. ſtipul. At net hin quia hæc ratio in rebus, quæ patri n andhe per liberos non acquiruntur, ceſſat. the ci A J., G. 4. in fin. ſequitur in adventitiis nItlrmtm? aliisque ventri acquirendis bonis Aeatisn aliam rationem decidendi quæren- inennd dam, quam petimus ex l. 18. C. de onkin, jur. qe liber. & l. ult. J. 3. 4. Cce N 0n. 92 DE MIRE VENTRIS bon. quæ liber. ut pater in hiſce bonis ſcil. veniat tanquam legitimus admi- niſtrator. Et ita utimur: ait Vinni- us comm. ad d. O. a. in fi. quod cer- tius erit, ſi dixeris hodie alterum alteri ſtipulari, aliamve obligatio- nem acquirere poſſe. Feltman. de jur. in re c. 30. n. 97. Schilter. exerc. §. num. 329. && exerc. 33. J. 31. Grœne- Wweg. dd g. 19. Damhouderum, Gro- tium, Chriſtincum, Gudelinum, Sandium, Straccham, Rebuffum, Peckium, Radelantium, Wielan- dumque hanc in rem adduxit Groœ- new. d. loc. de inutil. ſtipul. num. 6. Addo Teſmar. 1. diſert. Academ. S. theſ. 7. Bockelm. ff. d. tit. num. 21. in fin. α tractatu de different. Juris civilis, ca- nonici & hodierni, cap. 36. Mævium 2. deciſ. 112. num. y. Cothmann. 2. reſponſ. 5a. num. 987. Brunneman. adl. 10. 25. 26. ff. de pact. Cevarruv. in c. quamvis p. 2. . 4. num. 2. Gutier. 3. pratct. quæſt. 97. Fab. Cod. 2. 34. def.x I. r =ð briel. th t, e ier Mnnd an AngSalg mi 1 ülr, UW inn: i un an holie Nen Aume Ullgaß ekermne Whler enn 19, 1 Cee. Mulknn 0n n, Clltlun, un, Nhdim Cüm, Wicer. Een Alut l Nm 96 Aun, n air G n cu, , 6 Min Cochmann¹ Nunnenn 44 Cimn 14 4Cittrpi 1 le Ure PARS III. SECTIO II. 93 briel. 32. de V. O. concl. I. apud Teſmar. d. th. z. Stryck. de feud. 3. quæſt. 17. IInde & mater, ſi pater non adſit, manum ventri acquiret, aliusve tertius: adeo, beneficio hominem afficere, hominis intereſt, . 7. F. ſerv. export. Conf. I. 39. N. C. Dixi 3. aphor. 95. I ſicil. 99. SECTIO SECUNDA. Lidem fundamento quod ſect. 1. in princ. jecimus, innititur ſectio altera, Ventrem retrahere poſſe prædium à patre venditum, in ter- ris videlicet, in quibus Retra- Qus Gentilitius obtinet. Tiraquell. tr. de retratt. linear. O. 1. gloſ-. 9. num. 184. Stryck. tr. de ſucceſſion. ab inteſtat. diſ.7. cap. 2. num. 24. & diſſertat. 6. cap. 2. num. 20. & Doctores ibi addutcti. G. I. Quid hoc ad jus ventris? dicet aliquis, cum idem retrahendi jus etiam ad eos pertineat, qui tempo- re venditionis nondum Ventres fue- 94 DE MIRE VENTRIS fuerant, ſed poſtea & nati & con- cepti ſunt. W'aſſenaer. ad F. 5. I. de ber. quæ ab int. def. Bockelman. comm. ad ff. tit. de reſcind. vendit. p. m.b6va. quod firmari poſle videtur per Nov. 118. c. I. khi : deſcendentes N. B. cujuslibet ün naturc. At ego contra ſentio;, ſta- tuoque tales poſt venditionem con- ceptos, ſi alli ex eadem Gente ad- ſint conſanguinei, jure retractus gentilitii non gaudere. Movéor co, quod jus hoc Retrackus contra diſpoſitionem juris Civilis ſit indu- C(tum, I. 14. C. de contr. emt. conſe- quenter ut leges eundem conceden- tes ſtrictiſſimæ ſint interpretatio- nis: Cum ergo textus f. Feudor. 13. loquatur de parentela ſive agna- tione, cui denunciari poteſt venditio- nem factam eſſe, & qui per ordinem ſtant & qui intra triginta dies ſine mora hj poſſunt ſolvere preétium, & qui ex juſta cauſa abſentes aut minores ſunt, & qui tum tutores, curatores, procura- tore UEmm! PARS III. SECTIO II. o5 ſtun dg tores aut defenſores habent, qui intra aI 2. menſes NB. debent venire & ſowere boilhmne Ppretium „ & qui etraneos emtores tt) ͤe omnimodo expeliere, & qui poſſunt ne- n r e gligere hoc facere, &c. ſequitur ſane Nm textum de poſtea concipiendis non Vunmnſi, lodui, nam iſta omnia in eos, qui Emnlänmg in rerum natura non ſunt, cadere nequeunt. Accedit, quod retra- tus hic jure per propinquitatis mo- dum quæſito ſe fundet. 5. Feud. 14. ihi: jus ſuum detruhere, propinquita- tis modo. IIli ergo, qui tempore venditionis propinqui erant, habe- bunt ſoli jus retrahendi: ita tamen, ut ſi inter agnatos aliquis pater in- tra tempus retractui prœfixum diem m forte ſuum obierit, Venter ejus- dem, ſi quis interim exortus fuerit, Eiu eodem jure fruatur, ſed tanquam int. -heres: & de hoc ultimo caſu Bo- eim Ane e'ckelmannum accipit Stryckius d. diſ- Itmuntlu. = Nert. 6. cap. 3. num. 30. Ad argumen- na, tum autem illud ex Nov. II8. cap.⸗I. ſupra 96 DE IIIRE VENTRIS ſupra adductum reſpondeo, illud loqui de ſucceſſione hereditaria, qua retracdlus noſter ſe non fundat, ſed tantum proximitate agnatio- nis & jure exinde quæſito: Certe quod non jure hereditario Retra- ctus fundetur, vel ex eo patet, quod hereditas non ſit niſi mortuo- rum, l. I. f. de her. vel att. vend. 1. 24. F. d. V. S§. aſt Retractus etiam vivo venditore effectum ſortitur, & quamvis hoc poſt ejusdem mortem evenire etiam queat, ne quidem tum tamen juri hereditario inniti- tur: quid enim ſi venditor uxorem ſuam heredem ex aſſe ſcripfſerit, fratre prædium venditum retra- hente? II. Ex quo fundamento, non du- bito proporro Ventri jus Retractus aſſerere, etſi patris venditoris he- res ſit: quemadmodum de liberis Hen in genere, poſt allegatos alios, ſta- . tuit Struv. & Muller. f. libro 18. th. 56. MW. Alert w tnd . “ Chnum m Ulen a! gnuuſerte, ENNE PARS III. SECTIO I. 97 Uns 56. diſſentit noviſſimè Huber. fFf. de “ enin reſcind. vend. poſit. 2. Opponitur l. . Plennin C. de rei vindic. Reſp. ibi ſucceditur uumkr etiam in ipſam venditionem ex jure e uin hereditario: hic non. Ibi ſecundum letitro N jus civile: hic contra illud, l. 12. C. A e de contr. emt. H unkmmn III. Iterum ex hoc fundamento WImI reſpondebo, ſi ſuperiori ſententiæ eniwein noſtræ, Ventrem poſt venditionem con- in Mr, 4 ceptum non retrahere, Oppoſueris l. 20. IeEn umn C. de fidei commiſſ. quæ pleniſſimo ef- Iet, Nin fectu impertit illud effatum Papini- Therimmum ani, neminem præſumi alienas ſuc- Armiu ceſſiones trbonerc voluiſſe pro- Ae Aes priis. Etſi & aliter reſponderi ad dnn m. hoc poteſt, iſtam præſumtionem (ut alias in claris, I. 37. J. 5. de E. O.) mmenm und hoc caſu ceſſare, quo patet certa iiu end. vendentis mens, voluiſſe illum ſcil. is ſennin EcO0 be quod extraneo vendit, ſuc- Uniι Ceſſiones proprias alienis poſtpo- Emi nerc. S . fin IV. Sane alia renio eſt fidei n 9 9 DE MIRE VENTRIS miſſi familiæ relici. Hic mens fidei committentis eſt, ut bona in fam- lia maneant: at in Retractus nego- tio voluntas vendentis erat, ut ex- tra familiam bona diſtrahantur. Ta- le fidei commiſſum, eſt juxta jus Ci- vile: aſt Retractus contra illud. COenſeoque adeo ex d. l. 30. C. de fi- deic. & d. Nov. IIS. cap. I. ibi: cujusli- bet naturæ. fideicommittentis ven- tres, etſi poſtea (etiam poſt mortem teſtantis conceptos, ad fideicom- miſſahæc familiaria admittendos eſſe, add. I. Ga. §. 3. f-. de legat. 2. Alciat. in 1. 105. f. d. V. F. Mantica S. ult. volunt. 12. n. 11. Stryck. 7. de ſucceſſ. ab inte- ſtat. 2. num. 25. Atqui cognatus nemo eſt, niſi qui mortis teſtatoris tempo- ré talis fuit, .6. ſeqq. F. de ſuis l. 19. F. de reb. dub. l. 22. S. 6. ff. d. leg. 2. J. §. 1. de hered. ab inteſtat. Reſpondeo, dicto juri per jus Novellæ IIS. c. I. ibi: cujus Gr libet naturæ. derogatum eſſe quantum un 2d deſéendentes. Bockelman ff-dere- S Wr rue e⸗ PARS ill. SECTIO I. 09 lenns Nind. vendit. p. m. &pgp. Ex quo iterum 1 uns fluit, ad-aliorum ex. gr. fratris ven- RN . tres poſt mortem teſtantis conce- ptos, fideicommiſſa talia non Perti- nere, per d. l. 6. ſeqq. d I. I9. d. I. 22. 6.6. Bald. conſil. 2/⁄8. Alciat. q. conſil. 47.66 76. Stryck. d. loc. Limita: Niſi ven- tres poſt mortem teſtantis concepti jure patris ceu heredes utantur, per 1I. 24. V. J. Quid ſi vivo teſtante con- In. cepti? utentur jure ventris, ex l... ſtat. , bom. I. 221. V. J. && ſimil. V. Prterea ventrem admittere ad retractum aut fideicommiſſum non dubito, in caſu quo ſtatutum aut teſtamentum cognationem id eêſt cognatos l. 19. G. I. de reh. dub. vocat: cum & venter certe cognatus ſit. Etſi dubium movet vifio Bartoli nad klentsen, ue budirhhan⸗ .1 1 IH. H. 1. I. de kegit. agnat. tutel. qui conſi- ſeſily⸗ derari vult r per quod eſt in d. S§. I. Ex „ quo evincitur matrem tuiam tibi melegorroan . agnatam non eſſe, quia Per ſe ipſam ti- denmA biadjungitur, non Per alium add. pr. 4 . 2 4 100 DE IIIRE VENTRIS ad Sc. Tertull, unde proporro tum conſequeretur, nec patri ventrem cognatum eſſe. Sed exiſtimo dictum O. 1. ad caſum de quo loquitur reſtrin- gendum eſſe, ſcil. ad diſcrimen agnatorum & cognatorum: alias cum in genere, Cognationis natura expenditur, medium aliquod non N. ptang lnen alästenetn Gorns mun Aen hed 6Mſenän Iln hut 1 Uttlüumen requiri, ſed cognatos ſibi etiam eſſe mim quosdam, etſi non per alios ſibi jun- gantur’, ſed immediate omnino ſan- guine ſe contingant, per l. 1. J. I. F. und. cognat. I. 4. S. I. F. de gradib. Plane ex d.l. 19. J. I. lucem affundere poſ- ſis legi 2. ꝗ. 5. f. de gradib. ubi affinitas dicituùr effe inter viri & uxoris co- ationes. Si ergo cognatio cognatos notat d. l. 19. J. I. quis non videt quam levis Doctorum illa ſit viſio, qua affinitatem inter conjugum co- gnatos inter ſe eſſe negant. VI. Etiam notes velim, ſub Re- tractu me ſupra jus Protimiſeos quo- que comprehendere uti & uſus nunc per- Gendermn hlny la⸗ Kahrween endn WIh PAhRSIII. SECTIO II. ror ne nen ervulgatior eſt. Quod ſi tu tamen, er MIN ita velis diſtinguere, ut jus Pro- Nlelimei⸗ timiſeos denotet prohibitionem ven- Eaolginnt ditionis nondum factæ, jus Retra- l tus autem repetitionem rei à ter- CenIn tio poſt venditionem jam conſum- Ciem matam: ita ut illud ſit tantum con- NMHNA tra venditorem, hoc contra emto- nmplicinms rem tertiumve: Roſenthal. de feudis IIMGiꝶ cap. 9. concl. 86. num. 2. ſeqq. Stryck. kmin Jcceſ. ab inteſt. 6. cap. I. n. 3. & alu ihi t ruiſif adducti. Tum nos jus Protimeſeos r hn & ventri aſſeremus. arg. d. I. 7. ſat. Gn hinteent dom. l. 221. V. §. 1 Arnidn. VII. Denique ex iis quæ g. 4. pro- rüt“ poſui, lucem capit textus in l. Lu- run gn cius. 5). F. de hered. inſtit. ubi teſtator üm ie fratrem ſuum inſtituit heredem, ei- mnktm que, ſi ſine liberis deceſſerit, alios ſubſtituit: fratre decedente liberis En relictis, deciditur, teſtatorem libe- E e ros ſubſtitutis prætulifſſe. Quam Pinesn prælationem de voluntate quæ inte- rtiküsnn flato morientibus adeſt l. 5. 5. I. de jur. E 3 codi- te onneunae 102 DE MHIRE VENTRIS codicitl. accipere neceſſe eſt: cum poſiti liberi in conditione ( ſine libe- ris deceſſerit) non cenſeantur eſſe in inſtitutione ſive teſtamento vocati l. 8. ff. ſi quis omiſſ. cauſ. teſt. l. vy. J. 5. Ad Se. Trebell. . II4. G. 13. de leg. I. I. 29. he- red. inſt. l. I. C. pact. Conſequenter li- beri fratris in caſu . E. Eucius &75. non Poſſunt dici inſtituti, adeoque nec teſtamento vocati. Venient ergo jure ſanguinis ab inteſtato. Verum huic interpretationi obſtafe videtur graviter, id quod g. 4. ſupra dictum eſt: inter cognatos ſcilicet neminem computari, niſi qui mortis tempore talis fuerit. At fratrum liberos etiam poſt teſtatoris mortem naſci poſſe. em ſcrupulum ut eximas, dic, in d. l. S. ponendos eſſe terminos habi- les, cum ſcilicet fratris liberi vivo teſtatore nati, aut ſaltem concepti ſunt. Dixi: aut ſaltem concepti ſunt. Id enim ex hoc noſtro trackatu pa- tet, cum hic àgatur de ipſorum com- modo. Emn PARS III. SECTIO HI. 103 H tr modo. vid. Auth. Quæ reſ. C. commun. . le de legat. In quo ingens vulgatæ con- e aé troverſiæ: an liberi poſiti in condi- uunemm tione, ſint etiam poſiti in inſtitutio- InaE ne? Latet utilitas. vid. Wiſſenbach., yl ff. de condit. inſtit. th. II. G tit. de lib. G& poſt. th. 4. SEGCTIO TERTIA. PNeris dictæ legis 7. F. de ſtat. bom. membrum talem nobis ex- hibet canonem: Venter ut alüs proſit pro nato non habetur. . 6. I. Ex hoc canone firmiter, niſi fallor, concludo Ventrem qua ta- lem hereditatem non transmittere. Sume: Titius fratrem habens Mæ- Etmimme vium moritur prægnante relicta ux- tm leiim ore Caja, ſcriptoque Ventre here- tllman de ex aſſe. Hic Caja ex Titii bonis mi- Gmugtie hil conſequetur, ſed omnis Titii he- Intun. reditas devolvetur ad Mævium, caſu Einnan quo Caja abortum faciens, mortuum n E 4 Ven- 104 DkE MIIRE VENTRIS. Ventrem enixa fuerit. Ratio eft, ut dixi, in d. I. 7. de ſtat. hom. adde ſis l. 129. d. V. S. ibi: qui mortui na- Nuntur neque nati, neque procreati viden- tur. Add. Schneidewin. ad 5§. ſepti- ma autem. IL. de bonor. poſſeſ. num. 10. Carpz. 32. 17, definit. 7. & ibi alleg. Rauchbar. p. 2. qu. 1 5. num. 49. Vi- vus autem an fuerit, non Ppræciſe ex co dijudicabimus ſi vagitum edi- derit recenter natus infans, neque id vult Sandius 4. S§. defmit. 8. quippe qui & alia vitæ indicia ibidem admit- tit, uti reſpirationem, pulſum, &c. ſed hoc vult Sandius, ex omiſſio- ne vagitus, cum hic naturalis ſit Partui noviter in lucem prodeunti, Præſumtionem oriri partum mortuum natum eſſe, quæ cum tantum præ- ſumtio ſit hominis l.2. C. de poſt. hered. inſtit. contraria probatione, pulſus forte aut reſpirationis, elidetur, l. 7. H. 12. de pad. Certè abſurdus foret Dandius, ſi vwagitum neceſſario requi- reret TCliikten IL ilnch Econun Mfönchrvn Uncktinoi 1 ſeit Nn A mi; lle ſlgteiti Utlepin, ſf ent, i⸗ en, Minn d Mn, n I Mr umA Menpntandh u Ortwem Cun bmmmre sCnkle lnime, n 1 cen,/ 1Tlnrus ſret lina tegl⸗ et PARS III. SECTIO III. 10 5 reret: quid enim ſi mutus quis na- ſcatur? vid. d. I. 3. Carpzov. 3. V. de- fn. 19. Stryck. de ſucceſſ. ab inteſt. cap. 2. art. I. QG. 10. & vol. 3. diſput. 4. cap. 1. num. 22. ſeqq. ubi tamen malè Sandi- um ceu diſſentientem adducit. Add. Maſcard. de probat. concl. 151. II. Ex iisdem principiis porro conſequitur, non deberi legatum matri ſub conditione ſi pepererit reli- Gum, ſi mortuum ediderit, Forner. ie ad I. 13 5. ff. d. V. S§. Diſſentit Stryck. d. loc. per d. I. 13 5. Sed præterquam quod d. l. 13 5. de ventribus deque mortuis natis non loquatur, notan- dum eſt ex inſcriptione ejusdem tex- tus, eum agere de evitanda pœna per legem illis dictata, qui tres libe- ros non habebant, qui hereditatis ſemiſſe multabantur ex L. Papia Poppæa: hi, ſi monſtroſum quid natum fuerat, iisdem pœnis non ſubjiciebantur. vid. Lipſ. ad Tac. mmal. excurſ. lit, C. Agit ergo textus de da- E 5 mno 106 DäE MIRE VEN TRIS. mno vitando: at in legatis lucrum captatur. O. I. ibi: donatio. I. de legat. plus autem favendum ei, qui da- mnum fugit, quam qui lucrum au- cupatur, l. ult. G. 5. C. de jur. deliber. Feltman. de jure in re. cap. 2. num. 7. Erit ergo in d. izs. ejufve argumen- to, ad ſummum exceptio à regula 1. 29. de V. S. non autem à l.7. F. de Rat. hom. conf. Schwendendorff. ad Eckold. ff.de ſtat. hom.S.3. ubi ex Wegn. ad I. 35. f. de E. &. num. 6. diſtinguit in- ter partum & pariendi actum, ut hic proſit. Add. infra parte b6. J. 45. III. Ex eisdem principiis conſe- quitur, per nativitatem ventris mor- tui teſtamenta non rumpi. Brunne- man. ad I. 3. C. de poſt. hered. inſt. Es- bach. 2. 17. defin. 7. Mortui, dixi. Quid ſi vivus naſcatur? Vid. ſüpr. Part. 1. ſedt. 4. ubi dixi teſtamenta aut nulla eſſe aut rumpi pro poſtu- 4 7. de ſtat. morum utilitate. arg. 4, —H „ IV. Cum N ((. Ca Mf 0 n. M in m h 117, . M lr a, üid aun e II PARS II. SECIIO II. ro i IV. Cum autem ſecundum non- dun 6e nullos poſt quadraginta (aut trigin- ngiben ta in maſculis) conceptionis dies, ai vel ut aliis placet, poſt dimidium i nen geſtationis in utero tempus, Ven ifen ter Vitalis cenſeatur: vid. Carpzov. l G crim. quæſt. II. n. 9. Esbach. part. 4. d conſtit. a. definit. 1 Struv. & Lyncker, *“M ff. 45. 79. Zachias q4. medic. legal. I. Cmmnmnimft tit. c. quæſt. 9. Schultz. compend. Lau- ulern terbach. tit. F. de extraord. crim. in A. u/ intus. Eckolt. ibid. Conſequitur Im etiam ante ſeptimum ſextumque e‚ geſtationis tempus, Ventrem vivum Imdh, prodire poſſe, conſequenter ea; Seniendm. quæ §. I. 2. & 3. Jjam modo de mor- m. tuis ventribus diximus, huc non Ndik. pertinere: conſequenter ſi ex. gr. Mi,U Venter quinto menſe demortuæ ma⸗= tris utero exſectus ſpirare viſus ſit, itfimm eum ad patrem bona materna ceu miA ad heredem ab inteſtato tranſmitte- AISHS. re, per d. I. 3, C. de poſt. her. inſt. Fuit & hæc viſio Curiæ Pariſienſis apud In E6 San- 10 89 DE MHIRE VENTRIS Sandium, deciſ. Friſ. 4. S. def. ö8. At huic ſententiæ, etiam noſtræ, gravi- ter obſtare videtur, l. 12. f. de ſtat. bom. ibi: ſeptimo menſe naſci perfectum Partum jam receptum eſt propter autori- tatem dotctiſſimi viri Hippocratis: & ideo cedendum eſt eum, qui ex juſtis nuptiis ſeptimo menſe natus eſt, juſtum filium eſſe. Reſponſio nota eſt, textum in d. I. 12. intelligendum eſſe de perfectione memhbrorum: at d. l. 3. C. de poſt. de per- fecfione vitæ: ut talis quinqueme- ſtris partus perfectus eſſe poſſit quo- ad vitam: non quoad membra. Ali- ter Sandius d. defin. 8. qui diſtinguit inter ſtatum & transmiſſionem: ita ut reſpectu ſtatus nonniſi ſeptimo menſe partus juſtus naſcatur: at quoad transmiſſionem, ſufficiat vel uno momento vixiſſe. At ego, pace beatorum honoratiſſimorum- que manium dixerim, cauſam non video, quare partus ex. gr. quin- quemeſtris ratione ſtatus non 4 4 ,N, Alng, M 1 n dn ſ wn 4 1 5 1 Fünmgine a, n Pentipn Unilſe n el n tencll Anne 1 We l naſe i i ng MoNer ug. hram S Nerſit 6 iſinſin t, terumit Ale ſettin cgſer. hls hn Veſennin Anmn A glicltint Inm int il (himo rur: lkcat I Nr e tlnonh. Clin on r dur. n non 6 PARS III. SECTIO II. 1090 1at juſtus dicendus, cum & il- le juſtus partus ſit, qui vel primo poſt nuptias die naſcitur. l. 1I. C. de natural. lib. Molin. de J. &. diſput. 33. num. 322. G diſp. 172. Quid ſi noviter dixerim, d. I. 12. de ſtat. hom. loqui & intelligendam eſſe de caſu quo partus legitimus ſit nec ne, à patre ex. gr. in dubium vocatur, ut tum ſi partus ſeptimeſtris ſit, præ- ſumtio ſit eundem legitimum eſſe, ut heæc explicatio innuatur per illa: credendum eſt, ut adeo in partu ſe- ptimeſtri præſumtio juris ſit contra pa- trem alioſve, qui talem partum ju- ſtum eſſe negaverint. Sed ſi quis quæſtionem ſtatus ipſi partui ex. gr. quinquemeſtri, maxime ſi non ine- unte primiter, ſed ſtante jam per annos aliquot matrimonio editus ſit, movere velit, (ſume patrem non dubitare, quin hic quinquemeſtris debilisque partus ſuus ſit) ut tum dicta præſumtione eontra talem pa- P 7 trem, IIO DE MRE VENTRIS trem, ceu reum confitentem, imo ultro agnoſcentem & appetentem opus non ſit. Eandemque Juris præ- ſumtionem innuere r0 videri in l.3. G. ult. f. de ſuis: ubi partus juſtus vide- tur (Eegislatori aut legi ſcil.) qui die octogeſimo primo natus ſit: Enim- veroò cum triginta dies menſem fa- ciant: Nov. IIS. cap. 2. Mynſinger. 6. obſ. 40. num. ult. conſequitur dies 180. adimplere menſes ſéx: conſe- quitur proporro diem 181. pertinere ad menſem ſeptimum: at menſis ſeptimus dictæ juris præſumtioni lo- cum facit. Ceterum & contra hanc juris præœſumtionem, probationem in contrarium obtinere, non dubi- tamus, l. 7. 8. 12. de patt. . SECTIO QUARTA. Orro cum conſilium paternum in utilitatem liberorum præſu- matur capi & liberorum adeo in- ter- VVN onftaten Petene⸗ Kemebe irgr, lentitnin 6 t legi le⸗ nonituſe Ges neni. 6 2 Mllne Cnſellarte els ſr . inl Nr Neni n: T neis relmtimih Ardr hne Dkrthnen e,Mlit⸗ ANI n Mmu un elr PARS III. SECTIO IV. IM terſit heredem habere ex patris con- ſilio: arg. l. 22. F. adulter. cum ſimil. conſequitur iterum arg. I. 7. pr. Ff. Nat. hom. cum ſimil. patrem ventri ſuo pupillariter poſſe ſubſtituere, I. p. ff. de ventr. inſpic. h. ul. C. de inſt. & ſubſt. §. I. Oppon. l. ult. F. de collat. ubi dicitur, ventrem in poteſtate non eſfſe: at pupillaris ſubſtitutio vigore patriæ poteſtatis competit, pr. I. de pupill. ſubſt. Reſpond. Venter in po- teſtate patria eſt, & non eſt: non eſt, ut aliis proſit: eſt, proprio commodo, d. l'z. f. de ſtat. hom. Aſt in objecta l. fin. f. de collat. reſpici- tur commodum non ventris, ſed aliorum, ut demonſtravi ſupra part. 2. ſect. 6. II. Sed quid ſi Venter non pro- deat vivus? De hoc caſu ita avus meus Johannes Pagenſtecher, pri- mum Jurium Profefior Steinfurten- ſis, dein Cancellarius & Confiliarius id ir. Bentheimicus, diſcuſſ. teſtamentur. 3. tr Rüum. Iz DE JIIURE VEN TRIS num. ult. ibi: numerum claudat elegans problema Bartoli, dum inquit ad l. I. . de vulg. e& pupil. ſubſt. Quidſi ſubſtitutio pu- Pillaris falta eſt ventri & venter non naſca- tur, an admittatur ſubſtitutus? Diſtinguit, an pes nativitatis poſtumi defecerit poſt mor- em teſtatoris vel ante poſt modicum tem- pus, an verò multo tempore ante mortem teſtatoris. Sed hæc diſtinttio neque legem ul- lam pro ſe habet neque rationem: de quo vid. Ant. Fab. decad. 33. err. 3. Non poſſum non calculum meum hiſce adjicere, ſentioque rejecta diſtin- Ctione illa Bartolina fubſtitutum in- diſtinctè admitti. Subſtitutio quippe hæc aliud nihil eft, quam inſtitutio conditionalis, ut fubſtitutus heres eſſe debeat ſub conditione tali, ſi venter heres factus non fuerit: ne- que enim ſubſtitutio eſt acceſoria in- ſtitutio, quaſi venter hoc caſu in ſavorem commodumque fſubſtituti pro nato habeatur, fed ipſa per ſe eſt inſtitutio etſi conditione ſaiben⸗ 2, N9 1 Nlnige A Koton MMantgaün Nann ktrare pyenunnne mtui Tielk men, Mnre , Eknreni 1 nn ue 4 n it PARS III. SECTIO IWV. nz ſa, ſubſtitutique veri heredes ſunt, etſi ſecundo conſiſtentes gradu I. 1. ieiit f. de vulg. & pup. l. 13. . 4. ff. de teſt. Grentern “ũ nifent r eatmln : hnpore UNtennn. tnngrhen e utinen t n, N ln meun i⸗ E n 1 Kolinami Mkinoglipe Uum iltudo Kiang bens tone tli 1 n ſlert: e. uſinn . r i in e Chltui Ne D ne her⸗ mil. Gc. Non ergo habetur venter hoc caſu in gratiam tertii pro nato: nil minus, ſed manet non natus, uti revera non natus eſt: neque enim natus fingitur niſi uno caſu quo de proprio Ventris ipſius commodo agitur: ſup. p. 1. viſ. 3. §. I. add. Quin- tilian. 7. inſt. oratoriar. 7. & Vinn. 2. ſel. quæſt. 24. III. Miror autem herbas iſtos non attigiſſe quæſtionem, An Ven- tri poſſit Exemplaris ſubſtitutio fieri? Quod affirmare ego non dubito. Per exemplarem ſubſtitutionem au- tem intelligo illam, cujus ſedes eſt in I. 9. C. de impub. && al. ſubſtit. d& G. 1. I. de pupill. ſubſtit. Alii Quaſipupil- larem vocant. Avus meus Johan- nes Pagenſtecher juſtiniancam cogno- minavit. Paulus Voêtius ad §. 1. l. b. t. Juſtinianicè hic ſubſtitui ſeriptunn reli- nA DEIIRE VENTRIS. parentibus utriusque ſexus permilit, ut liberis mente captis poſſint ſub- ſtituere in caſum ſi non reſipuerint. Quam ſanctionem ſuam fundat ſola humanitate: ibi: humanitatis intuitu d. l. 9. Ceterum cum idem bumanita- tis intuitus etiam ſit quoad liberos fu- rioſos, prodigos, aliosque qui teſta- mento de herede ſibi proſpicere ne- queunt: Doctores communiter ad tales liberos memoratam ſanéctio- Hem extenderunt. Zaſius de ſubſtit. cap. 3. Duaren. ad eund. tit. cap. 17. quos citat & ſequitur Jo. Pagenſte- cher. d. oc. Quæ extenſio legalis eſt & non tantum in d. I. 9. ibi: humani- tatis intuitu. Sed & in §. I. l. de pupill. juntcto princ. infin. d. t. fundamentum reperit. Dixerat enim Cæſar. d. pr. in fin. pupillarem ideo eſſe indu- tam ſubſtitutionem ut parentes libe- ris teſtamentum poſſent facere, cum liberi id facere non poſſent. Tum im- reliquit. Juſtinianus dictis legibus Ct eltem En lantn zuſmn WN n i nelerge “ Ns eliri hon S lum finet 4 Mnlnuiniß ie icen enn tanoal tbet Togge Ultel nßterer CUTMnir nl ir n unk Ee il . undrmenton n (Er4 eo elbind. englie Aert, un ln IUm PARS III. SECTIO IV. n5 immediatè §. I. addit, ſe hac ratione excitatum eſſe, ut Exemplarem illam, quæ Doctoribus vocatur, introdu- ceret. Hæcratio eadem eſt in liberis prodigis, aliisque, eadem aut ma- Jor in furioſis perpetuo furore labo- rantibus l. 6. C. de curator. furioſ. Quid putas, Lector, annon & eadem ratio, & idem bumanitatis intuitus, etiam quoad ventrem militant? Sane ſi ex- tenſionem illam Doctorum, de qua de jam dixi, ut juſtam & legalem agno- ſcis: quare noſtram hanc viſionem, qua exemplarem fübſtitutionem ad ventres producimus, admittere non debeas, cauſam non video. Tu dicis tamen, ita jura pupillaris exempla- risque fubſtitutionis confundi, ma- trique ex. gr. poteſtatem concedi impuberibus liberis ſubſtituendi in caſum ſi heredes facti fuerint & in- tra pubertatem deceſſerint, quod tamen contra omnia Juris Romani fundamina ſit. At ego vero ex ea- dem n6 DE IIRE VENTRISs dem præfata ratione, & eodem buma- nitatis intuitu, matri hanc poteſta- tem conceſſerim crediderimque matrem filio impuberi, patrem libe- ris emancipatis impuberibus, ſub- ſtituere hodie (ſecundum leges no- vas Juſtiniani in d. §. 1. & d. l. 9.) ex- emplari ſive Juſtinianea illa ſub- ſtitutione poſſe, eum hæc Juſti- nianea ſubſtitutio ſit Juſtinianea, adeoque ex legibus veteris pruden- tiæ Romanæ ſolis æſtimari non poſ- ſit, ſed ex legibus Juris Naturæ (⁊. d. l. 9. ibi: humanitatis.) intelligenda ſit. Sed nego, propterea confundi jura ſubſtitutionum Pupillaris & Ju- ſtinianeæ ſive Exemplaris. IIIa po- teſtate patria ſe fundat: hœc buma- nitate. Conſequenter, illa exhere- datis liberis fieri poteſt, hæc non, niſi bona mente fiat, l. 15. f.. de lib. & poſt. Conſequenter, illa ſubſtituit quoscunque: hæc non indiſtincte quoscunque, ſed primum liberos ſi quos ni te te ladmamte Ee Anen iournen⸗ tare int IIt Ln ei Eümdh u ſn kümzi G u e, eoken, ti en quos ex. gr. mente captus habet, n Geilein ſin minus, ejusdem fratres & ſoro- bei, nne res, & tum quoscunque, d. l. 9. d. O. imnkberbn 1. ibi: Cert. perſon. Quin & matrem ſi – habeat talis mente captus, hanc ex- 18rS 1 traneis a patre teſtatore Præferen- * 1 dam & una cum fratribus ſororibus- an 1 que ſubſtituendam eſſe, viſio noſtra ſt nr eſt, fundata in eodem bumanitatis in- *Rr l tuitu, juncto jure Juſtinianeo novo * in VYovell. n8. cap. 2. Par ratio eſt, ſi mater teſtamentum faciat & liberi uint batrem habeant. Porro illam facit d)urhet Plus pater: hanc quicunque aſcen- Enu dentes. IIla fit ſolis impuberibus: Hulc/ hæc etiam puberibus. IIIa finitur ui luſ⸗ pubertate, hæc recedente quocun- tem n. que vitio propter quod liberi teſtari rcht non poterunt, &c. Add. infr. part.4. e ſett. 3. ,ibi⸗ SECTIO QUINTA. Niulticdke E* viſo retro principio: Venter ut mliedel aliis proßit pro nato non habetur: PARS III. SECTIO IV. nz ſequi- II8 DE IIRE VENTRIS ſequitur proporro, venditorem an- cilleæę prægnantis, ventrem à tali venditione ſeparare non intelligi, ſed cenſeri eundem, ceu partem vi- ſeerum matris l. 1I. 5. 1. de ventr. inſpic. una cum matre vendidiſſe, adeo ut ſi venter poſtea editus fuerit, is tum ad emtorem ſpectet, non ad vendi- torem. Quam viſionem, ut utili- tas hujus tractatus noſtri, de qua prima partis hujus tertiæ viſione monui?, magis eluceſcat, non du- bitamus ad venditorem vaccæ præ- gnantis extendere, l. 16. C. de att. emt. vend. quemadmodum de fructi- bus pendentibus idem juris eſt, I. . junct. l. 2. in fin. C. eod. I. 44. f. de R. E. 1. 38. H. §. f. de uſur. & alias in ge- nere notum eſt, commodum rei venditæ ſpectare ad emtorem, §. 3. L. deemt. vend. cum ſimiliih. §. I. Diverſum utique erit, ſi vi- 4 tulus ex. gr. Jam tempore venditio- nis à matre vacca ſeparatus ſive jam na- WN . Venctoren Vendren 3 non l Cel aren lhetenn i diclſſe, NohNad er lomen, Itt. noli, e 5 tettr fiir Neſar, non t Nem meck n. olun i iöch, 4 Ans n ee Mrmmodun 1 mtoren, 5) le eN,AN. Ge fenlch⸗ nnshreſen 1 PARS III. SECTIO V. 9 natus, adeoque venter non amplius erat: quod amplio, etſi adhuc ube- ribus maternis lactetur: tum quia intentio contrahentium vitulum, utpote ſeparatim venditori uGlem Wſin en (vVeluti lac vaccæ emtori proficuum nighent, dr. eſt) à vendita vacca diſtinguit, tum quia nullibi leges vitulum ex. gr. lactantem excipiunt, tum quia tex- tus generalis in contrarium eſt, in I. 67.5S. ult. f-ult. ff. de leg. 3. Opponitur I. 19. 8. 7. F. locat. ibi: pro infante ni- bpil deberi. Reſpondeo: loquitur tex- tus de locatione conductione, in qua contrahentium mens longe alia eſt, quam ementium & vendentium. Prackatur in d. I. 9. Q. 7. caſus quo femina prægnans, quam quis ve- hendam navi conduxerat, in navi parit: hoc caſu pro infante merces, vel naulum non debetur: pro infante, ait textus, nibil deberi: addita ra- tione, non illa equidem D. Ber- geri reſol. leg. obſtant. in compend. Eaat. 120 DE MIRE VENIRIS de adt. emt. vend. quæſt. §. ibi: quia ev ſententia Illpiani infans per id tempus quo à matre lattatur unum && idem corpus cum matre æſtimatur, ſed profecto lon- ge aliæ: cum neque vectura (ait Ulpia- nus) ejus (infantis) magna ſit, neque bis ommnibus utatur, quæ ad navigantium ueſum parantur. Quaſi dicat, ex indole locationis conductionis id fluere, quæ mercedem uſui vult adæqua- tam eſſe. Quæ IIpianea ratiocina- tio, etiam quando mater cum in- fante jam nato, cujus vectura ma- gna non eſt, navigat, locum inve- nit. Etiam illud meum non fece- rim, quod D. Bergerus 4. loc. ratio- nem ad d. L. 19. J. 7. aliam his ver- bis adnectit: Accedit quod vectura ſol- vatur pro impoſitis tantum rebus. Sed R quid dicimus ad l. 10. f. precar. ibi: quamvis ancillam quis precario rogaverit, id actum videtur, ut etiam quod exan- illa natum eſſet in eadem cauſa haberetur. Reſpondeo ex verbis textus, MR ENNE PARS III. SECTIO W. 1a1 iefe i n led id altum videtur. In preoario ( uti mnm ſupra in locatione) id Agitur, nonin ine wenditione. Ratio differentiæ, quia n Ethant in emtione venditori vitulus ex. gr. eimiln lactens uſum præbere poteſt extra )nmuß, vaccam oppido quamcommodum: u ngn at ſi vaccam precario concedat, vi- dr tulus lactens non nili oneri domine Uin⸗ t foret, & beneficium ipſi eſſet da- ita mnoſum, contra ſancitum legis é61. lhimnin G. 5. F. de furt. aliter relpondet Frantz- nnIr un, kius f. de att. emt. vend. num. 202. ibi: ais elms Vel enim in ila fatti ſpecie partus tempore t, lunn conventionis nondum fuit natus: vel po- nrin u t tius AJuia dum precarium rei interventu u, o Perkicitur partus ſimul ad precarium trans- Im iüſe. datus, in duhbio ſimul precario datus cen- Ain ſetur. Ita & D. Bergerus reſol. leg. mn tn 4 ohſt. F. de att. emt. vend. Quæſt. §. IIIud mn i non inepte memoratus Frantzkius uumtenm d. nu. 202. é d. l. o. arguit, vitulum ingn Ex. gr. lactentem emtoris eſſe, cum venditor eundem una cum vacca tradit emtori. Eadem ratio eſt in 1 FE com- 4 * 122 DE IIIRE VENTRIS commodato I. 5. g. 9. f. commod. vid. Lauterbach. colleg. f. de att. emt. vend. thej. 19. & Berger. d. loc. Sed obſtat l. 1. G. 5. ff. depoſ. Reſpond. ibi iterum aliud agitur propter naturam depo- ſiti, quæ merum onus transfert lucri expers. Quœ 0). Bergerus his rcpo- ſuit, ea infra habebis Parte 9. ſect. 3. ubi vide ſis. SECTIO SEXTA. Terum ex viſo illo altero prin- cipio: Ventrem pro nato baberi, quando de ipſius commodo agitur: ſe- quitur, ſi ventri & Titio legatum exempl. gr. domus relinquatur, to- tam domum non eſſe relictam Ti- tio, nilſi in eventum, ſi venter ad le- gatum non pervenerit: & ſub ea- dem conditione, ſi Titius ad lega- tum non pervenerit, totum lega- tum ad ventrem ſpectare: ut adeo inter Titium & ventrem locus detur Juri Accreſcendi. H. l. PARS III. SEFCTIO VI. 12 ½ gi. I. Qum ergo quoad Jus accre- fſcchdi venter proô nato habitus ſe- quatur regulas juris communis, mi- nime admittenda erit viſio Antonii Fabri, qui 49. error. pragmatic. 5. ſingu- lare Ventris Jus opinatur reperiri in 1. 10. (. 2. f. de leg. I. ibi: Titio S poſtumis legatum ſit, non njto poſtume totum Titius vindicabit. Sed &S& ſi teſtator Titio & poſtumis viriles partes dari vo- luiſet, vel etiam id expreſſiſſet, totum legatum Titio debetur non nato poſtumo. 1 Sanc ſi, cum Titio & ventri ſimpli- ter legata res una eſt, Jus acereſcen- di locum habet ex jure communi ſive ex ordine (ut loquitur Feudiſta 1I. Feudg. . (g. 1.) quare ſingulare jus ſit cum viri- les partes expreſlæ ſunt? ubique ea- UNeee dem ratio eſt fundatz eo, quod it Ale teſtator totum legatum ad unum Iier velit pertinere caſu quo alter defi- tn . Cit: partes vero ejusdem rei velit euin ad ſingulos ſpectare, ubi ambo ad lN‚de legatum pervenerint. IInde Jus T 2 Ac- 124 DE IURE VENTLRIS Accreſcendi in omnibus conjun- tionibus legatariorum locum ha- bebit ſive re tantum, ſive verbis tantum, ſive re & verbis ſimul, ſpe- Stato externo verborum cortice, con- juncti fuerint: ſufficit enim unam eandemque rem duobus relicktam eſ- ſe, adeoque ſubeſſe conjunctionem (lo- lar ita) realem, etli deſit verbalis. .S. I. de legat. S. 1I. C. de caduc. toll. II. Notum eſt diflenti'e nonnul- los quoad verbis tantum cohjun- ctos: ſed quos vel diéta l. 16. §. 2. F. de leg. I. refellat. add. I. 59. f. de leg. 3. && d. 6. 5. I. de legat. & §. II. C. de caduc. toll. ubi in d. l. 8&9. verbis tan- tum conjunctus præfertur illi, qui re tantum conjunctus eſt: in his au- tem §. S. & §. II. jus accreſcendi in- diſtincte legatariis, quibus una res relicta eſt, tribuitur cum amplia- tione, ſive conjunctim ſive disjun- Gim veſpecta verborum legata cadem I 6 IN III. Ne- UINNN Onnibls ennn⸗ Onun hann 1 dum, ſſe et Setälnl nr l, di ekeinisan. Netelenclin bug un un h. n ethin⸗ ign een N PARS III. SFCTIO VI. 12 5 III. Neque obſtare poteſt d. I. 16. princ. ibi: &i duobus res conjunttim legata t, quamvis alter in rerum natura non fue- rit, alteri ſolem partem deberi, puto ve- rum eſe. Reſpond. Si verba illa: quamvis alter in rerum natura non fuerit: de ventre intelligenda veniunt, ſenſum verborum eſſe, alteri qui ventri conjunctus eſt partem deberi e ſolam eventu inſpedo, quo legatum inter concurrentes ſcinditur. G. §. L. legat. Diverſo enim reſpectu te- ſtator conjunctis totum dat, & partes. Sin hæc verba ad ventrem non ſpe- cGtant, quia demum d. I. 10. §. Alti- mus de ee agit, tum & quia venter reſpectu commodi ſui in rerum na- tura eſt, ita ut d. l. 16. pr. caſus ſit, ſi ex. gr. Titio legem & Cajo demor- tuo, tali caſu d. l. 16. pr. rétulerim ad jus vetus, quo diſtinguebatur, an eadem res conjunctim, an veroe disjunétim legata eſſét: & utroque caſu differentia iterum erat inter le- P 3 ga- 126 DE HIRE VENTRIS. gata vindicationis & damnationis: in legato vindicationis disjunctim concepto; legatarius unus altero non Concurrente totum retinebat, at fi'idem viadicationis legatimn con- Junctim relictum fuerat, pars defi- cientis antea quidem conjuncto ac- creſcebat, aſt poſt legem Juliam Pa- Piam fiebat caduca. Legatum da- mnatlionis conjunctim datum par- tem defcientis transferebat ad he- redem, ſed Rec cx lege Papia fie- bat caduca: ſecus ac ſi disjunctim conceptum fuerat, tum enim umus rem, Alter rei pretiumn ab herede pPercipiebat. Ulpian. tit. 24. l. unic. C. de caduc. tollend. Vinnius ad G. 5. I. de legat. num. y. ubi addit, Hæc differen- ria etſi novo jure una cum caducis ſubla- 4 et, & jus accreſcendi admiſſum inter omnes, dquibus eadem res quocunque ge- nere legati C& quocunque modo relida: ideo tamen notanda fuu, quia paſſim ve- Kigia ejus adbuc apparent in reſponſis ve- terum, MMI en G LPARS III. SECTIO VI. 127 En terum, quæ non ſatis accurate ad nor- un mam novi juris 4 Compilatoribus de- ſcripta ſunt, quod eſt maxime quod hane quæſtionem tam perplexam facit. His præmiſſis, dico, d. l. 10. pr. f. de leg. I. pertinere ad legatum vindicatio- nis prout id olim fuit: hoc ſi con- junctim legatum ſit (de tali enim caſu agit textas) collegatariis non niſi partem dat jure veteri: aut enim collegatarii concurrunt, & patet legatum ſcindi inter eos in partes: at ſi alter deficeret, alter ſecundum legem Papiam iterum ned non niſi partem ſuam auferebat. Wa. Quin poteſt & dict. I. 16. pr. Pari ſi ſal non majori ratione, pertinere ad Hen. legatum damnationis conjunctim 1 relictum: in caſu quippe concur- ſus, partes fiunt: altero deficiente, non tantum per legem Jjuliam Pa- “ piam pars alteri auferebatur, ſed & u. ecxtra eam pars deficientis ad here- . dem devolvebatur, ut adeo in le- ern, F 4 gato E, Dun Ii S½ DE NMRE VEN TRIS gato damnationis nullo caſu locus a Pateret Wuri accreſcenddqi. IV. Neque juvat Antonium Fa- brum argumentum legis 7. ff. de reb. duh. quin potius id contra ejusdem fingularem viſionem non leve mo- mentum habet: Enimvero ſi ven- tre poſtea mortuo nato, perinde eſt quaſi collegatario ab initio ſoli- dum legatum fuerit, conſequitur, ventre vivo edito & concurrente, berinde eſſe quaſi ab initio partes datæ fuerint : Scilicet id nihil ſin- gularé in ventre eſt, ſed communi Jure itaà obtinet, ut teſtator in ca- ſum deficientis collegatarii ſolidum cenſeatur dediſſe, veluti in caſum coneurſus, partes, ut jam ſupra monui. Quemadmodum vanum eſt, in d. I. 16. F. 2. ſpecialitatis rationem in eo velle venari, quod venter etiam non naſei poſſit: immo incertum ſit, quot numero ventres lateant aut prodituri ſint. Cum certum ſit; EN V nulo⸗ (li eCendi. a Anonin . ſn, onme en hon lgen 4 UMunyer ,danne Eelirin Ni in Clti nochn lin hr In wrunet riäonenir entedun. NO MMemH. es Memn nceruunt iN X PARS II. SECTIO VI. 125 ventrem quotiens de commodo ejus agitur, ut in legatis, pro nato ha- beri: & quidem interim pro terge- mino, ſecundum ſüpra dicta. Ali- ter Feith. de jure accreſcend. c. 7. num. 5. V. Steinbergius , Academiæ quondam noſtræ decus, aliis in hac materia verbis uſus eſt, quæ huc ad- ſcribam, ut vel hoc exemplo me tuear, ſi ea, quæ viſione prima de manuatione ſupra collocavi alicui nimis barbara videbuntur: etſi ve- nia nos maneat certior eo, quod nos neceſſitas major urſerit talibus utendi, quam quidem D. Steinber- gium. Ita autem Vir Clarifl. ad Inſt. diſſer tat. 12. theſ. 10. NWimirum non de- creſcit reſpettu partis naturalis: reſpettu tamen partis logicæ vel civilis adereſcit, Nam ponamus teſtatorem pro voluntate intentione ſua primitiva & antecedente rem quampiam legare, hæc tamen civi- Eter Gintellectualiter præſupponit partem, ,⸗ FS SS 1230 DE IRE VENTRIOS Eo ſic ſolidum non temanet: pro ſecun- NRaria tamen intentione &g& ſic naturaliter ſo- lidum remanet: ratio quia accretio civili; Ft qualificativè, naturaliter vero && ph)- Ricè pars non accreſcit: & ſic conjuntti , non ſimpliciter && ahſolutè, ſed ſecundum 1 Jſolidum habent. Quid ſi ita dicam? otum habent legatarii prima facie: partes concurſu: g9. II. C. de caduc. G. 5. I. de legat. VI. An in tranſcurſu ex viſa mo- do L. 16. 9. 2. obſervabimus, Lector, vim atque poteſtatem particularum: Sed Oι² Vides utique eas continere ſertionis. Ut adeo isdem non prin- cipalis aliqua regula innuatur, ſed tio exhibeatur. add. I. y. §. 2. f. 4 conditt. furtiv. imil. Strauch. lexic. Partic. jur. in Sed. nu. 3. & g. Panſch- man. 2. Ppratticar. g. n. 5. Ex quo (inter afia) patehit intellectus Nov. 210. cap. 5. verſic. ſed 7S ipſt. Qi Ver- SKunkn extenſionem præcedentis alicujus al- regulæ potius, quæ præeeſſit amplia- WN glals wong e mn n tc ehmm CN. in nr. Caä! cronnn bermtadl te tten in e hrkn . Nſtu N f l. PARS III. SECIIO VI. 131, A verliculus non poteſt exhibere re- gulam, quia utitur particulis: Sed ο & refert ſe ad præcedentem re- gulam in verſiculo: Hujugnodi. Ut, , ſenlſus ibi non ſit alius „ quam hic. tſite Regula: Fratrum fili gaudent jure re- uri “ Praſentationis. Ampliatio regulæ: Ei- uct iam tunc quando cum proprüs thiis con- currunt. (Quoad hunc enim caſum, quo concurrunt ſcilicet cum thiis . ſuis, erat ratio dubitandi, an gau- Enoli, dere tunc deberent jure repræien- inhmtalmmn tandi, in eo ſita quod frater fratri Pim defuncto gradu proprior ſit quam defuncti fratris filius UInde patet Anmir in verſiculo ibi præcedente: Eujus- min modt: eſſe generalem regulam: Filii lſtnir. fratrum habent jus repræſentandi demor- l tuos ſuos parentes. Hæc regula igi- unhb ter tam ckiu ſtabit donec exceptio Sck probetur. Unde, quia exceptio heic probari nequit, concludimus, ., filios fratrum carentes thiis (ſive Q Elos) habere jus ſuccedendi in ſtir- Een F 6 Pes 6 Ue antnc llrn 6 . 2„. nberni, 13 2 DENIRE VFENTRIS pes ſive repræſentandi parentes. Sane cum dicta ratio dubitandi uoad hos (ſolos ſcil. fratrum filios) ceſſet nihil pus fuit ſpecialiter me- miniſſe talium ind. N. 1I. c. 3. Con- cludimus porro, in fideicommiſſis quoque (etiam illis de quibus ſupra pac parte 3. ſection? 2. GJ. 7. mentio- nem fecimus) præfato repræfenhta- cionis jüri quoad fratrum filios ocum dari debere, de qua alias nobili con- troverſia videatur Sandius lib. 4, tit. F. definit. 2. SECTIO SEPTIMA E eodem principio, ventrem haberi pro nato cum de ejus- dem commodo agitur, ſequitur & hoe, ipſüm ventrem & in poſieſſio- em bonorum mittendum, ma- gnum ſiquidem poſlefſionis com- modum eſt, J. a. I. de interdict. & ex isdem alendum efle, quis enim ven- 30 vivere poſſit? 1. 2, in fin. C. de ali- ment. ſ6enſe ſetmn n Gerr Conle WN Mkand e. nin iln⸗ D Menhcn,l 1n iicconnt e gihwt ſe un tenn Enun tlrbar ikutggn N 1 PTA , ſenfen n de r. Clbn S⸗ Lindoleci⸗ Ntom, m Dons agrt. e Ae GeimVere n.C d PARS IV. SECIIO I. 133 ment. pup. præſtand. Scilicet ut & oſſideat & alatur per matrem, t. t. F. de ventre in poſeſ-. mittend. S.. Quam in rem utile omnino erit, ne mulier per calumniam alimenta poſſeſſio- nemque ventris nomine depoſtulet, diligenter conſiderare atque per- pendere, prægnans uxor ſit nec ne: quo ſpectat tit. f. de ventre inſpiciendo. Sed de co jam vidimus ſupra part. 1. PARS QUARTA. S SEGTIO PRINMA. E. viſlo nuper rinei Ven- trem pro nato baberi unico dunta- Xat caſa quo de ipſus partus commodo agitur, in ceteris ee & maneie partem Biſcerum maternorum : & illud pro- Porro conſequitur, ventrem ancil- læ furtivæ eſſe furtivum & fœtum vaccæ ex, gr. vel equæ furtivæ eſſe 17 fur- 134 DE IIIRE VENTRIS. furtivum, conſequenter neutrum poſié uſucçapione acquiri. Quin etſi ancilla, vacca vel equa eo tem- pore quo ſubripicbantur, prægnan- tes non fuerint, ſi tamen poſtea apud furem conceperint, cum fur rem furtivam poſſidendo & contre- Gando continuum fürtum faciat, ſe- quitur partum poſt fubreptionem apud fürem conceptum, matris par- tem, conſequenter & ipſum fürti- vum eſſe, conſequenter uſucapi non poſie, etſi vel apud ipſum bonæ fi- dei poſſeſſorem editus ſit, cum vi- tium furtivi characteris ſive macula (loquar nunc ita) furtivitatis rei fur- tivæ ſemel inhærens per editionem pPartus purgari non poſſit. G. I. Ceterum etli hæc certiſſi- mis Juris fündamentis ſubnixa ſint, non deſunt tamen Doctores, qui quamvis quod partum ancillæ für- tivæ attinet, à nobis propoſita no- bilcum amplectuntur, quoad pecu- . dum WN ENIH Ehleenter⸗ Melde Toſini aVeleute S U umnen ſ enun 4 Udenlolen näüummti Piit tun enerliehim Alndn⸗ uft, anr Hei ſten Urimnmnitr. er clcnen ſt nr ri. Pbrir , Ntees, Atelr . uprane. lond or⸗ dn PARS IV. SECTIO IJ. 13 5 dum tamen fœtum diſſentiunt, exi- ſtimantes, fœtum vaccæ ex. gr. vel equæ furtivæ apud furem conce- ptum, ſed apud bonvæ fidei poſſeſſo- rem editum bonæ fidei poſlefſori ita ſtatim acquiri, ut ne quidem uſu- capione opus habeat per l. 45. pr. §. ult. ff. de acq. rer. domin. I. 4. §. 19. de uſu- cap. I. 79. G. 6. F. de furtis. H. 37. l. de rer, div. I. 25. F. de uſur. nin II. Contrarium nihilominus nobis verius videtur: Primò propter gene- rale principium juris quo certum eſt, ancillas rebus dominio noſtro ſubje- is aliisque, in ſpecie vero quadru- pedibus æquiparari, l. 2. J. 2. F. ad L.. Aquil. Quod ſi ergo ancilla furtiva Vitium furtivi ventri ſuo imprimit, quidni & vacca equave foœtui ſuo in utero exiſtenti? Cum ubique eadem accefſorii & partis ratio ex &quo mi- litet. Sed addamus generaliori huic argumento, ſpecialius ex l. 10. f. de a- Iucap. ex qua manifeſte elucet etiam 1 136 DE ItIRE VEN TRIIS in materia uſucapionis, quando de u- fücapiendo partu ancillæ quadrupe- diſve furtivæ quæſtio eſt, in fœtu pe- cudum idem juris éſſe, quod in partu ancillarum, ibi: ſic quemadmodum. Re- ſpondit equidem Cl. Sch wendendorf- ferus, diſtinguendo inter comparatio- nem fructus pecudum & partus an- 1 cillæ quoad furem, & quoad bonæ fidei poſſeſorem, ita ut comparatio hæc ad Jurem reſtringenda ſit, ad bonæ autem Idei poſſeſorem non pertineat, ſed non concordat hæc reſtrictio vel cum ge- neraliori dicti textus effato, vel cum I. 75. §. 5. F. de furtis. Quæ expreſſé dictæ comparationi fœtus pecuduam & partus ancillæ etiam reſpectu bo- næ fidei poſſefſoris, locum facit. Ad- damus (cum hic tertium noſtrum ar- gumentum occurrat,) verba textus in d. l. 45. 8. 5. Jurt. ad Florentini Co- dicis, à Cujacio Donelloque alias corrupti integritatem: Ancilla ſi ſub- ripiatur prægnans, vel apud furem conce- NMgmnen pit, partus furtivus eſt, ſwe apud Ran Aa . eN ndgalt neile lulr och inſen, oolne lptenefang ladrtntn ercunns In W En D Umnnth heer AMan Etner,atwa Cbrdang Geh n Crepnt empeunnm notbun )Felnu tltl PoenunC Sõ Airſeſ. Eften ne. l . 4 Sed ſi concepit apud bonæ ſidei poſeſſorem, PARS IV. SECTIO Il. r37 edatur, ſive apud bonæ ſidei poſſeſorem. Sed in hoc poſteriore caſu furti actio ceſſat. ibique pepererit, eveniet ut partus furti- vus non ſit, verum etiam uſucapi poſſit. Idem & in pecudibus ſervandum eſt, S in Joœtu eorum, quod in partu. Vides idem in pecudum fœtu ſervandum eſſe, quod de ancillæ partu præceſſerat. Aſt quoad ancillæ furtivæ partum di- Hinguitur in textu: Aut apud bonæ fidei poſſeſſorem conceptus eſt, aut apud furem. Priori caſu furtivus non eſt & uſucapi poteſt: poſteriori calu furtivus eſt, & uſucapi nequit, quod ampliat textus, ut partus furti⸗ vus ſit & uſucapi nequeat, etſi apud bone fidei poſſeſſorem editus it. Si jam i- dem eſ in ſœtu pecudum quod in an- cillæ partu, ſi idem, inquam, conſe- quitur fœtum furtivæ pecudis apud furem conceptum, aſt apud bonæ fi- dei poſſeſſorem editum, furtivum eſ- ſe & uſucapi non poſſe. Huic gene- rali comparationi partus nrtus d D-⸗ 139 DE IIIRE VENTRIS y. immediatè talem limitationem: Xx furtivis equis nati ſtatim ad bonæ fidei emptorem pertinebunt, addita hac racio- ne: merito quia in frudtu numerantur, at Partus ancillæ non numeratur in fructu. Nota Lector, 1& ſtatim quod in hoc verſiculo: Ex furtivis „vides, indubiè reſpicit ad præcedentia: uſucapi poſ- Iit, quæ vides in verſiculo: Sed ſ con- cepit. Quod enim adhuc ulucapi de- bet, id non acquiritur ſtatim. IIt adeo verſiculus: Ex furtivis, expli- candus & intelligendus ſit ex verſi- culo præcedente, ad quem ſe mani- feſte refert, ad verſicuſum, inquam, Sed ſi concepit. Cùm autem dictus ver- ſiculus: Sed ſi concepit: loquatur de ca- ſu, quo partus apud bonæ fidei poſ- ſeſſorem non tantum editus, ſed & conceptus eſt, ſequitur & dictum ver- ſiculum: Ex furtivis, ex eodem dicto verſiculo: Sed ſi concepit, ſupplendum & intelligendum eſſe de caſu, quo EcX ſubjicit contextus legis noſtræ, 25. F. ernn Sleloen ſauoni I N PARS IV. SFCTIO.I. 139 Aiut cx fürtivis equis nati apud bonæ fi- and dei Poſſeſſorem concepti unt. De tali n fœtu, nato cx. gr. Ex equis furtivis, h aflerit textus ecum ſtatim bonæ fidei poſſeſſoris eſſe, conſequenter uſuca- mHE Pione non indigere, etli hæc neceſſa- 1 ria ſit, quantum ad ancillæ partum: n ex ratione, quod hic in fructu non ſit, quod ſecus eſt in animalium fo- tu. Abfurdum enim viſum fuit, ho- minem in fructn effe, cum omnes fructus rerum Natura hominis gratia Hcompara verit. S. 37. J. d. R. D. LX lefam hilce emergit quartum argumen- Vaenem tum: Enimverô fi in comparatione n inun in textu noſtro, l. 49. J. 5. de furtis, an- nder. Cillæ partum, pecudisque fœtum in- unntte, ter initituta, textus nonniſi unicam neflae differentiam agnoſcit, quantum ad ins A Partum fœtumque ſcilicet apud bo- Ecm, næ fidei emtorem & conceptos & end, natos: ſequitur in ceteris agnofci Umeum concordantiam. Si in ceteris, etiam dun in eo caſu, quo partus foetusque a- Pud 1 4O DE IURE VENTRIS apud furem concepti, at apud bonæ fidei emtorem editi ſunt; Exceptio enim ut ajunt firmat regulam in ca- ſu non excepto. Illud etiam ex præ- dictis conſequitur, dictum verſicu- lum: Ex færtivis, rectius conſidera- ri ut verſiculum & appendicem pa- ragraphi quinti, quàm ut ſeparatum principalemque paragraphum ſex- tum conſtituere debeat: etſi ita con- un ſtanter fere editum deprehendas. Accedat quinto ! 25. Y. ult. ff. de acq. rer. dom. ibi: Et ovium fœtus in ack Junt. Et ideo ad bonæ fidei emtorem per- tinent: etiamſi prægnantes venierint, vel ubreptæ ſint. Llbi oves prægnantes op- ponuntur vel contradiſtinguuntur Jubreptis. Ergo, ut ſubreptarum fœ. tus bonæ fidei emtori acquiratur, re- u quiritur ut tum cum ſubreptitio fie- bat, oves illæ prægnantes non fue- rint. Confirmatur id præterea ſex- to eodem textu, cum verbis modoè adductis immediate ſubjicitur: Etſa- nè dan DAhS IWV. SECTIO I. IA1 li in quln lac Juum faciat quamvis plenis uberibus venierint, dubitar: non poteſt. I- ddeda: in nd Ais .. Ixc verba 8 aen cum indiſtincte diſtinctioni priori, AIIqua diſtinguebatur inter oves præ- GN& gnantes & ſubreptas vacuas, ſubji- Kaenin ciantur, ſenſus eorum erit talis: Sa- Gunu ne quamvis memorata diſtinctio lo- cum habeat quoad ſœtus ventresque, Ntain non tamen obtinet quoad lac lanam- que: etſi enim & hæc acceſſio pars- ue ſint ovium, nulla tamen ratione poſſunt dici eſſe talis acceſſio talisq; pars qualis eſt venter fœtusque, qui urH" matris ſpeciem referunt, ejusdemque SEe utero clauduntur; cum lac & lana Ealkianmum non nili externa & heterogenea ac- hrrmmi ceſſoria ſint. Cum ergo in lacte la- Intin naque hoc indiſtinéte affirmetur, lhteit hæcque duo in textu ſola excipian- uue tur, tacitè utique innuitur, diverſum Emntakr. obtinere quantum ad fœtus, de qui- ſelnod bus præœceflerat. Hiſce accedat, ſe- n I Pmo, L. 4. 9. 19. F. de uſurpat. & uſu- cap⸗ 1I42 DE HIRE VENTRIS cap. ibi: Lana ovium furtivarum, ſi qui- dem apud furem detonſa eſt, ufucabi non Poteſt: &i verò apud bonæ fidei poſſeſſo- rem, contra; quoniam in frultu eſt nec u- Nucapi debet, ſed ſtatim emptoris fit. Idem in agais dicendum, ſi conſumti ſunt. Quod verum eſt. Agni ergo ovium fürtiva- rum apud fürem concepti, ſed apud eintorem nati non acquiruntur em- tori ſtactim, ſed tum demum ſi ſint conſumti. Quod ergo juris eſt in lana (de qua & ſupra vidimus ex l. 925. G. ult. F. de A. N. D.) id idemm non eſt juris in agnis, teſte hoc textu in l. 4. . 19. de uſur p. & ſucap. niſi hi ſint conſumti: tum enim conſumtio rem abolet, adeo ut priſtinus Dominus id quod non eſt repetere nequeat. Quo- modo enim aut quæ actio dabitur ad petendum aliquod non ens? Eadem I ſcil. hic ratio eſt conſumtorum ex. gr. agnorum, quor in aliis fructibus à bo- næ fidei pofleſſore conſümtis: de quibus agi nequit: de fructibus in- quam, 7 EWN PARS VI. SECTIO I. 143 N qunn , qui non amplius ſunt, agi nequi. Alia autem quoſtio eſt, an- non de damno domini & lucro con- ſumentis b. f. poſſeſſoris agi queat? quod uti omnino affirmandum eſt, Arg. I. 14. f-. de condict. indeb. l. 206. de K. J. J. 24. ii: Conſequens eſt. I. de R. D. I. 22. 8. 5. R. V. Q. ult. I. de L. Aquil. ita & effatum legis noſtræ ita reſtringen- dum eſt, niſi conſumens exin locu- di pletior ſit factus. Novum non eſt Win jure, ut conſumtio negotio alicui alterationem quandam adferat no- vam; Luſtretur vel unicus Pandé- Garum titulus de Rebus Creditis, & quæ ad eum commentantur Docto- res. Et ne de ignotioribus loquar, ſimus nunc contenti quæſtione illa una celebri, quid juris ſit ſi non do- minus nummos alienos alteri mu- tuos dederit? Hic (niſi ſtipulatione ſibi proſpexerit) nullam novam, con- A tra cum qui mutuo accepit, actionem Lörbi habet, niſi poſt conſiumtionem, ante n eam * 144 DE HIRE VENTRIS MN9 cam enim dominus nummorum eos anb inil vindicabit, at poſt cam mutuo dans rtüunn utetur Conmdictone ſine cauſa. Dico, kimam condictione ſi ne cauſa, etſi enim nonnulli mas in caſu conſumtionis mutuum admit- ulku e tant, & condictionem certi ex mutuo, kinti⸗ D neſcio tamen quomodo mutuum el- ſe poſſit, ubi dominium non eſt trans- latum, 3 3 quomodo dominium trans- feratur ab eo; qui dominio & bate ſtate id transferendi deſtituitur? Ne- que T'extus quos hanc in rem addu- cunt, l. II. . Vlt. I. 12. 1. 13. l. 9. g. I. F. S 2. 7. C. de R. C. G& ſi cert. petat. aglen i 1. 24. f. d. obl. 6&9 A. 1. 56. Fegf. de fide- mini igi tNuin Juſ. I. 15. f. de Reb. dub. hoc probant, Ginm ſed hoc tantum, poſt conlumtio- x hin nem condictionem naſei: at quam? Textus id non exprimunt: Tu ergo cx analogia juris dic, cond Hétionein ſine cauſa. Imo d. . 15. f de reb. dub. deſtruit magis diſſentientium ſenten- zuh PenndT tiam: ibi traditio nal ſt. Neque di- at verſüum eſt in l.5. F. de R. C. cum lo- n .V qua- n . 141 Ep SS – PARS IWV. SECTIO I. 14 Kenmm. Juatur de diverſiſſimis caſibus, ut- VIneet, Pote quibus mutuo dans ex poſt fa- etienimmg. Rto dominium rerum mutuo data- GA Tu adipiſcitur : quod in caſu ſupra rncie, Poſito planè non occurrit: ut proin- Onodenikn de in hoc caſu, ubi ſcil. nummi ali- üns cui mutuo dati conſumti ſunt, planè nine. 90n ſufficiat nummorum dominium , (Uut nonnulli ſentiunt) conſumtione ien acquiri. Ecſi enim conſumtione ac- quireretur, acquireretur tum tamen nonnili accipienti, nequaquam vero ei qui dedit. Sed nec verum eſt, conlumtione dominium acquiri, cum conſumtio dominium (noſtro caſu alteri competens) tollat potius, atque IH. annullet; Cum enim dominium ſit GEII zus in re, quomodo jus in re eſſe poſ- i T Uit ſine re? Fateor; dicta l. 4. G. 19. in Vin. f. de iſurp. && uſucap. nubeculæ quid offundit, ſed quæ eonfeſtim tranſit, ſi e expendis rd idem dicendum pertinere e tantum ad principalem textus pro- NCe poſitionem: Aonig in frudtu eſt nee 7. 146 DE IIIRE VENTRIS uſucapi debet: minimè autem ad ac- ceſſorium illud conſeéctarium: ſedſta- tim emptoris ſit. Niſi quis dicere ma- lit, Paulum ludere in voce fieri, ut fieri hic ſit partem conſumentis fieri, dum agnorùm conſumtorum inque cibum appoſitorum caro conſumen- Al tis carni concreſeit. Sane ſubtiliſſi- mum Paulum rà& fieri ad dominium retuliſſe, quaſi agnorum, qui conſumti ul ſunt, conſumens adhuc habeat domi- nium, nemo mihi perſuaſerit. add. 1.5, H. fin. f. famil. erciſc. Obiter nota ſis, 24 contra in d. l. 4. G. 19. quod ibi idem eſt, quod, contra et, vel: contra ſentio, contra dico, contra ſtatuendum eſt, &c. ENilyiin, Confer Irner. injur. vapul. coit. 13. J. 4. (lein ſeqq. Ex ſupra dictis ſimul conciliatur bam 1.9. G. . ad S. C. Maced. cum I. 12. F-de reb. cred. diſtinguendo ſcil. condiétionem mutui à condictione ſine cauſa. Illam non dari. d. l. s, hanc dari. d. I. 9. J. 1. Alii Doctores diſtinguunt circa hanc enantiophoniam inter bonam & 1. a EIII PARS IV. SECTIO I. 147 nment, lam fidem. Sed d. I. 9. J. I. in verbis: lldin, ex omni eventu: id reſpuit. Denique N d ſuperioribus argumentis accedat fun- Neho damentum juris, principio hujus fe- noonſmnens: ctionis adductum, extra caſum ſcil. nntnne quo de ventris commodo agitur, Inaneig hunc partem maternorum viſcerum It. Eri eſie l. 1. O. 1I. de ventr. inſpic. Ut adeo widems hic acceſſori & partis, ut jam ſupra in- ronmenae nuimus, indolem non habere extra n illum caſum non poſſit. §. III. Ex dictis ſimul nunc con- es cidunt legum argumenta ſupra J. 1. GMäe Contra nos productarum præcipua. n Nam quxæ plurimum momenti habe- urg4. Te videri poſſunt, puta l. 25, . ult. . de A. R. D. I. 4. §. 19. de uſucap. l. 45. J. .. . 6. defurt. hæ, tantum abeſt, ut nobis unuufei obſtent, ut ſententiam magis no- lndine ſtram muniant, ut §. 2. jam demon- Gecali Nr ſtratum eſt. Ceteri ſupra d. 8.1. ad- liluſi ducti textus hoc tantum volunt, fœ- Urue. tus ſc. pecudum ſtatim eſſe bonæ Fdei poſ- “ Noris: quod ex prædeductis §. 2. ae- G 2 cipi 14 8 DE IIRE VENTRIS WN cipi debet vel de fœtu pecudum non aniimin- furtivarum, vel, ſi hæ furtivæ ſint, gddun de caſu, quo apud b. f. poſſieſſorem in mm ſcœtus conceptus ſimul & natus eſt. uikatll IV. Cave hactenus dictis opponas ſimet ti argumentum ex l. I. §. 5. F. de fugitiv. ubi natus ex ancilla fugitiva fugiti- vus non eſt. Sinon fugitivus, ergo al min non fürtivus. Ancilla enim fugitiva Aal ſui ipſius furtum facit, l. 1. C. de ſerv. Jugitiv. Unde tum iterum ſequi vi- detur, partum ancillæ furtivæ non eſſe furtivum, nec foœtum pecudis furtivæ eſſe furtivum, etſi aut hic aut ille apud furem conceptus ſit: cum , natus ex ancilla furtiva, quæœ ſui con-. tinuum furtum facit, apud eam ceu furem concipiatur, & tamen furti- Vus cell fugitivus non ſit. Reſpon- ſum habe: Omne vitium fugitivi in continere quoque vitium furtivi: Sed non verſa vice, vitium furtivi æque late patet ac vitium fugitivi. Enim- verò qui fugitivum dicit, plus dicit quàm flſen kfen PARS IV. SECTIO IL. 14909 4 Deaute „ . . . Ihin, Juàm qui furtivum. Res furtiva eſt, / quæ etli in ſe proba & interne non Pinil vitioſa, habet tamen vitium extrin- Gengechen ſecus obveniens ut uſucapi & acqui- lti D ri nequeat: at fugitivi vitium im- cliunn probitatem animi factique notat in laiene eo, qui ſus itivus eſt, l. 225. F. de V. §. 1 *“ unde & fugitivus ipſe coërceri po- tet ſ⸗ teſt (quod in re furtiva qua tali ab-= ue ſurdum foret) & receptator hujus nint . 1. de fugitiv. & MKdilitio Edicto tale Eumm fugitivi vitium attenditur, l. 17. g. eHMI 14. de Edil. Ed. Poteſt utique ergo umn, ui mater fugitiva eſſe aut erro, fre- ramntlin uenterq; vagari ſine cauſa & tempori- izgelln a in res nugatorias conſumtis, ſerius e domum redire, ut eſt in d. I. 17. §. 14. Emeain cum filius tamen filiave ejusdem nk h omnino frugi ſint: non tantum enim üm ii Heroum filii, ut in proverbio oXugv- fimintff Xrαν eſt, ſed & patres matresque Ininfine alhiquando noxe ſunt. Ancilla ergo irin in fugitiva partum quidem facit furti- etsdè vum, 1. 60. f. de furtis. At non fu- A G6 3 giti⸗ Iyd DE MIRE VENTRIS gitivum, d. I. I. Q. 5. f. de fugitiv. niſi quatenus furtivi vitium ecodem com- prehenditur, d. I. 60. F. de furtis d. l. 17, C. de ſerv. fugitiv- quomodo limita ſis ergo textum in d.l. 1. J. . Jugitiv. V. Neque majoris ponderis erit argumentum ex l a. §. 15 f. de uſurp. & uſucap. Loquitur enim de here- de furis, apud quem, etſi ignoran- tem, ancilla (idem eſt in vacca ex. gr. vel equa) fuürtiva concepit pe- pPeritque: hic fœtum partumque nec uſucapiet nec ſtatim acquiret, propter ſingularem rationem, i heres eſt, adeoque una cum defun- &o perſona. Nov. g9. princ. unde & in jus defuncti ſuccedit: veluti hanc ſin- gularitatis rationem ipſe textus d.l. g. OG. Iy. inculcat. VI. Graviorem ſcrupulum inji- cit Papinianus I. 44. S.2. F. d.t. de uſurp. ul & uſucap. ibi: non enim ideo minus capie- tur uſu puer, quod ahenam matrem prius- WNA9 aunleA n wulun! Im ngN ſemg rlnletn guam eniterelur eſe cognovit. Atqui Anie Pau- WIN lumeemcan. Ncſn Tronockolnn oncers n Nyfein caim de her. etlignorr tin eaa 1 nrNt N. Münen, gt Um uncckin. n nle d llikrota. leters 41 Npun ini Ptuktin mmucgi. ſutnprür. NAt. Man U PARS IV. SECTIO I. 11 Paulus in I. 4. §. 15. eod. ibi: SNi ante- quam pariat alienam eſſe reſcierit emtor, diximus non poſſe eum uſucapere. Quid dicimus? Ajo, dictam l. 24. 5. 2. ci⸗ licet loqui de ancilla ſimpliciter alie- na: at dictam l. 4. 6. I9. etiam quidem de ancilla aliena, ſed quæ ſimul & aliena & furtiva ſit, ut patet exillo: Diximus, quod reſpicit ad G. in d. . 4. præcedentes, qui manifeſte de an- cilla furtiva agunt. Tu dicis tamen: e Ex eco tempore quo quis cognovit ancillam allenam eſſe, incipit fur- tiva fieri; adeoque d. l. 44. G. 2. aget etiam de ancilla furtiva. Reſpon- deo, vitium furtivi initiale nocet, non tale ſuperveniens. d. l. 4. 6. 15. ibi: Quod ſi cum jam uſucaperet, cogno- verit alienam eſſe, initium uſucapionis in- tueri debemus. Et ad hæc verba re- ſpicit idem docens Papinianus in d. I. 24. §. 2. Vel ex his inſuper legi- bus vides, ingenuè juris Qultor, quam parum viderit ραο aſſerens 64 ſe JOZ DE IIIRE VENTRIS WN. ſe nullam in jure noſtro legem vi- diſſe qua evincatur,; malam fidem ſupervenientem uſucapienti non nocereé, ſive ſufficere bonam fi- hm dem initialem. Sed ſatisfeci ipſi niſi a, an fallor 2. Aphoriſm.6y. Niſi id addere mi- Ir Entun hi permittes, regulam noſtram: bo- gun mint nam fidem initialem ſuffcere: limitari m iin l debere quoad uſucapionem pro ſuo, ex mnm . g. pr. pro ſuo. Vide infra §. 8. Ex laken hiſce conſequitur, quæ ſuperius pro- fan poſuimus de partu fœtuque apud ilegln bonæ fidei poſſefſorem concepto, t, eum ab hoc vel uſucapi vel ſtatim m lim acquiri, ea limitanda eſſe, niſi quis nletz eih antequam ancilla pariat eam furti- Egrn vam hactenus fuiſie reſcierit, d. l. ief 2. GO. 15. VII. Ex dicto g. 18. legis 4. ff. de uſurp. patet ſimul quomodo intelligi debeat, quod paragraphis præce- dentibus 16. & 17. ibid. dictum erat, pPartum apud bonæ fidei poſſeſſorem Cſume apud dominum cui ſervus pro . lber- WN Noſto ſgen 16 8 r, mln D lentni Cer bomn , itniii itakgem. nmaIrm: enr Amian Clen ) “ꝰ 4 7 Genon. GrNr i Nen NNe neni hin ee, ni n Gür enn ilt Eltit,4l. 1NAfe no, inelg pto ek. 1un ent poleſhen ClKrishe⸗ Wer. PARS IV. SECIIO I. 1 53 libertate ancillam dederat) conce- ptum, uſucapi non poſſe: ut hoe ſcilicet verum ſit, ſi antequam an- cilla pariat, alienam furtivamque eam eſſe, emtor reſcierit. Hôe enim vult 1à diximus: in d. g. 195. ihi. Si antequam pariat, alienam eſſe reſcierit emtor, diximu; (§. 10. & 17.) non poſſe eum (emtorem) Mucapere. Quod ſi dominus ille, de quo dixi, id non reſcierit, uſucapio procedet, & do- minus ille quaſi emtor partum illum uſcapere poteſt, l. 9. && 10. f. pro emtor. Dicit textus, quaſi emtor, namque res ei abeſt pro hac mulie- re & genere quodammodo vendi- tio inter ſervum & dominum con- tracta eſt; ut ratiocinatur JC. in d. L. 10. unde ſimul placatur implacabi- lis illa, ſi Dis placet, Aναα₰ͤοαα inter d. lI. 2. §. 16. ſeq. de uſurp. & d. I. 9. ſeq. pro emtore, depromto conciliandi me- dio ex d. l. 4. §. 18. de uſurp. ut honæ Kdei emtor partum apud ſe conce- 6 5 ptum 154 DkE IIRE VENLR8S M. ptum uſucapere non poſſit, ſi ante moſtil editionem partus furtivi vitium quo mnt, mater affecka eſt reſcierit: poſiit, Im m ſi ejusdem interim füerit ignarus. Aliorum conciliationes refert & e- Xaminat Hilliger ad Don. 5. 25. qui ipſe d. I. 4. G. 16. accipit de caſu, quo ancilla apud ſervum concepit. Sed nec verba: apud me, nec ſubjecta generalis (ancillam quoque reſpici- ens) ratio permittit eam reſtrictio- nem. VIII. Sed huic deciſioni noſtræ creditur obſtare, l. 4. pr. F. pro ſuo. ubi tum ſuperveniens ſcientia nocet, ſi quis intra conſtitutum uſucapioni tempus ſcierit ſimul cujus id eſſet mancipium, & cum poſſet, domi- num tamen certiorem non fece- rit: at ſi neſcierit intra ſtatutum uſu- capioni tempus cujus id eſſet man- eipium, aut ſi ſcierit neque potue- rit certiorem dominum facere, aut ſi potuerit quoque & dominum cer- zi:: tio- luntn ſit: it gum ett e. r rai neſt. Nl Ne ſpe Poge pin. n velrite⸗ —R NinNe, m lgiuni dis l ſet, C. Mn el. utntumulr. lermu. ege on⸗ Kcte, At CNigann r⸗ 1 7 PARS IV. SECTIO I. 155 tiorem fecerit; ut tum uſucapio de- mum procedat, d. l. 4. pr. Quod ſi ergo neſcientia uſucapientis per totum uſucapioni præfixum tempus ſpectatur, aut poſſibilis admonitio in caſu ſcientiæ, ſequitur ſane malè nos ſupra exl. 4. J. I. de uſurp. & uſu- cap. non requiſiviſſe aliam diſtinctio- nem niſi unam illam, an reſcive- rit uſucapturus furtivam eſſe ancil- lam antequam pareret, an id non reſciverit. At ego miſſis aliorum viſionibus, ſentio, textum in d. l. 24. pr. pro ſuo. reſtringendum eſſe ad ſpecialem illum caſum de quo lo- quitur, cum quis ſcilicet uſucape- re vult PRO SIIO. ibi. Neque idem & pro ſuo. add. rubr. tituli ibi. pro ſuo. Sed non tantum rubrica & ipſa tex- tus verba, ſed & ratio ſpecialita- tem in uſucapione pro ſuo depoſcit. Sane enim pro emto, pro legato, pro donato, &c. poſſidere & uſuca- pere rem aliquis poteſt, etſi poſtea 96 reſcie- . 4 „ 15/6 DE IIRE VENTRIS WN reſcierit eam alienam eſſe, at ſcire rem thlim, eſſe alienam & tamen poſſidere pro ſuo, eorum palpabilis inter ſe pugna - eſt: nam ſi ſcis aliquid alienum eſſe, quomodo poſſidebis id ut tuum an IX. Gravius obſtare dices l. . W. IIpmn 3.. f. de Publician. in rem att. ubi igno-. mimmhh rantiæ, ancillam furtivam eſſe, ab- mnimen ſciſſe tempus quo quis experitur, præfi- gitur. ibi: ſi modo eo tempore quo expe- riar, furtivam matrem ignorem. Sunt qui pro experiar, legant pariat, vel pariat, vel experior. Tu dic ſim- pliciter, quo in dicto textu eſſe idem dtcitt quod LIt. veluti idem UIt pro QIIO émm in h. 1. pr. f. ad L. Corn. de ficar. poſitum eſt. Ita & Phædrus: Smonides qui ſoripſit egregium melos. QIIO pauper- ſac ſinere facilius. Bian, r gator. Jur. pag. 135. eq. Ut ſenſus dicti H. 3. legis II. &ε Pubician. hic ſit: inter- dum tamen (non indiſtindle ſember l. a. ꝗ. 25. f. de uſurp.) ſi, ancilla furtiva apud me eti conceperit & peperit, competere mibi in i partu . NN delerliren n pollgenn Inter ſe en 6 Aen . 6 uttun;: le ds n. ntt i. wum dle;dr. inim enzhegnen, Ipunen t Eunthrig ſl . deſn. Dtenneleiten blk w Hjin ſn Ennig d ( dndg. Emk n. U Kntsd ieſt:in. Pprle, intucun ſmenitit n 5 1 PARS IV. SECIIO I. 157 partu Publicianam, ſi modò eo (con- ceptionis & partus) tempore, quo ex- periar, (id eſt, ut actionem cum ef- fectu intendere poſſim) furtivam ma- trem ignorem. X. At quomodo partus, fürtivi vi- tium à matre trahere poteſt, cum partus rei furtivæ pars non ſit? l. 10. g. 2. F. de uſurp. & uſucap. l. 26. f. de V. F. Tu dic, cum jam editus ad- eoque à matreé ſeparatus eſt, non eſſe matris partem, d. l. 10. Q. 2. ibi: peperiſſet pariatque. Eſſe cum matri adhuc coheret, dum adhuc venter eſt, maternorumque viſcerum por- tio, I. I. G. 1. F. de ventr. inſpic. Unde vitium furtivi ipſi ventri, jam tum cum utero materno clauditur, im- primitur, vide ſupra part. 1. Setlion. 2. G. . ut mirum ſit W'iſlenbachium le hic extricare non potuiſie: put. ad I. 26. f. de V. J. XI. Denique dubium tibi moveat textus in l. 2. G. 5. F. de uſucap. ibi. 60 7 Fru- 158 DE ItIRE VENTRIS Fructus & partus ancillarum, && foœtus pecorum, ſi defuncti non fuerunt, uſucapi Poſſunt. Ergone fructus pecorum- que fœtus ita uſucapientur, ut par- tus ancillarum? Non dicit textus ſimpliciter illos uſucapi, ſed uſfucapi pohße. IIſucapi (inquit) poſunt, ſcil. aliquando: ſive poſitis terminis, ut ajunt;, habilibus. Ita & alibi r0 poſ- ſunt ejusdem ſignificationis depre- hendas: veluti in famoſa illa I. 101. F. de V. O. ibi. puberes ſine curatoribus luis obligari poſſunt. ſcilicet, aliquan- Cnititentn do, ſive certis caſibus poſſunt: ut Autu ſi locupletiores ſint facti, ſi nuptias myNA contrahant, &c. Vide ſis quæ dixi ad Inſtit. 3. apb. 97. in fine. Ita & d. I. 4. H. F. 19 poſſunt notabit, aliquando id ita confieri; puta heres eosdem fru- Qus fœtusque ex re defuncto forte eommodata, aut locata editos alte- ri bona fide vendat. Poterit tum emtor eosdem ufucapere. Emtor, dico: ipfum enim beredem cosdemn — Uiun⸗- l c PARS IV. SECTIIO I. 159 in uſucapere non poſſe, indicat 4. I. g. Cenm, n F. 15. 1. C. de acquir. poſſ. I. II. §. 2. f. de eMu Publician. Sc. Neque id vult wel l.2. ennn I. ff. pro ſuo, quæ in genere tantum de- e clarat quid poſſidere pro ſuo ſit, ne- Eig que addit eodem modo uſucapi pro Dhlm, . ſuo: vel tituli f. & Codicis pro here- tenieu de: ut dixi 2. aphor m. 6gz. Connanus Kln g 3. Comm. 15. num. 2. 0 defundli in d. I. 4. günd h. s. 5. putat eſſe nominativum plu- üe ralem valentem idem quod mortui eame (non genitivum ſingularem.) Verum t. quomodo id quadrat ad ſructus, de ee quibus textus pariter agit? Hilli- t,ſnds gerus 5. Donell. enucl. 26. ideo Con- ebrd nani vilionem non putat admitten- dam eſie, quod abſonum ſit de con- Dhrneoid ſumtis dubitare qulis enim . inquit, . eten dubitare poteſt conſumtos, qui nulli Junt, Ande ote uſucapi non poſſe? Sed non reſpexit elist. Hilligerus ad ejusdem legis 9. m. 19. Dltent dn. ubi de agnis itidem conſimtis dici- e Im, tur, eos uſucapi non debere . Quod n eten, abundantis cautelæ ergo à Ctis ita “M addi . I60 DE NIIRE VENTRIS addi puta arg. I. I7. C. de teſtam. l. 22. 9. 6. de auro leg. Verùm refutandis aliorum ſententis brevitatis ergo nunc ſuperſedemus. Adhuc nota d. l. 4. §. J. non agere de partu fœ- tuque matris furtivæ ſed alienæ: ſu- me, defuncto commodatæ jung. G. 6. ſupr. XII. Inſtituamus nunc retro di- ctorum curtam quandam aααι να Xaloν. Ubi nota ſis duas regulas: I. Partus ancillæ fœtusque beſtia- rum apud fürem ipſum concepti, aſucapi nullo modo poſſunt. pr. && 6.2. Bujus Sectionis ſupr. Amplia (1) Etſi apud b. f. poſteſſorem editus fuerit, vel partus ille vel fœtus. 4. pr. & G. 2. (2) ut locum habeat et- iam quo ad partum ancillæ fugiti- VX. §. 4. ſitpra. Limita (1) quoad lac & lanam, quæ originem ſuam jam apud füurem cœperunt: hæc enim it , en Mmun artt ini, is tlir, 3 r⸗ 1I lhluhat tun giſen Hrrnmendd n iin hfn . 6 Cmm ſtatim ſunt bonæ fidei poſſeſſoris. dtn §. 2. ſupra. (2) quoad fœtus con- J ſum- WNE enin itnli Drerinch D Adnne “ t le n f A en ſi Ghlktei, 4 1 Iunge ded Mndan Aaltd⸗ ſsu l Etlt Air Pümongt, Nln Mul) irn i el ſetd 4. In ubet e. Mmelle i⸗ 01) gonhe rn lunn , Pxr ann eln PARS IV. SECTIO I. 161 ſumtos, hi enim ſuo ſenſu emtoris fiunt, etſi apud furem concepti, a- pud emtorem vero editi ſint. vid. 6. 2. ſupr. argum. 7. II. Partus ancillæ, ſoœtus beſtiæ furtivarum apud bo- næ fidei poſſeſſorem concepti uſu- capi poſſunt. §. II. Coc. ſupr. Am- plia (1) Etſi bonæ fidei poſſeſſor an- tequam partus fœtusque editus ſit, reſcierit matrem eſſe alienam: alie- nam, dico: non fartivam. Vid. fupra G. 6. && II. in fn. (2) Ut procedat regula etiam reſpectu domini, cui ſervus ancillam furtivam, quæ apud dominum partum de quo quæritur & concepit & peperit, pro liberta- te dederat. G. 7. Jupr. (3) Ut eidem regulæ locus ſit, etſi bonæ fidei poſ- ſeſſor poſt editum partum, & poſt- quam uſucapere partum apud ſe conceptum editumque cœpit, ma- trem ejusdem relſcierit fürtivam eſ- ſe. G. 6: ſupra. (4) Etſi neque domi- num, etfſi illum noverit, eique in- dica- 162 DE HIRE VENTRIS dicare potuerit, certiorem fecerit. H.5. ſupr. Adeoque etſi (y.) quis actio- nis motæ litisve conteſtatæ tem- pore furtivam matrem eſſe non igno- raverit. O. 9.- ſupr. Nunc iterum limi- ta eandem regulam ſécundam (1): generaliter ut fallat in bonæ fidei poſſeſſore hered. Vid. O. . & 1I. ſupr. Item ſi antequam pariat eam Jurti- vam eſſe b. f. poſſeſſor reſcierit. J. 6. in fin. ſupr. (2) ſpecialiter quoad fœtus animalium: ut hi uſucapi qui- dem poſſint à tertio; in quem eos hæres h.f. poſſeſſor, apud quem con- cepti ſunt, tranſtulit: minime verò uſucapione tali opus habeat alius b. f. poſſeflor, utpote qui eos ſtatim ſuos facit. G. 2. ſupra. (3) ſpecialiſſi- mèé quoad uſucapionem pro ſuo, quæ ſingularem diſtinctionem reci- Pit. vid. J. 8. ſupr. XIII. Ex e, quæ de fetd,lanay lacte, uſucapioneque diximus, nemo non videt, minime audiendum eſſe Cl. htiren e 1 gtt weſenmi ektennmn lu Gann 1 in bone ſti inn em ri⸗ N ſet Kilter au thilimne. , Uen s pigt r. G Ahet A iegztniin leucl. n gn Cioren ke⸗ leet aun, Cünma, Dend Aendun ene inie oltehin e. PARS IV. SECTIO I. 16 3 Cl. W'iſſenbachium gοα. ddt. f. de V. S. ad l. 26. od. ubi quæſtionis: An partus ancillæ furtivæ à b. J. poſſeſ- ſore poſſit uſucapi? nullam bockie in Orbe Chriſtiano utilitatem eſe; affirmat. Habet utique ea quæſtio utilitatem circa quæſtiones affines alias, de quibus dixi. Quin &c in ipſa que- ſtione de partu ancillæ fürtivæ po- teſt uſus hodie obtingere, non tan- tum apud illos populos, qui vera adhuc ſervitute utuntur: ſed &, ſe- cundum communiorem Doctorum opinionem, qui homines agnoſcunt proprios, quales vicini nobis Comi- tatus, Bentheimienſis, l'ecklaburgen- ſis, Steinfurtenlis, Epiſcopatus Olſna- brugenſis & Monaſterienſis aliique copioſè alunt. Quid ſi enim femina propria fugitiva ſimulato manumil- ſionis à priſtino domino impetrato inſtrumento (Erlaß⸗Brieff) le mihi propriam conſtituat pariatque? Vid. tamen ſupr. part. I. ſett. 7. S. 6. 164 DE MIRE VENIL RN8s MI XIV. Plura qui de quæſtione prin- inne cipe noſſe geſtit, is adeat Ant. Mat- umſene thæi Colleg. Cod. diſp. I. th. 25. ſeqq, Do- nell. & Hillig. 5. comment. cap. 25. 8 26. Bachov. ad Treutler. f. de uſurp. 8 uſucap. th. 3. Arumæum 20. diſp. ad ff. thej. 14. Ungepaur. 7. exercit. juſtinian. u ſen 2. Harpprecht. ad I. de uſucap. 8.2. num. A 1IG. Amayva 2. Obſerv. I. Greve §. diſert. ad ff. 26. Struv. Eckold. Schwenden– dorff aliosque ad tit. f.. de uſucap. SECTIO SECUNDA. AG quid eſt, Juris Conſulti & Cultores mei, quid rationis habet, quod Ventre (etiam ſuo) Præterito teſtamenta à patre facta ipſo jure ſubſiſtant, nativitate de- mum poſtumi poſtea rumpenda? cur liberi jam nati præteriti teſta- mentum ſtatim nullum dicunt, na- ſcituri non etſi jam ventres ſint? Quid? annon commodum ventris vult nch , 1n A df. Nt, ſrt danm Grere ahet Chwegln. liieg NN. NCNNO Glt ntiru (eäum o) punt hün Utirinte . ENel? Nerit el Count, t. elres ſot un veotrs F Juris Civilis, Venter babetur pro PARS IV. SECTIO II. 165 vult pro nato ventrem haberi etiam tum cum venter eſt, ſtatimque eum in bonorum paternorum poſſeſſio- nem ire? Quid? annon incom- moditatis nimlum ventri infertur dum interim, toto inquam illo tem- Pporeé quo venter utero materno clauditur, extraneus aut alius ſal- tim ventre interim excluſo bonis paternis utitur, fruitur? annon ſi vel maxime venter repetere à poſ- ſeſſore percepta poſſet, commodius eſſet ventri à principio poſüdere, quam petere poſtea & incommodi- tatibus illigari litium? annon præ- ſtat in tempore occurrere, quam poſt vulneratam cauſam remedium quærere? H. I. Vidit hanc equidem Juris Civilis iniquitatem Prætor conceſſa Ventri bonorum poſſeſſione, tot. tit. f. de ventr. in poſſ-. mittend. Sed quid Jus Civile moverit regulam nato 166 DE NIIRE VENTRIS nato cum de commodo ejus avitur, non agnoſcere circa præteritionem rr Ventris, hoc equidem ſerupulum ingenuo Juris ruipatori non levem inſiciat. Prœvideo fore aliquem, qui ultime voluntatis favorem velit prætexere: & omnino ſentio hunc ſingulari huic juri colorem obtendi & poſſe & debere, ſed non debebat utique memoratus ille ulti- mæ voluntatis favor jus liberorum, tenellulique adeo Ventris, ever- tere. Jus Naturæ liberis parentum bona addieit: at ab illis innocùum ſanguinem teſtamentaria diſpoſi- tione excludere, id ſane (neé quid gravius dicam) præter Juris Natu- ralis dictata eſt. Sed quid de præ- teritione liberorum, ventris in- Auarn „ſola loquar? Omnis illa Teſtamento ſecundum Juris Juſti- nianei placita diſponendi facultas, quantum à jure Naturali abludit? Facultas de rebꝗ ſuis diſponendi mor- te WWN . 7 i Un 1 Dwkeikinen len (nnhnn oN ſnen ge Nren nis Kgren Onnind ſto i oluen Eere, ln ntiile i. Kn Uls imoonen enin d. ſine/ ge ui gile rr⸗ Vendnd I 3Onms In n Ns . enli e, Unl fDd rmüng 8 PARS IV. SECTIO I. 167 te exſpirat; at jus Civile eam du- rare adeo ſtatuit, ut hercs eandem poſtea, etiam intra longiſſimum tempus, amplectendo, ceteris omni- bus mortalibus, etſi jam hi patrimo- nium à defuncto derelictum occu- paverint, præferendus ſit. Jus na- turale non dat homini jus in res ſuas, niſi viventi: Facultates de rebus noſftris diſponendi à ſummo Opitfice in nobis creatæ non durant, niſi quatenus eidem fupremo Opifici pla- cet easdem nobis non adimere: at avocata anima, avocantur ejusdem factitates: diſcedente illa, diſcedunt & hæ. Viderunt id fortean Romani Veteres, qui familiæ emtorem, te- ſtamento per æ&s & libram facto, re- quirebant: ut conſenſu contractuq; hune inter & teſtatorem inito, bo- na à vivente, in hunc loco heredis (enimvero differebat familiæ em- tor ab herede, G. 10. I. de hæred. in- ſtit.) acceptantem , translata vide- P ren- 168 DE IIIRE VENTRIS. rentur. Neu dixeris, teſtes de jure Juſtinianeo teſtamento accedentes acceptare teſtatoris voluntatem MN loeo heredis: non eſt enim teſtium mnn Mu qua teſtium ea conditio aut volun- tas. Si aliud quid fingitur jure Ci- Vili: erit manebitque ea Juris Civi- lis fictio, præœter jus Naturæ indu- cta: ſed nec in teſtamentis quæ abs- que teſtibus fiunt, ſume militaria, iſti fictioni locus dari poteſt. Ex quibus porro conſequitur, ſavorem illum teſtamentoram, de quo ſu- pra, non eſſe ex jure Naturali, ſed ex jure Civili, nec tamen perpetuo. Nec enim Lex Fuſia Caninia eum teſtamentorum præ contraétibus fa- vorem agnovit. Minus priſci Ger- mani, de quibus Tacitus de morib. Cerman. teſtatur eos teſtamenta non habuiſſe. Sed nec cum Romanis ſentiunt (ut alios omittam) Belgæ Geldri plerique, nec Groning. Om- landi, qui quam contractibus aliis- que NE , kltc in an, nid etats i hlulrten eninteſinm dd alt oln. gtrſr. e NC. Nuure nn. enihanrih. Une mitri, niportt, H lir, Ergen n,Eegah e Nonli, kumenpeneen, 1 Cninn aun VnAib. nbriäer. Ctis de mint PARS IV. SECTIO II. 165 que inter vivos actibus poteſtatem alienandi merito impertiuntur, eam teſtamentis, parte tenus ſaltim, de- trahunt. Dixi 2. aphoriſmor. 91. Ex quibus porro conſequitur, teſtamen- tarias diſpoſitiones (quidquid Juſti- niano viſùm fuerit) non favore ex- tendendas, ſed ad juris naturæ prin- cipia reducendas reſtringendas- que eſſe. Ex quibus porro conſe- quitur, teſtamentorum illum favo- rem Juſtinianeum ita interpretan- dum eſſe, ut quam minimum jus li- berorum, utpote Juris Naturæ fun- daminibus innixum, eodem læda- tur. Ex quibus porro conſequitur jura Ventris, ſi quæ per teſtamen- tarium favorem enervata ſunt, re- ſtringenda & quam ſtrictiſſimè inter- ettunentanon Cum Nn itm/N Gunmg 0. ins i⸗ pretanda eſſe. II. Fallor? an luculentum hujus rei exemplum & certiſſimum adeo Juris Naturæ veſtigium deprehen- dere licet in l. 10. ff. de lib. & poſt ibi: H Com- IVOo D-E IIRE VENTRIS Cummodiſſime is, qui nondum natus eſt, ta bheres inſtituitur: ſive vivo me, ſwe mortuo natus fuerit, beres eſto: aut etiam pure neutrius temporis habita mentione. Si alteruter caſus omiſſus fuerit: eo caſu qui omiiſſus ſit natus rumpit teſtamentum: quia hic filius nec ſub conditione quidem ſcriptus heres intelligitur, qui in hunc caſum na- Ritur, qui non eſt tetamento apprehbenſus. Sume: TLitius teſtator ait, Venter ſi vivo me natus fuerit, heres eſto. At ille mortuo Titio naſcitur. An & i nunc heres erit? Negat Pomponius d. lI. 10. Atqui teſtamentorum favor jubet, ut illa verba: Si vivo me naſca- tur: plenius intelligantur, cum ex- tenſione ſeil. & ſime mortuo. Sed ni- mirum evigilat hic quaſi jus Natu- rale: ſed nimirum fortius favora- biliusque debuit eſſe jus liberorum naturale, favore illo teſtamentario Civili. Sed nimirum jus ſingulare Ventris, haberi pro nato cum de ejus commodo agitur, per favorem an tetta- oteſhenen, te ncls Kron 1s Wenmm telumenun, . „— In ran t enen An ten PARS IV. SFCTIO H. : teſtamentatium ad nativitatem us- que poſtumi peſſundatum aut ſu- ſpenſum, ſtrictifſimam verborum illorum: ſi vivo me: interpretatio- nem depoſtulat. Sane enim, cum commodius Ventri ſit, quantum ad alterum caſum: ſi mortuo me: pro herede inſtituto non haberi: cum pater heredem ſuum legatis fidei- commiſſisque prægravare poſſit: jus idem Ventris dictat, ut teſta- mentum, ubi mortuo teſtatore pPartus prodierit, rumpatur: rum- patur inquam totum cum omnibus ſuis acceſſoriis oneribus, ad quæ Poſtumus utpote in hunc caſlum præteritus teſtamentum naſcendo rumpens minime obligabitur. Circa alterum calum eadem ratio eſt. III. Accedat & alia ratio, quæ in d. l. 10. jus Ventris ſingulare indu- cat. Loquitur Pomponids de ho- mine naſcituro ſive de Ventre. Hune in caſum ex. gr. ſi vivo teſta- H 2 tore mwz DE MHIRE VENTRIS tore natus fuerit, heredem inſtitu- tum: non cenſeéri quoque inſtitu- tum in caſum alterum , ſi mortuo teſtatore prodierit. Cum hoc de Ventre tantum prædicet Pomponius, credibile eſt ſingulari id ratione niti. Et eſt præter præfatam hæc, quod hi caſus adeo diverſi ſint, ut inten- tionem voluntatemque teſtantis te- ſtamentum quippe voluntatis noſtræ ſententia eſt) ab uno ad alterum ex conjecturis trahi non admittant: qui enim Ventrem inſtituit in ca- ſum ſi vivo teſtatore naſcitur, ille occaſionem captat, teſtamentum fuum immutandi, ſi præter ſpem pupa fortean progenita ipſi non placuerit, quæ ratio mortuo teſta- lgs la IS Iitrun r Atekutka utn anutt⸗ Heeaten Ucen Mern Mon tnirilte — ükininn ehle giib I onee tore ceſſat. Verſa etiam vice ſi in / caſum: ſi mortuo teſtatore naſcetur: Ven- ter inſtitutus fuerit, isque adhuc vivente eodem natus fuerit, inten- tio teſtatoris teſtamentum immuta- pile optantis, quod nunc pro diverſa 7 TIV Uereten lin. ſboglk iin. mn, Emit Cn or tathonni, ntone ni n he gron nt, utner. Petlints t. Clintrinelre . 0Al Neruner t Eelunennn Smer hen elnn N tn Dotto tel. um foen n Eiſſemn ſer Gle une Crnt, ie. Fumn MN. e⸗ Gnenn 1 PARS IV. SECTIO H. 17 5 noviter natæ ſobolis conditione ul- timas teſtantis cognitiones immane quantum conturbat, omnino ever- titur. =ð IV. Hæc autem omnia quam ni- hil commune habeant cum calibus illis ſubſtitutionis vulgaris, quos Impotentiæ & Noluntatis vocant, quis non videt? Ut enim geminam illam pro ſingulari in d. I. 10. occur- rente Ventris jure ſpecialiter a- lentem rationem in caſibus diclis Vulgaris fübſtitutionis nullatenus obtinere poſſe, quilibet ſentire po- teſt: ita vel propterea adhuc inter caſus dictæ legis 10. & caſus memo- ratos ſubſtitutionis Vulgaris diffe- rentia palpabilis eſt, quod illi con- tineant inſtitutionem, hi ſubſtitu- tionem: illi altero non exiſtente animum teſtatoris magis absque te- ſtamento decedere amantis indi- cant, hi cum ne primo quidem he- rede teſtator contentus ſit, enixam H 3 ejus- TV4 DE HIIRE VENTRIS ejusdem cum teſtamento decedere volentis mentem commonſtrant. V. Ex hiſce ita conjunctis, ex ratione etiam vel prima (JH. I. G& g. 2. ſüpra exhibita) ſola mihi perſua- fiſſimum eſt, abuti illos cextu vilo in l. 10. ff. de lib. & poſt. qui inde, ca- 1 ſum vulgaris ſubſtitutionis expreſ- lum unum non continere altérum im tacite, argutantur. Favor certe teſtamentorum Jure Civili pleniſſi- me Conſtabilitus (qui hic per favo- rem jusque liberorum aut Ventris non énervatur) contra ſentire ſua- det. Sed & voluntas teſtatoris ejus- que intentio (quæ in teſtamentis omnem paginam facit) uti in d. l. 10. caſüs diſtinguit, ita in ſubſtitutio- nis Vulgaris caſibus eosdem con- fundit, unumque ad alterum trahi & pertinere debere, teſtatur. B enim ſubſtituit in caſum: ſi heres eſſ’e non poterit, is utique intelligit & ca- ſum: ſi beres eſe non voluerit, Qui dn eni TIVNE nentd e 4 Ommonkunt. CMnineiz,er im (91 & l lli perin. l tel ie iinle, a iond ent. dinere Ktenm or ct eCl lnd Hinee i klamenti Cuändln. in Dolwto. eocten con Atenun tran teluan (l ⸗ n: Snnge⸗ Nelet Eer PARS IV. SECTIO II. 175 enim heres eſſe non vult, ille neque heres eſſe poteſt, & verſa vice ſi di- xerit teſtator: ſi heres eſe non volue- rit, intelligit & ſi non potuerit. Nam qui non poteſt, ille ſi ſanus eſt nee vult. Neque enim impotentem ri- diculamque adeo voluntatem ex- preſſiſſe cenſeri, neque teſtator in extremis hærens ludere & ridere velle prœſumi debet. VI. Igitur veriſſimum eſt, quod vides in l. 101. pr. & G. 2. ff. de condit. ES& demonſtrat. in conditionibus teſtamen- torum voluntatem potius quam verba conſiderari oportet. In caſibus condi- tionis ſubſtitutionis Vulgaris volun- tas teſtatoris extenſionem caſus uni- us ad alterum admittit: in caſibus i- legis decimæ contra. Veluti nec caſus Noluntatis tum Impoten- tiæ calum comprehendet, ubi teſta⸗ tor non volentem heredem vel legatarium pœna quadam ob con- tumaciam afficere vult ; duæ H 4 con- 1V6 DE IIRE VENTRIS N quæ contumacia (adeoque & pormna aitkan ejus in non potente ceſſat. Ex. gr. Anicchet g ſi pater voluerit filiam heredemnu- bere Sempronio, & niſi id fecerit, Sempronio legaverit mille: Sem- Pronius his mille gaudebit, ſi filia Sempronio nubere noluerit, at i non potuerit, ſume, impuberem mortuam eſte, ceſſat patris legantis voluntas, l. Io1. f. de cond. && or- brar. = VII. Conſimiliter ſi pater ven- trem ejusque matrem heredes ſcri- plerit, Ventrique ſi natus non fue- rit Titium ſubſtituerit, Titius Ven- tre enato & intra pubertatem de- mortuo heres ex ſubſtitutione non erit: neque caſus ſi natus non fuerit venter, ad caſum, ſi natus && impubes mortüus fuerit, hoc caſu producetur;, cum hic iterum in conditionibus teſta- mentorum ut (ut ait d. l. 1or. f. V. O.) voluntatem confiderare oporieat. At hoc caſu quo vir uxori ſuæ tam be- R— ne 8, m 1 4 4 A immtih e itmeumzel Aücimün WNY lende Den e tſit 1 ß nfekttenn Pnilit ſoen⸗ i, ſi⸗ olert, Imhlhgen Uriſeentt a Gimn ut ſen Nheels Ki. Uuns non d. b Tün Nen BentemnE. lütone won lnn ſteſt tu Gingbe onctnn ibnht⸗ 610) iner. A ſemde⸗ N 1H PARS IV. SECTIO I. wW/ ne cupiit, ut eam ex ſemiſſe here- dem ſcriberet; quo miſella vidua inſuper luctuoſiſſimo liberi ſui ex- ceſſu contriſtatur: quo & ipſi ex e- jusdem liberi ſui bonis legitima com- petébat: hoc, inquam, caſu quæ conjectura eſſe poſſit alia, quam pa- trem ſubſtitutum Titium non prætu- liſſe conjugi ſuæ niſi in caſum expreſ- ſum, ſi venter natus non fuerit. L. Fin. C. de inſtitut. && ſubſtit. Vid. Sect. 9g. GJ. 1. E. Nec minus illa extenſio de caſu ad caſum ceſſabit ubi teſtator expreſieé ad certum tempus fſubſti- tutionem reſtringit, ex. gr. ad annos decem: tum enim voluntatis conje- Gura in claris præſumtionem con- trariam non operabitur, l. 21. f. de vulg. & pupill. l. 137. H. 2. in f. f. V. O. IX. Quidni ſingulares jam addu- cti & ſi qui conſimiles caſus alii ſunt, firment regulam, caſum unum ex- preſſum continere & alium, ſi vo- H 5 luxr v8 D-E MIRE VENTRIS Huntati contraria conjectura non re- fragetur, d. lI. 101. pr. && g. 2. de C. G& D. 13. g fn. C. eigr. ſubftit. !. 4. F. de vulg. & pupill. l. 22. f. ald Trebell.l. 25. in f. F. d. Eb. & poft. Junge teſta- mentorum favorem de quo l. 12. f. de R. . & ſupra. Qui idem favor cum in ultimis voluntatibus, & plura in- duxerit ad contractus non extenden- da, mirum non fuerit, ſi in contra- ctibus confimilibusque inter vivos adctibus regula contraria obtinet, u- num videlicet actum alterum non complecti. . 22. f. ſol. matrim. junck. l. 39. ff. de patt. Omnes illas inter ulti- mas voluntates actusque inter vivos ex illarum favore enatas differentias enarrare velle, extra inſtituti ratio- nem eſſet: hoc tamen advertas ve- lim, ad teſtamenti ſubſiſtentiam non fuüfhicere teſtatoris voluntatem, ſed requiri inſuper voluntatem liberam, I.1. Cde &S. Eccläibi: liber fit ſtilus; cum in contrackibus tamen ſufhciat contra- hen- 9 1 1 AUnpe telk. Ce vo/ lonf. Cenhrorcumn ,Chlnin. Monentenden. t,n oontn. r iter ſinot n Ntntt, N Arens e Lotren, l en Akrnun. tngcumn eit onn⸗. 4 d Ttentum on PARS IV. SECTIO II. 179 hentium voluntas etiam coacta. At teſtatoris voluntas coacta, voluntas zuſta non eſt, cum libera non ſit. Un- de teſtamentum coactum ſine dubio erit nullum, conſequenter nullius effectus, conſequenter ſi quis teſta- toren ad teſtamentum faciendum coëgerit, ei hereditas à fiſco auferri non debet, ſed manere apud here- des ab inteſtato venientes aut teſta- mentarios priores: etſi talis coactor criminaliter extra ordinem coërceri poſſit l. I. C. ſi quis ai. teſtator. prohib. Diſſent. Struv. f. 34. th. 52. X. Denique, ſi quis opinioni- bus eorum geſtiat accedere, qui ſu⸗ pra allegatam legem 10. f. de lib. & poſt. Jure novo cenlênt abrogatam eſſe, is abrogationis hujus rationem in fa- vore collocet teſtamentario: habe- bitque commodiſſimam add. l. 10. re- ſponſionem in controverſia ſupra 5.5. propoſita. Intelligo autem Jus Novum fundatum Lege & Ratione H ge⸗ 180 DE MIRE VENTRIS generali I. ult. C. de poſt. her. inſtit. Diſ- Aentit Brunneman. ad d. . ult. qui ad ſecäalen in d. I. ult. memoratum ca- m, eam reſtringit. Interim ex his, Præcipue ex d. l. 10o. ſimul apparet, cujus uſus fuerit olim accurata illa poſtumorum diſtinctio de qua infra Fart. 6. G. 46. SECTIO TERTIA. VOlebamus ad alia progredi, ſed retrahit nos Sectio quarta partis tertiæ. Enimvero oblitus ibidem fui monere, diſtinctionem Bartoli ibi- dem ex A. Tabro & Jo. Pagenſteche- ro exhibitam præſidii nonnihil prima fronte invenire in l. 12. f. de teſtam. milit. & l. 3. C. de inoffic. teſiam. 8. I. In dicta l. 1g. caſus eſt cum quis ex, gr. Titium heredem inſti- tuit, ſervoque Sejo libertatem dat, Titiumque rogat ut hereditatem Se- jo reſtituat. Hoc caſu, ſi Tſtius ante di- AUm bein mimn alt ſin⸗ ti bche ſnäipriwun 1. lrunen En e Nler I N ln in N ligi emonung, tin elu Im Pureh Kolntl l e gu Uln NII. ri et ogurap ubienti n Munlii yelce. nhlm ſE ihm. , s an geten in. Etren a ltren e. GItnerne 7 PARS IV. SECTIO HII. 181 aditam hereditatem moriatur, di- ſtinguitur: aut Titius vivo & ſciente teſtatore deceſſit, aut eo mortuo vel ignorante. Priori calu, libertas & fideicommiſſum perit; poſteriori, etſi teſtamentum ſtricto jure ceu ob non aditam hereditatem initium fa- Rtum, nullius deberet eſſe effectus, tamen ſubveniendum eſſe Sejo ut & liber evadat & ex fideicommiſſo de- functi patrimonio potiatur, decidi- tur. lt adeo argumento hujus le- gis dicendum ſit, eum qui ventri ſubftitutus eſt, ſi ventris ſpes omnis vivo ſcienteque patre decollet, (& quidem tanto tempore ante mortem patris, ut teſtamentum aliud condere commode potuerit: quo pertinet arg. ex d. l. 3. C.de inoff. teſt.) ad hereditatem defuncti admitti non debere. Quid ad hoc reſpondeat A. Faber, videre eſt decad. 23. error. 3. n. ö8. Ego dico, dictam legem 14, caſum continere buc non applicabilem. Enimvero H Z3 - 7 1822 DE IIIRE VENTRIS loquitur de herede & fideicommiſſa- rio: Nos de duobus heredibus. Ibi principale eſt & acceſſorium: hic duo principalia. Ibi hereditate non adita fideicommiſſum debet perire: Hic ſubſtitutio non poteſt convale- icere niſi hereditate non adita. Ibi teſtamenti caput & fundamentum C(heredis inſtitutio S. 34. I. de legat.) deeſt: hic adeſt. Alia adhuc viſio Gothofredi eſt in notis ad d. I. 9a. lo- qui de caſu libertatis datæ, adeo- que ad conſequentias trahi non de- bere. Cuicquid ſit, ſive dictam le- gem 14. ad libertatem (quæ alias & Poſteriori in caſu interire debuiſſet) reſtringendam arg. F. ult. in fin. l. de do- nat. ſive ad fideicommiſſarium indi- ſtinéte quemcunque extendendam eſſe ſenſeris arg. G. 1. & ult. I. de fideic. ber. juntt. d. I. I4. ibi: tale aliquid: nihil tamen eidem per jus novum Nov. I. cap. I. derogatum eſſe credas: nam Nov. I. Cap. I. non pertinet ad caſum Præ- DIWN Eftimn. heteibe teber ei⸗ teſt nente n atn li ncametten NIE. lunchue io tr, Aeo⸗ Strnn onc⸗ g H eſauin. Etonmnm: eltre m ecn. n rxd Nir thiſtt iftl A. ilunun dod. eRtendendam Slhl ilt. ert il orumn ,el. (ec: Mun Uet Aclin PARS IV. SECTIO HI. 18; præmortui heredis, ut demonſtravi Irner. injur. vapul. Coitione 21. II. Adhuc ex 4. l. 2. C. inoſfc. teſt. nota ſis (1) præſumi aliquem teſta- mentum linquere in ſtatu quo eſt cum quis poſt teſtamentum factum adhuc vivendi & mutandi faculta- tem habet, neque tamen mutat. Quod viſionem illam Bartolinam ma- gis impugnat; Si enim teſtator per multum adhuc tempus vivens teſta- mentum, quo ventri alius ſubſtitutus fuerat, non mutat, id conſervare vel- le cenſetur, cenſebitur utique & ſub- ſtituto hereditatem in eventum ſi poſtumus non naſcatur relinquere, ſub hoc enim caſu omnis teſtamenti Vis à ſubſtituto pendet. III. Porro (2) ex. d. lege 3. nota ſingularem calum, quo teſtamentum nativitate poſtumi non rumpitur, nec etiam per querelam nullitatis evacuatur, nec per querelam inoffi- cioſi reſcinditur: ſcilicet cum mater teſta- X* 184 DE JNIIRE VENTRIS teſtatrix liberis ex. gr. duobus quos habet ſeriptis heredibus, tertio poſt te- ſamentum ſuſcepto, in puerperio vita deceſſit: quo caſu Venter admitti- tur in partem virilem d. l.3. C. de inoff. teſtam. Hæc lex non eſt alibi & ſingula- riter eſt notanda: ait Salicet. ad d. Il.3. qui tamen idem dubium movet op- ponendo quod mater ipfa ante partui Nſeivit ſe præagnantem & multo ſpatio ante 4 igitur ſciens ſe prægnantem teſtamentum Prius ſactum non mutavit, ventrem ex cer- ta ſcientia videtur præterüſſe, (adeoque exheredaſſe, præteritio enim matris habe- tur pro exhreedatione) & in voluntate iMa perſeveraſſe. Et ſi tunc cum prægnans erat teſtamentum fecit, tanto fortius ven- trem de quo tacuit ex certa ſcientin præ- teriiſſe videtur. Ideo conjetturari non poſ- Jſumn quod eum natum inſtituiſſet heredem: cum in incertis non certis locus ſit conjettu⸗ ris ff. de verb. obl. l. continuus O. cum ita. Tu dic ſimpliciter, præteritionem matris tum tantum pro exheredatio- I zxc 5N 1Goanutt 1, Epe un VWN 4gt Ordir n enee Apoeeto ſin Chter Tenit il Ctif Alig igl. Nlot t, um noſttop nltſptoere lt tunenm htenfeneree. E anninitt, Guunlun nurfiga n innuter. tſennne. Eyninpe tiſthenn ftniſt 4 it tetonen Aheleded⸗ 1 Darehnen Ange PARS IV. SECTIO III. 18 ne eſſe cum mater ſe liberos habere novit: at noſtro caſu mater poſt te- ſtamentum liberos concepit (loqui- tur enim textus de liberis quibus ni- hil niſi maternum factum imputari poteſt) adeoque animus exheredan- di ipſi deeſt: tum conjecturas illas generales per conjecturam aliam ſpecialem fortiorem hoc ſpeciali ca- Iu ernervari. Enimvero erli alias te- ſtamentum non mutans, præſumatur id velle durare, hæc tamen præſum- tio manifeſte ceſſat in uxore præ- Rlante „ quæ cum ſe matrem optet peretque, prœvidet ſimul teſtamen- tum quod fecit nullum eſſe aut fore, rumpendum aut reſcindendum eſſe, in eoque materna pietas acquieſcit, ſperans ſe partus pericula evaſuram, poſteaque prout unus aut plures editi fuerint, alio teſtamento liberis omnibus ſingulisque materne proſpe- Ruram. Quod ſi autem repentini caſus iniquitas matrem talem in puer- perio I96 DE RKIRE VEN TRIS perio exſtinxerit, materna pietas, Cui teſtamentum condere integrum a jam non eſt, partui tali in hunc in- ſperatum eventum ſaltem inter cete- ros liberos locum feciſſe omnino ræſumenda fuit. Hæc ratio aperte innuitur in ipſa lege: Verſic. repent. caſ. confirmatur ex eo quod ſi extra- nei inſtituti ſint heredes, hæc conje- Qura ceſſiet: cum tum enim com- modius ſit partui, ſi teſtamentum o- mnino reſcindatur ipſeque ex aſſe heres ſit, inofficioſi querelam move- bit. d. lI. 2. in fin. IV. Plane quod in d. l.2. proponi- tur, matrem in puerperio vita deceſſiſe: id non ita acceperim quaſi abſciſſe neceſlarium ſit ipſo in partumatrem exſtinctam eſſe. Nil minus. Puerpe- rium enim de toto illo tempors in- telligo quo mater puerpera ex partu *gra eſt aut decumbit. vid. Plaut. Truculent. act. 2. ſcen. 5. ibi: puerperio ego nunc me eſe ægrum uſſimilo, & infra: . inn WNen Me IVN Kekt inenn Rtemintrett Keile amin KCerntoggen S n. Cguolſtern. Sle. n tnin en Ametun-. gle er A 8 I PARSIV. SECTIO III. 187 quaſi puerperio cubem. Quemadmo- dum puerperam ægrotam per viam duci eſt apud Terentium in Adelph. att. 5. ſc. . Sume igitur, matrem nono poſt partum die mortuam eſſe: non du- bito caſum dictæ legis 2. C. ds inoff. teſt. etiam de hoc intelligere. Quam opinionem noſtram egregie confir- mat, quod in d. g. legitur, matrem poſt teſtamentum ſuſcepiſe. Quod dubio procul reſpicit ad morem vetcérum, quo liberi recenter nati ( anguinolen- Gerunmne- Prumnen Ninm Dune, tenporen en n tit An. tos vocat Cæſar in l. 2. C. de patrib. qui Fil. diſtrax. in terram deponebantur, patre eos, ſi agnoſceret alique geſti- ret, exinde tollente inque finum ſu- ſcipiente. Vid. Sueton. Jul. c. 52. Auguſt. c. 5. & in Ner. c. 6. l. 6. G. 2. jur. patron. I. 29. man. teſt. I. 16. C. de nupt. . pen. 8 ult. C. de infant. expoſ. c. Sed hune tollendi ſuſcipiendique morem etiam ad matrem (de qua lex noſtra tertia loquitur) pertinuiſſe, docet atque frmat vel unicus ille alias Nexain 9. NNG locus apud Terentium in Heautontim. 2nlan 188 DE MHRE VENTRIS Dõ alcl. g. ſc. I. ubi Chremes Soſtratæ di- Xerat, ſe nolle infantem tolli ſi puel- lam Soſtrata pareret: ubi tum tamen uella edita, Soſtrata eam ſiſtulerat: id quod Chremes innuit his verbis: Scio quid feceris: ſuſtuliſti Soſtrata pu- ecllam. Certe cum illud tollere & ſuſcipere à matre in ipſo enixu fieri nequeat, ſequitur, puerperium in d. h. 2. etiam ad illud tempus pertinere quo mater ſuſcipere tollereque libe- ros potuit. Ut ſuſceptio puerperii appendix aut conſequens ſit. V. Alia adhuc ad d. lL. 3. Manticæ 2. de conjelctur. ult. vol.2.n. 5. ſeq. & Brun- nemanni commentar. ad d.lz. viſio am- plians eſt, ut deciſio ejusdem legis etiam locum habeat in patre, ita ut ſi imn credat rumori de fili morte ſparſo & obid eum prætereat, inſtitutio a- liorum liberorum ad hunc quoque ea videatur extendenda potius ex con- jecdtura voluntatis & pietatis pater- ſa . næ, WN mi nle lirft encsltnt. enet N Ubi nen en ſlenn ith mnii, . hrtt ⸗ llu Olere 4 ennfe, ecenunne n ſerenere Ugeelbe. nperttl lenlt 1s Mrta rdur⸗ , om. eiokenkei te,iltl rt haſ ,limtd⸗ ue olle isenen. Eais ue N PARS IV. SECTIO III. 1890 ne, quam ut dicamus teſtamentum nullum eſſe. VI. IIlud levius eſt, ſed non expe- Gaveram id ab Anthonio Fabro, ut de decad. 33. error. 3. ad illa verba Bar- toli: quid, ſi ſubſtitutio pupillaris facta eſt ventri & venter non naſcatur: ad- ſpergeret hanc inanem cenſuram: credideram in hunc usque diem non naſci ventrem, ſed parere. Imo, Anthoni Fa- ber, venter prout à matre diſtingui- tur (v. I. ult. C. d. inſtit. & ſubſtit. & p. 1. viſ. I. alibique dicta) non parit, ſed tantum naſcitur. VII. Denique cum in caſu dictæ legis tertiæ, mater Ventrem cenſea- tur inſtituiſſe. A. l. 2. ibi : conjettura voluntatis & bered. inſt. conſequitur ventrem ſine adjecta cauſa præteri- tum à matre vel exheredatum non eſſe, conſequenter jus Novellæ iy5. cap. 3. de exheredatione præteritioneque in linea recta ſine cauſæ adjectione agens, ad caſum dictæ l. 3. non perti- nere, 190 DE KIRE VENTRIS nere, conſéquenter nec in ecodem caſu noſtro quicquam mutare. SECTIO QUARTA. Eterum memoratæ princ, dictæ Veltionis z. partis 2. rationes, jun- a l. 4. de vulg. O Pupill. ſubſt. evin- cunt etiam ſi pater ventri ſuo vulga- riter ſubſtituerit, eam ſubſtitutionem vulgarem expreſſam continere etiam pupillarem tacitam: ita ut talia te- ſtatoris expreſſa verba: Venter heres eſto, & ſi heres non erit, Cajus eſto beres: etiam tacite comprehendant hæc verba: Ji venter natus poſtea & heres factus intraque pubertatem mortuus fue- rit, Cajus eſto beres. Ita ut verba: ſ beres non erit, Cajum ad heredita- tem & teſtatoris & poſtumi admit- tant, caſu quo venter heres patri fa- Rus fuerit. . G. I. At huic deciſioni opponitur l. ult. C. de inſtit. & ſubſtit. ibi: Nuliſtitu⸗ . . tio- rn PXARS IV. SECTIO III. 191 nmun tionem ubi poſtumus natus reſpuendum eſſe *cenſemus. it. tim autem tantummodo ſub- Kitutionem admittimus cum poſtumus mi- NII nime editus fuerit. Sed reſpond. Eſt ibi ſingularis atque exceptus calſus, 2 cum Venter matrem habet cohere- Sn. dem, hacque ſuperſtite impubes mo- n. ritur, tali caſu cum teſtator venttis matrem heredem velit, cenſêtur & matri propter pericula incommodi- tatesque partus faviſſe præ ſubſtitu- to extraneo, ut matri portionem ventris crédatur voluiſſe jure accre- fſcendi accedere. Eſt hæc ergo ex- endm in ceptio à regula, quæ vult: ſubſtitu⸗ MrS tionem vulgarem expreſſam conti- nimuft. nere tacitam pupillarem. d. I. 2. ff. vulg. & pap. Excipe: Niſi ſubſtitutio vulgaris ventri facta & huic mater coheres data poſtumusque impubes demortuus ſit. d. I. ult. C. inſt. & ſubſt. adde ſect. 2. 6. 7. ſupra. Neque videtur hic caſus ad alios extendendus eſſe, Ex. gr. ſi pater filium jam natum ſed ad-⸗ 192 DE NIRE VENTRIS adhuc inpuberem, matremque co- heredes inſtituerit, filioque Cajum ſubſtituerit vulgariter: quo caſu, ſi filius impubes heres factus fuerit in- traque pubertatem deceſſerit, Cajum admittemus ad impuberis filii por- tionem matre remota: tum quia in liberis jam natis ceſſant partus peri- cula & incommoditates, tum quia dictæ legis ault. C. de inſt. & ſubſtitut. de- ciſionem Imperator expreſſe reſtrin- git ad caſum, quo quis prœgnantem habet conjugem. ihi in tali pecie c. in hujusmodi caſu c. cum qiidam præ- gnantem habens conjugem. Unde & in- ter cetera argumento hujus legis non inepte concludi Koch videtur, matrem etiam per ſubſtitutionem pupillarem tacitam à bonis filii poſſe excludi. Si enim hoc ſingulari de- mum ſpecie mater ad filii bona ad- mittitur, regulariter ſecus erit. vid. Vinn. ad tit. I. de pup. ſubſt. n. 11. ſeg. Struv. f. 33. th. 29. Add. quæ dini iichliim D W. nNtma rin Ccklkrtünm ilnng = S = S = l lentin ets fli r. unculin tantg ei⸗ 8, dnn gin Nelerelti. monnen PARS IV. SECTIO III. 19 ½ ad inſt. 2. aph. 125. ubi quod ad legi- In timam tamen portionem matri aſſe- rui condictionem ex l. 32. ff. de reh. cred. junttis l. 30. I. 32. C. inoff. teſt. 8 Novell. 1. præfat. Diſſ. Vinn. d. I. n. II. II. Interim a caſu dictæ legis ult. C. de inſtit. & ſubſtit. excluſam nolim ſubſtitutionem vulgarem tacitam quæ pupillari expreſſæ ineſt. Ve- luti ſi quis dicat: Venter eſto heres, E ſi heres fattus & imhpubes fuerit mor- Uedin le ntent, blttrüonen finoſe mgdinde gibomz. ett . Nn. . e dn 1 tuus, Cujus eſto heres. Sane cum te- ſfſtator dicens: ſi heres non erit &S&c. cenſeatur etiam adjeciſſe hæc ver- ba: ſi heres non erit. I. z. de vulg. C pupill. conſequitur, dictam legem ult. huc etiam ſpectare, utpote quæ loquitur de caſu quo quis adjecit, ſi poſtumus natus non fuerit, id eſt, Ni ex caſu impotentiæ heres non fuerit falctus. At hoc adjicitur vel expreſſe, vel ta- cite ſubſtituendo pupillariter. d. I. 4. Quid? An ergo vulgarem ſubſti- 92— I tutio- 194 DE IIIRE VENTRIS tutionem pupillari expreſſæœ tacite ineſſe cenſemus? Ita eſt: per d. I. 4. pr. ibi: in alterum caſum. ff.de vulg. & pub. *S d. l. 4. §. 2. ibi: in utrumque eventum. add. Vinn. 2. quæſt. 27. Struv. f. 33. th, 22. PARS QUINTA. g. 1. Ar quid hoc eſt quod in Ven- trem non cadat morbus ſon- ticus? arg. I. ult. J. 1. ff. de ædilit. edict. Integer G. 1. eſt hic. Quoties morbus ſonticus nominatur, eum fignificari Cuſſius ait, qui noceat nocereé autem intelligi qui perpetuus eſt, non qui tempore finiatur, ſed morbum ſonticum eum videri, qui in- ciderit in hominem, poſtquam is natus ſit: Jontes enim nocentes dici. II. Scio illum textum in verbo natus varie mutari. Tu neſcis? Vide s Gothofredi notas, & deprchen- in ANR RAIam. Loa an, e W eNele⸗ t ek t! . Wn ler. mn r. tal. 4 imt lfe iniinr nlg ſgi on nirmn Ulen, nn. mi nu , n ſebo⸗ elest i⸗ tehehet 1 PARS V. 19 5 des pro natus ab interpretibus ibidem reponi ſanatus, immo & accnſatus, quin & damnatus. Eadem ratione dices, totum iſtum verſiculum eſſe expun- endum: aut, ut alibi Vinnius, lapſus hic eſt Tribonianus. III. At mihi textus in d. l. F. G. 1. uti integer & incorruptus ad nos pervenit, juris naturæque analogi= am maxime ſpirare „perpetuo vi- ſus eſt. Cum enim certiſſimæ na- tæque nobiſcum veritatis ſit, nul- lum omnino morbum, multoque minus ſonticum, ſine præcedente ſanitate, mente concipi poſſe arg. l. 76. ff. de ſolution. fſequitur, in ca- pite Edilitii Edicti, de eo enim hic agitur, actionumque exinde emto- ri competentium intuitu, non poſſe admitti morbum ſonticum „ ante- quam venter exierit extra uterum maternum ſanus, & tum tempore ſubſecuto morbum ſonticum habue- rit. Si enim, Feſto teſte, ſontire 1 2 eſt 196 DE IIRE VENTRIS eêſt idem quod obeſſe & graviter no- cere: certe non poteſt ſontire ho- mini recens nato, niſi ſanus natus fuerit. per d. I. 76. Venter autem quamdiu venter eſt, non poteſt in dicto Edicti .dilitii capite ſanus di- ci, utpote cum id eſſet in commo- dum emtoris, qui ſanitate iſta dein- de per morbum, ſonticum maxi- me, corrupta, acdctiones ſibi Redhi- bitoriam & Quanti Minoris acqui- reret: adeoque Venter in commo- dum tertii haberetur pro jam na- to, quod contra omnem, ut ſu- pra vidimus, juris noſtri analogi- am eſt. 3 IV. At aliam, dicat quis, ratio- nem tamen aſſertionis ſuæ dat ] Ctus in d. I.f. G. 1. ſontes enim (inquit) nocen- tes dici. At, inquam ego, eadem eſt hæc ratio quam ego aliis verbis propoſui & explicui. Ideo enim natis non convenit morbus ſonti- cus, quia ipſis nihil dici poteſt ſon- tire, 14 1t Gvdrain NWN Crfkerm. Cnir . linn nts Ekr ten 0n Mekin e ſing . n (ommo. teden. taum m. ſiheti. n Al. inconno. d m . len, ul Eianle. e, . er it hoer h/elen l ſeti o aun bis ſot⸗ n PARS V. 197 tire, ſontire enim eſt nocere, ſon- tes dicuntur nocentes. Ergo de- bent ſani prius fuiſſe, antequam dici poſſit, morbum aliquem ipfis ſontire: ergo prius naſci, & qui- dem ſani aut ſaltim poſtea gaudere ſanitate ante morbum. In utero materno nec ſanitatis integræ ſunt, nec læſæ, reſpectu hujus (ut dixi) Wdilitii Edicti. V. Ita defendimus, analogia ju- ris id depoſtulante, textus hujus integritatem in verbo: ſanus. Ne mireris. Etiam in aliis hujus tituli legibus idem poteſt præſtari. Dubi- tas? At ecce vél in codem noſtro S. 1. d. l. f. habes, morbum ſonticum eſſe qui perpetuo nocet, non qui tempo- re finiatur. At quomodo id concor- dat cum illo Juliani in l. 60. ff. de re judic. ibi: Sonticus exiſtimandus eſt qui cujusque rei agenda impedi- mento eſt. Et Javoleni in l. 113. F. de reg. jur. ibi: Morbus ſonticus eſt I 3 qui 19 9 DE MIRE VENTRIS qui cuique rei nocet. Quibus jun- ge IIlpianum in l. 4. S. F. in l. 6. F. Xzdil., editt. Immo & vitium huc per- tinebit, etſi alias a morbo (ergo & a ſontico) diſtinétum. Ego (inquit CIlpianus in l. 1. G. Z. f-. de ædilit. edict.) puto Kdiles tollendæ dubitationis gratia bis zara TS& a7ταε*ο νπ gixiße re qua du- bitatio ſupereſſet. Reſpondéo in fu- Pra vila l. Alt. G. 1I. de ædilit. edid. poſt voculam non debere non equidém inſeri (hoc enim Legislatoris eſt) ſed ſubaudiri voculam tantum, ve- luti ante voculam qui debet ſubin- telligi r& etiam. Qualis ellipſis in jure minime infrequens eſt. Quam in rem plurimos textus adduxi di- ſput. ad l. Vinnum. ff. de reb. credit. Sed & aliis Auctoribus talium parti- cularum ellipſes frequentiſſimæ ſunt. Non illarum, inquam, duntaxat quas dixi: ſed & aliarum. Taci- tus de Germanis: Cdere loco, dum- modo rurſus inſtes, conſilii quam formi- dinis arbitrantur. VI. PARS V. 199 VI. Subjicio ex eodem titulo l. 12. §. ult. f. de ædil. editt. ubi Ctus: Is tui Os oleat an ſanus ſit? quæſitum eſt. Trebatius dit, non eſe morboſum, os alicui olere (veluti hircoſum ſtrabonem) hoc enim alicii ex illuvie oris accidere ſo- lere. Si tamen ex corporis vitio id ac- cidit, veluti quod jecur, quod pulme, aut aliud quid ſimiliter dolet, morboſus eſt. In hac lege vides illa: bircoſum ſirabonem. In editionibus hactenus vulgatis poſt bircoſum vides comma poſitum: quod me vides omilſiſſe. Nec enim eſt illud comma a Legis- latore aut legs auétore. Sed nec eſt in Pandeétis Florentinis, de qui- bus alibi monui, eas commata nulla habere. Unde Trebatii hanc mentem eſſe collgo, hireoſos ore id eſt olidos (veluti apud Horatium Gorgonius hircum olebat, & idem Horatius hircum, olentem mari- tum cognominat, & apud Martia- lem eſt hircoſum oſeulum) non eſſe 14 mor- 200 DE IIRE VENTRIS morboſos, ſi ex illuvie oris id pro- cedat, veluti id cernere ſit in ſtra- bonibus, utpote qui ob diſtortos oculos parum in hominum conſor- tiis grati, etiam oris ſordes parum eluant adeoque hircoſis dentibus ſint, utpote horum ceterique cor- Deris cultus, ob præfatum oculo- rum vitium, plerumque incuriofi. Ita, Lector, carere tibi mihique li- Cet variis d. l. 12. G. ult. emendationi- bus, quas miraberis inſpiciendo no- tas Gothofredi add. l. 12. . ult. VII. Sed quid reponemus ergo ejusdem Gothofredi notis ad dici ti- tuli l. 21. H. 2. & l. . 9. 9. An & ad hos omnem emendationem re- ſpuemus? Reſpuemus. Et ad d. I. 21. §. 2. ubi pro, iidem diebus id red- dqi, volunt ſcribi isdem de rebus reddie dico talia pleniſſime à mentée Cti abeſſe. Quæſo enim, lector, an- non in dicto §. 2. vides illa: dupliciter cautiones interponi, alias in præteritunn, alias in futurum. Adſcribam textum in M Nle ni; n it Kuh. 0 Cenſ nun ann ng OmI Canthn tern. tigen. I un al. Conenn I En hler rek IUnme ,l Nkr,a. n fpen tennn PARS V. 201 integrum uti apud Gothofredum le- gitur. Item Pomponius ait, interdum etium dupliciter cautiones interponi debe- re: alias in præteritum, alias in futu- rum, ut puta, ſi ejus ſervi nomine, qui redhibetur, emtor, procuratorve ejus ju- dicium accepit: vel quod cum eo ageretur, vel quod ipſe ejus nomine ageret. Caven- dum autem eſſe ait: ſi quid ine dolo ma- lo emtor condemnatus fuerit, aut dede- rit, his rebus recte ſpectari. Vel ſi quid ex eo quod egerit, ad tum pervenerit, dolove malo vel culpa ejus factum ſit, quo minus perveniret, isdem diebus reddi. Dic, annon illis verbis in præteritum jam ex hibitis accurate reſpondent illa: isdem diebus. Verſiculus ergo quo de agitur, legatur tranſpoſito duntaxat uno commate, hoc modo: vel ſi quid ex eo quod egerit, aut ad eum pervenerit, dolore malo aut culpa ejus fattum ſit, quo minus perveniret üsdem diebus, reddi. Er- go üsdem diebus pertinent ad præce- dentia hujus verſiculi verba, non ad I 5 ulti- 202 DE IIIRE VENTRIS. ultimum ſive fequens illud: redqi. Nec juvat Emendatores noſtros in notis Gothofredi adducta l. 30. pr. F. de æd. editt. Enimvero non habet hie textus illa verba iisdem diebus: ſa- teor. Sed nec habet illa Emenda- torum: iisdem derebus. Verum ve- luti dubitandum non eſt, quin lex ſuppleri debeat ex lege. l. 26. C l. 25. de legib. GO. pen. I. de L. Aquil. ita ſequitur, verba illa: iisdem diebus: & ad d. l. 30. pr. pertinere. I. 25. de le- gib. Sane illa Emendatorum: iiedem de rebus: illuc pertinere nequeunt, cum d. l. 30. pr. agat de reddendo toto: at dicta verba Emendatorum agant de parte, hanc enim exigit illud: de: occurrens in verbis quæ illi de ſuo intrudere ſatagunt. VIII, Nec felicior criſis eſt ad d. l. 23. H. 9. ſive ult. in fin. dum præ, ven- ditio remanfiſet, magis placet, vendi- toris manſiſet. At mihi id minime placet, nec tibi Lector, ſi ingenu- 1n don hie Anleh. Ulnmd. PARS V. 203 us es. Agitur in d. G. ult. de caſu ſervi venditi, qui cum emtoris in- tuitu heres ab alio inſtitutus fuiſſet, ab emtore poſtea venditori redhi- bitus fuit. Ubi tum quæſtio exo- riebatur, an hereditas tali modo ſervo relicta venditori reſtitui de- beat? Quod in d. §. ult. affirmatur: propterea quod cum vel ipſo quo- que venditionis per redhibitionem non reſciſſæ, id eſt ſalvæ remanentis caſu, nil omnino lucri ad emtorem inde cujus contemplatione relicka ſervo hereditas erat, perventurum fuiſſet (hereditas enim ſervo meo relicta intuitu tui, non ad te, ſed ad me ceu ſervi dominum, perti- net:) nulla plane ratio futura fit, cur emtor eétiam ex venditione illa per redhibitionem infirmata, inte- grum hereditatis lucrum prætende- re velit: quandoquidem redhibito- rio judicio venditor æque atque emtor in integrum quodam modo reſtitui intelligitur. arg. d. l. H. 7. Si I 6 ven- 204 DE HIRE VENTRIS venditorem igitur in integrum re- ſtitui dixeris, ad eundem quoque velut ſervi dominum ipſam quoque hereditatem, ut emtoris intuitu, ſervo relictam, pertinere ſtatuen- dum eſt. Quo quidem Cti argu- mento, cui non mutata textus in 4d. O. ult. noſtri verba appoſite re- ſpondent, quid clarius eſſe queat, non video. Cum contra prætenſa illa in Gothofredi notis, de qua di- xi, emendatio evidenter didli ra- tiocinii nervum aut obſcuratura laut penitus infirmatura ſit. IX. Poſſem reliqua quæ in eo- dem titulo, immo & in aliis emen- dationibus Nonnullorum expolita videmus, pari ratione fulcire, Ii id non eſſet nimium extra Ventris Jura vagari. Et jam forte nimium calamo indulſi digreſſione hac an- ticritica. Subducendi alias in eo- dem ſæpe dicto titulo adhuc Criti- corum ferulæ erant Paulus & Pom- Po- , PARS Vv. 20f cun ponius, ille in l. 13. pr. hic in l. 29. O. in ee ult. &d. edict. in illo habes: Bovem lin e qui cornu petit, vitioſum eſſe, plerique i mn dicunt: item mulas quæ ceſum dant: ubi rt ſi pro ceſum dant: legunt, ceſſim eunt: ni. id eſt, retrocedunt, arg. l. 52. §. 2. ntng ad L. Aquil. Gothofr. ad 9. l. 42. Pr. Quid ſi & mihi levius liceat emen- dare, ut pro ceſſum legam cæſum, à cæedere, ut intelligantur mulæ calci- bus cædentes, id eſt ferientes. Cæſum . Latine dici, vel ex rutis cæſis patet. WImn Aut quid ſi pro ceſum legam peſum. Ceoerte enim peſum dare, Latinum u ſatis eſt. IIt intelligantur mulæ pe- . dibus omnia obvia proterentes atque n perdentes. Neutra tibi, Lector, lr,d ex emendationibus his noſtris pla- ne cet? Eſto: nec nobis illa ex Gotho- “ fredo adducta prima. Retine ergo rr ceſim à cedere id eſt retrogredi. Kütr Hujus enim compoſita habes in Ab- ceffus, Exceſſus, Inceſſus &c. Sed quo iterum Gilabor 2 Penſabit hunc 7 me- 206 DäE IIIRE VENTRIS meum (ut Plinii verbo 9. epiſtol. 26. utar) exceſſum ſequens Pars brevi- tate variorum. PARS SEXTA. §. I. Tiam ex Divino afflatu, ven- Strem concipi poſſe, Ægyptiorum olim fides fuit: quod ex Plutarcho notum, & refert D. Gurtler. origin. mund. Nobis talis unice notus eſt, quem refert Evangeliſta Luc. 1. verſ. 35. Dominus inquam noſter Jeſus Chriſtus. Quod ad Johannem Ba- ptiſtam autem, eum ventrem etiam in dicto Lucæ capite agnoſco, ſed eum immediate ex Zachariæ ſemine conceptum eſſe, patet e d. c. I. verſ. 14. O& 24. II. Sed à Sacris ad profana trans- camus. IIbi mirabilis imprægnatio occurrit apud Tenzelium curioſ. bi- . Ne n, Ten. , l Gnnrenme tuN. in ne. PARS VI. 207 blioth. repofitor. I. pag. 244. ubi refert, urſum puellæ rurali vim intuliſſe, eandemque ventre impertüſſe, quem ipſa tamen medicaminibus abege- rit. Aliud mirabilis conceptionis exemplum exhibet Stephanus Mori- nus diſſertat. 3. pag. 104. ubi ait, naves ſal vehentes incredibilem murium pro- dGucere copii, temellis etiam citra ma- ris operam & ſalem duntaxat lingen- tibus, fœcundis. Porro, ſi qua fi- des Procopio arcan. hiſtor. c. 12. con- ceptio Juſtiniani noſtri peracta eſt per coitum ſpectri cum jJuſtiniani matre. Dixi de eo diſertat. 1. de Cor- nibus & Cornutis G. 43. ubi & inte- grum Procopii locum collocavi. Tangit idem & filius meus J. F. W. Pagenſtecher Confiliarius & Profeſ- ſor Steinfurtenſis tratt. de Barba num. 3. alia inſuper huc pertinentia ſu- peraddens, veluti, Platonem ex ſpectri & virginis complexibus con- ceptum: Wier, de præſtig. damon. I. 2. Pr On . 22. 20 8 DE IIIRE VEN TRIES c. 22. Et ex Pomponio Mela libr. 3. c. 9. grandem littoris Æ.thiopici fle- 14 xum, grandem inſulam incluſfiſſe, uim in qua tantum feminas eſſe narrant, toto corpore hirſutas & ſine coitu marium ſua ſponte gravidas. De rubellione piſce, eſt apud Ariſtote- lem lib. 2. de generat. animal. c. 5. An fabulas his ſubeſſe, credis Lector? At quid ergo ſtatues de eo quod re- fert J. Robert. 3. del. Eur. 7. füiſſe ſa- cerdotem aliquando amore virginis captum, litterasque ad eam milſiſſe hoſtia conſecrata obſignatas, quam cum puella præ religione ore & den- tibus avulſiſſet, partem hoſtiæ in virginis ſtomachum & ventrem de- laplam, virginemque ex ea Ven- trem concepiſſe. Addo aliud ex Neocoro bibliothec. nov. libr. 1699. pag. 672. eſſe feéminas Peruvianas, quæ ſi gravidæ ſint, jurent ſe ex Sole concepiſſe. III. Formationem fœtus, à capi- te W d u n u utſemmn 1r Uni mlge. Etenmnc. A Ner id Ad e — PARS VI. 209 te oriri, tradit D. Collega Hulſius ord. deliband. S. 323. Quodſi verum eſt, non tamen inde concludes, deli- tum ibi in dubio cenſeri perpetra- tum eſſe, ubi caput occiſi hominis inventum fuerit jacere. Etſi enim & apud )Ctos caput principalis hu- mani corporis habeatur pars l. 44. ff. de religiof. non tamen delicti perpe- trati locum jura ex principali homi- nis parte, ſed ex loco quo delictum inchoatum vel commiſſum ſit, de- terminant. l. I. C. ubi de qiminib. Quis autem non præſumat, delictum ibi perpetratum eſſe, ubi pedes qui- eſcunt? Cum utique occiſus pedi- bus fuis non capite ambulaverit ſte. teritve. Quæ ratio ex æquo valet & in caſu quo caput corpori adhuc cohæret & in caſu quo à trunco ſuo caput revulſum eſt. Quin & po- ſterioris caſus deciſio firmatur altera ratione, quam & exhibet præfatus D. Hulſius. Agnoſco (inquit g. 32.) . ca- 27 b DE NIIRE VENTRIS eapiti in corpore primas deberi: ſed quia in provolutione, juris momentum fun- datis, mirari ſubit, quomodo eam de trunco, & non potius de capite præſu- mere potueritis. 4 . IV. Si duo ventres uno partu edi- ti fuerint, qui poſterior venter eſſe deſüt , primogenituræ jure non gaudebit. Si non conſtet, uter prior, uter poſterior ventris jura depoſuerit, non patris erit arbitri- um, ſed ſortis. Tiraq. de jure primo- gen. quæſt. 17. Diſſ. Vacca ad l. 15. F. de ſtat. homin. Diverſa ratio eſt liber- tatis: ubi tum heres eliget arg. . . §. 2. de legat. 2. Alexand. ad Bartol. ad d. l. 15. Diſſent. Feltman. audl. 10. f. d.t. Aliter adhuc alii. Vid. Vacca, & Feltm. ad d. 1. 15. & ſeqq. V. Si mortuus emerſerit venter, omnia ejus jura intercidunt: adeo- que nec teſtamentum rumpit: nec ſubſtitutioni locum facit. arg. I. 129. F. de 1 WD D rte. Aetuch E . Ecgi⸗ N PARS VI. 2n fj. de V. §. 1. 2. C. de poſtumis. Alexand. I. Conſil. I. niſi fidei commiſſariæ. arg. 1. 2. C&. comm. de leg. VI. Heres inſtitutus eo tempore quo incertum eſt, an mulier plena ventre ſit, an vacua, decedens he- reditatem ad heredem ſuum trans- ittit excluſo ſubſtituto. I. Sa. ff. acquir. hered. Huber. & Thomal. F. de vulg. & pup. ſubſt. poſſt. 10. Et cur adeo abſurdum ſit, ſubſtitutum ex- cludi per heredem inſtituti intra deliberandi tempus mortui? Vid. Thomalſ. d. tit. ad pofit. 9. 10. VII. Cum feminam ventre bea- tam occidens, gravius remp. lædat, quam qui vacuam, ſequitur, ut & gravius puniendus ſit, arg. I. 21. f. 5* de pœn. Unde de Jure Omlandieo iſte quadrupli pœna afficitur. . Om- land. hart. 6. art. 37. Sed & alio mo- do feminam ventre oneratam læ- dens, gravius coërcendus eſt. v. Jus militare Belgic. & ibi Feltman. in not. artic. 4. VIII. 212 DE KIRE VENTRIS ””ÿ VIII. Si quis medicamentum ad 6a1E conceptionem ventris dederit, ex quo ea quæ id acceperat, deceſſe- rit, leviori pœnæ locus eſt. I. 3. §. 2. junct. I. 1. §. 1I. f-. de ſicar. Adeo fere in *omnibus pœnalibus judiciis impru- dentiæ ſuccurritur. l. 105. de R. J. vid. Sande & Ludwel. ad d. l. 105. & Struv. ff. exerc. 40. th. 10. IX. Meminiſſe etiam liceat 8C. Planciani ſive Plantiani, de quo l. I. H. 10. & l. 2. J. 1. Ff. de agnoſcend. & alend. lib. quod ad ventres etiam hactenus pertinet, ut mulier gravidam ſe pu- tans, facto divortio, intra triginta dies marito denuntiare poſſit, ſe gravidam effe, & eo quidem cum effectu, ut maritus mittere cuſto- des ad ventrem cuſtodiendum, aut alias denuntiare uxori debeat, quod ex ſe prægnans non ſit: ita ut ſi ma- ritus hoc negligat, partum agno- ſcere debeat & interim alere. I. I. §.3. WI “ dent, VD wttliſ⸗ Al ni ll Alluac N Alen ann tee al Kencnn, Celet l uuior. Imn W. lt l PARS VI. 213 S§. 4. d. t. His nunc ſubjiciam ejus- dem legis paragraphum 14. Eſt ſe- quens ex editione Gothofiedi : Iem Julianus ſcribit: ſi uxore denuntiante ſe prægnantem, maritus non negaverit: non utique ſuum illi partum effici: cogen- dum tamen alere. Ceterum (Ri) eſſe ſa- tis injurioſum ait, ſi quis longo tempore abfuerit, & reverſus uxorem prægnan- tem invenerit, && idcirco rejecerit: fi quid ex his, quæ ſenatus conſulto conti- nentur, omiſerit, ſuum heredem ei naſci. Vides hic ſententiam Juliam relatam ab Ulpiano. Alibi idem IIpianus eandem Juliani ſententiam recitat, ſed paulo aliter. Ita enim legitur in l. 6. . de his qui ſunt ſui vel al. jur. Fili- um eum definimus qui ex viro & uxore ejus naſcitur. Sed ſi fingamus abfuiſſe maritum, verbi gratia per decennium, reverſum anniculum inveniſſe in domo ſua: placet nobis Juliani ſententia, hunc non eſſe mariti filium. Non tamen fe- rendum Ixlianus ait eum, qui cum uxo- re 214 DE MIRE VENTRIS re ſud ſſidue moratus nolit filium agno- ſcere, quaſi non ſuum. Sed mihi vide- tur, quod & Scævola probat, ſi conſtet, maritum aliquandiu cum uxore non con- eubuiſſe, infirmitate interveniente, vel alia cauſa, vel ſi ea valetudine paterfamilias fait, ut generare non poſſit: hbunc qui in domo natus eſt, licet vicinis ſcientibus, filium non eſſe. Ex his apparet Julia- num duos caſus diſtinéte conſide- raſſe: I. quo maritus abſens, 2. quo præſens, fuit. De priori caſu agit Julianus apud UIpianum d. l. 6. princ. && d. lI. I. J. 14. fin. De poſteriori au- tem d. I. 6. in fin. & d. I. 1I. G. I4. princ. Quod ad priorem caſum, placet Uiano Tultani ſententia: non ve- ro quod ad poſteriorem, ita Scævo- læ ſententiam poſteriori caſn præ- ferat. Etſi autem Scævolæ ſenten- tiam heic jure meritoque ſequatur Ulpianus, non videtur tamen Julia- ni mentem in d. I. I. J. 14. eſſe aſſe- cutus, Enimvero non eam in d. l. 1. G. 14. PARS VI. 215 . g. 11. eſſe Juliani ſententiam, qua- lem IIlpianus in d. l. 6. proponit, clarifſime patet ex d. l. 1. J. 14. ubi aperte Jullanus negat, eſſe eum partum mariti, affirmans duntaxat, eum debere ali: idque tunc tantum cum maritus non contra denuntia- vit ceu tenebatur: ut neceſſitas alendi tali calu mariti legi non ob- temperantis poena ſit. d. l. I. §. 4. Ce- terum ſi contra denuntiaverit mari- tus, ut nec tunc hanc Pœnam oppetat. Quod poſterius ex ſenſu contrario d. I.I. G. I4. ſatis apparet. Liceat mi- hi tamen id clarius demonſtrare, ſi Lectorem monuero, agnoſci com- mode poſſe, in d. l. I. 6. I2. in verbis (Ceterum ſi) figuram quam anan- tapodoton vocant: cum ſcilicet pars orationis reticetur atque ſupprimi- tur, eo quod eſ her⸗ ſe pateat, aut ex verbis præmiſſis ſatis colligi poſ- ſit. Exemplum liceat apponere per- vulgatum ex Lucæ Evangelio c. 12. 1. verſ. 216 DE IIRE VENTRIS verſ. 9. ubi poſt verba: && ſi quidem (AIunn tulerit fruttum: ſubaudienda ſunt hec: uumuI eam non exſcindes: aut ſimilia, veluti Beza addit: ſines. Belgæ ſupplent: Laet hem ſtaen. Piſcator: So laß ihn ſtehen. Dum autem talia aut idem ſignificantia verba contextui non addita leguntur, ecce tibi anantapo- doton, id eſt, quod additum non eſt expreſſe, additum tamen tacite intel- ligitur, in textu enim Græco tantum hæc leguntur: ααετισαστααοτιν id eſt, && ſiquidem tulerit frultum. Nunc in d.l.I. S. 14. hæc verba: Ceterum ſi intel- ligo per anantapodoton, quaſi ibi- dem legeretur: Ceterum ſi negaverit, non cogetur alere. Ita non cogemur rà ſi ex d. G. 14. expungere aut un- cinulis includere, aliorumve muta- tiones amplecti. Poſt tale ananta- podoton tum in d. J. 12. inchoari de- bet novus verſiculus hoc modo. Ceterum ſi. Eſſe ſatis inſurioſum ait, ſi- quis longo . Quin & poteſt 6 I. . 1 14. rtt, ufen i türtn N PARS VI. 217 iiſi h. 14. brevius concipi, ita ut ſupplea- nliuik tur unum duntaxat verbum: nega- nlnt verit. Ult tum ita legatur: Ceterum Aerſler (ſupple ex præcedentibus: nega- 1 Glig verit) eſſe ſatis injurioſum, ait: ſcil. hin quod præmilerat Julianus, partum teim tum debere ali. Sed ſi hanc unius verbi tbinm. negaverit ellipfin Lector præfert, hmm oportet, ut verba: eſſe ſatis injurio- lteieim. ſum ait: bis repetantur, hoc modo. Gntmmn Ceterum fi: eſſe ſatis injurioſum ait. Eſ-- iaumil Je ſatis injurioſum ait fi quis longo tem- En un pore oc. Quales geminationes, in Cemmm, unam formulam contractas, in Pan- n n; dectis novas non eſſe, notum eſt, & mI, dixi in ul. Paul. ſetction. 12. ad 1.13. H. uIm ut. f. de pign. act. Interim ſi gemina- tio quatuor verborum: eſe ſatis in- jurioſum ait: nimis prolixa videtur, retineamus anantapodoton, legen- do: Ceterum ſi. Eſe ſatis injurioſum, ait, ſi quis longo tempore Gc. ut per zriin i illa : Ceterum Ni. denotetur „ mari- nnti tum ſi negaverit, id eſt ſi contra 4 KkKX de- 218 DE IIIHRE VENTRIS denuntiaverit ex ſé feminam præ- gnantem non eſſe d. l.I. ſ. g. tum eum ad alimenta non teneri. X. Ex ſponſo ſponſaque conce- ptus Venter legitimus eſt. Vid. Muller. ad Struv. f. ſponſalib. th. 23. & quæ dixi irn. c. 22. XI. Irrationabilis conſuetudo abroganda eſt. l. 29. de legib. l. 2. c. quæ ſit long. conſuet. Antequam ta- men abrogetur, jus facit & à judice obſervari debet. arg. l. 1. C. de legib. l.12. J. I. in fin. f. qui & aà quib. man. lib. non fiant. junct. d. 9. I. de jur. nat. gent. civ. && 2. Feud. 26. O. Filii. Ex- emplum præbeat inſula Formoſa ubi Ventres fœminis nondum triginta & ſex annos natis exteruntur. Vid. Schouten. Oſtmdiſch. voyag. libr. 2. ſa aut ſimili tabe infecta, concepiſſe inveniebatur, ſimul cum ventre nondum edito defodiebatur viva. . LQe- cap. 6. pag. 163. Conſimiliter apud antiquos Scotos, ſi qua mulier lepro- Mn nin rtel. Unſtumn antmnni iſs nonitue, un inm Nüllun Na znn nininn. 4 . lng. 1 Mnnnm nn NNN in. l4Ner 1 e ne 1 Ul4 Cnlietutn ElgnIu Aatcuun 1. e Gien. Cunmt Fu nn M.1 Inler mul lnllelkyr⸗ , cgil Cmn Nenn Gchnen . 19 PARS VI. 219 Deſcript. regni Scotiæ pagin. S. Perti- net huc & Jus Connagii, quodpri- mam virginum nubentium noctem domino territorii addicebat. Dixi diſſert. de jure Natur. p. 106. ſeq. && de J. Virgin. J. 25. Alia exempla irrationa- bilium conſuetudinum exhibet Tho- maſius de jure conſuetud. S. 11 3. Veqq. Stryck. ad Lauterbach. f. de bon. eor. qui ant. ſentent. Muller. ad Struv. f. exercitat. 22. th. 20. UIngepauer. 1. de- cretal. 4½. Huc olim pertinebat, lin- teonum ſimiliumque filios quadam ratione infamia notari. Keceſſ. imper. de anno 1577. tit. 3 8. J. 1. De quo in publico mercatu vendito vitioſo, non redhibendo, conſuetudinem abolen- dam, exhibet Rövenſtrunck, medi- tation. ædilit. libr. I. Cap. 2. n. 32. & ſeg. Videri hac de re etiam poſſunt Bui- læus diſcurſ. I. additament. I2. Berneg- ger. ad TZacit. Germ. qu. 107. Zeiler. epiſtol. Centur. 6. epiſtol. 104. A. Mat- thæus diſput. extraord. th. 24. & ſeq. e K 2 ut- . 220 DE HIRE VENTRIS Sutholt. ad Inſt. Diſſ. II. th. 20. Lauter- 1l 4 bach. Compend. f. pag. 21 I. fin. & pag. 662. verſ. Quamvis quibusdam. && pag. 6b&. in E. Autor deſeript. regn. ot. pag. 97. & quæ chxi infra Part. XI Ject. 5. 6.19. XII. Ventrem àab onere meta- torio matrem ſuam eximere non poſſe, ex eo conſequitur, quod aliis (ne quidem patri) non proſit antequam edatur. Vide ſis ex pro- feſio latius hoc aſſerentem Tabo- rem tratct. de metat. & epidemic. part.3. c. 4. Artic. 2. . XIII. Quinque Ventres ſimul poſſe vehi (ut loquitur I. 11. C. fieic. Uher tut.) non negamus. Sed ejus ratio- nem ex l. 36. ff. de ſolutionib. oredi- mus perabſurdam. De ſeptem Ven- tribus Bruxellis A. C. 1687. editis, eſt apud S. de Vries Cottfrid. Chron. continuat. tam. ult. pag. 1390. De tre- centis ſexaginta & quinque infan- tibus partus Margarethæ Comitiſſæ Hennebergicæ vide Hegenitii itine- n rar. Uſftenlue⸗ al ign nin S ng nlſteg re it. umn, gol mDNN Ebamn Cen lo. Nunn, M. ainti gen er G dis ffl C. Vene Ueit. 2COnide Plii i⸗ 6 PARS VI. 221 rar. Holland. Alting. Notit. Germ. in- Jer. part. 2. lit. L. num. 39. Braun. 5. Neledt. ſacr. exercit. 2. num. 40. Vives dialog. 9. Guilielm. Herman. bell. Holl. Celr. n. 6. Jongtys tonneel. part. 1. pag. 709. Confer Plin. lb. . c. 2. Diacon. I. de geſtis Longobard. 15. & quæ repræſentavi part. I. ſect. 5. H. 5. XIV. Ubi venter mortuus eqi- tus eſt, præſumi debet, id absque dolo culpave matris eveniſſe: nilſi in caſibus exceptis, qualem habes Ordinat. Crimin. Curol. artic. 131. Qui- bus tum & torturæ locus eſt. Quod recte temperat Maſurius Labio (quem noris eſſe Dn. Georg. Bernh. Ramum, Eq. & Conſilia- rium Saxonicum &c. amici noſtri Viri pl. Rev. & Doctiſſimi Dn. Joh. Chriſt. Rami V. D. M. Slochterani fratrem germanum) tract. homic. exx cuſat. Cap. I8. num. 9. & ſeqq. XV. Parturientem, in mortis ar- ticulo verſari: maxime ſi abortiat, K 3 ha- 2a2 DE IIRE VENTRIS dge actis in mortis artic. cap. 1. num. 32. Neqq. XVI. Matri extreme pericli- tanti, ad vitam ſervandam ven- trem medicamentis licet abigere. Vid. Joh. Andr. van der Muelen Jor. conſcient. part. 2. quæſt. 16. XVII. Etſi abigens ventrem, maxime animatum, capitis pœna ſit afficiendus: ſecundum ea quæ vides apud Carpzovium criminal. quæſt. II. & infra Parte XI. ſedt. 2. Ea- dem tamen pœna afficiendi non ſunt ejus criminis confſcii, niſi ſimul delicti ſint participes. v. Carpz. d. 4. II. n. 44. ſeqq. Confer, quæ dixi ad Inſt. libr. 4. aph. 126. Quæ eadem & de Ventris internecione intelli- gimus. v. Carpz. d. loc. n. 12. ſeqq. Non tamen ad execrationes id ex- tendendum eſt: veluti Mathildis Henrici I. Angliæ Regis conjux ven- habes apud Polydorum Ripam tr. Tin he munie U ſchnen gaa Sel ta WN tn in Neme enmben * lot 1n der f en ſen gn , Ndn 1C e eten cone inel. nesutr. Mrd 6s wi ſer PARS VI. 223 ventrem ſuum diabolo commen- dabat: Hubner. biſtor. part. 2. pag. §24. etſi iſti malitiæ tamen non ſit indulgendum l. 35. f. de R. V. XVIII. Sponſiones ſuper in- gravidatione uxoris, ex. gr. an ventrem gerat? aut quot ven- tres? validas eſſe, & actionem ef- ficacem producereé, recte dicitur apud Sande 3. deciſion. 9. defin. . Etſi enim ſtipulationes ſine cauſa factæ, oppoſita doli mali exceptione inuti- les reddantur l. 2. J. .. de dol. mal. gX- cept. l. I5. fidejuſf. in Sponſionibus tamen ex inhoneſta cauſa non factis, conditio donationem ſecum vehit, adeoque cauſam continet. I. w. 9. Ein. P. V. juntt. I. 105. de V. O. Diſſen- tit Chriſtin. 2. deciſion. 200. n. 5. Cui junge ſis Herbajum rer. quotid. cap. 1. XIX. Si quis ventrem heredem inſtituat, uxorem tum habens, ea- que poſtea mortua, aliam ducat, & hæc deinde ventrem gerat, hic po- K 4 ſterio- 224 DE HIIRE VEN TRS ſterioris uxoris venter, heres erit. l. g. f-. de lih. & poſt, niſi in ſpecie uxO- ris quæ nunc ipſi eſt aut alterius certe feminæ ventrem inſtituerit. I. 25. J. 2. F. d. t. Fachinæ. 4. controverſ. g. XX. Gothofredus noſter ad d. I. 28. G. I. F. de liber. & poſt, ex Baldo notat, his modis dici poſtumum: per nativitatem, adoptionem, ſi quis incipit primum locum teneré, ſi in patriam poteſtatem incidat, per legitimationem. De quarto modo eſt J. l. 25. G. I. cujus hæc ſunt ver- ba: Filiusfamilias miles de caſtrenſi pe- culio fecit teſtamentum, habens filium in STasnen (avi) poteſtate: cum militare eſüſſet, patre eodemque avo defuncto; quæſitum eſt, an rumpetur ejus teſtamen- tum? Non quidem adoptavit, nec hodie ei natus eſt filius, nec, priore ſubdutto de po- teſtate ſuo herede, ulterior ſucceſſit in pro- ximum locum: ſed tamen in poteſtate ſua babere cepit quem non hahebat: ſimulque Paterfamilias ſactus eſt, & filiusſub ejus rei⸗ yamn 4 ter,itge il 1 fie Kntaleiu 6 Cnmonn nlet ritn n ſeh rtim. ,chde Clintr. „„,7 u. nre ſbeſtea. i PARS VI. 2² 7 dit poteſtatem: Rumpetur ergo teſtamen- tum (Jed ſi heres ſit inſtitutus vel exhe- redatus iſte ejus filius, non rumpitur) quia nullo circa eum novo facto, ſed ordine quo- dam naturali natctus eſt poteſtatem. Ver- ba hujus textus (ſed ſi heres ſit in- ſtitutus vel exheredatus iſte ejus fi- lius, non rumpitur) parentheſi in- cluſi, ut ratio in fine hujus para- graphi ſubjecta commodiſſime poſſit aptari ad verba præcedentia: rum- petur ergo teſtamentum. At cur rum- petur? Sequitur ratio: quia nullo cir- ca eum (filium novo fatto, ſed ordine quodam naturali nattus eſt poteſtatem. Quaſi dicat: non quidem adoptio aliudve novum factum, de quibus in d. Q. 1. præceſſerat, intervenit: eſt tamen hic alia poteſtatis acquiſi- tæ cauſa, ordo ſcilicet naturalis, ſe- cundum quem, poſt mortem avi, delabitur poteſtas patria ordine juſto ad patrem. Nec ergo negat hæc lex 28. J. I. interveniente novo facto K1 Ppa- 226 DE HIRE VENTRIS patriam poteſtatem acquiri, id enim in prioribus verbis jam adfirmave- rat: ſed vult, eam præterea acqui- ri etiam absque tali novo facto. Ilt inepta ſit nota Gothofredi poſterior quam ibidem ex Baldo his verbis pro- ponit: intereſt quid fiat fatto hominis an ordine naturæ. Immo non intereſt. d. l.25. J. I. Nemini mirum id videa- tur, quod parentheſin ſupra adhi- buerim. Etiam alibi legibus tali re- medio obſcuritas abſtergitur. E- Xemplo ſit i.34.ff. de O. &- Aubi verba illa: ſed verius eſt remanere: parentheſi includo, hoc modo: & quidem pof Tegis Aquiliæ atctionem, utique Commo- dRati finietur. Poſt Commodati an Aquiliæ remaneat in eo quod in repetitione tringin- ta dierum amplius eſt, dubitatur ſed ve- rius eſt remanere) quia ſimplo accedit, & ſmplo ſubducto locum non habet. Ut mens Gti in d. hj4. hæc ſit: etſi dubi- tandi rationem magnam præbeat, rum quod in Legis Aquiliæ triginta die- 14 nzhmin odctztid In en NN MWee en S NNe En a rettetg Norol it itl Imonnine nunſi ein rut tiſghe Alan , KoiI 3 an SrC. imn ſn. uel,S helknen , KX ei a. kn gan de Iun PARS VI. 227 rum æſtimationis augmento acceſ- Jorii indoles obtineat, quod princi- palis ſimpli naturam debeat ſequi, adeoque & hoc ſubducto, fubduci: remanere nihilominus tamen Legis Aquiliæ actionem, propterea, quod in hoc adtionum concurſu, non ac- ceſiorii indoles attendenda fit , ſed an in actione altera aliud & plus ſit, quam in actione priori. XXI. Eodem titulo ff. de liberis & poſtumis, ex quo l. 4. & I. 25. jam vidimus, oculos noſtros ad- huc præcipue in ſe convertit l. 13. eod. Exhibetur in hoc textu caſus, quo quis uxorem prœgnantem re- linquens, ventri duas tertias con- cedit, ſi maſculus naſcatur: at fſi puella, unam tertiam. EIxori prio- ri caſu, unam tertiam: at poſterio- ri, duas tertias. Cogitavit ergo defun- tus non niſi de naſcituro uno. Sed quid ſi duo naſcantur? quid ſin fi- lus ſimul & filia? Decidit dicta lex, K 6 he- 22 8 DE HIRE VENTRIS hereditatem hoc caſu in ſeptem partes eſſe dividendam: ex quibus quatuor filio, duæ uxori, una id eſt ſeptima pars filiæ, ſint adjudican- dæ. Fuit quippe teſtatoris inten- tio, ut priori caſu, filius altero tanto plus capiat præ uxore: & ut poſterioriĩ caſu 5 uxor altero tanto plus capiat præ filia. Cum uter- que ergo caſus ſimul exiſtat, vo- luntati defuncti plane conveniens eſt, hereditatem dividi in ſeptem pPartes, ex quibus duas capiat uxor, utpote quæ dimidium faciunt qua- tuor partium quos filius capiat, & duplum unius unciæ quæ filiæ cedit. Verum enim vero, dubitandum non eſt quin filia poſt Novellam 15. sap. I. poſſit exigere partem ſextam, neque ſeptima parte contenta ut lſit, cogi poſſit. Cum enim dicta No- vella 15. c. I. liberis duobus tertiam bonorum paternorum partem ad- gicat, inter duos iſtos Wridendann 4 e- 1 un ,nt ie etnnd i. ent⸗ Akote eiit, ſe e Cnhenez lingen guinng Nteng. gi ſrat; Cbienden elumg. tenſekm, em, IN» b Knun Wten A. W F PARS VI. 229 fequitur, filiam hoc caſu capere dimidiam partem partis tertiæ, quæ er conſequens erit pars ſexta he- reditatis totius. Dices: atqui di- Ga lex 13. filiæ expreſſe ſeptimam partem addicit. Reſpondeo, eſſe eam fabulam antiquam: ſive dictæ legi 13. per jus novellum in Nov. 18. c. I. derogari. Jure Pandecta- rum quo Portio Legitima non niſi Quarta pars erat, filia ſatis pote- rat eſſe contenta parte ſeptima: ut. pote quæ plus continet, & quar- tam excedit. Aſt Jure Novello, ſeptima pars Legitimam portionem non explet nec attingit. Qum enim duobus liberis exiſtentibus, Legitima portio, ut dixi, ſit triens ſive tertia pars hereditatis, conſe- quitur partem ejus trientis dimidi- am debere cedere filiæ, conſe- quenter hæc capiet partem ſextam, ergo plus parte ſeptima. Nec au- diri debes, ſi dicas, voluntatem K 7 ta- 4 230 DE NIREVENTRIS tamen defuncti, eſſe teſtamenti dominum & patronum, cui ob- temperari debeat. J. 19. pr. f. de condit. & demonſtr. l. 23. in fin. C. de legat. Regero enim, id tantum de Juſta teſtatoris voluntate intelligi de- bere l. 1. ibi: juſta. f. qui teſtam. fac. poſ. nequaquam vero de ea quæ le- ezibus repugnat. I. FF. F. de legat. 1. Ut & hic audiri debeat Legislator: Licet decies millies contrarium aliquid velint morientes. Quod enim ex lege datum eſt lucrum, privatus auferre mo- dis omnibus non valebit. Novell. 22. cap. 22. Nec moratur, quod ita fi- lius capere non poſſit quatuor ſepti- mas partes, nec uxor duas: quod lex 13. expreſſe jubet & teſtator vult. Nego enim, dictæ legis 13. juſſui, contra expreſſam legem no- vellam, aliquam ineſſe vim, nego hactenus legem eſſe: veluti nego, dictam defuncti voluntatem volun- tatis juſtæ titulo venire poſſe per d. Nov. IWN in n lll . irf 1 tn kelizc. i nn. 1 kagek Eehr D tor⸗ un in in / l nn. uel,n, lluf⸗ ulunnt : teluwe r nlgenr. in . kltiege en Wo. le l W. fl PARS VI. 231 Nov. 18. c. 1. d. Nov. 22. C. 33. d. I. 5F. de legat. 1. jundt. l. 5. C. de legib. Si quis nunc quærat, qualem ergo partem in caſu propoſito ferre de- beat filius, qualem uxor? Reſpon- deo: de filii quatuor ſeptimis par- tibus & de uxoris duabus, pro ra- ta ſecundum proportionem Geome- tricam tantum debere detrahi, quantum neceſſarium fuerit ad ſup- plendam filiæ partem ſextam, ad quod lupplementum petendum Rli præſto eſt Condictio ex Lege 30. 1 inofſic. teſtam. Lubet eranle hanc rem illuſtrare. Commodiffi- me credo ad id ſeligere potero du- catones argenteos, quorum ſinguli valent 63. ſtüferos Hollandicos. Finge ergo, teſtatorem in caſu d. I. 13. habuiſie in bonis 7000. Ducato- nes. Ex his ſecundum jus anti- quum in d. L. 12. filius habebat du- catones 4000. LIxor 2000. Filia 1000. Aſt hodie ſecundum jus novellum 4d. Nov. * 7 232 DE IIRE VENTRIS d. Nov. 19. C. 1. junct. J. ult. in fin. I. de inoſtc. teſt. & d.l. 30. C. eod. habebit filius non niſi 3888. ducatones & 56. ſtüferos: Uxor non niſi 1944. ducatones & 28. ſtüferos. Filia au- tem accipiet 1166. ducatones & 42. ſtüferos. Nec eſt quod conquera- tur filius: enimvero quando dictos 3888. ducatones cum 76. ſtüferis nanciſcitur, habet jam plus quam Legitimam ſuam portionem, quæ hoc caſu quo ſororem habet, eſt tantum 1166. ducatonum & 42. ſtü- ferorum. Nec uxori etiam fit in- juria, dum 1944. ducatones cum 28. ſtüferis capit: cum nulla uxori in bonis mariti portio per leges de- beatur; niſi forte paupercula ſit, & defunctus maritus dives, quo caſu ipſi pars quarta ex bonis mariti de- betur: quæ tamen quarta non ad- ſcendit ad dictam ſummam 1944. ducatonum & 28. ſtüferorum, præ- tereaque non niſi ulſumfructum uxo- xi NN PARS VI. 233 6 Ri ri viduæ tribuit. Nov. G. c. ult. Quid CAHIAE ſiautem teſtator locuples uxori inopi dum nihil aut ſummam quarta minorem tnnI reliquiſſet ? Habebit nihilo minus u quartam & quidem caſu ſupra poſi⸗ neens to, ducatones 1750. immo, etiamſi dom teſtator eam capere expreſſe prohi- buerit. d. Nov. 52. c. ult. etſi decies n ſü lin millies id velit. Novell. 22. cap. 33. en XXII. Hæc autem faciunt me re- tunm, an cordari eéorum quæ leguntur in hl. 10. khk, A H. 1. F. de reh. dub. ubi legatum femi- nAnf.. neæ relinquitur ea conditione, ſi pri- nti mum marem pepererit. Quæ tum ſi ansan uno utero marem & feminam vehat, u ſimulque edat, ita ut dubium ſit, quid AEe. prius pepererit, præſumemus, prio- id rem maſeulum erupiſſe in dias lumi- Smnen nis auras. In ambiguis enim rebus hu- nmiA. maniorem ſententiam ſequi oportet: uuIA , inquit UIpianus in d. L. o. J. 7. Hinc fa- n bricatur à Doctoribus generalis præ- nn . . ſumtio: maſculum ante femellam na- mne. tum præſumi: Quam præſumtionem E80 234 DE MRE VENTRIS ego dicto textu l. o. ꝗ. I. fundari nego. Sane enim ratio modo viſa UIIpinia- næa vult illum illamve prius lucem adſpexiſſe, qui quæve per partum an- teriorem, legatum poſſit conſervare. lIIt bumanitas d. l. o. J. 1. non ſit peten- da ex indole maſculi, ſed legati. Unde ſi teſtator legatariæ conditionem ad- ſcripſerit, ſi primum filia pepererit, & hœc uno utero edat & filium & fili- um, vila Ulpiani ratio vult, præſum- tionem ſtare pro priore nata filia. rg. l. 32. ad L. Aquil.l. 9. 8.f-de j. & f. ignor. XXIII. Venter apud hoſtes con- ceptus matris conditionem ſequitur. Lauterbach. comp. f. pag. 735. Hodie patris. vid. Doctores ad §. 4. IL. de jur. perſon. XXIV. Pater poteſt filiam in a- dulterio deprehenſam occidere niſi Ventrem gerat. Lauterbach. comp. p. 6o. in fin. & late Harpprecht. ad 98. 5. I. de public, judic. num. 197. &S& ſeqch. lImmo hodie non etſi ventrem non 82- l,i emnaflun , 0 laſchn len huin. 1,A n mnr. Naltee n hhe rt4 bl enn Men PARS V. 235 gegt. vid. quæ dixi de jur. filior. membr. XXV. Etiam ventri reſtitutio in integrum concedenda eſt. Lauterb. d. comp. pag. 81. XXVI. Uxor Ventrem marite ſuo principaliter concipit. Etiam de Jure Naturali. Quicquid obſtre- pat Hobbes, quem eleganter refu- tavit Dn. Schweling. pertractation. juris diſput. 4. Iheſ. I. lit. b. Unde & mariti jus potius, edito poſtea ven- tre, perdurabit. qng. l. I 1. F. de Reg. Jur. Niſi huic juri ſuo potiori renun- tiaverit maritis, quod poteſt, arg. 1. 5Fr. C. de Epiſcop. & Cler. Veluti ta- lem maritorum remiſſionem apud nonnullos Indos obtinentem, vi- dere licet apud Dn. Huber. Eunom. Rom. ad I. 24. ff. de ſtut. hom. Idem Jus Indicum memorat Blanc. in itine- rario Cap. 9. Plane & alibi terrarum de- prehendas viros ea in re negligentes, quin & gur:νααααινα⁰². Etſi mulie- bris 236 DE NIRE VENIRIS bris iſta dominatio ſuos tamen habeat gradus. Non injucundum erit de ea- dem nonnihillegiſſe apud W'ill. Tem- ple hiſtor. gedenctſchr. pag. mih. 6s. Quod me facit meminiſſe ejus quod idem auctor ſcriptum reliquid d. tr. pag. mi- bi 180. melius ſcilicet eſſe in Hollandia ittinerari, quam habitare. Verum tamen intereſt noſtra, ſcire nationem I. 31. 5. 2 1I. de ædil. editt. Addatur Barlæus nupt. Peripatetic. ibi: cum uxor non minus ha- beat, quam habeatur; præcipue abud EF Aptios, teſte Herodoto, && hodie apud Bel- gas, quibus familiare eſt vvaionατοα Add. quæ dixi diſſertat. de dominio ma- ritali pag. 717. & ſeq.. XXVII. Quædam animalia FHavo. nio ſpiritu hauſto ventrem concipere exiſtimari, vides apud Iſidorum 9. ori- gin. 5. ſimulque, ſpurios (de quibus ꝗ. Penult. I. de nupt.) inde Favonios appel- lari: ipſos autem ſpurios quaſi ſine pu- ritate: unde & ſpurium virum, apud eundem 20. origin.2. Tu videſis tamen quæ dixi g. aphoriſ. 440. XXViII. torenlnt rEum munginih Haniu . Gelsmen VV PARS VI. 237 XXVIIIL. Ventri jura præfigunt ſeptem menſes, usq; ad decem. !. 12. de ſtat. hom. I. 3. §. II. de ſuis &S leg. her. l. f. de fid. lib. l. 29. pr. de lib. & poſt. l. f. C. de poſt. her. Aſt alii Magnatibus duode- cim menſes indulgent: ex ratione ſcil. quod majoris ſint operis. Ridicule, utpote ex ratione ridicula: & absque lege. v. Nov. 2. 2. verſ. ſicut enim. Nov. 18. c. 5. verſ. & ſemper. vid. Lyncker. comm. ff. de ſtat. hom. n. 2. Ceferum e- lephantos, decem annos geſtare in utero, vulgus exiſtimat: Ariſtotelés, biennio: inquit Plinius s. hiſt. natur. 20, Conf. Apulei. lib. I. metamorph. An eo forte reibexit Ulpianus in l. 6. f. de his qui ſ. ſ. velal. jur. de qua ſupra, ꝗ. 20. Sed quot dies menſi tribuemus? Lyn- cker d. n. 2. menſem explicat ut con- tineat 28. dies: Ut conſequenter vi- geſima quinta ſeptimana poſt matri- monium contractum editus partus, cenſuræ non ſubjaceat. Exiſtimo ta- men, præter 25. ſeptimanas ade EXR 6 ⁶ 23 8 DE NIIRE VENTRIS ſex dies ad minimum Ventri eſſe in- dulgendos: cum menſis triginta dies contineat. Ut adeo die 181. poſt ini- tas nuptias, adeoque & ultimo die ſeptimanæ vigeſimæ ſextæ juſtus nul- lique juſtæ cenſuræ obnoxius partus edatur. Nov. II5. cap. 2. juntt. d.l. 12. ff. de ſtat. hom. Plane quod idem Lyn- cker d. n. 2. etiam non magnati- bus medium menſem undecimum impertit, in eo habet ſibi multos conſentientes: etſi ego malim diſ- ſentire per ea quæ dixi ad Laut. comp. ad pag. 15. interim alia quæſtio eſt, quid Mores hac in parte velint: INN Ven l en ſtn uptktt, cum ventri certum tempus velle Mmidhn præfigere, nonnihil iniquitatis vi- deatur redolere. add. Arum. deci- ſion. libr. 2. pag. 420. ſeqq. Jongtys. tonnel. libr. 2. part. 4. cap. 5. Maſurii de quo l. 2. J. 22. ff. de O. J. de pa- riendi tempore judicium, vide ſis iun apud Plinium 7. nat. biſtor. 5. XXINX. WV II Urt⸗ NH ſn tiin D“ keilrſain Elln ilhun ig iline Nen N n. N umteamm Et Cüimmlg Punt. uto re ſeln np ſel litni . Unn. . E en 10ler cn, iel bi U PARS VI. 239 XXIX. Ventri donatio ſi facta ſit, eam validam eſſe, concludi- mus, arg. l. 7. & l. 26. de ſtat. bom. jund. l. 5. C. de natur. liber. l. 24. f. packt. dotal. cum pater vel vigore pa- triæ poteſtatis, ſi donetur intuitu patris arg. Q. 1. I. per qu. perſon. acg. vel ut legitimus adminiſtrator bo- norum adventitiorum l. ult. g. 2. C §. 4. C. de hon. quæ libr. 15. C. de jur. delib. acceptare poſſit: veluti mo- ribus hodiernis quilibet extraneus hac acceptandi poteſtate recte va- lideque utitur. Vid. ſupra part. 3. ſect. I. §. ult. Unde evaneſcit ratio dubitandi à diſſentiente Hotoman- no 4a. obſ. 49. depromta ex l. 13. fFf. tle jur. codicill. & I. F. F. de O. & A. Vid. Guid. Pap. 2. deciſ. 2. 67. XXX. Donationem, ob liberos donatori, etſi hic patronus non ſit, poſtea per nativitatem ſuperveni- entes, revocari poſſe, equidem agno- 240 DE IIIRE VENTRIS agnoſco, arg. l 30.C. de fi’deicomm. jundct. l... Cde inoff. donat. I.. Cde rev. don. I. 2.f. de C. & D. Nego tamen, eandem re- vocari poſſe ob Ventrem, arg. l. 7. verſ. quanquam alii f. ſtat. homin. vid. Tiraquell. ad d. l. S. C. rev. don. §. ſuſceperit liberos. n. I45. ſeq. Sed ven- tre edito, credo, donatas res ipſo jure ad donatorem reverti, ita ut huic eorum nomine rei vindicatio competere poſſit per d. l. S. in f. adéeo ut tum etiam fructus peti poſſint, à tempore ſcil. nativitatis, ſive editi:- non vero à tempore concepti ven- tris. vid. Struv. ff. de donat. theſ. 10. ubi tamen limitat, ut ne quidem à tempare nativitatis fructus repeti oſſint, ſi à neſcio liberos natos eſſe, bona fide conſumti ſint. Quod ego iterum ſublimitandum cenſeo, niſi ex fructibus conſumtis locu- pletior ſit factus, concedenda de tali lucro actione in factum. arg. I. 2 . H. 5. e R. V. junct. . 206. de 11. H 1 7 .R Ali Aunlltmg ſeßrez len a “ ech i ſn wan: 1 Cunci cend Woc krunn 14 ütutn Mefe Aulih min ghäl han le N nn 4 uime rir ). enttien n iſeng Ullen MN PARS VlI 24f1 ns L. 14. de cond. indeb. S. 34. verſ. conſe- gnnthhl, gquens. I. de R. D. Notabis quoque, a ſi donatio ſit inofcioſa, eam ab ipſis en liberis quoad legitimam portionem u revocari poſſe. t. t. C. de inoſſcioſ. donat. Ergo & à Ventribus. Cum hoc caſu ipſius Ventris commo- n dum verſetur: non ipfius patris n,N ,donatoris, ceu caſu priori. ti XXXI. Intuitu edendi ventris pone feminam mortis cauſa dona- re, dubitandum non eſt. arg. I. 2. eqq. I. 31. J. 4. F- de mort. cauſ. don. Sed „an & ipſi marito ſuo? Planiſſime. et ayg. l. 9: §. fin. l. 10. !. II. f. de don. int. eſim vir. uor. l. pen. F. de mort. cauſ. Ani don. vid. Vaud. 1. var. quæſt. 39. Fa- IN ber. 44. error. S. & 46. error. I. Diſ- ſent. Clarus de donat. quæſt. 9. n. 2. n eh Accurſius & Doctores commun. ile apud conſentientem Wiſſenbach. Clnt F. de don. inter. v. & u. th. 4. IXXXII. Ex regulis præſumtionũ, E) quas Doctores (etiam Lauterb. I1. comp. 242 DE JURE VENTRIS comp. fj. de proh. & præfumt. in fn.) exhibent, in dubio Ventrem non præſumi, econcludendum eſt. Quo. modo autem probetur? vid. Pa- cian. 2. probation. 4. . 23. && libr. 1. cap. 47. n. 128. ſeq. & Maſcard. 3. probat. 1208. n. F. add. quæ dixi 5. 36. infra. XXXIII. Poſtumns alienus heres in- Ritui & ante poterat, & nunc poteſt, niſi in utero ejns ſit quæ jure noſtro uxor eſ non pateſt: ſunt verba Juſtiniani in §. 28. I. de legat. Bachovius contra vult infarcirt partieulam non. vid., Lyncker. ad d. §. 28. Scilicet ante poterat Jure Prætorio, quod he- redis loco bonorum poſſefſorem habet, l. 117. ff. de R.. etſi non potue- rit Jure Civili, ut hodie. Cujus rei uſum exhibui 3. aphoriſm. 4. XXXIV,. Ob Ventrem matri ju- ramentum teſtium remitti, idque obſervari, teſtatur Brunneman. ad l. 18. ff. ſtat. hom. add. Bald. ad. 1. in. viti S de teſtib. Quod omnino admit- tendum, Gn ent Unſcioti. e nten L Ergted Naalare utnnekhen iranf Ptſakiemt W nkktrin dA Ctſint Peluket nti fitn n emari . Bm FARS VI. 24 ſerid tendum, ſi ventri inde incommo⸗- . ⸗ dum poſſit metui: judicis arbitrio ſ hic prævalente. Mævius 5. deciſ. n So. Vid. l. S. F. de conditionib. inſtitut. , ibi: alü perquam timidi. . igient, XXXV. Lex j. C. ad L. Jul. maje- uiigfe, ſtat. ad Ventres non eſt extendenda. arg. l. pen. ff. de pœn. Lecuxen. de jur. Am & priv. poſt. th. 13. Nec obſtat, quod n;s eadem lex & ad nepotes pertincat: fnuse Aliud enim eſt pertinere, aliud tra- Elmmm hi atque extendi. Vide ſis quæ ſori- fidem Pfi de Jure Filiorum membro 7. H. 3. un un l XXXVI. Quod Ulpianus monet; Ma m intereſſe noſtra ſcire nationem l. 31. e. §. 21. f. de ædilit. editt. & morem regi- len onis eſſe inſpiciendum L. I. in ſin. ff. in- Humpne ppic. ventr.illud & in hac de jure Ven- ie “ tris materia ubique ob oculos po- nendum eſt. Apud Hebræos uxor nm repudiata & vidua non poterant ſe- Miti, inte cundum conjugium ingredi, pri- ummmg uſquam abiiſſent nonaginta dies NdA. poſt diem repudiationis aut mortis mandatni L2 mariti eno 244 DE IUIRE VENTRIS mariti & conjugis ultimi, eo fine, ut pateret, utrum prægnans eſſet, an non. Godwin. Moſes & Aar. lib. 6. cap. 4. num. 2;3. Quod quam- vis ad Romanorum aut noſtra jura noôàâ pertineat, ut diximus allbi: illud tamen exinde concludere li- cet, jam poſt tres menſes à con- ceptione, conſtare poſſe, an fe- mina ventrem vehat, nec ne? UIn- de autem aut quibus ex ſignis id di- gnoſcatur;, non eſt noſtri fori quæ- ſtio. Interim memoria teneo me de eo legiſſe apud Jongtys tonn. jal. part. I. ubi vide ſis pag. 701. Non ſufficit ergo ſolus ventris tumor: 1 v. Stephani dd P. H. O. artic. 35. nec lac in mammis repertum. Ant. Matthæus de probationib. cap. 2, num. 19. ſeq. add. F. 32. ſupra. XXXVII. Non injucunda, ſed nec inutilis eſt fabula lupæ ventrem vehentis, quæ piſcem Cyprinum uem carpionem hodie appellamus, Au ier, lmn NNH hngunt n re den gerſendit Uoli idr ni tetenn. npttn Vn. N nis anur, d. ſene um Nt onnc, r ennen 7CEuinn nſelm⸗ U PARS VI. 245 in prandium à marito efflagitave- . . . * . rit. Quid maritus? Hic agnum corri- puit, proteſtantiq; agno, ſe agnum eſte & non carpionem, reſpondit: tu me lupum doceas, quid ſit carpio? atqui volo, jubeo, decido, pronun- tio, ut ſis carpio: itaque agnum pro carpione uxori ſuæ prægnanti in cibum appoſuit. vid. Philand. von Sittewald Satyr. geſicht. 2. I. Vis, dicam, propter quos ſeripta ſit hæc homines fabula? Dixi dif- ſertat. 2. de Cornib. OW Cornut. F. 3. verſ. inſpiciamus de jure Virginum ꝗg. 33. verſ. At audi jaſonem. Alii eam adhuc ad eos adplicant qui fictis cauſis in- nocentes opprimunt: ut in ſimili ſcribit Phæœædrus hbr. t. fab. . Alii: ut potentioribus aliquando ceda- mus;, de quo legi meretur Krantzius 6. Wandal. 32. XXXVIII. An teſtamento per nativitatem poſtumi rupto, legata & fidei commiſſa debeantur in eaſu L 3 gquo 246 DE JIURE VENTRIS quo pater ventrem præſto eſſe ſci. vit? quæritur. Vid. Lauterbach. 1 comp. Fj. pag. 492. lin. 2. Pro affir- ſEd mantibus produco arg. J. 3. quib. mod. teſt. infirm. I. 2. pr. C. comm. de legat. juntt. J. 4. I. de legat. In teſta- mento militis hæc affirmativa dubio caret, quoniam illud poſtumi na- tivitate hoc caſu non rumpiturl. 7. F. lI. 9. C. de teſtam. mil. Lauterbach. compend. f. pag. 501. med. Add. ſu- Pra part. I. ſett. 4. . XXXIX. Inter militaria privile- gia eſt, quod ea nec ob ventrem præteritum nulla ſint nec ejus na- tivitate rumpantur, modo teſtator noverit uxorem eſſe prægnantem, 1.7. F. l. 9. C. teſt. mil. XL Ptiam in teſtamento inter liberos privilegiato Ventrem he- redem poſſe inſtitui, credo qarg. l. 7. ff. ſat. hom. Nec obſtat libero- rum nomina eſſe addenda. Novell. 107. cap. I. Sufficit enim ex circum- ſtantiis Ae dent, ancrlre Senrarcon UN CAlenzkron Eelre el Sur, Ein Wle U E Nli Uutone z I. ů 4 e VININI in Mreloeke 1 1 Ce telanf h Grnatſe Ul olni unroi Iil Lauet Lmet. All initripn lee o ſenn lct regisn 7ocetelen knlannen luwerto in NVentenm A , Ce ,(Mltr Hen lenln. NMul inercten rlIt. IIlamque ex elid dor. . PARS VII 247 ſtantüs aut aliqua periphraſi de li- bperorum, etiam fili, nomine con- ſtare. §. 29. in fin. I. de legat. Pr. I. de legat. pr. I. de cæh. lib. jund. d. Nov. 107. (Ab. 1. XLI. Quamdiu venter ſperatur- ſubſtituti vel proximi hereditatem adire nequeunt, venter enim ipſis moram facit. I. 30. J. I. F. de acq. vel omitt. ber. Quod aliaque ad hanc materiam de Jure Ventris apprime pertinentia;, notavit & Speckhahn. 1. quaæſtion. 74. XLCII. Si cui legatum fuerit, quan- do liberos habuerit, isque prægnan- te uxore deceſſerit, valet legatum. I. 18. f. quand. dileg. vid. I. 7. & 26. de ſtat. hom. juntt. l. I187: de R. , XLIII. Prægnantem uxorem Vi- ri ſui carnem devoraſſe, apud A- bele metam. telæ judic. 2. caſ. 84. repe- ri , ita ut & virum ſuum ob iſtum inordinatum appetitum interfece- R 248 DE IIRE VENTRIS . . . ,„ 4 & Medicorum à pœna mortis ab. (a ſolutam fuiſſe. De hac Pica legi meretur Paullini Nacis Moſehatæ cur. deſcer. pag. 399. ſeqq. Differt ab ea mulierum prægnantium imagina- tio & ſuperſtitio. De imaginatio- ne, experientia teſtatur, eandem & in iplos Ventres operari. No- rat id Jacobus Geneſ. cap. 30, bacu- los ob oculos pecudum incaleſcen- tium, ad mercedem ſibi dolo (quem Cti vocant) bono augendam, col- locans. De femina, ranæ faciem ventri ſuo imprimente, cum ra- nam ad febrim pellendam manui ſuæ illigari feciſſet, habes apud Schenck. l. 4. obſ. n. 129. Aliam felis ſpeciem capiti ventris ſui, ex occurſu & inſultu talis animalis in- duiſſe, narrat Bartholinus 2. hiſt. anat. 10. Memorabile etiam exem- plum præbet Jacobus Sextus, An- gliæ Scotiæque Rex, qui nudatum enſem adſpicere non ſuſtinuit, quod ejus. en⸗ ni, 1 Aiſhtie Ufir / hum ingin Eingiri. ur encen Gendt N. It. beer mineleek iloh e lgenn n unr het Ne,unn. encnn muni⸗ s a 19 Mn ieli, e. Muünnls 1 lag 1 ctinm exen⸗ Cnne,4. imtnm⸗ fmmmt e PARS VI. 249 ejusdem mater Maria eum adhuc ventrem vehens, & cum Davide Ritzio ſubſeſlore inventa, evagi- natum dicto Ritzio intentatum & impactum gladium vehementiſſime perhorruiſſet. Dixi diſ: de Cornib. & Cornut. 1.§. 38. confer. Wecker. de ſecret. libr. 5. cap. S. qu. quomodo diſ- colores. Adeo fortunæ multum etiam intra uterum licet: ut loquitur Cal- purn. Flaccus declamat. 2. ubi de na- to Æ.thiope agitur, ut inde adulte- rü mater recte firmiterque argui nequeat. Superſtitionum circa ven- tres occurrentium cxemplum exhi- bet Vives dialog. S. ubi feminæ præ- gnantes fuſionis metallicæ tranſili- unt canalem: quaſi proniorem ſuo tempore uteri paritudinem ea ra- tione ſibi paraturæ: quam colus philoſophiam notat & Matth. Mar- tinius not. ad d. dial. 8. Tales ſuper- ſtitionum aucοες+ extraordinaria etiam poœna poſſe coerceni, doce- L 5 mur 2766 DE JIIIRIS VENTRIS mur arg. l. 30. f. de pœn. quemad- ANI modum & eos qui ventribus utero materno exſecdtis incantationes ne- M cio quas ſe peragere poſſe confi- dunt. In horum numero compa- ret & Maxentius, ut vides apud Qluver. epitom. hiſtor. pag. 348. b. Hoffman. lexic. univ. in Maxentius. In- telligo Maxentium cujus jam ſupra Part. I. ſect. 2. §. 2. Wentionem feci. XLIV. Idem Abele d. libr. 2. caſ. „A. exhibet caſum, quo vidua con- feſtim poſt mortem viri ad ſecun- das nuptias convolaverit, nono- que menſe ventrem ediderit. Puto mnon tantum ad ſecundi ſed & ad Primi mariti hereditatem poſtu. mum admittendum. Etſi Jacobus de Belviſo in l. 1. C. quor. bon. & Al- bericus in l. ſi vicinm. C. de nupt. aliique diſſentiant. Ratio decidendi, quod talis partus ad utriuſque viri here- ditatem admittatur, eſt hæc, quod liberi intra principium menlſis ſepti- mi NH n. enl Penttbs Uen Muün. ikhnſn eltinent El l dl ſtuenn nWi Klenn ert, dan Helct Nt ll A en datn uche n hAN Eeiptai tenl,u Pefiitet, tbercnl neleſg 1 PARS VI. 2 ⁄1 mi ⸗& finem menſis decimi proge- niti, ex nupriis eo tempore vigen- tibus cenſeantur progeniti. Cenſe- antur: dico. Non, eſſe, vel; ſint- Hoc enim impoſſibile. Aſt de prio- ri conſtat per I. 6. f. de his qui ſ ſ. v. al. jur. . 3. J. pen. ff. deguiæ XLV. Heres uſufructuarü, Ü boves fordæ fuerint tempore mor- ris defuncdti, vitulos poſtea natos non acquirit. §. 36. I. de R. D. vide tamen l, 7. f-. ſolut. matr. Vinn. comm- ad d. §. 36. Bos forda eſt quæ ven- trem fert. Unde Fordicidia apud Romanos. vid. Dav. Chytræ. Cal. vet. Rom. p. 19. & Theod. Ryck. ad ac. Annal. I5. 47. 2⸗ Tales boves fordas maxime in deliciis aut eſui eſſe Scotis: legi in Rep. ot. p. 8 ¾: XLVI. Ventres vere poſtumi ſunt quintuplices: Aatiqui » Aquiliani, Vellejani primi; Cor- neliani, & Julianvæi, vid. Reiffen- berg. 9. miſcellan. 4. Dixi & egoz- L6 aphor. 252 DE IRE VENLRIl18s aphor. ad Inſtit. 30. ubi de Cornelia- N n t no poſtumo, nota, eum dici qui ſo ex patre ante nativitatem conce- ptus, eoque in captivitate perma- nente, à matre in civitate editus eſt. I. I5. ff. de injuſt. rupt. irr. teſtam. Hic poſtumus Cornelianus poſtu- mis poſt mortem patriam editis in eo ſimilis eſt, quod per mortem poſtumi teſtamentum defuncti non convaleſeat: utpote cum poſt mor- tem veram vel fictam teſtatoris, fingi ejusdem voluntas nequeat quæ teſtamentum rumptum de no- vo ſuſtineat. Quod ſecus eſt in aliis vere, vel quaſi poſtumis, vivo pa- tre vere vel quaſi agnoſcentibus & decedentibus;, ut tum patris vivi voluntas valeat , Jure Prætorio præſumta & ſuſtentata I. 12. l. 15, F. de injuſt. A poſtumis Vellejanis pri- mis, ſeparandi Vellejani ſecundi ſive quaſi-poſtumi: ſed habet hæc res minorem forte hodie uſum quam 1 Grmn Uf S uhnced Inhf Cere Dkd uEN N Keſene MMnitenin ren 3 7 ) Prilu ehtou e Uice Cns, en Ecie Eten. ifkre Pem hine ein mein in lmu t,. tnuntltsn er mune tenunclnn Cluneſtnen mn tetn n Uenrer⸗ npuncen. uthinti s r. NCerbre S nns in r Mwdnm nlulg, eltenu,n. Gnenuf labetmet ocie Ar n PARS VI. 2253 quam olim vid. ſupra part, 4. Vect. 2. F. 10. XLEVII. De adoleſcente qui præ- gnantem percuſſerat, unde illa ab- ortierit. vid. Carpzov. Crim. quæſt. 27.num. 34. . XLVIII. Si matri venter exſe- Gus ſit, non debebitur legatum ſub conditione, ſi pepererit, relictum. l. 132. H. f. de R. . junct. l. 41. de C. & D. & I. 14. de ædil. editt. Oppon. l. 135. G I. 1. de R. J. Reſpond. Prior non agit de ventre exciſo. Poſterior non ait, exciſi matrem peperiſe. Add. ſupr. part. I. ſect. I. §. 4. Diſſentit Vac- ca ad l. 15. f. de ſtat. hom. conſentit Jac. Rigos à Malloſco ad d.l. 132. num. XLIX. Qui mortui naſeuntur, neque nati neque procreati videntur, quia nun- quum liberi appellari meruerunt: inquit Paulus in l. 129. F. de Reg. Jjur. Ubi illud notari meretur, quod & illi mortui naſcantur qui (utar verbis LZ Wil⸗ 2 54 Dr IIIRE VENTRIS Wiſſenbachii ad tit. de Reg. ur. diſput. 31. theſi 8.) exerto tantum capite extincti ſünt, antequam toti pro- diiſſent. I. 3. C. de poſtum. hered. inſtit. Quod autem præfatus Wiſſenba- Chius d. diſput. 31. theſ. 7. eum qui quinto, ſextò, aut octavo menſe vi- Vus natus eſt totus, pro mortuo na- to haberi putat, id jam alibi refuta- vimus. Nec juvat Wiſſenbachium laudata ipſi lex 2. C. de poſtum. ber. inſtit. quippe quam de abortu mortuo intelligi debere, vult lex ſequens 3. Cod. ecod. L. Expleat hanc ſaturam, quod apud Plutarchum in vita Alexandri legis, Perſarum reges ſi quando Per- ſidem adirent, ſingulis mulieribus ad ſobolis invitamenta ſingulos au- reos dare conſueviſſe, at prægnanti- bus duplices. Conf. . 7. §. 3. f. de bo- nis damnator. & Alexand. ab Alexan- Aro 4. genial. dier. c. 8. Etiam corol- Iarii quaſi loco liceat adjicere quid de ( enisn CWocpolrt Deboepchn 1 5 VrYN tnk⸗ 0 tanun Negtni. iln t lro ne⸗ dto natt, Ubm dbi WEndt: lenhornm Ntkrknun, , e. ncore⸗ Nomieie Mulnnnſen tdend Eümon Haane 4 PARS VI. 25 de Ventris noſtri primo recepta- culo, quod uterum vulgo vocamus. De hoc, inquam, capi debere leges noſtras quæ vulvæ mentionem fa- ciunt. Noli audire, ingenue uris Civilis cultor, calumniatores illos, qui obſcœnitatem ex eo legibus noſtris improperant. Nihil quip- pe aliud per vulvam intelligi Cti volunt; quam uterum. Vide ſis 1.36. F. de ſolutionib. E I. 14. pf. J. Adilit. edict. Tales vulvas ſuillas Romanis olim inter delicias conviviorum fuiſſe, diſcant ex Horatio 1I. epiſtol. I5. verſ. 1. Martial. 7. epigr. 19. & II. epigr. 62. Ij. epigr. 56. Plin. I. epiſt. I5. Add. Plin. II. Hiſt. natur. c. 37. ubi aperte &——] expreſſe ipſe uterus, quem & locos in teminis dici ait, vulva indicatur. Si vulgus per imperitiam ea voce ad ſenſum obſcœnum abutitur: quid hoc ad]Ctos & Latine ſcientes? vid. I. 12. §.1. C. de 'æën. Aut an & Ter- tullianum ad Praxeam c,7. cumli- lium 2;5/6 DE MIRE VENTRIS lium Dei ex vulva cordis Patris ſui natum eſſe, dicentem, obſecsnitatis inſimulare audebunt? Immo ſenſus hic adeſt caſtiſſimus & honeſtiffi- mus. Quo eodem & Irenæus lib. 4,66, capiendus, etſi aliter Matth. Martinius Lexic. voc, vulva. PARS SEPTIMA. SECTIO PRIMA. T mihi nunc vel illud unicum Loperæ meditationibus de Jure Ventris impenſæ pretium ſit quod in caſu graviſſimo ad ſenten- tiam definitivam FPacultati noſtræ Juridicæ ſubmiſſo, ea quæ hactenus fundamenti loco ſubſtravi, lucu- lenta face præluxerunt, absque qui- bus ſi fuiſſem, fateor, non fuiſſet mihi à Facultate Referenti conſtitu- to tam prona per actorum judicia- lium tricas evadendi commoditas. Species ENNe tenti ee Nhiari 1E horet: E ktennn l Aerke bulen. UME I. Hlobuier , In. e. onduse Ueri oocre⸗ Grnten nun, La 1, tonnil eldcontt. Crmodihx es PARS VII. SECT. I. 257 Species fa ſi erat hæc: Titia extra matrimonii copulam, Cajo corpo- ris ſui uſuram conceſſerat: indeque Ventre impertita, cum conſpectui hominum ad aliquod tempus ſe ſub- duxiſſet, poſtea ventre vacuo ad ſuos reverſa eſt. Judex loci, & grun- niente deſuper fama, & aliis indi- ciis commotus; contra Titiam pro- ceſſu inquiſitorio inſurgit, torturæ- que Titiam abortum prætendentem fubdit, matre Titiæ Mævia mox in fugam ſe conjiciente, quam & hoc & aliis propinquis remotiſve indi- ciis motus idem judex conſimiliter ſuper præſumto infanticidio per torturam interrogat. Fatetur Mæ- via, Titiam puerum enixam fuiſſe nulla præſente aut obſtetrice aut adjutrice femina niſi ſe & Mæviam: ſolam ſe Mæviam contracto pugno recenter nati pueri caput ea occi- dendi animo vehementiaiinvita ta- men filia Titia, concuſſiſſe, ut infans exinde 258 DE MIRE VENTRIS exinde mortuus continuo & per ſe in flumen abjectus fuerit: quæ con- feſſio cum debito modo ratifcata eſſet, dubitabatur an & qua pœna aut Titia aut Mævia afncienda eſſet? Ordinariam mortis pœnam non poſſe heic locum habere, exinde vi- debatur concludendum, quoniam de corpore delicti non conſtabat, cum nullus hactenus infantem aut vivum aut mortuum vidiſſet: ubi tum expeditum, non apparente de- licti corpore, ad ultimum ſupplici- um deveniendum non efſle: vide Lauterbach. & Allegat. ad tit. . de Confeſſis, & ad tit. f. de Quaſtionibits. Verum cum hæcregula duobus mo- dis fallat, & I. quoad delicta fadi tranſeuntis, quale cx. gr. fornica- tio: & 2. quoad delicta facti qui- dem permanentis ſed quæ occul- te perpetrantur, quale ex. gr. eſt infanticidium: ſecundum ea quæ hubet Carpzo vius criminal. quaſt.16 & quaſt. 1I01. Præfata Facultas Juridica ultore terro inrin Intd nnſoten A i urelehrit Uen ue rVn COntinu 4 deit o no ũ rin , 1fe⸗ üafeen Ud onn bee eit⸗ enon, Cinon auk Enlg iglanter un rille negraent ulirunare Ag. nie Wlrbli e 6heraaur PARS VII. SECT.I. 259 ferro in Mæviam inſurrexit, idque tanto facimius quod ſingularis caſu ſupra poſito accederet ratio, quæ vult in dubio ventrem præſumi tempore legitime exacto vivum prodiiſſe, cum abortus non præſu- matur. Carpzovius de quæſt6, num. 34. 3. Conſtitut. 17. def. 20. num. 4. Menoch. 6. præſumt. 52. num. 2. Lau- terbach & Allegat. compend. Juris ad f. pag. 14. Quæ Juris præſumtie quemadmodum ex generalibus il- lis præſumtionum regulis quas vi- des apud eundem Lauterbachium comp. ff. pag. 425. lit. C. educitur, ita ſpecialiter firmatur ex ſæpius audi- ta regula Juris, Ventrem ſcilicet haberi pro nato quoties de ipſius commodo agitur. Enimveroſi ne (quod ipſi incommodum) occida- tur, pro jam nato habetur, ſequitur quod pro vivo legitimoque tempo- re edito homine habeatur. Quæ proinde fictio tamdiu obtinebit uſ- que dum abortum aſſerens eundem probat 260 DE JIRE VENTRIS pProbat l. 7. §. 12. de pa&t. aliove mo- do præſumtionem vitœ elidit. vid. Brunneman. centur. 2. deciſion. 48. Carpzov. d. def. 20. n. 5. ſeqq. Mie- noch. de præſ. g2. 1 SECIIO SECIIN DA. Qoa alibi commonui, puriſſi- mum illud f. exemplar, Flo- . rentinum inquam , omnibus deſtitui interpunctionibus, etiam ipſis paragraphorum nunc uſitatis diſtinctionibus, adeéoque unicuique jus fasque eſſe, ſi analogiæ juris id convenientius eſſe demonſtrave- rit, aliam textus in commata, cola, puncta, quin & paragraphos & ver- ſiculos diſtinctionem noviter exco- gitare: cum illæ hactenus uſitatæ diſtinctiones non niſi privatis] Ctis ortum & auctoritatem, ſi quam ha- bent 4 5 ſbereti dun kexun MIN . Nnh PARS VII. SECT. II. 26Z D bent, omnem debeant. IIlud jam „„in tractatu noſtro de Jure Ventris ſimiliter uſu eximio ſe commendet. II. Et ecce tibi hoc modo eluci- dandum textum alias immane quantum obſcurum in l.ſi quis cum to- tum. 7. J. 1. §. 2. . H. 3. F. de except. rei judicat. Quas hic textus jam olim tri. cas pepererit, enarret Zaſius ad d. ſi., 7. adeo ut Accurſius exiſtimave- nmonni rit in d. l. 7. §. 3: verb. ut iſta exceptio en non noceat expungendum eſſe Im m non. lonbis,em III. Tu, ut lucide hunc textum . percipias, dic, ex tribus iſtis para- graphis, §. 1. 2. 3. faciendum eſſe pa- e ragraphum unum, eumque tum, Eude mente ſaltim, diſſecandum eſſe in mi gquinque partes ſive in quinque ver- nE ſiculos. Partes priores quatuor in . uno paragrapho (non tribus qui nunc ſunt) agnoſcit & Zaſius d.I. Sed quintam partem quæ incipit à Vverſiculo: Plaxe: hanc inquam a e à a62 DE IUIRE VENTRIS le à reliquo integri paragraphi no- ſtri ex tribus §§. vulgaribus com- poſiti corpore avellit Zaſius, cum tamen hic verſiculus: Plane: habe- at ſe inſtar exceptionis vel limita- tionis ad verſiculum: De fruttibus: qui vulgo tertius legis hujus para- graphus eſt, at nobis paragraphi majoris partem quartam facit. IIt adeo dicéti verſiculi: Plane: ſenſus ſit, exceptionem rei judicatæ tum nocere ſi ſententia quis damnatus fuerit, fructus & partum, eorumve æſtimationem, reſtituere ei qui an- cillam ut prægnantem (etli præ- gnans non fuerit) & fundum cum fructibus (quibus carebat) petierit.- Ut illud conjunctivum: que: quod dicto verſiculo: Plane: vides in ver- bo: aſtimatique: ſit disjunctive po- ſitum pro vel: ut fœpe confieri ſo- let. I. ſæpe. y3. f. de V. §. cujus rei ex- emplum aliud notabile vide apud Feltman. ad jus militar. Belgic. antle⸗ l. M lin 1 mmir Atl, ten erte (IM’her Arencle⸗ I Munin mnmman u be⸗ klupmer eyentn inen une Urin n er,en lutinſete Nrmnenen Aper , ih i Nr TINH iungni llernaen elitziuge llis, Nn t Mroniz relee⸗ lum ef lgehint Lnobi “ Cvarum kcnl ul: „ Ge 1i Glitean nttunen eltertigi en Aiumman Nir teid ne e etezne dhneene krolle, alſone bleſſte 4 PARS VII. SECT. II. 263 lit. a. num. I. Etſi aliter Zaſius com- mentar. ad d. l. 7. verſ. Plane: ratio autem decidendi ad dictum verfi- cul. Plane: petenda eſt ex l. 25. ff. de ſtat. homin. & I. 2 07. de R. J. IV. Præmifſis hiſce breviter ad partem paragraphi noſtri (noſtri⸗ inquam: id eſt, ex tribus illisvul- garibus conſolidati) quintam: nune reliquas priores ejuſdem §. quatuor partes expendamus ad Zaſii parti- tionem: ita ut noſter Primo pro- ponat quæſtionem, quam relinquit ſuſpenſam & non ſtatim relolvit, cum dicit, eſſe magnæ quæſtionis. Secundo in verſic. Et quidem: ponit intercurrentem declarationem ex qua poterat eo facilius intelligi quæſtio. Zertio in verfic: Sed in cæ- mentis: tractat incidentem dubita- tionem, quæ multum pendebat ex reſolutione præcedente. Quarto in verlſ. De fruttibus: reſpondet demum ad quæſtionem ſupra in paragraphi L parte 264 DfE JIIRE VENTRIS arte prima propoſitam. Collige, inquit Zaſius d. loco, pulchrum du- Rum & ordinem Cti, qui poſtquam pro. poſuit (quod fieri debet initio) non ſtatim decidit, ſed da pro evidentia intercur- rentem dat dotctrinam qua poſſit intelligi reſolutio quæſtionis, C& annettit etiam in- cidentem dubitationem quæ poteſt commo- dare reſolutioni, & deinde decidit. Hoc ipſum facit Cicero ubicunque res magna &o dubia quæſtio incidit, in lib. Offic. Ego ſolitus ſum hoc ordine uti in conſiliis meis, quod poſt propoſitionem, evidentialia po- no, antequam decidam. V. Eodem modo quæſtionem ini- tio paragraphi propoſitam decidit poſt interjecta alia ICtus hoc mo- do: de fruttibus ait eadem quæſtio eſt, EG de parta: hæc enim nondum erant in re- bus humanis, ſed ex ea re ſunt quæ petita eſt: magisq; eſt ut iſta exceptio petitori non noceat. De fructibus & partu ait eſſe eandem quæſtionem. Quam ean- dem? quam ſcilicet præmilerat de cæmen⸗- er wenb d⸗ iſiift uinid hteu iiqqr iſin Dahre lan ennt nlon⸗ Auntei umtentn Dnttein enſchedl. gümrdsfn Geſiuiai,n e Kuet onke Kormm Nrantin lkmmli NN oſtnn i PARS VII. SECT. II. 26 5 hen in ementis & tignis. Dixerat au- ien, dem: iz qui inſulam petit, ſi cmenta vel nim kigna vel aliquid aliud ſuum petat, in &a conditione eſt ut videatur aliud petere. Etenim cujus inſula eſt, non utique cæmen- ta ſunt. Denique ea quæ juncta ſunt ædi- bus alienis, ſeparata dominus vindicare poteſt. Hœc textus verba mutandis mutatis applicanda ſunt ad fructus partumque qui nondum in rebus humanis erant tempore litis conte- ſtatæ: in his enim, teſte Cto hic, eadem quæſtio eſt. Unde tum conſe- quitur, tales fructus partumque re- ntlimi⸗ cte vindicari, vindicantique exce- Anai ptionem rei judicatæ opponi non Cumnn poſſe. Secus eſt ſi fructus tempo- nhii re litis conteſtatæ jam ſati, partuf- Mumui que eo tempore jam conceptus e- tt rat: cum enim tali caſu partus fru- niH Kuſque pars viſcerum maternorum Gnku fundique, adeoque in rebus huma- uIu nis exſtiterint, conſequenter non md ex re (ut in caſu verbiſque noſtri nd M para- Ugtiknan, ngu ſ Gemeſfenn leſnts, iuene 1 266 DE NMIRE VENTRIS Ma paragraphi) ſed in ipſa re fuerint: aen coniequitur tales partus fructusque Kefn etenti, obſtare exceptionem rei rf⸗ jJudicatæ, quod probatur per eun- tüdi 1 dem ipſum hunc noſtrum paragra- algli phum aliaque juris capita: non ve- mmlmemn ro per l. fundi 18. f. de except. etlſi id ulun viſum fuerit Zalio. Enim vero di- nmul a lI. fundi 8. non agit de fructibus imint tempore litis conteſtatæ jam ex- n ſtantibus abſciſſe, ſed de fFructibus no in genere: & ſi vel maxime de illis in ſpecie ſolis loqueretur, non ta- men tum exceptionem rei judica. ( tæ obſtare ſed ſi de proprietate fun- a di cœprim ageleait,noen poſſe me Mncfnti tum cumulative de fructibus expe- An e riri ſolis: ſed Pratorem tum inter- Atiigheen venire ut prius quæſtio de proprie- uEbrent tate fundi terminetur Hac ter- tnunn minata, integrum mihi eſt de fructi- iigelel bus te convenire, ſalva tibi aut de- AHume neganda, prout fructus jam in re- eirbu bus humanis tempore litis conte- ſtatz li — VIEI nihünt, ungfrite eNCeſehnen obeer N lnn r iscin n ſhiuht i o. Düinte nigtcefllr Coteine nd 1 Abeht Eelrnrints Anenh tet onen te n Epeniurhr Njllen elultbene. nennite⸗ Uitenot eur Mie e Nicktennei atkint Ann. Gelimn Kr! n PARS VII. SECT. III. 267 ſtatæ erant, vel non erant, rei judi- catæ exceptione. Ita ferme & ſ. fundum 16 f. de exception. Melior Za- ſii viſio eſt ad apparenter obſtan- tem L. fin. C. de liber. cauf. ubi partus lite pendente natus: matrem ſequi- tur: quod ibidem pertinet ad cau- ſam ſtatus, ita ut præſumtio major ſit à matre ad prolem lite pendente editam. SECTIO IIIL. ſ. I. Onæ fidei poſſeſſorem ex con- ſumtis fructibus locupletiorem factum, de hoc lucro teneri & conveniri poſſe: communis Dodcto- rum tenet ſententia, & nos conſtan- ter ſervamus arg. §. 26. in fin. §. 34. verb. conſeq. I. de R. D. I. I4. de cond. ind. Sed ut tamen in dubio exinde locupletior factus eſſe non præſu- matur. M z II. Quæ 26 DE IIRE VENTRIS II. Qhæ poſterior affertio pre- bari ſolet textu ad præſentem de Jure Ventris materiam pertinente: intelligo I. 3. f. de ventre in polſ. mitt. ibi: Sumtus autem ab ea bona fide faxti, non repetuntur. III. Agit hic textus de uxore quæ ſe prægnantem efſſe bona fide crediderat, & propterea in poſſeſſi- onem miſſa, ſumtus fecerat, id eft conſumſerat;, ut patet ex collatio- ne legis 1. §. 2. H. ult. f. d. I. has conſumtiones ab uxore tali non re- peti, ait d. . 3. ClInde ſequitur, ean- dem ex conlumtionibus illis non pPræſumi locupletatam: fi hoc enim præiumeretur, deberct teneri. Ne- mo enim cum damno alterius de- bet lochpletari I. 14., de cond, ind. n quidem in minime l. y2. 8. 20 de furt. IV. Katio autem quod in dubio ex alieno non cenſeatur quis locu- Ppletior factus, eft, quod homines acceſlione nova patrimonii atfeti, ament . unhi M n nna ſekmun tin Erhrmn 3 PARS VII. SECT. IH. 269 ament lautius vivere. arg. h2 5. 5. 16. de pered. petit. maxime ubi quis lau- tiori vitæ jam ſemel devotus fuit, veteranam enim naturam difficile eſt reformare l. 37.f. de ædilit. edik. V. Nilſi fallor ſubeſt hæc ratiò ultimæ iſti voluntati apbudehædrum qui Fabularum libre Quarto:; Pa- tiem commeniorat habentemuxo- rem & tres filias: Unam frugi & operoſam: Alteram oculis viros venantem mœcham: Tertiam po- tatricem vino devotam luxuque vitam trahentem. Harum autem matrem fecit heredem ſenex ſub conditione, totam ut fortunam æ- qualiter tribus filiabus diſtribuat, ſed tali modo, ne data poſſideant aut fruantur, tum ſimul habere res deſierint quas acceperint, centena matri conferant ſeſtertia. VI. Vides Lectoripſiſſima tefta- menti verba prout apud Phædrum exſtant. Sed quis corum ſenſus M 3 lit? 270 DE NIIRE VENTRIS ſit? diſquiritur. Adeo ut Juriſpe. riti à matre de jure conſulti, non potuerint rem hane expedire, ut neceſſe fuerit ob verborum hane perplexitatem teſtamentum hoc de Jure nullum aſſerere. Ita enim ju- ris eſt, ut quando defuncti ultima voluntas ita perplexa eſt, ut intel- ligi non poſſit, pro non ſeripta ha- beatur. I. 2. f. de his quæ pro non ſcript. l. 37. §. 3. de K. jJ. I. 27. de reb. dub. I. 16. de condit. inſtit. Praſch. not. ad Phadr. 4. fab. 4. VII. At jus hoc neglexit heres inſtituta mater. Et quamvis ex Reſponſo] Ctorũ ad fidei commiſla præſtanda non obſtringeretur, ipſa tamen fidem, à qua prima pen- dent fidei commiſſorum incunabu- Ia 6§. I. & §. ult. I. de fideic. heredit. ad- vocavit, defuncti cariſſimi mariti fui voluntati pia voluntate exitum præſtitura. Qua ratione ipſa hoc expediverit, & quid .Æ1opi ibidem repe- aode Tttntdo de M eri ſn Eenbbreer Nu Pemmmtin iton ſolteunet Ptlommiter fii Cs⸗ en non Uen Rnn 63 VTWNNe PARS VII. SECT. III. 271 lenuſnt repererit ſolertia, apud Phædrum urennili n. dicto loco vVidere licet. meteyrin . VIII. Mihi tamen certum eſt, nec relanrke ipſum naris alias emunctæ Æopum dici teſtamenti lenſum percepiſſe. Voluit enim teſtator, totam ſuam fortunam inter filias æqualiter di- Ktribui. Qualis æqualhis diſtributio ibidem ab ſopo adhibita non fuit, nec eo modo peragi potuit. Con- ſequenter non eſt diſtributio ad ſenlum teſtamenti, qui ubique ta- men obſervari & dominari debet. 1. 19. pr. de cond. & dem. l. 23. in fin. C. de legat. I. I. F. qui teſtam. ac. poſſ. IX. Ut alia mittam, dico, teſta- e dorem cum noſſet ingenium filia- e rum, duaſ bis Veneri & nde que ex his e Baccho devotas, metu paternæ H pietatis his voluiſſe proſpisere, ne ad egeſtatem delaberentur, here- ditatem paternam prodigendo. Et veluti alias patres optimum conſi- lium pro ſua capiunt progenie l. 22. M 4 F. ad limentunin tne, Na en, Cocenneie ſenelu Monnnſet⸗ iupni UCh e A G begeit en Er umn Eitjanmt 272 DEIIIRE VENTRIS F. ad L. Jul. de adulter. Ita prævi- diſſe duas illas quicquid acceperint, lautiori vita tradituras luxuriæ arg. d. I. 25. §. 16. de her. pet. junct. d. l. 25. 1 4 S. II. adeoque venturam iſtam perniciem tali teſtamento voluiſſe avertere, quo duas iſtas luxurio. ſas ad exemplum ſororis illius ter-· tiæ ſedulæ & frugi feminæ poſſet componere; atque ita ad parſi- moniam admonitas, quin & ſpe- rato uberiori & ulteriori prœæmio invitatas, egeſtati eriperet. Sen- ſus ergo teſtamenti ſupra fuerit ſe- quens: Uxor mea heres mihi eſto ex aſſe: Volo tamen uxorem bo- na mea omnia inter filias meas æquis Portionibus diſtribuere, non equi- dem ut has à me datas portiones ipſæ filiæ poſſideant, ipſæque eal- demn poſſidendo fruantur, ſed ut mater uſque ad centena ſeftertia, apud matrem interim manſura, ipſis portiones præſtet, quas ſi conſervaverint, & ipſa cen- tena Ule ln PARS VII. SECTIO II. 273 Rchte tena à matre hactenus retenta uulmn atque poſſeſſa ſeſtertia conſequen- nein, tur: ſin eaſldem prodegerint alio- Nmm ve modo habere deſierint, hoc ca- ttnemn, ſu hliabus mater illa centena ſeſter- Ih tia non tradet ſed ſibi ipfi ſervabit. mſtid, X. Nec turbet quemquam illud ulkme, conferant in teſtamento apparens: ehe, quali conſerri non poſſit niſi quod U, quis antea habuerit. Enimvero eſt Eüne ea vox Juris ſolennis quæ illud et- kigſen lam conferri aſſerit quod quis an- niſunim tea non habuit. 1. I. J. 12. ff. de colla- atestis tion. Eadem ratione qua legata Wmnmmem Præſtari dicuntur ab herede cetiam ftünan illa quæ ante non habuit, dum illis NNG Cogitur carcre. §. I. 2. de legat. jundt. I. 22. ff. de legat. 2. I. I1. C. de legat. Sed & reſtituere dicitur venditor rem emn- tori etſi hic eam antea non habue- rit. l.16. C. de adt. emt. ve d. jundt, H. I. I. de interd. veluti & tradere cum non us inans Nhale unnr, E berentenn ii, D tradit. I. 68. Ff. de R. V. juntk. 8, 2. I. de 4 (en donat. 4 . M 5 XI. 274 DE MIRE VEN TRIs XI. Obiter in fabula noſtra obſer- vabis illa: agros aljiciet. Ergo & ab- jiciuntur res immobilcs: quod nota ſis ad S. pen. I de rer. diviſ. Praſch. ad 4d. fab. Phædr. contra Mynſingerum ad d. g. pen. Plura ad dictam fabulam qui vult, is videat quæ Frater meus Dn. W. J. Pagenſtecher] C. & Con- aliarius Haſtiacus diſp. ſpecial. dd d- fabal. tractavit. SECTIO IV. §. I. Ii Jus Naturæ exemplis bro- QC torum metiuntur, vel exX Ju- re Ventris refutantur. Pèce enim bruta poſtquam conceperint, coitus non admittunt. Quod ſecus eſt in hominibus. Immo feminæ gravidæ vel maxime anhelant. v. Arniſæus de jure connubior. ſect. 7. Cap. 3. & Jongtys tonneel. part. 2. Pag. 317. e 1ſ1 li Malo hanc telam abrumpere, dqum. W nncoce 1 ceee a 8 tei VINN . and PARS VII. SECTIO V. 27 dummodo moneam mutui adju- torii illius inter conjuges uni- verlalis de quo alibi monui, in- dolem iſtis complexibus favere. add, I. Cor. 7. & Proverh. 30. Ver. 16. Prodiit nunc etiam Dreſdæ de hac re M. Chr. Kichters Schrifftmaßi⸗ ſu⸗ ges Bedencken uͤber die Frage: Ob d cin Eheman ſeinem Eheweibe / wan —ſie bereits ſchwangeres Leibes iſt / mit gutem Gewiſſen auch noch ferner ehe⸗ lich beywohnen moͤge? Add. ſupr. part. I. Eect. 1. J. 7. SECTIO. V. Itius inſpiciemus legem 37. §. T 7. f-. denoperis libertorum. Ver- ba textus hujus ſunt hæc: Po- ſtumus liberti heredes hatris ſui non libe- rat, quod proficiſci liberatio a liberto debet, nec qui⸗quam poſt mortem libe- rari intelligi poteſt: ex lege autem na- umen ti liberi proſunt. . M 6 S. I. 276 DE JIIIRE VENTRIS . Ubi ſciendum eſt, dominos cum ſervos artifices libertatis beneficio impertiebantur, operas fabriles fe- ciſſe ſibi promitti à libertis futuris, domino priſtino, deinde manumilſ- ſori & patrono, præſtandas. Ex quibus manumiſſorum libertorum ſoribus obveniſſe, facile intelligi- mus, utpote cum liberti antea in ſervitute conſtituti, dominis ſuis fuerint oαναν νπι τια α⁵ olnovανααι ut loquitur Plutarchus in vita M. Craſſſ in princ. . II. Non poterat non oneroſa at- que damnola hæc operarum præ- ſtatio eſſe libertis, utpote qui in ipſis novæ œconomiæ ſuæ incuna- bulis non levi rerum gerendarum nervo ita fraudabantur. Qua- Propter Lex Julia de maritandis ordinibus, inter alia cavit, liber- tum ab harum operarum præſtan. darum nn wer ohensni⸗ meſuhnen erleſee rn Leſpenunhen iazni otl onniconl operis, non leve luerum manumiſ- Mnn eente eenber do eritenlderen Nnet Non Wumn, eInnnd, a kiungs Gn lun, nsmutt, TIWI t Conig 4 hettie lderie, leinlente Metmc Cnun lbenn SZ heleint; lbenim, i Conin ns innd. PARS VII. SECT. V. 277 darum onere ſe liberare poſſe, ſi dquos liberos ſuſceperit & in pote- ſtate ſua habuerit I. 37. pr. F. de oper. libert. l. 6. §. 1. C. eod. III. Finge ergo, in d. I. 37. §. 7. me libertum habere, ad operas fa- briles mihi obligatum, illumque mori, relicto filio uno & uxorem uterum gerente. Quæritur, an li- berti heres ab operarum præſtatio- ne ideo liberetur? Negatur: quia venter non habetur hoc caſu pro jam nato, cum non de ipfius ventris, ſed tertii, dicti inquam Hliberti aut ejus heredis, commodo Nornl. Fennn z. Uotein. ieſbrnan. bum e Entund Hagin . Uun rtn unn hic agatur. Nec poteſt prodeſſe poſtumus, poſtquam poſt mortem Patris natus eſt, cum non poſſit di- ci in poteſtate patris eſſe, veluti nec fuit antequam naſceretur, quia id fuiſſet patris commodum adeo- que tertii, quod ventrem natum cenſeri aut fingi, non permittit. Hinc in textu noſtro vides illa ver- M 7 ba: 278 DE JIIIRE VENTRIS u ba: quod proficiſci liberatio a liberto de. lonmmn, bet. At libertus non poteſt hic di- in ci liberatus, quia nunquam hunc ventrem in ſua habuit poteſtate: uod Lex tamen fJulia requirit. um ergo poteſtatem hanc deſide-. ret Lex Julia;, ſequitur, quod poſt mortem hic liberztio incipere nequeat, utpote cum tum pete- ſtas patria nequeat incipere, im- mo nec durare. Hinc additur in textu: nec quiſquam libtrari ab ope- ris poſt mortem inteiligi poteſt. Sciſi cet, quia non poreſt intelligi pa- tria poteſtas, utpote mortui IV. Ex his conſtat, quam ficul- neo fundamento illi innitantur Do- ctores qui præfatum textum d. I. 37. §. 7. ad quæſtionem: An per ma- rimonium avi legitimetur nepos, hnjus leie⸗ patre naturali pramortuo, ſi nepotis hu- 1, D Jus avia concubina avo ejusdem nepotis (hn nubat? Trahunt, eandemque arg. i it 4d. I. 37. J. 7. negative decidunt. uin um tamen hic textus de re lo- quatur „ NI PARS VII. SECT. VW. 279 4 quatur omnino diverſiſſima, de li- unn berando i inquam mortuo, at d Cta lht * uæſtio agat de vivo, eodemque ue non hberando ab operis promilſis: ſed legitimando. Vivus utiqde optime legitimus evadere poteſt: at in mortuum nulla cadit libera- tio. Vivus legitimorum jurium ca- pax eſt: Mortuus „ non eſt. Erit ergo nepos hic per avi aviæque matrimonium legitimus l. 10. C de natur. liber adeoque avo ab inteſta- to heres: Etti in calu ſupra polito, quo naturalis pater prœæmortuus Eit, non ſit in avi poteltate. §. 2. ve ſ/ic: ita demum tamen. I. de her. quæ ab in- teſt. defer. at ſi & ipſe pater ante obitum in poteſtate fuerit patria: & nepos eidem ſuberit. d. 6 2. V. Deni que ad d. 1. 37. O. 2. mo- f neo, JCtum ibi loqui de liberti he- d rede: quo ibi ipſe poſtumus diſtin- Nlndeng Zuitur. Si ipſle liber ti poſtumus, e Eitn inter heredes patris ſui ſimul con- ſtitutus ice lel⸗ une 2 8e DE JNIIRE VENTRIS ſtitutus ſit, non dubito, ipſum ab operis liberari: hoc enim ipſi com- modum eſt. Ut conſequenter re- ſpectu Ventris heredis, debeat jus pPatriæ poteſtatis, ventris patri di- ci fundatum ſtabilitumque, conſe. quenter liberationem reſpectu ven- tris operari. PARS OCTAVA, . SECTIO I. F. 1. Llud notabile eſt, feminam præ- gnantem ultimo ſupplicio affi- ciendam non eſſe, quamdiu ventrem vehit, ne inſons venter una cum matre perimatur. I. 3. F. de poœn. l. I8. ſtat. hom. quoniam pœ- næ ſuos debent tenere auctores l. 26. f-. I. 22. C. pœn. vid, Becman. 15. medit. politic. 10. adee t latius ſit centis, impunitum relinquere facinus no- M is Cn ennene lef e In Pg.„n lntecon iaki⸗ unuenth 1 Unteras N Ue Wrpnmeen ſicg⸗ 4 are, nnl 1 Nenzge⸗ ſnſalthen C 1 Kne Rkt ſor II , K,. tgethrn Nn bidr ei enin Men iken te , et renniſte Ue e, 1 T ni Enmen. hn la 1 A. . Aunlr long Kenter ar. tahl llaln, N . 4 1l Catt/ Dena. 6 dut is 1 ſcie ons no⸗ Centd⸗ Hõ £ ll PARS VIII. SECT. I. at centis, quam innocentem damna- re: cenſente Imperatore Trajano in l. 5. F. de pœn. Carpzovw. criminal. 4.137. n. I. Brunnemann. de proceſſ. inquiſit. cap. 9, num. 14. II. Unde conſequitur;, nec alia corporis afflictiva pœna mulierem prægnantem afficiendam efſe. Brun- neman. d. c. 9. n. 14. Ergo nec ean- dem torquendam. idque ſcio ob- ſervari: inquit Ipianus I. 3. de pœn. Harprecht ad §. 5. I. de public. judie. num. 201. Lauterbach. f-.de quæſt. in S. Carpzov. crimin. q. 128. n. 46. Z &&8. F. de quæſt. n. 44. Quin nec fuſtiga- tione, manus amputatione, ſimi- live pœna, quæ abortui anſam præ- bere poſſet, eandem afficiendam eſ- ſe. Caranz. de partu c, 2: §. 4. n. 29. Sed nec territione reali. Harp- recht. d. loc. n. a0z. Immo, nec relegatione nociva. Hahn. ad Ieſ. F. de ſtat. hom. n. 3. dd verb. Pronatis hbabentur. Nociva: inquam. Ta- lem 2 82 DE IUIRE VENTRIS lem enim exigit ratio d. I. 18. de ſtat. bom. (iſtaque reſpondetur Diſſen- tientium argumentis) eademque g vult, idem juris eſſe in caſu quo K 4 1 ſemina jam peperit novumque lœ. mi tum concepit in carcere. Menag. afani amoœnitat. juris cvil. c. 21. Md . III. Immo & hoc ex dictis fiuit, ,n matri, ſi inde venter in diicrimen aiͤne aliquod veniré poſſit, remittendum ainn . eſſe jusjurandum. vid. ſupra Part. . . 9. Quin nec te ſtimonium in ju- dicio præſtare teneébitur, cum in jus vocata poſſit ſe tueri exceptione ventris, arg. I. 2. 9. 4. fi quis caut, in jud. ſiſt. cauſ. vid. Pacian. de probat. X 2. cap. 4. n. 7. (ubi tamen n. 12. limi- tat) ne forte accedendo ad ju- dicium alicui periculo implice- tur. Zacchias I. quæſt. medic. legal. git. 4. 9. 8. u. 30. add. Feltmann. ad l.2. JH. 4. F. ſi quis caution. Etſi enim mu- lier prægnans, ſatis ſana ſit l. 14. 5. 1. de ædilit. edidt., id ad hunc tamen juris articulum non pertinet, ut- pote Elnexrrl bbetikine VENN — olee PARS VIII. SECT. I. 2893 Dnten pote qui non morbi, ſed ventris ex- Ni) Ceptionem impertit. add. Mævius Ae Nens deciſ. 80. Feltmann. ad d. I. 2. J. 4. tnnn, ad I. 18. ſtat. bom. Immo, dices enent e tu, mulier gravida, etiam ut quaſi u. valetudinaria confiderari debet. arg. Neeriet l. inviti. ff. de teſtib. & l. 2.5. ſi non pro- rani Pter. f. i quis caution. avenal. ſat. I. Po- Iememe Iydor. Ripa tratt. de altis in mortis ar- tre tic. cqp. . num. 37. Verum ego per- ſuaſiſſimus ſum ex allegatis locis id minime probari: immo magis con- trarium probari: ut cuilibet inſpi: cienti apparebit. Locus Juvenalis ſatyr. I. Verſ. 122. memorat langui- dam & ab hac diſtinguit prægnanfem. Limitat tamen ſententiam ſuam Po- lyd. Ripa d. loc. num. 3 8. 39. Ni- ſi (inquit) recens gravida eſſet, quia inter valetudinarias non computa- tan. tur, vel eſſet mulier ruſtica. Fuiges. lan in I. 2. J. ſed. & ſi ff. ſi quis cqut. ddd. ad Felin. in c. quoniam frequenter. n. 6. ndind Art jite non cont. . J tnet, . IV. Kinoninis itur, n netielanin tlelo. tto d imho⸗ nnde le mn , 2 84 DE IIIRE VEN TRIS IV. Nec dictis obloquitur Juda, Jui Thamarem prægnantem vole- bat educi & comburi, Ceneſ. 38. verſ. 24. id enim vel accipiendum cum ſupplemento, poſtquam pepererit: vel ad exempla referendum, quæ non faciunt jus. l. 13. C. de ſentent. Quo & refer exemplüm ſævitix Qaudii Imperatoris, gravidas ad ſupplicium trahi jubentis. Lio libr. 57. Græci contra. Plutarch. de ſe- I ra numin. vind. à quibus id forte an hauſerunt Romani. Add. Quinti⸗ lian. declamat. 277. 8ECTIO II. H. I. X ſæpius memorato canone, u ventrem, extra quam de ipſius Ventris commodo agitur, non haberi pro nato, ſed manere par- tem viſcerum maternorum: ulte- rius conlequitur, ancillam, vac- Cam, MW gun, l 3 Mommu e fehtntco eler: Fen , g in e liceco hhm PARS VIII. SrCT. II. 285 thakin cam, equam, ſimileſque prægnan.- Buunes tes oppignoratas, pignus hoc ipfi eES quoque ventri communicare: con- eehſenlen ſtdurnter . ventrem ubicunque lim , editum, per creditorem actione rnin, Serviana vel Quaſi, interdictove DVCeE Salviano directo vel utili, à quo- cunque poſſeſſore poſſe vindicari. Quam deciſionem uti quiſque fir- miſſimis jurium fundamentis inniti videt;, ita neceſſe non eſſet, ſpe- Gn cialibus eandem textibus firmare: A niſi alii caliginis viciſſim quid of- funderent. Firmatur autem dicta aſſertio præterea l. r. C. de partu pi- hAH Aor. l. I. pr. f. de Salvian. I. 13. f. de Pignor. l. 18. J. 2. de pign. att. II. Verum obloqui videtur l. 29. Nno ennone. §. I1, 12. in f. F. de Pign. Gα yp. ibi: ce⸗ ntef terumt, ſi abud alium dominum (ma- Clpimmnen tres) Pepererint, non erunt (ea quæ Inmen. OX his nata ſunt) oligata. Keſpond. nn:hk. ILextum hunc ex aliis ſupplendum ln,u elle: & poſt " pepererint; fubintel- ligen- 286 DE IIRE VENTRIS ligendum eſſe, & conceperint, vid. 4. pen. I. de l. Aquil. l. 26. && l. 28. f. de legib. Gothofred. not. ad d. l. 29. §. I. Hoc ſupplementum ſupra me- morata juris capita manifeſte exi- gunt. III. Quæ eadem volunt, textum in l. I. pr. Fde Salvian. non eſſe ab- ſciſſe accipiendum de partu qui po- ſtea ad venditorem rediit: etſi id vellet Dn. Stru vius f. exercit. 45. th. 171. arg. l. 29. J. I. de pign. && yp. ve- rum intelligendum neceſſario ſimul eſſe de caſu quo ancilla prægnans fuit & ita una cum ventre à colo- no pignoris nomine in fundum in- ducta eſt, quo caſu ſi colonus pi- gnus hoc, ancillam inquam præ- gnantem, vendat, venterque po- ſtea apud emtorem natus ſit, Sal- viano interdicto utili (directum enim contra tertium poſſeſſorem non datur. l. I. de precar. Dixi 4. aphor. nO. §. ſequitur interdictum Salvianum. G6e gu A MI Hun bin ouneuretinn unhnderin⸗ euu kzoln öcnocun dlugonnn vClgmurtae ſinnd kor cel , ul2N n . Ppnene hant,, Ftuſonni Me Nene!. 4 ünzweindnr en Een en Min WH Gangzn PARS VIII. SECT. II. 287 luden & manip. I. ſicilim. n. 96.) locatori lirt 1l ſuccurretur etiam contra emtorem: ennmi, ratio, quia Salvianum pro funda- annikt Mento habet jus in re: & hoc acti- ones ſuas regulariter extendit ad- Gpolitten verſus quoſcunque poſſeſſores. At Gin m, ancilla prægnans pignori conſtitu- nln ta, obligatur tota, ergo & cum entetie ventre luo, ceu viſcerum ſuorum ta! . . feni, parte.. II3. de R. J. juntt.l. 1. F. ventr. Nnntſi IV. At, dicet quis, fructus po- e ſtea apud tertium poſſeſſorem na- milummn ti, ſunt nihileminus pignoris vin- nuridt culo obligati. . 16. 5 4. F de pionor. klnini byp. quin & omne rei pignoratæ ac. iſausg. ceſſorium. d.1. 16. pr. Keſpondeo. Hnuma. Dignitas hominis jus ſingulare & enmee hac in parte induxit. vid. §. 37. I. de umult N R. D. jundk.d. I. 29. 5. 1. i rn. V. Deinde quod ad fructus (ad wehm quos non pertinet venter huma- ligin. nus. d. §. 37.) notandum bene eſt, Ins ecos, ſi apud tertium concepti na- 3 tique 288 DE IURE VENTRIS tique ſint, non indiſtincte in pignus ah cadere, ſed ſub notabili diſtinctio- 0 ne quam vides in d. l. 16. J. 4. & ibi Gothofred. in notis Conf. I. I. §.2. cod. Add. Lauterbach. tr. Onopt. de pignor. & hypot hec. G. 59. Oldendorp. claſſ. 3. atf. 10. Bachov. 3. de pignorib- 14. n. 3. Jeqq. Huber. præd. & poſ. f. de pignorib. n. ult. Secundum quæ Facultas noſtra Juridica me referen- te in Cauſa Verwalters zu Kinte- len, ſententiam tulit. VI. Obiter adhuc e d. I. 1. pr. ad Alv. notare licet argumentum pro ſententia, invecta & illata in ruſti- cum prædium domino ſciente, ta- cito pignori obligari, ſtatuente, Dixi ad Lauterbach. manip. 1. ſicilim. 49. SECTIO III. §. I. N Venter baptizari queat? quæ- A ritur. Negat Zoſius ad Decre 6 ta Whiptiin emrennint unn n unncel lt e ſWlidtumt Cnm nn den Im conno Eulieyunin erun len un Ani,ude Wünhhini e donen on enn, anmn, Migtfio n⸗ etnn ul 1,c ie n 1Kiih Iin, n,n! i M Kuntent s P 8 PARS VIII. SECT. III. 289 Enn IE tionibus quas ipſi relinquemus. II. Nos negamus, propterea, quod baptiſmus adſperſionem cor- h quit: tum, quod venter inde nihil commodi ſit percepturus, tum quod id duntaxat fieret in commo- dum aliorum neſcio quid delicia- ar rum aut commodi inde pro more nIen ſeculi captantium, tum quod in- nm. certum ſit an unus pluresve ſint Aruld naſcituri, ut nec in unum nec plu- mumg res förmula baptizandi dirigi poſſit, CInII ne nomen Domini Dei ſumatur in nuli,“ VvVanum, contra-ſeveriſſimum De- le imm calogi præſcriptum, tum quod ba- rgl laeg ptiſmi privatio non damnet, ſed contemtus. add. Fr. Toletum libr. l 2. cap. 15. & ibi Andr. Vidorell. in not. Titium 3. jur. Eccleſiaſt. German. 1 cap. 2. §. 6. & narrationem ridicu- Ueiedur⸗ lam de co mpaternitatibus ipſi Ven- lanihn tri deſtinatis, apud Piccartum nar- 8 N ration. tal. libr. 3. tit. 42. n. 12. leqq. ſed ex ra- / poralem requirat, quæ hic fieri ne- 290 DE JURE VENTRIS ration ridicul. cap. 2. Diſſentiunt a- lii: ut monet Die gelebrte Fama part. 9. pagin. 592. Alii pro ſententia no- ſtra adducunt & illud pervulga- tum: Partus ſequitur ventrem. De quo & ſupra dixi: nunc addo, i- ſtam regulam aliquando fallere: quod & vidit Antonius inquam de Padilla y Meneſes, ad legem Na. turalis f. de præſer. verb. num. 1. G ſeqq. Ex facti autem propoſitione hic à Paulo relata, (inquit dictus Auctor, quem per omnia tamen non ſequor) tu collige exiillis ver- bis, naturalis filius meus ſervit tibi: Cum Accurſio, eum qui naſcitur ex patre libero & matre ſerva, er- vum eſſe, quoniam partum ven- tris conditionem ſequi neceſſe eſt. l. partum. C. de rei vind. I. fi. C. de lib. cauſ. Potelt tamen conſuetudine effici, ut conditionem patris par- tus ſequatur, quod probat Pulcher tex- tus IIr. khari 3. in c. licet. de conju. ſerv. 6 . quem ſenärkorn mors Cno AN 1 tecſonen & iu kooliletu ,Ahinte⸗ UAbr nt te pmante Ouk Noner i enur a rni Ulheprenn inim ſlutn, tim MMihert r/ ien i, ai⸗ n. lirce lln Un Umin Ut ten n l11 lrri ul en Uni⸗ unlgu PARS VIII. SECT. III. 291 quem in hoc notarunt ibi poſt an- tiquiores Canoniſtas, Ancher. 2. Kihl m nolab. Panorui. in primo, qui textus ne illius deciſionem ad ſtatutum ex- Afennen . . . .. . Gme tendit, & inquit ille, eſſe hujus- e modi conſuetudinem in multis lo- cis, & proinde eſſe textum illum in hac mente tenendum. Sequitur & patris conditionem partus, cum pater propter ingratitudinem re- vocatur in ſervitutem, nam & fi= lii hoc patre nati poſt commiſſam ingratitudinem, revocantur in ſer- vitutem, etiamſi libera ex matre nati fuerint. l. 2. verſ. filiis. C. de li- bertis O eor. liber. quod jaſ. mirabile in præſenti videtur. Sed hoc propter inſigne delictum patris ingratitu- dine commiſſum evenire exiſti- mat noſter Orolcius in l. & ſervo- rum. §. I. num. 2. de ſtat-. bom. in mu- AE rilegulis ſane jus ſingulare conſtitu- AIuu tum eſt, ut patris non mactris con- MGK ditionem ſequantur. I. fin. C. de muri- N 2 legul. hunto ſe . 292 PDE MukE VENTRS un legul. Et vix paucos caſus præter nan hos invenies, ubi non matris ſed " Ulds patris conditionem partus ſequa- Ge N tur. Nam & filius ex ancilla pro- Ni⸗ pria ſuſeeptus, ſer vus eſt patris ſui. 1.2. C. ſi man. ita fuer. alien. Quoad honores ſane filius patris conditio- nem ſequitur, non matris etiam no- biliſſimæ. l. exemplo. C. de decurion. l. Arue nobiliores. C. de commerc. é& metat. l. li. lau 6 beros. in ſi. . de Genatorib. -c. SECTIO VV. 4 4 2 . . 1 Nnondt rllselert Ain NlKa N venter ante ſeptimum men- ſem monſtris accenſeri debe- dd at? non inutilis quæſtio eſt. uſfmngn Enimvero ſi monſtra ſunt, non ac- m innp cenſebuntur liberis l. 14. de ſtat. bom. ideoque nec teſtamenta naſeendo rumpent Il. pen. C. de poſt. her. Adeo ut nec Lege Cornelia de ſieariis te- neatur;ſi quis tale monſtrum occi- . derit PARS VIII. SECT. IV. 293 ndi derit, quod ſpecie ſua terribile eſt & imu vVix animam humanam habere ju- en dicatur. Bald. in l. quod dicitur. . de ikehe Hib. poſt. Magir. ad I. 38. f. de V. S. bitm num. 1. Dinin II. Et monſtris tales ventres ac- Uümiccenſendos eſſe, cxiſtimat Polydor. Ponnntgetr, Ribe tr. de actis in mortis artic. cap. 2. nnAauCtoritate A. Gellii 3. voft. Attic. 16. nnn tt & Ariſtotelis libr. 4. de generation. ani⸗ unS, mal. Cap. 3. Verba A. Gellii ſunt hæc: Antiquos dutem Romanos Varro dicit non E recepiſſe hujuſeemodi, quaſi monſtroſas fa- ritates, ſed nono menſe aut decimo: neque Preter hos partionem mialieris ſecundum mpumm ataramn fieri exiſtimaſſe. Ariſtoteles Iidhe hæc habet: Sed enim impoſſibile eſſe, ut e tale monſtrum gignatur, id eſt alterum in ſnwt altero animal, tempora ipſa graviditatis gülclts declarant, quæ plurimum diſerepant in o- ? cane, in ove bove: naſei au- 6,4 tem nullum niſi ſuo tempore pote ſt. giaize, III. Verum ego contra Polydo- ulnntt rum Ripam ſentio. Tum 1. quia dn . N 3 mon- = 294 DE IURE VENTRIS8 promta talibus quos dixi ventribus aptari non poteſt. vid.l. 135. F. de V. S§. D. Zaunſhliffer. traft. dejure mon- Kror. th. 3. Tum 2. quod A. Gellius de antiquis Romania loquatur, quo- rum ſententiam uti nec omnes an- tiqui Romani amplexi ſunt, ut vi- des apud A. Gellium d. loc. ita jura Poſteriora repudiarunt, veluti vel ex eo conſtat quod partus ſeptime- ſtris noſtro jure non ſit monſtroſa raritas, ſed partionis legitimæ ſoœ- tus. Tum 3. quod Ariſtoteles (ſi quæ ejus auctoritas eſſet)ymonſtrum non imputat præcociori partui, ſed animalis diverſitati. IV. Plane cum & ſeptimo menſe & nono & firmus validusque & ju- ſtus partus edatur, nulla ratio eſt, cur non & octavo idem obtinere poſſit debeatque. Video rationem apud Polyd. Ripam d.c 3. num. 14. ad- duci, quod ſcil. partus ſeptimo men e an- . II monſtri deſcriptio ex Legibus de- zuunn eunbune Gtelencn Golapzore utibemr ſem Glin iofenterin unornin, DNonenen Cinlent lint Nrl A 1Mre N inae 4PARS VIII. SECT. V. 29 5 ſe annitatur foras prodire: viribus- que tum fruſtra conſumtis, per o&ta- vum menſem cogatur quieſcere ut IIn iſtas collapſas reparet inſtauretque. Rutt Verum videtur hæc ratio eſſe nu- “ atoria: &: ſi impedimenta poſſunt Nliin oriri ut venter in undecimum men- nlten ſem protrahatur, immo & ultra: v. niki Rip. d. c. 3. Cur quæſo non & a ſe- ptimo menſe in octavum produci? Conſentit Lauterbach. & allegati i comp. fy. de his qui ſunt ſui vel al. jur. lit. t. B. Difientit Matthæus de Afflictis nncd g luimns deciſion. 236. ttrsſeochn. zmirſni SECTIO V. Nepennene H. 1 ie, ◻△Ed annon eadem Matthæi de Af- Minit dictis deciſio obſtat ei, quod non Indin tantum ſupra part. 5. H. 7. ſed Sc tr. Wiommam de jnre FKliorum membro 6.5. 4. (ubi hi- lin ſtoria illa Fabri Filiæ & Studioſi il- Gimmm lius Juris Vi & Metu coacti ex Jaco- 296 DE IIRE VENTRIS bi Catſii Poematibus) dixi, Ventrem debere probari? Ad hoc (inquit Mat- ui thæus de Afficis)allegabatur Gloſſ. & Arg. in 1. illud f. ſi pars hered. pet. ubi dicit, quod creditur mulieri dicen. ti, ſe prægnantem, etiam ſi non di- cat ex quo ſit prægnans, ſecundum Bartol. in l. 3. §. I. de agnoſcend. lib. II. Reſpondeo: Hanc ſententiam manifeſte pugnare tum cum præ- ſumtione generali, mutationem non præſumi l. 22. ff. de probat. tum cum generali altero canone, nemi- nem eſſe teſtem habilem in propria caulſa l. 10. ff. teſtibh. tum ſpeciali illa de ventre inſpiciendo doctrina, de qua ſupra. III. Nec obſtat Gloſſa in d. l. illud. Neque enim ait, credendum eſſe. Sed mens eſt, aliquando tali feminæ credi. A multis credi, eamque gra- vidam eſſe, exiſtimari. Puta con- currente inſpectione illa honeſta ventris, de qua ſupra, Nec alia men⸗ 2 eſt R Nſaet londt tun n Teninhsrin Claeheien lerint fu Mie,. Aelifon Uudlätn ren 690, Arahln . Elininne I DH PARS INX. SECT.I. 297 eſt l. 31. §. r. de acq. hered. Junct. 1. 26. * 28. de legib. ita reſlponde & Ang. iunh & Bart. Mlſaln C D in tünln nennn ſat ne Gklrtattn un mnunn konnngn. Dhtüennnnnn. Aumſeini binheckuu Crsti Cehentunche Pnnitnin eliengen ui M. Netorh Nedunen 4 PARS NONA. ECTIO I. RUod ſapra part. 3. ſ.d. . mihi Qridhmn fuit, etiam ventri an- tequam in lucem edatur no- men indi, & uſum ſæpe depoſtulare & à Lege Rationeque non abhorre- ré, in eo me confirmarunt Acta Eruditôrum Lipfienſ. Jun. 1684. ubi Epitaphium illud Bononienſe liæ Læliæ Oriſpi poſitum, ſuum nove nanciſcitur interpretem Carolum Cæſarem Malvaſiam JC. & Ante- ceſiorem Bononienſem. . §. I. Præmittamus ipſum Epita- phium: N f D. M. 298 DE HIRE VENTRIS D. M PEIIA LELIA CRISPIS NEC VIR NEC MLIILIER NECG ANDROGYNA NEC PHIELLA NEC IIIVENIS NEC AN NEC CASTA NEC MERETRIX NECG PUDICA SED OMNIA. SHBLATA NEQIIE FAME NEQIIE FERRO NEQIIE VENENO SED ONBUS. US NEC COELO NEC AQIIIS NEC TERRIS SED UBIOUE ACET. LUICIUS AGATHO PRISCIUS NEC MARITIIS NEC AMATOR NEC NECESSARIIIS NECQIIE MOERENS NECUE GAHDENS NEQIIE FLENSs HANG NEC eelokue Fen teflantu 1 tnelperehon le UnCNitonn ult l 1W SnH EN NW PARS IX. SECT. I. 299 NEC MOLEM NEC PYRAMI- DEM NEC SEPIILCRIIM SED OMNIA SCIT EI NESCIIL CuI „ POSUERIT. II. Quid hoc rei eſſe cenſes, Le- Gor? Audi Cl. Malvaſiam. Is hoc explicat de Ventre, ſpeciatimque de filia naſcitura, Agathoni deſpon- ſata, ſed per abortum exſtincta. Ni- mirum Malvaſiæ: D. M. eſt Diis Ma- nibus, quæ frequentiſſima mortuo- rum conditorum eſt nota: Klia Læ- lia Criis ſunt nomina expectato & expetito huic partui quem femi- neum fore deſignato iſti ſponſo A- gathoni ventrisque parentibus aut Beceffaristutoribuset in votis erat, impoſita. Cumque illa ipſa ſponſa tum non niſ venter vel embryo maternorumque viſcerum portio adeoque Agathonis intuitu (reſpe- GRuecnim aliorum ventres pro natis N 6 non 300 DE JUIRE VENTRISs non habentur) pro nata habita non fuerit , ſequitur quod tum nec vir fuerit nec mulier nec androgna nec pu- ella nec juvenis nec anus nec caſta nec me- retriæ nec pudica: Cum tamen nalſcei potuerit, fuit hæc omnia, non adtu ſcil. ſed potentia, it: intuitu com- wahnts, rn modorum Ventris. Cumque infau- ito matris abortu Ælia Lælia Cri- Ipis perierit, hinc neque fame ſubla- ta eſt neque ferro neque veneno: Sed (quia quocunque genere mortis pe- rire potuiſſet) omnibus, potentia i- terum, non actu. Et quia nullibi reperta, hinc Agathoni nec cœlo nec aquis nec terris jacet, ſed potentia u- bique. Igitur Lucius Agatho Priſcius, quia ducere eam quæ nata non eſt diligeréque non potuit eam quæ non vixit, nec maritus, nec amator, nec neceſſarius, atq; hinc neque mœrens negç, gaudens neque flens. Deniq; hanc nec molem, nec pyramidem, nec ſepulchrum, ſed ſimplicem inſcriptionem tum . moli M umgrn lcktlen, tni giei u gedrt,, MNOi3 ulonin en nng muan Celiklt enl Nlnus en e Uhulſeronin Cahionmn literani an / isetin ln Eenkel)S 1l tuſe Neikerte l gunn Nn 1 l lod un 1 Hantgun, Ulktegtns, Cnntne Nnnit nH ltſening Cmheis Auli hrſirie ueinn, kenerun nku E unn Cchonim ,eru lenhnel Ct en aa lpktminn Ntonni ſinen un & 1 PARS IX. 9ECT. I. 301 moli tum pyramidi tum ſepulchro applicabilem, ſicque omnia, ſcit & neſcit cui poſuerit. Scir: quia no- men ſciebat, perſonam, ſponſalia, matrimonium ſperatum. Neſcit;: quia omnia adhuc incerta;, an na- ſciturus, malſculus an ſœmina, u- nus an plures, & ſimilia. Ceterum præfatam inſcriptionem non re: centis ſed vetuſtioris ævi eſſe, fe- minas item etiam antiquitus tria habuiſſe nomina, nec non £— pro A E in priſcis etiam aurei ſeculiin- ſcriptionibus reperiri, idem Mal- vaſia demonſtrat. In eo tamen (in aliis etiam ſupra ab ejus explicati- ne receſſi) Cl. Malvaſiæ non acce- do quod neceſſarium in viſa inſcripti- one ad hereditatem acquirendam ducit: quia mortuæ (inquit) ſuccede- re non potuit, Binc nec neceſarius. Quæ- ſo te, Cte Malvaſia, an Sponfſus Sponſæ defundæ ſuccedit? Scio; Prator Virum ad bonorum poſſeſ- N 7 ſionem 302 DE IIIRE VENTRIS ſionem vocat deficiente defunctæ Uxoris ſanguine: ſed ubi hic Vir & Uxor, ubi bonorum uxoris poſ- ſeſſio, ubi deficiens ſanguis? Scio, Juſtinianum ad hereditatem Civi- lem ex parte vocaſſe virum ſuper- ſtitem pauperem, ſi uxor defuncta locuples fuerit: ſed ubi Agatho ma- ritus, pauper? ubi lia marita, dives? Credo potius in inſcriptio- ne per Neceſſarium intelligi neceſ- ſitudine ſanguinis aut ſimili devin- Qum, qualis mœrens flensque, ut ha- bet eadem inſcriptio, in cenjun- Gtorum morte eſſe adſolet: conſi- militer ut Marius Ciceroni libr. 11. epiſtol. 27. mortem neceſſarii graviter Jerre, dixit. Morem gentium idem Malvaſia optime eum fuiſſedemon- ſtrat ut neceſſitudines matrimoni- is ulterius firmarent. Quemadmo- dum enim ſtirpes amicitiæ vincu- lis connexæ per decreta natorum ſponſalia devinciri arctias ſubinde con- MWI erereiti Ellele Eatunae, atcresutor iun iner l nniheer Iine AN Num IITitere 1e Cnnmhnm Wincing Elieen ancecn Imnn liiline . “ räanti Aſenten I e! , i I e n PARS IX. SECT. I. 303 S inin conſuevere, ita Agathonianæ quo- nne duc & Lælianæ genti hunc animum wan V fuiſſe autumat, ut diutina inter kinn genitores mutuæ amicitiæ fides per lein initum inter liberos conjugium . “ protraheretur & velut æterna red- ttin n deretur. Aliorum varias explicati- nn ones vide ſis apud Dn. Groningi- Hehm um (in JCtorum numerum Gro- ningæ per me cooptatum) antiq. Zimmer. pag. 102. III. Videor mihi heic nunc audi- n re quorundam ſuſurros, miranti- um in caſu viſæ inſcriptionis exhi- bito Sponſalia cum Embryone aut (ut Latine loquar) cum Ventre eſ- ſe contracta. Quid? an Venter men- tionem repromiſſionemque faciet futurarum nuptiarum, ſecundum 1. 1. f. de ſponſalib. quomodo ſtipula- tio aut conſenſus cadit in ventrem? Et tamen nullus dubito quin ſpon- umm ſalia in Ventrem rectiſſime cadere Ue. Poffint, hoc inquam ſenſu ut pa- ren- 304 DE JUIRE VENTRIS rentes & tutores, ea ventris vice contrahere, pœamque à pœniten- te ſtipulari poſſint, ipſi ventri in tempus quo ad juſtam ætatem ado- leverit integra relicta ratihabitio. nis aut rejectionis optione, per l. 4. G. F. C. de ſponſalib. H. 3. §. 4. H. 20. J. de inutil. ſtipul. l. 38. §. 2. de V. O. I. 83. pr. eod. l. I4. §. 2. de pec. con- Ritut. I. 16. ff. de pignor. O. p. l. f. C, ad &. Macedon. c. 12. X. de ſponſ. im- puber. c. unic. de qeſp. impub. in6̊. quod maxime hodie obtinere debet, poſt. quam mores ſeculi admiſerunt al. teri per alterum obligationem ac: quiri poſſe, aut:, ut curatius dicam,. cum Germaniæ Belgiique mores ju- ri Romano-Græco (quod alteri per alterum obligationem acquiri non patiebatur) recipiendo obſtiterint adeoque id non receperint: vide Doctorum yrma 3. de Zentre, ſetlt. I. 8. ult. à me addudtum. Et quidni & al- tero ſenſu Sponſalia cum Veatre ub⸗- ilkutveh⸗ Perms e rtkori nsſenti iſenaſeco (l h.0 Ni lm Pümn Hon ann luf. Aimkaun Ulu me luinpo⸗ lel hmifutfein tfeirin Aartnatn ubiin tele ne eenntt, aik pol i — =–— iInh PaARSIX. SECT. I. 305 NNE ſubſiſtant, ut Sponſus Sponſave ſcil. unki àventris Patre, Tutore, aliisque peœnam fſibi ſtpuletur ſi ex. gr. iſti Mneum non effecerint ventrem ubi poſte- , a editus fuerit in nuptias cum Spon- ine, ſo Sponſave coire? vid. I. pex. C. de Ppponſalib. §. 3. G. 23. k. de inutil. ſipul. l F. ult. J. de V. O. ſen. IV. Neque obſtare mihi dixeris, SN quod ante elapſum ætacis annum ſeptimum ſponlalia contrahi ne- gqueant, l. 14. F. de ſponſal. c. 2. X. de honſa!.impuber. utjconſequenter ſpon⸗ lalia ante ſeptennium contracta, nulla ſint ipio jure, l. 6. Cod, de patct. I. 5. C. de legib. conſequenter con- 6 firmari ratihabitione nequeant, arg. „l. 276. ff. de ſolutionib. verſ. nihil. Re- gerere enim ad hæc in proclivi eſt (1) ratihabitionem ctiam ad ea per- tinere quæ antea dejure erant nul- l , 10 Priren olebige eneooolint la, demonſtrat leæ Juſtiniani & Ge- ,tlg 1 Ci 1 n ſenm neralis & Novella in l. ult. Cod. ad 5§C. Maced, ubi & notain d. I. ult. 306: DE JIRE VENTRIS ratihabitionem ſpecialiter extendi ad filiumf., mutuum accipientem, qui contra leges utique accepit, adeoque nulliter, nulla ut conlſe- quenter inde obligatio profluere queat, vid. l. I. pr. f. dd Macedon. jundt. Sueton. in Veſpal. cap. II. G& d. I.6. c. de pact. A. I. 5. C. de legib. quem- ante ſeptennium contracta, hoc e- lapſo, ratihabitione, etiam tacita, confirmari poſſe, lucidi textus eommonſtrant in c. 2. X. ſponſ. imp. Ge. unic. de deſp. impuber. in 6, ubi no- tandum (3) cum ea quæ ipſo jure nulla ſunt confirmantur, quod fi- eri poſſe vel ex dictis conſtat, ul- teriuſque probatur per l. 25. C. de do- nat. int. vir. & uxor. Rubric. I. jundt. ſ. 6. Proœm. de confirm. Inſt. L. I. f. MWI olnadta Earos i omn am ne ai⸗ Pie lepol tee rens . lumenoon admodum (2) in ſpecie ſponſalia 5 elir ui. lgelal aten iimho Rcſeſile n ülnn qe inj. rupt. irrit. ſact. teſt. tum (4) lilm ies non confirmari Nihil ſive Non ens, ſed illud quod re vera exiſtit. Sci- licet diſtinguendum eſt in ralibus . id Uel rn„. . Drulic⸗ Kcklade WI kclltre, — igle n hnln 1 lprin * 14 Al Cele fent hii Cornmletee r,etna e Mmöt nn uvt D Pronten. VInCK. Nl N m l n, 1A e 9, elres, trſit K⸗ An I 8 PARS IX. &LCI. I. 307 id quod in actibus illis Phoyſicum ad- eſt, & quod juridicum deeſt. Ver- bi gratia, cum vir uxori donat, eſt ſane is actus aliquis Phyſicus, et- ſi juridice ſit inullus I. 3. §. 9. F. d. don. int. vir. && uor. quatenus eſt Juridice Non-ens, confirmari ne- quit, & tamen confirmatur d. k. 25. C. de don. int. vir. & uxor. ſcil. qua- tenus Phyſice eſt aliquid & aliquam Phyſicam firmitatem jam haber. Conſimili modo quo illa quæ ipſo ju- re atque Juridice nulla ſunt, dicun- tur reſcindi & evacuari. u. l. 5. C. de re- ſcindenda vendit. I. 5. & 2. f. qui && a quib. manum. Novell. II. cap. 3. G 4. non quaſi tum aliquid non-ens aut nihilreſcindatur evacueturve; quod fieri non poſſe ratio omnes docet, ſed quod tum aliquid quod Phyſice ſive naturaliter eſt ens, eſtque aliquid, reſcindatur, evacuetur, evertatur. Verbi gratia qui contra prohibitio= nem Legis Æliæ Sentiæ, manumil- ſionis 30 8 DE JIRE VENTRIS ſionis actum peregit, is nibil egit Juridice ſive inſpecto jure. pr. I. qui & ex quib. cauſ. & ſane tamen peregit actum Phyſicum, egit naturaliter ali. quid: hoc ergo aliquid (loquar nunc ita) Phyſicum reſcinditur per Legem. d. I. 5. J. 2. ff. qui & à quib. manum. Er- go & ea quæ de Jure nulla ſunt: pro. prie reſcinduntur, quatenus Phyſici quid ſubeſt. Concludamus ergo, Sponſalia non tantum ab infante, ſed & pro Ventre, ad eum ſenſum quem dixi, juſte contrahi poſſe. V. Vix hæc ſcripſeram, & ecce recordor me apud Patrem Pletten- bergium introdutt. ad jus Canonic. cap. 9. num. 5. ſequentia legiſſe: Jure Ca- nonico neque pœnæ, neque arrhæ promiſſio valet in matrimonio. c. Gemma. 29. de ſponlſ. & ibid. gloſſ. At Iure Civili ar- rhæ permittitur. L. fin. C. de ſponſal. Non vero pœnæ promiſſio. I. Titia 134. ff. de verb. oblig. Hæc ille., At vero ſi hæc vera ſunt, concidunt proſe 0 M Necehen i. Crep INinehetend ulte , 0on Mi Fen Meengtun itmiginle Grlriuncon umümbu Penn igllru ſntlen ull enre nathedf nlneenre, Altennten fttenteril 0 afat n⸗ leſer e mei Co quæ de pœnæ ſtipulatione ſupra ne dixi. Quid reponam ergo iis quæ Rtume ex Patre Plettenbergio adduxi?qui- illrn bus adde l.71. J .I. de cond. & demonſtr. mele Dico: Juri Veteri Pandectarum Biltlanm Civili, derogatum eſſe per jus Co- enhis dicis novius in 15. C. de ſponſalib tum NI. ex hoc limitandum eſſe Jus Cano. Nchume nicum, niſi arrhas ſeil. dederit qui pœnam ſflipulatur. vid. Sanchetz. de matrim. I. dip. 37. num. i. Brunne- man. ad l. ult. C. de matrimon. Chri- n iam ſtin. 3. deciſion. 124. num. 132. ſeqq. Sed “ S& hodie abſque diſtinctione, pœnæ “1 ſtipulationem validam cenſent l 4 nonnulli. Groenweg. add.l ult. Go- Eer chofred: not. ad d. l. 134. pr. V. O. nlk Cypr. Regner. cenſur. ad d. l. I34. 4. in 5. Leon. WNovell, 18. add. Leo Impe- “ rator d. Novell 18. Plane inter eos e qui plane extranei ſunt, pœnæ pro- H miſſionein valere, cum in his ratio u prohibendi ex 4. Lſ. in in. G . 14. . wiuße de nupt. ceſſet, aſlentior Brunnem. Ctitie ö0 DE JIIIRE VENTRIS ad.. . & Sanchetz. d. l. m. y. add. Pe- rez. C., de ſponſalib. n. .t. 7. — SECTIO II. Silgeedst alia in hoc de ſponſali- bus capite quæſtio; ſed contro- verſiſſima, veluti elegantiſſima & pene dixerim quotidiana: an ſci- licet ventres ſponſaliorum tempo- re concepti, ſed poſtea ſponſalibus jam per mortem patris ante copu- lationem Sacerdotalem diremtis e- diti, antequam edantur bonorum poſſeſſores heredesve, quoad bona à patre relicta conſtitui, aut poſt- quam nati ſunt ad hereditatem e- jus, Prætoriam vel Civilem, admit- ti poſſint? Quod quemadmodum ego affirmo, ita rationibus non unis moveor. §. I. Et quidem principem inter has locum obtineat ea, quod Bene- dicdtio Sacerdotalis de eflentia ma- trimo. 2 WI woniwonit Iutonesbeck mnti len Peun konlt Ehsachberi Aeſn 10 Siiulu 1n ln. uliehet ſelinn PCpitlr en Humn Nnn Ulkn. 8 34ltur itkinr Ann n KZ Rihn, 1 n 1 üt Pnzimntc Ele ſn Nlni hln n. UNE PpARS IX. SECT. II. 31 hlln trimonii non ſit: veluti nec procla- mationes Eccleſiaſticæ eam prœce- N dentes. Jus Oanonicum, atque Cæ- Aüſareum ſeculi ferme noni, & illam Cc has adhiberi voluit. c. I. ſe. canif. nttehe 30. qu. 5. can. 2. cauſ. 30. qu. 5. can. 50. ntiin cauſ. 27. quæſt. 2. can. 19. cauſ. 35. quaſt. ſicenn 2. can. ult. diſt. 23. cap. 3. M. de ſecund. ntm nupt. c. 27. X. de ſponſal. c. ult. X. de mllmm cland. ſponſ. c. ult. X. qui matrim. accu- Cpalan. ſar. Leo Imper. Philoſoph. Wov. 74. nunire 98. Capitalar. Caroli M. libr. 7. cap. 36. Uukntn. Hincmar. Rhemenſ. opuſc. de divortio- neumm LZotbar. Tetberg. Luitprand. in vit. ru Evariſti. Selden. uxX. Hebraic. lib. 2. cap. Une , 28. Addatur Novella Leonis 89. u- Iinne, bi teſtatur Auguſtus, benedictio- Clmdam nem ſacerdotalem à Veteribus ne- genümn glectam, ſed tum (imperavit au- Fnituuom tem Leo ſub finem ſeculi noni & principium decimi) receptam fu- iimtin iſſe. Unde ſatis abundeque patet, aikn fruſtra mirari Rittershuſium expo- Veſan Nt. Novellar. part. 4. cap. I. num. 18. I beyhne- 312 DE JIIRE VENTRIS benedictionis illius ſacerdotalis tan- tum ſilentium eſſe apud Juſtinia- num principem alioquin religioſil- ſimum. Eeſi enim (de quo tamen infra diſpiciemus) ritus hic fuerit in Eccleſia Chriſtiana antiquitus aliquando obſervatus, ut ex Tertull. libr. 2. ad uxor. & Igqnat. Antioch. epiſt. 8. ad Polycarp. probare placet Ho- tomanno illuſtr. quæſt. 25. Qujacio ad rubr. & c. I. X. de ſponſal. & matri- mon. Rittershuſio d. num. 18. aliis- que: nullo tamen nititur præcepto divino, vid. Hildebrand. tr. de nupt. Cbriſtian. & Stryck. ad Brunnem. Jus Eccleſ. 2. 16. 6. conſequenter, ut alia placita humana, tuto per ſeeula iterum aliquot inter Chriſtianos potuit negligi. Et quidem procla- mationes illas Eccleſiaſticas ex Jure Canonico fluxiſſe atque nos hodie plerumque deductas, alibi trinas;, alibi (veluti Bremæ vid. D. Schwe ling. proluſion. Juris pag. 120.) binas, quibus Ab! phudne) Eemnls fule ae K tctnketot neilſacert I. It enin 2 beneicton ſpnnchloecum MhnNN! ernu e n tn Elyca nterienede uhn, n tunguin Alohen, iſliin nur Aen in ern ſn Ane) bizeſimn i uh hi hunieinn Ktihetti Uiiie N NI lliune tt e aſe Pod PARS IN. SECT. II. 313 Rquibus & ipſe Pontifex videtur con- nN tentus fuiſſe d. c. 27. X. de ſpon- lal. jundt. c. 40. de R. I. in 6. retineri in e r ac ſt: in nli uti in confeſſo e ita de benedi- QRione illa ſacerdotali idem fere di- — Xeris. Etſi enim & in ſacro Codi- 6 T ce benedictionis matrimonialis Mi nonnihil occurrat. vid. Geneſ.24.60. nirf efint Ruth. 4. II. non ſunt tamen ea nilſi exempla quæ non probant: Legi- Lifgigen bus autem judicamus non exem- iiais plis. , 13. C. de ſentent. deinde non mniin minmn ſunt eæ benedictiones ſacerdotum Uünu ut talium, ſed amicorum vota. Sa- talu) cerdotum quippe officia talibus non Ncfunr,tin occupabantur; templo cultuique IKinibi divino maxime deſtinata, vid. – Selden. uX. Hebraic. lib. 2. cap. 7. S btülnznk cap. 12. Sed nec Apoſtolicæ inſtitu- Güunehn tionis exſtant documenta. Affer- ntim n tur, ſcio, Epiſtola Euariſti Pontificis AAnm Remani ſub annum à Chriſto cente- züe ſimum vigeſimum donati, quæ de ſa- uoim cerdotali benedictione agens addit: I ut à Patribus aecehine⸗ à ſandtis Apo- ſolit Z 314 DE NüIRE VENIRIS Ntolis eorumque ſucceſſoribus traditum in- venimus. vid. c. I. cauſ. 30. 4. F. O& ibi Summarium & not. I. Sed hæc verba apud Gratianum dict. c. I. cauſ. 30. qu. 5. & Ivonem. vid, Panorm. libr. 6. c. 6. && Decret. part. S8. cap. 4. deſunt, & merito quæres, ubi hæc apud Apo- ſtolos inveniantur? Sed Epiſtolam hanc ſpuriam haberi, (quod am- plecti licet quatenus cum Jure Ca- nonico dicta illa Euariſti Epiſtola non concordat) vide ſis apud Sel- den. d. Iibr. 2. cap. 28. Quibus ad- de ſis, nec ipſo Jure Canonico hance benedictionem ſemper ab aliis Pon- tificibus habitam fuiſſe neeeſſariam. c. licet. X. de ſponſ. duor. c. 2. X. de cland. deſponſ. c. I. c. 21. Gc. 26. X. de ſponſalib. add. C. I. C. 27. quæſt. 2. 27. quæſt. 2. Quod ſane non fecil- ſent, ſi ab Apoſtolis ipſis eum ri- tum inductum fuiſſe ſenlſiſſent. Ex nis autem & hoc patet, quod non santum Orientem ſed & Occiden- tenmn mn Helne hentati Eall thns Uanh Peiſeteit) Nerem Rlmmſhl nonben lltn, d⸗ eleniueg ſi Uon ſerte umnmtiife Ns n Cn Gtaineckin enrkrent itkalkn utlon ufenliz, nirteni E.c. 25. X. de ſponſalib. c. 35. Jeq. Cauſ. Eeh ehumtane; 1 nnnonce . n ſenn 8 Un den . El 4 e = nit ag, Whnnth 4 3 ennkdr MerLE SenEe erenn As receta⸗ ican t. S 4 ſeeuler 4 et d 1e⸗ PARS IX. SECT. I. z5 tem ſpectare poſſit teſtimonium Imperatoris dict. Novella 89. de ne- Aglectu ritas hujus Eccleſiaſtici. Quid ſi & ad ipſum Teſtamentũ Ve- tus reipexerit? Sane enim quis ex. e gr. Rebeccam Iſaco nupturam ter proclamavit, quis hos conjuges co- M pulatione & benedictione imperti- vit ſacerdos, Geneſ. 2;3. Si hi ritus elſſentiales fuiſſent habiti, quot non Veteris Novique Teſtamenti matrimonia illegitima fuiſſent? Dic ul lodes an Chriſtiani à Juſtiniani (ut nunc altius non adſcendamus) tempeſtate ad illam dicti Leonis per tot ſecula (quinque ferme habes]) nulla juſta contraxerunt matrimo- nia? Vetuſtiora Tertulliani & Igna- tii Antiocheni ſupra adducta loca de hortatione aut exemplo acce- perim non de præcepto: aut de ami- corum iterum non ſacerdotum qua talium benedictionibus. vid. Selden. d. lib. 2. cap. 28. Sane cre- diderim, Carolum Magnum poſt- LL2 quan 3r6 DE IIIRE VENTRIS quam Romæ A. C. 800. Impera- tor declaratus eſt, deinde nonnul- la Pontificum placita legis Civilis atꝗque Imperatoriæ robore munivil- ſe, quemadmodum de benedictio- ne hac ſacerdotall in ſpecie hoc apparet ex Capitulari Caroli Magni: & poſt, Ludovici Pii: de quibus Selden. d. c. 28. add. Schilter. prax. jur. Rom. exerc. 36. §. 60. Neque mirum eſt ſi ad exemplum Caroli Occidentis Imperatoris, Orientis etiam Imperator Leo deinde ſe compoſuit NMv. 74. 89. 94. ejul- que poſt ducentos annos ſucceſſor Alexius Comnenus, Noveh. 3. Ut adeo Imperatoriis hiſce Caroli Ma- gni & Leonis temporibus;, bene- dictio hæc ſacerdotalis fuerit necel⸗ ſaria, etſi non eéſſentialis matri- monii. Quin cum hæc omnia non ſint niſi Pontificum Imperatorum- que placita temporaria inſtitutaque arbitraria ut ex dictis apparet: add. A. Matthæus 2. jur. canov. 5. in f. du- Pbitan- Ccncomm von eſolini eomun o ſiczhe et, Aoe Nenano emchuun DinsMann läute etun un kecele ſen fehr Lau taſe)achttiie lis rl, Annent ulunnir ulmian n eunin Iucnleſig gttegtnen ihenn 16 Inle fnan Uen lintetee el hei itlrſnit rii P , 10 1N. 4 lamin 1 Itunh len tinle Ste e NW end ghtet nemmng utte el KNl, N. Gkianike nenctar der, hnlsnertres Hchnnls nn UnrorIe Inyrnonn wutnn ipnet 4 ann e, PARSIN. SECT. Il. z17 bitandum non eſt, quin contraria lege poſſint à Majeſtate aboleri in- ienieen. ue eorum locum, prout id & Kei- publicæ Eccleſiæque utilitate viſum fuerit; æquipellens quid furroga- ri: quemadmodum Juſtiniani tem- pore amicorum ſides 1.22. C. de nupft. & ſeſtivitas illa nuptialis I. 24,0. de nupt. deinde etiam atteſtatio Defenlo- rum Eccleſiæ (qui non Sacerdotés ſed velut Eccleſiarum Advocati erant) adhibitis tribus vel quatuor Clericis Novell.74. cap. 4. dotaliaque illa inſtrumenta Nov. 117. cap. 4. Auth. Maximis C. de nupt. dictorum proclamationis & benedictionis ri- tuum, locum implebant. Etſi enim ſolus conſenſus nuptias facit, non facit eas tamen quilibet conſenſus ſed ille duntaxat qui tali feſtivita- tis ſimilive aut alio æquipollente tempore interponitur. Quemad- modum olim cum domumductio adhuc adhibebatur, ſolus tamen conſenſus eſſentialiter nuptias con- 3 ſti⸗ 8 DE IIIRE VENTRIS ſtituebat, ſed ille qui tempore do- Fum deductionis interponi ſolebat l. 15. F. de condit. & demonſtr. I. 5. ff. de rit. nupt. I. 6. C. de donat. ant. nupt. I. 27. l. 66. ff. eod. confer. I. 22. & I. 24. C. de nupt. Neque aliam mentem eſſe aut Juris Cæſarei quod circa ſe- eulum nonum emerſit ſupra memo- rati, aut etiam Canonici, textus re- tro adduéti commonſtrant. Unde nec dubitandum eſt quin in Germa- nia benedickio ſacerdotqlis hodieq; de matrimonii neceſſitate ſit, etſi non de ſubſtantia. Stryck. ad Brun- num. de jur. Eccleſ. d. lib. 2 cap. 16. 5. 6. Neque in Belgio alia hujus rei indo- les eſſe poteſt, recepto quippe aut dicto Jure Cæſareo aut Pontificio: niſi ſcilicet loco benedictionis ſacer- dotalis aliud quid adhiberi Legibus moribuſve patriæ placuerit, quem- admodum ſupra diximus benedicdi- onem illam ceu ex humana ordi- natione Politica inducktam, con- traria poſſe remicti, velut in Bel- 3¹⁰ DNS oaicobi m en tel un l en enumon on benetcte nn n Aent ner, 6 (n 6 Iusiardhiru Cunſpende Gussleer Prtonen en uncnnatn itrint⸗ e in i ger ſikf r, ſn 1 4 lenti 4 unent ie at Uunteken Ckibe TARS IX. SECT. II. 319 gio alicubi matrimonia coram Se- Ging cretarlo & teſtibus valide contra- t 4 huntur, vel confrmamu; in curia, ubi 4 i en nulla benedittio Sacerdotalis, qus tamen ideo non deſinunt eſſentialiter eſſe legitima: le litere, nbinden e inquit Gisb. Voétius politic. eccleſiuſtit. gis part, I. lihr. 3. ſett. 2. cop. 6. . 3. eſtlin quemadmodum aliquibus in Friſia Gd loco benedicktionis lacerdotalis in- jungi confirmationem Judicialem, aſſerit Huber. prælett. f. de ritu nupt. §. 12. Quin & in Belgio alicubi mos invaluit ut puellis non minus quam juvenibus matrimonii candi- datis ad diverſorium püblicum per præconem æneæque pelvis tinni- u tum convocatis adque tabaci cere- viſiæ vinique aduſti ſimileſque lau- titias invitatis, nuptiæ legitime coëant. Vide ſis Irner. inj. vap. coĩt. 22. §. 14. Regulariter ergo Benedi- Rio facerdotalis ſive Hierologia manebit de matrimonii neceſſitate: . etſi non de eſſentia. vid. Gisb. Voet. rnNe 4. H. 3. G& Huber. præl. d. f. §. II. G 04 digreſſ. 32 0 DE IIIRE VENTRIS digreſſ. p. I. lib. 2. cap. 7. Cum ſit de neceſſitate Legibus injunda, ſe- quitur coëuntes eam negligentes, graviter peccare, ad pœnam con- tequenter obligari, ſed &, ut omilſ- fam adhuc adhibeant, compellen- dos eſſe. Cum tamen non ſit ea- dem de matrimonii eſſentia, con- ſequitur ventres ante eam eſſe juſte conceptos, liberoſque juſte natos, eonſequenter parentibus ſuccedere ab inteſtato. Accedit ſecunda ra- tio, quod tales Ventres Liberique abſque dubio de Jure Naturæ & Gentium parentibus ſuccedant: at cum hoc jus liberorum Naturale iis nullo jure poſitivo (niſi id ſpeciali- ter probetur ſingulariter alicubi conſtitutum) ſit ademtum, conſe- quitur, eoſdem eodem jure ſucce- dendi adhuc gaudere debere, quod enim mutatum non eft quis prohi- bet ſtare? l. 27. C. de teſiam. Qui- bus adde & alia Juris Naturalis pa- riter atque Civilis diéctamina: ut, uti; I du eentren ateoutn unſopre nneerl uit Nee rummed n Mels uuſennre oumwc 1belet MInenitine Dellcione 1 Uuntk, irenirgrt, Penezhils lilironn 1aluchlteni In hbrenn Breiken Weny), Aeliti in hinen ſalae lulle 0 PARS IX. SEC IL. II. 32 luti, factum unicuique ſuum de- bere nocere non alteri, l. 155. F. de t,A R. J. adeo ut nec filio maculæ quid dni lle ex admiſſo paterno debeat inhære- lben em. Te: l. 26. f. de pœn., cum omne cri- men morte exſtinguatur, l. 5. F. de calumniat. nec inſontem unquam pœna manere debeat, l. 22. C. de pœn. Adde ſis, eos qui Sponſali- bus ſeſe invicem obſtrinxerunt, ali- eckn quando caſu atque Dei vi (uti ait l. fanlkig 25. §. 6. locat. cond.) impediri quo einn minus matrimonium ſacerdotali be- nedictione poſſint peragere: at A oem eſt, calum Deique vim iikeg. ànemine Præſtari, 1. 23. de K.]. adeo- e que nec ab illis qui matrimonio el- Ui lul ſentialiter contracto ritus externos IHE ceu avebant enixeque diſcupiebant Anſuiu non adhibuerunt morte inopina ettn aliiſve caſibus impediti, veluti ſor- Niglend. ta, humanz multæ ſunt propter Varios ca- un us qui nec dici nec numerari poſſant: ut Numle TIoquitur I. ult. C. depræſc. 30. annor. Emm HI. At hiſce aperte creditur ob- ◻ Kare 322 DE IIRE VENTRIS ſtare Euariſtus in c. aliter I. cauſ: 30. qu. y. Quid reſpondemus? Alii di- ſtinguant inter Decretum & Decre- tales: Mihi hæc reſponſio heic qui- dem non placet qula d. c. aliter tex- tus eſt Pontificis Euariſti, qui, etſi in Decreto exiſtens, cetéris De- cretalium textibus par, inque De- creto ut Pontificis Euariſti textus à Pontifice Gregorio XIII. editus eſt. Dixi 2. Sicilim. adff. n. 8. Cum ergo Decretum, quatenus Pontificum Conſtitutiones continet, Decreta- Rbus autoritate par ſit, anquirenda utique erit alia conciliandi dictam Euariſti in decreto exiſtentem con. ſtitutionem cum Decretalium con- ſtitutionibus ratiod: maxime cum & aliæ in Decreto comparentes aliorum Pontificum conſtitutiones eandem benedictionem ſacerdota- Jem exigant. Vide in Decreto can. 2. &S can. 3. cauſ. 30. quæſt. F. can. 10. cauſ.27. quæſt. 2. Quid ergo reſpon- debo ad dictum Euariſti locum? Di- Pino n ieuun & N mnunm outt nmimnnil Nom m lerun 3. W. Umndlan Uſv onen In Mnen Ceireun! lenntmn S erii, u i kurſit Nollen Nens in ellknenan uict en Pomdent NCorctide Menneent⸗ Deneo* .Von Ennnin Kühomd PARS IX. SFCT. II. 323 ſtinguo inter Jus Canonicum An- tiquum & Novum: dicoque non omnium Pontificum eandem circa matrimonialia fuiſſe ſententiam.- Audi Sammum Pontificem Alexan- drum Tertium in c, 3. X., de ſponſa duorum: Quamvis aliter (inquit) qui- busdam pradeceſſoribus noſtris ſit aliquan- do judicatum. Euariſtus aliique Pon- tifices benedictionem ſacerdotalem requirebant: Non ita Alexander Tertius aliique: per textus ſupza ad- dutos: Hi matrimonium ſolo ma- trimoniali quocunque tempore ad- hibico conſenſu ablolvebant: IIIi non. Illorũ ſententiam confirmavit Jus Cælareum (æculi noni ſequenti- umq; poſteri“, Pontificibus aut con- fſentientibus aut non obnitentibus. Obſervandum ergo eſt;, Jus illud Euariſti & Afſeclarum etſi ortu prius, confirmatione tamen & Im- peratoria & Pontificia noviſſima poſterius, adeoque potius eſſe. I- I. g. de conſt. princ. add. Concil. Tri- O◻ 6 dent- 4 93 4 DE MIRE VENTRIS M dent. ſeſſion. 24. cap. 1. de reform. ma. In Ii trimon. Nunc nota in dicto Euari- Illkiide ſti textu regulam & exceptionem, Wepiatn fecundum quas tum & ceteres Ju- eſhim ris Canonici textus benedictionem lIymi ſacerdotalem requirentes accipies, andoen Pper l. 26. f. de legib. Regula Euariſti mülne eſt hæc: Abſque ſacerdotali henedictio- wfnl ue matrimonium eſt nullum. Exceptio Mmmtil ejuſdem eſt hæc: Niſi voluntas coé- enlld ſre⸗ untium propria ſuffragaverit && vota e rn de abhibenda ſuo tempore benedi- Imnmm Qione ſacerdotali ſuccurrerint legiti- IMnſanlhi ma. Ergo diſtinguit Euariſtus in. imcanin ter coitus illegitimos, & inter uuhtinn, conjunctiones etſi non benedictio- Nenhllannt ne ſacerdotali, attamen votis legi- Nohe timis, munitas. Has pro matri- (Melmia monio valido haberi vult: non ib- Ußenten los. Adeoque Euariſtus jus Civile; en u dc nec minus Naturale, hHmitat, ita n iot⸗ Iut tüm demum conjunctio corpo- Alher t, rum abſque benedictione ſacerdo- ſ ae tali juſta & valida ſit, ſi hanc ad- mni ir hibendi ſuccurrerint legitima er. X* = = = S= W . 1 1 S ain Gt Cohine den Gbentihe⸗ Nrentga Nen nitles ln rn Maluyne on, n tnnetent. Uthuntt I, Eine Unhartde. tnſonsle⸗ Ennd won, Nri Nnd efucteD ,uet, 1 c⸗ Ne erdd⸗ ſ une ad. Ginax PARS IX. SECT. II. 32 Hæc Juris Canonici ſanctio cum nullibi Juri Divino adverſetur, æqui- tate gaudeat naturali, legali ratio- ne fulciatur, firmetur auctoritate Imperatoria, ut vidimus, non du- bito quin Moribus, etiam Reforma- torum & Lutheranorum (nifi ſtatu- ta, ut jam ſupra præmonui, mo- reſve patriæ diferte aliud velint) re- cepta lit, liberique ex tali Juris Na- turæ (poſterioribus Juribus confir- mato) matrimonio ante benedictio- nem ſacerdotalem, cui non volun- tas coëuntium ſed caſus obſtitit, concepti aut prognati, ad ſucceſſi- onem in bona parentum admitti de- beant. Nec obſtat: Matrimonium de Jure Canonico Sacramentum el- ſe. Reſpondeo enim, non omnia feptem illa diécti Juris Sacramenta ejuſdem indolis eſſe. Zoet. ad de- cretal. lihr. I. tit. 15. n. II. 12. G tit. 16. n. 1. & ad lib. 4. lit. 3. n. 1. 4. 21. nec omnia eſſe divini præcepti. Zoel. 4d, tit. I. n. 9. nec omni ætati, ₰● per- 326 DE IIIRE VENTRIS perſonæ, loco, temporive omnia al convenire. Quid mirum Euariſti Ulleihgl illo uno caſu Sacramentum hoc abſ- ulnk l que Sacerdote expediri, cum alii Mtin Pontifices nonnulli eam plane non nMoihh deſiderarint? Nec impedit Concil. ein ſ Tridentin. ſeſſion. 24. c. 1. de reforma- iöinit ſ tione matrimonii: id enim cum exce- Me ptione illa Euariſti accipio. arg. l. 32. Qmmwit C. de appellat. lI. 20. C. de teſtam. I. 26. f. Aliuite de legib. Vid. Bockelman. diſp. inau. Olicr gur. meditat. 4. axiom. 3. & ibi Apolo- Iunmmin giam. add. Doctores adductos chu- Mund tzio comp. Laut. tit. de R. N. in à inta. Mn n, Iruer. injur. vapul. coit. 32. in fin. hrtit III. Ceterum ex dictis fuit & de- dAumCn ciſio alterius quæſtionis, an ſcilicet Uckhen liberi naturales ſive ex concubina imagmmi nati per ſponſalia legitimentur fſub. AIIs ſecuta? Quod ex dictis affirman- Emten dum eſſe conſequitur, & ante me concluſit Mevius part. 2. deciſ. gr. & quos adducit D. Zaunſchliffer ibi in commeutar. Brunneman. ad I. 6. F. de his qui ſunt ſui vel al. jur. Lyn- SS CLKkek. 4 allpt AAlati g mncen nnnE Wüimennſh⸗ Ges Mr. Chlſet Uennn Kl Raeſe.yr Ge PARS IX. SECT. II. 327 cker. anal. ad Struv. pag. 21. Non obſtante eo quod dotalia inſtrumen- ta ſint de legitimationis hujus ſub- fſtantia juxta Juſtiniani leges, Hæ enim moribus hac in parte receptæ non ſunt ſed Jus Canonicum: ut di- xi I. aphorifm. 52. IV. Adhuc ex ſupra deductis ſe- quitur nova reſponſio ad rationem dubitandi in controverſia gravi (an Sponſalia de Præſenti ſint verum matrimonium? quod nos enixiſſi- me negamus. Stciiimentor. mazzip. 3, ad paginam comp. Lauterbach. 437.) ob- moveri ſolitam, dum textus pro- ducuntur Canonici, quibus'Spon- ſalia de Præſenti aperte matrimo- nium cognominantur, vid. c. 30. 31. 32. X. de tponſalih. && matrimon. Re- ſpondent ali mecum ſentientes, vocem matrimonii in dictis alliſque textibus ſumi abuſive, cum & ſpon- falibus de futuro matrimonii voeabu- lum tribuatur, d. c. 31. X. de ponſal- eN à dici (ut ajunt) ad eſſe nulla ſit 3 32 8 DE JIIRE VENTRIS eonſequentia. Tu dic ex ſuperio- ribus, non idem omnes Pontifiees ſenſiſſe, & illos quidem qui ab Eua- riſto ejuſque aſſeclis diſſentiebant, Sponſalia pro vero matrimonio ha- buiſte, Futuro (pro Sponſaliorum diverſitate) matrimonio vel Præ- ſenti: Sed horum ſententiam po- ſtea eliſam fuiſſe Jure Pontificio & Cælareo noviſſimis, quibus non prælſumitur matrimonialis conſen- ſus eſſe interpoſitus à contrahenti- bus niſi tempore benedictionis ſa- cerdotalis, ut tamen hæc præſum- tio ceſſet cum de alia voluntate ex carnali copula adhibita adeoque evidentiflime conſtat illos jam ut conjuges conſentire, conſueviſſe, coiiſſe: hoc caſu ſolo ut extra be- nedictionis ſacerdotalis adhibitio- nem matrimonium ſit inter Spon- ſos Sponlasque. SECIIO III. QO Ipra Parte Tertia vidimus qu: Sſtionem; an vacca vendita, vi- = tulus MW Alg Eehenn rDNager, Hat u Utfennte W hu A Yen tlclcarc Ceſn Aenglusr ſn 1 ſe lis ſel ulgndlerl Uumi i nhmi vuiren ulelunn Nr. Ah Katln⸗ zni ian Momnli Kallgen mer VENNI PARS IX. SECT. III. 329 Udeai, tulus debeatur? ſi adhuc lacte- onmee rtur. D. Berger reſolut. leg. obſt. tit. F. de itengit adf. emt. vend. quæſt. 8. reſpondet ne- Gdſens gative Arg. I. 6. §. fin. f-. de leg. 3. Al- lommmms ſentior huic negativæ: adeoque Mogan quod ad ipfam theſin nulla inter nanen nos eſt diſcordia. Sed ſolliciti ſu- wEnmin mus de reſponſionibus commodis ehis ad leges duas apparenter obſtantes, s intellige l. 10. f. de precar. & l. 19. 4.7⸗ „f. Ioc. ond. Videamus primo, d. 9. Vimg. §. 7. hujus verba ſunt hæc: ſ quis Prl. mulierem vehendam navi conduxiſſet, de- en inde in navi infans natus fuiſſt proban- Pnlmmra dum eſ pro infante nihil deberi: cum ne- Bu Ae gue vectura ejus magna ſit, neque hbis o- linn munibus utatur: qus ad navigantium uſum aiele parantur. Ad hunc textum (veluti nernk Sad d. l. 10. de precar.) ſemper re- I Akto. ſpondi „ à diverſis non eſſe juſtam inr illationem, ſive, à diverſis nullam eſſe conſequentiam: Hinc à loca- tione (& precario) non valere ſe- lasc quelam ad emtionem. Dixi part.3. ſecln Jecdt. Sß. At vero hæc diſplicuerunt Dn. 330 DE MIIRE VEN PTRIS WV Dn. Bergero d. loc. edit. noviſſ. exiſti- Eisniti, manti, rationem meam;, quali ex hlnge ⸗ indole locationis id fluat quæ mer- Han hi cedem uſui adæquatam exigit; pa- Iecnlital rum ſufficere: quum alioqui (vides (maceln ipſiſſima Dn. Bergeri verba) pro alio Enio beeſe⸗ levi homine navi impoſito nibil ſolvi opor- Mlum lere, conſequeretur: quod quidem CIlpia- ainmniune no in menhtem veniſſe viæ quisquam cre- Wif diderit. In tenui quidem tantus non eſt navis uſus, tantaque vectura quanta in gravi: uſu tamen navis && vedura eſt, dc licet pro eodem non tanta ſit præſtan- , ſiiſtife da merces quanto pro altero, aliqua ta- Glhell men præſtanda eſt, neque enim diſerinen humg in gradu uſus & mercedis, ipſam ſtatim iiceienn utriuſque tollit ſulſſtantiam. Hæc Dn. nſing Bergerus. At quis non videt in hi- ſce confundi ea quæ ſunt diſtinctiſ- ſima. Textus IIIpianius eique ad- nexa ratio, agunt de infante ad ma- trem quæ mercedem ſolvit perti- nente: at Dn. Bergerus loquitur de homine ad alium mercedem fol- ventem non pertinente. IIIo caſu . merces ſir ( Ven tid⸗ nen PARS IX. SECT. III. Zr. mercés ab infante non ſolvitur, i- deo quod merces à matre ſolvatur: Hoc caſu ſolvi debet, ideo quod alter non ſit ad quem hic pertineat qui mercedem pro hoc præſtet. Er- So ratio decidendi in d. l. 19. §. 7. fundat ſe natura locationis: quæ pertinentias mercedem folventium involvit, ita ut merces mercedem ſolventium pertinentias ſimul re- ſpiciat. Quod confirmatur textu eleganti altero in l. 4. §. ult., F. naut. caup. ſtab. ibi: Vivianus dixit, etiam ad eas res hoc Edictum pertinere, quæ poſt aris impoſitas merces in navem locatasque in- is ferentur, etſi ear um veRura non debeturz iult ut veſtimentorum, pœnoris quotid'ani, hitani guia hæc ipſa ceterarum rerum locationi nälnt, accedunt. Hic noto ultima illa qvia uu ä hæc ipſa ceterarum rerum locationi acci- tmeum dunt. Videmus utique in his ad na- eiie turam locationis reſpici. Hæc invol- Urlimte vit pertinentias & acceſſiones: mi- Wdm d. nime vero ea, quæ ſeparata funt. KE Heæc ratio etiam pertinet ad infan- Dell . tem, 32 DE IIIRE VENTRIS tem, etſi à matre non laétetur. Ex quo plane concidit ratio D. Berge- ri, dum ad A. l. 19. §. 7. ait, infantem ex ſententia Ulpiani per id tempus quo a matre latatur, unum idemque corpus cum matre æſtimari. At ego nego; Ulpianum de matre la- Gtante agere, nego de lactationis tempore loqui, nego in lactatione rationem decidendi collocari. Sed ratio decidendi in d. l. 19. J. 7. j-unct. d. l. q. . ult. unice in natura perti- nentiarum aut acceſſionum poni- tur, non in lactationis indole. Et quæſo quid ſi mater tum lacte de- ſtituatur, ut lactare infantem ne- queat? quid ſi eundem ante paucos menſes, dies, horas, ablactaverit? Hunc cum matre navigantem à mercede ſolvenda abſolvit ratio Ulpiani & Viviani in d. I. 19. J. 7. G d. I. 4. §. ult. non abſolvit ratio D. 4 Bergeri modo viſa. In editione ſa- ne noviſſima etiam acceſfionis in- dolem hic conſideravit D. Bergctde, ſe AN (laadboen ulici e nnint aocoonel emei unrgten, Atchenzac Rune wüne Küuze ſinlami DAte luti icteott ſeiretſonen meeninti in Inelpdepe Uctin ino uha un umng Nen Aun le nggit , Aia u Ne a enonlde D N in 8 nz brunſte te Him unmntem leo lelen Urgn iulti encſallen, lelunſeni Nrinn tinuubme! ſerun Ae ellinenr neſn Dadoert Fneen Dorin n Nlg erto, lune. elionst febbenen PARS IX. SECT. III. 333 ſed ita ad locationis indolem invi- tus delabitur, meamque rationem re ipſa admittit. Interim neſcio, quomodo conciliare hæc velit cum iis, quæ antea dixerat. Cum enim antea negaſſet, vacca vendita vitu- lum deberi, ſi adhuc lactetur: addi- dit hanc rationem, quia (inquit) quicquid nec in ſpecie eſt venditum, nec rei venditæ pars ſive acceſſio eſt, id emtori zon debetur. In his verbis negat; eum qui adhuc lactatur, eſſe partem ſi- ve acceſſionem matris lactantis. At hoc idem in editione noviſſima af- firmat. Ego cum noviſſime affir- mante Dn. Bergero ſentio, quod ad materiam locationis, & mercedis conventæ naturam. Nunc inſpi⸗ ciamus alteram reſponſionem, quam Dn. Bergerus ad d. l. 19. J. 7. connotavit. Accedit (inquit) quod vedtura ſolvatur pro impoſitis tantum re- bus. Quid? an infans in navi na- tus ,navi non eſt impoſitus? aut an infans antea natus & ulnis ge- ſtatus 0 334 DE JIRE VENTRIS ſtatuùs minus imponitur navi quam farcinula aliqua manibus in navim delata? Immo annon & homines majores natu mercedem ſolvunt? at non ponüntur in navim: ſed ipſi ad eam & in eandem commi- grant. Brevibus, ratio mercecis ſolvendæ vel non ſolvendæ non eſt inveſtiganda in natura impoſitionis ſed lucationis ejuſque acceſoriorum. Ita leviſſima ſarcinula mercedem præ- ſtat ſi ſola ſit, ſin ad alium merce- dem ſolventem pertineat, libera à mercede permanebit. arg. d. l.4. 4. ult. G d. l. 19. J. 7. Sequitur ut nunc etiam dicamus: de ſupra in- dicata I. 10. f. de precar. Hujus ver- ba ſunt hæc: Quamvis ancillam quis precario rogaverit, id actum videtur; ut etiam, quod e ancilla natum eſſet, in eadem cauſa haberetur. Reſpondee ut ſupra, à diverſis nullam eſſe con- ſequentiam: diſtinctiſſimam natu- ram eſſe venditionis & precarii. Contra hæc ita infurgit D. Berger. g. I. lubirin Auinrin D uno, p on uun 1 gin 6 i nelen Alͤni 4 pitun inu lii e⸗ in 6AuN ſtmn zin n i lun gimn Fanlr Ain miinin e 9 lekin heium mßfng, lix i mal 8nn Fianig Kigfiigg de PARS IX. SECT. III. 3 5 dand d. loco. Equidem (inquit) hoo inventum in ti Autori non invideo iliud tamen dunta- tertnin at moneo, prædictam l. 10. de ſolo ac= Kinuh⸗ cipientis non dantis, favore capiendam H eſe. Id quod cum è verbis tum è natu- n ra precarii evincitur, Pomponius, quam- nihm vis, ait, ancillami quis precario roga- 0lelktm verit, id actum videtur, ut etiam, quod uunn e ex ancilla natum eſſet, in eadem cauſa eucn Haberetur. Loquitur conceptis verbis de limmnn rogante , ejuſdemque commodo, negoti- In, um dd natum ew ancilla præfert. Tum eniuhlian precarium ipſum ſui natura ita compara- O tum eſt , ut ſolius accipientis cauſa conſti- Gum tuatur. Igitur rationem quam ob rem Eli, vel vitulus laltens, vel partas ancillæ H. pariter ad accipientem tranſeat, à favo- min re tantis peti poſſe viæ cuiquam perſua: In ie deas. NWeque vero eſt, quod partum Aunse ancikæ vitulumve accipienti inutilem fu- Muct turum exiſtimes, quia ſiquidem precari-= lreſen. tem ad iltas acceſſiones extendatar, la- us om amentum aliquod temporis ex conditio- Kpeei ne rerum precario, licet per quandam ineg Jaltem conſecutionem, congeſſarum capi- endam 36 DE JIIRE VEN TRIS endum eſt. Nam tacita quadam conven- tione boc attum eſſe intelligitur, at arci- piens inde cenſeqaatur utilitatem, nec prætextu liberalitatis per revocationem intempeſtivam decipiatur contra lib. I. . 3. commodat. Hæc Dn. Bergerus. At ego miror, hæc ipfi excidiſſe. Quid enim? confundit intentio- 1 nem precario rogantis, cum inten- tione utriuſque contrahentis. Textus, fateor, agit de rogante, ſed agit, ſimul de utroque contrahente. Verba enim: id actum videtur: reſpiciunt utrumque contrahentem. Hinc etſi in precario agatur de commodo acci- pientis, agitur tamen ſimul de in- Clktren 1 mn. (l i N. n hltr enol demnitate dantis: quod & vel i in- ſunniitte de patet, quod precarium ex com- moditate non rogantis ſed dantis in apud rogantem maneat, & à dante pro ſua ſolius commoditate omni momento revocari & roganti in- vitiſſimo adimi poſſit; Ut ſi verum iin Eexcutias, precarium magis in com- moditatem dantis quam ccipienri⸗ cele- WI ſſtgrlnn, inlginen n tn üſtteete Ulirinntin Aln E nnctin, his ani. anie Ten ſenn ſt Grlan, fece ſten n Arrein econnorrt Nenſontce Galſelir gtonerend⸗ N tdun ten, Ctcut Hnoctueonn Auni1r lſenn. onz ⸗ mc)enn ⸗ PARS IX. SECT. III. 337 celebretur. Etſi enim accipiens ſolus interim utatur, non utitur tamen, niſi quatenus danti com- modum eſt beneficium apud alium collo care, eique rei ſuæ cuſtodiam commendare. Ex qua interiore precarii natura videtur & illud fu- ere, quod in precario accipiens non præſtet niſi dolum &. culpam latam. Etſi vel maxime largiar (veluti Dn. Bergero id hac vice concedere poſſum & largior) pre- carium ſolius accipientis cauſa con- trahi, non pugnat id tamen cum natura omnium contractuum be- neficorum, quæ vult officium ſu- um nemini debere eſſe damnoſum. l. 6I. H. 5. furt. quam etli Legislator non expreſſerit claris verbis in d. I. 10. Expreſſit tamen tacite verbis id actum videtur. Quin ſi nec in iis id innuiſſet, ſciendum tamen eſt, Le- gislarorem contentum eſſe eo, quod id alibi explolſerir. 5§5. pen. . F e 3;8 DE IIIRE VENTRIS de L. Aquil. l. 26. ff. de legib. Deinde in ultima parte viſorum verborum confundit D. Bergerus commoda- tum cum precario. Precario dan- tis voluntas ulli tempori ex. gr. quo vitulus adoleverit, non ad. ſtringitur: cum in precario nullo non temporis momento voluntas dantis ſit ambulatoria. In commo- dato, ſcio ſecus eſt: ſed hoc ha- Genus nihil commune habet cum precçario. Laxamentum temporis, quod D. Bergerus in precario ſta- tuit, nulla lege, credo, unquam probabitur. Pugnat cum natura recarii. Immo cum ejus forma & eſſentia l. 12. pr. F. precar. SECTIO IV. Eleberrimus etiam Huberus dodctiſſima diſpatatione Partem Quartam noſtri hujus de Jure Ventris tractatus voluit illuſtrare. Cui 1NS eiten ſiimn uren! (condn thet hl Mittoen lertponee Cnirte rl Ei twen kün y lumt, itn , HledNar⸗ mſe Aumnl sanßh ten i, ninnrtn 1nlötder inl e n enn gſaiflg aktat ene . ell unt e Moarbt, enien, elt, AN„ Mtei hend hen l h ekln e ikr an eierwn 1 cun unn n ein in s . im Mhens Werucee PARS IX. SECT. IV. 339 Cui equidem alibi reſpondi, quo- niam tamen iſta exemplaria nune deficiunt, omniſque hæc concer- tatio ex Sicilimentis meis novilli- ma editione remota eſt, eandem heic reponere alibique in poſterum omittere, conlſultius duxi. 5§5. I. Quæritur autem an minor curatorem bhabens abſque Caratoris jui conſenſu obligetur? Negat Schutzius comp. Lauterb. pag. 48. per l. 3. C. 4e in integr. reſtit. junct. l. 6. f. de V. O. Hiſce doctor olim meus Cl. Bockel- mann. f. de pact. §. 17. addit I. 13. pr. ff. de excuſat. l. 6. F. de curat. furioſ- l. 1. f. de minorib. I. 43. de O. & A. jundt. l. 1. de cur. fur. l. 2. §. 1. de pollicitat. Putavi ſemper huic ſententiæ omni- no ſubſcribendum eſſe, eamque . j3uvari poſſe ea ratione, quod cu- rator bonis detur. §. 5. I. de curatorib. cum ſimilib. I. 8. C. de nupt. at obliga- tio pertinet ad bona, eſtque in bo- nis æque ac res quæcunque alia l. 49. P 2 F de 340 DE JIIRE VENTRIS f. de V. S. Cumque viderem viros nonnullos doctiſſimos, quin & magni nominis ]Ctos, in contrari- um moveri, inductos maxime tex- tuù in I. Puberes. 101. F. de V. O. ibi: Puberes ſine curatoribus Juis poſſunt ex ſtipulatu obligari: exiſtimavi, poſſe iſtam legem commodiſſime accipi de ſingulari uno alterove caſu;, id. que collato iſtis argumento rs poſ- ſunt, quod in viſis textus verbis Oc- cufrit. Negari enim nequit illa: poteſt: poſſe: poſſunt: & conſimilia, creberrime in Jure noſtro ſpecialis ſive ſingularis excepti caſus indices eſſe, quam in rem mihi connota- veram Il. 4. §. 3. negot. geſt. l. 4. §. . F.· de uſucapion. l. 16. de quæſtion. jundk. 1 I. 18. V. I. eod. 1. 10. F. de juriſd. jund. 1. 77. de judic. l. 3. f. pro heredl.. . f.. de inſt. vel inſt. legat. jundt. §. 17. T. de legat. I. 20. J. 2. J. 5. qui teſtam. fac. poſſ. l. 79. §. 2. . de legat. 3. I. S. 3. f. ad L. Cornel. de ſicar. l. 12. §. rek — Publi- Sulhlen e ei/, 7 ſurete , i llen N in . 3 PARS IN: SECT. IV. 341 Publican. in r. act. l. 10. C. de adt. emt. II. §. 2. F. de His, qui notant. inf.l. 19. JF. de uſufr. l. 13. §. 3. 1. 26. §. f. de ju- rejurand. l. 13. §. 10. F. de ecuſat. tu- tor. 1. 9. F. de leg. I. 1. 3. F. de rit. nupt. J. 9. de adoptionib. S. 29. && ſeq. I. de rer. diviſ. I. 38. in fin. F. de condidl. indebit. ſundt. I. 47. eod. S. 5. I. de ſu- ſpect. tutor. l. 19. ff. de ſervitulib. 9. §. 1. de R. D. l. 8. §. 1. de poſtul. jundt. l. I. §. 8. d. t. J. 10. F. de tutel. juntt. I. 24. F. de tutor. vel curat. dat. l. 6. . de tranſadt. 2. F. 26. §. ſi vaſallus de beneficio. G. 28. I. de legat. jundt. §. 27. eod. & pr. I. de bonor. poſſeſſ. l. 2. ff. quis à quo ap- pellet. l. 63. f. de furtis juntt. l. 13. §. p. f- AQee his, qui not. infari. l. ult. F. ſi qua- drup. pauper. feciſſ. dic. I. 9. ff. pro em- tor. §. 4. I. de uſucapion. l. 9. in f. f de jur. fiſc. I. 7. J. I. ff. quib. ex cauſ. in poſj. eat. junct. l. 5O. pr. ff. de pecul. I. I. f. de offc. proconſul. l. 6. F. de in int. reſtitut. I. 7. S. I. F. de manumiſſ. vin- gict. l, 3. juntt. l. 16. §. I. F. de rit. nupt. 342 DE IURE VENTRIS Sed quis omnia loca huc facientia eoacervari deſiderabit ? Suffecerit ex jam adductis aut earundem qui- buſdam ſaltim abunde conſtare, conſuetam ſfingularis cujuſdam ca- fus, ab regula alibi forte exſtante excepti, notam eſſe, ſi viſa illa: poteſt, poſſunt, poſſe, & c. textui ali- cui infardta compareant. Et quid adeo cauſi ſit cur non & in d. J.iof. F. de V. O. ad conciliandum hunc textum eum d. 7. 3, C. de in integr. re- ſtit. eadem acceptio rS poſſunt adhi- beri poſſit debeat? Maxime cum Engularis unus alterve caſus noto- rie compareat quibus puberes etiam abſque curatoribus fuis contrahen- tes obligentur efficaciter. Enarravi in Aphoriſmis meis libr. 3, aphor. 97. talium caſuum quinque, non equi- dem hac mente quaſi Ctus in com- pilatione d. I. 101. per = poſſunt ad quinque illos junctim reſpexiſſet, ſed quod potuerit reſpexiſſe ad unum MN 1 muon i utſciſnn ürarsi iettgle elune lnn unp Ennniön mhatn Krben ee Ein Un Neniſü I om Urderis Sckan Clertin Ingtäüf nmn tne Pnliri, rn el leſtng, Ulen iz tner 7 hne eln kelttül Gotenti tent, Ucd . 4 Uoninle Clencun. Ckekritan . . 1 . gi Mrine en ne alynon cnntntn Iter Dunm lrzeheg e Nanen. Chuhan⸗ W Therſid, ſfene 4 nN flketein PARS HN. SECT. IV. 343 unum alterumve corum quinque aut ſaltim tamen priorum quatuor (quintus enim etſi exceptionem ha- beat regulæ à me propolitæ, non poteſt tamen notus fuiſſe )Cto in J. 1I. 10r. utpote à Friderico Imp. demum induckus) forte & alium ex- tra hos: quapropter & ſupra part. 4. ſett. 1. §. 1II. addidi ſextum ſi loeu- pletiores fntti, addito adhuc illo: Gc. Sane quid credibilius quam unum ſaltim alterumve horum caſuum menti JCti in d. I. 101. obſervatum fuiſſe, cum ait puberes ſine cura- toribus ſuis obligari poſſe? poſte id eſt certo uno alterove caſu poſ- ſe. Quid certius quam caſibus abs me memoratis puberes eth curatorum ſuorum conlenſu deſtituantur, ta- men obligari? Et tamen Celeber- rimo atque Eruditiſſimo ]Cto Fra- nequerano, Nobiliſſimo inquam D. Hubero, hæcé opinio noſtra (veluti diverſum ſentire duobus incolumi P 4 licuit 444 DE IUIRE VENTRISs licuit ſemper amicitia) omnino di- diſplicuit digertationibus ad d. I. 101. f,. de E. O. ubi ſub finem diſputationis ſecunde & initium tertiæ quæ ha- bet quatenus me tangunt, plene heic adſcribam, ut unicuique ube- rior dijudicandi pateat commodi- tas, Ita autem amiciſſimus gratiſ- fimusque noſter antagoniſta diſput. 2. ſub ſinem && diéput. 3. in princip. Qua in re, inquit, gaudeo præter alios me con- ſentientem habere Virum Excelhentißf- mum & grande Themidos noſtræ decis D. Alexandrum Arnoldum Pagenſtecher in Academia Groningana Juris Antiſtitem præclarum Tratlatus de Ventre Parte Quanta Viſione prima, ubi ſimul monet Vir Cl. turpiter ſe dediſſe quoſdam Criti- cos, qui mira fiducia & ſagacitate ſuam Jalutarem particulam NO N beic intru- dere conantur qnte 2 POSS1νττ⅞. Quid autem ipſe ſentiat Vir Eximius, quam diverſimode alii bunc evitandum cenſeant ſerupulum, ut explicemus, tertia & alti- 41 . ma N tbuet! Eroeſeraun mn Uienintre. nlups yneaen iinein heluinne ounire ,urtge iteniſt PARSIX. SECT. IV. 34 5 ma nos monet Exercitatio. Quanquam in propoſita coutroverſiæ ſpecie quam hiſce diſſertationibus enucleandam illuſtran- dum ſuſcepimus, circa vim atque effectum obligationis a Minoribus Curationis juri ſubjectis, initæ, fidem dictis fuis & no- Dris optime ſolus autoritate ſud vindicare videbatur poſſe juris egregius auttor Mo- deſtinus, baud tralatitiam tamen inpra=⸗ cedentibus operam dedimus quo ſententiam peic traditam principiis Artis noſtræ ad- prime congruam eſſe, nec magis certum Apollinis quamiſtud Herennii reſponſum vigeri conſtaret. Indicavims quoque pri- dem Interpretes bene multos, Fidem ha- bere noſtro Autctori recuſantes, vehemen- ter eſſe impeditos, && ægre admodum ex animo ſuo hunc expedire ſcrup ulum. Non- nullos vidimus Eruditot Viros in, Av Xα— eveylæs, huic malo mederi ſciviſe ſuasque in partes critica ſagacitate, obtorto collo & invita Themide Modeſtinum rapuiſſé. caGH dunt præter hoſce aliſ⸗ lecunda fama pari- que Juris ornati perilid interpretes, gut- . N 1 ir/ 8 1, Cͤtebe N im. 346 DE IIRE VENTRIS bus æ&ue quidem noſtræ diſplicet aſſertionis veritas, at longe modeſtius & cautius ra- tiones ſuas inſtituunt. Hi, dum ſartam tectam conſervant Lectionem Florentinam, aliis moti rationibus divortium faciunt à Mogdeſtini receptd opinione, quas, ut an- tea condixinns, hoc loco nos examinare conſiderare oportet, noſtrasque cogita- tiones placide, modeſte ſinceraque fide iis opponere. Ios inter primas meritopar- tes deferemus Viro Juris Conſultiſſimo, quem noviſſime laudavimus; cujus huc re- dit ſententia, quod ego percepi. Cenſet nimirum Puberes tunc demum abſque Cu- ratoribus obligari, quando è contradctu pe- cunia in rem illorum verſa fuit, eogus caſu qua locupletiores teneri: quorſum ſacere putat verba Textus: obligari poſ- ſunt; ſc. iſtis caſibus exquiſitis. Eimvero, quod ad hanc attinet obſervationem, non eſt quod negemus ſus noſtrum minime fa- vere ſceleſtæ hominum avaritiæ & nimio lucri ſtudio. Procul abſant Noſtri pro- ſecto ab ed, quam Plautus tribuit ſui tem- poris MANl tnlen Ses . gaflntip Hra umn iin miltſech Honulmu iedv Nnnän, ſumurn uenlnnn ub rM ie, Gan u h Eurrnnt lam n Aui MMn Gin Abt nich nfitn urhen lunn Eüntgthtr AN onhune 4 lngigt U 1 nl Uin grl ignn n ulnmiht uhiuniht ſi, , 1tui: auin i giftnbing, Denmtamr Ur ni/ ntn Etititn PARSIX. SECT. IV. 347 oris mortalibus, inſania „ Moſtellaris Act. 3. ſe. 3. Lucri quicquid eſt, id do- mum trahere oportet: Miſericordias jam pabere haud hominem oportet. Zeſtan- tur è contra regulis expreſſis, natura gquum non eſſe cum injuria alterius de- arimento luerum quærere, L. 206. d. K. J. atque adeo naturali turpitudine labo- rare avaritiam, nec minus illam in Civili ſocietate noxiam eſſe ſtatuunt. Pulchré panc eandem cecinit veritatem incompara- bilis ille Euripidesz. Heracl. à pr. læNaα 8 „„ 2 2%N mr' 1 187 ⁰°1 deααααι: O' r - aS- wws ShXοαρο τιν ααα: O s,s * xoN1 N .ν dvααενν, Lléhe "*⅓ àο α αα ονοναſHι⁰αορα Saægv, ku- ri à dαr. Quæ Latine ſic reudert li- ceat: Hinc animo pridem ſententia meo ſedit, Alius erga proximos eſt vir juſtus eerte ,„ Alius ad lucrum mentem habens pronam Civium conſortio gravis, unice rei ſtudet ſuzx. Quin ipſi Artis noſtræ Conditores, pari cum Tagico gravitate, rem ipſam habere dolum in ſe arbitran. P 6 tur 348 DE JIIIRE VENTRIS tur in l. 36. f. de V. O. ubi in commercio civili contrahentium alter ſtudio fraudu- lenti & nefarü lucri urget iniquam & ni- mis duram conditionem alteri illatam è& conventione reciproca. Neque mirum illo eaſu predicari de re ipſa dolum, utpote cum doli & machinationes pecuniæ && opum quærendarum gratia maxime genus bumanum invaſerint. Scivit iſtud & ſcite divitiarum auctori Pluto tribuit Ariſio- phbancs., Plut. Teéτια.νnπναρ die o iocka ne E'v wiανoαποι οαρ eh.. 6 PS gusv«: Jud, Plute, gratia, fraudes arteſque TLurpes mortaliun: recepit Lenus. 11 Cujus exemplo quoque catus morum cen- Sor Phœdrus aperte ſatis improbum & indecorum perſtringit inhoneſti E& hagitioſi lucri ſtudium, ac graphice peſſimum illud en vitium ſub Herculis perſona c&œleſti ſcili- cet honore heati depingit ad hunc modum, Fab. LXIX. Opes inviſe merito ſunt Jorti viro: Quia dives arca veram lau- dem intercipit. Cælo receptus propter vir. utem Hercules, Cum gratulantes perſa- lutaſſet . uumnn uleknt Me ane Arliuakn luntrcam⸗ Vmner, 4 ſang, n Guuli llule un ſnen ele toone r ec ℳ Wmatwne . f inemund er e ſaimmn, ig,) NI Ar eu lntt 4 en ifi, Ne — PARS IX. SECT. IV. 349 lutaſet Deos, Veniente Pluto, qiti For- tana eſt Elius, Avertit oculos: cauſam quæſivit Pater. Odi, inquit, illum, qui malis amicus eſt. Simulque objetto cuntta corrumpit lucro. Quare qui hoc ao*νρo= zxesdies dmore & opum lubidine furens id S agit ut lædat alterum nec ſuum ciique tri- buat, hbic doli mali infamiam non evitare merito cenſetur. Dolum enim malum fa- cere ſeribit Paulus, qui ex alieno daumno luorum quærat, Li. ſ. pen. de Inſtit. act. & ne gasdeat hoc elere & impro- bitate ſua injuſtus poſſeſſor, perpetuo dan- dum eſe adverſus illum aclionem in pœ= nam & vindittam fraudis ab ipfo com- miſſæ docet Gaius in l. 28. f. de Dol. mal. Alienum itaque adpetere ſuumque exinde patrimonium augere, quemadmodum na- tura turpe, ſic æque Civili jure nefas ha- betur, cum noxa & pœna Legis praſto fit. Fauci reperiuntur & vulgo quibus placet ſalubre prudentiſſimi Solonis monitum, aos in ejus vita refert Plutarchus, oc diſticho citat: Xoiαwαnντια Peige iy P 7 X; 35H DE RIRE VENTRIS Mev, a dineς ααν α Ou&ναρ αι. Nlæursαραοαα Xe αν. Spernere opes nollem, ſi fit poſſe ſio juſta; At nollem in- juſtas: Illtio nam ſequitur. Rara mens hos intelligit temperamentum» quod us WMratio commendant, dum plerique pra- vo afettu amentes magis confirmant Pin- dari ſententiam ex hominum uſu & am- bitione prava deſumptam, quam ſi recitat Pyth. Ode 4 1ν☛π ας αNοα αα⁰ Xτυαο Kt 7*αναο. res 1 6oα, Te*ναNοαν ννττο d 5 u, Mens gaudet mortalium fere Iniuſtum bo- no præponere lucrum, in certum cito dum ruit exitium. Haæc à nobis poſita prin- eipia cum veritati non minus quam æqui- tati naturali conſentanca ſint, conſequens eſt odium quo Jura proſequuntur iniqui E quaæſiti ex aliena jactura lueri partici- pes, peræque Minores ac Majores annis adfirere. Nam ubi ex re venit obliga- tio, quo colore poſſant onus O effectum ejus ſubterfugere Minores , dum pupilſli; qꝗquorum obligationi Lex totum aufert o⸗ ur. N 1Sas leeiſen un ſri Paſnifte bumgi ir iſtie⸗ lui ſeimg itan neti ugun⸗ mitpl ulpen Ganggſir in Alih⸗ uini gun tini⸗ n em iti h ai Bhung fan hun, 7 E 4 N 1 ſng a/ utn in kn nn giemuk, rmiir Hin witi in uhs ae! nfttior⸗ Uctxdkin uignn ftum ui Colmpi⸗ VAliu r MAH uln 6 Unmtti rn aſn. 7 8 PARS IX. SECT. IV. 3 11 bur omnem poteſtatem, ex alieno locu- pletati ſemper convenire poſſint, l.5. ff. de Autor. Tut. juncta l. 46. d. O. &A.2 Ime haæc ratio facere videtur, quo minus illa, de qua nunc agitur, admittenda ſit inter- pretatio. Cum enim certi & explorati Juris ſit, ipſos Pupillos, quorum conditio (Quod ad Eegis vigorem poteſtatemque agendi) longe cedit Puberibus eorumque Juris teneri ex alieno quod ſibi acquiſi- verunt lucro; vix eſt ut ſana ratione fingi queat Modeſtinum aut voluiſſe aut gwtnihe illorum contemplatione in dubium vocare, quod per ſe non poterut non liquidiſſimæ Gevidentiſſimæ veritatis ac certitudinis baberi. Accedit hiſee ipſa Modeſtini ra- tiocinatio, qutæ ſi verum amamm, vel ſola videri poteſt refellere iſtam reiponſionem. Hic enim, ubi dicit Puberes ex ſtipulatu obligari, quid aliud ſibi vult, quam ſo- lidum O verum illos tenere obligationis vinculum „ quam primum deliberato &G& ſPolenni reſponſo coreditori interroganti filem Juam adſtrinxerint, etiamſi nec Peammi Z ata 372 DE MIRE VENTRIS data ſit neque rei traditio intervenerit: quo ceteroquin utroque caſu locupletiores ex alieno exiſtimari Minores oportebat. Verba Cti ergo cum neutram explicatio- nem, ſeu de re ſive pecunia è contradu Minori data, ferant, nullatenus nobis licebit, quod pace antea laudati && diſ- Nentientis Viri Eruditiſſimi dixerim, illam heic recipere interpretationem anguſtam E&ο ad certos caſus præciſe limitatam. Hæc D. Huber. Nunc vide ſis quæ dixi part. 4. ſect. I. J. II. upr. Apho- riimis autem meis ut eos adduxi collatis, patet, ſex minimum caſus à regula propoſita me excepiſſe: quin & ſeptimum ſub illo: &c. in- tellexi: cum (cil. ex re actio venit, de quo eſt textus in l. 46. f. de O. G A. Sed quoniam hunc diſertenon exprefli, hinc nec eundem urgebo: quin & omittam quæ occaſione Auth. Sacramenta puberum. C. ſi adverſ. vendit. pro caſu quinto adduxi, quia, . ... . 6 ut jam dixi, non pertinent hæc ad intel- Avn cne wo in H . an 4 1 oho VVII Holin iun. glecleet Aung en. rinn 5lt epeuigee dtrahunt confentu. Et tamen ma- , ulne. Ute luun! ittfonnag tcß N Morace Ir lanit eAorenit, Nöſetene fen tde , clun PARS IX. SECTIO HV. 313 intellectum legis 10 1. ff. de V. O. etfſi optime pro limitanda regula, quæ vult, puberes regulariter non ob- ligari cum abſque curatorum con- nebunt non pauca alia dictis Apho- riſinis tractatuque de Vemrzie jure meis clare expreſſa: inter quæ in aphoriſmis meis, ad quos in dicto tractatu meo de Ventris jure expreſſe ut vides provocavi, primum locum aſſignavi Nuptiis, adducta I. 8 C. de nupt. ita ut minor pubes nuptias etiam inſcio invitoque curatore ju- ſtas contrahere valeat. 1. 20. ff. de R. N. Cchjus ſingularitatis rationem uærO in matrimonii, reipublicæ in- quam ſeminarii, favorabiliſſima in- dole. Secundam exceptionem pro- duxi ex l. 9. H. 2. S l. 37. §. I. ff. de minotib. ut ſeil., minor propter do- lIum aut maleficium etiam oblige- tur,, etſi ille dolus in contractum duntaxat inciderit: neque ab hoc effate 374 DE IRE VENTRISs AI effato generali leges aut allegatæ uſe auli aut aliæ Stipulationem ullibi excipi- mumune unt, ergo nec nos exczhiernus n⸗ d. l. 9. ibi: vel alias in contrattu. jundi. g 1. 8. F. de Publ. in rem att. §. 3. I. de Vu’g. mah maxime cum ratio in d. l. 37. in fin. afimde adducta, eadem ſit & intuitu Stipu- manmn lationis. Tertio limitavi regulam, nſeale! ut puberes ſine curatoribus fuis nſat contrahentes, etſi non obligentur 3 reſpectu ſui, obligentur tamen re. jmm ain ſpectu tertii. Addito: vide lib. I. (Anmuf aphor. 86. ubi dixeram pupillum ngicti minoremque obligatum cenferiha- unitt Genus, ut obligatio eorundem ha- rin Genus de jure agnoſcatur quatenus , en tertius aliquis pro tali obligatione fidejubet aut pignus conſtituit ꝗ. 7 lclirt⸗ I. quid. mod. oblig. toll. l. 27. f. de . O. n N I. 25. §. I. F. quand. dics legat. ced. ut hæc pupilli minoriſque conventio gig el nulla ſit intuitu pupilli minoriſque ullltt & tamen eadem valida exiſtat e. ſent ſpe ctu fidejuſſoris aut hypothecam chi pignuſ. — NNI er i, wereſtnn Gnamtt; tonn ,lgi ſtimint lntming lnula lnntiie lgentne a G ina in Pun ett Vennnent Cotudte⸗ nfen GhA e went PARS IX. SECT. IV. 3 5 pignuſve conſtitnentis extranei: quemadmodum & alibi in Jjure uſu venit, ut una eademque numero res diverſo reſpectu nulla & valida cenſentur, veluti cum quis contra Legem Æliam Sentiam in fraudem creditorum manumittit, eſt ea ma- numiſſio nulla reſpectu credito- rum pr. I. quibus ex cauſ. manum. noxꝝ lic. jundt. l. 6. C. de paltis & I 5. de LL- eſt tamen eadem iterum valida re- ſpeëtu manumittentis, cum hoc ef- fectu ut ſi creditores forte juri ſuo renuncient manumiſſionique factæ aecquieſcant, manumiſſio liberta- tem; ingratiis manumiſloris, ſecum trahat l. 7. f. qui & à quib. manumiſſ. l. 5. C. de ſerv. pign. dat. I. 4. C. de rev. don. arg. l. 25. pr. j. de adopt. I. 3 0. C. de tranſatt. Simile eſt inteſtamento in- efficioſo quod in ceteris validum, intuitu tamen dandæ querelæ inof- ſicioſi taſtamenti eſt nullum. pr. I. de inof. teſtam. I. 15. §. 2. 1.28. eod. cen⸗ 1 356 DE IRE VENTRIS ſimiliter etſi minoris obligatio hu- jus reſpectu nulla ſit, eétiam jure Ne- in turæ (enimvéro vVoluntas ſola non 6 operatur obligationem ne quidem naturalem, quando deeſt: Facultas: at hæc minori curatorem habenti omnis circa bona ademta eſt, trans- lata in Curatorem) eſt tamen va- lſ lide ſubſiſtens reſpetu fidejubentis Wendi aut oppignorantis extranei: Ergo Qummre horum reſpectu obligari pubes ſi- uon ne curatore ſuo valide poteſt. Ra- le tio autem hujus ſingularis exce- ( and ptionis in eo Ata eſt, quod fidejuſ- iuſhk ſor ille aut oppignorans tertius: ob- Niirni ligandi ſe & voluntate & facultate uée an præditus ſit, ut nil æquius videri Rüutrurf queat quam huic voluntati potenti Ihmnſh fuündamentum quod ut acceſſorio in enete deeſſe videbatur ſubſternere, obli- mnmni gationem inquam principalem fi- mn dejuſſoriæ & pignoratitiæ cen ac- ceſſoriis. Quartam dictæ regulæz exceptionem ibidem (3. aphor. 97.) addidi PARS IX. SECT. IV. 3 7 addidi cum (c. minor conditionem fuam facit meliorem. arg. pr. I. de aundtor. tutor. l. 108. J. 4. de leg. I. l. I. pr. tonen e, k. 5. pr. fj. de auctor. tutor. Et quo- nst niam d. lior. 3. aphor. 97. (ad hunc unmenk enim ſoôlum in dicto tractatu de Ju- end re ventris Lectorem remiſi) nujlas Dtum alias Juris Juſtinianei limitationes Kfüperaddidi, ſfimus dictis quatuor & nunc contenti, ſubque illa quar- ta comprehendamus & illas, quan- do ſcil. locupletiores minores ſunt factli, & quando actio ex re venit, uti ſane ſub iſta hæ commode com- prehendi poſſint. Mittamus etiam illud &c. quod dicto tractatu ce- Mufi teris adnexum vides, mittamus ad- uti eo & illa quæ ſub ejusdem laxo am- e bitu comprehenſa dici poſſent, eneed mittamus & ſententiam horum qui ienet minorem absque curatore contra- L: hentem naturaliter ſaltim obligari E ſtatuunt, oum naturali obligationi Ser len SS 4 . — 11 er Atren, defectus facultatis minori ſeil. per dl e acge⸗ 3598 DE IURE VENTRIS acceptionem curateris ademtæ, ut monui, omnino refragetur: mit- tamus & ſententiam eorum qui in obligationibus facti omnibuſque in genere perſonalibus minores ſine curatoris conſenſu obligari cre- dunt, cum his natura obligationis quæ æque in perſonalibus iisque quæ ad faciendum obſtringunt, at- que in aliis bonorum (in quæ cura- tor vim & poteſtatem ſolus habet) pars eſt, l. 23. l. 49. V. S. obluctetur. Et tamen his omnibus liberaliter ſepoſitis manent tamen clariſſime expreſſi quatuor illi ſingulares ca- ſus, quibus ſane minores abſque cu- ratoribus ſuis obligari poſſunt, & quidem ex ſtipulatu. Sume enim primum caſum. Finge Titium Ca- jamque minorennes ponſalia con- traxiſſe. Scio poſſe id nunc fieri ſolo conſenſu, l. 4. f. de Sponſal. po- teſt tamen & idem à volentibus ſti- pulando fieri, æque atque apud ve- teres A9 lufi⸗ Iulgluſt iieeun 4 Hubi . Cmegonn nlinge Vimault Idlanme ugn ite Unn Klle, ha iutpr inl iuni habflii, aklantli, mimaeln (Eritne leei, lnh UI PARSIN. SECT. IVU. g9 n teres l. 2. F. dict, tit. qui mos nullibi en cu abrogatus ſit Jure Juſtinianeo ioni noviori, & ſecundum idemn jus eo- u ini dem uti licebit. l.32. in fin. C.de appel- in, lat. Quæro ergo, an non verum fſit, e Titium Cajamque ſtipulatione in- Wni terpoſita nuptias ſibi futuras appro- aſiulig mittentes, ex ſtipulatu obligari 2 mihies Quis id negare auſit, cui ſana ſtat Uunfneen ratio? Eadem ratio eſt caſus ſecun- Meriit di. Finge ſtipulatum te eſſe à mi- WE nore equum, finge eundem dolo möks minoris periiſſe: ecce & hic obli- umti gatur minor ex ſtipulatu l. 9. §. 2. ibi: Ulyund in contratt. f. de minorib. etſi enim non Woien immediate ex ſtipulatione obligatio ym d naſcatur, fluit tamen ex eadem me- Mue im diate, mediante dolo. Sive, non ob- GNIume ligatur confeſtim ex ſtipulatu: ob- uunmi ligari tamen ex ſtipulatu poteſt, dolo ſci- mt Iicet ſucceſſu temporis accedente. dM l. 101. f-. de O. O. Clariſſime id autem enhue apparet calu tertio, veluti ſi ex. gr. ente Titium ſtipulando interrogem an 1 pro 3609 DE IIIRE VENTRIS r pro minore cui mutuum dederam m ahhin- fidejubeat? Ttio hoc promittente, tnimn pn obligatur minor ex ſtipulatu, non lri in equidemi in ſuum ſed fidejuſſoris de- ia (unh trimentum l. 127. f. de V. O. add. 5.3. ſe tlte l I. quib. mod. obligat. tolſ. Nec aliter inmalin res ſe habet calu quarto, cum ſcil. un bun minores conditionem ſuam melio. mM ir an rem fecerunt atque locupletiores ſaihgin- ſunt facti, nempe ut & hoc caſu ex üſmum ſtipulatione non quidem obligen. lrluntial tur ſed tamen obligari poſſint, ut ſunt Anan verba d. l. I0O1. ff. de V. O. Poſſint me- ktimn llmn diate: poſſint (ut verbis legum u- llitt ud tar) per conſequentias. I. I. pr. F. de au- ſeittnr Ror. tutor. Qui ipſe textus monſtrat ii tale & hoc caſu ex ſtipulatu eſſe actionem cel ein contra talem minorem locupleta: Hum tum, veluti & idem docet, l. 5. pr. ſ. ii eod. Ex quibus omnibus nunc evi Aleſ dentiſſime patet, non percepiſſe biu⸗ mentem meam D. Huberum, dum n 14 explicationem meam rs” poſſunt re- Wd deu Ee Ktringit ad caſum quartum, que mi- 1 ſe u nores PARS IX. SECT. IV. 361 quin primum locum aſſignavi Nu- u ptiis. Cur id diſſimulavit vir Cla- ſene, iſſi 2 . 1 ., h: . riſlimus? Quin largiamur hac vi- 4 Sh ce (ne & de reliquis porro dica- els mus) viro amiciſſimo, de ſolo quar- umn en to caſu me locutum fuiſſe (quod non feci) adque eum ſolum me = poſſunt dictæ legis 10 1. de V. O. geſtrin- xiſſe (nemo autem non videt me Lex & Ratio. Utrumque eſt in 4. l. I. & 4. l. 5. ff. de autt. tut. Ex Re- ſeripto Divi Pii datur tum actio: er- go civilis: at quæ? ex Stipulatu. Gclelinen d. I. 1. d. ?. 5. etſi enim in d. l. 5. ha- Wnlenie beas naturaliten, id tamen in Jure ninIN noſtro ſæpe eſt idem quod rei ve- Umbunmen ritate inſpetta l. 3. J. 19. S) lan. l. 49. mIO YWlut. . 30. C. de j. dot. poteſt tamen & de obligatione naturali in d. I. 5. iI explicari, ſed tum de obligatione umm Raturali mixta, uepote quæ Divi ns C ij idem ad compluſculos alios exten- diſſe) ſtat pro me tamen adhuc & nores locupletiores effecti ſunt: 362 DE IIIRE VEN TRIS Pii reſcripto firmata eſt. Neque obſtant ea quæ Eruditiſſimus Cen- ſor noſter nobis amice opponit: qualia vides duo: Prius depromit ab eo quod abſonum ſit; Ctum in d. I. 101. propoſuiſſe caſum qui dubio omni careat, quin & amni- um Philoſlophorum, immo & Poë- tarum etiam Græcorum, con- ſenſu apertifſime agnoſeatur: quis enim de eo dubitet, minorem lo- cupleriorem factum, quatenus lo- cupletior factus eſt, teneri? Ve. rum heœæc etſi magna ſpecie ſeſe oſtentant, tamen, ut illa apud Phæ- drum, quod pace amiciſſimi viri dixerim, cerebrum non habent. Quid enim ? Jus civile collectum eft ex præceptis Juris Naturæ & tamus? an non plurima, aut;, ut mollius loquar, magna Jüris civi lis ꝓars Continet talia quæ Jure Na- turæ & CGentium, quin & apud ii Phila⸗ Ml ſtu⸗ ſtutmint Gun orent lun cenil ſulaore elnrere olul gon wwimmkom mürm: Ai tn kürf N lie l Etimn er Efuo nt ini oppe . Gentium &ult. I. de J. G. quid pu- Cu 1 Cenin nftt,i 18 e N ſen ne 5 6 Anlce ilketing, nr unen nmzinmo A adrln,g tigbolenr, Het,niotn SS e,mei:. Uign ſecd e dltlgtneu G ndlini Un ütet Cfie lcdumſ rsnne ,Gant Mnim,ut Npni Miefetke ſbn UN PARSIX. SECT. IV. 36: Philoſophos Poëtasque certa atque indubitata ſunt? Tolle hæc, hæc inquam quæ extra Corpus Juris Ju- ſtinianei certiſſima ſunt, ex dicto Juris Corpore: at quanta tum ſtra- ges edetur per legum omne genus! Quid erit laudatiſſimum illud Juris corpus aliud quam imbelle inaniiſ- que oppletum ſceleton, monſtrum immo horrendum, informe, cui lumen ademtum: Adeo non mul- tum ſed aliquid duntaxat eſt quod Jus civile Juri Naturæ Gentiumque ad- didit: l. 6, f. de Juſt. & ur. Hæc eadem autem lex præbet & alte- rum quod reponi poſſit debeatque D. Hubero ad viſam Ejuſdem ratio- nem nobis oppoſitam priorem: Enimvero cum Jus Civile Juribus Naturæ & Gentium non raro ali- quid detrahat, d. I. 6. conſequenter ea quæ Jure Naturæ Gentiumve apud Philoſophos etiam Poëtasque certiſſima ſunt, ſecundum Jus Ci- LQ2 vie 364 DFE MIRE VENTRIS vile detrahens, aliquando incer- tiſſima quin & exprefſe reprobata ſint, magna profecto ratio eſt quæ ICtum moveat docere, Juris ali- uod Naturæ Gentiumve dictamen Philoſophis Poëtisque probatum, Jure etiam Civili probari. Quæſo te, pacta ſeria ſed à nomine & cau- ſa nuda, jurejurando maxime fir- mata, quis illorum negat vi obli- gandi, vinculo inquam necéſſita- tis præſtandi promiſſa, carere? at id negatur in foro Romano. Fe- mina intercedens obligatur utique Jure Naturæ & Gentium: at hanc ôbligationem in totum reprobavit JIus Civile. Sed longum eſt omnia ea exempla heic cumulare: inte- rim certum eſt in genere quæſtionum de bono & æquo plærumque ſub autoritate Juris ſcientiæ pernitioſe errari, ut ait C. in I. 91. §. 3. de V. O. Taceo; non uſque ades expeditum eſſe quo- 8d, pupillum minolemve ſub tutela curave . exiſten· edamrl eriſmnu lin. Alletnel glkhen ſelnt Ne hlos i timgin igelti⸗ ttn In lunet iuenet ödeuie W Gu Cntru ubgne Eetil n net Pln bee roll CCuten antn Une daſh WIE intief Preſe encer oninigr Net, it tnfelidim ete ndnn, oüri Aronined iomundet begt id “ Nl anrir ENumm k. ellernnige Aronm,zhir linthtunt Uunelone Urlrer ie ungan NePemn Smnn, 1ii 0 Ne Amcefr. Prcknn PARS IX. SECT. IV. 36 5 exiſfentes, illud notiflimum alibique certiſſimum: Neminem debere ex alie- no lodupletari. D. Huberi diſputatio adductaque loca hoc in genere pro regula haberi docent: ſed non de- ſcendunt hæc ad hypothelin, ad pupillos inquam minoreſque ſpe- ciatim, qui tutorum cu atorumque vi, poteſtati, auctoritati, conſenſui, ſubſlunt. Sane dubium non leve in hoc ſitum eſt: ſi enim omnis facul- ras circa contradtus pupillis mino- ribusque ademta, omniſque in tu- tores curatorelque lege, quin & conſenſlu minorum, collata eſt: quæſo quomodo ulla ratione (di- Xerit quis) minor ſe obligare vale- at? Quam enim facultatem habere ofſit, facultate omni privatus? Sane nubeculam hanc dum diſpel- lit ]Ctus d. L. 101. nihil inſubide pro- fecto feciſſe dicendus eſt. Sed de- ſcendamus nunc ad poſterius illud alterum quo D. Huberus explicati- Q3 onem 366 DE IIRE VENTRIS onem noſtram enervare molitus eſt. Hoc depromit ex verbis tex- tus: ex ſtipulatu. Ergo non, ex re. Conſequenter ettam antequam rei translatione locupletiores facti dici poſſint, minores obligabuntur. Fa- teor, haberet hoc argumentum ali- quod ponduſculum, ſi particula: Ex: perpetuo Cauſam notaret immedia- tam ſive proximam: At cum eadem aliquando & cauſæ remotioris at- que mediatæ index ſit l. I. 9. 2. ff. de incend. ruin. naufrag. l. ult. C. de error. advocator. l. un. f. de cond. ex lege I. 15. §. 5. de damn. inf. conf. l. 1i30. de V.. vid. Brunneman. ad l. 8&5. f. de her. inſtit. cur contra analogiam Juris illud: ex: in d. l. ror. d. V. O. reſtringere geſtis ad cauſam proximam atque immediatam? Maxime cum non dicatur inibi, puberes ex ſtipulatu obligari, confeſtim puta: ſed obli- gari poſe, tempore ſuccedente fſci- licet, pubere exinde locupletato. Ana- rn ltin o K welu nn leheene fe ennl Aan eitl weoten Piien Erlaun ſtiictende Conckar wignt Norcunans i ueten lhſe l Nöhregkan Penmn Uihliire itle e Utteregen it nugin PFP ARS IX. SECT. IV. 367 Analogiam aukem Juris velle-in d. I. 101. ſtipulationem non de cauſa immediata, ſed mediatvremota in- uam, intelligiexs ſupra principio etuen memoratis abunde liquet „quibus – nunc hoc addo, in l. 3. C. de in integt. AImenmd „eſtitut. minor. caſum quo minor con- tractum petita in integrum réſtitu- tione reſcindere neceſſe habet, op- Atntiti oni alteri caſui quo id neceſlſe non liut habet, ſed quo minor contrahens ei e, aimilis eſt cui bonis à prætore inter- n dictum eſt dato eidem curatore. Re . N ſtitutioni dicitur locus eſſe cum im- lrin nor curatoris (quem habet) con- ſenlſu accedente çontraxit: ergo Erle cum absque eodem contrahit, hoe rI reſtitutionis auxilio carebit utpote ninm i, ipfe jaüre tutus non ſecus atque ſi men cui bonis interdictam eſt à Prætoré tbelluun curatore date qui itidem nulliter u contrahens ipſojure absque Præto- uimtt, ris reſtitutorio auxilio tutus eſt, 1.6. Elaeuan f., de V. O. Hæc ergo duo, tum Op- 4 Q4 poſitio 368 Dä JIIRE VENTRIS in integrum neceſſaria eſt, facta ca- ſui quo eadem ceſſat: tum hujus comparatio cum prodigo cui bonis interdictum eſt per Prætorem cu- ratore dato d. l. 6, quod idem eſt in minore curatorem habente I. 1. S. 3. de minor. hæc, dicere volebam, conjuncta, ſatis declarant mentem Legislatoris in d.J. 32. minorem Iſci- licet cüratoris conſenſu non adhi- bito contrahentem, nihil agere ſive non obligari, ut eſt in d.l. 6. Ut tur- bare quemquam non debeat quod in d. l. 3. legatur: contractam ſervari uon oportet. Qum conſtet, uon opor- tere Jus Civile calumniari neque verba captare ſed qua mente quid diceretur, ani- madvertere convenire. I. penult. ff. ad ex- hibend. Mens autem Juris Civilis in d. I. 3. ex dictis illis duobus con- junctis ſatis abundeque patelcit. Tanto magis quod & alibi ea quæ ipſo jure nulla ſunt, dicantur non ſer. vari: poſitio inquam caſus quo reſtitutio ſikibin Hmenuefin rü nl eleketn (Ant Plegjn alnk liinilz, It l! lzzufe Edlircir kutemgre Mnnilne e iS a PARSINX. SECT. IV. 369 Arichiin vari: quemadmodum pacta turpia elet⸗ “ nullius momenti funt l. 26. l. 123. ff. wtggain de V. O. I. 185. F. de R.. & tamen di- renm cuntur non ſervari l. 27. J. 4. ff. de pasct. non ſervari per Legem ſcil. ve- luti & illa quæ ipſo ſtatim jure nul- Ia ſunt, dicuntur per legem eſcindi l.y. g. 2 F. qui & à quib. manumiſſ. Præter n hanc nunc vilam, eſt & alia præſto Juris analogia ſui ubique ſimilis. 1a Vicde I. 15. F- de ctrator. furioſor. l. 9. . 4. l. J. §. 1. 5§ 2. 1. 3f. F. de jurejurand.- “ jundt. 1. 1. §. 3. 4e minotib. l. 9. G& ſeqq. enti Fr. de inſtitor. act. 1. 3. J. 2. F. ad 5C. Ma- inſn Cedon. l. II. §. ult. F. de minorib. l. 3. ff. d. uitagr novationib. l. 25.'de fidejuſſoril 1.2. C. gui legit. perſon. ſtandl. 1. 3. 4. C. de Unumn autorit. præſtand. I. 10. C. de appellat. uiſae jundt. 1.3. §. 11. F. de pecul. & ubique d. erniH LZ. 1. F. 3. F. de min. Ex quibus aliis- Gis que & uſus diverſi practici;, ſenten- Gr tiæ noſtræ apparebunt, ut exiſti⸗ AAam mandum miniméè ſit, non efſe niſi mumh unicum illum quem D. Huberusin- D dicat 37 o DE IIRE VENTRIS dicat & nos alias proponere ſole- mus arg. pr. I. de perpet. & temporalib. abtionib. !. 35. F. de O. & A. I. f. Cde in- Zegr. reſtit. S. 5. ihi: Prætor. I. de hered. qual. & differ. ſcilicet, ut minor abs- que curatore ſuo contrahens ſe- cundum noſtram, communem, fo- roque receptam ſententiam, non neceſſe habeat intra quadriennium, Jure ff. & Inſtitutionum, intra an- num) reſtitutionem in integrum, contra contractum à ſe initum pe- tere, ſed intra triginta annos re- medio nullitatis aut actione alia ſibi integra relicta jus ſuum perſe- qui, quin & poſt annos illos & intra os ſi poſſideat, exceptione perpe- zua ſe tueri. Qui fämilesque uſus Ult bun rsſolcton eslernn e nut Drlemuunt Urrkurtt r, Al R 4 2 Netinnhter te ſiſ Me Mn hnmnins rannnezn Wwiftim n practici jubent ut à ſententia noſtra in theorica veritate apprime, ſi quæ unquam, fundata, non diſcedamus, quin ut, ſi forte reſponſio noſtra ad apparenter ſive prætenſe obſtan- tem l. 107, de F, O. alicui placere D . nolit, feuſchunn lalthrin ir ht n lfranine upe lellezu W Mohtanti⸗ Gelfn hunliie ltaunm 1n contnben; Rummen: tbunnim, nncutienn nunm imn eniin n kkünme tiimman Pin dor A Miuunſen nnznduun Nththrſene⸗ llrlecell⸗ Ulememavoh terirne Nonditunmg olonteit õ ſutn . 4 NI PARS IX. 8ECTL. IV. 371 nolit, is tum ex aliis commaniter, noôtis ſolationem aliam ſibi eligat. Tales Feltmannus loco in Aphoril- mis meis adducto habet quinque. Bockelmannus loco ſupra adducto habet has: vel lex, ait, (l. 1olde V. O.) ad perſonalia:, Vel ad obligationem ineſſ cucem, vel ad Jus vetus referenda eique per l. 3. C. de in integr. reſtit. derogatum eſſe dicendum eſt. Gritici dele ctantur ntidem ſuis ſpeculationibus. Si ex-⸗ plicatione mea ſupra data deberem carere (cujus rationem uſque ad- huc nullam video) eligerem ex Feltmannianis quinque illis, quate- nus cum mea noôn concordant, ma= xime tertiam, ut curatores ſui intelli- gantur non re ipſa ſed juris deſtinatio- ne tales, ut tum d.l. 101. explicanda Gt côllatione inſtituta cum d. l.3. C. de in int. reſtit. ut verba dictæ legis 101. ſine curatoribus ſuis; Gynongymiee explicentur in d. E. 3. per hujus ver- ba: ſine curatore conſtituti. Ut vox: 1 6 conſti⸗ 372 DE IURE VENTRIS conſtituti: ex d. I. 3. trahenda ſit ad d. l. 101. ibi intelligenda poſt & ſuis. vid. l. 26. & l. 28. de legib. jundl. 8.pen. I. de L. Aquil. inviti enim adoleſcen- tes curatorem non accipiunt gY.2.l. de curator. d.l.3. Quemadmodum non eſt novum leges priores explicari ex poſterioribus l. non eſt novum ff. de Legib. Cujus iterum argumento, juncta l. ult. ff. de conſtitut. princ. ex Bockelmannianis reſponſionibus ræferrem itidem tertiam, ita ut lure novo Codicis ſecus eſſet quo- ad obligationes Dandi atque Facto- rum prægnantium quæ cauſam bo- norum continent. Si corruptiones (correctiones, ſcribere debebam) legum amarem, arrideret mihi ea, ꝗqua pro obligari reponeretur obliga- 7e, de quo vide Nobiliſſ. nobisque amiciſſimum D. Noodtium: lib. I. probabil. cap. 4. in fin. ubi conferun- tur 1. 2. J. p. de reb. eredit. l. 9. de aut. Iutor. item l.14. de oblig. Gact. De- 2 nique iſe i onetunt Srhrn Uisglient (a Lant IlAl en efnie ie luilſcn Iimnbodr Cutlro/ Gat ſuhalnen unos ain Ueut, Uingtan⸗ Llattien imeſtren, el Minngl le I rhiiii ulkennie ulen E Ptnnenute 4 li N eele l ninnle 4“ anicfun , Ndnohme Ntzepi ve nn enn õf tuin n⸗ i Nalrin E, 1 ſ dnce EN lme it nectet- Ganmnun ber kin nii e unmmti, tülen nie Moctir,kn Gintn 1guu. —– PARS INX. SECT. IV. 37; Al nique (ut aliorum objectiunculas viatorie tranſeamus) ad I. 43. de O. & A. reſpondeo, loqui de minori- bus qui curatoribus carent. arg. d. §. 2. I. de curat. in pr. jundk. l. 3 & ſ.. de Legib. idemque innuere illa ſuæ poteſtatis: ibidem verbo: paterfami- la ſubjecta, ne bis idem dicatur. Vinn. de pattis c. 14. n. Iy. Alii obji- ciunt !. 2. Cod. ſi tut. vel cur. interven. ſed ad quam tu tene ſis, illud ibi-= dem occurrens etiam, reſpicere ad minores qui curatoribus carent. IUIt ſenſus ſit: non tantum reſtitui minores ſi curatoribus careant, ſed & ſi eos habeant, immo & ſi hi vel maxime præſentes ſint. Denique ſunt adhuc qui obmoveant argu- mentum ex l.3. F. de Obl. & act. juntt. 1.8. C. de nupt. quod ſcilicet curator detur bonis J. 1I. 8, ergo nec obliga- tionibus „cum hæ ad bona non per- tineant nec cum iis quicquam com- mune habeant 4. I. 3. Verum hoe C2E poſte- 374 DE JURE VENTRIS poſterius in hac lege3. nominve- nitur, ſed hoc tantum, quod obli- gatio non conferat ullum jis in re. At jus in re non exhaurit omnia bona: eſt horum ſaltem cura por- tio. Ad bona autem in genere obli- gationes pertinere ut ſpeciem par- temve bonorum;, manifeſte expri- mit JCtus in l. 49. f. de V. . Unde nunc argumentum inverto. Si cu- ratori datur facultas circa bona mi.- noris, ſequitur eandem æque dari quoad obligationes minoris. At. qui verum eſt prius. Ergo & po- ſterius. Probatur conſequentia ma- joris ex d. 149. Minor: en PARS DECIMA. SECTIO I. Ravis etiam controverfia elt, an Matrimonii vineculum ma- ritus ſolvere poſſit ſi no ve nuptam uxorem ſuam ex alio ventrem ge- rerxreé S mte ee hposſeno, m n r eununkeot EWenn nennh, igliunene Aaendren clt NR1 (üm e Iniknn el etd ritn, Metnicgte alumne Ioiizuon ririm uc u . 46 tu nne ſun gni Unn l Em NHE PARS X, SECT. I. 375 DI rere deprehenderit? Cum affirman- I tibus ſentio, ſed non per omnia Niſin ipſorum argumenta, quæ ſingula i mea non fecerim. Nene 1. Quid enim ponderis ineſſet iſti tnimnig argumentulo, quo errorem circa entffeteng virginitatem Circa ſubſtantialia (at nnſeee talem errorem matrimonio obſtare N1[econſtat c. 26. x. de ſponſalib.) eſſe de- en cidunt. Quæſo enim an cum vidua detue non eſt juſtum matrimonium? Im- tnn W¶mo eſt: eſt & cum meretrice nunc ni⸗ R Pnitente, adeo ut ſi qui publicas iu Ioe meretrices de lupanari extraxerint ki e eaſtitratemque nunc ſpondentes du- ugl xerint in uxores, hoc inter opera charitatis non minimum ſit ad re- h. miſſionem profecturum peccato- rum ſecundum c. inter opera X. de ſpon- ſal. & matrimon. Neque impedit, quod virginitas rupta vitium infe- mumet4 rat corpori, adeoque in materiali Gialm & ſubſtantiali. Enimvero, non unume⸗ omnes Gorpoxis affectiones ad cor- Afemnen e pPporis 376 DE IIIRE VENTRIS poris ſubſtantiam, nedum ad ma- trimonii ſubſtantiam pertinent. Et quid ſi vitium corporis tibi hacte- nus in matrimonio ſtabili degenti incognitum fuerit: quid ſi & ipſa uxor vitium aliquod internum cor- poris poſtea emergens ignoraverit? Neu dixeris, virginitatem eſſe ta- men de ſubſtantia virginis, nam & cetera ſunt de eſſentia feminæ non vitioſæ, ſed nec illa tamen nec hæœc faciunt quicquam ach ſubſtantiam aut humani corporis aut matrimo- nii. II. Verum ſententiam meam fun- do, primo Jure Divino, quod Matri. monium lſolvi permittit ob fornica- tionem ejusque reſpectum: in Græ- eo eèſt æoοραα ⁰ οαραα Matth. F. verſ. 32. Dixi Irner. iujur. vapul. cit. . 32. §. 12. Quæ fornicationis ratio ſive reſpectus eſt ſane & in femina ex illicita Venere ventrem geren- te. Adde ſodes Deuteronom. cap. 22. verſ. 20. ſeqꝗ. III. W Il Kon⸗ an (Nn Ken iktentun COlibet en ll ien trikene uimero cum mii ilgun Aponum (emi nne Fenauenn n nen ib (nie Wtienten H NNN. n, nedun, 8 tan ka lite Nil 6 okinern geni gnorge gin “M üriginsnn ſiralin unernet: nid bleen sutcn Nnnentin. g in Itonrnier eComin. . 1 1 igftu ihr wl ekonstd leltknd Cnen edr⸗ ouNan 1 PARS X. SECT. I.) , 3377 III. Secundo moveor eo quod error circa ventrem uxoris quam virginem duxiſſe te arbitrabaris ſi contineat errorem ſubſtantialem, non quidem intuitu virginitatis ſubſtantialem, ſed intuitu caſtitatis. Enimvero cum principalis matri- monii ſcopus, mutuum conjugum adjutorium, in progeneranda certa ſobole maxime ſit conſpiecuus, ei- dem autem vagæ coitionés imma- ne quantum adverfentur „quin & ſcopum iſtum in principali parte maxime evertant ejusque fubſlan- tiam inihi⸗ peſſundent, conſequitur, errorem circa talem Vventrem ad- miſſum eſle circa matrimonii ſun- ſtantialia, conſequenter matrimo- nium eſſe nullum. Tum nota, ſi vel maxime errer hic non concurrit circa ſubſtantialia: eſt tamen defe- QCus principalis conſenſun. Nec enirn impedit, eſſe quid acceſtorium, & tamen in intentione, principale.. 34. f. de 37 8ꝭ DE IIRE. VENTRIS F. de contr. emt. Unde & divortiuni hic non agnoſco: ſed/ repudium. IV. Accedit tertio, feminam talem ventre impertitam, ſed eun- dem diſſimulantem, verſari in do. lo dante cauſam contractui matri- moniali Eſto nunc Matrimonium Contractus aut quaſi aliquis Con- tractus Juris Gentium aut Civilis, hoe equidem nunc non diſputabi- mus, ſufficiat nobis nunc in Legi- bus etiam Juris Juſtinianei civilibus Matrimonium ad contractus refer- ri, aut iis aſſimilari I. ult. C. de re- pud. NoV. 22. Ccap. 19. Arg. l. 4. f. de Pign. O yp. l, I. f. de act. rer. amotar. 1. 4. f. de fide inſirum. ſed & eundem bonæ fidei negetiis æquiparari cx d. I. 1I. jundt. S 29. I. de adion. I. 3. de j. dot. . 14. C. de nupt. l. 21. §. 3. 4204d. met. cauſ. junct. l. 21. de R. J. I. I. f. ſol. matr. I. I. rit. nupt. G. I. I. de part. pot. 27 ff. rer. amotar. eluceſcit. At certi juris eſt; dolum dantem Leun tam S aumti ldigoſe 1.Cotn Porun tobe 1li ie el Cln enten nr bleir Ckrolprin ſnclteng, E⸗ ſcllnercet (Aualse N Meede Wiommne Gtinns di Urgus men acnni, ſtlinit Pgimin eſtreini⸗ Nintcann ccleri memn, 1 gi deſttin ſt 1d Perliii Cootnenir Mltnros li Aisl tlum at nennn Eönuneigl fknineicer Contrechk i u. ipl / cancen löprmi6 Econ., la NAY 1An Areet 9 ndunence . PARSX. SECT. I. 379 ſam contractui bonæ fidei, eundem retro ipfo jure nullum effcere l. 7. 1 pr. ff. de dol. mal. l. 16. J. I. ff-. de minorib. V. Quin finge, quarto, Matri- monium non eſſe contrackum bonæ fidei, finge etiam non adeſſe heic dolum dantem cauſam contractui bonæ fidei: eſto ergo negotium, & ſtricti juris, non adeſto dolus ni- ſi incidens, & tamen locus erit re- ſciſſioni ex capite doli. v. l. 7. 8. 3. f. de dol. mal. l. 36. F. de V. O. d VI. Accedit, quinto, Jus Ca- nonicum in c. quemadmoduma7. X. de jurejurand. ubi tum demum obliga- tur quis mulieri quæ fornieationem antea commilſit, ſi jurejurando ſe- ſe obſtrinxerit quod eam ſemper pro legitima uxore habere velit. Sa- ne ſi hæc jurisjurandi vis eſt; ſe- quitur à contrario, non jurantem non obligari. Interim nec quoad Pramentuin- Praxis ſequetur Jus Canonicum: cum pugnet cum Ju- re X 7 3980 DEIJIIIRE VENTRIS N! re Divino. vid. de Jur. Virgin. 5. i. l C 72. GG 75. Cypræ. de ſponſalib. c. 1. J. 39. ſeg bio inter jus Canonicum & Civile non ſit ſtatuenda differentia c. I. X. de nov. oper. nunciat. Novell. 83. cap. I. unde & Jus Canonicum quando de matrimonii dirimendi cauſis agit, nullaſque quoad vinculum ſolven- dum admittit, de matrimonio in- telligendum eſt juſto ſtabilique;, non autem de eo quod ipſo jure nullum eſt. Nam in juribus abro- gantibus ſive corrigentibus ea te- nenda eſt regula, quod ſtrictiſſime debeant accipi & ad caſum de quo loquuntur reſtringi. per l. 32. C de appell. l. 27. C. de teſtam. UIt uſum heic habeat diſtinéctio quam Lau- terbach. compend. f. pag. 454. bené notari vult, qua aliud eſt, ſolve- re matrimonium: aliud, matrimo- VIII. nium declarare nuhum. le t au 46. kerth VII. Accedit ſexto, quod in du. ton eßoſehan .Ale uniren eumel miononenn, etienentl iottſnenge Ae ule e nnlatcnen,: Indeubie Sniſnemge nanum,ch , he n Unrimiͤfi ert UNn lnſnen⸗ Uetan r n ſlinin An pARSX. SECI. In z8r. efl VIII. Qua diſtinctione adhibita facile eſt quoad Jus etiam Civile e refpondere dubio ex Novell. n7. cap. Niang 8. Je. oriundo. Si enim ſacundum hoc Novellarum Jus nullæ divortii cauſæ ad mittendæ ſunt aliæ præter undins ibi enarratas, ſequitur profecto, – fornicationem aut concubitum præ- inlri cedentem cujus ibidem nulla men- “ tio fit, nequaquam divortii cauſam t⸗ eſſe poſſe. Dicimus enim, propter fornicationem, aut, ut maneamus NEAH intra oleas hactenus noſtras impræ- utus gnationem præcedentem ſed vire iue ignoratam, divortium non conce- uAHiiin di, utpote quod matrimonii vin- Anée“ eula difrumpit, ſed eam obſtitiſſe leCl ut matrimonii vinculum nunquam Uit fauerit. n u IX. Miror autem eſſe Doctores h quibus ſententiæ noſtræ opponere Idii jubeat can. unic. cauſ. 29. quæ ſt. 1. in fin. nm ibi: Error qualitatis non excludit ſimi- 0 „Uiter conſenſum, utpote ſi quis emerit Cſkrentten nl 82 DE IIIRE VENTLRISs A aaren vel vineam , quam putabat eſſe snun uberrimam, quamvis ille erraret in qua- N NM m litate rerum, rem minus fertilem emendo, 0 güfre non poteſt tamen venditionem reſcindere. Mugiiinn Similiter qui ducit in uxorem mereticem Anndddl vel corruptam, quam putat eſſe caſtam l ,7: vel virginem, non poteſt eam dimittere . ly,umm aliam ducerne. Reſpondes enim eſſe nhti Pin ſententiam privati hominis, Mona: Uantanih chi Bononienſis, Gratiani, quæ au- 0 Man oritate omni caret, niſi quatenus Glngnnf textu & ratiene ſe firmat. Mere- umoloni tur enim notari, præter ipium De- pAmmn creti textum, in Decreto compa- Ilnici rere ſeptem: I. Rejecliones, qui- iluiimn 0 bus Emendatores à Gregorio XIII. Pllhics,i conſtituti Romani indicant, apud Wlngan quos alios, maxime collectores Ca- Inmmn ii nonum anteriores, idem canon in: Mhyul veniatur. Et hæ in hodiernis cor- Fligmmr poris juris Canonici editionibus ſub iinipm, finem paginarum ſub literis a. b. C. ti gie ,, &. exhibentur. 2. Conſpiciuntur — ibi notæ ſive annotationes cna- VN PARS X. SECT. I. 383 Junftsdem Emendatorum: quæ Cahoni- emig bus iplis immediate ſolent ſubjici neſnnm ſub fignis paragraphorum: quibus m paragraphorum ſignis aliquando et- umm iam numeri adduntur. Ilta d. cauſ. zt e 29. can. 1. quaſt. z. vVides duas notas emin’ ſubjectas, utramque cum ligno pa- Onctgeinme ragraphi, priorem cum eo ſolo, Uhorne poſteriorem adjecto unitatis nume- Cntin n ro. 3. Numeri omnibus canonibus tbtiiu Cceureliquis præfixi apparent: quod lehme Antonio Contio deberi credunt, ve- 4 Menia lut. 4. Summaria; Anonymo. Sed nlennen 5. Rubricas, 6. Partes, & 7. Con- Ndm tinuationes, Gratiano tribuimus. sGeII De Kubricis;, utpote re nota, nihil Gnn addo. Partes autem intellige, quæ elee in corpore Juris Canonice, præ- Dtnum miſſa vocula: pars: aut contracte: rbtenin P. indigitantur (has alii Paragraphos etmm Halunt cognominare) & hodie li- mGI Eeris carſivis, ive jacentibus expri- afis munture— Quodultimum ctiam Ninsen Aidem in Cöutinuationibus illis quas — –— 384 DE IIIRE VEN TRIS dixi obſervatur, ſed his nihil omni- no præponitur. Ex. gr. Caug. 28. Quæſt. I. canon. 14. vides ſubje tam Bartem quintam. Hujus Continuatio eſt poſt Canonem 17. verl. item illud Auguſtini. Hujus iterum continua- tio eſt d. cauſ. 28. Quæſt. 2. verſ. Quod vero vivente, & verſ: Item Inno. centius. Horum porro continuatio eſt cauſ. 29. princ. verſ. Cuidam mu- lieri. & d. cauſ. 29. quæſt. I. verſ. G autem conjugium, uſque ad dictæ cCauiæ 29. quæſt. 2. ubi tum incipit nova Gratiani pars in verbis: ſecun- da quæſtio propoſita et: quibus ver- bis præfixa videbis hæc: t. parſ. Ex quibus elucet, oppoſitum cano- nem an. cauſ. 29. quæſt. I. eſſe ex Gra- tiani continuationibus, adeoque robore legis deſtitui. X. Nec magis me morabitur. I. 1I. §. F. de action. emt. vend. & l. u. 1. F. de contrah. emt, per quos textus conjunctos patet, emtionem devir- ginatæ; Sore nn ulſete,l e enn fieckrpune ſonrithr ſlien M⸗ Elinoni ver Ctle, Mee adrſarceen (lentt gh Ferielkeane Enee (Eenta Nale Ulif, hlchlich n lfſü A agtin tdim ihitte Uim m numrn iz a nig i nin leei i PARS X. SECT. I. 38G l ee ginatæ „quam virginem putabas . id ſabſiſtere, ſed reſcindi. Ab emtio- nli ne enim ad matrimonium nulla nnN hic eſt argumentatio, cum diver- inlan ſus utriuſque ſcopus ſit, emtionis 4in quidem adjutorium particulare, Ai matrimonii vero adjutorium uni- NNell verſale, præcipue in generanda Ummnii certa ſobole vid. ſupr. J. 3. ut con- itin ſequenter ex diver ſitate ſcopi di- aln verſus ſit conſenſus. mlr XI. Sed nec deterrere nos à fen- mni tentiæ noſtræ propugnatione de- Nhnnis bet, I. 19. f. de R. J. ibi: qui cum ali- in e quo contrabit, vel eſt vel eſſe debet non r ignarus conditionis ejs. Ea enim re- pme gula exceptionibus ſuis obnoxia Alcaen eſt. Audiamus ſodes Sandium ad riA 4d. J. 19. Limitatar, ait, heæc regula u drimo; ut non procedat quando juſtigi-⸗ emlin vus error in facto intervenerit: ut ſi quis uG1I liofam. pecuniav mutuam dedit, quene pynmumn credidit patremfam. non vana ſimplici- mianndet tate deceptus, ſed quia publice paterfam. S. R pleriſque :86 DE IIIRE VEN TRIS pleriſque videbatur, ſic agebat, jic con- trabebat , ſic muneribus fungebatur„ cefſabit SCtum 1. ſi quis. 3. ff. ad SCtum Macedon. 1. ſi 3. §. ſi à pupillo. & ibi Bart. ff. procm. 1. Barbarius Phi⸗ lippus. ff. de offic. prætor. Secundo limitatur, ut procegat tautum, quando is, qui de conditione ſua excipit, dam- num declinat l. quod infans. 60, de rei vindicat. Quod fita cum filiufam. in rem ſuam converierit. Secus quando lucrum aſſectat. . at ex contrario. verſ. ſin autem aliter Inſt. quib. alie- nar, licet vel non IJ. pupillo. 15. in ſin. de Folut. Yertio limitaturs quan- do contrahens fuit induttus ab adverſario per dolum ad contrahendum, aſſerendo ſe talem, qualis non grat. l. 1. C. ad SCtum Macedon. Paulus de Caſtro in L. etiam. in fin. ff. ſolut. matrim. Quarto locum non habet, quando tempus de negotio plenius deliberandi, && de con- ditione ejus, qui cum contrabhit inquiren- di ſpatio excluditur, Textus eſt ad fanc rem MGS iceunn leeſero ⸗ IIul 4 6ünlatin llte inp neem rhoemmn Musrthon Udhn Ae I lſag N ri in üfun Nußparn in unch ußieneen ke h tiuuenf l, uke Mifn lin iie/, i Ku Rhe Ia 1 n ſeagte, e, sgialn lipleb l Aubrit il t “ Atnti , nti Nü ta aanni, Nricknn. D l leeni ur F EC b lnni Ai, erl t cDptuutr Selufe 1 ror, Nn . PARS X. SECT. I. 387 rem valde accommodatus in I. L. in prin- ff. de exerc. in act. verb. Tempus. Haæc Sandius. Quid videtur? ſub qua limitatione comprehendes ca- ſum celatæ imprægnationis ? Ad ſingulas referri poteſt. Ut optimo iure Holtermanaus in ſuis Notis & Strictaris ad Bronchorſtii commen- tarium ad Regulas Juris ita ſoripſe- rit: Clariſimus W'eſenbecius in parat. f. de R. N. n. 8. miſere hac regula abu- ditur in vitiata ducta in matrimonium, guam Virgivem putabam. Quaſi vero mihi hoc imputare deberem, ſi per erro- rem non Virginem duxiſſem ? Iltinam do- cuiſſes nos quomodo in hoc negotio dili- genter nobis ante cavere ac proſpicere po- tuiſſemus! Hic Rhodus! Hic ſaltus! Cer- te citius naſcentur pili in hac manus mea vola, quam boc demonſtrabis. Ex Di- vorum Fratrum Conſtitutione, I. I. ff. de ventr. inſpic. fuit quidem arbitrium Obſtetricum æſtimandi, an mulier ſit prægnans? ſed an virgo? eſt in dif- R 2 ficili 38 8 DE IIIRE VENTRIS quam legitur obſtetricibus delatum arbi- trium: quibus tamen non abs re medici- nam Jfacere permiſſum, ob quam cauſam Viri Medici govada hiſce medicis ſemi- nis dedicarunt ut Zheodorus Priſcianas PFictoriæ Sabinæ. Cujac. lib. 17. Obſ. c. 27. Hæc ille. Ad virginitatis er- go conditionem d. l. 19. pertinere negabimus. add. l. i;. ff. d. cond. inſtit. juntt. l. 18 5. f. de R. J. Ita tamen ut ſupina nimis negligentia & hic ob- ſtet. vid. l. 3. §. 1. ff. de jur. && fatct. or. I. IF. §. 1. de contr. emt, d. I. 19. juntdt. d. l. 198 . de R. J. XII. Ex iis autem quæ ſupra 5. 2. & ſeqꝗq. dixi, fluit, ſententiam no- ſtram ampliandum eſſe I. ut eidem locus ſit, etſi ſemina non impræ. gnata, ſed devirginata duntaxat fuerit, 2. ut eidem locus ſit, etiam in vidua impudice vivente. Con- tra ex iliſdeimn conſequitur, ſenten- giam candem limitandam eſſe, ſi femina ſicili ac pene impoſſibili, nec huic rei i. 2 6pubrenle Nn inpoun n he Pet, Cne ſmltuerit uthonell ote ecen n nſunrnen uulignoren UDng Rnebelten fün rtfie en lrifnl laitn Sn rin, Nlnintn 6laltin , Matern l Gkeben Hyan, nnn llin (lyenm 6 rcnat i 1 INN 1 ee une ia iln 68 nulhnn niſni enlis lun Ut d,. ng Afente, En 4) Pumar pnükti tem n ls e 1 l. 1krrecen ask,cän ſen enen. UUm ,! Enin, NüIN. a tlnnt Fene (n. PARS NX. SECT. I. 389 ſemina ſine ullo ſuo dolo malo, ſine omni improbitate ſua devirginatio- nem paſſa fuerit,; ſume viduam fuerit,; ſume viduam fuiſſe quod virum latuerit, aut cum alio dece- ptoré ſponlſalibus contraétis caſto amoré eidem ſuccubuiſſe, aut per vim ſtupratam fuiſſe. Quin & 2. quoad ignorantiam nimis ſupinam. XIII. Plura qui de nobili hac quæ- ſtione deſiderat, is adeat Carpzo- vium prattic. (iminal. 2. quæſt. 63. E Juriſprud. Conſiſorial. ſeu Eccleſiaſt. libr- 2. defin. 187. G defn. 193. Goehau- ſium 3. pericul. Açadem. 39. Speckha- nium centur. 2. quæſt. jur. claſſ. 2. qlæſt. 6. Beuſtium 2. de matrimon. 34. Ne- belKra deciſ. 15. Bachov. ad Tr. 2. diſf. 6. th. 6. Struv. ff. de rit. nupt. theſ. 25. Fibig. ad Pr. ſemidec. 2. qu. F. Tex- tor. prax. judiciar. part. 2. cap. 7. num. 78. Havemann. Gamolog. libr. 1I. tit. 1. poſit. 7. Stryck. de nullitat. matrimon. 5. 59. & ſeq. And. Gerhard. ad I. K 3 eaer- 390 DE IRE VENTRIS exercit. 2. quæſt. 7. Bernegger. ad Ta= cit. quæſt. 106, Arum. f. diſput- 15. th. 6. Finekelthauf. obſervat. 30. Hôe- non. J. diſput. 6. th. 18. & ad Inſt. diſp. 2. th. S. u. 2. Riemer decad. 2. q. 6. Ungepaur. exercit. 3. quæſt, 9. Dixi etiam de J. Virgin. S. I2. 72. &75 SECTIO II. Liud adhuc in Nuptiarum ma- Q teria ſe ſingulare Ventris jus prodit quoad viduam ſcil. gra- vidam, cui ad ſecundas nuptias eon- volare non permittitur. . JI. Audi] Ctum in l. II. J. 2. F. de bis qui not, infam. ibĩ? Pomponius eam guæ intra legitimum tempus partum edi- derit, putat ſtatim poſſe nuptiis ſe collo- cure: quod verum puto. Cujus ratio eſt, quod partu edito ceſſet turbatio ſungninis, ceſſet generationis & ſeminis incertitudlo, quas ex coĩtu cum femi- na de qua incertum eſt gravida ſit nee Iine onin Lellentto Rferbenge Amnumetl ICvennin Ptrunctedl din in Pirninoin iepiat, Cnr pang etg hnin t ſiluefen Hin eutnr im mwagte⸗ um ien Aten fan kliminte 3 ullege 1 IW negn ihens ſlcſa le netlalie 4 l ih itennre Aurfenni, tſünllt. ultniutn irin, M lehzrin gſnm ii⸗ eufteun. 1) Cnnsatt CletnH iuir Uwantn. pnien 14 dee⸗ PARS X. SECT. H. 3921 nec ne, oriri poſſe, certum eſt, quin & eaſdem ex concubitu cum femi- na ventrem gerente emergere, Le- gumlatores & Juriseon ſalti Roma- ni (Jure an injuria, dicemus alibi) forte an crediderunt. v. l. II. J. 1. in iin. ff. de his qui nos. inf= . l. 53. J. 3. C de Epiſcopis. y 8. §. 4. C. de repud. ſu-⸗ perfoœtationi inſuper sve ſecundæ conceptioni, nwve Srckci vo-⸗ cant, locum prœæbentes , 30. S. 6 f de acq. beredit. le 3, F. pars bered petat. ⸗ .„ * Il. Immo;, dicis tu, nullum hie ſingulare ventris jus apparet, cum legibus caufum fit, integrum an- num, adeoque etiam poſt ventrem editum; à ſecundis nuptiis debere abſtinere viauam, idque ob reve- rentiam viro debitam l. 4. C. ad 5 Tert. l. 24. §. ſ. F. ſolute. matrim. jun⸗ is l. I. I. S8. S ſeqq. f. de bis qui not. inſ. I. 1. G 2. C. de ſecund. nupt. Ut R 4 potius 392 DE MIRE VENTRIS Pociv hic jus defuncti mariti fu- beſſe videri poſſit. ⸗ IH. Ad hoc dubium tollendum reſpondere ſolent, ſupra adductam 1. 1II. J. 2. f. de his qui not inf. accipi- endam eſſe de exceptione caſus fingularis de quo ſcilicet præceden. te ejuſdem legis f. primo agitur, ſi talis nempe fuerit maritus quem more majorum lugeri non oportet ex. gr. perduellionis damnatus. Quam reſponſionem firmabis ex co, ſi paragraphum ſecundum pa- ragraphi primi partem aut appen- dieem ſtatueris aut ex diéctis para- Zrapho primo & paragrapho ſe- cundo unum feceris, cum textuum in paragraphos diſtinctio non au- thentica ſed arbitraria ſit. Conf. 1. 7. H. I. 2. 3. F. de except. rei judic. de quibus dixi ſupra part. 7. de Ven- tre 2. Et ſane in viro quem leges Iuctus honore majorum honorari nolunt, ceſſat ratio eum honoran. i . W ler lnn Imllt, u nnt 4 ommcn h Ne Anilr, hlur ſen Cde munin. eiufi l Venter el neſel ſuime gu ſet an bee ülec, Dnomne einm ligui ul knte Puir mMnrer in n N Mn nnrn I ire Weklt inn lenn 4 ud kante WNN E WRM PARS X. SECT. II. 393 qi per feminam, ut dubitandum non ſit, talis mariti viduam edito ventre ad nuprtias ſecundas ſtatim convolare poſſe. Qua reſponſio- ne admiſſa, manebit nihilominus ſingulare Ventris jus reſpectu vi- Dl duæ mariti more majorum non lu- itnnint, gendi, ut ipfius nuptiis nil obſtet limmnn niſi Venter. Verum enim vero a etli hæc veriſſima eſſe, lubens me- ming itoque ngnalſee „dubitare tamen * lieet, an s ſenſus ſit dicxi paragra- annd phi ſecundi „cum jam paragrapho a primo præceſſerit „ viduam gravi- ch dam viri qui lugendus non eſt, ta⸗ NeOG“ſ mell à ſecundis nuprtiis uſpue dum untnin pariat abſtinere debere. Vides quippe jam in dicto paragrapho Minte lhtutll Aintie Oeſiine iheten donan ⸗ nn n primo;, feminam talem viduam te= MNi neri duntaxat ad elugendum vi- U,E rum uſque ad legitimum tempus, un ei quo eeſſat ſanguinis turbatio; at unNR illa demum poſt quam partus edi- anmmm tus eſt, ſecundum ſupra diécta, ceſ- 5 394 DE IMIRE VENTRIS ſare poteſt. Cum ergo jam para- grapho primo IUlpianus adſtruxe- rit, viduam mariti more majorum non lugendi, ſecundarum nuptia- rum tempus ex ventris jure meti- ri debere: cur id quæſo paragra- Pho ſecundo illico repeteret? IIn- de præ ſtat paragraphum ſecundum, uti nuncà primo ſeparatus apparet, ita eundem ſeparatum ſecundum- que relinquere: cum & novum ſenſum verborum ſtrues requirere videatur, dum nova propoſitio inchoatur;, incipiendo: Pompo- nius ait. IV. Quomodo ergo;, ſi dictus Paragraphus ſecundus abſolute in- telligendus eſt & non reſpectu ſin- gularis caſus paragrapho primo ex- hibiti, quomodo, inquam conci- liari poteſt cum ante adductis legi- bus quæ anni duodecim menſium ſpatium in reverentiam mariti vi- duæ indiſtincte, gravida ſit vidua nec N retegnt (rn ulem NY 14 uanrfoelen indten TN Den iII aeuninen ſkrigi⸗ iffnpmen h hn Shrefen ln gam l boert Nſcpone 6 henn Cf, l e ernſennt Uret her t lunffn hlllztte ſun kann, r Awen tnttin nn N N,H Vüblleng Unrhrir. wfirne umond. A alllilgt Gnheninn mtcid altwdn Ner PARS X. SECT. II. 395 nec ne, præſeribunt? Mihi placet in d. paragrapho ſecundo conſiderare iſtud emphaticum ibi conſpicuum: poſſe. Supra part. 9. ſect. 4⸗ plena ma- nu adduxi loca compluſcula, quæ eam voculam ſingularis cujuſdam caſus indicem eſſe notant. Cum ergo id: poſſe: ob evitandam tau- tologiam ad paragraphi primi ca- ſum ſolum non reſpiciat dixerim eo etiam intendi caſum legis 10. pr. ff. de his qui not. infam. ibi: Solet à principe impetrari ut intra legitimum tempus mulieri nubere liceat, ut tum ſingulare Ventris jus in eo ſit quod vidua prægnans, ad evitandam prolis incertirudinem nuptias ex reſcripto principis non impetret, quod impetrare ſolet ventré Jam edito, quid enim Principem mo- veret talem feminam à nuptiis ut arceret? V. Si hæc reſponſio alicui non placet, ipſi dicam d. I. II. §. 2. con. R 6 tineri 396 DE IIRE VENTRIS tineri reliquias juris vet eris, viſio- nis inquam UIpiano Pomponianæ 4. C. ad Fc. Zertull. Scilicet Theo- doſius ejuſque in Imperio Collegæ, annum jam olim à Numa Pompilio Roſin. 4. autiquitat. Rom. 1. Polydor. Vergil. 2. rer. inventor. 4. ad annum elugendi virum, qui hactenus de- cem menſibus, quippe ad eden- dum perfectum partum neceſſariis aut ordinariis olim habitis, inclu- debatur, extenderunt, reveren- tiamque marito debitam eodem ef- ſe u impertierunt, quo venter vi- duam afficiebat, ut Jure Theodo- Rano mulier vidua etſi non gravi- intra duodecimum ab obitu viri menſem abſque infamiæ aliiſque Penis, ob Ilælam viro debitam re- da;, prepterea quod effet vidua; veren- Jure noviſſimo reprobatæ: vid. . 1. ihi: ex jure quidem noviſſimo. C. de ſecund. nupt. jundt. L 2. C. eod. I. duobus menſibus adauétum, vid. uttrhlanel eerleſetenti eſggrl (io iocet ANeN jirmi matn . Cndſclencn enm i imncenn ekrmntir t. n! üſiche, totim nd (nerſrec nſee Ulinfoet al D le N. Aa Fidlnuc⸗ Een . un echis lis rt. U, Metr. ntten. GNereni elk. A ND Sekr nlu, i lnt liunn. V. PARS X. SECT. II. 397 verentiam nubere non potuerit: quod tamen limita ex iis quæ occa- ſione l. 10. pr. f. de his qui not. infam. ſupra §. 3. adduxi. Add, Stcilim. ma- nip. 4. ad pagin. ff. 61. Vljl. Qum autem per Sponſalia L turbatio ſanguinis non inducatur; nec reverentia ſive religio defuncto “ ſive (ut eſt in I. 2. C. de ſec. nupt.) per- Nte 3 dito viro debita aboleatur, quem- admodum id per mutui carnalis ad- jutorii præbitionem confit, hinc- concludendum eſt, dictam infamiæ poœnam ad viduam ſponſalia intra annum celebrantem non pertinere: & eſt textus in l. 10. J. I. f-. de his qui R not. inf. Cum hic textus loquatur indiſtinéte, præfataque utraque ra- tio etiam in Sponſalibus Puris ſive (ut ex Jure Canonico nunc loqui malunt) de Præſenti, locum habeat, nulla ratio eſt cur d. I. 10O. §. t. non & in hiſce locum obtinere debeat. Quod firmatur argumento ?, pen. . KK 7 — 398’ DE JURE VENTRIS de pœnis: ibi: Interpretatione legum pœ- næ molliendæ potius ſunt, quam aſperandæ. VII. Contra;, cum aut utraque ratio, aut poſterior faltim in viduis projectæ pudieitiæ locum habeat, ſequitur eandem infamiæ poznam, & in his quæ poſt viri obitum ſtu- pro aut fornicatione ſe polluerunt, obtinere deberé: & eſt lex in Novell. VIII. Sed quid nos longius hiſce detinemus, ſi omnis hac in parte infamia hodie ceſſat. Saltim ita; modo vidua nuptias contrahat in Domino, vult jus Canonicum c. benult. & ult. X. de ſecund, nupt. juntt. not. Emendator. Romanor. dd c. 7. cauſ. 2, quæſt. 3. jundt. Rom. 7. verſ. 2. GI. Cor. 7. verſ. 39. Quod Jus Canoni- cum uſu receptum eſſe, non tan- tum iſdem allegatis indicatur, ſecd & eε e& firmatur, quod Jus Cano- nicum antequam Jus Civile Mori- bus in ſupplementum receptum etſt, jam Cltorn ni el I (diinenn iCil Cnnentiste⸗ nguonn 1 Teenge Eghleltkn lltn ten aglißt Tenglizd⸗ Eafe Untttente f et. e Ungen unlinck, ti üne ltun undl e lecnnſene WKZ Nm pPprARS X. SECT. II. 399 ntmn, jam dudum invaluerit atque acce- inſeute ptatum fuerit; ut niſi contrarium GNEI, luculenter aliunde probetur, in iIIne dubio præſumendum ſit; Juris Ca- ehatte, nonici placita tempore quoad re⸗ re,, ceptionem priora, viam obſtruxiſſe ImH Juri Civili quo minus in articulis Hee contrariis recipi potuerit, aut ſal- CAtim quo minus mores illud recipe- re voluerint, in rebus quippe novis Ultunie conſtituendis evidens eſſe utilitas debet ut recedatur ab ev jure quod diu æquum vi- ue Nm eſt l. 2. F, de conſtitut. princip. Neu u dixeris, poſſe tamen ſubeſſe Ven- WCA, trem, quin & incertitudinem exin- s de circa prolem fubotiri, ſi quis GH, cum fecente vidua nuptias copu- e let. Enimvero, primo, conſide- helrn randum eſt, non omne peccatum ,mu abſciſſe infamiæ pœna puniri, cum fuppetant & aliæ poœnæ, ſpecia- tim mulcta pecuniaria: unde mi- nime conſequitur, viduam præma- ture nubentem ab omni pœna im- munem teet urenndh 4060 DE JUIRE VENTRIS munem eſſe, etſi, illæſa fama id faciat. Tum, ſecundo, perpendi velim, non permitti ſecundas illas nuptias viduis niſi nubentibus in Domino C. pen. & ult. X. de ſec. nupt. non quod dicere velim, eam quam certum eſt ventre gravidam eſſe, nubere non debere: quid enim hanc à matrimonio quæſo arceret? an lex mariti? nil minus, ab ea viduam mors mariti abſolvit. Ro- man. 7. verſ. 2. & I. Cor. 7. verſ. 39. d. e. pen. & d. c. ult. an incertitudo ſo- bolis? nec hæc: loquimur enim de femina, jam ab demortuo viro imprægnata de quo conſtat. Sed quod intendam, viduam de cujus ventre,; ſive imprægnatione aut ejus defectu nihil certi apparet, non nubere in Domino, utpote cum incertam prolem alieno patri- monio heredem dare deproperet, adeoque adverſus Dei iſtud ſanctil- Amum Edictum: Non Furaberis: mani⸗ ullele n fol ubee u da M len denn herebet. mmiun M t,mmmn, niur lusi Ulb Egutnr atiis k⸗ r uule le irbonin Gimrconnt, canſhure Uun lenndn Pllſeſonni Aueſaien un nlette NN Cniie e CAn 1 ee diinie N nlatt Gullin te ſizen Ni D i Him tin ünnofn oault ile aim, Donio, e lngerzn Gechyſen, Pahrhes H PARS X. SECT. I. 401 maniteſte committat. Sane enim iſtud, nubere in Domino, uti mul- ta alia includit, ita alienam ſobo- lem alienæ familiæ non inſerere, non excludit. Unde cum Jus Ca- nonicum Moribus, ante Jus Civi- le, receptum, infamiam ſolis re- mittat viduis in Domino nubenti- bus, ſequitur, id non pertinere ad viduas, de quibus nil certi con- ſtat gravidæ ſint nec ne, utpote quæ in Domino non nubunt: ſe- quitur contra; pertinere id ad eas, quas conſtat vel gravidas vel (ſume virum defunctum diu abfuiſſe aut ægrotaſſe) omnis ventris puras eſ- ſe. Plane ſi alicubi alia viduis præ- mature nubentibus pœna Jure Sta- tutario irrogatur, eam ſervabimus omiſſa illa ex Jure Juſtinianeo, etſi Jure Canonico reſpectu viduarum in Domino non nubentium non abrogata, infamiæ pœna: cum jus Statutarium (eadem ratio eſt Con- ſue- 402 DE KIRE VENTRIS tuetudinarii) alia pœna præmaturi- ores nuptias æſtimans, reipublicæ- qué per icdk ſatisfatiens, aliam poœ- nam admittere nolle videatur- arg. le 41. ibi: æſtimationibus, F. de pœnis. Jundt. l. 57. f-. de R. J. Add. arg. l. pen- „de pœn. IX. Plura aliave qui de hac re expetit, is conſulere poteſt Cujac. 6. obſerv. 32. & ad Nov. 22. in pra- ſcript. temp. c. 20. Carpzov. Juriſp conſiſtor. libe 2. tit. 9. defin. 159. & 163. . Conring. 2. deciſ. Oſtfrifie. 70. Kitters- huſ. 2. different. Iur. Civ. & Canon. c. F. & 6. Wurmblſer. I. tit. 36. ol'ſ. 6,. Trentacinq. 4. 3. reſol. 5y. n. 10. Brun- nem. ad l. II. ff, de bis qui not. infam. Hartmann. Piftor. obſerv. 2. tit. 34. obſ. 4. & y. Mynſinger. 5-obſ. 24. Sar. de z. deciſ, tit. 3. def. 2. Wiſenbach. ad ff. part. I. diſput. II,the 19. Bachov. ad Treutl. vol. 2. diſp. 16. th. 4. Bech- man, exoter. ewertit. S. num. 69. Hahn. ad W'rſenb. F. de his qui not. infam. n. . Tabor. N erlukhe E,A X n (Enenend ſolklſe nbn Nen 1 lleintit lirner Geni ſlcrze 6ſepenen atllasr lüerzn mor n rloin floleg en tng, nin bgſen Aiun erlenn, i ſ atitn nenkn 4 10 Pbeatter Al,nGde Cn /5 hgo Plt , Mgbin Ronin leni i siudu Kgrt / er, er hlinn eneheſ ln. PARS X. SECT. III. 403 Tabor. ihid. diut. 10, quæſt. II. Huber. prælett. ff. de rit-. nupt- Rubr de ſecund. nupt. §. 9. ſeqq. Gail. 2, 0bf. 98. num. 8. æ ſtert. de ſec. nupt. quæſt. 21. Eckold. & Schwendend. d.t. F. qui not. inf. S. & Schilter. exercit. . 10., th. 35. Seryck. uj. mod. ibid. S. 9. ſeq. Lauterbach. col- leg. d, t. th. 2. Titium 4,: jur, Eccleſ. 2. §. II. SECTIO III. F. I. Tlud etiam ſeire oportet, quod ſi nurus tua ex filio tuo conce- perit, & filium poſtea emanci- paveris, vel in adoptionem dede- ris,„ prœægnante num tua, nihilo- minus quod ex ea naſcitur, in po- teſtate tua naſcitur: inquit Juſti⸗ nianus . 9. I. quib. mod. jus patr. pot. Jolv. . II. At cur in tua? Scilicet quia id commodius ipſi Ventri, utpote qui ita avo ſuo ſuus heres eſt: avo- que 404 DE JIIRE VENTRIS que deinde mortuo cum emancipato ſuo patre, ab in- teſtato eonjungitur. t. t. ff. de con- fuccedens, . Lll Jungend., cum emanc. lib. ej. EIt & hic exemplum ſit regulæ: nato haberi quotics de ipſius commodo gitur. Pcra Ventrem pro ſe⸗ h nert: III. At cum hoc commodum Ju- minm re Novello, quod omnia ſuorum unmknien jura ad emancipatos etiam tranſtu- Eeglii lit Nov. IIS. c. I. && eap. 4. nepotem. Cuumn que in poteſtate retentum, cum temm Patre emancipato non conjungit, ulahnien ſed hunc illi præfert, d. Nov. 118. k ſonn cap. I. ſequitur hodie aliam ratio- ſerüpnn nem commodorum ad ventres ma- Immu; nantium pro deciſione dicti §. 9. im lun, eſſe adhibendam, qualis eſt, quod iitnf talis nepos per mortem avi, citius 5 Paterfamilias evadat. (Ehlrar nullunh 1 Rnert In dln br 1 oo Met Uin ttin le ſig e n . — ugind⸗ Sntntn erunm an nunn 1Nerd ote Aunti mapſettemn. llneteie gulstked nrneci Nr. PARS XI. SECT. I. 405 PARS UNDECIMA. SECTIO PRIMA. 7 Erum ubi denique laboris hu- V jus circa Ventris jura occœpti finis erit à Adeo multitudine. rerum circumdatum & ferme obru- tum me video. Avebam occaſio- ne caſus noviter oblati excurrere ad Cravettam confil. 4 10. apprime huc facientem. Sed malo in præ- ſens Lectori eum locum nude indi- caſſe. Vis plura Cravettæ ad Jus Ventris pertinentia loca? Hæc da- bit Timannus à Kuyick annotat. ad Aymon. Cravett. reſtonſ. pag. mihi 323. ubi adducit conſil. 344. 361. 468. 640. G 964. II. Et ut cetera non memorem quæ ipſe mihi collegi, proſtant nunc duorum Clariſſimorum Cto- rum Dn. Zaaunſchlifferi & Dn. Wild- vogelii tra tatus huc pertinentes. o⸗ 406 DE IURE VENTERIS Quorum hic jura Embryonum ad me- thodum Inſtitutionum, ille Jura Gravidarum ad filum Pande ctarum pertractat. Fateor methodi com- moditatem inibi obſervatam mihi nunc calamum excutere, minime ve- ro materiæ penuriam. Reſtant per- multa ab iſtis Præſtantiſſimis Viris nondum occupata. Quod vel hic ipſe noſter tractatus edocet, mnon- ſtrabitque plenius ubi otium nactus fuero, eundem ad incudem denuo revocandi, aut altero ſaltim tanto augendi. Si tumultuariam hanc meam Syllogen quis ex humanita- te excuſare dignabitur, is norit, me animo eo fuife, quo creditur Klianus miſcellam & confuſaneam ſuam hiſtoriam conſarcinaſſe, ut ſcil. varietate rerum lecturis ani. ninni mum intendat invitetque. Ne ta- n men absque omni methodo ſcripſil- ſe dicar, ex uberrima penu Ven- tris Jurium reliqua de Cont ain 6 * n- ſmüon (onnhld IA EC Ne neirt ſenl Mnn Poteelne Eurnmm Iuntgen urn golde fe, Eetdert m,. ſen Nin Ktenhnn mi,, i Ceit tenil ir an it, legu Aa enn e 1 mn, ſhan Nur Rnun Mlteninins uin eta kuiiltit n. Cnt Aalutthcet tn Hobligunntt Nltr ,ni l gen nKonfucr lrorlere eun kns a Gtenee Een inetuſnnt, imſen ſe (enn . PARS XI. SECT. I. 407 Ventris non nihil ſubjiciam immo & non nihil de ejuldem Afſnibits. III. Et Contraria quidem jam ſu- pra vage interſparſa repræſentavi, veluti Nativitas hic pertinet, quæ facit deſinere Ventrem, etſi non de- ſinat manere Poſthumus. Addo: Ven- trem abſque anima in dias luminis auras prolabentem, nec ſuccede- re, nec hereditatem tranſmittere. vigd. Carpzov. 3. conſtitut. 17. def. I7. item: Matri à ventre liberatæ, ad ſex hebdomadas, juramenti præ- ſtandi, niſi ante in publicum pro- dierit, remiſſionem fieri. vid. Felt- man. 2. de jurament. perhorreſc. 4. Per- tinet ad Ventris Contraria & Incan- tatio, de qua vid. Sim. de impotent. coniugal. cap. I. omniſque adeo im- potentia conjugalis: quin & abſti- nentia: de quibus dixi Admoni- tor. ad ff. part. 7. 9. penult. ubi adde- ſis locum Plauti Mil. Glor. act. 4. ſcez. I. ubi uxor quæ duitatem viri non 408 DE IIIRE VENTRIS u non ſenſerat, vidua vocatur;, etſi Hemne nupta. Confer. Juſtin. libr. 3. cap. 4. (lIl Ad Ventris contraria pertinet & anmkace Abortu: quem etiam per inconk- mnimt! deratum concubitum cum femina irnilhnt ventrem vehente, fieri poſſe, mo- Mai nemur à Richtero im Schrifftmaͤßige abhlim Bedencken. pag. 29. n. 6. Fit & alnis istſen modis: præcipuc tamen per Aba- lpuben Rionem. Videamus de ea ſpeciali ſe- ummhus em! GQione- tuam alteram impendamus mſanße Kæſectioni. ü61 1 Ermein 8ECTIO II. . Me m men J. I. inek aem Uod ad Abactionem, repetamus lii min⸗ Q ex ſupra dictis, ventrem cum elfe de ipſius proprio commodo mdle agitur, pro nato haberi. Ergo pro bC homine. Ergo & eum abigendo perimens, homicidii reus erit. Im- LNt primis hic ergo tenendum eſt; ſin chl quænam homicidii pœna ſit. Ubi⸗ Rruli L adverto PFPARS XI. SECT. II. 409 adverto pro diverſitate temporum, D de Jure Civili, triplicem. Primo enim Lex Cornelia deportationem u omniumque bonorum publicatio⸗ Imn nem dictavit I. 3. J. p. ad L. Corn. de ſcar. Poſtea invaluit, ut honeſti- Gifm ores in inſulam deportarentur, hu- DIhmilieres vero Capite plectantur. d. I I. 3. J. pen. Denique Jure noviſſimo omnibus tam honeſtioribus quam humilioribus capitis pœna præſti- tuta eſt. F. 4. I. de publ. judic. l. un. C. de rapt. virg. l. 3. J. patiatur. C. de Epiſc. aud. II. Antequam pergamus, notan- dum eſt, deportationem alia voce em appellari exilium: & quidem pro- mun prie. 1. 2. f-. de publ. jud. vid. Vinn. comment. ad g. 2. I. quib. mod. j. p. pot. To Yolb. n. I. Conf. Sturc. ad l. 97. F. de III. Hiſée præmiſſis, videtur di- cendum, quod abigens ventrem, capitis pœna ſit afficiendus. Si enim ventri . – 4ο DE IIIRE VENTRIS M ventri commodum & utile eſt non Hrn abigi, non oceidi, ſequitur eum Mlunt hoc reſpectu pro nato, proque ho. e mine haberi. Conſequenter, qui Midſn ventrein occidit, homicidam efſſe. mlo’ Conlſequenter, illum capitis poz. In ffill nam debere oppetere Rationem um fati aliam acnlere licet ex logo Cicero-. Wonnn nis infra adducto. “ IV. Hanc lententiam meam am- ePimung plio (1) ut & partum inanimatum mi ſt . (ſi talis eſt. vid. J. 7. in fine infra.) Ihiiemm abigens eadem capitis pœna affici Glginn debeat. Nam & conceptionis tem. Akmn pore venter homo eſt. Et profe- Grlmgn Cto partus anima deſtituti intereſſe tnmi adhuc majus eſt, quam eadem præ- nd,Hn diti, ita ut inanimatus adhuc ma- ialeun jori jure pro homine hic habendus ium ſit, quam animatus, utpote cui e cum abigitur, non tantum vitæ Vtin temporalis ſpes commodumgue eri ſagft pitur, ſed & æternæ beatitatis, qus din nt aunquam intermoritura alias cum innul elici. NI e * D la arlncs enenunene mni Uiute 1 if ula Lortt nret n 7lelſotineet ncunme oru winrnngnt nte M 1 tMu onniingren enr enikeee mmin E PARS Xl. SECT. II. 41Ir Un felicitate frui potuiſſet. Adde, quod Romanis partus conceptus, bomo quoque vilus & nominatus in, fuerit. vid. §. 7. infr. V. Amplio (2) etſi abortionis po- culum effectu caruerit;, intraque conatum ſteterit. Cum enim ho- micidii conatus eadem peena; qua homicidium ipſum puniatur per le- ges S rationes quas adducit Matthæus de crimin. lib. 48. tit. 5. cap. 3. num. 19. & abactio partus homicidium ſit. per §. 3. h. ſequitur, illum qui conatus elſt ventrem abigere, abortionis forte ſumto poculo, homicidiũ pœ- na teneri, uhtoremque gladium (quin &, ſi ipſi parentes abege- rint, culeum. vid. §. II. infra) debe- re experiri. per §. 4. J. de publ. jud,. G Sett. huj. S. n. VI. Quod diximus, abactionem ventris capitis pœna vindicari, et- iam ipſum conatum, etſi per rati- ones ſupra adductas ſatis ſtabilitum 8 2 eſt, 412 DE JIIRE VENTRIS eſt, poteſt tamen ulterius firmari per lI. 8. C. de Sicar. ubi Imperatores ita ſanciunt: & quis necaundi infantis piaculum aggreſus aggreſſave ſit, ſciat, ſe capitali ſupplicio eſſe puniendum. Quem textum credibile eſt de infante non. dum edito agere: utpote cum de jam nato nulla dubitandi ratio ſit. Sn Idque firmatur per lI. 8. ff. eod. ibi: vi- ii I ſceribus ſuis. VII. Quinimo jam illo tempore quo legis Corneliæ pœna ſummum ſupplictum non erat;, jam excepti nonnullis videntur duo caſus. Quo⸗ rum prior eſt in I. 38. F. 5. f. de pœn. Cujus verba ſunt hæc: Qui aborti- onis aut amatorium poculum dant, etſi dolo non faciunt, tamen quia mali exem- pli res eſt, bumikiores in metallum, ho⸗ veſtiores iv inſulam, amiſſu parte bono- rum, relegantur. Quod ſi eo mulier iunyyntn aut homo perierit, ſummo ſupplicio afi- I1 Unnzce 6iuntur. Ubi nota verſiculum ſi eo i en, Ge, pertinere ad ſolum pocuium imi it abor-. WI DPARS XI. SECT. II. 41; t abortionis, idque velle w EO quod und idem ſit quod 140, & relbicit „ ut EI afſolet, ad remotiori loco poſitum, abortionis ſcil. poculum: & tum talis eſſet ſenſus: Quod ſi abortio: e eiin nis poculo mulier mater aut ven- ſer „ . 2 . . . S ter perierit. Per pominem autem in eſe 7 11 . Riin d. 1. 38. §. F. intelligi ventrem nihil Wns miri, utpote de cujus commodo hic agitur. Unde & ventres alibi liberi appellantur. l. 4. f-. etr. crimin- & infantes l. 8. C. do ſicar. juntt. 1. 8⸗ f.. eod. Illuſtraturque hæc d. l. 38. G. F. explicatio per collationem legis ibi ſequentis, intelligo l. 39. de pœn. Neque novum elt Latine loquen- tibus ventrem voce hominis venire. Audiatur Juvenalis ſatyr. 6. Zantum artes bujus, tantum medicaming poſunt. QAus ſterilis facit, atque HO MIMSin Dentre necandos. IUIbi Grangæus no- tat: hominem de fœtu in ventre di- ci. Sic Plin. 7. ſ. HO/MO toto ann pun incerto gignitur tempore. Et alibi: 8 3 Judices 4144 DE JIIIRE VENTRIS. Judices fiunt hominis inchoati. Qucæ l0. ca mire quoque confirmant ſenten- tiam noſtram ſupra propoſitam, etiam partum in principie conce- ptionis abigentem, hominem abi. ere, conſequenter ut homicidam Pœna afficiendum eſſe. Quod non parum fundamenti inſuper habere pPoſſet ex ſententia, quæ circum- fertur quorundam celebri, ſtatim à conceptione partum ſive ven- trem animatum eſſe & vivere. v. Goclen. Pſycholog. add. Horſt. inſtit. Phyſ. lib. 2. ſect. 7. cap. I3. Hic devolvimus. Bergerus etiam ad Lau- terb. F. de ſtat. hom. quæſt. 2. Per ho- minem in d. l. 38. §. F. intelligi poſſe fœtum in utero ſenſit. Quod & alii viderunt. v. Bachov. ad Treutl. I. 4 ſput. 2. th. I. lit. C. Quin etſi EO in d. l. 38, §. 5. ad utrumque, & ab- ôrtionis & amatorium inquam po. culum, pertinere contenderis, ni- hilominus bominis appellatio & ip- ſum rſemen penlumn ootn id d eneen zninliu Ne Ahnnore IwodRel uitie 4 Wrnclisn Doms,vo ti Lornon ecklln D le nr ligend 4 1 ME W. Einlan⸗ . tulmmant, PARS XI. SECT. II. A15 ſum ventrem includet, per jam di- a. Neque obſtat iſtud vulgatum: pœnalia non debere ampliari. Re- ſpondeo enim, hic nibil ampliari, ſed genefralem hominis acceptio- nem in (ua generalitate integram relinqui Quemadmodum enim verbum hoc: Si quis: etiam femi- nas compledtitur. J. I, f de V. §. Ita & hominis vox completctitur ventrem. Ergo & hic illic eſt omplexus: nul- Ila extenſio. Add. infra Part. XI. ſett. 3. §. 13. His Ppræmiſſis, ſingulari- tatem caſus in d. I. 38. §. 5. in eo ponamus;, quod alter mulieri igno- ranti abortionis poculum dederit. Sane de dante & ipſa lex lequitur: & de ignorante muliere debere in- telligi, monſtrat & adnexum po- culam amatorium, quod inſciis præbetur, & collatio legis 4. F. de extrqord. crim. S l. 8. f. de Sicar. G 59. f. F. de pxkn. VIII. Alter caſus eſt in !. Cicero 39. 8 4 f. de 4I6 DE JIIRE VENLRIS f. de pœn. ſecundum Menoch. 2., ar- bitr. judic. 357. n. I5. eq. quia & pecu- nia iſtic intervenit, & hereditas in- debite ſecundis heredibus aufertur: Quam rationem & iple Cicero in- eulcat in oratione pro Cluentio ex qua dicta lex 39. pr. deſumta eſt. Ci- ceronis verba ſunt hæc: Mulier quæ- dam Mileſia, quod ab heredibus ſecun- dis accepta pecunia partum ſibi medica- mentis abegiſſet, rei capitalis damnata eſß: neque injuria, quæ ſper parentie, memoriam nominis, ſubſidium generis, beredem familiæ, deſignatum reip. ci- vem ſuſtuliſſet c. Et quamvis ca- pitalis quod eſt in d. I. 39. etiam de exilio explicari alias poſſet, Me. noch. d. . n. Iy. manifeſtum tamen eſt id hac in lege exilio contradi- AKtingui ſenſuſque d. I. 39. verſ. Sed eſt hic: Qu mvis mulier pecunia accepta ſecundos heredes non excluſerit, tamen puniri debere reſcripſerunt Imperatores, Ned temt orali exilio tantum. Ergo ca- Pitale ſumitur in hac lege ſtricte pro eo in, Ctile N Dodkſen 1r K Ad i ſall izt letun ieroren üöpkumnt ne pnci Enibunlie UIr dige . fttt. Are Mlidien Artlann Ekaumngon ſn, glinn Ungunnnk aletnt u Malkomd el⸗ lCaſii le, u enll e Enilin llntr e⸗ Uldeg, M PARS XI. SECT. II. 477 eo cujus pœna mors eſt naturalis: ut & alibi. vid. DD. ad §. 2. J. 4de publ. jud. IX. Ceterum nos in genere regu- lariter abortionem procurantes Ca- itis ponam juxta Jus noviſſimum fbire, ſupra diximus. qua ſen- tentia cum Ungepauerus;, Frantz- k.ius „ alüque diſfentiant; videa- mus, quid illos in contrariummo- verit. Adduecitur 1. l. 9. J. I. F. ad L. Falcid. ibi: partus nondum editus:, ho- mo non redte fuiſſe dicitur. Sed non obſtat: Loquitur enim de caſu quo de commodo tertii, legatariorum inquam, qui partum ancillæ here- di in quartam Falcidianam imputa- ri volebant agitur, non de com- modo iplius partus: at hoc dunta- xat caſu homo creditur;, non illo I. 7. F. de ſtat. hom. Nec 2. Obſtat l. 14. C. de fideic. libertatib. ubi memo- ratur , apud veteres dubitatum fuiſſe an fideicommiſſariam liberta- 8 5 em 4Ss PDEIIIRE VENTRs WI tem poſlibile eſſet relinqui ſervo, qui adhuc in ventre portaretur, & homo fieri ſperaretur. Reſpon- deo enim, iſtud vetus jurgium ibi- dem deciſum atque ſublatum eſſe: quod autem veteres nonnulli Cti de fideicommiſſaria (non de dire. ta) dubitaveérint, caufſam iterum fuiſſe, quod in fideicommiſſaria libertate verſetur commodu tertii, “ pPatroni puta manumiſſoris, qui jus patronatus manumittendo acqui- rit: Sed ratio decidendi in affirma- tivam ſententiam eſt, tum in fa- Mk voré libertatis,»tum quod ventris tamen commodum principaliter In ſubſit. 3. Nituntur l. 4. f. de extra- ord crim. Quidam illum textum accipiunt de partu inanimato. Sed n o textus loquitur indiſtincte: ut re. n 4 eg e Menoch d. l., num. 6. & IIngepau. Wnnint g er. d. quæſt: ult. & adde ſupra g. 4. buf. INn ll ed. Adeoque reipondere malo peér §. I. hilj. Sett. Inſtas Textus non loqui- e in 4 P Idlcked PARS XI. SECT. II. 419 loquitur de deportatione;, ſed de cxilio. Rr. per s§. 2. buj. Jet. Inſt. Deportatio non fit ad tempus 1. 18. 8. 1. de interdit. & rel. at di da l. 4. de extr. crim. loquitur de temporali exilio. Reſp. Textus in l. 18. §. 1. de int. G rel. eſt apocryphus, privata autoritate in Pandectas intruſus: contrariumque patet ex l. 39. f. de pœn. && d. I! 4. de eatr. crim. Inte- rim graviſlime his obſtat lI. 7. 8. 2. fl. de interd. && relig. Nii dicas 9. 2. pertinere ad f. ſeg. 3. ita Ut princi- palis differentia ibi indicata non ſit in eo quod deportatio ſemper in perpetuum fiat, reiegatio contra (quod pugnat cum d. 1. 39. . 4d. l. 4.) ſed potius in co; quod depor- tatio civitatem tollat, relegatio non d. ſ., 3. quæ explicatio confirmatur ex eo quod d. K. 2. numero ſingulari loquatur de differentia tantum una: Non de 8 6 dua- 420 DE IIIRE VENTRIs duabus. Opponitur quopue I. 17. §. 1. F. de pœn. Sed cum = perpetuum in deportatione non repetatur, ſe- quitur, dictum textum fortius pro mea facere ſententia. Sed & ſi vel maxime deportatio regulariter in perpetuum fit, poteſt tamen ea regula in caſu d. l. 4. ex reſcripto Imperatorio officium ſuum perdi- diſſe v. L. I. F. de R. J. Sed perga- mus. 4. Citantur l. 8. f. de Sicar. l. 38. S. 5. & l. 39. ne yœn. Sed eadem eſt ventten WN, ia un vitlen reſponſio quæ ad d. l. 4. de extr. crim. n 5. Opp. c. odia de R. J. in 6. & lL. 192. Y. 1. eod. Keſp. Procedunt in re du- bia d. I. 192. J. I. Tum & nullam hic eſſe extenſionem, jam ſupra indicavi. X. Hæc ita de Jure Civili. De ju- re Canonico autem & Carolino c. Mogſes G c. ſicutt. cauſ. 32. qu. 2 P. H. O. artic. 133. & ſecundum com- munem Dockorum ſententiam fo- Fique adeo praxin diſtinguunt in⸗ in, il u: Nzin mininir Elplu, Een Emneg ulineter t Eammn eſe⸗ lanret 3 Anme ere PARS XI. SECT. II. 421 ter ventrem animatum & inanima- tum, ita ut inanimatum & non- dum vitalem abigens extraordina- riam pœnam oppetat: animatum vero lſive vitalem, ultimi candida- tus ſit ſupplieni. vid. Bockel. ff. de Ftat. bom. n. 6. Esbach. 4. 4. def. I. Struv. f. 48. 79. UIngepaur. exerc. Juſt. ult. quæſt. ult. Carpzov. crim. guæſt. H. Dilput. Baſiliens. vol. 2. Diſp. 25. th. 32. ubi tum iterum non negligenda quæſtio exoritur, quis animatus ſive vitalis partus dica- tur: Struvius equidem noſter d.l. animatum fœtum ait poſt dimidium tempus, quo uterum geſtavit mu- lier. Sed eam Struvii ſententiam ad Saxones reſtringendam eſſe, no- tat Lyncker. ad d. th. 79. & verum eſt alios ]Ctos poſt 40. dies fœtum animatum eſſe cenſere. Lyncker. Gr. d. 1. Lauterb. ff. cod. Quantæ alias hac in parte Doctorum diſſenſio- i Cumet nes ſint, videre eſt apud Esbach. 57 4. 4. 7 422 DE IIIRE VENTLRIS IN 4. 4. AAf. I. Egror cyim. guaſe. II. tnelnt, num. 6. add. Eckhold. f. dee⸗xtr. erim. ag dwmne. Interim ex ſupra adduéctis videre ymm Dl eſt, ſententiam noſtram a bigen- 9Clen tem partum capitali pœnæ lubju- ewrittei gari) pro parfe à Doctorum com- 1 Ee in muni Schola approbatamn, ab Au- (nnelner guſto item Carolo Ginto pro par- (ſe a! te confirmatam, à Summo etiam Celetkn Pontifice ſtabilitam, quin & praxk miiens in foro receptam eſe. N lee ſite, Xf. Illud mirum videri cuipiam inlie poſſit, qued mater parentelv alit falge ventrem animatum abigentes, eu- ted enin, e lei poœna, ut parricida non affici. mallunun antur. Carpzov. 4. conlirut. 4 de- 1t, uſc Fnit. I. Diſput. Baſil. d. th. 32. niſi Uleid ine forte id inde eſt, uod poſtea pla hee euerit (ſalvo tamen Jure Civili, ſi quis illud ſequi malit. vid. Stryck. — annot. ſuccint. ad I. de publ. jud. ubi de S reſiduis tit. add. Lynck. ad ruv. 1 nt F. XLVI. 70.) delict orum ponaͤm el debere eſte arbitrariam, Groen- Pirche we- dla D bARS XI. SECTIO II. 43 wegen rubr. C. de pœn. & ad Auth. vona damnatorum C. de bon. proſcript. pPeltman. Philippi. Cypr. Kegner. ab Ooſterga ad I. de publ. jud. Adde de parricidio in ſpecie P. H. O. art. 131. ibi: Alles nach Rath der Rechts⸗ gelehrten. Interim, quantum ad Jus Civile, ex ſuperioribus videtur concludendum eſſe, parentes par- tum abigentes, culel pœnam de- bere ſuſtinere. Nec obſtant huic Sectionil. 4. etraord. crimin. l. 8. f. de ſicar. l. 38. J. F. l. 39. F. pœn. Reſpon- deo enim, eo tempore parricidi- um culeo non fuiſſe punitum. Sci= licet, quod ceteris delictis (ex. gr. adulterio, furto, &c.) accidit, ut accidere debet, ut, pro diverſita- te circumſtantiarum omni fere die & loco ſubnaſcentium, creſcere debeant delictorum pœnæ & mi- ni, durare & alterari: ita & par- ricidii idem fatum fuit. Antiqui- tus enim culei pœna inſtituta fuit: Juæ 424 DE IIIRE VENTRIS quæ poſtea tamen deluetudine inumbiata eſt, ſufficereque pu- tarunt; ſi parricidis Legis Cor- neliæ de ſicariis pœna inflige- retur. I. 1. JF. parxricid. J. 6. f. pub- lic. jud. . an. C. de parr. qui lih. occ. ater in quibus duobus poſterioribus tex- tibus ſolemne idem eſt quod ſolitun, frequens, uſit obtinens, recentum. Qua in ſignificatione vocem hance (ſolem. UIl nis) apud Latinos etiam accipi, no-. Mimn tum eſt, & firmatur ulterius &S& de ftiermian G. 6. ibi: uoOVa. juntct. d. I. I. de parr. ſtungni XII. Ceterum cum Abortus à In dn Ronnullis data opera procuretur; hiſckifl Ob varias ſcilicet infandas caufas - Vfmmn, quarum unam vides apud Ovidium uImannl 2. amor. I4. (ſeilicet ut careat rugarum nn l ærimine venter) vides, quid cauſæ Ihſen ſit, quamobrem meretrices non ing epe tam erebro pariant. Sæpiuns enim egliſen eas concipere ventres, quam pare. Unhe v conſtat. Immo & ſæpius artes Tliunr ab iisdem adhiberi, tralatitium eſt. Un IpIe PARS XI. SECT. II. 425 Ipſe norint. Unam me legiſſe olim meymini apud Lucretium lib. 4. in fin. ibi: idq; ſua cauſa S&c. Non ignoro aliam raræ ſcortorum conceptionis cauſam adduci, multiplicationé ſci- licet & confuſionem ſeminum. Ve- rum ſi verum eſt quod à Medicis docemur, uterum poſt conceptio- nem claudi, guich coitus ſequentes poſſint nocere? Immo frequentes coitus imprægnationem magis in- vehere, rationi conveniens eſt, cum ſi ab uno gravida nequeat reddi fe- mina, ab altero utpote σundi- ori, efſci poſſit. Senſerunt id uti- que Spartani, qui promilſcuos fe- minarum concçubitus permiſerunt 2 maturiorem futuram conceptio- nem rati, ſi eam fingulæ per plu- res viros experirentur. Juſtin. libr. 3. cap. 4. qui idem non caruiſſe hoc conſilium læto ſucceſſu, teſtatur. Ae abludunt matres Romanæ:; quœ atilius magilque republica eſte 426 DE RE VENTRSs eſſe ſentiebant, ut una apud duos enmnug viros nupta eſſet. A. Gell. I. nodd. 4 Attic. 2; IIt ex hiſce argumentum vulgare à confoſione ſeminum ad- verius polygamiam virilem de promtum evanefſcat, validiori. bus argumentis oppugnandam, de quibus monui Admomtor. ad ff. part. na⸗ en an 7. ad tit. ad L. Jul. de adulter. Con- cubitus ergo unius feminæ cum Katen We pluribus viris inter Ventris Con- ei onn traria recenſeri non debet: uti qui- ult⸗ dem Abattio, quam & ipſum Jus Na- Plhan . AkI turæ abhorret, & nemo non de- (nn ll teſtarur. Hoc neque in Armeniis ze tygres fecere latebris: Perdere nec D fœtus auſa leæxna ſuos. Qwid. 12. n i⸗ amor. I4. Laudandi Germani, qui- 2 Puͤn bus numerum liberorum finire aut quenquam ex natis necare, flagi- tium habetur. zZatit. German. . 19. Nec audienda Ariſtotelis abortum ſuadentis impietas. vid-Hert. den. prud. Civil. 2. 2.16. Adde ſis Mich. Picca- ſec her! yye Ke 6 PARS XI. SECT. II. 427 piccartum obſerv. biſtor. polit. decad. g8. c. 9. cujus rubrica eſt: Kerilita- iem ſeu abortu procuratos impios eſſe & uullo jure vel quæſito colorari poſſe. SECTIO III. yErum ad alia pergere non de- beo, niſi ſubjecéro Diſputatio- nem meam ad L. CQkcero. 39. ff. de FPœnis. quam novifſime ſub meo Præſidio defendit Dn. Chriſtianus Wilhelmus à Benthem, Neomago- Gelrxus. Eſt ſequens: A. A. Pagen- ſtecheri Tryphoninus: ſive Diipu- Wtatio Juridica ad L. Cicero. f-. de Pœ- nnis. Iryphoninus lib. 10. Diſputatio- num. (Clicero in Oratione pro Cluentio Avito ſcripſit, Mileſiam quandam mulie- rem, cum eſſet in Aſia quod ab heredibus ſecundis accepta pecunia partum ſibi me- dicamentis ipſa abegiſſet, rei capiralis eſſe I. gdamnatam. Sed & ſi qua viſceribus poſt n divortium quod prægnans fuit, vim intu- n lerit: 428 DE HIRE VENTRIS M lerit, ne jam inimico marito] ſilium pro- cpen ln t l crearet: ut temborali exilio coerceatur, engenit alz optimis Imperatoribus noſtris reſeri. ptum eſt. I. Duos Tryphoninum hic diſtin- Gos cafus proponere, nulli non patet, ut neceſſe non ſit ex Gloſſa- to Juris Corpore coſdem huc re- urth er petere aut aliunde formare, HIIud uleilrte videndum, qui fiat, priori Caſu, Ca- tronnle Pitis pœnam dictari: Poſteriori, mnin eile temporalis exilii. Utrumque enim ii 6 pugnat aperte tum cum Il. 4: ff. de kgaitd. eXtτ+οτin. crim. tum cum l. I. §. ult, ſ “ ijund. l. 8. f. ad. L. Cornel. de ſicar. Qua⸗ , te I. 1 en nulla pœnæ capitali locum fa- ie, cit: Poſteriores autem exilium non fetftusn rempe rale ſed perpctuum injungé- ick re videntur. el rn II. Quod ad caſum priorem, re- UInlsdelltt, frkenn ſponderi à nonnullis ſolet, eſe ca- t “ eg xilii Dc ſum exceptum àâregula, quæ e ſulk Pœnam infligit: ut hoc ſpeciali ſci- in t ſnal, licet caſu, abigens capitis ponam “ oppe- PARS XI. SECT. III. 429 oppetat. Exceptionis rationem ſi quæras, eam in eo ſitam eſſe dieunt, quod pecunia accepta mulier ſibi Par- tum medicamentis abegiſſet. Vi- detur autem hæc ratio eſſe nauci, Si enim auri ſacra fames etiam viro- rum mortalia pectora cogit multa audere & facere, quid mirum eſt ſi mulier huic leni tormento ſuccum- bat; cum mulierum indoles per na- turam ſexus ad avaritiam magis in- 1clinet, ut videre eſt in l. 33. J. 1. de IAdonation. int. vir. && uxor. ut & rarum UIſit, fœminas donare l. 16. C. de don. ant. nupt., IIt conſequenter femina minus peccet, quæ pecunia acce- pta viſceribus ſuis vim intulit, quam uæ odio viri aliamve ob cauſam id Celus adgrefſa eſt: quia naturæ ſuæ per pecühi- um expugnatæ, morem geſſit. Profecto ergo alia ratio an- quirenda eſt capitalis ponæ. Et uam aliam adhibebimus, quam il- lam Au ab ipſo Cicerone eodem loco * 7 —— 4;: DE JIIRE VENTRIS loco in hac lege à Triphonino laa- dato, in Oratione, inquam, pro Cluentio, adducta eſt? Et qua eſt illa? Hæc: Neque injuria, inquit, quæ ſem parentis, memoriam nominis, ſubſi- dium generis, heredem familiæ, deſigna- tum reipublicæ civem ſuſtuliſſet. III. Tu dicis: HæcCiceronis ra- tio ad omnem fere partus abactio- nem pertinet: non eſt ergo caſa „ priori exceptio aut caſus aliquis ſin- gularis. Ita eſto. Eſtque hæc du- bio procul ratio, quæ legislatores poſteriores Chriſtianos movit, ab- actioni partus pœnam mortis di- Gtare. Quapropter juris hujus no- velli reſpectu, omnino cenſeo, in lege noſtra Cicero mulierem mortis pœna affligendam eſſe. Dixi, juris hujus noveli reſpettu. Enimvero ſi eandem legem Cicero prout in Pan- dectis jacet, conſideres, verius eſt, ejusdem auctorem Tryphoninum nil minus ſenſiſſeé, quam eo caſu S isen Wnn m aleit Nr luno Ccen 1r ini ainn cnntumn; Allrimote llier her iilhmmiln n Unzci üimnce zie 1dirc glerikon ioton Done os 6 nbllit mortis llg Urllenite Nin PARS XI. SECT. ill. 431t one In mortis pœnæ locum dari debere. Narrat Tryphoninus, quid Cicero Eenſerit. Narrat: non approbat. Immo Ciceronem aperte refutat. Argumentum enim adhibet à ma- jori ad minus. Sed W„ inquit, ſi qus viſceribus ſuis poſt divortium, quod præ- ins fuerit, vim intulerit, ne jam ini- emdnt . . 4 n Ti mico marito filium procrearet, ut tempo- uetl rali exilio coerceatur, ab optimis Impe- tbaltaleini lele llertrt En aekgn Criimmmits 1 Aeun nnt 1 tratoribus noſtris reſcriptum eſtt. Quaſi Adicat Lryphoninus: tantum abeſt, ut priori caſu mulier rei capitalis debeat damnari, ubi pecuniæ ſuc- eubuit: immo ne quidem graviori ehmitin ocaſu, ubi ex mero viri, quo cum mmehh individuam illam vitæ conſuetudi- HmINI nem, illam arctiſſimam omnis di- nch Müm vini humanique juris communica- Eh himm tionem habuit, ubi ex mero inquam linznri ttſic uu Itnun uun talis viri odio partum ſibi abegit, iſti poœnæ locus eſt: & quicpuid contra ſenſerit Cicero, & quic- quid in Aſia ea in re obtinucr, mn⸗ 4 2²2 DE MIRE VENTRIS Imperatores Romani contra re- ſcripſerunt, ut ne quidem hoc ca- ſu graviori locus eſſe debeat capi- tali pœnæ. Opponitur ergo & re. ſitatur Cicero, Imperatorio re- ſcripto. Simili modo quo Virgilii ſententia narratur & reſcripto Im- peratorio refutatur in l. 6. J. ult. fjund. I. 7. ff. de R. D. IV. Gemina ex his elucet reſpon- ſio reſpectu caſus prioris, qui mu- lierem viſceribus ſuis vim inferen- tem rei capitalis damnatam narrat, cum tamen d. L. 4. de extr. crim. d. I. 8. de ſicar. non niſi exilii menti- onem contineant. Nempe ut vel 1. dicamus priorem in l. Cicero. ca⸗ ſum ejuſque ponam tantum narra- ri, nequaquam autem approbari à narrante Tryphonino: Immo re- futari. Vel 2. ut agnoſcatur ex- ceptio: ad minimum;, ad mentem Ciceronis, aut ſecundum genium Juris prudentiæ Africanæx. Cete- rum N WI n no lean irucentel menvund. umoyrane , E nnmn Clnt 1criokzdien 6.Nudon Cen Wen nINin leiors as Alun inpnt mntſitihet ſn onn Ghialt G ie Nportei Milg hinentonen nce erlo h utient i ed fi e Mimin , , PARS XI. SECT. III. 4 3 rum nos ſecundum ingenium Ju- rilpr udentiæ Romanæ poſteriorum nberatorum Chriſtianorum, non tantum priori caſu noltræ legis Ci- cero, ſed & poſteriori, mortis pœnam dictandam eſſe cenſemus, iin ut ex infra dicendis conſtabit. V. Nondum tamen ſolvimus al- terum nodum ſupra exhibitum, dum Tryphoninus in L. (icero po- ſterioris caſus poam memorat exilium temporale, cum id perpe- tuum eſſe debere ex l. I. §. Alt. jundt. I. 8. dé ſicar. concludendum eſſe vi- deri poſſit. Scio, à variis ad hoc varié reſponderi. Sed his miſſis, dico, in d. l. 8. me nullam exilii perpetui mentionem videre. Quod ergo de exilio ibidem ſimpliciter pronuntiatur, id ex lege noſtra Cicero accipi poteſt, de tempo- rali. Dictam inquam Il. 8. de ſicar. trahendo ad l. noſtram Cicero, & ad l. 4. de extr. criminib. Hæc enim T ex- „ 43 4 DE IUHRE VENTRIS explicandi leges methodus nohis prælſcribitur in l. 26. l. 28, .. de legib. §. pen. I. de L. Aquil. Ut ergo in abacto bhomine naſcituro , poœna mitior ſit, quam in occiſo homine jam nato. Qujus divertſitatis ratio perſpicua eſt, ſi ex ratione mere Politica (aliam Chriſtianam vide- bimus infra) perpendas, natum, jam reip. certum civem eſſe: at naſciturum, non niſi incertum. Vel ſi hæe reſponſio alicui placere non potelt, is ſtatuat aboftus pro- curatores aut accuſatione extraor- dinatia aut publica accuſari. Si A- la: erit exilium temporale d. I. 4. extraord. crim. l. Cicero. de pœn. Si hac: crit perpetuum d. l. 1I. J. ult. jundt. 5.8: de ſicar. Neu miretur, idem crimen & extraordinaria & publica accu- ſatione vindicari poſſe., Idem enim evenit & in annonæ fagellatæ cri- minée, item in vi, & alias. vid. I. ult. de privat. delidt. l. alt. de funt. . ult. de —N— injur. „ A erlt k⸗ S ilk tt Sigmebnl Ghare eakont TI En Uoctonene Mine en Dhmmnevn ulnme EmIn Uemn mentg lun leini loglsne Enfotnir EUrhme ld Knnt izmucen igtenf micimn Ao are C nanlt r nn, 1 PARS XI. SECT. IIIl. 4 injur. t. t. I. de vi bon. raptor. t. t. de ai . I. vi arm. I. t. Unde vi. t. t. de Vi publ. in e S. privat. I. k. de L.- Jul. de annona jundt. I. 6. de exbraord. criminib. VI. IIIam pervulgatæ notitiæ diſtin ionem omittere non debeo, qua inter ventrem animatum &. non animatum vulgo diſtinguitur, ita ut illum abigens, mortis reus ſit: non autem qui hunc abegerit. Verum ego oggero illud ſimiliter pervulgatum: Erubeſcendum eſt üne lege loquenti. Dic enim mihi, quisquis Jure Civili eam diſtinctio- nem fundari credis, qua eandem le- ge probare poſſis? Abſtrahimus enim nunc Jus Civile à juribus ce- Hreris. Agimus de ſenſu & concilia- tione legis Cicero . de pœn. G& 1. 4. de Iextraord. crimin.! S. de ſicar. Oſten- de, quo Jure Civili diſtinctio illa contineatur. Fruſtra es, qui ean- dem in I. Cicero. ff. de pœn. quæris aut inveniri poſie contendis. Tu. 1 2 dicis: 7/ 436 DE IURE VENTRIS dicis: Immo extat manifeſte apud Tryphoninum in I. Cicero. F. de pœn. Ego dico: te manifeſte errare. Ve- rum eſt, in parte & caſu priore le- gis Cicero fit mentio partus: in po- ſteriore autem viſcerum. Dicis: par- tum intelligo de partu animato. Ei- ſcera autem de inanimato. Itane ve- ro? An viſcera intelliges tantum de partu inanimato? At tene ſis primo, partum inanimatum de Jure Qivili nullum agnolſci: aut ſi talem dari credis, proba: interim, ego nego. Sed ſecundo finge talem, inanimatum ingnam⸗ de Jure Civili agnoſci, pu- taſne mulieris prægnantis viſcera ad ſolum inanimatum reſtringi? Putas? Erras. Inſpice l. I. F. 1. de ventr. inſp. Adlcribam verba: Partus antequam edatur, inquit ibi Ullpianus, mulieris portio eſt vel viſcerum. Vides? Vſcera ſunt uſque dum partus edatur. Si cras pPartus edetur, adhuc hodie idem partus, etſi jam maxime animatus, eſt W ars if Ullllunumme in hniett Cnnetlene Ibsni Anluno: E in ilren cotleriiott Ihonnun Egelen , Eerin elnin , erbugzge Untlinun Uneliusrie n, . Neta Mtun mnn umnciin Aherkeen . Nm E PARS XI. SECT. III. 4,7 eft pars viſcerum. Ergo ad poſtre- miſſimum uſque temporis punctum quo mäalier parit, partus pars ejus & viſcerum portio eſt. Ergo par- tus maxime animatus eſt viſcerum portio. Ergo quæ partui animato vim intulerit, ea viſceribus intulit. Conlequenter in lege Cicero viſce- ribus vim inferens inferet & partui animato: & tamen animato partui vim inferens non morte ſed tem- porali exilio afficietur: ſecundum Tryphoninum in noſtra, inquam, lege Cicero. Addi his poteſt Sene- ca in Octavia verſ. 636. ſeqq. ubi uſ- que dum in lucem edatur partus, viſceribus aceenſetur. Immo apud Quintilianum declamat. 338. etiam partus editus viſcerum appellatione yvenit. vyll. Nec felicius alii ſuperiorem in partum animatum & non ani- matum diſtinctionem probare co- unns nantur per legem l. 38. J. 5⸗f- de pœn. MmceH T. 3 cujus 17 4 3 lllen nſele EN s DäE JURE VENTRIS ? cujus hæc ſunt verba: Qui abortio-⸗ Etenin nie, aut amatorium poculum dant: etſi ir nim dolo non faciant: tamen, quia mali exem- ll n iſi⸗ pli res eſt, humiliores in metallum, hbone- Seiigam Niores in inſulam amiſſa parte bonorum ſihliiz relegantur. Quod ſi eo mulieraut homo e hn perlerit: ſummo ſupplicio aaficiuntur. mnihen. Hæc lex Paulo adſcribitur. Sed ubi idr nnn Paulus inanimati partus mentio- he nem hic quælo facit? Nec vola ejus Snmige eſt nec veſtigium. A prĩnc'pio con- j e ceptionis ad ultimum tempus quo ſinin partus editur, partus pomo fingitur, N r quotiens de ipfſius partus commodo- üzlen agitur lI. 7. l. 26. de ſtat. hom. I. 231 de apilel V. & Fingitur: dixi. ExX ſenténtia min ele quippe Stoicorum & Ctorum no- H ſtrorum, partus antequam edatur, Wern nec homo nec animal habebatur. Leruſet 1. 9. J. I. ad L. Falcid. l. 10. §. I. de vulg. Aneitz pup. ſubſt. l. 24. pr. de egat. I. Plu. An tarch. 5. de placit. Philoſoph. c.15. & 26. N 1o vid. Ulngepaur. de errorib. uſtinianum an Eiin §. 44. Jeqq. Secundum hanc ergo imton ſen- Alida Cren n eln! Ig inmt, Plaln, mn , D Ggan⸗ Nnn n⸗ i a ly n. Lerat nnl ennnrr. n Rinin ieie e gendum e PARS XI. SECT. III. 439 ſententiam partus antequam ecda- tur, re vera nunquam eſt animatus: ſed per fictionem ſemper animatas ſi de ejus commodo agatur. Hæc eft Kictio Juris, ut loquimur ‚àaffirma- tiva. Ita ut & illé quem inanima- tum vocant, homo fingatur: to- tiens, inquam, quotiens de ipſius commods agitur dd. . At non abi- gi, partui ipſi eſt commodum. Cum jgitur Paulus d. ?. 38. §. F. de abor- tionis aut amatorio poculo loqua- tur, & eo ſive illo, nempe priorizab- ortionis poculo mulierem aut homi- nem periiſſe ſeribat, ſequitur, id de omni ventre, adeoque etiam de aninare (quer vocant) intelli- cum & hic æque ho- mo ſit vel fingatur. Ubi notandum eſk, Paulum uti numero ſingulari. Ibi: eo. Non poteſt ergo intelligi de duobus, & abortionis & ab eo di- ſtincto amatorio, poculis. Duobus enim iſtud eo applicari non poteſt. T 4 Unde 440 DE MIRE VENTRIS UInde ſi explicatio noſtra, qua illud eo àd abortionis poculum ſolum re- fero, alicui non arridet, dicat, in d. I. 38 F. 5. non loqui Paulum de duo- bus poculis, ſed de uno duntaxat. IIt poculum amatorium, idem fſit cum poculo abortionis. IIt idem abortionis & amatorium cognomi- netur, non quod detur ad amorém conciliandum;, ſed ad amorem tuto absque metu imprægnationis exer- cendum, ut impura Venus adeo ſe- cure poſſit expleri, & imprægna- tio aut præcavéri aut elidi. vid. c. Si dliquis F. X. de homicid. Talé po- culum eiſle & amatorium, docet Marcianus in l. 3. I. 2. F. de fcar. ubi & tale poculum diſtinguitür ab al- tero pocule quod datur ad conce- ptionem promovendam aut paran- dam Amatorium ut ſit quod eſt ad conceptionem impediendam aut evertendam. Hoc idem amatorium Poculum d, l. 3. 5, 2. etiam ad homi-. nem N denn necane ſee Reenti 1 l enun l⸗ uhui I reoru olendao Kt. Tephol ſeuen ntnin o lgſ. 1 Aln lln aaltoln etſe. l Cvoc Ergihue erdl Geſtund 8 Uenm Uun llt Unlt Nir⸗ . PARS XI. SECT. III. 441. nem necandum adhibetur. UIt ſci- licet & homo conceptus dicatur necari, cum poculo amatorio abi- itur. IIt conſequenter aut quod apud Paulum Occurrit in d. . 38. 8. . ſumatur pro & vel pro id eſt: quod in jure novum non eſie, ſcimus ex eodem Paulo l. 3. de V. §. egoque uirgzmo per §. I. I. de inutil. ſtipul. Con- fer. Theodoric. crim. c. 7. aph. 7. n. 4. Siye autem poculum abortionis & amatorium pro uno eodemque in 4d. I. 38. J. 5. accipias, ſive alterum ab altero diſtinguas, patet tamen, illud eo ad ſolum poculum abortio- nis ertinere⸗ Certe de duobus intelligi id quod unum eſt, non po- teſt. Ex quibus corruit illa aliorum d. l. 38. J. F. Explicatio, qua vocem mulier referunt ad poculum abortio- nis, & akeram pomo ad poculum amatorium. LlIt utrumque poculum ſummi ſupplici ii pœnam mereatur.- I Corruit: ut dixi. Paulus enim ſup- 8 T 5 plicii 1 442 DH IIIRE VENTRIS plicii ſummi pœnam non niſi ad unum poculum refert. Eritque hæc aut unica aut altera in Pandectis ex- ceptio à regula, quæ partus aba- Gores non niſi exilio temporali af- ficiebat, puta ſi abortionis poculo mater una cum ventre perierit. Corruit hinc & eorum, quos ſequi= erentured tur Speckhahn centur. 3. claſſ. 2. qul. F. Meunt ſententia, quaſi & amatorio poculo ſive Philtro capitalis poœna irt d. l. 38.5. F. dictetur: cum hanc Paulus ad ſolam ut widimus abortionem reſtringat. Nec par ratio eſt po- culi abortionis & philtriz cum hoc, utpote effectu delſiderato deſtitu- tum, & fœpe diverſum, inſaniæ aut phantaſiæ (veluti Thomæ Rotarii, qui ſe vitreum eſſe, philtro potato, fibi imaginabatur, exemplum eſt apud Caſpar Ens Pauſilyp. libr.2.n. I.) te ſ Aſt illud: creberrimi, adeoque ſe- ” n file t Min hi ſæpe producens, rarioris uſus ſit. verius coercendi, qua de re legi meren- nncEinle N ne n „ 4 Nelhbecte: in iegzre n lqlisuhin VTNN Noum mni mteſen . eninluit enn, In , PARS XI. SECT. III. 44; merentur quæ noviſſime notavit C. H. E. D. Itin. Angl. & Batav. p. 83. ſeqqj. Verum tamen etct, etiam quoad phil- tri effectum amoris inducendi, eam multorum efſie perſiaſioném. De Sacerdote ſacratiſſimam hoſtiam dividente, partemque ſibi afſſumen- te, partem alteram mulieri cujus amnore Captus erat, minutatim con- tritam & in pulverei redactam, in cibo potuque ſumendam in phil- trum adhibente: refert Grilandus ¹Qe ſortileg. . 3. n. i9. Nec tamen ob- nitar, ſiquis ultima d. 38. §. 5. ver- ba: /i eo mulier aut homo perierit, ſum- mo ſupplicio adficiuntur, non eſſe à Pau- lo dixerit;, ſed à Triboniano éjus ve ſociis ad Paulum adfuta. Qualibus rTribonianeis emblematibus opus Pandectarum refertum eſſe, nemo negat. Ceérte abactionem & occi- fionem partus, Pandectarum tem- pore non fuiſſe ſüummo fupplicio obnoxiam, indicat d. I. 3. §. 2. d. I. 8. T 6 F. de 444 DE MIRE VENTRIS M F. de ſicar. Sed ſi ea Pauli quæ adſcri iun aut⸗ Pplſi verba eſſe, præfracte contende- dinde ris, erit exceptio àregula, ut dixi. Mihi interim videntur Triboniani ſociorumve ſapere emblema, ex Chriſtianiſmo petitum. VIII. Secundum Chriſtianorum quippe Imperatorum poſteriora enlent placita, rei capitalis damnandus eſt, 6Aſtun. quiſquis non animatum tantum ſed o ſtn h & (quem fingunt & perhibent) meg a inanimatum parium abegerit. CQhri- Sſeln ſtianis enim & hunc & illum abi- aſſtn gentem, pro homicida habitum immz fuiſſe „ vel ex Tertulliano patet, niuiſn cujus verba ſünt hæc: Nobis, in- mnt, gn quit, bomicidio ſemel interditto, et. iam conceptum utero dum adhuc ſanguis in hominem delibatur 2 diſolvere non li- cet. Homicidii feſtinatio eſt probibere Phrnn naſci. Nec refert, natqam quis eripiat ig ntits oanimam , an naſcentem diſturbet. Homo tacnnd⸗ eſt, && qui eſt futurus, etiam fruttus o- num Vynis jam in ſemine eſt. Hæe Tertullia- “ 4 nus iſe, N7 1, N ahul D feikedn llan ing e 14 ftin PARS XI. SECT-III. 44 nus in apologet. Conf eundem lib. de Anima c. 37. Athenagor. in apolog. pro Chriſtian. c. 5. Lactant. de opific. Dei c. 17. ibi: non enim poſt partum in- Inzatur (anima) in orpus, ut quibus- dam philoſophis videtur, ſed poſt con- ceptionem protinnt. Videri forte poſ- ſent eandem ſententiam hauſiſſe ex S. Scriptura. arg. Geneſ. c. 38. v5. 9. 110. ſohann. Euang. c. 16. s. 21. Cui convenit Sanckio Exod. c. 21. verſ.- 22. (623. ibi: Certantibis hominibus, ſi percuſſerit unus illorum mulierem gravi- dam, ita ut eiciatur ſatus eins, nec ta- men ſit exitium (Pagninus & Junius vertunt, mors) omnino multtator, . — . . .„ẽ prout impoſueriét ei maritus ipſe mulierig, per judi & dato. Quid mirum er- go li Chriſtiani Imperatores, mor- tis pœënam in abacti partus procu- ratotes conſtituerint! Factum id et à Conſtantino in l. unic. C. de bis 7 parent. vel. lh. ocider. Et ne quid dubii Iüperefſet, id ad infanticidia I1y2 Qiterte 446 DE IIIRE VENTRIS diſerte extenſum eſt à Valente, Valentiniano, & Graciano in l. S. C. de ſicar. in qua l. 8. per infantem intelligi eum qui nondum natus eſt, ex eo patet; tum quod de liberis jam natis promulgata jam eſtet di- a lex Conſtantini, ut neceſſe non fuerit, id à Valente, Valentinia- no, & Gratiano reépeti: tum quod partus quotieſcumque homo fingi⸗- tur,„ neceflario infantibus debeat connumeérari: cui enim alias ætati hominem ventrem aeccenfebis? Chriſtianis utique partum concep- rum hominem habitum fuiſfe, ex ſuperioribus patet. lInde & in partum parricidium abactione perpe- trari ſtatuebant. Præfatis aucto- ribus addo Minucium Felicem in Octavio: Sunt, inquit, quæ in ipſis vijceribus medicaminthus epotis origi- nem futuri hominis eaſtinguunt, & par- ) ricidium faciunt antequani pariunt. Eece lye⸗ bie, parricidium. Nec turbet té, quod ood ilen nn, Boxen ſ../t elChrd⸗ nmaninaeu Ueninante Cmmiaeti, Meonmme eliw Ulptile i Chilin DS en ufmere er Uitn 112) Elne lg ninati rſeo, Cn PARS XI. SECT III. 449 quod videas dici, hominem futu- rum. Hoc enim alio reſpectu fit. vid. H. 15. in fin. infrn. Certum itaque eſt, Chriſtianos in abactione par- tus, abſque diſtinctione inter par- tum animatum & inanimatuim, Cri. men infanticidii, homicidii, quin & parricidii, agnoviſſe. Proba- bile omnino eſt, eos dicto ſüpra Jure Divino in eam ſententiam in- duétos fuiſſe. Probabile: inquam: quia Chriſtiani. Nec moratur; præfatum eaput Exodi à Septua- ginta interpretibus aliter acceptum (V. Ant. Matth. de crim. 47. tit. f. O. 1. n. 2.) diſtinctionemque illam partus animati & inanimati Jure Canonico, Carolino, Forenſi, ap- probatam eſſe. Non enim quæri- tur quid Septuaginta interpretes, quid jus Canon'cum, quid Impe- rator Carolus Quintus, quid hu- Jus illiuſve fori praxis heic ſentiant: Sed quæ Imperatorum Chriktiano- rum 1 448 DE JHIRE VENTRIS rum ſententia fuerit quorum con- ſtitutiones in Codice Juſtinianeo extant. Er quid ſi Chriſtianorum quorundam olim, quæ & hodie multorum eſt;, ea ſententia fuerit, animam humanam aut ex traduce (etſi enim hæc ſententia vel ma- xime abſurda & gerris ſiculis vana magis ſtatuatur: conſtat tamen; non omnes (hriſtianos antiquos ſem- Eitent, per ſententias veras amplexos fuil- eCiien ſe) aut à Deo immediate adjungi, ior aut una cum ſemine, ex benedictio- ne Divina, tranſire? Et quod Jura " Canonicum, Carolinum, & Patrium ruat ſet t maeno Kei, - 1. Germaniæ aut Belgii attinet, quæ- II ſi ſo, ut non dicam, Jus Canonicum R alibi hac in parte aperte ſibi contra- Ameſtſſmn dicere c. conſuluiſti. c. 2.4u. 5. & c. 5. r. * de homicid. quid auctoritatis ea ha- ntn bent in ſoro ubi his tribus omnis W kei auctoritas negatur? 4 rui, IX. Certe in foro Scotico, ve- Wingne luti Edinburgenſi, velle hæc trias Raſt 1 PrO ln PakRsS Xl. SECT. II. 449 pro deciſione cauſæ allegare, id eſ- ſet magno conatu magnas nugas agere. Enimyero dedit huic diſ- ſertationi anſam Nobiliſſimus Sco- tiæ Advocatus, olim auditor meus præſtantifſimus: qui ad caſum nu- per ipſi Edinburgi oblatum, reſpon- ſum Juris (monendo ex Arthuro Duck de uſu && qut. jur. civ. 2. C. 10. g. I5: dleficiente Jure ſeotico judices ad Jus Civile in Scotia recurrere) abs me eff agitavit;, ſimul rogitans ut ea quæ ipfi ſententiæ meæ con- traria ante diſceſſum in Diſputarin one de LDie triceſimo à Nobiliſlſimo & Conlült. Viro Dn. Aug. Houck. JC. & Anteceſſore Gymnaſü Steinfur- tenſis meritiſſimo habita, common- ſtraveram, ſimul communicarem, & ad dubia inibi propoſita reſpon- derem. Ecce ipſiſſima Clariſſimi Dn. Houckii, mei olim per quin- quennium in hac Academia audi- toris Cariſſimi, nunc amici & Co- gnari honoratiſſimi verba. Ea, inquam, 4 %6 DE IIRE VENTRIS inquam, quæ § 10. nunc ſubjicio, omnia funt Nobiliſſ. & Cl. Dn. Hou- ckii ex dicta ejufdem diſputatione de die trigeſimo- X. Medici dicunt, inquit idem Lauterb. p. m. 672. malculos eſſe animatos Trigeſmo poſt conceptio- nem die, feminas vero quadrageſr. mo. Statuunt hoc cum ipſo Zachias quæſt. med. legal. tit. 2. quæſt. 9. Carpz. Crim. quæſt. II. n. 9. Esbach. p. 4. conſt. 4. 4ef. I. Struvius f. 48. 79. putat: animatum eſſe fœtum, poſt dimidi- um temp’ quo mulier geſtavit ute- rum, quod eſt in Saxonia conſti- tutum, teſte Brunnem. ad l. 8. C. ad L. Corn. Sicar. Alii aliud tem- pus vitalitati adſignant, Quid au- tem: ſi triceſimo die omnino partus animatus eſt, hunc occidens, qua tenebitur pœna? Imperacor inquit in d. I. S. Si quis necandi infantis pin- culum aggreſſus, aggreſſave ſit, ſcidt, 1 Ee capitali Iupplicio eſte puniendum. Hanc WS nelegen, ſls, d cleoheit, Mun Vpis n noruinrin bereen bc Muryn k onnam Ukipen . nn Cottole ugligiitni Inhumec lt, elone/7 lKgin 1A N iluim koſcetfe hteckt, te Ehinlln, 1 Vn ls ickeſli 1 hi 3 emm . Nonu ant. men g,. AIMi Er. Ale in tinmn ea Capens u Hmni PARS KI. SECT. III. Fr. Hanc legem, ſi de conatu accipi- as; ſcias, quod ſi conatus abſque efte ctu fuerit, eundum hodie non Runiei⸗ amplius pœna ordinaria. T H. O. art. 178. Mynſ. Cent. 3. Obſ. 5. Extraordinariam vero adhuc loeum habere ex Bachovio ad Treutl. vol. 2. diſp. 32. H11. f5. lit. H. recte ſtatuit Brunnem. I. c. ad l. . n. ult. In Gal- lia conatum non puniri doeet Ke- buff. in pr-œm. Conſt. gl. 5. n. 28. Conf. omn. Gothofr. dd EIS. F. pœn. Im- mo etſi quidem in homicidio, (Idem eſt in Parricidio, Aſſaſſinio; & Per- duellione l. 7. C. Sic. I. I. pr. Parric. l. un. C. His ge⸗ parr. vel lib. occid. l. F. C. ad E. Jul. Majeſt.) conatus Jure Civili puniatur pœna ordinaria;, gladio ſcilicet §. 5. . publ. jud. ibique Harprecht; neutiquam tamen di- Xerim illum, qui inanimatum par- tum peremit actu, aut perimere conatus eſt, Jure Civili ordinari- am debere ſuſtinere pœnam. Præ- dicta 472 DE IIRE VENTRIS dicta I. 8. C. ad L. Corn. Sicar. loqui- tur de necando infante Partus inani- matus autem infans dici non po. teſt. Diſſentit quidem Doctor no- ſter colendus Excell. A. A. Pagen- ſtecher 4. aph. 147. Aſt, cum nun- quam ex eodem audierim, immo ipſus variis modis contrarium te- ſtetur, jurandum eſle in verba Ma- giſtri, ita pace Viri de jure noſtro maxume meriti, arrogantiæ non eſie duco, vel quærere vel aſlere- re Veritatem. Dubia itaque & heic iterum proponam: eorumque ſo- lutionem abs ipſo expectabo avi- dus. Verum eſt, quod habet Vir III. partui commodius effé, non abigi, partumque haberi pro nato, quotiens de commodo ejus agitr. 1I. 7. && 26. ff. ſtat. 6om. Verum etſi quidem id ſeſe ita habeat, quoad partus commoda, non credo id eſſe extendendum in tertii præju- dicium; ut conſtat ex l. 26. Sylar. om. „. nd. 4 Lhumt A, lede eel ennſtosrerd ſenn. Nn MOCOutus, enegens tiicetinento glol i Pgo neos bant far, Dentonent AmCn o A nnm nenn ung ſlinm Eelhhen ee 6 n geldi 1 3 od Nle ut Uumninn nſe ni PARS XI. SECT. III. 4 83 bom. junct. l. 3. fF. pœn. Non puto, pœnam ea propter eſſe exalperan- dam;, ſed, ceu confieri ſolet, le- niendam potius. Juris itaque in- tellectu partus habebitur pro nato, ſi de ejus commodo agitur, aſt in pœalibus verba proprie ſunt acci- pienda. Non agitur hic de com- modo partus, aſl de pœna partum- talem abigentis. Et quamvis par- tus inanimatus graviori videatur afhici detrimento, quam animatus, eo, quod & vitæ temporalis, im- mo quod magis eſt, æternæ com- pos haut fiat, nullibi tamen ob hanc rationem theologicam in ju- re Rno-Græco pœnam ordinariam dictitatam memini, accedit, quod animatus ſibi majorem poſſit for- mare ſpem, de duarum harum vi- tarum gaudiis quam inauimatus, eo, quod multa alia intercidere queant, ut animatus haut fiat. De- bet itaque major ratione animati quam 4 /4 DE JHRE VENTRIS quam inanimati eſſe conſtituta poœ- na. Debet in re dubia benignior arripi interpretatio l. 192. §. I. R. I. Debent odia atque pœnæ reſtringi, favores ampliari c. I5. R. I. in 6. Quamvis etiam dicatur in l. 1. J. 2. ſ- ad I.. Corn. Sc. quod, qui hominem oeciderit, puniatur, non habita dife- rentiu cujus conditionis bominem intere- merit, Conſtat tamen (1) facile ex textu: quod agat de homine, occiſo- interemto. Partus animatis itaque erſi in jure vocetur pomo, non appa- ret tamen, quod tam honoro vo- cabulo veniat partus inanimatus, prout ſtatim apparebit fuſius. Tex- tus loquitur (2) de ftatu, id eſt conditione hominum, atque vult, Legem Corneliam non diſtinguere inter hominem liberum & ſervum jugulatum, prout ipſus textum hunc ita capi vult, Excell. Pagen- ſtecher. 4. aph. 146. pr. ut & Go⸗ thofr. ibid, Saue conditio hominum : quod WS ſol arlte ſrum nn t. a ecbte⸗ l Confrn mriun UnNernten Aulen len ginm, iktgunn onborias n, grolt ho tot , mher ſoct Urutihin lnte at atn l,ieſt u un tr ſiin Emll⸗ D inen Aun n nften, 1 Wetü WI ſe Clinn, tilhikei fol Peeene eſiri 8 n Meri, ntcſfparet ſeunknmm r gi enmn bluel er ud. Nirhenum i⸗ 4 PARS XI. SECT. III. 45 quod aut libertatem aut ſervilem ſtatum in jure deſignet, ex tit. F ſtat. hom. plus quamenotum eſt. Ne- que obſt. c. 5§. de bomicid. volunt. ca- ſual. Confirmatur lententia hæc mca per l. 38. H. 5. ff. pœ. ubi: Si mulier aut homo per abortionis aut amatorium poculum perierint, tum necantem ſummo eſſe affhicien- dum ſupplicio. Inanimatus partus autem qui perire, id eſt occidi, po-= teſt? Et quamvis concedam, per vocem hominis d. I. intelligi infan- tem, prout hoc probare videtur. Gothofr. adh l. 8. C. Sic. ſeu ven- trem, per vocabulum mulieris ma- trem, neutiquam tamen agit de infante aut ventre, qui perire nen poteſt, id eſt inanimato. Vid. UIn- gepaür Ewer. juſtin. 16.12. Ut ex hac lege male negent mulierem eſſe hominem. Quamvis tamen ut ve- rum confitear, ut prædicata ſub- Jectis conveniant, poculum abor- == tionis 47'6 DE JIUIRE VENTRIS tionis magis ad mulierem, amato- plagnin rium autem ad utrumque ſexum; ulleſin tam maſculum, quam οninam ſit o im referendum, Hominis etenim ap- ln inß pellatione, tam fominam;, quam Aulnft malculum contineri, non dubita- Gien tur. I. 152. V. & Dicis: perit tamen mmninn ita: ne edatur in dias luminis au- lmnin ras, perit ita, ut animatus fieri ferüin inequeat. Reſpondeo, ſi ita;, tum ltrnin non perit ut bomo;, aſt ceu partus liNnh inanimatus, ceu ſpes hominis, Per munntta conſequens talis mola in Jure non kegaoe vocatur homo, per conſequens a . An nunn genti non eſt dictanda pœna uugi Corneliæ ordinaria, ultimum ſup- hen minn plicium. Neque contrarium : n l babitur ex l. 4. J. extr. erte u nge quod illa videatur maritum liber i, defraudaſſe, quæ data opera anese⸗ riſ rit. Loquitur namque lex de li eris, ſagn id eſt animato partu, vel ſi quis per ual liberos hic velit etiam mnanimaker uum intelligere, ſiqque nimis late laei⸗ * NNN Nlatn , nmet. Aunſtni lunen Rt en lni I olegtnt⸗ 1 PARS XI. SECT. III. 4 % dico legem innuere: abigentem de- fraudare patrem iis, quos ſperabat liberos futuros, nego autem, il- ing lum, qui abigit hominem futurum orgdinaria afficiendum eſſe in jure Civili pona. Etenim, quæ abe- git partum inanimatum, punitur; aſt non tam quod animal, ſed quod pem animalis peremerit, fictione ſcilieet quadam. Negat enim lex Re- Eia (à Numa Pompilio lata, quæ unica in noſtri corpore juris ex illo ſtatu Regio ſupereſt:) mulierenn quæ pragnans mortua ſit: bumari, aute- lums ſen Aam partus ei exicidatur, qui contra fe⸗ inn cerit pem animantis cum gravida pe- uumm a vemiſſe videtur. l. 2. f. Mort. infer. Pe- enn. EmN: periſſe namque matres defunctas IIINHE[infantes vivos, ex Joh. Rudolff. tnpniE Camerar. in llog. memorab. cent. 7. Gektlehg, elaue nelerlan NH. Obſ. q41. ſeq. docet Brunnem. ad d. I. 2. Et quando Plinius 7. 5. inquit? Homo toto anno, & incerto gignitur tempore, neutiquam dicit, inani- 10 matum 478S8 DE IIRE VENTRIS n matum fœtum eſſe hominem, aſt, Knioni quod homo, id eſt, qui jam ani- ite, l matus, aut in lucem editus, in- Munkn certo tempore gignatur, ut certo miſ ſciri, diſtincteque tempus diſcerni im kumn nequeat; quod conſtat, quia ad. Akums dit: eundem gigni toto anno, par. Wnong tus autem inanimatus toto anno mmuri non gignitur, adeo, ut Plinius nil Imnitmn aliud indicare voluerit: quam, non (Cdorl eſſe certum definiendum tempus, 1ſuf quo ſcilicet vitalis incipiat eſſe par- in u tus, quive formetur idem, utero iidlhn in materno clauſus, abſurdamque uen nens nonnullorum inde eſſe ſententiam, dtili, ,u ſtatuentium: conceptus formatio- ſilit, 1 nem his numerorum difſtantiis per- Marehame ſci: ſex ſcilicet primis diebus ſe- P uinmu, men, humorem lacteum, ſieri: O. ni un ih ο ſequentibus, ſanguineum: no- gon kein vem ſequentibus carnem: duode- lenlan cim ultimis corpus formari. Pro-aniin portionem autem 6. ad 8. eſſe dia⸗ a 4 tafſlaron, ſeu duorum tonorum & inn hin ſemi. Nun 1 W tt,it hen hi DS 1G, ginet etletgenin Mgnumnt Nunmn 1 ufni Al t n HKZZ M. PARS XI. SECT. III. 459 ECemitonii. Eorundem 6. ad 9. Dia- pente, ſeu tonorum & ſemitonii. Eorundem 6. ad 12. eſſe Diapazon, hoc eſt ſex vel quinque, & duo- rum ſemitoniorum. Ex his con- ſtare omnes numeros muſicos, ſeu proportiones omnes muſicas Con- currere ad primam partus formatio- nem. vid. omn. Plutarch. 5. Placit. . Gothofr. ad l. 12. Ff. ſtat. hom. Idem ad I. 3. J. 12. f. ſuis & legit. her. CS&l. 39. f. pœn. ubi plura talia obſcura;, ridicula, jocoſa, hac de re poſita. FEadem mens fuit Plinü;, cum di- cit alibi: Jadices fient hominis inchoa- ti, ſcilicet, judicandum eſſe quo tempore homo eſſe cœperit, num- que animatus, vel non animatus fuerit, aut, judicandum eſſe, num tempore legitimo, nec ne editus ſit? Idem ſentit juvenalis Satyr. 6. Zantum artes hujus tantum medicamina poſſunt, quo ſteriles facit atque homincs in ventre necandos. Loquitur de U 2 homi- 460 DE IIRE VENTRIS hominibus necandis, confirmatque quod toties ex legibus dictum, ina- nimatum partum haut necari, & per conſequens leges pro ſtabilien- da ſententia contraria allegatas, de hoc intelligi non poſſe. Si ita- que abactio partus homicidium di- citur, ſi leges dicunt, abigentem le eſſe puniendum gladio, dic, hoc fieri tunc debere, ſi abactus ſit par- nna tus -animatus vid. 7. 38. J. 5. l. 39. Neln F. pœntd. S. C. Scar. Quid hæſitas? Adlnf Mulier quædam Mileſia ob abattum par- Eänfine tum animatum rei capitalis danmata ſen vuond eſt, quæ autem intalerit vim viſceribus. H que ſuis prægnans , ſi læſerit inanima- onimne tum partum ut temporali exilio coeroe- eck 4 un rrttur ab optimis Wnperatoribus reſeriptum Alniinn veſtatur Juſtinianus. I. 39. F. pœn. in mmn Non poteſt nec debet lex aliter u,mh intelligi, niſi in eadem contradi- Genplſt, ctionem apertam ſfawuas. Diverlæ, Unllen: ſane ſunt Jure Civili ſtatutæ ꝑœ hn Ne⸗ 61 0.1 Hem e 0 in e I Dkntoonen⸗ gtunn züe (an nin Phhinst Mieglelte run Mre WLiI PARS XI. SECT. III. 461 ob rationem, quod majus Gt pec- catum al bigere Partum mime ntum quam zmanine zatum. Confirmant hoc præprimis 4. J. 8 F. Sicar. & l. 4. F. Extr. crim. Dicit Vir Excell. has ſimilesque leges, temporalis exilii pœnam praælcribentes, loqui de pœna, Legis Corneliæ antiqua;, aſt, venia ipſius dixerim: non vi- deo id probatum per leges eidem allegatas I. I. §. ult. f. Sicar. vbi hae de quæſtione nihil, nec per l. 38. J. S. pœn. cum non loquatur de quæ- Kine hac, ſed fſententiam meoam magis confirmet, dum ibidem ſta- tuitur: Si homo perierit“, ulti- mum ſupplicium, alias pro dignitate perſonæ amatorium poculum, etſi non dolo, Ppræbentibus; cum rés mali exempli ſit, vel in metallum, vel in inſulam relegationem eſſe dickandam. Nec probat Viri III.“ ſententiam , 4. Extr. crim. utpote, U 3 quæ 462 DE NIRE VENTRIS quæ neque diſtintionem inter pœ- nam L. Corn. antiquam & novio- rem præbet; quid? ipia Lex Cor. nelia expreſie vult, non diſtinguem- do, inter ejus poœnam antiquam & novam: Mulierem, vilceribus ſuis vim inferentem quo partum abigeret (inanimatum juxta ſupe- riora intellige) in exilium abs Præ- Ede provinciæ exigendam eſie . 8, F. &car. quid clarius?, XL Hactenus Celeberrimus Hon- ckius. Principio recte monet Dn. Houckius, circa tempus viralitati aſſignandum, diſtentire Doctores⸗ Si de Jure Civili quæſtio eſt „di- cant, à quo tempore partus inci- piat eſſe animatus & deſinat eſſe inanimatus? Dicant, à quo die? Proferatur locus aliquis ex Jure Civili Ego talem ignoro. Et aperte dico, omnes talem ignorareé quotquot partum inanimatum ab- animato de Jure Civili diſtinguunt. Immo, quantæ etiam extra Jus Ci- WS ie creunin Morondr Ees Im, n Ai n Lueprmte insfunis Uricd ice iſere Incinnoum, Pllerit t, ann i Eeue Citi Chikiro, e 0ſt, A iatur M vole cie Uumr kentitm Enmlſniſin II.C Hon icumten um, (nl bonnocbzr I (relt, aneg eluil I. NNE PARS XI. SECT- III. 463 nni,, vile, circa animationis hujus tempus; Im, doctorum altercationes & diſſenſio- Uhles nes fſint, notum eſt, & indicavit ullßenen tratct. de jur. Ventris part. II. ſect. 2. 8. 10. Ecce primulas vulgatæ hujus diſtin- Rionis inanias! XII. Prædictam I. 8. C. de ſicar. 10- qui de infante necando: at partum inanimatum, infantem dici non poſſe: inquit Cl. Houckius. Di- cit: partum inanimatum. At talis . 1 etse de Jure Civili Komano, maxime Chriſtiano, eſt non ens. Non da- tur. Si datur: probetur. Dicit: non poſſe dici infantem. Cur non? lect Tlun len iich tqui eſt homo: atqui in eum perpe- rrratur bomicidium SG. parricidium: ut ſeſenhe õ . demonſtravi ſupra g. 8. lin XIII. Cl. Houckius credit, in i præjudicium tertii non eſle exten- dendum, quod partus cum deipfi- goe us commodis agitur, pro nato ha- n betur. Credit? Gredit male. E- e aimvero veluti leges ab Eodem al. II 4 lega- ett ſöll ſ⸗ 464 DE IUIRE VENTRIS legatæ id nullo modo probant, fi⸗- lentio ſuo credulitatem hanc Cl. Houckii plane non firmantes: ita contrarium ex omni jure patet. Verbi gratia; cum partui legatum datum ſubliſtit: id utique vergit in detrimentum heredis. Cum ven- tris nomine de inofficioſo agitur;, teſtamentum relcinditur, in præju- dicium utique heredis eodem te- ſtamento inſtituti. Similia ſexcen- ta adducere perfacile eſt, in quibus commodum partus ſpectatur prin- cipaliter, etſi id in præjudicium ter- tii vergat per conſequentias IInde & ceſſlant, quæ Vir Cl. de peœna non exaſperanda ſed lenienda ſub- Jungit. Exaſperanda eſt pœna cum lex cam exaſperatam dictat: nec ta- li caſu eam judex contra volunta- tem Majeſtatis lenire poteſt. Vid, Menoch. arbitr. quæſt. 96. n. 10. ſeqq. Jus Divinum atque Civile exigunt hic mortis poœënam. Si non Jus Ca- roli⸗ W Acum d 1 lori lecent Omnmn ge UN Mtoue WröPen Vonne hente linken NCOKl (cüceintanr, e utict, ſtentuniti Kiſe aee ut lrent tl, dol enſonen unn Uln Dpoal in im ign le d I W PARSXI. SECT. III. 4 675 lumm u rolinum aliave poſt Jus Civile ena- nitnn ta jura recentiora, pœnam quoad partum (quem vocant) inanima- tum mitigaſſent: profeclo judex à mortis pœna recederé non poſſet I. 12. §. I. qui && a quib. manum. l. I. C. de legib. An in pœnalibus verba pro- prie an improprie ſint accipienda, id omne pendet à legislatoris vo- luntate, qua conſtet §. 6. pr. I. de J. W. G. C. & à prudentum eujusque artis definitione, vid. Grot. 2. de J. bell. & pac. c. 16. J. 3. ubi ſpeciatim de parricidio. Eſtque tum locus interpretationi, nec extenſivæ nec reſtrictivæ, ſed declarativæ: ut lo- Equuntur: ſive, ut alii, comprehenſi- væ. D. Gribner. disp. Iltrum fratres E&g. th. 13. Poſſis & diſtinguere in- ter extenſionem Legalem & Do- Goralem. IIlam ipſa Lex facit, & dubio procul ſuum obtinet vigo- rem, etiam in maxime pœnalibus H. 3. L. de publie, judic. Certum eſt, I 5 KRo- 466 DE MIRE VENTRIS Romanis hominis appellatione et- iam ventrem contineri, ut præter ſfupra adducta, Plinii & Juvenalis loca, quæ tractatu de Iur. Ventr. Purt. XI. ſect. Z. adduxi, & Cl. Houckius hic ex eodem trackatu repetit, ab- unde conſtat. Certum eſt, Chri- ſtianos, homicidia & parricidfa inm ventres perpetrari» cenſuiſſe: ur ſupra indicavi. Hinc horum leges pœnales ad ventres non extendo: ſed de ventribus loqui » inre lligo-. Adde: regulam de non extenden- dis odioſis nec exaſperandis pœnis,- waro pede ſœpiſſime fallere, w. Ale- Xare adl. 7. Fi de jurisdittion. n. 17. Brumemad' Ip. f-.depn. & adc.odin: I5 de R.Jeim 6:. Nevizan. lv. nuptial. libr. 6. n. 47. Unverfärth. pæd. Jur. c. 6. n. 100. Peck. ad di c. odia. de R. Je- num. 7. Menoch arbitr. quæſt. 87. ι ſeq. Hunn. de opt. rat. interpi jur. C. IAr⸗ Horn. de interpretat. Tur. cap. 3. J. II. Gribner. d. theſ. 13. Non agi hic de N M ommmnn (Cus lt NI ert, D K e 1 Ulte n an Dhactis e Ut,eotn teinte n ronſnu eth,Ceke lecnen A EImtmun Ninn. An⸗ Delyen ESenegerinn, lunmtech Ktopner, , 4 me Uenmett id hrn natiblkeet inz tnamn ſiihtn tn lun n I Ne PARS Xl. SECT. HI. 467 iheltir commodo partus, cenſet Cl. Hou- iuen chkius: at quæſo, an, non abigi & nikh non interfici, non eſt commodum? rH Agitur de partus commodo princi- ſet palicer: non de pœna abigentium., unn, nili per conſequentias. Quod CI. unt, Houckius de ratione theologica addit, eo tangit dictum tractatum itelien meum de Jure Ventris. Nam in Urtm Aphoriſmis meis, etii hos ſolos alle- mttnn Eeerir dc hoc ne gry eſt, niſiquod Leckorem Aphoriſmorum ad di- tum tractatum de Jure Ventris re- mittam. Hanc autem rationem Theologicam à diſpendio ſalutis æternæ petitam, ab Imperatoribus Romano=-Græcis alienam non eſſe, ex eo patet, quod quotquot Chri- ſtiami fuerunt, Chriſtianorum com- munia dogmata amplexi ſinn. Ad 6 non credibile eſt, Chriſtianos ad ſa- n lutem æternam non reſpexiſſe. Non AH PutO aliquem tantam impietatem e Ohriſtiano imputaturum. Immo I 6 di- elleer NH ilhen, *1 II. , , , 46 8 DE IIIRE VENTRIS diſerte teſtantur Chriſtiani Impe- D ratores Romano-Græci, neminem immemorem eſſe ſalutis propriæ l. ult. Cod ad L. Jul. repetundar. Immo quam ſolliciti fuerint circa ſalutem etiam poſt mortem, videre eſt l. 21. verſ. quoniam non abſurdum. Cde &.sS. Ec- oleſ. Nov. 59. c. 7. Verſ. Neminem.: Nov. 22. Cap. 43. Verſ. quia igitur. Nov. IIj. C. 5. §. I. c. 3. §. 13. verſ. Occaſionem. Nov. 113. c. 3. pr. §. I. Nov. Leon. 4. verſ. qui veriſimile. Quod animato majorem ſpem tribuar Ol. Houckius, quam inanimato: id tum aliquo eftectu gaudebit, ubi prius probaverit, dari inanimatum. Unde nec ratione illius major pœna eſt quam hojus: quia prætenſé inanimatus, revera eſt animatus, ſaltem in Jure ut vidi. mus Romano Græco pro tali habe- tur. Hinc nulla, ſecundum hæc, hic eſt res dubia, nullum odium aut Pona quæreſtringi debeant, quoa Partum inanimatum, cum non entis Rüllæ ſint affectiones, XIV. 1WV W Lent ſn Alenn lükhen inmimen unmin n 4 Nckt iu hberi 1 * 4 aut n H Uetextum wo, eumn. (lillberen wabgen er hteco: ſec Amnterun limne eten inliel let oi 4 N , r Cgotelde iß Uritenn U⸗ e lrc⸗ Uehitn ls Mre hn un, en ul TPARS XI. SECT. III. 469 XIV. Sequitur I. I.§.2. f. ad L. Corn. de ſicar. ad eam notat Vir Cl. (1) eam loqui de homine interemto, quod in inanimatum partum non cadat. Aſt contrarium jam eviéctum & ſtatim apparebit fuſius. Interim iterum peto probari, inanimatum partum in Jure Romano-Græco agnotci. Repeto: eſt non ens. (2) Urget Vir Cl. in d. I. I. J. 2. conditionem pertinere tantum ad libertatem & ſtatum ſervilem: atque me ipfum ita hunc textum capi velle. At ego bernego, eum me ita capi velle. Quod ad libertatem & ſtatum ſer- vilem eundem etiam pertinere ve- lim concedo: ſed quod ſimul etiam eundem textum de quacunque alia sonditione, etiam ætatis & nativi- tatis, intelligi debere velim, patet ex ipfio à Viro Cl. allegato meo aphor. 147. lihri 4. Quæſo te Cl. Houcki, quo delaberis, quod condlitio- nem ad libertatem & ſtatum ſervi- U 7 len AAe DE HIIRE VENIRIS lem reſtringas? Erras, pace tua di- Xerim: Erras. Etiam ad familiæ ſta- rum conditio refertur l. 32. §. 2. l. 34. de acq. vel omitt. her. Plus dicam, et- iam ad honores, opes, ætatem, con- ditio perſonarum refertur. Ex multis unum locum I. 2. f. de termin. mot. in- ſpicere ſuffecerit. XV. Pergamus ad . 38. J. F5. de pœm, Quæ hic iterum de partu ina- nimalo adferuntur, ſant inanie. O. mnis enim partus ita dictus inanima- rus, eſt animatus. Ergo etiam perire poteſt partus inanimatus, quia rei verirate inſpecta eſt animatus. Quæ Cl. Houckius lubjicit 6. Quamvis ta- men ut verum fatear; eadem habet & allegatus Ungepauerus exerc, ult. ad Inſtit. quæſt. ult. b. m. 724. Habet hæc fententia inter alios etiam appro- Bantem Gœddæum ad Ii. F. de V. S. .32. Sed errant omnes: cum d- l. 38. g. 5. in fin. de unico' duntaxat quod capitis pœnam oppetat po- èòèòMU W (abodn (r0 in ſer Meckulen um kkonn oi ir. Enim iun Durtn Pinidt rie Urn n Nn undecis n mnrn Puntantumn Meabei Irr Uwonlun Uurtlsanin Aheiie e Eentzhoſe, Uls ſco ten 6 nitis 1 pirltei nimmr e 1 i⸗ Eni enh net 4 apemnſe PARS XI. SECTIO HI. 471 culo loquatur: ut ſupra oſtenſum. Quæ Cl. uckius , Dicis ; addit: ea jam ſupra ſatis redarguta ſunt. Jus neſelt talem inanimatam molam: & quæcumq; ea tandem ſit, ea im jure eſt homo llnde & evaneſcit vi- ſio Viri. Cl. ad !. 4. de extraerd. cri- min. Enimvero eam de vulgari animato partu loqui, nec centocu- lus inibt viderit Argus. Omnis Ppartus in Jure eſt homo præſens, cum de ejus commodo agitur Vir Cl. d.1. 4. liberos interpretatur, par- tum animatum: inanimatum au- tem tantum putat eſſe liberos ſpe- ratos: adducta ſcilicet I.2. F. demort. infer. Errar. Nam & animati par- tus nom ſunt niſi liberi ſperati. Nam & partus animati per abortum poſ-, ſunt perire: ergo ratione ſpei quæ parentes fovet, infantes utero con- eluſos ſuo tempore incolumes in dias luminis auras prodituros, di- ei⸗ poſſunt liberi ſperati: nam & hæc Kes 472 DE NIIRE VENTPRIS ſtes locum habet in partu animato: immo quo partui uxor gravida vici- nior eſt, eo hæc ſpes mqjor eſt: ergo partus animati, maxime ſunt liberi ſperati: ſunt tamen & initio con- ceptionis liberi ſperati: ergo d. l. 4. & d. l. 2. & ad hos pertinent: gra- dus enim non variant ſpeciem. Sunt ergo ventres, liberi d.l.4. etiam vul- go inmimati dicti: quia lex hane di- ſtinctionem neſcit. Neſcit eandem integrum Juris Corpus. Ergo cadit in ventres infanticidium. Sunt enim liberi. Ergo præſentes. Sunt & fu- turi ſive ſperati d. l. 2. ſed diverſo reſpectu: illo inquam, quoine qui- dem liberi, immo nec homines, ſunt l. 9. §. I. L. Fakid. tum reſpectu ſin- quam commodi tertio præſtandi, tum reſpectu abortus qui poteſt confieri. . XVI. Quod ad loca Plinii & Ju⸗- venalis, quæ ego adduxeram d. tr. de Jur. Oentris part. XI. ſett. 2. exceptio tun Einn Monci . (iooe krpe 4 Enne Ulto rin Cmgeche molin IITOu ne in⸗ Poponunrun Cllr Nno! ttenene l In A,. d WN ilfane füptnt 6 Wee⸗ PARS XI. SECT. III. 47 ½ Cl. Houckii iterum fundatur diſtin- Rione ſæpe dicta in partum anima- tum & inanimatum: ſed quæ Plinio & Juvenali, veluti omnibus Roma- nis, & toti Juri Romano-Græco, ſpe- ciatim Chriſtiano, fuit incognita. Cumque circa tempus animandi & formandi partum in utero materno, multaobſcura, ridicula, jocoſa, re- Ctiſſime ita judicante Cl. Houckio, proponantur, non eſt quod his ridi- culariis nugisque inhæreamus Par- tus Plinio & Juvenali indiſtincte to- to tempore quo in utero eſt, homo eſt. XVII. Putat tamen Vir CI. nil ad diſtinctionem hanc probandam, ulterius hæſitandum eſſé. Quid bæ- Rtas? inquit, Putat enim eandem probari ex Tryphonino Bere 39. de pœ. Errat manifeſte. Vid. §. 6: ſupra. Quid clarius? XVIII. De! I. J. alt. l. 8. f. de ficar. l, 4. extraord. crimin. l. 38. J. 5. de pœn. 4741 DE HIIRE VENTEIS pius viſa ſunt, quæ non recoquo. Miror tamen à Viro Cl. addi, ipſam Legem Corneliam non diſtinguere inter ejus pœnam antiquam & no- vam. Quæſo amiciſſime Houcki, qua ratione Lex Cornelia novæ pœ, nOoVX inquam; poſt ſecula aliquot demum introductæ, à Chri- ſtianis Imperatoribus ortæ, mentio- ner ullo modo facere potuit? XIX. Reſtat, ut dubium adhuc unum tollam à præfato] Cto Scoto obmotum. Quærit, qua ratione ab- actio partus eam quem ego deſigno Poœnam mereri apud Romanos po- tuerit, cum tamen infantis jam in lucem editi expoſitio impune ab iiſdem fuerit peracta? quod ipſe ſæ- pPius in meis Sonegiis hic Gronin- gæ perceperit Moribus irrationali- bus eſſe annumeratum: dum ſtatuo, conſuetudinem irrationalé à Prin- cipe quidem aut alio jure poſteriore abro⸗=⸗ quæ Vir Cl. ſubjicit, ſupra jam ſæ- 1 Grgen ho Emanege ſegnicen uſtker ito E Peßonteon ltonen. fücbünint an oneri aln inned atin Hennt Hee ſutbisit Uumiocon- ini uivte emmeng mebeymnee Immnne Ibe Cpear r lerflion, Usaliznin Eumgtfeſ⸗ luhanken mmnbze e ſni, Uennnen, wllae nmntſi aiume iüetng ICmu, mgi nnndri S etſon E Chunsche nſen 7 gummenh⸗ 4 Uementte onte — I nimie nmnlge Ghten minrunt. Mnlin mmihir PARS XI. SECT. III. 47 7 abrogari poſie judicem tamen ean- demantequam abrogetur, judican- do ſequi debere? Conf. Winther. Parthen. litigioſ. lib. I. cap. 13. lih. 2.. cap. II. & Sucholt. ad inſt. t. diſſert. 1I8. Reſpondeo: diverfiſſima efle, ex- poſitionem & abactionem. IIla fir ab iis qui in infantem jus habent, & cum oneri alimentorum ſe vident impares, aut in partu edito quid de- ſiderant. Hæc autem peragitur ſæ- pius ab iis quibus nullum in partum illum jus competit. Finge, patrem nimio voto (ut eſt in l. I. 5. S. f. de ventr. inspic.) liberorum ſuſcipiendorum duci, ſeque patrem optare, d. l. I. G. 3. Aſt par-= tum ab extraneo elidi. Quid hoc commume habet cum patre qui ſe non optat patrem, ex. gr. filiæ, cum ſperaſſet fillum, ipſe autem jam fi- liabus aliis nimis oneratus ſit. Ante partum adhuc ſpes parentes fovere poteſt: eaque non una: quæ poſt partum ſæpe decolat. Unde certiſ⸗ ſimum 476 DE IIIRE VENTRIS fimum eſt, naſeituros illos ventres Javorabiliora jura habere, quam libe- ros jam editos. . I. S. 15. de ventr. in poſ-. mitt. Ceterum Valentinianum, Valentem, & Gratianum Auguſtos, infantum expoſitioneém prohibuiſ⸗ ſe, docet I. 2. C. de infantib. expoſit. etſi hæc l. 2. integra Valentiniano, Va- lenti & Gratiano non debeatur, ſed ingens adjunctum habeat Tribonia- ni Sociorumve einblema, ut Gotho- fredus 4] l.2. C. Theodoſ. de expofitis, & Charondas ad I.2. C. de juſtin. de infant. expoſ. bene annotaverunt. XXDPenique ut ad partus aba- Rionem revertar, moneo, inter ho- diernos Chriſtianos qui Partum à Primo conceptionis momento ani- matum credunt, eſſe & Schützium Cur. Apparat. pag. 12. g& 13. ubi & re- ſurrectionem ex mortuis partui, etiam illi quem vulgo inanimatum ſtatuunt, adicribit: diſtinctionem- que ſœpe didam vulgarem (aan un- no leg enee ferbo nltzerte R Fei uhtte ſie Cteme hfe Eeumunt (Krſchel batrſ,n C0Cntighar enpmn ellitnjn ſaiili nmniquen tibentün in! uninn nel mnin⸗ ehtinin oen PARS XI. SECT. III. 477 Summo Legislatori Deo non place- re nec verbo Dei conformem eſſe ſtatuit) ex tempore quo partus mo- veri incipit & ſentitur, ortum tra- xiſſe, conjicit. Accedit Richter. Erkentn. des menſoh. part. I. cap. 2.8.2 ſeq. Scherzer. brev. Theolog. §. 71. Bayer. ad ff. de extraord. crimin. ad poſit. 14. p. 616. Stryck. I;. mod. ff.det. S.14. Zei- ler. centur. 5. epiſtol. 58. & centur. 6 epiſt. 76. multique alii apud eundem Zei- ler. cent. 5. in indice verb. Sel. IInde ex his nota ſis fictionem Juris Pontifi- Cli, Carolini, atque Hodierni, dum revera partus animatus, inanimatus per dicta tria jura fingitur. Quæ fi- io, fictioni illi Juris Civilis, de qua §. 7. ſupra, & diametro contraria eſt. Romani quem inanimatum partum credebant, fingunt animatum. Chri- ſtiani inanimatum fingunt qui re- vera eſt animatus, pro tempore conceptionis ut dixi priore. Quam diſtinctionem & fictionem erf in 478 DE JIURE VENTKIS i Praxi obſervemus, ipſeque ego a.d. ſmlin 2. Nov. I712. à udicé Omlando con- gnegu, ſultus reſpondendo ſecutus ſim, lu- Menn bens tamen audio Brunnemannum ciolt proceſſ. inquiſ. cap.9. n. 69. utilius ho-. Munbdin diernis temporibus quibus abactio- man gnin nes creberrimæ ſunt, fore, ſi legum- am in: abactionibus præfigerent. Addo Wiſſenbachium ad 1. tit. de publ. jud. S th. 38. Quanquam ut Paulo in I. 38. §. 5. Ae pœn. credam, ſine dolo poculum abor- Tluſams tionis dari, adduci viæ poſſum. Tertul. e apol. c. 9. Arali ſcopeliſinum erigenti l. 9. minfn evtr. crim. ſimilis eſt, qui abortum procu- Uminelesi rat. Roguſanos ætatem hominis à egl ie tempore conceptionis numerare, eſt unontn apud Suden. Critic. 2. qu. 3 3. Quic- mane quid ſit, Advocatis utique multo nii utilius eſt, diſtinctionem illam in Punim foro habere & retinere, quum par- inge N tum (quem vocant) inanimatum zni abigens, mortis ſupplicio non ſubji. Nag⸗ 1 ciatur: ut ita Advocatus delinquenti W vitam PARS XI. SECT. III. 479 vitam ſœpe poſſit defendere & con- ſervare, quod &Adοαααo 5ile eſſe, Qdocetur eo quod præter alios Jaſon a, ad l. 18. C. de tranſatt. u. 9. ex Imola D adducit, dum ait: iſta decifio eſt tenen- da menti, quia ex ea poteris lucrari unam honam veſtem: quia ubi oecurrunt peri⸗ oula perſonarum, ibi pluunt pecuniæ. SECTIIO IV. RKanſeamus ad Ventres exſe⸗ ctos. Exempla talium occur- runt infinita. Dabo unum quod memini me legiſſe apud Münſterum rnI Ccoſmograph. libr. 3. ubi ait ,; Eber- urnd hardum Comitem Wittenbergen- ſem vivum ex materno utero ex- um ciſum, id quod præſagium fuiſſe unmH putant futuræ ſuæ in vicinos graſ- N Tationis. Hos Cæſones dici: docet mnm IIidor. 9. origin. 3. Eoſdem autem & unk. Ceſares eſſe cognominatos, quod Gi idem Iſidorus d. cap. 3. affirmat, E. ToK. 4 8 0o DE IIIRE VENTRIS roſimile non eſt. Nec probatum hactenus, Cajum Julium Cæſarem id nominis indeptum eſſe, quod mortua matre ventre cæſo ſit natus: etſi idem Iſidorus: d. loc. id comme- moret, & à Spartiano in Zlio Ve- ro princ. adducatur. Non quod iſti fabulæ ideo fidem detraham, quod Mater C. Julii Cæſaris plures annos adhuc ſupervixerit: neque enim matres necçeſſe habent ut ob ute- rum cœſum vitam cum morte com- mutent, hiſtoria non una matres quæ ſupervixerint exhibente: vid. Ungepauer. I. exercit. Juſtinian. 2. Sed qued unicum iſtud argumen- tulum à Cæſaris etymologia peti- tum, nil quicquam habeat pondu- ſculi. Prætereaque liquido conſtet, Qæſaris id oognomen familiæ fuiſſe, forte primo hujus familiæ à cæſarie 10 ettma lul Clet ſalscyn Nuns woſt orCoi Pyeammesi enaunfle hemnon hnonsd en eobennle opiopen llsn ie An ſpegn Crles Upe eritotir milekeo Enn Gnth mtuloleron ler iinn Eick l Uürrilu, inditum. Ita enim Feſtus: Ceſar quod Prall i eſt cognomen Juliorum a cæſarie dictus eh. Quod autem ſubjicit Feſtus: quia ſilicet lghtif⸗ z PARS KXI. SECT. IV. 481 dinen ſeilicet cum cæſarie natus eſt, id credat nn qui volet. Poteſt utique & à cæſarie ler d n duis cæſar vocari, etſi cum Cæſarie l anf natus non ſit. IIlud certius eſt, ab hoc Cajo Julio Cæſare ſubſequentes Udin . —R lude, Imperatores idem Cæſarum agno- Mon ocolit „. — men afſumſiſſe, ut is Cæſar ſit quu Imperator. Veluti apud Ægyptios Pharaonis & deinde Ptolomæi no- men eodem ſenſu omnibus regibus MEgypti impertiebatur. vid. Jan. unn. Druſius 2. miſe. 92. Illud intereſt, nme quod ſubſequentibus temporibus, Taine I Ceæſares appellati fuerunt, qui im- GHα peratoriæ Majeſtatis Candidati e- rant, id eſt deſignati ſucceſſores l. 7. GI. C., de mal. & mathemat qui Nobiliſſimo- rum titulo decorabantur. vid. I. 2. G de fer. ubi inſcriptionem vides Nob“ßámü·. CC. id eſt Nobiliſſmi Cæſares. Conſi- militer in l. At. C. de priv. eor. qu. in lJacr. pol. mil. illa Honorio NB. deno- aant Hovorium Nobiliſſimum. Confer I. 14. C. religioſ. ubi in ſubſcriptione X habes , egne an I Uhleein herirohe⸗ 482 DE IIIRE VENTRIS habes Honorium Nobilem puerum: Add. . cul emn Anth. Matth. comment. ad Inſt. Proœm. cap. 2. n, 1. & ſeq. Unde & hoc ſequi- tur, Nobiliſſimatum fuiſſe, poſt Im- peratoriam Majeſtatem, dignitatem ſupremam. vid. Guther. I. offc. dom. Aug. Cap. 4. Sequitur porro, alio ſen- ſu Patriclatus dignitatem ſummam/ prædicari S. 4. I. quib. mod. I. patr. po- teſt. toll. ſolv. ubi ſummam interpretor præſtantem, quemadmodum ſummam remp. accipere fas eſt in l. i. J. 20. F. de exercit. act. & ſummum virum apud Corn. Nep. in Præfat. Nec mirum, Cæſaris cognomen deinde aliam ſi- gnificationem adſumſiſſe, ut ſcil. ſucceſſorem Imperatoris notet, qui his temporibus Rex Romanorum au- dit: Nam & ipſa Imperatoris vox à priſtina ſua ſignificatione deſcivit, ut vides vel apud Vinnium not. ad pr. I. Proœm. verb. Imperator. Quibus adde ſis etiam Provinciarum Præſi- dess M n u Il uun Pnonun ſodau, A Nun Ikuunre Kuiſenet I Mere ſltur per lenen ſen Anlkiſenm ütcee lerugr ſockr⸗ 4 Dupnemunn. Coiel teuentr NeMuin emniene hinn in nſhn uſh, N 4 mie INI irnnl ltel . ze ikliotg enetigtn Anhebts npancin Ulgen ſmme Gnleng mmniinte Mnunm veltl n/ nniin l 41 Menmn CCente int. atle r nznwtgn INuoGN . Mnifn atre eli wunm n Cin eunnhet 8 PARS XI. SECT. IV. 483 des , Imperatores appellatos fuiſſe: apud Petron. ſatyric. II. Etiam exſectos, cæſones co- gnominari docuit me Scaliger ad Catulli illud epigramma: Chommoda di- cebat. Nunc repeto huc de cælſo- nibus repræſentata ſupra parte 6. §. 48. Cui junge lis ejusd. partis 6. J. 16. III. Præterea ex ſupra dictis ſe- quitur, nec feminam uterum ge- rentem, ſœtu nondum extracto, ſi extrahi Ventri commodum ſit, ſe- peliri debere. I. 2. f. mort. inferend. Hiſtoria quippe teſtatur, matres de- functas vivos edidiſſe infantes. Brunnemann. ad d. l. 2. de mort. inf. Ita Gorgiæ Epirotæ in funere ma- tris utero lapi exemplum eſt apud Valer. Maximum lib. 2. cap. ult. quod eleganti epigrammate expreſſit Be- za poëmat. var. pag. mibi 92. 4. Add. Moonen. Chronic. Daventriens. ad an- num 1567. 14. Jun. & Calp. Reyes Franc. comp.ju. quæſtion. cap, 79. n. 12. X 2 ubi urzi exemplum feminæ gravidæ ab Hiſpanis ſuſpeniiæ ſive (ut ipſorum elegantia utar) patibulatæ quæ poſt quatuor hofas gemellos vivos pe- perit. . ” IV. Unde ſimul patet, ſi ſemina maritata mortua; de ventre rumor & præſumtie ſit, maglſtratum ea in re debere eſſe curiofſum: non raro enim venter vivus eſt, etfi debilis. Brunnem. d. toc. Ubi recordor hiſto- riæ quam egi apud-Richteram aæi- om. hiſtoric 380. . o. Adſeribam ipſiſ- ſima verba: Her: Philippus pflag zum exempel zu erzehlen / wie in Thuͤringen eine ehrbare Matron vom Adel imit ſehwehrem Fuß gangen / und am Tage Mariæ Krauk⸗Weihe / wie man es ge⸗ nennet / in die Kirche kommen / und vom Geruch der Kraͤuter in eine Ohnmacht gefallen jund alſo fuͤr todt liegen blie⸗ en / daß man kein Leben mehr an ihr Ut⸗ geſpuͤhret. Da man nun ihren Jun⸗ Eeyn gefragt / wie er es macheh wote⸗ N 484 DE IIIRE VENTCRIS W oh Verkſue lurſee rteich bltſeln Pgferneren Vbenen 1Ocet 6Vkene ceheehen hen 2 Ahihnnie r dſhrtt MANbet lna grnſree lied elo fuß pefft tankrumer ruhmran ln intte elci knumi, ti Mihttne Rputr ſ Met mmn ſrinte hncrnxn . finencr ſilerie⸗ Poffet PNNoorge PARS NX. SECT. IV. 4 85 ob er ſie in ſein Hauß wolte tragen laſ⸗ ſen? Hat er geantwortet: Weil ſie GOtt in der Kirche abgefordert / ſolte ſie in der Kirchen bleiben. Da man weiter gefragt / ob er ihren Geſchmuck/ guͤldene Ketten und Ringe / zu ſich neh⸗ men wolte? Hat er geantwortet: Nein: er wolte ſie laſſen bleiben wie ſie GOtt abgefordert / und muͤſte er ſeines lieben Weibes entrahten / ſo koͤnte er auch ih⸗ res Schmucks entbehren. Da ſolches ein Bube mercket / komt er bey der Nacht in die Kirchen / und will den rodten Coͤr⸗ per berauben. Aber da er die Ringe abziehen will / reget ſich die Leiche. Dar⸗ uber erſchrickt er und laufft davon. Das Weib aber ermuntert ſich / und komt wieder zu ſich ſelbſt / und debieret einen jungen Sohn. Da ihr nun Gott ſo wunderlich geholffen / hat ſie denſel⸗ ben Sohn unſerm Herrn Gott wieder gegeben⸗/ und ein Geluͤbde gethan / daß er ſludiren und ein Pfarrer werden ſol⸗ te / ſo ihn GOtt leben laſſen. Solches X3 iſt 486 DE IIRE VENTRIS iſt auch geſchehen / iſt ein feiner gelahrter Mann / und in Thuͤringen ein Pfarherr worden. Per Dominum Phihppum in hac hiſtoria intelligatur Melaunch- thon, juxta Penoniana in voce Me- lanchthon: ibi: en Alemange, quand ils diſent, Dominus Philippus cela S'entend de Melanchthon. V. Laude ut adeo multa digna ſit Lex illa Regia quæ ſepulturam mulieris prægnantis vetuit: quæ eſt in d. I. 2. Quemadmodum & alias Regias id eſt à primis illis Romano- rum Regibus latas leges, quæ Juris Papyriani nomine alias vemiunt . 2. F. 2. Orig. jur. rationis & æquitatis fundamęentis innixas eſſe, animad- vertere licet: quam in rem egregia quædam commentatus eſt G. van der Muelen. ad d. l. 2. J.2. ubi & Le- Ses illæ Reglæ: Ne Dii cum fimulacris colerentur: Ut quis feſtis diebus abs onni epere abſtineret: Ec. SECTIO Den hr lineni ſolmet ion Gbuenehnn . Nenn- Saconm Welt hn (lle idefu Wnegtd punGdl. iwin ⸗ g⸗ U Deine umerwir lee Poh Mumau ehen lelerie, afen NNH izfinte, unen e uun lie⸗ l uni N1 np u Pezl a e Un Cnn en ienget llnn. nennn,1 AG le, n. Ukenentt dln lhile⸗ in n CN PARS IX. SECT. V. 487 SECTIO V. S. I. D Ventris contraria pertinet & Aiſla Extritio de qua Part. 6. J. II. Cuijunge ſis quæ noviſſime adducta leguntur apud C. H. E. D. Itin. Angk. & Batav. pag. 82. ſegg. II. Pertinet huc etiam, quod ho- Hies aliquando in Prægnantes ſievi- ant, veluti famoſiſſimæ illæ Veſperæ ſiculæ viderunt & uxores prægnan- tes, ne quid Gallici ſanguinis ſuper- eſſet, diſſectos. Horn. Orb. Politic. in memorabilib. Seilię. Adde ſis Gro- tium de jur. bell. E pac. lib. 3. Cap. 11. num. 9. III. Pertinet hue & Sterilitas: cui tamen varii varie conantur occur- rere. Juditha Boleslai III. mater;, votum cum S. Ægidio nuncupaſſet, ventre beata eſt. Eſt ille Boleslaus ile Tertius, Dux Polonorum, qui sum Henrico V. Imperatore bella X 4 geſſit 48 8 DE MIRE VENTRIS geſſit, cujus Legatus cum annulum detractum digitis, auro Imperato- ris adjeciſſet, ſibi poſterisque Habe- dGanckiorum cognomen peperit. vid. Hübner. Politic. Hiſtor. part. 4. libr. 2. in Boleslao III. 1e PARS DUODECIMA. S. Upereſt ut de Ventris Affinibus O nonnihil ſubjiciamus. II. Ad hæc refero, Primo, Arbo- rum ſimiliumque Preægnationes: de quibus Plinius libr. 12. Piſt. natur. cap. 14. & libr. 25. cap. 13. & libr. 31. cap. 10. Ubi utilis non minus quam elegans Quæſtio occurrit, cujus illæ pericu- lo ſint conductoriſve an locatoris? Et regulariter ad locatorem caſus talibus prægnationibus imminentes fortuitos pertinere, tenendum eſt. v. l. . J. 2, 1 25. §. 6, F. l. 8. C. loc. o 27 . uAdt. Eeez V Cnien nontan Potontn la Hlseniu uneke Miiren ken MKinovote nn t 1 LAEA Iodinlie Gutcoddasn eſont,i ſſegenier uhl ſener nn Clchos⸗ nleparat, n * etn omint (Munhhtett ant Fnülik n 1 nlhh gniin 14 e Pnteen rlegene. enlerud Ctatn,H trunn Euind. ſee. 3 87 — PARS XII. 499 Auct. c. 3. X. cod. Dixi, regulariter. Eſt enim non tantum exceptio, ſi aliud pacto convento placitum ſit. I.7. f.5. de pact. l. 23. de reg. jur. ſed & nota- bilis altera niſi præcedentium anno- rum ubertas, prægnationum talium raritatem ſterilitatemve, aut aliam ipis incumbentem es Siay (ut lo- quitur. d. l. 25. J. 6.) compenlſet. I. 15. H. 4. ff. l. 8. C. locat. c. 3. X. locat. Tum & intelligendum id eſt, de præ- gnationibus talibus quatenus adhuc tales ſunt, id eſt nondum à matre ſive genitrice ſua ſeparatis & quaſi adhuc ventribus. Quamprimum autem fructus ab arbéribus per co- lonum ſeparati fuerint, pereunt co- lono, utpote qui per iſtam ſepara- tionem dominùs fruduum perce- ptôrum factus eſt, etli mercedem nondum ſolverit. v. l. 9. C. de pignor. a t. juntct. &. 36. I. de rer. div. & I. 26. J. I. I. 61. §. S. de furt. l. 7. pr. F. in quib. cauf. pign. tac, contr. Quod requiſivi X ſfſfepara- 4930 DE IIIRE VENTRIS ſeparationem ipſius conductoris, in 60 concordat cum uſufructuario, differt à bonæ fidei poſſeſſore. I. 48. de A. R. D. . 78. de R. V. d. 8. 36. J. de K. D. I. I3. f. quib. uſufr. amitt. l. 136. de R. J. vid. Aphoriſin. noſtr. ad inſt. Rör. 2. aph. 4r. Contentus fui autem ſeparatione, quia & leges eadem contentæ ſunt., Ut erubelcendum ſit Doctoribus illis qui præterea frumenti excuſſionem, immo & in horrea collectionem requirunt. Nov. 18. Cap. 5. ad d. Lauterbach. cmp. Tpag. 384. ſeqgg. I. At opponat quis dicatque, caſum à nemine praſtari l. 23, de R. J. cum ſit vis Dei l. 25. §. 6. loc. cond. cui obniti nemo poſſit „ nemo de- beat: adeoque nec locatorem te- neri ad eundem præſtandum con- ductori. At is ſibi reſponſum ca- piat, locatorem heic caſum nom ræa- Kare, ſed ferre. Antequam enim fiu. Qus ſeparati ſunt, non ſunt coloni irlzen Ahnc hori us inn Piteſen nenſeeron Urentotun 6t cehiane, benn he lepencto nuenwrfen ſkun gocle IA Men Electrt⸗ Unofret 1, Cintt ing elle ea lci fuchn (erunt a uni hnt lter con Iinmtn uonſep X immen inncdin N Eun. ttlu, l.ant. enott⸗ Nenente. Euttmdan, Gmnince n t. nin N. tcori G PARS XII. 491 (qui vulgi error eſt) ſed ad ipſum adhuc pertinent locatorem, ut in ipfius ſint dominio locatoris cui proinde pereunt, ceu domino. l.9. C. de pign. adt. Si forte inſtes, eſie ta- men locatorem, etii dominum- at- tamen eorundem ſimul débitorem. At debitorem interitu rei debitæ liberari. E & ex legati. 23. F. de V. O. Relpondebo, régulam ex d. l. 23. huc non pertinere, cum (præter- quam quod loquatur de re princi- pali, at nos hic de aceefſorüs) agat de re certa debita. At prægnatio- num proventus eſſe omnino incer- tos, & antequam proveniant cum ſterilitas eſſe ea poſſit ut vel nulli vel pauci fruckus prodeant, & cum provenerunt ac ad maturitatem deventuri ſunt: habeatque quod ſibi imputet conductor quod antea illos etſi immaturos, (ſi talibus uti veluerit) non ſeparaverit. J. 73. §.2. 492 DE URE VENTRIS l. 20 3. de R. J. Add. Diſſertat, ad Pa- 1œ. Belgic. ſect. 2. IV. ecundo ad hoc caput refero Tntta præagnantia, de quibus Müller ad Struv. fj. padtis th. 44. Engelbr. ad d. tit. th. 56. & alii Doctores tum ibi tum alibi. Vocantur autem facta illa prægnantia quæ cauſam bonorum conti- nent. l. 52. S. I. ff. de V. O. Nota, con- tinent. ita ſcil. uxori prægnanti Ven- tremque continenti adfinia ſunt. Quid ergo continent? Textus ait: cauſam bonorum. d. I. 72. in fin. Ita verbi gra- tia tradere rem venditam eſt fadum prægnans, quia continet cauſam bonorum. Antequam enim ven- ditor rem emtori tradat, nondum eſt res vendita in emtôris dominio: at poſtquam eandem rem emtori venditor tradidit, tvonfeſtim iſtud factum traditionis eſt cauſa adau- ctorum emtoris bonorum utpote in quibus nunc etiam dominium zei emtæ invenitur, quod ante tra- ditio. lionek Gumcompn m Frgnung Nenebono Nttmn cozo orunalet unen teſalone (enetgo uüilin h beißf. Petnneniun j i . unn Ilrbuc⸗ Pllaretn In ſentit ſel loetur) näin 6Cin 3 NIHe PARS XII. 493 , itionis factum in iisdem bonis non- dum computabatur. At verbi gra- tia hortum fodere eſt factum non prægnans, adeoque à ventres cauſa nempe bonorum, nudum, inde & mnudum cognominatum: ſive enim hortum alter meum fodat ſive non, eſt tamen & nunc in dominio & ante foſſionem in eodem fuit. Vo- cem ergo bonorum accipiemus pro dominio, ut & alibi fit. J. ult. I. de vi bon. raptor. l. 9. rem. pup. ſalv. for. I. I. de ufufr. leg. etſi alibi bona omne patrimonium complectantur. I. I. nn 7. Wi. præf. urb. I. 20. quod met. cauſ. ITAAn . . . l. 3. §. 5. jundt. I. 9. J. I. Minorib. l. 5. pr- in eiigſet. lt onten Cvninoe leee, DL V. Ex his componitur diſſidium quo alteréantur, at venditor ableil- ſe rem venditam cogatur tradere, an magis præſtando id quod inter- eſt liberetur? Et in geneke: An de- bitor facti ad factum cogi polſlit? Nos diſtinguimus inter fſactum præ- Arne tn Nln iae ,Aninun 49 4 DE MIRE VENTRIS gnans & nudum. Ad iſtud debitor tenetur I. z. J. 5. C de Donation. I. 11. J. ult. J. de legat. 3. & §. 3. in fin. ibi⸗ debebit. I. de emt. & vendit. non ad hoc ſi velit præſtare id quod inter- eſt. Dum dicimus ad iſtud debi- torem cogi poſſe, intelligimus im Nemerund Civile „ non naturale. erbi gratia, equum venditum non cogetur venditor manu ſua apprehendere, itaque ad emtorem adducere, hoc enim eſſet factum naturale, & qualſi aliquod ſervile ad quod homo liber non debet co- gi. At ut equus ille venditus per exeeutores ſive (ut hodie loquun- tur) Pedellos venditori auferatur & emtori prłꝑſtetur, adeo ut hanc executionem impedire nequeat venditor, etſi velit id quod inter- eſt præſtare, hoc eſt ſenſu civili tradere, & hoc erit ergo factum legale v. I. 68. . de R. V. ſuntt. I. I. F. b. . quis jus dic. non obtemper. Cum er- 3 1 olmünn füone rl berannon Niurlh.f gin nrſn MNNN Uamnli ſci rler loe bhoumfn Eeiwe its Mpnabtef ittl Aento iner lnalgle MColin ire ni lcii in Cnhmni Uollort elot n 1W Ur, Pm ſünn Ekennen ntdtn UAtie TMorce. eſkninte leenr ialennt decudhne re er Sedim, lun ani aphin lOE Cn 9 PARS XII. 495 go ſtatuimus, venditorem à tra- aitione præſtando id quod interèſt berari non poſſe, nobiſque oppo-⸗ nitur l. 13. ff. de re judic. in verbis: gyia non facit quod promiſit, in pecuni- uanm numeratam condemnatur ſicui evenit in ommibus fuciendi obligatiombs. Re- ſpondere licet I. diſtinguendo in- ter factum prægnans & nudum Ut de hoc dictus textus agat: non de præœgnante §. 2. I. de donat. pr. I. de obligat: l. 68. de R. V. Tum 2. diſtin- guendo inter traditionem natura- lem & legalem. De illa loqui tex- tum oppoſitum: non de hac. d. l. 68. jundz. d. G. 2. & d. pr. Plura hac de re dixi ſiciliment. manip. 4. ad paginam Compendü Laut. 356. Vis & alios lector? Vide ſis Wiſſenbach. F. de. V. O. th. 8. Harpprecht. ad pr. I. de V. O. n. 5g. & ſeqq. Bachov. ad Weutler. p. 2. diſput. 27. th. I. lit. L. && ad Weſenb, par. F. de act. emt. vend. Ungepaur. exerc. II. quæſt 2. Lang. V ad F. 496 DE IRE VENTRIS ad ff. difput. 20. th. 14, Tileman exerc. cathedr. ad lI. tit. de V. O. controverſ. n. 7. Thomal. ad Huber. l. d. I. poſ. 24. Hanedoes. exencitat. 18. quaſt. . Majer ad Inſtit. pag. 7I. In ſpecie de venditore præciſe edtradendum obligato, adde l. 6. C. de reſe. vend. l. II. J. 2. I. 46. de act. emt. l. 10. ihi: potes. C. eod. & Doctorum conſen- tientium ſemicenturiam ferme a- pud diſfentientem Rebhan. 3. para. lipum. I. Conſentiunt & UIngepaur. 12. eercit. Juſtin. qu. y. Coppen. 2. obſervat. pratt. 45˙. Vinn. ad ſ. 3. J. de emt. vend n. 6. Eckold. F. de utt. emt. J. I. Mynſinger. & Gulich. 4. ob'ſerv. 61. Struv. & Muller. exercit. 23. th. 106. Illud adhuç notandum, poſſe tamen emtorem;, ſi velit, id quod ipſius intereſt præferre & pe- tere. l. 10. ibi: potes C. de ack. emt. Brunneman. ad l. 4. C. loc. cond. VI. YZertio, huc referas & Spem, quæ in conventione conditionali ceu Ein Mtn Ateihnch elante Odigrionen Geopum ,i ſenirtenpo nbicr ad n esleo/, u, ſ nelNKe ameno Czlorundt Gmm / . ihlun er A dls⸗ Penholn (rolnet EC Te Mln ſe Tlien Ftufei iſ WI I enn , NAlnp, inn 4,3 . Man 6 uim m, Uätnztn . Ccnionen N de in utero mauterno dicitur latere- auterbach. comp. ff. pag. yl. Et- ſi iple Lauterbachius ibidem ipſam obligationem latitare dicat. Quod eredo parum accurate dictum: v. l. 213. de V. §. niſi inſpecto deinde exi- ſientiæ tempore, tum enim retro- trahitur ad primum tempus con- tractus l. 9. J. 1. l. II. G. I. qui pof. in pignor. §. 3. I. de teſtam. militar. I. 20. cond. inſt. l. 26. de ſtip. ſer. I. 8. contr. emt. I. S. de. peric. GC comm. deficien- te autem conditione tota decolat obligationis ſpes d. l. 8. pr. de per. E comm. I. 37. de contr. emt. Spes: inquam: hæc enim aderat. Non aderat obligatio. Quam etiam ſpem poſt mortem noſtram in here- des noſtros tranſmittimus. §. 4. I. de V. O. Veluti & alias ſpem emi- mus. l. 12. F. de act. emt. vend. VII. Ei quod dixi, ad heredes ſpem tranſmitti- opponunt h un. 5. 7. C. de gçadue, toll, l. 42. pr. de O. & “ d. Se 49⁸8 DE IIRE VENTRIS A. Sed reſpondeo, eſſe hoc nota- bile diſcrimen inter contractus & ultimas voluntates. Ut in illis ſci- licet heres, ſit & ſpei heres: in his non ſit. At cur quoque non & in his, in ultimis inquam volunta- tibus? ex. gr. legatis. Scilicet quia bæc magis ex amore procedunt, utpote donationes. §. I. I. de legat. ibi: donatio at veluti & heroum fi- lii aliquando noxæ ſunt, ita potuit teſtator patrem amaſſe, at here- dem odiſſe. At in contractibus cenſetur quilibet in ſuam & ſuorum commoditatem contraxiſſe. I. 13. C. contr. ſtip. Aliam rationem dat San- deadl. 18. f. de R. J. Aliam Prantzk. ad g. 4. 1. de V. G. VlIII. Quarto, ad afſinia pertinent & parietes ventrem facientes, de quibus l. 17. pr. f. ſi ſerv. vindic. add, Alclat. 6. parerg. 7. & uterus civi- tatis, apud Theogn. Et ut alia præ- terea;, etiam Theologica, vid. Epi. Unhle Ctairion Dus lauert⸗ ub Kan bllrt lbicumſo ule lantb leenifneye Eitn immni i ninu en 1d n UN krüruhen t Cügle an 6 Unefunnn r, Omwenort Hatunfiu 4 intifn gchnn limiten Virtinim . W/ C 40 69 “ Gigunnt Ni Nar nne ſrl Lültem ninii le,rlr Knonutin lunkiom, mmnlel, inentrkn⸗ Alunkun tühriet Nbetnee AH Euensn rie “ PARS XI. 499 4Kol. Jacobi cap. 1. verſ. 15. & Joann. Evangel. C. 7. verſ. 38. Pertinent hue & innciationes Prægnantes, de qui- pns Lauterbach. compend. f.pag.608. in b. & cauſæ Prægnantes, velut apud Huber. tit. F. de procuratorib. poſ. ut. ubi tum locum habet illud: Re- bus ſic ſtantibus l. 38. de ſolutionibus. Referri huc poteſt mons ille parturiens gemitus immanes ciens: E cum eſſet in terris magna exſpectatio, murem pari- ens; apud Phædrum fab. 23. libr. 4. ubi Freinsheimius hiſtoriam ſubji- cit Caligulæ de quo Suetonius in Calig. cap- 46. ſeqq. Expeditionem concharum collectione adimpleſſe, commemorat. Eſt & aqud eundem Phædrum fabula de Cane Parturien- te libr. 1. fab. 19. Eſt & apud propertiũ libr. 3. eleg. 7. verſ. 1I. Lingua gravida, ubi verborum tanta cadit vis, tot pariter pelves tot tintinnabula dicas pulſari. Ju- venal. ſat. 6. verſ. 4 9. vid. Drexel. orb. Phaeth. c., 23 Apud Pucretium 5o9 DEIIIR. VENT. P. XII. libr. 6. verſ. 258.6S 439. habes gravi- dam tempeſtatem & nubem gravi. dam. Nec omittere hic poſium li- em, quam eſſe generis feminini, J 4 4 P ſœcundam, gravidam, & quamlibet Mhh.l⸗ in ventre habere alteram legis apud Wintherum Parthen. litigiof. libr. 1. qp. 2. num. 4. Sed ego finio gravida Pharetra, verbis Horatii: Iuteper vitæ ſcelerisque purut. (0) Non eget Mauri jaculis nec areu, Nec venenatis gravida ſagittis, Fuſce, pharetra. 1 A. A. PAGENSTE- CIHIERI, J. C. CORNIBUIS GOMu᷑ðITs Diſſertationes duæ. n Kr⸗ Utini Cn inri umlne InO Mieng: tile if SEEEEEE c Be; eize 2 & 6, 26c1 * P† * * ½ 6α ½2 A. A. Pagenſtecher. J. C. LECITORI S. P. D. Uas hic vides de Corni- bus & Cornutis diſſerta- tiones duas, reapſe tres ſunt. Sed tertiamnunquam p r nuntiavi. Deſtinaveram D. Chriſtophoro Waterham O 0* denſalia Tranſiſalano & Civita- ti patriæ à Secretis: cui honores utriuſque juris Doctorales in fi- nem Octobris A. C. 1708. deſti- nati erant. Verum cum ipſe, ratione officii, in patriam re- vocaretur, ut non niſi a. d. 22. Decembris dicti anni præfatis Aa z hone- 36 (9 3 “ Bonoribus potuerit ornari, ean N uæ in chartam conſeceram, in Digertationem primam intruſi. N Hinc prima auctior evaſit. Serip- WW tiones autem has meas qui ro- (0 dent, eos invito ad Sydlogem Gnae Diſſertationum hoc anno Bre- iug mx editam: ubi dixi pagina an ſii 40r. & Paucis ſequentibus. Mi- Perbue hi id unicum operæ pretium poſ- mmun ſit eſſe, Patri? meæ, immo & uanmmen omnis Germaniæ, hujus etiam M Provinciæ Groningan-Omlan- tuy dæ, dialectum, a contemtibus 1 publice vindicaſſe, diſſert. I. 525. Vale & judica candide. DISSER- ine ,urke Clentto RS 4 DISSERTATIO I. DE CORNIBUS ET CORNUIIS. Groningæ in Choro Fempli Academici a. d. 25½, Oobris 1707. cum Nobiliſſimus Vir D. Adrianus Joſephus Trip, Judicii Militaris cum maxime Præles meritiſſi. uuns⸗ in numerum J. II. Docktoru More Majorum Pabliehtus coopfabatur proönuntia- ta? nunc auéctior, H1, . RKex- Divinam ſolebat Non provide! immo P* ſcelerate! Si prineipio mundi „ ajebat, Deo adfuifſem, multaz condita fuiſſent melius, mal- . Aa 3 ca Lphonſus X. Hiſpania .culpare providentlam. 5/ 6 Diſſertatio 1. ta ornatius. Miſelle, quo lingua abis, quo mente? Adeo verum eſt uod ille ait, iſtum eſſe nonnullis Acſaurutn in lingua ſitum ut quæ- fſtui habeant, male loqui meliori- bus: non abſimifÄes illis apud Pli- nium, qur cuminum atque ocimum ſerentes, tum eas herbas lætius pro- venire credunt, quando cum ma- ledictis & probris ſeruntur. J.2. IHle quem quaſi Philoſopho- zum quendam Deum olim habitum fuiſſe, ex Cicerone novimus; Di- vinus Plato, quam varias egregi- arum lucubrationum ſuarum ex- pertus fit cenſuras, Athenæus e- docere poterit: quas vel nec in eo effugere potuit quod ad ea quæ ra- rius eveniunt leges applicandas eſ- ſe voluerit: quaſi ea in parte ſcili- cet adver (arium ſibi habiturus fuiſ- fet Theophraſtum, qui referente Pomponio, jura de iis quæ ut plu- Timum evenire ſolent, non de iis guaz ⸗ kee N⸗ kas 1e cenenn ppnnl icle ſel ncen flen (fore laungt m een ogelrt 1. N kEA Nl fen cbhe fſeltt, l ſiocen Unndane clken nithe Dn gin ietere teßen 61 lehſene neſenm elnli in Bgu nEgeinn thükir Aunenn tlon. rlingee nainkien RMN . nftiegth n Lunn ,Aaon. e rene AAda erb Ileſuneſi Euntunut tte Ce⸗ De Cornibus & Cornuti. 7 quxæ ex inopinato, conſtitui debe- re ceniebat: idem agnoſcentibus ræſtantifſimis iftis legum cory- phæis, Celſo atque Paule. Bona vVerba! Quaſi ſcilicet neſciamus, et iam de rariſſimis caſibus leges vel in ipſiſſimo illo noſtro Juris Ciwilis Corpore promulgatas extare, Ne- L ge enim incognita ſunt apud Ju- lanum ipſumque præfatum Panlum Ioça, de ventribus uno matxis ute- 1r0 geſtatis tribus, quatuor, quim- que. Neque latent Caji de fiumi- ne ad priſtinum alveum reverion item de homine centum annos vi- vente;, viſiones: Nee Ulpiani o⸗ pinio de pila in tonſoris manurm, immo cultellum, delapſa; ut gula exinde ejus quem tonfſor radebat; fuerit præeila: Nec Juſtiniani de fe- mina quinquagenaria majore par- tum edente: de inſula in mari na- ta: de ſponſo oſculum ſponſæ ſuæ non impingente, famofifimæ con- Aaà 4 ttitu. 5* Diſertatio I. ſtitutiones: ut de partu in fine men- ſis undécimi lucem adſpiciente, ce- teriſque ejus generis, nunc nil me- morem- (. 3. Scilicet ex prudentiz Le= gislatoria hoe omne æſtimandum eſt, ita urx cum ea quæ quotidiana ſunt, ſocietatem humanam & ci- vitatem quamcunque magis affici- ant, potiſfima Legislatoris cura ad Aoridians negotia magis extendi ebeat: & tamen rarenter emer- entibus non plane ob id ſubducen- a ſit; ſæd ut In his ſit parcior. Eſt cadem & Celſi COti ſententia in. 27.fk. de legibus, dum ad ea quæ fre- quenter eyeniunt, non unice ſed potius jura aptari debere, cenlet- Cumque & ſocietatis & civitatis eura & cuſtodia unicuique civi in Partihus ad ſe pertinentibus incum- bat, reſtat, ut & hie circa ea quæ magis quotidiana ſunt, magis cu- rioſus ſit. Pertinet huc Lauli Eti monela Moyn anck: eaginr dumenmn ſW ſennhe⸗ ngleun (ſerliele henmuman Elle ori irnln il CclcEite khelsſu ſNert (glunogen Uri, un tenuuci a m. Cine Esrnne Gileigen mn, do IMnarrred tti murt uune en laten Imhiheu lbckrn,, n Wenin ienle Weefinntin Gelntlim tmmmt4 e npe Ke. Purwenn rußereil Urlerene. OAdlen kgrin trrmnu lagtefe⸗ Un u,eO t, Ee Kektit aireit tbeta? e4 n ehn. 0ℳ De cCornibus &o Cornutis. 9 monela: Plenius, inquit, roge quæ ad hæc ſpectant attingas: quo- tidiana enim ſunt. 15. 4. Non potui non; dum mi- hi verba Hodie in publico hoc ſo- lennique conſeſſu, more Majorum facienda eſſe ſentiebam, Pauli hanc ſapientiam amplecti. Nec longe la- teque quotidiana mihi materia ac- quirenda videbatur: cum ante o- culos & inter manus, immo & an- te pedes ſita conſpiciatur. y. y. Nec tamen ob id quod rem quam aggredior tam quotidianam dixi, ullus velim exiſtimet, rem me nauci aut viliſſimam tractatu- rum. Quin contra, eſt eadem ta- lis quæ omne ferat punctum: talis, qua plerique mortalſium gaudere a- mant, alio iterum ſenſu in æter- num carere diſcupiant: talis, quæ infinitis mortibus ſtragibuſque re- ferta atque famoſa ſit. Talis, ſing qua reſpublisa minus commode ſta- 10 Diſſertatio I. requeat. Kem, dicitis, arduam, atque cui auribus linguiſque fave- amus, digniſſimam! Penes vos, Auditores, omnis hujus rei ſit di- judicatio, De benevolentia ſaltem veſtra ſi me vultis jubetiſque ſecu- rum eſſie, quod vehementer a ve- Kra benignitate depoſco, non gra- vabor, propalam profiteri, me de CORNIBLIIS & CORNIITIS non- nihil dictutum. Quid enim his quæſo cum maxime magis quoti- dianum eſt 2 Cornua ſunt omni- bus: aut eſſe poſſunt. Er, Mon adeo exoptatæ illos conditio- nis mortales, quibus non ſunt do. Ini aut brevi ſaltem non erunt, zornua! Infelix illa quodammodo materfamilias, cui nomeſt aut brevi non futurus ſub privo tecto, Cor- Mutus! Ne erretis. Senſu Latino, wornutos heic accipi velim: utbru- Nainquam, animantia cornibus in- Rruga intelligantur, quo ſenſu a- S pud nit Sennen t (nuti rllinecn, Pons, dlo ecoou ute mmor, Dtegten ilggeni , uton n ſteſtin Ned ie Cen tſex ſcui o ecen 5sCei ſug ate e 1 Knn 6 gihnin (Malnt D 4 el enig . n Nusn eenite SM iheiſgefn ſernentiſt SZ tiri et NNN “ Cinl, Cnuitent⸗ Nlr, Nel S uüe mnoorennt, gltumn lelalre⸗ lecn li laH) ein tr. onikr goſel De Corsibus & Cornutis. 1I1 pud Varronem , Martialem; alios- que, cornuta oecurrunt, quæ Ci- cero aliique cornigera etiam appel- lant. Sed eſt & apud Nonium Ac- cii locus, quo boves aratores ſim- pliciter cornutos cognominat. For- te ante auroram;, inquit;, radio- rum ardentem indicem, cum ſono in ſegetem agreſtes, cornutos ci- ent, ut rorulentos ferro terras u- vidas proſcindant. : d. 6. Vivimus nunc, Auditores, menſe Oobri,; quem a Cornibus atque Cornutis omnino alienum eſſe, ſi quis ſenſerit, næ is in me- dio ſole cœccutir. Olim inter Ju- ris Conſultos anceps viguit diſce- ptatio; an ſues pecudum numero habendi efſſent: his negantibus: illis afrmantibus, eo quod & iu- es gregatim ad paſtum exirent. Cuajus auctoritatem rationis e Grx- cia, & ab ipliflimo adeo Homerg- ſues ad Coracis ſaxm fensmn 32 Diſſertatio I. Atethuſæ adſidente ſubuleo paſcen. tes, canente;, areeſſere amaverunt. Nobis qui Weſtphaliæ ab uno la- tere vicini ſumus, carere licet ar- gumentis tam longe pertitis. Nec te etiam, qui cornutos à rebus no- ſtris menſe Octobri alienos eſſe cenſes, ad remotiora ablegabimus territoria. Vel urbis hujus noſtrœ obambula plateas atque compita, & eece, quot cornutorum videsi- bi delicias „ atria aliaſque ædium Partes exornantes cornutorum cu- pedias, culinarum exoptatiſſimas neceſſitates, gulæ ſuaviſſima irri- tamenta & oblectamenta; ſtoma- chiĩ omniſque corporalis mortalium machinæ ſolidifſimas haſes, firmiſ- ſimaque fundamina & fulera. IIes ad forum noſtrum boarium , quod vel hoc ipſo die aliquor cornuto- rum, viventium adhuc, ſed mor- tis (ut loqui amant) candidatorum, senturias jueundiſlimo ſpectaculo hen e 8 tlne . ciog zpel üunns, 4 uclon ſwminloe 6cen e 1 d e huſün len, Ketl Ueniniep Andne Ghunre ſunne, t gndte veiſeo Cnunelt Prme ke⸗ Pid Mnen nenſen 1 ao Kenle ⸗ l ſetnan inltige Ane lonpin uennn. irin GEuud. etpuilnt Uuln n, ſ. Aoonlin dis dn. un H nin 6t Pntten kne. girateh 6 Naeh Wͦ De Cornibus & Cornutis. 13 ſubjlcit ,„ te non ablegem. Fue- rit ſane menſis Oober olim & Li- vius appellatus „ fuerit & Domi- tianus. Aſt Fauſtini tamen anti- qua eogneminatio ejusdem augu- ſtam indolem elegantius indicat: pandit; expromit. Eſt aliquid: uod, Auſônio canente, October ille Fauſtinus det prenſum lepo- rem, fœtuſque cum ipſo palmite, nec minus pingues ruris aves. Eſt aliquid quod eodem menſe Bromi- os ſpumare lacus videas, & muſta ſonare, vaſaque novo calere vino- Aſt quid hæc omnia ſunt, ſi ad be- atiſſimos iſtos cornurorum greges eorumque ſtrages eadem velis com- pararé? Fuerit ingens illa olima- pud Romanos pompa, qua Ocο;- bri menſe equum Octobrem Marti in Campo Martio immolabant, e- juſdemque caput in Capitolium, ceu ſacratiſimum aliquod donari- um atque snathema deferebantat- que 12 Dißertatio I. que dedicabant: at quis eſt quinon ahbguſtius quid deprehendit, ubi Cornutorum iſta „ quæ Groninga- ni wocant, teſtamenta boaria aut vae- eina, iſtas è medio cornuto deprom- ptas aſſas, iſtas, ut cum Plauto lo- quar, ſtruices patinarias hoc no- ſiro menle inſpicit miratur, deoſeu- latur? Quis non Fauſtini hujus men- ſis fauſtitates pleno ore pleniſque tibiis deprædicat atque ebuccinat, ubi cornugerum per integrum an- num præſtantiffima fereula ad ju- ſtam trutinam expendit? ubi prin- cipio leipſana illa cornutorum re- centia, deinde ſale ſcite conditz, denique fumo examuſſim induratay Mla ad hyemis, hæc adæſtatis;znecef- ſarios, utiles, voluptarioſque ufus &α ſumtus, collecta atque repoſita, ſibi ob oculos ponit aut mente con- cipit? Jovi Liberatori Komanos menſe Otοhri ludos inſtituiſfe, ac- cepunpS, AK nOs Liberatori Deo;, Mn⸗ peenſe kul Vernehzinn zunguil cile ein mrne ls Alt AM ls leg uugeng ileinee ſade lllnet, 4 er ſinend, in borio wilsinn titeirent nd, . Geman upn er Wmn Niu a De Cornibus & (ornutis. 15 ukzen qui nos à famis duro diroque telo, elnn menſe Fauſtino tam fauſte, tam cle- S 8 menter, tam paterne liberat quæ Ken non gratiſſimi devotiſſimique pe- em, ctoris holocçauſta offeremus? Cele- anneenh braverint Romani hoc Fauſtino uisien menle ludos Auguſtales perenna- in turæ Auguſti gloriæ, ut vel illi aläitian ipſi ludi Auguſtales, famolſæ illius eſne Legis Regiæ incrementum & ul- WNAα teriorem promulgationem comple- ng Xxi fuerint: quid enim intereſt, ſuf- hie fragio populus voluntatem ſuam nigin declaret, an rebus ipfis & factis? unmg At nos per omnem qua patet ci- end, vitatem Groningan-Omlandam lu- rd dos boarios & vaccinos; auguſta- ulge. libus illis immane quantum utilio- h res, defæcato magis animo conce- ee lebramus, iilfdemque non exigu- un am quandam diei particulam;, ſed G integrum ferme diem Komanum, e immo menſem comburimus. Ty-= ude ranni (eujus & Codex Theodoſia- l nusS 7 146 Diſertatio I. nus meminit) evictionis, Roma- ni noluerint hoc Fauſtino menſe dememiniſſe: at quæ non tyranno- rum diræ facies apud Groningan- Omlandos menſis hujus fauſtitati- bus ſuecumbunt? Famem, telum illud omnino durum & plane ty- rannicum non tantum intelligo: ſed & animi mœrores, tetrasque me- lancholicorum cruces, quæ nulo tempore commodius quam meniſe hoc Fauftino traduntur protervis in mare Creticum portandæ ventis, §. 7. Neſcimus, quo tortore fla- gello urgeat animi illa paſſio, ſed nimium in actione conſiſtens, Tri- ſtitia? At Chryſoſtomus docebit. Si cui Græca audire non adeo vo- Iupeeſt, eece Latio donatus Chry- ſoſtomus, crudele, ait, eam eſſe animarum tormentum, dolorem quendanrinexplicabilem, judicium omni judicio vindictaque dererius: mam & vermi, ita pergit, ſimilis eſt vene- Yhni ſetennd , Zen, A tene: Ki 11, ſn fehenncn anng mem nbs Plet tene UoNahpnens U htetlene Pietg He etts tet . e g neg oglegne Pfengeien Unlſtei, e llt An dnonicn Selniket Ukliefi, Uen flamn (Ahntt En De Cornibus à& Cornuti: 17 renenato, non ſolummodo car- ADnem, ſed & animam ipfam peri- luln mens⸗-⸗ & tinea, non ſolum ad oſ- ui ſa, ſed & ad corda pertingens: * perpetuus carnifex „non animam DRü dilacerans, ſed vires animæ con- tu fumens: jugis nox: tenebræ pro- ⸗ fundæ: tempeſtas: turbo: febris in En non apparens, at omni igni validi- . Nen us incendens: pugna requiem non Mne habens., Hæc aufea Chryſoſtomi hun in verba veritati eſſe convênientia; Puefei eſtne qui negare velit ? Felix, O Gounmh terque quaterque & amplius felix, AWLAH qu experientia magiſtra nondum fu/. condidicit, quantarum virium do- nddt, lor ſit, animique vulnera; quæ a- IdNe lios mortales non raro coquunt & nsn verſant ſub pectore defixa. Non ienk hac felieitate vixit Niobe, quæſe- n Am ptem filiorum & totidem filiarum im tum & mariti mortibus illacrumans, Feri ex nimio animi mœrore, in mar- nie mor etiamnum lacrimas manans m. con- 18 Bißertatig . Nlni verſa eſt, omnemque Nioben per- ulk didit in Niobe. O ſi coronæ iſto- le, doln rum demortuorum ſe exemiſſet Ni- abbumoll obe, & inter cornutorum noſtri lelnene menſis cadavera obambulaſſet, non lncntc,0 experta fuiſſet duram „ quippe ſæ- iin xcam: infelicis iſtam vitæ Cataſtro- Mentl phen. Et quibus de furiis agitari iit ni dicam, Bellerophon? quid ita mo=- miimnie rens per campos erras, homines Neli li⸗ vitans, tuum cor edens? Tuum It, cor? Huc, huc Bellerophon, & M ſoonie noſtrorum cornutorum diſce ama- jlin re conſortia, inter horum vive con- AlMiim vivia: hic eſt quod tutius edas: ac- ſts, pen cede adignes hos & incaleſces plus Ki fatis. Tuum cor edes? Virtutes, il Prkn Bellerophon, tuas agnoſcimus, Imi- bn ramur, deprædicamus: ar cordis unm tui ferculo, cornutorum noſtrorum mi men aſſam partem præferimus, quor- lerglecee uet intelligimus, quid ſit ſapere, un ſt dn Sapientiſſimus ille mortalium Sal 5⸗ cenler 1. mon, qui, cum ter mille ſententias Riin Rabe- inl lanh nſecene,. Cunlonnte nnllen De Cornibus & Cornutis. 19 haberet, & cantica quinque ſupra mille, eloquutus de cedro quæ eſt in Libanonuſque ad hyſſlopum pro- deuntem ex pariete, denique de jumentis, dé volucribus , dere- unghr; mlea linis n ifin conviviumjuge. At quæ non Re- Getng, dunis, Neen/In Ulromn,6 Immim. onnſte Yntüken,rH Ginkfiglts enl Tnt mlinsn.⸗ ne, Cunaun ing,Ne ruinilb bneg ptilibus, de piſeibus: int er immen- Ix ſapientiæ ſuæ oracula & iſtud re- liquit: hominis læti animum, eſſe giæ Tuæ Majeſtati ſententiæ exci- diſſent, 6 Sapientiſſime mortali- um, ſi conviviis, cornutorum hu- jus Provinciæ exuviis inſtructis, & ad lætitiam invitantibus, trahen- tibus, cogentibus, interfuiſſes! H. 8. Si quis tamen cornutorum adhuc præſtantiam ignorat aut ne- gat, is ut ad alia quæ ſub hoc ſole occurrunt, exlpatiari velit, co- miter rogatur, ut vel ab aliis vi- deat quæ elegantia dignitasque cor- nuum lſit, dum res innumeras de- prehendere licet, quæ velut glo- riæ ſibi ducunt, àcornibus & cor- nut is Diſſertatio I. M nutis eognominari. Quid res di. meonn eo? Immo & homines, immo & c 6jutt Dii, cornibus delectati leguntur, ront H. 9. Et quo me nunc in tanta ( mlugt rerum copia, in tanto inquam cor- eyinn noe nu copiæ, vertam? Quod ille ali- Pimmin bi ait: Si mihi nulla venit, tu mi- ſi ugcn⸗ hi Somne veni. Id invertere lice- ſcl arntn at: cdum mihi multa venit, tu mi- cein Neent hi Somne veni. Adeo opere in ſeCamn longo fas eſt obrepere Somnum. ai imt Et ecce vobis Somnum apud an- yralnatonn tiquos cornibus decoratum? uæ. im mign ſo quid cauſæ eſt, quod cornu- n gendien tum amaverint Somnium? Niſi ob 0, ſen * ingentia, inquam, bona quæ ad nn ten cornutorum inſtar gregum ſecum imn nhete vehit. Non loquor de Somnoa- mmeitents liquo vitioſo „ qualem nonnulli Innmunnen non ſecus ac Parmeno ille Auſoni- lenss anus dormitare geſtiunt , mane ilmmzin dum clarum reſerat feneſtras, dum n, ſagie ſtrepit nidis vigilax hirundo, illi, wenin,, velut primam mediamque aoten um . . aXN- c, ii . De Cornibus Cornutis. 21. ie Parmeno, dormiunt. Dormiunt a al glires hyemem perennem, ſed ci nlytn bo parcunt: at iſtis cauſa ſomni awinge eſt, multa quod potant, nimiaque rh tendunt mole ſaginam. Sed nec iilet Epimenidis ſomnum in ſeptem & Udhti quinquaginta annos perpetnatum Hnamh alieui optaverim aut commenda- MG zerim. Nec valde de ſeptem illis- mi verſus Germaniæ fines, in ipſo O. nnim ceami littore per multa annorum mnmnut curricula altum dormientibus, fa- unm bulazm antiquam, ut recentiores A non memorem, curavero. Uwin H AJg. 10 . Verum talem intelligo weH Somnum qualem Peloponneſii co- Ipenun lebant, in eâdem ipſi & Muſis arà EMr ſacra facientes: Muſis omnium De- Fnun orummaxime amicum, Somnum Venhee indicantes. Illum intelligo, qua- Fu/H lis a Seneca inducitur, domitor la- — An borum , requies animi;, pars hu- ümin manæ melior vitæ, rerum pater, inn n⸗ vitæ portus, Pavidum leti genus ei huma- 22 Dihertatio JI. humanum docens longam diſcere mortem. Immo matris genus A. ſtrææ, Somnum: Aſtræilcilicet fi- In. liæ Juſtitiæ filium, a Juris cultori. N bus & Juſtitiam amantibus adeo rn non alienum, quod illi præ aliis Mhdnfm tuto magis & ſecure dormiant: Mandm cum aliis qui à Juſtitiæ recto trami- Gnhnin te diſcedunt, neſcio quo tortore ir- merhufunn requietæ conſeientiæ flagello ; ſo- Iunirnii mnum excutiat non unus Alaſtor. In ſemn Contra audiamus quæ de Cornu- Wimim 1 to Somno Valerius Flaccus decan- ,müktunen tat: Somnée pater, ſomne omnipo- ummge tens, te Cofehis ab omni orbe vo- Mh litnt cO, quæ freta ſæpetuo domui quæ in fngxf nubila cornu! Nec immemores cor- heckee nuti hujus, ſomni inquam, ſunt Ju- ntoinl ris Civilis conditores. Sed ero par. ninm cus ea in re, qui ignorare non pol- eimlnch n ſum, non omnibus auditoribus e. Ien fmn narrationes Juris Civilis gratas eſſe. it tummn §. I. Seligam pauca, quæ amo- iniimk,, niora fuerint, Ceteros mortales Ial. cum un, De Cornibus 6â Cornutis. 2;3 Abnenke cum occupaverit ſomnus, abſtine- 8 e ab eo oportet Præfectum vigi- Meſc lum. SIciendum eſt (inquit Paulus l.3. nthisans F. deefic. præf. vigil.) præfectum vigi- N mmike ne zum per totam nodem vigilare gebere liini coerrare cum hamis o dolabris. Cur m emm quæſe cum hamis & dolabris? Sci- ienthims Hicet ut homines nequam qui dor- Gnn mientibus furtum damnumve fece- ah rint aut incendia excitaverintQnam UIu & hæc plerumque fiunt oulpa urbem en inhabitantium. d. L 3.) fugientes ha- iehuste mis, inftrumentis inquam ferream Uume Tecurvamque ecuſpidem habenti- Pemc Pus, poſſint retrahere, quin & do- Gtnie Hs ſi in quas ſe iſti abdiderint, do- Kumsdr labris effringere. Et ut ſpeciale aniuk quid in hoc titulo notem quod ab m Nien hac materia non alienum eſt, ſci⸗ Pnrin endum eſt, præfectum vigilum in- Sainte ter cos referri qui reip. cauſa ab- E unt, at tum non ü inter reos adul- nnii perii referatur I. 7. ex quih. cauſ. maj eN Sriir r l. 7. ea quih. cauſ. maj. 11 vem M e. lnipe iertatio I. Pra. ſt, Diſe che. rrüin 244 undinem habemus l. 18. pr. rmiu cem hiru nium: Cajum Iin l. gatis uunſnſti lacem din. ee eſtntats. niet n. 4e r iateli Ve⸗ ari dux ain foret n Yedhi & deteuen lnieum moneret Aiones ſi quis ceme. Punlbns Tiamqr 5 . t r. Srptbes aut E Srl. *R 2 — 5 1 , mairloſs e ee. lünn & is iĩttendi ſu od. tit. A eun nmonmn Nec omi l. 14. §. 4. drn pu. Gntntukin pianus nrgtenes unimam ſaci;s ſi 4, hte um hraniiur,⸗ fuerit; confer- Minn e⸗ opr Qua de re medic. ſomn ino pre ua de eſt. medic. a n en 10 fſivin . acch. qeſt, lis ad nbldgenn 10 veſic⸗ 1 Zacch. di quis . Wige vitio teſt Paul. Jxæſt. 15. deque læ- nigincgne i poteſt! 1t. 3. gaeſ. ud ien- Nu wonß er⸗ Dete i ivit, uni kegel e oib⸗ eſt n l. 27. Vanmnfin ſornacen eſt, eſarciend mento, lhmmn aun ſio & damnum . ujus r SIedo ſer Grnken & il. cujus 2n 1e . In da 7 dL. 4A4 7. fantem inum n mno Baren ad mi den pral. E 2 matre bantem cub cum itel hhnimn H iinn ſilerieni Uilounn ioinetnm ltizer l lgüftien tituar = luſtin e ur MudH t lune⸗ glikcnan nntrs⸗ eer e Ceran ⸗ A l e, “ l Mintiged ldle Eackntn: lnen . Nunm 1 De Cornibus & Cornutis. 2 preſſit, à pœna nemo liberabit: ar- bitraria inquam, de qua Carpzov. criminal. quæſt. 15y. Quid Jus Belgi- cum ſanciverit circa milites in ex- cubiis dormientes, notum ex J. Mi- litari artic. 27. Doctores noſtri eti- am aliis rebus ſomnum aſſignant, veluti cum tempore belli, in locis puta in quibus hoſtilitas viget, præ- ſcriptiones dicunt dormire: ſecun- dum c. 10. X. de præſcript. Mev. 8. deciſ. 279. Pertinent ad hanc materiam etiam cornuti illi qui ſomnum aut captant aut ſimulant, ut uxores fu- as, ob turpe forte lucrum. aliis e- largiantur. Occurret nobis hac ad- huc hora, cum de metaphoricis cornibus agemus, exemplum, ſed antiquioris memoriæ, cum Mecæ- nas nobis erit loquendi materia. Qua enim fronte ſummum illum e- ruditorum fautorem & patrorum tacere in hac materia poſſis? H. I2. Somno adjungere comi- . B b tem „ 26 Diſertatio I. tem licet Bacchum. Et hunc e- nim cornutum fingi, quis neſcit? Capite inquam cornibus ornato: tum & dextra cornu tenente. Ac- cedant capiti, ut eſt apud Ovidium, cornua, Bacchus erit. Immo in Tha. ſiorum nummo apparet ccipitiad- hærens unicum cornu. Forte quod alterum ab altera parte adnexum, ab hac conſpici non poffit. Duo enim eidem cornua adignata fuiffe, & ex Ovidiano jam vilo colligi pot- eſt, & manifeſtius ex eo patet, quod Græci Bacchum tauriformem & tauricipitem appellaverint: de quo Camerarius 1I. meditat. biſtor. 93. Ke- ite mortales, & vanis cogitationi- bus pectora veſtra implete, cornua- que hæc Lyci patris ab hirco de- rivate, qui Baccho ſcilicet vitem pri- mus indicaverit, aut;, fi mavultis, quod vitibus nimium inhiet;, ma- Xximeque nocivus ſit, ut Baccho ob id antiquitus immolatus fuerit. At 4 bæ Dec zlmngrdn liginbhen nertois ſolis, conn Se Mackus Urboſize (lotereoce N Man Iuneſet e Cln, ge Uren ,ons teis edeſ⸗ e er Clon comnen konnietn rconun n A ete, icenkkinde nEmiisen Comn geeche (ot Uorez Ulhetein Ulſer Mmnnn ſio . n Urlee nl dt, COitesent ertr VTnutenenee ,, Atl Ctin hmu PPunannig Cnmn Emed DDej c(Cbrnibus 6 Cornutis. 27 hæ ſi nugæ non ſunt atque affaniæ, quid in harum cenſum venire poſ- ſit, merito ignores. Reſpicite enim, ſultis, cornu illud quod cornutus ille Bacchus manu tenet. Atqui hoc bovis eſt, non hirci: potui ſcilicet ex eodem hauriendo aptum: quod in hircina cornua non cadit. Evanelcit eo ipſo & altera conje- Gdura, quæ cornua Baccho in ho- norem Jovis Ammonis, qui ſub a- rietis ſpecie Jovi apparuerit, ſitis- que, inter Arabiæ deſerta, reme- dium commonſtraverit , adponi comminiſcitur. A bove, ut dixi, hæc cornua pater Bacchus habet: non ab ariete, non ab hirco. Da- nielem Heinſium ſemper magni fe- ci, & quis eum non luſpicit? Hic cornua Baccho tribui ſcribit, eo quod uxores ubi ſe vino nimium ingurgitaverint, dum fertur equis auriga nec audit currus habenas⸗ maritorum ſuorum capitibus cor- b 2 nua 28 Diſſertatio I. nua imponere non dedignentur. Verum, qui non omnino talpa eſt, jocari lummum virum facile ſen- tit, non minus quam Jaeobum il. lum noſtrum Cujacium, qui muli- eres homines non eſſe, aliquando contendebat, ſubtiliſſimi Pauli ad id abutens r eſponſo, quod de abor- tionis & amatorio poculo agens, ſi eo, inquit, mulier aut homo pe- rierit, ſummo ſupplicio afficiuntur. Et Heinſium jocis luſiſſe ambige- mus? aut credemus Heinſium igno- raſſe, cornua & cornutos anti- quiſſimis iſtis temporibus, ejus ne- quaquam ſignificationis fuiſſe, cu- jus quidem funt in his vicinisque regionibus cum maxime! veroſi- milius adeo ut ſit, cornua iſta Bac- cho dari in memoriam quod pri- mus boves cornutos aratro junxe- rit, itaque terram exercere & ad ſationis uſum accommodare mor- tales docuerit. Quid ſi adeo & vini Nen iulltien ccoVnot Eenenot Eohneh 6rniCo ſe Conun iire con emrſetlri vrcoun nri 4 16aici 10 Pholkoceen RCnmonien ſeelten utn Mienro/ e Ui Iumrrnote Uuctlinbeccl UImg del nnnne De nio lan ti⸗ l eelrr e lun oe 3 to N Eelinen onhnottes prn kaſe Aun hn Kln, ginlt neſe, Mlt ällenelt n tted llerak lonng. 6 1 Phüntenen, Ukkmntr Pannucs tu,eee lins nite, Ini uce tutel . ,Cnuſteke Nim tf Saino eleere Gochre ni Nl De Cornibus & Cornutis. 29 vini utilitatem, cornibus Baccho accommodatis, indicare voluerit veneranda antiquitas? Non ante- ſtabor nunc ſacrum Bibliorum Ver- bi Divini Codicem: qui Dei hoc in- ſigne donum non uno loco præ- clariſſime commendat: nec diva- gabor per latiſſima Oratorum, Hi- g ſtoricorum , Poetarum aliorumque U pomœria: ſed quia utriusque Ju- ris Studioſus ium, innocentifſimum illum Innocentium Tertium in Ju- re Canonico utilitatem vini agno- ſcentem adducam, dum ſerio ad- moniterio (arrigite humaniſſimas aures J. LI. Studioſi) inculcat, ut utamur vino ceu medicina qua ſto- machi imbecillitatibus ſuppetias fe- ramus. Sed eſt ea non niſi unica plurimorum commodorum ſpecies. De vino loquor, Auditores, non de vini abuſu ad ebrietatem, quam deteſtor, laudoque Germaniæ con- ſtitutiones, quæ ei obicem publici- B b 3 tus 30 Diſſertatio I. tus ponere voluerunt, etfi i irrito ſucceſſu, cum in ludibrium ſint verſæ, nobilibus M ſibi Ppropinantibus: Es gilt dir auff Reichs⸗Abſcheidts Geſundheit. Tol- latur abuſus & juſti uſus fruamur commodis. Si quis vel unum Pli- nium, hiſtoriæ naturalis auctorem intelligo, velit percurrere, is eam immenſarum utilitatum ex vino pullulantium aut comparandarum inveniet farraginem, ut mirari quo- dammodo deſiturus ſit Aſclepia- dem, qui Deorum & vini ſolebat Xquare potentiam. Si convivio quis vel hac ipſa luce intentus eſt, is unum audiat Varronem: Vinum, inquit, hilaritatis dulce, ſeminari- um: Hoc continet coagulum con- vivia. Vincemero Ccuras, & quic- quid forte remordet, comprime: deque animo nuhila pelle tuo. Nox curam ſi prendit; alit, male cre- V ſdnen, ee I 14 60,0 y ſie⸗ unanri kean Iun E * * Un uu nimm Amal. Aunchenm Untle, nn l entn Atur illi cura;, niſi a multo marci- da 1 runnt e n Ndtri Nyrnrehten NMadver Rttunb ien ltzun er n amtmenn nenunin uns ecngumir’ let, aunn Lpelemm De Cornibis && Cornutis. 31 da facta mero. Sed à vini laudibus abſtineo, ne parcius eas adducen- do, de meritis quid deteratur. . 13. Videor hic mihi tamen in- audire ſulurros depoſtulantium o- riginem ejus rei quod cornua uti- litatis habeantur indicia. At ego jam ſupra commonui, à cornutis, bubus ſcilicet aratoribus adeoque ab agricultura commodiſſime poſſe deduci, At agriculturæ commo- da quid attinet hic referre? Mihi plurimisque in hac illuſtri corona fortean incognitis, nec unquam noscendis: quoniam agricola, Cel- ſo judice, non diſputatione ,ſed uſu fit. Aut an præfati indicii in- cunabula ad Amaltheam refere- mus? Caprino lacte Jovem educa- tum à nymphis eſſe, inaudivimus. Amaltheam capram iſtam vocita- tam eſſe, probabile fit, propterea quod eandem Jupiter inter ſidera Bb 4 retu- 32 Diſſertatio I. . retulit, ipſiusque cornu nutricibus ſuis in præmium officii donavit. 9. 14. Novi, ab aliis non capram, ſed Meliſſi Cretæ regis filiam Amalthe- am indigitari. Aſt quid ipſi cum cornu? Nec Melifſſi filia ſidus effe- Ga: ſed capra illa, cui mortuæ pel- lis detracta eſt, ex qua ſcutum Ju- piter confectum in bello adverſus gigantes uſus eſt, ægides appella- tione inclutum. Sed non oblucta- bimur, ſi quis alios malit audire. Johannem Smetium, celebrem il- lum Neomagenſium Antiquarium, & verbi Divini miniſtrum exhibe- bo, ubi lateris fragmen memorat cum gemino cornu copiæ & inlſeri- ptione I.EG. X. GPF. Quod at- tinet, inquit, geminum cornucopiæ, illud annonæ && abundantiæ loci, quem incolebat iſta legio, forſan indicium eſt: Dio Chroſoſtomus inquit, Amaltheæ cor- nu' ſelicitatem & bonorum largitionem in- dicat: Atque Adolphus Occo babet, per Cornu- Dedn Cnmuge fe Gonin a 1 mrmn, Vjnt Anun ſtt kue nſerſiung em wnir, etratgn Graa Uſe fürde puroe M ini, amnn t,a 7 nlltet one Pherrhe rftiieng Aliu nn UII i li dn i i⸗ , , De Cornibus & Cornutis. 33 omt ülin Cornucopiæ ſignifßicatur ubertas agrorum ngn E&& omnium frutctuum abundantia. Pilmiune Najades pomis && odoro fore e- lei, pletum DR Sacrarunt, divesque meo bona copia cornu eſt. t Ferunt Ammonem Lbiæ regem, qilum il dn viſeret regionem ad montes Ceraunios , e eonſpe xiſſe virginem forma egregia Amal- 8 tyeam nomine, quam adamavit, filium- Ammil que ex ea genuit, qui poſtea quum ſpe- ltliun cie & robore corporis eſſet inſignis, Dio- nen mſins fuit vocatui. Amaltheam vero ninn propinquæ oreæ praæſecit, cujus figura cum mitmnate cornu bovis eſſet ſimilis, & regio ipſa nn u vineis, ceterisque frugiferis arboribus I ntiin reſerta, à Muliere autem regeretur, 1 . e Amaltheæ cornu eam dixerunt atque m mi propterea poſteri optimam copioſiſimam- ,o gue frultibus regionem ab ea ſimilitudine Su, Amaltheæ cornu appellarunt. Diodor. GIHS Lib. III. Legimus etiam Herculem do- naſſe Etolis cornu, propter coercitum Ffuminis Acheloi oornu, quare regiopem Bb 5 iam „ 2 34 Diſertatio I. illam antea ſterilem, fertiliſſimam veddi- dit corna nimirum laborum duritiem ſigni- Fecavere, frugibus ſeracitatem. ꝗJ. I5. Quicquid denique ſit, illud inter omnes conſtat, fuiſſe iſtud Amaltheæ cornu tanta prærogativa mirabile, ut qui illud haberet, ni- hil expeteret, quod non conſeque- retur illieo. Hinc decantatiſſimum illud cornucopiæ: quo & Aſtræa & Ceres & Fortuna feſe inſtructas Dingi amant. Hinc nil notius, quam ubi copiam & ubertatem plenam exprimere geſtiunt, tum id cornu adhibito exprimi. Firmant hæc in- numera alia: ut quaſi cornu copiæ heic plane obruar. Pinacothecæ Smetianæ ſupellex antiquaria ſup- Peditat ſigillum Concordiæ Lapideum, in quo concordia ut virgo ſedili infi- det, dextra tenet pateram ad Dei- tatis indicium, ſiniſtra cornuco- piæ, ut oſtendat abundantiam bo- DSoTum, cX Concordia, quo habitu Druſilla Dllrort sinud COtönronn Een Dein (0N. unmotoln Ens Meni ſSeeme cun eiten inguomlie e cenmt rtenuen Uk ietuͤ enmmiraus Sceidil groanni I M etlt Cdiemimen Vtenns N s derio Eglid,bi olinpnfn N Anen onnin ſtiumn. N Menkene ettentiin 2nAn uſeiin Eiamene De Cornibus & Cornutie. 35 Druſilla ſoror Cali in nummis no⸗- ſtris, inquit Smetius, viſitur. Con- cordat omnino nummus apud eun- dem Smetium cum inſcriptione CONCOR. AllG. Figura in hoe nummo ſtolata ſellæ inſidens dextra tenet pateram, ſiniſtra cornuco- piæ. Nec tacere debeo nummum al- terum eidem memoratum auéctori, in quo mulier ſtans exhibetur ſto⸗ lata, dextra tenens bilancem pon- dere æ qualem, ſiniſtra cornucopiæ. Hoc, juſtitiam, iſto, concordiam denotari, quis dubitet? Sed & in- dicari & illa & hac abundantiam ter- ris procurari. Fallor? an & cor- nua ad fertilitatis & abundantiæ deſignationem Ruminibus adpicta vidémus? Scio alias ejus rei cau- ſas a Servio & Strabone adduei: Sed quid ſibi ergo vult cornucopiæ quod in numis Imperatoris Hadria- ni apud illuſtrem Spanhemium ſe- nis Nilum exhibentis, ſiniſtræ in- Bb 6 ſertum „ 36 ſertum apparet? Fertilitatem eo innui credo. Veluti in nummo Ve- ſpaſiani effigies tauri: Extat & ali- bi cornuta illa effigies in nummis. *P: 2 Etiam junctorum boum. Quæſo, Horatium atque Ovidium quis no- ſtrum non vel à puero legit? at quid facilius quam ejus rei teſtimo- nia ex iſtis ſimilibusque deprome- re? Verum an & hinc ipſi Jovi cornigero, & talis enim compa- ret alicubi magnus ille Jupiter: eoque ſpectant, niſi vehementer fallor, duo illa cornua impoſita aræ Lapideæ ſepulchrali extra ur- bem Noviomagum repertæ & à præfato Smetio Senatui Novioma- genſi datæ & parieti aptatæ cum epigraphe: I. O. M. DOMESTI- CO BRANTO VETERANIIS §. 16. An, inquam, & Jovi Cornuto ex didis cornua educe- mus? Profecto! Et Amaltheam enim Diſſertatio I. Deon int e⸗ Eunlher e let, Cn tian, Gte ann, uli) mmnipſebe d Goh Cmnfumgten chre feerln ſe, mrunis (reutumar, ie ote, N Cornbus toe or ekineil Unlimgfennn Verotohrum lin Wſe ile nollin Porellone In Coniie kui cntan⸗ Uunlicen, likihkne 1 lſe, Ienite mitnm, AIf. e ſe Unm lan Giin 16 4 ln i1 intunt uſkignn⸗ iifh ln einanme n l pir, Uütnen unn Nen nlemn Ime1 AnNninr i dn NCNI. IIN— , KH hnnn thc⸗ initen B De Cornibus & Cornutis. 37 enim à Jove non alienam eſſe, A- maltheæ præmiſſa illa fabula edo- cet, & omnium rerum abundan- tiam, diviteque & beato copiam cornu, uni Jovi, quem Gentiles ignoti ipſis Dei vice maxime cole- bant, & ceu hominum deorumque omniumque rerum parentem præ- cipue venerabantur, adſeribendam eſſe, naturalis ratio omnes qui ra- tione utuntur, manifeſtiffime eru- dire poteſt. H. 17. Quid mirum adeo;, ſi à cornibus tot illuſtriſſimæ familiæ;, tot præſtantiſſimi homines, nomi- nari amaverunt. Neſcimus? immo nemo noſtrum, qui Romanam hiſto- riam vel per tranſennæ ſufflamina atque anguſtias inſpexit, neſcire poteſt Corneliorum & Cornelia- rum, Cornificiorumque immorta- litati conſecrata nomina. Quid enim? Liceat mihi pro ſæculi no- ſtri genio & more, iſtum ſequiori B b 7 ſexui 3820 Diſertatio I. ſexui exhibere honorem, ut ab eo- dem exordiar. Quis veſtrum igno- rat illuſtriſſimam Corneliam iſtam Sempronii Gracchi nobiliſſimam conjugem, iſtam Tiberii & Caji Gracchorum decantatiſlimam ma- trem, iſtam majoris Africani lau- datiſſimam filiam? iſtam, inquam, quæ matronæ cuidam Campanæ ornamenta ſua pulcherrima oſten- tanti, non ſüpellectilem, non ve- ſtes, non argentum; non aurum, non gemmas, ſed liberos, maxi- me nempe matronarum ornamen- ta , oppoſuerit. Quis nelſcit Cor- neliam Julii Cæſaris uxorem, Ju- liæ Pompejli uxoris matrem, quam tantopere Cælar maritus deama- vit, ut viduus fadus ipſe ſuaviſſi- mis piisque manibus parentaverit? Quis neſeit Corneliam Virginem veſtalem, ex Cofſorum familia, in Lœliæ locum ſub Nerone ſurroga- tam? Jir §. 18: Un (ohe En en mome nrihnik r , is, Nn ſun Aninn lemls, nclu, cN Miang, Cekean,8 Eſpll, I Img, Mli l,ben, (Cenlan, Arn, Mentn inns . Ron nMnm I, Nucl Aunm, Net utieeon leir eler Eud Munnorn mn iin ne 1e Nrl d De Cornibis Corutis. 39 §, 18. Et quid ſi adire liceat in- tegram gentem Corneliam, quæ una omnes gentes Komanas vide- rur ſuperaſle? Ex hac una gente quot non prodierunt Cornelii? Coſſus, Maluginenſis, Scipio, A- ſina, Arvina, Naſica, Kutilus, Lentulus, Claudinus, Rufinus, Dolabella, Sulla, Cinna, Lupus; Africanus, Aſiaticus, Calvus, Cethegus, Scrapio, Corculum, Hiſpallus, milianus, Felix, Ma- Ximus, Blaſio, Scapula, Meren- da, Barbatus, Clodianus, Augur; Getulicus, Iſauricus, Magnus, Sura, Merula, Fronto, Numan- thinus, Spinther, Salutio, Siſen- na, Mammula, Mamercus, Scau- rus, Marcellinus. Dies, immo annus, me deficeret, ſi de omni- bus hiſce Corneliis ea quæ dicenda eſſent, vel levi digito vellem attin- gere. Et quod tempus ſufficeret, ſi omnium Corneliorum, quos vel X tates 40% Diſſertatio I. runt tempora, detexenda eſſet hiſtoria? Non mihi ſi linguæ cen. tum ſint, orave centum, aut vox ex ferro aut duro guttur aheno, eam exhibuero. Dememiniſſe ta- men non debeo Cornelii Sacerdo- tis, qui cum jam ſub rege Servio Tullio vixerit, videtis, quomodo Jam ſeræ antiquitati glorioſum vi- ſum fuerit, à cornibus nomen alſ- ſumſiſſe, Corneliumque cognomi- nari. Nec reticere debeo, Corne- lium illum Centurionem Roma- num, quem Apoſtolus Petrus ſa- ero lavacro tinxit, Cæſareæ omni⸗- um gentium primitias Spiritu San- to afflatas repletasque. Nec omit- tere debeo inter Ctos Cornelium Benicaſium, cujus de paupertate ejusque privilegiis elegans tracta- tio, una cum ejusdem de ſucceſ- ſionibus ab inteſtato vigiliis, in va- Kto illo Juris enitet Oceano. Nec minus DeCmn ætates priſtinæ vel viciniora tule. nuin ymehuft (lN toron un hre ll auntko, (plhntere Pncſeuson (hndd eudken Aurmen! ennmmn 1n0 tel hlen Amern iſe ſtol on Munte, C Un ek kor te ln, Iie In, Nchenen Chmertum Eemmihinen IClenmeſtd Imm ronin nen nentt (dem enl⸗ nn in tin ntüing . Eenet 4 miülluet, Celnin n gimn en, mieek nin tee ltih, ant ⸗ ſui onini vnbur wvra. unfechnt Neteheh,Cnr. Hmipen Nen⸗ Kw,. ,Cnnrronn. ulinkr⸗ ge Nenit CreCir Cteunrn gitn genkelucf ſelue Oenm N N De Cornibus &o Cornutis. 41 minus inter Ctos laudari meretur Cornelius Vibulanus, cujus exſtant ad Inſtitutionum paragraphos the- mata ſiye calus, quibus aliorum anteriores conatus merito cedunt & poſthabentur. Nec tacendus eſt Franciſcus Cornellus, cujus utiliſ- ſima ad easdem Inſtitutiones Juris adnotamenta Doctorum manibus teruntur. An & te memorabo Cor- neli Janſſeni, Epiſcope Iprenſis? vel tuo exemplo erudimur, nec Belgis iſtud nomen exoſum eſſe. Rodant te, Corneli, qui volent: non eſt hoc tempus tuæ dicatum apologiæ. Tacere tamen vix poſ- ſum, vehementer mihi placuiſſe acumen tuum quo famam de mor- te tua aliquando ſparſam excepiſti, ex Cicerone ſubjiciendo;, ſubroſtra- norum proprium eſſe, viventium mortem mentiri & diſſeminare. Si Ciceronis epiſtolas excutias, in- venies eſſe iſtud depromtum ex Marco 42 Biſertatio I. Marco Cælio, qui Ciceroni ſeribit: Te ſubroſtrani (quod illorum capiti ſit) diſſiparant periiſſe, ita ut in ur- be ac foro tote maximus rumor fuerit, te à, Quinto Pompejo in itinere occiſum. Ego qui (cirem, C Pompejum Baulis embœneticam ſfacere & usque eo ut miſererer ejus eluriei, non ſum commorus;, & hoCc mendacio, ſi quæ periculat tibi i im- Penderentiut defun geremur, optavi §. 19. Sed quo dilabor? Rever- tamur à fſubroſtranis ad cornua. Homines ab iſtis cognominatos lin- quamus. Nec addamus cum ma- Xxime Cornelias urbes. At Ctus fortean nonnullis non viderer; ſi obliviohis ſipario inclutas illas Le- ges Cornelias involverem. Et ec- ce tibilegem Corneliam de ſica- riis, quæ prout Ee. e tempore adaucta eſt, ultore ferro homicidas perſequitur: immo & eos qui cum telo ambulant homi- nis occidendi cauſa: immo & eos qui e l and ſeoe Nrſcl nmgies hon ſurtlcemult ſeit. Volu vim! Deß Im nogns Maikiakr rt, nn (hatni e Etkigluhe Cſe no l Tertum do iroenis e Ce telenen Plssereliert 2 Men . en il licerit De Cornibus & Cornutis. 43 Ctker qui aut venenis aut (ut perfe Riſſi- mæ ſcilicet Legi nil deſit) ſuſurris magicis homines occiderint aut publice mala medicamenta vendi- derint. Volumus & alteram Cor- neliam? De falſis præſto eſt, pœ=- nam irrogans ei qui teſtamentum aut aliud inſtrumentum falſum ſcri- plerit, ſignaverit, recitaverit, ſubjecerit, vel ſignum adulterinum fecerit, ſculpſerit, expreſſerit: ali- ove modo falſa in alterius detri- mentum dolo malo peregerit. Nec incognita eſſe poteſt Lex Corne. lia de teſtamentis eorum qui apud hoſtes deceſſerint, ut ea valere de- beant, non equidem ſi ea apud iplſos hoſtes condita fuerint;, ſed ſi in civitate facta, antequam teſta- tor caperetur. Unde celebris fictio Legis Corneliz, quæ captivum mortuum fingit, tunc cum capieba- tur, etſi multo demum poſt tem- pore deceſſerit. Hinc & celebres poſtumi erlllei 44 Diſertatio I. Dibnt poſtumi Corneliani, qui in civitate (Moln t concepti, patre deinde capto na- ſcuntur. Nec latere JCtis poteſt Lex Cornelia de aleatoribus ☛ ſponſionibus, has in ludis qui vir- tutis cauſa inſtituuntur, permittens, in reliquis prohibens. Qua velin una re cernere licet, quam verum ſit, Jus Civile uti neque in totum à Naturali vel Gentium jure rece- dit, ita neque, Ulpiano teſte, per omnia ei ſervire: itaque non tan- tum cum additur aliquid ſed & cum quid detrahitur juri communi, tum jus proprium fve civile effici. Ale- am certe a communi Gentium ju- re non abhorrere, vel ipſis omni- um Gentium nationumque quoti- dianis exercitiis abunde conſtat. De Germanis. Eſtis & vos for- tiſſimi præſtantiſfimique Frii! Eſtis & vos ⁸ Groningani! Eſtis & vos 6 Omlandi! Eſtis omnino antiquo- rum Germanorum progenies! Nam veſtri 4 Plorcent wn i el Erms, Kon ailor, be om c mer ei Eei ce Venonmict lino i Leonhore con ſlls cloarnr i , Weo Enſe ſibn ſ umps nn Ai ede nmte Cunel mntio lcto Gareiiee li;Gr Pemneng ſerek,i Uluaet umin d nbtit De Cornibus E Cornutis. 4 5 tnn veſtri olim duces Verritus atque Nene Mallorix de veſtra majorumve ve- kiini ſtrorum id eſt Germanorum fide Voli & armis, Komæ teſtati atque glo- e riati ſunt. De Germanis, dicere id lent volebam conſtat „eos aleam ſo- WII brios inter ſeria exercuiſſe, tanta Wene . . . nrie perdendi lucrandive temeritate, ackte ut cum omnia defecerunt, extremo enn Mee. lun ac noviſſimo jactu, de libertate ac e de corpore contenderent, adeo ut u victus voluntariam ſervitutem ad- itden eat, & , adeo Germanis ſemper mm grave viſum fuit fidem fallere, let A quamvis junior, quamvis robuſtior, mituine alligari ſe & venire patiatur, me- Nn. morante Cornelio, Publio inquam u, Cornelio Tacito: Ea eſt, addit, in eu ea re pervicacia: ipſi fidem vocant. De Gothis, Græcis, Aſiaticis, aliis- que innumeris populis multa lice- ret attexere, ſi id per temporis an- guſtias liceret. Gum maxime vel noſtrum liceat anteſtarier Juſtini- aneum 46 Diſſertatio I. aneum repetitæ prælectionis Codi- cem; qui multa millia nationum aleam ludere teſtatur: apud ſolos Romanos eam pro tempore abiiſſe in lacunas, ideoque reprobatam eſſe. Pro tempore, dixi, ita enim & Jus Civile dicto loco loquitur. Neque enim exiſtimandum eſt, Ko- manos ab omni ævo fuiſſe tam de- pravatis moribus, ut alea carere omnes neceſſe habuerint. De Au- guſto illo qui Romanis famolam il- lIam legem regiam novit extor- quere aut perſuadere, ſcimus, eum luſiſſe palam obleckamenti cauſa, etiam ſenem, ac prœterquam De- cembri menſe, alis quoque feſtis profeſtisque diebus. Tiberius quo- que Claudius Cæſar aleam ſtudio- ſiſſime luſit, immo & de ejus arte librum emiſit: ſolitus & in geſta- tione ludere, ita eſſedo alveoque adaptatis, ne luſus confunderetur. Nimirum legib“ civilib' non alligan- tur . Dr⸗ . Gütten utfeme orrinen um, fhun Eeotantken An en 4 Esbele ce uhn mmonk lemte lanr Mkluimen nio, MrAbkinice A l lhunn Protenn eohle nttn Nbii iei tchlohein ſanune Nlletinn De Cornibis & Cornutie. 47 fui principes: Naturali enim rationi ſi quis aleam adverfari cenſuerit, is ſi bertatis ingenium, ſi domimii na- turam, ſi humani corporis animæ- que compagem, recreationis ſε indigam penitius inſpexerit, in alias facile cogitationes deduéetur: Majori rationis fulcro innixa eſt Lez Cornelia de Prætoribus, qui annuis ſuis edictis jus varie, prout ant avaritia aut ambitione ſtimula- bantur, édicebant: etſi nemo non videat, optimam iſtam Legem Cor- heliam deſuctudine poſtea uiſſe inumnbratätm, cum Divi Hadriani demum temporibus Salvius Julia- nus id ſibi negotii vidit datum Eſſe, ut fublata illa anniverſaria juris Ho- norarii vertigine, edictum perpe- tuo deinceps obtineret perpetuum. Leges Cornelias ceteras omitto. . 20. Et miremur adhuc; ad alias res aliqua negôtia cornuum aAppellationem derivatam fuiſſe? Enim- 48 Diſertatio I. Enimvero & cornibus lætantur am- nes fluviique. Acheloum, Græciæ fluvium vetuſtiſſimum, raveαοαα. ror, Græci appellant, quaſi Tauri- cornutum diceres: eodem inquam ſenſu quo Aufidum Horatius tauri- formem vocat. Notus etiam eſt Khenus bicornis apud Virgilium. Iſtrum ſeptem alveis in Pontum Euxinum exire, legimus: at hi totidem cornua ſunt: Haud procul hine ingens Sey)thici ruit impetus Iſtri, fundere non uno tantum quem fiumina cornu accipimus. Et ut propius ad noſtra ſacra & forum quaſi nobis compe- tens accedamus, ſapientes illi Roma- ni libros ſuos volebant eſſe cornu- tos. Id ſcilicet maximum librorum ornamentum putabant, ſi & calci & fronti librorum, huic tamen præ- cipue, cornua adponerent;, aut lunulam bicornem, quæ & menis vocabatur. Cujus ornatus cornuti gloriam, NCn iüm erlin ni enarr ene & ud e her cnn cis laens Cllsaorume 1 lberrs, Uens Luoten um, & ſſbieneno⸗ ſunrin ghn Uun, lt ſluti htthenclle Sndtlinuscn Abiundunean ilncom mnelt enlenib im ann ſaban n⸗ Ornibes rde nm nin Aüllrentore ſühnn nep tel duhke cln en nln n, 7 Alnr l 4 te! e n rkeefe, iet t lun ginn rl ui, Aunl finmß, mn ſan tlerninkon Allnntint Myinaillinn Nehnt Knn. Eünnhonm bertbat ,Dueennn⸗ Ammmr, 1 rdrens ,l en Snmmcnntn in⸗ De Cornilus e Cornutis. 49 gloriam, ex ſupra de cornuum præ- . . . B 1 ſtantia enarratis facile arceſſes. Certe & auctoritatem potentiam- que per cornua denotari, etiam ſacris litteris erudimur. David à Saulis aliorumque inimicorum ma- nu liberatus, Deo ſuo pæana ca- nens, Eundem clypeum & aſylum ſuum, & cornu lſalutis appellat. Alibi canendo: cornu ejus exalta- bitur in gloria. Adoniam & Joa- bum, ut ſaluti ſuæ conſulerent, apprehendiſſe cornua altaris, idem ſanctiſſimus Codex demonſtrat. Nec dubitandum adeo habuiſſe & alta- ria ſua cornua: eademque quatuor ſingulis impoſita fuiſſe, ex iisdem verbi Divini Pandectis conſtat. Sed & alios cornuum uſus idem Dei Verbum nobis indicat. Septem cornibus urbs Jericho muris ſuis exuta: cornibus, inquam arietinis, quæ ſacerdotes ſeptem arcæ fœde- ris prælata inflabant. Nebucadne- Cce car. 50 Diſſertatio I. on zar cum auream ſuam effigiem de- Sitlenie- dicaret, cornuum concentibus ri- Melnden) tum gaudiumque adauxit. Zidki- im d ja fallus tempore Regis Ahabi pro- m nude pheta cornua ex ferro eonfecta A- guͦentun 1 habe obtulit, ut iisdem Syrorum im hee otentiam contunderet, frangeret. Muniitzein oſes tribus Jofephi præſtantiam judnis de expreſfurus, eandem ad cormua eckunncn comparavit: Hanna ſimiliter læti- gonnen tiam ſuam ad cornu exaltatum. Pſimnmit Cum urbs Hieroſolymitana eſſet ſoinie, d devaſtata, totum Cornu ffraelis Gcnlis ahnt excilum eſſe, Jeremias querebatur. nur qu Ulei Saleuci ſucceffores, regna Perſa. onunn rum & Medorum, Alexandrum , mineh Magnum, Antiochum, regna qu& isenüüni poſt Alexandri Magni obitum emer- E ſerunt, cornibus æquiparari, me- Nningeil moratus Divinus Codex innuit. Wss ffteng Quod in Jobannis Apocalypfi per cgiſttirit agnum ſeptem cornibus inſtructum lgesniel amabiliffimus noſter Salvator indi- Fiſilli eſe gitetur, video plerisque placere, Nunegne rufntagte Quid autem draco decem, quadru. e an es . lettt, nſunehe,, eitunt 1 deſeii in ni nknam Emulnirs nmn eriun hſitin un Cnrla Eenugrttr: . U,HnE un,Aamtnn is Coer inmt inemi 8 De Cornibus && Chrnutis. Ft pes itidem decem cornibus inſtructi apud eundem, veluti & alterum illud animal bicorne, denotent: cum maxime aliis penſiculatius disquirendum relinquo. At nunc Krym ad arma. Et ecce tibi & hic cor- nua: milites etiam cornutos & cor- nicularios. De dextris finiſtrisque exercituum cornibus, quæ alii alas cognominare malunt, res pervul- gatiſſimæ notitiæ eſt. De cornutis veroſimile, id nominis militibus cornutis adhæſiſſe ex antiquiſſime more quo galearum locum pelles demortuorum animalium imple- bant, maxime bubulis cornuti ca- pitis exuviis militare caput tegen- tibus. Quemadmodum & Ammo- hPaührte, nem ejusque filum Oüridem cor- nutes videmus, non quod cornua capiti fuerint adnata, ſed quoniam pro galeis in bello uſi cornuta ca- pitis bubuli pelle. Verum eſt, æ- neas ferreasque galeas dein ſuccel- ſiſſe, ſed nec inficiari quis auſit, Cc 2 figu- N Cels eriidck 52 Diſſertatio I. figuram nibilo minus animalis in n iplis æneis galeis expreſſam fuiſſe. . Hoc ſenſu & cornutorum tribunus 1 Illln . 1 5 . poloromm. occurrit apud Ammianum Marcel-Allun linum. Eodem ego ſenſu & cor. llinn nicularios milites accipiam: nam ntiig quod alii, ſummi quantumvis viri, AUbr à corniculis ſub quibus militave- Ainiihnf rint id omne deducunt, id gratis Nin anie ab iis aſſeritur, cum probari ne. nil queat’, nullusque hactenus in co⸗ Wu fun horte vel ala vel cxercitu vel acie Innns Romana corniculum demonſtrare Iucdiitt valuerit. Cornicularii ergo ſint Hmuan iidem quos & cornutos dici vidi- Gi mus: itaque & M. Accii Plauti corniculariam accipio, in qua ni- mirum miles corniculis inſignem galeam geſtans traducebatur. Ex- tra militlam etiam corniculariorum nl mentionem invenio: etiam in no- M ſtro inquam Jure Civili, & extra Ihtyedde illud: erantque qui ſententias præ- Amnlinn ſidum publicabant, aut juribus Se- Inigl cretarii . gtin,. De Cornibis & Cornutis. 53 IIIIM/ cretarii id eſt tribunalis præerant, Seneln aut curæ damnatorum præfecti Onun erant: qui unde, ex uſu poſterio- Unnn rum (æculorum, cognominationem ni corniculariorum indepti ſint; con- lonnin n jectura vix aſſequi licet, niſi à cor- um nu deducas, quo illi vel pro inſi- gni uſi fuerint; vel imperia denun- tiaverint aut filentium injunxerint. Alia de Corniculariis indicant, qui ieCorpus noſtrum Juris notis aut ucommentariis illuſiraverunt ad ti- tulum Codicis de Cobortalibus, printi- pibus , corniculariis. Item ad l. 3. C. de offio. div. juid. . 1. l. ult. C. de abpa- INNilui ritorib. piaf. Nec non ad Pandectas GGruu’ Ee ult. ff. de jmr. immunit. ubi & corfua- anee Tio/um fit mentio. In hoc eodem üuem5 Juſtitie? Templo conſpicienda ſe umarm br &bent & cornua in l. 14. H. 2. f.- de cond. furtiv. quibus docemurzlub- repto bove & occiſo, cornauum ſu⸗ bereſie condicdtionem:; cum id no- ſtrum ſit, quod exre noſtra ſupereſt Dc 3 l. 49. MNltm⸗ 4 54 Diſertatio I. Nond l. 49. J. I. de R. V. Unde & legata- um Im rius cui bos legatus, & hic poſt imegtli mortem teſtatoris (ſecus, ſi eo ad. Wein ün huc vivente. l. 49. pr. de lepat. 2.) fur. t Aon reptus & occiſuseſt, cornua vindica. cucgunch bit. arg. I. 32. dd L. Aquil. Ex iiſdem i uiehe diſcimus etiam de re minima actio- Mhdmm nes dari. Quid mirum? Cum & (n Inl actio famoſa furti ob rem minimam imlmme competat. l. 8. J. I. famil. erciſc. l. 52, Mitiiun n 8. 20. de fart. S. 16. Inſt. de Rer. Div. (Gdlttkri: l. F. §. 6. F. de Acq. R. D. Nov. 69. AMik ut Cap. I. §. I. Conſentiente inter alios Aiüuni Wiſſenbachio ad I. diſput. 9. th. 27. kimienus & Arumæo ad Inftit. diſputat. 7. theſ. Aal qui adducunt & diſſentientes m im ſin Didacum Covarruv. I. var. reſolution. N Ginf 3. n. 12. & Udalricum Zaſium 2. ſin- Artgn Eiei gul. reſponſ. 26. adductum & Hun- lgs anm nio ad Tr. 1I. diſput. II. th. 2. lit. 5. liilleic⸗ Ungepauero 13. exercit. qu.2. aliiſque. ſella Protecto ridiculum eſt, ad d. l. . Inſng,, ermur, leinelie Anen ep t 0 tülſge⸗ L §. 1. famil. erciſc. reſpondere, ibi iud aRionem furti, ſumi pro actione in in ftttel De Cornibus & Cornatit. F muntin in factum: nam cum de fuürto rei eKHminimæ quæſtio eſt, actio furti ab isſteg iel actione in factum ſeparatur eique GEeiaperte opponitur. d. l. F2. J. 20. ui, Nec quicquam obſtat!. 52. §. 6. f. de lilin ſurtis quaſi per hunc textum evinci ermind poſſet, atctionem furti dici pro actione UnmCn’ in fattum. Nam (1) textus de atclione ſurti nullam mentionem facit, aſſe- rens tantum, patrem furtum facere & de eo teneri: at non exprimit;, N / qua actione pater teneatur; id ergo ümk ex aliis textibus ſupplendum eſt: ut intelligatur actio in factum L. It. fin. f. de dol. mal. 9. f. de obſeq. Non nego, Älam phraſin; furti teneri, uiS alibi de Ctione furtiäntelligi debere. UuSed negao, id fieri poſſe, ubi de pa- ndä tre leges agunt. de l. 1I. dol. mal. d. lI. 5. §. I. k. 6, obſeq. (2) Si vel maxi- me d. I. 52. H. 6. etiam de acione furti loqueretur, & hæc de in fa- Hum actione intelligenda eſſet, eſſet id tamen quid ſpeciale reſpectu pa- Lc 4 ron- 14 er 4 76 Diſſertatio I. rentum arg. d. l. 9. de obſeq. Certe de furto rei minimæ leges nullibi extant, actionem fürti accipi de- bere pro actione in factum. Nec obſtat, ita effici, leges eſſe nimis duras: ob fürtum; inquam, rei minimæ quem actione furti conve- niri itaque infamem fieri poſſe. Nee enim id alienum eſt à jure Romano, ut aliquando perquam durum ſit l. 12. 6. 1. ff. qui & quib. manum. In ipſa hac furti materia, aliquando ob rem non adeo magnam laquei & mor- tis pœna locum habet. vid. 2. Feu- dor. 27. fi. Et fruſtra timetur, ex eo quod infamia etiam furem rei minimæ maneat, ideo coafeſtim Platonis leges quæ eandemrei ma- bant dial. 9. &O . quas ceu Jovis aras & Chryſippi ſyllogiinos, fri. gidas exhibet Lucianus'in karome- . 2 . le! 14 n atig Ximæ minimæque pœnam ſtatue- nippo in ſin. in remp. regçuci. Quam- vis enim quoad infamiam furtum mMaxi- eruns einun ani t, mMunet tu tn Iun Imnnifeſu lecs ioin t rfo. aeo Golhnont fintngofmit lair: M: ocklbit ild Mawt tt Norihn Pundhenn. t lmeibfſen Ee⸗ lunhln ron 6 lin) 9 ae inme ee enn iun . De Cornibus & Cornutis. 7 maximum minimumque conveni- ant, manet tamen in aliis maxima diſparitas. Ita fur quinque aureéo- rum manifeſtus loco pœnæ præfla- f N Gckibit aureos viginti: aſt qui turatus UEfuerit 250. aureos, is ſolvet mille. weke iriae huntnnſein 1 1 1 Anboe ungnlu nbua i 1 Flla tmrn, etin Aun t itd lttn Netmenm Nt penn or Ehnun nn ine Qui fhürabitur quinque aureos; la- queo & morte puniripoteſt: non, qui infra quinque aureos furto ab- ſtulerit 2. Fend. 27. . u. Non er- go ceſſabit illud Horatii Sermon. I. wec vincet ratio hoc, tantundem ut peccet idemque ui teneros caules alieni fregerit hortis Rr qui nocturnus Divum ſacra legerit; Regula, peccatis quæ pœnas irroget auas, n Nec ſcutica dignum borribili ſectere Ragello. Plane actioni de dolo, ob rem mi: nimam locum non eſſe, conſtat. lI. 9. Fin. I. 10. l. II. F. de dol. mal. Sed hæes Cce5 reſcil⸗ 78 Diſſertatio I. nis reſciffſoria eſt & extraordinaria, ndCii cum acdtionibus ordinariis minime te buu gi confundenda. lI. f. de calumn. De ca- itre do- ſu quo venditor boves experiun. z, Egeren dos tradidit, & horum unus em- ert, 6 roris ſervum cornu percuſſit, agit iclgnal Alfenus l. 52. J. 3. ad L. Aquil. Si i po bos cornu petere ſolitus, paupe. im min riem fecerit, an actio & quadrupes zle: Dine detur, tractat UIpianus l. I. §. 4. F. a ſnll Nll Si quadr. paup. fec. unhere §. 21. At quam nunc doleo me- (ſanci 1 liorem temporis, mihi præfixi par- wan kncor tem elapſam eſſe, ut famoſiora cor- ibrelſ din nua heic enarrare non liceat. Quam ſuave alias fuiſtet de incluto iſto 6n ielcs en cornu Oldenburgico nonnulla nar- ifkadenn ae raſſe quæ his oculis viderimus? Non equidem virginem ex monte pro- rinenn, e (eohlne deuntem & cornu iſtud Ottoni Co. 6Phurinn miti Oldenburgico venationi inten- bir nc 6u0 offerentem, ſed elegantiſſimas enn N⸗ sjuſdem imagunculas, inſeriptio- n BeS, acCeſſioneſque alias! Licuiſſer RK toxte e H t enmni „ 4 0Eintignts De Cornibus &o Cornutis. 59 forte an & Criticum preæſtitiſſe. In ſaada Larte hujus quippe cornu priori dum hæc lego: Ick beghere toe, pro ten ovhere, 1 hrong lit: nN beghere, legerem: brenge 1. UIt it: in Ick brenge u toe. Quam criſin eon- zl firmat imaguncula virginis, dicti iin cornu parti poſteriori impoſita nin ſchedulam manu tenens cum in- lia e ſcriptione: Drinc al et. Ex quibus i ſcilicet ſimul pulcherrimus hujus . cornu uſus apparet. F. 22. Quam dulce etiam fuiſſet, Kare i, de aureo iſto cornu Danico ſub euininme Chriſtiano IV. olim à puella in iti- utu⸗ nere invento, deque variis per ſe- Rtkinlmno ptem circulos emblematibus cor- Um nu iſtud mire exornantibus diſpu- taſfe? „g. 23. Oculos tamen mihi neſcio Ilunnlt quis & longinquo afficit, irritat, Gtniim invitat;, attrahit, aureus ſplendor? lekül Ecee enim quæ illic conſpicienda NeNr ſe præbent;, inaurata cornua? Quis üleum ille colon, quis nitor, quis decor? Ce 6 Agno- 60 Diſſertatio 7. Agnoſco; victimæ ſunt, Ita nimi- rum antiquitati viſum eſt, inau- randa eſie victimarum cornua; ut ipſæ Numinibus eo eſſent acceptio- ves gratioreſque. Certe Neſtor ille Homericus divinam rem Palla- di bove facturus, cornibus aurum circumfundebat. Videte etiam il- lic triumphantem .milium Pro- bum: videte in triumfali ejus pom- Pa centum & viginti boves inaura- tis cornibus. Tertullianum, cum nuper Pallium ex hoc ipio loco commendabam, Pallium inquam, quod in hanc uſque horam in no- Rtra exultat Academia & quo nos merito exuItamus: Tertullianuum, diceré volebam, tum prenis au- ribus audiebatis ,„ at nundg de au- ratis ſive auratioribus, ut loque- bantur, cornutis hoſtiis agentem pPercipite: Negas te, auditis nunc iterum Fertullianum, Negas te quod 1 Jacis, colere! Sed itti non uegantaqui- I bius lxhe one ſann ln ſlintnn emn im un nih Uynrnen a. Liene mlubſette! o Anno a, Congrei, prelunten. nhaunk 2 Mtanni Gn jirer n us dalll onlurAnn tinetgfutn rcinpum üſernentn DW io . De Cornibus & Cornutis. 61 ſr . lia bus uno ſaginationem & auratiorem 65 munn en majorem hoſtiam cædis. Ecce annua vo- tneſr torum nuncupatio quid videtur *Hunc e lnſ 4 tibi Jupiter bovem cornibus deauratis vo- l di venus. Licctne. & Alexandrum Ma- Snum inſpicere? illum (cilicet abs Jaddo Summo Sacerdete mitiga- tum, donaque in inauratis corni- "bus præſtantem. Apud Valerium etiam Flaccum legimus ſequentia: Dabit auratis & cornibus igni colla bater niveique greges altaria cipgent. K. 24. Sed quid» dum inaurata cornua; auratas victimas, aurati- oreſque hoſtias loquimur, extero- IH rum cxempla anquirimus à Quaſi Rletlium & hiſce temporibus, immo & his in ¹ IINV terris, deſint inauratæ aut inargen- 18 tEH tatæ ſaltim victimæ cornutæ. Sl, ex veteri verbo, verba uſu valent ut nummi, latere nemini poteſt quid ANe. ex. hodierno loquendi ulu, cornuto⸗ 1 N9NArum woce intelligi velit (ermonis VNuok- magiſter uſus, quem penes (Horatio Ce 7 teſte) 62 Dipertatio I. teſte) arbitrium eſt & vis & norma l- ntn ſkbstuetne gquendi. Nemo noſtrum adeo Suffe- kuhunen pueris non inſpectus ſit Juvenalis: Tu tibi tunc curruca places, fletumque labellis exſorbes. Audiamus, ſi ho- neſti ſumus, Vopiſcum: Te quæſo, inquit, ſis contentus, noſque ſic voluiſſe ſeribere, melinſque potuiſſé, contends. H. 25. Etiam pro Cornuto; Cu- culi vocabulum video à quibuſdam adhiberi, vid. Alciat. 7. parerg. 5. re deducta à maritorum tarditate, qua- lis & adſit maritis qui minus uxo- res ſuas abs ſubſeſſorum appellatio- nibus & congreſſibus queant abſti- nereé: veluti & olim apud Roma- nos, convicium cuculi, à viatori- bus ſolebat conjici in tardos vinde- miatores, ea quippe in putandis vitibus nus ſit, ut exiſtimet, ſe ſolum La- (Ienpe tine loqui, eoſque qui cornutorum vocabulo heic utuntur, neſcire In priſcis Latini ſermonis vocabulis, Mirſiuſi ſenſa animi exprimere: quaſi vel à alloe uco 1 Horrium Sehinhone irit, Gin eEmmna enlgume in Meum u 0l wegrtn Unmüncorn D lſe ulnnnii Ertlenes i A – ln ngen n,Cen n lonm — t,liibonti . lut Cired Cllerp anet di⸗ o. nnuints ne, Eerl. llegniumnun ltum, Eii⸗ emm negt, nenalſt lunf an tnn etiſenn. Inlomm ſiknigihlen rpfan nmtamf 8dünngin Dugerräit⸗ l 1Mr Dmtonr en ſun ſd De Cornibus && Cornutis. 63 vitibus tarditate, ut inter vites & vineas hærerent & deprehenderen- tur eo tempore quo tardiſſima avis cuculus rauco ſonitu ſuo inaudire- tur. Horatium denuo anteſtor: Tum Praneſtinus ſalſo muitumque fluenti Expreſſa arbuſto regerit convitia, durus Vindemiator & invittus, cui ſæpe viator Ceſſiſet, magna compellans voce cuculum. Lubens aliquando, AA. HH., lIu- bens Poetam adduco; vel ob id quod accentuum quibus antiqui pronuntiando uſi ſunt, ex illis ac- curationem diſcere potuerim. De cuculi pronuntiatione, ita à præce- ptoribus meis didiceram, id voea- bulum efferendum eſſe accentu pri- mæ ſyllabæ jungendo: ut cuculus;, inquam, dicatur, non cucülus. Peſſime! Romanos cucúlum dixif- ſe, veluti Horatius clare teſtatur, ita Plauti Comœdiæ non uno loco evincunt. Obſervatum id video Poëtæ recentis ævi, cujus epigrama in 64 Dihertatio I. in cuculum ut loqui amant, activum & paſſivum, eſi ſequens: Subceſſor Cajum vocitarat forte cuculum. Ipſe, in- quit Cajue, tute cuculus ades: comma re- torquedo. Subriſit adultera: Quantum Curracæ diſtant atque cuci lus? ait. Cu- jus occaſione etiam Juris noſtri Ci. vilis cultores admoneo, ut quemad- modum ſyllaba ſêcunda in cuculus debet cum accentu audiri & produ- ci, ita idem obtinere libertum Orci- num: ut ſecunda ci ſyllaba produ- catux: nam id inter alla vult Scazon Martialis: Orciniana qui feruntur in ſponda. Et apud Næ vium: Itaque poſt quam eſt Orcino traditus theſauro. Se- eunda enim GVllaba tertii pedis in iſtis Nævii verſiculis quos vides a- pud A. Gellium I. Wott. Attic. 24. Per- petuo longa eſt. Contra, ubi in ju- re Civili de boſtico legitur, ſciendum eſt, ſecundam ſyllabam corripi, ita Eénim Prælatus Horatius 1. ſacrr. 9: Hunc Nionti ur en Ate eherm k nuipn, tmm Genhn⸗ zeihenent . . tiboeſenld n le Kletor InnerKnen unnrort iios emantmate we uaſemn tepetile, onn Ei en u uu lt uſtenm uun rnltt ſt 1 f De Cornibus && Cornutis. 6 5 Ndiamanzs. . ummn Hunc neque dira venena;, nec boſticus lelter ie te auin , auferet enſis: . WVec laterum dolor aut tuſſis nec tarda podagra. [Nunc legantur l. ult. F. de teſtam. mi- lit. & H. 2. 1. de ſingul. reb. per fid. relidt. Plane ab eadem cuculi voce (Cice- roni hoc ſenſu incognita) deſcen- dere videtur & Juris illa Feudalis tcucurbitatio: ſi non magis à cuculo- rum naturali illo & rauco quem e- dunt lonitu: ad quem Longobardos Un lingua füa vernacula in feudis ſuis reſpexiſſe, omnino probabile eſt. Qui idem naturalis ille ſonus xaxex (non xussu) refutat & iſtas natio- nes quæ litteram u in euculus exte- Eu nuant quaſi ſit o Græcorum & cNαο. Djjm vocant, quem Latini cuculum, ap- pellaſſe & raucus ille ſonus cuculi, & Italica hodie, ex Latina ortum du- cens, & u non y adhibens lingua abunde comprobant. Veluti & u- iu dbpupam dici debere, ut u conſonet Græco 2 66 Diſertatio I. Græco eu, non vero gpypam, avis ipſa palam exclamat. Clariſſime id ex Auſonii monolſyllabis patelſcit, dum negat Græcis eſſe vocalem quæ cum Latinorum I conveniat. Græ- ci enim cum Latinum u efferre vo- lunt, neceſſe habent ad ſuum v ad- 4 jungereo. Ut hæ Coalefcant in . B Dubitari autem de hoc non oportet iaDroderi, ex eo quod Auguſtus pro ſumiz di- ueponſoo Xerit ſimus: nam & Auguſtus pro ümälign donuss dicebat domos: utiapud Sue. (ammhbeh tonium vides. Nec tamen inde ſe- quitur, Auguſtum u extuliſie per o. Cotiene Erat ejus hic ſpecialis loquendi mos: Lein eyyn ut & cum pro ſtulto dicebat baceolum: item betiſſare pro languere: nec non va- pide ſe habere, pro male: & ſimilia. Conſimiliter, quod aliis ſumus, hoc ipſi erat ſimus. IIt non dicam, ſimus adhuc differre a mms. IInde ſi ad Auguſti exemplum te velles com- beas )c⅞s ſed cicilis. IIt non dicam, Græea Alkibe hralluge⸗ KemiLe Neum bont eNMtenm, gtini ebetl Pnuls, Utn in er Auntekeni MCrEn ort,Crt iloguundr emnileinnn EIgonnl. Erlinti, Untelun . ulennteſi Ponere, pro cuculus non dicers de- kun elhrannt ral A 1 tengen Aluinſut nAle Cocpr geenenn lin Nald eru e Keln talsin,n Teonbcnent De Cornibus && Cornutie. 67 Græca illa quæ s ſive o habent, ma- le efferri Latine per v. Ita Muſa & Muſeum, non elt Muſa Moſeum ſed e Masſa Msſeum. Nec Bucephalus pro- nuntiari debet Pucephalus, ſed Bzæ- cephalus. Ut non dicam, male iſta Latina quæ ex Germania ortum trahunt, efferri per v, cum habeant „. Ita Bructeri, de quibus Tacitus aliique, non ſunt Bructeri, ſed Brscte- ri, à terris uliginoſis dicti, quæ Broeck dicuntur, ſive Bræck, non Bruck. A- pud Græcos cuculus zoravâ audit. Quod ita capio, ut o & ſimul vo- luerint exprunere ſeparando: aut oportet, Græcos iſtos alium ſonum edidiſſe, quam Groninganos noſtros ceterosque aliarum terrarum cucu- los. Ergo cum Latine loqui geſtio, &, verbi gratia;, titulum Pandecta- rum de uluris & fructibus adduco, non dicam deq yris & fr Ribyssſed ef- feram ad ſonitum Græci s,; de æſæris && fræclibes, Ita Latinos enim pronun- tiaſſe⸗, 68 Diſſertatio I. ebriu tiaſſe, ſupra oſtendi: & ita hodie- mholh i que Itali id efferunt. Quæſo, ſi ad Potonit i morem priſcorum Latinorum ver- ba Latina vis ſcribi, cur non & ad eorundem morem liceat mihi ea pronuntiare? Profecto, loquor tum Latine. §. 2 6. Sed nunc Sicilides Muſæ paulo majora canamus. Non levis (uen lexen ae, 4 ſohsip un, Aults 6 Can unen Panun ttlt⸗ Ei golrs 0 enim momenti controverſia viget, Srloccoicnn unde cuculis his paſſivis cornutorum ſean enen nomen adhæſerit? Videmus quip- pe non vulgus tantum, ſed & ele- gantiores Poëtas, quin & Ctos ea- dem uti. Ex illis vel notiſſimum Owenumadvoco. Ex his primiter videatur Paulus de Caſtro ad 119. C.= d. inoff. teſt. Ineptum eſt, quod non- nulli ad Andronici, qui ſub ſæœculi duodecimi finem Conſtantinopoli- tano ſolio inſultavit, tempora & morem heic reipiciant. Salmucth. ad Pancir. lib. I. tit. 44. Video enim jam apud Artemidorum, qui ſeculo ſe- cundo 1 7 Ur E ingrhn Rbrdornd tltn,cnmnnn n aebor. 1, Klper Mtden ne (enlocl n NId Nenen irenhrio⸗ lthr, Ne 4 Uitegbe . e. Uigin ie tol. leinm l,arnri ler Uii Altnkernn n MMun, Eles. gincſene. ne,welimn ſe⸗ De Cor nibus & Cornutis. 69 cundo ſub Hadriano & Antonino Pio floruit, lib. 2. cap. 12. cornuum hoc (enſuù mentionem fieri. Id eſt, jam decem ante Andronicum ſecu- lis. Vultis iplum audire Artemi- dorum? Audite, interprete Corna- rio: xor tua ſcortabitur, &, quod dici ſolet, cornua tibi faciet. Sed unde Cur- ruacis noſtris Cornua tribuuntur? Credo quod cornutorum iildem in- dicetur eminentia & audctoritas. FHinc & inſignibus appoſita. Vel Dn. Doctorandi noſtri inſignia gen- tilitia „ cornuumque in iis ſugge- ſtum, anteſtor. §. 27. Sed pergere forte ad alia non debeo, anteqdam ex Oweno, quem laudavi, nonnulla heic addu- xXero. Video enotata quædam eſſe à Rittershuſio de Oſculis ſett. 100. Ke- cordor, me quod ad alia alibi ad hunc KRittershuſii locum provocal- ſe, ſed & percepiin paucorum ma- nibus hunc Rittershuſii tractatum verſa- 70“ Diſertatio I. verſari: ad ſuam hic ergo ſectionis dictæ laciniam. Eſt ſequens: Mu- lier quæ ſe deoſculari paſſa eſt , propter ſculum dotem perdit non ſecus ac propter commiſſum adulterium, ut conſentientibis Dd. votis traditum eſt, Cagnol. in rubr. C. de edend. n. 2. & ibi Bellon. n. 59. oum mult. ſeqq. Covarruv. in tr. de matrim.in 2. part. C. 7. §. 6. n. 3. Menoch. d. caſ. 287. n. 7. 8. 9. lib. 5. præſ. 44. Quamvis con- trarium teneat M. Mantua in Rubr. de judic. && limitetur â Farinac. q. 136. num. 129. q. G Alciato lib. 4. parerg. 6.10. Si nimirum e aliis conjetturis adulterium convinceretur, & ex qualitate loci, tem- Poris, perſonaæ, haud quaquam ſtetiſſe mu- lierem intra fines oſculi præſumeretur. C. literas 14. x. de præſ. Vel ſi ex genere NMavii intenderetur conjectura criminis, quale illud eſt quod xναοꝑσα Ari- ſtophanes vocat, juſtam zelotpis repudii cauſam illud daret. Jo. Lup. in Rubr. de Don. inter vir. & uxor. chart. 4. 4. col.. Et Jo. Nevizan. in lv. nupt, lib. 4. p. 324. An En grilimt Eſuuntt / rurmen ,in eſrin ikn ⸗ lſeun rhen In. ſtin tonn. Gt im Done, Euln er un n nieler i M un c ſnitn ulunte . 4 Eiginig RWEEN dgetin ioli ni En Se fttiol. nlieantd egenr n , ltmtrig, gintegiri neſerlicge SKlaign rns Nuri1 fiknuggn fünckeento ſalie ir AAgenr, lunſbizu⸗ mnen ttan . 1 De Cornibus & Cornutis. 71 324. nu. 76. ubi ait: eſſe quidem plurcs qui ſemper capiunt in meliorem partem, Bakgred videant vel tangant. Nam ta- us quandoque fallax, G ſi vident ali- quem uxorem ſuam in occulto amplexan- tem præſumitur quod det benedictionem. Et ſi vident quod deoſculetur, præſumat quod faciat zelo caritatis. Ale. 4. vol. conſ. 127. viſa inquiſitione col. 3. verſ. C propterea. Sed à tali caritate, inquit, li- bera nos Domine, quando ſic ſecrete lo- quuntur ex quo non præſumuntur dicere: Pater noſter. Quam ſententiam ibidem pla- rimis Dd. audtoritatibus confirmat: & notat, eos qui tam patienter ferant oſcu- la uxOrumm, ſua phraſi dici viros bonos, qui in LL. Longobardorum dicuntur Ar- 8æ à græco aoνρ– quod ſignificat igna- vum, ſtupidum, inerten, ac ſegnem. Et alio atque alio nomine appellantur ab An.- glis, Callis & Italis: de quibis ſoan. O- mwen, ad Henric. Princ. lib. 2. Epig. 38. Cur Itali longe gravius quam Gallia Anglus; UX Uxorum luſus, ſnla, furta ferunt? Beſtia pejor ave eſt: cui nußpſit it adultera conjux, Italus eſt (a) quadrupes, Gallus An- . glus aves (B) Gallus Anglis aves, quadrupes eſt Ita- lu? Frgo Ex tribus his ſolus cornua fert ahs. Et lib. I. ep. 163. - Si quando ſacra jura tori violaverit uxor, Cur Lerie immeritus cornua vir? Caput Et lib. I. ad Uäoard. woel ep. 49. Si natura daret tibi cornua, tollere poſſæ. Quæ tibi, nupta dedit, tollere nemo poteſt. In ripa Thameſis, ſuburbio Londinenſi Rat- telem ditcto, oppoſita, perticam vidi ligne- am, cum corvibus arietinis ſuperius affi- xis: quæ vulgo ſignificare dicuntur, ita puniri eum qui i ſciens S volens paſſus ſit alium cum conjuge ſua concumbere, tacite ſei in adulterium conſentiendo. §6.27. (a) Becco Cornuto. Hircus. (b) Un Cocu. Gall. Angl. A Cuckold, en- culus, ni ,a1 Vs n & comun ,fſoczblls * ln ,dOnnin urun, lekeftimd Gucumn lr. uſto Me. Dälrern un üalretur ur: prin its uil, Kone Miimfm Un. Nun an 4 imii n lunzun ſ Niie ſtnn) 4 Utſen d tna. ⸗ De Cornibis eo Cornutis. 73 gtlinie, ſau 6F. 28. Vultis & alios Poetas cor- GA nuum & cornutorum eiſque affini- uingtü bus vocabulis ad hodiernum ſen- ſum utentes? En H. CruſiDum; e, 1. Omnia dat dominm, ſed non per cornua te taurum. i Hoc de te falſum, Sep timiane, puto. 2. Cajus ab autumno metuit ſibi: Dicite cauſam. inn At video: Bobus letifer eſſe ſolet. numn g 3. Panſula quem uxoris furtiva negotia ditant, Ex pedite (ut variant tempora!) factus eægducs: wuper dum ſtolidus mogerari neſcit ha⸗ benas, Excidit. Hic vere cqſus erat tragicus. 1. Divitiæ creſcunt, quamvis amat otia⸗ ga Marco. DWVec mirume è cornu copia tanta fuit. umm p. Gargilianus ait jano: cavel Rettulit ille. Cormnutam pecudem, Gargiliane, petes; NVNonne vides fœnum? Mox alter: Di- in , cito, fœnus. KAlabde ⸗ D d Quoa 74 Diſertatio IJ. Quod tibi jam dudum Pontiliang parit. Eylin 6. Sepe agili cervo mors ſunt ſua cornuun. Ml ectu . Pplttr Quod vivis debes cornibus, Aule. tuis. iiOtontt 7. Zeucri, ut terrori pugnantes hoſtibus ulanid0 eſſent, iegritpee Aptabant capiti cornua dura boum. Moden: Nulla tibi res eſt, Sabidi, cum Marte: Nigilinmm Quid ergo Gn Semper ĩiſdem armis conſpiciendus ades? Oripten 8. Taurum, neſcio cur,; quidum dixere Phi- mlundean lenum. (Itideleint Cum pro deluſo conjuge, Phyllis ait: (rlnin Hoc cum Hiis illi commune eſt. Jupiter NKuhonte Poſtquam Europam arſit, beſtia talis ing li erat. Ubmummen Subjungamus & nonnulla ex Fride- akmell Tici Hoffmanni epigrammatibus: ita lumrit hic centur. epigr.3., in Ollum: 0riiont Quod ſimilem Baccho vocitarim, ringitur lebyenil Ollis. Onlblczin & dicit nulio labra rigare mero. Uunimnii Mitte eiſtalt giel. 1 ganizi igui kimlale A ale Mniinfinuu ngtigunk agttnie Huennf, N 7 umlegktk. ramtdun zuCln Enninm /N pre. De Cornibis o Cornuti. 75 D itte bilem. Baccham non partibus o- mnibus ANuas: Reſpondet ſolum cornibue Olle, caput. Et in Ottonem: Limina cervinis Otto cur cornibus ornat? His, velut in ſpeculo; ſe onus Otto videt. Et libro Sexto: De te quid ſtatuam? Monſtrum es mirabi- le. Cornix Dat caput & caudam Noct-ua dira tibi. Item libro Secundo⸗ Cornelii Galli, cecinit Maro carmine nomen. Sijam Cornelü nomina Muſa canat, Nou modo cornigeros Gallos: Jed & inſu- per Anglos Hiſpanos, Italos, Teutonicosc, canet. Addam unum ex Rob. Keuchenio Muſ. Juv. Farrag. Iibr. I. Si natura malis feriendi cornua donat: Car tibi ooruutus vir bonus ergo ſonat? Et ex O weno, à Rittershuſio omiſſa: Ovwenus I. épigr. 63. Im mare cornutos jaciendos: Pontis inquit. Ppontia reſpondit: Diſce natare prius. UMU Dd 2 Item 76 Diſſertatio I. Item 156. in D. Vitum: An ſis cornutus, IQite, neſcio: te ſcio tau. rum, Nuper enim nati ſunt tibi tres vituli. Et libr. 2. epigr. 73. Ignavus Mœcho tantum diſtare videtur Sortator⸗ quantum Comicus à Tragico. Et Epigramm. libro uno ad Arbell. Stuard. Conjugis ob ſurtiva negotia, cur ego plector? Corniger à populo prætereunte vocor? Et digitis monſtror? Nam quæ non feci- mus inſi e (At vos, neſcio qui) viæ ea noſtra voco. Et libro I. ad Henricum epigr. 7. Ad cornutum: . Littera Pythagoræ diſcrimine ſecta bi- Ccorni Dicitur; Mtua frons, littera Pytha- goræ. In Pætum: Cornua Pæte geric. Fuerit quis, quæ- ritur, autor? 4 Drn r in . Non urdiſpr lltenm: nr, iſen Anmi Cjmis ggiit ellon: luenionnie ſn llereliie emei hi nrſopnp Coeivn- Ckuemtelne fulllntr er Anolendo 4 tito , L Vtun⸗ le ni ar lſe Nüiftt g ptruii in u, 13 4 gen l pun ſllnzgr un. Niifiuſt SGr fubnd De Cornibis && Cornutis. 77 Ex dono autoris: ſeribito, quiſquis erat. . Ex dono autorum, lunatæ ſcribito fronti: Autores ſemper res habet iſta ſuos. In Galateam: 3 Cervus, uti perhibent, mutat ramoſa quotannis Cornua: quotidie, vir, Galatta tuus. In Feſtum: Ukorem jam Feſte ſenex vis duceres Do- Ram Angligenæ Lini conſule Orammaticam. Iic invenies: Indeclinabile Cornu. Hunc ſcopulum pauci preteriere ſencs. . In Cornelium: Cornutum te Corneli ſcis eſſe: aceſiue. Non Cornelius es tu modo, ſed Tacitus. Et libro Tertio: Actæon. Carnem edere cancs Ackæonis oſſa cu- temque: Corrua Lundini conſpicienda manent. Et ad Guilielm. Sidlei libr. 2. Ad Per- pennam: . D d 3 Eſt 78 Diſertatio IJ. M tibi luuatæ, Perpenna, Parenthefis inſtar mer cornua frons. Dura Parenthefis uli hac. Dura metatheſis bæc: Llwor tua pro- diga carnis 83 Zola xotas totum te ſacit eſſe xlcas. Qui plura de hac Cornuum uſu læcu- lorum recepta appellatione vult; videat integram qualſi ſylvam apud Nevizan. lv. Napt. librò 4. n. 92. Ex Ctis duos addo, nulli non] Cto- Trum notos & obvios, qui cornuti vocabulum ut notiſſimum adhi- bent, quo alteri ſynonymo ſed du- bio Viri Boni lucem fœnerent. vid. Jul. Olar. ſentent. libr. 5. G. Injuria n. 2. & Gothofred., not. ad I. I. §. 1. F. ge injur. 5, 29. Si quis tamen adhuc eſt, qui CQornuti vocabulo uti ſuperfti- tioſe renuit,; eum ablegabimus ad Quintilianum I. inſtit. orator. 6. Con- ſuetudo, inquit hic, certiſſima loquendi magiſtras Weing ehlhe, Nm n N WN Fthli ni ,batifarken 1 len l aneſmn l, niin 0nCenl onſetnt, an Gertt fimn Conla men Cun leſnſlen e⸗ nnbg en n Auiti Ee Iytehieae 1 Uiget, e e Imelibri, id rannn uber, Unmanihl Hhintn nos . , ſſen ee 4 t, Muhm 1 4 ntlic Nelnng DNtlirun A ifronmnte tüſtnzent i. AL . N AII 1 neradee, l⸗ 6 . ; De Cornibus éo Cornutis. 79 magiſtra utendumque plane ſermone ut nummo cui publica forma eſt. Et mox: Wihil odioſius eſt affetlatione. Et infra: FHuerit plane ridiculum, malle ſermonem quo locuti ſunt hom ues quam quo loquun- tur. Item: Conſuetudinem ſermonis vocabo conſenfum eruditorum: ſicut vi- vendi, conſenſum bonorum. Quid de ſe ipſo Cicero in oratore ad Bru- tum ſcribat, cum majores ſecutus diceret triumpos, non triumphos & ſimilia, notum eſt. §. 30. Cornua ergo naturalia at- que phyſica, occaſionem dederunt cornibus metaphoricis aut morali- bus. Ilſu id ita, inquam, juben.- te. Unde hic autem anſam jubendi arripuerit, de eo ſupra conjectu- ram exhibui, id inde factum quod per cornua ubertatem & auctori- tatem antiqui ſoliti fuerint dénota- re. Idque imitatos credibile eſt, & potentiſſimos principes, alialque lamilias illuſtres, quorum inſignia D d 4 non 7 80 Diſſertatio I. non tantum cornua naturalia Cor- nutaſque naturales beſtias referunt, ſed & his illilve galeas & caſſides exornant. Llt in notiſſimis ſubſi- Rtamus, quis Arauſionenſium, Cli. venſium, Palatinorum, Badenſum, Haſſorum, Marcanorum, Ranzo- viorum, Parmenſium, aliorumque inſignia cum galdarum caſſidumque ſuggeſtibus vidit, & non cornua animadvertit? Cornua dico natu- ralia, ubertatis auctoritatiſque in- ſignia & indicia. Stante hac con- jedura, evaneſcunt citius aliorum *£ origine cornuum metaphorico- ram atque moralium (quæ ita,co- gnominare liceat) divinationes. Quid enim vult ſibi illa Cælii Rho- digini 23. lect. autiquar. 26. Viſio, quaſi ab hircis id convitii dimanaverit, quippe qui ſoli, ſui generis femel- las, ipfis intuentibus, ab aliis fa. cile iniri concoquant, omninoque id ſuſque deque ferant: quod lia- ni ,andoitte , be hür d lron . Cenal Ci un le, ven Fol ninns gu oento elcie Ur Nes ent Criun Uee Alaomn. Ewioinut bbun mfi 1 Mn mynt⸗ Aldoggnen Ncie Emore Un tkü ceplgn e, Rinle a leih, gol e, ordet UWildlrian unn enget (elgoetee! li a htol uununnh, leͤdetigtt, eglen in n 1 ne KN lunctiunnnr luntughun I Cnnes, Fm enltie 1 De Cornibus & (Cbrnutis. §r ni auctoritate confirmari videatur;, qui de hircis hoc protulerit: ad quod & Theocritus videatur reſpe- xiſſe. uemadmodum hæc ita re- fert Gaſpar à Reis Franco Elyſ. ju- cundar. quæſt. camp. quæſt. 77. Verum, uti nil minus quam id quod dixi ex Theocrito elicias, ita memoratus Galſpar à Keies Franco non recte inſpexit Cælium Rhodiginum; ſed mnec lianum. Cælius quippe Rhodiginus d. cap. 26. ſententiam aliorum jam viſim duntaxat refert, at non approbat, immo refutat: ducto argumento ab hircorum li- bidine & amore in feminas, dum pro his depugnant adverſum hir- cos, perinde ac pro formoſis mu- lieribus: quod ut oſtendat verum eſſe , provocat Cælius Rhodigi- nus ad KEliani auctoritatem non di- lutam nec proletariam. Extat au- tem id quod de hircorum iſta pu- gna dixi, apud Mlianum libro I. de Dd y anima-⸗ 82 Diſſertatio I. . animalib. c. 26. Et quam alienus fit vel lianus vel Cælius Rhodiginus à ſententia quam à Gaſpare à Reies Franco ipſis imputari dixi, doce- ant & alia eorundem loca. Enim vero rogo, ut inſpiciatur Elianus libr. 7. c. 19. & c. 26. & libr. 9. C.54. & deprehendetur hircorum ſumma libido vel in mulieres flagrans, de- prehendetur prurigo coëundi in hircis: adeo ut cenſeat eandem aliquando refrenandam eſſe. Immo videmus ibidem in hirco imperium in feminas & vel barbæ auctori- tatem. Rogo, ut addat quis & Cælium Rhodiginum libr. 25. c. 32. & videbit mirabilem hirci zeloty- Piam ſuper paſtoris cum capella complexibus. Ex quibus ſimul elu- ceſcit, ſenſum verſuum ex Theo- crito, ut dixi, laudatorum, lon- ge alium eſſe: hircorum nempe ut ibidem immenſa denotetur libido, tantum abeſt ut ſtupida eorundem Argu- Ritneit Deoe guerult, Uiherlnen ulͤ iri ln ltnopen leſe. Nelels, Wo⸗ inenin ele Alen, Kee DA igund, uulNn Vonn Kids het Friln kiin ſtengel ECebene 4 Ulrgünn und eſe en Nnlen,dhnm ügt, en entun eni! t ontutnnn iniin dlte Shmm 6 itn hani Cdiebti nitn 1, 1 Elrtuen Knnancklan n niniin Nlnte n t r 1 4 Gunleger Unniin. Neis n arl 1 citulol lTtumer Ne Mutunn, mnuntneu teween te⸗ iumnni pdritt De Cornibus && Cornutis. 5§3 arguatur patientia. Verba Theo- criti per interpretem ſunt hæc: Ppolus inſcendi videat ſi quando ca- Liquitur obtutu, quod non caper ipſe Crxretna. Nec Italis, Rhodigini popularibus, incognitam eſſe hircorum diéctam indolem, vel ex co diſci poteſt, quod aliquando Lucæ atque Man- tuæ Papa Romanus capite hircino depictus fuerit. Docente P. Coh- lendalio Jeſuita, apud Dn. Meu- ſchen Greuel. p. 10. & p. 103. ſeq. ubi & de bene armato Clemente XI. Sed ſi largiamur Gaſpari à Reies Franco, eſſe eam Cælii Rhodigini mentem, quam ille huic erronee affingit, videndum efſet; an ſen- tentiam Cælii Rhodigini, ſolide refutaverit Gaſpar à Keies Franco. Ait, cornutorum opprobrio non ſolum eos mültari, qui miſeram hanc infortunii ſui ſortem ſcientes 84 Diſſertatio I. patienter tolerant, ſed & illos qui nuptialis fidem tori violatam eſſe ignorant: at in hos Cælii Khodi- gini opinionem (ſi modo ea illius fuit) minime quadrare. Agnoſco, hoc poſterius verum eſſe. Sed vi- deo tamen, non inde firmam duci conſequentiam, qualſi à patientia hircorum, ſi eſſet talis, cornuto- rum ſignificatio non potuerit or- tum duxiſſe. Quis enim ignorat, aliam ſæpe rerum faciem eſſe in earundem ortu, aliam longe in ſuc- ceſſu & incremento, ſalva prima appellatione? Emphyteufis & Codicilii Ctotum filiis heic exemplis ſuc- gurrunt. 8. 31. Et ut ceteras aliorum de metaphorica uſuque recepta cor- nuum & cornutorum acceptio- ne conjecturas & ſententias, de quibus dictus Gaſpar à Reies Fran- CcO , eEOο quem indicavi loco latius diſputat, nunc omittam: inlſpi- . ciamus 4 Vnk als ſlisn 6Ancionen 6 Kypr con polunt, kn DNgvann nlonten ter (licitl uNhemepu Hiimmil oubu ⸗ le N rVe 8 ui Rehr jiſeizi vpet 1 mn emnuni un tHemuyms nemm, intt Eniitl Piſfenekt, lulß ſen fenloi unmnln, P: ſu SS lerth⸗ Canan, un Kien i hUnlnen Nen, Regn ereeni i. 7 EmönmeE r eer hn 4 Onn t De Cornibys O Cornutis. 85 eiamus ſultis preſſius eam illorum Hqui Andronicum Comnenum, cu- jus ſupra commemini, auctorem agnoſcunt. Et quid rectius hic fa- ciemus, quam ut ad ipſum hiſtoria- irum fontem recurramus & ex ipfo hoc quicquid eſt, tutius hauriamus? Ita autem apud Nicetam libro 2. An- dronici Comneni lego: Kal rav zug a- 99 6αν ε1Käαοαοντπ ααο οι . enæa doe Ev A1 etr1 Oeοαααιας zα v A⁵0οο ατπσπινν αα Sonetv étρ 2vdesbν Traαοσς τ αποτναο lvv8 uαα αυαν rοα d Soen die = xcρνο g,αανναναà α αοαανον ei anecicoον αα αιτ Hæc ita ver- tit Hieronymus Weolfius: Cornua cervorum, quos venatus erat, inſignia E&& rari aliquid babentia, in porticibus Jori ſuſpendebat, per ſpeciem oſtentandæ magnitudinis ferarum, quas cepiſſet: cum revera civitatis, & uxorum quas ipſe corrumpebat, laſciviam notaret. Ait Wolfius: quas ipſe corrumpebat. At D d 7 hoc 86 Diſſertatio I. hoc ego apud Nicetam didis ver- bis non invenio. Quaſi ſcilicet Conſtantinopolis non habuerit alie- norum matrimoniorum ſubſeſſores atque ſacrilegos complures. Sed & alibi verſio Wolfii minus accu- rata eſt. Adde ſis, porticus fori non omnino neceſſario ex Nicetæ verbis poſſe exſeulpi: cur enim non liceat intelligere fornices aut arcus, quos per omnem civitatem erexerit An- dronicus, qua maxime populi mul- titudo ſolita fuerit ſe conferre? Nec enim αα ſemper porticum fori, ſed conjunctionem: nec νεα ſemper forum notat, ſed quando- que populi congregationem atque concionem: quemadmodum & &σà́- geven non eſt ſemper in foro loqui: ſed & , publice loqui: immo vel ad vicinos ſermonem conferre: nam ita & Heſiodum canere, commemini: äs 2A &σρoρsοοοαον Ut Andronicus apud des NCrin Resmmmun 1s comnen i, len Pimnl IItcn tllpolenro 2 hürn n umni Dni: in Cltneut rumennic Uulteicunn ſtehiner (n eo Unyeüſenm Cln lelni el l lo ren lſertoinon ü elt un unum, imnnn lunten Nt umunnton Uchacliniſe: orliöſean onnſtel⸗ N Cle , 4 nuee. l rifi Ubehitne ennmi ſung nutnemikn muiN-in tende Cimn, lahr pen inen,neen; ae lmndif⸗ eri ſnki rimV, in uni0 4 ,Onpmi 61,4 auß is Kenurkn De Cornibus & Cornutis. 87 ædes maritarum quas aut ipſe aut alius corruperat, arcus juſſerit col- locari, ſed eam juxta partem qua plurima populi multitudo conflue- ret: ut cornua ex arcubus illis ſu- ſpenſa poſſent ſpectari & per ea uxo- rum ibidem habitantium laſeivia notari. Dixi: ipſe aut alius. Nec enim diſtinguit Nicetas. Procli- vior tamen in id ſum, ut credam, Andronicum ualiorum adulteria vo- luiſſe deſtringere: non ſua propria, cum eo pacto alias bhactenus à ſe intactas abſterruiſſet & abſtinuiſſet: cum celari velit ſua furta Venus. Sed eſto tamen, finge; Weolffii viſa verſio in omnibus proba: At quis credat tamen, omnem Ger- maniam, immo & Belgium, Ita- liam item, Britanniam, Hiſpaniam, cornutorum cognomentum abAndro- nico adſumſiſſe? Andronicus ſub fi- nem, ut dixi, ſæculi duodecimi vixit: regnante 16 88 Diſertatio I. regnante per Occidentis imperium Friderico Barbaroſſla: quis credet ab Andronico, cui cum Occidentis imperio nihil commune erat, tot Oecidentis populos, id cornuto- rum convicium voluiffe addiſcere? ab Andronico! extero. Androni- co! homine flagitioſo. Androni- Cco., vix per biennii anguſtias, bien- nii inquam, Conſtantinopoleos ſo- lium conſtuprante! Andronico! tot contumeliis à plebe proſeiſſo, dejecto, interfecto! Qui exper- tus eſt quam verum ſit quod idem Nicetas in Alexio Duca ait: a'g αντρσαιατιια &οοσα asiννοαοσ. CIt verofimilius omnino ſit, cornutorum eam appellatio- nem Andronici ætatem ſuperare. Qui etiam ſeire potuiſſet popul⸗Con- ſtantinopolitanus, per cornua ex for- nicibus ſuſpenſa, uxorum laſcivi- am denotari, ſi non jam ànte An- dronici iſtud biennium, cornua laſci- Deeie ivian won 1 l helen eAn, Wite 1ndrnias un horun Uen muos useoruuden 66 Conn Uregegen nunge letti ide & Wn leglsser d 6 Nrlridn Cen Cren, Ci osCenelos 1 Nolent el cntin munn wonil Uſßietſnnlen r ſel e Pio, e leni oſt, linltis 4 Nercanmen⸗ P AERA nt rinde De Cornibus & Cornutis. 89, laſciviam uxorum notaſſent, ut hac quaſi hedera ex fornicibus ſu- ſpenſa, id indicare populo potue- rit Andronicus? Ceterum ut Cor- nutorum horum metapholicorum indolem magis pernoſcamus, di- werſas eorundem inſpiciamus ſpe- cies. G. 32. Cornutos ſive cuculos hos paſſivos quos mos ſæculi vocat, di- ſtinguere licet in legales, volun- tarios, & Non voluntarios. Niſi Legales ex his illiſque mixtos di- cas. IIluſtriſimus quidam S. I. R. G. Come 85 Piæucunte quodammo- 40 Oweno, dividere ſolebat in Pu- blios Cornelios & Cornelios Taci- tos. Poſſent & Cornuti alii Veri alii Quaſi conſtitui: ut his connu- merentur non illi tantum qui cor- nua ſibi perſuadent, cum plane nul- la ſint: ſed & ut addas eos quo- rum uxores per vim compreſſa ſunt : quin & eos quorum uort. us 90 Diſſertatio I. bus ab impiis nebulonibus illuſum eſt, ut per noctis tenebras mari- tum ſe complecti exiſtimantes, a- lium ignaræ admiſerint nuptiarum ſacrilegum. Fuit poſteriorum e- xemplum noſtræ nuper oblatum Facultati. Simile occürrit apud M. Zeillerum centur. 6. epiſtol. 74. §. 33. Sed eos quos principio colloeavimus, plenius inſpiciamus. Legales cornutos iſtos voco, qui lege volente tales eſſe coguntur. Quæſo abſtineamus nunc exemplis incognitorum populorum: pronum alias eſt vel ex Herodoto indicare; Andromachidas Regi virgines nu- pturas exhibuiſſe devirginandas ex lege, ſi regi placuiſſent. Georgi- um nunc Buchananum, luculentum illum rerum, ut noſtis, Scotica- rum ſcriptorem audiamus, & Mi- remur Evenum III. regem Scoto- rum;, qui non contentus centum ex nobilitate concubinis, publica lege Almptie e it til esgeri ele, Er iklumneti, un galbr ſtebepnn toonmne; noln Con nCoocitoen lortus enin Pimns Ktor Une geehun enhore Uen ADozett, o Anidhagent 1 gle lo Eineppglan. hoti non Pliglles: en lnenlz um, ine umgi ir Ginii, dedllhibnde gnn i eiinng nlin kor Meinre hiknſi i e ee iann. annnaen MMrmeN De Cornibis & Cornutis. 91 lege cavit, ut cuivis liceret pro opibus quot alere poſſet,„ uxores ducere,; & , ut Rex ante nuptias virginum nobilium, nobiles plebe- jarum prælibarent pudicitiam, & ut plebejorum uxores cum nobili- tatée communes eſſent. Hem du- ram olim Cornutorum ibi legali- um conditionem! Sed olim. Mih- columbus enim III. oogeſimus quintus Scotorum Rex, uxoris re- ginæ precibus motus, longo poſt tempore Evenianam iſtam legem abrogavit, voluitque virginitatem dimidia argenti marca redimi poſ- ſe: quæ penſio adhuc, marcheta mu- lierum appellatur. In Gallia quoq;; incogniti non fuerunt cornuti ta- les legales: enimvero Canonicos Lyugdunenſes pro recognitione feu- dorum, primæ noctis concubitu cum Vaſalli ſponſa gaviſos fuiſſe: quod jus connagii & laxandæ coſtæ au- dit, inter alios teſtatur Camillus Porel⸗= 92 Diſertatio JI. 1 Borellus. Vultis alios? Habetis in Alexandri ab Alexandro geni- alibus diebus: habetis apud alios, non unum cornutum legalem. Mi- ramini hæc? At ſapientiſſimus ille, quem perhibent vulgo, Solon, Plutarcho teſte, feminam quæ vi- rum Cupidineæ rudem palæſtræ ſit naéta, mariti ſui neceſſariis jure ſe ſubſternere, edixit. Miramini? aſt alia invenietis apud Johannem Albrechtum de Mandelſlo, qui in India Orientali integra commemo- rat imperia atque regna, ubi nefas putetur, uxorem ducere quæ non Sacerdote antea tucrit devirgina- ta, ne quidem Imperatoris ipſius regiſve uxore excepta: Sacerdo- tibus præterea pro opera quod ad laborioſam iſtam devirginationem navata mercedem aut honorarium eſflagitantibus & percipientibus. O. 34. Accedamus ad Cornuto- rum genus ſecundum, quos Vo- lunta- Domd⸗ ruin ſhn 8, fütini , tupllni nun habenk SCreſciini iüneumdC 6 etun morn igt. Woher i aribus n toretalonkea 6ln & on aieraenen Gnlum ek; ln votbocſenet eoret pirl e lt ſen NeNN, Elibnant Muerenmfe men Einkite Ehnnfoln ler Glinin ials io iarin gtn e de . . Aennt ddeitle n ketz lchenlin N en nek Cii. De Cornibus e Cornutis. 93 luntarios vocavi. Peſſimi homi- nes’, vix digni qui viri appellen- tur, turpiſſimi autem tum quando cornua habent quæſtuaria, leno- nes ſordidiſſimi in quos & Jus Ju- ſtinianeum & Carolinum variis poœ- nis, etiam mortis aliquando, in- ſurgit. Nolo honcſtidlimi hujus au⸗ ditorii auribus moleſtus eſſe enar- ratione talium hominum, ſi homi- nes ſunt & non magis hominum fex aut excrementa. Interim do- lendum eſt, Juris noſtri Canonici quod hodie audit (nec enim omni- a Decreti capitula, Juris appellati- one recte dignabimur) iſtum ex- tare nævum, quo uxorum com- munio approbatur, adeoque & cor- nua per eam voluntaria. Vultis ta- men & in hiſtoria Romana videre cornutum voluntarium Auguſtum? Ecce Septimium Severum. Cato Ilticenſis amico ſuo Hortenſio u- XOrem Martiam concedens & huc Per- 4 94 Diſertatio 1. pertinet, niſi cornua divortium excludit. Adeo verum eſt, quod ille ait, pleraque Romanorum an- tiquorum non admirationem me- reri, ſed riſum atque contemtum. Sed fuit ea alibi integrarum nati- onum inſania. Apud Bernegge- rum in quæſtionibus ad Tacſtum occurrunt hujus farinæ Tartari & Lappones. Qui provinciam Ca- mul incolunt, peregrinos velinvi- tos domo excipiunt quoſcunque: tum domo cedit paterfamilias, u- Xorem & liberos ipſi oommendans, ante hoſpitis diſceſſum non rever- ſurus. Adeo ut quamvis Tarta- rorum Imperator hance conſuetudi- nem abolere voluerit, precibus tamen & pretio Camuleæi obtinu- erint, ut ſibi more majorum uxo- res proſtituere liceret, & ex pere- grinorum concubitu regionem ſu- am populoſam reddere. Lappo- nes autem, ex variis regionibus 1 quæſtus nte Nni es cum C0 unt, li ures, Nere zum onſdet wrs uene tohienn itilelnn cunn conlte neſconn Ils i Prinend nn Conmnot Pentbus, ios Clt, Coondhi loumer i Dlorris Co Uleri, il dir t, Mnde, re Imßmunn Eun ſtün lltftm lk Tlti dotin ie 0d Nern el ne enmmn halninnn, netſttum nun, Nofriulrin Cöhniutn ſperpinnrin Ceingetunt, tpefni Gilunns, Accinmmme. r m in Gltwr oleni⸗ n t toCrlidru Dwemumnn⸗ er dert ſ. E. Mintt tl nütpen De Cornibus & Cornutis. 9 5 quæſtus gratia ventitantes merca- tores cum uxoribus ſuis ſolos re- linquunt, ipfſi interim venatuma- beuntes. Keverſi, ſi uxores ho- ſpitum conſuetudine & concubitu lætiores invenerint, munere ali- quo hoſpitem mactant: Sin minus convitiis laceſſitum expellunt. Pla- ne, cum conſuetudo legem imite- tur, neſcio an non ad Legales Cor- nutos hi propius accedant. Huc pertinent & mariti in Lithuania, quorum uxores ipfſis plane conſen- tientibus, ſuos habent, quos vo- cant, connubii adjutores: referen- te Pournier. Geograph. pag. 86. Ad voluntarios Cornutos pertinent & Quackeri apud Tenzel. mon. unt. 1697. pag. 763. qui convivia cele- brantes, id remoto omni famulo- rum famularumque miniſterio per- agunt, viris unam menſæ partem, feminis alteram cingentibus. Poſt ubi Liberi Patris ſpiritu incalue- runt, CEE 4 96 Diſſertatio I. runt;, candelas exſtinguentibus, & marito cum alterius marita, quam ſibi ſuper cœna ſtrophiolo aliove quodam porrecto elegerat, opera tenebrarum exercente, quod ipfi Renovationem appellant: ſingulis hac renovatione conſummata, ſuas ſum- ma cum animi voluptate ædes re- petentibus. Huc pertinent & illi, qui adulterio uxorum comperto, injuriam hane remittunt, uxorel- que in matrimonio retinent. Ubi in Electoratu Saxoniæ id ſpeciale, quod adulterium quidem duplex morte puniatur, at non ſemper ſoluti cum maritata: maritus enim uxorem retinendo, uxoris vitam conſervare poteſt, aſt non ſoluto iſti adultero. Zitius J. Eocleſiaſt. libr. 4. C. F. §. 18. Sceleſtiſſimum autem Cornutorum Voluntariorum ge- nus exhibet Scævola in l. 14. §. 1. ff. ad L. Jul. de adult. F. 35. Reſtant Cornuti Non vo- lunta- Nehyl ti N Gerlkiütem ehemlbe⸗ Pobhrio nin i kebuſe nn eſe; is. lrinuel Ad onnes zit)ial 1 gokint ts nder ſer umefse üAinmcu 6 Atlonoon im wetkah SS , Ni i alnn 1 (ktien Aiunts in Ukehecn 4 imini ſnſſige⸗ le fgi elktheh tbmunn 4 luetiie 0 cher Ekene ur dlmninte hümma elltrt leptimi; nnmm emn, lentin un. onurtien I Muniel hen n kn Pyr A E Anndde A Nht Cetlion urt uninmm g nb Nul CäN De Cbrnibus G Cornuti. 9 5 luntarii. Sed quantum hic cornu copiæ! Educamus nonnullos. Erit & hoc ſimul ſolatiolo aliis. Enim- vero ſolatio miſeris eſſe ſolet, ſo- cios habuiſſe malorum: maxime principes viros. Præcipue tamen inter ſolatia quæ Cornutorum non- nulli (ad omnes hoc enim referri nequit) ſibi applicare poſſunt, eſt hoc, quod ipfi aliis oornuum au- Gores antea fuerint. Inter hos no- minare fas eſt Davidem, qui velu- ti Uriam cucurbitavit, ita viciſſim ab Abſalomo cucurbitatus eſt. LIſus ſum vocabulo Juris Feudalis: Etſi Longobardico, à Kuckuck deſcen- dens, veluti ipſi Longobardi ex fua lingua;, à longioribus barbis (ipſis baerden) nomen habent. Sed audiamus notiorem S. Scripturæ interpretem. Cum tetendiſſent Abſa- lomo tentorium ſuper tectum illius (Da- vidis) congreſſus eſt Abſolom cum conca- binis patris ſui ante oculos totius Naelis. Ee 2. Samuel. 98 Diſertatio I. 5 2. Samuel. 16: 22. En Publium Cor- nelium! Huic adjungo Henricum VI. Imper. Friderici Primi filium;, Friderici Secundi patrem. Hic Hen. rieus Sextus connubio ſibi junxe- rat Conſtantiam inferiorum Italiæ artium & Siciliæ heredem, ſed Jam ætatis provectæ, ut maritum ſuum altero täanto excederet: ni- hilominus ahno ætatis 5o. filium - dictam Fridertcum Secundum, pu- blice in foro Panormitano in ex- ſiructo ibidem theatro, ut omnis fraudis ſupponendi partus ſuſpicio evitari poſſet, enixa Aſt hæc Con. ſtantia, cum percepiſſet, maritum juvenem paribus ſe applicare puel- lis: harumque noctibus & ſorori- antibus illecebris magis delectari: vindictæ loco cum Jordano Siciliæ quodam Comite furtivos concubi- tus ſociavit. Utinam vero omnes alienarum nuptiarum ſacrilegos Nemeſis pari aut ſimili quadam pœ- . na ! Gnite Urien etn tl Müme WM int erecofer;. co Cort nuffn illri eunen Anecoote Tlintſelmce tenn Ure Ainen whoe meſongei i 1 4. 1 hn. ,t bti lenri inene, V,Cosel n Eem lecenn Külihne Ee Gennm, At gnnnr genn gun ilkrein 0 Cnndre n üe Uinle ? len — finio 1 lnhhint, Achtaen R teit Hint Clenan hete Cunnbi⸗ iin n Iinn e⸗ leininn l lecr drunn De Cornilus & Cornutis. 99 na perſequeretur, qua Jordanum affecit! Neſcimus? Uti apud alios hanc hiſtoriam ſæpiſſime legi, ita nunc recordor Chronici à ohanne Ludovico Gottfrido editi, Jorda- num in figura exhibentem, impa- Ga clavis candente corona capiti, nudoque corpore in ferream can- mdentem ſellam collocato. Eam ſci- licet figuræ libris ſubinde inſertæ utilitatem adhuc adferunt, quod memoriæ ſuppetias ferant, alias la- F. 36. Sed ubi oratiol mea finem dicendi inveniet, ſi omnes cornu- tos „ quos vel memoria repetere queam, heic enarrare velim? Non mihi ſi linguæ centum ſint, oraque centum, aut vox ex ferro vel du- ro guttur aheno: huic labori un- quam ſuffêcerim. Paucos tamen in Cornutorum ſolatium, quod ipſis ceu aliis miſeris, ut dixi, eſt lſoecios habuiſſe malorum, enarraſſe Ee z2z mei 100 Diſſertatio 1. mei officii erit, quia intereſt ho- Iinis hominem beneficio affieere. l. 7. ff. de ſerv. exportand. Et unde nunc ordiar? A Venere: hæc omnem quippe hic facit paginam. Venus itaque Vulcani uxor à Mar- te amata & compreſſa eſt. Sed ma- vultis forte de Publio illo Corne- lio Ovidium audire. Primus adulterium Veneris cum Mäarte patatur Sol vidiſſe Deus. Videt hie Deus omnria primus. Indoluit facào, Junonigenæque marito Vulcano Purta tori, furtique locum monſtravit. Atili Et mens & quod opus fabrilis dextra tenebat 22 LZxcidit. Extemplo graciles ex are catenas, 6 Retiaque & laqueos, quæ lumina falle- re poſſint. B Klimatmon illud opus tenui ſima viucant tami⸗· un 4 MANN enent t, . bmer tmen Gen, fenifuen lir nt Unlis wtr⸗ kot lui nſm 4Aſre nin liftinz, Ufiizen Anenen hl, innten Knli UnNeron GVndinlen l d ne . De Cornibus && Cornutie. 101 tins⸗ Stumina » nec ſummo quæ pendet ara- neq tigno. Utque leves tattus momentaque parva ſeqdantur Effcit, & lecto circumdata coocat apte. Ut venere torum conjux aah lter in unum, iuſmin Arte Viri Vulcani, vinchiſque nova ratione paratis Neha. Meae⸗ ande deprenſi ample xibus rent. Lemnius extemplo valvas patefecit eburnas, Admiſitque Deos. Illi jacuere ligati Turpiter. Atque aliquis de Dis non triſtibus, optat Sic fieri turpis. Juperi riſere. Diugue Hæc fult in toto notiſſima fabula cœlo. Qi mentem Ovidii non plene per- cCepit, is eundem conferat libro de nke arte amandi ſecundo verſ. 561. G ſeqq. Item Luciani Dialogum A- ur pollinis & Mercurii, ex quo con- jecturam ſimul capiet, illum de Dis PBe 3 non Phlyn enl eirat 6 02 Diſertatio I. non triſtibus, fuiſſe Mercurium. Non eſt incognitum, fabulam etet hanc ab aliis ad alia trahi. Nos ui 6 hac vice monemus, notan- *M dum eſſe; quo effectu hoc tori fur- emir tum apud Venerem ſteterit. Infa- * miæ: inquam. Nam in inlſula ma- atrin ris Egæi Lemno, à qua & Lem- i nius in carmine modo recitato Vul- A canus audit, eo quod ob deformi- inen tatem, in hanc à Jove præcipitatus ln un eſt. In inſula Lemno, dicere vo- Aiu un lebam, omnes feminæ Venerem M Näile ob turpe hoc factum habebant de. Münmm! ſpicatui. Quid dein Venus? Nil wrunudn jucundius putans vindicta, femi- eEumtn nas omnes tanto ſœtore in Lemno naln infecit, ut mariti à talibus hircum iniun ien olentibus abhorrerent, aliaſque uün kiin ſibi feminas è& Thracia arceſſerent. Iündmn Sed ecce: ut adulterium plurimorum nnmne delictorum mater eſt! Feminæ iſtæ elhem hircolæ à viris ſuis nunc ſpretæ, & Aumnlil maritos & omné ſimul maſculinrum umn ſelt ſexum internecione delent. Unde kingn factum fnl De Cornibus && Cornutis. 103 lleeen factum eſt, ut cum Argonautæ n, „ Lemnum adirent, nullum inibi ma- ri rem invenerint. v. Gurtler. Origin. en, ia mundi libr. 2. Succedente tamen hteg, tempore fœtorem iſtum inſuetum Ntr at l. feminis emni incolis abſterſum, nec Nidn mares à feminis ib. amplius occiſos Nigalle fuiſſe, creberrimæ iſtæ in Lemnum dene ſeceſſiones edocent. Vel Plautus atque Terentius nunc ſuccurxrant. Apud illum occurrit ſponſa Lem- nia: apud hunc; itio ſenis in Lem- num. Sed à Lemnio quem vidi- mus cornuto Vulcano;, ad quem nunc cornutorum nos ordo voca- pbit? Immo ſeponamus omnem or- dinem, ne ordine agamus ubi omnia mnordinate peraguntur: & ne quis u ordine habito omiſſus credatur minus cornutus fuiſſe. Et quem tamen ceteris præferam: niſi te forte Imperator Claudi 2 Habebas ſcilicet cornutiſſime Cælſar, in ma- trimonio Meſſalinzm. Pudet hic recitare quæ Juvenalis ſat)r. 6. Vers. . Ee 4 115. tben I 104 Diſſrtatio I. Mn 1IS5. ſeqq. de ſœtidiſſimo iſto lupa. igle e nariorum purgamento atque impu- Ilunmii riſfima cloaca;, tua conjuge, eon- (. Aug Gignavit. Plinium ſolum audiamus irkmghun lib. 10. nat. hiſt. c. 63. Meſſalinæ, in- Mrſüen quit, Claudii Cæſaris conjunæ, ſoc re- Plolnlt con Zalem ex'ſtimans palmam, elepit in id inindlkn certamen nohiliſſmam è proſtitutis, an. ((sctar cillam mercenariæ ſtipis, eamque die ac 1t D u nodte vuperavit quinto ac viceſimo comcu- nn ite bitu. Quid ais cornutifſime Clau- Pen toonee di? Quomodo autem quæſo tibi Adhcen f tunc curruca placebas, cũ Meſſalina Wutnandi illa tua Mneſterem Comœdum aut dàahmi n muſicum apud te deferebat mancda⸗ nin miduln, tis ſuis non obedientem, tuque ndpal acerbiſſimis verbis ob hanc ipſius „ Iten e erga Auguſtam tuam, indevotio- lmter nem, eum increpabas, utque in ömninn ig omnibus Auguſtæ morem gereret, rpelig Juberes: eaque ratione: hujus miimgli, Mneſteris ope tibi ipſi furtum face- liſe res perpetuum, tori inquam tui Au. Wige . RM guſtalis? Prætereo quæ de Cajo Hiſgi Fi 7 I e tinn, — nemnme nconige n lind Wil 1, dè8 B ur ui rdn cklin UünCistune Ekktheene Mns, nn Aitn nbtun femaftn De Cornibus & Cornutis. 105 Silio aliisque Meſſalinæ adulteriis apud Tacitum alioſque leguntur. 8. 37. Subjungatur alius dolus Mariæ Arragonum & Navarræ Ke- gis filiæ ſed Ottonis Tertii Impera- toris cornuti conjugis, quæ mulie- bri habitu inductum juvenem (quod Clodius circa Cæſaris uxorem ten- tavylIt. Plut. in Cic.) circumducebat, quocum quotidie congrediebatur;, eodem pro cubicularia palam utens. Sed olfaciens iſtas ſtrophas Otto juvenem cuculum, omni veſte fe- cit ſpoliari, inventumque pro fe- mina maſculum, vivum comburi. Veluti & ipfa Maria ſimilem exper- ta mortem poſtea eſt, cum apud Mutinam elegantis quendam formæ Comitem deperiret deque ſtupro interpellaret, ſed ab optimo viro repulſam paſta, cum hic ad exem- plum Joſephi (de quo Yerbum Dei nos edocet) ſe compoſuiflet; Co- meH miti gladium, ſibi ipſi ignem p ro- ⸗ 106 Diſſertatio I. 3 . chrans. Longius hæc hiſtoria apud Eos qui Ottonis III. vitam enarrant tinenſi Mariæ conatus ad cornua non devenit, ad propoſitum no- ſtrum non pertinet. . §. 38. Porro Mneſteris exemplum facit me regredi in memoriam Da- vidis Ritzit, illius inquam viliſſi- mæ originis & conditionis muſici, qui Henricum Scotiæ rêgem cucur- bitavit, quod & poſt ejus cædem Jacobus Herburnus Comes Both- wellus continuavit, Paſſus eſt hæc cornua Henricus per Mariam quæ Jacobi Quinti filia, & Jacobi Sexti mater fuit: in Anglia poſtea capi- tis diminutionem naturalem paſſa, regnante Eliſabetha. Memorabile eſt, Mariam, cum præſens eſſet cædi Davidis cuculi ſui, & tum Ja- cobum Sextum adhuc utero geſta- ret, . legi poteſt: etiam apud Maimbur- gium imper. part. I. libr. 2. ad A. 0. IIS3. ſed quia hic cum Comite Mu. r t nbolgl n Com n nile, rus hon Aun Met 6slle eltn neheiumme! Muihimml ( Neten Uonucos. C Uend nodnmn Cnn dovercamn lun tt,ggct r Hoe munn Eivobuum, AuinCEro Es Mnenie hehe 1 Cnelime GükAmn Uul anet. in heget mningnen l⸗ tt . dn la; ſetlin, diranlenr,⸗ . 4 ſuefterg geſ Ued De Cornibus & Cornutit. 1009 ret, adeo ex ſtrictis gladiis, præe- primis Georgii Duglaiſii, qui pri- mum idtum Davidi intulit, com- motam fuiſſe, ut Jacobus deinde Sextus non valuerit evaginatum gladium aſpicere. Eſt tamen Ja- cobus ille Sextus idem ille qui Ma- gnæ Britanniæ Rex ſub nomine Ja- cobi Primi audiit. §. 39. Redeamus ad Imperatores Romanos. Caracallam inter eos nemo noſtrum ignorat, ejuſque tum noverca matrimonium. Si ve- rum eſt, quod nonnulli (cribunt, ex hoc matrimonio editum eſſe Heliogabalum, eundemque ideo Varium cognominatum, quod ſemi- ne procreatus fuerit vario, & va- rios habuerit patres, conſequitur;, & Caracallam cornutum fuiſſe. Sed quia & aliam matrem alii ipfi affi- gnant, convertamus nos ad cer- tiora. Et ecce tibi nunc Cornu- torum farraginem & quaſi ſpeciale . Peé 6 cornu 108 Diſſertatio I. B cornu copiæ apud Suetonium in Non adducam hos omnes in publi- cum hoc theatrum. Tenemus omnes fere iftud diſtichon: Urbani Ervate uxores, mœchum calvum addu- eimuç. Aurum in Gallia effutuiſti, heic ſumſiſti mutuum. Auxit hunc cornu- torum numerum ſucceſſor Augu- Rus. Videri de iis nonnihil poteſt. apud eundem Suetonium in vita Au- guſti c. 69. additæ tamen exculatio- nis quodam colore; Adulteria qui- dem, inquit Suetonius, exercuiſſe, ve amici quidam negant: excuſantes ſa- ne, non lihidine, ſed ratione, commiſ- J: quo facilius confilia adverſariorum Per cujusque mulieres exquireret. Quod Mahometem in exemplum traxiſſe, conſtat. v. Picard. obſ. hiſt. pol. 7. c. 3. Quid Auguſti ſucceſſor Tiberius? Duxerat Juliam Auguſti filiam. Sunt & in equis patrum vitla: etiam — hac equa, Proh pudor! Auguſti Hlam:, uonnl n lbei uno Julio Cæſare cap. 50. & ſeqq. 5 ollan 4 elun Ui Unns chn ſiilon aole, Eehter ollt Genutun en Ullan bunden rskoe nente Eoibusceror, netpeokſc Eeelri aiid iiheſhnleen uhrikpuet aAHuif ln Enber, ſin. m nu en oninialen Enigeniei Enmle ⸗ un azzlen Elunterr Rin lume e i⸗ l⸗ onig ime, aut Pltn, 4 rmtnrule inre ir Mteit liin nfigtn lwel unt . De Cornibus & Cornutis. 109 fliam, Tiberü conjugem adulte- riis pollutam: quin & eo laſciviæ progreſſam ut in ipſo foro & roſtris nocturnas compotationes ageret, & nihil quod facere aut pati tur- piter poſſet, omitteret. Adeo ut ipſe pater publicarum iſtarum ob- feœnitatum pertæſus, eandem in inſulam Pandatariam relegaret. Mi- reris hoc merito in homine ipſo li- bidinibus devotiflimo. Sed novum Etoenerttt. non eſt, eos ſcelera maxime palam deteſtari, qui isdem clam quàm ma- ximè indulgent. Quam in rem non- nulla ele ganter congeſſit dictus Pic- cardus obſ. Hiſt. politic. decad. 16.6.2. Ne evager, ipſum Auguſtum licet et- iam apud Martialem XI. epigramm. 20. mirari, aſſerentem ſed obſeceniſ- ſimis verbis (vides hic ejus genium) ſe malle figna ad bella eivilia cani quam ſaera alieni tori jura violare, Sed non ſtetit ſimulator intra hune limitem. Enimvero & ipſe Augu- ſtus legem Juliam (in honorem Ee n avVIR 110 Diſertatio I. avunculi ſui magni & patris adopti. vi Julii Cæſaris ita appellatam) de adulteriis coercendis tulit, ut vel capitali lupplicio eadem coereere voluiſſeé, à multis credatur: qui- bus tamen relegationis pœna filiæ dictata obloquitur: quæ eadem & Auguſti neptem juliam Juliæ filiam manſit, utpote quam in inſulam Trimetum idem Auguſtus projecit: Zacit. 4. m. 7i. An & Ovidius ob candem cauſam ab eodem relega- tus ſit? Alibi diſputetur. Oblo⸗ quuntur & alia: Immo & ipſa ju- ris Civilis eapita in I. II. I. 29. g. 1. ad L. Jul. adulter. coërc. l. 13. de bis quc ut ind. I. 5. de quæſt. UInde ſequitur, Alexandri & Diôeletiani leges, quæ adulterium capitale perhibent l. 9. C. ad E. Jul. de adulter. I. 19. C. de tran- Jatt. à Triboniano interpolatas eſſe, utpote cum à Conſtantino Magno demum mortis naturalis Pa pri- miter invecta fit, l. 30, J. I. &. adulter. Nov. DeCnit⸗ ge A. rinoretorm Iin d . Senuur. Nol unckr us Conmnron e⸗ ins uichin Olum umenus er Muun Drün d Fünter Meren luCrlllzli Alis eaunert nlpegrun er Cnttim, Uintitl n/ Alintnim ia iuen nteneten Iallun / De Cornibus && Cornutis. uI iu Nov. 134. Cap. 10. Ut lex Julia à Con- ſtantino reformata intelligi debeat in J. 4. I. de public. judld. Addi me- rentur quæ Jacobus Gothofredus ad l. 4. C. Theod. Quorum appellat. non recip. tomo 4. pag. 296. ſeq. com- mentatur. Nobis nunc properan- dum eft, ut & nonnullos alios ex Cornutorum catalogo attexamus. Simus pauciſſimis contenti,; quia eorum numerus revera finem non habet. 5§. 40. Aft unde iterum ordiar? Præfata Julia Auguſti filia jubet ut primiter Mæcenatis recorder. Li- lius Gyraldus biſtor. Poët. dial. a. ubi caulas enumerat, ob quas Ovidi. um relegatum auctores conjeta- vere: Sunt etium, inquit, qui de Mäæ- cenate nibil non ſuſpicentur: quem quod nunquam nominavit Ovidius, neſcio quid de Juliu confingunt. Sed & alia de Mæcenate meretur hic audiri nar- ratio, ex Plutarcho. Multi; in- quit, 112 Diſertatio I. mni quit, Veneris res communes invicem ha- Nklli buerunt: non amicas tantum ſed && u- 1Oich it xores proſtituentes. Qualis Romanus , IN ille Galha fuit, qui Mæcenatem convi- Imli ihel vio excipiens, cum adverteret ex nuti- In Menl l bus, honnnem infiammatum jam in uxo- 1 Cmont rem ſuam, ſenſin demiſit caput, ac ſt tontetin dormiret. At quum interea famulus udd Innnhſäit- menſam accedens, vinum clam tolleret, huann ibi jam vigil & oculutus: infelix, in- , Mid, quit, an neſciebat me ſoli Mæcenati dor- Eſi Eſn mire? Similis fuit Cipius: de quo N Mnun N. ita Feſtus ex Lucillio: Non omnibus IIl Melen gormio. Proverbium à Cipio quodam, Iii lhnt ui Pararhencon didtus eſt, qui ſimula. Gſi iilt, 1 dormientem » quo impunitius uxOr p'Een Hen, mæcharetur. Ceu ille leno maritus Nlkinontur apud Juvenal. fat. 1. doctus ſpettare la- Nhepeneen eunar, dottus && ad calicem vigilanti ſer- mnelletane tere naſo. v. Gruter. 8. ſuſpic. 20. Mei- 6bt aumnh bom. Mæcen. c. 21. fin. ubi quod ad- Ulnn ditur, Cornutos noſtros fuiſſe for- ninn, Fanm te Cipios olim Romanis dictos, à urili Cipo Prætore Romano, cui SS minn he ca- tteI Gnnmn zinn tin lan 6. i gi Men lcgs n Uune ten Numugea n ““ e Tun gee Dl 1 Uind 8 = = G , 1, Viri Alhnnutt 6, Krfknke enne i nn Gltn 13 De Cornibus && Cornutis. 13 & capite cornua fuerint nata , de quo Qvid. 5. metam. fab. 29. Plin. II. cap. 37. Val. Max. 5. cap. 6. ut Cor- nutorum appellatio inde fluxerit: non videtur ſolidæ eſle conjectu⸗ ræ. Cum pullibi Cornutorum ap- pellatio ad ſenſum modernum apud Romanos ſcriptores occurrat, §. 41. Etiam antequam ad alia e- am, Muſici ſupra jam viſi ſocium hic ſibi depoſcunt Smetonum qui per Annam Bolenam Henricum VIII. Angliæ regem cornibus ma- 4 avit. Tolerabile id quodammo- do ribi fuiſſet, niſi tu, cornutiſſi- me itidem Henrice Octave & ali- os regiarum tuarum nuptiarum ſa- crilegos expertus fuiſtes, ipſeque AndE tuæ frater Georgius deteſtan- dis eas cornibus inceſtaſſet. EIt a-⸗ lios omittam ſubſeſſores. Quid mirum, ſi cornuto ardore & An- nam petiiſti, & nequiſſimos iſtos cuculos! Scilicet & ipſe Annæ tuæ . Pater 14 1 Diſertatio I. pater Thomas præſidem egit col- legii quod gladio ultore in hæc ſa- crilegia Juſſit inſurgere. 8. 42. Hec ad Imperatores Ro- manos me retrahunt. Antonini Pii generum, Antoninum Philoſo- phum (qui unus eſt ex Divis illis Fratribus quorum Jus noſtrum Ci. vile totiens meminit) vobis hic ſi- ſto prægrandibus cornibus inſi- gnem. Erat ipfi uxor Fauſtina, quæ dubium reliquit, an forma ce- teras feminas an libidine vince- ret. Satis conſtat, eam fſibi con- ditiones & nauticas & gladiatorias elegiſſe. Sed & filius Commodus gladiatoris indolem magis quam Principis ſpirabat. Illa tamen pa- tientem virum, philoſophiſlimum noſtrum Philoſepf aum, nacta, & inter Deas à Senatu poſt mortem relata eſt. §. 43. Verum enim vero atro- ciora Cornua fortéan nemo quis . ſenie- . 8, inmne Deont lett, und anth h gol Nupt Dnrunt, Ee ina. ſA u Aguif ler Nets ſ lies. i tounod Tuliuni S Hinugun mniigg Diuu Seüironn Ing honinmn/ icinei n iuf im lſeit,ſen anrlein, esz, e Mnt 4 ndutt . Umhennn i, N 1gnir Antg tto el . R De Cornibm & Cornutis. 115 . WRK ſenſerit, quam Divi Imperatoris no- i. n ſtri pater Sabbatins. Patrem eum dlernmg dico: quia nuptiæ illum talem de- * monſtrant, ſecundum . 5. F. de in II ius voC., l. 6. ff. de bis qui ſunt ſui vel al j. Sed quid ſi ille verus pater non fu- erit? Noſtis Procopium? Malo ut * ſum audiatis. Hic autem cum de E Juſtiniano & Theodora præmiſiſſet: Et mihi (inquit) & mei ordinis plerif. Eimt, que, hi nunquam homines Viſi ſunt, ſed I pernitioſi Dæmones & funeſtæ hominum deſtes, qui in commune conſuluerint, ut omnes hominum nationes atque negotia facile citoque perditum irent: eoqué hu- manas induti formas» quaſi ſemihomi- nes, furiæ, ſie univerſum terrarum or- bem convulſerint. Id & aliunde conii- cere 'ſt, & ſcelerum immanitatt, qua longe multumque ſuperavit Hamoncs mor- tallum conatu. Subjieit:. Certe Juſti- niani matrem nonnullis ex neceſſatiis nar- em raſſe ferunt, hunc non Sabbatii vonju⸗ garm gis, aut hominum cujuſpiam eſſe ſobolem; Ied eo gravida antequam eſſet, quandam génit 116 Diſertatio I. genii ſpeciem ad ſe ventitaſſe, quæ non ad viſum, ſed ad contatzusn ſe præberetz accubaretque ſibi, & quaſi maritus ſe mjugem iniret, denique veluti per in. Jſomnium evaneſceret. Quidam à cubicu- lis, quibus purior eſſet amimik, dum no- Nte concubia juſtiniano præſto erant, ſibi viſi ſunt inſolentem pro illo Genii larvam videre. Ex this alter affirmabat, repente Juſtinianum regia ſelta excitum obambu- latumi ire (nam conſidere diutius nunquam conſue verat) tum capite illi ſubito in au- ras reſoluto, reliquo corpore illas con- fiere deambulationes; ſe vero ea re Ru- Pente, hærenteque diu, && ſuis tanquam infirmis & minimead viſum fidelibus ocu- lis ſuccenſente, tandem inopinato ad cor- poris compagem caput rediiſe. Alter ad- Nare ſe Juſtiniano ſedenti commemorabat, cui facies illico in carnem vertebatur infor- mem, nullis ſuperciliorum, nullis oculorum exſtantibus ſuo loco Veſtigiis, nulia denique vera imagine, nec diu poſt quægam elant 1 . Delyrik Ar uls 1, Ulenr inogſfnn ca Mnnken. ſns, Munta inn aucm umn gitupe AMpninen l Amnmne Idtin wn ihul, eer⸗ nin, r ufulmniti unieinte tunn Peernſtcenfd Vunſitnen ſin in Inſiling, 17 nenne 4 Ull ſba egtniin i i m ir. Binna; l nifritenn 1 Aüirie ☛ = . . bli De Cornibus && Cornutis. 10 n Nmulacra vultus conſpexiſſe. Scribo non e quæ ego viderim, ſed quæ vidiſſe ſe alii mihi r afſirmarint. Illud quoque nar- rant: Monachum Deo inſigniter gratum, perſuaſum ab his, qui ſecum idem cole- rent ſolitudinis contubernium, veniſſe By⸗ zantium cauſam alturum gentium finiti- marum, quibus per vim ac nefas erunt res afhictiſſimæ. Eo ubi pervenit, faci- lem ad Imperatorem aditum reperiſſe; ſed ut ad illum penetrandum fuit, è limine atctutum retaliſſe pedem, ac retrorſum prima via redeuntem, ab Eunucho ad- miſſionali, atque adſtantibus magnopere rogatum, ut ultra ire pergeret; illum veſano ſimilem nihil reſpondentem ad con- tubernii ſe inde tugurium ſurripuiſſe, ſo- ciis vero facti cauſam quæritantibus, aper- te faſſum, in regia, Dæmonum princi- pem reſidentem in ſolio vidiſſe, quem nec adire, nec rogare quicquam eſſet animus. Equidem neſcio cui non dirum & furiale caput is videretur, qui licet Veneris per- dite ſulioſus, nunquum potus, cibi, vel n8 Diſertatio I. Ninit vel ſommi ſe ea pleverit ſatietate, ſed ut- eAn atill cufgue degiſtatis ſerculis, intempeſta 4 liſeri note regiam hantlinlaret. De Theodo- ſee, Dilt ra cum adhuc erat in ſcena, eju amaßii Alentöm ſerunt, nodturnos lemures in fornicem ir- mn! Cinco rumpentes, inde ſe abegiſ?, ubi multava luncnin nodtem cun ilta traberent. . (arbed etin §. 44. Audiviſtis Procopium. Eigeheiri Neſcio an nunc habituri fitis fidem Ullegfen ceteris Procopii narratiunculis: aut ienlt Er an illi forte quam de Beliſario ejuſ- choreere que conjuge Antonina effutiüit? Sci. mn ſeht licet eadem frontem elegantiſſimi bier libelli ſui exornat. Summa huc nitmptmn redit, ut Belifarius antea fuerit nmilci Cornelius Tacitus, deinde evaſe- ent rit in Publium Cornelium. Sinite Uimimn me nunc ita loqui. Adoptaverat nimim nimirum Beliſarius Theodoſium: ehe li adoptaverat eundem & Antonina, nſu Divino lavacro luſtratum, quo Chri - ſtiani more conſueverant liberos i adſciſcere. Exin Theodoſium An- iirt tonina ſacro ritu filium, amare Hnai Manneld ut u Mn Git i be tn itſhe ſailit 3 De (Cornibus & Cornutis. 119 it par erat, omnemque ejus cu- ram ſuſcipere, dictoque audientem habere. Deinde in incredibilem adoleſcentis amorem incidere. Quid porro? Cum eo, principio quidem Aclanculum conſuevit: denique in- ſpectantibus etiam vernulis & an- cillis. Ipſe Beliſarius aliquando apud. ¹ Carthaginem manifeſto rem de- orchendit. Sed piget cetera ex Procopio referre. Adducamus alia ex non ſubleſtæ fidei auctoribus. W H. 45⁵. Habebat Brema ſeculo, undecimo, tempore Henrici Quarti Imperatoris, Archiepiſcopum Adel- bertum, & hic fratrem Fridericum Paltzgraffium Saxonicum, cui præ- ſtantiſſimæ formæ Adelheida cum conjux eſſet, Ludovicus Thurin- giæ Landgraffius hujus pudicitiam expugnavit, itaque Fridericum cu- curbitavit, immo tandem in vena- tione occidit: cumque ob hoc ab Adelberto apud Imperatorem Hen- ricum * rit 120 Diſſertatio I. Mnm ricum delatus & acculſatus eſſet, in “ Aur, arcem Giebichenſtein quæ juxta in in . Salam fluvium non procul Halla Kue excelſæ rupi impoſita eſt, conclu. un 5 ditur, à qua cuſtodia & mala man- IelG ſione per ſaltum ex feneſtra, ex nuk qua ſe in præterlabentem Salam Midhin præcipitem dedit, ſe liberavit, & uiffehi incolumen ſe Adelheidæ ſuæ, quæ Mömph ipſi nupſerat, reddidit: cognomi- immehunne natus inde Salius, der Springer. Fa- uaiten ciebant me hujus hiſtoriæ, recor- uin Nn dari Brema & Halla, loca à multis AEiinz hi annis mihi cognita & amata: quo- n hin rum occaſione cum in Thuringiam uumkCnb delati ſimus: lubet & alterum in Amaün eadem Thuringia cornuum exem- unkidte plum inſpicere. Habebat illa ſeculo lentnn l quinto ſuos reges, inter quos Bal- Ilyilts finus, cornutus. Exceperat im- Iunentſidig prudens Baſſinus Childericum Pri- mal ihn mum FPrancorum regem, ſed ob meint creberrima cum principibus femi- Erinhent nis adulteria ſolio & ſolo Pullunn: lNin t f ntch, eli⸗ n De Cornibin && Cormnatic. 121 Et tu⸗ Baſſine , infamem hunc cu- culum tecto tuo & familiaritate Imnn n ldignaris? Audi Paulum: gatura in pol üth n lfgcuknie U Afeln Nerlkern N elte keun alit lelctit emn. li⸗ Pire nbihmn e. CE0 heind Pndr, taniIinin Reunin ine wul u imm: homine generandi && conſuetado ſpettanda eſt l. 9. ff. de lib. & poſtum. Memo- rabiliora ſunt hæc cornua, ee quod ab Childerici hujus anteceſſore Me- rovæ ejuſque ſociis Hunnorum rex Attila in campis Catalaunicis fuſus & fügatus eſt, Francia mox in Orien- talem, & Occidentalem ſive Gal- liam, diviſa. Non confundendas eſt Childericus hic Primus cum Chilperico Primo etiam quidem Francçorum & Gallorum rege cor- nuto, ſed magis paſlivo. Erat ei quippe uXor Frédegunda quæœæ ſub- ſeſſore utebatur Landrio. Cum- que Chilpericus aliquando ad ve- nationem profectus;, ſubito neſeio cujus rei cauſa domum reverſus, conjugemque ante ſpeculum ſe co- mentem deprchenderet, & virgu- ka quam forte manu tenebat, ejus dorſlum 1222 Dipertatio I. nt dorſum leviter & joco luſitans per- Aiullu cuteret: Fredegunda quæ non ma- In CAlun. ritum ſed Landrium expeckabat Aunlatl exiſtimans Landrium eſſe gratiſſi- uonu mi hujus verberis auctorem; Pu. (ünt enn tabam, inquit, Landri, bonum ncClun equitem non retro, ſed ante feri- ut C! re. Rex çornua ſua agnoſcens & unmnnm quaſſans „ aſt vindictam in aliud Gükenliri tempus differens, ad venationem ii,ümdn rediit, à qua tamen non eſt rever- u Hirti iin ſus, Fredegunda & Landrio magis Iluptoj prævenire quam Ppræyeniri velen- un annn tibus, ipſum Chilpericum per im- gnl miſſos ſicarios cogentibus ſubire uiCnin furvæ regna Proſerpinæ, Et iſtud inim n inter hæc cornua memorabile eſt, meinitmi Gallicæ linguæ originem his tem- Iiguniion poribus ſolere adſcribi, cum enim n (oics Cherebertus Primus Latino ſermo- u ni ſe applicaret, ex ejus cum anti⸗ ( Nnnr ua Francica lingua confuſione, dl gan chaos illud Gallicum emerſiſſe cre- laban ul ditur. Ceterum fuit Childerieus n . ille A Cbnelling, nnen diin En Kis ulnnn, . tylali n lenn 4 “r las i Wen Prüldnn ls,ü enne, urenutckr. Unfneäi Nigener ,gttin in⸗ taanktt, ededeenen SS De Cornibus & Cornutis. 12 ille primus Clodovæi ſive Loudvi- ci Primi Galliarum regis pater, à quo longa ſerie (ut creditur aut nar- ratur) Ludovicus ille noſter XIV. deſcendit. Verum hic, dum eo uſque in Gallias reſpicio, cogor ob- muteſceré: Quis Hercules contra tot cornutos? Si ullibi enim Lex 1: .7 .. . Julia de adulteris coërcendis dor- mit, dormit plane in Gallia. Aut non habetis fidem teſtimonio ab hoſtibus petito? Habete tamen Bu- gnyono celeberrimo legum abro- gatarum ſeriptori ejuſque commen- tatori Chriſtynio. Abrumpo erge Corneliorum acdtivorum paſſivo- rumque infandam in Gallia ſeriem, ſed & reliquam aliorum populorum: dum Sacri Codicis adhuc paucis meminero. §. 46. Non quod Moſen ex eo- dem huc adduci debere credam. ur. Ad catalogum talium enim quos nunc dixi Cornutorum minime Pi 2 per- 124 Diſertatio · Mis pertinet Moſes, de quo quidem con- NN Ret. Sed quid eſt ergo quod legi- enzni u tur Exodi cap. 34. ſecundum verſi- onem vulgatam: Cumque deſcenderet i de monte Sinaiz tenebat duas ta- u bulas Gebidezs teſtimonii, & ignorabat idge quod cornuta eſſet facios ſua, ex conſor- tio ſermonis Domeini. PFidentes autem Aaron fili Nrael cornutam Moſi faciem, timuerunt prope accedere. Et mox: qui vilebant faciem egredienti⸗ Moſi eſſe cor. nutast „ Scilicet, racdii ex Divini Numinis conſortio Moſi inpacti & circumlucentes circa faciem Moſis 6 emittebantur ad cornuum inſtar: id ue valt textus originalis Hebrai- cus vid. Voſl. de Orig. & progreſſ. u idalol. Iihr. I1. p. 321. Addlamn Epigtam. “Z l Ed ma C. Crufii libr. y. epigramm. 18. Saiſus HMoſen cornutum fi vgunt, net Prorſs Runt nlien aberrant: ll i Cornua fert, poſt hac damma dautura M; Denin malis, ernim Quod lntengete ttho ſ becltr Edo Cetz N Ermie ſ ler a r, ii eu Nln Nem K S SCer den A annunitr kent nn I . Sem = De Cornibas Cornutis. 12 5 Quod nobis parcent, debemus cornibus Hæc comprenſa piis cauſa ſalutis eriant, Subjieiam & Ejuſdem ad hoc ept- gramma notas. Ad verba: Moſen cornutum fingunt;: notat Cl. Auctor: Moſes licemia pictorum» palſim corna- tus in pictaris conſpicitur, cum ex colta- quio Dei radiatam faciem habuerit, Apud Hebreos enim (ut vult Pierins in Hiero- gl)bb.) radins & corna una vocés otan⸗ fur. Ad verba: damna dataign, Ab⸗ cit Vir Cl. Lex, iran operutzy. Kép, 4:15. eſt miniſterium mortis. a. Cofin . 3: 7. miniſterium eondemnationis. veik. g⸗ Verbis: cornibus agni. fubjicit: Agass ſtans tanquam mackatis, Pabens eßtefs cornua. Apocal. 526. Tandem ad uk⸗ tima: piis cauſa fälutis erunt; hæc ha- bet: Exerit nobis cornu ſalutis in domo Davidis, Luc. 1: 69. Vel ex his ſimuf apparet, Deum in ſuo VYerboò cor- nouum metaphera » robur ateue potentiam denotare. Alibi Corni- 1f 3 bus 126 Diſſertatio I. bus regna aut reges ſignificantur. Certe apud Danielem cap. 7. quar- ta illa Beſtia quæ poſt Leonem, Ur- ſum, atque Pardum emerfſit, decem conſpicua cornibus;, ex quibus tria ab uno poſtea fucereſeente parvu. lo cornu fuerunt abſorbta: reges totidem denotari ex ipſo Danielis dicto c. 7. aperte conſtat. At quæ- nam horum decem undecimve re- gum regna fuerint, non inter The- ologos tantum ſed & Ctos & Po- liticos magna altercatio eſt. Vel à puero nota eſt eorum ſententia qui eornutifſimam hanc apud Da. nielem beſtiam credunt deſignare Imperium Romanum quod Quar. tam Monarchiam vocant: Quin & decem ejuſdem regna enumerant, Syriam, Ægyptum, Afiam, Græ- ciam, Africam, Hiſpaniam, Galli- am Italiam Germaniam, Britanniam. Immo & parvulum iſtud cornu com- monſtrant in regno Mahomcriee 1VE Cn Mn n AYyMN ſe nricon 1Donrchi E een, tum b⸗ cet, di cteliggecit lowanum I Eglensnel torns: rel gegub unor Mon Aliſisben Ehlinn, e molniſerſi Ukarinnaidts ipple. C fünnhis T) Coneni, üntez iſone Uei l en Aeinii⸗ 1 fhtit, egesſigien tilleneg, tunmnet lin ib,afihen lunten n bnt nuere⸗ iin nmneſe lteette Aerrd. leunn irtd De Cornibus & Cornutis. 127 Ave Turcico, quod exiguo initio in Monarchia Quarta natum, tria illius regna; Æägyptum, Alſiam-, Græciam, occupavit. Sed quis non videt, didum catalogum & in exceſſu peccare & in defecdu? ut cornutiſſima hæe beſtia ad Romanum Imperium applicari non poôſſit. Quemadmodum nec ſequens Danielis viſio capite Ra⸗- vO „ bicornis arietis, cornutique hirci: de quibus Sleidanus libro de quatuor Monarchiis tertio in fine- Se alii ſuis locis. Nec tamen inde ſequitur, nec Statuam Nabucho- donolori per ſomnium viſam, de quatuor ita dictis Monarchüs expli- cari poſte. Qur enim res eadem tot viſionibus tam crebro repete- retur ? Conveénientius eſt, diſtin- QRas tres viſiones, tria diſtincta imperia poſt eventura delignaſſe. Sed de his alibi didum eſt, Ora- TPI1 4 tio-⸗ 12⁸ Diſſertatio I. tionem meam de Quarta Monarchia ecum maxime ſolam anteffor. ſ. 47. Moſi ita nunc excluſo ſue. cedat jacobus Patriarcha. Quid? an & hie Cornutorum gregi con- numerabitur? Maxime Rubenis quis noſtrum cum Bilha nelcit coi- tionem? Geneſ. 3ſ. verſ. 22. Certe, nec ipſe jacobus ignoravit. Potuiſſet Jacobus Kubenem filium ob hoc iaeinus exheredaſſe: profecto ſe- Cundum Novell. 1M. cap. 3. H. 6. ihi: &α Twverek fuæ aut concubinæ patris filius F immiſcuerit. Non, quod Bilham Il per omnia ad Concubinas Roma- nas comparare velim, ho enim Rtante cum alia uxore matrimonio non tolerabantur. l. umo. C. de Concubin. ſed quod & hæ & illæ inæquali gau- deant matrimonio l. 3. ibi: inæquali conjugio. C. de natural. liber, ſed tamen in iſta inæqualitate legitimo!, 3. J. 1. F. de concab, l. F. C. ad &., Orpar. D elen gehi plenrur we nation bez, ſeh iaiur il 1 C( auti Eagrotit 9 bet niagen on er em 5 ninen ſen utſene in 4 Dezermn. . um Ul tor huf AAl. ktni Prilleherm hallett, e ſant id Nonn emn , . De Cornibis &o Cornutis. 129 Cerlie nmt Yov. 18. c. F. ut uxores tales emul nnn famulentur & liberi ex tali conjun- hani Qione nati non ſuccedant parri ut umn heredes;, ſed donis quibuſdam affi- e ciantur., vid. Piſcator ad Geneſ. cap. RK 22. verſ. 24. Qui matrimenio inæ- ſaneh, quali ſimile eſt iſtud Morganatieum, Rmihe de quo dixi de Jure Virginum F. 13. llaniti⸗ g. 49. Sed non eſt exheredario, e unica quæ cornuum aucteres ma- , neat peœëna. De Lege Julia & Ju- flinianea jam repræſentavi. Hoc mfH lIiceat adlieere; quod pger legem Nuukhe Juliam jus antiquum vwalde fuerit Cmule mutatum. Huge Grotius in ſua ad bͤa Jus noſtrum florum ſparſione ad1. umm Vec in ea ff. ad LEe Jal. de adulter. me Pün jam olim docuitz legem olimà So- Chmig Ione fuiſſe latamm: & quis aunlterum Nlems geprehenderit, de eo Katuat quod volet. AHrm Secutos id Romanos jam à Romu- eA. i temperhbus, manſiſſeque in uſu eE diu. Catoris enim majoris hoe di- dum cfſt apud A. Gellium 10, molt, =WIòðU Ff 5 Att. 30 Diſſertatio IJ. Alm Att. 23. in adulterio uxorem tuam ſi de- i mnmt prehendiſſes, ſine judicio impune necares. Wlinty illa te, ſi adulterares, digito non aude. iniltil ret contingere, neque jus eſt. Valde ain tt hoc maritorum jus per Legem Ju- MAnd liam imminutum fuiſſe, utpote co- nn Snitione aduherii ad judices relata, aim Min & apud eos pœna dickanda, facile fenltGfr patet: Manſit tamen veſtigium ju- beſeſti ris antiqui in eo quod marito uxo- ltfnune rem in adulterio deprehenſam oc. m, j cidenti levior pœna equidem irro: an getur; aſt quod ad pænam tamen igt ahl Legis Corneliæ ordinariam igno. ame ſcatur. I. 3. §. 3. de SC. Silanian. l. 38. S5. li 6 2. ad L. Jul. de adulter. Immo vide- 3 ven tur nonnnihil vindicétæ privatæ in m,ite Romanorum moribus permanſiſſe kiti quod exſtirpari radicitus per Legem 1 gi iſtam Juliam continuo non po- kinie 1 tuit. Audite quæſo Valerium Ma- 4 4 h ximum lib. 6. cap. . Sed ut eos quo- uß⸗ que, inquit, qui in vindicanda pudi- f citia dolore ſuo pro publica lege uſi ſunt, Ii M Kridim i⸗ tti l gunmmnfnt llicig igonnn,, Agn nltinn te en tiin, glamnn en inn. Eunſmd Lulnmn s n ne. inuit Kreſt Auflie⸗ Ctnd N N e lein, 66. n De Cornibus & (ornutis. 13t ſriclim percurram, Sempronins WMWuſca C. Gallium deprehenſum in adulterio fa- ellis cecidit: C. Memmius L. Octavium 14 ſimiliter deprehenſum nervis contudit: Corbo Accienus à Vibieno, item Pontius à³ P. Cernio deprehenſi, caſtrati ſunt: Cn. etiam Furium Brochum quidam de- prehendit && familiæ ſtuprandum obecit: Quibus iræ ſuæ indulſiſe, Fraudi non ſuit. . . F Vultis nunc & Juvenalem audire? I nunc, & juvenis ſpecie lætare tui: Aquen . ADE Majora expectant diſerimina. Fiet adulter . Publicus, & pœnas metuet, quas cunque maritis Iratis debet. Nec erit felicior aſtro Martis, ut in laqueos nunquam inci- dat. Exigit nutem „„ 4 . 1 . nUnterdum ille dolor plus, quam lex ul- la dolori Conceſit, necat hic ferro, ſeiat ile cruentis N1 132 Diſſertatio I. Verberibus, quoſdam machos Eme. Lilis intrat. Varronis, Plauti, Catulli, Horæ. tiique loca pro ſtabiliendo hoc Ro- manerum more addicit Cl. Vir meuſque olim in Academia Duis- burgent Collega amiciftimus Hen- ricus Chriſtianus Henninius in ſuis ad Juven. ſatyr. 10. verf. 312. ſpici⸗ legiis. Addere mihi tamen liceat locum Plauti alcerum: quem in Miliue Glorioſo acdtu ultimo com- mohſtro. Audite: Luin jam dudum geſtit moœcho hoe uabbdomen adimer, Ut faciam quaſi puero in colflo peuke A wanioreyundid. Qoch Plautus hic abdomen wocat, id virilitatis nomine venit apud II- Pianum l. 9. I. ult, ff. ad E. Cornel. de ſicar. Hac ſcilicet ſolebant adul- teros Privare mariti, ut jam exX Va- lerio Maxime exemplis conſtat. Li- cxat Henninianis locis etiam adde- 16 Nxlni Motüls e in Co: NI 8 Aluge ſn t uo⸗ Grſelqven nnetzcon e exleen ann as piknih oen 6. Aecd en 1 U Meid coole Altertneh Er in ortte Ulſero, Fin in h ns lt imnag üie⸗ fonhii unt henl Aieogtot⸗ R ien 1 luſt 1 De Cornibis && Cornutis. Nn Nerie . re Martialis epigramma in Hyllum eni 2. epigr. 60: Væ tibi, cum ludis, eaſtra- i n bere. Alius eſt apud cundem libr. e ui l F. epigr. Sa. huc apprime faciens lo- IHeus, ſed quem hic recitare, necel- Ar ſe non eſt, cum res ipla ſatis abun- eik deque cx ſuperioribus conſtet. Nec ullnn, objiciat quis ita vindictam conce- IDH di privatis, quod manifeſte ſit con- enü ctra regulam juris l. 176. ff. de reg- Aun n jur. Hæc enim regula ſæpe fal- n A eſt. Ut vel ex hoc ipio ſono poterit conſtare. Enimvero reti- ng, muit adhuc Juſtinianeo ſæculo pa- um, ter jus occidendi filiam una cum AAA adultero, ſi infida uxor cornibus A in patris aut mariti ſui domicilie ENEE. inconjugis ſui caput graſſata fuerit. Be Iplfi cornuto viro non eandem in- NANG dalſerunt facultatem jura, quam M patri: eo quod, auditis Papinianum, Gede pietas paterni nominis pro liberis Pitl. conſilium capit: ceterum , mariti Gend calor & impetus facile decernen tis Ef 7 fuit 134 Diſſertatio I. fuit refrænandus. Sed an non miſer ille cornutus uxorem ſuam in ipſa turpitudine;, ſive ut Solo & Draco dicere ſolebant, 7ν ιας deprehen- ſam, impune poterit occidere? Ne- quaquam: cum ſecundum jam ſupra dicta: in ſolum adulterum id ipſi con- ceſſum eſt, idque domi ſuæ, & non niſi ſi ille vilis ſit. Hæc à Papinia- ni Ulpinianique temporibus, ad Ju- ſtinianum uſque obſervata ſunt. Verum caſtiſſimus hic Imperator, alio adhuc remedio miſerandis cor- nutis voluit ſuccurrere: novella enim lege promulgata, marito per- miſit, adulterum etſi in rebus Vene- ris eundem non invenerit, propriis manibus libere obtruncare, modo cornua molientem aut ſaltem ejus molitionis ſuſpectum, poſt trinam admonitionem in ſcriptis ad ipſum miſſam, habentemque trium viro- rum fide dignorum ſubſeriptionem, cum uxore ſua alicubi converſan- . 4 tem m pvone/a⸗ Pn renelecl NeCn münenent, lerumn, uut clum m Porerkei il üatr io uminguis Han lenun pec SIrnncnd he n Mencnr Enme, hade n Mehtein Gral tn Dnger an Neientnin minn nienthlie uetneſbi Uelbent ol 1 Ga Conlce necis itnunr ne un tb Mnntg Nem fungt⸗ C. unlelhr iheentt, SS 4 Urilſin nogiie e Cenn,u ulthen Conenber. Clntk, Mtl lenguitf Cllrlaſee⸗ Gmrifrrit Pnurermonn NueneN n rin Netinni- tifen, Nicnfi De Cornibus Eo Cornutis. 135 tem invenerit. Ut talem, inquam, adaulterum;, aut de adulterio ſaltim ſuſpectum maritus propriis mani- bus interficiat, ut ipſi vita cum ge- mitu fugiat indignata ſub umbras. Durum, inquis, remedium! Non fauſtam venæſectionem! ita eſt! Non fœnum neceſſe habent tales mariti in cornu habere, ſed acule- um. Habent cornua, majeſtate in- dignante: habent gladium ulto- rem, majeſtate indulgente. Non errat qui jus commune ſequitur, Non peccat, qui majeſtati manum præbet vicariam. Non delinquit, qui proximum ab infamiſſima per carnificem adultero irroganda mor⸗ te, à majefſtate ſibi delegata execu- tione, liberat. §. 50. Quod ſi quis tamen tene- rioris ejus conſcientiæ eſt, ut durio- ribus iſtis remediis uti nequeat, aut nolit: is utatur mollioribus, veluti nuper conſilium de jure conſultus nobili 136 Diſſertatio I. MMmis nobili cuidam impertii ut rumorem in dau de uxore ſua ſparſum quaſi ante lib 00 nuptias quoque ſemel admiſerit " fi ill Rivεo ιατι αιραποαι quo pro- mern bato, uxorem dimittere cornua- Wenntein que quæ ipfi nonnemo ferebatur zunhem minitari eflugere poſſet, accura- umnllii tius inveſtigarer. Ignoſcite A A. uuktheni, H H. quod pauca iſta Græca verba undblbon protulerim: nolebam ab omnibus Munlad intelligi. Si quis cornutus conſi- munil lia in poſterum efflagitaverit is nos Enlliti aliosque juris gnares conſultet lo- Muisi co & tempore congruis. Adeo fa- cile omnes cum valemus recta con- Inn Klia ægrotis damus. Et velilli quos hactenus e manu diſciplinaque no. Kkra dimiſimus, quos ad reſponſa impertienda omni conatu aptavi- Ann mus: De quo ſi quis dubitat, vel In in en præſentem inſpiciat Nobil, atque huſen eruditiſſimum Virum Dn. A. J. Trip- pPium. Hic per &c. &c. juratur. d Quod igitur B. F. EK Ceſſe jubeat dail fupre- 7 Pnie npeniurn enktie W Wn Anen ,, nge . unmn Ptrr ☛ daitu NCünbni Wemnt Pur flenarcr mlnt Gurſon icamn. ſtiutkint r al nl i⸗ Epren Eite 1. De Corribus & Cornutit. 137 ſupremus Academiarum pater & ſtator, Déus L. O. M, ex auctoritate & poteſtate illuſtriſſ. &c. Amplexus & Oſculum. Amplexu te invaſi, oſculo te ex- cepiutroque amorem & amicitiam tibi commodavi non ſolummode mæęecum de eo enim ſecurus ſum, ſed cum omnibus omnino mortalibus.- De Julia tua nil addo, nec admoneo: vos hæc ſacra & absque me curabi- tis. Sed volui tibi in memoriam revocare juris illa præcepta: Hone- ſte vivere; alterum: non lædere. Suum cuique tribuere. Nohim e- Mim tibi ſcenum in cornu efſe, ſed cornu in ſœ&no. Nam nec à corni- bus te omnino alienum eſſe, vel hie annulus me monet. En in an- nulo hoc tuo cornua. Inclitum Trippiorum ſtemma;, ſuis cornua imponit calceamentis. Hæc mode- ſtiam gentis veſtræ ſpirant, illa quod vulgi nebulis altius ſie exſinuaverit. Datur 138 Diſertatio I. Datur annulus. Ecce annulum hunc digito tuo inſero ſimulque ex animo voveo, ut quo calceamentorum iſtorum ad- monitorio ad modeſtiam te magis devocas,; eo altius te evehendum eſſe, omnino tibi perſnuadeas, dum cornua inſignium Trippianorum cacumen ad æra evehere, conſide- ras. Huc tendebant & duæ iſtæz Jleges Doctorales l. modeſtinus. ff-.de ſo- luttonib.l. Altinsz, C. de ſervitutib. à Fa- eultate Juridica tiblinjunctæ. Huc pertinere volo & hunc pileum, quem cornuum vice capiti tuo im- pono. . Datur Pileus. Genutio Oipo cum in capite ſu. bito veluti cornua emerſiſſent, re- ſponſum eſt, regnum portendi. Ti- bi equidem hoc quicquid eſt orna- menti capitis, non emerſit ſubito, me tamen vate ſi quid Apollinis di- vina quercus fatidicum ſonat; tibi ea Lorun onnn Nel , Ceſinn n, yel hn r. Nun menconſe Pmocuden Danny Mioreht 1un hete brounfrerl berniberen cekentone 1olis neeco neſe re ſeteſtj lon Uſti hocl tilünn nn krhi iüageſtt M 1 lbun i le cpenin N ntun ſen nig gtitp remnle. Unbhune N, ennonninne noltin nefe Nhehne 6danfund 1 De Cornibus & Cornutis. 139 ea deſtinari quæ ad regimen ſpe- QGant, vel hujus diei omina præſa- giunt. Eum in finem hoc tibi vo- lumen, quaſi cornu copiæ, præſto, & primo quidem apertum. Datur Liber apertus. Fidctione ſymbolica, quam Cto- rum patres & filii vocant, hoc uno libro univerſi Jjuris noſtri volumina tibi exhibere volui. Cornua etiam ad defenſionem a natura data eſſe, noſti: nec cornua à libris adeo alie- na efſe, jam repræſentavi: eo quod 4 veteres Romani capiti calcique li- brorum cornua appingebant. Et noſtri hodierni libhri cornutorum reliquias involucris librorum appli- cant. Ex his, taà C. Dn. Do ctor iſtud tibi cape ſis admonitorium, ex le- galibus iſtis cornibus veram tute- lam capiendam eſſe, ubi laboranti- um ſpei, fortunæ, vitæ, poſteris, ad- vocatus fueris defenſor. Datur 740 Diſſertatio I. Datur Liber clauſas. Idem iſtud legalis copiæ cornu nunc etiam clauſum tibi offero: ut noris, non ſemper ex legibus ſCri- ptisCtum conſtare: aliquando & ratio in ſubſidium vocanda efſt, ubi leges, inquam, ſcriptæ tacent, ibi tu tum jura illa quæ Natura, id eſt Deus, cordi tuo inſcripſit, in fubſi- dium vocabis, &, monente Jufti- niano, non minus Dei quam legum eris memor. Quin ut certior ſis-; omnia quæ dixi jura tibi omnine competere, hoc diploma tibi ex- hibeo, ab Ampliſſimo ut vides Aca- demiæ hujns ſenatu tibi deſtinatum, Ecce in medio Dockorem Nobiliſt. A 4.Trip. Hic chirographum Ma. Zhifici Dn. KRectoris: illic Promo- toris inulaue hoc annosecretarii: intra ſigillum Academiæ majus. Hæc omnia non in peritura charta: ſed in cornuti animalis reliquiis, mate- ria quaſi cornea, Gerte magis dura- tura NNN Nr del 1 i e Aun geem Ecumcorod mun? Cit higl i Ncnir) l Monn urconiini tenio, de Unek) gin Mlunceen Lepaluni üm une n ite or ite erndeſt alſhn n Chön Ing ſien⸗ Diis ſi Rh ul lulii nl 6 ihit Ascgieen nihiien Perirtgiut lr AlrtH 4 inſenlek Ullenn le Nn e inſbit aii N 4 niänane Liſterld E pnriteke u, Cnnhectun renial ncnn Sinun De Cornibin &o Coinutis. 141 tura. Sed quid ernatus vult iſte fbi ex anno ſericoque adpenſus perelegans? quid hic commune ha- bet cum cornibus? Eſtne Juliæ tuæ donum? Quid innuit belliſſima Ju- lia? Et ipfſi Juliæ eſſe aliquod cor- nu copiæ? Eja inſpice ſis tu ipſe, aut nunc (Datur Bulla) Aut domi in jucundo tecum con- tubernio. Scd quid rei iſtic reli- quum eſt? quid hoc monſtri alit? Pallium certe non eſt: quis enim tale pallium uſpiam vidit terrarum? Sed nec toga eſt: vide tuam to- gam, vide alioreimm, vide meam: quid ergo eſt? Hybrida eſt: ex to- ga & pallio conflatum chaos: acti- onem mixtam ferme dixiſſem, niſi ſcirem, ab aliis actiones mixtas ne- gari; Nilſi fallor & cornuti alicu- Jus animalis continet exuvias: ca- Pe fis adeo & tibi. (Indui- 142 Diſſertatio I. una te nunc gaudere poteſtate: tentias ferre, nunc ex ſuperiori cathedra verba facere poteris. Fac hoc nunc. In hunc finem volui te in hanc cathedram aſcendere. Excute totum Dn. Trippium. Vale & me ama. FIN LS. DISSER. Onduitur ToggQ.) . Velis hac mixtura moneri, non nunc tu reſponſa dare, nunc ſen- nnins E Ccebroe⸗ N MITII WN Hnmon An e 5 Me, un u en- cn ree n i Kazt Wen den tl N n 1 tgkin e , Det Lornikns ane⸗ . Nnn una == lee t de u nat Cornibus & Cornutis a. d. 28. Une ⸗“ OQctobris 1709. cum Conſultiſſ. hur el 6 Dn. MATTHIAS THEODO- fetnirt ROS ZUR HORBSI, inilinn Hammona Marcanus, J. II. Boctor Anen. crearetur Wbechten Ercellemiſſmi, Oe. S NIS S. I. Ala aurea in lettis argen- teis, qui loquitur verbum , in tempore Juo: Salomon R ex ita olim edixit, ſi vulgata Bibliorum ver- ſo, „ejus mentem recte aſſecuta eſt. Quocunque tamen aut hæc aut te vertas, conſtabit, Salomo- nem iisdem voluiſſe indicare, ſer- monem opportuno tempore pro- latum, auro argenteque contra haben- 144 Diſſertatio II. Anh habendum eſſe. Cum ante hos mgrak duos annos DominumA.]. Trippium Pintkuen: in numerum J. II. Doctorum co- ani dne, optaturus, verba ad illuſtriſſimum ſhen, x auditorium mihi facienda eſſent, lk, nl ad Salomonis præfatam ſapientiam ami hen reſpexi. Menſis tum agebatur O- zumeun ober, foro boario his in terris, * præcipue Groningæ, veluti alibi Enmr n vindemiis; inclytiſſimus. Putavi mlleina tempus opportunifimum eſſe di⸗ n ilinle, cendi de cornibus & cornutis: qui- nitl bus omnium ſermones, velut & inftnim plerorumque domus, tüm ahun- n er Glinn dant: ut non dicam, Cornua illa minti naturalia ex Carhibus quibus adhæ- Aun nele 00 ſerunt quoridiana ſubminiſtrare nnnd convivia; quæ iterum non unam naid anſam præbent cornibus metapho- nig ricis, quod & Salomon alio loco ual indicavit. Ne reſpicito, inquit, 1cl,nn vinum cum erubelcit, cum exhi- in ain bet in poculo coloren ſuum: Ocu: mi 4 li tui reſpicient alienas. Vinum ler propte- ucke öll Cnn N 4 Mnng allllilna ent Er, fimihain ngunnd. Iniuntni 8e, ni fe tling Aun Nln s Cmz ine N e, Ne mn, enu buſchear. um mun nhutane nen n ur, niunda un. Non p De Cornibis Eo Cornutis. 145 propterea lac veneris, audit apud Ariſtophanem: & olim, auctore Pauſania, ebrietas ex carcheſio vi- treo bibens, per quod mulierem intuebatur, pingi ſolebat. Nun- quam pronis benevolisque magis auribus me auditum eſſe memini. quam eodem promotionis Trippia- næ tempore: non quod ea quæ propoſuerim, auri argentique pre- tium ſuſtinuiſſe, mihi perſuaderi atiar, ſed quod verbum ſuo tem- ore pronuntiatum amœnitate qua- dam, ex Salomonis ſententia, ſe commendaverit. Vivimus nune iterum menſe Octobri: eadem ite- rum cornuum cornutorumque in foro boario & extra illud Gro- ningæ ſeges eſt. Si Salomonis ali. qua apud vos A A. HH. auctori- tas eſt, quam non dubito eſſe ma- xRimam, audite me nunc iterum cornutiſſimo hoc menſe de corni- bus cornutisque pauca dicurum;, 1 Gg parri NCrume 2. Mimeite 146 Diſſertatio II. pari benevolentia atque humanita- te, qua me olim de eadem reée 10- uniu quentem proſecuti eſtis, quod gra- Itam,n tà mente recordor atque agnoſco. ubrnin i §. 2. His fretus, liceat mihi pro Aunkt firmamento ſententiæ, quæ Jus Di. mhut,un vinum aliquod Poſitivum IIniver. Autr The ſale, morale inquam non ſimul na- ſethehinnz turale agnoſcit, à cornibus exem. unn plum arceſſere ejus quod Julianus 1. llen l. 20. ff. dc Legib. ait: Mon ommnium Uu hutien dug à micjari zs oliitutn Aaft, fatto mimiidk redai poteſt. Subjun enre ibidemnttiltntn Neratio: && ideo rationes corum 1, Hi en conſituuutur, indjuiri non oportet: ſo⸗ Nkulepe quin iilta ex hie quæ certa ſunt, ſh. 3 lt lute vertustur. Momus reprchendeba uleid ke TI Si 242 8 narüramn, queg bobus cofnua in Hdhung fronte & nom inira 9culos pofbiſiet un hitin ut viderent, quo ferirent. Sed HOn iiid A vidit Momus, non omnium ratio. Wimanh⸗ nes ab, omni Momo reddi pofle. Ntumugt hapent „led nom peripicitur, Iti- n,init mne telligi. ( inl De Cornibus & Cornutis. 147 Irtn celligiturve hæc ratio confeſtim alb Eagenhominibus. Majores cum leges aniti an, condiderunt, ratione ipſis nota ad le eas ferendas utique inducti ſunt: nNani ſed ſi vel te vel etiam Momum hæe neil ratio lateat, non ideo ratione lex Ihünte: deſtituitur. Theſaurus non deſinit NE eſſe theſaurus, & ſi à cœco non vi- uh deatur. l v. 3. Lubetne & à cornutis ſa⸗ bulas haurire morales? Sed in im- menſum id operis excreſceret. Li- ceat ſaltem meminiſſe duarum, ve- luti cervi ad fontem, item Tauri & vituli apud Phædrum: quarum illa vult, laudatis utiliora quæ con- temſeris ſæpe inveniri. Altera: qui doctiorem ſe emendat ſibi dici putet: Poſteriorem, quia brevior, tecitabo. Anguſto in aditu taurus luctans cornibus, cum vix intrare poſlet ad prælepia, monſtrabat vi- tulus quo ſe pacto plecteret: Ta- ce, inquit, ante hoc novi quam S=ðèð Sg 2 tu 148 Diſſertatio II. tku natus es. Inſpiciamus nunc & in eornuta fabula quid expedtan. ¹ dum ſit à judice qui non ex Jure, ſed afféctibus, amicitia, odio, a- more, ira, lucrive ſacra fame, ſen- tentiam profert, non ignarus, rem judicatam pro veritate valere. Eſt “ hæ fabula apud Joh. Lotichium 8. epigramm. 16. in ſequens metrum redacta: V Edicto Eeo' Rex animalia forte jubebat! Cornuta, ad Regis cundta venire uuu : thronum. vulper ,„fronte pilus cui creverat unus S) alter Longius, huic G ſe miſcuit ipſa In gregi. Cui bos: Quid te addis, vulpes va nihima, nobis? Expedtat Leo Reæ non niſi corni- Leros. X Hæc contra: Quid ſi cornutam me Leo dicat? Cornibus S lubeat connumerare pi- os? Poſſent lnn Eet dee nn 11Ultrn 6 Setlt Vedrt aannine zn lizrl, Ia jeulos tven 1: D Nie biieft WAetibe mnsulsekln ni Dis Ri Mndn umftondl Innucenan Erſlnft ſenntihee isiſeennen 1egeern Ie Iuneleu ,emeklln lucke ⸗ g HW 0 tnote ſicune l u DU n hecn eqline anſi,ir lheinin⸗ . 1 Hunenzm A.N = n gus: Seht Ohm, wenn ick idt ſeggen te: De Königk is ein Eddel Förfe- amni ,, R ene , De Cornibus && Cornutis. 149 Pofflent hæc non uno commen- tario illuſtrari & adaugeri. No- tuſne eſt Ventura de Valentiis? Wintherum intelligo, ejusque Par- thenium litigioſum lib. I. cap. 12. ubi & vetuſtus Vulpeculæ apglo- Men he hefft leeff den, de em vele bringet, und dantzet als he vor ſinget. Nec mi- noris uſus eſt fabula de Camelis E£- ſopiis. Dicitis: quid hi ad cornu- tos? At mox audietis. Camelis, cum in concilio belluarum cervina cornua concupiſeerent: aures ipſæ pene ſublatæ lunt. Ut documento eſſent, debere quemcunque finibus ſuis eſſe contentum, & perpende- re qua per naturam locatus ſit in re. Franciſeus Barbarus l. de re uxor. 7. hanc fabulam adoleſcentibus nu- ptias anhelantibus commendat; ut ſi præſtantiſſimas omni ex parte uxores nanciſci nequeant, pro ſuo 6g 3 & pede loetunen in hMoſ Schliren 150 Diſſertatio II. & pede & modulo ſponſas & ſe ipſos metiantur: intuiti in exemplum pro- corů Penelopes qui cum hujus con. mlle greéeſſum deſperarent, cum ancillis nte Hibenter & ſtudioſe mifcebantur. ehl 4. Etiam à cornu docemur li- 1 bertatem eſſe facultatem à natura , datam faciendi quod lubet: eccæ idd 4 enim vitulus, etiam cornibus „pri- mni nsquam fronte extent „inurget: ii apud Lucretium Libr. 5. vſ. 1035. Wi quod Juris Naturalis Doctores ad ünnu, ſermonis libertatem, adeoque & utziih ſ ad loquendi facultatem ſed liberam nbikn fnit adplicant. tkee ulolnnn 16§. F. Etiam à cornibus monea- Miiiß fl mur, maximam ſeœpe vulgi eſſe Miin iuil perſuaſionem, nullo fultam quidem uin fundamento, niſi quid ab auctorita- ſfiN te virorum, quorum magna eſt au. Iuummin Goritas, mutuetur. Quis veſtrum ihhglmn eſt, Auditores, qui credere ve- ni iui, lit, diabolum cum feminis concum- Qngffſelts bere, itaque cornuum auctores & inliſln artifices eſſe poſſe? Sunt tamen inmuln qut 6 ſfel fiukee ineenim, dlennigna, dndenn; altniunn gllbe jetunirntu elmt inr un heg. l ten un elluenslyn leentu wer. ed rmnöer lrilunden De cvruibs eg Cornutt. III mi id credunt vel maxime. Au- guſtinus hbro i5. de Civitate Dei cap. 23. Copulationem iſtam Diabolo. a rüm cum mulieribus adeo certam dknitem eſſe ſeribit, ut contradicere magnæ ſit impudentiæ., Hancque eſſe com- munem Theologorum, Ctorum, & ſaniorum Philoſophorum ſen- tentiam, aſſerit Klein. Ju liclal. La- miarum confefſon. c. I . 10. quæ CIl. Kleinii diſiertatio extat nunc etiam Ejusdem volum. diſſert. juridic. 23;. Au- Gores alios: videſis ibidem allega- tos, idem ſentientes. Adde, alios apud Godelman de Magis Veneficis Bi Lamiis l.2.6. F. Videbis idé & Lurhe- rum idem ſenſiſſe. De quo eo mi- nus dubitat, qui vel ex cjusdem ſcriptis vel alunde percepit hiſto- rias rerum inter ipſum & diabo lica ſpectra geſtarum. Vid. Lutheri Col- Poquia Menſalia c. 24. && ſeq. & ſele- ctiores floſculos apud Chriſt. Beſol- dum Chriſtl. motiv- cap. 7. Certe ſpe- Gra revera dart, inter Theologos Gg 4 etiam 1y2 Diſertatio II. Nhni etiam Reformatis ſacris addiétos, Mmi in multi ſentiunt publiceque defen- uls led dunt. Quid mirum eſt, ſenten- o And tiam talem in vulgus ire & credi, Whnun ) quem Auguſtinus, Lutherus, & (Ii 9lg tot alii eredunt, publiceque propo- ainhan nunt & tuentur? LIt metus non va- NWellat. nus ille dici poſſit, qui oriatur ex ullp; fententia, quam tot tantæ aucto- (imant, E ritatis viri amnplectunwr, quam tot Wrknine, millia hominum ſequuntur. IIt hrint ’ adeo;, ſi vel maximée ſpectra dari um Dihen neges pernegesque: ino etſi & tu Gummdhme (finge) & alli & ego ſpeckra plane tn li. non metuamus:: metum illum ta- elg bnt men ſententiamque vulgarem ne- Iunatfin mo negare auſit. Qhod ufum ha- munn, igte bet in quæſtione, an ob merum (udulnio, ſpectrorum ædes conductas ante mnußkze tempus, locationi conductioni Himgas Ppræfixum, derelinquere condu. gknz lel ori, ad effedum remittendæ mer- (limn 1 cedis, de jure permittendum ſit? Uemkan Quod arg. L. 27. H. I. verſ. quamvis. ngu . Loc. De Cbrnibus & Cornutis. 153 f. Loc. cond. affirmatur. JCtos con- ſentientes Reformatos easdemque Belgas, Anthonium Matthæum & Abrahamum Welſelium aliosque adduxi &)og. diſſertat. in Friderico meo Primo p. 21I. Adde ſis Da. van der Meulen 1. for. onletent. 22. in fupplend. ad p. 300. Interim caveant ſibi mariti, ſed & ipſæ caſtitati de- votæ feminæ, ne ſuùhb ſpecie diabo- lica faciant ſe ludi: etiamſi, in- quam, Diabolus ſe in Angelum lu- cis transformet ſive relligionis ob- Lepſekic te NN ven 6 Uilks nl mmntt enrmeme. tentu fallat. Quale deteſtandum ſcelus ſub Anubidis perſona, in Pau- linam caſtiſſimam feminam perpe- tratum, itaque optimo ejus mari- to Saturnino, etiam conſentienti; cornua facta eſſe, legimus apud jo- ſephum 18. antiq. judaicit: c. 4. Aliud ſacerdotis ſcelus ex Euſebio adfert Godelman. d. c. y. De femina tem- plorum & congregationum ſacer- dotalium apud Catholico-Romanos 1 g 5 aſli. 154 Diſſertatio II. aſſiduiſſima & relligioſiſſima cultri- ce, puerpera, cum audiſſet filium recens natum patri ſimillimum, ob- ſtetricem interrogante, an & fili- us raſo eſſet vertice ?2 Narrat Kirchoff. 1. biſtor. 33 8. Apud Fida- nos Africanos ſerpentibus cultum Diyvinum concedi, eorumque ſa- cerdotes ſubprætextu obſequi Deo tali ſerpenti præſtandi, non unam conjugem in delubris detinere, maritisque cum cornibus remittere, videre eſt apud Boſman. Guin, part. 2. epiſtol. 19. 5S. (6. Neu putes, apud Luthe- fanos aut ſolos Reformatos Belgas, eam opinionem invaluiſſe. Immo apud Catholico. Romanos, etiam ex- tra Belgium, eadem quam maxime viget. Mittam pervulgata, & non niſt unum ſummæ auctoritatis vi- rum in terris vicinis laudabo johan- nem ab Alpen Epiſcopi Monaſte- rienſis Chriſtophori Bernhardi CCa- . filia- lelnl gun intin, etnen e lrcſehlll hrienls A Ahi oltun i Uatri Mont Cmhens r Ctle Der äten an, Uiaucnta e fin Anhr iNemmdl Plaihſtr Eeiſtuckene Rrmenc! Uleienſene (Morse Pin Neikndhe Ai 4,0 16 n gſn n An inmſnn, nt, n m l n Eum auöſeiin kſinlnn 4 ognt n 64 V rg tuſt e mentnte ekni nt Gli lt, noninmi. 4 Mnla cg, gulch Nermslte Dintis n Dlmmmeäne eiennumnin enud 12 4*² Reſttran De Cornibus & Cornutis. iIsS filiaxium intimiorem, Vicarium Generalem & digilliterum, fimul- ue Eechefarum Metropolitanz Colonienſis Archidiaconum majo- rem „ Archidiaconalis Santenlis Præpeſitum, inſignis collegiatæ D. Martini Monaſterienſis Decanum. Quam hic talis tantusque vir apud ſuos Catholico-Romanos non ha- beat ſidem atque inducendæ Opini- oni auctoritatem. Hic in libro quem de vita & rebus geſtis Chriſtopho- ri Bernhardi Epilcopi Monaſterien- ſis ſcripſit, prævilam decçennio an- te exſtructionem arcis CGoesfelden- ſs formam & locum, urbem Mo- naſterienſem captam & figna citrei coloris ei primiter inferri, aliaque præviſa in ſpectris memorat. Sed & ad A. C. 1671. hæc ſeribit: Prius- quam vero hunc progredior, lubet hic unum interſerere, quod tametſi peregri num ſit, oum tamen mihimet ipſi hos in- ter motus acciderit s vel propferen con- Gg 6 ſido 156 Diſertatio II. ſido majorem quoque fidem ex ipfius au- QRoritate narrantis habiturum. Eir qui- ſiam, inſulam Batavorum, haud pro- cul Neomago, Huifſiam oppidum é Bem- meliam pagum inter: ad pontem, quem vocant, Carrucarium habitabut: Uti Polen intellexi, patria Zwollenſis, re- igione Cutholicus, vita probis. Is eX- eunte pronuper qnno ipſa innocentibus ab Herode interfettis ſacra luce, quæ tunc Dominica erat, poſt tridui iten pedeſtre» sontinuatum inter pluribus diebus nimbo- rum, nivium ac ventorum tempeſtatem, Monaſterium venit; O ingreſus zdes iens, tunqudm ſaori && arcani quid ore- Siturus, in primæ admiſſionis conclavi» Keretas aures petit; quæ ſi negarentur, cogi ſe, aut, iplum principem adire. Re- dieram paulo ante ex æde Cathedrali, uhi præſentibus cum Epiſcopo Proceribkus, Plenni ritu, ſacris pro more operatis eram , poſtquum pauca in chartam con- jedta eſſent, eo die expedienda, ad au- daßn abiturzg, ut enm Principe ad cæteros 292 boſpites DyCyntn Frnemem nii it G lligntona Ytpen, in mene aen ip ſt; tinmn, G zn Me ta in ltetn mnnt in he lingr fihftanne ekomun nfANnn, Pmmitiſrl nim, n, Miihen chninmn mni nin,Ne e, utunm/ ſe ue Unu inn 4 Uhn⸗ N ngagt⸗ mhichn nirle rilinat ll A loisne nrſn rp nauz afryn mist. k. ed Cü, bipen a Wüma* De Cornibus & Cornutie. 157 boſpites prunderem. Expedito conceptu, ratus magni quid ſubeſe E absque eo memor obligationis auſcultandi pròmte Dieæceſanos, dum ex anguſtiis Muſei ad conclave me confeio, mod vocatus adeſt, clauſoque poſt ſe oſtio, ad angulum con- clavis invitat, & anxie, ſoline ſimus, ſeiſcitatur. Inde cum ſatis id patere, re- pponderem: babere ſe; ait., quæ in aus uin yem dicat. Jam pridem turbari noctur- e na præſertim inquiete, atque inſuſurrari animo ſuo, Monaſterium ut vudat, Prin- cipi Epiſcopo manifeſtet , paret ſe futaäro bello, fœderatum namque Belgium ad Mo- ſam; ad Rhenum:, ad Malam haud diu poſt armis infeſtandum: Regem Frantiæ invaſurum loca, quæ ad Moſam & Rhe- num , Principem vero Monaſterienſem occuputurum omnia, quæ Malam verſus ſita ſint; Neo eſſe, ut vogerebam, pban- taſma paucorum dierum: ita enim ab an- no fere nunc inquietari. Ex voto pro- pterea, nupera æſtate , ipſo viſitantis n DElparæ feſio Keveluriamn vifitaſe; Ggy onn 158 Diſertatio I. Jorſan ea patrocinante moleſtiis iſtiuſßmoch Rberari mereretur. Mbic in hoſpitio of- Jendiſe virum advenam , ſæculari indu- tum habitu & tametſi ſacrisz initiatum eſſe neſcierit, hæc tamen » & imperante conſeientia, revelaſfe. Monuiße bunc ipſum, præſenti quidem devotioni ut va- caret s ſi forfan quieti priſtinæ continge- ret reſtitui; ſin minu, Weſtphaliam adiret eaque exequeretur, ad quæ ſe porro ſentiret pie ſtimulari. Cumque ob- FJeciſet , indabie deriſam iri talia reve- lantem; iſthie praſertim terrarum, ubi notus eſſet mortalium nemo; aſiſe ſa- cerdotem, in præſentem me inveſtigaret. quem ſciret exæ vicino Cliviæ iſtins tratctu oriundum, perinde fore ſeu mihi, Jen Principi aperiret. Cognovit poſiea Re- ligioſum fuiſſe ex Cunonica Frenswegiana Comitatus Benthemienſis z ſi plena ſibi ſi- dges haberi molit, iſthic facile inquiri poſ- ſe dicti veritatem. Exin menſes paucos immanem fuiſſe?; Nunc vero à ſeptimanis Plus ultra ſex, præterquam hoc triduano — itineré, Nlil EIn mtl l i ſi Aen ſotmm, ufſen ti lnſin Emmimtonnin Eihutsſem. ptmamn fue t mm , iemiemir rumumn Umng ihim inſnfne rii mzongin Pemmliſt. n fumen gtlenti umin ln wſrim, 1 Uimat⸗ fnh eneſfi e un, ig, kſei ne inmn hit Aluste. SD ener, A., Gini tue Petn mnnn 1 mIn u, MArigem inlhi nd teie De Cornibus & Cornutis. I59 itinere, nottem omnem ſenfiſe inquietam, nec unquam ante viſum ſe magis urgeri. It igitur ſibi faciat ſatis, credere nunc mihi rem totam, ac rogare, ut principi manifeſtem. Initio riſi hominem:, nec aliud eſſe quam phantaſma, & meram inanium rerum imuginationem conſtanter perſuade- re conatus ſum. Auctam haud dubie ex præſentium armorum apparatusquem cum Jorte neſciret recaperandæ ſoli Huxuric intendi: verius ipſe maliet à Fiſarg amne ad Rhenum &S Iſalum converti. Nibil ſimile hodiedum in orbe cogitari: ac pro=⸗ pterea monere me, ne incautos hujusmodi ſermones usbiam diſſeminaret. Exempla etiam proſtare vicina, quibus ipſe non ignoraret, occuſione pari, plures cupitis pœnam luiſſe. Regerit bomo, controver- ſam Huxarienſem brevi terminandam, nec quidquam belli ad Eiſurgim ſore, con- tra vero, quæ depoſuerit, ud Rhenum, ad Nalam ſuo tempore certo certins eventu= ra. Et dum ad hæc, D Ell M teſtatur,ſi- mal rogat doceri perindens fit,: mihi, an prineipi 160 Diſertatio II. principi aperuiſe. Quod dum aſſero, ſli- Pulata manu ſibi promitti urget, ſingula me Principi & iſto quidem die fideliter re- laturum. Quibus dum pariter aunuo, ve- litne exploro, gratiarum aliquid aut etiam militiæ forſan adſeribi? Nihil à ſe nune guidem deſiderari promtius reſtondet, ſed ubi belli iſtius exordium viderit, && no- men daturum militia, plares etiam ad- dudturum; Imo & monſtraturum ſe viam per Ialam fiuvium, cujus vada novenni navigatione præ multis habeat omperta. Poſtquam hæc ſubdiderat, fine ulio munere, mercede aut gratia feſtinus ad ſuos redi- tum parat, hocunico ſatisfattus, quod ſuo N vaticinio exoneraſet. Cum à prandio ſurgebamus, ad conclave me princeps vo- cat, non pauca de præſenti cum Brunſui- eenſibus controverſia ſermocinatas. Evul- ta tandem colligit novi quid me allaturum⸗ idcirco ad narrandum benigne invitat:non minus pronum » datam fidem exſolvere, quam ſollicitum, ne ſorte narrata plus æ- qno principis aviniun occuparent. Inte- rim ymbut ſoneßtu, an neritet e mninrel i nmn nrno al kntint DAlatbreck; unm tanee Ariuulene⸗ lii nii teſunn en lnn Cnlion An ninegzen unz uneſet vhfſer,i ui ſruli⸗ Atmiͦſe i Ppöalehun: fſiiz,t iincg ntn tnn aſſen, Allennig Ailim it 44 fo l 7 Mnift me i gilertefie nzafn nlin: n. Miten ſentttuizen unſinn iutn i n tnuſtr⸗ unmn 6 — De Cornibus & Cornutis 161 rim tria præfatus, ſecreti revelationem promitto; ne rideat Celſitudo ſun narran- tem, nec alteri revelet. Ne credat nar- ratis; minime vero conſilia ſua velit hu- jismodi phantaſmatis attemperare. Quæ dum audicit Præſul; quo ordine depoſue- rat Batavus, recenſeo ſingula; & dum avi- ditatem in audiente experior: itero preces, ne homini, ut mihi quidem viſus ſit: Pha- natico aliquam adſtrueret authoritatem: quod tamen Galliarum kegem perſimilia meditari Princeps exiſtimaret, noluit rem totam ex vano eſſe, præſertim cum vir ille, integer & ſimplex, inter eam byemis aſpe- ritatem, ſine ulla præmüi, gratiæ aut re- munerationis ſpe vel deſiderio, iter tam longum moleſtum inſtituiſet, & ſi quid bujusmodi in fatis ft, hodie pauci;imis comſtaret, non poſſe in homine rudi & po- litiæ ignaro, totum id üs in circumſtantiis imaginarium cenſeri. Quæ vel ideo hiuc adduxi, quod un integrn ſosquianmo an- tequam bellum inchoaretur, ea prædi- æerat vir ille, quæ poſt ſecutu vidimus: 4 cumque . 162 Diſertatio Il. camque Princeps id ipſum Germano Ha- tri & quibusdam t primoribis eodem ad- buc die pariter narraverit, dici nequeat; vaticinium hoczuti ſolet, poſt eventa de- promtum, aut prædittiones omnes evani- das eſé. Hactenus prædictus Alpen. Volui ea hic proferre, quia ſcio eun- dem Auctorem heic loci apud pau- cifſimos notum eſſe. Plures tales (quas vocant) præviſiones idem Au- Ror exhibet Libro 4. J. 28. 76. Libr. 6. J. 52. && Libr. Z. J. 30. F§. 7. Neu dixeris has de ſpectris narrationes ab hac Cornnum & Cornutorum tractatione alienas eſ- ſe. Ehimvero & ipeeta iæpe cor. nuta apparuiſſe dicuntur, itaque inguntur: quam in rem notiſſimi Pattis & Concionatoris Viennenſis Abrahami à Sancta Clara noviſſi- mum tractatum Gemiſch Gemaſoh an- teſtor. Et cornutis hircis ſpeckra ſæpe equitare & ſob hircorum ſpe- cie apparuiſte dicuntur. Nec hoc alienum ylmi leumetir Pibnrdomnl Hmmilidn i Cund zmene ce⸗ ſinn mgien eryarſenp bhers ſom ohlen ulnen Dei inonobelr enperſmne htenentet, Chpnin enun Aliits 1 N Disb ſablen & ritſie Aeontneret, intuneze lerglulbet eln Oro l lgere wrhen olt nnn, neitzdin Menn, Paunse, fenngatten le lent Mlngient⸗ ie/46 Snſe gölotfeti e? Uleerzec tiune Büermmdi — uNu Cstnfin Clͤfttr n Kin De Cornibus & Cornutis. 16 7 alienum eſt ab ultimi judicii tremen- do iſto tribunali quod hircos ad ſini- ſtram juſtiſſimi Judicis facier collo- cari. Quin & corneo ſubinde pede apparent: de qua re Delrio disqui- ſition. magicar. libr. 2. quæſt. 28. ſett. 3, obſervat, ſemper aliquem in ſimula- to à ſpectris humano corpore de- ſectum obſervari poſſe, eamque ſin- gularem Dei bonitatem eſſe, ut illi qui non obeſæ nimium mentis ſint: ſemper, ſi attendant, fucum queant deprehendere. Forte & talia ſigna cognita erant ſancto Martino, de quo Suloitius Severus in eims vita c. 24. ait: Diabolum vero tam con- ſpicabilem & ſubjectum oculis ha- bebat ut ſive ſe in propria ſubſtan- tia contineret, ſive in diwerſas figu- ras ſpiritualesque nequitias tranſtu- liſſet qualibet ab eo ſùb imagine vi- deretur. Quod cum diabolus ſei⸗ ret, ſe effugere non poſſe, convitiis eum urgebat frequenter, quia falle- . 1E 164 Diſertatio II. re non poſſet inſidiis. Quondam autem tempore Cornu bovis cruen- tum in manu tenens, cum ingenti fremitu cellulam ejus irrupit, cru- enhtamque oſtentans dexteram, & admiſſo recens ſcelere congaudens: Uvbi eſt, inquit, Martine virtus tua? IInum de tuis modo interfeci. Volui hoc ex- emplum ex aliis ſeligere, tum quia & cornu continet, tum quia & comprobat, ſpectra poſſe nocere: loquor de vulgi opinione ex tali- bus narrationibus enata. Delrio in in diſquiſitionibus ſuis magicis ex- empla eorum refert compluſcula: . quorum unum excerpſit Zahn. 1. tt. de Mendaciis libr. I. C. 5. n. 5. conſi- milia ſunt apud dictum Abraha- mum à Sandta Qlara tractatu jam ſu- pra indicato. Alia inveniri poſſunt in Joſephi Glanvill Concionatoris olim Regii in Anglia Sadducifßmo tri- umphato. Alia alibi. Aliquandeo E Eratiorem tamen formam induunt ſpeelta. Nelftik 6n Cnco nole t el,Chi snllhi nmnicnn 21. ahaunbunt Aun Fot⸗ itunds Pellgni r 1 1 Ute nortaſde elelltit. ies tracta uptel Maxi Unennbils ſol riren rede 1)fn dezo erberanit tilicn u uul ti. el er netun n Neeen nonan I. ii en nne l eng,ni D t hnu flin 4 lertunt t, t 4 S ohnmna. Kenn Mn uli limt 1e N i. nn Mrdr Iundn ſtnig ſ6 . nin De Cornibus & Cornutis. 16 5 ſpectra. Sancto Martino diabolus aliquando ſe obtulit cumque eo lo- cutus eſt, Chriſtum mentitus: ut vides apud Sulpitium Severum in vi-= ta Martini cap. 27. Illi qui cum puel- lis concumbunt diaboli, gratiſſima amaſiorum ſigura ſolent apparere, quin & fuit unus eorum qui ſe Sis- boltz appellaverit: vide ſis quæ ſcri- pſi de Jure Virginum §. 74. Sed ubi nocere mortalibus geſtit, terribili ſpecie ſe ſiſtit. Addatur Simonis de Vries tractatus Belgicus Groot- SIchoutooneel. Maxime etiam morien- tibus terribilis ſolet apparere: cu- jus rationem reddit Delrio dicto tr. tom. 1. p. 732. Ceteris ut parcam, in ipſo Belgio ſpectrum quod ho- mines verberavit, vulneravit, muti- lavit, indico apud Pontan. Et Slcg⸗ tenhorſt hiſt. Gelr. libr. . fol. 186. appareat metum hic beſt⸗⸗ not vanum. Nec enim omnes ea ſunt fide aut magnanimitate, qua aut Sanctus 166 DHMertatio II. Sanctus Martinus apud Sulpitium Sever locis præfatis ſpectra exce pit, aut etiam Martinus Luthe- rus, ut videre eſt in ſermonibus Ejusdem equidem menſalibus ſive ſympoſiacis, ut vocat Gisb. Voet. Diſput. Theolog. Part. I. pag. 947. (ubi ait non eſſe hunce librum à Luthero ſeriptum, ſed ſufficit, ſi ſint di cta) cap. 26. ſed quos excerpere & hoc loco recitare tamen non debeo. Legat, qui volet, domi, ſunt enim negotia Lutheri pleraque ſecreta. Hoc tamen illuſtris Auditorii pace propalam adducere licebit, quod ab aliis adfertur, ad ſimile negotium eunti Domino Luthero ſeiſicer ſe ſpectrum veſpertino aut nocturno tempore obtuliſſe, eique dixiſſe Lutherum: da du Bernbeuter halt mir die Kertze. Candelamque ita uſque dum Lutherus negotium ſuum ab- ſolviſſet, à ſpectro manu detentam fuiſſe. Illi robur & æ&s triplex circa pectus Nh Wen! wemeguen Anoneo, mehmeti! etioubus PgAgn inrge u mn, Hlner umheom Un Eſpeck Menti Ebe Uimwnithe nbbent. 4 ime 165. G ehu poet Uinll car in TVein non feiterin hlemern (ömmm r Elrent =⸗ ie De Cornibus eo Cornutis. 16 Piliin pedus erat! paucis conceſſum. Unum, antequam hinc abeam ad- huc admoneo, de ſpectris quæ dit S Xi, mire firmari ex Gisberti Voetii l Diſputationibus Theologicis part. ige . 1. diſput. 47. & quatuor ſequentibus, “ ſunt de natura & operatione s Drmnum delpectis &dePyce- uezumenis: Videbit inibi & maxima Wenne damna, vulaera, mortes, aliaque mIHNH maximna incommoda à ſpectris illa- Dn ta: quin & ſpectrorum diviſionem fmrn in nocentia & benefica, item no- ki xia & innoxia, quæ in ſuperioribus rH nIüm habent. Adde ſis ex gr. 0b. rin 1. Actorum c. 16. &c. 19. &9 2. Cor. 12. lenii de quibus Voer d. part. 1. pag. 100. mmIm ubi ſimul cur in Belgio Fcœderato erii tor ſpectra non apparcant, ratio- hmi nem petit ex Luc. 10. M. 17. 18. Ad- Are“ dit ibidem ex 2. Cor. II. in Angelum Wnint lucis Satanam transformare ſe pol- WumtIm ſe, quod evertit ſententiam Delrii Esme Iupra viſam, quaſi ſpectra fſemper = cx tiſrine, ntuln. 168 Diſertatio I. ex notabili aliquo defectu dignoſci poſſent, quod & Voetius pag. 946. rejecit. Sed ne quid nimis. §. VIII. Quid? quod in bello etiam ſtratagemata à cornutis pe- tantur? Neſcimus? Belli Punici ſe- cundi hiſtoria cladem illam ad Can- nas funeſtiſſimam Romanorum, qua tot equites Romani perierant ut vel modium aureis annulis qui eorum occiſorum digitis deiracti erant, refertum Carthaginem miſerit Han- nibal, qui recolit, ignorare ne- quit, & Hannibalem mox in eas anguſtias Fabio Cunctatore Roma- norum Imperatore conjectum fuilſ- ſe, ut maxime periclitandum ipſi fuiſſet, niſi à bubus remedium quæ- ſiviſſet: horum ſiquidem cornibus ardentia virgulta cum implicuiſſet, itaque boves in Romanorum caſtra impuliſſet; Romani ſpectrorum imaginariorum metu perculſi intra ſepta ſua ſe continebant, Hanibali- que DeCnnhn E eleden rebuerun ſg Lulre malt ſaiet Geuil, gee nlg, urs Ke W d tnim n Munl cun de mmantion con uut umu tnutocger etinudk ſeſee A ituneſ, merle, in Wen nen Mnte! manon e, 1alknin ,utpero (aite te Ktonmnſih onlnie l rhri Nellg,g ii emul ianmnit, Eflltuge kulanln. num Mihaentnt Mlictenn ln Pnemniein. le n lennt nnneler ntn. nſ Grmma ikrem milate umonetn iſetnn AEa Gnnſtrl “ De Cornibus & Cornuti. 169 que ita elabendi evadendique an- ſam præbuerunt. §. 9. Luſtremus & alia. Amo- rem aut ſocietatis cuſtodiam ſimi- leve quid, de quo nunc non diſpu- tamus, Juris Naturalis principium eſſe, vel à cornibus doceamur: quid enim aliud ſibi voleband Ro- mani cum boum cornibus ferire amantium cornibus fenum adliga- bant, quam ut quisque à bove tali cornuto cavereti Fenum habet in cor- nu, eſt apud Horatium I. ſat. 4. Von- ge fuge. A cornuum timendorum injuria arceſſi poteſt & deciſio con- troverſiæ, an devirginatam per errorem ducens, poſtea queat di- mittere? Quod dubio procul affir- mandum eſt, ex eo quod cornua à tali femina doloſa juſte metuan- tur: ut nemo in eam cenſeatur con- ſentire: ut devirginatio talis non ſit contra ſubſtantiam matrimonii, ſed conſenſus. Audiatur Tacitus Hh de 170 Diſertatio. W. de mor. Germ. c. 19. Publicatæ, in quid, pudicitiæ nullaveniacnon forma, non tate, non opibus, maritum inve- nerit. NWemoenim illie vitia ridet: necorrumpere & corrumpi ſcculum vocatur, Etiam Juris Naturæ veſtigia eluceſcunt in duellis cornutoruùm ex. gr. ſi Titii bos bovem Caij ad duellum provocaverit. Ubi di- ſtinguendum, an provocans perie- rit tali duello, an provocatus? Illo caſu, actio omnis ceſſat; at hoc, provocati bovis dominus con- tra dominum provocatoris bovis actione ſi quadrupes pauperiem fe- ciſſe dicatur recte aget, ut aut pau- periem in occiſione bovis provata- ti datam ſarciat, aut provocantem in noxam dedat. L. . G. n. fy. ſi qua- Jrup. paup. fec. dic. adeoque inſpi- ciendum quis ſit (etiam inter homi- nes) ſocietatis turbatorò princeps delicti, utloquitur L.o ſin deſerv. corr. Confer. L. 72. J. . ff. ad L. uj. .70. inde ſn hin Eln anl untrenpo nnttun to n te in ( ſetun ho⸗ älelnari Eotnolli, aronn Ele hubet n Nuf Didse ſegenmee nuemge Clnteren 10ken. gümelenut M 1l uezion lonipge hke Netl inni Slllck t IN nn⸗ 1n nn iel1 ſidninn 6 ſuni NH , De Cornilus & Cornutir. 177 8§. 10. Etiam pœnam ibi eſſe poſ- ſe, ubi nulla culpa eſt: Vel cor- nuum exemplo admonemur. Fin- ge maritum toroſum & ſucci ple- num nec in Cupidinea imbellem palæſtra, uxorem affectum inex- plebilis libidinis, aliis ſe ſubſternen- tem hircoſiſſimis ſtabulariis. Quæ- ſo, cur Cornuti injuriam pati ne- ceſſe habet maritus innocentiſſi- mus? Dicis: non eſſe hanc pro- prie pœænam, quia hæc ſine culpa fingi non poteſt L. ut E= de V. Se. & ſuum tenere debet auctorem Z. 22. C. de Pœn. L. 26. f. eod. ſed mi- ſeriam eſſe aut calamitatem. Sed eſto ita. Etſi & pœnæ appellatio latio- ri acceptione tali calamitati ap- plicari poteſt. lI. 9. ſ. fe f. de Parri⸗- cid. I. 1g. de offic. Bräfid. L. . ſ. I. C. Majeſt. & pœna ſit reſpectu patris ex. gr. perduellis qui ita per cala- mitat em filii affligitur /. fe I. de Nox. act. ſed & effectu pene eodem cala- Bÿvͤ‚ h 2 mitas 772 Diſertatio II. Mmdu mitas gaudet & pœna. Cir. pro Jo- tl i 20 ſua cap. 27. Erit ergo & cala- zn ſet mitas ubi nulla culpa eit: erit ma- iht lr lum paſſionis: ubi nullum eſt ma- ie uhue lum actionis. Afficiuntur & læpe irſen innocentes injuria: nullo inquam hmfimnp ſuo merito. Sed quis omnibus ne- iußttiſn bulonibus os obturet? Doctores unmfenin Leidenſes ſunt hodieque qui à Leiden ialnern cognominent, weilſie viel mijſſen Iei- den. V. Feltman 2. de titul. bonor. . 8. 2. . adducentes præterea Lim- fenteſen næum 8. ca)ρ.I. . 39. qui hæc ſcri- üiklſibe bit: Wulliſane ego ſuaſor JFuerim, Lug- MIyn duni Batavorum gradum ut afumat innkete Doctoris. Licet enim in Galliad* An. Innln E glia, er pactione fortaſſer, eujits n Me- edigie terano meminit Beſoldus I. Politic. 12, ( Nlken §. 3. n. 31. pro tali reputabitur: in Im- gurllusl berio contra vereor contradictionem ſr elt⸗ effugiat. Quomodo his ſimilibusque leikntn occurri poſſit, monet Feltman ap. Uebikecern 8. Admoneo ſimpliciter, Limnæum iCrni⸗ loqui de tempore, quo idem (jure Uiſite an injuria, nunc excutere non va- hihri Cad, Gti hen. 4 uenle lech ei, Tiuln 1 it uthizn ten 1 Kurdi en. ſchrtii⸗ ealn Pubi De Cornibus & Cornutir. 173 cat, nec ad hæc tempora pertinet) credebat ſuper Belgii libertate & majeſtate litem tum temporis ſub judice adhuc pendere. Ita enim ſcribit idem Limnæus d. I. G. C. 1. n. 36. Extraimperium, inquit, hodie qui conſtituti ſuntilli vel adimperium nunquampertinuerunt, vel valido titu- o dl. eodem exemti, ſuo nune utuntur zure autocratico: vel eorum de exem- tione ædhucſub judice lis eſt. Ad poſte- riorem claſſem referebat, cum hæe primiter ſcriberet, Limnæus Lugdu- num Batavorum. Verum cum uni- verſum Fœderatum Belgium pleniſ- ſima nunc gaudeat libertate, ſum- maque (ſi quis ſub hoc ſole autocra- toria gaudens alius) majeſtate, de qua nullus litem moveat, vel mo- vere velit: ſequitur Academiam Leidenſem (par ratio eſt ceterarum Belgii Fæderati Academiarum, ve- luti Groningan Omlandæ noſtræ) vel ipſo judice, ſi viveret, Lim- næo ad primam aut ſecundam claſ- Hh3 em 174. Diſertatio II. ſem pertinere. Ilt ſi Belgicam ali- quam Univerſitatem Litterariam, reſpectu majeſtatis eam conſtitu- entis, hoôdie minus quam alias ex- tra Belgium, & Doctores inibi pro- motos minoris æſtimare velit, quam Promotos alibi: is ſuam eo ipſo Prodat inſcitiam, aut ineptiam, aut malitiam. Inſcitiam: quod Fœde- ratum Belgium hodieque eo ſtatu eſſe putet quo fuit ante & circa Limnæi tempora. Ineptiam: quod neſciat diſtinguere reip, cunabula a5efuscem inceremento’, gradu pro-⸗ ceſſuque ad adoleſcentiam, Javen- tæ florem, robuſtam lacertosque moventem maturitatem. Maliti- am: quod, ſi hæc norit, diſſimu- let tamen aut inficietur. Virtus etiam in hoſte laudanda eſt: ne- dum in rep. amica, foœderata, au- xiliis promta & ſuccurrente. Quod ſiquis hæc non perpendere, ſed ad injuriasnec enim alia voce mollio æſti- lmi Pni ſol un abent non kel tie d Irll.4 ſeetubetg Aneteten Lerti ele l lͤloe nilepori lite cue luagelan Uie ſent iAnlrt, Iun, et, gute Pinen, 1e, Pdenn Nenlenin etnonm⸗ Coctertl Uot ars 1 n hoc Utt, n el ilie en lttni P enn ant, ugntige. Minin funſl an Al kin Maretr it mlin gtm l enſtnn eun mun⸗ etn ,e slungt un NH t ven Nn uc nh4 nt E let Kin nrml 1 De Cornibus & Cornutir. 175 æſtimari poſſunt) relabi velit, hic fenum habeat in cornu: longe ſu- ge, non refutatione, ſed commi- ſeratione dignum. Conf. Itter. de gradib. Academic. .5. ſ. z. infin. Nec turbet quem, Provincias nun- cupari ſeptemillias inclytiſſimas F';- derati Belgii civitates, quaſi pro- cul ſcilicet devictæ & ſub jugum miſſæ provinciæ ſint, adeoque ma- jeſtate careant. Enimvero unde illa appellatio Provinciarum ſeptem hiſce liberrimis rebus publicis olim adhæſerit, indagare ſupervacum eſt: cum apud omnes nunc con- ſtet, gaudere ſingulas ita dictus provincias, ſummo majeſtatis ju- re, libertate, & quæ ab illis de- pendent jure legum, tributorum, ceterorumque majeſtatis jurium. Quod neculli Germanorum, quot- quot Juris Publici & Politices gna- ri ſunt, hodie negant. Sed novum non eſt, vocabula antiqua manere, Hh 4 rebus 176 Diſertatio II. rebus ipſis licet mutatis. Actiones Perpetuas adhuc hodie appellamus vocabulo antiquo cum nullæ hodie ſint perpetuæ. Codicillos eos etiam vocamus, qui non codice conſtant, ſed lingua nuncupantur. Aut an hodie ſeptem provincias dicimus à procul vincendo, non quod victæ ſint aut vincantur ſed quod vincant? active, dicerent alii, non paſſive. Aſia, Africa, America, Fœderati Belgii victorias latiſſimo ore ebucc- einant. Sed maneamus in Europa. Noviſſimo menſe Septembri die un- decimo, eam de Gallis victis vin- centes ſeptem Provineiæ retule- runt victoriam, quæ titulum ſibi vindicet: Nec pluribus impar. Per- gite victores, & utimini victoria. Ita agitis. Hæc ipſa, qua loquor, hora, montes Hannoniæ victos, triumphatos, deditos exelamat. Vincite porro ſeptem provinciæ: Vincite, Crtn iete, vek ulbnſper⸗ 1 hgror 1u en O li The GenCymm lhdude! DMntni] en bidem ni in vtro⸗ t pogrel len peniil ſere, eand dlcrex lle nvehtͦCl. Un in Ne üntein dar Wemalümet Derlnhleglen e daden Momminiſa Meſenten MNen toll. lhiis Ci pdenelm un le Ktleneit nohconl Dnr An Vinig cinns, Mnlr ſt ltfirn, i, mafe deneg utri illannrtn ennunlu Etonten Cntimn. it ee. uimr K Uinn idnn ,gubn Nlhniz fit, ig euumt en Me ſuctn DeCornibus & Cornuti T vincite, veſtramque majeſtatem plus ultra ſpargite, tueamini. §. II. Agnovit hanc præ ſtantiſſi- mus quem coram cerpitis vir Dn- Matthias Theodorus zur Horſt. Hic in Gymnaſio patrio Hammonæ eos ſub ductu Nobilifſimi atque CI. Dn. Montani Juriſprudentiæ & Po- litices ibidem Profeſſoris Celeber- rimi, in utroque Jure & Politica fecit progreſfus, ut majeſtatis in- dolem penitiſſime potuerit intro- ſpicere, eandemque in libera re= publica ex aſſe agnoſcere. Profe- Go veluti CI. Montanum, meum olim in Academia Duisburgenſi, deinde in hac Groningana, audi- torem æſtimatiſſimum, quaſi fiium meum legalem (cum meunico Do- ore Academico uti voluerit) me- rito maximi facio, ita non poſſum non præſentem Dn. Doctorandum quaſi nepotem legalem amare. Ce- Hhé terum 1,8 Piſ. II. Decorn, &ornutig terum uti quod ad Cl. Montanum virtus & eruditio amoris mei baſes ſunt: ita nec alia ratio eſt Dn. Docto- randi reſpectu. De illo, fama jam late ſparſa locuples teſtis eſt. De hoc, recentia examina & Diſpu- tatio ſumma cum laude exantlata dubitare nos quotquot ĩis interfui- mus non ſinunt quin honoribus quos ambit ſit digniſſimus. Hos ut ipſi ex poteſtate civitatis hu- jus autocratiſtæ confe- ram &c. &c. FINIS. Mr prtt Kleng lanl 3 kaione Rrde .. g. ligens ſein⸗ taitg A Alichubnr Portonspoe Konnslli;n KIM Wemeni Aoopansler 15. Dblersnrttn llgtei atelaniſe Gehennn udnir o ſ n 0. n ttlt nt N u M bileti Cn lri lni R ſtui h ketal. de 8 7 711112 SSESS SW7 2 νο RSS. 1 Reegegeege SS3 3636,3,250. 3 2 ◻π π S INDEXN in Tractatum de URE VENTRIS. AGa E partus. Nra. & 16. 17. XI. 2. I. Abadionisi 8 abortus materia ſpeciali Diſ- putatione diſcuſſa. Al. 3. 1. ſeq Abele VI. 43. & ſeq. Apbigens ventrem homicidii reus eſt, S& capitis. XI. 2. 1. & ſeqq. Abjiciuntur & res immobiles. VII. 3. 11. Abortionis poculum. Xl. a. 7. Xl. 3. 7. Abortus. III. 3. I. VI. 15. 47- 49. VII. I. I. IX. 1.2. XI. 1.23. Ahortus cur a quibusdam procuretur. XI. 1regr lex ſtrictiſſime debet accipi. X, Abiens maritus fit pater. VI. 9. Abuſus rei noſtræ. II. 1. I. Acceſſori jus. I. 3. 2, VI. 20. IX. 3. 3. X. 1. 3. Acceſſorium aliquando in intentione po- tius eſt principali. X. I. 3. r 1i Accre- Indew in Tractatum Accreſcendi jus. III. 6. r. Accuſatio puhlica concurrit Cum extraot⸗ dinaria. XI. 3. 75. Aca Erudit. Lipſ. I1X. 1. I. Aci £ dilitia. V. 3. Emti. II. S. 1. in fa⸗ Kum. I. 2.3. I. 7. 8. VI. 30. Publiciana. II.1. 3. IV. I. 9. Serviana & Quaſi. IIX. 2. . Attus qui nullus eſt, reſcinditur quatenus n inral phyficus eſt, nonmut legalis. IX. 1. 4. Adjutoriaum conjugum. IIL. 40. 1. X. 1.3. & 10. Admanuare. III. I. r. Acdoptio. I. 6. 3. X. 3. 1. Adultera fillia à patre poteſt & non pot eſt occidi. VI. 24. Adulterii conjectura debilis. VI. 43. Advocatorum cautela ut lucrentur unam bonam veſtem. Xl. 3. 20. * etiam hac ägura antiquis uſitatum. IX. ailitium Edittum. V. 3. aene Sanctus cxaudit ſterilem. XI. 5.3. A ptiorum pharaones & Ptolomæi. XI. lia Lælia Criſpis. IX. I. 1. Ætlia Sentia lex. II. 2. 5. IX. I. (44. IX. 4. J. Tlianus. XlI. 1. 2. E ſopus non Ctus. VII. 3.7. 8 8. 1 Sthiopicum littus. VI. 2. „. Affinitas inter ques. III. 2. §. Agnatio poſtumi rumpit teſtamentum 1, 4. „5. nen rumpit. IV. 3, 3. Alcia- . 1) leetn. 4 XI. la 114. 01˙ dAe laigohonens Aueles utvo muſt R Ui D 1 H tnle ſectindor linitshanuste Pagnitonis p N Wion, UWrr. iunmKinri ſert. 6 Auoncinen tuin, Nl Munligauolt Uruagteue⸗ mugntue Urtht nfti iſſ uleetn unhlprlenn 4 g niel Ehan e Ai lmiſdul de Jure Ventris,: Alleiatus. XII. 8. . Alexander. VI. 4. 5§. XI. 3. 13. Tertius. IX. 2. 2. àab Alexandro. VI. 7o. Alexius Comnenus. IX. 2. 1. Alienæ res mutuo datæ IV. 1.2. Alrer alteri acquirere poteſt & paciſci, III. L. g. VI. 29. IX. 1, 3. Arlting. VI. 13. Amatorium poculum. XI. 2. 7. X. 3, 7. 20 partus abactionem. Xl. 3. 7. Amor. II. 1. 1. — A mottiſatio. III. r. 6. irtlurg Anantapodoton. VI. 9. Ancillæ ſunt in dominio. IV. 1. 2. Animalis partus ſequitur matrem ſalvo im- prægnationis pretio. I. 7. 8. etiam pi- gnori & actioni Servianæ obuoxius eſt. IIX. 2. 1. . Animatus & inanimatus venter. I. I. 2. I. 3. 3.6. & ſeqgGq. Anniculus filius patris per decennium ab- ſentis. VI. 9. Annonæ crimen & publicum & extraordi- narium., XIL. 3. 7. Annulus auro Imperatorio adjetus. XI. 5.3. Annullus ſepultæ detradus. XI. 4. 4. Annus quot menſes habeat. X. 2. 7. Apocrypha Juris Civilis. Xl. 2. 9. Apoſtolis falſo ad ſignatum, IR, 2. 1. B2 Appe. „ Index in Tratctatumn . Appetitus prægnantium. VI. 37. 43. walinn Aquilia lex. VI. 20. ummine Arbitrariæ pernæ hodie. XI. 2. II. unche Arborum prægnationes. XII. 2. muimee 00 Arenaceus venter. I. 2. 2. Arrhæ matrimoniales. IX. r. 5. anzregen Ariſtotelis aucteritas, l. 5. 5. II X. 4. 2. ſeg. liidnen impictas. XI. 2,422. in Artis peritorum ſententiæ. I. 25. Arumæus. X. I. 13. Avaritia mulieribus naturalis. XI. 3. 2. Auguſtinus. II. 2. I. & 4. etknn Aulus Gellius. IIX. 4. 2. ſeq. XI. 2. 122. u I 3S Avus in poteſtate habet nepotem filii eman- henticnun) cipati. X. 3. I. illius dignitate gaudet ne- cdnmullll Pos. I. 6. 2. ſeq. conſenſus defſiciens non Ne Mu. obeſt nepoti avo præmoriente. II. 3. 1. ſalteſeten Matrimonium cum concubina operatur elaubalon & in nepotem. VII. 5. 4. = lua dhlitin ! B. Durſfho pole Achovius. VI. 3. Xl. I. 13. NX. 2. 9. XI. ibigfiite 2.7. XII. F. 4 Domielteit Baptiſmus non cadit in ventrem. IIX. 3. I. Dononncnne ſoq. non obſtat quo minus quis & extra Ammnnill eum nomen adſumere poſſit. III. 1. 2. n Nn Barlæus. VI. 2. 6. nonnn oe⸗ Bartolus. III. 2. 5. III. 4. 2. IV. 3. 1. ſe. nann. IIX. 5 1. leeſoce l Baſilienſes. XI. 2. 10, feq. Ir ln Bechman. X. 2. 9. Vennne Bechman. imn de Jure Ventris. in . NLng ecman. II. 10. I. IIX. 1. 1. ge N⸗ . Belgæ matrimonia contrahentes. IX. 2. f. Nn vαιονννναesne. VI. 26. acceptando ju- . ri Jaſtinianeo contrario jure ſuo obſtant. 8N. 1X. 1. 3. . lele Belli jus in prægnantes. XI. F. 2. e Benedictio Sacerdotalis non eſt de matri= i iee monii efſentia. IX. 2. I. 4, Benthem. XI. 3. 1. 1. Bergerus. 1II. §. I. 1X. 3.3. XI. 2. 7 R . Bereen vioar. X. 1.13. 4 Beuſt. X. 1. 13. zalgliun Beza. XI. 4. 3. euctaiun Bis idem di tum. V. F. . dgiuent Bockelman. III. I. 8. III. 2. 1. & 4. IX. 2.2. 4 nin ſühen 1lu 1X. 4. 1. XI. 2. 10. Boeck te ſetten. III. 1. I. Boleslaus Poloniæ Dux. Xl. 5. 3. Bona vitalitia. III. I. 1. Bonæ fidei poſſeſſor. IV. I. 2. VI. 30. VII. 3. Bonis datur Eéurator. IX. 4. 1. . Bononienſe epitaphium. IX. 1. 1. Bonerum caufam continentia facta. XII. 4. Bonorum poſfeſſio. VI. 33. ſponfis non da- tur. 1X. 1. 2. Nrlg Bonorum vocabulum latins pro dominie acceptum. XII. 4. . Bos forda. VI. 47. Brand. II. 2. 4. Braunius. VI. 13. = 11-⸗3 Bre- Index in Tralctatum Bremenſes proclamationem ſponſorum ec- eleſiaſticam non niſi bis peragunt. IX. 2.1. Britannicus venter. I. 2. 2. Bronchorſt cum notis Holtermanni. X.I. I. Brunnemannus. II. 3. 4. III. I. 8. IV. 2. 10. IV. J. 4. VI. 34. VII. J. I. IX. r. y. IX. 2.3. IX. 4. I. X. 2. 9. Xl. 3. 13. XI.3. 20, XI. 4. 3. XI. 4. 4. XII. 5. . Bruta non inducunt jus naturale. VII. 4. I. C Aduca. III. 6. 3. Cædere. V. 9. Cæſares & Cæſones, XI. 4. I. & 2. Cæſum. V. 9 Cajus Julius Cæſar. XI. 4. 1. Canen Aliter. IX. 2,2. Canonicum jus præfertur Civili. N. 2.6. ejus Pr'en pars Decretum præter textum ack- Muc ſeptem zlia complectitur. X. 1. 9. jus ſententia de partn inanimato. XI. 2.140. 3 Cahpitale ſtricte pro eo cujus porna eſt mors maturalis. XI. 2. 8. . Capite exerto nati mortui. VI. 49. Capitulare Caroli Magni. IX. 2. I. Captivitatis jus. VI. 23. Caput hominis princeps pars. VI. 30 Carnalis copula. IX. 2. 4. Carolinum Jus Ventris. XI. 2. 10. Carolus Magnus Imperator factus multa Papalia placita confirmavit. IX. 2. I. Canpzovius. X. 1, 13. X. 2. 9, XI, I. 3. XI. 2, 10. & I1, Caſuna 1) cenelſun 1 Detare eu roren Nl, nlntats nbonorumn unmtin natkleſe, Il1 4˙ (i Adefun Giüfnüfeck hom N,. Calons on CCumin Nen Porereinle⸗ ANeit CNns ora Atte Nenſheltnn, eigne Malo, ter hn tu Nnt. Nn ,uN. de Jure Ventri. Caſum aliquando præſtamus. XII. 2. XII. 3. Præſtare & ferre differunt. XII. 3. Frutctibus nocentem quis feratin locatio- ne. XII. 2. ⸗ Caſus noluntatis & impotentiæ. IV.2.4. ſed. Cauſam bonorum continentia fa ta. XII. 4 Cereviſia nuptiarum conciliatrix. IX. 2. 1. Ceſfſum a cedere. VI. 9. 5 Charondas. XI. 3, 19. Chriſtiani Legumlatores diſſentientes a Ju- re Canonico & Carolino. XI. 3. 3. ſeqq⸗ Cicero. VII. 2. 4. XI. 2. 8. XI. 3. L. ſeq⸗ Cincti ad prælium. 1. 5. 2. Civilis juris indoles. IX. 4. I. Claudii Imp. ſævitia. II X. 1. 3. . Clementinæ à quo editæ. III. I. 2. Coada Teſtamenta nonfaciunt ocum con- fiſe ationi bonorum. IV. 2. 9. Codex derogat Pandectis. 1V. 2,10. IX.J. e IX. 4. I. X. 2. F. Xl. 2. I. Cognatus quis ſit. III. 2. 4. & 5. . Coſtus cum prægnante. . §F. 7. VII. 4. F. Collatio an ventri facienda. II. 6. I. olim tantum ſuis fiebat. II. 6,4, quomode ſiat; VII. 3. F0. Colonus non eſt fruuum dominus. XII. 3¾. Eommata non ſunt in Pandectis. VII. I. ponere in lege ſas eſt & omittere, V. 6.7, Compaternitas. II X. 3. 2. Conatus poœna. XI. 2. F⸗ 1Li 4 Con⸗ Ildex in Wactatum Conceptus venter & eſt revera & appella- tur homo, eſtque ſemper animatus, XI, 2. 4. ſeqq. Concilium Tridentinum. IX. 2, 2. Concubitus anticipatus. II. 3. 3. Condictio ſine cauſa. IV. 1. 2. Condictio ex L. 32. de R. Cr. IV. 4. 1. Conditio quid. XI. 3. 14. Conditio mater ſpei. XII. 6. ſi pepererit. III. 3. 2. VI. 48. ſi me vivo naſcatur. IV. 2. 3. ſi nupſerit. IV. 2. 6. ſi primo ma- rem pepererit. VI. 22. Conferre quid. VII. 3,. . (IX. r.3. Confirmantur ea quæ ipſo jure nulla ſunt. Conjectura alia aliarr vincit. IV. 3.3. Conjuges ſibi donantes. VI. 31. 1X. 1. 4. an ſibi ſuccedant. IX. I. 2.,. eorumdem co- gnati ſunt inter ſe affines. III. 2. y. Conjunta accipiuntur disjunctive. VII. 2. 3. XI. 3.7. Connagii jus. VI. Ir. Connanus. IV. I. 11. Conring. X. 2. 9. Conſcius criminis. VI. 17. . Conſecrata hoſtia. VI. 2. XI. 3.7. Conſenſus nuptias facit, ſed non quilibet. IX. 2. 1. & 4 Conſequentia à ſervis ad homines proprios: I. 7. 6. ab ultimis voluntatibus ad con- tractus & contra. IV. 2. 9. Conſilium paternum optimum. VII. 3. 9. Conſtantinus Magnus. XI,3, . Con⸗ 1 (hhenmon (cxſummoint ltpei laletudinnn (oNo.) yyluNtoois (oticnanore id XI. Corinsai (ordra, IV. Counahenst⸗ tnehecede (Contnehns ten velene Colruſin , ſann lins Contaizun Terianutn Coppen Nl Chrigcameie Celto⸗ Atenan Cniunh, Coneſing Comeſzler Conns cel Canelhin in Cunne ſenapate Cujetn N tn eenat den H enne tin un. N. 4 iit. l⸗ ly 11 ecen 4 . 1 . nun )1 et. de de Jure Ventris. Conſuetudo mutat jus Civile. IIX. 3. 3. Conſuetudo irrationabilis valet usquedum à principe abrogetur. VI. II. XI. 3. 19. Conſuetudinarium jus præfertur Civili & Canonico. X. 2. 8. Comſumtionis efficacia. IV. I. 2. VI. 30. Continuationes in Decreto occurentes quid. X. I. 9. Contius addidit Canonibus numeros. X. 1. 9, Contra. IV. 1. 2. Contrahens conditionis ejus quo cum con- trahit debet eſſe gnarus. X. I. II. Contratus ſtricti juris ob dolum inciden- tem reſcinduntur. X. 1. 5. Contractus per dolum qui illi dedit eau- ſam nullus eſt. X. I. 4. Contrainum & ultimarum voluntatum di- verſa natura. XII. 7. Coppen. XII. y. Cpula carnalis. IX. 2. 4. Copulatio Sacerdotalis vel Peſtoralis non eſt de matrimonii eſſentia. IX. 2. Cordis vulva, VI. 50. Cornelianus poſtumus. VI. 46. Cornelia Lex. XI. 2. I. Corpus delicti debet conſtare. VII. I. Correctoria ſtrictiſſime debent explicari. X. 1,7. Corrupta pro virgine ducta errore com- perto poteſt dimitti. X. 1. 3. ſeqꝗq. Cravetta. XI. I. 1. I1i 5 Crimen Indexæ in Factatum 4 Crimen idem & publicum & extraordina- yilini rium. XI. 3. F. Ferethein Criſis rejecta. I. y. 2. II. I. 4. II. 2. 4. IV. x. Detnm 2. V. I. & ſeqq. VI. 9. & 33. IX. 4. 1. Digona Cujacius. IX. 1. 2. X. 2.9. Un Nnz, Culei pœna. XI. 2. II. Dtdalocovt Culpoſum homicidium. VI. g. R beike Curator Dativus. I. 3. 5. bonis datur. IX. 4. Mdnenekt I. præſens non impedit reſtitutionem Destigttr minorum. IX. 4. I. ejus conſenſus quando teinds contrahendis obligationibus abeſſe poſ- nellenk ſit. IX. 4. 1. Dinituſn Curia matrimoniis copulandis, IX. 2. r. Diriatene Cuſtos Ventris. I. 2. 2. luynde . . Diſvebmnt D Amnum fugienti magis favetur quam Düteneter lucrum captanti. III. 3. 2. iele K Danckelman. I. 7. 5. . 19, Dativa tntela & cura. I. 3. 5. De Manbre, David Ritzms. VI. 4. e Dinetioib Debitor fa i ad factum cogi poteſt. XII. g. elebenn Debitor interitu rer dehitæ liberatur. XII. 3. . . Dülloin Decretales & Decretum. MX. 2. 2. in hoc e Præter tenstum adhuc ſeptem alia com- Patuc Pprehenduntur. X. 1.9. D Defenſores Ec cleſiæ, IX. 2. F. Dhid Dei jus & vicariatus. II. I. 1. utgin Deliciæ Roman. VI. yo. Scotoram. VI. 4 *, ul, Delicta faci tranſeuntis aut quæ oαοa YSẽ Dadn Perpetrari ſolent. VII. E. las n Deliſum ubi admiflum. Vl, 3, kliigt De⸗ ihr . . en e de Jure Ventrir. S Depoôrtatio alias exilium. Kl. 2,2. an ſem. Ulien per perpetua. Xl 2. 9. e Depofitum. III. F. 1. ½ Devwirginata ab ignaro ducta recte rephdia- tur. X. I. 3, ſeqq. Diabolo conſecratus venter. VI. 17. Dici bis idem poteſt. V. 7. Dici non eſt eſſe. II. I. 4. Dies triginta faciunt menſem. III. 3. 4. cen- teſimus oogeſimus primus pertinet ad menſem ſeptimum. VI. 29. III. 3. 4. Dignitas ſumma. XI. 1. Dignitate nondum à patre amiſſa concepti illa gaudent. .6. 1. Dii ſine ſimulacris colendi. XIL. 4. 5. Dii terreſtres. II I. I. Directa & fidei commiſſaria libertas. XI. 2. 9. Dis Manibus. IX. r. 2. Diſputat io ſub rubriea: Tryphoninns: : ſi. ve de Partu Abacto. XI. 1. ſeqq. . Diſtin ctio inter verba narrativa & diſpoſi- tiva. II. I. 3. Diverſorium matrimonii Candlidatos can- didatasque recipiens. IX. 2. I, Divi Pii reſcriptum. IX. 4. .%.% *Divortia. I. F. 7. VI. 9. D. M. quid. IX. I. 2. Dolus bonus. VI. 43. Dolus obligat Pouberee etiam absque eu⸗ Ii rato⸗- Index in Tractatum zatorum conſenſu. IX. 4. I. dans eauſam contractui & matrimonio. X. I. 4. inci- dens. X. I. F. . Dominium conſumtione acquiri non po- teſt. IV. I. 2. Dominium Eminens. II. I. 1. Dominium feminarum. VI. 26. . Dominium latius acceptum. II. I. I. Dominicæ res. II. 1. 1. Dominium venit aliquando ſub voce bono- rum. XII. 4. Dominus Philippus. XI. 4. 4. Domumductio matrimonialis. IX. 2. 1. Donatio feminis rara. XI. 2. 3. inter con- iuges ipſo jure nulla, confirmatur. IX. 1.4. ineft ſponſionibus. VL. r8. inoffici- oſa. VI. 30. ventri fieri poteſt. VI. 29. re- vocatur ob ſuperventum liberorum. VI. 3, mortis cauſa inter eonjuges. VI. 31. Dotalia inſtrumenta. IX. 2. I. ſed. Dotis, imminutio. I. 2.3. privilegium. IH. I.1. Drexelius. XII. 8. Druſius. XI. 4. 1. Dubitans pater. II. 3. 3. III. 2. 4. . Dubitationis tollendæ gratia dieitur bi idem. V. p. . Duck. XI. 3. 9. Duitas. XI. 1. 3. Duplæ fſtipulatio. II. . 1. E 2 *) i Dete (ritiane⸗ Polcrs. .. 1 MArm Adiiit gnhtge⸗. kand Utenn Pbethez enn Uhſsnotd, lunciptiſ.l hlemataTn ubnpo. . MI.cl 9.1. .endadorum tltons.. minens dom Iatiofiaile⸗ tisteteinc ligebreche,) lniſng N1, liinbrani, Pidiunh Uebie reicrſid 4 Un.X. 1l. m ndn natſiſluzen aenicen 7, 5 7 üten aint old, l ii Nne ging Iln . wefl ernhtn 4 nuhiiſeſ . e anill ne. , hnmn N. ili leieifl ae unmiherm.) etmne. . Nne Pltezuln t. 4 gunke S 1 de Jure Ventris. E. Eccleſiæ Defenſores. IX. 2. I. antiquæ Chriſtianæ mores. IX. 2. I. FEckoldus. X. 2. G. XI. 2. 10. Edicdum Æ dilitium. V. 3. Eigenhörige. I. 7.6. Elephanti uteri geſtatio VI. 28. Eliſabethæ venter. I. I. .. Ellipſes notabiles. V. y. VI. 9. Emancipatio. III. 1. 6. X. 3. I. Emblemata Triboniani. XI. 3. 7. & 19. Embryo. I. I. 2. ſubſiljens. I. I. I. an ſit ani- mal. II. 9. X. Emendatorum Decreti reje tiones & anno- tationes. X. I. 9. Eminens dominium. II. I. 1. . Emtio familiæ. IV. 2.1. Ob errorem virgini. tatis reſcinditur. X. 1. 10. Engelbrecht. XII. 4. Ens. XI. 3. 7. Emtτας. X. 2. 1. XI. 2. 12. Epiſtola Evariſti. IX. 2. I. Epitaphium Bononienſe. IX. 1. I. Erlass-brief. IV. I. 13. Error circa ſubſtantialia vitiat matrimoni- um. X. I. I. circa virginitatem facit lo- cum repudio. X. 1. 3. ſeqg. Error juſtus excuſat. X. 1. II. Eſbach. XI. 2.10. Evacuari dicuntur quæ ipfo jure nulla ſunt. IX. 1. 3. i 17 Euariſtus * IMdex in TWattatun Euariſtus Pontifex. IX. 2. 1. ſeg. Evicta parte anm adtio emti habeat locum. II. 8. 1. . Eutropiæ dolus. I. 2. z. . Etiam particula aliquando ſubauditur cum altera Tantum. V. 5§. Et pro autetn. XI. 3.7. Exceptio rei judicatæ. VII. 2.3. Exceſſus. V. 97. 4 Execratio vent ris. VI. 17. Exempla non faciunt jus. IIX. 14. IX. 2. I. Exemplaris ſubſtitutio. III. 4. 3. Exheredari an poſſit venter. I. 4. I. II. 2. F⸗ Exheredatio materna. IV. 3. 3. Exhercdationis forma. II 2. I. Exheredatis an poſſit ſubſtitui. II. 4. 3. Egilium non eſt capitale. XI. 2, 8. an tem- porale. XI. 3. y. Exilium pro deportatione. XI. 2. 2. Ex, particula caaſam etiam remotiorem indicat. IX. 4. I. = Exſetio ventris. VI. 48. XI. 4. I. ſecq. Exſectorum embryonum incantatio: VL. 432 Extendi & pertinere differunt, VI. 35, XI. 2. 7. Extenſio legum alia Legalis alia Doctora- Uis. XI. 3. 13. Eztinctarum rerum nullum eſt dominium. IV. 1I. 2. Extraneo poſſumus acquirere. II Li,8. VI.29. l. lnnnuni lar Na. Cincdn VI. Putorentris e U6. Fabllal uts nalee lähpresnti DElnmdum- lockas nid cn Dsſeugein allass untl 0.Pl.r.I ſeſakesn lAlcümenin unn: göln te I 42. Tunilizento, lgoniid tp oriltimanmn Wofun, VI, ihrsrenecin berenin lll lie . N Nut⸗ a i e gunnt Ctun. ł iu: 1 . de Jure Ventris. Extraordi inaria pœna, concurrit cum pu- blica. XI. 3. y. ſuperſtitionum auctoribus dictanda. VI. 432 Extritio ventris. XI. F. I. E. „Aber. III. 6. I. & 4. IV. 3. 1. & 6. VI. 31. Fabula lupæ prægnantis. VI. 37. Faeies prima legati. III. 6. 5. Fañta prægnantia. [X. 4. I. XII. 4. ſeq. Factum nudum. XII. 4. legale. XII. . Facultas nin cum Voluntate concurrat, actus peragi non poteſt. IX. 4. 1. Facultatis Juridieæ Sententia & Reſpon- fum. VII. I. I X. 2. y. XI. 3. 20. . Falcidiæ legis ratio. II. 9. I. XI. 2,. 9. Falſi crimen famoſum. I. 2. 6. Fama: quid ad tortauram., VII. I. Gelehr- te. IX. 3, 2. Familiæ emtor. IV. 2. I. II. 2.4. Familiaxum honor conſervandus. L. 6. 3. Favonii id eſt ſpurij. VI. 27. Favor ultimarum voluntatum. IV, 2. 1. le- gatorum. VI. 22. Febris remedium, VI. 43. Felis ſpeciem infanti inducens meter gra- vida. VI. 43. Felttnan. UI. I. I. III. 3. 2, vj. 4. XI. I. 2. VI. 7. VII. 2. 3. IX. I. 3. IX. 4. I. XI. 2. II. Feminæ melioris canchtionis quam ma- reS. I. 7. y. ſine maribus concipi entes. VI, 2. Joamantür¹ in maritos. VI. 26. habue- „2 Index in Tadtatum ⸗ habuerunt etiam tria nomina. IX. 1. 2. medicæ. X. I. II. natura avaræ, XI. 3. 2. Feſtivitas nuptialis. IX. 2. I. Eeſtus. XI. 4. I. . Feudorum jus. III. I. I. & 6. III. 2. I. . Fibigius. X. I. 13. =ð Fictionis definitio & diviſio. II. I. I. exem- pla. II. I. I. VI. 44. VII. I. XI. 3. 7. & 20. II. 9. I. ejus jus neſcit Jjus Naturale. II. 10. I1. IV. 2. I. Fideicommiſſam. IV. 3. 1. VI. 5y. & 38. VII. 3. 7. XI. 2. 9. familiæ. III. 2. 4. III. 6. 6. Fidejuſſor obligatus non obligato efficaci- ter debitore principali. IX. 4. I. Filiusfamilias mutuum accipiens non obli- gatur, X. 1. 4. Finckelthaus. X. 1,134 Fiſcus agens ratione anticipati concubitus. II. 3. 3. teſtamenti coacti. IV. 3. 9. Florentinæ Pandectæ. V. 6. VII. 1. Florus. III. I. 6. Fœtus quis. I. I. 4. pecudlum furtivarum an uſucapi poſſint. IV. I. 1. Forda & fordicidia. VI. 4. Formatur fœtus à capite. VI. 3. . Formoſæ inſulæ conſuetudo irrationabi- lis. VI. II. * Fornicatio & ejus reſpectus. X. I. 2. Fortuiti caſus præſtandi aut ferendi. XII.2. Forum competens in delidtis. VI. 3. Fra- V ra- 1 ualne I Pmmtlüza e etiſti Pteiculope lfenmn natii kiayIle Ellleſl 1 exe l, Puntetei Porntt X. Iptiqumdo ginsektte I,4, ira ſes uin Oinn I Ceninatio⸗ lenetalis lese tenſopelege lerkarch, N.. ynnnofumn iktin Aun. Cemanorum ) teſtmene ttinnslte t. Dedin a, luchnden Mlin i Wnin turz “ 1 Peum inwn I.1 A IN llr. lnercn 1 de Jure Ventris. Präntzkius. III. F. I. XI. 2. 9. XII. 7. Fratrum filii gaudent jure repræſentatio- nis, cetſi foli fint. IE. 6. 6. Fridericus Imperator. IX. 4. I. Eriſiorum matrimonia. IX. 2. 1I. Fructus. VII. 2. 5. ſeparati. Xll. 2. penden- tes. III. §. I. conſumti. IV. I. 2. VII. 3. I. rei locatæ cujus periculo. X1II. 2. oppi- gnoratæ rei an etiam cenſeantur oppi- gnorati. IIX. 2. 4. & ſeq. TFuga aliquando ad torturam facit. VII. 1. Fugitivus eſt furtivus. IV. 1. 4. Furioſus. III. 4. 3. Furtivæ res uſucapi non poſſunt. IV. I. 1. „Ailius. X. 2. 9. Geminatio in Pandectis frequens. VI. 7. Generalis legis complexus differt ab ex- tenſione legis. VI= 25. XI. 2. 7. XI. 3. 13. Gerhardi. X. I. 13. Germanorum mores laudabiles. XI. 2. 12. juri juſtinianeo- recipiendo- obſtantes. XI. 2.120 Germanorum nuptiæ. IX. 2. I. ſervi, I. 7. 7. teſtamenta. IV. 2. I. Geſtationis uteri tempus. III. 3. 4. VI. 28. Gladium evaginatum adſpicere nequĩt Jacobus Sextus. VI. 43. Glofſa. II X. 5. I. Gocle- Indev in radatum Goclenius. XI. 2. 7. . è ekkensl Goedcdeus. XI. 3. 15. eis iſtnta Goehauſen. X. TI. 13. Gorgiæ Epirotæ nativitäs. XI. 4. 2. Gothofredus. IIL.g9. 1. IV. 3. I. V. 2. ſeaq- VI. 20. II X72. 2. & 5.. XI. 19. Græci. HX. I. 4. . Grangæns ad Juvenalem. XI. 2. 7. lun Gratianus Monachus. X. 1. 9. . Gravidæ non ſunt morte puniendæ, nec torquendæ, nec ſeveriori pœna affici- endæ. IIX. 1. I. ſeqq. Gregorius Decimus Tertius. X.. 2. X.1. 9⸗* Gribner. XI. 3. 13. Grilandus. XI. 3. 7. Groningi 18. IX. 1I. 2. Grotius, XI. 3. 13. J. 1.3. I. I. 9. XKI. . 22 diſſentiens. I. 7. 8. defenſus. II. I. V. 1 Gulichius. XII. 7. TvvMν vιννnv—v„ ε. VI. 26. H. Abedanokii. XI. 5. 30 Hahnius. X. 2, 9. Hand winnen. III. T. 10 Hanedoeſius XII. F. Harpprecht. XII. z. Haveman. X. I. 13⸗ 1 HebraHαααα nuptiæ ſecunclæ: VI. F. Henricus Quintus. XI. 5. 3. Hereditas ad ſponſos non Pertinet. IX. 1,2. ejus Pars. I. F1. Heres Einenii, .. inluln blf pri N e Ns ge Jure Ventris. Heres eſt heres ſpei. XII. 6. ſeꝗq. Heres inſtituta uxor ſi ſit mortua & alia uxor ducta. VI. 19. Hermaphroditus eligit ſexum. III. I. I. Hertius. XI. 2. 12. Heterogenea pars. II. 8. I. IV. I. 2. Hierologia non eſt de matrimonii eſſentia, IX. 2. I. 4 Hilliger. IV. I. . Hircoſus ſtrabo: hircum olens: hircoſum oſculum. V. 6. Hobbes refutatus. VI. 26. Hollancdiæ genius. VI. 26. . Holtermanni notæ ad Bronchorſt. X. I. II. Homicidium gravidæ. VI. 7. Homicidium perpetrat qui partum abigit. XI. 2. I. ſeqq. fllius porna varia. XI. 2z. I. Homines proprii. I. 7. 6. Homines ſumus à tempore conceptionis. XI. 2. 4. ſeqq. Hominis excellentia. IIX. 2. 4. ſeq. Homo id eſt venter. XI. 2. 7. Homogeneapars. II. §. F. , Honorius nobiliſſimus. XI. 4. I. Horatii tergemini. I. 5. 2. Horatius. V. 6. VI. 50. XII. 9, Hornius. XI. 3. 13. XI. 5. 2. Horſt. XI. 2. 7. Hoſtia conſecrata imprægnat. VI. 2. ſacen- goti pro philtro ſervit, AI. 3. 7. . Hoſtis Indeæ in Tradatum Hoftis jus in prægnantes. XI. y. 2. Hotomannus. VI. 29. LX. 2. I. Houck. XI. 3. 9. & ſeqq. Huberus: IIricus. III. 2. 2. VI. 26. X. 2, I, X. 2. 9. Zacharias. IX. 4. 1. ſeqq. Hubnèr. VI. 7. X I. F. 3. Hulſius. VI. 3. Humanam carnem edens. VI, 47. Humanitatis intuitus. III. 4. 3. VI. 22, Hunnius. AX L. 3. 13. I. Acobi Patriarchæ dolus bonus. VI. 43. Jacobus: Sextus, Britanniæ Rex VI. 43, de Oflſa. III. 1. 2. de Belviſo VI. 44. Rigos a Malloſeo. VI. 48. Jaſonis conſilium pro Advocatis. XI. 3.20. Idem bis dici poteſt. V. y. Imaginatio gravidarum. VI. 43. Immobilia poſſunt abiici. VII. 3. fr. Imperatoris vox varie accipitur. XI. 4.1 Imperii ſucceſſores deſignati, Cæſares. XI.4. I. Impoſſibilium exemplum. X. I. I1. Impotentia conjugialis. XI. 1. 3. Impotentiæ caſus. IV. 2. 4. & 6. Imprægnationis: mirabilis exempla. VI. 2. pretium. I. 7. 8. . Imprudentiæ ſuccurritur. VI. g. Inanimatus pattus vel venter non datur. XI. 3. 6. & ſeqq. vid, ſupra Animatns. Incan- 1. euutones, 01,6. ſnanag AAeradtottun riz uize, ub: iget r I.r R, imteſporia Ninis lbers. utedipon itoregp⸗ Bfcolndon Uſhaclumten Kiptorezle ſelokin Ullimnodere Etutores illinf, . I rYI nmettzdot ennn D lerſe heſt leifenlte ſteptento Conlehent Geriir N DNAhan 7 KD de Jure Ventris. lelu Incantationes. XI. I. 3. per exſectos ven- ⸗ tres. VI. 43. . Indi 7ναuntOραταααιοα. VI. 26. Indicia ad torturam. VII. 1. I Infamiæ Juns exemplum. l. 2. 6. VI. II. X. 2.5. Infans: id eſt venter. XI. 3. 8. navigans- III. F. 1. 1X. 3. 3. = Infantiæ ſponſalia. IX. 1. 4. expoſitio Ro=⸗ manis libera. XI. 3. 19. Infanticidii porna & probatio. VII. 1. Inficiationes prægnantes. XII. 8. Inofficioſa donatio. VI. zꝛo. Inofficioſum teſtamentum. l. 4. 2. LX. 4. I. Inſeriptiones legum. III. 3. 2. inſpe&dtio & inſpicere. 1. 1. 6. Inſtitutio heredis. VI. 19. & 33. Inſtitutiones uris Juſtinianeæ. Il. 9. 1. III. I. 8. III. 2. F. III. 6. 2. IV. 1. 2: IV. 2. 1. VI. 33. & 45. IX. 4. 1. X. 3. I. XI. 2. II. XTI 4. I. XII. 2. Inſtrumenta dotalia. X. 2. 1. Interdicdum Salvianum. X. 2. 3. Intereſſe præſtando venditor traditionem rei venditæ effugere nequit, XIl. I. Interpretatio legum: extenſiva differt à comprehenſiva. Vl. 35. XI. 2,7. ſive de- clarativa. XI. 3. 13. reſtrictiva non ſem- per locum habet in ponalibus. Xl. 3⸗ 13. Kri⸗ 63 Index in Tratctatum . 1 B. ſtrictiffima abrogantium. X. 1. 7. N. iidielai 2. 6. pœnalium. XI. 2. 7. la t Interpunctiones legum. VII. 1. V. 6. 7. Intericus rei debitæ liberat debitorem. Inteſtati ſponſ ſucceſſio pertinet ad illius muinm liberos poſtea natos. 1 X. 2. . tendun l Inyv ecta & illata in prædium ruſticum taci- tmmn laf to pignore obligantur. IIX. 2. 6. Orhrdicun Johannes Baptiſta. VI. I. PPgminmpoti Johannulus in cella. III. 1. 1. 18. Johannes. XXII. ſe ipſe Papam eligit. IIl. Erineto. 1.2. nehreſentati Irata mater liberis non nocet. Il. y. 1. Kirlannonin Irrationabilis conſuetudo valet. VI. II. XIl. 3. 19. Iſiderus. XI. 4. 1. Judæ Thamaram comburi volentis exem- prlum. IX 1. 4. . Judex peœrnam certo jure inductam mitiga- re nequit. XI. 3. 13. Julia Auguſti ſilia. I. 5. 7. Jurisdicio extraordinarja. Il. 3. 5. Urittung Jurisjurandi indoles. 1. 2. 5. Jus accreſcendi. III. 6. 1. , namm Jus Canonicum: & Civile in dubio nos l cenſentur contraria. X. 1. 7. præfertur alutn X⸗ ſi re vera Civili contrarium ſit. X. 2. 8. daufinin induxit proclamationes Eccleſiaſticas, lle 1,X, 2. 1, de arrhis & penis in matrimo- leris Xl e ütnn 4 4 udin. Nr . , lunf MW Lentzdr eülinti- Ae jure Ventris. mialibus. 1X. I. 5, antiquum & novum. .X. 2. 2. dotalia inſtrumenta non exi- git. X. 2.3. Jus Connagii. VI. II. Jus in re ex obligatione non oritur. X. 4. 2. Jusjurandum: gravidæ puerperæque re- milttendum. IX. r. 3. XI. I. 3. delatum relatum. I. 2. F. teſtium remiflum. VI. 34. Jus Omlandicum. VI. 7. . Jus Patrium potius eſt Canonico & Ciwili, X. 2. 8. ¹ . . * Jus Protimeſeos. III. 2. 6. Jus repræſentatiéônis. III. 6. 6. Juſtiniani nomina. Hl. I. 2. pater. VI. 2. ſi- lentium de copulatione benedictione & proclamatione eccleſiaſticis matrimoni⸗ alibus. 1 X. 2. I. Juſtinianice ſubſtituere. III. 4. 3. Inſtinus XIl. I. 3. X I. 2. 12. Juyenalis. I.X. I. 3. X l. 2. 7. XII. C. K. A& r6 c—νσττπ. V. F. Frantzius. VI. 37. S Ac in mammis. VI. 36. X. 3. 3 Lactans mater. X. 3. 3. Lactantius. XI. 3. 8.“ èè Lateus vitulus. III. F. 1. 1X. 3. 32 Lana & Lac. IV. I. 2. Langius. XII. F. Lapidefactus venter, l. I. I. . Lauter⸗ Index in Trattatum Lauterbach. X. I. 7. X. 2.9. X. 2. 10. XI 2. XII. 6. X1II. 8. Legatariorum jus accreſcendi. IIl. 6. .ſeqq. Legatorum favor. VI. 22, jus teſtamento rupto. VI. 38. Legatum: aliquando eſt damnoſum. I. 3.8. conditionale. III. 3. 2. VI. 48. vindica- tionis & damnationis. ill. 6. 3. liberis da- tum etiam ad poſtumos pertinet. I. 3.7. ejus damnum ad quem ſpectet. Il. 9. 1. Legitima portio. VI. 2t. ejus condictio. IV. 4. I. VI. 30. Legitimatio: per nuptias avi facta opera- tur & in nepotes. VIl. 5. 4. per ſponſa- lia. X. 2. 3. per nuptias. l. 7. 2. hodier- na. II. 3. 4. Ieibeigene. l. 7. 6. Leo Imperator ſeculi noni. IX. 2. xr. Lex ad multa pertinet ad quæ ideo dici ne- quit extendi. VI. 35. Lex Xlia Sentia. Il. 2. y. Lex Aquilia. VI. 20. — Lex Cornelia. XI. 2. I. Falcidia. II. 1. 9. Fuſia Caninia. IV. 2. 1. Lexn generalis differt ab extenſa. VI. 35. XI. 2. 7- . Lex Julia de maritandis. VII. g. 2. Lex narrans non diſponens. XI. 3. 3. ſeq. Lex Papia Poppwa. III. 3.2. III. 6. 3. Lex Regia non una. XI. 4. 5. Libellus 1 Mls ntettn bi⸗ anpo itinconcit intone, ll uiroen inariti0 k zrol (onen & en nii id Kur, Pentis: vol Eenkarlutn, ugrmnil. leenes N ltu tr kei genens litscontett lante tei n Al:, otid condhe Cenn on likerizi . . hlenpe ic, Pnnerin ſeubintgelſ I9, arlin N Rerun ſetmn A gAN ied lelee fukie kiie leilr Mati l apckle, etatlin iun en litſetr kiuleehue ler lſeigdin⸗ ted N,H Il inle⸗ de Jure Ventris. Libellus ineertus. I. 5. 3. . Liberi: an poſſint retrahere III. 2. 2. ps⸗ ſiti in conditione non ſunt poſiti in in- ſtitutione. III. 2. 7. mente capti III. 4. 3. ſanguinolenti. IV. 3. 4. ex matre mox poſt mariti obitum nubente nati quem patrem agnoſcant. VI. 44. ante bene- dictionem & copulationem eccle ſiaſti- cam nati ab inteſtato patri ſuccedunt,. IX. 2. I. . Libertatis: voluntatis, requiſitum teſta- mentarium. IV. 209. ſunt gradus. I. 7.6, Lingua gravida. XII. 98. Linteones. VI. I. Lipſius. III. 3. 2. Lis eſt generis feminini, XII. 8⸗ Litis conteſtatio. VII. 2. y. Locatæ rei fructus cujus ſint periculo, XII. 2. Locatio condu&tio. III. F. 1. XII. 2. merce- dem non exigit ab acceſſionibus. IX. 3. 3. fructus cui addicat. XII. 2. Lecupletior ex alieno fatus, tenetur, ſed illud non præſumitur. VII. 3. 1. AèνοσSνοραας R. I. 2. 12 Lovanienſium privilegium. I. 7. 7. Lucas Euangeliſta exhibet anantopodoton. VI. 9. TLucrctius. XI. 2. 12. XII. 8, Lucrum captans. III. 3. 2. Kk Ludus Index in Trattatum Lucus tempus. X. 2. e negatus. X. 2. 3. Ludovicus Pius. IX. 2. 1. 5 Lpa prægnans piſcis avida. VI. 37. Lyffgewinsgoederen. III. I. I. ſeqq. Lyncker. VI. 28 IX. 2. 3. Xl. 2. 10. M. Acedonianum SC. IX. 1. 4. LVIMLeæſtertius. X. 2. 9. Magnates ſunt majoris operis & diutius in ventre. VI. 28. Majeſtatis indoles. II. r. . li Maila fides ſuperveniens uſucapioni non obeſt. IV. 1. i 4 Malvaſia Antecçeſſor Bononienſis. IX. I. I. Mammæ lac continentes. VI. 30. Manum acquirere, III. I. 1, Manumifſio. III. I. 6, jus ex ea profluens. VII. F. IT. XKl. 2. 9. Xl. 3. 7. ſeq q. VI. 16. Manus: amputatio ceſſat in gravidis: IIX. 1, 2. Pro poteſtate. III. I.6. mortua. III. Margaretha Hennebergica. VI. 13. Marit' jus in uxorem. VI. 26. Maritus per decennium abſens anniculum filium domi reperiens. VI. 9. Maſeulinus ſexus non comprehendit ſem- per femininum. III. I. 4. Maſculus præſumitur magis naſciturus quam femella III. I. 1. & ante feminam. VI. n. 4 Maſurius E hia. ,, . erwobiitat. eelekel P II ) won er i nun deici n Nd ke Uwen il lekbemne)) Pkcmenna umeſthelen Unchiheſdo octin Fll aldes nkut .mnſenmnnn eltecapee Uerceden itin eetnekcleen Lertez nt Na 11, e etuofnm bat ſentteſtner Uleniannnle Mnore begne luelle Nuor leſttun . ferzenetin, Umntkusdoron Inm dira egertn n n, lig . aln hltn milutn Uinz AAie reeN ghettſar⸗ 6 Minn Curinin M de Jure Ventris. daſurur. VI. 23. Labio quis ſit detegitur, I. 14. Mater nobilitat. I. 7. y. irata liberis non nocet II. . I. pupillis liberis ſubſtituit. III. 4. 3. non exheredat ſilentio. IV. 3. 3. in partu periclitatur & aliquando mori- tur. IV. 3. 3. ſeq. excluditur per ſubſti- tutionem pupillarem tacitam. IV. 4. 1. Medicæ feminæ. X. 1. II. Mecdicamenta ad conceptionem. VI. 8. & hanc impedientia. Xl. 3. 7. ſeqq. VI. 16. Melanchth. eſt Dominus Philippus. Xl. 4. 4. Menochius. VII. 1. XI. 2. 8. AIl. 3. 13. Menſes conſtant triginta diebus. III. 3. 4. tres ventrem indicant. VI. 36. Mente capti. III. 4. 3. Mercedem infans non ſolvit. IX. 3. 3. Meretricẽ ducere eſt opus charitatis. X. I. I. Meretrices cur tam crebro non pariant. XI. 2. 12. . Metatorium ônus. VI. 12. Metus teſtam enta vitiat. IV. 2. 9. Militaria privilegia. VI. 38. ſeq. Minores absque curatoribus obligari poſ- ſant. IX. 4. I. Minores reſtituuntur etſi eorum curatoree intervenerint. IX. 4. r. Monachus Bononienſis Gratianus Decreto manus privatim admovet. X. 1. 9. Monſtrorum jus. I. I. I. III. 3.2. II X. 4. 1. & ſeqj. Kk a2 Moe-⸗ mdex in Tactatum . Moonen. XI. 4 3. ð Morbus: differt à vitio. V. 5. ſonticus. V. r. ſeqq. Mors: adimit facultatem in bona. IV. 2. I. non exſtinguit reverentiam. X. 2. 2. ejus cauſa donatio. VI. 31. Mortua: manus. III. I. 6. mater pariens. . Mortuus venter an proſit. II. 7. I. III. 1. 3. III 3. 1. ſeq. non rumpit teſtamentum. III. 3. 3. nec hereditatem acquirit nec transmittit. XI. I. 3. nec ſubſtitutioni lo- cum facit. VI. . ſed pupillariter ſubſtitu- to. III. 4. 2. an præſum atur dolo culpave extinctus. VI. 14. male creditur. VI. 49. an præſum atur. III. 3. 1. VII. r. Mos regionis ſpectandus. VI. 36, Muller. VI. 11. XII. 4. Mures ex ſale impræ gnantur. VI. 2. Murilegulorum privilegium. IIX. 3. 3. Mutatio morum difficilis. VII. 3. 4. Mutuum conjugum adjutorium unicus ma- trimonii ſcopus. X. 1. 3. Mutuum nummorum: alienorum. IV. I. 4. filiosfamilias non obligat. IX. 1. 4. Mynſingerus. VII. 3. 1I. X. 2. 9. N . Nrrans lex non diſponens. XI. 3. 3. ſeq. Narrativa verba. II. 1. 3. Natalibus liberorum matris ira non nocet. II. F. 1. . Nati (antte Fienſene ne ſs:n iseünon nigs Aagte ſer Man neſ⸗ ſeltarioz Mnuu odnn h inr dennnl Meruals odl Uorszad⸗ ſerlatontr Mhrnlunh Muiui Is I,, N GX Nebelræ X Rteſimn Regntng 1,4 eotes: ulan n Iierari. lunſtcon t K irituns. Nlxen, lin biiur, 4 lieu, niben in Nnten 4 Uitn ninz Gned 11h utnnne . 1 de Jure Ventris. Nati ex matre mortua. XI. 4. 3. Nationem ſcire intereſt noſtra. VI. 36. Naturæ Ins: neſcit' fiones. II. 10. I. a bru- “ tis peti non debet. VII. 4. 1. favet mari- to magis quam uxori. VI. 26. liberisque absque ſacerdotali benedictione natis. IX. 2.1. neſcit favores Juris Civilis teſta- mentarios. IV. 2. 1. & obligationem mi- norum quibus facultas ademta. IX. 4. I. quodnam habeat principium. II. I. I. Pa titur detractionem, IX. 4. I. = Naturalis obligatio nulla eſt pupilli aut mineris absque tutoris curatorisve con- ſenſu contrahentium. IX. 4. I. Naturalium legitimatio. IX. 2, 3. Natus an quis mortuus præſumatur an vie vus. III. 3. 1. NB. quid ? XlI. 4. 1. Nebelkræ. X. I. 13. Neceflarius quis. IX. 1. 2. Negationis pupula non. II. 2. 4. VI. 33. VII. 2. 2. Nepotes: etiam concernit I. 5F. C. ad L. Juliam majeſtat. VI. 3y. & dignitas avi. I. 6. 2. ſeqq. legitimantur per matrimo- nium avi. VII. F. 4. ſunt in poteſtate ava- rum ſi concepti ex filio nondum eman- cipato. X. 3. I. . Nevizanus. XI. 3. 12. Nihil agere, IX. 1.2. Kk Nobb. CC. quid. XI. 4. 1. Nobilis ex ignobili matre. I. 7. 4. aut patre. 1. 7. F. Nobrliſſimatus dignitas poſt imperatoriam ſumma. XI. 4. 1. Nobiliſſimi Cæſares. XI. 4. 1. Nolnntatis caſus. IV. 2. 4. Nomen: etiam extra baptismum adſume- re licet. III. I. 2. ex circumſtantiis colli- Litur. VI. 40. ventri datur. Nomina tria. IN. I. 2. Index in Tatctatum IX. I, I. ſeqꝗ. Nonaginta dies ventris indicium faciunt. VI. 36. S Non: intruſum. VI. 33. VII. doctorum. II. 2. 4. 2. 2. pupula Non ſervari dieuntur & illa quæ ipſo jure nulla ſunt. IX. 4. 1. Noodtius. IX. 4. 1. Novellarum jus. III. 2. 4. III. 6. 6. IV. 3. 7. „VI. 40. X. 2. I. X. I. 8. X. 2. 7. X. 3. 3. Nubere viduæ debent in domino. X. 2.8. Nudum factum. XII. 4. Nulla quæ ſunt, confirmantur. IX. r. 3. Nullitas: teſtamenti. II. 2. 1. ipfa in acta ipſo jure nullo non reſeinditur ſed phy fi- cum quod eidem ſubeſt. IX. 4. r. Nullitatis querela eſt annorum triginta. IX. — 4. r. II, 2. 3. Nullum & validum quid ſimul diverſo reſpectu. Il. 2. 5. efle poteſt Nume- lotios mn ſrduden ie Fum nun oeſe Püneconfrn n o ntu „Rrlen (annde lal ecep Clen eni Cn l A SUnbeen Pume egan I. pe⸗ 1 Cblentio Penr Nl;, Oiggionesin feneszig⸗ Otkerirmm 3 Oreidens 9 Nz. Cecfß zon UI ON nenſs oeſon ige g Rehe 1 lndaie hbeliteetei⸗ Pluge tleftn 11 eNnd. unlin Guttitl. le 1 Nen de Ture Ventris. Numeros Canombus addidit Contius. X. 1. 9. Nupta vidua dum nupta. XI. 1. 7. Nuptiæ: Fiunt ſolo conſenſu IX. 2. I. pa- triam poteſtatem tollunt. I. 6. 2. ratiha- bitione confirmantur. II. 4. I. ſeq. IX. 1. 3. ſeq. quo ritu Inſtiniani tempore celebra- tæ. IX. 2., 1. ex Principis reſeripto X. 2. 4. ſecundæ viduis gravidis interdictæ. X. 2. I. ſeqq. poſt viri obitum contractæ quem liberis poſtgenitis patrem indu- cant. VI. 44. ſi nimis feſtinatæ per vidu- as fint hæ puniuntur. X 2. 8. Nurus prægnans emancipato marito. X. 3. I. O. QOegatio naturalis gemina. IX. 4. 1. Obligatio per interitum rei debitæ tol- litur. XI. 3. Obligationes funt in bonĩs. IX. 4. I. ſunt ef- ficaces aliquando reſpe u tertii. 1X. 4. 1. Obſtetricum partes. X. I. II. Oceidens gravidam gravius punitur. VI. 7. Occiſi hominis non caput ſed pedes ratione delicdti & fori, (pectentur. VI. 3. Octavi menfis partus. IX. 4. 4. OGogeſimus primus dies. VI. 28. III. 3. 4. Odiolæ leges, non debent extendi, late 3 Kk 4 tamen Wex in Trallatum E tamen loquentes late accipi. XI. 2, 9,. A tnid, Onera matrimonii. VII. F. 2. Ooſterga. XI. 2. 11. . Operæ libertorum. VII. y. . Oppignoratie animalium operatur in con- ceptos fœtus. IIX. 2. I. Oſculum hircoſum. V. 6, Oyvidius. Xl. 2. 12. P. Acianus. II X. I. 3. Paciſei alteri hodie poſſumus, III. I. §. ſine cauſa. VI. 18. Pagenſtecher. III. 4. 2. ſeq. IV. 3. I. VI. 2, VII. 3. I1. XI. 3. 10. 4 Pandectarum tituli quatuer illuſtrantur. I. 1. 6. I. 2. 1. ſeqq. earum Pars Secunda & Tertia nil habet deſneti. I. 5. 4. Pandectis: deſunt commata. V. 6. VII. 2. de- rogatur per Codicem. IV. 2, 10. IX. I. F. IX. 4. 1. X. 2. . 17 Padilla y Meneſes. IIX. 3. 2. “ Fapæ Romani adlumunt nova nomina. III. 2. II. Paragraphi male vel bene avulfi. IV. 1. 2. VII. 2. 3. X. 2. 3. Parentheſi lex illuſtrata. Vl. 20. Pariendi tempus. VI. 29. Paries ventrem faciens. XII. 8. Parricidii poœna. XI. 2,1r. Parricidium embryonis. XI. 3.8&8f8G0 Fars; heredlitatis quota petenda nxore reliſa . Uretes, I eeyalocom enſelan⸗ tenusltigol teule: er. (opean Emnensckionn n ins, l, n Al,6, belüiſc 36 tetzenin I M.p Rahhng l,97. unn IMn for xycd Uelnopino elle kutre lleng un eule lz atmnen Eelhmdone , DHenſetün fliu lushith MAIII gn, nflchen, nln Nl e Nene 1 ndunll un Nr de jure Fentris. 4 zelida gravida. I. y. I. omogenea & he- terogenea. II. 8. I. parte evicta locum habet actio emti. II. 8. 1. Partes in Iure Canonico quid. X. 1. 9. Parthenius litigioſus. XI. 3. 19. XII. 8. Partieulæ: ex. IX. 4. I. quo. IV. I. 9. ſedᷣ &, ſemper ampliant. III. 6. 6. Parturiens eſt in mortis periculo. VI. 1y. Partus: quis. I. I. 4. inanimatus non da- tur. XI. 3. 6, ſeqq- non debet ſubjici. k. 2. 2. ſequitur ventrem matris. I. 3. 2. IIX. 3. 3. tergeminus & numerofior. I. F. I, ſeqꝗq. III. I. F. poſt quadraginta dies re- petitus. I. 5.2. ſequitur patxem aut ma- trem. I. 7. 3. feqq. ſeptimeſtris ast recen- tior. II. 3. 3. die à nuptiis cente ſimo octo- geſimo primo juſte naſeitur. III. 3. 4. an- eillæ furtivæ uſucapi non poteſt. IV. 1. 1. ſeqq. an matris pars. IV. 1I. 10, peri- cula. Iv. 3. 3. ſeq. Pater emancipatus cum nepote in poteſta- te olim conjungebatur X. 3. 2. ſeq. Patrem ſequitur partus. IIX. 3. 3. Patris conſilium optimum. VII. 3. 9. Patria poteſtas in bonis filifam. adven- titiis. HII. 1. 8., in filit perſona. III. 4. 1. ſed. in filiæ. VI, 24. variæ acquiritur. VI. 20. per nuptias tollitur. I. 6. 2. quid tribuat. VI. 29. Patriciatus dignitas. XI. 4. 1. . Kk5 Pa- Index in Tractatum Patronorum jus. VII. F. 1. XI. 2, 9. Paullini. VI. 43. Paupertatis privilegium, IX. 1. 2. Peckius. XI. 3. 13. Pecudum furtivarum fœtus an uſucapi queant. IV. I. I. . Peculia filiorumfam. III. 1. 8. Pedum ſitus in occiſo ſpeſtandus, VI. 3. Pels-Adel. I. 7. y. Perduellionis damnatus non Jugetur. X. 2.3, Pericula: partus. IV. 3. 3. VI. 15. frutuum rei locatæ. XII. 2. Perplexitas teſtamenti id nullum reddit. VII. 3. 6. Perfarum reges prægnantibus favent,. VI. 50. Petronius. XI. 4. 1. Phæcdrus. VI. 37. VII 3. 5. ſeqq. XII. 8. Pharaones Ægyptiorum. XI. 4. 1. Philander von Sittewald. VI. 37. Philippi XI. 2. . Philippus. XI. 4. 4. Philoſophia coli. VI. 43. Philtrum ejusque pœna. XI. 3. 7. Pica feminarum. VI. 43. Piccard. IIX. 3. 2. XI. 2. 12. Pignus: in animalibus conſtitutum etiam ventris affcit. IIX. 2. . an etiam teneat in fructibus rei oppignoratæ. IIX 2. 4. ſeq. tacitum in invectis ea illatis in præ- dium 2 lin nſien Echtointencl N1,9. inunvel mihelto⸗ enn, Xl.1, gerbetb. .l ſo. Dkyumsborie t, r. mn: ubitner inlcent⸗ unn ido kicisilar snurune Aicbndo⸗ 1 We ene ponl lf. enæ! occid cidi cuof lenile. VI Heresee Cipetde. enili zAn Nzn. Mong, ſergins. Netin l in Put 1, umin, SNl,n n . rdt in, GeeI altisun. 1 de Jure Ventris. dium ruſticum. IIX. 2. 6. valet absque debito interdum principali. IX. 4. I. Piſtor. X. 2. 9. Plancianum vel Plautianum 8C. VI. 9. Plato à ſpectro generatus. VI. 2. Plautus. XI. I. 3. Plettenberg. IX. 1. 5. Plinius. VI. o. XI. 2. 7. XII. 2. Pocalum abortionis & amatorium. X. 3. 7. XI. 2. 7. Pœnæ: arbitrar'æ hodiæ. XI. 2. 1I. aſperæ à judice mitigari non poſſunt. XI. 3. 13. earum indoles conſiſtit in æſtimatione lIæſionĩs illatæ. X. 2. F. corporales gravi= dis non irrogandæ. HX. 1. 2. à Principe aliquando poſſunt & debent mutari. X. 2. S. K.'. 2. II. Poœnæ promiſſio valet in matrimonio. IX. 51. . 1 Pœnæ: occidentis gravidam. VI. 7. homi- cidii eulpoſi. VI. 8. differenda. IIX. I. 2, remiſſa. VI. 47. extraordinaria. VI. 43. Poœnales leges late loquentes late ſant ac- cipiendæ. XI. 2. 97. Pœnalia admittunt extenfienem legalem. XI. 3. 53. Polydorus: Ripa. IIX. 1. 3. IIX. 4. 2. ſeq. Vergilius. X. 2. 5. Polygamiam virilem urgent Romanx. XI. 2° 12.0 . . Kk 6 Pon- Index in Tralctatum Pontifees Romani ſibi contrarii. IX. 2.2. Portio legitima. VI. 21. VI. 30. IV. 4. 1. ⸗ IIogreis & 24½¾ rag veins. X. 1. 2.. èðW Poſſe & poſſunt, funt notæ fingularium ca- ſuum. IV. 1. 11. IX. 4. 1. X. 2. 4. Poſleſſionis commodum. III. 6. 7. Poſtumus: quis. I. I. 3. differt à Ventre. XI. 1. 3. ejus ſpecies variæ. IV. 2. 10. VI. 46. an rumpat teſtamentum. I. 4. 5. IV. 3. 3. 4 Potentioribus cedendum. VI. 37. Præcoces viduarum nuptiæ puniuntur. X. *2. 8. . Præcox coneubitus. II. 3. 3. Prægnans eſt ſana. IIX. 1. 3. Prægnans factum. IX. 4. 1. XII. 4. ſeq. Præguantes cauſæ, lites, inficiationes. „XII. 8. Prægnantium: imaginationis vis. VL. 47. appetitus. VI. 3. VI. 7. VI. 43. Prægnationes arborum. XII. 2. Præicriptio contra pupillos nulla. II. I. 2. Præſumtjiones. II. 3. 3. II. F. I. III. F. 1. III 2.3. III. 3. 1. & 4. IV. 3. 3. VI. 3. & 140 VI. 22. VI. 32. VII. I. 1. VII. 3. 1. HX. 2. J. IX. 2. 4. Præſtat heres legata quo modo, VII. 3.10. Praſchius. VII. 3. 6. & xI. Precarium. III. F. I. IX. 3. 3. Pretium peractæ imprægnatienis, I.. 3. 9 14 ſies, wet in Il.. Ulsto renn Pedamatiovee Innon Mrenenioſode nalII. Pohige 4 enins tpöihonie Notitulos oetores,l, Rinnre wonæ A hertziüent Zunnut, Ke Plblca cuf cocknennn Dblciarazch Merkoroni Meperee Funchezf, eennm! Ifhnlortf, niperuſc pllaid iub hnibeni upſisnſten Rußlu coi dn ſ tin mnil, lp H D 4 llt, iärllen, iiz nt aligſ olle . Dieainn, 8 is eiegitige irlutd 6, Btid de Jure Ventris. Privilegia: non extenduntur. I. 7. 5, mih- taria. VI. 38. ſeq. Probatio ventris. VI. 32. & 36. IIX. F. I. Proclamationes Eccleſiaſticæ non ſunt de matrimonii eſſentia. IX. 2. 1. Procreatio ſopolis non eſt matrimonii ſeo- pus. III. . . . Prodigus. II. 4. 3. Propertius. XII. 8. Proprii homines. 1. 7. 6. Pro Suo titulus. V. 1. 8. Protutores. II. 1. 4. PS. in jure Canonico quid. X. 1,9 „ Ptolemæi Ægyptiorum. XI. 4. 1. Puberes absque curatoribus fuis non obli- gzantur, ſed obligari poſſunt. IX. 4. 1. Publica accuſatio cum extraordinaria de eodem crimine dantur. X I. 3. y. Publiciana actio. II. 1, 3. IV. 1. 9. Puer Honorius. XI. 4. I. , Puerperæ pœna differtur. IIX. I. 2. privile- gium circa jurandum. XI. I. 3. Puerperium I. I. 4. Latius ſumitur. IV. 3.4. Puffendorff. I. 2. F. II. 10. k. Pugni percuſſio. VII. 1. I. Prupillaris ſubſtitutio. III. 4. 3. continetur ſub vulgari. IV. 4. r. . Pupillis uſucapio non obeſt. II. I. 2. Pupillus obligatur aliquando etiam fine tutoris auctoritate. IX. 4. I. II, 2. 5. Kk 7 Pupu-⸗ Index in abtatum 8 Pupula Ctorum. II. a. 4. ee Q. = ſcgons mos Qna: Falcidia. XI. 2. 9. Legitima., leneih VI. 21. pars lereditatis petenda. I. 7,ox. M grn Quatuor uno partu edliti. III. 1. 5. tfntnien Querela niulllitatis. II. 2. 3. IX. 4.1. ynlaipote Querelæ teſtamenti inofficioſi effe cus. I. een. 4. 2. illa datur & embryonibus. II. 2. 1. uciats Het non datur poſtumo. IV. 3. 3. nſun⸗ Quintuplices veri poſtumi. VI. 46. looneie. Quintilianus. XI. 3. 6. Fütnonncn Quo pro ut. IV. 1. g. . ſcicna. K. Nehelhes dr Rauſani cumputant hominis annos 3 l1 d conceptione. XI. 3.20. hitncdicune Ramus. VI. 14. IA. Nl Ranam febri pellendæ gravida adhibens „ Nekhntoinn ranæ inſtar infanti imprimit. VI. 43. RNeeen Raro evenientia. I. 7.6. II. 6.2. IL. 1.5. XI. 3.2. Nreſetterf Ratihabitionis indoles negotium retro tra- Reudisen hens, etiam in nuptiis. II. 4. I. IX. I. J3. Ennlkiur ſeq. Rereenane Ratio legalis legem ſpecialem extencdlit. lahanmet II. 4. 3. liſshune Rebeccam lſaaco nupturam nemo procla- lln l. mavit aut per hierologium copulavit. 44 IX. 2. I. Nerent, 5 Rebhahn. XII. y. Aerhifu⸗ Receptio Juris Canonici potior quam Ci- Me an vilis. X, 2. 8. ͦ Regiæ 4 tnneie Narl eiſts 5 Nlrie lzr. lA nn UKulig. ll mnun. tnenn piagn N . de Jure Ventris. Regiæ leges variæ. XI. 4. 5. Regionis mos inſpiciendus. VI. 36. Refſetctiones Emendatorum Decreti, X. 1.9. Relegatio gravidarum. IIX. I. 2 Repræſentationis jus. III. 6. 6. Repudiari poteſt ab alio antea ſtuprata. X. 1. 3. ſeqg. Repudiata Hebræa. VI. 36. . Reſcinduntur ipſo jure nulla. IX. 1. 3. Res dominicæ. II. 1I. tI. Reſiduorum crimen. XI. 2. I. Res judicata. I. 2. 5. Reſpectus diverſus diverſa jura inducit. TI. 2. F. Reſtitui dicuntur & illa quæ quis Primum tradit. VII. 3. 10. Reſtitutio in integrum. VI. 25. ejus tempus. IX. 4. I. minoribus datur etſi curatores præſentes fuerint. IX. 4. 1. Retra Rus Gentilitius. III. 2. 1. Retrotrahitur conditio exiſtens. XII, 6. Reverentiam debent uxores viris. X. 2. 2. Rex Romanorum quis? XI. 4. 1. Reijes Franco. XI. 4. 3. Richter. VII. 4. 1. XI. I. 3. XI. 3. 20. XI. 4. 4. Riemerus. NX. 1. 13. Rittershuſius. IX. 2. 1. X. 2. 92 Ritus nuptiarum Juſtiniani tempore. IX. 2. I. Roma- Index in Waltatum Romanorum: deliciæ. VL5. jus antiquum. 6 IIX. 4. 3. ſententia de ſuperfœtatione, Roſinus. X. 2. . Rotarins ſe vitreum putat. XI. 3. 7. Rugarum crimen. XI. 2. r12. Ruptum teſtamentum. J. 4, 5. III. 3. 3. IV. 3. 3. VI. 20. 35. 46. Ruſtici prædii hypotheca tacita in invectis & illatis. IIX. 2. 6. SAcerdos hoſtia conſecrata diviſa pro philtro utitur. XI. 3. 7. Sacerdotis filius. I. 6. 1. Sacramenta ſeptem. IX. 2. 2. Sal fœcundat. VI. 2. Salvianum intercdlictum. IIX. 2. 3. Salutis æternæ memores. XI. 3. 13. . Sancke. III. 3. 1. & 4. III. 6. 6. VI. . X. N. II. X. 2. 9. XII. 7. . Sangninolenti liberi. IV. 3. 4. Scherzer XIL. 3. 20. Schilterus. X. 2. 1. X. 2. 9. Schultz. XI. 3. 20. Schweling. VI. 26. IX. 2. 1,. Schwendendorfferus. IIIL. 3.2. M. 1. 2. X. 2. 5. Scotiæ: mores. VI. 11. deliciæ. VI. 4 5. ju⸗ ra. XI. 3. 9. . Secrefarius nuptiis copulandis. IX, 2. I. Secnli noni jus novum, IX. 2, I. Secun- Gucenmpi 1 e X. gipetirci 44 A lenpe Eulus conll 14 Mancin len 1. lente per nati kruct enſicnn Eeniomit 1NI4. Eehümmeſtis Rehünng mn CGageſnne iian monn Leytuaginti dehulchri ni ehllatelns Gentturarir⸗ enati non Ure nlllaſ emi: Cermn⸗ non preben Moprios., deftianz de Rnles nete Sinen Nl1, diulleetne Kn . . de Jure Ventrit. tttn Secundæ nuptiæ: viduis gravidis intercli- S2½. X. 2. 1. mOxX poſt obitum viri initæ cui patri editum partum addicant. VI. , 44. ã Sed &: ſemper ampliant. III. 6. 6. lieligrp f⸗ Senatus confultum: Macedonianum. 1IX. ll 1. 4. Planciamum ant Plautianum. VI. 9. ee Senceca. XI. 3. 6. e Sententiæ peritorum artis. I. 2. 5. Separati frucus ad quem ſpectent. XII. 2. DS Septem ſacramenta. IX. 2. 2. lii Septennio minorum ſponſalia ipſo jure nul- 17 fa. IX. 1. 4. Septimeſtris partus. II. 3. 3. III. 3. 4. Septimus menſis incipit die centeſime odogeſimo primo. III. 3. 4, ante eum na- ti an monſtra ſint 7 IIX. 4. 2. Septuaginta interpretes. XI. 3. 8. Sepulchri violatio. XI. 4. 4. SZepulta reſurgit. XI. 4. 4. „ Sepultura viventis. VI. 11. gravidæ. Xl. 4.3. Servari non dicuntur etiam illa quæ ipſo 9 jure nulla ſunt. IX. 4. J. Servi: Germanorum. I. 7, 7. Romanorum non præbent argumentum ad homines proprios. I. 7. 6. I. 7. 7. IV. I. 13. Serviana actio de anima ium partu. II X.2.t. Seri fles materiæ utiles funt. LI. 2. 7. Simon. XI. 1. 3. 4 3 Simulacris ne colantur Dii. XI. 4. 5. Simu⸗ X Ier in Tactarum Simulatus ventexr. I. 2. 2. 14 .* Sobolis procreatio favorabilis. VI. 5o Sol feminas imprægnat. VI. 2. Solenne pro ſolito. XI. 2. II. Solonis ſapientia. IX. 4. 2. Sontes Sonticus Sontire. VI. I. ſeqq. Spartangrum promiſcua Venus. X.l. 2. 12, Spartianus. XI. 4. 1. . Speckhahn. II. 9. 1. VI. 41. V. I. 13. XIl. 3. 7. 3pectrum uſtiniani & Platonis pater. VI. 2. Spes. XII. 6. ſeq. — Sponſa: embryo. IX, I. 2. juſtum partum edens. VI. 10. Ponſalia: non dant jus ſuccefſionis. IX. 1. 2. ventris & cum ventre. IX. I. 2. ꝗquicd. IX. I. 3. vocantur aliquando matrimo- nium. IX. 2. 4. inducunt legitimationem. IX. 2. 3. infantum nulliter inita, rati- habitione confirmantur. IX. 1. 4. de Præſenti, non ſunt ipſum matrimonium. IX. 2. 4. nam ſubjacent infſamiæ. X. 2.6. Sponſiones ſuper graviditate. VI. 1. Spurii qui. VI. 26. Statutarium Jus præfertur Civili & Cano- nico. X. 2. g. Steinbergius. III. 6. F. . Sterilitas emendata. XI. 5. 3. Stipnlari alteri poſſumus. III. r. 8. Stipulationes ſine cauſa. VI. 18. Strabo hircoſus, V. 6. Struvius, in Mr. G.NNNS Gne,. 3 I. (mh, Nl. 1 keiscnſhon eſoreslp Ven elehnte Konnt, N. la ure R Uumm digute perſetato. Dheſſttiofen Petſttiorum Aüere ſbere Uin NA, huormt 1 or . laſaſabtint Gile d .N Uulum K er tiun Koechſcten de Jure Ventris. Struvius. III. 2. 2. III. 3. 4. IV. 2. 9. IV. 4. J. ſeq. VI. 8. 1 X. 2. 3. X. I. 13. X.!. 2. 10. Stryckius. IIl. I. 5. & 8. II. 2. r. & 6. I11. 3. r. ſeq. X. 2. 9. Xl. 3. 20. X. 2. II. VI. II. X. 2. I. X. I. 13. Sturcius. XI. 2. 2. Subintelle particulæ. V. y. Subſtitutio. HI. 4. 2. Vl. 41. duplex. W. 4. I. pupillaris. III. 4. 1. Juſtiniane a. III. 4. 3. Succeflio ab inteſtato. III. 6. 6. datur & li- beris ca ſponſa. X. 2. 1. Succeflores Imperii Cæſares. XI. 4. 1. Cii N Sutholt. XI. 3. 19. V. F. Te boeck ſetten. III. I. I. Suden gelehrter Criticus. XI. 3. 20. Suetonius. IX. I. 4. Suillæ vulvæ Ronranorum deliciæ. VI. 50. Summa dignitas quæ. XI. 4. I. Superfœtatio. I. F. 7. X. 2. 1I. Xl. I. 12. Superſtitio feminea. VI. 43. Superſtitionum aucorum pœna. VI. 43⸗ Sufcipere liberos. IV. 3. 4. . Abaco nuptiæ conciliatæ. X. 2. 1. Tabor. VI. 12. X. 2. 9. Tacita ſubſtitutio ineſt expreſſæ. IV. 4. r. ſeq. Tacitus. V. F. XI. 2. 12. Tantum & etiam ſubaudiendæ particulæ. Tem- dex in Tacfatun Tem ple. VI. 26. Temporale exilium. Xl. 2. F. Tempus geſtationis uteri. VI. 440 Tenzel. VI. 2, Terentius. IV. 3. 4. Tergemini nati. I. 5. 2, ſeq. III. r. y. Territio. IIX. I. 2. Territorii jus. II. 1. 1. = Tertii: jus. X. 4. I. intuitu venter pro na- to habitus. II. II. 1. Tertullianus. VI. go. IX. 2. 1, XI. 3. §. Teſtamenta: Germanorum. IV. 2. 1. paren- tum. Vl. 40, exheredantia, non adje- Qa cauſa, funt nulla. l. 4. 2. II. 2. 1. Teſtamentorum favor. IV. 2. 1. & 9. . Teſtamenti inofſicioſi: actio. l. 4. 2. nul- litas & ſimul valor. IN. 4. I. Teſtamentum: nullum. I. 4. 2. VII. 3. 6. ruptum. 1, 4. F. III. 3. 3. per æs & libram. IV. a. 1I. quod intejligi non poteſt. VII. 3.6. Teſtantium voluntas conſideranda. IV. 2. 6. VII. z. 8. Teſtium juramentum. VI. 34. Fextor. X, L. 13. Thamar comburenda. HX. 1. 4. Theodoricus. X. 3. 7. . Theodoſianum jus. X. 2. 5. 2 Thii nil conferunt ad jus repræſentationis, Thomaſius. II. 10. I. VI. 6. & I. XII. F. . Thule- 1 Urmins l enn N. 5. amnis Kufe ll INP uich de en agicmr, leictatse . l. 8.1, lexdllitg e⸗ Prdis cun ? nlen r N.,2 9, Ge Aentes uſos bene tberos Lortun:: Kar ſicis celat, lelere cgit N. ucto: etn et ſAung htrontrad menicos e. Uillin, X. IGüpominz. lebonian en Tidemimmn Tügnrdies Iipnim = = Mie 3 . mum de jure Ventris. 1. Thulemarius. IIl. 4. 2. R Tileman. XlI. 5. Nee [Timanni à Kuyck notæ ad Cravettam. Xl. 1. 1. Titius. IIX. 3. 2. X. 2. 9. , Tituli ff. de Ventre inſpiciendo & affines explicantur. I. I. 6 I. 2. I. & ſeqq-. Si pars hereditatis petatur. 1. F. 1. de evictioni- bus. II. 8. 1, de rebus creditis. IV. I. 2. de ædilitio edifte. V. I. ſeqq. de conjun- gendis cum emancipato liberis ejus. X. 3. 2. ſeqj. Si quis aliquem teſtari coegerit. IV. 2. 9. de ſervis & manumiſſionibus agentes uſum præſtant. II. 2. 5. Tollere liberos. IV. 3. 4. idelns Tortura: & ad eam indicia. VII. I. in gra⸗ n den vidis ceſſat. IIX. 1. 2. a 1H Tradere cogitur venditor rem venditam. XII. y. . Traditio: eſt vel Phyſica vol Legalis. XII. 5. eſt fa tum prægnans. XII. 4. Tradit non tradens. VII 3. 10. Transmiſſioe hereditatis. Vl. 6, Spei. Xll. 6. ſeq. . 1tr Trentacinq. X. 2. 9. 3 Tria nomina. X. I. 2. 9 1 Triboniani emblemata. XI. 3, 7:. & 19. Tridentinum Concilium, IlX. 2. 2 Triginta dies. III. 3. 4. VIl. 9. IINI Tryphoninus, Rl, 3, 1I, ſocl⸗ rTu 7 Index in Wadtatum Turbatio fanguinis. X. 2. I. Tutor ventri datus. I. 3. 5. Iianus redargutus, VI. 9. monens. VI. 36. 36. . Ultimarum voluntatum favor. IV. 2. I. iſta- rum indoles non eſt, jocari. IV. 2. 5. nec ad contractus extendi. IV. 2. 9. XII. 7. Ultimum ſupplicium aliquando irrogatur cum de corpore delicti non conſtat. VII. 1. Ungepauer. VI. 1I. X. I. 13. XI. 2, 9. ſeq. X. 3. 7. Xl. 3. 15. XI. 4. I. XII. 5. IUnverfährt. II. I. 1. X I. 3.13. IIrſus puellam imprægnat. VI. 2. Uſucapio: contra ventrem & pupillum non currit. II. I. 2. furtivarum rerum nulla eſt. IV. I. I. ſeqq. contenta eſt bona fide initiali. IV. I. 6. pro ſuo ſpecialem ha- bet indolem. IV. I. 3. 2 Uterus. I. 1. 4. VI. y0. poſt coneeptionem clauditur. X I. 2. 12. ejus pro embryo- ne accepti terminus à quo & ad quem. III. 3. 4. VI. 28. & 44. . Axor: viri ſui carnem vorans. VI. 47. de- bet viro reverentiam. X. 2. 2. concipit marito. VI. 26. Hebræa repudiata aut vidua. VI. 36. AIxorem inſtituens heredem & illa mor- tug aliam ducens. VI, 19. £ V. 4 ſeealttonin ſner fencit⸗ Elut, . Peus Marimmn eii,l1,4 Eelipotun lto male 3 Ror tem un cozip t gissl.. naena cire⸗ Kportori aiqvar Uein 1,3,5 Uinilis.,,l.2, iiunco pat )eng ut ſnetleſl,. Uepittorman ſotc u⸗ laltesplurese inz ſoted laltsrorsbol 4 eſa irice fünoflg. (unmpnin, Vebenns n füin nl . 1 lins I inn ud 1 13 N Nl. . Ge. Düteta Neipgü 1 6 S 11 66 an⸗ inel luge 4 nſensll 1 Mtat n wtua 4 rlu pintt . de Jure Ventris. XAcca Antonius. VI. 4. & 43. Vacca vendita an cenſeatur & vitulus Vvenditus. II. 8. 1. III. F. 1. IAX.3. 3. Valerius Maximus. XI. 4.3. i⸗ Vaſallus. l. 2. 2. III. I. I. tns: Bivir:: 1 17 Vellejani poſtumi. VI. 46. 1= ne⸗ Vonditio male applicatur Precario. K. 3. 3. Venditor ad rem vencditam legaliter tra- dendam cogi poteſt. XII. y. Venter: quis. I. I. 5. ſeq. ejus inſpectio. I. I. 6. magna circa eum cura majeſtatis. l. 1. 7. eſt portio viſcerum. I. 3. . quotuplex. VLl. 46. aliquando pro homine jam nato habetur. J. 3. 3. ſeqq. nunquam eſt ina- nimatus. I. I. 2. I. 3. 4. X l. 2. 7. ſequitur aliquando patrem aliquando matrem. I. 7. 3. ſeqq. utitur querela inofficioſi te- ſtamenti. II. 2. 1. poteſt retrahere. III. 2.4. incipit formari à capite. PVl. 3. an præ- ſum atur & quomodo probetur. 1,32. Ventres plures editi. l. 13. de primoge- nitura ſorte decidere poſſunt. Vl. 4. Ventris voc abulum varie accipitur. l. I. 1. & 4. ejus diviſio. l. I. 2. differentia à po- ſtumo. l. 1I. 3. à. partu, foetu: ejusclus ſynomymia. I. 1. 4. Verberaus gravidam, l, 472. Verbis Index in Traltatum Verbis tantum conjuncti habent jus accre⸗ ſcendi. III. 6. 1. Veſperæ Siculæ. XI. y 2. Vicariatus Dei. l. 1. 1. Victoria Sabina Medica. X. I. 11. 7 Vidua: gravida nom nubet. X. 2. 3. impu- dice vivens. X. I. I2. X. 2.7. Hebræa. VI. 36, Poſt viri obitum illico nubens. l. 44. nupta marita. X. I. 3. reverentiam && luctum debet defuncto marito. X. 2,2. nubens nubat in Domino X. 2. 2. Vinnius. III. 6. 3. 1V. 4. I. K. 4. 1. II. 3.2. V. 2. XI. 2. 2.1 X 1. 4. I. 1¹ — Vinum aduſtum nuptiis parandis deſtina- tum. X. 2. 1. Virgilius. XI. 3. 3. Virginitas non eſt de eſſentia matrimonii ſed conſenſus matrimonialis quoad ignaros devirginationis. X. I. 1. ſeqq. Virgo ſimulata jure repudiatur. X. I. . Viſcera de partu tantum inanimato intelli- gi nequeunt. XI. 3.6. Vitalitia bona. III. 1. 1. . Vitam licet matri conſervare per partus abactionem. Vl. 16. Vitium differt à morbo. V. y. Vitreum ſe putans homo. XI. 3. 7. Vitulus an cenſeatur venditus, vacca ven- dita. II. 8. I. III. y. I. I.X. 3. 3. 7 Vivus Atisude i llel, AIis teſtan un verba. Uutanentis iinteſtäwen ol à 1 primiocn lotel⸗Xl. er All,,, erbachIl. gX.19,. lansſahltieu lſeg rs gnid,l. ritnu 1. Hi lll; 14. Uunlchlſfen , N.1 Pler Nln. X legſerelt, MngllN, . dle Uitafte 11 l: alun lt nNn R nnſinndn, Ahmmt in i el 4 isriiid tun Ade nai enris. Vivus natus unde credatur. III. 3. r. ſq. Voetius. III. I. 6. III. 4. 3. IX. 2. r. Voluntas: teſtantium magis conſideranda quam verba. IV. 6. 2. libera requiritur in teſtamentis. IV. 2. 9. defancti eſt do- mina teſtamenti ſi ſit juſta. VI. 21. Voluntas ſola ad acdum non ſufficit. IX. 4. I. Votum nimium liberorum. 1. 3. 19. Wildvogel. XI. 1. z, Winther. XII. 8. XI. 3. 19. VWiſſenbach. IIl. 2. 7. IV. 1I. 10, & I. VI. . & 49. X. 2. 9. XI. 3. 20. Vulgalist ſubſtitutio. Wv. 2. 4. ſeqch. Iw. 7 1. ſeq. Vaſea emid. VI. 5o. Worm erus. X. 2. 9. Z. Achias. III. 3. 4. IIX. 1.3. Zaſius. VII. 2. 2. Zaunſchliffer. I. 2. 2. IIX. 4. 3. IX. 2, 5.. XI. I. 2. Zeiller. VI. II. XI. 3. 20. 1Zicsler. Il. 1. 1. Zoeſius. II X. 3. r. IX. 2, 2, II IN5DrTS INDEX „ Hunl. e Uinttoriz Pilhrttiones Aiutuzc . eAee Echireuit CORNIBuS rtlad eNun de . lernler N. COR II TIS eſcie * Ponius ki uns corue. Bdomen pro rirſlitate. I. 49. ailhen, Abraham à Sanfta Clara. II. 7. . gmailſß Abſentia reip. cauſa. I. 11. . unbin Abſolon patrem cucurbitans. I. 35. bhlionien, Academiæ Belgieæ. 11. 10. 1lgl . Achelous 7Xvραααανοo I. 20. Manuſonn. Acio de re minima datur. I. 20. furti non Aytmiutßl notat actionem in factum. I. 20. redhibi- lzl. toria & quanti minoris. I. II. Hanni Adelheida Salii uxor. I. 4. ſliiſle, Adoptans femina. I. 44. . micnn Adoptivus pater. I. 39. lriand Adoptivi fratres. I. 42. l. Adoptio per baptiſma. l. 44. Atiaſigtn Adulterii pœna. I. 37. 39. 41. 48. fingulare⸗ ahe I. 1I. letigle Adulterium legale. I. 33. abignorante com- lahlligerl miſſum. I. 32. delictorum mater. I. 36. n kin gidus ſcutum. I. 14. U elg ul d 6 n e uptr iln 6 wun Ponmten⸗ Gnietli de Cbrnibu & Cbrwuiir. Ellianus I. 36. * £Æ½ſtimatoria actio. I. 11. Agriculturæ commodea. I. 3. AAeg &i Hegien, l. 31. e1 e Alea convenit cum Jure Natutæ & Gen- tium: Lex Cornelia de nez wribuz ſin Gentium detrahit. I. 29. Alexander Maganus. I. ’3X). Alpeni Chriſtophorus Bernhard. , . Alphonſus Hiſpaniæ zex. I. 1. Altaris cornua, I. 20. Amalthea. 1. 13. 14. 1. Ammon Lybiæ rex. I. 124. Amor brincipium Juris Nat. II. 9. Andronicus Impertator Conſtantinopolita- nus. 1. 26. 31. Annulorum aureorum modius. II. 2. Antoninus Philoſophus eorniger. l. 4r. A Mr. I. 31. Ara Somni & Mularum. 1.10. Aries Jupiter. I. 12. . Artemidorus. I. 26. Aftræa cum cormu copiæ. 1. 15. Soaini ata- ter. I. 10. Attila fugatus. I. 45. Aufidus tauriformis. I. 20. Auguſtales ludi. I. 6. Auguſti alea. I. 9. Latinitas. I. 25, adulte- ria, & ſimulatio. l. 39. . . [12 Augu⸗ — Index in Diſſertationes Auguſtini ſententia Je concubitu. Diabolt, II. 5 1 1263861 „*. Aulus Gellius. 1. 35. & 48. 213 . Auſonii October. I. 6. karmend. 1. uy. ma- „ hneſyllaba. I. 2=,. 5 RAcchus cornutus. I. Da. 8 Baceolus pro ſtulto. I. 2“5. Baptismus centurionis Romani. I. I8. Belgæ an ſpecra dari credant. MI. e iis Ei rarius ſpectra appareant. II.7. Belgii Fœderati majeſtas. II. 10. Jus Mili⸗ tare- I. II. Academiæ, hellaz wictoris, II. 10. „& 2 4 tI Behicarius cornutus. l, 44 — Tenoic l1.8. Bellerophon. I. 7. er . e! Bellum Punicum II. 828. Bernheuter Luthero Diabolus iI. 7. Beſtiæ Danielis. I. 46. Betiſſare pro languere. I. 29. Boarium forum. I. 6. II. I. . . . Boves cur infra oculos cornua haheant. II. 2. Romanos fugant. II. 8. nb Cn. Rhodiginus,l. 30. Calamitas innocentium. II. B. Canonici Lugdunenſes. I. 3;ʒm. Canonicum Jus de Vino. Ie I2. de Bxotna communione. I. 34. 1 Gannenſis Romanorum clader. . 8. Capra C 6 lieniaar 1 0 in Utrſd maleinee r D uns dlua eh Fatn Pigna el c. lteoonortvu ndCpu⸗ lglng leitor, de tnhl 19. ommio ux 4 — nondtzene gnts huntziſte el Enſerlis nat Eanluntinus) (aſrtole (ratgei Etelere,l (nnt bnelil zen anenpez Onicari, LCom nenh⸗ mumi.1 (anniin ning ze Cornibig G Cornutis. nubrin Capra intra ſidera. I. 14. 3 Caracallæ inceſtus & cornua. I. 392⸗ RKrL” , ſtugadaulterium negans. I. 37 netdle Catonis Majoris dictum. I. 4. Uticenſs. AAII. 34 , enit E 1. 1 54. Sete⸗ um cornuopic. I- 15. a1 Childericus & Chilpericus Francorum r re- n Les. 1. 41. InaII Cicero mortuus falſo diguas. I. 18. tialzüc Cipius & Cipus cornuti. I. 40. I Claudius äl mperntor cornutiſſit mns. 1.35. ul nkl aleator, deque aleæ luſu librimm cmit- l nu tens. I. 19. è Communio uxorum. I. 34. . Smmodas gladiateris indole. I 42. “ oncordia cum cornu copiæ. I. 15. . Cgneubinatus Hebrzorum F. Romano⸗ n rum. I. 47. Connagii jus. I. 33 . ir Conſenſus matrimonials. II. 9. e Conſtantia parit quinquagenaria. I. 37 ulu Conſtantinus Magnus. I. 39. lt. Conſuetudo legem imitatur. I.34. Contentus quisque ſit ſuo. II. 3. ( Cor edere. 1. 7. eDn Cornelii, Corneliæ; Cormifcii, l. 217,.& 18. , Corneus pes ſpetrorum, II. 7. lNAn Cornicularii. I. 20. = Cormiger. I. 5. lcell Cornuarii. I. 20. ( Cornua altaris. I. 20. Li 1 Cornua Mdexw in Diſſertationee Cornua Biblica. I. 20.: 46. ſeq. Cornua ferrea. l. 20. 121. 2 Cornua fuviorum. I. I5. 20. librorum. Ilz0. inaurata L. 23. in es 14l eiltt d Cornua multis familiis nomen dederunt. I. 17. inſignibus appofita. 1. 26. & 30. Cornua utilitatis indicia. I. I3. 25. & poten- tiæ. l. 20. 30. 46. 52 Cornu Amalthec. I. 14. & 1 2 Cornucopiæ. I. 1444 v7. =⸗ Cornu Oldenburgicum, I. 21. Dunicum Cornu ſalutis. I. 320. 46. 1 Cornuum ſignifieatio alia antiqua & La- tina, alia recentior. I. 12. & 24. Unde hæc recentior ortum traxerit. I. 26, 40,. Cornutue quis. I. 7. ſomnus. I. 9. Bacchus, I. 12. Cornutus Jupiter. I. I5. 16. — 93 Cornuti milites. I. 20. Cornutorum diviſio in Legales Sec. I. 32 Criſis tentata. I. 21. Cruſii epigrammata. I. 28. & 46. Cuculus quomodo pronuntiandus. I. 25 Metaphoricus. I. 25. 1 Cucurbitatio. I. 25. & 35. Culpæ pœna arbitraria. I. 11. Cumax. I. II. Curriga. I. 24. D. lern⸗ Duonnonn c⸗ cnnit! Pidenſius wdher DrdRituosn roſesargt Uigonamf afrue Phels corm AIlS.cun ltut. I Uuflns An ie ifenes.l. DCoreseidͤe ahre Mrete Düntianusen Anntun equ Dumentium Dmiem cor 10. Oemienpts ,Dela g. ers⸗ tldad Mdin Ven e tbenie eren igl en hhynüzter id nngutl. ig n enlig d lg lch lebel As 1, dge Cornibin 6& Cornutis. D. D E mon an Juſtiniani pater. I. 43. Damnum culpoſum. I. II. Danielis caput ſeptimum. I. 46. Daniel Heinſins. I. 12. David Rex Cormitus. I. 35. David Ritzius muſicus. I. 39. Delrio redargutus. II. 7. Devirginatam pro virgine ducens non eo- gitur retinere. H. 9. Diabolus cornua hominibus imponens. I. 43. II. 5. cum S. Martino & Luthero con- fabulatur. II. 7. Pionyſius Ammonis & Amaltheæ filius- I. 14. Divi fratres. I. 42. Doctores Leidenſes. II. 10. Dolabræ Præfe&ti vigilum. I. uII. Domitianus menſs. J. 6⸗ . Donarium equi caput.⸗ I. 6. Dormentium jus. I. II. Dormiens cornutus, ſed non omnibus. l. 40. Dormiens præſcriptio. I. II. Duella. II. 2· E. Brietatis deteſtatio. L. 12. pi kura. II. 1. Edicta Prætorum. J. 19. Edictum perpetuum. I. 19. LI 4 Epi- R 3 Index in Diſſertationes C Epigrammata. I. 27. ſeq. & 46. II. 3. Epimenidis ſommis. I. 9. 1 Equi immolatio. I. 6. Error eirca virginitatem. H.bo. Excubiarem jus. I. 1. T . enmeininin Exheredatio liberorum. I. 47. Abius Cunſator. II. 9. Fabulæ. II. 3. Fauſtina adultera inter Dees relata. I. 4 Tanſtimus Menfis. I. .. Feltman. II. 10. 2- e. . Feudorum recognitio. 1. 33. vocabula. L. 350 Fiétio Legis Cornellæ. I. 1. “L Fides ſervata. I.19. Fluminum cornua. J. 15. 20. mnllcon FPœnum in cotn. 1.. 9. inlterti Foœtentes feminæ. 1I. 36. — v6 elz Fortuna eum Cornu copiæ. I. 1y. Forum boarium. . 6. II.1. Franciæ in Orientalem & Occidentalem diviſio. I. 4 . Franciſci Barbari moneta. II. 3. Fridericus Secundus in foro publice natus. I. 3. 7 SRLn Friſiorum duces Verritus Furti actio no I. 30, & Mallorix. I. 19. !notat actionem in factum. Furtum „ etnl 6 Gſeine Cecleria l Ppalerm „1 de Cornibus & Cornutis. Furtum rei minimæ. I. 20. G. Allia corila. I. 33. 4 5. Gallicæ Linguæ origo. I. 45½. Gaſpar à Reyes Franco. I. 30. Gemiſch Gemaſch. II. 7. Gentium Juri detrahitur. I. 9. Germaniæ conſtitutiones laudabiles. I. 12. mores. II. 9. Germanorum fides & arma. I. 19.“ Germani aleam exercent. ſobrie & ſetio. 1.19. Giebichehſtein arx. I. 47. 6 Gottfridi Chronicon! I. 33. Græci non habent vocalem quæ cum Lati- . norum II conveniat. I. 25. Græcus textus Nicetæ in Latimiin transfu- ſus. I. 7. „7 H. Ami & Dolabrœ. I. 11. Hannibalis ſtratagema. II. §. Heinſius. I. 12. Heliogabalus cur Varius. 1. 39. Henninius. I. 49. 2 Henricus Sextus Imp. cormtus. 7. F. Henricus Oétavus Anglus cornutuhs. I. 41. Hircus Baccho immolatus & an vitis in- ventor, I. 12. XR/ 1 5½) HBirco- Indew in Diſſertationes Hircorum indoles. 1.30. Hircum olentes feminæ. I. 36. Hirci non alieni à ſpectris. Il. 2. Hoftmanni epigrammata. I. 28. Homicidium culpoſum. I. II. Hortenſins. I. 34. I. 1 in orcinus producitur: in Toſtico corri- pitur. I. 25. Jacobus Patriarcha cornutus. 1. 47. Incendia eujus culpa fiant. I. 1r. Inceſtus cum noverca. I. 39.47. cum ſoro- ve. I. 41. matre adoptiva. I. 44. Incrementum & ortus rerum differunt- I. 30. Indiæ Orientalis cornua. I. 33. Innocentii Tertii de vino ſententia. I. 12. Innocentium pœna. II. 9. Inſignia cornibus decorata. I. 26. 30. . Inſtitutiones Juris illuſtratæ a Cornelio & Cornello. E. 18. Iſter uno cornu. I. 20. Jordanus ob adulterium punitus. I. 3. Judex corruptus. II. 37 Julius Cæſar uxori Parentat. I. 17. mœchus calvus I. 39. Julia Auguſti filia relegata. I. 39. 1 Julia Jacobus I. Magnæ Britanniæ Rex. I. 3 8 40 ler. 1. 59 Eeerlbbera n lale⸗ ug,ll Geonuksl . Ntnnalis 6 Mrel . nonicun Anngig Dinumb⸗ inipate ſir comue rulld,l üiei Neeners lundeiut lwponizcon liieu Aug uunde C „ledls minan leghleston leges nae leidenlesd Lenmmnzint ihitne⸗ . Nelal. eulg tln, Dlcai ulgg nn it 240 r ulet nik nemi —, — de Cornibus & Cornutis. Julia Lex. I. 39.48. Jupiter Liberator. I.6. ſub arietis ſpecie. I. I2. Lacte caâprino educatus. I. 13. Cor- nutus. I. 15. 16. Juris conſultis ſomnus amicus. I. 10. Juris Naturalis principium. II. 9. Jun Naturali per Jus Civile detrahitur. .19. Jus Canonicum. L. 12. Jus Connagii & lax am læ coxæ. I. 33. Jus Divinum Pofitivum. II. 2. Juſtiniani pater & indoles. I. 43. 49. Juſtitiæ cornucopiæ. I. 15 Juvenalis. I. 36. 49. K. K Euchenii epigramma. I. 2,. L. Ac Veneris. II. 1I. Landrius ſubſe ſſor. I. 4. Lapponia cornuta I. 34. Latinitas Auguſti. I. 25. Laxand æ& Coxæ jus. I. 33. LeQus urinam facientem recipiens. I. II. Legales cornuti.- I. 33. . Leges an de caſibus raris ferantur. I. 2. & 3. Leidenſes DoGores. II. 10. Lemnusinſala maris EÆg*i. I. 36. LI6 Lenones Index in Diſſertationes Lenones. I. 34. Lex Cornelia de Sicariis, de Falſis, de Teſtamentis, de Aleatoribus & Spenf- onibus, de Prætoribus. I. 19. Lex Julia. I.0. „ Lex Kegia. I6. Lex p. fl. dle Legibus. I. 3. L. 20 ff. de Legib. II. 2. L. 3. off. præf. vig. I. 11. L. 14. K. 4. L. II. Ppr. de Ædil. Ecd. I. n. L. 27. &. 2. ad L. Aquil. I. II, L. I4, §. 2. Cond, furt. I. 20. L. 49. pr. de legat, 2. 1. 20. L. 9. J. I. fam. Erciſc. 1. 20, L. 52. F. 6. Furt. I. 20. E. 9. IO. II. de Dol. Mal. I. 20. L. I4. F. I. Adulter. I. 34. Li. 19. C. Tranfact. I. 39. L. 19. C. de Adult. l. 39. L. 176. de Reg. Jur. I. 49. L. 27. §. I. fl. oc. cond. II. F. L. I. F. 11. ff. ſi quadr. II. 9. Liberi mulierum ornamenta. I. 17. Libertatis indoles. I1. 4. Libertuse Orcinus, I. 2 5. Librorum cornua, l. 20. 50. Limnæus notatus. II. 10. Linguæ Gallicæz orige. I. 4 †. Litthnania cernuta, 1, 34, £ . 1 de Cornibus & Cornutis. Livius menſis. I. 6. Longobardi à barbis. I. 35. Lotichius. II. 3. Ludi Auguſtales. I. 6. Lutheri ſententia de concubitu Diaboli & de ſpetris. I1. 5. confabulationes eum Diabolo. I1. 7. Sermones menſales. I1,7. . M. P cenas. I. II. m Echus. 1. 40, 8 Mahometis adulte ria. 1. 390. NMIarcheta mulierumn. I. 33: V Mariæ adulteræ. 1. 37. & 39. QNMaritycalor. I. 49. 4Martini Sandi cum Diabolo colloquia. I.7. Martialis. I. 49. Martius cam pus. I. 6. Matrimonium inæquale. I. 47. Mlatrimonium juvenis cum ſeniore. J. 35. MMNatrimonium ob errorem virginitatis nul⸗- lum. II. 9. II Meliflus Cretæ Rex. I. 14. Mlenfis Domitianus, Fanftinus „Livius, OGoher. I. 6. Mercurius de Dis non triſtibus. 1.36,. Meſſalina adultera. 1. 36. Metaphorica cornua. I. 46. Metus vanus. II. F. eX ſpectris. II. 5. &t. V⸗ LI 7 Milco- Imndex in Diſſertationes Milcolumbus Scotiæ rex. I. 33. Miles dermiens in excubiis. I. I1. Milites cornuti. I. 20. Minim æ rei eſt actio. I. 20. Momus. II. 2. Montanus Profeſſor. HI. II. Montes Hannoniæ victi. II. 10. Mors fa lſo diſſipata. I. 19, Moſes cornutus. I. 46. Mulier an homo. I. 12. imperans. I. 14, pa- rit amno quinquageſimo. I. 37. Muſarum & ſomni ara. I. 10. Mnſicus cucurbitans. I. 36. & 38. & 41. . N. NIAbuchodoneſoris ſtatua. I. 46. Nævii verſus apud Aul. Gellium. I.aj. Naturalis juris Principium. II. 9. Nicetæ verſio accuratior. I1. 31. Niobe. I. 7. Nomina aliquando manent rebus mutatis. II. 10. Novercæ matrimonium. I. 39. Nummus Thaſiorum. I. 12. Smetij. I. ry. Spanhemii. ibid. Nuptias ambiens. 1I. 3. Bdormiens ad fornacem I. 11. *Odober menſis. I, 6, H. 1. Olden- ECo Eenbungion nnd lbertt Prmncon 10. unenta n Pertins ljdus de yn es l3 eſigra prſn⸗ Mnhenin MNeuinnum Meſicen ma teſ Aiunnco aln de a enatis P opomneſte ldnkfionn lensbapti⸗ ſeend ,z ſimeinn huns. 14 Nliinsde Denn Aüegl l.o. MNennin ſole Ilen i . 1 alen. l,. ll l 1 ois 4 ati, 1 lddin4 de Cornibis & Cornutis. Oldenburgicum cornu. I. 21. Orcinus libertus. I. 25. Origo nomconfundenda enm incremento. 1. 30. Ornamenta mulierum. I. 17. Otto Tertius cornutus. I. 337. Ovidius de Vulcani cornibus. I. 36, cur re= legatus. I. 39. & 40. Oweni epigrammata. I. 27. 29. Ppa Romanus in ſatyra. I. 30, Parthenius Litigioſus. II. 3. Patera in nummis. l. 15. Pater judex filiæ. J. 41. Patria poteſtas. I. 49. Patriarcha cornutus. I 47. Paulus de Caſtro. i. 26. Paupertatis privilegia, I. 18. Peioponneſiorum ara. I. 10. Perduellionum pœna. II. 10. Petrus baptizans. I. 18. Piccard. 1. 39. Plato edargutus. I. 2. Platônis leges. I. a0. Plautus. I. 49. Plinius de Meſſalina. I. 36. Fona absque calpa. II. 9. pro calamitate. II. 10. Polygamia Scotiea. I. 33. FPoma Index in Diſſentationer Poma aurea. II. I. Poſtumus Cornelianus. I. 19. 7 Præſcriptio dormiens. I. 1II. Præ torum Ecdica. I. 19. Præviſiones. I. 6. 1 Princeps legibus ſolutus. I. ry. Principium juris Naturæ. 11.9. Procopius de Juſtimiano & Theocdlora., I. 43. de Beliſario & Antonina. I. 46. Propinatio: Es gilt dir auft Reichs-Ahb- ſcheids Geſundheit. I. 12, ½ .= Provinciæ Belgiis bl. 10.: 1 gs a2 . Provocans ad duellam. II. 9. Tackeri cornutj. I. 34. Quinquageſimo anno parit Mulier. 6. I. 3 . de i e b euinn 4 Quintilianus. I. 29. =! eir è Qotidiana plenius. I. 3. stut e ,. R. Aro evenientes caſus. I. 2. Redhibitoria actio. l. 11. Reichsabſcheid. I. 12. .1 Relegatio. I. 39. .1 ilsflek⸗ eitti Rhenus bicornis. I. 20. Rhodiginus redargutus, I, 30. . Rittes⸗ Præfecti vigilum officium. I. 11. S Religionis ſimnlatione cornua inducta. E uobhund Auv nejmnis umun in etinDanl kencot cut hrhiis aerfcotes Cnon.l.7. usaliann Pbeumini 8 unins con Ummieſis in enm rex 1, Gennicn Verbduscn ndormi⸗ inig ere ie comes eilzutign etntis cuſct r Milſten ir. .d, ält E Aatnt, 1† ul . 14, Nd . de Cornibus o Cornatis. Rittershuſius de Oſculis. I. 27. Romanorum pravi mores. l. 19., mefus ex imaginariis ſpectris & clades. II. 8. Romanum imperium non denotatur per beftias Tangel lis. I. 46. & 47. z141 Ruben coit cum Bilha. I. 42. Gbbathius uſiinian, ater. I. 43. Sacerdotes cornua acientes, I. 33. II. y. Salomon. Il. 7. II. 1. 1 Salvius Julianus. I1. 19. 1 M Satio cumini & ocimi. I. 1. Saturninus cornutus. II. S. Saxoniæ jus in adulteros. I. 34. . Scotorum rex Evenus, eoncubinis Jedie tus, pol ygamiam indulgens. I. 33. Seutum ex pelle caprina. I. 14 si Seneca tragicus. I. 10. Serpentibus cultus Divinus erhititne II. . Septem dormientes I. 9, WEinclir T. 1 2812 Beptimius ſeverus cornutus. I. 3 T Siciliæ comes Jordanus. I. 3.— e Smetius antiquarius. I. 14. 11 Sogietatis cuſtodia. H. 9. Solatium Cornatorum. I. I. 35e ſeg. 1 Solon adulterii ductor. I. 33. ejus. Rerha adulteros. I. 49. , Somniam Nabuchodonoloris. I. 46. Somnus. 1. 9 9. & ſeqq. ejus & Muſarum ara I. 10. Aſtræi nepos uſtitiæ filius. I. 10. mulatus. I 7,. Span- Iydex in Diſertationes 0 Spanhemius: I. 17. ſelretes SpeGra. I. 43. II. 5. 6. 7. umne Sponda Oreiniana. I. 25. ſKeriiun Springer Ludevicus Salius. I. 47. ekenſne Statua Danielis. I. 47. nrz nnun Stratagemata. II. 8. relel. Subroſtrari. I. 19. aapiira Sues an pecudes. I. 6. ifieLk. Syllogiſmus frigidus. I. 20. u he en T. Hntatisre TAcitus de Morib. Germ. II. 9. iſti 49 Tartaria Cornuta. I. 34. GWonluriu⸗ Teſtamentum pro carne aſla. I. 6. anllz lep Thaſiorum mimmus. I. 12. N. Theocritus. I. 30. urtzriſcon Theedora Juſtiniani eonjux. I. 4=2 lium nlece Thuringia reges habuit. I. 45. mezſel Tiberius cjusque uxor & filia. I. 9. iinncornſb Tonſor gulam præcidens. I. 2. D Triboniani emblemata. I. 39. helſnßo Trip. I. 9. lllton Triſtitia. I. J. Tyranni evictio. 1. 6. II Apud Latinos quem ſonum habeat. Witten 1. 25. efiſerion Valerius Maximus. I. 49. Vapide ſe habere id eſt languere. I. 2. Znen 1 Varius cur Heliogabalus. I. 39. lring o Vaſallus cucurbitatus. I, 33. Ven- 1. ten e “ 6 e Cornibis & Cornutie. Ventres tres & plures. I. 2. Ventura de Valentiis. II. 3. Veſicæ vitium. I. 11. Veſtes femineas induens maſculus. J. 37 Viſimæ inauratæ. I. 23. & 24. 11 Vigilax. I. II. ⸗ Vindida privata. I. 49. . Vini vis. I. H. virtus & laus. I. 13. Vinum lae Veneris, II. z. Virginitatis redemtio. I. 33. error. 11. 9. Virilitas. I. 49. . Vivicom burium adulteri. I. 37. 4 Vocabula ſæpe manent rebus mutatis. II. 10. Voluntarii cormiti. I. 34. rinam in ledo faciens. I. 11. rh. IIſus magiſter loquendi. I. 24. & 27 = Itilitas cornibus indicata. J. z. 1 Vuſxc anus cornutus. I. 36. Vulgi perſuaſio efficax. II. 5. Uxorum communio. I. 34. . W. W. Eſtfalia vicina. I. 6. bie Vintherus. IL 23. Wolm̃i verſio Nicetscmencddta- 1 31. Z. yEinlen Hiſtoria; I. 32. Zur Horſt Doctor. II, 1I. Index Index Legum illuſtratarum eæ Pam- dectarum. Yitulis ge Ce uir, vel om. hefec 1730. S Sr. 5.5,Z A Aeq. rer. domin. 1. 48. N 1. LV Si Acion. emt. venck. I. II. F. 5. X. J. 120. Ædilit. Fdjid. lI. 4. F. 5. l. 6C. 1. 42. §. 1. krz §. 2. 1.2,: §.9. J. 43. V. 1, 4, dd. . Agnoſcend. Hib. I. r. 6. 14. VI. 9. i, Collationih.], ult. 11: 6, 1. III. 4. 7. D llene, Condit. & demoniſtt. 1. 101. 1V. *. 5. V. iarſ Contrah. emt. .1. 11. §. 14, . f, . ivi Dg ma]. extept. . 4. ſt 1. 4. 1 e. bb. 5. 2. Er Xtion b. 1. 34. 6. 1. 1. . 43. II. 2; leetio⸗ Exceptionib. I. 18. VI, 2, . D anick⸗ Except. rei jud. I. F 1 2. 2. 5 W W Fugitiv. J. 1. G. 4. Furtis. I. 48. 4. Arre E4 Gradibus. I. 4. §. F. . 2. F. Heredib. inſtit. l. &, III. 2, 7. His qui ſunt vel. al. I. 6. VI. 8. His qui notant. inf. I. II. §. 2. X. 2, J. Injuſto rupt. irrit. l. 1y. VI. 46. Leg. Falcid. I. 9. I. 3. 2. 1 1. 9e. S Ronin.. 4 ſiszut Legatis primo Il. 16. I. H. III. 4 liedd- 18e .,I, Legibus. lJ. 3. feqq. I. 5. 6, elni. Lib. & poſtum. l. 1. 13. 1. 28. ß. I. IV. 2. 2 kirſe VI. 20. ſegq. . 1, Locat. cond. J. 19. §. 7. III. F. I. IX. 3. 3. 4 . Minorib. 1. 4 5½. II. I. 3. . . Oblig. I Obfir. Sa a t. l. 3: I. 34. I. 43. IX. 4. I. Opeli Rbe thrl 1. 3 7 1S. 7. VII. 5. r. „ . Precario. ? 10. I1. 5. I. IX. 3. 3. — Pignorib. & hyp. I. 29. § 1. 1IX. 2.2, „ Pro ſuo. l. 4. IV. 1. 8. . Publiciana. I. 11. G. 3. IV. 1. 9. Reb. credit. l. 14. I. I8. I. 32. IV. r. 2. IV. 41. Reb. dub. I. 7. 1. e Vrl 15,4. 5. 3. III. 5. & (VV. r. 2. VI. 42. Kad cat. I. 65. V. F. Salvian. interd: I. 1. X. 2. 7 Senatorjb. l. 7. 16. 1. ſeqg. E. „Naseof I. 9. §: 1. IV. 1. 7. pais ie, „pet. l. I1. 1. 3. 1I. 5. 1. ſedd. Ee 4 Sglationib. l. 36. I. F. I. ſe q. VI. „ 12. n. 1.9 . A.. 18 l.7: 1. 7. A. 4 H 3. 3. & 5. VI. 4. 28. IIr S⸗ Suis. l. 3. §. I0. I. 5§. 3. ée Teſtam. milit. I. 14. IV. 3 r. 1. Tutorib. dat. 1. 20. I. 3. 5. Nn ABrenb⸗ in poſſ- mitt. I. 3 = 2. Verb. OQbl. 1. Iok. IV. I. II. X. 4. I. 4 Verb. Sigm. 1.1. I. F;. I. 129. J. 135. . 141. II. 7. I. III. I. 3. III. 3. t. VE. 5. VI. 49. I. I. 4. III. g. 2. VI. 48. VI 2. 3 1 Ek. Jur. I. 15. 1 1 113. erch. K.1 1,11, XI. 2. 886: (o) 26 Ex Codicis Zitulis de Ontrah. emt. l. 14. III. 2. I. S Fideicomm. l. 30. III. 2. 3. ne ieo kigel Fid. inſtrum. lI. 14. XI. 2. ... ar His qui lib. occid. I. un. XI. 2. I. Infantib. expoſ. 1. 2. XI. 3. 19. H 4 In integr. reſt. I. 3. IX. 4. 1. 4 e Inoffic. teſtam. I. 3. IV. 3. I. ſeqq. b s Inſtit. & ſubſt. l. f. IV. 2. 7. IV. 4. ĩ .ꝰ 6 141, L. Corn. de ficar. I S. XI. 2.6. XI. 3f½. . uc L. Jul. majeſtat. l. y. VI. 35. Rn 1. Liberal. cauſ. ſ. f. VII. 2. 5. den Nuptiüs. I. g. M. 4. 1. d 39. Poſtum, hyr. inſtit. 1. 2. 1. I. ult. VI. 49. en Qrii 10. . N uæſtionib. I. 11. f. 6. 4. —”ỹ” eligiofis. I. 14. XI. 4. .4. — S S0C. Maccdon. I. f. IX. 1. 4. , ſag ku Si quis aliq. teſtar. I. I. IV. 2. 9. e 3% Si tut. vel cur. interv. I. 2. IX. 4. . “ ,9 . — mze E R R A 7 A. , ,. In Tactatu de jure Lentris. ue P Ag. S8. lin. 12. lege: fata. .r 22 1 Pag. 17. lin. 7. lege: I. 3,5. 3. ig en. Pag. 31. lin. 3. lege: ditt as. . 6 7 Pag. 5y. lin 16. lege: Reſp. 3. RE Pag. 63. Iin. 3. pro: patris, lege: avi. 83. 5. 2. in ſine adde: 1. 63. 5. 10. F. 4d at C. Trebellias. Pag. HW 26 (o) 3 Pag. 1I06. in. 9. lege: I. 129. nne Pag. 107. Iin. 10. lege: Schutz. 13 Pag. I19. lin. 9. lege: lattentem. Pag. 212 lin. II. lege: Plaufiani. Pag. 214. lin. 18. poſt ita, inſere, ut. Pag. 219. lin. 15 pro quo, lege: eua. Pag. 253. lin. 3. lege: captivitatem, & lin. 1. Jege: agnaſcentibus. 2 Pag., 263. lin. 12 iege: I. 141. de V. S. & lin. 22. lcge: 1l. 129. de E. S. Pag. 257. lin. 20. pro Maerviann lege: Titiam. Pag. 313. lin. antepenultima, lege: denati. Pag. 319. lin. 2. lege: cretario. Pag. 318, lin. ult. lege: vemitti. Pag. 374. lin: y. lege: ſaltemuna; & lin. 20. ſt, vinculum, inſere (Ri quod eſt) , lin. 7. poſt, principalis, inſere, vel potius uniens. Pasg. 379. poſt, contrattui, inſere: maxime. Pasg., 384. lin. 22, lege: l. 11. §. 1I. de contrah. emt. vend. l. 11. F. 5§. de action. emt. uend. Pag. 389. lin. 3. & lin. 4. dele ſequentia 4 Jume viduam fuerit. Pag. 403. lin. 16. lege: vuru tua. Pag. 424. lin. 6. pro parr. lege: bisz qni, Pag. 425. Iin. I. lcge: Ipſæ. Pag. 463. Iin. 3. lege: indicavi. Pag. 478. Iin. 16. lege: Raguſanos. Pag 486, lin, 6, lege: Perroniana, In (0) 83 In Diſſertationibis de Cbrnibus 7 S Cornutis. Ag. 9. lin. 9. lege: anquirenda; a. 18. lege: Ferat. Pag. 11. lin. 10. lege: vorulentas. 4 Päg.y I8. lin. 8. pro de, lege: te. Pag. 20. lin. 1, lege: Som w. 5 Pag. 26, lin. 19. lege: Lyæi. Pag. 32. lin. 10. pro: ſass eſt, lege: talan. Pag. 42. lin 7. lege: embeæneticam. Pag. 46. lin. 5. lege: lacrimas. Pag. So. lin. IH. lege: Seleuci. naz. 64. lin,2. lege: ſubjeſſor. Pag-68.- lin. S. lege: Sicelides. Pag. G. lim 17. lege: deſcendente. Pag129 PprOαS49. repone: §. 48. Pag. 130. lin. 16. ante: Immo, pone: S§. 39. Pag. 133,: lin. 12. Pro ſono, lege, ſolo. Pag. 138. Jin. 9. lege: aera, Pag. 149. lin. 7. lege: dörſte. Pag. I7i, lin. Gedege: 4αα£. n, 6 1 en euta, tien u, . 6, ent. H bare / . Balance 13 12 PAGINSTECHERI, legnnnnnennnnnn T. EL MECESS. GRON. — EENTRI·J M NGVLARISs „ – ACCEDVN „ElvSDEN — 8 I E CORNVII— — SERATIONESLS.. . AEAr 5 I W NN. 1 2 3= — 5 7 4 TV NAIN I V 2 VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset X 16 17 18 19 W 15 13 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 2 422 Copyright 4/1999 VxMaster GmbH wwWw. VXymaster. com ◻½ 1