Hc1128
author: Pagenstecher, Alexander Arnold

—

—

A. A. PAGENI

ICT. ET ANTNA

IVRE V

LIBER SIN

ACCEDVNTIII

CORNIBVS
DISSERTII

HOi
ET PRODESSE —A

„R E

SVMTV NATHAN
cI2. 12. c

ENSTECHERI,

WECESS. GRON.

ENTRIS

NGVLARIS.

NN EIVSDEM

IT CORNVIIS
MTIONES

A T.
WNNNT ET DELECTARE.

—

1AE,

NAAKTI. C..„.VR MANNI.
a
WB

EPIGRAMMA
In honorem

Viri Inclytiſſimi

STECHER,
IC. & Anteceſſoris,

Cum elegantes Diſſertationes de
Jure Ventris & Cornibus
junctim ederet.

X Virgilius Culicem, Kanas can-
tavit Homerus,
Cornibus & Rupir cedit uterque

labor:
Non male laudatas accepimus eſſe
podagras,
Sed podagram ſuperant Pallia,
Virgo, Wapi.
Ingenium oſtendis doctorum more
virorum,
Cornua ter cultum jam ſubière
ſtylum
Et

Et fuit ad noſtrum gratiſſima Rapa

palatum;
Errat, ſi vilem quis putet eſſe
cibum:
Nam ſincera fides ſi qua eſt adden-
da.a poeëtæ, *
Rapas in coœlis Romulus eſſe
ſolet.
Cornua curVentri Vir Conſultifſime N
jungis?
nac imn materia eſt viſa beni-
gna Tibi? Uen
Propoſiti mihi cauſſa tui Vir Clare
pateſcit, N

In tali creſcunt cornua ſæpe ſolo.

³⁸ Martial. Lib. XIII. Ep. 16.

A. M. ISINCK.

A A. AGERSTECHEN 10.

lifn JURE VENTRIS

LIBER SIVGARIS

r e
PAR 5 P R IM A.
Leſo
SECTIO PRIMA.

. Entris vocabulum diverſi-
. mode accipitur. pr. I. de
ingen. l. 30. J. I. acqu. her. I.2.

H.. 2. g. 6. excuſ. tutor. l. iy.
pr. R ſerv. vindic. l. .44. C fideic. libertat.
A l. 3.

–

2 DE HRE VENTRIS.
l. 3. C. de poſt. her. inſt. Zacit. 12. ann. &.
fin. Salluſt. Catilin. n. I. Plaut. Perſ. 1.
2. 4. Horat. Sermon. 1. 5. 7. Coc, etiam
ſenſu obſeœno, ut apud Phædrum
libr. a. fab. de canum legatis ad ov. Pe-
tron. Satr. p. m. 22. c. 47. GG o. 102. edit.
Burman. Nos hoc tractatu intelligi vo-
ce Ventris cupimus homuncionem na-
ſciturum quamdiu is utero adhuc ma-
terno clauſus eſt. Exemplum præbet
Lucas Evangel. cap. I. verl. 41. & fa-
Rum eſt, ubi audivit Eliſabetha ſalutatio-
nem Mariæ, ſubſiliit ſœtus in utero ejus.
Dixi: Homuncionem. Si enim mon-
ſtrum aliquod latitaſſe, poſtea appa-
reat, id Ventris nomine retro non
dignabimur. L. 14. de ſtat. homin. I. 3. C.
de lib. & poſt. I. 35. de E. ”. adeo ut au-
Gtoritate Magiſtratus occidenda eſſe
dicantur. A. Matth. de crim. 45. tit. 5.
c. I. etſi tutius ſervantur, ob ſpem ad-
venturæ rationis, utpote ab homine
rationis uſu prædito generata. Stryck.
. mod. E. de ſtat. hom. O. 15. Multo mi-
OòM naus

.
n/
G. künm
Denn
4 N.
n ilt.
nen an
Chnem.

nrele

Bf.
umtr.
unn
n r.
.
to nn

1,01

dltar. 1
d
1t .
enal.
ne

PARS I. SECTIO I.

nus autem hic attendemus, ſi quid

aliud hominis vicem hic implevit:

velut de ventre lapidefacto quem per
viginti & octo annorum ſpatium mu-

lier geſtaverat, habes apud Oliger.
Jacobæum Muſei Regii Sett. 1. (ubi &
de ventre unius pollich ) & Bartho-
lin. hiſtor. anat. cent. n. Hominem ergo
intelligimus quem diximus.
II. Hunc alii embryonem cognomi-
nare malunt. Aliis iterum majori
accuratione, ut putant, diſtinguen-
tibus, ut embryo tum proprie ſit
quando lineamenta ſuæ ſpeciei acce-
pit, &c. aut cum animatus nondum
eſt. v. Steinberg. fj. de ventre inſpi-
ciendo in fin. & Gorræus defin. Medic.

verb. embrgyon. Coc. At Jus Civile di-

ſtinctionem omnem quin & illam in-
ter Ventrem animatum & non ani-
matum neſcit. Sed nec reliqua Jura

eandem adhibent, nec eorundem

Doctores, eodem modo: ut patebit

infra part. XI. Sect. 2. G. 7. Immo Suidæ

A 2 em-

4 DE IIRE VENTRIS.
embryo eſt & inſans recens natus vel
crudus & immaturus. Suid. in 2 o.
UIt præſtet embryonis vocabulo pla-
ne abſtinere: maxime cum tis qua
talibus id omnino incognitum, immo
Latinum non ſit.
III. Latina voce audit Yenter no-
ſter etiam Poſtumus Q. I. I. de exher. Iib.
Scilicet ut aliquis Venter Poſtumus ſit:
non omnis. Dantur enim & Ventres
Non-Poſtumi. Non ſufficit ergo tra-
tatui noſtro vox Poſtumi, utpote ni-
mis anguſta. Immo & alio reſpectu

nimis laxa, dum & jam natos com-

plectitur: Ei quod de jam natis
dixi, addatur A. Gellius 2. notct. Att. 16.
Poſtuma, inquit Cæſellius, proles non
eum ſignificat, qui patre mortuo, ſed qui
poſtremo loco natus eſt. H. Grot. for.
Parſ. I. qui teſt. tut. dar. p.
IV. Sed cur ergo non utimur Par-
tus appellatione? Quis enim homi-
nem naſciturum ſive conceptum Par-
tum appellari ambigit. 1, 39. de pœn. I..
C. ſicar.

N
natuun
ee
Ahlln
n Cie
um inme

llter o
tale, 9
Nnult.
Vente-
tebo Ni.
ten⸗
ehech⸗

tos
m

1.
ſoln m
lt.

UrM.
1ar⸗
nlA
ℳ

.

PTPARS I. SECTIO I. 7

C ſcar. . . ſtat. pom. propter naſcen-
di ſcilicet ſpem. I. 2. f. de mort. inf. Ni-
mirum Partus etiam ad jam natos per-
tinet: ut apud Suetonium Calig. cap.
F. partus conjugum expoſiti. Immo &
venter eſt aliquando, etſi nunquam
per partum editus ſit: ut ſi exſectus,
qui tamen omnia ventris jura habet,
etſi non ſit partus.l.(22. G. & ibi Corvin.
de V. G. Add. infra part. 6. J. 45. Eadem

eſt ratio Fxtus: ut apud Juvenalem
15. Sat)r. 12. fœtum jugulare capellæ. UIt
non memorem, fœtum ad animalia
bruta, partum ad ancillas magis re-

ferri. Puerperi vocabulum habes can.
5. cauſ. 32. qut. 2. Commodius alibi ho-
mo conceptus ſive naſciturus cogno-
minatur: illi qui . utero eſt. I. 7. ſtat.
bom. I. I. G. f. l. 3. G. 9. de ſuis G& Eg. Un-
de & per metenymiam, quam vo-
cant ,„ continentis pro contento
uterus, l. 3. O. 9. de ſuis & leg. Pari ra-

tione qua cum in ventre veha-

tur & portetur, venter vocatur. I. 14.

C⸗fideic. ib. A 3 V.

N

*£ Dy IIRE VENTRIS

V. Cæterum crebrius, immo ſo-
lenni & juridico vocabulo, talis ma-
tris in utero deliteſcens homo VEN-
TER audit, & appellatur. a. f. ventr.
inſp. l. 24. reb. dut. ſud. poſ. l. 12. pr. bon.
poſj. I. Sc. acqj. her. l. 7.g. 10. quib. e cauſ.
in poſj, eat. I. f. C. inſt. & ſuhſt. rubr. & t.
1. f. Si ventris nomine mulier in poſſeſſ.
miſſa. t.t. f. S&i mulier ventris nomineè in poſ-
cal. cauſ. eſſ. dic. &c.
VI. Quidni & eodem ſenſu Ven-
trem liceat interpretari in tit. f. de
ventre inſpiciendo cuſtodiendoque partu.
Et quidni & in illo F. titulo de ventre
in poſſeſſionem mittendo? Non equidem

ignoro hunc utrumque a Struvio;

Hahnio, Lynckero, aliisque ad dictos
titulos commentatoribus, explicari
de muliere prægnante ipſa, quæ ven-

trem gerit. At ego cauſam nondum

video, quæ nos cogat iſtis in titulis
à fupra indicata ſolenni Ventris ſigni-
ficatione recedere. Quæſo, in 4d. tit.
de ventre in poſſeſſ. mitt. quid certius

guam

1

En ſent
panch,
Gam
ddn
n N

ſeunct,
Enntd
Bingi
1n Ae
1 M
eminr
md

—

Henn

W
inmnt
tals I
omo VI.

. le. 1. o

i. ra ,

6 4
Gnirig

Vnſn .

e Nnn
tann
Hegniten

Krngio.

d
erplen
urſer
noocun
ttnſ;
,lor.
1 37
Cettiug
guamn

PARS I. SECTIO lI. „

quam ventris vocabulo inibi homu-

lum conceptum ſignificari? Inter alia,
inſpiciatur l.j. J. 2. & S. 6. d.t. ibi: ven-

ter exheredatus. illum mitti. in utero. qui
editur. Neque aliter res ſe habet ti-
tulo de ventr. inſp. ut lucide apparet ex

rubr. jundt. l. I. g. ult. in f. && l. 3. J. 2. d. t.

Verum eſt, dicitur ipſa quoque mu-

lier in poſſeſſionem mitti l. . J.i.de ventr.

in poſſ. mitt. Aſt, quemadmodum ven-
tris nomine id fit. rubr. ff. ſi ventris no-
mine mulier in pop. ita inde non ſequi-
tur, mulierem ventris vocabulo veni-
re. Eadem ratio eſt ejus quod mulier

dieatur inſpici in l. . J. ö. && 7. de ventr.
inſp. Nec moratur hanc explicationem

quod venter dicatur inſpici: A. l. 1. J. 10.
at venter noſtro ſenſu acceptus vide-
ri inſpicique nequeat. Enimvero, in-

ſicere hic idem eſt, quod diligenter

rem aliquam conſiderare, accurate expen-
dere, curioſius examinare, ſorutari, ſoh-
deque in alicujus conditionem inquirere.

Quæſo te quid eſt inter æquitatem

A 4 jus-

DE MHRE VENTRIS
jusque interpoſitam interpretationem
inſpiceré. I. 1. C&de legib. quid, inſpicere

conditionem teſtium & legatarii, in

1. 22. G. 1. qui teſt. fac. poſſ. l. 22. quand. di.

leg. quid?; inſpicere prædium, here-
ditatem, perſonarum qualitatem, mo-
rem regionis, in . 9. dé pen. & conm. r.
vend. l. f. G. 3. C. de j. delib. l.1. C ubi pupill.
cduc. l. I. f. f. venir. inſpic. quid, jus natu-
rale inſpicere, in I. 12. GQ. 2. f.. de R. N.
quid, inſpicere genefin, apud Juve-
nal. Jut. 6. quid ſbras tractare & ſata
inſpicere, apud Senecam Thyeſt. att. 7.
Ncen. eo Audiamus- Ovidium: Protinus

ereptas viventi e corpore fibras inſpiciunt,

mentemque Deum ſerutantur in illis. Add.
Plaut. Moſt. 2. 2. 66. Menechm. 1.2.
32. Terent. Adelph. 3. 3. 61. Suéton. Tit. Cap.
2. Add. Pomponius l. 2. f. ſi ufus fr. pe-
tat. ib. ad judicis religioneri pertinet, ut in-
Wiciat, qualis fundus ante judicium acceptum
Juerit, & Martialis 6. ebigramm. 52. LQui-
duam me modo; Rufe, diligenter inſpettum,
velut emtor aut lanſta. Hoc leniu Ta-

N
4
in
Detuen

W

hinhe
Däl
1 guant
CI 1 Uer

Gamm

Cüt

kune.

ay

Pul ſe.

lre l

Ulmm
Nin

eAA
hn. 11.
1HE
eir.

kelbttis

PARS I. SECTIO I.

citus II. annal. 31. fortunam ſuam in-
troſpicere: A. Gellius 17. nott. Attic.
2. verba non incurioſe introſpicere:
Ovidius I. triſt. 4. inſpiciendam fidem
habent. Hoc ſenſu Cato: & vilam
inſpicias hominum ſi denique mores. Et
Phædrus: Qui ſuſtinere non poteſt ſuum
malum, alios inſpiciat && diſcat toleran-
tiam. Hoc ſenſu Plinius Suetonium
propius inſpexit. Plin. 10. epiſt. 95. Niſi
fallor, Petronius Arbiter hoc ſenſu,
Vires patrimonii, inſpicere, && a judice,
litem ſive querelam inſpici, & maris fidem
inſpicere, alicubi in Satyricis ſuis dixit.
uid? an non rò obſervare, quod ob-
ſervavi in J. l. in f. de ventr. inſpic. hanc
explicationem juvat? Igitur venter hic
inſpicitur, id eſt, diligentiſſima & ac-
curatiſſima indagatio ex omnibus cir-
cumſtantüs & ſignis honeſte hic inſti-

tuitur, an mulier prœgnans ſit &

num venter aliquis in vViſceribus
ejus lateat? .
VII. Hujus autem Ventris cum
A 5 ma-

7

10 DE MIRE VENTRIS.
magnam, tum propter naſcendi ſpem

. :. pr. de ventr. in poſſeſ. mitt. l. ra.

1
Cd. lib. tum propter metum ſubje-
Gctionis a. Q. ro. de ventr. inſp. tum ut or-
dinum familiarumque dignitas ſalva
ſit d. . I. J. 3. legumlatores curam ge-
rant, ita ut absque ejusdem notitia
nemo Cti unquam nomen mereri

parteſve explere poſſit: ad inſpicien-

da dextere Ventris jura meaccingere
fert animus Et ecce quatuor in Pande-
Qis de Ventre Rubricas hibro 25. & libro
37. Ad hos primiter medullam erua-
mus: tum, quæ Juris Conditores aut
Cultores & Aſieclæ, alibi ſparſim
connotarunt, ſparſim excerpamus aut
illuſtremus, ſequamur aut emende-

mus, ſed & ex noſtra priva penu locu-

pletemus. .
SECTIO SECUNDA.

Y. I. Primus, ex memoratis qua-
tuor, titulus offert ſe libro ff. 25. tit.
, 4 ſub

!
E

Muh⸗
I

tne m

ten

MU
Ullen
Unn
Rten
le
AEn)e
ut

WMN.
nuleel
nn
mmetun ,e
ril⸗
Uresaln
lglennt.
lomen M
eara
tvorinlon
bon
S
Oncitote
lbihrn
Zõ
ut enen,
euc⸗

NN⸗

ti u
115, it
“Ä

PARS I. SECTIO Il. n

rubrica: De inſpiciendo ventre cuſtodien-

doque partu. Quid inſpicere, quid ven-
ter ſit, jam vidimus.
II. Proponitur hoc titulo I. Re-
ſeriptum Imperatorium. 2. Edictum
Prætorium. Illud in muliere, quæ
ſe prægnantem negat, locum habet.
Hoc in illa, quæ ſe prægnantem af-

firmat. IIllo ſuccurritur marito, qui,

cum patrem ſe optat (utiliter etiam
ſtante matrimonio) mulierem ſuam

prægnantem eſſe aſſerit: quo caſu ad

petitionem viri, ubi is jusurandum
calumniæ præſtiterit, tres obſtetrices

probatæ artis & fidei, mulieris illius

non quidem tangendæ d. I. I. J. 10. ſed
conſiderandæ duntaxat gratia a Præ-
tore mittuntur, & ſi quidem omnes

vel duæ renunciaverint, prægnantem

videri, cuſtos eidem mulieri apponi-
tur. v. . I. pr. Q. 1. Rqq. F. eod. Ber hoc
autem Prætor heredibus defuncti ma-
riti ſubvenit, ita ut mulier illis de-

nuntiare debeat ſe gravidam eſſe, ut

A 6 mit-

12 DE HIRE VENTRIS
mittantur quinque mulieres non ut
tangant ventrem d. I. I. G. 10. ſed ut ex
externis conſiderent, an mulier illa
prægnans ſit, quo non tantum cuſto-
des conſtituantur, qui ventrem cu-
ſtodiant, ſed & procuratores, quibus
prælentibus partus edatur & cuſtodia-
tur, ne alienus partus alicui obtru-
datur, publicè enim intereſt, ne partus
fubjiciatur, ut ordinum familiarumque
dignitas ſalva ſit l. I. G. 12. f. eod. Sane
quis non videt utilitatem hujus tituli
hodieque ſummam:? Ut enim toto re-
motos orbe Britannos nunc non adea-
mus: vid. Hubner. biſt. pol. part. 2. li-
bro 2. in jacobo II. Sumamus caſum quo
vaſallus exempl. gr. mortuus eſt, cujus
vidua ventre ſe heatam eſſe prædicet
ex defuncto vaſallo, quem tamen hu-
jus agnati non agnoſeant, de quo Hah-
nius, Struvwius, aliique ad f-. dt. Ita ta-
men ut quoad unam alteramve tituli
ejusdem noſtri accurationem, exempl.
gr. quoad mumerum obſtetricum, Ta.

N
Cres r
1,. ſalg

mla,

intoma

Ue.
l

enften a

rt ie

leti ebn
Peſn

flarunke

N Ne

huisti
innn.
Non ae:
An n
eheie
Dredict
menk.
oh.
Iatr
ſe iti
Nenpl.
N, E.

fl .

PARS I. SECTIO II. 13
riſſimum hie ſit quod vides in l. .in Fak.
de ventr. inſpic.ibi: mos regionis inſpiciendus
eſt. Idem eſt quod ad lemnitates tituli
noſtri ceteras. v. Brunnem. ad d. l. 1.
n. 2. Hinc nec magni fecerim quod

Gratianus 1I. diſcept. for. 199. n. I0. ad va-

Q

liditatem adtuum nocturnorum tria

accenſa lumina requirit. Audiatur
tamen adhuc Cl. Zaunſchliff. tr. de
tranſact. nott. ſect. ult. G. 6. ad d. l. I. G. 10.
h. ſeribens: Quod ſi hæc eiaboratiſſima ju-
ris Romani diſputatio, aut ſimilis ubique
locorum, præſertim, ſi non in minorim,
tamen in majorum Centium Diſgenitis, ad
ungilem ol'ſervaretur, non tot ſiſpiciones mo-
tusqute orirentur. Add. Hert. tratct. de
inſpelt. oculari, th. 12. & Simon. Aißert.
de fiqe ocielata cap. 2. uhi & exemplum
Maxentii muliebri Eutropiæ arte Ma-
ximiano Imperatori conjugi ſuppoſiti.
vid. Cluver. hiſtor. pag. mihi 3az. . (ut
tali ſenſu Maximiani filius dicatur: etſi
& ſimul potuerit ejusdem gener fuiſſe.
V. Rupert. ad Beſold. Synopf. pug. 206.
A 7 qua

14 DE IIIRE VENTRIS
& qua gener, etiam filius) & de ſi-
mulato arenaceo Ventre, Pontan. 10.
hiſtor. Dan. ad A. 1426.
III. Nec minus utiles ſunt hodie-
que duo tituli libri 25. F. qui viſo ti-
tulo de Ventre inſpiciendo ibidem im-
mediate ſubjiciuntur: nempe titulus
quintus: ſi ventris nomine muliere in poſ-
Neſionem miſſa eadem poſſeſſio dolo malo
in alium translata eſſe dicatur. Et titu-
lus Sextus: Si mulier Ventris nomine in
poſſeſſione calumniæ cauſa eſe dicetur. Po-
tuiſſent interim hi duo tituli æque
commode, ſubjici titulo 9. libri 37.
ff. de ventre in poſſeſſionem mittendo: quo
docemur, mulierem nomine ventris,
qui vento vivere nequit, L. 2. C de
alim. pupill. præſt. poſt mortem patris
hujus in poſſeſſionem bonorum a pa-
tre relictorum mitti, ut interim inde
alatur. Quod & ad ventrem perti-
nere exiſtimo non-ſuum (ſume de bonis
avi demortui hodieque quæri) arg.
Nov. I5. c. I. Oc. 4. & ad poſtumum ex-
bere-

ii⸗

NN
⸗ .

slu

ſüunt ha
inh
enpe tfl
nulire it
N Abn
1n. Ntär
i pnn
Aemm. k.
tlli e
9 lbin

nanhl B

e renth
12 C4
en unn
runer
rinince
n ſeni.
eboni
) .
ume.
bere .

PARS I. SECTIOU I. 17

heredatum, arg. Nov. IIS. C. 3. Schutz.
compend. Lauterb. ff-. ad h. t. Dicti tituli
noni libr. 27. f-. jurisque eodem conten-
ti, duo difſlentanea proponuntur di-
is titulis Quinto & Sexto libri 25. ff.
Quorum ille coërcet dolum malum
uxoris prægnantis, quæ poſſcſſionem
bonorum, in quæ miſſa eſt, in alum
tranſtulit. Hic calumniam feminæ,
quæ vel omnino non prægnans erat,
vel ſaltem non ex eo cujus bonorum
poſſeſſionem petit. Utroque caſu da-
tur contra mulierem actio in factum
ad id quod intereſt, vel dos immi-
nuetur.
IV. Neque inepti tamen ſunt Pan-

dectarum conferruminatores, quod

dictos duos titulos illi de ventre in-
ſpiciendo ſubjecerint. Edocemur fſcili-
cet eodem, ventris inſpectionem, ſi
ex ea ventrem mulieri ineſſe pateat
hunc poſt ſe etiam effectum trahere,
ut in poſſeſſionem bonorum mulier,
ut inde alatur, ventris nomine mitti

poſſit. V. De-

7

16 DE MIRE VENTRIS
V. Denique ad viſos titulos ad-
hue noto, utile eſſe, ne mulier per

calamniam alimenta poſſeſſionem-

que ventris nomine depoſtulet, di-
Iigenter conſiderare atque perpen-
dere;, prægnans uxor ſit nec ne: quo
& refer tit. . de ventre inſpiciendo. Quin
& utiliſſimum erit, mulieri jusjuran-
dum deferre aut hanc deferentibus
idem referre, prægnans mulier an va-
cua ſit, ad hunc effectum ut mulier
ventris nomine aut ſtatim ad poſſeſ-
ſionem & alimenta admittatur, aut
ab iisdem interim arceatur: qua de
ré habes nobilem textum l. 3. 6. 3. F.
de jurejur. Conf. Schilt. prax. jur. Roman.
exercit. 23. G. I5. 16. I7. && 15. diſſentit
Pufendorff. 2. de jur. nat. cap. 2. n. 2. Cui
ſatis fit tum per illud Apoſtoli: Izαα
&uuιαιπ¾οναις τοοας οο,, tum ex illo

ICti in I. 9. J. I. F. Locat. qui vult pro-

ſpiciendum eſſe multa evenire poſſe:

& nihil non eſſe ordinatum ad ca-
ſum: adeo ſortes humanæ multæ ſunt
pro-

rmn
menri 9

Acl;

Cnenum

ttlhelth
rkonn
loagaltt

PARS I. SECTIO HI. r
e Propter varios caſus qui nec dici nec
on numerari poſſunt: ut Imperator ait
Emn. inI. ult. Q. de præſcr. 30. ann. Miror adeo
lt,é commentatores Digeſtorum, Stein-
enr. bergium etiam noſtrum, ad tit. fj. de
enen Pentr. inſpic. ſilere de egregio iſto re-
n medio ex A.l. 3. G.9. f.de ſurejur. Tu ergo
um. præter communes Doctorum noſtrori
Gtitg viſiones ad tit. f. de ventr. inſpic. nota ſis,
fenn. ſi Jurgia circa graviditatem feminæ,
t nole ſueta alias conſideratione ventris, ter-
e minari nequeant, jurijurando ex d. 1.
I, u 2.’ G. 2. ff. de jurejur. locum fieri poſte.
Sed & ad viſum tit. g. ſi mulier ventris
nomine in poſeſſione calumniæ cauſa eſſ’ di-

Pynan. cetur, nota, a dionem in ſactum eo
ert homine competentem ceſſare, ſi mu-
,ad ier ſe prægnanten eſſe juraverit d. I.
m 2. J. 7. F. de jurejur. jundt. J. 1I. J. de Ack.
io Extra hoc jusjurandum, ſi examen
kw. ventris geſium ſit, ſæpius, circum-
ole: ſtandis ita ſuadentibus, id repeti po-
Gcd. terit, cum ſententiæ peritorum in
klit rte non tranſeant in rem judicatam.

19 DE RIRE VENTRIS
Carpzov. p. I. conſtit. 26. defin. 5. n.6. ad
d. X l.17. f. de ſur. patron.
V. Denique noris, mulierem, quæ
per calumniam inpoſſeſſionem miſſa
eſt, infamia notari 1. 15. ſeqq. de his qui
not. infam. ipſa, inquam, lege. Nam
quam vulgo infamiam Facti vocitant,
ea non eſt niſi inane commentum : ut
dixi Irn. inj. vap. coit. 22. O. 9. Ceterum
infamiam hic inuri mirum non eſt,
cum hæc calumnia crimini Publico
Falſi, quod famoſum eſt l. 7. F. publ.
jud. affinis ſit, l. 1. C. falſ.

SECTIO TERTIA.

G. I. Nunc ut cætera Ventris jura
ſparſim colligamus, præmittimus III-
pianum in l. I. Q. 1I. F. de inſpic. ventr.
Partus (inquit præfatus Ctus) ante-
quam edatur, mulieris portio eſt, vel vi-
Ncerum conf. I. 39. de pœn. l. 9. J. 1. in
Iin. F. ad L. Falcid.

II. Ex

N

IA
ſene
Glamd
Dn 1
tuck.
En M
ertl⸗
Ne a Ne
Prtt,4

N

lernen

Onem wi
Ele
de⸗ U
Vetut

mentume .

,Cetenn
n none
n Mhen

jfN

4

tni inn
mosll.
deutt.
) at.
, 1i.

Lun

ngu

PARS I. SECTIO M. 15

II. Ex qua regula uti in genere ſe-
qui videtur, idem juris eſſe debere in
ventre quod in ipfia matre, ita ſpe-
cialia multa ex eadem proporro pro-
fluunt. Veluti I. ventrem in domi-
nio ejus eſſe, cujus ipſa ventrem ge-
rens mater ſit. Ita ſi ancilla mea
PpPrægnans ſit, infans qui in utero ejus
live ex me five ab alio conce-
ptus eſt, ad me pertinet, acceſſio-
nis ſc. jure, quia ceu portio & pars an-
cillæ meæ inhæret. G. 19. 7. de Rer. Div.
& quamvis poſtea partus ille e atur
& à matre ſeparetur, tamen meus ma-
net ex ratione non quod acceſſionis
jure mihi adhuc competat l. 2. f. de
Pecul. leg. l. 62. F. de Leg. I. ſed quod ſe-
mel meum ſine facto meo ad alium
transferri nequeat. I. I1. ff. de R..
III. Ex eadem regula ſequi videtur
2. Ventrem non haberi pro jam nato,
ſed nec pro Romine l. 9. f. ad L. Falcid.
l. 2. mort. inf. Sed hoc perpetuum non
eſt. Qum enim venter ſperetur in
L zu-

20 DE NIRE VENTRIS
lucem proditurus arg. I. 221. de V. &. l.3.
R pars her. pet. l. 2. mort. inf. J. 1. J.
de exb. lih. nemo autem propter natu-
ralem quæ inter omnes homines eſt
cognationem I. 2. ff. de J. & j. invidere
alteri debeat commodum, quod tan-
denm in eundem Divino favore devol-
vetur, ideo jure cautum eſt, ventrem
tune pro jam nato haberi, quando de

Ppuns commodé agitur l. z. & 26. ff.
e

Rat. hom. I. 221. f. de E. S. J. pen. J. de
tutel l 20. J. I. de acq. Per.
IV. Ex quibus textibus hæc edu
citur obſervatio. YVenter pro nato ba-
betur uno caſu cum de ipfius commodis agi-
tur, at quando de alterius hominis com-
modo principaliter, aut de ipſius ventris
Jetrimento quæſtio eſt, manet venter, &
pro non nato habetur. Secundum quæ
intelligendi textus qui ventrem ho-
minem eſſe negant vel affirmant.
Homo eſt, ſi de commodo ejus agi-
tur, non eſt, ſi de incommodo. Scio,
alios hæc ita conciliare, ut homo ſit,
poſt-

umn au

giren u
6tan tün
eNto nu,
Gel
orrnurn.
. Nhe
unſen
nc

Wder
1*,
1mie
mn
enn in
lan
„,

N

le te

Moptanun.
honns 4
N
innitee
Ndnodtr⸗
wotegent.

hhfenttn

CGencot
G/
n e

re etr
O Eub r.
l c⸗
ti an.
beſtri⸗
tr, G
n gue
ten ho-
Emnt.
i g
9 Ko,
wolt,

PARS I. SECTIO HI. 24

poſtquam partus jam anima & mem-
bris inſtructus eſt: ſin is nondum:
prœditus eſt, ut homo in jure non
ſit. Sed non videtur hæc ſententia
ſoliditatem habere: cum certum ſit,
ventrem etiam conceptionis tempo-
re pro nato, adeoque pro homine,
haberi, ſi id ipſi proficuum ſit pr. . de
ingen. quod latius patebit ubi infra de
abortu agemus.
V. Ex hac obſervatione ſequitur
(15) non tantum ventri tutorem da-
ri poſſe O. 4. . de tutel. Sed & cum pa-
ter Titium, ex. gr. tutorem liberis dat,
etiam ventri eundem datum cenſen-
dum eſſe. O. 5.j. de teſtam. tut. Nec ob-
ſtat I. 20. ff. de tut. & cur. dat. Reſpondet
Tiraquell. d. retr. gent. Q. 1. gl. 9. n. 75.
citatus Wiſſenb. ad ff. 2. diſp. 12. th. I.
ideo tutorem non dari, quia venter
non eſt perſona. Sed quia hæc ratio
etiam teſtamentariam tutelam, a ven-
tre arcet contra d. G. 4. & d. 5. ideo
malo reſpondere, dictam h, 20. loani
e

22 DE IUIRE VENTRIS
de tutela dativa ibi: editto compr. junct.
rubr. d. t. quæ jurisdictionis extraordi-

nariæ eſt. I. 6. G.2. F. de tutel. Magiſtratus

ergo tutorem dare nequit ventri quia
id lege ei conceſſum non eſt: poteſt
curatorem, quia edictum id conſti-
tuit d.l. 20. ex ratione forte quod hic
principalis bonorum cura ſit.

VI Sequitur (2) ſi quis heredes

lberos ſuos inſtituerit, poſtumos quo-
que heredes futuros. Brunnem. ad l.
17. pr. ff. de leg. I. n. I.
VII. Simili ratione (3) ſi quis
liberis quid legaverit, etiam ventri
legatum tribuemus. Diſſent. Gloſſ.

in l. 17. f. de leg. I. Vinn. ad. J. 5. J. de teſt.

tut. per d. I. I7. de leg. I. de qua ꝗ. ſeqj.
VIII. Quod ſi tamen legatum ali-
Ad ventri damnoſum futurum ſit,
ſequitur (4) ventrem pro nato non
haberi. Sed an legatum alicui damno-
ſum eſſe poteſt? Omnino. Sume:
Mævius, filiam Cajam aliosque libe-

xos habens, hoc modo teſtatur. Filius

meus

4

4
eth it

ruen
ehett
Monm
D

h 4 1

0

Penii
urce
tman
ur
lunkt
umt

El

ii⸗
Kin

W PARS I. SECTIO II. 2;
mif meus Sempronius eſto heres. Cete-

rd⸗ ros exheredes volo. Filiabus meis do
ſbns lego centum. Quod ſi jam hoc caſu
n n. poſtuma quoque filiv nomine veni-

et ret, & pro jam nata haberetur, ſe-
t Gi queretur, teſtamentum Mævii de jure
Nolm vetecri ſubſiſtere, utpote filia legitime,
„. S. inter ceteros, & cum legatirelictio-
Oherece ne, exheredata. vid. pr. & G. 1. vers.
nd. dum tamen. J. de exher. lib. cum autem
en Al illa teſtamenti ſubſiſtentia damnum
poſtumæ cederet, utpote cum teſta-
qu maentum totum rumpi ipſi magis pro-
n ſe ficuum ſit, ſequitur, tali caſu poſtu-
mam pro nata non eſſe habendam.
. Ita intellige legem 17. pr. F. de leg. I.
„ Conlf. Alciat. 8. parerg. 13.

tun dA.
SHECTIO QUARTA.

dun ſt
dnon
Gmm- Ex hiſce videtur (5) profluere
Ane: deciſio nobilis quæſtionis, An venter
nelbe. recte hodieque exheredetur? Scilicet
’fluu Sn infans qui in utero eſt, valide ex-
le⸗ here-

24 Dfä IIIRE VEN TRIS

heredari poſſit, poſt Nov. II5. caß. 2.

ubi ſancitur, liberos valide exhereda-
ri non poſſe niſi exheredationis pro-
babilis cauſa, una ex illis quæ ibi enar-
rantur, teſtamento parentum expreſ-
ſe fuerit inſerta? Videbatur dicen-
dum, poſtumos non recte exhere-
dari, tum quod exheredari damnoſum
ſit, tum quoniam in poſtumum ven-
tre adhuc concluſum nulla cauſa ex
caulſis illis cadere poteſt. Sane ita poſt

alios, Rhet. Meditat. Academ. 14.th. 18

Struv. ff. 32. 25. Gothofred. ad l. 6. p. f-.
de inoff. teſtam. niſi ſcll. exheredatio ſit
bona mente facta l. 18. f. de lib. 5ot.
G. I. Contra Vinnius comm. ad g. 2.
J. de inoff. teſtam. num. 3. Huberus præl.
ad J. de exh. lIih. n.4. aliique, poſtumum
& hodie recte exheredari poſſe, exi-
ſtimant. Horum mihi ſententia per-
Placci⸗ etſi argumenta quæ pro hac
ententia adducunt, mea facere no-
lim. Utar autem ratione quæ ex ſu=
perioribus noſtris conſequitur.
II. Ubi

A
Ii
n Mant

Nae

0

ſetm
ſin an s
el
Wlei⸗
Khl⸗

IN

Nn e
eerlent
htoni
Jucibienn.
ntum Nre⸗
bitur dee
Ade erher,
idammnolin
umnuim fen.

cauſt e
ne it k

. 14 .l
alled.

netedadoſt

lell.Ge..
Gnn ℳd/4

belts
epoſtummn
1 lole⸗ en
ententie⸗
lur pohe
4 Kcerenme
eguee 1
u.

PARS I. SECFIO IV. 25

II. Ubi præmittendum, teſta-
menta parentum, quibus cauſa ju-
ſta atque probabilis inſerta non eſt,
quod ad inſtitutionem quidem he-
redis eſſe ipio jure nulla, attamen
quoad legata, ſimiliaque capitula,
ene eſſe atque ſubſiſtere. Ita cen-
ſet communis Doctorum ſententia,
quam & noſtram facimus, per Nov.
II5. (ap. 3. Vid. Irver. injur. vapul. coit.
6. Aliter res ſe habet in teſtamento.
per querelam inofficioſi reſciſſo:
tunc enim totum teſtamentum nihil
valet l. S. Q. p. l. 25. f. inoff. teſt. vid.
2. aphor. Juſtin. 13 4. 2
III. Quia autem poſtumo com-
modius & magis proricuum eſt;, te-
ſtamentum reſcindere, quam ex
cap. 3. Novell. II5. nullum dicere, ut-
Pote cum patri tum liceret legatis
ereditatem valde exinanire, quod
ventri oppido quam damnoſum eſt:
hinc concludo, Novellam II5. cap. 3.

hoc caſu non pertinere ad poſtu-

mos,

26 DE IIRE VENTRIS

mos, conſequenter dictam I. 8. & d. l.
25. hactenus per Novellam II5. non
eſſe abrogatas aut mutatas.
IV. Quod ſi tamen legatis, aliis-
ve Ventri damnoſis capitulis, te-
ſtamentum patris refertum non ſit,
ita ut teſtamentum nullum dicere,
inque poſſeſſionem ſtatim mitti,
Ventri utilius ſit, a Vinnü, Huberi,
aliorumque modo viſa ſententia re-
cedo: per ſott. 3. G. 3. ſupr.
V. Ex quibus iisdem porro ſequi-
tur, cosdem diſtinctionis fœdere
componendum eſſe diſſidium Do-
torum alterum, an poſtumus ſcil.
Ppræteritus adhuc hodie agnoſcendo
teſtamentum rumpat? Priori caſu,
agnatione rumpet: poſteriori, con-
ceptione nullum efficiet.

SECTIO CUINTA.

G. I. Ex iisdem principiis conſequi
videtur (6) ſi mulier prægnans

I
bttrit
eet,n
Enbercin
Ftyumax
unAY H
Enonntt
iri le
Ammprt
ünmun,

mek Aen

Nm d
Cuuamn
lelbeet,
imte⸗
Wand te⸗
tn
Mudte
l⸗

*

I

WWN
n lasll
lun n
tas.

legats .

Abltols, t
ttum nonſ
lum Cier
tim mit,
ni, Hüber,
Vententin e.
ool⸗
N dene
iam De.
Oſtumus ſl
agnoſeenh
DProori eln
ſterion,on⸗
t.

NUA

ſis N
Preghip
9

PARS I. SECTIO V. 27
ita ut venter ad hereditatem admitti
debeat, Titium aliquem qui ean-
dem hercditatem ſibi vindicare ge-
ſtit, non debere totam petere, nee
eandem totam conſequi, ſed ejus-
dem duntaxat partem, parte ven-
tri relicta. I. 3. f. i pars hered. petat.
Sed quam partem Titius vindicabit ?
Vel incertam, vel certam. Incer-
tam: ut, ſi primiter negetur heres
eſſe, poſtumis poſtea editis in prom-
tu ſit diviſio. Sed quotam certam?
Quartam. Cum enim quinque na-
ſel poſſint infantes Il. 36. f. de ſolution.
& unus tamen plerumque uno par-
tu/edi ſoleat, placuit illius numeri
quinarii medietatem eligere, ut ita
cenſeatur, tres ventres utero ma-
terno claudi. Qui tres igitur cum
pro natis habeantur, utpote cum
de hereditatis commodo agatur, re-
ſtat, ut Titius partem quartam pe-
II. Sane etiam tergeminos uno
. B 2 par-

z 8 DäE JIIRE VENTRIS
partu nonnunquam edi, exemplis
demonſtratur in d. l. 2. UIt enim ex-

terorum Hiſtoricorum auctoritates,

ad enarrandum quid Peloponeſi aut
ari factum fuerit, non addu-
cam latius: ipli Romani domeſicun

nobile exemplum oculis ſuis vide-

runt olim in tribus Horatiis, quos
etli Senatorii ordinis & uno partu
editos, adeoque tenerioris forte

conditionis, cinétos tamen ad præ-

lium pro patriæ ſalute ſuſtinendum
ipfi illi quos dixi Romani olim vide-
runt: qui ſenſus eſt dictæ legis 2. i
Bars-her. pet. ut nulla ibidem emen-

. datione opus ſit, etſi eandem vel-

lent Cujacius & Gothofredus ad d.

l. 23. neo curanda ſint verba Wiſſen-
bachii ad d. tit. ff. th. ult. ubi ait: Ver-

ba Pauli in d.Il. 3. in gravi mendo cubant,
non uno argumento. .

III. Superiori autem Necfionk

quartam partem peti poſſe: dicat quis
obſtare l. 30. H. 6. I. de acq. vel a :.
er.

1IVI
Glf⸗
Utern .
mzmt
ene
Uicnne
kſele, 4
6 lr n
un, Agun
zein

Ikſettral

Uunlistt,
iuinet:
e
n⸗
:
tln kün,
ae
d n
N
gilef
ter
l n
fnte

=

WNS

Al, ereni
“
Iltenin
audkortas
l
Neloponel
, non Ali
idomelten

i⸗ ſib rit.

Ornkis, guu
Uno an
tioris rt⸗
nen a Pre.
ſinenaun
0lin wide.
te g
em enen.
Andemn ge⸗

freds

ba Wiler

bait: ⅓

entben

n els
Catg
,ll

PARS I. SECTIO V. 29
ber. && l. 36. f. de ſolution. Cum in
illo textu dimidia & expreſſe non
quarta pars: in boc autem ſexta ve-
niat. Reſpondent: dictas leges lo⸗
qui de tempore quo venter deſiit
eſſe venter, id eſt, cum jam edi-
tus eſt, conſtatque, aut non nifſi
unum, aut quinque natos eſſe. Im-
mo dicis tu, etiam ipſo illo tempo-
re quo venter adhuc utero mater-
no concluſus eſt, incertæ partis vin-
dicatio competit. !. I. in fn. f. ſi pars

per. pet. Sed reſponſio hicé eſt facilis:

id in eleéctione eſſe actoris an incer-
tam peteré partem velit, an par-
tein quartam. arg. d.l. I ibi: fi incertus
t. Ut non dieam, etiam ipſam par-
tem illam quartam eſſe incertam.
Aliter Pacius 3. conciliat. 38. Wiſſen-
bach. ad tit. F. fi pars her. petat. &
Stryck. de ſucceſſ. ab inteſtat. 1. c. 2. J.
13. Interim notabis hic exemplum
quod libellum incertum admittit:
de quo g. 22. I. de attionib. Ait Stru-
L B 3 vius

30 DE HIRE VEN TRIS

vius f. exerc. I0. th. 47. in fin. non ob=
ſtare textus in le. Z. de reb. dub. Gl. 3.

F. 10. de ſuis. Et verum eſt, eos non

obſtare. Nam ille iterum agit de caſu
quo venter erupit in dias luminis au⸗
ras: adéeoque venter ultra non eſt:
Hic autem, cum certum eſt, ven-
trem plane nullum ſubeſſe. Noli
etiam turbari lege 75. ff. de acq. vel am.
ber. agit enim de diverſiſſimo caſu

quo quis partem certam ſcire & POr

tuit & debuit.
IV. Bgo autem Lectorem frau⸗
dare nolim opinione mea. Sentio
enim, quartam partem peti debere,
voluiſie Paulum. Quod probo per

4. 1. 3. f. ſipars hered. getat. C l. 25. H.

ult: . de udic. Alios autem Ctos co.

tra ſenliſſe: Julianum tamen in ea-
dem quodammodo cum Paulo ſen-
tentia fuiſſe l. 320. J. 6. de dcq.- vel om.
bered. l. 30. de ſolutionib. QOum antem
Pauli vilæ dquæ leges in Secundam
Pandectarum Par dem relatæ ſint, tr
dem-

kinip
e

igknlen,
f

W!
ſumei
ncke⸗ n
toma .

iht

i, nir
Ne Ulls,
ürleüna
Cknn)

NNM PARS I. SECITIIO V. àa
rf nnt demque Pars nihil deſuetum, ni-
nl aii hil inutile contineat, ſecundum Con-
net, eun ſtitut. omnem G. 3. ſequitur, dictos po-
magte ſteriores leges, ſcilicet I. 30. G. 6. de
is unini, acq. vel om. ber. & d. l. 36. de ſolut. ex
AInId quinta ſeptimaque Pandeckarum Par-
umnet, tibus, continere ſententias deſuetas
ſbele Natque inutiles, quatenus viſæ ſen-
ns n tentiæ Paulinæ adverſantur.
lino V. Ceterum Moribus legem 36. f.
ed de ſolution. alicubi receptam eſſe, te-
ſtatur Bockelman. fj. ſi pars her. pet.
en fi. quæſt. pen. An propter auctoritatem
de. eni Ariſtotelis qui in d. l. 36.,. memora-
neidceen tur ſcripſiſſe, quinque naſci poſſe,
be eo quod mulieres quinque habeant
GL receptacula? Sane ante illuſtris Car-
n CSs teſi Philoſophiam Ariſtotelis aucto-
tumenne ritatem magnam fuiſſe, nemo igno-
m Dals rat. Verum Gothofredus not. ad d.
ea 1.36. negat ea quæ modo ex d. l. 36.
CN adduxi, Ariſtotelem ſcripfſſe: quem-
n eueia admodum a noſtris exploſa ſunt A-
Aatrde natomicis. v. Zacch. & Franc. quæ-
èM B 4 Nion.

32 DE IRE VENTRIS
ſtion. medico-legal. l. I. tit. 2. q. 7. n. I5.
Interim quinque nonnunquam uno
partu naſci, experientia teſtatur,
immo & plures. vid. Anton. Guibert.
Pol)hiſt. Cap. II. Vogt. 2. quæſt. Phy-
ſical. 29. Joſ. Sander. mirac. mund. c.
19. Relation. Hiſtoric. de amno 1688.
recenſ. autumn. cap. 16. Hutchinſoni-
am uno partu triginta monſtroſos
ſœtus enixam, legimus apud Leide-
Cker. not. ad Horn. Piſtor. Eccleſiaſtic. per.
2. art. 5. num. I9. Plura de hac re dixi

infra Part. 6. G. 13, Sunt Doctores
qui moribus ſemiſem (non ſextam
partem, nec quartam) noſtro caſu

actori tribuendum eſſe contendunt,
eo quod apud nos rarius tres ſimul
naſcantur. Sed cum apud Romanos
eadem raritas obtinuerit, inhære-
bimus Juri Civili, add. D. Stryck. d.
loc. ubi & exempla tergeminorum
liberorum recenſet. Quale & ego
in ædibus amici mei commonſtro

ncnmmn

VI.

Ul
Uhim
umel

AEI
Antintn

ais ,

fmlnk

ſietn
K R
ſulkl

irel

Cnn

ſunn
rhe

1

NN
1. 2 14 N
hmunqunmng

entin telun⸗

AntonClk
1 glf h
Nrar, ſnus
Ce an 16
ltchinſet
ta monkroſt

Genug Lee

ehoote

t DoCore

(won eun
notro

COntendue

Us tres in
nd Normn
erit, inner.
Agemniann
ne
COlNOT

PARS I. SECTIO WV. 33
VI. IIIud non exſpecto, ut mihi
quis opponat l. 3. & Jeq. F. de legili.
Cum earundem mens ſit, potiſimam
legum partem ferri de rebus quæ
plerumque aecidunt: quasdam ta-
men, & paucas tantum, de iis eſſe
latas quæ rarenter accidunt. Hun-
ſenſum exigit rε potius: quod vides
in l. 5. F. de legib. Sane enim, ali-
quas leges, etſi paucas, de rebus
raris ferri & jam latas eſſe, quis ne-
gabit? Videatur ſaltim l. 16. C. de
donat. ant. nupt. jundt, l. 33. J. 1. F. de
don. int. vir. && uw. Vis plures? Ec-
ce O. 22. I. de R. D. lI. 25. G. f. d. judic. l.
7. G. 2. de A. R. D. d. l. 3. i pars her. pet.
1.36. de ſolution. l. 12. C. de legit. hered.
VII. Ceterum memorata lew 3, F.
Rpars her. petat. oecaſionem præbuit
quærendi, an locus ſit ſuperfoœta-
tioni Enimvero adducitur ibi ex-
emplum feminæ, quæ cum quatuor
liberos eodem partu edidiſſet, dein-
de poſt quadraginta dies edidit quin-
B 5 tum.,

tum. LIt quintus ille ſeilicet ex ſu-
perfœtatione videatur exortus. Quic-
quid autem ea de re ſit, hoc conſtat,
ventrem etſi in animalibus aliis o-
mnem coitum ferme repellat, in ho-
minibus eum tamen admittere. Ex-
emplo ſit Julia Auguſti filia, quæ

navi plena tollebat vectorem. Ma-

erob. 2. Jaturnal. 5. vid. Laclant. 6. cap.

3. & Guibext. pol)hiſtor. c. 10, Adda-

mus Auguſtum, de quo Suetonius in
Sjus Vita c,63. Cum hac etiam (Seribo-
nia) divortium fecit, pertæſus, at ſeri-

bit, morum perverſitatem ejus: ac ſta-
tim Liviam Ain matrimonio Tiberü
Veronis, && quidem prægnantenz abduxit,

dilexitque && probavit unice & perſeve-

ranter. Quod Auguſtum ex con-

ſulto vel Apollinis vel Pontificum

Hactitaſſe, annotavit ibidem Caſau- In
bonus. Adde ſis infia Part. 7. Ne. n

1 : . 1
111355 &— I E EB

SECTIO NN

W!
Ter!

Nunmeer
Ntann
elletet
Cäüimm e,

6n Mhun

(tan erhel

tr d

5

VENNS
e ſeilcet
urerorn
ſt, hoea
ielbi i
Eepelletin
hachntten,

Ttckoren 4.

lachinr
,, A
9etonigi
in (Knibe
cu, uſei
:
Innnonorbe
nurenchle
nie G eſe
ſtum er ae
el Dontker
bicem u
1 unzl.

LPARS I. SECTIIO VI. 35
SECTII 0 SEXTA.
H. I. Conſequitur porro (7) ven-

trem conceptum priusquam Pater

Senatu moveretur, Senatorium eſſe,
& poſtea natum, Senatoris tamen
filium exiſtere. I. 7. g. 1. f. de Senator.
Cujus iterum argumento non dubi-

tamus aſſerere, illos, qui concepti

erant antequam pater a collegio

Opificum excluderetur, nihilomi-

nus pro filiis opificum habendos eſ-
ſe, eorundemque juribus & privi-
legiis gaudere debere. Carpzov. 2.
deciſſ. 295. n. I. ſeqq. Sed & nobiles

eſſe qui nati ſunt antequam pater

amitteret nobilitatem. Feltman &
Brunneman. ad d. lI. . G. 1. Sacer-
dotis item filium non eſſe, qui a pa-

tre non ſacerdote conceptus eſt,
etſi ille pater nativitatis tempore

ſacerdos exiſtat. Nicaſius a Vœrda

Aad G. iAllud autem lI. quib. mod. patr. pot,

Jolv. u. 3. quod admitto, ſi pater an-
B 6 tea

36 DE HIRE VENTRIS
tea in ſplendidiori dignitate vixit.
Sin inter minorum gentium cives
antea delituit pater, ſacerdotis fi-
lius cenſebitur. Sed apud Roma-
nocatholicos, qui Sacerdotibus ſuis
filios ex legitimo thoro non indul-
ent, viſa Nicaſii deciſio absque di-
inctione noſtra obtinebit.

II. Sed & venter eo tempore cum

ayvus Senatoria dignitate fulgebat,
etſi patre jam ſenatu moto, con-
ceptus, avi nihilominus dignitate
utetur. d. l. 7. S2. Cujus juris ra-
tio in eo poteſt videri ſita eſſe, quod
jure civili nepotes ex filio (de eo e-
nim textus addutus r⸗ in avi po-

teſtate ſint. Quo admiſſo, veriſſimum

eſt, quod Feltman add. 1. 7. J. 2. aſſe-

rit, hodie nepotem ex perſona avi
non manere in collegio opificum,
ſi pater, antequam conciperetur

venter, jam fuerat ejectus. Ratio
eſt, quod nepos hodie non ſit in
poteſtate avi ſed ſolius patris. Ratio
ratio-

WI!
int l,
NMa
Wen en

lun ene⸗

Ili⸗

tup 1
Muklten
n te
aiſmn

(glrct

mmii i

Nemnmni

nti

,
7

UNN
entium n
ſacerlgit
Pud Nen
erdotibiuſt
0 Non intl
ſ0 APobet
hit.
nporean

e fhebat

hoto, (n.
Conitnte
1 rs n.
ache, gol
lodelne
t)ingi
Veriſimnn

Perſm.

io Olfan
S
e non tr
Pat⸗ N

PARS I. SECTIO VI. 357

rationis eſt, quod Nuptiæ hodier-

nis Moribus ſit modus patriam po-
teſtatem tollendi. Cujus iterum
ratio ex mutui adjutorii inter con-

juges debiti indole, patriæ poteſta-

tis auctoritate non turbanda, peti
poteſt. Vide ſis quæ ſcripſi de ſure
Filiorum, memlro2,
III. Quod ſi tamen patriam pote-

ſtatem ceu hujus juris cauſam agno-

ſcere nolis arg. l. 3 5. f. de adopt. (ubi
dignitas per adoptionem, quæ pa-

triam poteſtatem confert, non mi-

nuitur, quod facere deberet ſi di-

gnitas a patria poteſtate penderet)
& arg. l. II. C. de quæſtion. (uhi etiam
pronepotibus ſubvenitur,.) Sed ra-

tionem decidendi in d. l. z. G. 2. in
favore dignitatis & conſervandi
ſplendoris familiarum honeſtarum

colloces, jam nihil cauſæ videre poſ-

ſum, quare jus dictæ l. 7. G. 2. & quæe
ejus argumento deducuntur, obti-
nere hodieque etiam non debeant.

3 S DE MIRE VENTRIS
IV. Operæ pretium adeo fuerit,
diſpicere, an dictæ l.7. G. 2. oblo-
quatur l. II. C. de quæſtion. Keſp. (1.) In
quæſtionibus, ut de veritate crimi-
nis conſtare poſſit, ſingulari jure id
admiſſum eſt. Feltman. ad d. I.7. G.
2. (2) Loqui textum de liberis il-
legitime natis quos violati pudoris
macula adiperſit. Brunnem. ad. 4,
I. u. (3) Intelligendam eſſe de ne-
pote concepto poſtquam jam avus
quoque dignitate exatus fuerat.
Sed, quemadmodum talem nepo-
tem avi dignitate gaudere nego:
ita de eodem dictam I. II. loqui, non
deprehendo. Diſſent. Brunnem. 4.
loc. & Voet. comp. F. de Senator. n. ult.
Quoid ſi 4) dicas, exceptionem
eſfe in poſteris Gelinquentibus & in-
famibus? nam & alibi reatus digni-
tatem excludit. l, 1, C. ubi Senatores.
Verba dictæ l. I. huc ſpeckantia ſunt
hæc: i tamen propioris gradus liberos
per quos id privilegium ad ulteriorem –
ODOWD um

17

W

Ai

Plume
mn heiſe
Muott⸗
Eeſeen

IN
leet

ut

NIN
1 ade ſien
Nehe
tate nn
Pulaniir

l lſ
e libene!
lti Pucot

nen, A4
ele de ne.
Am ans
ig fernt,
en e-
le nege
ogdb
runnem 4
unor.
Wepdonen
ntibs
eltci
i Gunns
Ghuntnſu
n ,en
feronenge

PARS I. SECTIO VII. 39
dum transgreditur, nulla violati pudo-
ris macula adſpergit. Scilicet ut in pœ-
nis & quæſtionibus in nepotem ſta-
tuendis, nepos nullo avi privicgio
juvetur, ſi pater infamia notatus
fuerit.

SECTIO SEPTIMA.

G. I. Ex dictis ulterius eonſequi-
tur, ſi parentes conditionem ſuam
quam liberi ſequantur, eo tempore
quo venter adhuc in utero eſt, im-
mutaverint, ventrem eo tempore
pro nato haberi (& conſeéquenter,
deinde revera natum, conditionem
parentum ejus temporis, ſequi)
quo conditione favorabili parentes
gaviſi ſunt: Et contra eo tempore
quo humilioris aut liberis non profi-
cuæ conditionis parentes extite-

runt, ventrem pro nato non habe-

ri. vid l. a. C. de pœn. 18. F. de Rat.
bom. Leonin, add. l. 4. * .
II. Quo

40 DE IIRE VENTRIS
II. Quo in juris articulo ut redte
tramite procedamus, diſpiciendum

ante omnia eſt, an Venter ex ju-
ſtis nuptiis, an vero ex alia Venere

conceptus ſit. . .
III. Priori caſu, juris regula eſt:
Partus ſequitur conditionem patris.
I. 19. de ſtat. bom. KRatio, quia &
ipſa mater ejusdem tum conditionis

eſt. I. 13. C. de dignit. I. ult. C. de incol-

Poſteriori autem hæc: Partus ſequi-
tur matrem. d.! 19. & I. 24. ff. at.
bom. Ratio, quia tum patrem ha-
bere non cenſetur ꝗg. pen I. de nupt.
utpote quem nuptiæ demonſtrant.
l. 5. F. de in jus voc. l. 6. f. de his qui ſunt
IV. Ex quibus ſequitur, Ventrem
ex patre nobili juſtis nuptiis conçe-

ptum, etſi ille pater aliquo dunta-

xat tempore, dum ſcilicet venter
adhuc venter eſt, nobilis fuerit, no-
bilitate gaudere: etſi, inquam, ma-
ter ejusdem ignobilis fuerit. Quod
Jus

u
aun kn
r Epunn

TChuſKennn
fuelhe
S lnz
lan
tn.
Eg n
SMn.

(.Cotr

M 1
thehft

Ennh ,
1

MIIN

WN

fenlo 4
entet ,
1 d Fits

ri Nl
thnen ggi
to, glir
nConto
CEim,
Unslegli.
h . .
iren .
1 Eeng,
enonſert
Mügſt

Ventten
ptis on⸗
uo Cut
lcet entt
berit, dd
bunpt
1

PARS I. SECTIO VI.. 41
jus etiam Belgæ, Angli, Galli, alii-
que ſequuntur. v. Feltman. ad l.
19. de ſtat. hom. n. I. Aliis id repudi-
antibus veluti in genere Germanis,
in ſpecie Clivenſibus, Monaſterien-
ſibus, Marcanis, Colonienſibus: quin
& Geldris, Feltman. ad A. l.9. Rhet.
1. jur, public. 21. Ubi tum ſæpiſſime lo-
cus eſt matrimonio ad Morganati-
cam? de quo dixi de jure Virginum §.
13. & ad Feltman. de feudis cap. 9. 1h. 6.
§. V. Contra, ſi pater plebeji
aut civici ordinis fuerit, mater ve-
ro nobilis“, id liberis nobilitatem
non tribuet, per 6. 2. & 3. Mipra. Ea-

dem ratio eſt Principum, Comi-

tum, ſimiliumque. Quod tamen
Hmitabis, niſi mos lexve regionis
aliud velit. l. I. §. ult. de ventr. inſp.
1.1. G. 2. ff. ad municigal. Ita apud
Campanos Galliarum populos, cum
in acie multi periflent nobiles, ho-
rum viduis hoc fuit indultum, ut ex
plebeis nobilem tollerent progeni-
em.

4² DE MIIRE VENTRIS
em. Unde & hodieque ibidem ſuf-
ficit ad nobilitatem, matrem habu-
iſſe nobilem. De Cauniis habes
apud Feltman. d. I, n. 2. De Lova-
nienſibus idem habes apud Lipſium
deſer. Lovan. libr. 2. Cap. 3. Sed hanc
nobilitatem (inquit Feltman. de tit.
bon. lib. I. Cap. 26. n. ult.) noſtrates ridi-
culo titulo Pels-adel notant, quod a

veſte pellicea, qua amiciuntur femi-
næ, nobilitatem arceſſere ſoleant.

Extra tale ſpeciale privilegium, ma-
net regula, feminas hoc in articulo
eſſe melioris conditionis quam ma-
res:; dum illæ per viros nobilitan-
tur, non hi per feminas contra l. 9.
F.. de ſtat. bom. Ubi viatorie quæro, an
&& filia naturalis, ſi legitime nato nu-
bat, eo ipſo legitimetur? Affirm.
FHippol. Marſil. npgul. 5oI. Decius ad
1. 2. de R. . n. 7., Et his videri poſ-
ſer favere l. 3. C. de natur. liber. Nov.
99. C. I. Verum, cum hi textus con-

tineant privilegium decurionum,

male

W
e 6 4 l
(1
ſetſeul
i
Ctrn
ſetereh

Algi,
eſe,

aelce

WN
le bicent
. Inden
CAnis N
1.4, De e
apol lit
). Celhr
elrun e
Mnoſtatzi
t, ol

lar lennt
Ggin,m.
Cadadde
SGhn
08 Uoblitu
1 inl
riegurne
memton.
Ur! A
l Decis
6 ribei⸗
. En. N
tertsn
jecrionme

PARS I. SECTIO VI. 45

male id ad conſequentias trahemus.
6 6. I. de jur. natur. gent. G& civ. Dn.
ylveſt. Jacob. Par Kolnan. de lega-
libus ſexus dißerentiis, h. 75. .
VlI. Cæterum, cum bomines pro-
prüsleibeigene: eigenhoͤhrige) juſtas nu-
Ptias copulent, alios quippe coitus
Chriſtiana religio deteſtatur: Sequi-
tur, ventrem conceptum ex Patre
plane libero & matre propria, nuptiis
intercedentibus, liberum plane eſſe.
Brunneman:dd d.l.19. ſtat. bom. Mevius
2. deciſ. 232. Lyncker. analect. ad pr. I.
deingen. pr. num. 2. Quod tarmnen no-
tabiliter limitabis, niſi legibus aut
moribus alud cautum. Vid. Feltm.
dd d. I. 19. n. f. Eiben: ad pr. L. de in-
gen. n. 5. Stryck. ad J. 2. I. de jure perſon.
Mev. ad jus Lubec. I. tit. 3,n. 46. Stamm.
de ſervitut. perſ.l.2. C. . n. I. Et ſecun-
dum hanc limitationem intellige
Struvium ud fF. exerc. a2. thi 7o. n-
mo, dices tu, idem eſt de jure com-.
muni, perh. 21. & l ult. C. de agric. S
cenſit.

44 DE KIRE VENTRIS
cenſit. Sed reſponſum cape ſis, non
eandem omnium liberorum homi-
num eſſe conditionem, nec gradus
variare ſpeciem. G. Alt. I. de libert.
Conf. Brandmyller., manudult., Jur.
Canon, in Glebæ. Nec audio te, ſi di-
cas, a ſervis ad homines proprios
valere conſequentiam. Id enim per-
nego; cum àa diverſis ad diveria nul-
la ſit conſequentia. l. ult. ff. de calum-
niat. Unde nec illis modis quibus
ſervi alias ad libertatem perveniunt
(ſex fupra viginti videbis apud D.
Schwelingium tom. Oeconom. G. 63.

&& Philoſ. Rccenf. G. 8S5. && prolufion. ju-
ris dd O. I. I. de libert. adducto Vigelio

6. method. jur. civil. 4.) homines pre-
prii deſinent eſſe propräü. Diverſita-
tis ratio eſt in eo, quod homines
Proprii revera liberi ſint. arg. J. f. I.
VII. Nec moratur, habuiſſe &
Germanos olim veros ſervos, de
quibus Tacitus de moribus Germanor.

cap.

g Mn
(een Cn

Ulrt
ſeubruſe
Unurnt
nfr
le
nin

NN
ncpelt 1
NrOrun en
I, Nec el
ciote, ii

I Chin e
CCirerlind
/. ln.
ls glibag
perveniunt
A ).
nian, 6
Gyoce,
Alo ſelo
Cnines t.
Derin.
Od hoxine

t ng 6,1
, hubuiſet

ſerros 4
bis bennm
G

7

PARS I. SECITIO VII. 4 ½
cap. 25. Nam (1) non erant illi ſervi
ejusdem conditionis cujus ſervi Ro-
manorum ut vel ex ipſo Tacito li-
quet. Nec minus (2) nec hodi-
ernos homines proprios iſtis Germa-
norum ſervis comparari poſſe, quis
egare auſit? Quis ex. gr. impu-
ne hominem hodie proprium oc-
cidit?
VIII. Ex regula poſteriori, ſupra

(D. 3. exhibita, ſequitur, ventrem an-

cillæ matrem ſequi: idemque juris
eſſe, circa partus animalium. Un-
de ſi equa mea ex tuo caballo con-
ceperit, venter meus erit. .. 5. H. 2. de

R. V. l. 25. pr. de uſur. QG. 4a. in fin. I. de jur.

perſon. I. 7. C. de R. V. Salva tibi ta-
men adctione in factum ad recupe-
randum inprægnationis pretium l. 52.
G.20. fF. de furt. quod poſtremum unice
evincere valet ratio diſtentientis Gro-
tii 2. de jur. bell. & pac, . J. 18. add.
Ziegler. ad Grot. d. loc. neque enim
Jus Naturale patitur, aliquem cum
. alte-

46 DfE KIRE VENTRIS
alterius jactura locupletari. l. 14. f.
de cond. jud.

PARS SECUNDA.

SECTIO I.
H. 1.

Um Majeſtas Humana & omni-

um gentium conſenſu & ex
Societatis humanæ regimen non
tantum, ſed & viſibile, deamantis
indole, quidam quaſi Vicariatus Dei
in his terris ſit, jung. Epiſt. Paul. ad

Roman. cap. 13. Verſ. I. . ſegq. Epiſt. Petlriè

1. cap. 2. verſ. 13. ſeqq. 1. Samuel. §. verſ.
10. ſeqq. & cCap. 16. Verj. 7. Pſalmi. Sa.
verſ. i. && 6. Exod. 22. verſ. 25. Daniel.
8. 2. verſ. 21. 37. Jegj. & c. 2. verſ. 14.
M22. Supremo autem Numini una
cum Mniverſi hujus Regimine, etiam

Jus in mortalium Perſonas, ſed & Super-
eminens in horum hona dominium indu-

bie competat :Conlſequitur utique
Prin-

l .

N!
gte⸗
aücn on

I iliunt

D o

Lene “ con

rinn
E e

5
.

. 4 ki
Pn

iſes

NMNN PARS II. SECTIO I. 47
n Etniln & Principibus, Dijs illis inquam ter-
renis etii mortalibus, idem Terri-
(UN torii ſui univerſi regimen, idem in
W ſubditorum perfonas jus, idem in
eorumdem Bona Eminens domini-
10 um, vigore præfati ſcilicet vicaria-
1 tus, competere. Sed & cum dictum
univerſi regimen, ſine jure in ſub-
Inm kom ditorum perſonas & Dominio bo-
nenid norum eminente, nullum ſit aut eſſe
Tyinm n poſſit, cum regimen iſtud ſubdite-
Ee temms rum & perſonis & bonis pro ſocie-
WcraeN tatis publicæ neceſſitate & utilitate
DHNIII (alias enim ſe non exerit) ſæpe ca-
A k rere nequeat, conſequitur, tum do-
Gmne Au minium Eminens univerſi iſto regi-
N, Nht mine atque imperio anguſtius eſſe,
veſ N conſequenter ab eodem differre:
Gcs tum Dominium Eminens iſtius Re-
en Nummn giminis ſive imperii univerſalis par-
Pinin, ti tem eſſe. Hoc facultatem Eminen-
i tem,iſtud dominium Eminens ſive
lminm “ ſupereminens, ex Grotio 1. de jur.

4 8 DE RKIRE VENTRIS
CS. lib. 2. (Ap. 14. F. 7. appellare poſ-
ſis, quam loquendi (verba ſunt Boe-
cleri ad Orot. d. lib. I. c. I. §. 6.) ad
hunc modum auttoritatem novitate qua-
dam pererudita & neceſaria feciſſe pe tiui,
quam accepiſſe a veteribus cenſendus eſt
Giotius. Carpit ecuidem Grotianum
iſtud Dominium eminens Caſp.
Zieglerus not. ad Crot. d. I. I. c. I. §. 6.
Sed cui ex jam diétis facile reſpon-
debis, maxime cum utilitas publica
cum utilitate privatorum concur-
rat etiam in eo, quod is qui ſua uti-
litati publicæ tradidit, aut ob eam
perdidit, ejusdem pretium recipiat:
niſi ſcilicet damnum fuerit inevita-
bile, aut quod prævideri poterat
futurum. Atqui, dicunt, veri do-
mini habent jus abutendi rebus quo-
rum ſunt domini. l. 2). §. II. de her.
petit. aſt dominium quod Eminens
vocamus, iſto abutendi jure deſti-

tuitur. Sed hæc objectio, nil niſi

palea eſt. Reſpondeo enim wo

G

rimemen

cinun non

. .
Uul etl len

d

VWNN .
77 appeln,
(ferba inl
l,C.1.
en torinen

ine feſena

tmlu ſenn,
lilen Crotn
Cniens (
lr l
Glile hn
Uli Pohiea
Cuum cnneur.
sgüd
W dder
ehum Kch

entt inert,⸗

giceri porn
Cunty ſen
tendi rebieg
1„. K.n En

d Enid

endi zne tc⸗
ech⸗ 4 1l 4
Nerind)ℳ

4

,

PARS II. SECTIO Il. 4

ad utilitatem re noſtra utamur, id non
impedire naturam dominii. (2) Dif-

ferentiam ſpecierum, nontollere con-

venientiam in communi utrique ſpe-
ciei genere. Species inter ſe differre
omnino debent: alias enim non eſ-
ſent diverſæ ſpecies. Argumentum
ergo oppoſitum, id ſaltem evincit,

quod Dominium Eminens non ſit

idem cum Dominio Vulgari: quod
concedimus: immo volumus. Va-
riæ enim ſunt Dominii ſpecies. Grot.
9. de j. Bell. & pac.7. G.6. n. I. Adde (3)
dominii naturam per ſe non dare de
Jure Naturali poteſtatem rebus ab-
utendi, etſi Legislator Civilis ab-
utentem non puniat. Si quis rebus
ſuis non indiget, cur eam proxime
ſuo non ſervat atque impertit? Jjubet
id utique Societatis atque Socialitatis,
quin & Amoris, indoles. IIlud ni-
mis inane eſt, quod opponunt, domi-
niũ a domo dici: hinc præſtare vocem
imperii. Quid enim ? Si dominii tam
07 C ſtri-

1

go DE IIRE VEN LRIS.

ſtricte vocem accipias nec pecunia,

nec ullæ res aliæ extra domus, erunt
in Dominio. Sed Dominii vox La-
tine loquentibus latius accipitur, nec
ad legum Civilium apices ſe patitur
in hac materia adſtringi: Immo &
ipſi Imperio quale eſt. vid. Sueton.
Tiber. c. 9. Quin nee ipſum Jus Ci-
vile a latiori hac acceptione abhor-
ret. Hoc ſenſu enim & Imperator,
Dominus eſt I.9. F. ad L. Rhod. de jatt. &
res ad eum ipectantes, Dominicæ.
rubr. C. Ne rei dominicæ vel templor. l.

19. C quod cum eo. I. 7. C. ubi cauj. fiſcal.

Si quem offendit epitheton: emi-
nens: ille id vocet, Majus: cum
Alciato 2. parad. 15. Add. Cruſius
diſertat. . Becman- politic. c.21. Boecler.
diſſ. Acad. vol. 1. pag. 825. Puffendorf..

de jur. natur. & Cem. 1. van der Muelen
ad Crot. 1. c. I. G. 6. Add. Unverfährt.

Peædia jurisprud. cap. 20. Ceterum ex
Domini illius Eminentis, quod ſcil.
ſupra vulgare & ſubalternum ſubdi-
torum

N
Ccundunii,
Immnscu
eunmeit
Ce Uemn
Uncna

EMlldemnn

nli eim
we crünn

nen er i
lrik
ſie t,

N PARS II. SECTIO LI. fr
We torum Dominium eminet, bonique
mndns communis cauſa ob reip. neceſſita-
Dominüel tem atque utilitatem ſe exerit, in-
uacin dole, uti compluſcula jurium civi-
sei lium capita (ſume mihi nunc veluni-
ing Imm cam mulierem ratione dotis ceteris
A N mnibus, etiam anteriorem cxprel-
iin e ſamque creditoribus hypothecariis
ndne m Præferendam) pendent, ita ex eo-
Nlpenu dem fictiones juris deducere non
NMéiâ, cunctabimur. Dicitur autem fictio
S,Muce a fingendo id eſt formando, delſcri-
euI biturque ab Alciato tract, de præſumt.
CMen’ ſ Princ n. 2. quod ſit juris adverſus ve-
Gitrtnt ritatem ex juſta cauſa diſpoſitio.
AuE Hanc dividunt in Poſitivam, Ne-
. 40d C. Fatiram Franslativam: etſi Trans-
ffecanes lIativam fſüb illis liceat comprehen-
Dlkkt dere. vid. Fritſch. Diſſertat. Acad- legal.
WncE 7. Interim Translativæ exemplum
C.llweik inter complura alia eſt in . F. §. 1.
„ (amm ad L. Aquil. I. 1. §. 12. de vi && vi ar-
ents, datn Mat. l. 1. C. de donation. l. 12. §. 1. de capt.
Alenmſs poſtl. rev. l. 10. §. I. l. II. §. 1. eod.
. C 2 1. 20.

U

pz DE IIIRE VENTRIS
l. 20. de vulg. pup. ſubſt. Negativæ
(quam alii privativam vocant) in .
1. §. §. de honor. poſſ. contr. tab. S. 5. I. de
Adionib. S&c. Poſitivæ (quam alii &
Affirmativam & Induétivam cogno-
minant) illuſtriſſimum unum in I.
7. & l. 26. ff.de ſtat. hom. ubi is qui non-
dum natus & in utero materno ad-
huc eſt, fingitur jam natus eſſe, quo-
ties de ejus, ventris inquam, com
modo agitur. 3
II. Cum igitur venter pro nato ha-
beatur, quando de ipſius commodo
agitur, ex iſto principio conſequi
videtur, uſucapionem præſcriptio-
nemque contra ventrem nec inci-
pere nec Cœptam currere, cum enim
in pupillis tale jus obtineat l. 3. C.

a. non objic. long. temp. præſcr. add.
. 45. pr. ff. acq. rer. dom. l. 10. 4. m. ſerv.
amitt. idque jus plus commoditatis

habeat quam poſtea in integrum re-
ſtitui, nullus dubitationi locus re-
lictus videtur, quin memoratum
pupil

.

Aonn is
5 Arn
M/
Nu ntt
iflen
eminthe⸗
Nufner

uuncdina,

Mn tnmnn
nfriirlu
intudh
ANm
Wennke
n in

Nin
Emar

k

NE
Ne
ſamn Voen,
ttch de,
Ne (qum d
Kiren n
lmmm unmt
Mnlhiögin
ted ntemo⸗
mnutbeſol
Binun, an

kroorolu
hün onmnol
agid nner
en rrint
eutrem nee .
Unere, cumti

Obüneat 1=4

nb. e

n l n,

68 Comnnen

1 ⸗RMR
titioni bos

PARS II. SPCTIO JI. f3
pupillorum jus etiam ad illos qui in

utero adhuc funt, extendi debeat.

III. At huic opinioni noſtræ tene-
bras offundere videtur Imperator
in l. 45. f. de minor. cujus verba huc
facientia ſunt hæc: Etiam ei qui prius

quom naſceretur uſucaptum amiſit, reſti-

tuendam atctionem, Labeo ſcribit. Reſp.
1. Dictum textum continere verba
narrativa: ibi: Labeo ſcribit: non de-
ciſiva. De qua diſtinctione add. Ga-
ſtel. Spec. juris proæm. num. II. Reſp.
2. Eſſe textum ff. cui per legem ju-
ſtiniani poſteriorem in l. 3. C. quib.
non objic. long. temp. præſcr. deroga-
tum ſit. l. f. 77 de conſtit. princ. Reſp.
3. Textum intelli⸗ e de Actio-
ne Publiciana Refcifſoria de qua §.
§. I. de actionib. I. 35. pr. F. O. && A.
Qui intellectus dictæ legis ut pateat
clarius, fingamus caſum: Titius
reip. cauſa abeſt, interim Mævius
ejus deomum uſucapit. Tum mori-
tur Titius uxore relicta gravida.

C 3 Quæ-

74½ DE MIIRE VENTRIS
Qucæritur, an hoc caſu venter doô-
mum iſtam relinquere debeat Mævio,
usque dum ipſe venter in lucem
prodeat? Negatur: ſed etiam an-
tequam naſcatur ſtatim ipfſi actio re-
ftituenda eſt: hoc enim ventri uti-
lius eſt. Si cui hæ reſponſiones no-
ſtræ non arrident, ilie (4) poteſt fe-

qui illos qui ſingularem exceptum
caſum in d. f. 27. f. de Minor. agno-

icunt „ quando uſucapio contra
deſfunctum cœpta tempore illo quo
venter in utero eſt, adimpletur

plane & abſolvitur, cujus exceptio-

nis ratio tunc in parvitate reliqui
temporis quo uterus geſtatur & uſu-

capio adimpletur, collocari poſſet.

IV. Sed & caliginis aliquid in I.

4 68. 24. F. de dol. mal. exc. reſidet.

Reſpondet (1) Qujac. 22. obſerv. 15.
&& ad lI. 4. 6. II. de iuc. in d. §. 24.
pro uſucapio ſit, legendum eſſe, nec
uſucapio ſit, quod firmare geſtit ex

jam

Balilicis, ſed Cicero I. de Faib. C. G.

NI

nn nt

umng,

de Gem
isagp
m e
Geheln
Mutiftnm)
ücian
Nehte
NKNN.
in

Plafen

ſneſ,
unhge
lu Ne

Antezn 4
Emit
Carenil

.

WN
id rente
ebeber et
atet in en
ed eim
mn Cor
in ventniu
eſontonenn
eoete
rem efotpnn
, Pn.
ai Gnm
more llo ade

uümen.

Ciseeir

NNrite ige

gettrnn Eli
loeni

n Agdid d

en reit
e.21 Mn
Nc in d
ndunm ele,1
nnure geſtt
10

1

PARS II. SECTIO I. 5/
jam olim vidit, mutationibus tali-
bus non corrigi jus ſed depravari.
Tu dic (2) cum Struvio f. de Ilſuc.
th. 10. n. . exceptum ibi contineri
caſum, quo res pupillorum per pro-
tutores (quippe quibus qualis qua-
lis rerum pupillarium adminiſtratio
competit, arg. l. 2. ibi: non eadem. ff.
de eo qui pro tutor.) alienata eſt. Vel
(3) uſucapionem ibi tantum a ſolo
temporis lapſu dic, revera non el-
ſe, per verba textus, ibi: rem ſu-
am, & non nocere. Vid. Hner. noſtr.
inj. vapul. coit. 6. §. 4. aut denique
(4) per l. ſin. F. de conſt. princ. ut ſupra
§. 2. Réſp. 2.
V. Superſunt nubeculæ ex I. 4. §.
1I. de uſuc. l. 2. d. I5. && l. 7. 9. 3. F. pro
emtor. Sed quæ cito tranſeunt,
ponderando, dictas l. 2. §. II. &l. 7.
§.2. non loqui de uſucapione quæ
durante ætate pupillari peragi poſ-
ſit, dictam autem l. 2. §. 15. loqui de.
vendita re aliena non pupillari.

4 SE-

/6 PDrE IIIRE VENTRIS
SECTIO II.

§. I. Eidem fundamento inniti-
tur l. 6. pr. F. de inoffic. tetam. poſtu-

mum ſcilicet eétiam tum cum adhuc
in Utero eſt, querela inofficioſi te-
ſtamentum paternum poſſe evertere.
Auguſtin. 4. emendat. 17. S. 1. Dubium
euiquam oboriri poſſet, annon hæe

diciſio mutationem paſſa ſit per jus
novum in Nov. IIj. C. 2. Nam cum

ſecundum communem & noſtram
de Nov. IIS. c. 3. fündatam ſententi-

am, teſtamentum, in quo liberi
non inſerta nominatim juſta proba-
bilique cauſa (qualis in ventrem nul.

lo modo cadere poteſt) exheredati

vel præteriti ſunt, ipſo jure quan-

sum ad heredis inſtitutionem nul-
lum ſit, conſequenter venter exhe-

redatus vel præteritus de nullitate

queri poſſit, ſequi videtur, que-
relam inofficioſi hodie ventri non
competere: qui enim alio jure ad
de-

I.
Encitou ne
Gen Umum
Gtin linn
rkiſtein.

4,
5 7

umui

ttCi
Elmtn ct,
inſeritl in
Huemiten
In K
üme iutet

(Un leedan

leiit
Mtir
fmu Migen
Eenenun
in
rtinmn
rtn
1

N
0 I.
neth int

tglin. oln
Im aum Al

inffilt mos applicat Cæſar. d. §. 2. I. d. inoff.

ofeererere
Pr Dobinn
t, Mnnonhe-
ſ Per iu
„ Mm am
n molnn
tan Knend⸗
n geo lbe
in Me
Nvengen nn
P)echetedetl
ire gun
udonen
rwentet elt.
1 de ulli

Videnr,

ie enm n
Ao !

6

PARS II. SECTIO H. ry.

defuncti bona vemre poteſt, non

debet ad ultimum hoc adjutorium,
querelam ſe. inofficioſi, convolare
d. 2. de inoff- teſt. juntt. l. f. C.de lib. præter.
quam regulam in ſpecie ad poſtu-

Sed ſciendum eſt, nullitatis reme-

dium ventri eſſe damnoſum, cum

legata ceteraque extra heredis inſti-
tutionem relinquat ſalva. Hac re
diſtinguo: Aut teſtator parens lega-
tis aſiem hereditarium enervavit,
& querela inofficioſi venter aget, ut
legata ſimiliaque oneroſa capitula
evertat. Aut querela nullitatis pin-
guior aut æque pinguis eſt & hac ſola
utetur.
II. At inquis: Mov. IIö. C. 3. indi-
ſtincte loquitur de liberis. Reſpon-
deo, venter inter liberos non eſt,
cum de ejus incommodo agitur,
adeoque tum præfata juris Affirma-
tiva fictio ceſſat.
III. Adhuc obmoveri video:

C 5 Que.

58 DE MIRE VENTRIS

Querelam nullitatis ſemper pin-

guiorem eſſe querela inofficioſi, ut⸗
pote cum hæc quinque tantum an-
nos duret, illa autem perpetua ad
30. annos vivat. Reſponſio eſt hæc:
venter utero materno nec 30. nec
5. annis ſe claudi patitur; adeoque
brevi iſto tempore quo venter ven-
ter eſt, nec 5. nec 30. anni ad com-

moda aut incommoda ejus quicquam

faciunt. .

.

W. Iſtud me plane non turbat,

uod nonnulli violentas manus di-

o textui, in 6. pr. f. de inoff. teſt.
inferant & pro: ſi in utero fuerit, ſi in
vtero non fuerit, inſerto ſc. non repo-
nere ſatagant, vid. Auguſtin. d. c. 27.
&& Gothofr. ad d. l. 6. Non poſſum
mihi temperare, quin adſcribam
verba difertiſſimi Cti D. Brandüä
collegæ quondam in Academia Duis-
burgenſi mei conjunctiſſimi: Luſitare

noſtros (verba ſunt præfati Jcti ad d.

Lb.) baud aliter ac pueri ſtragulis ſolent
220-

N
Gatt auni
omenmmil
er ani
hmlak
ume.
War
Bletn Lin
Micnik
umſom
Inuife
Füulne
K
left⸗

NN
Rkindffin:
ine mumm

Uen p Een
ie

terno dee S

Dn;aen
go venter ſer

mniag on

lcs Niuen

e n dude
Knms wund-
.k inf4
tan ſuntt
1t K, N
uguſtn r
6 Non ſol
guin Aottr

Cü D .

nAcenu
nCkilini,lt
kuiße
7

PARS II. SECTIO H. 79
quotidiana negationis ſua pupula, & infra
Næpiuſcule condolui & noviter jam nunc
iterum experior in l. 6. pr. f. de inoff. te-
ſtam. ubi loco: in utero fuit, Haloander
negative ſubſtituit, in utero non fuit. &
quid eſt, Benev. Leltor, fundamenta legum
ſubruere an non hoc eſt? At quo minus
tamen aliquam optimo textui vim faciam,
moveor imprimis arg. 9. S. I. de ber. S&e.
V. Sed ecce novum ſcrupu-
lum, Lector. Abſurdum eſſe dices,
unum idemque numero teſtamen-
tum mox ipſo jure nullum, mox va-
lidum, quod querela inoff. reſcindi
poſſit, ſtatuere. At vero novum non
eſt, inquam, unum idémque diverſo
reſpectu & nullum eſſe & ſubſiſtere.
Veluti ii ſervum tuum contra L.

Tliam Sentiam in fraudem credi-

torum manumittas, libertatis datio
reſpectu creditorum ipſo jure nulla
eſt, at reſpectu tui ſubſiſtit. pr. I. quib.
man. non lic. jundt, arg. y. C. de ſerv.
Pign. dat. l. 25. pr. f- de adopt. I. 30., 6. de
C 6 trans-

60o DE HIRE VENTRIS.
tranſact. Volui hoc exemplo uti, ut
pateret non effe titulos illos juris
de ſervis, manumiſſionibus &c. lo-
quentes ſilentio aut vViatorie trans-
eundos: cum & ad alia juris capi-
tula illuſtranda atque ſtabilienda
maximi uſus ſint. Nobileé etiam

exemplum præbet pupillus absque

tutoris auctoritate contrahens, ubi
obligatio reſpectu pupilli nulla, re-
ſpectu fidejuſſorum pignorumque
per tertium accedentium valida. l.
41. Cond. l. 59. de O. && A. juntt. l. 25. 9. 1.
quant. Leg. I. 21. ad Falc.

SECTIO III.
4. I. Quid? an non ex eodem fon-

te (ventrem tunc pro nato haberi
cum de ejus commodo agitur)

Auit, ventrem conceptum ex conjun-

Qione Titü cum Caja, cui avus (Ti-

W
n ſeot
ade, egee
heſius
tient
(aucontee
urmeke
cümN.
ur,
murtkrn
uE A

l
Aluntrr
iſeack .

tiüi pater non conſenſit, ſi ille avus i n

antequam partus edatur; mortuus

ſit,

WN PARS H. SECTIO I. cr

M ſit, juſtum ventrem poſt mortem
ort 4 . avi eſſe, conſequenter ut legitimum
N hbusde filium poſtea naſci? ita cenſeo: mo-
uiritu do ſcilicet Titius ille, poſt mortem

6 injig patris ſui (qui ventris avus eſt) cum
e ſin Caja ſua conjugalem affectum rite
Wle ae copulet. =
Nn . II. Hæc noſtra deciſio ulterius
uhmin,u confirmatur arg. pr. I. de ingen. verſ.
Alnl,1, Jußcit autem. néque enim in dicto
n enme textu occurrit favor libertatis, ut
tuin I Vinnius vult, ibi in not. ſed favor
NIN Partus. . 7. de ſtat. bom. .
1. 6. III. Sed an his non obſtat l. 12.
Kut. hom. Reſp. Partus vel primo poſt
0, I nuptias die natus legitimus eſt, 4d.
Pprinc. ſed non tenetur pater dubitans
neredenn ie patrem eſſe, id credere d. l. 12. de
No utn k Kat. hom. ibi: credendum eſt. d. lI. 3. 8.
nto n ult. ibt. Videri. ut contra patrem du-
Pumelin bitantem, pro partu ſeptimo menſe
aind nato ſit præſumtio juris, alia proba-
elt, lden tione à patre enervanda. l. 7. §. 12.
Ctur, mn F. de Pad. Aſt ſi partus ſeptimeſtri re-
C◻ 7 cen-

62 DE NMIRE VENTRIS
centior ſit, præſumtio pro patre dus
bitante erit, ut adéo tum onus pro-

bandi incumbat partus ejus matri.

Cuæ juris præſimtio hodie & tum
effectu ſuo gaudebit, cum fiſcus pro-
pter præcocem præmaturumvé con-
cubitü novos conjuges convenit. Ita
fi parentes, fileus, aliive quorum in-

tereſt, dubitanti, at ſi certum ſit ex.
gr. utrique parenti, filium primo
poſt nuptias die natum ex ſe editum

eſſe, aut ſaltem illi id ſibi certo per-
ſuadeant, tum quoad hos filius hic
omnino legitimus erit.

IV. Præterea & ex jure Cano-
nico & Conſuetudinario, poſſet quis
putare ſententiam G. 1. Zupr. propo-
poſitam ſtabiliri. Cum enim ſecun-
dum hæc jura liberi omnes illegiti-

mi ſubſequente juſto matrimonio
legitimentur: Vid. Brunnem. ad Iei Ele N
n. . de ſtat. hom. n. 2. Lauterbach. fF. wae
de bis qui ſunt ſ. conſequens videri pol-

WI
Eenermn
fifiklin
Iaſfeikr ad

äblkei,hu

W
0 ro tecl
tumons
w e nn
ocie Eten
hunffern
Curumrecon.
Contett l
Weqhonunin.

Certum ſten.

flun mim
Ile elium
ftietoher.
Nmisie.

ie Cn
io,Nofeti

1 Nenrr.

umenimſecn⸗
Cnnnes Uers
0 Muninon
Mruonenn i
Lanteibch/
Lensditenſe,

PARS II. SECTIO II. 63
ſet, matrimonio Titii eum Caja, poſt
mortem patris initò, ventres antea
conceptos legitimari. Sed ego non
video, quomodo hæc ratiocinatio
ſtringat: Falſum etenim eſt, ven-
tres vivente avo pro hominibus aut
liberis haberi, habereêntur tum enim
pro illegitimis, quod ipſis commo-
dum eſſe, dici nequit. Si igitur an-
te mortem avi pro liberis illegitimis
habiti non fuerunt, ſequitur eosdem
nec legitimari. Quicquid ſit, Brun-
nemannus ad d. l. 1II. ff. d. ſtat. hom.
n. 2. iſto argumento motus, ſenten-
tiam noſtram hôdie obſervandam
eſſe exiſtimat, quod & ego mihi
(etſi non ex principioe Brunneman-
niano) quam perſuaſiſſimum habeo.
V. Obſtare adhuc ſententiæ no-
ſtræ de jure Juſtinianeo vulgo cre-
ditur I. 11. f. de ſtat. hom. Reſpondeo:
Ne hic textus cum aliis capitibus ju-
risque analogia pugnet, accipien-
dum illum eſſe de caſu, quo Titius
in

64 DE MIRE VENTRIS
in eaſu ſupra poſito poſt mortem
avi à nuptis cum Caja abſtinet, quo
caſu non poteſt non venter ante avi

.

mortem conceptus illegitime naſci.

Hanc legis mentem eſſe, ulterius ex
eo colligitur, quod in d. l. 1. tali ven-
tri poſtea nato non tribuatur pater
(illum enim nuptiæ demonſtrant l. 5.
F. de in jus voc.) ſed tantum ille ex
Auo conceptus eſt, Cui in pr. d. l. I. contra-
diſtinguitur pater filiæ, qui ventris
avus eſt.

SECTIO IV.

Ex dictis ſponte ſua conſequitur,

ventrem inſcio avo; qui filii nuptiis
conſentire nolebat, eonceptum, ſi
avus ante nativitatem ventris con-
ſentiat, legicimum naſci partum.

g. I. Quin & ſi avus filii iſtas quaſi

nuptias antequam partus edatur ra-
tas habeat, partum & juſtum naſci
& toto conceptionis & geſtationis
tem-

—

WI
tnat in
n
m Aun
npbmun
Pbtins mle

ikmltn

KCeXh
lirn Bn

um

A

UIrnti

WN

n Nl nin

i edir
Rentereke
Bilegfine n
neſe, eiu
Gindlitr.

i ibiunn 4
Ardenonihnt

d kumm e
iinglueen
1 fin giſeni

10 .

iu anign

, Aiki
t, Coethun
en venmzin
n mGirnn
Gls fli itont
artselim
is & glre
4

.

PARS II. SECTIO WV. 65

tempore juſtum retro ventrem ha-
beri, nuptiis quippe retro confir-

matis, & ad primum conventionis

tempus retrotractis. Ea enim rati-
habitionis indoles eſt, ut vides in
L. 10. J. 1. de pignor. && hypothec. de qua
adde generalem & novellam legem
(ita Juſtinianus ipſe eam vocat) in
L. ult. Cad 5O. Macedon. Adde l. 25. C.
de don. int. vir, & uor.
II. Tu dicis: Quomodo id quod
ipſo jure nullum eſt, ratihabendo

retrotrahi poteſt? Ego dico, iſtam
conſjunctionem qua ſe primiter filius

inſcio patre copulat cum femina
non retrotrahi. Sed nuptiæ quæ
tempore ratihabitionis ſtabiliuntur,
illæ tam ab hoc momento ratihabi-
tionis (quo profecto juſtæ nuptiæ
factæ ſunt) retrotrahuntur ad pri-
mum ſuum principium. Ergo non
retrotrahitur aliquid ipſo jure nul-
lum, ſed ipſo jure ſubſiſtens,

§ E.

SECTIO V.

Cum ex ſuperioribus pateat, ven-
trem ex favorabili tempore quo in
utero fuit, conditionem ſuam ſor-
tiri, conſequitur ex matris, filio
forte iratæ, aſſertione eandem non

pendere l. 29. J. 1. de probat. I. II. MA.

9. de adulter. I. 6. f-. de his qui ſui vel &l.
jur. Dec. conſ. &. Gail. 2. obſ. 97.
Unde pro tali erit præſumtio. IIt

inexculabilis ſocordiæ & ſtultitiæ

merito arguatur filius ille regis, cu-
jus Doctores mentionem faciunt ad
d. l. 6. qui, nimium credulus, regno
ſe abdicavit, ſimulatque a matre ſibi
fuit condictum, ſe eſſe ſpurium.
Interim tamen probatione contrarii

præſumtio illa enervari poterit. I. 7.

G. 12. F. de pattis. Menoch. 2. Arbitr.
quæſt. Sg. . 1
KRKAECGTIO. VI.

Ex ſupra dictis deduco deciſionem

1

legis

65 DäE NIRE VENTRI8S

1
Huftal
rireinle
Pnten kive
Erönannen
lit.
MNa
ſminunone
tchindn
Aem, ei
m mur ſenm⸗

TVTH
10 V.

bu Mter
Atenpor n
fünen iung
er uti1
tünme encten
bni lr
elgai
,A/An
Niſrntn
nn 6 li
ünl d

etonenpoum.

merulu,ret
Ulegteinnt
Ee cle huin
Cbakone cunme
ereniſgtet

Menocb.2 4

10 N

educo decn⸗
5
1

PARS II. SECTIO VI. 67

legis ult. f. de collat. ubi collationi ne-

gatur interim locus eſſe, ſi quis præ-
gnantem reliquerit uxorem, eaque
ventris nomine in poſſeſſionem miſ-
ſa fuerit.
ſ. I. Mirum alicui videri poſſit,
Ventri non conferri d. L ult. cum ſa-
ne collatio ad commodum ejus cui
confertur . pertineat. At vero,
cum mater ventris nomine in poſ-
ſeſſionem miſſa eſt, pro ſecuritate
omnis ventri competentis juris miſ-
ſa cenſetur. Si ergo lHiberi reliqui ea
quæ a parentibus (ut aſſolet fieri)
auciora acceperunt, Ventri con-
kne poſſent, jam plura de defuncti

patrimonio conſequi poſſent, unde

ſequeretur, collationem illam ventri
in poſſeſſionem miſſo damnoſam
extituram. .J
II. Dices, poſſe tamen caſus emer-

gere quibus collatio ipſi quoque

ventri utilis futura ſit. Sume: Ti-
tius duos filios Mævium Sempro-
IM-

6 8 DE IURE VENTRIS
niumque habens, uxore prægnan-
te decedit. Mœævius conferre debet
20000. Sempronius 10000. In here-

ditate autem Titii non ſunt niſi ?000.

Hoc caſu, inquis, ſi collatio fieret,
ventri ingens obveniret commo-

dum, ſcil. ut loco 700οο. in quorum

poſſeſſonem miſſus eſt, acciperet
21000. juxta l. 3. ff. ſi pars hered. pet.

Aſt contra, de tali caſu leges non

feruntur I. 3. ſeqq. F. de LL. nec d. l.
ult. intelligi debet, cum rariſſime ac-
cidat. Rariſſime enim parentes ſe
ita exinaniunt, ut ſuæ temporariæ
ſalutis negligentes & prodigi, in libe-

roes maximam ſübſtantiæ vim ero-

gent. Quod ſi tamen talis caſus

eſſe voluerint, non dubito quin &
tum collationi, etiam dum venter

adhuc in utero eſt, locus eſſe de-

beat. arg. I. 2. && pen. f. d. ſtat. hom.
III. Sane dictam leg. ult. F. collat.
reſpe-

WN
feklunm
flmn E,
alulgum
renku
tuuurfen
tüneti: du

Aitllil
ulgu
Motmn ,
Rutit
nctkn
lyen
, 4 /

tame enlnu,
emergat, Mævius etiam Sempro- HAngehn
niusque caſu fupra poſito heredes

nann a
aſt iin
Fiie

NI
U
Gconlent
onſonrnife

lcollänin

enͤet cnnn.
o inden
, Nchet
hns kal
Cll Eus
Ell Ne4
in nüihmen-
in en,

tin enmd.

Kroctgpute
Mluntir vin e
tmmen tind di
ttlum Nng
n lt bent
On Cudto gun
cium Cun ſen
, hans
ng 3

PARS II. SECTIO VI. 69
reſpectu aliorum, non ventris, intel-
ligendam eſſe, præter ſuperiora,
eti em illud confirmat, quod venter in
hoc textu dicatur in poteſtate mori-
entis non fuiſſe, quod reſpectu alio-
rum duntaxat verum eſſe poteſt, non
intuitu ventris: hic enim moriente
B reſpectu ſui ipſius in pote-
ate patris erat. §. 8. I. de her. q. ab
inteſt. jundt. d. L z. l. p. ff. de ſtat. bom.
IV. Iſta legis ult. F. collat. expli-

catio confirmari poteſt ex L. II. C.

eodem, in cujus cum principio di-
Gum eſſet de poſtumis jam editis,
pergit Imperator: cum bhis etiam ſi ſui
Juturi eſſent, ſi vivo patre nati fuiſſent,
conferre debere man ifeſte ſignificatur. Par-
ticula ampliativa, etiam: tum illa,
ſi nati fuiſſent: indicant, loqui dictum
verſ. cum his etiam, de poſtumo non-
dum nato. Denique d. . ult. loqui
de jure antiquato quo non niſi ſuis
conferebatur, dixi Benedictor. collat.
6. H. ubi primum occurrit. naſcituri
. enim

70 DE HIRE VENLRISs
enim non ſui, cum non ſintin pote-
ſtate, hoc enim eſſet patris commo-
dum.

SECTIO VI.

Ex eodem printipio ſequitur,
jura ventris non prodeſſe tertio
ſi venter mortuus naſcatur: ita cape
l. 129. ff. d. V. J. nam quod ibi dici-
tur, nunquam liberos fuiſſe, id re-
ſpectu ipfius ventris, cum de com-
modo ejus agitur, falſum eſſe, ſu-
pra viſum eſt: vel cape iſta verba
de mortuis ut mortuis, de quibus
textus loquitur, qui nunquam liberi
fuerunt, bene tamen dum adhuc in
utero matris vitam traherent. Sed
analogia juris priorem ſenſum ma-
gis efflagitat. Igitur ſi verbi gratia,
venter querela inofficioſi teſtamen-

tum reſcindit, id ipſi ventri, etiam

cum vivus poſtea naſcitur, perpe-
tua ſerie prodeſt: Aſt ſi mortuus

2 2

nafca-

NN
ACNI,N.
nn

4
n

M

uimner

dͤct,

PABRS II. SECTIO VIII. „r

Uunitin naſcatur, ne alüs fictio illa jufis
sem proſit , reſolvuntur ante geſta, abo-
kntur, tolluntur. 11
10 VI SECTIO VIII.

ntiho Cnin
0 Polelk te
Gnlenniuen
um lon hid
kegtlle, x.
ie nnc an.
Ain e.
A a en
tis Ee gn
Cinumuunin
endumalne
A1tnnerent 8
Cren ſelinmg

Cum venter nunquam habeatur
pro nato, niſi tum cum de ipſius
Poneris comntus agitur l. 7. ff. de
Nat. homin. ſequitur vitulum embryo-
nem cenſeri venditum una cum
matre vacca ceu ejus partem l. 73.
F. de legat. 2. l. I. J. I. ff. de ventr. in-

ic. conſequenter evicto poſtea vi-

tulo (ſume hunc antea oppignora-

tum alteri fuiſſe) emtorem contra
venditorem ex emto agere poſſe.
Ita quippe juris eſt, ut non tantam
re tota ſed & parte ejus evicta,

urüreti emti actio locum habcat L. 1. K. 1.5.

noktcol en
li enn 6
1 nlleſn,
A Lm.

l. 39. G. 2. ff. I. 10. l. 6. C. de evittionib.
l. 23. G. 1. de uſuc. Cothofr. ad d. I. &.
Neque obſtat huic deciſioni Lex az.
F. cod. quia agit de ſtipulatione du-

plæ,

72 DHE IlIRE VENTRIS.
plæ, de qua in caſu vituli cum ma-
tre vacca, cujus vitulus eſt portio,

venditi at nunc evicti agi nequit.

Ratio diverlſitatis in eo ſita eſt, quod
actio ex ſtipulatu ſit ſtricti juris, at
emti actio bonæ fidei: Illa ultra ver-
ba ſeu rem quam complectitur, ex-
tendi non debet: unde & in dubio
contra ſtipulatorem interpretatio fit:
l. 57. J. 1. evict. lI. 94. V. O. at hœc latiſ-
ſime etee per omnem ſpeciem æqui-
tatis
de Action. Frantzk. f. de evittionib. num.
y5. Imo dicis tu, non valet hæc

reſponſio propter l. 42. f. evictionib. (Il

Sed reſpondeo, eandem intelligen-
dam ex lege ſubſequente utpote ei-
dem immediate cohærente, adeoq;
accipiendam eſſe non de acétione

bonæ fidei emti, ſed de Actione ſtri-

ti juris ex ſtipulatu: nihil enim cer-

tius quam legem legi in ff. ſæpe cohæ-

rere: ut adeo neceſſe non habeas di-

exilis. l. 7. de negot. geſt. §. 20. I.

cere in partu hominis ſingulare quid
dhac

MW.
en iate d⸗
mminn

Ä A

Vahinul

Dlgen bu⸗

illu r
dili en
nenlnet n
lriciini,
lulrerer.
Cnhetin,g
We Ninid
tmittctttnt
6N0 khaelid
Wenſeienani
dn
Amdrm
I, WNN.
rl f n
eunken intle
Heſnente nn
auhtelte,
ſ non e
ed Ee AMon
eu hilenn
hlegiinkklrre
dk NOnfake
mnid hin

PARS II. SECTIO VIII. 72
hac in parte occurrere propter di-
gnitatem hominis arg. J. 37. I. d. rer.
div. . 9. f. ad L. Faldd. de quo po-
ſteriori alias confer Burgund. tr. de
evittionib. cap. 55.. num. 3. Frantzk.

d. t. num. Iy7. Ad præfatum ſenſum

quo accepimus legem 22. de evict. in-
tellige & legem 36. eod. junttis l. 56. H.

2. && l. 43. eod. Enimvero non eſt no-

vum ut priores leges ad poſteriores
leges trahantur l. 26. ff. de legib. Ce-
terum quod dixi, ob partis evictio-
nem non dari actionem ex ſtipulatu
ad duplam, id exceptionem patitur
(1) Si partis adjectio facta eſt d. l. 56.
H. 2. & de tali excepto caſu capio l.
34. §. 1I. F. eod. argumento d. l. 26. ff.
de Legib. nam quod nonnulli d. l. 24.
§. . ita accipiunt quaſi ibidem ſer-
vus non pro parte ſed totus evictus
eſſet, id non permittunt verba tex-
tus, ibi: quia probavit eum commu-
nem eſe: ſane enim qui probat, aliquid

ſibi cum altero commune eſſe, is

non

74 DE IIRE VENTRIS

non probat, nec ergo dicit, ſe ſolum

aut ex aſſe ejusdem rei eſſe domi-
num. (2) Si pars homogenea ſit
evicta arg. d. I. 56. J. 2. Quo in textu
ideo ſtipulationi duplæ in evictione
Ppartis hominis venditi (niſi partis
adjectio facta ſit) locus non datur,
An non poteſt videri homo evi-
Rus cum pars ejus evicta eſt. Conf.

l.36. d. t. Sane ut hæc ratio ſtringat,
neceſſe eſt, ut parte homogenea

(quæ ſcilicet nomen totius retinet
cx. gr. fundus) evicta, duplæ ſti-
pulationem admittamus. Cum ergo
ſervitutes aliaqque rebus inhærentia
jura, partes eorum non ſint, aut ſi

ſunt, ſint heterogeneæ, ſequitur ob

eorum evictionem emti quidem,
aut quanti minoris, non tamen ex

ſtipulatu agi poſſe, niſi ſcilicet & eo-

rum mentio facta ſit l. 4. G. f. I. 46,

l. 48. 49. f. de evittion. l. pen. eod. Ie 35
H. 3. V. O. I. &6. contr. emt. l. . Zdit

edidt. I. 41. att, emt.

ENN
elo dctl
En re Z
n Nonbere
Nenlti d
E)bon wndr
Tlen unm
ich el
thur mti Kunr
en win ire
Cin, GN
Un gon int,
rtet, ſl
em entl
Ni, NöNtm.
lleniſäligl
hſtle
Kin A
Utn ent. 14/ 7

PARCSII. SPCTIO IX. 75
SECTIO-IX.
Memorata I. 9. f. ad L. Falcid. Præ-

bet nobis elegans exemplum & con-
ſequens iterum regulæ modo itera-

tæ, ventrem non haberi pro na-
to niſi reſpectu utilitatis propriv,

non tertii. Quid enim? cum ratio

Legis Falcidiæ ponenda eſt, quod

regulariter (ſecus enim eſt, ſi de-

trimentum in ſpecie legata emer-

gate, aut cauſam ex contractu fa-

Ctowe defiincli trahat. l. 9. l. 30. l. 46.

G. 1. f. ad L. Falcid. l. S8y. eod. §. 10. I. de
legat.) fit reſpiciendo tempus mor-
tis O. 2. I. ad L. Falcid, tum anima-
hHum ventres, ceu eorum portio-

nes & fructus. l. I. Q. 1I. de ventr. inſp.

I. 42. de evitt., augent animalium pre-

tia d. I. 9. jundt. d. I. 22. Diverſum eſt

in ventre humano d. l. 9. quia partus
nondum editus, homo non reéëte fuil-
ſe dicitur, ut ſubjicit d.k.9. Q. 1. quo-
rum verborum hic ſenſus eſt: Ven-
D 2 trem

76 DE RE VENTRIS

trem ancillæ prægnantis non au-
gere patrimonium defuncti, quo-
niam verſamur in materia tali, in qua
venter pro nato haberi natusve aut
homo dici non poteſt, in qua ſcil.
non agitur de ipſius ventris com-
modo, ſed de commodo legatario-
rum, qui pretium ventris heredi in

quartam Falcidiam vellent imputa-
re, quibus in caſibus venter non eſt

homo quo ad effectus juris, ſed nil
niſi portio viſcerum maternorum.
I. I. O. 1. ventr. inſpic. Unde notanda

duplex circa ventrem fictio, una

affirmativa, qua in commodis ſuis
venter natus eſſe fingitur: altera

negativa, qua quoties de commo-

dis ventris non agitur, venter, etſi
animatus d. I. 9. adeoque homo, ho-
mo tamen non reputatur. Ut vi-

deatur ſub tali diſtinctione conci-

liaſſe Ctos noſtros diſputationem
veterum, an Embryo ſit animal? de üng
qua Speckhan, 1. quæſtion. 74. .⸗-r. Gi
EGo-

9*

IWI.
Cot 4
1 in n
err, Ar
Cetntunn

gin we⸗
l nmen
Ann Wei⸗

X. 77
EEENIH PARS II. SECTIO
DNNN

cur non,
dn de Gochofk Buc vaccg“ Ci
teenunts n is, augetu vaccæ? 4e
Un „ „ uis, atque JI.
n leinii, In tre, æque on eſt g. 37.
nutni ven t in fructu n
inmgen ſcilice .
beintik diviſion.
coſ. ; rer.
ek,in ul I0 Xx.
s elti SECT Aio. K.
4 9
unnth gt memorata fi Civilis,
n vntiöhert Plane cum ſolius juris leci-
no uidem m ad
n ſelent imt cio ſit ꝗ le eande is naturæ
ſbre r torn ti⸗ . r1, ma juris
sfenterwne ſequitu 7 rſias 1 Tho-
g ins, , con atrove ate D.
En ins, Kut das con inaccur. . 51.
den i. Unde i divin. 2. n.
In enoron, dhiberi. „— risprud. regula-
NE W inſtit. Iu rtales regul.
malure nales t le⸗
em iur ex ademn deciditn n matr. de cuſto-
hoummcdsl iter ad in * ceptum nos &
fgtu: dbligan, cum e obſtringat oſtris
Nste n Oblig. ſocialita is in lumbis um
tls de dienda ſteris noſtris in hi ſccunchen
t. Fentt: oſte itutis, cum . ipſo-
Ntor, Pomre ipſis P conſtitutis, uoties de brer
ee hond adhuc Igatam qh habeant
ihn. I lam vulga itur, fictio,
du regu 1odis ag ſt ea ficti.
tincione a comme um I. eft tan-
lincio rum Ver jvi: no
0s Clontthn pro jam Dalß. ere poſitivi: dum-
Fan be dixi, juris D 3
kuft

7g8. DE MIRE VENIRIS
dumque 2. regulam illam vulgatam
non pertinere ad liberos quos-
cunque naſcituros, ſed ad ſolos
ventres, ad illos inquam naſcituros
ſolos, qui jam in utero ſunt I. 7. f. de
ſtat. hom. minime ad illos, qui adhuc
in lumbis ſunt. Interea ſtatuo ta-
men, unumquemque ad matrimo-
nium ineundum regulariter obli-
gari, ſed ex alio fündamento, quod
deſumitur ex ſocialitate humana
ejusdemque cuſtodiendæ præcepto
naturali: vid. D. Puffendorff. 6. de
jur. natur. & gent., c. I. 6. 7. & D. Tho-
maſ. d. cap. 2. n. 49. Conf. D. Bec-
man. polit. parallell. cap. 7. G. I. Ce-:
terum memorato fundamentô inni-
titur & mutuum conjugum adjuto-
rium, ut dixi Irner. injur. Vapul. coit.
32. g. 11. .

SECTIO XLI -—

Nunc nota ſis exceptionem regu-
. læ:

EIm PARSII. STCTIO N. „9
n hn a Iæ: Ventrem intuitu tertii pro nato
1 en a non haberi. FEa enim falſa eſt in ca-
, k N ſ quo alicui quid relictum ſub con-

numin ditione, ſi alter ſine liberis deceſſerit.
len nt ,,. Ni quis enim prægnantem uxorem reli-

.

lxqid querit, non videtur ſine liberis deceſſiſſe:
Unern kanot inquit )C. in l. 157. f-. de R. J. Ergo ſi
Uum dicam: TZtio do lego mille, ſi Cnjus ſine
A liberis deceſſerit. Si Cajus ille uxorem
pPrægnantem relinquat, Titius nihil
u conſequetur. vid. Jac. Gothofred.
comm. ad d.I. 187.

PARS TERIIA.
SSSECTIO I.
em In A T. ecce his diebus quæſtio pro-
. r MMl ponitur ad caſum incidentem.

Titius mortuo patre ad bona quæ
vitalitia aut Lyffgewins⸗Goedern Cli-
UVenſes; aliique vocant, admanuandus
(ignoſee verbis, Lector, uſu ſeculi,
ehünment etſi non argentei, aurei alteriusve
. D 4 ele-

1

go DE HIRE VENTRIS
elegantioris, valentibus) tribus li-
beris uxoreque prægnante beatus
manum pro ſe, liberisque in dictis bo-
nis acquiſiturus (de Handtwinnen id
vocant) Ventri quoque ſuo geſtit
proſpicere: quæritur an poſſit de
Jure dictam manum acquirere pro ſe
Proque liberis quatuor, computato
inter eos Ventre? Reſpondi, poſſe.
Idque vel argumento legis illius bi-
membris ſupra viſæ: intelligo Legem
7. ff. de ſtat. hom. Ex cujus textus
priori membro fit talis regula: Ven-
ter habetur pro jam nato, quoties de iĩpſius
Ventris commodo agitur, add. . 221. f. de
V. S. & retro dita. Certè cum Ven-
tri commodius fit per patrem ad bo-
na illa vitalitia admanuari, quam
poſt patris forte fata ſumtu poſtea
proprio & majore (per procurato-
rem forte aut tutorem ſumptuoſio-
rem) manum ſihi parare: quis non
videt habendum Ventrem pro nato
hactenus, ut una cum fratribus in A

WI
PlUria ſint
Nürn
n g
1D nn

1 Mre

Wunts feind
Ihrn
Mdun
1 kli
.
Nmummin
s Alln
rüncvnr
nenu
m cl

“

rre

ſſeten

E
1

NN
Ettiu)tin
Mrpnute de⸗
Niaen lin
Mahotlnne
ogle o e
i n
umeeitgen
, CMNplt
lepon,
no kei lii
ntingn
Er is tin
Msreglu .
n Anglihin
en/4
Cemtanm ſen.
Tktenbe
munni, Can
lunm
Oer want
n inpghin
te: giin
Nhen pon

P ARS III. StCTIO I. g

Stis bonis vitalitiis admanuari poſ-
ſit. .
G.I. Nihilominus hæſitatum memi-
ni propterea quod nomen admanuan-
di exprimi debeat, adque librum re-
ferri: quod te Boeckſetten appella-
tur. D. Feltman. de jure in re cap. 6.
n. 22. Reſpondeo: præſumtionem
regulariter faciendam eſſe in par-
tem meliorem: per vulg. cumque
maſculi & animi & corporis dotibus
ræ femellis regulariter magis à
Natura inſtructi ſint: Ariſtotel. 1. Oe-
con. 3.. add. Cellar. I. politic. 2. num. 29,
præſumtio ſane in dubio erit, ma-
rem utero materno claudi, non fe-
mellam: quo & Germanorum Bel-
garumq; phraſis vernacula johannuli
in cella qua ventrem in familiaribus
ſermonibus cognominare ſolent, ex-
acte vergit. Quemadmodum in feu-
dis maſculinis eadem præſumtio no-
tabilem effetum habéet, ut ſi vaſal-

intbunt Ius ſcilicet relicto ventre decedat,

4

D py hic

9g2 DE IMIRE VENTRIS

hic interim ceu præſumtus maſculus 1

(ceu femina enim non poteſt) in
poſſeſſionem talium feudorum mit-
tatur: veluti Doctores de Herma-
phrodito, qui cum ſexu utroque

æque polleret, neutro electo (eli-

gere enim, ceu debitor alternati-
vVuùs, qui reipub.,. aut marem aut
feminam præſtare tenebatur, po-
terat. I. 10. ff. de jur. dot. G. 33. I. de
ackion.) deceſſit, ut tum pro maſculo
reputetur, ſimiliter concludunt.
II. Cum ergo maſculus interim

Venter reputetur, quid obſtat, quo

minus ei nomen aliquod indatur,
eôdemque ad librum ſoôlemnem re-
feratur? Sane & extra & ante ba-
ptiſmum & poſt eum, nomen ali-

quod aſſumi poſſe, aut illi quod quis

Jam habet addi, vel (ola illa ingen-
tiſſimni amabiliſſimique Servatoris
noſtri ES U Chriſti præduleia no-
mina“, plus ſatis evincunt: ut non

ablegem quemquam ad Juſtiniani

no-

Mtüknl
ens NM

(ECh mebenn

Aeengtet
Ieer
nncht
Allan nn

1l

1

Mi e

Aki

0

ENNE
ntenis
non ch
In ficonnt
Wors e n
etd echi
lchtor Nten
W inen :
e tenthand, 1
Aſal
uunmnonmtn
pconchden,
falk intein
gul cctr,
Ainug inen
n Dkmmen k
Atn & N.
en Nen

VAtictolge.

lſhnla
ncbe Nntn
recllin
gfinennttitt
m id ,N

4

PARS III. SECTIO I,6m. 8 32
noſtri compluſcula nomina tum ali-
bi, tum in inſcriptione Procmii In-
ſtitutionum varie apparentia, quæ
omnia extra baptiſmum ipſi acceſſe-
runt. Dixi 1. aphoriſm. 1. De Papis.
Romanis res nimis nota eſt, nec ad-
dam quicquam, niſi meminiſſe lubet
Johannis XXII. qui antea Jacobus
de Oſſa vocabatur: Hic cum ad
Pontificalem dignitatem eligere
quem deberet, ſe ipſum thronum
conſcendens elegit ſub effato: Ego-
ſum Papa. Eſt hic idem ille, qui Cle-
mentinas à Clemente V. Pontifice

Romano cœptas, hoc marte præven-
to, publicari curavit. Læt. biſt. un.

Germ. Cap.23. ſect. 2. Lauterbach. colleg.
F. prolegom. G. 9. num. 9. Thulemar.
Ocovir. cap. 24. n. 5&7. 5ö. ⁵9.
III. Tu dicis: Ventrem tamen
mortuum naſci poſſe, conſequenter
tum omnem factam admanuatio-
nem inanem fore. l. 129. f. de V. S.
At nihil hoc abſurdi eſſe, dico ego:
D 6 non

84 DE IIIRE VENTRISs
non magis quam ſi vivi liberi aliive
homines vivi admanuati demortui
fuerint: uti hoc caſu manus adma-
nuatorum perit, ita & illo. Sane
abſurdum dici nequit quod ex na-
tura alicujus rei profluit: duid au-

tem magis naturale heic e

Aor c0 han data (vocantur enim,
ut dixi, Lyffgewins⸗Goederen) corpore

extincto pereat? Ergo venter de-

mortuus utetur heic jure communi.

IV. Eadem ratio eſt, ſi vice præ-

ſumti ſperatique malculi , puella

enata fuerit: neque enim, ubi no.

men alicujus abſciſſe requiritur,

fœmininus ſexus ſub maſculino la-

tebit, quemadmodum in genere
alias mentem voluntatemque lo-
quentis inſpiciendam hanc in rem
eſſe, videre eſt apud Goddæum
commentar. ad l. I. f. de V. S. num. 51.
ubi num. 52. ſubjicit exemplum a noſtro
non omnino alienum ex I. I. J. quare 1.

e poteſt,
quam ut manus, id eſt poteſtas ali-

ie e
uinfi
naltn, hn
ittunt
Unuit
ſiim imn
Pper artr
tm Lrmir
Molu knel
Ne bun

Uprkrume
Men
ant
1 1

an FPARS III. SrOTIO I. 85
mucd de ventr. in poſſeſſ. mitt. addendo: ut eo
däinn e loco poſtumi appellatio ad poſtumam non
. “ extendatur, teſtatoris voluntas effecit,
Ne qui adjiciendo verbum (unus) manifeſtum
Alt lol au reddere voluit ſe de uno, & quidem ma-
En ſculo poſtumo, tantum cogitaſſe. Sed
etee et poterit cautelæ inſtar hic præbere
Aiefnt ut tum alternative & eventualiter
nemn maſculus femellaque denominen-
Clinmm tur adque librum referantur. arg. l.
Ienn e. 1. J. 4. f. Jquod legator. Vel, ut decla-
monmm., ratio fiat, ſub nomine maſculi, etiam
Ddime debere feminam comprehendi. Vel;
Mi,umh ut nomen & moribus & feminis
Ptin Aim commune indatur, ex. gr. Mariæ &.
ie rnnn, V. Eadem ratio eſt, ſi plures
Pmlokr poſtea infantes prodierint. Etſi
In enn enim præſumtio ſit, tres ventres
utende b ventre materno claudi. vid. text. in
nbmenm 1.7. ff. de reb. dub. Il.3. f. ſi pars hered.
CNr pet. & füpra parte 1. Netlion. 5, credo
evm tamen eam præſumtionem parum
mini concordare cum vulgatiore viſione
mortalium, qui proereationêm libe-

4 D 7 rorum

96 DEMHIRE VENTRIS
rorum, ſimultaneam certe, rariſ-
ſime pro ſcopo matrimonii habent.
add. Cyprian. Regner. & Grœnew.
add. l.3g. unde & Belgæ & Germani,
in præfato ſuo idiotiſino, ſingulari
numero ſemper contenti ſunt. Sunt
fateor exempla tergeminorum uno
partu editorum, qualia & d. I. 3. α
d. l. z. memorat & paucis abhinc
annis urbs Duisburgenſis in reve-
rendi nobisque dum viveret amiciſ-
ſimi Leurſi V. D. M. ædibus vidit:
ſed ſunt talia extra vota hominum,
ut dixi. Si quis tamen contra com-
muniorem hominum viſionem hoc
voto ſit, ut in tres ventres manua-
tionem fieri geſtiat, id ipfi permit-
tendum cenſéo. arg. d. 1. 3. && d. I.
7. jundt. I. 27. C. de teſtam. I. 32. C de
appell. Tanto magis quoniam ea-
dem tergemini partus raritas olim
erat, quæ eſt hodieque, & nihilo-
minus dictæ leges . de reb. dub. && l.

3. ſi pars her. pet. promulgatæ ſunt,

vid.

.
Gn
PFelänen,
eelanrnp

Mein nt,n
utimoni hie
EGIN
Uhr Ge
dutſno, inge⸗
nteniſt N

Ctgemionmmm

guln Alle
. us D
tlpenls in er⸗
n ſlert mid⸗
Maubosrit:
1Whhemmu

In güonen toe
8ſenres nunuu.
hit l ent.
ſten. ,n
anim
Atus nitb d
ane, E nin
onuirl

PARS III. SECTIO I.‚. 87

vid. Stryck. iſ. mod. ad d. t. f. ſi pars
her. pet. ubi mêmorat civitatem Stral-
ſundenſem exemplum notabile præ-
buiſſe, dum A. C. 1672. à Kalend.
Januar. ad feſtum Paſchatos trina vi-
ce caſüs editorum vivorum trige-
minorum extitit, veluti & Franco-
furti ad Oderam quatuor liberos no-
viſſimè uno partu editos, aliamque
feminam bina vice tres liberos pro-
tuliſſe refert, addendo, ergo lex hæc
ad abolitas non referenda, præſertim

cum levi incommodo afnciatur filius, quod
wenNIHe.

tantillum temporis, dum partus edatur,
expedtare teneatur. Hoc facile largior
hanc legem (A. !. 3.) Abpius ex ignoran-

tia nonfuiſſe obſervuitam: quod ſi tamen tu-

tor ventri dutus, vel etium ipſa mäater

in diviſione hæreditatis hoc urgeat, lex
omnino obſervanda erit.
VI, Iſtud etiam optime vidit me-
moratus D. Feltman. tr. J. jure in re c.
6. phraſin illam Handt⸗winnen conve-
nire vocabulo latino manus: ut ma-
nus

989 DE MIRE VENTRIS
nus idem ſit quod poteſtas, etiam legiti-
ma. Probat id ex Seneca 3. controv. 3.
Plaut. Aulul. att. ult. ſc. ult. && pr. I. de liber-
tin. Tu adde ſis g. 6. I. q4. m. jus pat.
pot. ſolv. l. 4. f. de . && J. Fallor? an-

non & huc pertinet illud Ovidü:

An neſcis longas regibus eſſe manus? Ex
quibus ſponte ſua profluit intellectus
legis 2. J. 1. infin. F. de O. I. ibi: omnia
manu à regibus gubernabantur. Ubi
manus, non legem à Regibus promul-
gatam notat, etſi ita velit Paul. Voet.
ad G. 6. I. de jur. natur. ſed poteſtatem
(etiam non violentam, Cotbofred.

ad d.l. 2. G. 1.) In Jure Feudali ſimili-

ter manus vocem invenio: veluti
cum dicitur, feudum in manu domi-
ni refutare. 2. F. 9, & 2. F. 4. item:
niſi judicio e& juſtitia dittante alter de manu

ua illud eripiat. 2. F. 27. J. 2. Eodem-

que ſenſu Florus lib. 2. cap. 8. ”Niαπ
ait in manus ignavi Regis Antiochi inci-
diſſe; & lih. a. Cap. ult. ubi de clade Quin-
tilii Vari: ſigna & aquilas, inquit,

r Aammke⸗

WN
Mhrind
ft g
unt mi⸗ 1
M, un
Atüpnrünt
komdu

ſeiwenet⸗
.MR—
pfpiünen

E PARS III. SECTIO I. 89
Pnipeint adbuc Barbari (Cermani) poſſident, ter-
lut , nn tiam fignifer prius quam in manus hoſtium
uönh veniret, evulſit, merſamque intra baltei
4Ier1 Jui latehras gerens, in cruenta palude ſic
SHlII Zatuit. Hujus ſignificationis etiam eſt
int Und is manus mortua, cum ſcilicet bona im-
Gnitum mobilia perveniunt in poteſtatem ta-
Dohütiekh lem, quæ privilegio munita, talia
E bona oneribus patrimonialibus ſub-
Mmim Ii trahit, adeo ut reſpectu reip. talia
ghu unt. immobilia, ad collagia eccleſiaſtica
thTE aliaque privilegiata nunc pertinentia,
In Anden quati ſint mortua atque è& numero
mn, n rerum reip, obnoxiarum exemta:
Uefaulim. Unde & alicubi terrarum tales col-
mn kli lationes in manus mortuas, utpote
rümmun. fiſco maximè damnoſæ „niſi amor-
Guli ken iſatio impetrata fuerit (id eſt Prin-
memknm ceps ſpecialiter conceſſerit poteſta-
, ſr n tem in manum mortuum immobile
1gu aliquod transferendi) prohibitæ ſunt:
. Hil in Quemadmodum in Ducatu Magde-
As burgico bonorum feudalium trans-
iiu latio ad manum mortuam absque ſpe-
ifi . ciali

90 DE IIIRE VEN TRIS

ciali permiſſione prohibita eſt. Dixi
2. ſiciliment. 122. Carol. du Frene gloſ-
Jar. verb. manus mortua. Speidel. ſpe-
cul. voc. amortiſatio. Schweder intro-

duct. in jus publ. part. ſpecial. ſect. 2. cap.

I2.: num. 9.: Pritſch. u: ewereitat. jur. public.
7. Ex dittis Emancipationis,: Manu-
mifionisque vocabula lucem accipiunt.
VII. Iſtud adhuc, antequam hinc
abeam, videamus, quid juris ſcil.
ſi manuatio in maſculum ſub nomi-
ne Titii facta, deinde Titia filia præ-
ter parentum ſpem & vota enata,
Titii mater denuo concipiat, &
tum demum menſibus actis, Titium
lætis ſucceſſibus enitatur? Dixerim
in Titium manuationem antea fa-
am prorogari non debere. Enim
verò contractus valent ex placito,
I. 1. J. 2. F. de patt. at hoc caſu placi-
tum contrahentium reſtringitur ad

eum, qui in utero eſt: at talis non! 4

eſt poſt admanuationem in alium
ventrem directam conceptus. Vid.
Me-

MI

ſdtrnd
cktonmeu
Drn rre

fhhligited

ünttnmaer⸗

Ge n, A

4

EH
lin PARS III. SECTIO I. 91
nl ükan Menoch. 2. conſil. 220. num. 1I3. Ac-
Rͤ *Rl cedit contractus non valere niſi ex
B . duorum pluriumve conſenſu d.l.I. O. 2.
nfi ſinn A Titii caſu heic poſito conſenſus
lanctic, nullus eſt, ne quidem fictus: Non-:
entis enim nullæ ſunt affecfkiones,
u, ut Philoſophi decidunt. UIItimarum
amun voluntatum, quæ ab unius voluntate
Menpun dependent, alia ratio eſt.
n II.. VIII. Sed & dubitatum füit, quo-
In modo conſênſus ab embryonc ſive
EeInfin. ventre interponi poſſit? Reſpond.
nGman Si bona hæc vitalltia ad peculium
MNgit, ventris profectitium ſpectant, pater
hbrkIin contrahet pro ventre: in tali quip-
numiliem pe peculio pater & filius ſunt una
nmaunt perſona. . 4. I. de inut. ſtipul. At
net hin quia hæc ratio in rebus, quæ patri
n andhe per liberos non acquiruntur, ceſſat.
the ci A J., G. 4. in fin. ſequitur in adventitiis
nItlrmtm? aliisque ventri acquirendis bonis
Aeatisn aliam rationem decidendi quæren-
inennd dam, quam petimus ex l. 18. C. de
onkin, jur. qe liber. & l. ult. J. 3. 4. Cce
N 0n.

92 DE MIRE VENTRIS
bon. quæ liber. ut pater in hiſce bonis
ſcil. veniat tanquam legitimus admi-
niſtrator. Et ita utimur: ait Vinni-
us comm. ad d. O. a. in fi. quod cer-
tius erit, ſi dixeris hodie alterum
alteri ſtipulari, aliamve obligatio-
nem acquirere poſſe. Feltman. de jur.
in re c. 30. n. 97. Schilter. exerc. §.
num. 329. && exerc. 33. J. 31. Grœne-
Wweg. dd g. 19. Damhouderum, Gro-
tium, Chriſtincum, Gudelinum,
Sandium, Straccham, Rebuffum,
Peckium, Radelantium, Wielan-
dumque hanc in rem adduxit Groœ-
new. d. loc. de inutil. ſtipul. num. 6.

Addo Teſmar. 1. diſert. Academ. S. theſ.

7. Bockelm. ff. d. tit. num. 21. in fin. α
tractatu de different. Juris civilis, ca-
nonici & hodierni, cap. 36. Mævium
2. deciſ. 112. num. y. Cothmann. 2.
reſponſ. 5a. num. 987. Brunneman. adl.

10. 25. 26. ff. de pact. Cevarruv. in c.

quamvis p. 2. . 4. num. 2. Gutier. 3. pratct.
quæſt. 97. Fab. Cod. 2. 34. def.x I. r
=ð briel.

th t, e
ier Mnnd
an

AngSalg

mi

1 ülr,

UW
inn: i

un
an holie Nen

Aume Ullgaß
ekermne
Whler enn

19, 1 Cee.
Mulknn 0n

n, Clltlun,
un, Nhdim

Cüm, Wicer.

Een Alut

l Nm 96

Aun,
n air G
n cu,
, 6 Min
Cochmann¹

Nunnenn 44

Cimn 14
4Cittrpi
1 le
Ure

PARS III. SECTIO II. 93

briel. 32. de V. O. concl. I. apud Teſmar.
d. th. z. Stryck. de feud. 3. quæſt. 17.
IInde & mater, ſi pater non adſit,
manum ventri acquiret, aliusve
tertius: adeo, beneficio hominem
afficere, hominis intereſt, . 7. F.
ſerv. export. Conf. I. 39. N. C. Dixi 3.
aphor. 95. I ſicil. 99.

SECTIO SECUNDA.

Lidem fundamento quod ſect. 1. in
princ. jecimus, innititur ſectio
altera, Ventrem retrahere poſſe
prædium à patre venditum, in ter-
ris videlicet, in quibus Retra-
Qus Gentilitius obtinet. Tiraquell.

tr. de retratt. linear. O. 1. gloſ-. 9. num.

184. Stryck. tr. de ſucceſſion. ab inteſtat.
diſ.7. cap. 2. num. 24. & diſſertat. 6. cap.
2. num. 20. & Doctores ibi addutcti.
G. I. Quid hoc ad jus ventris? dicet

aliquis, cum idem retrahendi jus

etiam ad eos pertineat, qui tempo-
re venditionis nondum Ventres
fue-

94 DE MIRE VENTRIS
fuerant, ſed poſtea & nati & con-
cepti ſunt. W'aſſenaer. ad F. 5. I. de
ber. quæ ab int. def. Bockelman. comm.

ad ff. tit. de reſcind. vendit. p. m.b6va. quod

firmari poſle videtur per Nov. 118.

c. I. khi : deſcendentes N. B. cujuslibet ün
naturc. At ego contra ſentio;, ſta-

tuoque tales poſt venditionem con-

ceptos, ſi alli ex eadem Gente ad-

ſint conſanguinei, jure retractus
gentilitii non gaudere. Movéor
co, quod jus hoc Retrackus contra
diſpoſitionem juris Civilis ſit indu-
C(tum, I. 14. C. de contr. emt. conſe-
quenter ut leges eundem conceden-

tes ſtrictiſſimæ ſint interpretatio-

nis: Cum ergo textus f. Feudor.
13. loquatur de parentela ſive agna-
tione, cui denunciari poteſt venditio-
nem factam eſſe, & qui per ordinem

ſtant & qui intra triginta dies ſine mora hj
poſſunt ſolvere preétium, & qui ex
juſta cauſa abſentes aut minores ſunt, &

qui tum tutores, curatores, procura-
tore

UEmm!

PARS III. SECTIO II. o5
ſtun dg tores aut defenſores habent, qui intra
aI 2. menſes NB. debent venire & ſowere
boilhmne Ppretium „ & qui etraneos emtores
tt) ͤe omnimodo expeliere, & qui poſſunt ne-
n r e gligere hoc facere, &c. ſequitur ſane
Nm textum de poſtea concipiendis non
Vunmnſi, lodui, nam iſta omnia in eos, qui
Emnlänmg in rerum natura non ſunt, cadere
nequeunt. Accedit, quod retra-
tus hic jure per propinquitatis mo-
dum quæſito ſe fundet. 5. Feud. 14.
ihi: jus ſuum detruhere, propinquita-
tis modo. IIli ergo, qui tempore
venditionis propinqui erant, habe-
bunt ſoli jus retrahendi: ita tamen,
ut ſi inter agnatos aliquis pater in-
tra tempus retractui prœfixum diem
m forte ſuum obierit, Venter ejus-
dem, ſi quis interim exortus fuerit,
Eiu eodem jure fruatur, ſed tanquam
int. -heres: & de hoc ultimo caſu Bo-
eim Ane e'ckelmannum accipit Stryckius d. diſ-
Itmuntlu. = Nert. 6. cap. 3. num. 30. Ad argumen-
na, tum autem illud ex Nov. II8. cap.⸗I.
ſupra

96 DE IIIRE VENTRIS
ſupra adductum reſpondeo, illud
loqui de ſucceſſione hereditaria,
qua retracdlus noſter ſe non fundat,
ſed tantum proximitate agnatio-
nis & jure exinde quæſito: Certe
quod non jure hereditario Retra-
ctus fundetur, vel ex eo patet,
quod hereditas non ſit niſi mortuo-
rum, l. I. f. de her. vel att. vend. 1. 24.
F. d. V. S§. aſt Retractus etiam vivo

venditore effectum ſortitur, &

quamvis hoc poſt ejusdem mortem
evenire etiam queat, ne quidem
tum tamen juri hereditario inniti-
tur: quid enim ſi venditor uxorem
ſuam heredem ex aſſe ſcripfſerit,
fratre prædium venditum retra-
hente?

II. Ex quo fundamento, non du-

bito proporro Ventri jus Retractus
aſſerere, etſi patris venditoris he-

res ſit: quemadmodum de liberis Hen
in genere, poſt allegatos alios, ſta- .
tuit Struv. & Muller. f. libro 18. th.

56.

MW.

Alert w

tnd .
“
Chnum

m
Ulen a!
gnuuſerte,

ENNE PARS III. SECTIO I. 97

Uns 56. diſſentit noviſſimè Huber. fFf. de
“ enin reſcind. vend. poſit. 2. Opponitur l. .
Plennin C. de rei vindic. Reſp. ibi ſucceditur
uumkr etiam in ipſam venditionem ex jure
e uin hereditario: hic non. Ibi ſecundum
letitro N jus civile: hic contra illud, l. 12. C.
A e de contr. emt. H
unkmmn III. Iterum ex hoc fundamento
WImI reſpondebo, ſi ſuperiori ſententiæ
eniwein noſtræ, Ventrem poſt venditionem con-
in Mr, 4 ceptum non retrahere, Oppoſueris l. 20.
IeEn umn C. de fidei commiſſ. quæ pleniſſimo ef-
Iet, Nin fectu impertit illud effatum Papini-
Therimmum ani, neminem præſumi alienas ſuc-
Armiu ceſſiones trbonerc voluiſſe pro-
Ae Aes priis. Etſi & aliter reſponderi ad
dnn m. hoc poteſt, iſtam præſumtionem
(ut alias in claris, I. 37. J. 5. de E. O.)
mmenm und hoc caſu ceſſare, quo patet certa
iiu end. vendentis mens, voluiſſe illum ſcil.
is ſennin EcO0 be quod extraneo vendit, ſuc-
Uniι Ceſſiones proprias alienis poſtpo-
Emi nerc. S .
fin IV. Sane alia renio eſt fidei n

9 9 DE MIRE VENTRIS

miſſi familiæ relici. Hic mens fidei

committentis eſt, ut bona in fam-
lia maneant: at in Retractus nego-

tio voluntas vendentis erat, ut ex-
tra familiam bona diſtrahantur. Ta-
le fidei commiſſum, eſt juxta jus Ci-
vile: aſt Retractus contra illud.

COenſeoque adeo ex d. l. 30. C. de fi-
deic. & d. Nov. IIS. cap. I. ibi: cujusli-

bet naturæ. fideicommittentis ven-
tres, etſi poſtea (etiam poſt mortem
teſtantis conceptos, ad fideicom-
miſſahæc familiaria admittendos eſſe,
add. I. Ga. §. 3. f-. de legat. 2. Alciat. in

1. 105. f. d. V. F. Mantica S. ult. volunt.

12. n. 11. Stryck. 7. de ſucceſſ. ab inte-
ſtat. 2. num. 25. Atqui cognatus nemo
eſt, niſi qui mortis teſtatoris tempo-
ré talis fuit, .6. ſeqq. F. de ſuis l. 19. F. de
reb. dub. l. 22. S. 6. ff. d. leg. 2. J. §. 1. de
hered. ab inteſtat. Reſpondeo, dicto

juri per jus Novellæ IIS. c. I. ibi: cujus Gr
libet naturæ. derogatum eſſe quantum un
2d deſéendentes. Bockelman ff-dere-

S

Wr
rue

e⸗

PARS ill. SECTIO I. 09

lenns Nind. vendit. p. m. &pgp. Ex quo iterum
1 uns fluit, ad-aliorum ex. gr. fratris ven-
RN .

tres poſt mortem teſtantis conce-
ptos, fideicommiſſa talia non Perti-
nere, per d. l. 6. ſeqq. d I. I9. d. I. 22. 6.6.
Bald. conſil. 2/⁄8. Alciat. q. conſil. 47.66
76. Stryck. d. loc. Limita: Niſi ven-
tres poſt mortem teſtantis concepti
jure patris ceu heredes utantur, per
1I. 24. V. J. Quid ſi vivo teſtante con-
In. cepti? utentur jure ventris, ex l... ſtat.
, bom. I. 221. V. J. && ſimil.
V. Prterea ventrem admittere
ad retractum aut fideicommiſſum
non dubito, in caſu quo ſtatutum
aut teſtamentum cognationem id eêſt
cognatos l. 19. G. I. de reh. dub. vocat:
cum & venter certe cognatus ſit.
Etſi dubium movet vifio Bartoli nad

klentsen, ue
budirhhan⸗

.1
1

IH. H. 1. I. de kegit. agnat. tutel. qui conſi-

ſeſily⸗

derari vult r per quod eſt in d. S§. I. Ex
„ quo evincitur matrem tuiam tibi
melegorroan . agnatam non eſſe, quia Per ſe ipſam ti-
denmA biadjungitur, non Per alium add. pr. 4
. 2 4

100 DE IIIRE VENTRIS

ad Sc. Tertull, unde proporro tum
conſequeretur, nec patri ventrem
cognatum eſſe. Sed exiſtimo dictum
O. 1. ad caſum de quo loquitur reſtrin-
gendum eſſe, ſcil. ad diſcrimen

agnatorum & cognatorum: alias

cum in genere, Cognationis natura
expenditur, medium aliquod non

N.
ptang
lnen
alästenetn
Gorns mun
Aen hed
6Mſenän
Iln hut

1

Uttlüumen

requiri, ſed cognatos ſibi etiam eſſe mim

quosdam, etſi non per alios ſibi jun-
gantur’, ſed immediate omnino ſan-
guine ſe contingant, per l. 1. J. I. F.
und. cognat. I. 4. S. I. F. de gradib. Plane
ex d.l. 19. J. I. lucem affundere poſ-

ſis legi 2. ꝗ. 5. f. de gradib. ubi affinitas

dicituùr effe inter viri & uxoris co-
ationes. Si ergo cognatio cognatos
notat d. l. 19. J. I. quis non videt
quam levis Doctorum illa ſit viſio,
qua affinitatem inter conjugum co-
gnatos inter ſe eſſe negant.
VI. Etiam notes velim, ſub Re-
tractu me ſupra jus Protimiſeos quo-
que comprehendere uti & uſus nunc
per-

Gendermn
hlny
la⸗

Kahrween

endn

WIh PAhRSIII. SECTIO II. ror

ne nen ervulgatior eſt. Quod ſi tu tamen,
er MIN ita velis diſtinguere, ut jus Pro-
Nlelimei⸗ timiſeos denotet prohibitionem ven-
Eaolginnt ditionis nondum factæ, jus Retra-
l tus autem repetitionem rei à ter-
CenIn tio poſt venditionem jam conſum-
Ciem matam: ita ut illud ſit tantum con-
NMHNA tra venditorem, hoc contra emto-
nmplicinms rem tertiumve: Roſenthal. de feudis
IIMGiꝶ cap. 9. concl. 86. num. 2. ſeqq. Stryck.
kmin Jcceſ. ab inteſt. 6. cap. I. n. 3. & alu ihi
t ruiſif adducti. Tum nos jus Protimeſeos
r hn & ventri aſſeremus. arg. d. I. 7. ſat.
Gn hinteent dom. l. 221. V. §.

1
Arnidn. VII. Denique ex iis quæ g. 4. pro-
rüt“ poſui, lucem capit textus in l. Lu-
run gn cius. 5). F. de hered. inſtit. ubi teſtator
üm ie fratrem ſuum inſtituit heredem, ei-
mnktm que, ſi ſine liberis deceſſerit, alios

ſubſtituit: fratre decedente liberis
En relictis, deciditur, teſtatorem libe-
E e ros ſubſtitutis prætulifſſe. Quam
Pinesn prælationem de voluntate quæ inte-
rtiküsnn flato morientibus adeſt l. 5. 5. I. de jur.

E 3 codi-

te onneunae

102 DE MHIRE VENTRIS
codicitl. accipere neceſſe eſt: cum
poſiti liberi in conditione ( ſine libe-
ris deceſſerit) non cenſeantur eſſe in
inſtitutione ſive teſtamento vocati
l. 8. ff. ſi quis omiſſ. cauſ. teſt. l. vy. J. 5. Ad
Se. Trebell. . II4. G. 13. de leg. I. I. 29. he-
red. inſt. l. I. C. pact. Conſequenter li-
beri fratris in caſu . E. Eucius &75. non
Poſſunt dici inſtituti, adeoque nec
teſtamento vocati. Venient ergo
jure ſanguinis ab inteſtato. Verum
huic interpretationi obſtafe videtur
graviter, id quod g. 4. ſupra dictum
eſt: inter cognatos ſcilicet neminem
computari, niſi qui mortis tempore
talis fuerit. At fratrum liberos etiam
poſt teſtatoris mortem naſci poſſe.
em ſcrupulum ut eximas, dic, in
d. l. S. ponendos eſſe terminos habi-
les, cum ſcilicet fratris liberi vivo
teſtatore nati, aut ſaltem concepti
ſunt. Dixi: aut ſaltem concepti ſunt.
Id enim ex hoc noſtro trackatu pa-
tet, cum hic àgatur de ipſorum com-
modo.

Emn PARS III. SECTIO HI. 103

H tr modo. vid. Auth. Quæ reſ. C. commun.
. le de legat. In quo ingens vulgatæ con-
e aé troverſiæ: an liberi poſiti in condi-
uunemm tione, ſint etiam poſiti in inſtitutio-
InaE ne? Latet utilitas. vid. Wiſſenbach.,
yl ff. de condit. inſtit. th. II. G tit. de lib. G&
poſt. th. 4.

SEGCTIO TERTIA.

PNeris dictæ legis 7. F. de ſtat.
bom. membrum talem nobis ex-
hibet canonem: Venter ut alüs proſit
pro nato non habetur. .
6. I. Ex hoc canone firmiter, niſi
fallor, concludo Ventrem qua ta-
lem hereditatem non transmittere.
Sume: Titius fratrem habens Mæ-
Etmimme vium moritur prægnante relicta ux-
tm leiim ore Caja, ſcriptoque Ventre here-
tllman de ex aſſe. Hic Caja ex Titii bonis mi-
Gmugtie hil conſequetur, ſed omnis Titii he-
Intun. reditas devolvetur ad Mævium, caſu
Einnan quo Caja abortum faciens, mortuum
n E 4 Ven-

104 DkE MIIRE VENTRIS.
Ventrem enixa fuerit. Ratio eft,
ut dixi, in d. I. 7. de ſtat. hom. adde
ſis l. 129. d. V. S. ibi: qui mortui na-
Nuntur neque nati, neque procreati viden-
tur. Add. Schneidewin. ad 5§. ſepti-
ma autem. IL. de bonor. poſſeſ. num. 10.
Carpz. 32. 17, definit. 7. & ibi alleg.
Rauchbar. p. 2. qu. 1 5. num. 49. Vi-
vus autem an fuerit, non Ppræciſe
ex co dijudicabimus ſi vagitum edi-
derit recenter natus infans, neque
id vult Sandius 4. S§. defmit. 8. quippe
qui & alia vitæ indicia ibidem admit-
tit, uti reſpirationem, pulſum, &c.
ſed hoc vult Sandius, ex omiſſio-

ne vagitus, cum hic naturalis ſit

Partui noviter in lucem prodeunti,
Præſumtionem oriri partum mortuum
natum eſſe, quæ cum tantum præ-
ſumtio ſit hominis l.2. C. de poſt. hered.
inſtit. contraria probatione, pulſus

forte aut reſpirationis, elidetur, l. 7.
H. 12. de pad. Certè abſurdus foret
Dandius, ſi vwagitum neceſſario requi-

reret

TCliikten
IL

ilnch

Econun

Mfönchrvn
Uncktinoi

1

ſeit
Nn

A mi;

lle ſlgteiti

Utlepin, ſf

ent, i⸗

en, Minn d

Mn, n

I Mr umA
Menpntandh

u Ortwem

Cun bmmmre
sCnkle
lnime, n
1 cen,/
1Tlnrus ſret
lina tegl⸗
et

PARS III. SECTIO III. 10 5

reret: quid enim ſi mutus quis na-

ſcatur? vid. d. I. 3. Carpzov. 3. V. de-

fn. 19. Stryck. de ſucceſſ. ab inteſt. cap.
2. art. I. QG. 10. & vol. 3. diſput. 4. cap. 1.
num. 22. ſeqq. ubi tamen malè Sandi-
um ceu diſſentientem adducit. Add.
Maſcard. de probat. concl. 151.
II. Ex iisdem principiis porro
conſequitur, non deberi legatum
matri ſub conditione ſi pepererit reli-
Gum, ſi mortuum ediderit, Forner.

ie ad I. 13 5. ff. d. V. S§. Diſſentit Stryck.

d. loc. per d. I. 13 5. Sed præterquam
quod d. l. 13 5. de ventribus deque
mortuis natis non loquatur, notan-
dum eſt ex inſcriptione ejusdem tex-
tus, eum agere de evitanda pœna
per legem illis dictata, qui tres libe-
ros non habebant, qui hereditatis
ſemiſſe multabantur ex L. Papia
Poppæa: hi, ſi monſtroſum quid
natum fuerat, iisdem pœnis non
ſubjiciebantur. vid. Lipſ. ad Tac. mmal.
excurſ. lit, C. Agit ergo textus de da-
E 5 mno

106 DäE MIRE VEN TRIS.

mno vitando: at in legatis lucrum
captatur. O. I. ibi: donatio. I. de legat.
plus autem favendum ei, qui da-
mnum fugit, quam qui lucrum au-

cupatur, l. ult. G. 5. C. de jur. deliber.

Feltman. de jure in re. cap. 2. num. 7.
Erit ergo in d. izs. ejufve argumen-
to, ad ſummum exceptio à regula
1. 29. de V. S. non autem à l.7. F. de
Rat. hom. conf. Schwendendorff. ad

Eckold. ff.de ſtat. hom.S.3. ubi ex Wegn.

ad I. 35. f. de E. &. num. 6. diſtinguit in-
ter partum & pariendi actum, ut hic
proſit. Add. infra parte b6. J. 45.
III. Ex eisdem principiis conſe-
quitur, per nativitatem ventris mor-
tui teſtamenta non rumpi. Brunne-
man. ad I. 3. C. de poſt. hered. inſt. Es-

bach. 2. 17. defin. 7. Mortui, dixi.

Quid ſi vivus naſcatur? Vid. ſüpr.
Part. 1. ſedt. 4. ubi dixi teſtamenta
aut nulla eſſe aut rumpi pro poſtu-
4 7. de ſtat.

morum utilitate. arg. 4,

—H „

IV. Cum

N

((. Ca

Mf 0
n. M
in m h
117, .
M
lr a,

üid

aun
e

II PARS II. SECIIO II. ro

i IV. Cum autem ſecundum non-
dun 6e nullos poſt quadraginta (aut trigin-
ngiben ta in maſculis) conceptionis dies,
ai vel ut aliis placet, poſt dimidium
i nen geſtationis in utero tempus, Ven

ifen ter Vitalis cenſeatur: vid. Carpzov.
l G crim. quæſt. II. n. 9. Esbach. part. 4.
d conſtit. a. definit. 1 Struv. & Lyncker,
*“M ff. 45. 79. Zachias q4. medic. legal. I.
Cmmnmnimft tit. c. quæſt. 9. Schultz. compend. Lau-
ulern terbach. tit. F. de extraord. crim. in A.

u/ intus. Eckolt. ibid. Conſequitur
Im etiam ante ſeptimum ſextumque
e‚ geſtationis tempus, Ventrem vivum

Imdh, prodire poſſe, conſequenter ea;
Seniendm. quæ §. I. 2. & 3. Jjam modo de mor-
m. tuis ventribus diximus, huc non
Ndik. pertinere: conſequenter ſi ex. gr.
Mi,U Venter quinto menſe demortuæ ma⸗=
tris utero exſectus ſpirare viſus ſit,
itfimm eum ad patrem bona materna ceu
miA ad heredem ab inteſtato tranſmitte-
AISHS. re, per d. I. 3, C. de poſt. her. inſt. Fuit
& hæc viſio Curiæ Pariſienſis apud
In E6 San-

10 89 DE MHIRE VENTRIS
Sandium, deciſ. Friſ. 4. S. def. ö8. At
huic ſententiæ, etiam noſtræ, gravi-
ter obſtare videtur, l. 12. f. de ſtat.
bom. ibi: ſeptimo menſe naſci perfectum
Partum jam receptum eſt propter autori-
tatem dotctiſſimi viri Hippocratis: & ideo
cedendum eſt eum, qui ex juſtis nuptiis
ſeptimo menſe natus eſt, juſtum filium eſſe.
Reſponſio nota eſt, textum in d. I.
12. intelligendum eſſe de perfectione
memhbrorum: at d. l. 3. C. de poſt. de per-
fecfione vitæ: ut talis quinqueme-
ſtris partus perfectus eſſe poſſit quo-
ad vitam: non quoad membra. Ali-
ter Sandius d. defin. 8. qui diſtinguit
inter ſtatum & transmiſſionem: ita ut
reſpectu ſtatus nonniſi ſeptimo
menſe partus juſtus naſcatur: at
quoad transmiſſionem, ſufficiat vel
uno momento vixiſſe. At ego,
pace beatorum honoratiſſimorum-
que manium dixerim, cauſam non
video, quare partus ex. gr. quin-
quemeſtris ratione ſtatus non

4

4 ,N,
Alng,

M

1 n dn

ſ wn

4 1 5 1
Fünmgine
a,

n

Pentipn
Unilſe

n el n

tencll

Anne

1

We
l

naſe i i

ng MoNer ug.

hram S
Nerſit
6 iſinſin
t, terumit
Ale ſettin
cgſer.
hls hn
Veſennin
Anmn A
glicltint
Inm int
il (himo
rur:
lkcat I
Nr e
tlnonh.
Clin on
r dur.
n non
6

PARS III. SECTIO II. 1090

1at juſtus dicendus, cum & il-
le juſtus partus ſit, qui vel

primo poſt nuptias die naſcitur. l.
1I. C. de natural. lib. Molin. de J. &.
diſput. 33. num. 322. G diſp. 172. Quid ſi
noviter dixerim, d. I. 12. de ſtat. hom.
loqui & intelligendam eſſe de caſu
quo partus legitimus ſit nec ne, à
patre ex. gr. in dubium vocatur, ut
tum ſi partus ſeptimeſtris ſit, præ-
ſumtio ſit eundem legitimum eſſe, ut

heæc explicatio innuatur per illa:
credendum eſt, ut adeo in partu ſe-

ptimeſtri præſumtio juris ſit contra pa-

trem alioſve, qui talem partum ju-

ſtum eſſe negaverint. Sed ſi quis
quæſtionem ſtatus ipſi partui ex. gr.
quinquemeſtri, maxime ſi non ine-
unte primiter, ſed ſtante jam per
annos aliquot matrimonio editus
ſit, movere velit, (ſume patrem non
dubitare, quin hic quinquemeſtris
debilisque partus ſuus ſit) ut tum

dicta præſumtione eontra talem pa-

P 7 trem,

IIO DE MRE VENTRIS

trem, ceu reum confitentem, imo
ultro agnoſcentem & appetentem
opus non ſit. Eandemque Juris præ-
ſumtionem innuere r0 videri in l.3. G.
ult. f. de ſuis: ubi partus juſtus vide-
tur (Eegislatori aut legi ſcil.) qui
die octogeſimo primo natus ſit: Enim-
veroò cum triginta dies menſem fa-
ciant: Nov. IIS. cap. 2. Mynſinger.
6. obſ. 40. num. ult. conſequitur dies
180. adimplere menſes ſéx: conſe-
quitur proporro diem 181. pertinere
ad menſem ſeptimum: at menſis
ſeptimus dictæ juris præſumtioni lo-
cum facit. Ceterum & contra hanc
juris præœſumtionem, probationem
in contrarium obtinere, non dubi-
tamus, l. 7. 8. 12. de patt. .

SECTIO QUARTA.

Orro cum conſilium paternum
in utilitatem liberorum præſu-
matur capi & liberorum adeo in-
ter-

VVN
onftaten
Petene⸗
Kemebe irgr,
lentitnin 6
t legi le⸗
nonituſe
Ges neni.
6 2 Mllne
Cnſellarte
els ſr .
inl Nr Neni
n: T neis
relmtimih
Ardr hne
Dkrthnen
e,Mlit⸗

ANI

n Mmu
un elr

PARS III. SECTIO IV. IM
terſit heredem habere ex patris con-

ſilio: arg. l. 22. F. adulter. cum ſimil.
conſequitur iterum arg. I. 7. pr. Ff.

Nat. hom. cum ſimil. patrem ventri ſuo

pupillariter poſſe ſubſtituere, I. p. ff.
de ventr. inſpic. h. ul. C. de inſt. & ſubſt.
§. I. Oppon. l. ult. F. de collat. ubi
dicitur, ventrem in poteſtate non

eſfſe: at pupillaris ſubſtitutio vigore

patriæ poteſtatis competit, pr. I. de
pupill. ſubſt. Reſpond. Venter in po-
teſtate patria eſt, & non eſt: non
eſt, ut aliis proſit: eſt, proprio
commodo, d. l'z. f. de ſtat. hom. Aſt
in objecta l. fin. f. de collat. reſpici-
tur commodum non ventris, ſed
aliorum, ut demonſtravi ſupra part.
2. ſect. 6.
II. Sed quid ſi Venter non pro-
deat vivus? De hoc caſu ita avus
meus Johannes Pagenſtecher, pri-
mum Jurium Profefior Steinfurten-
ſis, dein Cancellarius & Confiliarius

id ir. Bentheimicus, diſcuſſ. teſtamentur. 3.

tr

Rüum.

Iz DE JIIURE VEN TRIS
num. ult. ibi: numerum claudat elegans

problema Bartoli, dum inquit ad l. I. .

de vulg. e& pupil. ſubſt. Quidſi ſubſtitutio pu-
Pillaris falta eſt ventri & venter non naſca-
tur, an admittatur ſubſtitutus? Diſtinguit, an
pes nativitatis poſtumi defecerit poſt mor-
em teſtatoris vel ante poſt modicum tem-

pus, an verò multo tempore ante mortem

teſtatoris. Sed hæc diſtinttio neque legem ul-
lam pro ſe habet neque rationem: de quo

vid. Ant. Fab. decad. 33. err. 3. Non

poſſum non calculum meum hiſce
adjicere, ſentioque rejecta diſtin-
Ctione illa Bartolina fubſtitutum in-
diſtinctè admitti. Subſtitutio quippe

hæc aliud nihil eft, quam inſtitutio
conditionalis, ut fubſtitutus heres

eſſe debeat ſub conditione tali, ſi
venter heres factus non fuerit: ne-
que enim ſubſtitutio eſt acceſoria in-
ſtitutio, quaſi venter hoc caſu in
ſavorem commodumque fſubſtituti
pro nato habeatur, fed ipſa per ſe
eſt inſtitutio etſi conditione ſaiben⸗
2,

N9
1 Nlnige
A Koton

MMantgaün
Nann ktrare

pyenunnne

mtui

Tielk men,
Mnre ,

Eknreni
1

nn ue 4

n it

PARS III. SECTIO IWV. nz

ſa, ſubſtitutique veri heredes ſunt,
etſi ſecundo conſiſtentes gradu I. 1.

ieiit f. de vulg. & pup. l. 13. . 4. ff. de teſt.

Grentern “ũ

nifent r
eatmln :

hnpore UNtennn.

tnngrhen
e utinen t

n, N

ln meun i⸗
E n
1 Kolinami
Mkinoglipe
Uum iltudo
Kiang bens
tone tli 1
n ſlert: e.
uſinn .
r i in
e Chltui
Ne D
ne her⸗

mil. Gc. Non ergo habetur venter
hoc caſu in gratiam tertii pro nato:

nil minus, ſed manet non natus, uti

revera non natus eſt: neque enim
natus fingitur niſi uno caſu quo de
proprio Ventris ipſius commodo
agitur: ſup. p. 1. viſ. 3. §. I. add. Quin-
tilian. 7. inſt. oratoriar. 7. & Vinn. 2.

ſel. quæſt. 24.

III. Miror autem herbas iſtos
non attigiſſe quæſtionem, An Ven-
tri poſſit Exemplaris ſubſtitutio fieri?
Quod affirmare ego non dubito.
Per exemplarem ſubſtitutionem au-
tem intelligo illam, cujus ſedes eſt
in I. 9. C. de impub. && al. ſubſtit. d&
G. 1. I. de pupill. ſubſtit. Alii Quaſipupil-
larem vocant. Avus meus Johan-
nes Pagenſtecher juſtiniancam cogno-
minavit. Paulus Voêtius ad §. 1. l.
b. t. Juſtinianicè hic ſubſtitui ſeriptunn
reli-

nA DEIIRE VENTRIS.

parentibus utriusque ſexus permilit,
ut liberis mente captis poſſint ſub-

ſtituere in caſum ſi non reſipuerint.

Quam ſanctionem ſuam fundat ſola
humanitate: ibi: humanitatis intuitu
d. l. 9. Ceterum cum idem bumanita-
tis intuitus etiam ſit quoad liberos fu-
rioſos, prodigos, aliosque qui teſta-
mento de herede ſibi proſpicere ne-
queunt: Doctores communiter ad
tales liberos memoratam ſanéctio-
Hem extenderunt. Zaſius de ſubſtit.
cap. 3. Duaren. ad eund. tit. cap. 17.
quos citat & ſequitur Jo. Pagenſte-
cher. d. oc. Quæ extenſio legalis eſt
& non tantum in d. I. 9. ibi: humani-
tatis intuitu. Sed & in §. I. l. de pupill.
juntcto princ. infin. d. t. fundamentum

reperit. Dixerat enim Cæſar. d.

pr. in fin. pupillarem ideo eſſe indu-
tam ſubſtitutionem ut parentes libe-
ris teſtamentum poſſent facere, cum
liberi id facere non poſſent. Tum
im-

reliquit. Juſtinianus dictis legibus

Ct
eltem

En lantn
zuſmn

WN
n i
nelerge “

Ns eliri

hon S
lum finet 4
Mnlnuiniß ie
icen enn
tanoal tbet
Togge Ultel
nßterer

CUTMnir

nl ir n
unk
Ee
il .
undrmenton
n (Er4
eo elbind.
englie
Aert, un
ln IUm

PARS III. SECTIO IV. n5
immediatè §. I. addit, ſe hac ratione
excitatum eſſe, ut Exemplarem illam,
quæ Doctoribus vocatur, introdu-
ceret. Hæcratio eadem eſt in liberis

prodigis, aliisque, eadem aut ma-

Jor in furioſis perpetuo furore labo-
rantibus l. 6. C. de curator. furioſ. Quid

putas, Lector, annon & eadem ratio,

& idem bumanitatis intuitus, etiam

quoad ventrem militant? Sane ſi ex-

tenſionem illam Doctorum, de qua

de jam dixi, ut juſtam & legalem agno-
ſcis: quare noſtram hanc viſionem,

qua exemplarem fübſtitutionem ad
ventres producimus, admittere non

debeas, cauſam non video. Tu dicis
tamen, ita jura pupillaris exempla-

risque fubſtitutionis confundi, ma-
trique ex. gr. poteſtatem concedi
impuberibus liberis ſubſtituendi in
caſum ſi heredes facti fuerint & in-
tra pubertatem deceſſerint, quod

tamen contra omnia Juris Romani

fundamina ſit. At ego vero ex ea-
dem

n6 DE IIRE VENTRISs

dem præfata ratione, & eodem buma-
nitatis intuitu, matri hanc poteſta-
tem conceſſerim crediderimque
matrem filio impuberi, patrem libe-
ris emancipatis impuberibus, ſub-
ſtituere hodie (ſecundum leges no-

vas Juſtiniani in d. §. 1. & d. l. 9.) ex-

emplari ſive Juſtinianea illa ſub-
ſtitutione poſſe, eum hæc Juſti-
nianea ſubſtitutio ſit Juſtinianea,

adeoque ex legibus veteris pruden-

tiæ Romanæ ſolis æſtimari non poſ-
ſit, ſed ex legibus Juris Naturæ (⁊.

d. l. 9. ibi: humanitatis.) intelligenda

ſit. Sed nego, propterea confundi
jura ſubſtitutionum Pupillaris & Ju-
ſtinianeæ ſive Exemplaris. IIIa po-
teſtate patria ſe fundat: hœc buma-
nitate. Conſequenter, illa exhere-
datis liberis fieri poteſt, hæc non,
niſi bona mente fiat, l. 15. f.. de lib.
& poſt. Conſequenter, illa ſubſtituit
quoscunque: hæc non indiſtincte
quoscunque, ſed primum liberos ſi

quos

ni te te
ladmamte
Ee Anen

iournen⸗

tare
int IIt
Ln ei
Eümdh
u

ſn
kümzi
G u

e, eoken,
ti en quos ex. gr. mente captus habet,
n Geilein ſin minus, ejusdem fratres & ſoro-
bei, nne res, & tum quoscunque, d. l. 9. d. O.
imnkberbn 1. ibi: Cert. perſon. Quin & matrem ſi
– habeat talis mente captus, hanc ex-
18rS 1 traneis a patre teſtatore Præferen-
* 1 dam & una cum fratribus ſororibus-
an 1 que ſubſtituendam eſſe, viſio noſtra
ſt nr eſt, fundata in eodem bumanitatis in-
*Rr l tuitu, juncto jure Juſtinianeo novo
* in VYovell. n8. cap. 2. Par ratio eſt, ſi
mater teſtamentum faciat & liberi
uint batrem habeant. Porro illam facit
d)urhet Plus pater: hanc quicunque aſcen-
Enu dentes. IIla fit ſolis impuberibus:
Hulc/ hæc etiam puberibus. IIIa finitur
ui luſ⸗ pubertate, hæc recedente quocun-
tem n. que vitio propter quod liberi teſtari
rcht non poterunt, &c. Add. infr. part.4.
e ſett. 3.
,ibi⸗ SECTIO QUINTA.
Niulticdke E* viſo retro principio: Venter ut
mliedel aliis proßit pro nato non habetur:

PARS III. SECTIO IV. nz

ſequi-

II8 DE IIRE VENTRIS
ſequitur proporro, venditorem an-
cilleæę prægnantis, ventrem à tali
venditione ſeparare non intelligi, ſed
cenſeri eundem, ceu partem vi-
ſeerum matris l. 1I. 5. 1. de ventr. inſpic.
una cum matre vendidiſſe, adeo ut
ſi venter poſtea editus fuerit, is tum
ad emtorem ſpectet, non ad vendi-
torem. Quam viſionem, ut utili-
tas hujus tractatus noſtri, de qua
prima partis hujus tertiæ viſione
monui?, magis eluceſcat, non du-
bitamus ad venditorem vaccæ præ-
gnantis extendere, l. 16. C. de att.
emt. vend. quemadmodum de fructi-
bus pendentibus idem juris eſt, I. .
junct. l. 2. in fin. C. eod. I. 44. f. de R. E.
1. 38. H. §. f. de uſur. & alias in ge-
nere notum eſt, commodum rei
venditæ ſpectare ad emtorem, §. 3.
L. deemt. vend. cum ſimiliih.
§. I. Diverſum utique erit, ſi vi- 4
tulus ex. gr. Jam tempore venditio-
nis à matre vacca ſeparatus ſive jam
na-

WN .

Venctoren
Vendren 3
non l
Cel aren
lhetenn i
diclſſe,

NohNad er

lomen, Itt.

noli, e

5 tettr fiir
Neſar, non t

Nem meck n.

olun i

iöch, 4

Ans n ee
Mrmmodun 1
mtoren, 5)

le eN,AN.
Ge fenlch⸗
nnshreſen
1

PARS III. SECTIO V. 9

natus, adeoque venter non amplius

erat: quod amplio, etſi adhuc ube-
ribus maternis lactetur: tum quia
intentio contrahentium vitulum,

utpote ſeparatim venditori uGlem

Wſin en (vVeluti lac vaccæ emtori proficuum
nighent, dr.

eſt) à vendita vacca diſtinguit, tum
quia nullibi leges vitulum ex. gr.
lactantem excipiunt, tum quia tex-
tus generalis in contrarium eſt, in
I. 67.5S. ult. f-ult. ff. de leg. 3. Opponitur
I. 19. 8. 7. F. locat. ibi: pro infante ni-
bpil deberi. Reſpondeo: loquitur tex-
tus de locatione conductione, in qua
contrahentium mens longe alia eſt,
quam ementium & vendentium.

Prackatur in d. I. 9. Q. 7. caſus quo

femina prægnans, quam quis ve-
hendam navi conduxerat, in navi

parit: hoc caſu pro infante merces,

vel naulum non debetur: pro infante,
ait textus, nibil deberi: addita ra-
tione, non illa equidem D. Ber-

geri reſol. leg. obſtant. in compend. Eaat.

120 DE MIRE VENIRIS
de adt. emt. vend. quæſt. §. ibi: quia ev
ſententia Illpiani infans per id tempus quo
à matre lattatur unum && idem corpus
cum matre æſtimatur, ſed profecto lon-
ge aliæ: cum neque vectura (ait Ulpia-
nus) ejus (infantis) magna ſit, neque
bis ommnibus utatur, quæ ad navigantium
ueſum parantur. Quaſi dicat, ex indole
locationis conductionis id fluere,
quæ mercedem uſui vult adæqua-
tam eſſe. Quæ IIpianea ratiocina-
tio, etiam quando mater cum in-
fante jam nato, cujus vectura ma-
gna non eſt, navigat, locum inve-
nit. Etiam illud meum non fece-
rim, quod D. Bergerus 4. loc. ratio-
nem ad d. L. 19. J. 7. aliam his ver-
bis adnectit: Accedit quod vectura ſol-

vatur pro impoſitis tantum rebus. Sed R

quid dicimus ad l. 10. f. precar. ibi:
quamvis ancillam quis precario rogaverit,
id actum videtur, ut etiam quod exan-
illa natum eſſet in eadem cauſa haberetur.
Reſpondeo ex verbis textus, MR

ENNE

PARS III. SECTIO W. 1a1
iefe i

n led id altum videtur. In preoario ( uti
mnm ſupra in locatione) id Agitur, nonin
ine wenditione. Ratio differentiæ, quia
n Ethant in emtione venditori vitulus ex. gr.
eimiln lactens uſum præbere poteſt extra
)nmuß, vaccam oppido quamcommodum:
u ngn at ſi vaccam precario concedat, vi-
dr tulus lactens non nili oneri domine
Uin⸗ t foret, & beneficium ipſi eſſet da-
ita mnoſum, contra ſancitum legis é61.
lhimnin G. 5. F. de furt. aliter relpondet Frantz-
nnIr un, kius f. de att. emt. vend. num. 202. ibi:
ais elms Vel enim in ila fatti ſpecie partus tempore
t, lunn conventionis nondum fuit natus: vel po-
nrin u t tius AJuia dum precarium rei interventu
u, o Perkicitur partus ſimul ad precarium trans-
Im iüſe. datus, in duhbio ſimul precario datus cen-
Ain ſetur. Ita & D. Bergerus reſol. leg.
mn tn 4 ohſt. F. de att. emt. vend. Quæſt. §. IIIud
mn i non inepte memoratus Frantzkius
uumtenm d. nu. 202. é d. l. o. arguit, vitulum
ingn Ex. gr. lactentem emtoris eſſe, cum
venditor eundem una cum vacca
tradit emtori. Eadem ratio eſt in
1 FE com-

4 *

122 DE IIIRE VENTRIS

commodato I. 5. g. 9. f. commod. vid.
Lauterbach. colleg. f. de att. emt. vend.
thej. 19. & Berger. d. loc. Sed obſtat
l. 1. G. 5. ff. depoſ. Reſpond. ibi iterum
aliud agitur propter naturam depo-
ſiti, quæ merum onus transfert lucri
expers. Quœ 0). Bergerus his rcpo-
ſuit, ea infra habebis Parte 9. ſect. 3.
ubi vide ſis.

SECTIO SEXTA.

Terum ex viſo illo altero prin-
cipio: Ventrem pro nato baberi,
quando de ipſius commodo agitur: ſe-
quitur, ſi ventri & Titio legatum
exempl. gr. domus relinquatur, to-
tam domum non eſſe relictam Ti-
tio, nilſi in eventum, ſi venter ad le-
gatum non pervenerit: & ſub ea-
dem conditione, ſi Titius ad lega-
tum non pervenerit, totum lega-
tum ad ventrem ſpectare: ut adeo
inter Titium & ventrem locus detur
Juri Accreſcendi. H. l.

PARS III. SEFCTIO VI. 12 ½
gi. I. Qum ergo quoad Jus accre-
fſcchdi venter proô nato habitus ſe-
quatur regulas juris communis, mi-
nime admittenda erit viſio Antonii
Fabri, qui 49. error. pragmatic. 5. ſingu-
lare Ventris Jus opinatur reperiri
in 1. 10. (. 2. f. de leg. I. ibi: Titio
S poſtumis legatum ſit, non njto poſtume
totum Titius vindicabit. Sed &S& ſi teſtator
Titio & poſtumis viriles partes dari vo-
luiſet, vel etiam id expreſſiſſet, totum
legatum Titio debetur non nato poſtumo.
1 Sanc ſi, cum Titio & ventri ſimpli-
ter legata res una eſt, Jus acereſcen-
di locum habet ex jure communi ſive
ex ordine (ut loquitur Feudiſta 1I. Feudg.
. (g. 1.) quare ſingulare jus ſit cum viri-
les partes expreſlæ ſunt? ubique ea-
UNeee dem ratio eſt fundatz eo, quod
it Ale teſtator totum legatum ad unum
Iier velit pertinere caſu quo alter defi-
tn . Cit: partes vero ejusdem rei velit
euin ad ſingulos ſpectare, ubi ambo ad
lN‚de legatum pervenerint. IInde Jus
T 2 Ac-

124 DE IURE VENTLRIS
Accreſcendi in omnibus conjun-
tionibus legatariorum locum ha-
bebit ſive re tantum, ſive verbis
tantum, ſive re & verbis ſimul, ſpe-
Stato externo verborum cortice, con-
juncti fuerint: ſufficit enim unam

eandemque rem duobus relicktam eſ-
ſe, adeoque ſubeſſe conjunctionem (lo-
lar ita) realem, etli deſit verbalis.

.S. I. de legat. S. 1I. C. de caduc. toll.
II. Notum eſt diflenti'e nonnul-
los quoad verbis tantum cohjun-
ctos: ſed quos vel diéta l. 16. §. 2.
F. de leg. I. refellat. add. I. 59. f. de
leg. 3. && d. 6. 5. I. de legat. & §. II. C.
de caduc. toll. ubi in d. l. 8&9. verbis tan-
tum conjunctus præfertur illi, qui

re tantum conjunctus eſt: in his au-
tem §. S. & §. II. jus accreſcendi in-

diſtincte legatariis, quibus una res
relicta eſt, tribuitur cum amplia-

tione, ſive conjunctim ſive disjun-

Gim veſpecta verborum legata cadem

I

6

IN

III. Ne-

UINNN
Onnibls ennn⸗
Onun hann 1
dum, ſſe et
Setälnl

nr l, di
ekeinisan.
Netelenclin
bug un
un h.
n ethin⸗
ign een

N

PARS III. SFCTIO VI. 12 5
III. Neque obſtare poteſt d. I. 16.
princ. ibi: &i duobus res conjunttim legata
t, quamvis alter in rerum natura non fue-
rit, alteri ſolem partem deberi, puto ve-
rum eſe. Reſpond. Si verba illa:
quamvis alter in rerum natura non fuerit:
de ventre intelligenda veniunt,
ſenſum verborum eſſe, alteri qui
ventri conjunctus eſt partem deberi

e ſolam eventu inſpedo, quo legatum

inter concurrentes ſcinditur. G. §.
L. legat. Diverſo enim reſpectu te-
ſtator conjunctis totum dat, & partes.
Sin hæc verba ad ventrem non ſpe-
cGtant, quia demum d. I. 10. §. Alti-
mus de ee agit, tum & quia venter
reſpectu commodi ſui in rerum na-
tura eſt, ita ut d. l. 16. pr. caſus ſit,
ſi ex. gr. Titio legem & Cajo demor-
tuo, tali caſu d. l. 16. pr. rétulerim
ad jus vetus, quo diſtinguebatur,
an eadem res conjunctim, an veroe
disjunétim legata eſſét: & utroque
caſu differentia iterum erat inter le-
P 3 ga-

126 DE HIRE VENTRIS.

gata vindicationis & damnationis:

in legato vindicationis disjunctim
concepto; legatarius unus altero

non Concurrente totum retinebat, at

fi'idem viadicationis legatimn con-

Junctim relictum fuerat, pars defi-
cientis antea quidem conjuncto ac-
creſcebat, aſt poſt legem Juliam Pa-
Piam fiebat caduca. Legatum da-
mnatlionis conjunctim datum par-
tem defcientis transferebat ad he-
redem, ſed Rec cx lege Papia fie-
bat caduca: ſecus ac ſi disjunctim
conceptum fuerat, tum enim umus
rem, Alter rei pretiumn ab herede
pPercipiebat. Ulpian. tit. 24. l. unic. C.
de caduc. tollend. Vinnius ad G. 5. I. de
legat. num. y. ubi addit, Hæc differen-
ria etſi novo jure una cum caducis ſubla-
4 et, & jus accreſcendi admiſſum inter
omnes, dquibus eadem res quocunque ge-
nere legati C& quocunque modo relida:
ideo tamen notanda fuu, quia paſſim ve-
Kigia ejus adbuc apparent in reſponſis ve-

terum,

MMI

en G

LPARS III. SECTIO VI. 127
En terum, quæ non ſatis accurate ad nor-
un mam novi juris 4 Compilatoribus de-
ſcripta ſunt, quod eſt maxime quod hane
quæſtionem tam perplexam facit. His
præmiſſis, dico, d. l. 10. pr. f. de leg.
I. pertinere ad legatum vindicatio-
nis prout id olim fuit: hoc ſi con-
junctim legatum ſit (de tali enim
caſu agit textas) collegatariis non
niſi partem dat jure veteri: aut
enim collegatarii concurrunt, &
patet legatum ſcindi inter eos in
partes: at ſi alter deficeret, alter
ſecundum legem Papiam iterum
ned non niſi partem ſuam auferebat.
Wa. Quin poteſt & dict. I. 16. pr. Pari ſi
ſal non majori ratione, pertinere ad
Hen. legatum damnationis conjunctim
1 relictum: in caſu quippe concur-
ſus, partes fiunt: altero deficiente,
non tantum per legem Jjuliam Pa-
“ piam pars alteri auferebatur, ſed &
u. ecxtra eam pars deficientis ad here-
. dem devolvebatur, ut adeo in le-
ern, F 4 gato

E, Dun

Ii S½ DE NMRE VEN TRIS

gato damnationis nullo caſu locus a

Pateret Wuri accreſcenddqi.
IV. Neque juvat Antonium Fa-
brum argumentum legis 7. ff. de reb.
duh. quin potius id contra ejusdem
fingularem viſionem non leve mo-
mentum habet: Enimvero ſi ven-
tre poſtea mortuo nato, perinde
eſt quaſi collegatario ab initio ſoli-

dum legatum fuerit, conſequitur,
ventre vivo edito & concurrente,

berinde eſſe quaſi ab initio partes

datæ fuerint : Scilicet id nihil ſin-

gularé in ventre eſt, ſed communi
Jure itaà obtinet, ut teſtator in ca-
ſum deficientis collegatarii ſolidum
cenſeatur dediſſe, veluti in caſum
coneurſus, partes, ut jam ſupra
monui. Quemadmodum vanum eſt,
in d. I. 16. F. 2. ſpecialitatis rationem in

eo velle venari, quod venter etiam

non naſei poſſit: immo incertum
ſit, quot numero ventres lateant
aut prodituri ſint. Cum certum ſit;

EN
V nulo⸗ (li
eCendi.
a Anonin .
ſn,
onme
en hon lgen 4

UMunyer

,danne
Eelirin
Ni in
Clti nochn
lin hr
In wrunet
riäonenir
entedun.
NO MMemH.
es Memn
nceruunt
iN

X

PARS II. SECTIO VI. 125

ventrem quotiens de commodo ejus

agitur, ut in legatis, pro nato ha-
beri: & quidem interim pro terge-
mino, ſecundum ſüpra dicta. Ali-
ter Feith. de jure accreſcend. c. 7.
num. 5.
V. Steinbergius , Academiæ
quondam noſtræ decus, aliis in hac
materia verbis uſus eſt, quæ huc ad-
ſcribam, ut vel hoc exemplo me
tuear, ſi ea, quæ viſione prima de
manuatione ſupra collocavi alicui
nimis barbara videbuntur: etſi ve-
nia nos maneat certior eo, quod
nos neceſſitas major urſerit talibus
utendi, quam quidem D. Steinber-
gium. Ita autem Vir Clarifl. ad Inſt.
diſſer tat. 12. theſ. 10. NWimirum non de-
creſcit reſpettu partis naturalis: reſpettu
tamen partis logicæ vel civilis adereſcit,
Nam ponamus teſtatorem pro voluntate
intentione ſua primitiva & antecedente
rem quampiam legare, hæc tamen civi-
Eter Gintellectualiter præſupponit partem,
,⸗ FS SS

1230 DE IRE VENTRIOS
Eo ſic ſolidum non temanet: pro ſecun-
NRaria tamen intentione &g& ſic naturaliter ſo-
lidum remanet: ratio quia accretio civili;
Ft qualificativè, naturaliter vero && ph)-
Ricè pars non accreſcit: & ſic conjuntti
, non ſimpliciter && ahſolutè, ſed ſecundum
1 Jſolidum habent. Quid ſi ita dicam?
otum habent legatarii prima facie:
partes concurſu: g9. II. C. de caduc. G. 5.
I. de legat.
VI. An in tranſcurſu ex viſa mo-
do L. 16. 9. 2. obſervabimus, Lector,
vim atque poteſtatem particularum:
Sed Oι² Vides utique eas continere

ſertionis. Ut adeo isdem non prin-
cipalis aliqua regula innuatur, ſed

tio exhibeatur. add. I. y. §. 2. f. 4
conditt. furtiv. imil. Strauch. lexic.
Partic. jur. in Sed. nu. 3. & g. Panſch-
man. 2. Ppratticar. g. n. 5. Ex quo
(inter afia) patehit intellectus Nov.
210. cap. 5. verſic. ſed 7S ipſt. Qi

Ver-

SKunkn

extenſionem præcedentis alicujus al-

regulæ potius, quæ præeeſſit amplia-

WN

glals wong

e

mn n tc
ehmm
CN. in

nr. Caä!

cronnn

bermtadl
te tten
in

e hrkn
. Nſtu N

f

l.

PARS III. SECIIO VI. 131,
A verliculus non poteſt exhibere re-
gulam, quia utitur particulis: Sed
ο & refert ſe ad præcedentem re-
gulam in verſiculo: Hujugnodi. Ut,
, ſenlſus ibi non ſit alius „ quam hic.
tſite Regula: Fratrum fili gaudent jure re-
uri “ Praſentationis. Ampliatio regulæ: Ei-
uct iam tunc quando cum proprüs thiis con-
currunt. (Quoad hunc enim caſum,
quo concurrunt ſcilicet cum thiis
. ſuis, erat ratio dubitandi, an gau-
Enoli, dere tunc deberent jure repræien-
inhmtalmmn tandi, in eo ſita quod frater fratri
Pim defuncto gradu proprior ſit quam
defuncti fratris filius UInde patet
Anmir in verſiculo ibi præcedente: Eujus-
min modt: eſſe generalem regulam: Filii
lſtnir. fratrum habent jus repræſentandi demor-
l tuos ſuos parentes. Hæc regula igi-
unhb ter tam ckiu ſtabit donec exceptio
Sck probetur. Unde, quia exceptio
heic probari nequit, concludimus,
., filios fratrum carentes thiis (ſive
Q Elos) habere jus ſuccedendi in ſtir-
Een F 6 Pes

6 Ue antnc
llrn 6
. 2„.

nberni,

13 2 DENIRE VFENTRIS

pes ſive repræſentandi parentes.

Sane cum dicta ratio dubitandi

uoad hos (ſolos ſcil. fratrum filios)

ceſſet nihil pus fuit ſpecialiter me-

miniſſe talium ind. N. 1I. c. 3. Con-
cludimus porro, in fideicommiſſis

quoque (etiam illis de quibus ſupra

pac parte 3. ſection? 2. GJ. 7. mentio-
nem fecimus) præfato repræfenhta-
cionis jüri quoad fratrum filios ocum
dari debere, de qua alias nobili con-
troverſia videatur Sandius lib. 4, tit.

F. definit. 2.

SECTIO SEPTIMA
E eodem principio, ventrem

haberi pro nato cum de ejus-
dem commodo agitur, ſequitur &
hoe, ipſüm ventrem & in poſieſſio-

em bonorum mittendum, ma-
gnum ſiquidem poſlefſionis com-
modum eſt, J. a. I. de interdict. & ex
isdem alendum efle, quis enim ven-
30 vivere poſſit? 1. 2, in fin. C. de ali-

ment.

ſ6enſe ſetmn n
Gerr Conle

WN
Mkand e.
nin iln⸗
D
Menhcn,l
1n iicconnt
e gihwt
ſe
un tenn
Enun tlrbar
ikutggn
N

1

PTA
, ſenfen
n de r.
Clbn S⸗
Lindoleci⸗
Ntom, m
Dons agrt.
e Ae
GeimVere
n.C d

PARS IV. SECIIO I. 133
ment. pup. præſtand. Scilicet ut &
oſſideat & alatur per matrem, t. t.
F. de ventre in poſeſ-. mittend. S.. Quam
in rem utile omnino erit, ne mulier
per calumniam alimenta poſſeſſio-
nemque ventris nomine depoſtulet,
diligenter conſiderare atque per-
pendere, prægnans uxor ſit nec ne:
quo ſpectat tit. f. de ventre inſpiciendo.
Sed de co jam vidimus ſupra part. 1.

PARS QUARTA.
S SEGTIO PRINMA.
E. viſlo nuper rinei Ven-

trem pro nato baberi unico dunta-
Xat caſa quo de ipſus partus commodo

agitur, in ceteris ee & maneie partem

Biſcerum maternorum : & illud pro-
Porro conſequitur, ventrem ancil-
læ furtivæ eſſe furtivum & fœtum
vaccæ ex, gr. vel equæ furtivæ eſſe
17 fur-

134 DE IIIRE VENTRIS.
furtivum, conſequenter neutrum
poſié uſucçapione acquiri. Quin
etſi ancilla, vacca vel equa eo tem-

pore quo ſubripicbantur, prægnan-

tes non fuerint, ſi tamen poſtea
apud furem conceperint, cum fur
rem furtivam poſſidendo & contre-
Gando continuum fürtum faciat, ſe-

quitur partum poſt fubreptionem

apud fürem conceptum, matris par-
tem, conſequenter & ipſum fürti-
vum eſſe, conſequenter uſucapi non
poſie, etſi vel apud ipſum bonæ fi-
dei poſſeſſorem editus ſit, cum vi-
tium furtivi characteris ſive macula
(loquar nunc ita) furtivitatis rei fur-
tivæ ſemel inhærens per editionem
pPartus purgari non poſſit.
G. I. Ceterum etli hæc certiſſi-
mis Juris fündamentis ſubnixa ſint,
non deſunt tamen Doctores, qui
quamvis quod partum ancillæ für-
tivæ attinet, à nobis propoſita no-
bilcum amplectuntur, quoad pecu-
. dum

WN

ENIH
Ehleenter⸗ Melde
Toſini
aVeleute
S
U umnen
ſ enun 4
Udenlolen
näüummti
Piit
tun

enerliehim
Alndn⸗
uft, anr
Hei ſten
Urimnmnitr.
er clcnen
ſt
nr ri.
Pbrir ,
Ntees,
Atelr .
uprane.
lond or⸗
dn

PARS IV. SECTIO IJ. 13 5

dum tamen fœtum diſſentiunt, exi-
ſtimantes, fœtum vaccæ ex. gr. vel
equæ furtivæ apud furem conce-
ptum, ſed apud bonvæ fidei poſſeſſo-
rem editum bonæ fidei poſlefſori ita
ſtatim acquiri, ut ne quidem uſu-
capione opus habeat per l. 45. pr. §.
ult. ff. de acq. rer. domin. I. 4. §. 19. de uſu-
cap. I. 79. G. 6. F. de furtis. H. 37. l. de rer,
div. I. 25. F. de uſur.

nin II. Contrarium nihilominus nobis

verius videtur: Primò propter gene-
rale principium juris quo certum eſt,
ancillas rebus dominio noſtro ſubje-
is aliisque, in ſpecie vero quadru-
pedibus æquiparari, l. 2. J. 2. F. ad L..
Aquil. Quod ſi ergo ancilla furtiva
Vitium furtivi ventri ſuo imprimit,
quidni & vacca equave foœtui ſuo in
utero exiſtenti? Cum ubique eadem
accefſorii & partis ratio ex &quo mi-
litet. Sed addamus generaliori huic
argumento, ſpecialius ex l. 10. f. de a-
Iucap. ex qua manifeſte elucet etiam
1

136 DE ItIRE VEN TRIIS
in materia uſucapionis, quando de u-
fücapiendo partu ancillæ quadrupe-
diſve furtivæ quæſtio eſt, in fœtu pe-
cudum idem juris éſſe, quod in partu
ancillarum, ibi: ſic quemadmodum. Re-
ſpondit equidem Cl. Sch wendendorf-
ferus, diſtinguendo inter comparatio-
nem fructus pecudum & partus an- 1
cillæ quoad furem, & quoad bonæ fidei
poſſeſorem, ita ut comparatio hæc ad
Jurem reſtringenda ſit, ad bonæ autem
Idei poſſeſorem non pertineat, ſed non
concordat hæc reſtrictio vel cum ge-
neraliori dicti textus effato, vel cum
I. 75. §. 5. F. de furtis. Quæ expreſſé
dictæ comparationi fœtus pecuduam
& partus ancillæ etiam reſpectu bo-
næ fidei poſſefſoris, locum facit. Ad-
damus (cum hic tertium noſtrum ar-
gumentum occurrat,) verba textus
in d. l. 45. 8. 5. Jurt. ad Florentini Co-
dicis, à Cujacio Donelloque alias
corrupti integritatem: Ancilla ſi ſub-
ripiatur prægnans, vel apud furem conce- NMgmnen
pit, partus furtivus eſt, ſwe apud Ran Aa
.

eN
ndgalt
neile lulr
och inſen,

oolne

lptenefang
ladrtntn
ercunns
In W
En D
Umnnth heer
AMan
Etner,atwa
Cbrdang
Geh n
Crepnt
empeunnm
notbun
)Felnu tltl
PoenunC
Sõ
Airſeſ.
Eften ne.
l .

4

Sed ſi concepit apud bonæ ſidei poſeſſorem,

PARS IV. SECTIO Il. r37

edatur, ſive apud bonæ ſidei poſſeſorem.

Sed in hoc poſteriore caſu furti actio ceſſat.

ibique pepererit, eveniet ut partus furti-
vus non ſit, verum etiam uſucapi poſſit.
Idem & in pecudibus ſervandum eſt, S in
Joœtu eorum, quod in partu. Vides idem
in pecudum fœtu ſervandum eſſe,
quod de ancillæ partu præceſſerat.
Aſt quoad ancillæ furtivæ partum di-
Hinguitur in textu: Aut apud bonæ
fidei poſſeſſorem conceptus eſt, aut
apud furem. Priori caſu furtivus
non eſt & uſucapi poteſt: poſteriori
calu furtivus eſt, & uſucapi nequit,
quod ampliat textus, ut partus furti⸗
vus ſit & uſucapi nequeat, etſi apud
bone fidei poſſeſſorem editus it. Si jam i-
dem eſ in ſœtu pecudum quod in an-
cillæ partu, ſi idem, inquam, conſe-
quitur fœtum furtivæ pecudis apud
furem conceptum, aſt apud bonæ fi-
dei poſſeſſorem editum, furtivum eſ-
ſe & uſucapi non poſſe. Huic gene-
rali comparationi partus nrtus d
D-⸗

139 DE IIIRE VENTRIS

y. immediatè talem limitationem:
Xx furtivis equis nati ſtatim ad bonæ fidei
emptorem pertinebunt, addita hac racio-
ne: merito quia in frudtu numerantur, at
Partus ancillæ non numeratur in fructu.
Nota Lector, 1& ſtatim quod in hoc
verſiculo: Ex furtivis „vides, indubiè
reſpicit ad præcedentia: uſucapi poſ-
Iit, quæ vides in verſiculo: Sed ſ con-
cepit. Quod enim adhuc ulucapi de-
bet, id non acquiritur ſtatim. IIt
adeo verſiculus: Ex furtivis, expli-
candus & intelligendus ſit ex verſi-
culo præcedente, ad quem ſe mani-
feſte refert, ad verſicuſum, inquam,
Sed ſi concepit. Cùm autem dictus ver-

ſiculus: Sed ſi concepit: loquatur de ca-
ſu, quo partus apud bonæ fidei poſ-

ſeſſorem non tantum editus, ſed &
conceptus eſt, ſequitur & dictum ver-

ſiculum: Ex furtivis, ex eodem dicto

verſiculo: Sed ſi concepit, ſupplendum
& intelligendum eſſe de caſu, quo
EcX

ſubjicit contextus legis noſtræ, 25. F. ernn
Sleloen

ſauoni

I

N PARS IV. SFCTIO.I. 139
Aiut cx fürtivis equis nati apud bonæ fi-
and dei Poſſeſſorem concepti unt. De tali
n fœtu, nato cx. gr. Ex equis furtivis,
h aflerit textus ecum ſtatim bonæ fidei
poſſeſſoris eſſe, conſequenter uſuca-
mHE Pione non indigere, etli hæc neceſſa-
1 ria ſit, quantum ad ancillæ partum:
n ex ratione, quod hic in fructu non
ſit, quod ſecus eſt in animalium fo-
tu. Abfurdum enim viſum fuit, ho-
minem in fructn effe, cum omnes
fructus rerum Natura hominis gratia
Hcompara verit. S. 37. J. d. R. D. LX
lefam hilce emergit quartum argumen-
Vaenem tum: Enimverô fi in comparatione
n inun in textu noſtro, l. 49. J. 5. de furtis, an-
nder. Cillæ partum, pecudisque fœtum in-
unntte, ter initituta, textus nonniſi unicam
neflae differentiam agnoſcit, quantum ad
ins A Partum fœtumque ſcilicet apud bo-
Ecm, næ fidei emtorem & conceptos &
end, natos: ſequitur in ceteris agnofci
Umeum concordantiam. Si in ceteris, etiam
dun in eo caſu, quo partus foetusque a-
Pud

1

4O DE IURE VENTRIS
apud furem concepti, at apud bonæ
fidei emtorem editi ſunt; Exceptio
enim ut ajunt firmat regulam in ca-
ſu non excepto. Illud etiam ex præ-
dictis conſequitur, dictum verſicu-
lum: Ex færtivis, rectius conſidera-
ri ut verſiculum & appendicem pa-
ragraphi quinti, quàm ut ſeparatum
principalemque paragraphum ſex-

tum conſtituere debeat: etſi ita con- un

ſtanter fere editum deprehendas.
Accedat quinto ! 25. Y. ult. ff. de acq.
rer. dom. ibi: Et ovium fœtus in ack
Junt. Et ideo ad bonæ fidei emtorem per-
tinent: etiamſi prægnantes venierint, vel
ubreptæ ſint. Llbi oves prægnantes op-
ponuntur vel contradiſtinguuntur
Jubreptis. Ergo, ut ſubreptarum fœ.
tus bonæ fidei emtori acquiratur, re- u
quiritur ut tum cum ſubreptitio fie-
bat, oves illæ prægnantes non fue-
rint. Confirmatur id præterea ſex-
to eodem textu, cum verbis modoè
adductis immediate ſubjicitur: Etſa-
nè

dan DAhS IWV. SECTIO I. IA1
li in quln lac Juum faciat quamvis plenis
uberibus venierint, dubitar: non poteſt. I-
ddeda: in nd Ais .. Ixc verba
8 aen cum indiſtincte diſtinctioni priori,
AIIqua diſtinguebatur inter oves præ-
GN& gnantes & ſubreptas vacuas, ſubji-
Kaenin ciantur, ſenſus eorum erit talis: Sa-
Gunu ne quamvis memorata diſtinctio lo-
cum habeat quoad ſœtus ventresque,
Ntain non tamen obtinet quoad lac lanam-
que: etſi enim & hæc acceſſio pars-
ue ſint ovium, nulla tamen ratione
poſſunt dici eſſe talis acceſſio talisq;
pars qualis eſt venter fœtusque, qui
urH" matris ſpeciem referunt, ejusdemque
SEe utero clauduntur; cum lac & lana
Ealkianmum non nili externa & heterogenea ac-
hrrmmi ceſſoria ſint. Cum ergo in lacte la-
Intin naque hoc indiſtinéte affirmetur,
lhteit hæcque duo in textu ſola excipian-
uue tur, tacitè utique innuitur, diverſum
Emntakr. obtinere quantum ad fœtus, de qui-
ſelnod bus præœceflerat. Hiſce accedat, ſe-
n I Pmo, L. 4. 9. 19. F. de uſurpat. & uſu-
cap⸗

1I42 DE HIRE VENTRIS
cap. ibi: Lana ovium furtivarum, ſi qui-
dem apud furem detonſa eſt, ufucabi non
Poteſt: &i verò apud bonæ fidei poſſeſſo-
rem, contra; quoniam in frultu eſt nec u-
Nucapi debet, ſed ſtatim emptoris fit. Idem
in agais dicendum, ſi conſumti ſunt. Quod
verum eſt. Agni ergo ovium fürtiva-
rum apud fürem concepti, ſed apud
eintorem nati non acquiruntur em-
tori ſtactim, ſed tum demum ſi ſint
conſumti. Quod ergo juris eſt in
lana (de qua & ſupra vidimus ex l.
925. G. ult. F. de A. N. D.) id idemm non
eſt juris in agnis, teſte hoc textu in
l. 4. . 19. de uſur p. & ſucap. niſi hi ſint
conſumti: tum enim conſumtio rem
abolet, adeo ut priſtinus Dominus id
quod non eſt repetere nequeat. Quo-
modo enim aut quæ actio dabitur ad
petendum aliquod non ens? Eadem I
ſcil. hic ratio eſt conſumtorum ex. gr.
agnorum, quor in aliis fructibus à bo-
næ fidei pofleſſore conſümtis: de
quibus agi nequit: de fructibus in-
quam,

7

EWN PARS VI. SECTIO I. 143
N qunn , qui non amplius ſunt, agi
nequi. Alia autem quoſtio eſt, an-
non de damno domini & lucro con-
ſumentis b. f. poſſeſſoris agi queat?
quod uti omnino affirmandum eſt,
Arg. I. 14. f-. de condict. indeb. l. 206. de K.
J. J. 24. ii: Conſequens eſt. I. de R. D. I.
22. 8. 5. R. V. Q. ult. I. de L. Aquil. ita &
effatum legis noſtræ ita reſtringen-
dum eſt, niſi conſumens exin locu-
di pletior ſit factus. Novum non eſt
Win jure, ut conſumtio negotio alicui
alterationem quandam adferat no-
vam; Luſtretur vel unicus Pandé-
Garum titulus de Rebus Creditis, &
quæ ad eum commentantur Docto-
res. Et ne de ignotioribus loquar,
ſimus nunc contenti quæſtione illa
una celebri, quid juris ſit ſi non do-
minus nummos alienos alteri mu-
tuos dederit? Hic (niſi ſtipulatione
ſibi proſpexerit) nullam novam, con-
A tra cum qui mutuo accepit, actionem
Lörbi habet, niſi poſt conſiumtionem, ante
n eam

*

144 DE HIRE VENTRIS MN9
cam enim dominus nummorum eos anb inil
vindicabit, at poſt cam mutuo dans rtüunn
utetur Conmdictone ſine cauſa. Dico, kimam
condictione ſi ne cauſa, etſi enim nonnulli mas
in caſu conſumtionis mutuum admit- ulku e
tant, & condictionem certi ex mutuo, kinti⸗ D
neſcio tamen quomodo mutuum el-
ſe poſſit, ubi dominium non eſt trans-
latum, 3 3 quomodo dominium trans-
feratur ab eo; qui dominio & bate
ſtate id transferendi deſtituitur? Ne-
que T'extus quos hanc in rem addu-
cunt, l. II. . Vlt. I. 12. 1. 13. l. 9. g. I. F.
S 2. 7. C. de R. C. G& ſi cert. petat. aglen i
1. 24. f. d. obl. 6&9 A. 1. 56. Fegf. de fide- mini igi
tNuin
Juſ. I. 15. f. de Reb. dub. hoc probant, Ginm
ſed hoc tantum, poſt conlumtio- x hin
nem condictionem naſei: at quam?
Textus id non exprimunt: Tu ergo
cx analogia juris dic, cond Hétionein
ſine cauſa. Imo d. . 15. f de reb. dub.
deſtruit magis diſſentientium ſenten- zuh
PenndT
tiam: ibi traditio nal ſt. Neque di- at
verſüum eſt in l.5. F. de R. C. cum lo- n
.V qua- n

.

141

Ep SS
– PARS IWV. SECTIO I. 14
Kenmm. Juatur de diverſiſſimis caſibus, ut-
VIneet, Pote quibus mutuo dans ex poſt fa-
etienimmg. Rto dominium rerum mutuo data-
GA Tu adipiſcitur : quod in caſu ſupra
rncie, Poſito planè non occurrit: ut proin-
Onodenikn de in hoc caſu, ubi ſcil. nummi ali-
üns cui mutuo dati conſumti ſunt, planè
nine. 90n ſufficiat nummorum dominium
, (Uut nonnulli ſentiunt) conſumtione
ien acquiri. Ecſi enim conſumtione ac-
quireretur, acquireretur tum tamen
nonnili accipienti, nequaquam vero
ei qui dedit. Sed nec verum eſt,
conlumtione dominium acquiri, cum
conſumtio dominium (noſtro caſu
alteri competens) tollat potius, atque
IH. annullet; Cum enim dominium ſit
GEII zus in re, quomodo jus in re eſſe poſ-
i T Uit ſine re? Fateor; dicta l. 4. G. 19. in
Vin. f. de iſurp. && uſucap. nubeculæ quid
offundit, ſed quæ eonfeſtim tranſit, ſi
e expendis rd idem dicendum pertinere
e tantum ad principalem textus pro-
NCe poſitionem: Aonig in frudtu eſt nee

7.

146 DE IIIRE VENTRIS
uſucapi debet: minimè autem ad ac-
ceſſorium illud conſeéctarium: ſedſta-
tim emptoris ſit. Niſi quis dicere ma-
lit, Paulum ludere in voce fieri, ut
fieri hic ſit partem conſumentis fieri,
dum agnorùm conſumtorum inque
cibum appoſitorum caro conſumen- Al
tis carni concreſeit. Sane ſubtiliſſi-
mum Paulum rà& fieri ad dominium
retuliſſe, quaſi agnorum, qui conſumti ul
ſunt, conſumens adhuc habeat domi-
nium, nemo mihi perſuaſerit. add.
1.5, H. fin. f. famil. erciſc. Obiter nota ſis,
24 contra in d. l. 4. G. 19. quod ibi idem
eſt, quod, contra et, vel: contra ſentio,

contra dico, contra ſtatuendum eſt, &c. ENilyiin,
Confer Irner. injur. vapul. coit. 13. J. 4. (lein
ſeqq. Ex ſupra dictis ſimul conciliatur bam

1.9. G. . ad S. C. Maced. cum I. 12. F-de reb.
cred. diſtinguendo ſcil. condiétionem
mutui à condictione ſine cauſa. Illam
non dari. d. l. s, hanc dari. d. I. 9. J. 1.
Alii Doctores diſtinguunt circa hanc
enantiophoniam inter bonam &
1. a

EIII PARS IV. SECTIO I. 147
nment, lam fidem. Sed d. I. 9. J. I. in verbis:
lldin, ex omni eventu: id reſpuit. Denique
N d ſuperioribus argumentis accedat fun-
Neho damentum juris, principio hujus fe-
noonſmnens: ctionis adductum, extra caſum ſcil.
nntnne quo de ventris commodo agitur,
Inaneig hunc partem maternorum viſcerum
It. Eri eſie l. 1. O. 1I. de ventr. inſpic. Ut adeo
widems hic acceſſori & partis, ut jam ſupra in-
ronmenae nuimus, indolem non habere extra
n illum caſum non poſſit.
§. III. Ex dictis ſimul nunc con-
es cidunt legum argumenta ſupra J. 1.
GMäe Contra nos productarum præcipua.
n Nam quxæ plurimum momenti habe-
urg4. Te videri poſſunt, puta l. 25, . ult. .
de A. R. D. I. 4. §. 19. de uſucap. l. 45. J.

.. .
6. defurt. hæ, tantum abeſt, ut nobis
unuufei obſtent, ut ſententiam magis no-
lndine ſtram muniant, ut §. 2. jam demon-
Gecali Nr ſtratum eſt. Ceteri ſupra d. 8.1. ad-
liluſi ducti textus hoc tantum volunt, fœ-
Urue. tus ſc. pecudum ſtatim eſſe bonæ Fdei poſ-
“ Noris: quod ex prædeductis §. 2. ae-

G 2 cipi

14 8 DE IIRE VENTRIS WN
cipi debet vel de fœtu pecudum non aniimin-
furtivarum, vel, ſi hæ furtivæ ſint, gddun
de caſu, quo apud b. f. poſſieſſorem in mm
ſcœtus conceptus ſimul & natus eſt. uikatll
IV. Cave hactenus dictis opponas ſimet ti
argumentum ex l. I. §. 5. F. de fugitiv.
ubi natus ex ancilla fugitiva fugiti-
vus non eſt. Sinon fugitivus, ergo al min
non fürtivus. Ancilla enim fugitiva Aal
ſui ipſius furtum facit, l. 1. C. de ſerv.
Jugitiv. Unde tum iterum ſequi vi-
detur, partum ancillæ furtivæ non
eſſe furtivum, nec foœtum pecudis
furtivæ eſſe furtivum, etſi aut hic
aut ille apud furem conceptus ſit: cum ,
natus ex ancilla furtiva, quæœ ſui con-.
tinuum furtum facit, apud eam ceu
furem concipiatur, & tamen furti-
Vus cell fugitivus non ſit. Reſpon-
ſum habe: Omne vitium fugitivi in
continere quoque vitium furtivi: Sed
non verſa vice, vitium furtivi æque
late patet ac vitium fugitivi. Enim-
verò qui fugitivum dicit, plus dicit
quàm flſen

kfen PARS IV. SECTIO IL. 14909
4 Deaute „ . . .
Ihin, Juàm qui furtivum. Res furtiva eſt,
/ quæ etli in ſe proba & interne non
Pinil vitioſa, habet tamen vitium extrin-
Gengechen ſecus obveniens ut uſucapi & acqui-
lti D ri nequeat: at fugitivi vitium im-
cliunn probitatem animi factique notat in
laiene eo, qui ſus itivus eſt, l. 225. F. de V. §.
1 *“ unde & fugitivus ipſe coërceri po-
tet ſ⸗ teſt (quod in re furtiva qua tali ab-=
ue ſurdum foret) & receptator hujus
nint . 1. de fugitiv. & MKdilitio Edicto tale
Eumm fugitivi vitium attenditur, l. 17. g.
eHMI 14. de Edil. Ed. Poteſt utique ergo
umn, ui mater fugitiva eſſe aut erro, fre-
ramntlin uenterq; vagari ſine cauſa & tempori-
izgelln a in res nugatorias conſumtis, ſerius
e domum redire, ut eſt in d. I. 17. §. 14.
Emeain cum filius tamen filiave ejusdem
nk h omnino frugi ſint: non tantum enim
üm ii Heroum filii, ut in proverbio oXugv-
fimintff Xrαν eſt, ſed & patres matresque
Ininfine alhiquando noxe ſunt. Ancilla ergo
irin in fugitiva partum quidem facit furti-
etsdè vum, 1. 60. f. de furtis. At non fu-
A G6 3 giti⸗

Iyd DE MIRE VENTRIS
gitivum, d. I. I. Q. 5. f. de fugitiv. niſi
quatenus furtivi vitium ecodem com-
prehenditur, d. I. 60. F. de furtis d. l.

17, C. de ſerv. fugitiv- quomodo limita

ſis ergo textum in d.l. 1. J. . Jugitiv.
V. Neque majoris ponderis erit
argumentum ex l a. §. 15 f. de uſurp.

& uſucap. Loquitur enim de here-
de furis, apud quem, etſi ignoran-

tem, ancilla (idem eſt in vacca ex.
gr. vel equa) fuürtiva concepit pe-
pPeritque: hic fœtum partumque

nec uſucapiet nec ſtatim acquiret,

propter ſingularem rationem, i
heres eſt, adeoque una cum defun-
&o perſona. Nov. g9. princ. unde &
in jus defuncti ſuccedit: veluti hanc ſin-
gularitatis rationem ipſe textus d.l.
g. OG. Iy. inculcat.

VI. Graviorem ſcrupulum inji-
cit Papinianus I. 44. S.2. F. d.t. de uſurp. ul

& uſucap. ibi: non enim ideo minus capie-
tur uſu puer, quod ahenam matrem prius-

WNA9
aunleA
n wulun!
Im ngN

ſemg

rlnletn

guam eniterelur eſe cognovit. Atqui Anie

Pau-

WIN

lumeemcan.
Ncſn
Tronockolnn
oncers n
Nyfein
caim de her.
etlignorr
tin eaa
1 nrNt N.

Münen, gt
Um uncckin.
n nle d
llikrota.
leters 41

Npun ini
Ptuktin
mmucgi.
ſutnprür.
NAt. Man
U

PARS IV. SECTIO I. 11
Paulus in I. 4. §. 15. eod. ibi: SNi ante-
quam pariat alienam eſſe reſcierit emtor,
diximus non poſſe eum uſucapere. Quid

dicimus? Ajo, dictam l. 24. 5. 2. ci⸗

licet loqui de ancilla ſimpliciter alie-
na: at dictam l. 4. 6. I9. etiam quidem
de ancilla aliena, ſed quæ ſimul &
aliena & furtiva ſit, ut patet exillo:
Diximus, quod reſpicit ad G. in d. . 4.
præcedentes, qui manifeſte de an-
cilla furtiva agunt. Tu dicis tamen:

e Ex eco tempore quo quis cognovit

ancillam allenam eſſe, incipit fur-
tiva fieri; adeoque d. l. 44. G. 2. aget
etiam de ancilla furtiva. Reſpon-
deo, vitium furtivi initiale nocet,
non tale ſuperveniens. d. l. 4. 6. 15.
ibi: Quod ſi cum jam uſucaperet, cogno-
verit alienam eſſe, initium uſucapionis in-
tueri debemus. Et ad hæc verba re-
ſpicit idem docens Papinianus in d.
I. 24. §. 2. Vel ex his inſuper legi-
bus vides, ingenuè juris Qultor,
quam parum viderit ραο aſſerens

64 ſe

JOZ DE IIIRE VENTRIS WN.
ſe nullam in jure noſtro legem vi-
diſſe qua evincatur,; malam fidem
ſupervenientem uſucapienti non
nocereé, ſive ſufficere bonam fi- hm
dem initialem. Sed ſatisfeci ipſi niſi a, an
fallor 2. Aphoriſm.6y. Niſi id addere mi- Ir Entun
hi permittes, regulam noſtram: bo- gun mint
nam fidem initialem ſuffcere: limitari m iin l
debere quoad uſucapionem pro ſuo, ex mnm
. g. pr. pro ſuo. Vide infra §. 8. Ex laken
hiſce conſequitur, quæ ſuperius pro- fan
poſuimus de partu fœtuque apud ilegln
bonæ fidei poſſefſorem concepto, t,
eum ab hoc vel uſucapi vel ſtatim m lim
acquiri, ea limitanda eſſe, niſi quis nletz eih
antequam ancilla pariat eam furti- Egrn
vam hactenus fuiſie reſcierit, d. l. ief
2. GO. 15.
VII. Ex dicto g. 18. legis 4. ff. de
uſurp. patet ſimul quomodo intelligi
debeat, quod paragraphis præce-
dentibus 16. & 17. ibid. dictum erat,
pPartum apud bonæ fidei poſſeſſorem
Cſume apud dominum cui ſervus pro
. lber-

WN
Noſto ſgen 16 8
r, mln D
lentni
Cer bomn ,
itniii
itakgem.
nmaIrm:
enr Amian
Clen ) “ꝰ 4
7 Genon.
GrNr i
Nen NNe
neni hin
ee, ni n
Gür enn ilt
Eltit,4l.

1NAfe
no, inelg
pto ek.
1un ent
poleſhen
ClKrishe⸗
Wer.

PARS IV. SECIIO I. 1 53
libertate ancillam dederat) conce-

ptum, uſucapi non poſſe: ut hoe
ſcilicet verum ſit, ſi antequam an-

cilla pariat, alienam furtivamque
eam eſſe, emtor reſcierit. Hôe
enim vult 1à diximus: in d. g. 195. ihi.
Si antequam pariat, alienam eſſe reſcierit
emtor, diximu; (§. 10. & 17.) non poſſe
eum (emtorem) Mucapere. Quod ſi
dominus ille, de quo dixi, id non
reſcierit, uſucapio procedet, & do-
minus ille quaſi emtor partum illum
uſcapere poteſt, l. 9. && 10. f. pro
emtor. Dicit textus, quaſi emtor,
namque res ei abeſt pro hac mulie-
re & genere quodammodo vendi-
tio inter ſervum & dominum con-
tracta eſt; ut ratiocinatur JC. in d.
L. 10. unde ſimul placatur implacabi-
lis illa, ſi Dis placet, Aναα₰ͤοαα inter
d. lI. 2. §. 16. ſeq. de uſurp. & d. I. 9. ſeq.

pro emtore, depromto conciliandi me-
dio ex d. l. 4. §. 18. de uſurp. ut honæ

Kdei emtor partum apud ſe conce-
6 5 ptum

154 DkE IIRE VENLR8S M.
ptum uſucapere non poſſit, ſi ante moſtil
editionem partus furtivi vitium quo mnt,
mater affecka eſt reſcierit: poſiit, Im m
ſi ejusdem interim füerit ignarus.
Aliorum conciliationes refert & e-
Xaminat Hilliger ad Don. 5. 25. qui
ipſe d. I. 4. G. 16. accipit de caſu, quo
ancilla apud ſervum concepit. Sed
nec verba: apud me, nec ſubjecta
generalis (ancillam quoque reſpici-
ens) ratio permittit eam reſtrictio-
nem.
VIII. Sed huic deciſioni noſtræ
creditur obſtare, l. 4. pr. F. pro ſuo.
ubi tum ſuperveniens ſcientia nocet,
ſi quis intra conſtitutum uſucapioni
tempus ſcierit ſimul cujus id eſſet
mancipium, & cum poſſet, domi-
num tamen certiorem non fece-
rit: at ſi neſcierit intra ſtatutum uſu-
capioni tempus cujus id eſſet man-
eipium, aut ſi ſcierit neque potue-
rit certiorem dominum facere, aut
ſi potuerit quoque & dominum cer-
zi:: tio-

luntn
ſit:
it gum
ett e.

r rai

neſt. Nl
Ne ſpe
Poge pin.

n velrite⸗

—R
NinNe,
m lgiuni
dis l
ſet, C.
Mn el.
utntumulr.
lermu.
ege on⸗
Kcte, At
CNigann r⸗
1

7

PARS IV. SECTIO I. 155
tiorem fecerit; ut tum uſucapio de-

mum procedat, d. l. 4. pr. Quod

ſi ergo neſcientia uſucapientis per
totum uſucapioni præfixum tempus
ſpectatur, aut poſſibilis admonitio

in caſu ſcientiæ, ſequitur ſane malè

nos ſupra exl. 4. J. I. de uſurp. & uſu-
cap. non requiſiviſſe aliam diſtinctio-
nem niſi unam illam, an reſcive-
rit uſucapturus furtivam eſſe ancil-
lam antequam pareret, an id non
reſciverit. At ego miſſis aliorum
viſionibus, ſentio, textum in d. l. 24.
pr. pro ſuo. reſtringendum eſſe ad
ſpecialem illum caſum de quo lo-
quitur, cum quis ſcilicet uſucape-
re vult PRO SIIO. ibi. Neque idem
& pro ſuo. add. rubr. tituli ibi. pro ſuo.
Sed non tantum rubrica & ipſa tex-
tus verba, ſed & ratio ſpecialita-
tem in uſucapione pro ſuo depoſcit.
Sane enim pro emto, pro legato,
pro donato, &c. poſſidere & uſuca-

pere rem aliquis poteſt, etſi poſtea
96

reſcie-

. 4 „
15/6 DE IIRE VENTRIS WN
reſcierit eam alienam eſſe, at ſcire rem thlim,
eſſe alienam & tamen poſſidere pro
ſuo, eorum palpabilis inter ſe pugna -
eſt: nam ſi ſcis aliquid alienum eſſe,
quomodo poſſidebis id ut tuum an
IX. Gravius obſtare dices l. . W. IIpmn
3.. f. de Publician. in rem att. ubi igno-. mimmhh
rantiæ, ancillam furtivam eſſe, ab- mnimen
ſciſſe tempus quo quis experitur, præfi-
gitur. ibi: ſi modo eo tempore quo expe-
riar, furtivam matrem ignorem. Sunt
qui pro experiar, legant pariat, vel
pariat, vel experior. Tu dic ſim-
pliciter, quo in dicto textu eſſe idem dtcitt
quod LIt. veluti idem UIt pro QIIO émm
in h. 1. pr. f. ad L. Corn. de ficar. poſitum
eſt. Ita & Phædrus: Smonides qui
ſoripſit egregium melos. QIIO pauper-
ſac ſinere facilius. Bian, r
gator. Jur. pag. 135. eq. Ut ſenſus dicti
H. 3. legis II. &ε Pubician. hic ſit: inter-
dum tamen (non indiſtindle ſember l. a. ꝗ.
25. f. de uſurp.) ſi, ancilla furtiva apud me eti
conceperit & peperit, competere mibi in i
partu

.

NN
delerliren
n pollgenn
Inter ſe en
6 Aen . 6

uttun;:

le ds n.
ntt i.
wum dle;dr.
inim
enzhegnen,
Ipunen t
Eunthrig ſl
. deſn.
Dtenneleiten
blk w
Hjin ſn
Ennig d
( dndg.
Emk n.
U Kntsd
ieſt:in.
Pprle,
intucun
ſmenitit
n

5
1

PARS IV. SECIIO I. 157
partu Publicianam, ſi modò eo (con-
ceptionis & partus) tempore, quo ex-
periar, (id eſt, ut actionem cum ef-
fectu intendere poſſim) furtivam ma-
trem ignorem.
X. At quomodo partus, fürtivi vi-
tium à matre trahere poteſt, cum
partus rei furtivæ pars non ſit? l. 10.
g. 2. F. de uſurp. & uſucap. l. 26. f. de
V. F. Tu dic, cum jam editus ad-
eoque à matreé ſeparatus eſt, non
eſſe matris partem, d. l. 10. Q. 2. ibi:
peperiſſet pariatque. Eſſe cum matri
adhuc coheret, dum adhuc venter

eſt, maternorumque viſcerum por-

tio, I. I. G. 1. F. de ventr. inſpic. Unde
vitium furtivi ipſi ventri, jam tum
cum utero materno clauditur, im-
primitur, vide ſupra part. 1. Setlion. 2.
G. . ut mirum ſit W'iſlenbachium
le hic extricare non potuiſie: put.
ad I. 26. f. de V. J.
XI. Denique dubium tibi moveat
textus in l. 2. G. 5. F. de uſucap. ibi.
60 7 Fru-

158 DE ItIRE VENTRIS
Fructus & partus ancillarum, && foœtus
pecorum, ſi defuncti non fuerunt, uſucapi
Poſſunt. Ergone fructus pecorum-
que fœtus ita uſucapientur, ut par-
tus ancillarum? Non dicit textus
ſimpliciter illos uſucapi, ſed uſfucapi
pohße. IIſucapi (inquit) poſunt, ſcil.
aliquando: ſive poſitis terminis, ut
ajunt;, habilibus. Ita & alibi r0 poſ-
ſunt ejusdem ſignificationis depre-
hendas: veluti in famoſa illa I. 101.
F. de V. O. ibi. puberes ſine curatoribus
luis obligari poſſunt. ſcilicet, aliquan- Cnititentn
do, ſive certis caſibus poſſunt: ut Autu
ſi locupletiores ſint facti, ſi nuptias myNA
contrahant, &c. Vide ſis quæ dixi
ad Inſtit. 3. apb. 97. in fine. Ita & d. I. 4.
H. F. 19 poſſunt notabit, aliquando id
ita confieri; puta heres eosdem fru-
Qus fœtusque ex re defuncto forte
eommodata, aut locata editos alte-
ri bona fide vendat. Poterit tum
emtor eosdem ufucapere. Emtor,
dico: ipfum enim beredem cosdemn
— Uiun⸗-

l

c PARS IV. SECTIIO I. 159
in uſucapere non poſſe, indicat 4. I. g.
Cenm, n F. 15. 1. C. de acquir. poſſ. I. II. §. 2. f. de
eMu Publician. Sc. Neque id vult wel l.2.
ennn I. ff. pro ſuo, quæ in genere tantum de-
e clarat quid poſſidere pro ſuo ſit, ne-
Eig que addit eodem modo uſucapi pro
Dhlm, . ſuo: vel tituli f. & Codicis pro here-
tenieu de: ut dixi 2. aphor m. 6gz. Connanus
Kln g 3. Comm. 15. num. 2. 0 defundli in d. I. 4.
günd h. s. 5. putat eſſe nominativum plu-
üe ralem valentem idem quod mortui
eame (non genitivum ſingularem.) Verum
t. quomodo id quadrat ad ſructus, de
ee quibus textus pariter agit? Hilli-
t,ſnds gerus 5. Donell. enucl. 26. ideo Con-
ebrd nani vilionem non putat admitten-
dam eſie, quod abſonum ſit de con-
Dhrneoid ſumtis dubitare qulis enim . inquit, .
eten dubitare poteſt conſumtos, qui nulli Junt,
Ande ote uſucapi non poſſe? Sed non reſpexit
elist. Hilligerus ad ejusdem legis 9. m. 19.
Dltent dn. ubi de agnis itidem conſimtis dici-
e Im, tur, eos uſucapi non debere . Quod
n eten, abundantis cautelæ ergo à Ctis ita
“M addi

.

I60 DE NIIRE VENTRIS
addi puta arg. I. I7. C. de teſtam. l. 22.
9. 6. de auro leg. Verùm refutandis
aliorum ſententis brevitatis ergo
nunc ſuperſedemus. Adhuc nota
d. l. 4. §. J. non agere de partu fœ-
tuque matris furtivæ ſed alienæ: ſu-
me, defuncto commodatæ jung. G.
6. ſupr.
XII. Inſtituamus nunc retro di-
ctorum curtam quandam aααι να
Xaloν. Ubi nota ſis duas regulas:

I. Partus ancillæ fœtusque beſtia-

rum apud fürem ipſum concepti,
aſucapi nullo modo poſſunt. pr. &&

6.2. Bujus Sectionis ſupr. Amplia (1)

Etſi apud b. f. poſteſſorem editus
fuerit, vel partus ille vel fœtus. 4.
pr. & G. 2. (2) ut locum habeat et-
iam quo ad partum ancillæ fugiti-
VX. §. 4. ſitpra. Limita (1) quoad lac
& lanam, quæ originem ſuam jam
apud füurem cœperunt: hæc enim

it

, en
Mmun
artt ini,
is tlir,
3 r⸗ 1I
lhluhat
tun giſen
Hrrnmendd
n iin hfn

.

6

Cmm

ſtatim ſunt bonæ fidei poſſeſſoris. dtn

§. 2. ſupra. (2) quoad fœtus con-
J ſum-

WNE

enin itnli
Drerinch D

Adnne “

t le n f
A en ſi
Ghlktei, 4
1

Iunge ded
Mndan Aaltd⸗
ſsu l

Etlt Air

Pümongt,
Nln

Mul)
irn i

el ſetd 4.

In ubet e.
Mmelle i⸗
01) gonhe

rn lunn

, Pxr ann
eln

PARS IV. SECTIO I. 161
ſumtos, hi enim ſuo ſenſu emtoris
fiunt, etſi apud furem concepti, a-

pud emtorem vero editi ſint. vid. 6.
2. ſupr. argum. 7. II. Partus ancillæ,

ſoœtus beſtiæ furtivarum apud bo-
næ fidei poſſeſſorem concepti uſu-
capi poſſunt. §. II. Coc. ſupr. Am-
plia (1) Etſi bonæ fidei poſſeſſor an-
tequam partus fœtusque editus ſit,
reſcierit matrem eſſe alienam: alie-
nam, dico: non fartivam. Vid. fupra
G. 6. && II. in fn. (2) Ut procedat
regula etiam reſpectu domini, cui
ſervus ancillam furtivam, quæ apud
dominum partum de quo quæritur
& concepit & peperit, pro liberta-
te dederat. G. 7. Jupr. (3) Ut eidem
regulæ locus ſit, etſi bonæ fidei poſ-
ſeſſor poſt editum partum, & poſt-
quam uſucapere partum apud ſe
conceptum editumque cœpit, ma-
trem ejusdem relſcierit fürtivam eſ-
ſe. G. 6: ſupra. (4) Etſi neque domi-
num, etfſi illum noverit, eique in-
dica-

162 DE HIRE VENTRIS
dicare potuerit, certiorem fecerit.
H.5. ſupr. Adeoque etſi (y.) quis actio-
nis motæ litisve conteſtatæ tem-
pore furtivam matrem eſſe non igno-
raverit. O. 9.- ſupr. Nunc iterum limi-
ta eandem regulam ſécundam (1):
generaliter ut fallat in bonæ fidei
poſſeſſore hered. Vid. O. . & 1I. ſupr.
Item ſi antequam pariat eam Jurti-
vam eſſe b. f. poſſeſſor reſcierit. J. 6.
in fin. ſupr. (2) ſpecialiter quoad
fœtus animalium: ut hi uſucapi qui-
dem poſſint à tertio; in quem eos
hæres h.f. poſſeſſor, apud quem con-
cepti ſunt, tranſtulit: minime verò
uſucapione tali opus habeat alius
b. f. poſſeflor, utpote qui eos ſtatim
ſuos facit. G. 2. ſupra. (3) ſpecialiſſi-
mèé quoad uſucapionem pro ſuo,
quæ ſingularem diſtinctionem reci-
Pit. vid. J. 8. ſupr.
XIII. Ex e, quæ de fetd,lanay
lacte, uſucapioneque diximus, nemo

non videt, minime audiendum eſſe
Cl.

htiren e
1 gtt

weſenmi

ektennmn lu
Gann 1
in bone ſti

inn em ri⸗
N ſet
Kilter au
thilimne.

, Uen s

pigt r.

G Ahet A
iegztniin
leucl.
n gn
Cioren ke⸗

leet aun,
Cünma, Dend
Aendun ene

inie
oltehin e.

PARS IV. SECTIO I. 16 3
Cl. W'iſſenbachium gοα. ddt. f. de
V. S. ad l. 26. od. ubi quæſtionis: An
partus ancillæ furtivæ à b. J. poſſeſ-
ſore poſſit uſucapi? nullam bockie in
Orbe Chriſtiano utilitatem eſe; affirmat.
Habet utique ea quæſtio utilitatem
circa quæſtiones affines alias, de
quibus dixi. Quin &c in ipſa que-

ſtione de partu ancillæ fürtivæ po-

teſt uſus hodie obtingere, non tan-
tum apud illos populos, qui vera
adhuc ſervitute utuntur: ſed &, ſe-
cundum communiorem Doctorum
opinionem, qui homines agnoſcunt
proprios, quales vicini nobis Comi-
tatus, Bentheimienſis, l'ecklaburgen-
ſis, Steinfurtenlis, Epiſcopatus Olſna-

brugenſis & Monaſterienſis aliique

copioſè alunt. Quid ſi enim femina
propria fugitiva ſimulato manumil-
ſionis à priſtino domino impetrato
inſtrumento (Erlaß⸗Brieff) le mihi
propriam conſtituat pariatque? Vid.
tamen ſupr. part. I. ſett. 7. S. 6.

164 DE MIRE VENIL RN8s MI
XIV. Plura qui de quæſtione prin- inne
cipe noſſe geſtit, is adeat Ant. Mat- umſene
thæi Colleg. Cod. diſp. I. th. 25. ſeqq, Do-
nell. & Hillig. 5. comment. cap. 25. 8
26. Bachov. ad Treutler. f. de uſurp. 8
uſucap. th. 3. Arumæum 20. diſp. ad ff.
thej. 14. Ungepaur. 7. exercit. juſtinian. u ſen
2. Harpprecht. ad I. de uſucap. 8.2. num. A
1IG. Amayva 2. Obſerv. I. Greve §. diſert.
ad ff. 26. Struv. Eckold. Schwenden–
dorff aliosque ad tit. f.. de uſucap.

SECTIO SECUNDA.
AG quid eſt, Juris Conſulti &

Cultores mei, quid rationis
habet, quod Ventre (etiam ſuo)
Præterito teſtamenta à patre facta
ipſo jure ſubſiſtant, nativitate de-
mum poſtumi poſtea rumpenda?
cur liberi jam nati præteriti teſta-
mentum ſtatim nullum dicunt, na-
ſcituri non etſi jam ventres ſint?
Quid? annon commodum ventris
vult

nch ,

1n A df.
Nt,
ſrt danm
Grere ahet
Chwegln.

liieg
NN.

NCNNO
Glt ntiru
(eäum o)

punt hün

Utirinte .

ENel?
Nerit el

Count, t.

elres ſot
un veotrs
F

Juris Civilis, Venter babetur pro

PARS IV. SECTIO II. 165

vult pro nato ventrem haberi etiam
tum cum venter eſt, ſtatimque eum

in bonorum paternorum poſſeſſio-

nem ire? Quid? annon incom-
moditatis nimlum ventri infertur
dum interim, toto inquam illo tem-
Pporeé quo venter utero materno
clauditur, extraneus aut alius ſal-

tim ventre interim excluſo bonis

paternis utitur, fruitur? annon ſi
vel maxime venter repetere à poſ-

ſeſſore percepta poſſet, commodius

eſſet ventri à principio poſüdere,

quam petere poſtea & incommodi-

tatibus illigari litium? annon præ-
ſtat in tempore occurrere, quam
poſt vulneratam cauſam remedium
quærere?
H. I. Vidit hanc equidem Juris
Civilis iniquitatem Prætor conceſſa
Ventri bonorum poſſeſſione, tot.

tit. f. de ventr. in poſſ-. mittend. Sed

quid Jus Civile moverit regulam

nato

166 DE NIIRE VENTRIS
nato cum de commodo ejus avitur, non
agnoſcere circa præteritionem

rr

Ventris, hoc equidem ſerupulum

ingenuo Juris ruipatori non levem
inſiciat. Prœvideo fore aliquem,
qui ultime voluntatis favorem
velit prætexere: & omnino ſentio
hunc ſingulari huic juri colorem
obtendi & poſſe & debere, ſed non
debebat utique memoratus ille ulti-

mæ voluntatis favor jus liberorum,
tenellulique adeo Ventris, ever-

tere. Jus Naturæ liberis parentum
bona addieit: at ab illis innocùum

ſanguinem teſtamentaria diſpoſi-

tione excludere, id ſane (neé quid
gravius dicam) præter Juris Natu-

ralis dictata eſt. Sed quid de præ-
teritione liberorum, ventris in-

Auarn „ſola loquar? Omnis illa
Teſtamento ſecundum Juris Juſti-

nianei placita diſponendi facultas,

quantum à jure Naturali abludit?

Facultas de rebꝗ ſuis diſponendi mor-

te

WWN
. 7 i
Un 1
Dwkeikinen
len (nnhnn
oN ſnen

ge Nren

nis Kgren

Onnind ſto
i oluen
Eere, ln
ntiile i.

Kn

Uls imoonen
enin d.
ſine/ ge ui

gile rr⸗

Vendnd I

3Onms In
n Ns .
enli e,
Unl fDd
rmüng
8

PARS IV. SECTIO I. 167
te exſpirat; at jus Civile eam du-

rare adeo ſtatuit, ut hercs eandem

poſtea, etiam intra longiſſimum

tempus, amplectendo, ceteris omni-

bus mortalibus, etſi jam hi patrimo-
nium à defuncto derelictum occu-
paverint, præferendus ſit. Jus na-
turale non dat homini jus in res ſuas,
niſi viventi: Facultates de rebus

noſftris diſponendi à ſummo Opitfice

in nobis creatæ non durant, niſi

quatenus eidem fupremo Opifici pla-

cet easdem nobis non adimere: at
avocata anima, avocantur ejusdem

factitates: diſcedente illa, diſcedunt

& hæ. Viderunt id fortean Romani
Veteres, qui familiæ emtorem, te-
ſtamento per æ&s & libram facto, re-
quirebant: ut conſenſu contractuq;
hune inter & teſtatorem inito, bo-
na à vivente, in hunc loco heredis
(enimvero differebat familiæ em-
tor ab herede, G. 10. I. de hæred. in-

ſtit.) acceptantem , translata vide-
P

ren-

168 DE IIIRE VENTRIS.
rentur. Neu dixeris, teſtes de jure
Juſtinianeo teſtamento accedentes
acceptare teſtatoris voluntatem

MN

loeo heredis: non eſt enim teſtium mnn Mu

qua teſtium ea conditio aut volun-

tas. Si aliud quid fingitur jure Ci-

Vili: erit manebitque ea Juris Civi-
lis fictio, præœter jus Naturæ indu-
cta: ſed nec in teſtamentis quæ abs-
que teſtibus fiunt, ſume militaria,
iſti fictioni locus dari poteſt. Ex
quibus porro conſequitur, ſavorem
illum teſtamentoram, de quo ſu-
pra, non eſſe ex jure Naturali, ſed
ex jure Civili, nec tamen perpetuo.
Nec enim Lex Fuſia Caninia eum
teſtamentorum præ contraétibus fa-
vorem agnovit. Minus priſci Ger-
mani, de quibus Tacitus de morib.
Cerman. teſtatur eos teſtamenta non
habuiſſe. Sed nec cum Romanis
ſentiunt (ut alios omittam) Belgæ
Geldri plerique, nec Groning. Om-
landi, qui quam contractibus aliis-

que

NE
, kltc in
an,
nid etats
i hlulrten
eninteſinm
dd alt oln.
gtrſr.
e NC.
Nuure nn.
enihanrih.
Une mitri,
niportt, H
lir, Ergen
n,Eegah
e Nonli,
kumenpeneen,
1 Cninn aun
VnAib.
nbriäer.
Ctis de mint

PARS IV. SECTIO II. 165

que inter vivos actibus poteſtatem
alienandi merito impertiuntur, eam
teſtamentis, parte tenus ſaltim, de-
trahunt. Dixi 2. aphoriſmor. 91. Ex
quibus porro conſequitur, teſtamen-
tarias diſpoſitiones (quidquid Juſti-
niano viſùm fuerit) non favore ex-
tendendas, ſed ad juris naturæ prin-
cipia reducendas reſtringendas-
que eſſe. Ex quibus porro conſe-
quitur, teſtamentorum illum favo-
rem Juſtinianeum ita interpretan-
dum eſſe, ut quam minimum jus li-
berorum, utpote Juris Naturæ fun-
daminibus innixum, eodem læda-
tur. Ex quibus porro conſequitur
jura Ventris, ſi quæ per teſtamen-
tarium favorem enervata ſunt, re-
ſtringenda & quam ſtrictiſſimè inter-

ettunentanon

Cum Nn

itm/N
Gunmg 0.
ins i⸗

pretanda eſſe.
II. Fallor? an luculentum hujus
rei exemplum & certiſſimum adeo
Juris Naturæ veſtigium deprehen-
dere licet in l. 10. ff. de lib. & poſt ibi:
H Com-

IVOo D-E IIRE VENTRIS
Cummodiſſime is, qui nondum natus eſt, ta
bheres inſtituitur: ſive vivo me, ſwe mortuo
natus fuerit, beres eſto: aut etiam pure
neutrius temporis habita mentione. Si
alteruter caſus omiſſus fuerit: eo caſu qui
omiiſſus ſit natus rumpit teſtamentum: quia
hic filius nec ſub conditione quidem ſcriptus
heres intelligitur, qui in hunc caſum na-
Ritur, qui non eſt tetamento apprehbenſus.
Sume: TLitius teſtator ait, Venter
ſi vivo me natus fuerit, heres eſto.

At ille mortuo Titio naſcitur. An & i

nunc heres erit? Negat Pomponius
d. lI. 10. Atqui teſtamentorum favor
jubet, ut illa verba: Si vivo me naſca-
tur: plenius intelligantur, cum ex-
tenſione ſeil. & ſime mortuo. Sed ni-
mirum evigilat hic quaſi jus Natu-
rale: ſed nimirum fortius favora-
biliusque debuit eſſe jus liberorum
naturale, favore illo teſtamentario
Civili. Sed nimirum jus ſingulare
Ventris, haberi pro nato cum de ejus
commodo agitur, per favorem an
tetta-

oteſhenen,

te

ncls Kron
1s Wenmm
telumenun,
.

„—
In

ran t
enen An

ten

PARS IV. SFCTIO H. :

teſtamentatium ad nativitatem us-

que poſtumi peſſundatum aut ſu-

ſpenſum, ſtrictifſimam verborum

illorum: ſi vivo me: interpretatio-
nem depoſtulat. Sane enim, cum
commodius Ventri ſit, quantum
ad alterum caſum: ſi mortuo me: pro
herede inſtituto non haberi: cum
pater heredem ſuum legatis fidei-
commiſſisque prægravare poſſit:
jus idem Ventris dictat, ut teſta-

mentum, ubi mortuo teſtatore

pPartus prodierit, rumpatur: rum-
patur inquam totum cum omnibus
ſuis acceſſoriis oneribus, ad quæ
Poſtumus utpote in hunc caſlum
præteritus teſtamentum naſcendo
rumpens minime obligabitur. Circa
alterum calum eadem ratio eſt.
III. Accedat & alia ratio, quæ in
d. l. 10. jus Ventris ſingulare indu-

cat. Loquitur Pomponids de ho-

mine naſcituro ſive de Ventre.

Hune in caſum ex. gr. ſi vivo teſta-
H 2 tore

mwz DE MHIRE VENTRIS
tore natus fuerit, heredem inſtitu-
tum: non cenſeéri quoque inſtitu-
tum in caſum alterum , ſi mortuo
teſtatore prodierit. Cum hoc de
Ventre tantum prædicet Pomponius,
credibile eſt ſingulari id ratione niti.

Et eſt præter præfatam hæc, quod

hi caſus adeo diverſi ſint, ut inten-
tionem voluntatemque teſtantis te-

ſtamentum quippe voluntatis noſtræ

ſententia eſt) ab uno ad alterum ex
conjecturis trahi non admittant:
qui enim Ventrem inſtituit in ca-
ſum ſi vivo teſtatore naſcitur, ille
occaſionem captat, teſtamentum
fuum immutandi, ſi præter ſpem
pupa fortean progenita ipſi non
placuerit, quæ ratio mortuo teſta-

lgs la

IS
Iitrun r
Atekutka
utn anutt⸗
Heeaten
Ucen
Mern Mon
tnirilte

—

ükininn
ehle giib
I onee

tore ceſſat. Verſa etiam vice ſi in /

caſum: ſi mortuo teſtatore naſcetur: Ven-
ter inſtitutus fuerit, isque adhuc

vivente eodem natus fuerit, inten-

tio teſtatoris teſtamentum immuta-
pile optantis, quod nunc pro diverſa

7

TIV
Uereten lin.
ſboglk iin.
mn, Emit
Cn or
tathonni,
ntone ni
n he gron
nt, utner.
Petlints t.

Clintrinelre .

0Al Neruner

t Eelunennn
Smer hen
elnn N tn
Dotto tel.
um foen n
Eiſſemn ſer
Gle une
Crnt, ie.
Fumn MN.
e⸗ Gnenn
1

PARS IV. SECTIO H. 17 5

noviter natæ ſobolis conditione ul-
timas teſtantis cognitiones immane
quantum conturbat, omnino ever-
titur. =ð
IV. Hæc autem omnia quam ni-

hil commune habeant cum calibus

illis ſubſtitutionis vulgaris, quos
Impotentiæ & Noluntatis vocant,
quis non videt? Ut enim geminam
illam pro ſingulari in d. I. 10. occur-
rente Ventris jure ſpecialiter a-
lentem rationem in caſibus diclis
Vulgaris fübſtitutionis nullatenus
obtinere poſſe, quilibet ſentire po-
teſt: ita vel propterea adhuc inter
caſus dictæ legis 10. & caſus memo-
ratos ſubſtitutionis Vulgaris diffe-
rentia palpabilis eſt, quod illi con-
tineant inſtitutionem, hi ſubſtitu-
tionem: illi altero non exiſtente
animum teſtatoris magis absque te-
ſtamento decedere amantis indi-
cant, hi cum ne primo quidem he-
rede teſtator contentus ſit, enixam
H 3 ejus-

TV4 DE HIIRE VENTRIS
ejusdem cum teſtamento decedere
volentis mentem commonſtrant.
V. Ex hiſce ita conjunctis, ex
ratione etiam vel prima (JH. I. G& g.
2. ſüpra exhibita) ſola mihi perſua-
fiſſimum eſt, abuti illos cextu vilo
in l. 10. ff. de lib. & poſt. qui inde, ca- 1
ſum vulgaris ſubſtitutionis expreſ-

lum unum non continere altérum im

tacite, argutantur. Favor certe
teſtamentorum Jure Civili pleniſſi-
me Conſtabilitus (qui hic per favo-
rem jusque liberorum aut Ventris
non énervatur) contra ſentire ſua-
det. Sed & voluntas teſtatoris ejus-
que intentio (quæ in teſtamentis
omnem paginam facit) uti in d. l. 10.
caſüs diſtinguit, ita in ſubſtitutio-
nis Vulgaris caſibus eosdem con-
fundit, unumque ad alterum trahi
& pertinere debere, teſtatur. B
enim ſubſtituit in caſum: ſi heres eſſ’e
non poterit, is utique intelligit & ca-
ſum: ſi beres eſe non voluerit, Qui dn
eni

TIVNE
nentd e 4
Ommonkunt.
CMnineiz,er
im (91 &
l lli perin.
l tel ie
iinle, a
iond ent.

dinere Ktenm

or ct

eCl lnd
Hinee i

klamenti
Cuändln.

in Dolwto.

eocten con
Atenun tran

teluan (l ⸗
n: Snnge⸗

Nelet Eer

PARS IV. SECTIO II. 175

enim heres eſſe non vult, ille neque

heres eſſe poteſt, & verſa vice ſi di-
xerit teſtator: ſi heres eſe non volue-
rit, intelligit & ſi non potuerit. Nam
qui non poteſt, ille ſi ſanus eſt nee
vult. Neque enim impotentem ri-
diculamque adeo voluntatem ex-
preſſiſſe cenſeri, neque teſtator in
extremis hærens ludere & ridere
velle prœſumi debet.
VI. Igitur veriſſimum eſt, quod
vides in l. 101. pr. & G. 2. ff. de condit.

ES& demonſtrat. in conditionibus teſtamen-
torum voluntatem potius quam verba

conſiderari oportet. In caſibus condi-
tionis ſubſtitutionis Vulgaris volun-
tas teſtatoris extenſionem caſus uni-
us ad alterum admittit: in caſibus i-
legis decimæ contra. Veluti
nec caſus Noluntatis tum Impoten-
tiæ calum comprehendet, ubi teſta⸗
tor non volentem heredem vel
legatarium pœna quadam ob con-
tumaciam afficere vult ; duæ
H 4 con-

1V6 DE IIRE VENTRIS N
quæ contumacia (adeoque & pormna aitkan
ejus in non potente ceſſat. Ex. gr. Anicchet g
ſi pater voluerit filiam heredemnu-
bere Sempronio, & niſi id fecerit,
Sempronio legaverit mille: Sem-
Pronius his mille gaudebit, ſi filia
Sempronio nubere noluerit, at i
non potuerit, ſume, impuberem
mortuam eſte, ceſſat patris legantis
voluntas, l. Io1. f. de cond. && or-
brar. =
VII. Conſimiliter ſi pater ven-
trem ejusque matrem heredes ſcri-
plerit, Ventrique ſi natus non fue-
rit Titium ſubſtituerit, Titius Ven-
tre enato & intra pubertatem de-
mortuo heres ex ſubſtitutione non
erit: neque caſus ſi natus non fuerit
venter, ad caſum, ſi natus && impubes
mortüus fuerit, hoc caſu producetur;,
cum hic iterum in conditionibus teſta-
mentorum ut (ut ait d. l. 1or. f. V. O.)
voluntatem confiderare oporieat. At
hoc caſu quo vir uxori ſuæ tam be-
R— ne

8,

m

1

4
4

A

immtih e
itmeumzel
Aücimün

WNY

lende Den

e tſit

1

ß

nfekttenn

Pnilit ſoen⸗

i, ſi⸗
olert,
Imhlhgen
Uriſeentt
a Gimn

ut ſen
Nheels Ki.
Uuns non d.

b Tün Nen
BentemnE.
lütone won
lnn ſteſt
tu Gingbe
onctnn
ibnht⸗
610)
iner. A
ſemde⸗
N

1H

PARS IV. SECTIO I. wW/

ne cupiit, ut eam ex ſemiſſe here-
dem ſcriberet; quo miſella vidua
inſuper luctuoſiſſimo liberi ſui ex-
ceſſu contriſtatur: quo & ipſi ex e-
jusdem liberi ſui bonis legitima com-
petébat: hoc, inquam, caſu quæ
conjectura eſſe poſſit alia, quam pa-
trem ſubſtitutum Titium non prætu-
liſſe conjugi ſuæ niſi in caſum expreſ-
ſum, ſi venter natus non fuerit. L.
Fin. C. de inſtitut. && ſubſtit. Vid. Sect.
9g. GJ. 1.
E. Nec minus illa extenſio de
caſu ad caſum ceſſabit ubi teſtator
expreſieé ad certum tempus fſubſti-
tutionem reſtringit, ex. gr. ad annos
decem: tum enim voluntatis conje-
Gura in claris præſumtionem con-
trariam non operabitur, l. 21. f. de
vulg. & pupill. l. 137. H. 2. in f. f. V. O.
IX. Quidni ſingulares jam addu-
cti & ſi qui conſimiles caſus alii ſunt,
firment regulam, caſum unum ex-
preſſum continere & alium, ſi vo-
H 5 luxr

v8 D-E MIRE VENTRIS
Huntati contraria conjectura non re-
fragetur, d. lI. 101. pr. && g. 2. de C. G&
D. 13. g fn. C. eigr. ſubftit. !. 4.
F. de vulg. & pupill. l. 22. f. ald Trebell.l.
25. in f. F. d. Eb. & poft. Junge teſta-
mentorum favorem de quo l. 12. f.
de R. . & ſupra. Qui idem favor cum

in ultimis voluntatibus, & plura in-

duxerit ad contractus non extenden-
da, mirum non fuerit, ſi in contra-
ctibus confimilibusque inter vivos
adctibus regula contraria obtinet, u-
num videlicet actum alterum non
complecti. . 22. f. ſol. matrim. junck. l.
39. ff. de patt. Omnes illas inter ulti-
mas voluntates actusque inter vivos
ex illarum favore enatas differentias
enarrare velle, extra inſtituti ratio-
nem eſſet: hoc tamen advertas ve-
lim, ad teſtamenti ſubſiſtentiam non
fuüfhicere teſtatoris voluntatem, ſed
requiri inſuper voluntatem liberam,
I.1. Cde &S. Eccläibi: liber fit ſtilus; cum in
contrackibus tamen ſufhciat contra-
hen-

9

1
1 AUnpe telk.

Ce vo/
lonf.
Cenhrorcumn
,Chlnin.
Monentenden.
t,n oontn.

r iter ſinot
n Ntntt, N

Arens e
Lotren, l
en Akrnun.
tngcumn
eit onn⸗.

4

d

Ttentum on

PARS IV. SECTIO II. 179

hentium voluntas etiam coacta. At

teſtatoris voluntas coacta, voluntas
zuſta non eſt, cum libera non ſit. Un-

de teſtamentum coactum ſine dubio
erit nullum, conſequenter nullius
effectus, conſequenter ſi quis teſta-
toren ad teſtamentum faciendum
coëgerit, ei hereditas à fiſco auferri
non debet, ſed manere apud here-
des ab inteſtato venientes aut teſta-
mentarios priores: etſi talis coactor
criminaliter extra ordinem coërceri
poſſit l. I. C. ſi quis ai. teſtator. prohib.
Diſſent. Struv. f. 34. th. 52.
X. Denique, ſi quis opinioni-
bus eorum geſtiat accedere, qui ſu⸗
pra allegatam legem 10. f. de lib. & poſt.
Jure novo cenlênt abrogatam eſſe,
is abrogationis hujus rationem in fa-
vore collocet teſtamentario: habe-
bitque commodiſſimam add. l. 10. re-
ſponſionem in controverſia ſupra 5.5.
propoſita. Intelligo autem Jus
Novum fundatum Lege & Ratione
H ge⸗

180 DE MIRE VENTRIS
generali I. ult. C. de poſt. her. inſtit. Diſ-
Aentit Brunneman. ad d. . ult. qui ad
ſecäalen in d. I. ult. memoratum ca-

m, eam reſtringit. Interim ex his,
Præcipue ex d. l. 10o. ſimul apparet,

cujus uſus fuerit olim accurata illa
poſtumorum diſtinctio de qua infra
Fart. 6. G. 46.
SECTIO TERTIA.

VOlebamus ad alia progredi, ſed

retrahit nos Sectio quarta partis

tertiæ. Enimvero oblitus ibidem fui
monere, diſtinctionem Bartoli ibi-
dem ex A. Tabro & Jo. Pagenſteche-
ro exhibitam præſidii nonnihil prima
fronte invenire in l. 12. f. de teſtam.
milit. & l. 3. C. de inoffic. teſiam.
8. I. In dicta l. 1g. caſus eſt cum
quis ex, gr. Titium heredem inſti-
tuit, ſervoque Sejo libertatem dat,
Titiumque rogat ut hereditatem Se-
jo reſtituat. Hoc caſu, ſi Tſtius ante

di-

AUm bein
mimn alt
ſin⸗

ti
bche

ſnäipriwun
1. lrunen

En e
Nler

I

N
ln in N
ligi
emonung,
tin elu

Im Pureh

Kolntl l
e gu Uln

NII.

ri et

ogurap

ubienti
n Munlii
yelce.

nhlm

ſE ihm.
,
s an
geten in.
Etren a
ltren e.

GItnerne

7

PARS IV. SECTIO HII. 181

aditam hereditatem moriatur, di-

ſtinguitur: aut Titius vivo & ſciente
teſtatore deceſſit, aut eo mortuo vel
ignorante. Priori calu, libertas &

fideicommiſſum perit; poſteriori,

etſi teſtamentum ſtricto jure ceu ob
non aditam hereditatem initium fa-
Rtum, nullius deberet eſſe effectus,
tamen ſubveniendum eſſe Sejo ut &
liber evadat & ex fideicommiſſo de-
functi patrimonio potiatur, decidi-
tur. lt adeo argumento hujus le-
gis dicendum ſit, eum qui ventri
ſubftitutus eſt, ſi ventris ſpes omnis
vivo ſcienteque patre decollet, (&
quidem tanto tempore ante mortem

patris, ut teſtamentum aliud condere
commode potuerit: quo pertinet arg.

ex d. l. 3. C.de inoff. teſt.) ad hereditatem
defuncti admitti non debere. Quid
ad hoc reſpondeat A. Faber, videre
eſt decad. 23. error. 3. n. ö8. Ego dico,
dictam legem 14, caſum continere
buc non applicabilem. Enimvero
H Z3 -

7

1822 DE IIIRE VENTRIS

loquitur de herede & fideicommiſſa-
rio: Nos de duobus heredibus. Ibi
principale eſt & acceſſorium: hic
duo principalia. Ibi hereditate non
adita fideicommiſſum debet perire:
Hic ſubſtitutio non poteſt convale-
icere niſi hereditate non adita. Ibi
teſtamenti caput & fundamentum
C(heredis inſtitutio S. 34. I. de legat.)
deeſt: hic adeſt. Alia adhuc viſio
Gothofredi eſt in notis ad d. I. 9a. lo-
qui de caſu libertatis datæ, adeo-
que ad conſequentias trahi non de-
bere. Cuicquid ſit, ſive dictam le-
gem 14. ad libertatem (quæ alias &
Poſteriori in caſu interire debuiſſet)
reſtringendam arg. F. ult. in fin. l. de do-
nat. ſive ad fideicommiſſarium indi-
ſtinéte quemcunque extendendam
eſſe ſenſeris arg. G. 1. & ult. I. de fideic.
ber. juntt. d. I. I4. ibi: tale aliquid: nihil
tamen eidem per jus novum Nov. I.
cap. I. derogatum eſſe credas: nam
Nov. I. Cap. I. non pertinet ad caſum
Præ-

DIWN

Eftimn.
heteibe

teber ei⸗
teſt nente
n atn li
ncametten
NIE.
lunchue io
tr, Aeo⸗
Strnn onc⸗

g H
eſauin.
Etonmnm:
eltre m

ecn.
n rxd
Nir thiſtt

iftl A.
ilunun dod.
eRtendendam

Slhl ilt.
ert il
orumn ,el.
(ec: Mun
Uet Aclin

PARS IV. SECTIO HI. 18;

præmortui heredis, ut demonſtravi
Irner. injur. vapul. Coitione 21.
II. Adhuc ex 4. l. 2. C. inoſfc. teſt.
nota ſis (1) præſumi aliquem teſta-
mentum linquere in ſtatu quo eſt
cum quis poſt teſtamentum factum
adhuc vivendi & mutandi faculta-
tem habet, neque tamen mutat.

Quod viſionem illam Bartolinam ma-
gis impugnat; Si enim teſtator per

multum adhuc tempus vivens teſta-

mentum, quo ventri alius ſubſtitutus

fuerat, non mutat, id conſervare vel-
le cenſetur, cenſebitur utique & ſub-
ſtituto hereditatem in eventum ſi

poſtumus non naſcatur relinquere,

ſub hoc enim caſu omnis teſtamenti
Vis à ſubſtituto pendet.
III. Porro (2) ex. d. lege 3. nota
ſingularem calum, quo teſtamentum
nativitate poſtumi non rumpitur,
nec etiam per querelam nullitatis
evacuatur, nec per querelam inoffi-
cioſi reſcinditur: ſcilicet cum mater
teſta-

X*

184 DE JNIIRE VENTRIS

teſtatrix liberis ex. gr. duobus quos
habet ſeriptis heredibus, tertio poſt te-

ſamentum ſuſcepto, in puerperio vita

deceſſit: quo caſu Venter admitti-

tur in partem virilem d. l.3. C. de inoff.
teſtam. Hæc lex non eſt alibi & ſingula-
riter eſt notanda: ait Salicet. ad d. Il.3.
qui tamen idem dubium movet op-
ponendo quod mater ipfa ante partui

Nſeivit ſe præagnantem & multo ſpatio ante 4

igitur ſciens ſe prægnantem teſtamentum
Prius ſactum non mutavit, ventrem ex cer-
ta ſcientia videtur præterüſſe, (adeoque
exheredaſſe, præteritio enim matris habe-
tur pro exhreedatione) & in voluntate
iMa perſeveraſſe. Et ſi tunc cum prægnans

erat teſtamentum fecit, tanto fortius ven-

trem de quo tacuit ex certa ſcientin præ-
teriiſſe videtur. Ideo conjetturari non poſ-

Jſumn quod eum natum inſtituiſſet heredem:

cum in incertis non certis locus ſit conjettu⸗
ris ff. de verb. obl. l. continuus O. cum ita.
Tu dic ſimpliciter, præteritionem

matris tum tantum pro exheredatio- I
zxc

5N

1Goanutt

1,

Epe
un

VWN
4gt Ordir n
enee

Apoeeto ſin

Chter Tenit

il Ctif

Alig igl.

Nlot t,

um noſttop

nltſptoere

lt tunenm

htenfeneree.

E

anninitt,
Guunlun

nurfiga

n innuter.
tſennne.

Eyninpe

tiſthenn

ftniſt

4 it

tetonen

Aheleded⸗
1

Darehnen

Ange

PARS IV. SECTIO III. 18
ne eſſe cum mater ſe liberos habere

novit: at noſtro caſu mater poſt te-

ſtamentum liberos concepit (loqui-
tur enim textus de liberis quibus ni-
hil niſi maternum factum imputari
poteſt) adeoque animus exheredan-
di ipſi deeſt: tum conjecturas illas
generales per conjecturam aliam
ſpecialem fortiorem hoc ſpeciali ca-
Iu ernervari. Enimvero erli alias te-
ſtamentum non mutans, præſumatur
id velle durare, hæc tamen præſum-
tio manifeſte ceſſat in uxore præ-
Rlante „ quæ cum ſe matrem optet
peretque, prœvidet ſimul teſtamen-
tum quod fecit nullum eſſe aut fore,
rumpendum aut reſcindendum eſſe,
in eoque materna pietas acquieſcit,
ſperans ſe partus pericula evaſuram,
poſteaque prout unus aut plures
editi fuerint, alio teſtamento liberis
omnibus ſingulisque materne proſpe-
Ruram. Quod ſi autem repentini
caſus iniquitas matrem talem in puer-
perio

I96 DE RKIRE VEN TRIS

perio exſtinxerit, materna pietas, Cui

teſtamentum condere integrum a

jam non eſt, partui tali in hunc in-
ſperatum eventum ſaltem inter cete-
ros liberos locum feciſſe omnino
ræſumenda fuit. Hæc ratio aperte
innuitur in ipſa lege: Verſic. repent.
caſ. confirmatur ex eo quod ſi extra-
nei inſtituti ſint heredes, hæc conje-
Qura ceſſiet: cum tum enim com-
modius ſit partui, ſi teſtamentum o-
mnino reſcindatur ipſeque ex aſſe
heres ſit, inofficioſi querelam move-
bit. d. lI. 2. in fin.
IV. Plane quod in d. l.2. proponi-
tur, matrem in puerperio vita deceſſiſe:
id non ita acceperim quaſi abſciſſe
neceſlarium ſit ipſo in partumatrem

exſtinctam eſſe. Nil minus. Puerpe-

rium enim de toto illo tempors in-
telligo quo mater puerpera ex partu

*gra eſt aut decumbit. vid. Plaut.

Truculent. act. 2. ſcen. 5. ibi: puerperio ego
nunc me eſe ægrum uſſimilo, & infra:

.

inn
WNen Me

IVN
Kekt inenn
Rtemintrett
Keile amin
KCerntoggen
S n.
Cguolſtern.
Sle.
n tnin en
Ametun-.
gle er A

8
I

PARSIV. SECTIO III. 187
quaſi puerperio cubem. Quemadmo-
dum puerperam ægrotam per viam duci
eſt apud Terentium in Adelph. att. 5.
ſc. . Sume igitur, matrem nono poſt
partum die mortuam eſſe: non du-
bito caſum dictæ legis 2. C. ds inoff. teſt.
etiam de hoc intelligere. Quam
opinionem noſtram egregie confir-
mat, quod in d. g. legitur, matrem poſt
teſtamentum ſuſcepiſe. Quod dubio
procul reſpicit ad morem vetcérum,
quo liberi recenter nati ( anguinolen-

Gerunmne-

Prumnen
Ninm Dune,
tenporen
en n
tit An.

tos vocat Cæſar in l. 2. C. de patrib. qui
Fil. diſtrax. in terram deponebantur,
patre eos, ſi agnoſceret alique geſti-
ret, exinde tollente inque finum ſu-
ſcipiente. Vid. Sueton. Jul. c. 52. Auguſt.
c. 5. & in Ner. c. 6. l. 6. G. 2. jur. patron.
I. 29. man. teſt. I. 16. C. de nupt. . pen. 8
ult. C. de infant. expoſ. c. Sed hune
tollendi ſuſcipiendique morem etiam
ad matrem (de qua lex noſtra tertia
loquitur) pertinuiſſe, docet atque
frmat vel unicus ille alias Nexain
9.

NNG

locus apud Terentium in Heautontim. 2nlan

188 DE MHRE VENTRIS

Dõ

alcl. g. ſc. I. ubi Chremes Soſtratæ di-
Xerat, ſe nolle infantem tolli ſi puel-
lam Soſtrata pareret: ubi tum tamen
uella edita, Soſtrata eam ſiſtulerat:
id quod Chremes innuit his verbis:
Scio quid feceris: ſuſtuliſti Soſtrata pu-
ecllam. Certe cum illud tollere &
ſuſcipere à matre in ipſo enixu fieri
nequeat, ſequitur, puerperium in d. h.
2. etiam ad illud tempus pertinere
quo mater ſuſcipere tollereque libe-
ros potuit. Ut ſuſceptio puerperii
appendix aut conſequens ſit.
V. Alia adhuc ad d. lL. 3. Manticæ
2. de conjelctur. ult. vol.2.n. 5. ſeq. & Brun-
nemanni commentar. ad d.lz. viſio am-
plians eſt, ut deciſio ejusdem legis
etiam locum habeat in patre, ita ut ſi imn
credat rumori de fili morte ſparſo
& obid eum prætereat, inſtitutio a-
liorum liberorum ad hunc quoque ea
videatur extendenda potius ex con-
jecdtura voluntatis & pietatis pater- ſa
. næ,

WN

mi nle

lirft
encsltnt.

enet N

Ubi nen
en ſlenn
ith mnii,
. hrtt ⸗
llu Olere 4
ennfe,
ecenunne
n ſerenere

Ugeelbe.
nperttl
lenlt
1s Mrta
rdur⸗

, om.

eiokenkei

te,iltl
rt haſ
,limtd⸗
ue olle
isenen.
Eais ue
N

PARS IV. SECTIO III. 1890
ne, quam ut dicamus teſtamentum
nullum eſſe.
VI. IIlud levius eſt, ſed non expe-
Gaveram id ab Anthonio Fabro, ut
de decad. 33. error. 3. ad illa verba Bar-
toli: quid, ſi ſubſtitutio pupillaris facta
eſt ventri & venter non naſcatur: ad-
ſpergeret hanc inanem cenſuram:
credideram in hunc usque diem non naſci

ventrem, ſed parere. Imo, Anthoni Fa-
ber, venter prout à matre diſtingui-

tur (v. I. ult. C. d. inſtit. & ſubſtit. & p.

1. viſ. I. alibique dicta) non parit, ſed
tantum naſcitur.

VII. Denique cum in caſu dictæ

legis tertiæ, mater Ventrem cenſea-

tur inſtituiſſe. A. l. 2. ibi : conjettura
voluntatis & bered. inſt. conſequitur
ventrem ſine adjecta cauſa præteri-
tum à matre vel exheredatum non
eſſe, conſequenter jus Novellæ iy5. cap.
3. de exheredatione præteritioneque
in linea recta ſine cauſæ adjectione
agens, ad caſum dictæ l. 3. non perti-
nere,

190 DE KIRE VENTRIS
nere, conſéquenter nec in ecodem
caſu noſtro quicquam mutare.

SECTIO QUARTA.

Eterum memoratæ princ, dictæ
Veltionis z. partis 2. rationes, jun-
a l. 4. de vulg. O Pupill. ſubſt. evin-
cunt etiam ſi pater ventri ſuo vulga-
riter ſubſtituerit, eam ſubſtitutionem
vulgarem expreſſam continere etiam
pupillarem tacitam: ita ut talia te-
ſtatoris expreſſa verba: Venter heres
eſto, & ſi heres non erit, Cajus eſto beres:
etiam tacite comprehendant hæc
verba: Ji venter natus poſtea & heres
factus intraque pubertatem mortuus fue-
rit, Cajus eſto beres. Ita ut verba: ſ
beres non erit, Cajum ad heredita-
tem & teſtatoris & poſtumi admit-
tant, caſu quo venter heres patri fa-
Rus fuerit. .
G. I. At huic deciſioni opponitur
l. ult. C. de inſtit. & ſubſtit. ibi: Nuliſtitu⸗
. . tio-

rn PXARS IV. SECTIO III. 191
nmun tionem ubi poſtumus natus reſpuendum eſſe
*cenſemus. it. tim autem tantummodo ſub-
Kitutionem admittimus cum poſtumus mi-
NII nime editus fuerit. Sed reſpond. Eſt
ibi ſingularis atque exceptus calſus,
2 cum Venter matrem habet cohere-
Sn. dem, hacque ſuperſtite impubes mo-
n. ritur, tali caſu cum teſtator venttis
matrem heredem velit, cenſêtur &
matri propter pericula incommodi-
tatesque partus faviſſe præ ſubſtitu-
to extraneo, ut matri portionem
ventris crédatur voluiſſe jure accre-
fſcendi accedere. Eſt hæc ergo ex-
endm in ceptio à regula, quæ vult: ſubſtitu⸗
MrS tionem vulgarem expreſſam conti-
nimuft. nere tacitam pupillarem. d. I. 2. ff.
vulg. & pap. Excipe: Niſi ſubſtitutio
vulgaris ventri facta & huic mater
coheres data poſtumusque impubes
demortuus ſit. d. I. ult. C. inſt. & ſubſt.
adde ſect. 2. 6. 7. ſupra. Neque videtur
hic caſus ad alios extendendus eſſe,
Ex. gr. ſi pater filium jam natum ſed
ad-⸗

192 DE NIRE VENTRIS
adhuc inpuberem, matremque co-
heredes inſtituerit, filioque Cajum

ſubſtituerit vulgariter: quo caſu, ſi

filius impubes heres factus fuerit in-
traque pubertatem deceſſerit, Cajum
admittemus ad impuberis filii por-
tionem matre remota: tum quia in
liberis jam natis ceſſant partus peri-

cula & incommoditates, tum quia

dictæ legis ault. C. de inſt. & ſubſtitut. de-
ciſionem Imperator expreſſe reſtrin-
git ad caſum, quo quis prœgnantem
habet conjugem. ihi in tali pecie c.
in hujusmodi caſu c. cum qiidam præ-
gnantem habens conjugem. Unde & in-
ter cetera argumento hujus legis
non inepte concludi Koch videtur,
matrem etiam per ſubſtitutionem
pupillarem tacitam à bonis filii poſſe

excludi. Si enim hoc ſingulari de-

mum ſpecie mater ad filii bona ad-
mittitur, regulariter ſecus erit. vid.
Vinn. ad tit. I. de pup. ſubſt. n. 11. ſeg.
Struv. f. 33. th. 29. Add. quæ dini

iichliim

D W.

nNtma

rin
Ccklkrtünm
ilnng

=
S
=
S
=

l

lentin
ets fli r.

unculin
tantg ei⸗
8, dnn gin
Nelerelti.
monnen

PARS IV. SECTIO III. 19 ½
ad inſt. 2. aph. 125. ubi quod ad legi-

In timam tamen portionem matri aſſe-

rui condictionem ex l. 32. ff. de reh.
cred. junttis l. 30. I. 32. C. inoff. teſt. 8
Novell. 1. præfat. Diſſ. Vinn. d. I.
n. II.
II. Interim a caſu dictæ legis ult.
C. de inſtit. & ſubſtit. excluſam nolim
ſubſtitutionem vulgarem tacitam
quæ pupillari expreſſæ ineſt. Ve-
luti ſi quis dicat: Venter eſto heres,
E ſi heres fattus & imhpubes fuerit mor-

Uedin
le ntent,
blttrüonen

finoſe

mgdinde
gibomz.
ett .
Nn. .
e dn
1

tuus, Cujus eſto heres. Sane cum te-

ſfſtator dicens: ſi heres non erit &S&c.

cenſeatur etiam adjeciſſe hæc ver-
ba: ſi heres non erit. I. z. de vulg. C
pupill. conſequitur, dictam legem ult.
huc etiam ſpectare, utpote quæ
loquitur de caſu quo quis adjecit, ſi
poſtumus natus non fuerit, id eſt, Ni ex
caſu impotentiæ heres non fuerit falctus.
At hoc adjicitur vel expreſſe, vel ta-
cite ſubſtituendo pupillariter. d. I.
4. Quid? An ergo vulgarem ſubſti-
92— I tutio-

194 DE IIIRE VENTRIS
tutionem pupillari expreſſæœ tacite
ineſſe cenſemus? Ita eſt: per d. I. 4.

pr. ibi: in alterum caſum. ff.de vulg. & pub.

*S d. l. 4. §. 2. ibi: in utrumque eventum.

add. Vinn. 2. quæſt. 27. Struv. f. 33.

th, 22.
PARS QUINTA.

g. 1.
Ar quid hoc eſt quod in Ven-

trem non cadat morbus ſon-
ticus? arg. I. ult. J. 1. ff. de ædilit. edict.
Integer G. 1. eſt hic. Quoties morbus
ſonticus nominatur, eum fignificari Cuſſius

ait, qui noceat nocereé autem intelligi qui

perpetuus eſt, non qui tempore finiatur,

ſed morbum ſonticum eum videri, qui in-

ciderit in hominem, poſtquam is natus ſit:
Jontes enim nocentes dici.
II. Scio illum textum in verbo
natus varie mutari. Tu neſcis? Vide
s Gothofredi notas, & deprchen-

in ANR
RAIam. Loa
an, e

W

eNele⸗ t

ek t! .

Wn ler.
mn r.
tal. 4
imt lfe
iniinr
nlg ſgi
on nirmn
Ulen, nn.
mi nu ,

n ſebo⸗
elest i⸗
tehehet
1

PARS V. 19 5

des pro natus ab interpretibus ibidem
reponi ſanatus, immo & accnſatus, quin
& damnatus. Eadem ratione dices,
totum iſtum verſiculum eſſe expun-
endum: aut, ut alibi Vinnius,
lapſus hic eſt Tribonianus.
III. At mihi textus in d. l. F. G. 1.
uti integer & incorruptus ad nos
pervenit, juris naturæque analogi=
am maxime ſpirare „perpetuo vi-
ſus eſt. Cum enim certiſſimæ na-
tæque nobiſcum veritatis ſit, nul-
lum omnino morbum, multoque
minus ſonticum, ſine præcedente
ſanitate, mente concipi poſſe arg.
l. 76. ff. de ſolution. fſequitur, in ca-

pite Edilitii Edicti, de eo enim hic

agitur, actionumque exinde emto-
ri competentium intuitu, non poſſe
admitti morbum ſonticum „ ante-

quam venter exierit extra uterum

maternum ſanus, & tum tempore
ſubſecuto morbum ſonticum habue-
rit. Si enim, Feſto teſte, ſontire
1 2 eſt

196 DE IIRE VENTRIS
eêſt idem quod obeſſe & graviter no-
cere: certe non poteſt ſontire ho-

mini recens nato, niſi ſanus natus

fuerit. per d. I. 76. Venter autem
quamdiu venter eſt, non poteſt in

dicto Edicti .dilitii capite ſanus di-

ci, utpote cum id eſſet in commo-
dum emtoris, qui ſanitate iſta dein-
de per morbum, ſonticum maxi-
me, corrupta, acdctiones ſibi Redhi-
bitoriam & Quanti Minoris acqui-
reret: adeoque Venter in commo-
dum tertii haberetur pro jam na-
to, quod contra omnem, ut ſu-

pra vidimus, juris noſtri analogi-

am eſt. 3
IV. At aliam, dicat quis, ratio-

nem tamen aſſertionis ſuæ dat ] Ctus

in d. I.f. G. 1. ſontes enim (inquit) nocen-
tes dici. At, inquam ego, eadem
eſt hæc ratio quam ego aliis verbis
propoſui & explicui. Ideo enim

natis non convenit morbus ſonti-
cus, quia ipſis nihil dici poteſt ſon-
tire,

14
1t Gvdrain

NWN
Crfkerm.
Cnir .
linn nts

Ekr ten
0n Mekin

e ſing .
n (ommo.
teden.
taum m.
ſiheti.
n Al.
inconno.
d m .
len, ul

Eianle.

e, .
er
it hoer
h/elen
l ſeti
o aun
bis ſot⸗

n

PARS V. 197

tire, ſontire enim eſt nocere, ſon-
tes dicuntur nocentes. Ergo de-
bent ſani prius fuiſſe, antequam
dici poſſit, morbum aliquem ipfis
ſontire: ergo prius naſci, & qui-
dem ſani aut ſaltim poſtea gaudere
ſanitate ante morbum. In utero
materno nec ſanitatis integræ ſunt,
nec læſæ, reſpectu hujus (ut dixi)
Wdilitii Edicti.
V. Ita defendimus, analogia ju-
ris id depoſtulante, textus hujus
integritatem in verbo: ſanus. Ne
mireris. Etiam in aliis hujus tituli
legibus idem poteſt præſtari. Dubi-
tas? At ecce vél in codem noſtro S. 1.
d. l. f. habes, morbum ſonticum eſſe

qui perpetuo nocet, non qui tempo-

re finiatur. At quomodo id concor-
dat cum illo Juliani in l. 60. ff. de re
judic. ibi: Sonticus exiſtimandus eſt

qui cujusque rei agenda impedi-

mento eſt. Et Javoleni in l. 113. F.
de reg. jur. ibi: Morbus ſonticus eſt
I 3 qui

19 9 DE MIRE VENTRIS
qui cuique rei nocet. Quibus jun-
ge IIlpianum in l. 4. S. F. in l. 6. F.
Xzdil., editt. Immo & vitium huc per-
tinebit, etſi alias a morbo (ergo &
a ſontico) diſtinétum. Ego (inquit
CIlpianus in l. 1. G. Z. f-. de ædilit. edict.)
puto Kdiles tollendæ dubitationis gratia
bis zara TS& a7ταε*ο νπ gixiße re qua du-
bitatio ſupereſſet. Reſpondéo in fu-
Pra vila l. Alt. G. 1I. de ædilit. edid. poſt
voculam non debere non equidém
inſeri (hoc enim Legislatoris eſt)
ſed ſubaudiri voculam tantum, ve-
luti ante voculam qui debet ſubin-
telligi r& etiam. Qualis ellipſis in
jure minime infrequens eſt. Quam
in rem plurimos textus adduxi di-
ſput. ad l. Vinnum. ff. de reb. credit.
Sed & aliis Auctoribus talium parti-
cularum ellipſes frequentiſſimæ ſunt.
Non illarum, inquam, duntaxat
quas dixi: ſed & aliarum. Taci-
tus de Germanis: Cdere loco, dum-
modo rurſus inſtes, conſilii quam formi-
dinis arbitrantur. VI.

PARS V. 199
VI. Subjicio ex eodem titulo l.
12. §. ult. f. de ædil. editt. ubi Ctus:
Is tui Os oleat an ſanus ſit? quæſitum eſt.
Trebatius dit, non eſe morboſum, os
alicui olere (veluti hircoſum ſtrabonem)
hoc enim alicii ex illuvie oris accidere ſo-
lere. Si tamen ex corporis vitio id ac-
cidit, veluti quod jecur, quod pulme,
aut aliud quid ſimiliter dolet, morboſus
eſt. In hac lege vides illa: bircoſum
ſirabonem. In editionibus hactenus
vulgatis poſt bircoſum vides comma
poſitum: quod me vides omilſiſſe.
Nec enim eſt illud comma a Legis-
latore aut legs auétore. Sed nec
eſt in Pandeétis Florentinis, de qui-
bus alibi monui, eas commata
nulla habere. Unde Trebatii hanc
mentem eſſe collgo, hireoſos ore
id eſt olidos (veluti apud Horatium
Gorgonius hircum olebat, & idem
Horatius hircum, olentem mari-
tum cognominat, & apud Martia-
lem eſt hircoſum oſeulum) non eſſe
14 mor-

200 DE IIRE VENTRIS
morboſos, ſi ex illuvie oris id pro-
cedat, veluti id cernere ſit in ſtra-
bonibus, utpote qui ob diſtortos
oculos parum in hominum conſor-
tiis grati, etiam oris ſordes parum
eluant adeoque hircoſis dentibus
ſint, utpote horum ceterique cor-
Deris cultus, ob præfatum oculo-
rum vitium, plerumque incuriofi.
Ita, Lector, carere tibi mihique li-
Cet variis d. l. 12. G. ult. emendationi-
bus, quas miraberis inſpiciendo no-
tas Gothofredi add. l. 12. . ult.
VII. Sed quid reponemus ergo
ejusdem Gothofredi notis ad dici ti-
tuli l. 21. H. 2. & l. . 9. 9. An &
ad hos omnem emendationem re-
ſpuemus? Reſpuemus. Et ad d. I.
21. §. 2. ubi pro, iidem diebus id red-
dqi, volunt ſcribi isdem de rebus reddie
dico talia pleniſſime à mentée Cti
abeſſe. Quæſo enim, lector, an-
non in dicto §. 2. vides illa: dupliciter
cautiones interponi, alias in præteritunn,
alias in futurum. Adſcribam textum
in

M
Nle ni; n
it Kuh.
0 Cenſ
nun ann
ng OmI
Canthn
tern.
tigen.

I

un al.

Conenn I

En

hler rek
IUnme ,l
Nkr,a.

n
fpen tennn

PARS V. 201
integrum uti apud Gothofredum le-
gitur. Item Pomponius ait, interdum
etium dupliciter cautiones interponi debe-
re: alias in præteritum, alias in futu-
rum, ut puta, ſi ejus ſervi nomine, qui
redhibetur, emtor, procuratorve ejus ju-
dicium accepit: vel quod cum eo ageretur,
vel quod ipſe ejus nomine ageret. Caven-
dum autem eſſe ait: ſi quid ine dolo ma-
lo emtor condemnatus fuerit, aut dede-
rit, his rebus recte ſpectari. Vel ſi
quid ex eo quod egerit, ad tum pervenerit,

dolove malo vel culpa ejus factum ſit, quo

minus perveniret, isdem diebus reddi. Dic,

annon illis verbis in præteritum jam ex

hibitis accurate reſpondent illa: isdem
diebus. Verſiculus ergo quo de agitur,
legatur tranſpoſito duntaxat uno
commate, hoc modo: vel ſi quid ex
eo quod egerit, aut ad eum pervenerit,
dolore malo aut culpa ejus fattum ſit, quo
minus perveniret üsdem diebus, reddi. Er-
go üsdem diebus pertinent ad præce-
dentia hujus verſiculi verba, non ad
I 5 ulti-

202 DE IIIRE VENTRIS.
ultimum ſive fequens illud: redqi.
Nec juvat Emendatores noſtros in
notis Gothofredi adducta l. 30. pr. F.
de æd. editt. Enimvero non habet
hie textus illa verba iisdem diebus: ſa-
teor. Sed nec habet illa Emenda-
torum: iisdem derebus. Verum ve-
luti dubitandum non eſt, quin lex
ſuppleri debeat ex lege. l. 26. C l.
25. de legib. GO. pen. I. de L. Aquil. ita
ſequitur, verba illa: iisdem diebus:
& ad d. l. 30. pr. pertinere. I. 25. de le-
gib. Sane illa Emendatorum: iiedem
de rebus: illuc pertinere nequeunt,
cum d. l. 30. pr. agat de reddendo
toto: at dicta verba Emendatorum
agant de parte, hanc enim exigit
illud: de: occurrens in verbis quæ
illi de ſuo intrudere ſatagunt.
VIII, Nec felicior criſis eſt ad d.
l. 23. H. 9. ſive ult. in fin. dum præ, ven-
ditio remanfiſet, magis placet, vendi-
toris manſiſet. At mihi id minime
placet, nec tibi Lector, ſi ingenu-

1n don hie
Anleh.

Ulnmd.

PARS V. 203

us es. Agitur in d. G. ult. de caſu
ſervi venditi, qui cum emtoris in-
tuitu heres ab alio inſtitutus fuiſſet,
ab emtore poſtea venditori redhi-
bitus fuit. Ubi tum quæſtio exo-
riebatur, an hereditas tali modo
ſervo relicta venditori reſtitui de-
beat? Quod in d. §. ult. affirmatur:
propterea quod cum vel ipſo quo-

que venditionis per redhibitionem

non reſciſſæ, id eſt ſalvæ remanentis
caſu, nil omnino lucri ad emtorem
inde cujus contemplatione relicka
ſervo hereditas erat, perventurum
fuiſſet (hereditas enim ſervo meo
relicta intuitu tui, non ad te, ſed
ad me ceu ſervi dominum, perti-
net:) nulla plane ratio futura fit,
cur emtor eétiam ex venditione illa
per redhibitionem infirmata, inte-
grum hereditatis lucrum prætende-
re velit: quandoquidem redhibito-
rio judicio venditor æque atque
emtor in integrum quodam modo
reſtitui intelligitur. arg. d. l. H. 7. Si
I 6 ven-

204 DE HIRE VENTRIS
venditorem igitur in integrum re-
ſtitui dixeris, ad eundem quoque
velut ſervi dominum ipſam quoque
hereditatem, ut emtoris intuitu,
ſervo relictam, pertinere ſtatuen-
dum eſt. Quo quidem Cti argu-
mento, cui non mutata textus in
4d. O. ult. noſtri verba appoſite re-
ſpondent, quid clarius eſſe queat,
non video. Cum contra prætenſa
illa in Gothofredi notis, de qua di-
xi, emendatio evidenter didli ra-
tiocinii nervum aut obſcuratura laut
penitus infirmatura ſit.
IX. Poſſem reliqua quæ in eo-
dem titulo, immo & in aliis emen-
dationibus Nonnullorum expolita
videmus, pari ratione fulcire, Ii
id non eſſet nimium extra Ventris
Jura vagari. Et jam forte nimium
calamo indulſi digreſſione hac an-
ticritica. Subducendi alias in eo-
dem ſæpe dicto titulo adhuc Criti-
corum ferulæ erant Paulus & Pom-

Po-

,
PARS Vv. 20f
cun ponius, ille in l. 13. pr. hic in l. 29. O.
in ee ult. &d. edict. in illo habes: Bovem
lin e qui cornu petit, vitioſum eſſe, plerique
i mn dicunt: item mulas quæ ceſum dant: ubi
rt ſi pro ceſum dant: legunt, ceſſim eunt:
ni. id eſt, retrocedunt, arg. l. 52. §. 2.
ntng ad L. Aquil. Gothofr. ad 9. l. 42. Pr.
Quid ſi & mihi levius liceat emen-
dare, ut pro ceſſum legam cæſum, à
cæedere, ut intelligantur mulæ calci-
bus cædentes, id eſt ferientes. Cæſum
. Latine dici, vel ex rutis cæſis patet.
WImn Aut quid ſi pro ceſum legam peſum.
Ceoerte enim peſum dare, Latinum
u ſatis eſt. IIt intelligantur mulæ pe-
. dibus omnia obvia proterentes atque
n perdentes. Neutra tibi, Lector,
lr,d ex emendationibus his noſtris pla-
ne cet? Eſto: nec nobis illa ex Gotho-
“ fredo adducta prima. Retine ergo
rr ceſim à cedere id eſt retrogredi.
Kütr Hujus enim compoſita habes in Ab-
ceffus, Exceſſus, Inceſſus &c. Sed
quo iterum Gilabor 2 Penſabit hunc
7 me-

206 DäE IIIRE VENTRIS

meum (ut Plinii verbo 9. epiſtol. 26.

utar) exceſſum ſequens Pars brevi-
tate variorum.

PARS SEXTA.
§. I.

Tiam ex Divino afflatu, ven-
Strem concipi poſſe, Ægyptiorum
olim fides fuit: quod ex Plutarcho
notum, & refert D. Gurtler. origin.
mund. Nobis talis unice notus eſt,
quem refert Evangeliſta Luc. 1. verſ.
35. Dominus inquam noſter Jeſus
Chriſtus. Quod ad Johannem Ba-
ptiſtam autem, eum ventrem etiam
in dicto Lucæ capite agnoſco, ſed
eum immediate ex Zachariæ ſemine
conceptum eſſe, patet e d. c. I. verſ.
14. O& 24.
II. Sed à Sacris ad profana trans-
camus. IIbi mirabilis imprægnatio
occurrit apud Tenzelium curioſ. bi-

.

Ne

n, Ten.

, l
Gnnrenme
tuN.

in ne.

PARS VI. 207
blioth. repofitor. I. pag. 244. ubi refert,
urſum puellæ rurali vim intuliſſe,
eandemque ventre impertüſſe, quem
ipſa tamen medicaminibus abege-
rit. Aliud mirabilis conceptionis
exemplum exhibet Stephanus Mori-
nus diſſertat. 3. pag. 104. ubi ait, naves ſal
vehentes incredibilem murium pro-
dGucere copii, temellis etiam citra ma-

ris operam & ſalem duntaxat lingen-

tibus, fœcundis. Porro, ſi qua fi-
des Procopio arcan. hiſtor. c. 12. con-
ceptio Juſtiniani noſtri peracta eſt
per coitum ſpectri cum jJuſtiniani
matre. Dixi de eo diſertat. 1. de Cor-
nibus & Cornutis G. 43. ubi & inte-
grum Procopii locum collocavi.
Tangit idem & filius meus J. F. W.
Pagenſtecher Confiliarius & Profeſ-
ſor Steinfurtenſis tratt. de Barba num.
3. alia inſuper huc pertinentia ſu-
peraddens, veluti, Platonem ex
ſpectri & virginis complexibus con-

ceptum: Wier, de præſtig. damon. I. 2.
Pr On

. 22.

20 8 DE IIIRE VEN TRIES

c. 22. Et ex Pomponio Mela libr. 3.

c. 9. grandem littoris Æ.thiopici fle-

14

xum, grandem inſulam incluſfiſſe, uim

in qua tantum feminas eſſe narrant,
toto corpore hirſutas & ſine coitu
marium ſua ſponte gravidas. De
rubellione piſce, eſt apud Ariſtote-
lem lib. 2. de generat. animal. c. 5. An
fabulas his ſubeſſe, credis Lector?
At quid ergo ſtatues de eo quod re-
fert J. Robert. 3. del. Eur. 7. füiſſe ſa-
cerdotem aliquando amore virginis
captum, litterasque ad eam milſiſſe
hoſtia conſecrata obſignatas, quam
cum puella præ religione ore & den-
tibus avulſiſſet, partem hoſtiæ in

virginis ſtomachum & ventrem de-

laplam, virginemque ex ea Ven-
trem concepiſſe. Addo aliud ex
Neocoro bibliothec. nov. libr. 1699. pag.

672. eſſe feéminas Peruvianas, quæ
ſi gravidæ ſint, jurent ſe ex Sole

concepiſſe.
III. Formationem fœtus, à capi-
te

W
d u
n u
utſemmn
1r
Uni

mlge.

Etenmnc.
A Ner
id Ad e

— PARS VI. 209

te oriri, tradit D. Collega Hulſius
ord. deliband. S. 323. Quodſi verum eſt,
non tamen inde concludes, deli-
tum ibi in dubio cenſeri perpetra-
tum eſſe, ubi caput occiſi hominis
inventum fuerit jacere. Etſi enim
& apud )Ctos caput principalis hu-
mani corporis habeatur pars l. 44. ff.
de religiof. non tamen delicti perpe-
trati locum jura ex principali homi-
nis parte, ſed ex loco quo delictum
inchoatum vel commiſſum ſit, de-
terminant. l. I. C. ubi de qiminib. Quis
autem non præſumat, delictum ibi

perpetratum eſſe, ubi pedes qui-

eſcunt? Cum utique occiſus pedi-
bus fuis non capite ambulaverit ſte.
teritve. Quæ ratio ex æquo valet
& in caſu quo caput corpori adhuc
cohæret & in caſu quo à trunco ſuo
caput revulſum eſt. Quin & po-
ſterioris caſus deciſio firmatur altera
ratione, quam & exhibet præfatus
D. Hulſius. Agnoſco (inquit g. 32.)
. ca-

27 b DE NIIRE VENTRIS
eapiti in corpore primas deberi: ſed quia
in provolutione, juris momentum fun-
datis, mirari ſubit, quomodo eam de
trunco, & non potius de capite præſu-
mere potueritis. 4 .

IV. Si duo ventres uno partu edi-
ti fuerint, qui poſterior venter eſſe
deſüt , primogenituræ jure non
gaudebit. Si non conſtet, uter
prior, uter poſterior ventris jura
depoſuerit, non patris erit arbitri-
um, ſed ſortis. Tiraq. de jure primo-
gen. quæſt. 17. Diſſ. Vacca ad l. 15. F.
de ſtat. homin. Diverſa ratio eſt liber-
tatis: ubi tum heres eliget arg. . .
§. 2. de legat. 2. Alexand. ad Bartol. ad
d. l. 15. Diſſent. Feltman. audl. 10. f. d.t.
Aliter adhuc alii. Vid. Vacca, &
Feltm. ad d. 1. 15. & ſeqq.

V. Si mortuus emerſerit venter,
omnia ejus jura intercidunt: adeo-
que nec teſtamentum rumpit: nec
ſubſtitutioni locum facit. arg. I. 129.

F. de

1

WD D

rte.

Aetuch

E

.

Ecgi⸗ N

PARS VI. 2n

fj. de V. §. 1. 2. C. de poſtumis. Alexand.

I. Conſil. I. niſi fidei commiſſariæ. arg.
1. 2. C&. comm. de leg.
VI. Heres inſtitutus eo tempore
quo incertum eſt, an mulier plena
ventre ſit, an vacua, decedens he-
reditatem ad heredem ſuum trans-
ittit excluſo ſubſtituto. I. Sa. ff.
acquir. hered. Huber. & Thomal. F.
de vulg. & pup. ſubſt. poſſt. 10. Et cur
adeo abſurdum ſit, ſubſtitutum ex-
cludi per heredem inſtituti intra
deliberandi tempus mortui? Vid.
Thomalſ. d. tit. ad pofit. 9. 10.
VII. Cum feminam ventre bea-
tam occidens, gravius remp. lædat,
quam qui vacuam, ſequitur, ut &
gravius puniendus ſit, arg. I. 21. f.

5*

de pœn. Unde de Jure Omlandieo

iſte quadrupli pœna afficitur. . Om-
land. hart. 6. art. 37. Sed & alio mo-
do feminam ventre oneratam læ-
dens, gravius coërcendus eſt. v.
Jus militare Belgic. & ibi Feltman. in
not. artic. 4. VIII.

212 DE KIRE VENTRIS ””ÿ
VIII. Si quis medicamentum ad 6a1E
conceptionem ventris dederit, ex
quo ea quæ id acceperat, deceſſe-
rit, leviori pœnæ locus eſt. I. 3. §. 2.
junct. I. 1. §. 1I. f-. de ſicar. Adeo fere in
*omnibus pœnalibus judiciis impru-
dentiæ ſuccurritur. l. 105. de R. J.
vid. Sande & Ludwel. ad d. l. 105. &
Struv. ff. exerc. 40. th. 10.

IX. Meminiſſe etiam liceat 8C.
Planciani ſive Plantiani, de quo l. I.

H. 10. & l. 2. J. 1. Ff. de agnoſcend. & alend.

lib. quod ad ventres etiam hactenus
pertinet, ut mulier gravidam ſe pu-
tans, facto divortio, intra triginta
dies marito denuntiare poſſit, ſe
gravidam effe, & eo quidem cum
effectu, ut maritus mittere cuſto-
des ad ventrem cuſtodiendum, aut
alias denuntiare uxori debeat, quod
ex ſe prægnans non ſit: ita ut ſi ma-
ritus hoc negligat, partum agno-
ſcere debeat & interim alere. I. I. §.3.

WI
“
dent, VD
wttliſ⸗
Al ni
ll

Alluac

N
Alen ann

tee al
Kencnn,
Celet l
uuior.
Imn W.
lt l

PARS VI. 213

S§. 4. d. t. His nunc ſubjiciam ejus-
dem legis paragraphum 14. Eſt ſe-
quens ex editione Gothofiedi : Iem
Julianus ſcribit: ſi uxore denuntiante ſe
prægnantem, maritus non negaverit:
non utique ſuum illi partum effici: cogen-
dum tamen alere. Ceterum (Ri) eſſe ſa-
tis injurioſum ait, ſi quis longo tempore
abfuerit, & reverſus uxorem prægnan-
tem invenerit, && idcirco rejecerit: fi
quid ex his, quæ ſenatus conſulto conti-
nentur, omiſerit, ſuum heredem ei naſci.
Vides hic ſententiam Juliam relatam
ab Ulpiano. Alibi idem IIpianus
eandem Juliani ſententiam recitat,
ſed paulo aliter. Ita enim legitur in
l. 6. . de his qui ſunt ſui vel al. jur. Fili-
um eum definimus qui ex viro & uxore
ejus naſcitur. Sed ſi fingamus abfuiſſe
maritum, verbi gratia per decennium,
reverſum anniculum inveniſſe in domo
ſua: placet nobis Juliani ſententia, hunc
non eſſe mariti filium. Non tamen fe-
rendum Ixlianus ait eum, qui cum uxo-
re

214 DE MIRE VENTRIS
re ſud ſſidue moratus nolit filium agno-
ſcere, quaſi non ſuum. Sed mihi vide-
tur, quod & Scævola probat, ſi conſtet,
maritum aliquandiu cum uxore non con-
eubuiſſe, infirmitate interveniente, vel alia
cauſa, vel ſi ea valetudine paterfamilias
fait, ut generare non poſſit: hbunc qui in
domo natus eſt, licet vicinis ſcientibus,
filium non eſſe. Ex his apparet Julia-
num duos caſus diſtinéte conſide-
raſſe: I. quo maritus abſens, 2. quo
præſens, fuit. De priori caſu agit
Julianus apud UIpianum d. l. 6. princ.
&& d. lI. I. J. 14. fin. De poſteriori au-
tem d. I. 6. in fin. & d. I. 1I. G. I4. princ.
Quod ad priorem caſum, placet
Uiano Tultani ſententia: non ve-
ro quod ad poſteriorem, ita Scævo-
læ ſententiam poſteriori caſn præ-
ferat. Etſi autem Scævolæ ſenten-
tiam heic jure meritoque ſequatur
Ulpianus, non videtur tamen Julia-

ni mentem in d. I. I. J. 14. eſſe aſſe-

cutus, Enimvero non eam in d. l. 1.

G. 14.

PARS VI. 215

. g. 11. eſſe Juliani ſententiam, qua-

lem IIlpianus in d. l. 6. proponit,
clarifſime patet ex d. l. 1. J. 14. ubi
aperte Jullanus negat, eſſe eum
partum mariti, affirmans duntaxat,
eum debere ali: idque tunc tantum
cum maritus non contra denuntia-
vit ceu tenebatur: ut neceſſitas
alendi tali calu mariti legi non ob-
temperantis poena ſit. d. l. I. §. 4. Ce-
terum ſi contra denuntiaverit mari-
tus, ut nec tunc hanc Pœnam oppetat.
Quod poſterius ex ſenſu contrario
d. I.I. G. I4. ſatis apparet. Liceat mi-
hi tamen id clarius demonſtrare, ſi
Lectorem monuero, agnoſci com-
mode poſſe, in d. l. I. 6. I2. in verbis
(Ceterum ſi) figuram quam anan-
tapodoton vocant: cum ſcilicet pars
orationis reticetur atque ſupprimi-
tur, eo quod eſ her⸗ ſe pateat, aut
ex verbis præmiſſis ſatis colligi poſ-

ſit. Exemplum liceat apponere per-
vulgatum ex Lucæ Evangelio c. 12.
1. verſ.

216 DE IIRE VENTRIS
verſ. 9. ubi poſt verba: && ſi quidem (AIunn
tulerit fruttum: ſubaudienda ſunt hec: uumuI
eam non exſcindes: aut ſimilia, veluti
Beza addit: ſines. Belgæ ſupplent:
Laet hem ſtaen. Piſcator: So laß ihn
ſtehen. Dum autem talia aut idem
ſignificantia verba contextui non
addita leguntur, ecce tibi anantapo-
doton, id eſt, quod additum non eſt
expreſſe, additum tamen tacite intel-
ligitur, in textu enim Græco tantum
hæc leguntur: ααετισαστααοτιν id
eſt, && ſiquidem tulerit frultum. Nunc in
d.l.I. S. 14. hæc verba: Ceterum ſi intel-
ligo per anantapodoton, quaſi ibi-
dem legeretur: Ceterum ſi negaverit,
non cogetur alere. Ita non cogemur
rà ſi ex d. G. 14. expungere aut un-
cinulis includere, aliorumve muta-
tiones amplecti. Poſt tale ananta-
podoton tum in d. J. 12. inchoari de-
bet novus verſiculus hoc modo.
Ceterum ſi. Eſſe ſatis inſurioſum ait, ſi-
quis longo . Quin & poteſt 6 I. . 1
14.

rtt, ufen
i türtn

N PARS VI. 217
iiſi h. 14. brevius concipi, ita ut ſupplea-
nliuik tur unum duntaxat verbum: nega-
nlnt verit. Ult tum ita legatur: Ceterum
Aerſler (ſupple ex præcedentibus: nega-
1 Glig verit) eſſe ſatis injurioſum, ait: ſcil.
hin quod præmilerat Julianus, partum
teim tum debere ali. Sed ſi hanc unius verbi
tbinm. negaverit ellipfin Lector præfert,
hmm oportet, ut verba: eſſe ſatis injurio-
lteieim. ſum ait: bis repetantur, hoc modo.
Gntmmn Ceterum fi: eſſe ſatis injurioſum ait. Eſ--
iaumil Je ſatis injurioſum ait fi quis longo tem-
En un pore oc. Quales geminationes, in
Cemmm, unam formulam contractas, in Pan-
n n; dectis novas non eſſe, notum eſt, &
mI, dixi in ul. Paul. ſetction. 12. ad 1.13. H.
uIm ut. f. de pign. act. Interim ſi gemina-
tio quatuor verborum: eſe ſatis in-
jurioſum ait: nimis prolixa videtur,
retineamus anantapodoton, legen-
do: Ceterum ſi. Eſe ſatis injurioſum,
ait, ſi quis longo tempore Gc. ut per
zriin i illa : Ceterum Ni. denotetur „ mari-
nnti tum ſi negaverit, id eſt ſi contra
4 KkKX de-

218 DE IIIHRE VENTRIS

denuntiaverit ex ſé feminam præ-
gnantem non eſſe d. l.I. ſ. g. tum eum
ad alimenta non teneri.
X. Ex ſponſo ſponſaque conce-

ptus Venter legitimus eſt. Vid.

Muller. ad Struv. f. ſponſalib. th. 23. &
quæ dixi irn. c. 22.
XI. Irrationabilis conſuetudo
abroganda eſt. l. 29. de legib. l. 2. c.
quæ ſit long. conſuet. Antequam ta-
men abrogetur, jus facit & à judice

obſervari debet. arg. l. 1. C. de legib.

l.12. J. I. in fin. f. qui & aà quib. man.
lib. non fiant. junct. d. 9. I. de jur. nat.
gent. civ. && 2. Feud. 26. O. Filii. Ex-
emplum præbeat inſula Formoſa ubi
Ventres fœminis nondum triginta
& ſex annos natis exteruntur. Vid.
Schouten. Oſtmdiſch. voyag. libr. 2.

ſa aut ſimili tabe infecta, concepiſſe
inveniebatur, ſimul cum ventre
nondum edito defodiebatur viva.
. LQe-

cap. 6. pag. 163. Conſimiliter apud
antiquos Scotos, ſi qua mulier lepro-

Mn nin

rtel.
Unſtumn
antmnni
iſs
nonitue,
un inm
Nüllun
Na znn
nininn.

4 . lng. 1
Mnnnm

nn

NNN
in.
l4Ner
1

e ne

1

Ul4

Cnlietutn
ElgnIu
Aatcuun 1.
e
Gien.

Cunmt Fu
nn M.1
Inler mul
lnllelkyr⸗
, cgil
Cmn Nenn
Gchnen .

19

PARS VI. 219
Deſcript. regni Scotiæ pagin. S. Perti-
net huc & Jus Connagii, quodpri-
mam virginum nubentium noctem
domino territorii addicebat. Dixi
diſſert. de jure Natur. p. 106. ſeq. && de J.
Virgin. J. 25. Alia exempla irrationa-
bilium conſuetudinum exhibet Tho-
maſius de jure conſuetud. S. 11 3. Veqq.
Stryck. ad Lauterbach. f. de bon. eor.
qui ant. ſentent. Muller. ad Struv. f.
exercitat. 22. th. 20. UIngepauer. 1. de-
cretal. 4½. Huc olim pertinebat, lin-
teonum ſimiliumque filios quadam
ratione infamia notari. Keceſſ. imper.
de anno 1577. tit. 3 8. J. 1. De quo in
publico mercatu vendito vitioſo, non
redhibendo, conſuetudinem abolen-
dam, exhibet Rövenſtrunck, medi-
tation. ædilit. libr. I. Cap. 2. n. 32. & ſeg.
Videri hac de re etiam poſſunt Bui-
læus diſcurſ. I. additament. I2. Berneg-
ger. ad TZacit. Germ. qu. 107. Zeiler.
epiſtol. Centur. 6. epiſtol. 104. A. Mat-
thæus diſput. extraord. th. 24. & ſeq.
e K 2 ut-

.

220 DE HIRE VENTRIS

Sutholt. ad Inſt. Diſſ. II. th. 20. Lauter- 1l 4

bach. Compend. f. pag. 21 I. fin. & pag.
662. verſ. Quamvis quibusdam. && pag.
6b&. in E. Autor deſeript. regn. ot. pag.
97. & quæ chxi infra Part. XI Ject. 5. 6.19.
XII. Ventrem àab onere meta-
torio matrem ſuam eximere non
poſſe, ex eo conſequitur, quod
aliis (ne quidem patri) non proſit
antequam edatur. Vide ſis ex pro-
feſio latius hoc aſſerentem Tabo-
rem tratct. de metat. & epidemic. part.3.
c. 4. Artic. 2. .
XIII. Quinque Ventres ſimul poſſe
vehi (ut loquitur I. 11. C. fieic. Uher
tut.) non negamus. Sed ejus ratio-
nem ex l. 36. ff. de ſolutionib. oredi-
mus perabſurdam. De ſeptem Ven-
tribus Bruxellis A. C. 1687. editis,
eſt apud S. de Vries Cottfrid. Chron.
continuat. tam. ult. pag. 1390. De tre-
centis ſexaginta & quinque infan-
tibus partus Margarethæ Comitiſſæ

Hennebergicæ vide Hegenitii itine- n

rar.

Uſftenlue⸗
al ign

nin

S ng
nlſteg
re it.
umn, gol

mDNN

Ebamn
Cen lo.
Nunn,

M.
ainti
gen er
G dis
ffl C.
Vene
Ueit.
2COnide
Plii i⸗
6

PARS VI. 221
rar. Holland. Alting. Notit. Germ. in-
Jer. part. 2. lit. L. num. 39. Braun. 5.
Neledt. ſacr. exercit. 2. num. 40. Vives
dialog. 9. Guilielm. Herman. bell.
Holl. Celr. n. 6. Jongtys tonneel. part.
1. pag. 709. Confer Plin. lb. . c. 2.
Diacon. I. de geſtis Longobard. 15. &
quæ repræſentavi part. I. ſect. 5. H. 5.
XIV. Ubi venter mortuus eqi-
tus eſt, præſumi debet, id absque
dolo culpave matris eveniſſe: nilſi
in caſibus exceptis, qualem habes
Ordinat. Crimin. Curol. artic. 131. Qui-
bus tum & torturæ locus eſt. Quod

recte temperat Maſurius Labio

(quem noris eſſe Dn. Georg.
Bernh. Ramum, Eq. & Conſilia-
rium Saxonicum &c. amici noſtri
Viri pl. Rev. & Doctiſſimi Dn. Joh.
Chriſt. Rami V. D. M. Slochterani

fratrem germanum) tract. homic. exx

cuſat. Cap. I8. num. 9. & ſeqq.
XV. Parturientem, in mortis ar-
ticulo verſari: maxime ſi abortiat,

K 3 ha-

2a2 DE IIRE VENTRIS

dge actis in mortis artic. cap. 1. num. 32.
Neqq.
XVI. Matri extreme pericli-

tanti, ad vitam ſervandam ven-
trem medicamentis licet abigere.

Vid. Joh. Andr. van der Muelen

Jor. conſcient. part. 2. quæſt. 16.

XVII. Etſi abigens ventrem,
maxime animatum, capitis pœna
ſit afficiendus: ſecundum ea quæ
vides apud Carpzovium criminal.
quæſt. II. & infra Parte XI. ſedt. 2. Ea-

dem tamen pœna afficiendi non

ſunt ejus criminis confſcii, niſi ſimul
delicti ſint participes. v. Carpz. d.
4. II. n. 44. ſeqq. Confer, quæ dixi
ad Inſt. libr. 4. aph. 126. Quæ eadem
& de Ventris internecione intelli-
gimus. v. Carpz. d. loc. n. 12. ſeqq.
Non tamen ad execrationes id ex-

tendendum eſt: veluti Mathildis

Henrici I. Angliæ Regis conjux
ven-

habes apud Polydorum Ripam tr.

Tin he
munie U
ſchnen gaa

Sel

ta

WN

tn in

Neme
enmben *

lot

1n der
f
en ſen
gn ,
Ndn

1C
e
eten
cone inel.
nesutr.
Mrd
6s wi
ſer

PARS VI. 223

ventrem ſuum diabolo commen-
dabat: Hubner. biſtor. part. 2. pag.
§24. etſi iſti malitiæ tamen non ſit
indulgendum l. 35. f. de R. V.
XVIII. Sponſiones ſuper in-
gravidatione uxoris, ex. gr. an

ventrem gerat? aut quot ven-

tres? validas eſſe, & actionem ef-
ficacem producereé, recte dicitur
apud Sande 3. deciſion. 9. defin. . Etſi
enim ſtipulationes ſine cauſa factæ,
oppoſita doli mali exceptione inuti-

les reddantur l. 2. J. .. de dol. mal. gX-

cept. l. I5. fidejuſf. in Sponſionibus
tamen ex inhoneſta cauſa non factis,
conditio donationem ſecum vehit,
adeoque cauſam continet. I. w. 9.
Ein. P. V. juntt. I. 105. de V. O. Diſſen-
tit Chriſtin. 2. deciſion. 200. n. 5. Cui
junge ſis Herbajum rer. quotid. cap. 1.
XIX. Si quis ventrem heredem
inſtituat, uxorem tum habens, ea-
que poſtea mortua, aliam ducat, &
hæc deinde ventrem gerat, hic po-
K 4 ſterio-

224 DE HIIRE VEN TRS
ſterioris uxoris venter, heres erit.

l. g. f-. de lih. & poſt, niſi in ſpecie uxO-
ris quæ nunc ipſi eſt aut alterius certe

feminæ ventrem inſtituerit. I. 25. J.
2. F. d. t. Fachinæ. 4. controverſ. g.
XX. Gothofredus noſter ad d. I.
28. G. I. F. de liber. & poſt, ex Baldo
notat, his modis dici poſtumum:
per nativitatem, adoptionem, ſi
quis incipit primum locum teneré,
ſi in patriam poteſtatem incidat, per
legitimationem. De quarto modo
eſt J. l. 25. G. I. cujus hæc ſunt ver-
ba: Filiusfamilias miles de caſtrenſi pe-
culio fecit teſtamentum, habens filium in

STasnen (avi) poteſtate: cum militare

eſüſſet, patre eodemque avo defuncto;

quæſitum eſt, an rumpetur ejus teſtamen-
tum? Non quidem adoptavit, nec hodie

ei natus eſt filius, nec, priore ſubdutto de po-

teſtate ſuo herede, ulterior ſucceſſit in pro-
ximum locum: ſed tamen in poteſtate ſua
babere cepit quem non hahebat: ſimulque
Paterfamilias ſactus eſt, & filiusſub ejus rei⸗

yamn

4

ter,itge

il 1 fie
Kntaleiu
6 Cnmonn
nlet

ritn
n ſeh
rtim.
,chde
Clintr.

„„,7

u.

nre

ſbeſtea.
i

PARS VI. 2² 7
dit poteſtatem: Rumpetur ergo teſtamen-
tum (Jed ſi heres ſit inſtitutus vel exhe-
redatus iſte ejus filius, non rumpitur) quia
nullo circa eum novo facto, ſed ordine quo-
dam naturali natctus eſt poteſtatem. Ver-
ba hujus textus (ſed ſi heres ſit in-
ſtitutus vel exheredatus iſte ejus fi-
lius, non rumpitur) parentheſi in-
cluſi, ut ratio in fine hujus para-
graphi ſubjecta commodiſſime poſſit
aptari ad verba præcedentia: rum-
petur ergo teſtamentum. At cur rum-
petur? Sequitur ratio: quia nullo cir-
ca eum (filium novo fatto, ſed ordine
quodam naturali nattus eſt poteſtatem.
Quaſi dicat: non quidem adoptio
aliudve novum factum, de quibus
in d. Q. 1. præceſſerat, intervenit:
eſt tamen hic alia poteſtatis acquiſi-
tæ cauſa, ordo ſcilicet naturalis, ſe-
cundum quem, poſt mortem avi,
delabitur poteſtas patria ordine juſto
ad patrem. Nec ergo negat hæc
lex 28. J. I. interveniente novo facto
K1 Ppa-

226 DE HIRE VENTRIS
patriam poteſtatem acquiri, id enim
in prioribus verbis jam adfirmave-
rat: ſed vult, eam præterea acqui-
ri etiam absque tali novo facto. Ilt
inepta ſit nota Gothofredi poſterior
quam ibidem ex Baldo his verbis pro-

ponit: intereſt quid fiat fatto hominis

an ordine naturæ. Immo non intereſt.
d. l.25. J. I. Nemini mirum id videa-
tur, quod parentheſin ſupra adhi-
buerim. Etiam alibi legibus tali re-
medio obſcuritas abſtergitur. E-
Xemplo ſit i.34.ff. de O. &- Aubi verba
illa: ſed verius eſt remanere: parentheſi

includo, hoc modo: & quidem pof

Tegis Aquiliæ atctionem, utique Commo-
dRati finietur. Poſt Commodati an Aquiliæ
remaneat in eo quod in repetitione tringin-
ta dierum amplius eſt, dubitatur ſed ve-
rius eſt remanere) quia ſimplo accedit, &
ſmplo ſubducto locum non habet. Ut mens
Gti in d. hj4. hæc ſit: etſi dubi-
tandi rationem magnam præbeat,

rum

quod in Legis Aquiliæ triginta die-

14
nzhmin
odctztid
In en

NN MWee

en

S

NNe
En a
rettetg
Norol
it itl
Imonnine
nunſi
ein rut
tiſghe
Alan

, KoiI

3 an
SrC.

imn ſn.
uel,S
helknen
, KX
ei a.
kn
gan de
Iun

PARS VI. 227

rum æſtimationis augmento acceſ-

Jorii indoles obtineat, quod princi-
palis ſimpli naturam debeat ſequi,
adeoque & hoc ſubducto, fubduci:
remanere nihilominus tamen Legis
Aquiliæ actionem, propterea, quod
in hoc adtionum concurſu, non ac-
ceſiorii indoles attendenda fit , ſed
an in actione altera aliud & plus ſit,
quam in actione priori.
XXI. Eodem titulo ff. de liberis
& poſtumis, ex quo l. 4. & I. 25.
jam vidimus, oculos noſtros ad-
huc præcipue in ſe convertit l. 13.
eod. Exhibetur in hoc textu caſus,
quo quis uxorem prœgnantem re-
linquens, ventri duas tertias con-
cedit, ſi maſculus naſcatur: at fſi
puella, unam tertiam. EIxori prio-
ri caſu, unam tertiam: at poſterio-
ri, duas tertias. Cogitavit ergo defun-
tus non niſi de naſcituro uno. Sed
quid ſi duo naſcantur? quid ſin fi-
lus ſimul & filia? Decidit dicta lex,
K 6 he-

22 8 DE HIRE VENTRIS
hereditatem hoc caſu in ſeptem
partes eſſe dividendam: ex quibus
quatuor filio, duæ uxori, una id eſt
ſeptima pars filiæ, ſint adjudican-
dæ. Fuit quippe teſtatoris inten-
tio, ut priori caſu, filius altero
tanto plus capiat præ uxore: & ut
poſterioriĩ caſu 5 uxor altero tanto
plus capiat præ filia. Cum uter-
que ergo caſus ſimul exiſtat, vo-
luntati defuncti plane conveniens
eſt, hereditatem dividi in ſeptem
pPartes, ex quibus duas capiat uxor,
utpote quæ dimidium faciunt qua-
tuor partium quos filius capiat, &

duplum unius unciæ quæ filiæ cedit.

Verum enim vero, dubitandum
non eſt quin filia poſt Novellam 15.
sap. I. poſſit exigere partem ſextam,
neque ſeptima parte contenta ut lſit,
cogi poſſit. Cum enim dicta No-
vella 15. c. I. liberis duobus tertiam

bonorum paternorum partem ad-

gicat, inter duos iſtos Wridendann
4 e-

1

un

,nt ie
etnnd i.
ent⸗
Akote
eiit, ſe
e Cnhenez
lingen
guinng
Nteng.
gi
ſrat;
Cbienden
elumg.
tenſekm,
em,
IN»
b Knun
Wten A.
W
F

PARS VI. 229

fequitur, filiam hoc caſu capere

dimidiam partem partis tertiæ, quæ
er conſequens erit pars ſexta he-

reditatis totius. Dices: atqui di-

Ga lex 13. filiæ expreſſe ſeptimam
partem addicit. Reſpondeo, eſſe
eam fabulam antiquam: ſive dictæ
legi 13. per jus novellum in Nov.
18. c. I. derogari. Jure Pandecta-

rum quo Portio Legitima non niſi

Quarta pars erat, filia ſatis pote-
rat eſſe contenta parte ſeptima: ut.
pote quæ plus continet, & quar-
tam excedit. Aſt Jure Novello,
ſeptima pars Legitimam portionem
non explet nec attingit. Qum
enim duobus liberis exiſtentibus,
Legitima portio, ut dixi, ſit triens
ſive tertia pars hereditatis, conſe-
quitur partem ejus trientis dimidi-
am debere cedere filiæ, conſe-
quenter hæc capiet partem ſextam,
ergo plus parte ſeptima. Nec au-
diri debes, ſi dicas, voluntatem
K 7 ta-

4

230 DE NIREVENTRIS
tamen defuncti, eſſe teſtamenti
dominum & patronum, cui ob-
temperari debeat. J. 19. pr. f. de
condit. & demonſtr. l. 23. in fin. C. de
legat. Regero enim, id tantum de
Juſta teſtatoris voluntate intelligi de-
bere l. 1. ibi: juſta. f. qui teſtam. fac.
poſ. nequaquam vero de ea quæ le-
ezibus repugnat. I. FF. F. de legat. 1.
Ut & hic audiri debeat Legislator:
Licet decies millies contrarium aliquid
velint morientes. Quod enim ex lege
datum eſt lucrum, privatus auferre mo-
dis omnibus non valebit. Novell. 22.
cap. 22. Nec moratur, quod ita fi-
lius capere non poſſit quatuor ſepti-
mas partes, nec uxor duas: quod
lex 13. expreſſe jubet & teſtator
vult. Nego enim, dictæ legis 13.
juſſui, contra expreſſam legem no-
vellam, aliquam ineſſe vim, nego
hactenus legem eſſe: veluti nego,
dictam defuncti voluntatem volun-
tatis juſtæ titulo venire poſſe per d.
Nov.

IWN
in

n lll

. irf
1 tn
kelizc.

i nn. 1

kagek

Eehr
D tor⸗
un in
in / l
nn.
uel,n,
lluf⸗
ulunnt
:
teluwe
r
nlgenr.
in .
kltiege
en Wo.
le l
W.

fl

PARS VI. 231
Nov. 18. c. 1. d. Nov. 22. C. 33. d. I. 5F. de
legat. 1. jundt. l. 5. C. de legib. Si
quis nunc quærat, qualem ergo
partem in caſu propoſito ferre de-
beat filius, qualem uxor? Reſpon-
deo: de filii quatuor ſeptimis par-
tibus & de uxoris duabus, pro ra-
ta ſecundum proportionem Geome-

tricam tantum debere detrahi,

quantum neceſſarium fuerit ad ſup-
plendam filiæ partem ſextam, ad
quod lupplementum petendum Rli
præſto eſt Condictio ex Lege 30.
1 inofſic. teſtam. Lubet eranle
hanc rem illuſtrare. Commodiffi-

me credo ad id ſeligere potero du-

catones argenteos, quorum ſinguli
valent 63. ſtüferos Hollandicos.
Finge ergo, teſtatorem in caſu d. I.
13. habuiſie in bonis 7000. Ducato-
nes. Ex his ſecundum jus anti-
quum in d. L. 12. filius habebat du-
catones 4000. LIxor 2000. Filia 1000.
Aſt hodie ſecundum jus novellum
4d. Nov.

*

7

232 DE IIRE VENTRIS
d. Nov. 19. C. 1. junct. J. ult. in fin. I. de
inoſtc. teſt. & d.l. 30. C. eod. habebit
filius non niſi 3888. ducatones &
56. ſtüferos: Uxor non niſi 1944.

ducatones & 28. ſtüferos. Filia au-

tem accipiet 1166. ducatones & 42.
ſtüferos. Nec eſt quod conquera-
tur filius: enimvero quando dictos
3888. ducatones cum 76. ſtüferis
nanciſcitur, habet jam plus quam
Legitimam ſuam portionem, quæ
hoc caſu quo ſororem habet, eſt
tantum 1166. ducatonum & 42. ſtü-
ferorum. Nec uxori etiam fit in-
juria, dum 1944. ducatones cum
28. ſtüferis capit: cum nulla uxori
in bonis mariti portio per leges de-
beatur; niſi forte paupercula ſit, &
defunctus maritus dives, quo caſu
ipſi pars quarta ex bonis mariti de-
betur: quæ tamen quarta non ad-
ſcendit ad dictam ſummam 1944.
ducatonum & 28. ſtüferorum, præ-
tereaque non niſi ulſumfructum uxo-
xi

NN PARS VI. 233
6 Ri ri viduæ tribuit. Nov. G. c. ult. Quid
CAHIAE ſiautem teſtator locuples uxori inopi
dum nihil aut ſummam quarta minorem
tnnI reliquiſſet ? Habebit nihilo minus
u quartam & quidem caſu ſupra poſi⸗
neens to, ducatones 1750. immo, etiamſi
dom teſtator eam capere expreſſe prohi-
buerit. d. Nov. 52. c. ult. etſi decies
n ſü lin millies id velit. Novell. 22. cap. 33.
en XXII. Hæc autem faciunt me re-
tunm, an cordari eéorum quæ leguntur in hl. 10.
khk, A H. 1. F. de reh. dub. ubi legatum femi-
nAnf.. neæ relinquitur ea conditione, ſi pri-
nti mum marem pepererit. Quæ tum ſi
ansan uno utero marem & feminam vehat,
u ſimulque edat, ita ut dubium ſit, quid
AEe. prius pepererit, præſumemus, prio-
id rem maſeulum erupiſſe in dias lumi-

Smnen nis auras. In ambiguis enim rebus hu-
nmiA. maniorem ſententiam ſequi oportet:
uuIA , inquit UIpianus in d. L. o. J. 7. Hinc fa-
n bricatur à Doctoribus generalis præ-
nn . . ſumtio: maſculum ante femellam na-

mne. tum præſumi: Quam præſumtionem
E80

234 DE MRE VENTRIS
ego dicto textu l. o. ꝗ. I. fundari nego.
Sane enim ratio modo viſa UIIpinia-
næa vult illum illamve prius lucem
adſpexiſſe, qui quæve per partum an-
teriorem, legatum poſſit conſervare.
lIIt bumanitas d. l. o. J. 1. non ſit peten-
da ex indole maſculi, ſed legati. Unde
ſi teſtator legatariæ conditionem ad-
ſcripſerit, ſi primum filia pepererit,
& hœc uno utero edat & filium & fili-
um, vila Ulpiani ratio vult, præſum-
tionem ſtare pro priore nata filia. rg.
l. 32. ad L. Aquil.l. 9. 8.f-de j. & f. ignor.
XXIII. Venter apud hoſtes con-
ceptus matris conditionem ſequitur.
Lauterbach. comp. f. pag. 735. Hodie
patris. vid. Doctores ad §. 4. IL. de jur.
perſon.
XXIV. Pater poteſt filiam in a-
dulterio deprehenſam occidere niſi
Ventrem gerat. Lauterbach. comp.
p. 6o. in fin. & late Harpprecht. ad
98. 5. I. de public, judic. num. 197. &S& ſeqch.
lImmo hodie non etſi ventrem non

82-

l,i
emnaflun
, 0
laſchn
len huin.
1,A

n

mnr.
Naltee n
hhe
rt4
bl
enn Men

PARS V. 235
gegt. vid. quæ dixi de jur. filior. membr.
XXV. Etiam ventri reſtitutio in
integrum concedenda eſt. Lauterb.
d. comp. pag. 81.
XXVI. Uxor Ventrem marite
ſuo principaliter concipit. Etiam
de Jure Naturali. Quicquid obſtre-
pat Hobbes, quem eleganter refu-
tavit Dn. Schweling. pertractation.
juris diſput. 4. Iheſ. I. lit. b. Unde &
mariti jus potius, edito poſtea ven-
tre, perdurabit. qng. l. I 1. F. de Reg.
Jur. Niſi huic juri ſuo potiori renun-
tiaverit maritis, quod poteſt, arg.
1. 5Fr. C. de Epiſcop. & Cler. Veluti ta-
lem maritorum remiſſionem apud
nonnullos Indos obtinentem, vi-
dere licet apud Dn. Huber. Eunom.
Rom. ad I. 24. ff. de ſtut. hom. Idem
Jus Indicum memorat Blanc. in itine-
rario Cap. 9. Plane & alibi terrarum de-
prehendas viros ea in re negligentes,
quin & gur:νααααινα⁰². Etſi mulie-
bris

236 DE NIRE VENIRIS
bris iſta dominatio ſuos tamen habeat
gradus. Non injucundum erit de ea-
dem nonnihillegiſſe apud W'ill. Tem-
ple hiſtor. gedenctſchr. pag. mih. 6s. Quod
me facit meminiſſe ejus quod idem
auctor ſcriptum reliquid d. tr. pag. mi-
bi 180. melius ſcilicet eſſe in Hollandia
ittinerari, quam habitare. Verum tamen
intereſt noſtra, ſcire nationem I. 31. 5.
2 1I. de ædil. editt. Addatur Barlæus nupt.
Peripatetic. ibi: cum uxor non minus ha-
beat, quam habeatur; præcipue abud EF
Aptios, teſte Herodoto, && hodie apud Bel-
gas, quibus familiare eſt vvaionατοα
Add. quæ dixi diſſertat. de dominio ma-
ritali pag. 717. & ſeq..
XXVII. Quædam animalia FHavo.
nio ſpiritu hauſto ventrem concipere
exiſtimari, vides apud Iſidorum 9. ori-
gin. 5. ſimulque, ſpurios (de quibus ꝗ.
Penult. I. de nupt.) inde Favonios appel-
lari: ipſos autem ſpurios quaſi ſine pu-
ritate: unde & ſpurium virum, apud
eundem 20. origin.2. Tu videſis tamen
quæ dixi g. aphoriſ. 440. XXViII.

torenlnt

rEum

munginih
Haniu .

Gelsmen
VV

PARS VI. 237
XXVIIIL. Ventri jura præfigunt

ſeptem menſes, usq; ad decem. !. 12. de

ſtat. hom. I. 3. §. II. de ſuis &S leg. her. l. f.

de fid. lib. l. 29. pr. de lib. & poſt. l. f. C. de
poſt. her. Aſt alii Magnatibus duode-
cim menſes indulgent: ex ratione
ſcil. quod majoris ſint operis. Ridicule,
utpote ex ratione ridicula: & absque
lege. v. Nov. 2. 2. verſ. ſicut enim. Nov.
18. c. 5. verſ. & ſemper. vid. Lyncker.
comm. ff. de ſtat. hom. n. 2. Ceferum e-
lephantos, decem annos geſtare in

utero, vulgus exiſtimat: Ariſtotelés,

biennio: inquit Plinius s. hiſt. natur. 20,
Conf. Apulei. lib. I. metamorph. An eo
forte reibexit Ulpianus in l. 6. f. de his
qui ſ. ſ. velal. jur. de qua ſupra, ꝗ. 20.
Sed quot dies menſi tribuemus? Lyn-
cker d. n. 2. menſem explicat ut con-

tineat 28. dies: Ut conſequenter vi-

geſima quinta ſeptimana poſt matri-
monium contractum editus partus,
cenſuræ non ſubjaceat. Exiſtimo ta-
men, præter 25. ſeptimanas ade
EXR

6
⁶

23 8 DE NIIRE VENTRIS
ſex dies ad minimum Ventri eſſe in-
dulgendos: cum menſis triginta dies
contineat. Ut adeo die 181. poſt ini-
tas nuptias, adeoque & ultimo die
ſeptimanæ vigeſimæ ſextæ juſtus nul-
lique juſtæ cenſuræ obnoxius partus
edatur. Nov. II5. cap. 2. juntt. d.l. 12. ff.
de ſtat. hom. Plane quod idem Lyn-
cker d. n. 2. etiam non magnati-
bus medium menſem undecimum
impertit, in eo habet ſibi multos
conſentientes: etſi ego malim diſ-
ſentire per ea quæ dixi ad Laut. comp.
ad pag. 15. interim alia quæſtio eſt,

quid Mores hac in parte velint:

INN Ven
l en ſtn

uptktt,

cum ventri certum tempus velle Mmidhn

præfigere, nonnihil iniquitatis vi-
deatur redolere. add. Arum. deci-
ſion. libr. 2. pag. 420. ſeqq. Jongtys.
tonnel. libr. 2. part. 4. cap. 5. Maſurii
de quo l. 2. J. 22. ff. de O. J. de pa-

riendi tempore judicium, vide ſis iun

apud Plinium 7. nat. biſtor. 5.
XXINX.

WV
II Urt⸗

NH
ſn tiin D“
keilrſain
Elln
ilhun
ig
iline
Nen N
n.
N umteamm
Et Cüimmlg
Punt.
uto
re ſeln
np ſel
litni .
Unn. .
E en
10ler
cn, iel
bi

U

PARS VI. 239
XXIX. Ventri donatio ſi facta
ſit, eam validam eſſe, concludi-
mus, arg. l. 7. & l. 26. de ſtat. bom.
jund. l. 5. C. de natur. liber. l. 24. f.
packt. dotal. cum pater vel vigore pa-

triæ poteſtatis, ſi donetur intuitu

patris arg. Q. 1. I. per qu. perſon. acg.
vel ut legitimus adminiſtrator bo-
norum adventitiorum l. ult. g. 2. C
§. 4. C. de hon. quæ libr. 15. C. de jur.
delib. acceptare poſſit: veluti mo-
ribus hodiernis quilibet extraneus
hac acceptandi poteſtate recte va-

lideque utitur. Vid. ſupra part. 3.

ſect. I. §. ult. Unde evaneſcit ratio

dubitandi à diſſentiente Hotoman-
no 4a. obſ. 49. depromta ex l. 13. fFf.
tle jur. codicill. & I. F. F. de O. & A.
Vid. Guid. Pap. 2. deciſ. 2. 67.

XXX. Donationem, ob liberos
donatori, etſi hic patronus non ſit,
poſtea per nativitatem ſuperveni-
entes, revocari poſſe, equidem
agno-

240 DE IIIRE VENTRIS
agnoſco, arg. l 30.C. de fi’deicomm. jundct.
l... Cde inoff. donat. I.. Cde rev. don. I. 2.f.
de C. & D. Nego tamen, eandem re-
vocari poſſe ob Ventrem, arg. l. 7.
verſ. quanquam alii f. ſtat. homin. vid.
Tiraquell. ad d. l. S. C. rev. don. §.
ſuſceperit liberos. n. I45. ſeq. Sed ven-
tre edito, credo, donatas res ipſo
jure ad donatorem reverti, ita ut

huic eorum nomine rei vindicatio
competere poſſit per d. l. S. in f. adéeo
ut tum etiam fructus peti poſſint,
à tempore ſcil. nativitatis, ſive editi:-

non vero à tempore concepti ven-
tris. vid. Struv. ff. de donat. theſ. 10.

ubi tamen limitat, ut ne quidem à

tempare nativitatis fructus repeti

oſſint, ſi à neſcio liberos natos
eſſe, bona fide conſumti ſint. Quod

ego iterum ſublimitandum cenſeo,
niſi ex fructibus conſumtis locu-
pletior ſit factus, concedenda de

tali lucro actione in factum. arg. I.

2 . H. 5. e R. V. junct. . 206. de 11. H

1 7

.R

Ali

Aunlltmg

ſeßrez
len a
“
ech i

ſn wan: 1

Cunci cend
Woc
krunn

14 ütutn
Mefe

Aulih min

ghäl
han le
N nn 4
uime

rir ).

enttien

n iſeng
Ullen

MN PARS VlI 24f1

ns L. 14. de cond. indeb. S. 34. verſ. conſe-
gnnthhl, gquens. I. de R. D. Notabis quoque,
a ſi donatio ſit inofcioſa, eam ab ipſis
en liberis quoad legitimam portionem
u revocari poſſe. t. t. C. de inoſſcioſ.
donat. Ergo & à Ventribus. Cum
hoc caſu ipſius Ventris commo-
n dum verſetur: non ipfius patris
n,N ,donatoris, ceu caſu priori.
ti XXXI. Intuitu edendi ventris
pone feminam mortis cauſa dona-
re, dubitandum non eſt. arg. I. 2.
eqq. I. 31. J. 4. F- de mort. cauſ. don. Sed
„an & ipſi marito ſuo? Planiſſime.
et ayg. l. 9: §. fin. l. 10. !. II. f. de don. int.
eſim vir. uor. l. pen. F. de mort. cauſ.
Ani don. vid. Vaud. 1. var. quæſt. 39. Fa-
IN ber. 44. error. S. & 46. error. I. Diſ-
ſent. Clarus de donat. quæſt. 9. n. 2.
n eh Accurſius & Doctores commun.
ile apud conſentientem Wiſſenbach.
Clnt F. de don. inter. v. & u. th. 4.
IXXXII. Ex regulis præſumtionũ,
E) quas Doctores (etiam Lauterb.
I1. comp.

242 DE JURE VENTRIS
comp. fj. de proh. & præfumt. in fn.)

exhibent, in dubio Ventrem non

præſumi, econcludendum eſt. Quo.

modo autem probetur? vid. Pa-
cian. 2. probation. 4. . 23. && libr. 1.
cap. 47. n. 128. ſeq. & Maſcard. 3.

probat. 1208. n. F. add. quæ dixi 5. 36.

infra.
XXXIII. Poſtumns alienus heres in-
Ritui & ante poterat, & nunc poteſt, niſi
in utero ejns ſit quæ jure noſtro uxor eſ
non pateſt: ſunt verba Juſtiniani in

§. 28. I. de legat. Bachovius contra
vult infarcirt partieulam non. vid.,

Lyncker. ad d. §. 28. Scilicet ante
poterat Jure Prætorio, quod he-
redis loco bonorum poſſefſorem
habet, l. 117. ff. de R.. etſi non potue-

rit Jure Civili, ut hodie. Cujus

rei uſum exhibui 3. aphoriſm. 4.

XXXIV,. Ob Ventrem matri ju-

ramentum teſtium remitti, idque
obſervari, teſtatur Brunneman. ad

l. 18. ff. ſtat. hom. add. Bald. ad. 1. in.

viti S de teſtib. Quod omnino admit-

tendum,

Gn ent
Unſcioti.
e nten L

Ergted
Naalare
utnnekhen
iranf
Ptſakiemt
W
nkktrin
dA
Ctſint
Peluket
nti

fitn n
emari

.

Bm FARS VI. 24
ſerid tendum, ſi ventri inde incommo⸗-
. ⸗ dum poſſit metui: judicis arbitrio
ſ hic prævalente. Mævius 5. deciſ.
n So. Vid. l. S. F. de conditionib. inſtitut.
, ibi: alü perquam timidi. .
igient, XXXV. Lex j. C. ad L. Jul. maje-
uiigfe, ſtat. ad Ventres non eſt extendenda.
arg. l. pen. ff. de pœn. Lecuxen. de jur.
Am & priv. poſt. th. 13. Nec obſtat, quod
n;s eadem lex & ad nepotes pertincat:
fnuse Aliud enim eſt pertinere, aliud tra-
Elmmm hi atque extendi. Vide ſis quæ ſori-
fidem Pfi de Jure Filiorum membro 7. H. 3.
un un l XXXVI. Quod Ulpianus monet;
Ma m intereſſe noſtra ſcire nationem l. 31.
e. §. 21. f. de ædilit. editt. & morem regi-
len onis eſſe inſpiciendum L. I. in ſin. ff. in-
Humpne ppic. ventr.illud & in hac de jure Ven-
ie “ tris materia ubique ob oculos po-
nendum eſt. Apud Hebræos uxor
nm repudiata & vidua non poterant ſe-
Miti, inte cundum conjugium ingredi, pri-
ummmg uſquam abiiſſent nonaginta dies
NdA. poſt diem repudiationis aut mortis
mandatni L2 mariti

eno

244 DE IUIRE VENTRIS
mariti & conjugis ultimi, eo fine,
ut pateret, utrum prægnans eſſet,
an non. Godwin. Moſes & Aar.
lib. 6. cap. 4. num. 2;3. Quod quam-
vis ad Romanorum aut noſtra jura
noôàâ pertineat, ut diximus allbi:
illud tamen exinde concludere li-
cet, jam poſt tres menſes à con-
ceptione, conſtare poſſe, an fe-

mina ventrem vehat, nec ne? UIn-

de autem aut quibus ex ſignis id di-
gnoſcatur;, non eſt noſtri fori quæ-
ſtio. Interim memoria teneo me
de eo legiſſe apud Jongtys tonn. jal.
part. I. ubi vide ſis pag. 701. Non

ſufficit ergo ſolus ventris tumor: 1

v. Stephani dd P. H. O. artic. 35. nec
lac in mammis repertum. Ant.

Matthæus de probationib. cap. 2, num.

19. ſeq. add. F. 32. ſupra.

XXXVII. Non injucunda, ſed

nec inutilis eſt fabula lupæ ventrem
vehentis, quæ piſcem Cyprinum

uem carpionem hodie appellamus,

Au ier,

lmn

NNH
hngunt

n re den
gerſendit
Uoli idr
ni tetenn.
npttn
Vn. N
nis anur,
d. ſene
um Nt
onnc,
r ennen
7CEuinn
nſelm⸗

U

PARS VI. 245
in prandium à marito efflagitave-
. . . * .
rit. Quid maritus? Hic agnum corri-
puit, proteſtantiq; agno, ſe agnum
eſte & non carpionem, reſpondit: tu

me lupum doceas, quid ſit carpio?

atqui volo, jubeo, decido, pronun-

tio, ut ſis carpio: itaque agnum
pro carpione uxori ſuæ prægnanti
in cibum appoſuit. vid. Philand.

von Sittewald Satyr. geſicht. 2. I.
Vis, dicam, propter quos ſeripta
ſit hæc homines fabula? Dixi dif-
ſertat. 2. de Cornib. OW Cornut. F. 3. verſ.
inſpiciamus de jure Virginum ꝗg. 33. verſ.
At audi jaſonem. Alii eam adhuc
ad eos adplicant qui fictis cauſis in-
nocentes opprimunt: ut in ſimili

ſcribit Phæœædrus hbr. t. fab. . Alii:

ut potentioribus aliquando ceda-

mus;, de quo legi meretur Krantzius

6. Wandal. 32.
XXXVIII. An teſtamento per
nativitatem poſtumi rupto, legata
& fidei commiſſa debeantur in eaſu
L 3 gquo

246 DE JIURE VENTRIS

quo pater ventrem præſto eſſe ſci.
vit? quæritur. Vid. Lauterbach.

1

comp. Fj. pag. 492. lin. 2. Pro affir- ſEd

mantibus produco arg. J. 3. quib.
mod. teſt. infirm. I. 2. pr. C. comm. de
legat. juntt. J. 4. I. de legat. In teſta-
mento militis hæc affirmativa dubio
caret, quoniam illud poſtumi na-
tivitate hoc caſu non rumpiturl. 7.
F. lI. 9. C. de teſtam. mil. Lauterbach.
compend. f. pag. 501. med. Add. ſu-
Pra part. I. ſett. 4. .
XXXIX. Inter militaria privile-
gia eſt, quod ea nec ob ventrem
præteritum nulla ſint nec ejus na-

tivitate rumpantur, modo teſtator
noverit uxorem eſſe prægnantem,

1.7. F. l. 9. C. teſt. mil.

XL Ptiam in teſtamento inter
liberos privilegiato Ventrem he-
redem poſſe inſtitui, credo qarg. l.

7. ff. ſat. hom. Nec obſtat libero-
rum nomina eſſe addenda. Novell.
107. cap. I. Sufficit enim ex circum-

ſtantiis

Ae dent,
ancrlre

Senrarcon

UN
CAlenzkron
Eelre el
Sur,
Ein Wle
U
E
Nli

Uutone z
I. ů 4

e

VININI
in Mreloeke
1
1 Ce
telanf h
Grnatſe
Ul olni
unroi
Iil Lauet
Lmet. All

initripn
lee o ſenn
lct regisn
7ocetelen
knlannen

luwerto in
NVentenm A
, Ce
,(Mltr Hen
lenln. NMul
inercten

rlIt. IIlamque ex elid dor.

. PARS VII 247
ſtantüs aut aliqua periphraſi de li-

bperorum, etiam fili, nomine con-

ſtare. §. 29. in fin. I. de legat. Pr. I. de
legat. pr. I. de cæh. lib. jund. d. Nov.
107. (Ab. 1.
XLI. Quamdiu venter ſperatur-
ſubſtituti vel proximi hereditatem
adire nequeunt, venter enim ipſis
moram facit. I. 30. J. I. F. de acq. vel
omitt. ber. Quod aliaque ad hanc
materiam de Jure Ventris apprime
pertinentia;, notavit & Speckhahn.
1. quaæſtion. 74.
XLCII. Si cui legatum fuerit, quan-
do liberos habuerit, isque prægnan-
te uxore deceſſerit, valet legatum.
I. 18. f. quand. dileg. vid. I. 7. & 26. de
ſtat. hom. juntt. l. I187: de R. ,
XLIII. Prægnantem uxorem Vi-
ri ſui carnem devoraſſe, apud A-
bele metam. telæ judic. 2. caſ. 84. repe-
ri , ita ut & virum ſuum ob iſtum
inordinatum appetitum interfece-

R

248 DE IIRE VENTRIS

. . . ,„ 4
& Medicorum à pœna mortis ab. (a

ſolutam fuiſſe. De hac Pica legi
meretur Paullini Nacis Moſehatæ cur.
deſcer. pag. 399. ſeqq. Differt ab ea
mulierum prægnantium imagina-
tio & ſuperſtitio. De imaginatio-
ne, experientia teſtatur, eandem
& in iplos Ventres operari. No-
rat id Jacobus Geneſ. cap. 30, bacu-
los ob oculos pecudum incaleſcen-
tium, ad mercedem ſibi dolo (quem
Cti vocant) bono augendam, col-
locans. De femina, ranæ faciem
ventri ſuo imprimente, cum ra-
nam ad febrim pellendam manui
ſuæ illigari feciſſet, habes apud
Schenck. l. 4. obſ. n. 129. Aliam
felis ſpeciem capiti ventris ſui, ex
occurſu & inſultu talis animalis in-
duiſſe, narrat Bartholinus 2. hiſt.
anat. 10. Memorabile etiam exem-
plum præbet Jacobus Sextus, An-
gliæ Scotiæque Rex, qui nudatum
enſem adſpicere non ſuſtinuit, quod
ejus.

en⸗ ni,

1 Aiſhtie
Ufir /
hum ingin
Eingiri.
ur encen
Gendt N.
It. beer
mineleek
iloh e
lgenn n
unr het
Ne,unn.
encnn muni⸗
s a
19 Mn
ieli, e.
Muünnls 1
lag 1
ctinm exen⸗
Cnne,4.
imtnm⸗
fmmmt
e

PARS VI. 249
ejusdem mater Maria eum adhuc
ventrem vehens, & cum Davide
Ritzio ſubſeſlore inventa, evagi-

natum dicto Ritzio intentatum &

impactum gladium vehementiſſime
perhorruiſſet. Dixi diſ: de Cornib.
& Cornut. 1.§. 38. confer. Wecker.
de ſecret. libr. 5. cap. S. qu. quomodo diſ-
colores. Adeo fortunæ multum etiam
intra uterum licet: ut loquitur Cal-
purn. Flaccus declamat. 2. ubi de na-
to Æ.thiope agitur, ut inde adulte-
rü mater recte firmiterque argui
nequeat. Superſtitionum circa ven-
tres occurrentium cxemplum exhi-
bet Vives dialog. S. ubi feminæ præ-
gnantes fuſionis metallicæ tranſili-
unt canalem: quaſi proniorem ſuo

tempore uteri paritudinem ea ra-

tione ſibi paraturæ: quam colus
philoſophiam notat & Matth. Mar-
tinius not. ad d. dial. 8. Tales ſuper-
ſtitionum aucοες+ extraordinaria
etiam poœna poſſe coerceni, doce-
L 5 mur

2766 DE JIIIRIS VENTRIS

mur arg. l. 30. f. de pœn. quemad- ANI

modum & eos qui ventribus utero

materno exſecdtis incantationes ne- M

cio quas ſe peragere poſſe confi-

dunt. In horum numero compa-

ret & Maxentius, ut vides apud
Qluver. epitom. hiſtor. pag. 348. b.
Hoffman. lexic. univ. in Maxentius. In-
telligo Maxentium cujus jam ſupra
Part. I. ſect. 2. §. 2. Wentionem feci.
XLIV. Idem Abele d. libr. 2. caſ.
„A. exhibet caſum, quo vidua con-
feſtim poſt mortem viri ad ſecun-
das nuptias convolaverit, nono-

que menſe ventrem ediderit. Puto
mnon tantum ad ſecundi ſed & ad

Primi mariti hereditatem poſtu.

mum admittendum. Etſi Jacobus
de Belviſo in l. 1. C. quor. bon. & Al-
bericus in l. ſi vicinm. C. de nupt. aliique

diſſentiant. Ratio decidendi, quod
talis partus ad utriuſque viri here-
ditatem admittatur, eſt hæc, quod
liberi intra principium menlſis ſepti-
mi

NH
n. enl

Penttbs Uen

Muün.
ikhnſn
eltinent
El l
dl ſtuenn
nWi Klenn
ert, dan
Helct Nt
ll A
en datn
uche
n hAN
Eeiptai
tenl,u
Pefiitet,
tbercnl
neleſg
1

PARS VI. 2 ⁄1
mi ⸗& finem menſis decimi proge-
niti, ex nupriis eo tempore vigen-
tibus cenſeantur progeniti. Cenſe-

antur: dico. Non, eſſe, vel; ſint-

Hoc enim impoſſibile. Aſt de prio-
ri conſtat per I. 6. f. de his qui ſ ſ.
v. al. jur. . 3. J. pen. ff. deguiæ
XLV. Heres uſufructuarü, Ü
boves fordæ fuerint tempore mor-
ris defuncdti, vitulos poſtea natos
non acquirit. §. 36. I. de R. D. vide
tamen l, 7. f-. ſolut. matr. Vinn. comm-
ad d. §. 36. Bos forda eſt quæ ven-
trem fert. Unde Fordicidia apud
Romanos. vid. Dav. Chytræ. Cal.

vet. Rom. p. 19. & Theod. Ryck. ad

ac. Annal. I5. 47. 2⸗ Tales boves
fordas maxime in deliciis aut eſui
eſſe Scotis: legi in Rep. ot. p. 8 ¾:
XLVI. Ventres vere poſtumi
ſunt quintuplices: Aatiqui »
Aquiliani, Vellejani primi; Cor-
neliani, & Julianvæi, vid. Reiffen-
berg. 9. miſcellan. 4. Dixi & egoz-
L6 aphor.

252 DE IRE VENLRIl18s
aphor. ad Inſtit. 30. ubi de Cornelia-

N

n t

no poſtumo, nota, eum dici qui ſo

ex patre ante nativitatem conce-
ptus, eoque in captivitate perma-
nente, à matre in civitate editus
eſt. I. I5. ff. de injuſt. rupt. irr. teſtam.
Hic poſtumus Cornelianus poſtu-
mis poſt mortem patriam editis in
eo ſimilis eſt, quod per mortem
poſtumi teſtamentum defuncti non
convaleſeat: utpote cum poſt mor-

tem veram vel fictam teſtatoris,

fingi ejusdem voluntas nequeat
quæ teſtamentum rumptum de no-
vo ſuſtineat. Quod ſecus eſt in aliis
vere, vel quaſi poſtumis, vivo pa-
tre vere vel quaſi agnoſcentibus &
decedentibus;, ut tum patris vivi
voluntas valeat , Jure Prætorio
præſumta & ſuſtentata I. 12. l. 15, F.

de injuſt. A poſtumis Vellejanis pri-

mis, ſeparandi Vellejani ſecundi
ſive quaſi-poſtumi: ſed habet hæc
res minorem forte hodie uſum
quam

1

Grmn
Uf S
uhnced
Inhf
Cere
Dkd
uEN N
Keſene
MMnitenin

ren
3 7 )
Prilu

ehtou

e

Uice Cns,
en Ecie

Eten.

ifkre Pem

hine ein

mein in
lmu t,.

tnuntltsn

er mune
tenunclnn
Cluneſtnen
mn tetn
n Uenrer⸗
npuncen.
uthinti

s r.
NCerbre S
nns in

r Mwdnm
nlulg,
eltenu,n.
Gnenuf
labetmet
ocie Ar
n

PARS VI. 2253
quam olim vid. ſupra part, 4. Vect.
2. F. 10.
XLEVII. De adoleſcente qui præ-
gnantem percuſſerat, unde illa ab-
ortierit. vid. Carpzov. Crim. quæſt.
27.num. 34. .
XLVIII. Si matri venter exſe-
Gus ſit, non debebitur legatum ſub

conditione, ſi pepererit, relictum. l.

132. H. f. de R. . junct. l. 41. de C. & D.
& I. 14. de ædil. editt. Oppon. l. 135. G
I. 1. de R. J. Reſpond. Prior non
agit de ventre exciſo. Poſterior

non ait, exciſi matrem peperiſe. Add.

ſupr. part. I. ſect. I. §. 4. Diſſentit Vac-
ca ad l. 15. f. de ſtat. hom. conſentit
Jac. Rigos à Malloſco ad d.l. 132. num.
XLIX. Qui mortui naſeuntur, neque
nati neque procreati videntur, quia nun-
quum liberi appellari meruerunt: inquit
Paulus in l. 129. F. de Reg. Jjur. Ubi
illud notari meretur, quod & illi
mortui naſcantur qui (utar verbis
LZ Wil⸗

2 54 Dr IIIRE VENTRIS
Wiſſenbachii ad tit. de Reg. ur. diſput.
31. theſi 8.) exerto tantum capite

extincti ſünt, antequam toti pro-

diiſſent. I. 3. C. de poſtum. hered. inſtit.
Quod autem præfatus Wiſſenba-

Chius d. diſput. 31. theſ. 7. eum qui

quinto, ſextò, aut octavo menſe vi-
Vus natus eſt totus, pro mortuo na-
to haberi putat, id jam alibi refuta-

vimus. Nec juvat Wiſſenbachium

laudata ipſi lex 2. C. de poſtum. ber.
inſtit. quippe quam de abortu mortuo

intelligi debere, vult lex ſequens 3.

Cod. ecod.

L. Expleat hanc ſaturam, quod

apud Plutarchum in vita Alexandri
legis, Perſarum reges ſi quando Per-
ſidem adirent, ſingulis mulieribus
ad ſobolis invitamenta ſingulos au-

reos dare conſueviſſe, at prægnanti-

bus duplices. Conf. . 7. §. 3. f. de bo-
nis damnator. & Alexand. ab Alexan-
Aro 4. genial. dier. c. 8. Etiam corol-
Iarii quaſi loco liceat adjicere quid

de

( enisn

CWocpolrt

Deboepchn

1

5 VrYN
tnk⸗
0 tanun
Negtni.
iln t
lro ne⸗
dto natt,
Ubm dbi
WEndt:
lenhornm
Ntkrknun,

,
e.

ncore⸗
Nomieie
Mulnnnſen

tdend
Eümon
Haane
4

PARS VI. 25

de Ventris noſtri primo recepta-

culo, quod uterum vulgo vocamus.
De hoc, inquam, capi debere leges
noſtras quæ vulvæ mentionem fa-
ciunt. Noli audire, ingenue uris

Civilis cultor, calumniatores illos,

qui obſcœnitatem ex eo legibus
noſtris improperant. Nihil quip-
pe aliud per vulvam intelligi Cti
volunt; quam uterum. Vide ſis 1.36.

F. de ſolutionib. E I. 14. pf. J. Adilit. edict.

Tales vulvas ſuillas Romanis olim
inter delicias conviviorum fuiſſe,
diſcant ex Horatio 1I. epiſtol. I5. verſ.
1. Martial. 7. epigr. 19. & II. epigr. 62.
Ij. epigr. 56. Plin. I. epiſt. I5. Add.
Plin. II. Hiſt. natur. c. 37. ubi aperte &——]
expreſſe ipſe uterus, quem & locos
in teminis dici ait, vulva indicatur.
Si vulgus per imperitiam ea voce

ad ſenſum obſcœnum abutitur: quid

hoc ad]Ctos & Latine ſcientes? vid.

I. 12. §.1. C. de 'æën. Aut an & Ter-

tullianum ad Praxeam c,7. cumli-
lium

2;5/6 DE MIRE VENTRIS

lium Dei ex vulva cordis Patris ſui
natum eſſe, dicentem, obſecsnitatis
inſimulare audebunt? Immo ſenſus
hic adeſt caſtiſſimus & honeſtiffi-
mus. Quo eodem & Irenæus lib.
4,66, capiendus, etſi aliter Matth.
Martinius Lexic. voc, vulva.

PARS SEPTIMA.
SECTIO PRIMA.

T mihi nunc vel illud unicum
Loperæ meditationibus de Jure
Ventris impenſæ pretium ſit
quod in caſu graviſſimo ad ſenten-
tiam definitivam FPacultati noſtræ
Juridicæ ſubmiſſo, ea quæ hactenus
fundamenti loco ſubſtravi, lucu-
lenta face præluxerunt, absque qui-
bus ſi fuiſſem, fateor, non fuiſſet
mihi à Facultate Referenti conſtitu-
to tam prona per actorum judicia-
lium tricas evadendi commoditas.
Species

ENNe

tenti ee
Nhiari
1E horet:
E ktennn
l Aerke
bulen.

UME
I.

Hlobuier

, In. e.
onduse

Ueri oocre⸗
Grnten
nun, La
1, tonnil
eldcontt.
Crmodihx
es

PARS VII. SECT. I. 257

Species fa ſi erat hæc: Titia extra
matrimonii copulam, Cajo corpo-
ris ſui uſuram conceſſerat: indeque
Ventre impertita, cum conſpectui
hominum ad aliquod tempus ſe ſub-
duxiſſet, poſtea ventre vacuo ad

ſuos reverſa eſt. Judex loci, & grun-

niente deſuper fama, & aliis indi-
ciis commotus; contra Titiam pro-
ceſſu inquiſitorio inſurgit, torturæ-
que Titiam abortum prætendentem
fubdit, matre Titiæ Mævia mox in
fugam ſe conjiciente, quam & hoc
& aliis propinquis remotiſve indi-
ciis motus idem judex conſimiliter
ſuper præſumto infanticidio per
torturam interrogat. Fatetur Mæ-
via, Titiam puerum enixam fuiſſe
nulla præſente aut obſtetrice aut
adjutrice femina niſi ſe & Mæviam:
ſolam ſe Mæviam contracto pugno
recenter nati pueri caput ea occi-
dendi animo vehementiaiinvita ta-
men filia Titia, concuſſiſſe, ut infans
exinde

258 DE MIRE VENTRIS

exinde mortuus continuo & per ſe
in flumen abjectus fuerit: quæ con-
feſſio cum debito modo ratifcata
eſſet, dubitabatur an & qua pœna
aut Titia aut Mævia afncienda eſſet?
Ordinariam mortis pœnam non
poſſe heic locum habere, exinde vi-
debatur concludendum, quoniam
de corpore delicti non conſtabat,
cum nullus hactenus infantem aut
vivum aut mortuum vidiſſet: ubi
tum expeditum, non apparente de-

licti corpore, ad ultimum ſupplici-

um deveniendum non efſle: vide
Lauterbach. & Allegat. ad tit. . de
Confeſſis, & ad tit. f. de Quaſtionibits.

Verum cum hæcregula duobus mo-

dis fallat, & I. quoad delicta fadi

tranſeuntis, quale cx. gr. fornica-
tio: & 2. quoad delicta facti qui-

dem permanentis ſed quæ occul-

te perpetrantur, quale ex. gr. eſt
infanticidium: ſecundum ea quæ hubet

Carpzo vius criminal. quaſt.16 & quaſt.
1I01. Præfata Facultas Juridica ultore

terro

inrin
Intd
nnſoten
A i

urelehrit
Uen ue

rVn

COntinu
4 deit

o no ũ

rin
, 1fe⸗
üafeen

Ud onn
bee eit⸗
enon,
Cinon auk
Enlg iglanter
un rille
negraent
ulirunare

Ag. nie
Wlrbli

e
6heraaur

PARS VII. SECT.I. 259

ferro in Mæviam inſurrexit, idque
tanto facimius quod ſingularis caſu

ſupra poſito accederet ratio, quæ

vult in dubio ventrem præſumi
tempore legitime exacto vivum
prodiiſſe, cum abortus non præſu-
matur. Carpzovius de quæſt6, num.
34. 3. Conſtitut. 17. def. 20. num. 4.
Menoch. 6. præſumt. 52. num. 2. Lau-
terbach & Allegat. compend. Juris ad
f. pag. 14. Quæ Juris præſumtie
quemadmodum ex generalibus il-

lis præſumtionum regulis quas vi-

des apud eundem Lauterbachium
comp. ff. pag. 425. lit. C. educitur, ita
ſpecialiter firmatur ex ſæpius audi-
ta regula Juris, Ventrem ſcilicet
haberi pro nato quoties de ipſius
commodo agitur. Enimveroſi ne
(quod ipſi incommodum) occida-
tur, pro jam nato habetur, ſequitur

quod pro vivo legitimoque tempo-

re edito homine habeatur. Quæ
proinde fictio tamdiu obtinebit uſ-
que dum abortum aſſerens eundem
probat

260 DE JIRE VENTRIS
pProbat l. 7. §. 12. de pa&t. aliove mo-
do præſumtionem vitœ elidit. vid.
Brunneman. centur. 2. deciſion. 48.
Carpzov. d. def. 20. n. 5. ſeqq. Mie-
noch. de præſ. g2. 1

SECIIO SECIIN DA.
Qoa alibi commonui, puriſſi-

mum illud f. exemplar, Flo-
. rentinum inquam , omnibus
deſtitui interpunctionibus, etiam
ipſis paragraphorum nunc uſitatis
diſtinctionibus, adeéoque unicuique
jus fasque eſſe, ſi analogiæ juris id

convenientius eſſe demonſtrave-

rit, aliam textus in commata, cola,
puncta, quin & paragraphos & ver-
ſiculos diſtinctionem noviter exco-
gitare: cum illæ hactenus uſitatæ
diſtinctiones non niſi privatis] Ctis
ortum & auctoritatem, ſi quam ha-
bent

4
5

ſbereti
dun kexun

MIN

.
Nnh PARS VII. SECT. II. 26Z
D bent, omnem debeant. IIlud jam
„„in tractatu noſtro de Jure Ventris
ſimiliter uſu eximio ſe commendet.
II. Et ecce tibi hoc modo eluci-
dandum textum alias immane
quantum obſcurum in l.ſi quis cum to-
tum. 7. J. 1. §. 2. . H. 3. F. de except. rei
judicat. Quas hic textus jam olim tri.
cas pepererit, enarret Zaſius ad d.
ſi., 7. adeo ut Accurſius exiſtimave-
nmonni rit in d. l. 7. §. 3: verb. ut iſta exceptio
en non noceat expungendum eſſe
Im m non.
lonbis,em III. Tu, ut lucide hunc textum .
percipias, dic, ex tribus iſtis para-
graphis, §. 1. 2. 3. faciendum eſſe pa-
e ragraphum unum, eumque tum,
Eude mente ſaltim, diſſecandum eſſe in
mi gquinque partes ſive in quinque ver-
nE ſiculos. Partes priores quatuor in
. uno paragrapho (non tribus qui
nunc ſunt) agnoſcit & Zaſius d.I.
Sed quintam partem quæ incipit à
Vverſiculo: Plaxe: hanc inquam a
e à

a62 DE IUIRE VENTRIS
le à reliquo integri paragraphi no-
ſtri ex tribus §§. vulgaribus com-
poſiti corpore avellit Zaſius, cum
tamen hic verſiculus: Plane: habe-
at ſe inſtar exceptionis vel limita-
tionis ad verſiculum: De fruttibus:
qui vulgo tertius legis hujus para-
graphus eſt, at nobis paragraphi
majoris partem quartam facit. IIt
adeo dicéti verſiculi: Plane: ſenſus
ſit, exceptionem rei judicatæ tum
nocere ſi ſententia quis damnatus
fuerit, fructus & partum, eorumve
æſtimationem, reſtituere ei qui an-
cillam ut prægnantem (etli præ-
gnans non fuerit) & fundum cum
fructibus (quibus carebat) petierit.-
Ut illud conjunctivum: que: quod

dicto verſiculo: Plane: vides in ver-

bo: aſtimatique: ſit disjunctive po-
ſitum pro vel: ut fœpe confieri ſo-
let. I. ſæpe. y3. f. de V. §. cujus rei ex-
emplum aliud notabile vide apud
Feltman. ad jus militar. Belgic. antle⸗ l.

M

lin 1
mmir Atl,

ten erte
(IM’her

Arencle⸗
I Munin
mnmman
u be⸗
klupmer
eyentn

inen une

Urin
n er,en
lutinſete
Nrmnenen
Aper ,
ih i
Nr

TINH
iungni
llernaen
elitziuge
llis, Nn t
Mroniz relee⸗
lum ef

lgehint

Lnobi “
Cvarum kcnl
ul:

„
Ge

1i Glitean

nttunen
eltertigi
en
Aiumman
Nir teid
ne e
etezne
dhneene
krolle,
alſone
bleſſte
4

PARS VII. SECT. II. 263
lit. a. num. I. Etſi aliter Zaſius com-
mentar. ad d. l. 7. verſ. Plane: ratio
autem decidendi ad dictum verfi-
cul. Plane: petenda eſt ex l. 25. ff. de
ſtat. homin. & I. 2 07. de R. J.
IV. Præmifſis hiſce breviter ad
partem paragraphi noſtri (noſtri⸗
inquam: id eſt, ex tribus illisvul-
garibus conſolidati) quintam: nune
reliquas priores ejuſdem §. quatuor
partes expendamus ad Zaſii parti-
tionem: ita ut noſter Primo pro-
ponat quæſtionem, quam relinquit
ſuſpenſam & non ſtatim relolvit,
cum dicit, eſſe magnæ quæſtionis.
Secundo in verſic. Et quidem: ponit
intercurrentem declarationem ex
qua poterat eo facilius intelligi
quæſtio. Zertio in verfic: Sed in cæ-
mentis: tractat incidentem dubita-
tionem, quæ multum pendebat ex
reſolutione præcedente. Quarto in
verlſ. De fruttibus: reſpondet demum
ad quæſtionem ſupra in paragraphi
L parte

264 DfE JIIRE VENTRIS
arte prima propoſitam. Collige,
inquit Zaſius d. loco, pulchrum du-
Rum & ordinem Cti, qui poſtquam pro.
poſuit (quod fieri debet initio) non ſtatim
decidit, ſed da pro evidentia intercur-

rentem dat dotctrinam qua poſſit intelligi

reſolutio quæſtionis, C& annettit etiam in-
cidentem dubitationem quæ poteſt commo-
dare reſolutioni, & deinde decidit. Hoc
ipſum facit Cicero ubicunque res magna &o
dubia quæſtio incidit, in lib. Offic. Ego
ſolitus ſum hoc ordine uti in conſiliis meis,

quod poſt propoſitionem, evidentialia po-

no, antequam decidam.
V. Eodem modo quæſtionem ini-
tio paragraphi propoſitam decidit
poſt interjecta alia ICtus hoc mo-

do: de fruttibus ait eadem quæſtio eſt, EG
de parta: hæc enim nondum erant in re-

bus humanis, ſed ex ea re ſunt quæ petita
eſt: magisq; eſt ut iſta exceptio petitori
non noceat. De fructibus & partu
ait eſſe eandem quæſtionem. Quam ean-
dem? quam ſcilicet præmilerat de

cæmen⸗-

er

wenb d⸗
iſiift
uinid
hteu
iiqqr iſin
Dahre
lan ennt
nlon⸗

Auntei

umtentn
Dnttein
enſchedl.
gümrdsfn
Geſiuiai,n
e Kuet
onke
Kormm
Nrantin
lkmmli

NN

oſtnn i PARS VII. SECT. II. 26 5

hen in ementis & tignis. Dixerat au-
ien, dem: iz qui inſulam petit, ſi cmenta vel
nim kigna vel aliquid aliud ſuum petat, in &a
conditione eſt ut videatur aliud petere.
Etenim cujus inſula eſt, non utique cæmen-
ta ſunt. Denique ea quæ juncta ſunt ædi-
bus alienis, ſeparata dominus vindicare
poteſt. Hœc textus verba mutandis
mutatis applicanda ſunt ad fructus
partumque qui nondum in rebus
humanis erant tempore litis conte-
ſtatæ: in his enim, teſte Cto hic,
eadem quæſtio eſt. Unde tum conſe-
quitur, tales fructus partumque re-
ntlimi⸗ cte vindicari, vindicantique exce-
Anai ptionem rei judicatæ opponi non
Cumnn poſſe. Secus eſt ſi fructus tempo-
nhii re litis conteſtatæ jam ſati, partuf-
Mumui que eo tempore jam conceptus e-
tt rat: cum enim tali caſu partus fru-
niH Kuſque pars viſcerum maternorum
Gnku fundique, adeoque in rebus huma-
uIu nis exſtiterint, conſequenter non
md ex re (ut in caſu verbiſque noſtri
nd M para-

Ugtiknan,
ngu ſ
Gemeſfenn
leſnts,
iuene

1

266 DE NMIRE VENTRIS Ma
paragraphi) ſed in ipſa re fuerint: aen
coniequitur tales partus fructusque Kefn
etenti, obſtare exceptionem rei rf⸗

jJudicatæ, quod probatur per eun- tüdi
1 dem ipſum hunc noſtrum paragra- algli
phum aliaque juris capita: non ve- mmlmemn
ro per l. fundi 18. f. de except. etlſi id ulun
viſum fuerit Zalio. Enim vero di- nmul
a lI. fundi 8. non agit de fructibus imint
tempore litis conteſtatæ jam ex- n
ſtantibus abſciſſe, ſed de fFructibus no

in genere: & ſi vel maxime de illis
in ſpecie ſolis loqueretur, non ta-
men tum exceptionem rei judica. (
tæ obſtare ſed ſi de proprietate fun- a
di cœprim ageleait,noen poſſe me Mncfnti
tum cumulative de fructibus expe- An e
riri ſolis: ſed Pratorem tum inter- Atiigheen
venire ut prius quæſtio de proprie- uEbrent
tate fundi terminetur Hac ter- tnunn
minata, integrum mihi eſt de fructi- iigelel
bus te convenire, ſalva tibi aut de- AHume
neganda, prout fructus jam in re- eirbu
bus humanis tempore litis conte-
ſtatz li

—

VIEI
nihünt,
ungfrite
eNCeſehnen
obeer N
lnn r
iscin n
ſhiuht i
o. Düinte
nigtcefllr
Coteine nd
1 Abeht
Eelrnrints
Anenh tet
onen te n
Epeniurhr
Njllen
elultbene.
nennite⸗
Uitenot
eur Mie e
Nicktennei
atkint
Ann.
Gelimn

Kr!

n

PARS VII. SECT. III. 267

ſtatæ erant, vel non erant, rei judi-
catæ exceptione. Ita ferme & ſ.
fundum 16 f. de exception. Melior Za-
ſii viſio eſt ad apparenter obſtan-
tem L. fin. C. de liber. cauf. ubi partus
lite pendente natus: matrem ſequi-
tur: quod ibidem pertinet ad cau-
ſam ſtatus, ita ut præſumtio major
ſit à matre ad prolem lite pendente
editam.

SECTIO IIIL.

ſ. I.
Onæ fidei poſſeſſorem ex con-
ſumtis fructibus locupletiorem
factum, de hoc lucro teneri &
conveniri poſſe: communis Dodcto-
rum tenet ſententia, & nos conſtan-
ter ſervamus arg. §. 26. in fin. §. 34.
verb. conſeq. I. de R. D. I. I4. de cond.
ind. Sed ut tamen in dubio exinde
locupletior factus eſſe non præſu-

matur.
M z II. Quæ

26 DE IIRE VENTRIS
II. Qhæ poſterior affertio pre-
bari ſolet textu ad præſentem de
Jure Ventris materiam pertinente:
intelligo I. 3. f. de ventre in polſ. mitt.
ibi: Sumtus autem ab ea bona fide faxti,
non repetuntur.
III. Agit hic textus de uxore
quæ ſe prægnantem efſſe bona fide
crediderat, & propterea in poſſeſſi-

onem miſſa, ſumtus fecerat, id eft

conſumſerat;, ut patet ex collatio-

ne legis 1. §. 2. H. ult. f. d. I. has

conſumtiones ab uxore tali non re-
peti, ait d. . 3. ClInde ſequitur, ean-
dem ex conlumtionibus illis non
pPræſumi locupletatam: fi hoc enim
præiumeretur, deberct teneri. Ne-
mo enim cum damno alterius de-
bet lochpletari I. 14., de cond, ind. n
quidem in minime l. y2. 8. 20 de furt.
IV. Katio autem quod in dubio
ex alieno non cenſeatur quis locu-

Ppletior factus, eft, quod homines

acceſlione nova patrimonii atfeti,
ament

.
unhi
M n
nna
ſekmun tin
Erhrmn 3

PARS VII. SECT. IH. 269

ament lautius vivere. arg. h2 5. 5. 16.
de pered. petit. maxime ubi quis lau-
tiori vitæ jam ſemel devotus fuit,
veteranam enim naturam difficile
eſt reformare l. 37.f. de ædilit. edik.
V. Nilſi fallor ſubeſt hæc ratiò
ultimæ iſti voluntati apbudehædrum
qui Fabularum libre Quarto:; Pa-
tiem commeniorat habentemuxo-
rem & tres filias: Unam frugi &
operoſam: Alteram oculis viros
venantem mœcham: Tertiam po-
tatricem vino devotam luxuque
vitam trahentem. Harum autem
matrem fecit heredem ſenex ſub
conditione, totam ut fortunam æ-
qualiter tribus filiabus diſtribuat,
ſed tali modo, ne data poſſideant
aut fruantur, tum ſimul habere res
deſierint quas acceperint, centena
matri conferant ſeſtertia.
VI. Vides Lectoripſiſſima tefta-
menti verba prout apud Phædrum
exſtant. Sed quis corum ſenſus
M 3 lit?

270 DE NIIRE VENTRIS
ſit? diſquiritur. Adeo ut Juriſpe.
riti à matre de jure conſulti, non
potuerint rem hane expedire, ut
neceſſe fuerit ob verborum hane
perplexitatem teſtamentum hoc de
Jure nullum aſſerere. Ita enim ju-
ris eſt, ut quando defuncti ultima
voluntas ita perplexa eſt, ut intel-
ligi non poſſit, pro non ſeripta ha-
beatur. I. 2. f. de his quæ pro non ſcript.
l. 37. §. 3. de K. jJ. I. 27. de reb. dub. I. 16.
de condit. inſtit. Praſch. not. ad Phadr.
4. fab. 4.
VII. At jus hoc neglexit heres
inſtituta mater. Et quamvis ex
Reſponſo] Ctorũ ad fidei commiſla
præſtanda non obſtringeretur, ipſa
tamen fidem, à qua prima pen-
dent fidei commiſſorum incunabu-
Ia 6§. I. & §. ult. I. de fideic. heredit. ad-
vocavit, defuncti cariſſimi mariti
fui voluntati pia voluntate exitum
præſtitura. Qua ratione ipſa hoc
expediverit, & quid .Æ1opi ibidem
repe-

aode
Tttntdo de

M
eri ſn
Eenbbreer

Nu

Pemmmtin
iton
ſolteunet
Ptlommiter
fii Cs⸗

en non
Uen Rnn
63

VTWNNe PARS VII. SECT. III. 271

lenuſnt repererit ſolertia, apud Phædrum
urennili n. dicto loco vVidere licet.
meteyrin . VIII. Mihi tamen certum eſt, nec
relanrke ipſum naris alias emunctæ Æopum
dici teſtamenti lenſum percepiſſe.
Voluit enim teſtator, totam ſuam
fortunam inter filias æqualiter di-
Ktribui. Qualis æqualhis diſtributio
ibidem ab ſopo adhibita non fuit,
nec eo modo peragi potuit. Con-
ſequenter non eſt diſtributio ad
ſenlum teſtamenti, qui ubique ta-
men obſervari & dominari debet.
1. 19. pr. de cond. & dem. l. 23. in fin.
C. de legat. I. I. F. qui teſtam. ac. poſſ.
IX. Ut alia mittam, dico, teſta-
e dorem cum noſſet ingenium filia-
e rum, duaſ bis Veneri &
nde que ex his
e Baccho devotas, metu paternæ
H pietatis his voluiſſe proſpisere, ne
ad egeſtatem delaberentur, here-
ditatem paternam prodigendo. Et
veluti alias patres optimum conſi-
lium pro ſua capiunt progenie l. 22.

M 4 F. ad

limentunin
tne, Na en,
Cocenneie
ſenelu
Monnnſet⸗
iupni
UCh e A

G begeit en
Er umn
Eitjanmt

272 DEIIIRE VENTRIS
F. ad L. Jul. de adulter. Ita prævi-
diſſe duas illas quicquid acceperint,
lautiori vita tradituras luxuriæ arg.

d. I. 25. §. 16. de her. pet. junct. d. l. 25. 1 4

S. II. adeoque venturam iſtam
perniciem tali teſtamento voluiſſe
avertere, quo duas iſtas luxurio.
ſas ad exemplum ſororis illius ter-·
tiæ ſedulæ & frugi feminæ poſſet
componere; atque ita ad parſi-
moniam admonitas, quin & ſpe-
rato uberiori & ulteriori prœæmio
invitatas, egeſtati eriperet. Sen-
ſus ergo teſtamenti ſupra fuerit ſe-
quens: Uxor mea heres mihi eſto
ex aſſe: Volo tamen uxorem bo-
na mea omnia inter filias meas æquis
Portionibus diſtribuere, non equi-
dem ut has à me datas portiones
ipſæ filiæ poſſideant, ipſæque eal-
demn poſſidendo fruantur, ſed ut
mater uſque ad centena ſeftertia,
apud matrem interim manſura,
ipſis portiones præſtet, quas ſi
conſervaverint, & ipſa cen-
tena

Ule ln PARS VII. SECTIO II. 273
Rchte tena à matre hactenus retenta
uulmn atque poſſeſſa ſeſtertia conſequen-
nein, tur: ſin eaſldem prodegerint alio-
Nmm ve modo habere deſierint, hoc ca-
ttnemn, ſu hliabus mater illa centena ſeſter-
Ih tia non tradet ſed ſibi ipfi ſervabit.
mſtid, X. Nec turbet quemquam illud
ulkme, conferant in teſtamento apparens:

ehe, quali conſerri non poſſit niſi quod
U, quis antea habuerit. Enimvero eſt
Eüne ea vox Juris ſolennis quæ illud et-

kigſen lam conferri aſſerit quod quis an-
niſunim tea non habuit. 1. I. J. 12. ff. de colla-
atestis tion. Eadem ratione qua legata
Wmnmmem Præſtari dicuntur ab herede cetiam
ftünan illa quæ ante non habuit, dum illis
NNG Cogitur carcre. §. I. 2. de legat. jundt.
I. 22. ff. de legat. 2. I. I1. C. de legat. Sed
& reſtituere dicitur venditor rem emn-
tori etſi hic eam antea non habue-
rit. l.16. C. de adt. emt. ve d. jundt, H. I. I.
de interd. veluti & tradere cum non

us inans
Nhale
unnr, E
berentenn

ii, D tradit. I. 68. Ff. de R. V. juntk. 8, 2. I. de
4 (en donat. 4 .
M 5 XI.

274 DE MIRE VEN TRIs
XI. Obiter in fabula noſtra obſer-

vabis illa: agros aljiciet. Ergo & ab-

jiciuntur res immobilcs: quod nota
ſis ad S. pen. I de rer. diviſ. Praſch. ad
4d. fab. Phædr. contra Mynſingerum
ad d. g. pen. Plura ad dictam fabulam
qui vult, is videat quæ Frater meus
Dn. W. J. Pagenſtecher] C. & Con-
aliarius Haſtiacus diſp. ſpecial. dd d-
fabal. tractavit.

SECTIO IV.
§. I.
Ii Jus Naturæ exemplis bro-
QC torum metiuntur, vel exX Ju-
re Ventris refutantur. Pèce
enim bruta poſtquam conceperint,
coitus non admittunt. Quod ſecus
eſt in hominibus. Immo feminæ
gravidæ vel maxime anhelant. v.
Arniſæus de jure connubior. ſect. 7. Cap.
3. & Jongtys tonneel. part. 2. Pag. 317.
e
1ſ1 li Malo hanc telam abrumpere,
dqum.

W

nncoce 1

ceee
a 8 tei

VINN .
and PARS VII. SECTIO V. 27
dummodo moneam mutui adju-
torii illius inter conjuges uni-
verlalis de quo alibi monui, in-
dolem iſtis complexibus favere.
add, I. Cor. 7. & Proverh. 30. Ver. 16.
Prodiit nunc etiam Dreſdæ de hac
re M. Chr. Kichters Schrifftmaßi⸗
ſu⸗ ges Bedencken uͤber die Frage: Ob
d cin Eheman ſeinem Eheweibe / wan
—ſie bereits ſchwangeres Leibes iſt / mit
gutem Gewiſſen auch noch ferner ehe⸗
lich beywohnen moͤge? Add. ſupr.
part. I. Eect. 1. J. 7.

SECTIO. V.

Itius inſpiciemus legem 37. §.
T 7. f-. denoperis libertorum. Ver-
ba textus hujus ſunt hæc: Po-
ſtumus liberti heredes hatris ſui non libe-
rat, quod proficiſci liberatio a liberto
debet, nec qui⸗quam poſt mortem libe-
rari intelligi poteſt: ex lege autem na-

umen ti liberi proſunt.
. M 6 S. I.

276 DE JIIIRE VENTRIS
.

Ubi ſciendum eſt, dominos cum

ſervos artifices libertatis beneficio

impertiebantur, operas fabriles fe-
ciſſe ſibi promitti à libertis futuris,

domino priſtino, deinde manumilſ-
ſori & patrono, præſtandas. Ex
quibus manumiſſorum libertorum

ſoribus obveniſſe, facile intelligi-
mus, utpote cum liberti antea in
ſervitute conſtituti, dominis ſuis
fuerint oαναν νπι τια α⁵ olnovανααι
ut loquitur Plutarchus in vita M.
Craſſſ in princ. .

II. Non poterat non oneroſa at-

que damnola hæc operarum præ-

ſtatio eſſe libertis, utpote qui in

ipſis novæ œconomiæ ſuæ incuna-

bulis non levi rerum gerendarum

nervo ita fraudabantur. Qua-

Propter Lex Julia de maritandis

ordinibus, inter alia cavit, liber-
tum ab harum operarum præſtan.
darum

nn wer
ohensni⸗
meſuhnen
erleſee
rn

Leſpenunhen

iazni otl
onniconl
operis, non leve luerum manumiſ-

Mnn eente

eenber do
eritenlderen

Nnet Non
Wumn,

eInnnd, a

kiungs

Gn
lun,

nsmutt,

TIWI

t Conig 4
hettie

lderie,

leinlente
Metmc
Cnun lbenn
SZ
heleint;
lbenim,
i Conin
ns innd.

PARS VII. SECT. V. 277

darum onere ſe liberare poſſe, ſi
dquos liberos ſuſceperit & in pote-
ſtate ſua habuerit I. 37. pr. F. de oper.
libert. l. 6. §. 1. C. eod.
III. Finge ergo, in d. I. 37. §. 7.
me libertum habere, ad operas fa-
briles mihi obligatum, illumque
mori, relicto filio uno & uxorem
uterum gerente. Quæritur, an li-
berti heres ab operarum præſtatio-
ne ideo liberetur? Negatur: quia
venter non habetur hoc caſu
pro jam nato, cum non de ipfius
ventris, ſed tertii, dicti inquam

Hliberti aut ejus heredis, commodo

Nornl.
Fennn z.
Uotein.
ieſbrnan.
bum
e Entund
Hagin .
Uun rtn
unn

hic agatur. Nec poteſt prodeſſe
poſtumus, poſtquam poſt mortem
Patris natus eſt, cum non poſſit di-

ci in poteſtate patris eſſe, veluti

nec fuit antequam naſceretur, quia
id fuiſſet patris commodum adeo-
que tertii, quod ventrem natum
cenſeri aut fingi, non permittit.
Hinc in textu noſtro vides illa ver-
M 7 ba:

278 DE JIIIRE VENTRIS u
ba: quod proficiſci liberatio a liberto de. lonmmn,
bet. At libertus non poteſt hic di- in
ci liberatus, quia nunquam hunc
ventrem in ſua habuit poteſtate:
uod Lex tamen fJulia requirit.
um ergo poteſtatem hanc deſide-.
ret Lex Julia;, ſequitur, quod poſt
mortem hic liberztio incipere
nequeat, utpote cum tum pete-
ſtas patria nequeat incipere, im-
mo nec durare. Hinc additur in
textu: nec quiſquam libtrari ab ope-
ris poſt mortem inteiligi poteſt. Sciſi
cet, quia non poreſt intelligi pa-
tria poteſtas, utpote mortui
IV. Ex his conſtat, quam ficul-
neo fundamento illi innitantur Do-
ctores qui præfatum textum d. I.
37. §. 7. ad quæſtionem: An per ma-
rimonium avi legitimetur nepos, hnjus leie⸗
patre naturali pramortuo, ſi nepotis hu- 1, D
Jus avia concubina avo ejusdem nepotis (hn
nubat? Trahunt, eandemque arg. i it
4d. I. 37. J. 7. negative decidunt. uin
um tamen hic textus de re lo-
quatur

„

NI PARS VII. SECT. VW. 279

4
quatur omnino diverſiſſima, de li-
unn berando i inquam mortuo, at d Cta
lht * uæſtio agat de vivo, eodemque
ue non hberando ab operis promilſis:
ſed legitimando. Vivus utiqde

optime legitimus evadere poteſt:
at in mortuum nulla cadit libera-
tio. Vivus legitimorum jurium ca-
pax eſt: Mortuus „ non eſt. Erit
ergo nepos hic per avi aviæque
matrimonium legitimus l. 10. C de
natur. liber adeoque avo ab inteſta-
to heres: Etti in calu ſupra polito,
quo naturalis pater prœæmortuus Eit,
non ſit in avi poteltate. §. 2. ve ſ/ic:
ita demum tamen. I. de her. quæ ab in-
teſt. defer. at ſi & ipſe pater ante
obitum in poteſtate fuerit patria:
& nepos eidem ſuberit. d. 6 2.
V. Deni que ad d. 1. 37. O. 2. mo-
f neo, JCtum ibi loqui de liberti he-
d rede: quo ibi ipſe poſtumus diſtin-
Nlndeng Zuitur. Si ipſle liber ti poſtumus,
e Eitn inter heredes patris ſui ſimul con-
ſtitutus

ice lel⸗
une

2 8e DE JNIIRE VENTRIS

ſtitutus ſit, non dubito, ipſum ab
operis liberari: hoc enim ipſi com-

modum eſt. Ut conſequenter re-
ſpectu Ventris heredis, debeat jus

pPatriæ poteſtatis, ventris patri di-
ci fundatum ſtabilitumque, conſe.
quenter liberationem reſpectu ven-
tris operari.

PARS OCTAVA, .
SECTIO I.
F. 1.

Llud notabile eſt, feminam præ-

gnantem ultimo ſupplicio affi-
ciendam non eſſe, quamdiu
ventrem vehit, ne inſons venter
una cum matre perimatur. I. 3. F.

de poœn. l. I8. ſtat. hom. quoniam pœ-

næ ſuos debent tenere auctores l.
26. f-. I. 22. C. pœn. vid, Becman. 15.
medit. politic. 10. adee t latius ſit

centis,

impunitum relinquere facinus no-

M
is Cn
ennene
lef
e In
Pg.„n
lntecon
iaki⸗
unuenth
1

Unteras
N Ue
Wrpnmeen
ſicg⸗ 4
are, nnl
1 Nenzge⸗
ſnſalthen
C
1 Kne

Rkt

ſor
II

,
K,.

tgethrn

Nn

bidr ei
enin Men
iken te

, et

renniſte
Ue e,
1

T

ni Enmen.
hn la 1 A.
. Aunlr
long Kenter

ar.
tahl llaln, N .

4 1l Catt/

Dena. 6
dut is 1

ſcie ons no⸗
Centd⸗

Hõ

£

ll

PARS VIII. SECT. I. at

centis, quam innocentem damna-
re: cenſente Imperatore Trajano
in l. 5. F. de pœn. Carpzovw. criminal.
4.137. n. I. Brunnemann. de proceſſ.
inquiſit. cap. 9, num. 14.
II. Unde conſequitur;, nec alia
corporis afflictiva pœna mulierem
prægnantem afficiendam efſe. Brun-
neman. d. c. 9. n. 14. Ergo nec ean-
dem torquendam. idque ſcio ob-
ſervari: inquit Ipianus I. 3. de pœn.
Harprecht ad §. 5. I. de public. judie.
num. 201. Lauterbach. f-.de quæſt. in
S. Carpzov. crimin. q. 128. n. 46. Z &&8.
F. de quæſt. n. 44. Quin nec fuſtiga-
tione, manus amputatione, ſimi-
live pœna, quæ abortui anſam præ-
bere poſſet, eandem afficiendam eſ-
ſe. Caranz. de partu c, 2: §. 4. n.
29. Sed nec territione reali. Harp-
recht. d. loc. n. a0z. Immo, nec
relegatione nociva. Hahn. ad Ieſ.
F. de ſtat. hom. n. 3. dd verb. Pronatis
hbabentur. Nociva: inquam. Ta-
lem

2 82 DE IUIRE VENTRIS
lem enim exigit ratio d. I. 18. de ſtat.
bom. (iſtaque reſpondetur Diſſen-

tientium argumentis) eademque g
vult, idem juris eſſe in caſu quo K 4 1
ſemina jam peperit novumque lœ. mi
tum concepit in carcere. Menag. afani
amoœnitat. juris cvil. c. 21. Md .
III. Immo & hoc ex dictis fiuit, ,n
matri, ſi inde venter in diicrimen aiͤne
aliquod veniré poſſit, remittendum ainn .

eſſe jusjurandum. vid. ſupra Part. .
. 9. Quin nec te ſtimonium in ju-
dicio præſtare teneébitur, cum in
jus vocata poſſit ſe tueri exceptione
ventris, arg. I. 2. 9. 4. fi quis caut, in
jud. ſiſt. cauſ. vid. Pacian. de probat.

X

2. cap. 4. n. 7. (ubi tamen n. 12. limi-

tat) ne forte accedendo ad ju-
dicium alicui periculo implice-
tur. Zacchias I. quæſt. medic. legal.
git. 4. 9. 8. u. 30. add. Feltmann. ad l.2.
JH. 4. F. ſi quis caution. Etſi enim mu-
lier prægnans, ſatis ſana ſit l. 14. 5.
1. de ædilit. edidt., id ad hunc tamen
juris articulum non pertinet, ut-
pote

Elnexrrl

bbetikine

VENN —
olee PARS VIII. SECT. I. 2893
Dnten pote qui non morbi, ſed ventris ex-
Ni) Ceptionem impertit. add. Mævius
Ae Nens deciſ. 80. Feltmann. ad d. I. 2. J. 4.
tnnn, ad I. 18. ſtat. bom. Immo, dices
enent e tu, mulier gravida, etiam ut quaſi
u. valetudinaria confiderari debet. arg.
Neeriet l. inviti. ff. de teſtib. & l. 2.5. ſi non pro-
rani Pter. f. i quis caution. avenal. ſat. I. Po-
Iememe Iydor. Ripa tratt. de altis in mortis ar-
tre tic. cqp. . num. 37. Verum ego per-
ſuaſiſſimus ſum ex allegatis locis id
minime probari: immo magis con-
trarium probari: ut cuilibet inſpi:
cienti apparebit. Locus Juvenalis
ſatyr. I. Verſ. 122. memorat langui-
dam & ab hac diſtinguit prægnanfem.
Limitat tamen ſententiam ſuam Po-
lyd. Ripa d. loc. num. 3 8. 39. Ni-
ſi (inquit) recens gravida eſſet, quia
inter valetudinarias non computa-
tan. tur, vel eſſet mulier ruſtica. Fuiges.
lan in I. 2. J. ſed. & ſi ff. ſi quis cqut. ddd.
ad Felin. in c. quoniam frequenter. n. 6.
ndind Art jite non cont. . J

tnet, . IV.

Kinoninis
itur, n
netielanin
tlelo.
tto d
imho⸗
nnde le
mn ,

2 84 DE IIIRE VEN TRIS

IV. Nec dictis obloquitur Juda,
Jui Thamarem prægnantem vole-
bat educi & comburi, Ceneſ. 38. verſ.

24. id enim vel accipiendum cum
ſupplemento, poſtquam pepererit:

vel ad exempla referendum, quæ
non faciunt jus. l. 13. C. de ſentent.

Quo & refer exemplüm ſævitix

Qaudii Imperatoris, gravidas ad
ſupplicium trahi jubentis. Lio libr.

57. Græci contra. Plutarch. de ſe- I

ra numin. vind. à quibus id forte an

hauſerunt Romani. Add. Quinti⸗

lian. declamat. 277.
8ECTIO II.
H. I.

X ſæpius memorato canone, u

ventrem, extra quam de ipſius
Ventris commodo agitur, non
haberi pro nato, ſed manere par-
tem viſcerum maternorum: ulte-
rius conlequitur, ancillam, vac-

Cam,

MW

gun, l
3 Mommu
e fehtntco
eler: Fen
, g
in e

liceco

hhm PARS VIII. SrCT. II. 285

thakin cam, equam, ſimileſque prægnan.-
Buunes tes oppignoratas, pignus hoc ipfi
eES quoque ventri communicare: con-
eehſenlen ſtdurnter . ventrem ubicunque
lim , editum, per creditorem actione
rnin, Serviana vel Quaſi, interdictove
DVCeE Salviano directo vel utili, à quo-
cunque poſſeſſore poſſe vindicari.
Quam deciſionem uti quiſque fir-
miſſimis jurium fundamentis inniti
videt;, ita neceſſe non eſſet, ſpe-
Gn cialibus eandem textibus firmare:
A niſi alii caliginis viciſſim quid of-
funderent. Firmatur autem dicta
aſſertio præterea l. r. C. de partu pi-
hAH Aor. l. I. pr. f. de Salvian. I. 13. f. de
Pignor. l. 18. J. 2. de pign. att.
II. Verum obloqui videtur l. 29.
Nno ennone. §. I1, 12. in f. F. de Pign. Gα yp. ibi: ce⸗
ntef terumt, ſi abud alium dominum (ma-
Clpimmnen tres) Pepererint, non erunt (ea quæ
Inmen. OX his nata ſunt) oligata. Keſpond.
nn:hk. ILextum hunc ex aliis ſupplendum
ln,u elle: & poſt " pepererint; fubintel-
ligen-

286 DE IIRE VENTRIS

ligendum eſſe, & conceperint, vid.
4. pen. I. de l. Aquil. l. 26. && l. 28. f.
de legib. Gothofred. not. ad d. l. 29.

§. I. Hoc ſupplementum ſupra me-
morata juris capita manifeſte exi-
gunt.
III. Quæ eadem volunt, textum
in l. I. pr. Fde Salvian. non eſſe ab-
ſciſſe accipiendum de partu qui po-
ſtea ad venditorem rediit: etſi id
vellet Dn. Stru vius f. exercit. 45. th.

171. arg. l. 29. J. I. de pign. && yp. ve-

rum intelligendum neceſſario ſimul
eſſe de caſu quo ancilla prægnans
fuit & ita una cum ventre à colo-
no pignoris nomine in fundum in-
ducta eſt, quo caſu ſi colonus pi-
gnus hoc, ancillam inquam præ-

gnantem, vendat, venterque po-
ſtea apud emtorem natus ſit, Sal-

viano interdicto utili (directum
enim contra tertium poſſeſſorem
non datur. l. I. de precar. Dixi 4. aphor.
nO. §. ſequitur interdictum Salvianum.

G6e gu A

MI

Hun bin
ouneuretinn

unhnderin⸗

euu kzoln

öcnocun
dlugonnn

vClgmurtae

ſinnd kor cel ,

ul2N

n .
Ppnene hant,,
Ftuſonni
Me Nene!. 4
ünzweindnr
en

Een

en Min
WH

Gangzn PARS VIII. SECT. II. 287

luden & manip. I. ſicilim. n. 96.) locatori

lirt 1l ſuccurretur etiam contra emtorem:
ennmi, ratio, quia Salvianum pro funda-
annikt Mento habet jus in re: & hoc acti-
ones ſuas regulariter extendit ad-
Gpolitten verſus quoſcunque poſſeſſores. At
Gin m, ancilla prægnans pignori conſtitu-
nln ta, obligatur tota, ergo & cum
entetie ventre luo, ceu viſcerum ſuorum
ta! . .
feni, parte.. II3. de R. J. juntt.l. 1. F. ventr.
Nnntſi IV. At, dicet quis, fructus po-
e ſtea apud tertium poſſeſſorem na-
milummn ti, ſunt nihileminus pignoris vin-
nuridt culo obligati. . 16. 5 4. F de pionor.
klnini byp. quin & omne rei pignoratæ ac.
iſausg. ceſſorium. d.1. 16. pr. Keſpondeo.
Hnuma. Dignitas hominis jus ſingulare &
enmee hac in parte induxit. vid. §. 37. I. de
umult N R. D. jundk.d. I. 29. 5. 1.
i rn. V. Deinde quod ad fructus (ad
wehm quos non pertinet venter huma-
ligin. nus. d. §. 37.) notandum bene eſt,
Ins ecos, ſi apud tertium concepti na-
3 tique

288 DE IURE VENTRIS

tique ſint, non indiſtincte in pignus ah
cadere, ſed ſub notabili diſtinctio- 0

ne quam vides in d. l. 16. J. 4. &

ibi Gothofred. in notis Conf. I. I. §.2.
cod. Add. Lauterbach. tr. Onopt. de

pignor. & hypot hec. G. 59. Oldendorp.
claſſ. 3. atf. 10. Bachov. 3. de pignorib-

14. n. 3. Jeqq. Huber. præd. & poſ. f.

de pignorib. n. ult. Secundum quæ
Facultas noſtra Juridica me referen-
te in Cauſa Verwalters zu Kinte-
len, ſententiam tulit.
VI. Obiter adhuc e d. I. 1. pr. ad

Alv. notare licet argumentum pro

ſententia, invecta & illata in ruſti-
cum prædium domino ſciente, ta-
cito pignori obligari, ſtatuente,
Dixi ad Lauterbach. manip. 1. ſicilim. 49.

SECTIO III.
§. I.

N Venter baptizari queat? quæ-
A ritur. Negat Zoſius ad Decre 6
ta

Whiptiin
emrennint
unn n
unncel lt e
ſWlidtumt
Cnm nn den
Im conno
Eulieyunin
erun len un
Ani,ude
Wünhhini

e donen on

enn, anmn,
Migtfio n⸗
etnn ul
1,c ie
n 1Kiih
Iin,
n,n!

i
M

Kuntent
s P
8

PARS VIII. SECT. III. 289

Enn

IE tionibus quas ipſi relinquemus.
II. Nos negamus, propterea,
quod baptiſmus adſperſionem cor-

h quit: tum, quod venter inde nihil
commodi ſit percepturus, tum
quod id duntaxat fieret in commo-
dum aliorum neſcio quid delicia-
ar rum aut commodi inde pro more
nIen ſeculi captantium, tum quod in-
nm. certum ſit an unus pluresve ſint
Aruld naſcituri, ut nec in unum nec plu-
mumg res förmula baptizandi dirigi poſſit,
CInII ne nomen Domini Dei ſumatur in
nuli,“ VvVanum, contra-ſeveriſſimum De-
le imm calogi præſcriptum, tum quod ba-
rgl laeg ptiſmi privatio non damnet, ſed
contemtus. add. Fr. Toletum libr.
l 2. cap. 15. & ibi Andr. Vidorell. in
not. Titium 3. jur. Eccleſiaſt. German.
1 cap. 2. §. 6. & narrationem ridicu-
Ueiedur⸗ lam de co mpaternitatibus ipſi Ven-
lanihn tri deſtinatis, apud Piccartum nar-

8 N ration.

tal. libr. 3. tit. 42. n. 12. leqq. ſed ex ra-

/

poralem requirat, quæ hic fieri ne-

290 DE JURE VENTRIS
ration ridicul. cap. 2. Diſſentiunt a-
lii: ut monet Die gelebrte Fama part.
9. pagin. 592. Alii pro ſententia no-
ſtra adducunt & illud pervulga-
tum: Partus ſequitur ventrem. De

quo & ſupra dixi: nunc addo, i-

ſtam regulam aliquando fallere:
quod & vidit Antonius inquam
de Padilla y Meneſes, ad legem Na.
turalis f. de præſer. verb. num. 1. G
ſeqq. Ex facti autem propoſitione
hic à Paulo relata, (inquit dictus
Auctor, quem per omnia tamen
non ſequor) tu collige exiillis ver-
bis, naturalis filius meus ſervit tibi:
Cum Accurſio, eum qui naſcitur

ex patre libero & matre ſerva, er-

vum eſſe, quoniam partum ven-
tris conditionem ſequi neceſſe eſt.
l. partum. C. de rei vind. I. fi. C. de lib.
cauſ. Potelt tamen conſuetudine

effici, ut conditionem patris par-
tus ſequatur, quod probat Pulcher tex-
tus IIr. khari 3. in c. licet. de conju. ſerv. 6
. quem

ſenärkorn
mors Cno
AN 1
tecſonen
& iu
kooliletu
,Ahinte⸗
UAbr nt te
pmante

Ouk Noner i

enur a rni
Ulheprenn
inim
ſlutn, tim
MMihert r/
ien i,
ai⸗ n.
lirce lln
Un Umin
Ut ten n
l11
lrri ul
en Uni⸗
unlgu

PARS VIII. SECT. III. 291

quem in hoc notarunt ibi poſt an-
tiquiores Canoniſtas, Ancher. 2.
Kihl m nolab. Panorui. in primo, qui textus
ne illius deciſionem ad ſtatutum ex-
Afennen . . . .. .
Gme tendit, & inquit ille, eſſe hujus-
e modi conſuetudinem in multis lo-
cis, & proinde eſſe textum illum
in hac mente tenendum. Sequitur
& patris conditionem partus, cum
pater propter ingratitudinem re-
vocatur in ſervitutem, nam & fi=
lii hoc patre nati poſt commiſſam
ingratitudinem, revocantur in ſer-
vitutem, etiamſi libera ex matre
nati fuerint. l. 2. verſ. filiis. C. de li-
bertis O eor. liber. quod jaſ. mirabile
in præſenti videtur. Sed hoc propter
inſigne delictum patris ingratitu-
dine commiſſum evenire exiſti-
mat noſter Orolcius in l. & ſervo-
rum. §. I. num. 2. de ſtat-. bom. in mu-
AE rilegulis ſane jus ſingulare conſtitu-
AIuu tum eſt, ut patris non mactris con-
MGK ditionem ſequantur. I. fin. C. de muri-
N 2 legul.

hunto ſe

.
292 PDE MukE VENTRS un
legul. Et vix paucos caſus præter nan
hos invenies, ubi non matris ſed " Ulds
patris conditionem partus ſequa- Ge N
tur. Nam & filius ex ancilla pro- Ni⸗
pria ſuſeeptus, ſer vus eſt patris ſui.
1.2. C. ſi man. ita fuer. alien. Quoad
honores ſane filius patris conditio-
nem ſequitur, non matris etiam no-
biliſſimæ. l. exemplo. C. de decurion. l. Arue
nobiliores. C. de commerc. é& metat. l. li. lau 6
beros. in ſi. . de Genatorib. -c.

SECTIO VV.
4 4 2 . .

1
Nnondt
rllselert

Ain NlKa

N venter ante ſeptimum men-
ſem monſtris accenſeri debe- dd
at? non inutilis quæſtio eſt. uſfmngn
Enimvero ſi monſtra ſunt, non ac- m innp
cenſebuntur liberis l. 14. de ſtat. bom.
ideoque nec teſtamenta naſeendo
rumpent Il. pen. C. de poſt. her. Adeo
ut nec Lege Cornelia de ſieariis te-
neatur;ſi quis tale monſtrum occi-
. derit

PARS VIII. SECT. IV. 293
ndi derit, quod ſpecie ſua terribile eſt &
imu vVix animam humanam habere ju-
en dicatur. Bald. in l. quod dicitur. . de
ikehe Hib. poſt. Magir. ad I. 38. f. de V. S.
bitm num. 1.
Dinin II. Et monſtris tales ventres ac-

Uümiccenſendos eſſe, cxiſtimat Polydor.
Ponnntgetr, Ribe tr. de actis in mortis artic. cap. 2.
nnAauCtoritate A. Gellii 3. voft. Attic. 16.
nnn tt & Ariſtotelis libr. 4. de generation. ani⸗
unS, mal. Cap. 3. Verba A. Gellii ſunt hæc:
Antiquos dutem Romanos Varro dicit non
E recepiſſe hujuſeemodi, quaſi monſtroſas fa-
ritates, ſed nono menſe aut decimo: neque
Preter hos partionem mialieris ſecundum
mpumm ataramn fieri exiſtimaſſe. Ariſtoteles
Iidhe hæc habet: Sed enim impoſſibile eſſe, ut
e tale monſtrum gignatur, id eſt alterum in
ſnwt altero animal, tempora ipſa graviditatis
gülclts declarant, quæ plurimum diſerepant in o-
? cane, in ove bove: naſei au-
6,4 tem nullum niſi ſuo tempore pote ſt.
giaize, III. Verum ego contra Polydo-
ulnntt rum Ripam ſentio. Tum 1. quia
dn . N 3 mon-

=

294 DE IURE VENTRIS8

promta talibus quos dixi ventribus

aptari non poteſt. vid.l. 135. F. de V.

S§. D. Zaunſhliffer. traft. dejure mon-
Kror. th. 3. Tum 2. quod A. Gellius

de antiquis Romania loquatur, quo-

rum ſententiam uti nec omnes an-

tiqui Romani amplexi ſunt, ut vi-

des apud A. Gellium d. loc. ita jura

Poſteriora repudiarunt, veluti vel

ex eo conſtat quod partus ſeptime-

ſtris noſtro jure non ſit monſtroſa

raritas, ſed partionis legitimæ ſoœ-
tus. Tum 3. quod Ariſtoteles (ſi

quæ ejus auctoritas eſſet)ymonſtrum
non imputat præcociori partui, ſed

animalis diverſitati.

IV. Plane cum & ſeptimo menſe

& nono & firmus validusque & ju-

ſtus partus edatur, nulla ratio eſt,

cur non & octavo idem obtinere

poſſit debeatque. Video rationem

apud Polyd. Ripam d.c 3. num. 14. ad-
duci, quod ſcil. partus ſeptimo men
e an-

.

II
monſtri deſcriptio ex Legibus de- zuunn
eunbune

Gtelencn

Golapzore
utibemr
ſem Glin

iofenterin

unornin,
DNonenen

Cinlent lint

Nrl A
1Mre N
inae

4PARS VIII. SECT. V. 29 5
ſe annitatur foras prodire: viribus-
que tum fruſtra conſumtis, per o&ta-
vum menſem cogatur quieſcere ut
IIn iſtas collapſas reparet inſtauretque.
Rutt Verum videtur hæc ratio eſſe nu-
“ atoria: &: ſi impedimenta poſſunt
Nliin oriri ut venter in undecimum men-
nlten ſem protrahatur, immo & ultra: v.
niki Rip. d. c. 3. Cur quæſo non & a ſe-
ptimo menſe in octavum produci?
Conſentit Lauterbach. & allegati
i comp. fy. de his qui ſunt ſui vel al. jur. lit.
t. B. Difientit Matthæus de Afflictis

nncd

g

luimns deciſion. 236.
ttrsſeochn.
zmirſni SECTIO V.
Nepennene H. 1

ie, ◻△Ed annon eadem Matthæi de Af-
Minit dictis deciſio obſtat ei, quod non
Indin tantum ſupra part. 5. H. 7. ſed Sc tr.
Wiommam de jnre FKliorum membro 6.5. 4. (ubi hi-
lin ſtoria illa Fabri Filiæ & Studioſi il-
Gimmm lius Juris Vi & Metu coacti ex Jaco-

296 DE IIRE VENTRIS

bi Catſii Poematibus) dixi, Ventrem

debere probari? Ad hoc (inquit Mat- ui

thæus de Afficis)allegabatur Gloſſ. &

Arg. in 1. illud f. ſi pars hered. pet. ubi
dicit, quod creditur mulieri dicen.
ti, ſe prægnantem, etiam ſi non di-
cat ex quo ſit prægnans, ſecundum
Bartol. in l. 3. §. I. de agnoſcend. lib.
II. Reſpondeo: Hanc ſententiam
manifeſte pugnare tum cum præ-
ſumtione generali, mutationem
non præſumi l. 22. ff. de probat. tum
cum generali altero canone, nemi-
nem eſſe teſtem habilem in propria
caulſa l. 10. ff. teſtibh. tum ſpeciali illa
de ventre inſpiciendo doctrina, de
qua ſupra.
III. Nec obſtat Gloſſa in d. l. illud.
Neque enim ait, credendum eſſe.
Sed mens eſt, aliquando tali feminæ
credi. A multis credi, eamque gra-
vidam eſſe, exiſtimari. Puta con-
currente inſpectione illa honeſta
ventris, de qua ſupra, Nec alia men⸗
2 eſt

R

Nſaet
londt
tun n
Teninhsrin
Claeheien
lerint
fu Mie,.
Aelifon
Uudlätn ren
690,
Arahln

. Elininne

I

DH

PARS INX. SECT.I. 297

eſt l. 31. §. r. de acq. hered. Junct. 1. 26.

* 28. de legib. ita reſlponde & Ang.

iunh & Bart.
Mlſaln

C D
in tünln
nennn ſat
ne
Gklrtattn
un mnunn
konnngn.
Dhtüennnnnn.
Aumſeini
binheckuu

Crsti
Cehentunche
Pnnitnin

eliengen

ui M.
Netorh
Nedunen

4

PARS NONA.
ECTIO I.

RUod ſapra part. 3. ſ.d. . mihi
Qridhmn fuit, etiam ventri an-
tequam in lucem edatur no-
men indi, & uſum ſæpe depoſtulare
& à Lege Rationeque non abhorre-
ré, in eo me confirmarunt Acta
Eruditôrum Lipfienſ. Jun. 1684. ubi
Epitaphium illud Bononienſe liæ

Læliæ Oriſpi poſitum, ſuum nove

nanciſcitur interpretem Carolum
Cæſarem Malvaſiam JC. & Ante-
ceſiorem Bononienſem. .
§. I. Præmittamus ipſum Epita-

phium:
N f D. M.

298 DE HIRE VENTRIS
D. M

PEIIA LELIA CRISPIS

NEC VIR NEC MLIILIER NECG
ANDROGYNA NEC PHIELLA

NEC IIIVENIS NEC AN

NEC CASTA NEC MERETRIX

NECG PUDICA

SED OMNIA.
SHBLATA

NEQIIE FAME NEQIIE FERRO

NEQIIE VENENO
SED ONBUS.

US

NEC COELO NEC AQIIIS

NEC TERRIS
SED UBIOUE ACET.

LUICIUS AGATHO

PRISCIUS

NEC MARITIIS NEC AMATOR

NEC NECESSARIIIS

NECQIIE MOERENS NECUE

GAHDENS NEQIIE FLENSs

HANG

NEC

eelokue

Fen
teflantu

1

tnelperehon

le
UnCNitonn

ult

l
1W
SnH
EN

NW

PARS IX. SECT. I. 299
NEC MOLEM NEC PYRAMI-
DEM NEC SEPIILCRIIM
SED OMNIA
SCIT EI NESCIIL CuI „
POSUERIT.

II. Quid hoc rei eſſe cenſes, Le-
Gor? Audi Cl. Malvaſiam. Is hoc
explicat de Ventre, ſpeciatimque

de filia naſcitura, Agathoni deſpon-

ſata, ſed per abortum exſtincta. Ni-
mirum Malvaſiæ: D. M. eſt Diis Ma-
nibus, quæ frequentiſſima mortuo-
rum conditorum eſt nota: Klia Læ-
lia Criis ſunt nomina expectato &
expetito huic partui quem femi-
neum fore deſignato iſti ſponſo A-
gathoni ventrisque parentibus aut
Beceffaristutoribuset in votis erat,
impoſita. Cumque illa ipſa ſponſa
tum non niſ venter vel embryo
maternorumque viſcerum portio
adeoque Agathonis intuitu (reſpe-
GRuecnim aliorum ventres pro natis
N 6 non

300 DE JUIRE VENTRISs
non habentur) pro nata habita non
fuerit , ſequitur quod tum nec vir
fuerit nec mulier nec androgna nec pu-

ella nec juvenis nec anus nec caſta nec me-

retriæ nec pudica: Cum tamen nalſcei
potuerit, fuit hæc omnia, non adtu

ſcil. ſed potentia, it: intuitu com-
wahnts,
rn

modorum Ventris. Cumque infau-
ito matris abortu Ælia Lælia Cri-
Ipis perierit, hinc neque fame ſubla-

ta eſt neque ferro neque veneno: Sed

(quia quocunque genere mortis pe-
rire potuiſſet) omnibus, potentia i-
terum, non actu. Et quia nullibi
reperta, hinc Agathoni nec cœlo nec
aquis nec terris jacet, ſed potentia u-
bique. Igitur Lucius Agatho Priſcius,
quia ducere eam quæ nata non eſt
diligeréque non potuit eam quæ
non vixit, nec maritus, nec amator, nec
neceſſarius, atq; hinc neque mœrens negç,
gaudens neque flens. Deniq; hanc nec
molem, nec pyramidem, nec ſepulchrum,
ſed ſimplicem inſcriptionem tum
. moli

M umgrn
lcktlen,
tni giei
u gedrt,,
MNOi3
ulonin en
nng muan

Celiklt enl
Nlnus en e
Uhulſeronin

Cahionmn
literani

an /

isetin ln

Eenkel)S

1l tuſe
Neikerte
l gunn

Nn

1 l
lod un 1
Hantgun,
Ulktegtns,
Cnntne

Nnnit nH

ltſening
Cmheis
Auli
hrſirie
ueinn,
kenerun
nku
E unn
Cchonim
,eru
lenhnel
Ct en aa
lpktminn
Ntonni

ſinen un

& 1
PARS IX. 9ECT. I. 301
moli tum pyramidi tum ſepulchro
applicabilem, ſicque omnia, ſcit &
neſcit cui poſuerit. Scir: quia no-
men ſciebat, perſonam, ſponſalia,
matrimonium ſperatum. Neſcit;:
quia omnia adhuc incerta;, an na-
ſciturus, malſculus an ſœmina, u-

nus an plures, & ſimilia. Ceterum

præfatam inſcriptionem non re:
centis ſed vetuſtioris ævi eſſe, fe-
minas item etiam antiquitus tria
habuiſſe nomina, nec non £— pro
A E in priſcis etiam aurei ſeculiin-
ſcriptionibus reperiri, idem Mal-
vaſia demonſtrat. In eo tamen (in
aliis etiam ſupra ab ejus explicati-
ne receſſi) Cl. Malvaſiæ non acce-
do quod neceſſarium in viſa inſcripti-
one ad hereditatem acquirendam

ducit: quia mortuæ (inquit) ſuccede-

re non potuit, Binc nec neceſarius. Quæ-
ſo te, Cte Malvaſia, an Sponfſus
Sponſæ defundæ ſuccedit? Scio;

Prator Virum ad bonorum poſſeſ-

N 7 ſionem

302 DE IIIRE VENTRIS

ſionem vocat deficiente defunctæ

Uxoris ſanguine: ſed ubi hic Vir
& Uxor, ubi bonorum uxoris poſ-
ſeſſio, ubi deficiens ſanguis? Scio,
Juſtinianum ad hereditatem Civi-
lem ex parte vocaſſe virum ſuper-
ſtitem pauperem, ſi uxor defuncta
locuples fuerit: ſed ubi Agatho ma-
ritus, pauper? ubi lia marita,
dives? Credo potius in inſcriptio-

ne per Neceſſarium intelligi neceſ-

ſitudine ſanguinis aut ſimili devin-
Qum, qualis mœrens flensque, ut ha-
bet eadem inſcriptio, in cenjun-
Gtorum morte eſſe adſolet: conſi-
militer ut Marius Ciceroni libr. 11.
epiſtol. 27. mortem neceſſarii graviter
Jerre, dixit. Morem gentium idem
Malvaſia optime eum fuiſſedemon-
ſtrat ut neceſſitudines matrimoni-
is ulterius firmarent. Quemadmo-
dum enim ſtirpes amicitiæ vincu-
lis connexæ per decreta natorum
ſponſalia devinciri arctias ſubinde
con-

MWI

erereiti
Ellele
Eatunae,
atcresutor
iun iner l
nniheer

Iine AN
Num
IITitere
1e Cnnmhnm
Wincing
Elieen
ancecn
Imnn
liiline
. “
räanti
Aſenten
I e!
, i

I

e
n PARS IX. SECT. I. 303
S

inin conſuevere, ita Agathonianæ quo-
nne duc & Lælianæ genti hunc animum
wan V fuiſſe autumat, ut diutina inter
kinn genitores mutuæ amicitiæ fides per
lein initum inter liberos conjugium
. “ protraheretur & velut æterna red-
ttin n deretur. Aliorum varias explicati-
nn ones vide ſis apud Dn. Groningi-
Hehm um (in JCtorum numerum Gro-
ningæ per me cooptatum) antiq.
Zimmer. pag. 102.
III. Videor mihi heic nunc audi-
n re quorundam ſuſurros, miranti-
um in caſu viſæ inſcriptionis exhi-
bito Sponſalia cum Embryone aut
(ut Latine loquar) cum Ventre eſ-
ſe contracta. Quid? an Venter men-
tionem repromiſſionemque faciet
futurarum nuptiarum, ſecundum
1. 1. f. de ſponſalib. quomodo ſtipula-
tio aut conſenſus cadit in ventrem?
Et tamen nullus dubito quin ſpon-
umm ſalia in Ventrem rectiſſime cadere
Ue. Poffint, hoc inquam ſenſu ut pa-
ren-

304 DE JUIRE VENTRIS
rentes & tutores, ea ventris vice
contrahere, pœamque à pœniten-
te ſtipulari poſſint, ipſi ventri in
tempus quo ad juſtam ætatem ado-
leverit integra relicta ratihabitio.
nis aut rejectionis optione, per l.
4. G. F. C. de ſponſalib. H. 3. §. 4. H.
20. J. de inutil. ſtipul. l. 38. §. 2. de V.
O. I. 83. pr. eod. l. I4. §. 2. de pec. con-
Ritut. I. 16. ff. de pignor. O. p. l. f. C,
ad &. Macedon. c. 12. X. de ſponſ. im-
puber. c. unic. de qeſp. impub. in6̊. quod
maxime hodie obtinere debet, poſt.
quam mores ſeculi admiſerunt al.
teri per alterum obligationem ac:
quiri poſſe, aut:, ut curatius dicam,.
cum Germaniæ Belgiique mores ju-
ri Romano-Græco (quod alteri per
alterum obligationem acquiri non
patiebatur) recipiendo obſtiterint
adeoque id non receperint: vide
Doctorum yrma 3. de Zentre, ſetlt. I. 8.
ult. à me addudtum. Et quidni & al-
tero ſenſu Sponſalia cum Veatre
ub⸗-

ilkutveh⸗

Perms e
rtkori
nsſenti
iſenaſeco
(l h.0
Ni
lm
Pümn Hon
ann luf.
Aimkaun
Ulu me
luinpo⸗
lel
hmifutfein
tfeirin
Aartnatn
ubiin
tele ne
eenntt,
aik pol
i

— =–—

iInh PaARSIX. SECT. I. 305

NNE ſubſiſtant, ut Sponſus Sponſave ſcil.
unki àventris Patre, Tutore, aliisque
peœnam fſibi ſtpuletur ſi ex. gr. iſti
Mneum non effecerint ventrem ubi poſte-
, a editus fuerit in nuptias cum Spon-
ine, ſo Sponſave coire? vid. I. pex. C. de
Ppponſalib. §. 3. G. 23. k. de inutil. ſipul.
l F. ult. J. de V. O.
ſen. IV. Neque obſtare mihi dixeris,
SN quod ante elapſum ætacis annum
ſeptimum ſponlalia contrahi ne-
gqueant, l. 14. F. de ſponſal. c. 2. X. de
honſa!.impuber. utjconſequenter ſpon⸗
lalia ante ſeptennium contracta,
nulla ſint ipio jure, l. 6. Cod, de patct.
I. 5. C. de legib. conſequenter con-
6 firmari ratihabitione nequeant, arg.
„l. 276. ff. de ſolutionib. verſ. nihil. Re-
gerere enim ad hæc in proclivi eſt
(1) ratihabitionem ctiam ad ea per-
tinere quæ antea dejure erant nul-

l
,

10
Priren

olebige

eneooolint

la, demonſtrat leæ Juſtiniani & Ge-

,tlg
1 Ci
1 n ſenm

neralis & Novella in l. ult. Cod. ad
5§C. Maced, ubi & notain d. I. ult.

306: DE JIRE VENTRIS
ratihabitionem ſpecialiter extendi
ad filiumf., mutuum accipientem,
qui contra leges utique accepit,
adeoque nulliter, nulla ut conlſe-
quenter inde obligatio profluere
queat, vid. l. I. pr. f. dd Macedon.
jundt. Sueton. in Veſpal. cap. II. G& d.
I.6. c. de pact. A. I. 5. C. de legib. quem-

ante ſeptennium contracta, hoc e-
lapſo, ratihabitione, etiam tacita,
confirmari poſſe, lucidi textus
eommonſtrant in c. 2. X. ſponſ. imp.
Ge. unic. de deſp. impuber. in 6, ubi no-
tandum (3) cum ea quæ ipſo jure
nulla ſunt confirmantur, quod fi-
eri poſſe vel ex dictis conſtat, ul-
teriuſque probatur per l. 25. C. de do-
nat. int. vir. & uxor. Rubric. I. jundt.
ſ. 6. Proœm. de confirm. Inſt. L. I. f.

MWI

olnadta
Earos i
omn am
ne ai⸗
Pie lepol
tee rens

. lumenoon
admodum (2) in ſpecie ſponſalia

5

elir ui.
lgelal

aten

iimho
Rcſeſile n
ülnn

qe inj. rupt. irrit. ſact. teſt. tum (4) lilm ies

non confirmari Nihil ſive Non ens,
ſed illud quod re vera exiſtit. Sci-
licet diſtinguendum eſt in ralibus
. id

Uel

rn„. .
Drulic⸗
Kcklade

WI

kclltre,

—
igle n
hnln 1
lprin *
14
Al
Cele

fent hii
Cornmletee
r,etna
e
Mmöt
nn uvt D
Pronten.
VInCK.

Nl N

m l n,
1A e 9,
elres,
trſit K⸗
An I
8

PARS IX. &LCI. I. 307
id quod in actibus illis Phoyſicum ad-
eſt, & quod juridicum deeſt. Ver-
bi gratia, cum vir uxori donat,
eſt ſane is actus aliquis Phyſicus, et-
ſi juridice ſit inullus I. 3. §. 9. F. d.

don. int. vir. && uor. quatenus eſt

Juridice Non-ens, confirmari ne-
quit, & tamen confirmatur d. k. 25.
C. de don. int. vir. & uxor. ſcil. qua-

tenus Phyſice eſt aliquid & aliquam

Phyſicam firmitatem jam haber.
Conſimili modo quo illa quæ ipſo ju-
re atque Juridice nulla ſunt, dicun-
tur reſcindi & evacuari. u. l. 5. C. de re-
ſcindenda vendit. I. 5. & 2. f. qui && a
quib. manum. Novell. II. cap. 3. G 4.
non quaſi tum aliquid non-ens aut
nihilreſcindatur evacueturve; quod
fieri non poſſe ratio omnes docet,
ſed quod tum aliquid quod Phyſice
ſive naturaliter eſt ens, eſtque aliquid,
reſcindatur, evacuetur, evertatur.
Verbi gratia qui contra prohibitio=
nem Legis Æliæ Sentiæ, manumil-
ſionis

30 8 DE JIRE VENTRIS
ſionis actum peregit, is nibil egit
Juridice ſive inſpecto jure. pr. I. qui &
ex quib. cauſ. & ſane tamen peregit
actum Phyſicum, egit naturaliter ali.
quid: hoc ergo aliquid (loquar nunc
ita) Phyſicum reſcinditur per Legem.
d. I. 5. J. 2. ff. qui & à quib. manum. Er-
go & ea quæ de Jure nulla ſunt: pro.
prie reſcinduntur, quatenus Phyſici
quid ſubeſt. Concludamus ergo,
Sponſalia non tantum ab infante,
ſed & pro Ventre, ad eum ſenſum
quem dixi, juſte contrahi poſſe.
V. Vix hæc ſcripſeram, & ecce
recordor me apud Patrem Pletten-
bergium introdutt. ad jus Canonic. cap.
9. num. 5. ſequentia legiſſe: Jure Ca-
nonico neque pœnæ, neque arrhæ promiſſio
valet in matrimonio. c. Gemma. 29. de
ſponlſ. & ibid. gloſſ. At Iure Civili ar-
rhæ permittitur. L. fin. C. de ſponſal.
Non vero pœnæ promiſſio. I. Titia 134. ff.
de verb. oblig. Hæc ille., At vero

ſi hæc vera ſunt, concidunt proſe
0

M
Necehen
i. Crep
INinehetend
ulte ,
0on Mi Fen
Meengtun
itmiginle
Grlriuncon
umümbu
Penn igllru

ſntlen

ull enre
nathedf
nlneenre,
Altennten

fttenteril

0

afat n⸗
leſer e

mei Co quæ de pœnæ ſtipulatione ſupra
ne dixi. Quid reponam ergo iis quæ
Rtume ex Patre Plettenbergio adduxi?qui-
illrn bus adde l.71. J .I. de cond. & demonſtr.
mele Dico: Juri Veteri Pandectarum
Biltlanm Civili, derogatum eſſe per jus Co-
enhis dicis novius in 15. C. de ſponſalib tum
NI. ex hoc limitandum eſſe Jus Cano.
Nchume nicum, niſi arrhas ſeil. dederit qui
pœnam ſflipulatur. vid. Sanchetz.
de matrim. I. dip. 37. num. i. Brunne-
man. ad l. ult. C. de matrimon. Chri-
n iam ſtin. 3. deciſion. 124. num. 132. ſeqq. Sed
“ S& hodie abſque diſtinctione, pœnæ
“1 ſtipulationem validam cenſent
l 4 nonnulli. Groenweg. add.l ult. Go-
Eer chofred: not. ad d. l. 134. pr. V. O.
nlk Cypr. Regner. cenſur. ad d. l. I34. 4.
in 5. Leon. WNovell, 18. add. Leo Impe-
“ rator d. Novell 18. Plane inter eos
e qui plane extranei ſunt, pœnæ pro-
H miſſionein valere, cum in his ratio
u prohibendi ex 4. Lſ. in in. G . 14. .
wiuße de nupt. ceſſet, aſlentior Brunnem.

Ctitie

ö0 DE JIIIRE VENTRIS
ad.. . & Sanchetz. d. l. m. y. add. Pe-
rez. C., de ſponſalib. n. .t. 7. —
SECTIO II.

Silgeedst alia in hoc de ſponſali-

bus capite quæſtio; ſed contro-

verſiſſima, veluti elegantiſſima
& pene dixerim quotidiana: an ſci-

licet ventres ſponſaliorum tempo-

re concepti, ſed poſtea ſponſalibus

jam per mortem patris ante copu-

lationem Sacerdotalem diremtis e-

diti, antequam edantur bonorum

poſſeſſores heredesve, quoad bona
à patre relicta conſtitui, aut poſt-
quam nati ſunt ad hereditatem e-
jus, Prætoriam vel Civilem, admit-
ti poſſint? Quod quemadmodum
ego affirmo, ita rationibus non unis
moveor.
§. I. Et quidem principem inter
has locum obtineat ea, quod Bene-
dicdtio Sacerdotalis de eflentia ma-
trimo.

2

WI

woniwonit
Iutonesbeck

mnti len

Peun konlt

Ehsachberi

Aeſn 10
Siiulu
1n ln.
uliehet
ſelinn
PCpitlr en
Humn Nnn
Ulkn. 8
34ltur
itkinr Ann
n KZ

Rihn, 1

n 1 üt
Pnzimntc
Ele
ſn Nlni
hln n.

UNE PpARS IX. SECT. II. 31
hlln trimonii non ſit: veluti nec procla-

mationes Eccleſiaſticæ eam prœce-
N dentes. Jus Oanonicum, atque Cæ-
Aüſareum ſeculi ferme noni, & illam
Cc has adhiberi voluit. c. I. ſe. canif.
nttehe 30. qu. 5. can. 2. cauſ. 30. qu. 5. can. 50.
ntiin cauſ. 27. quæſt. 2. can. 19. cauſ. 35. quaſt.
ſicenn 2. can. ult. diſt. 23. cap. 3. M. de ſecund.
ntm nupt. c. 27. X. de ſponſal. c. ult. X. de
mllmm cland. ſponſ. c. ult. X. qui matrim. accu-
Cpalan. ſar. Leo Imper. Philoſoph. Wov. 74.
nunire 98. Capitalar. Caroli M. libr. 7. cap. 36.
Uukntn. Hincmar. Rhemenſ. opuſc. de divortio-
neumm LZotbar. Tetberg. Luitprand. in vit.
ru Evariſti. Selden. uxX. Hebraic. lib. 2. cap.
Une , 28. Addatur Novella Leonis 89. u-
Iinne, bi teſtatur Auguſtus, benedictio-
Clmdam nem ſacerdotalem à Veteribus ne-
genümn glectam, ſed tum (imperavit au-
Fnituuom tem Leo ſub finem ſeculi noni &
principium decimi) receptam fu-
iimtin iſſe. Unde ſatis abundeque patet,
aikn fruſtra mirari Rittershuſium expo-
Veſan Nt. Novellar. part. 4. cap. I. num. 18.
I beyhne-

312 DE JIIRE VENTRIS
benedictionis illius ſacerdotalis tan-
tum ſilentium eſſe apud Juſtinia-
num principem alioquin religioſil-
ſimum. Eeſi enim (de quo tamen
infra diſpiciemus) ritus hic fuerit

in Eccleſia Chriſtiana antiquitus

aliquando obſervatus, ut ex Tertull.
libr. 2. ad uxor. & Igqnat. Antioch. epiſt.
8. ad Polycarp. probare placet Ho-
tomanno illuſtr. quæſt. 25. Qujacio
ad rubr. & c. I. X. de ſponſal. & matri-
mon. Rittershuſio d. num. 18. aliis-
que: nullo tamen nititur præcepto
divino, vid. Hildebrand. tr. de nupt.
Cbriſtian. & Stryck. ad Brunnem. Jus
Eccleſ. 2. 16. 6. conſequenter, ut alia
placita humana, tuto per ſeeula
iterum aliquot inter Chriſtianos
potuit negligi. Et quidem procla-

mationes illas Eccleſiaſticas ex Jure

Canonico fluxiſſe atque nos hodie
plerumque deductas, alibi trinas;,

alibi (veluti Bremæ vid. D. Schwe

ling. proluſion. Juris pag. 120.) binas,

quibus

Ab!

phudne)

Eemnls fule
ae K
tctnketot
neilſacert
I. It enin
2 beneicton
ſpnnchloecum
MhnNN!

ernu e n

tn
Elyca
nterienede
uhn, n
tunguin
Alohen,
iſliin nur
Aen in ern
ſn Ane)
bizeſimn i

uh hi

hunieinn
Ktihetti
Uiiie

N NI

lliune tt e
aſe Pod

PARS IN. SECT. II. 313

Rquibus & ipſe Pontifex videtur con-
nN tentus fuiſſe d. c. 27. X. de ſpon-
lal. jundt. c. 40. de R. I. in 6. retineri
in e r ac ſt:
in nli uti in confeſſo e ita de benedi-
QRione illa ſacerdotali idem fere di-
— Xeris. Etſi enim & in ſacro Codi-
6 T ce benedictionis matrimonialis
Mi nonnihil occurrat. vid. Geneſ.24.60.
nirf efint Ruth. 4. II. non ſunt tamen ea nilſi
exempla quæ non probant: Legi-
Lifgigen bus autem judicamus non exem-
iiais plis. , 13. C. de ſentent. deinde non
mniin minmn ſunt eæ benedictiones ſacerdotum
Uünu ut talium, ſed amicorum vota. Sa-
talu) cerdotum quippe officia talibus non
Ncfunr,tin occupabantur; templo cultuique
IKinibi divino maxime deſtinata, vid.
– Selden. uX. Hebraic. lib. 2. cap. 7. S
btülnznk cap. 12. Sed nec Apoſtolicæ inſtitu-
Güunehn tionis exſtant documenta. Affer-
ntim n tur, ſcio, Epiſtola Euariſti Pontificis
AAnm Remani ſub annum à Chriſto cente-
züe ſimum vigeſimum donati, quæ de ſa-
uoim cerdotali benedictione agens addit:
I ut à Patribus aecehine⸗ à ſandtis Apo-

ſolit

Z

314 DE NüIRE VENIRIS
Ntolis eorumque ſucceſſoribus traditum in-

venimus. vid. c. I. cauſ. 30. 4. F. O& ibi

Summarium & not. I. Sed hæc verba
apud Gratianum dict. c. I. cauſ. 30. qu.
5. & Ivonem. vid, Panorm. libr. 6. c. 6.
&& Decret. part. S8. cap. 4. deſunt, &
merito quæres, ubi hæc apud Apo-
ſtolos inveniantur? Sed Epiſtolam
hanc ſpuriam haberi, (quod am-
plecti licet quatenus cum Jure Ca-
nonico dicta illa Euariſti Epiſtola
non concordat) vide ſis apud Sel-
den. d. Iibr. 2. cap. 28. Quibus ad-
de ſis, nec ipſo Jure Canonico hance
benedictionem ſemper ab aliis Pon-
tificibus habitam fuiſſe neeeſſariam.
c. licet. X. de ſponſ. duor. c. 2. X. de
cland. deſponſ. c. I. c. 21. Gc. 26.
X. de ſponſalib. add. C. I. C. 27. quæſt. 2.

27. quæſt. 2. Quod ſane non fecil-
ſent, ſi ab Apoſtolis ipſis eum ri-
tum inductum fuiſſe ſenlſiſſent. Ex
nis autem & hoc patet, quod non
santum Orientem ſed & Occiden-
tenmn

mn Helne
hentati
Eall thns
Uanh
Peiſeteit)
Nerem
Rlmmſhl
nonben
lltn, d⸗

eleniueg ſi

Uon ſerte
umnmtiife
Ns n Cn
Gtaineckin
enrkrent
itkalkn
utlon
ufenliz,

nirteni

E.c. 25. X. de ſponſalib. c. 35. Jeq. Cauſ. Eeh

ehumtane;
1 nnnonce .
n ſenn
8 Un den
. El 4
e

=

nit ag,
Whnnth

4 3
ennkdr
MerLE
SenEe
erenn
As receta⸗

ican t.

S

4
ſeeuler
4 et d

1e⸗

PARS IX. SECT. I. z5
tem ſpectare poſſit teſtimonium

Imperatoris dict. Novella 89. de ne-
Aglectu ritas hujus Eccleſiaſtici.

Quid ſi & ad ipſum Teſtamentũ Ve-
tus reipexerit? Sane enim quis ex.

e gr. Rebeccam Iſaco nupturam ter
proclamavit, quis hos conjuges co-
M pulatione & benedictione imperti-
vit ſacerdos, Geneſ. 2;3. Si hi ritus
elſſentiales fuiſſent habiti, quot
non Veteris Novique Teſtamenti

matrimonia illegitima fuiſſent? Dic

ul lodes an Chriſtiani à Juſtiniani

(ut nunc altius non adſcendamus)
tempeſtate ad illam dicti Leonis per
tot ſecula (quinque ferme habes])
nulla juſta contraxerunt matrimo-
nia? Vetuſtiora Tertulliani & Igna-
tii Antiocheni ſupra adducta loca
de hortatione aut exemplo acce-
perim non de præcepto: aut de ami-
corum iterum non ſacerdotum
qua talium benedictionibus. vid.
Selden. d. lib. 2. cap. 28. Sane cre-
diderim, Carolum Magnum poſt-
LL2 quan

3r6 DE IIIRE VENTRIS
quam Romæ A. C. 800. Impera-
tor declaratus eſt, deinde nonnul-
la Pontificum placita legis Civilis
atꝗque Imperatoriæ robore munivil-
ſe, quemadmodum de benedictio-
ne hac ſacerdotall in ſpecie hoc
apparet ex Capitulari Caroli Magni:
& poſt, Ludovici Pii: de quibus
Selden. d. c. 28. add. Schilter. prax.
jur. Rom. exerc. 36. §. 60. Neque
mirum eſt ſi ad exemplum Caroli
Occidentis Imperatoris, Orientis
etiam Imperator Leo deinde ſe
compoſuit NMv. 74. 89. 94. ejul-
que poſt ducentos annos ſucceſſor
Alexius Comnenus, Noveh. 3. Ut
adeo Imperatoriis hiſce Caroli Ma-

gni & Leonis temporibus;, bene-

dictio hæc ſacerdotalis fuerit necel⸗
ſaria, etſi non eéſſentialis matri-

monii. Quin cum hæc omnia non

ſint niſi Pontificum Imperatorum-
que placita temporaria inſtitutaque
arbitraria ut ex dictis apparet: add.

A. Matthæus 2. jur. canov. 5. in f. du-

Pbitan-

Ccncomm von
eſolini

eomun o

ſiczhe
et, Aoe
Nenano
emchuun
DinsMann
läute etun
un kecele
ſen fehr Lau
taſe)achttiie
lis rl,
Annent
ulunnir

ulmian

n eunin
Iucnleſig
gttegtnen
ihenn
16 Inle
fnan Uen

lintetee
el hei
itlrſnit

rii P

,
10

1N. 4
lamin 1
Itunh len
tinle Ste e
NW end
ghtet
nemmng utte

el KNl, N.

Gkianike
nenctar der,
hnlsnertres
Hchnnls nn
UnrorIe
Inyrnonn
wutnn
ipnet 4
ann e,

PARSIN. SECT. Il. z17
bitandum non eſt, quin contraria

lege poſſint à Majeſtate aboleri in-
ienieen.

ue eorum locum, prout id & Kei-
publicæ Eccleſiæque utilitate viſum
fuerit; æquipellens quid furroga-
ri: quemadmodum Juſtiniani tem-
pore amicorum ſides 1.22. C. de nupft. &
ſeſtivitas illa nuptialis I. 24,0. de nupt.
deinde etiam atteſtatio Defenlo-
rum Eccleſiæ (qui non Sacerdotés
ſed velut Eccleſiarum Advocati
erant) adhibitis tribus vel quatuor

Clericis Novell.74. cap. 4. dotaliaque
illa inſtrumenta Nov. 117. cap. 4.

Auth. Maximis C. de nupt. dictorum
proclamationis & benedictionis ri-
tuum, locum implebant. Etſi enim
ſolus conſenſus nuptias facit, non

facit eas tamen quilibet conſenſus

ſed ille duntaxat qui tali feſtivita-
tis ſimilive aut alio æquipollente
tempore interponitur. Quemad-
modum olim cum domumductio

adhuc adhibebatur, ſolus tamen

conſenſus eſſentialiter nuptias con-
3 ſti⸗

8 DE IIIRE VENTRIS

ſtituebat, ſed ille qui tempore do-
Fum deductionis interponi ſolebat
l. 15. F. de condit. & demonſtr. I. 5. ff.
de rit. nupt. I. 6. C. de donat. ant. nupt.
I. 27. l. 66. ff. eod. confer. I. 22. & I.
24. C. de nupt. Neque aliam mentem
eſſe aut Juris Cæſarei quod circa ſe-
eulum nonum emerſit ſupra memo-
rati, aut etiam Canonici, textus re-
tro adduéti commonſtrant. Unde
nec dubitandum eſt quin in Germa-
nia benedickio ſacerdotqlis hodieq;
de matrimonii neceſſitate ſit, etſi
non de ſubſtantia. Stryck. ad Brun-
num. de jur. Eccleſ. d. lib. 2 cap. 16. 5. 6.
Neque in Belgio alia hujus rei indo-
les eſſe poteſt, recepto quippe aut
dicto Jure Cæſareo aut Pontificio:
niſi ſcilicet loco benedictionis ſacer-
dotalis aliud quid adhiberi Legibus
moribuſve patriæ placuerit, quem-

admodum ſupra diximus benedicdi-

onem illam ceu ex humana ordi-
natione Politica inducktam, con-
traria poſſe remicti, velut in Bel-
3¹⁰

DNS
oaicobi m
en tel

un l

en enumon
on benetcte

nn n
Aent ner,
6 (n 6
Iusiardhiru
Cunſpende
Gussleer
Prtonen en
uncnnatn
itrint⸗ e
in i
ger ſikf
r, ſn 1 4
lenti
4 unent ie at
Uunteken
Ckibe

TARS IX. SECT. II. 319

gio alicubi matrimonia coram Se-
Ging cretarlo & teſtibus valide contra-
t 4 huntur, vel confrmamu; in curia, ubi
4 i en nulla benedittio Sacerdotalis, qus tamen
ideo non deſinunt eſſentialiter eſſe legitima:

le litere,
nbinden

e inquit Gisb. Voétius politic. eccleſiuſtit.
gis part, I. lihr. 3. ſett. 2. cop. 6. . 3.
eſtlin quemadmodum aliquibus in Friſia
Gd loco benedicktionis lacerdotalis in-

jungi confirmationem Judicialem,
aſſerit Huber. prælett. f. de ritu nupt.
§. 12. Quin & in Belgio alicubi
mos invaluit ut puellis non minus
quam juvenibus matrimonii candi-
datis ad diverſorium püblicum per
præconem æneæque pelvis tinni-
u tum convocatis adque tabaci cere-
viſiæ vinique aduſti ſimileſque lau-
titias invitatis, nuptiæ legitime
coëant. Vide ſis Irner. inj. vap. coĩt.
22. §. 14. Regulariter ergo Benedi-
Rio facerdotalis ſive Hierologia
manebit de matrimonii neceſſitate:
. etſi non de eſſentia. vid. Gisb. Voet.
rnNe 4. H. 3. G& Huber. præl. d. f. §. II. G
04 digreſſ.

32 0 DE IIIRE VENTRIS
digreſſ. p. I. lib. 2. cap. 7. Cum ſit

de neceſſitate Legibus injunda, ſe-

quitur coëuntes eam negligentes,
graviter peccare, ad pœnam con-
tequenter obligari, ſed &, ut omilſ-
fam adhuc adhibeant, compellen-
dos eſſe. Cum tamen non ſit ea-
dem de matrimonii eſſentia, con-
ſequitur ventres ante eam eſſe juſte
conceptos, liberoſque juſte natos,
eonſequenter parentibus ſuccedere
ab inteſtato. Accedit ſecunda ra-

tio, quod tales Ventres Liberique

abſque dubio de Jure Naturæ &
Gentium parentibus ſuccedant: at
cum hoc jus liberorum Naturale iis
nullo jure poſitivo (niſi id ſpeciali-
ter probetur ſingulariter alicubi

conſtitutum) ſit ademtum, conſe-

quitur, eoſdem eodem jure ſucce-
dendi adhuc gaudere debere, quod
enim mutatum non eft quis prohi-
bet ſtare? l. 27. C. de teſiam. Qui-
bus adde & alia Juris Naturalis pa-
riter atque Civilis diéctamina: ut,
uti;

I
du
eentren
ateoutn
unſopre
nneerl
uit Nee
rummed
n Mels

uuſennre
oumwc

1belet
MInenitine
Dellcione 1
Uuntk,
irenirgrt,
Penezhils
lilironn
1aluchlteni

In hbrenn

Breiken

Weny),
Aeliti

in hinen
ſalae

lulle

0

PARS IX. SEC IL. II. 32

luti, factum unicuique ſuum de-
bere nocere non alteri, l. 155. F. de
t,A R. J. adeo ut nec filio maculæ quid
dni lle ex admiſſo paterno debeat inhære-
lben em. Te: l. 26. f. de pœn., cum omne cri-
men morte exſtinguatur, l. 5. F. de
calumniat. nec inſontem unquam
pœna manere debeat, l. 22. C. de
pœn. Adde ſis, eos qui Sponſali-
bus ſeſe invicem obſtrinxerunt, ali-

eckn quando caſu atque Dei vi (uti ait l.
fanlkig 25. §. 6. locat. cond.) impediri quo
einn minus matrimonium ſacerdotali be-
nedictione poſſint peragere: at
A oem eſt, calum Deique vim
iikeg. ànemine Præſtari, 1. 23. de K.]. adeo-
e que nec ab illis qui matrimonio el-
Ui lul ſentialiter contracto ritus externos
IHE ceu avebant enixeque diſcupiebant

Anſuiu non adhibuerunt morte inopina
ettn aliiſve caſibus impediti, veluti ſor-
Niglend. ta, humanz multæ ſunt propter Varios ca-
un us qui nec dici nec numerari poſſant: ut

Numle TIoquitur I. ult. C. depræſc. 30. annor.

Emm HI. At hiſce aperte creditur ob-
◻ Kare

322 DE IIRE VENTRIS

ſtare Euariſtus in c. aliter I. cauſ: 30.

qu. y. Quid reſpondemus? Alii di-

ſtinguant inter Decretum & Decre-
tales: Mihi hæc reſponſio heic qui-
dem non placet qula d. c. aliter tex-
tus eſt Pontificis Euariſti, qui, etſi
in Decreto exiſtens, cetéris De-

cretalium textibus par, inque De-

creto ut Pontificis Euariſti textus à
Pontifice Gregorio XIII. editus eſt.
Dixi 2. Sicilim. adff. n. 8. Cum ergo
Decretum, quatenus Pontificum
Conſtitutiones continet, Decreta-
Rbus autoritate par ſit, anquirenda
utique erit alia conciliandi dictam
Euariſti in decreto exiſtentem con.
ſtitutionem cum Decretalium con-
ſtitutionibus ratiod: maxime cum
& aliæ in Decreto comparentes
aliorum Pontificum conſtitutiones
eandem benedictionem ſacerdota-
Jem exigant. Vide in Decreto can.
2. &S can. 3. cauſ. 30. quæſt. F. can.
10. cauſ.27. quæſt. 2. Quid ergo reſpon-
debo ad dictum Euariſti locum? Di-

Pino n
ieuun & N
mnunm outt
nmimnnil
Nom
m lerun

3.
W.

Umndlan
Uſv onen
In Mnen
Ceireun!

lenntmn

S

erii,
u i
kurſit
Nollen

Nens in

ellknenan
uict en
Pomdent

NCorctide

Menneent⸗
Deneo*
.Von
Ennnin
Kühomd

PARS IX. SFCT. II. 323
ſtinguo inter Jus Canonicum An-
tiquum & Novum: dicoque non
omnium Pontificum eandem circa
matrimonialia fuiſſe ſententiam.-
Audi Sammum Pontificem Alexan-

drum Tertium in c, 3. X., de ſponſa

duorum: Quamvis aliter (inquit) qui-
busdam pradeceſſoribus noſtris ſit aliquan-
do judicatum. Euariſtus aliique Pon-
tifices benedictionem ſacerdotalem
requirebant: Non ita Alexander
Tertius aliique: per textus ſupza ad-
dutos: Hi matrimonium ſolo ma-
trimoniali quocunque tempore ad-
hibico conſenſu ablolvebant: IIIi
non. Illorũ ſententiam confirmavit
Jus Cælareum (æculi noni ſequenti-
umq; poſteri“, Pontificibus aut con-

fſentientibus aut non obnitentibus.

Obſervandum ergo eſt;, Jus illud
Euariſti & Afſeclarum etſi ortu
prius, confirmatione tamen & Im-
peratoria & Pontificia noviſſima
poſterius, adeoque potius eſſe. I-
I. g. de conſt. princ. add. Concil. Tri-
O◻ 6 dent-

4

93 4 DE MIRE VENTRIS M
dent. ſeſſion. 24. cap. 1. de reform. ma. In Ii
trimon. Nunc nota in dicto Euari- Illkiide
ſti textu regulam & exceptionem, Wepiatn
fecundum quas tum & ceteres Ju- eſhim
ris Canonici textus benedictionem lIymi
ſacerdotalem requirentes accipies, andoen
Pper l. 26. f. de legib. Regula Euariſti mülne
eſt hæc: Abſque ſacerdotali henedictio- wfnl
ue matrimonium eſt nullum. Exceptio Mmmtil
ejuſdem eſt hæc: Niſi voluntas coé- enlld ſre⸗
untium propria ſuffragaverit && vota e rn
de abhibenda ſuo tempore benedi- Imnmm
Qione ſacerdotali ſuccurrerint legiti- IMnſanlhi
ma. Ergo diſtinguit Euariſtus in. imcanin
ter coitus illegitimos, & inter uuhtinn,
conjunctiones etſi non benedictio- Nenhllannt
ne ſacerdotali, attamen votis legi- Nohe
timis, munitas. Has pro matri- (Melmia
monio valido haberi vult: non ib- Ußenten
los. Adeoque Euariſtus jus Civile; en u dc
nec minus Naturale, hHmitat, ita n iot⸗
Iut tüm demum conjunctio corpo- Alher t,
rum abſque benedictione ſacerdo- ſ ae
tali juſta & valida ſit, ſi hanc ad- mni ir
hibendi ſuccurrerint legitima er.
X*

= =
=
S=

W

. 1 1 S
ain Gt
Cohine
den
Gbentihe⸗

Nrentga

Nen

nitles
ln rn
Maluyne
on, n
tnnetent.
Uthuntt
I, Eine
Unhartde.
tnſonsle⸗
Ennd won,
Nri Nnd

efucteD

,uet, 1
c⸗
Ne erdd⸗
ſ une ad.
Ginax

PARS IX. SECT. II. 32
Hæc Juris Canonici ſanctio cum

nullibi Juri Divino adverſetur, æqui-

tate gaudeat naturali, legali ratio-
ne fulciatur, firmetur auctoritate

Imperatoria, ut vidimus, non du-
bito quin Moribus, etiam Reforma-
torum & Lutheranorum (nifi ſtatu-

ta, ut jam ſupra præmonui, mo-
reſve patriæ diferte aliud velint) re-
cepta lit, liberique ex tali Juris Na-
turæ (poſterioribus Juribus confir-
mato) matrimonio ante benedictio-
nem ſacerdotalem, cui non volun-
tas coëuntium ſed caſus obſtitit,
concepti aut prognati, ad ſucceſſi-

onem in bona parentum admitti de-

beant. Nec obſtat: Matrimonium

de Jure Canonico Sacramentum el-

ſe. Reſpondeo enim, non omnia
feptem illa diécti Juris Sacramenta
ejuſdem indolis eſſe. Zoet. ad de-
cretal. lihr. I. tit. 15. n. II. 12. G tit. 16.
n. 1. & ad lib. 4. lit. 3. n. 1. 4. 21.
nec omnia eſſe divini præcepti.
Zoel. 4d, tit. I. n. 9. nec omni ætati,
₰● per-

326 DE IIIRE VENTRIS
perſonæ, loco, temporive omnia al
convenire. Quid mirum Euariſti Ulleihgl
illo uno caſu Sacramentum hoc abſ- ulnk l
que Sacerdote expediri, cum alii Mtin
Pontifices nonnulli eam plane non nMoihh
deſiderarint? Nec impedit Concil. ein ſ
Tridentin. ſeſſion. 24. c. 1. de reforma- iöinit ſ
tione matrimonii: id enim cum exce- Me
ptione illa Euariſti accipio. arg. l. 32. Qmmwit
C. de appellat. lI. 20. C. de teſtam. I. 26. f. Aliuite
de legib. Vid. Bockelman. diſp. inau. Olicr
gur. meditat. 4. axiom. 3. & ibi Apolo- Iunmmin
giam. add. Doctores adductos chu- Mund
tzio comp. Laut. tit. de R. N. in à inta. Mn n,
Iruer. injur. vapul. coit. 32. in fin. hrtit
III. Ceterum ex dictis fuit & de- dAumCn
ciſio alterius quæſtionis, an ſcilicet Uckhen
liberi naturales ſive ex concubina imagmmi
nati per ſponſalia legitimentur fſub. AIIs
ſecuta? Quod ex dictis affirman- Emten
dum eſſe conſequitur, & ante
me concluſit Mevius part. 2. deciſ. gr.
& quos adducit D. Zaunſchliffer
ibi in commeutar. Brunneman. ad I. 6.
F. de his qui ſunt ſui vel al. jur. Lyn-
SS CLKkek.

4

allpt
AAlati

g mncen
nnnE
Wüimennſh⸗
Ges Mr.

Chlſet

Uennn Kl
Raeſe.yr

Ge

PARS IX. SECT. II. 327

cker. anal. ad Struv. pag. 21. Non
obſtante eo quod dotalia inſtrumen-
ta ſint de legitimationis hujus ſub-

fſtantia juxta Juſtiniani leges, Hæ

enim moribus hac in parte receptæ
non ſunt ſed Jus Canonicum: ut di-
xi I. aphorifm. 52.
IV. Adhuc ex ſupra deductis ſe-
quitur nova reſponſio ad rationem
dubitandi in controverſia gravi (an
Sponſalia de Præſenti ſint verum
matrimonium? quod nos enixiſſi-
me negamus. Stciiimentor. mazzip. 3, ad
paginam comp. Lauterbach. 437.) ob-
moveri ſolitam, dum textus pro-
ducuntur Canonici, quibus'Spon-

ſalia de Præſenti aperte matrimo-

nium cognominantur, vid. c. 30. 31.
32. X. de tponſalih. && matrimon. Re-
ſpondent ali mecum ſentientes,
vocem matrimonii in dictis alliſque
textibus ſumi abuſive, cum & ſpon-
falibus de futuro matrimonii voeabu-
lum tribuatur, d. c. 31. X. de ponſal-
eN à dici (ut ajunt) ad eſſe nulla ſit

3

32 8 DE JIIRE VENTRIS

eonſequentia. Tu dic ex ſuperio-
ribus, non idem omnes Pontifiees
ſenſiſſe, & illos quidem qui ab Eua-
riſto ejuſque aſſeclis diſſentiebant,
Sponſalia pro vero matrimonio ha-
buiſte, Futuro (pro Sponſaliorum
diverſitate) matrimonio vel Præ-

ſenti: Sed horum ſententiam po-

ſtea eliſam fuiſſe Jure Pontificio &
Cælareo noviſſimis, quibus non

prælſumitur matrimonialis conſen-

ſus eſſe interpoſitus à contrahenti-
bus niſi tempore benedictionis ſa-
cerdotalis, ut tamen hæc præſum-
tio ceſſet cum de alia voluntate ex
carnali copula adhibita adeoque
evidentiflime conſtat illos jam ut
conjuges conſentire, conſueviſſe,
coiiſſe: hoc caſu ſolo ut extra be-
nedictionis ſacerdotalis adhibitio-
nem matrimonium ſit inter Spon-
ſos Sponlasque.
SECIIO III.

QO Ipra Parte Tertia vidimus qu:
Sſtionem; an vacca vendita, vi-
= tulus

MW
Alg Eehenn
rDNager,
Hat u
Utfennte
W hu
A Yen
tlclcarc
Ceſn
Aenglusr

ſn 1
ſe lis ſel
ulgndlerl
Uumi i
nhmi
vuiren
ulelunn
Nr. Ah
Katln⸗
zni ian
Momnli
Kallgen

mer

VENNI PARS IX. SECT. III. 329

Udeai, tulus debeatur? ſi adhuc lacte-
onmee rtur. D. Berger reſolut. leg. obſt. tit. F. de
itengit adf. emt. vend. quæſt. 8. reſpondet ne-
Gdſens gative Arg. I. 6. §. fin. f-. de leg. 3. Al-
lommmms ſentior huic negativæ: adeoque
Mogan quod ad ipfam theſin nulla inter
nanen nos eſt diſcordia. Sed ſolliciti ſu-
wEnmin mus de reſponſionibus commodis
ehis ad leges duas apparenter obſtantes,
s intellige l. 10. f. de precar. & l. 19. 4.7⸗
„f. Ioc. ond. Videamus primo, d. 9.
Vimg. §. 7. hujus verba ſunt hæc: ſ quis
Prl. mulierem vehendam navi conduxiſſet, de-
en inde in navi infans natus fuiſſt proban-
Pnlmmra dum eſ pro infante nihil deberi: cum ne-
Bu Ae gue vectura ejus magna ſit, neque hbis o-
linn munibus utatur: qus ad navigantium uſum
aiele parantur. Ad hunc textum (veluti
nernk Sad d. l. 10. de precar.) ſemper re-
I Akto. ſpondi „ à diverſis non eſſe juſtam
inr illationem, ſive, à diverſis nullam
eſſe conſequentiam: Hinc à loca-
tione (& precario) non valere ſe-
lasc quelam ad emtionem. Dixi part.3.
ſecln Jecdt. Sß. At vero hæc diſplicuerunt
Dn.

330 DE MIIRE VEN PTRIS WV
Dn. Bergero d. loc. edit. noviſſ. exiſti- Eisniti,
manti, rationem meam;, quali ex hlnge
⸗ indole locationis id fluat quæ mer- Han hi
cedem uſui adæquatam exigit; pa- Iecnlital
rum ſufficere: quum alioqui (vides (maceln

ipſiſſima Dn. Bergeri verba) pro alio Enio beeſe⸗

levi homine navi impoſito nibil ſolvi opor- Mlum
lere, conſequeretur: quod quidem CIlpia- ainmniune

no in menhtem veniſſe viæ quisquam cre- Wif
diderit. In tenui quidem tantus non eſt
navis uſus, tantaque vectura quanta in
gravi: uſu tamen navis && vedura eſt,
dc licet pro eodem non tanta ſit præſtan- , ſiiſtife
da merces quanto pro altero, aliqua ta- Glhell
men præſtanda eſt, neque enim diſerinen humg
in gradu uſus & mercedis, ipſam ſtatim iiceienn
utriuſque tollit ſulſſtantiam. Hæc Dn. nſing
Bergerus. At quis non videt in hi-
ſce confundi ea quæ ſunt diſtinctiſ-
ſima. Textus IIIpianius eique ad-
nexa ratio, agunt de infante ad ma-
trem quæ mercedem ſolvit perti-
nente: at Dn. Bergerus loquitur de
homine ad alium mercedem fol-
ventem non pertinente. IIIo caſu
. merces

ſir (

Ven
tid⸗

nen

PARS IX. SECT. III. Zr.

mercés ab infante non ſolvitur, i-
deo quod merces à matre ſolvatur:
Hoc caſu ſolvi debet, ideo quod
alter non ſit ad quem hic pertineat
qui mercedem pro hoc præſtet. Er-
So ratio decidendi in d. l. 19. §. 7.
fundat ſe natura locationis: quæ
pertinentias mercedem folventium
involvit, ita ut merces mercedem
ſolventium pertinentias ſimul re-
ſpiciat. Quod confirmatur textu
eleganti altero in l. 4. §. ult., F. naut.
caup. ſtab. ibi: Vivianus dixit, etiam ad
eas res hoc Edictum pertinere, quæ poſt
aris impoſitas merces in navem locatasque in-
is ferentur, etſi ear um veRura non debeturz
iult ut veſtimentorum, pœnoris quotid'ani,
hitani guia hæc ipſa ceterarum rerum locationi
nälnt, accedunt. Hic noto ultima illa qvia
uu ä hæc ipſa ceterarum rerum locationi acci-
tmeum dunt. Videmus utique in his ad na-
eiie turam locationis reſpici. Hæc invol-
Urlimte vit pertinentias & acceſſiones: mi-
Wdm d. nime vero ea, quæ ſeparata funt.
KE Heæc ratio etiam pertinet ad infan-
Dell . tem,

32 DE IIIRE VENTRIS

tem, etſi à matre non laétetur. Ex
quo plane concidit ratio D. Berge-
ri, dum ad A. l. 19. §. 7. ait, infantem
ex ſententia Ulpiani per id tempus
quo a matre latatur, unum idemque

corpus cum matre æſtimari. At

ego nego; Ulpianum de matre la-
Gtante agere, nego de lactationis
tempore loqui, nego in lactatione
rationem decidendi collocari. Sed
ratio decidendi in d. l. 19. J. 7. j-unct.
d. l. q. . ult. unice in natura perti-
nentiarum aut acceſſionum poni-

tur, non in lactationis indole. Et

quæſo quid ſi mater tum lacte de-
ſtituatur, ut lactare infantem ne-
queat? quid ſi eundem ante paucos
menſes, dies, horas, ablactaverit?
Hunc cum matre navigantem à
mercede ſolvenda abſolvit ratio
Ulpiani & Viviani in d. I. 19. J. 7. G

d. I. 4. §. ult. non abſolvit ratio D. 4

Bergeri modo viſa. In editione ſa-
ne noviſſima etiam acceſfionis in-
dolem hic conſideravit D. Bergctde,
ſe

AN
(laadboen
ulici
e nnint
aocoonel
emei
unrgten,
Atchenzac
Rune wüne
Küuze
ſinlami
DAte luti
icteott
ſeiretſonen
meeninti
in

Inelpdepe
Uctin ino

uha un
umng Nen
Aun le
nggit ,

Aia
u Ne
a

enonlde
D N
in 8
nz brunſte
te Him
unmntem
leo lelen
Urgn iulti
encſallen,
lelunſeni
Nrinn
tinuubme!
ſerun Ae
ellinenr
neſn
Dadoert
Fneen
Dorin n
Nlg
erto,
lune.
elionst
febbenen

PARS IX. SECT. III. 333

ſed ita ad locationis indolem invi-
tus delabitur, meamque rationem
re ipſa admittit. Interim neſcio,
quomodo conciliare hæc velit cum
iis, quæ antea dixerat. Cum enim
antea negaſſet, vacca vendita vitu-
lum deberi, ſi adhuc lactetur: addi-
dit hanc rationem, quia (inquit)
quicquid nec in ſpecie eſt venditum, nec
rei venditæ pars ſive acceſſio eſt, id emtori
zon debetur. In his verbis negat; eum
qui adhuc lactatur, eſſe partem ſi-
ve acceſſionem matris lactantis. At
hoc idem in editione noviſſima af-
firmat. Ego cum noviſſime affir-
mante Dn. Bergero ſentio, quod ad
materiam locationis, & mercedis
conventæ naturam. Nunc inſpi⸗
ciamus alteram reſponſionem,
quam Dn. Bergerus ad d. l. 19. J. 7.
connotavit. Accedit (inquit) quod
vedtura ſolvatur pro impoſitis tantum re-
bus. Quid? an infans in navi na-
tus ,navi non eſt impoſitus? aut
an infans antea natus & ulnis ge-
ſtatus

0

334 DE JIRE VENTRIS
ſtatuùs minus imponitur navi quam
farcinula aliqua manibus in navim
delata? Immo annon & homines
majores natu mercedem ſolvunt?
at non ponüntur in navim: ſed
ipſi ad eam & in eandem commi-
grant. Brevibus, ratio mercecis
ſolvendæ vel non ſolvendæ non eſt
inveſtiganda in natura impoſitionis
ſed lucationis ejuſque acceſoriorum. Ita
leviſſima ſarcinula mercedem præ-
ſtat ſi ſola ſit, ſin ad alium merce-
dem ſolventem pertineat, libera à
mercede permanebit. arg. d. l.4. 4.
ult. G d. l. 19. J. 7. Sequitur ut
nunc etiam dicamus: de ſupra in-
dicata I. 10. f. de precar. Hujus ver-
ba ſunt hæc: Quamvis ancillam quis
precario rogaverit, id actum videtur;
ut etiam, quod e ancilla natum eſſet,
in eadem cauſa haberetur. Reſpondee
ut ſupra, à diverſis nullam eſſe con-
ſequentiam: diſtinctiſſimam natu-
ram eſſe venditionis & precarii.
Contra hæc ita infurgit D. Berger.
g.

I.
lubirin
Auinrin
D uno,
p on uun

1 gin

6 i nelen
Alͤni
4 pitun
inu lii
e⸗ in
6AuN
ſtmn zin
n i
lun gimn
Fanlr Ain
miinin
e
9 lekin
heium
mßfng,
lix i
mal
8nn Fianig
Kigfiigg

de PARS IX. SECT. III. 3 5
dand d. loco. Equidem (inquit) hoo inventum
in ti Autori non invideo iliud tamen dunta-
tertnin at moneo, prædictam l. 10. de ſolo ac=
Kinuh⸗ cipientis non dantis, favore capiendam
H eſe. Id quod cum è verbis tum è natu-
n ra precarii evincitur, Pomponius, quam-
nihm vis, ait, ancillami quis precario roga-
0lelktm verit, id actum videtur, ut etiam, quod

uunn e ex ancilla natum eſſet, in eadem cauſa
eucn Haberetur. Loquitur conceptis verbis de

limmnn rogante , ejuſdemque commodo, negoti-
In, um dd natum ew ancilla præfert. Tum
eniuhlian precarium ipſum ſui natura ita compara-
O tum eſt , ut ſolius accipientis cauſa conſti-
Gum tuatur. Igitur rationem quam ob rem
Eli, vel vitulus laltens, vel partas ancillæ
H. pariter ad accipientem tranſeat, à favo-
min re tantis peti poſſe viæ cuiquam perſua:
In ie deas. NWeque vero eſt, quod partum
Aunse ancikæ vitulumve accipienti inutilem fu-
Muct turum exiſtimes, quia ſiquidem precari-=
lreſen. tem ad iltas acceſſiones extendatar, la-
us om amentum aliquod temporis ex conditio-
Kpeei ne rerum precario, licet per quandam
ineg Jaltem conſecutionem, congeſſarum capi-
endam

36 DE JIIRE VEN TRIS

endum eſt. Nam tacita quadam conven-
tione boc attum eſſe intelligitur, at arci-
piens inde cenſeqaatur utilitatem, nec
prætextu liberalitatis per revocationem
intempeſtivam decipiatur contra lib. I. .
3. commodat. Hæc Dn. Bergerus.
At ego miror, hæc ipfi excidiſſe.

Quid enim? confundit intentio- 1

nem precario rogantis, cum inten-
tione utriuſque contrahentis. Textus,
fateor, agit de rogante, ſed agit,
ſimul de utroque contrahente. Verba
enim: id actum videtur: reſpiciunt
utrumque contrahentem. Hinc etſi in
precario agatur de commodo acci-
pientis, agitur tamen ſimul de in-

Clktren 1

mn.
(l i N.
n hltr enol

demnitate dantis: quod & vel i in- ſunniitte

de patet, quod precarium ex com-
moditate non rogantis ſed dantis in

apud rogantem maneat, & à dante
pro ſua ſolius commoditate omni
momento revocari & roganti in-

vitiſſimo adimi poſſit; Ut ſi verum iin

Eexcutias, precarium magis in com-

moditatem dantis quam ccipienri⸗
cele-

WI
ſſtgrlnn,
inlginen
n tn
üſtteete
Ulirinntin
Aln E
nnctin,
his ani.
anie Ten
ſenn ſt
Grlan, fece
ſten
n Arrein
econnorrt
Nenſontce

Galſelir

gtonerend⸗
N tdun
ten, Ctcut
Hnoctueonn
Auni1r
lſenn.
onz ⸗
mc)enn
⸗

PARS IX. SECT. III. 337
celebretur. Etſi enim accipiens
ſolus interim utatur, non utitur
tamen, niſi quatenus danti com-
modum eſt beneficium apud alium
collo care, eique rei ſuæ cuſtodiam
commendare. Ex qua interiore
precarii natura videtur & illud fu-
ere, quod in precario accipiens
non præſtet niſi dolum &. culpam

latam. Etſi vel maxime largiar

(veluti Dn. Bergero id hac vice
concedere poſſum & largior) pre-
carium ſolius accipientis cauſa con-
trahi, non pugnat id tamen cum
natura omnium contractuum be-

neficorum, quæ vult officium ſu-

um nemini debere eſſe damnoſum.
l. 6I. H. 5. furt. quam etli Legislator
non expreſſerit claris verbis in d. I.
10. Expreſſit tamen tacite verbis id
actum videtur. Quin ſi nec in iis id
innuiſſet, ſciendum tamen eſt, Le-
gislarorem contentum eſſe eo,
quod id alibi explolſerir. 5§5. pen. .
F e

3;8 DE IIIRE VENTRIS

de L. Aquil. l. 26. ff. de legib. Deinde
in ultima parte viſorum verborum

confundit D. Bergerus commoda-
tum cum precario. Precario dan-

tis voluntas ulli tempori ex. gr.
quo vitulus adoleverit, non ad.

ſtringitur: cum in precario nullo
non temporis momento voluntas
dantis ſit ambulatoria. In commo-
dato, ſcio ſecus eſt: ſed hoc ha-
Genus nihil commune habet cum
precçario. Laxamentum temporis,
quod D. Bergerus in precario ſta-
tuit, nulla lege, credo, unquam
probabitur. Pugnat cum natura
recarii. Immo cum ejus forma

& eſſentia l. 12. pr. F. precar.
SECTIO IV.

Eleberrimus etiam Huberus
dodctiſſima diſpatatione Partem
Quartam noſtri hujus de Jure
Ventris tractatus voluit illuſtrare.
Cui

1NS
eiten
ſiimn uren!
(condn

thet hl

Mittoen

lertponee
Cnirte rl
Ei
twen kün
y lumt,

itn ,

HledNar⸗
mſe

Aumnl

sanßh
ten i,
ninnrtn
1nlötder

inl e

n enn
gſaiflg

aktat
ene
.

ell
unt
e
Moarbt,
enien,
elt, AN„

Mtei

hend hen
l h
ekln
e ikr an

eierwn
1 cun unn
n ein in
s

.

im Mhens
Werucee

PARS IX. SECT. IV. 339

Cui equidem alibi reſpondi, quo-
niam tamen iſta exemplaria nune
deficiunt, omniſque hæc concer-
tatio ex Sicilimentis meis novilli-
ma editione remota eſt, eandem
heic reponere alibique in poſterum
omittere, conlſultius duxi.
5§5. I. Quæritur autem an minor

curatorem bhabens abſque Caratoris jui

conſenſu obligetur? Negat Schutzius
comp. Lauterb. pag. 48. per l. 3. C. 4e
in integr. reſtit. junct. l. 6. f. de V. O.
Hiſce doctor olim meus Cl. Bockel-
mann. f. de pact. §. 17. addit I. 13. pr.
ff. de excuſat. l. 6. F. de curat. furioſ- l.
1. f. de minorib. I. 43. de O. & A. jundt.
l. 1. de cur. fur. l. 2. §. 1. de pollicitat.
Putavi ſemper huic ſententiæ omni-
no ſubſcribendum eſſe, eamque

.

j3uvari poſſe ea ratione, quod cu-

rator bonis detur. §. 5. I. de curatorib.
cum ſimilib. I. 8. C. de nupt. at obliga-

tio pertinet ad bona, eſtque in bo-

nis æque ac res quæcunque alia l. 49.

P 2 F de

340 DE JIIRE VENTRIS

f. de V. S. Cumque viderem viros

nonnullos doctiſſimos, quin &
magni nominis ]Ctos, in contrari-
um moveri, inductos maxime tex-
tuù in I. Puberes. 101. F. de V. O. ibi:
Puberes ſine curatoribus Juis poſſunt ex
ſtipulatu obligari: exiſtimavi, poſſe
iſtam legem commodiſſime accipi
de ſingulari uno alterove caſu;, id.

que collato iſtis argumento rs poſ-

ſunt, quod in viſis textus verbis Oc-
cufrit. Negari enim nequit illa:

poteſt: poſſe: poſſunt: & conſimilia,

creberrime in Jure noſtro ſpecialis
ſive ſingularis excepti caſus indices
eſſe, quam in rem mihi connota-
veram Il. 4. §. 3. negot. geſt. l. 4. §. .

F.· de uſucapion. l. 16. de quæſtion. jundk. 1

I. 18. V. I. eod. 1. 10. F. de juriſd. jund.
1. 77. de judic. l. 3. f. pro heredl.. . f..
de inſt. vel inſt. legat. jundt. §. 17.

T. de legat. I. 20. J. 2. J. 5. qui teſtam.

fac. poſſ. l. 79. §. 2. . de legat. 3. I. S. 3.
f. ad L. Cornel. de ſicar. l. 12. §. rek
— Publi-

Sulhlen
e
ei/, 7
ſurete
, i

llen

N
in .

3

PARS IN: SECT. IV. 341
Publican. in r. act. l. 10. C. de adt. emt.
II. §. 2. F. de His, qui notant. inf.l. 19.
JF. de uſufr. l. 13. §. 3. 1. 26. §. f. de ju-
rejurand. l. 13. §. 10. F. de ecuſat. tu-
tor. 1. 9. F. de leg. I. 1. 3. F. de rit.
nupt. J. 9. de adoptionib. S. 29. && ſeq.
I. de rer. diviſ. I. 38. in fin. F. de condidl.
indebit. ſundt. I. 47. eod. S. 5. I. de ſu-
ſpect. tutor. l. 19. ff. de ſervitulib. 9. §.
1. de R. D. l. 8. §. 1. de poſtul. jundt. l. I.
§. 8. d. t. J. 10. F. de tutel. juntt. I. 24.
F. de tutor. vel curat. dat. l. 6. . de
tranſadt. 2. F. 26. §. ſi vaſallus de beneficio.
G. 28. I. de legat. jundt. §. 27. eod. & pr.
I. de bonor. poſſeſſ. l. 2. ff. quis à quo ap-
pellet. l. 63. f. de furtis juntt. l. 13. §. p. f-

AQee his, qui not. infari. l. ult. F. ſi qua-

drup. pauper. feciſſ. dic. I. 9. ff. pro em-
tor. §. 4. I. de uſucapion. l. 9. in f. f
de jur. fiſc. I. 7. J. I. ff. quib. ex cauſ.
in poſj. eat. junct. l. 5O. pr. ff. de pecul. I.
I. f. de offc. proconſul. l. 6. F. de in int.
reſtitut. I. 7. S. I. F. de manumiſſ. vin-
gict. l, 3. juntt. l. 16. §. I. F. de rit. nupt.

342 DE IURE VENTRIS

Sed quis omnia loca huc facientia
eoacervari deſiderabit ? Suffecerit
ex jam adductis aut earundem qui-
buſdam ſaltim abunde conſtare,
conſuetam ſfingularis cujuſdam ca-
fus, ab regula alibi forte exſtante
excepti, notam eſſe, ſi viſa illa:
poteſt, poſſunt, poſſe, & c. textui ali-
cui infardta compareant. Et quid
adeo cauſi ſit cur non & in d. J.iof.
F. de V. O. ad conciliandum hunc
textum eum d. 7. 3, C. de in integr. re-
ſtit. eadem acceptio rS poſſunt adhi-
beri poſſit debeat? Maxime cum
Engularis unus alterve caſus noto-
rie compareat quibus puberes etiam
abſque curatoribus fuis contrahen-

tes obligentur efficaciter. Enarravi

in Aphoriſmis meis libr. 3, aphor. 97.
talium caſuum quinque, non equi-
dem hac mente quaſi Ctus in com-
pilatione d. I. 101. per = poſſunt ad

quinque illos junctim reſpexiſſet,

ſed quod potuerit reſpexiſſe ad
unum

MN

1
muon i
utſciſnn
ürarsi
iettgle

elune

lnn unp
Ennniön
mhatn
Krben
ee
Ein Un
Neniſü
I om
Urderis
Sckan
Clertin
Ingtäüf
nmn tne
Pnliri,
rn el
leſtng,
Ulen iz
tner

7

hne eln
kelttül
Gotenti
tent, Ucd
. 4
Uoninle
Clencun.

Ckekritan
. . 1 .
gi

Mrine en
ne alynon
cnntntn
Iter Dunm
lrzeheg

e Nanen.
Chuhan⸗ W

Therſid,
ſfene 4
nN

flketein

PARS HN. SECT. IV. 343

unum alterumve corum quinque
aut ſaltim tamen priorum quatuor
(quintus enim etſi exceptionem ha-
beat regulæ à me propolitæ, non
poteſt tamen notus fuiſſe )Cto in

J. 1I. 10r. utpote à Friderico Imp.

demum induckus) forte & alium ex-
tra hos: quapropter & ſupra part.
4. ſett. 1. §. 1II. addidi ſextum ſi loeu-
pletiores fntti, addito adhuc illo: Gc.

Sane quid credibilius quam unum

ſaltim alterumve horum caſuum
menti JCti in d. I. 101. obſervatum
fuiſſe, cum ait puberes ſine cura-
toribus ſuis obligari poſſe? poſte
id eſt certo uno alterove caſu poſ-
ſe. Quid certius quam caſibus abs me
memoratis puberes eth curatorum

ſuorum conlenſu deſtituantur, ta-
men obligari? Et tamen Celeber-

rimo atque Eruditiſſimo ]Cto Fra-
nequerano, Nobiliſſimo inquam D.
Hubero, hæcé opinio noſtra (veluti
diverſum ſentire duobus incolumi
P 4 licuit

444 DE IUIRE VENTRISs
licuit ſemper amicitia) omnino di-
diſplicuit digertationibus ad d. I. 101. f,.
de E. O. ubi ſub finem diſputationis
ſecunde & initium tertiæ quæ ha-
bet quatenus me tangunt, plene
heic adſcribam, ut unicuique ube-
rior dijudicandi pateat commodi-

tas, Ita autem amiciſſimus gratiſ-

fimusque noſter antagoniſta diſput.
2. ſub ſinem && diéput. 3. in princip. Qua
in re, inquit, gaudeo præter alios me con-
ſentientem habere Virum Excelhentißf-
mum & grande Themidos noſtræ decis D.
Alexandrum Arnoldum Pagenſtecher in
Academia Groningana Juris Antiſtitem
præclarum Tratlatus de Ventre Parte

Quanta Viſione prima, ubi ſimul monet

Vir Cl. turpiter ſe dediſſe quoſdam Criti-
cos, qui mira fiducia & ſagacitate ſuam
Jalutarem particulam NO N beic intru-
dere conantur qnte 2 POSS1νττ⅞. Quid
autem ipſe ſentiat Vir Eximius, quam
diverſimode alii bunc evitandum cenſeant
ſerupulum, ut explicemus, tertia & alti-
41 . ma

N

tbuet!
Eroeſeraun

mn

Uienintre.
nlups
yneaen
iinein

heluinne

ounire
,urtge
iteniſt

PARSIX. SECT. IV. 34 5
ma nos monet Exercitatio. Quanquam
in propoſita coutroverſiæ ſpecie quam hiſce
diſſertationibus enucleandam illuſtran-
dum ſuſcepimus, circa vim atque effectum
obligationis a Minoribus Curationis juri
ſubjectis, initæ, fidem dictis fuis & no-
Dris optime ſolus autoritate ſud vindicare
videbatur poſſe juris egregius auttor Mo-
deſtinus, baud tralatitiam tamen inpra=⸗
cedentibus operam dedimus quo ſententiam
peic traditam principiis Artis noſtræ ad-
prime congruam eſſe, nec magis certum
Apollinis quamiſtud Herennii reſponſum
vigeri conſtaret. Indicavims quoque pri-
dem Interpretes bene multos, Fidem ha-
bere noſtro Autctori recuſantes, vehemen-
ter eſſe impeditos, && ægre admodum ex
animo ſuo hunc expedire ſcrup ulum. Non-
nullos vidimus Eruditot Viros in, Av Xα—
eveylæs, huic malo mederi ſciviſe ſuasque
in partes critica ſagacitate, obtorto collo
& invita Themide Modeſtinum rapuiſſé.
caGH dunt præter hoſce aliſ⸗ lecunda fama pari-
que Juris ornati perilid interpretes, gut-

.

N
1 ir/

8 1,

Cͤtebe
N im.

346 DE IIRE VENTRIS
bus æ&ue quidem noſtræ diſplicet aſſertionis
veritas, at longe modeſtius & cautius ra-
tiones ſuas inſtituunt. Hi, dum ſartam
tectam conſervant Lectionem Florentinam,
aliis moti rationibus divortium faciunt à
Mogdeſtini receptd opinione, quas, ut an-
tea condixinns, hoc loco nos examinare
conſiderare oportet, noſtrasque cogita-

tiones placide, modeſte ſinceraque fide iis

opponere. Ios inter primas meritopar-
tes deferemus Viro Juris Conſultiſſimo,
quem noviſſime laudavimus; cujus huc re-
dit ſententia, quod ego percepi. Cenſet
nimirum Puberes tunc demum abſque Cu-
ratoribus obligari, quando è contradctu pe-
cunia in rem illorum verſa fuit, eogus
caſu qua locupletiores teneri: quorſum
ſacere putat verba Textus: obligari poſ-
ſunt; ſc. iſtis caſibus exquiſitis. Eimvero,
quod ad hanc attinet obſervationem, non
eſt quod negemus ſus noſtrum minime fa-
vere ſceleſtæ hominum avaritiæ & nimio
lucri ſtudio. Procul abſant Noſtri pro-
ſecto ab ed, quam Plautus tribuit ſui tem-
poris

MANl
tnlen

Ses .
gaflntip
Hra
umn iin
miltſech
Honulmu
iedv
Nnnän,
ſumurn
uenlnnn

ub rM
ie, Gan
u h
Eurrnnt
lam
n Aui
MMn Gin
Abt nich
nfitn

urhen

lunn
Eüntgthtr

AN
onhune

4 lngigt U

1 nl

Uin grl

ignn n
ulnmiht
uhiuniht

ſi, ,

1tui: auin
i
giftnbing,
Denmtamr
Ur ni/
ntn
Etititn

PARSIX. SECT. IV. 347
oris mortalibus, inſania „ Moſtellaris
Act. 3. ſe. 3. Lucri quicquid eſt, id do-
mum trahere oportet: Miſericordias jam
pabere haud hominem oportet. Zeſtan-

tur è contra regulis expreſſis, natura

gquum non eſſe cum injuria alterius de-
arimento luerum quærere, L. 206. d. K.
J. atque adeo naturali turpitudine labo-
rare avaritiam, nec minus illam in Civili
ſocietate noxiam eſſe ſtatuunt. Pulchré
panc eandem cecinit veritatem incompara-
bilis ille Euripidesz. Heracl. à pr. læNaα

8 „„ 2 2%N
mr' 1 187 ⁰°1 deααααι: O' r -

aS- wws ShXοαρο τιν ααα: O s,s *
xoN1 N .ν dvααενν, Lléhe "*⅓
àο α αα ονοναſHι⁰αορα Saægv, ku-
ri à dαr. Quæ Latine ſic reudert li-
ceat: Hinc animo pridem ſententia meo
ſedit, Alius erga proximos eſt vir juſtus
eerte ,„ Alius ad lucrum mentem habens
pronam Civium conſortio gravis, unice
rei ſtudet ſuzx. Quin ipſi Artis noſtræ
Conditores, pari cum Tagico gravitate,
rem ipſam habere dolum in ſe arbitran.
P 6 tur

348 DE JIIIRE VENTRIS

tur in l. 36. f. de V. O. ubi in commercio
civili contrahentium alter ſtudio fraudu-
lenti & nefarü lucri urget iniquam & ni-
mis duram conditionem alteri illatam è&
conventione reciproca. Neque mirum illo
eaſu predicari de re ipſa dolum, utpote
cum doli & machinationes pecuniæ &&
opum quærendarum gratia maxime genus
bumanum invaſerint. Scivit iſtud & ſcite
divitiarum auctori Pluto tribuit Ariſio-
phbancs., Plut. Teéτια.νnπναρ die o
iocka ne E'v wiανoαποι οαρ eh..

6
PS

gusv«: Jud, Plute, gratia, fraudes

arteſque TLurpes mortaliun: recepit Lenus. 11

Cujus exemplo quoque catus morum cen-
Sor Phœdrus aperte ſatis improbum &
indecorum perſtringit inhoneſti E& hagitioſi
lucri ſtudium, ac graphice peſſimum illud

en
vitium ſub Herculis perſona c&œleſti ſcili-

cet honore heati depingit ad hunc modum,
Fab. LXIX. Opes inviſe merito ſunt
Jorti viro: Quia dives arca veram lau-
dem intercipit. Cælo receptus propter vir.
utem Hercules, Cum gratulantes perſa-
lutaſſet .

uumnn

uleknt
Me ane
Arliuakn
luntrcam⸗
Vmner,

4

ſang,
n Guuli

llule
un ſnen
ele toone
r ec

ℳ
Wmatwne
. f
inemund

er e
ſaimmn,

ig,)

NI
Ar eu
lntt 4
en ifi,

Ne

—

PARS IX. SECT. IV. 349

lutaſet Deos, Veniente Pluto, qiti For-
tana eſt Elius, Avertit oculos: cauſam
quæſivit Pater. Odi, inquit, illum, qui
malis amicus eſt. Simulque objetto cuntta
corrumpit lucro. Quare qui hoc ao*νρo=
zxesdies dmore & opum lubidine furens id

S agit ut lædat alterum nec ſuum ciique tri-

buat, hbic doli mali infamiam non evitare
merito cenſetur. Dolum enim malum fa-
cere ſeribit Paulus, qui ex alieno daumno
luorum quærat, Li. ſ. pen. de Inſtit.
act. & ne gasdeat hoc elere & impro-
bitate ſua injuſtus poſſeſſor, perpetuo dan-
dum eſe adverſus illum aclionem in pœ=
nam & vindittam fraudis ab ipfo com-
miſſæ docet Gaius in l. 28. f. de Dol. mal.
Alienum itaque adpetere ſuumque exinde
patrimonium augere, quemadmodum na-
tura turpe, ſic æque Civili jure nefas ha-
betur, cum noxa & pœna Legis praſto fit.
Fauci reperiuntur & vulgo quibus placet
ſalubre prudentiſſimi Solonis monitum,
aos in ejus vita refert Plutarchus,
oc diſticho citat: Xoiαwαnντια Peige iy

P 7 X;

35H DE RIRE VENTRIS
Mev, a dineς ααν α Ou&ναρ αι.

Nlæursαραοαα Xe αν. Spernere opes

nollem, ſi fit poſſe ſio juſta; At nollem in-
juſtas: Illtio nam ſequitur. Rara mens
hos intelligit temperamentum» quod us
WMratio commendant, dum plerique pra-
vo afettu amentes magis confirmant Pin-
dari ſententiam ex hominum uſu & am-
bitione prava deſumptam, quam ſi recitat
Pyth. Ode 4 1ν☛π ας αNοα αα⁰
Xτυαο Kt 7*αναο. res 1 6oα,
Te*ναNοαν ννττο d 5 u,
Mens gaudet mortalium fere Iniuſtum bo-
no præponere lucrum, in certum cito dum
ruit exitium. Haæc à nobis poſita prin-
eipia cum veritati non minus quam æqui-
tati naturali conſentanca ſint, conſequens
eſt odium quo Jura proſequuntur iniqui
E quaæſiti ex aliena jactura lueri partici-
pes, peræque Minores ac Majores annis
adfirere. Nam ubi ex re venit obliga-
tio, quo colore poſſant onus O effectum
ejus ſubterfugere Minores , dum pupilſli;
qꝗquorum obligationi Lex totum aufert o⸗
ur.

N
1Sas
leeiſen
un ſri
Paſnifte
bumgi
ir
iſtie⸗
lui
ſeimg
itan
neti
ugun⸗
mitpl
ulpen
Ganggſir
in Alih⸗
uini gun
tini⸗ n
em iti
h ai
Bhung
fan
hun,

7

E

4

N
1 ſng
a/ utn
in kn
nn

giemuk,

rmiir

Hin witi
in uhs
ae!
nfttior⸗
Uctxdkin
uignn

ftum ui
Colmpi⸗
VAliu

r MAH

uln

6 Unmtti

rn aſn.
7

8

PARS IX. SECT. IV. 3 11
bur omnem poteſtatem, ex alieno locu-
pletati ſemper convenire poſſint, l.5. ff. de
Autor. Tut. juncta l. 46. d. O. &A.2 Ime
haæc ratio facere videtur, quo minus illa,
de qua nunc agitur, admittenda ſit inter-
pretatio. Cum enim certi & explorati
Juris ſit, ipſos Pupillos, quorum conditio
(Quod ad Eegis vigorem poteſtatemque
agendi) longe cedit Puberibus eorumque
Juris teneri ex alieno quod ſibi acquiſi-
verunt lucro; vix eſt ut ſana ratione fingi
queat Modeſtinum aut voluiſſe aut gwtnihe
illorum contemplatione in dubium vocare,
quod per ſe non poterut non liquidiſſimæ
Gevidentiſſimæ veritatis ac certitudinis
baberi. Accedit hiſee ipſa Modeſtini ra-
tiocinatio, qutæ ſi verum amamm, vel ſola
videri poteſt refellere iſtam reiponſionem.
Hic enim, ubi dicit Puberes ex ſtipulatu
obligari, quid aliud ſibi vult, quam ſo-
lidum O verum illos tenere obligationis
vinculum „ quam primum deliberato &G&
ſPolenni reſponſo coreditori interroganti filem
Juam adſtrinxerint, etiamſi nec Peammi
Z ata

372 DE MIRE VENTRIS
data ſit neque rei traditio intervenerit:
quo ceteroquin utroque caſu locupletiores
ex alieno exiſtimari Minores oportebat.
Verba Cti ergo cum neutram explicatio-
nem, ſeu de re ſive pecunia è contradu

Minori data, ferant, nullatenus nobis
licebit, quod pace antea laudati && diſ-

Nentientis Viri Eruditiſſimi dixerim, illam
heic recipere interpretationem anguſtam
E&ο ad certos caſus præciſe limitatam.

Hæc D. Huber. Nunc vide ſis quæ

dixi part. 4. ſect. I. J. II. upr. Apho-
riimis autem meis ut eos adduxi
collatis, patet, ſex minimum caſus

à regula propoſita me excepiſſe:

quin & ſeptimum ſub illo: &c. in-
tellexi: cum (cil. ex re actio venit,

de quo eſt textus in l. 46. f. de O. G
A. Sed quoniam hunc diſertenon

exprefli, hinc nec eundem urgebo:
quin & omittam quæ occaſione
Auth. Sacramenta puberum. C. ſi adverſ.
vendit. pro caſu quinto adduxi, quia,

. ... . 6
ut jam dixi, non pertinent hæc ad

intel-

Avn
cne wo in
H

. an 4
1 oho

VVII

Holin iun.
glecleet
Aung en.
rinn 5lt
epeuigee dtrahunt confentu. Et tamen ma-
, ulne.

Ute luun!
ittfonnag

tcß N

Morace

Ir lanit
eAorenit,
Nöſetene
fen tde

, clun

PARS IX. SECTIO HV. 313
intellectum legis 10 1. ff. de V. O. etfſi
optime pro limitanda regula, quæ
vult, puberes regulariter non ob-
ligari cum abſque curatorum con-

nebunt non pauca alia dictis Apho-

riſinis tractatuque de Vemrzie jure

meis clare expreſſa: inter quæ in
aphoriſmis meis, ad quos in dicto
tractatu meo de Ventris jure expreſſe
ut vides provocavi, primum locum
aſſignavi Nuptiis, adducta I. 8 C. de

nupt. ita ut minor pubes nuptias

etiam inſcio invitoque curatore ju-
ſtas contrahere valeat. 1. 20. ff. de
R. N. Cchjus ſingularitatis rationem
uærO in matrimonii, reipublicæ in-
quam ſeminarii, favorabiliſſima in-
dole. Secundam exceptionem pro-
duxi ex l. 9. H. 2. S l. 37. §. I. ff. de
minotib. ut ſeil., minor propter do-
lIum aut maleficium etiam oblige-
tur,, etſi ille dolus in contractum
duntaxat inciderit: neque ab hoc
effate

374 DE IRE VENTRISs AI
effato generali leges aut allegatæ uſe auli
aut aliæ Stipulationem ullibi excipi- mumune
unt, ergo nec nos exczhiernus n⸗

d. l. 9. ibi: vel alias in contrattu. jundi. g
1. 8. F. de Publ. in rem att. §. 3. I. de Vu’g. mah
maxime cum ratio in d. l. 37. in fin. afimde
adducta, eadem ſit & intuitu Stipu- manmn
lationis. Tertio limitavi regulam, nſeale!
ut puberes ſine curatoribus fuis nſat
contrahentes, etſi non obligentur 3
reſpectu ſui, obligentur tamen re. jmm ain
ſpectu tertii. Addito: vide lib. I. (Anmuf
aphor. 86. ubi dixeram pupillum ngicti
minoremque obligatum cenferiha- unitt
Genus, ut obligatio eorundem ha- rin
Genus de jure agnoſcatur quatenus , en
tertius aliquis pro tali obligatione
fidejubet aut pignus conſtituit ꝗ. 7 lclirt⸗
I. quid. mod. oblig. toll. l. 27. f. de . O. n N
I. 25. §. I. F. quand. dics legat. ced. ut
hæc pupilli minoriſque conventio gig el
nulla ſit intuitu pupilli minoriſque ullltt
& tamen eadem valida exiſtat e. ſent
ſpe ctu fidejuſſoris aut hypothecam chi
pignuſ.

—

NNI

er i,
wereſtnn
Gnamtt;
tonn ,lgi
ſtimint
lntming
lnula
lnntiie
lgentne
a G
ina in
Pun ett
Vennnent

Cotudte⸗
nfen
GhA
e went

PARS IX. SECT. IV. 3 5
pignuſve conſtitnentis extranei:
quemadmodum & alibi in Jjure uſu
venit, ut una eademque numero
res diverſo reſpectu nulla & valida
cenſentur, veluti cum quis contra
Legem Æliam Sentiam in fraudem
creditorum manumittit, eſt ea ma-
numiſſio nulla reſpectu credito-
rum pr. I. quibus ex cauſ. manum. noxꝝ
lic. jundt. l. 6. C. de paltis & I 5. de LL-
eſt tamen eadem iterum valida re-
ſpeëtu manumittentis, cum hoc ef-
fectu ut ſi creditores forte juri ſuo
renuncient manumiſſionique factæ
aecquieſcant, manumiſſio liberta-
tem; ingratiis manumiſloris, ſecum
trahat l. 7. f. qui & à quib. manumiſſ.
l. 5. C. de ſerv. pign. dat. I. 4. C. de rev.
don. arg. l. 25. pr. j. de adopt. I. 3 0. C. de
tranſatt. Simile eſt inteſtamento in-
efficioſo quod in ceteris validum,
intuitu tamen dandæ querelæ inof-
ſicioſi taſtamenti eſt nullum. pr. I.
de inof. teſtam. I. 15. §. 2. 1.28. eod. cen⸗

1

356 DE IRE VENTRIS
ſimiliter etſi minoris obligatio hu-
jus reſpectu nulla ſit, eétiam jure Ne- in
turæ (enimvéro vVoluntas ſola non 6
operatur obligationem ne quidem
naturalem, quando deeſt: Facultas:
at hæc minori curatorem habenti
omnis circa bona ademta eſt, trans-
lata in Curatorem) eſt tamen va- lſ
lide ſubſiſtens reſpetu fidejubentis Wendi
aut oppignorantis extranei: Ergo Qummre
horum reſpectu obligari pubes ſi- uon
ne curatore ſuo valide poteſt. Ra- le
tio autem hujus ſingularis exce- ( and
ptionis in eo Ata eſt, quod fidejuſ- iuſhk
ſor ille aut oppignorans tertius: ob- Niirni
ligandi ſe & voluntate & facultate uée an
præditus ſit, ut nil æquius videri Rüutrurf
queat quam huic voluntati potenti Ihmnſh
fuündamentum quod ut acceſſorio in enete
deeſſe videbatur ſubſternere, obli- mnmni
gationem inquam principalem fi- mn
dejuſſoriæ & pignoratitiæ cen ac-
ceſſoriis. Quartam dictæ regulæz
exceptionem ibidem (3. aphor. 97.)
addidi

PARS IX. SECT. IV. 3 7
addidi cum (c. minor conditionem
fuam facit meliorem. arg. pr. I. de
aundtor. tutor. l. 108. J. 4. de leg. I. l. I. pr.
tonen e, k. 5. pr. fj. de auctor. tutor. Et quo-
nst niam d. lior. 3. aphor. 97. (ad hunc
unmenk enim ſoôlum in dicto tractatu de Ju-
end re ventris Lectorem remiſi) nujlas
Dtum alias Juris Juſtinianei limitationes
Kfüperaddidi, ſfimus dictis quatuor
& nunc contenti, ſubque illa quar-
ta comprehendamus & illas, quan-
do ſcil. locupletiores minores ſunt
factli, & quando actio ex re venit,
uti ſane ſub iſta hæ commode com-
prehendi poſſint. Mittamus etiam
illud &c. quod dicto tractatu ce-
Mufi teris adnexum vides, mittamus ad-
uti eo & illa quæ ſub ejusdem laxo am-
e bitu comprehenſa dici poſſent,
eneed mittamus & ſententiam horum qui
ienet minorem absque curatore contra-
L: hentem naturaliter ſaltim obligari
E ſtatuunt, oum naturali obligationi

Ser len
SS 4 . — 11 er
Atren, defectus facultatis minori ſeil. per
dl e acge⸗

3598 DE IURE VENTRIS

acceptionem curateris ademtæ, ut
monui, omnino refragetur: mit-
tamus & ſententiam eorum qui in
obligationibus facti omnibuſque in
genere perſonalibus minores ſine
curatoris conſenſu obligari cre-
dunt, cum his natura obligationis
quæ æque in perſonalibus iisque
quæ ad faciendum obſtringunt, at-
que in aliis bonorum (in quæ cura-
tor vim & poteſtatem ſolus habet)

pars eſt, l. 23. l. 49. V. S. obluctetur.

Et tamen his omnibus liberaliter
ſepoſitis manent tamen clariſſime
expreſſi quatuor illi ſingulares ca-
ſus, quibus ſane minores abſque cu-

ratoribus ſuis obligari poſſunt, &

quidem ex ſtipulatu. Sume enim
primum caſum. Finge Titium Ca-
jamque minorennes ponſalia con-
traxiſſe. Scio poſſe id nunc fieri
ſolo conſenſu, l. 4. f. de Sponſal. po-
teſt tamen & idem à volentibus ſti-
pulando fieri, æque atque apud ve-
teres

A9

lufi⸗
Iulgluſt
iieeun
4

Hubi .
Cmegonn
nlinge

Vimault
Idlanme
ugn ite
Unn Klle, ha
iutpr
inl iuni
habflii,
aklantli,
mimaeln
(Eritne
leei,

lnh

UI PARSIN. SECT. IVU. g9

n teres l. 2. F. dict, tit. qui mos nullibi
en cu abrogatus ſit Jure Juſtinianeo
ioni noviori, & ſecundum idemn jus eo-
u ini dem uti licebit. l.32. in fin. C.de appel-
in, lat. Quæro ergo, an non verum fſit,
e Titium Cajamque ſtipulatione in-
Wni terpoſita nuptias ſibi futuras appro-
aſiulig mittentes, ex ſtipulatu obligari 2
mihies Quis id negare auſit, cui ſana ſtat
Uunfneen ratio? Eadem ratio eſt caſus ſecun-
Meriit di. Finge ſtipulatum te eſſe à mi-
WE nore equum, finge eundem dolo
möks minoris periiſſe: ecce & hic obli-
umti gatur minor ex ſtipulatu l. 9. §. 2. ibi:
Ulyund in contratt. f. de minorib. etſi enim non
Woien immediate ex ſtipulatione obligatio
ym d naſcatur, fluit tamen ex eadem me-
Mue im diate, mediante dolo. Sive, non ob-
GNIume ligatur confeſtim ex ſtipulatu: ob-
uunmi ligari tamen ex ſtipulatu poteſt, dolo ſci-
mt Iicet ſucceſſu temporis accedente.
dM l. 101. f-. de O. O. Clariſſime id autem
enhue apparet calu tertio, veluti ſi ex. gr.
ente Titium ſtipulando interrogem an
1 pro

3609 DE IIIRE VENTRIS r

pro minore cui mutuum dederam m ahhin-
fidejubeat? Ttio hoc promittente, tnimn pn
obligatur minor ex ſtipulatu, non lri in
equidemi in ſuum ſed fidejuſſoris de- ia (unh
trimentum l. 127. f. de V. O. add. 5.3. ſe tlte l
I. quib. mod. obligat. tolſ. Nec aliter inmalin
res ſe habet calu quarto, cum ſcil. un bun
minores conditionem ſuam melio. mM ir an
rem fecerunt atque locupletiores ſaihgin-
ſunt facti, nempe ut & hoc caſu ex üſmum
ſtipulatione non quidem obligen. lrluntial
tur ſed tamen obligari poſſint, ut ſunt Anan
verba d. l. I0O1. ff. de V. O. Poſſint me- ktimn llmn
diate: poſſint (ut verbis legum u- llitt ud
tar) per conſequentias. I. I. pr. F. de au- ſeittnr
Ror. tutor. Qui ipſe textus monſtrat ii tale
& hoc caſu ex ſtipulatu eſſe actionem cel ein
contra talem minorem locupleta: Hum
tum, veluti & idem docet, l. 5. pr. ſ. ii
eod. Ex quibus omnibus nunc evi Aleſ
dentiſſime patet, non percepiſſe biu⸗
mentem meam D. Huberum, dum n 14

explicationem meam rs” poſſunt re- Wd deu

Ee
Ktringit ad caſum quartum, que mi- 1 ſe u

nores

PARS IX. SECT. IV. 361

quin primum locum aſſignavi Nu-
u ptiis. Cur id diſſimulavit vir Cla-
ſene, iſſi 2 . 1 ., h: .
riſlimus? Quin largiamur hac vi-

4 Sh ce (ne & de reliquis porro dica-
els mus) viro amiciſſimo, de ſolo quar-
umn en to caſu me locutum fuiſſe (quod

non feci) adque eum ſolum me =
poſſunt dictæ legis 10 1. de V. O. geſtrin-
xiſſe (nemo autem non videt me

Lex & Ratio. Utrumque eſt in 4.
l. I. & 4. l. 5. ff. de autt. tut. Ex Re-
ſeripto Divi Pii datur tum actio: er-
go civilis: at quæ? ex Stipulatu.
Gclelinen d. I. 1. d. ?. 5. etſi enim in d. l. 5. ha-
Wnlenie beas naturaliten, id tamen in Jure
ninIN noſtro ſæpe eſt idem quod rei ve-
Umbunmen ritate inſpetta l. 3. J. 19. S) lan. l. 49.
mIO YWlut. . 30. C. de j. dot. poteſt tamen
& de obligatione naturali in d. I. 5.
iI explicari, ſed tum de obligatione
umm Raturali mixta, uepote quæ Divi
ns C ij

idem ad compluſculos alios exten-
diſſe) ſtat pro me tamen adhuc &

nores locupletiores effecti ſunt:

362 DE IIIRE VEN TRIS
Pii reſcripto firmata eſt. Neque

obſtant ea quæ Eruditiſſimus Cen-
ſor noſter nobis amice opponit:
qualia vides duo: Prius depromit
ab eo quod abſonum ſit; Ctum
in d. I. 101. propoſuiſſe caſum qui
dubio omni careat, quin & amni-

um Philoſlophorum, immo & Poë-
tarum etiam Græcorum, con-

ſenſu apertifſime agnoſeatur: quis

enim de eo dubitet, minorem lo-
cupleriorem factum, quatenus lo-
cupletior factus eſt, teneri? Ve.
rum heœæc etſi magna ſpecie ſeſe
oſtentant, tamen, ut illa apud Phæ-
drum, quod pace amiciſſimi viri
dixerim, cerebrum non habent.

Quid enim ? Jus civile collectum

eft ex præceptis Juris Naturæ &

tamus? an non plurima, aut;, ut
mollius loquar, magna Jüris civi
lis ꝓars Continet talia quæ Jure Na-
turæ & CGentium, quin & apud
ii Phila⸗

Ml
ſtu⸗

ſtutmint
Gun orent
lun cenil
ſulaore
elnrere
olul gon

wwimmkom
mürm:
Ai tn
kürf N
lie l
Etimn er
Efuo
nt
ini oppe

.
Gentium &ult. I. de J. G. quid pu- Cu

1 Cenin
nftt,i
18 e N
ſen

ne

5

6 Anlce
ilketing,
nr unen
nmzinmo A
adrln,g
tigbolenr,
Het,niotn
SS
e,mei:.
Uign ſecd e
dltlgtneu
G ndlini
Un ütet
Cfie lcdumſ
rsnne
,Gant
Mnim,ut
Npni
Miefetke
ſbn
UN

PARSIX. SECT. IV. 36:

Philoſophos Poëtasque certa atque
indubitata ſunt? Tolle hæc, hæc
inquam quæ extra Corpus Juris Ju-
ſtinianei certiſſima ſunt, ex dicto
Juris Corpore: at quanta tum ſtra-
ges edetur per legum omne genus!
Quid erit laudatiſſimum illud Juris

corpus aliud quam imbelle inaniiſ-

que oppletum ſceleton, monſtrum
immo horrendum, informe, cui
lumen ademtum: Adeo non mul-
tum ſed aliquid duntaxat eſt quod

Jus civile Juri Naturæ Gentiumque ad-

didit: l. 6, f. de Juſt. & ur. Hæc
eadem autem lex præbet & alte-
rum quod reponi poſſit debeatque

D. Hubero ad viſam Ejuſdem ratio-

nem nobis oppoſitam priorem:
Enimvero cum Jus Civile Juribus
Naturæ & Gentium non raro ali-
quid detrahat, d. I. 6. conſequenter
ea quæ Jure Naturæ Gentiumve
apud Philoſophos etiam Poëtasque
certiſſima ſunt, ſecundum Jus Ci-
LQ2 vie

364 DFE MIRE VENTRIS

vile detrahens, aliquando incer-

tiſſima quin & exprefſe reprobata
ſint, magna profecto ratio eſt quæ
ICtum moveat docere, Juris ali-
uod Naturæ Gentiumve dictamen
Philoſophis Poëtisque probatum,
Jure etiam Civili probari. Quæſo
te, pacta ſeria ſed à nomine & cau-
ſa nuda, jurejurando maxime fir-
mata, quis illorum negat vi obli-
gandi, vinculo inquam necéſſita-
tis præſtandi promiſſa, carere? at
id negatur in foro Romano. Fe-
mina intercedens obligatur utique
Jure Naturæ & Gentium: at hanc
ôbligationem in totum reprobavit
JIus Civile. Sed longum eſt omnia
ea exempla heic cumulare: inte-
rim certum eſt in genere quæſtionum de
bono & æquo plærumque ſub autoritate
Juris ſcientiæ pernitioſe errari, ut ait
C. in I. 91. §. 3. de V. O. Taceo;
non uſque ades expeditum eſſe quo-
8d, pupillum minolemve ſub tutela curave
. exiſten·

edamrl
eriſmnu
lin.
Alletnel

glkhen

ſelnt Ne
hlos i
timgin
igelti⸗

ttn In

lunet

iuenet
ödeuie

W Gu

Cntru
ubgne
Eetil n

net

Pln bee
roll
CCuten

antn Une
daſh

WIE
intief
Preſe encer
oninigr
Net, it
tnfelidim
ete ndnn,
oüri
Aronined
iomundet
begt id
“
Nl anrir
ENumm k.
ellernnige
Aronm,zhir
linthtunt
Uunelone
Urlrer ie
ungan
NePemn
Smnn, 1ii
0 Ne
Amcefr.
Prcknn

PARS IX. SECT. IV. 36 5

exiſfentes, illud notiflimum alibique

certiſſimum: Neminem debere ex alie-
no lodupletari. D. Huberi diſputatio
adductaque loca hoc in genere pro
regula haberi docent: ſed non de-
ſcendunt hæc ad hypothelin, ad
pupillos inquam minoreſque ſpe-
ciatim, qui tutorum cu atorumque
vi, poteſtati, auctoritati, conſenſui,
ſubſlunt. Sane dubium non leve in
hoc ſitum eſt: ſi enim omnis facul-
ras circa contradtus pupillis mino-
ribusque ademta, omniſque in tu-

tores curatorelque lege, quin &

conſenſlu minorum, collata eſt:
quæſo quomodo ulla ratione (di-
Xerit quis) minor ſe obligare vale-
at? Quam enim facultatem habere
ofſit, facultate omni privatus?
Sane nubeculam hanc dum diſpel-
lit ]Ctus d. L. 101. nihil inſubide pro-
fecto feciſſe dicendus eſt. Sed de-
ſcendamus nunc ad poſterius illud
alterum quo D. Huberus explicati-
Q3 onem

366 DE IIRE VENTRIS

onem noſtram enervare molitus

eſt. Hoc depromit ex verbis tex-

tus: ex ſtipulatu. Ergo non, ex re.
Conſequenter ettam antequam rei
translatione locupletiores facti dici
poſſint, minores obligabuntur. Fa-
teor, haberet hoc argumentum ali-
quod ponduſculum, ſi particula: Ex:
perpetuo Cauſam notaret immedia-
tam ſive proximam: At cum eadem
aliquando & cauſæ remotioris at-
que mediatæ index ſit l. I. 9. 2. ff. de
incend. ruin. naufrag. l. ult. C. de error.
advocator. l. un. f. de cond. ex lege I. 15.
§. 5. de damn. inf. conf. l. 1i30. de V.. vid.
Brunneman. ad l. 8&5. f. de her. inſtit.
cur contra analogiam Juris illud:
ex: in d. l. ror. d. V. O. reſtringere
geſtis ad cauſam proximam atque
immediatam? Maxime cum non
dicatur inibi, puberes ex ſtipulatu
obligari, confeſtim puta: ſed obli-
gari poſe, tempore ſuccedente fſci-
licet, pubere exinde locupletato.
Ana-

rn

ltin
o K
welu
nn

leheene
fe ennl
Aan eitl
weoten
Piien

Erlaun

ſtiictende
Conckar
wignt
Norcunans
i ueten
lhſe l
Nöhregkan

Penmn
Uihliire
itle e
Utteregen
it nugin

PFP ARS IX. SECT. IV. 367
Analogiam aukem Juris velle-in d.
I. 101. ſtipulationem non de cauſa
immediata, ſed mediatvremota in-
uam, intelligiexs ſupra principio
etuen memoratis abunde liquet „quibus
– nunc hoc addo, in l. 3. C. de in integt.
AImenmd „eſtitut. minor. caſum quo minor con-
tractum petita in integrum réſtitu-
tione reſcindere neceſſe habet, op-
Atntiti oni alteri caſui quo id neceſlſe non
liut habet, ſed quo minor contrahens ei
e, aimilis eſt cui bonis à prætore inter-
n dictum eſt dato eidem curatore. Re .
N ſtitutioni dicitur locus eſſe cum im-
lrin nor curatoris (quem habet) con-
ſenlſu accedente çontraxit: ergo

Erle cum absque eodem contrahit, hoe
rI reſtitutionis auxilio carebit utpote
ninm i, ipfe jaüre tutus non ſecus atque ſi

men cui bonis interdictam eſt à Prætoré
tbelluun curatore date qui itidem nulliter
u contrahens ipſojure absque Præto-
uimtt, ris reſtitutorio auxilio tutus eſt, 1.6.
Elaeuan f., de V. O. Hæc ergo duo, tum Op-
4 Q4 poſitio

368 Dä JIIRE VENTRIS

in integrum neceſſaria eſt, facta ca-

ſui quo eadem ceſſat: tum hujus
comparatio cum prodigo cui bonis

interdictum eſt per Prætorem cu-
ratore dato d. l. 6, quod idem eſt
in minore curatorem habente I. 1.
S. 3. de minor. hæc, dicere volebam,

conjuncta, ſatis declarant mentem

Legislatoris in d.J. 32. minorem Iſci-
licet cüratoris conſenſu non adhi-
bito contrahentem, nihil agere ſive
non obligari, ut eſt in d.l. 6. Ut tur-
bare quemquam non debeat quod
in d. l. 3. legatur: contractam ſervari
uon oportet. Qum conſtet, uon opor-
tere Jus Civile calumniari neque verba
captare ſed qua mente quid diceretur, ani-
madvertere convenire. I. penult. ff. ad ex-
hibend. Mens autem Juris Civilis
in d. I. 3. ex dictis illis duobus con-
junctis ſatis abundeque patelcit.
Tanto magis quod & alibi ea quæ

ipſo jure nulla ſunt, dicantur non ſer.

vari:

poſitio inquam caſus quo reſtitutio

ſikibin
Hmenuefin
rü nl

eleketn

(Ant

Plegjn
alnk
liinilz,
It l!
lzzufe
Edlircir
kutemgre
Mnnilne

e

iS
a PARSINX. SECT. IV. 369
Arichiin vari: quemadmodum pacta turpia
elet⸗ “ nullius momenti funt l. 26. l. 123. ff.
wtggain de V. O. I. 185. F. de R.. & tamen di-
renm cuntur non ſervari l. 27. J. 4. ff. de
pasct. non ſervari per Legem ſcil. ve-
luti & illa quæ ipſo ſtatim jure nul-
Ia ſunt, dicuntur per legem eſcindi l.y.
g. 2 F. qui & à quib. manumiſſ. Præter
n hanc nunc vilam, eſt & alia præſto
Juris analogia ſui ubique ſimilis.
1a Vicde I. 15. F- de ctrator. furioſor. l. 9. .
4. l. J. §. 1. 5§ 2. 1. 3f. F. de jurejurand.-
“ jundt. 1. 1. §. 3. 4e minotib. l. 9. G& ſeqq.
enti Fr. de inſtitor. act. 1. 3. J. 2. F. ad 5C. Ma-
inſn Cedon. l. II. §. ult. F. de minorib. l. 3. ff. d.
uitagr novationib. l. 25.'de fidejuſſoril 1.2.
C. gui legit. perſon. ſtandl. 1. 3. 4. C. de
Unumn autorit. præſtand. I. 10. C. de appellat.
uiſae jundt. 1.3. §. 11. F. de pecul. & ubique d.
erniH LZ. 1. F. 3. F. de min. Ex quibus aliis-
Gis que & uſus diverſi practici;, ſenten-
Gr tiæ noſtræ apparebunt, ut exiſti⸗
AAam mandum miniméè ſit, non efſe niſi
mumh unicum illum quem D. Huberusin-

D dicat

37 o DE IIRE VENTRIS

dicat & nos alias proponere ſole-
mus arg. pr. I. de perpet. & temporalib.
abtionib. !. 35. F. de O. & A. I. f. Cde in-
Zegr. reſtit. S. 5. ihi: Prætor. I. de hered.
qual. & differ. ſcilicet, ut minor abs-
que curatore ſuo contrahens ſe-
cundum noſtram, communem, fo-
roque receptam ſententiam, non
neceſſe habeat intra quadriennium,
Jure ff. & Inſtitutionum, intra an-
num) reſtitutionem in integrum,
contra contractum à ſe initum pe-
tere, ſed intra triginta annos re-
medio nullitatis aut actione alia
ſibi integra relicta jus ſuum perſe-
qui, quin & poſt annos illos & intra
os ſi poſſideat, exceptione perpe-
zua ſe tueri. Qui fämilesque uſus

Ult bun
rsſolcton
eslernn
e nut
Drlemuunt
Urrkurtt
r, Al
R 4

2

Netinnhter
te ſiſ
Me Mn
hnmnins
rannnezn
Wwiftim n

practici jubent ut à ſententia noſtra
in theorica veritate apprime, ſi quæ
unquam, fundata, non diſcedamus,
quin ut, ſi forte reſponſio noſtra ad
apparenter ſive prætenſe obſtan-

tem l. 107, de F, O. alicui placere
D . nolit,

feuſchunn
lalthrin
ir ht n
lfranine
upe

lellezu

W

Mohtanti⸗

Gelfn
hunliie
ltaunm
1n contnben;

Rummen:

tbunnim,
nncutienn
nunm imn
eniin
n kkünme
tiimman

Pin dor A

Miuunſen
nnznduun
Nththrſene⸗
llrlecell⸗
Ulememavoh
terirne
Nonditunmg
olonteit
õ
ſutn

. 4

NI

PARS IX. 8ECTL. IV. 371
nolit, is tum ex aliis commaniter,
noôtis ſolationem aliam ſibi eligat.
Tales Feltmannus loco in Aphoril-
mis meis adducto habet quinque.
Bockelmannus loco ſupra adducto
habet has: vel lex, ait, (l. 1olde V. O.)
ad perſonalia:, Vel ad obligationem ineſſ
cucem, vel ad Jus vetus referenda eique
per l. 3. C. de in integr. reſtit. derogatum

eſſe dicendum eſt. Gritici dele ctantur
ntidem ſuis ſpeculationibus. Si ex-⸗
plicatione mea ſupra data deberem

carere (cujus rationem uſque ad-
huc nullam video) eligerem ex
Feltmannianis quinque illis, quate-
nus cum mea noôn concordant, ma=

xime tertiam, ut curatores ſui intelli-

gantur non re ipſa ſed juris deſtinatio-
ne tales, ut tum d.l. 101. explicanda
Gt côllatione inſtituta cum d. l.3. C.

de in int. reſtit. ut verba dictæ legis

101. ſine curatoribus ſuis; Gynongymiee

explicentur in d. E. 3. per hujus ver-
ba: ſine curatore conſtituti. Ut vox:
1 6 conſti⸗

372 DE IURE VENTRIS
conſtituti: ex d. I. 3. trahenda ſit ad d.
l. 101. ibi intelligenda poſt & ſuis.
vid. l. 26. & l. 28. de legib. jundl. 8.pen.
I. de L. Aquil. inviti enim adoleſcen-
tes curatorem non accipiunt gY.2.l.
de curator. d.l.3. Quemadmodum non
eſt novum leges priores explicari

ex poſterioribus l. non eſt novum ff. de

Legib. Cujus iterum argumento,

juncta l. ult. ff. de conſtitut. princ. ex
Bockelmannianis reſponſionibus

ræferrem itidem tertiam, ita ut
lure novo Codicis ſecus eſſet quo-
ad obligationes Dandi atque Facto-
rum prægnantium quæ cauſam bo-
norum continent. Si corruptiones
(correctiones, ſcribere debebam)

legum amarem, arrideret mihi ea,

ꝗqua pro obligari reponeretur obliga-
7e, de quo vide Nobiliſſ. nobisque

amiciſſimum D. Noodtium: lib. I.

probabil. cap. 4. in fin. ubi conferun-

tur 1. 2. J. p. de reb. eredit. l. 9. de aut.

Iutor. item l.14. de oblig. Gact. De-
2 nique

iſe i
onetunt

Srhrn
Uisglient
(a Lant
IlAl en
efnie ie
luilſcn
Iimnbodr
Cutlro/
Gat
ſuhalnen
unos ain
Ueut,
Uingtan⸗
Llattien
imeſtren,
el
Minngl
le I
rhiiii
ulkennie

ulen

E

Ptnnenute 4
li N

eele l

ninnle 4“
anicfun ,

Ndnohme
Ntzepi

ve nn
enn õf
tuin n⸗

i Nalrin
E, 1

ſ dnce EN

lme it

nectet-

Ganmnun
ber kin
nii e

unmmti,
tülen nie

Moctir,kn
Gintn
1guu.

—–

PARS INX. SECT. IV. 37;

Al nique (ut aliorum objectiunculas

viatorie tranſeamus) ad I. 43. de O.
& A. reſpondeo, loqui de minori-
bus qui curatoribus carent. arg. d.
§. 2. I. de curat. in pr. jundk. l. 3 & ſ..
de Legib. idemque innuere illa ſuæ
poteſtatis: ibidem verbo: paterfami-
la ſubjecta, ne bis idem dicatur.
Vinn. de pattis c. 14. n. Iy. Alii obji-
ciunt !. 2. Cod. ſi tut. vel cur. interven.
ſed ad quam tu tene ſis, illud ibi-=
dem occurrens etiam, reſpicere ad
minores qui curatoribus carent.
IUIt ſenſus ſit: non tantum reſtitui
minores ſi curatoribus careant, ſed

& ſi eos habeant, immo & ſi hi vel

maxime præſentes ſint. Denique
ſunt adhuc qui obmoveant argu-
mentum ex l.3. F. de Obl. & act. juntt.

1.8. C. de nupt. quod ſcilicet curator

detur bonis J. 1I. 8, ergo nec obliga-
tionibus „cum hæ ad bona non per-

tineant nec cum iis quicquam com-
mune habeant 4. I. 3. Verum hoe

C2E poſte-

374 DE JURE VENTRIS
poſterius in hac lege3. nominve-
nitur, ſed hoc tantum, quod obli-
gatio non conferat ullum jis in re.
At jus in re non exhaurit omnia
bona: eſt horum ſaltem cura por-
tio. Ad bona autem in genere obli-
gationes pertinere ut ſpeciem par-
temve bonorum;, manifeſte expri-
mit JCtus in l. 49. f. de V. . Unde
nunc argumentum inverto. Si cu-
ratori datur facultas circa bona mi.-
noris, ſequitur eandem æque dari
quoad obligationes minoris. At.
qui verum eſt prius. Ergo & po-
ſterius. Probatur conſequentia ma-
joris ex d. 149. Minor: en

PARS DECIMA.

SECTIO I.

Ravis etiam controverfia elt,
an Matrimonii vineculum ma-
ritus ſolvere poſſit ſi no ve nuptam
uxorem ſuam ex alio ventrem ge-
rerxreé

S

mte ee
hposſeno,
m n
r eununkeot
EWenn
nennh,
igliunene
Aaendren
clt NR1
(üm e
Iniknn
el etd
ritn,
Metnicgte
alumne
Ioiizuon
ririm
uc u

. 46 tu nne
ſun gni
Unn
l
Em

NHE PARS X, SECT. I. 375
DI rere deprehenderit? Cum affirman-
I tibus ſentio, ſed non per omnia
Niſin ipſorum argumenta, quæ ſingula
i mea non fecerim.
Nene 1. Quid enim ponderis ineſſet iſti
tnimnig argumentulo, quo errorem circa
entffeteng virginitatem Circa ſubſtantialia (at
nnſeee talem errorem matrimonio obſtare
N1[econſtat c. 26. x. de ſponſalib.) eſſe de-
en cidunt. Quæſo enim an cum vidua
detue non eſt juſtum matrimonium? Im-
tnn W¶mo eſt: eſt & cum meretrice nunc
ni⸗ R Pnitente, adeo ut ſi qui publicas
iu Ioe meretrices de lupanari extraxerint
ki e eaſtitratemque nunc ſpondentes du-
ugl xerint in uxores, hoc inter opera
charitatis non minimum ſit ad re-
h. miſſionem profecturum peccato-
rum ſecundum c. inter opera X. de ſpon-
ſal. & matrimon. Neque impedit,
quod virginitas rupta vitium infe-
mumet4 rat corpori, adeoque in materiali
Gialm & ſubſtantiali. Enimvero, non
unume⸗ omnes Gorpoxis affectiones ad cor-

Afemnen e pPporis

376 DE IIIRE VENTRIS

poris ſubſtantiam, nedum ad ma-
trimonii ſubſtantiam pertinent. Et
quid ſi vitium corporis tibi hacte-
nus in matrimonio ſtabili degenti
incognitum fuerit: quid ſi & ipſa
uxor vitium aliquod internum cor-
poris poſtea emergens ignoraverit?
Neu dixeris, virginitatem eſſe ta-
men de ſubſtantia virginis, nam &
cetera ſunt de eſſentia feminæ non
vitioſæ, ſed nec illa tamen nec hæœc
faciunt quicquam ach ſubſtantiam
aut humani corporis aut matrimo-
nii.
II. Verum ſententiam meam fun-
do, primo Jure Divino, quod Matri.
monium lſolvi permittit ob fornica-
tionem ejusque reſpectum: in Græ-
eo eèſt æoοραα ⁰ οαραα Matth.
F. verſ. 32. Dixi Irner. iujur. vapul. cit. .
32. §. 12. Quæ fornicationis ratio
ſive reſpectus eſt ſane & in femina
ex illicita Venere ventrem geren-
te. Adde ſodes Deuteronom. cap. 22.
verſ. 20. ſeqꝗ. III.

W
Il Kon⸗

an (Nn Ken
iktentun

COlibet en
ll ien
trikene
uimero cum
mii ilgun
Aponum
(emi nne
Fenauenn n

nen

ib (nie

Wtienten

H NNN.

n, nedun, 8
tan ka

lite Nil 6
okinern
geni gnorge
gin “M
üriginsnn
ſiralin
unernet:
nid bleen

sutcn

Nnnentin.
g in
Itonrnier

eComin. .

1 1
igftu

ihr wl

ekonstd
leltknd
Cnen edr⸗
ouNan
1

PARS X. SECT. I.) , 3377
III. Secundo moveor eo quod
error circa ventrem uxoris quam
virginem duxiſſe te arbitrabaris

ſi contineat errorem ſubſtantialem,
non quidem intuitu virginitatis

ſubſtantialem, ſed intuitu caſtitatis.
Enimvero cum principalis matri-
monii ſcopus, mutuum conjugum
adjutorium, in progeneranda certa

ſobole maxime ſit conſpiecuus, ei-

dem autem vagæ coitionés imma-

ne quantum adverfentur „quin &
ſcopum iſtum in principali parte

maxime evertant ejusque fubſlan-

tiam inihi⸗ peſſundent, conſequitur,

errorem circa talem Vventrem ad-

miſſum eſle circa matrimonii ſun-

ſtantialia, conſequenter matrimo-
nium eſſe nullum. Tum nota, ſi vel
maxime errer hic non concurrit
circa ſubſtantialia: eſt tamen defe-

QCus principalis conſenſun. Nec enirn

impedit, eſſe quid acceſtorium, &

tamen in intentione, principale.. 34.

f. de

37 8ꝭ DE IIRE. VENTRIS
F. de contr. emt. Unde & divortiuni hic
non agnoſco: ſed/ repudium.
IV. Accedit tertio, feminam
talem ventre impertitam, ſed eun-

dem diſſimulantem, verſari in do.

lo dante cauſam contractui matri-
moniali Eſto nunc Matrimonium
Contractus aut quaſi aliquis Con-
tractus Juris Gentium aut Civilis,
hoe equidem nunc non diſputabi-
mus, ſufficiat nobis nunc in Legi-
bus etiam Juris Juſtinianei civilibus
Matrimonium ad contractus refer-
ri, aut iis aſſimilari I. ult. C. de re-
pud. NoV. 22. Ccap. 19. Arg. l. 4. f. de
Pign. O yp. l, I. f. de act. rer. amotar.
1. 4. f. de fide inſirum. ſed & eundem
bonæ fidei negetiis æquiparari cx
d. I. 1I. jundt. S 29. I. de adion. I. 3. de
j. dot. . 14. C. de nupt. l. 21. §. 3. 4204d.

met. cauſ. junct. l. 21. de R. J. I. I. f. ſol.

matr. I. I. rit. nupt. G. I. I. de part. pot.

27 ff. rer. amotar. eluceſcit. At

certi juris eſt; dolum dantem Leun
tam

S

aumti
ldigoſe
1.Cotn
Porun tobe
1li ie el
Cln enten
nr bleir
Ckrolprin
ſnclteng, E⸗
ſcllnercet

(Aualse

N Meede
Wiommne
Gtinns di
Urgus men
acnni,
ſtlinit
Pgimin
eſtreini⸗
Nintcann
ccleri
memn, 1
gi

deſttin ſt
1d Perliii
Cootnenir
Mltnros
li Aisl
tlum at
nennn
Eönuneigl
fknineicer

Contrechk

i u.
ipl /
cancen
löprmi6
Econ.,
la

NAY

1An
Areet 9
ndunence

.

PARSX. SECT. I. 379
ſam contractui bonæ fidei, eundem

retro ipfo jure nullum effcere l. 7.
1 pr. ff. de dol. mal. l. 16. J. I. ff-. de minorib.

V. Quin finge, quarto, Matri-
monium non eſſe contrackum bonæ
fidei, finge etiam non adeſſe heic
dolum dantem cauſam contractui
bonæ fidei: eſto ergo negotium,
& ſtricti juris, non adeſto dolus ni-
ſi incidens, & tamen locus erit re-
ſciſſioni ex capite doli. v. l. 7. 8. 3. f.
de dol. mal. l. 36. F. de V. O. d
VI. Accedit, quinto, Jus Ca-
nonicum in c. quemadmoduma7. X. de
jurejurand. ubi tum demum obliga-
tur quis mulieri quæ fornieationem
antea commilſit, ſi jurejurando ſe-
ſe obſtrinxerit quod eam ſemper
pro legitima uxore habere velit. Sa-
ne ſi hæc jurisjurandi vis eſt; ſe-
quitur à contrario, non jurantem
non obligari. Interim nec quoad
Pramentuin- Praxis ſequetur Jus
Canonicum: cum pugnet cum Ju-
re

X

7

3980 DEIJIIIRE VENTRIS

N!

re Divino. vid. de Jur. Virgin. 5. i. l C

72. GG 75. Cypræ. de ſponſalib. c. 1. J.

39. ſeg

bio inter jus Canonicum & Civile
non ſit ſtatuenda differentia c. I. X.
de nov. oper. nunciat. Novell. 83. cap. I.
unde & Jus Canonicum quando de
matrimonii dirimendi cauſis agit,
nullaſque quoad vinculum ſolven-
dum admittit, de matrimonio in-

telligendum eſt juſto ſtabilique;,

non autem de eo quod ipſo jure
nullum eſt. Nam in juribus abro-
gantibus ſive corrigentibus ea te-
nenda eſt regula, quod ſtrictiſſime
debeant accipi & ad caſum de quo
loquuntur reſtringi. per l. 32. C de

appell. l. 27. C. de teſtam. UIt uſum

heic habeat diſtinéctio quam Lau-
terbach. compend. f. pag. 454. bené
notari vult, qua aliud eſt, ſolve-

re matrimonium: aliud, matrimo-

VIII.

nium declarare nuhum.

le t au

46. kerth
VII. Accedit ſexto, quod in du. ton

eßoſehan
.Ale uniren
eumel
miononenn,
etienentl
iottſnenge
Ae ule e
nnlatcnen,:
Indeubie
Sniſnemge
nanum,ch
, he n
Unrimiͤfi
ert
UNn
lnſnen⸗
Uetan r
n ſlinin

An pARSX. SECI. In z8r.
efl VIII. Qua diſtinctione adhibita
facile eſt quoad Jus etiam Civile
e refpondere dubio ex Novell. n7. cap.
Niang 8. Je. oriundo. Si enim ſacundum
hoc Novellarum Jus nullæ divortii
cauſæ ad mittendæ ſunt aliæ præter
undins ibi enarratas, ſequitur profecto,
– fornicationem aut concubitum præ-
inlri cedentem cujus ibidem nulla men-
“ tio fit, nequaquam divortii cauſam
t⸗ eſſe poſſe. Dicimus enim, propter
fornicationem, aut, ut maneamus
NEAH intra oleas hactenus noſtras impræ-
utus gnationem præcedentem ſed vire
iue ignoratam, divortium non conce-
uAHiiin di, utpote quod matrimonii vin-
Anée“ eula difrumpit, ſed eam obſtitiſſe
leCl ut matrimonii vinculum nunquam
Uit fauerit. n
u IX. Miror autem eſſe Doctores
h quibus ſententiæ noſtræ opponere
Idii jubeat can. unic. cauſ. 29. quæ ſt. 1. in fin.
nm ibi: Error qualitatis non excludit ſimi-
0 „Uiter conſenſum, utpote ſi quis emerit

Cſkrentten
nl

82 DE IIIRE VENTLRISs

A

aaren vel vineam , quam putabat eſſe snun
uberrimam, quamvis ille erraret in qua- N NM m
litate rerum, rem minus fertilem emendo, 0 güfre
non poteſt tamen venditionem reſcindere. Mugiiinn
Similiter qui ducit in uxorem mereticem Anndddl

vel corruptam, quam putat eſſe caſtam l

,7:

vel virginem, non poteſt eam dimittere . ly,umm
aliam ducerne. Reſpondes enim eſſe nhti Pin
ſententiam privati hominis, Mona: Uantanih

chi Bononienſis, Gratiani, quæ au- 0 Man
oritate omni caret, niſi quatenus Glngnnf

textu & ratiene ſe firmat. Mere- umoloni
tur enim notari, præter ipium De- pAmmn
creti textum, in Decreto compa- Ilnici
rere ſeptem: I. Rejecliones, qui- iluiimn 0

bus Emendatores à Gregorio XIII.

Pllhics,i

conſtituti Romani indicant, apud Wlngan
quos alios, maxime collectores Ca- Inmmn ii

nonum anteriores, idem canon in: Mhyul

veniatur. Et hæ in hodiernis cor- Fligmmr
poris juris Canonici editionibus ſub iinipm,
finem paginarum ſub literis a. b. C. ti gie ,,

&. exhibentur. 2. Conſpiciuntur

—

ibi notæ ſive annotationes cna-

VN PARS X. SECT. I. 383

Junftsdem Emendatorum: quæ Cahoni-
emig bus iplis immediate ſolent ſubjici
neſnnm ſub fignis paragraphorum: quibus
m paragraphorum ſignis aliquando et-
umm iam numeri adduntur. Ilta d. cauſ.
zt e 29. can. 1. quaſt. z. vVides duas notas
emin’ ſubjectas, utramque cum ligno pa-
Onctgeinme ragraphi, priorem cum eo ſolo,
Uhorne poſteriorem adjecto unitatis nume-
Cntin n ro. 3. Numeri omnibus canonibus
tbtiiu Cceureliquis præfixi apparent: quod
lehme Antonio Contio deberi credunt, ve- 4
Menia lut. 4. Summaria; Anonymo. Sed
nlennen 5. Rubricas, 6. Partes, & 7. Con-
Ndm tinuationes, Gratiano tribuimus.
sGeII De Kubricis;, utpote re nota, nihil
Gnn addo. Partes autem intellige, quæ
elee in corpore Juris Canonice, præ-
Dtnum miſſa vocula: pars: aut contracte:
rbtenin P. indigitantur (has alii Paragraphos
etmm Halunt cognominare) & hodie li-
mGI Eeris carſivis, ive jacentibus expri-
afis munture— Quodultimum ctiam
Ninsen Aidem in Cöutinuationibus illis quas

— –—

384 DE IIIRE VEN TRIS

dixi obſervatur, ſed his nihil omni-
no præponitur. Ex. gr. Caug. 28.
Quæſt. I. canon. 14. vides ſubje tam
Bartem quintam. Hujus Continuatio
eſt poſt Canonem 17. verl. item illud

Auguſtini. Hujus iterum continua-

tio eſt d. cauſ. 28. Quæſt. 2. verſ.
Quod vero vivente, & verſ: Item Inno.

centius. Horum porro continuatio
eſt cauſ. 29. princ. verſ. Cuidam mu-
lieri. & d. cauſ. 29. quæſt. I. verſ.
G autem conjugium, uſque ad dictæ
cCauiæ 29. quæſt. 2. ubi tum incipit
nova Gratiani pars in verbis: ſecun-
da quæſtio propoſita et: quibus ver-
bis præfixa videbis hæc: t. parſ.
Ex quibus elucet, oppoſitum cano-
nem an. cauſ. 29. quæſt. I. eſſe ex Gra-

tiani continuationibus, adeoque

robore legis deſtitui.
X. Nec magis me morabitur. I.

1I. §. F. de action. emt. vend. & l. u.
1. F. de contrah. emt, per quos textus
conjunctos patet, emtionem devir-
ginatæ;

Sore nn
ulſete,l
e enn
fieckrpune
ſonrithr
ſlien M⸗
Elinoni ver
Ctle, Mee

adrſarceen
(lentt gh

Ferielkeane
Enee

(Eenta Nale

Ulif,
hlchlich n
lfſü
A agtin
tdim
ihitte
Uim m
numrn iz
a nig
i nin
leei

i PARS X. SECT. I. 38G
l ee ginatæ „quam virginem putabas
. id ſabſiſtere, ſed reſcindi. Ab emtio-
nli ne enim ad matrimonium nulla
nnN hic eſt argumentatio, cum diver-
inlan ſus utriuſque ſcopus ſit, emtionis
4in quidem adjutorium particulare,
Ai matrimonii vero adjutorium uni-
NNell verſale, præcipue in generanda
Ummnii certa ſobole vid. ſupr. J. 3. ut con-
itin ſequenter ex diver ſitate ſcopi di-
aln verſus ſit conſenſus.
mlr XI. Sed nec deterrere nos à fen-
mni tentiæ noſtræ propugnatione de-
Nhnnis bet, I. 19. f. de R. J. ibi: qui cum ali-
in e quo contrabit, vel eſt vel eſſe debet non
r ignarus conditionis ejs. Ea enim re-
pme gula exceptionibus ſuis obnoxia
Alcaen eſt. Audiamus ſodes Sandium ad
riA 4d. J. 19. Limitatar, ait, heæc regula
u drimo; ut non procedat quando juſtigi-⸗
emlin vus error in facto intervenerit: ut ſi quis
uG1I liofam. pecuniav mutuam dedit, quene
pynmumn credidit patremfam. non vana ſimplici-
mianndet tate deceptus, ſed quia publice paterfam.

S. R pleriſque

:86 DE IIIRE VEN TRIS
pleriſque videbatur, ſic agebat, jic con-

trabebat , ſic muneribus fungebatur„

cefſabit SCtum 1. ſi quis. 3. ff. ad SCtum
Macedon. 1. ſi 3. §. ſi à pupillo. & ibi
Bart. ff. procm. 1. Barbarius Phi⸗

lippus. ff. de offic. prætor. Secundo

limitatur, ut procegat tautum, quando
is, qui de conditione ſua excipit, dam-
num declinat l. quod infans. 60, de

rei vindicat. Quod fita cum filiufam.

in rem ſuam converierit. Secus quando

lucrum aſſectat. . at ex contrario.

verſ. ſin autem aliter Inſt. quib. alie-

nar, licet vel non IJ. pupillo. 15. in
ſin. de Folut. Yertio limitaturs quan-

do contrahens fuit induttus ab adverſario

per dolum ad contrahendum, aſſerendo
ſe talem, qualis non grat. l. 1. C. ad

SCtum Macedon. Paulus de Caſtro

in L. etiam. in fin. ff. ſolut. matrim.
Quarto locum non habet, quando tempus

de negotio plenius deliberandi, && de con-

ditione ejus, qui cum contrabhit inquiren-
di ſpatio excluditur, Textus eſt ad fanc
rem

MGS

iceunn
leeſero ⸗

IIul 4

6ünlatin
llte inp

neem
rhoemmn
Musrthon
Udhn Ae
I lſag

N

ri in
üfun
Nußparn
in unch
ußieneen
ke h
tiuuenf
l, uke
Mifn
lin iie/,
i Ku
Rhe Ia

1

n
ſeagte,

e,

sgialn
lipleb

l Aubrit

il t “
Atnti
, nti
Nü
ta aanni,

Nricknn.
D
l
leeni

ur F
EC

b

lnni
Ai, erl t
cDptuutr
Selufe
1

ror, Nn

. PARS X. SECT. I. 387
rem valde accommodatus in I. L. in prin-
ff. de exerc. in act. verb. Tempus.
Haæc Sandius. Quid videtur? ſub
qua limitatione comprehendes ca-
ſum celatæ imprægnationis ? Ad
ſingulas referri poteſt. Ut optimo

iure Holtermanaus in ſuis Notis &

Strictaris ad Bronchorſtii commen-
tarium ad Regulas Juris ita ſoripſe-
rit: Clariſimus W'eſenbecius in parat.
f. de R. N. n. 8. miſere hac regula abu-
ditur in vitiata ducta in matrimonium,
guam Virgivem putabam. Quaſi vero
mihi hoc imputare deberem, ſi per erro-
rem non Virginem duxiſſem ? Iltinam do-
cuiſſes nos quomodo in hoc negotio dili-
genter nobis ante cavere ac proſpicere po-
tuiſſemus! Hic Rhodus! Hic ſaltus! Cer-
te citius naſcentur pili in hac manus mea
vola, quam boc demonſtrabis. Ex Di-
vorum Fratrum Conſtitutione, I. I. ff. de
ventr. inſpic. fuit quidem arbitrium
Obſtetricum æſtimandi, an mulier ſit
prægnans? ſed an virgo? eſt in dif-
R 2 ficili

38 8 DE IIIRE VENTRIS

quam legitur obſtetricibus delatum arbi-

trium: quibus tamen non abs re medici-

nam Jfacere permiſſum, ob quam cauſam
Viri Medici govada hiſce medicis ſemi-
nis dedicarunt ut Zheodorus Priſcianas
PFictoriæ Sabinæ. Cujac. lib. 17. Obſ. c.
27. Hæc ille. Ad virginitatis er-

go conditionem d. l. 19. pertinere
negabimus. add. l. i;. ff. d. cond. inſtit.

juntt. l. 18 5. f. de R. J. Ita tamen ut
ſupina nimis negligentia & hic ob-
ſtet. vid. l. 3. §. 1. ff. de jur. && fatct.
or. I. IF. §. 1. de contr. emt, d. I. 19.
juntdt. d. l. 198 . de R. J.

XII. Ex iis autem quæ ſupra 5. 2.

& ſeqꝗq. dixi, fluit, ſententiam no-
ſtram ampliandum eſſe I. ut eidem
locus ſit, etſi ſemina non impræ.
gnata, ſed devirginata duntaxat
fuerit, 2. ut eidem locus ſit, etiam
in vidua impudice vivente. Con-
tra ex iliſdeimn conſequitur, ſenten-
giam candem limitandam eſſe, ſi

femina

ſicili ac pene impoſſibili, nec huic rei i.

2

6pubrenle
Nn inpoun
n he
Pet, Cne
ſmltuerit
uthonell
ote ecen n
nſunrnen
uulignoren
UDng
Rnebelten

fün rtfie en
lrifnl laitn
Sn rin,
Nlnintn
6laltin ,
Matern l
Gkeben
Hyan,
nnn llin

(lyenm 6

rcnat

i
1

INN

1 ee une

ia iln 68

nulhnn

niſni
enlis
lun Ut
d,. ng
Afente,
En
4) Pumar
pnükti

tem n ls

e

1
l.

1krrecen

ask,cän

ſen enen.
UUm ,!

Enin,

NüIN.

a tlnnt

Fene (n.

PARS NX. SECT. I. 389

ſemina ſine ullo ſuo dolo malo, ſine

omni improbitate ſua devirginatio-
nem paſſa fuerit,; ſume viduam

fuerit,; ſume viduam fuiſſe quod

virum latuerit, aut cum alio dece-

ptoré ſponlſalibus contraétis caſto
amoré eidem ſuccubuiſſe, aut per

vim ſtupratam fuiſſe. Quin & 2.

quoad ignorantiam nimis ſupinam.
XIII. Plura qui de nobili hac quæ-
ſtione deſiderat, is adeat Carpzo-
vium prattic. (iminal. 2. quæſt. 63. E
Juriſprud. Conſiſorial. ſeu Eccleſiaſt. libr-

2. defin. 187. G defn. 193. Goehau-
ſium 3. pericul. Açadem. 39. Speckha-

nium centur. 2. quæſt. jur. claſſ. 2. qlæſt.
6. Beuſtium 2. de matrimon. 34. Ne-
belKra deciſ. 15. Bachov. ad Tr. 2. diſf.
6. th. 6. Struv. ff. de rit. nupt. theſ. 25.

Fibig. ad Pr. ſemidec. 2. qu. F. Tex-

tor. prax. judiciar. part. 2. cap. 7. num.
78. Havemann. Gamolog. libr. 1I. tit.
1. poſit. 7. Stryck. de nullitat. matrimon.
5. 59. & ſeq. And. Gerhard. ad I.
K 3 eaer-

390 DE IRE VENTRIS

exercit. 2. quæſt. 7. Bernegger. ad Ta=
cit. quæſt. 106, Arum. f. diſput- 15. th.

6. Finekelthauf. obſervat. 30. Hôe-

non. J. diſput. 6. th. 18. & ad Inſt. diſp.
2. th. S. u. 2. Riemer decad. 2. q. 6.

Ungepaur. exercit. 3. quæſt, 9. Dixi

etiam de J. Virgin. S. I2. 72. &75
SECTIO II.

Liud adhuc in Nuptiarum ma-

Q teria ſe ſingulare Ventris jus

prodit quoad viduam ſcil. gra-
vidam, cui ad ſecundas nuptias eon-
volare non permittitur. .
JI. Audi] Ctum in l. II. J. 2. F. de
bis qui not, infam. ibĩ? Pomponius eam
guæ intra legitimum tempus partum edi-
derit, putat ſtatim poſſe nuptiis ſe collo-

cure: quod verum puto. Cujus ratio

eſt, quod partu edito ceſſet turbatio
ſungninis, ceſſet generationis & ſeminis

incertitudlo, quas ex coĩtu cum femi-

na de qua incertum eſt gravida ſit

nee

Iine onin
Lellentto

Rferbenge
Amnumetl
ICvennin
Ptrunctedl
din

in

Pirninoin

iepiat,

Cnr pang
etg hnin
t
ſiluefen
Hin eutnr

im mwagte⸗

um ien
Aten fan
kliminte
3

ullege
1

IW
negn
ihens
ſlcſa le
netlalie

4 l ih

itennre
Aurfenni,

tſünllt.
ultniutn
irin,
M
lehzrin
gſnm ii⸗
eufteun.
1) Cnnsatt

CletnH

iuir

Uwantn.

pnien 14

dee⸗

PARS X. SECT. H. 3921
nec ne, oriri poſſe, certum eſt, quin
& eaſdem ex concubitu cum femi-

na ventrem gerente emergere, Le-

gumlatores & Juriseon ſalti Roma-
ni (Jure an injuria, dicemus alibi)
forte an crediderunt. v. l. II. J. 1. in

iin. ff. de his qui nos. inf= . l. 53. J. 3. C

de Epiſcopis. y 8. §. 4. C. de repud. ſu-⸗
perfoœtationi inſuper sve ſecundæ
conceptioni, nwve Srckci vo-⸗
cant, locum prœæbentes , 30. S. 6
f de acq. beredit. le 3, F. pars bered
petat. ⸗ .„ *
Il. Immo;, dicis tu, nullum hie
ſingulare ventris jus apparet, cum
legibus caufum fit, integrum an-
num, adeoque etiam poſt ventrem
editum; à ſecundis nuptiis debere
abſtinere viauam, idque ob reve-
rentiam viro debitam l. 4. C. ad 5

Tert. l. 24. §. ſ. F. ſolute. matrim. jun⸗

is l. I. I. S8. S ſeqq. f. de bis qui not.
inſ. I. 1. G 2. C. de ſecund. nupt. Ut
R 4 potius

392 DE MIRE VENTRIS
Pociv hic jus defuncti mariti fu-
beſſe videri poſſit. ⸗
IH. Ad hoc dubium tollendum
reſpondere ſolent, ſupra adductam
1. 1II. J. 2. f. de his qui not inf. accipi-
endam eſſe de exceptione caſus
fingularis de quo ſcilicet præceden.
te ejuſdem legis f. primo agitur,
ſi talis nempe fuerit maritus quem
more majorum lugeri non oportet
ex. gr. perduellionis damnatus.
Quam reſponſionem firmabis ex
co, ſi paragraphum ſecundum pa-
ragraphi primi partem aut appen-
dieem ſtatueris aut ex diéctis para-
Zrapho primo & paragrapho ſe-
cundo unum feceris, cum textuum
in paragraphos diſtinctio non au-
thentica ſed arbitraria ſit. Conf.
1. 7. H. I. 2. 3. F. de except. rei judic.
de quibus dixi ſupra part. 7. de Ven-
tre 2. Et ſane in viro quem leges
Iuctus honore majorum honorari
nolunt, ceſſat ratio eum honoran.
i

.

W
ler lnn
Imllt, u
nnt 4
ommcn h
Ne Anilr,
hlur ſen
Cde munin.
eiufi
l Venter
el neſel
ſuime gu
ſet an bee
ülec,
Dnomne
einm ligui
ul knte
Puir mMnrer
in n
N
Mn nnrn
I ire
Weklt inn
lenn 4
ud kante

WNN E

WRM PARS X. SECT. II. 393
qi per feminam, ut dubitandum
non ſit, talis mariti viduam edito
ventre ad nuprtias ſecundas ſtatim
convolare poſſe. Qua reſponſio-
ne admiſſa, manebit nihilominus
ſingulare Ventris jus reſpectu vi-
Dl duæ mariti more majorum non lu-
itnnint, gendi, ut ipfius nuptiis nil obſtet
limmnn niſi Venter. Verum enim vero
a etli hæc veriſſima eſſe, lubens me-
ming itoque ngnalſee „dubitare tamen
* lieet, an s ſenſus ſit dicxi paragra-
annd phi ſecundi „cum jam paragrapho
a primo præceſſerit „ viduam gravi-
ch dam viri qui lugendus non eſt, ta⸗
NeOG“ſ mell à ſecundis nuprtiis uſpue dum
untnin pariat abſtinere debere. Vides
quippe jam in dicto paragrapho

Minte
lhtutll
Aintie
Oeſiine
iheten

donan ⸗
nn n primo;, feminam talem viduam te=
MNi neri duntaxat ad elugendum vi-
U,E rum uſque ad legitimum tempus,
un ei quo eeſſat ſanguinis turbatio; at
unNR illa demum poſt quam partus edi-
anmmm tus eſt, ſecundum ſupra diécta, ceſ-
5

394 DE IMIRE VENTRIS
ſare poteſt. Cum ergo jam para-
grapho primo IUlpianus adſtruxe-
rit, viduam mariti more majorum
non lugendi, ſecundarum nuptia-
rum tempus ex ventris jure meti-
ri debere: cur id quæſo paragra-
Pho ſecundo illico repeteret? IIn-
de præ ſtat paragraphum ſecundum,
uti nuncà primo ſeparatus apparet,
ita eundem ſeparatum ſecundum-
que relinquere: cum & novum
ſenſum verborum ſtrues requirere
videatur, dum nova propoſitio
inchoatur;, incipiendo: Pompo-
nius ait.
IV. Quomodo ergo;, ſi dictus
Paragraphus ſecundus abſolute in-
telligendus eſt & non reſpectu ſin-
gularis caſus paragrapho primo ex-
hibiti, quomodo, inquam conci-
liari poteſt cum ante adductis legi-
bus quæ anni duodecim menſium
ſpatium in reverentiam mariti vi-
duæ indiſtincte, gravida ſit vidua
nec

N

retegnt
(rn
ulem
NY
14
uanrfoelen
indten
TN
Den

iII

aeuninen
ſkrigi⸗
iffnpmen
h hn
Shrefen
ln gam
l boert

Nſcpone

6 henn
Cf, l e

ernſennt

Uret

her t
lunffn

hlllztte
ſun kann,
r Awen
tnttin
nn N

N,H

Vüblleng
Unrhrir.

wfirne

umond.

A

alllilgt
Gnheninn
mtcid
altwdn
Ner

PARS X. SECT. II. 395
nec ne, præſeribunt? Mihi placet in

d. paragrapho ſecundo conſiderare
iſtud emphaticum ibi conſpicuum:

poſſe. Supra part. 9. ſect. 4⸗ plena ma-
nu adduxi loca compluſcula, quæ
eam voculam ſingularis cujuſdam
caſus indicem eſſe notant. Cum
ergo id: poſſe: ob evitandam tau-
tologiam ad paragraphi primi ca-
ſum ſolum non reſpiciat dixerim
eo etiam intendi caſum legis 10. pr.
ff. de his qui not. infam. ibi: Solet
à principe impetrari ut intra legitimum
tempus mulieri nubere liceat, ut tum
ſingulare Ventris jus in eo ſit quod

vidua prægnans, ad evitandam

prolis incertirudinem nuptias ex
reſcripto principis non impetret,
quod impetrare ſolet ventré Jam

edito, quid enim Principem mo-

veret talem feminam à nuptiis ut
arceret?
V. Si hæc reſponſio alicui non

placet, ipſi dicam d. I. II. §. 2. con.
R 6 tineri

396 DE IIRE VENTRIS

tineri reliquias juris vet eris, viſio-
nis inquam UIpiano Pomponianæ

4. C. ad Fc. Zertull. Scilicet Theo-
doſius ejuſque in Imperio Collegæ,
annum jam olim à Numa Pompilio

Roſin. 4. autiquitat. Rom. 1. Polydor.
Vergil. 2. rer. inventor. 4. ad annum
elugendi virum, qui hactenus de-
cem menſibus, quippe ad eden-
dum perfectum partum neceſſariis
aut ordinariis olim habitis, inclu-
debatur, extenderunt, reveren-
tiamque marito debitam eodem ef-
ſe u impertierunt, quo venter vi-
duam afficiebat, ut Jure Theodo-
Rano mulier vidua etſi non gravi-

intra duodecimum ab obitu viri
menſem abſque infamiæ aliiſque
Penis, ob Ilælam viro debitam re-

da;, prepterea quod effet vidua;

veren-

Jure noviſſimo reprobatæ: vid. .
1. ihi: ex jure quidem noviſſimo.
C. de ſecund. nupt. jundt. L 2. C. eod. I.

duobus menſibus adauétum, vid.

uttrhlanel

eerleſetenti

eſggrl
(io iocet
ANeN
jirmi matn
. Cndſclencn
enm i
imncenn
ekrmntir

t. n!
üſiche,

totim nd
(nerſrec
nſee
Ulinfoet al

D
le N.

Aa
Fidlnuc⸗
Een .
un echis
lis rt.
U, Metr.
ntten.
GNereni
elk.
A ND
Sekr nlu,
i

lnt liunn.
V.

PARS X. SECT. II. 397

verentiam nubere non potuerit:
quod tamen limita ex iis quæ occa-
ſione l. 10. pr. f. de his qui not. infam.

ſupra §. 3. adduxi. Add, Stcilim. ma-

nip. 4. ad pagin. ff. 61.
Vljl. Qum autem per Sponſalia L

turbatio ſanguinis non inducatur;

nec reverentia ſive religio defuncto

“ ſive (ut eſt in I. 2. C. de ſec. nupt.) per-
Nte 3

dito viro debita aboleatur, quem-
admodum id per mutui carnalis ad-

jutorii præbitionem confit, hinc-

concludendum eſt, dictam infamiæ
poœnam ad viduam ſponſalia intra
annum celebrantem non pertinere:
& eſt textus in l. 10. J. I. f-. de his qui

R

not. inf. Cum hic textus loquatur

indiſtinéte, præfataque utraque ra-
tio etiam in Sponſalibus Puris ſive
(ut ex Jure Canonico nunc loqui
malunt) de Præſenti, locum habeat,
nulla ratio eſt cur d. I. 10O. §. t. non
& in hiſce locum obtinere debeat.
Quod firmatur argumento ?, pen. .

KK 7 —

398’ DE JURE VENTRIS

de pœnis: ibi: Interpretatione legum pœ-
næ molliendæ potius ſunt, quam aſperandæ.
VII. Contra;, cum aut utraque
ratio, aut poſterior faltim in viduis

projectæ pudieitiæ locum habeat,

ſequitur eandem infamiæ poznam,
& in his quæ poſt viri obitum ſtu-

pro aut fornicatione ſe polluerunt,
obtinere deberé: & eſt lex in Novell.

VIII. Sed quid nos longius hiſce

detinemus, ſi omnis hac in parte
infamia hodie ceſſat. Saltim ita;
modo vidua nuptias contrahat in

Domino, vult jus Canonicum c.
benult. & ult. X. de ſecund, nupt. juntt.
not. Emendator. Romanor. dd c. 7. cauſ.

2, quæſt. 3. jundt. Rom. 7. verſ. 2. GI.

Cor. 7. verſ. 39. Quod Jus Canoni-

cum uſu receptum eſſe, non tan-

tum iſdem allegatis indicatur, ſecd
& eε e& firmatur, quod Jus Cano-

nicum antequam Jus Civile Mori-
bus in ſupplementum receptum etſt,
jam

Cltorn
ni el

I

(diinenn

iCil
Cnnentiste⸗
nguonn
1 Teenge

Eghleltkn

lltn ten
aglißt
Tenglizd⸗
Eafe
Untttente f
et.
e Ungen
unlinck,
ti üne
ltun
undl e
lecnnſene
WKZ

Nm pPprARS X. SECT. II. 399
ntmn, jam dudum invaluerit atque acce-
inſeute ptatum fuerit; ut niſi contrarium
GNEI, luculenter aliunde probetur, in
iIIne dubio præſumendum ſit; Juris Ca-
ehatte, nonici placita tempore quoad re⸗
re,, ceptionem priora, viam obſtruxiſſe
ImH Juri Civili quo minus in articulis
Hee contrariis recipi potuerit, aut ſal-
CAtim quo minus mores illud recipe-
re voluerint, in rebus quippe novis
Ultunie conſtituendis evidens eſſe utilitas debet ut
recedatur ab ev jure quod diu æquum vi-
ue Nm eſt l. 2. F, de conſtitut. princip. Neu
u dixeris, poſſe tamen ſubeſſe Ven-
WCA, trem, quin & incertitudinem exin-
s de circa prolem fubotiri, ſi quis
GH, cum fecente vidua nuptias copu-
e let. Enimvero, primo, conſide-
helrn randum eſt, non omne peccatum
,mu abſciſſe infamiæ pœna puniri, cum
fuppetant & aliæ poœnæ, ſpecia-
tim mulcta pecuniaria: unde mi-
nime conſequitur, viduam præma-
ture nubentem ab omni pœna im-
munem

teet
urenndh

4060 DE JUIRE VENTRIS
munem eſſe, etſi, illæſa fama id
faciat. Tum, ſecundo, perpendi
velim, non permitti ſecundas illas
nuptias viduis niſi nubentibus in

Domino C. pen. & ult. X. de ſec. nupt.

non quod dicere velim, eam quam
certum eſt ventre gravidam eſſe,
nubere non debere: quid enim
hanc à matrimonio quæſo arceret?
an lex mariti? nil minus, ab ea
viduam mors mariti abſolvit. Ro-
man. 7. verſ. 2. & I. Cor. 7. verſ. 39. d.
e. pen. & d. c. ult. an incertitudo ſo-
bolis? nec hæc: loquimur enim
de femina, jam ab demortuo viro
imprægnata de quo conſtat. Sed
quod intendam, viduam de cujus
ventre,; ſive imprægnatione aut
ejus defectu nihil certi apparet,
non nubere in Domino, utpote

cum incertam prolem alieno patri-

monio heredem dare deproperet,
adeoque adverſus Dei iſtud ſanctil-
Amum Edictum: Non Furaberis:

mani⸗

ullele n

fol ubee

u da M

len denn

herebet.

mmiun M
t,mmmn,
niur lusi
Ulb Egutnr

atiis k⸗

r uule
le irbonin
Gimrconnt,
canſhure
Uun lenndn
Pllſeſonni
Aueſaien

un nlette

NN
Cniie e
CAn 1
ee
diinie

N
nlatt

Gullin
te ſizen

Ni D

i Him tin
ünnofn
oault
ile
aim,
Donio, e
lngerzn
Gechyſen,

Pahrhes

H

PARS X. SECT. I. 401

maniteſte committat. Sane enim
iſtud, nubere in Domino, uti mul-

ta alia includit, ita alienam ſobo-
lem alienæ familiæ non inſerere,
non excludit. Unde cum Jus Ca-
nonicum Moribus, ante Jus Civi-
le, receptum, infamiam ſolis re-

mittat viduis in Domino nubenti-

bus, ſequitur, id non pertinere

ad viduas, de quibus nil certi con-

ſtat gravidæ ſint nec ne, utpote
quæ in Domino non nubunt: ſe-
quitur contra; pertinere id ad eas,
quas conſtat vel gravidas vel (ſume
virum defunctum diu abfuiſſe aut
ægrotaſſe) omnis ventris puras eſ-
ſe. Plane ſi alicubi alia viduis præ-
mature nubentibus pœna Jure Sta-
tutario irrogatur, eam ſervabimus
omiſſa illa ex Jure Juſtinianeo, etſi

Jure Canonico reſpectu viduarum
in Domino non nubentium non

abrogata, infamiæ pœna: cum jus
Statutarium (eadem ratio eſt Con-
ſue-

402 DE KIRE VENTRIS
tuetudinarii) alia pœna præmaturi-
ores nuptias æſtimans, reipublicæ-
qué per icdk ſatisfatiens, aliam poœ-
nam admittere nolle videatur- arg.
le 41. ibi: æſtimationibus, F. de pœnis.
Jundt. l. 57. f-. de R. J. Add. arg. l. pen-
„de pœn.
IX. Plura aliave qui de hac re

expetit, is conſulere poteſt Cujac.
6. obſerv. 32. & ad Nov. 22. in pra-

ſcript. temp. c. 20. Carpzov. Juriſp

conſiſtor. libe 2. tit. 9. defin. 159. & 163.

.

Conring. 2. deciſ. Oſtfrifie. 70. Kitters-

huſ. 2. different. Iur. Civ. & Canon. c.
F. & 6. Wurmblſer. I. tit. 36. ol'ſ. 6,.

Trentacinq. 4. 3. reſol. 5y. n. 10. Brun-
nem. ad l. II. ff, de bis qui not. infam.

Hartmann. Piftor. obſerv. 2. tit. 34.

obſ. 4. & y. Mynſinger. 5-obſ. 24. Sar.
de z. deciſ, tit. 3. def. 2. Wiſenbach.

ad ff. part. I. diſput. II,the 19. Bachov.

ad Treutl. vol. 2. diſp. 16. th. 4. Bech-
man, exoter. ewertit. S. num. 69. Hahn.
ad W'rſenb. F. de his qui not. infam. n. .
Tabor.

N
erlukhe
E,A
X
n
(Enenend
ſolklſe
nbn Nen
1

lleintit
lirner
Geni ſlcrze
6ſepenen
atllasr

lüerzn

mor n
rloin

floleg

en

tng, nin
bgſen Aiun
erlenn,
i ſ
atitn

nenkn
4 10
Pbeatter
Al,nGde

Cn /5

hgo
Plt
,
Mgbin
Ronin
leni i
siudu
Kgrt
/ er,
er hlinn
eneheſ

ln.

PARS X. SECT. III. 403
Tabor. ihid. diut. 10, quæſt. II. Huber.
prælett. ff. de rit-. nupt- Rubr de ſecund.
nupt. §. 9. ſeqq. Gail. 2, 0bf. 98. num. 8.
æ ſtert. de ſec. nupt. quæſt. 21. Eckold.
& Schwendend. d.t. F. qui not. inf. S. &
Schilter. exercit. . 10., th. 35. Seryck.
uj. mod. ibid. S. 9. ſeq. Lauterbach. col-
leg. d, t. th. 2. Titium 4,: jur, Eccleſ. 2.
§. II.
SECTIO III.
F. I.
Tlud etiam ſeire oportet, quod
ſi nurus tua ex filio tuo conce-
perit, & filium poſtea emanci-
paveris, vel in adoptionem dede-
ris,„ prœægnante num tua, nihilo-
minus quod ex ea naſcitur, in po-
teſtate tua naſcitur: inquit Juſti⸗
nianus . 9. I. quib. mod. jus patr. pot.
Jolv. .
II. At cur in tua? Scilicet quia

id commodius ipſi Ventri, utpote
qui ita avo ſuo ſuus heres eſt: avo-

que

404 DE JIIRE VENTRIS

que deinde mortuo

cum emancipato ſuo patre, ab in-
teſtato eonjungitur. t. t. ff. de con-

fuccedens, .
Lll

Jungend., cum emanc. lib. ej. EIt & hic

exemplum ſit regulæ:

nato haberi quotics de ipſius commodo

gitur.

Pcra

Ventrem pro ſe⸗ h

nert:

III. At cum hoc commodum Ju- minm
re Novello, quod omnia ſuorum unmknien
jura ad emancipatos etiam tranſtu- Eeglii
lit Nov. IIS. c. I. && eap. 4. nepotem. Cuumn
que in poteſtate retentum, cum temm
Patre emancipato non conjungit, ulahnien
ſed hunc illi præfert, d. Nov. 118. k ſonn
cap. I. ſequitur hodie aliam ratio- ſerüpnn

nem commodorum ad ventres ma- Immu;

nantium pro deciſione dicti §. 9. im lun,
eſſe adhibendam, qualis eſt, quod iitnf
talis nepos per mortem avi, citius 5

Paterfamilias evadat.

(Ehlrar

nullunh
1 Rnert

In

dln br

1

oo Met
Uin ttin
le ſig
e n

.

—

ugind⸗
Sntntn
erunm an
nunn 1Nerd
ote Aunti
mapſettemn.
llneteie
gulstked
nrneci

Nr.

PARS XI. SECT. I. 405
PARS UNDECIMA.
SECTIO PRIMA.

7 Erum ubi denique laboris hu-
V jus circa Ventris jura occœpti
finis erit à Adeo multitudine.

rerum circumdatum & ferme obru-

tum me video. Avebam occaſio-
ne caſus noviter oblati excurrere
ad Cravettam confil. 4 10. apprime
huc facientem. Sed malo in præ-
ſens Lectori eum locum nude indi-
caſſe. Vis plura Cravettæ ad Jus
Ventris pertinentia loca? Hæc da-
bit Timannus à Kuyick annotat. ad

Aymon. Cravett. reſtonſ. pag. mihi 323.

ubi adducit conſil. 344. 361. 468. 640.
G 964.
II. Et ut cetera non memorem
quæ ipſe mihi collegi, proſtant
nunc duorum Clariſſimorum Cto-
rum Dn. Zaaunſchlifferi & Dn. Wild-
vogelii tra tatus huc pertinentes.

o⸗

406 DE IURE VENTERIS
Quorum hic jura Embryonum ad me-
thodum Inſtitutionum, ille Jura
Gravidarum ad filum Pande ctarum
pertractat. Fateor methodi com-
moditatem inibi obſervatam mihi
nunc calamum excutere, minime ve-
ro materiæ penuriam. Reſtant per-
multa ab iſtis Præſtantiſſimis Viris
nondum occupata. Quod vel hic
ipſe noſter tractatus edocet, mnon-
ſtrabitque plenius ubi otium nactus
fuero, eundem ad incudem denuo
revocandi, aut altero ſaltim tanto
augendi. Si tumultuariam hanc
meam Syllogen quis ex humanita-
te excuſare dignabitur, is norit,
me animo eo fuife, quo creditur
Klianus miſcellam & confuſaneam
ſuam hiſtoriam conſarcinaſſe, ut

ſcil. varietate rerum lecturis ani. ninni
mum intendat invitetque. Ne ta- n
men absque omni methodo ſcripſil-
ſe dicar, ex uberrima penu Ven-
tris Jurium reliqua de Cont ain
6

*

n-

ſmüon
(onnhld
IA EC
Ne neirt
ſenl Mnn
Poteelne
Eurnmm
Iuntgen
urn golde
fe, Eetdert
m,.
ſen Nin
Ktenhnn
mi,, i
Ceit tenil
ir an it,
legu
Aa

enn e 1
mn,

ſhan Nur

Rnun
Mlteninins

uin eta
kuiiltit

n. Cnt
Aalutthcet tn
Hobligunntt

Nltr ,ni
l gen
nKonfucr
lrorlere

eun kns a

Gtenee Een

inetuſnnt,

imſen ſe
(enn

. PARS XI. SECT. I. 407
Ventris non nihil ſubjiciam immo

& non nihil de ejuldem Afſnibits.

III. Et Contraria quidem jam ſu-
pra vage interſparſa repræſentavi,
veluti Nativitas hic pertinet, quæ
facit deſinere Ventrem, etſi non de-
ſinat manere Poſthumus. Addo: Ven-
trem abſque anima in dias luminis
auras prolabentem, nec ſuccede-
re, nec hereditatem tranſmittere.

vigd. Carpzov. 3. conſtitut. 17. def. I7.

item: Matri à ventre liberatæ, ad
ſex hebdomadas, juramenti præ-
ſtandi, niſi ante in publicum pro-

dierit, remiſſionem fieri. vid. Felt-

man. 2. de jurament. perhorreſc. 4. Per-
tinet ad Ventris Contraria & Incan-
tatio, de qua vid. Sim. de impotent.
coniugal. cap. I. omniſque adeo im-
potentia conjugalis: quin & abſti-
nentia: de quibus dixi Admoni-
tor. ad ff. part. 7. 9. penult. ubi adde-
ſis locum Plauti Mil. Glor. act. 4.
ſcez. I. ubi uxor quæ duitatem viri
non

408 DE IIIRE VENTRIS u
non ſenſerat, vidua vocatur;, etſi Hemne
nupta. Confer. Juſtin. libr. 3. cap. 4. (lIl
Ad Ventris contraria pertinet & anmkace
Abortu: quem etiam per inconk- mnimt!
deratum concubitum cum femina irnilhnt
ventrem vehente, fieri poſſe, mo- Mai
nemur à Richtero im Schrifftmaͤßige abhlim
Bedencken. pag. 29. n. 6. Fit & alnis istſen
modis: præcipuc tamen per Aba- lpuben
Rionem. Videamus de ea ſpeciali ſe- ummhus em!
GQione- tuam alteram impendamus mſanße

Kæſectioni. ü61
1 Ermein
8ECTIO II. . Me m
men
J. I. inek aem

Uod ad Abactionem, repetamus lii min⸗
Q ex ſupra dictis, ventrem cum elfe
de ipſius proprio commodo mdle
agitur, pro nato haberi. Ergo pro bC
homine. Ergo & eum abigendo
perimens, homicidii reus erit. Im- LNt
primis hic ergo tenendum eſt; ſin chl
quænam homicidii pœna ſit. Ubi⸗ Rruli
L adverto

PFPARS XI. SECT. II. 409
adverto pro diverſitate temporum,

D de Jure Civili, triplicem. Primo

enim Lex Cornelia deportationem
u omniumque bonorum publicatio⸗
Imn nem dictavit I. 3. J. p. ad L. Corn. de
ſcar. Poſtea invaluit, ut honeſti-

Gifm ores in inſulam deportarentur, hu-
DIhmilieres vero Capite plectantur. d.

I I. 3. J. pen. Denique Jure noviſſimo
omnibus tam honeſtioribus quam
humilioribus capitis pœna præſti-
tuta eſt. F. 4. I. de publ. judic. l. un.
C. de rapt. virg. l. 3. J. patiatur. C. de
Epiſc. aud.
II. Antequam pergamus, notan-
dum eſt, deportationem alia voce
em appellari exilium: & quidem pro-
mun prie. 1. 2. f-. de publ. jud. vid. Vinn.
comment. ad g. 2. I. quib. mod. j. p. pot.
To Yolb. n. I. Conf. Sturc. ad l. 97. F. de
III. Hiſée præmiſſis, videtur di-
cendum, quod abigens ventrem,
capitis pœna ſit afficiendus. Si enim
ventri

. –
4ο DE IIIRE VENTRIS M
ventri commodum & utile eſt non Hrn
abigi, non oceidi, ſequitur eum Mlunt
hoc reſpectu pro nato, proque ho. e
mine haberi. Conſequenter, qui Midſn
ventrein occidit, homicidam efſſe. mlo’
Conlſequenter, illum capitis poz. In ffill
nam debere oppetere Rationem um fati
aliam acnlere licet ex logo Cicero-. Wonnn
nis infra adducto. “
IV. Hanc lententiam meam am- ePimung
plio (1) ut & partum inanimatum mi ſt .
(ſi talis eſt. vid. J. 7. in fine infra.) Ihiiemm

abigens eadem capitis pœna affici Glginn

debeat. Nam & conceptionis tem. Akmn
pore venter homo eſt. Et profe- Grlmgn
Cto partus anima deſtituti intereſſe tnmi

adhuc majus eſt, quam eadem præ- nd,Hn

diti, ita ut inanimatus adhuc ma- ialeun
jori jure pro homine hic habendus ium
ſit, quam animatus, utpote cui e
cum abigitur, non tantum vitæ Vtin
temporalis ſpes commodumgue eri ſagft
pitur, ſed & æternæ beatitatis, qus din nt

aunquam intermoritura alias cum innul

elici.

NI

e * D
la arlncs
enenunene
mni Uiute
1 if

ula

Lortt
nret n
7lelſotineet
ncunme
oru
winrnngnt
nte M
1 tMu

onniingren
enr enikeee

mmin

E

PARS Xl. SECT. II. 41Ir

Un felicitate frui potuiſſet. Adde,
quod Romanis partus conceptus,
bomo quoque vilus & nominatus
in, fuerit. vid. §. 7. infr.

V. Amplio (2) etſi abortionis po-

culum effectu caruerit;, intraque

conatum ſteterit. Cum enim ho-

micidii conatus eadem peena; qua

homicidium ipſum puniatur per le-

ges S rationes quas adducit Matthæus

de crimin. lib. 48. tit. 5. cap. 3. num. 19.
& abactio partus homicidium ſit. per
§. 3. h. ſequitur, illum qui conatus
elſt ventrem abigere, abortionis
forte ſumto poculo, homicidiũ pœ-
na teneri, uhtoremque gladium
(quin &, ſi ipſi parentes abege-
rint, culeum. vid. §. II. infra) debe-

re experiri. per §. 4. J. de publ. jud,. G

Sett. huj. S. n.
VI. Quod diximus, abactionem
ventris capitis pœna vindicari, et-
iam ipſum conatum, etſi per rati-
ones ſupra adductas ſatis ſtabilitum
8 2 eſt,

412 DE JIIRE VENTRIS

eſt, poteſt tamen ulterius firmari
per lI. 8. C. de Sicar. ubi Imperatores
ita ſanciunt: & quis necaundi infantis
piaculum aggreſus aggreſſave ſit, ſciat,
ſe capitali ſupplicio eſſe puniendum. Quem
textum credibile eſt de infante non.
dum edito agere: utpote cum de
jam nato nulla dubitandi ratio ſit. Sn
Idque firmatur per lI. 8. ff. eod. ibi: vi- ii I
ſceribus ſuis.
VII. Quinimo jam illo tempore
quo legis Corneliæ pœna ſummum
ſupplictum non erat;, jam excepti
nonnullis videntur duo caſus. Quo⸗
rum prior eſt in I. 38. F. 5. f. de pœn.
Cujus verba ſunt hæc: Qui aborti-
onis aut amatorium poculum dant, etſi
dolo non faciunt, tamen quia mali exem-
pli res eſt, bumikiores in metallum, ho⸗
veſtiores iv inſulam, amiſſu parte bono-
rum, relegantur. Quod ſi eo mulier iunyyntn
aut homo perierit, ſummo ſupplicio afi- I1 Unnzce
6iuntur. Ubi nota verſiculum ſi eo i en,
Ge, pertinere ad ſolum pocuium imi it
abor-.

WI DPARS XI. SECT. II. 41;

t abortionis, idque velle w EO quod

und idem ſit quod 140, & relbicit „ ut
EI afſolet, ad remotiori loco poſitum,
abortionis ſcil. poculum: & tum
talis eſſet ſenſus: Quod ſi abortio:

e

eiin nis poculo mulier mater aut ven-
ſer „ . 2 . . .
S ter perierit. Per pominem autem in
eſe 7 11 .
Riin d. 1. 38. §. F. intelligi ventrem nihil

Wns miri, utpote de cujus commodo
hic agitur. Unde & ventres alibi
liberi appellantur. l. 4. f-. etr. crimin-
& infantes l. 8. C. do ſicar. juntt. 1. 8⸗
f.. eod. Illuſtraturque hæc d. l. 38. G.
F. explicatio per collationem legis
ibi ſequentis, intelligo l. 39. de pœn.
Neque novum elt Latine loquen-
tibus ventrem voce hominis venire.
Audiatur Juvenalis ſatyr. 6. Zantum
artes bujus, tantum medicaming poſunt.
QAus ſterilis facit, atque HO MIMSin
Dentre necandos. IUIbi Grangæus no-
tat: hominem de fœtu in ventre di-
ci. Sic Plin. 7. ſ. HO/MO toto ann
pun incerto gignitur tempore. Et alibi:
8 3 Judices

4144 DE JIIIRE VENTRIS.
Judices fiunt hominis inchoati. Qucæ l0.
ca mire quoque confirmant ſenten-
tiam noſtram ſupra propoſitam,
etiam partum in principie conce-
ptionis abigentem, hominem abi.
ere, conſequenter ut homicidam
Pœna afficiendum eſſe. Quod non

parum fundamenti inſuper habere

pPoſſet ex ſententia, quæ circum-
fertur quorundam celebri, ſtatim
à conceptione partum ſive ven-
trem animatum eſſe & vivere. v.
Goclen. Pſycholog. add. Horſt. inſtit.
Phyſ. lib. 2. ſect. 7. cap. I3. Hic
devolvimus. Bergerus etiam ad Lau-
terb. F. de ſtat. hom. quæſt. 2. Per ho-
minem in d. l. 38. §. F. intelligi poſſe
fœtum in utero ſenſit. Quod & alii
viderunt. v. Bachov. ad Treutl. I.
4 ſput. 2. th. I. lit. C. Quin etſi EO
in d. l. 38, §. 5. ad utrumque, & ab-

ôrtionis & amatorium inquam po.

culum, pertinere contenderis, ni-
hilominus bominis appellatio & ip-
ſum

rſemen
penlumn
ootn id
d eneen
zninliu Ne

Ahnnore
IwodRel
uitie 4
Wrnclisn
Doms,vo

ti Lornon

ecklln

D le

nr

ligend

4

1
ME

W.
Einlan⸗ .
tulmmant,

PARS XI. SECT. II. A15

ſum ventrem includet, per jam di-
a. Neque obſtat iſtud vulgatum:

pœnalia non debere ampliari. Re-

ſpondeo enim, hic nibil ampliari,
ſed genefralem hominis acceptio-

nem in (ua generalitate integram

relinqui Quemadmodum enim
verbum hoc: Si quis: etiam femi-
nas compledtitur. J. I, f de V. §. Ita
& hominis vox completctitur ventrem.
Ergo & hic illic eſt omplexus: nul-

Ila extenſio. Add. infra Part. XI. ſett.

3. §. 13. His Ppræmiſſis, ſingulari-
tatem caſus in d. I. 38. §. 5. in eo
ponamus;, quod alter mulieri igno-
ranti abortionis poculum dederit.
Sane de dante & ipſa lex lequitur:
& de ignorante muliere debere in-
telligi, monſtrat & adnexum po-

culam amatorium, quod inſciis
præbetur, & collatio legis 4. F. de
extrqord. crim. S l. 8. f. de Sicar. G
59. f. F. de pxkn.
VIII. Alter caſus eſt in !. Cicero 39.
8 4 f. de

4I6 DE JIIRE VENLRIS

f. de pœn. ſecundum Menoch. 2., ar-

bitr. judic. 357. n. I5. eq. quia & pecu-
nia iſtic intervenit, & hereditas in-
debite ſecundis heredibus aufertur:
Quam rationem & iple Cicero in-
eulcat in oratione pro Cluentio ex
qua dicta lex 39. pr. deſumta eſt. Ci-
ceronis verba ſunt hæc: Mulier quæ-
dam Mileſia, quod ab heredibus ſecun-
dis accepta pecunia partum ſibi medica-
mentis abegiſſet, rei capitalis damnata

eſß: neque injuria, quæ ſper parentie,

memoriam nominis, ſubſidium generis,
beredem familiæ, deſignatum reip. ci-
vem ſuſtuliſſet c. Et quamvis ca-
pitalis quod eſt in d. I. 39. etiam de
exilio explicari alias poſſet, Me.
noch. d. . n. Iy. manifeſtum tamen
eſt id hac in lege exilio contradi-
AKtingui ſenſuſque d. I. 39. verſ. Sed
eſt hic: Qu mvis mulier pecunia accepta
ſecundos heredes non excluſerit, tamen
puniri debere reſcripſerunt Imperatores,

Ned temt orali exilio tantum. Ergo ca-

Pitale ſumitur in hac lege ſtricte pro

eo

in, Ctile

N
Dodkſen
1r K Ad i
ſall izt

letun

ieroren
üöpkumnt
ne pnci
Enibunlie
UIr dige

.

fttt. Are
Mlidien

Artlann
Ekaumngon

ſn, glinn
Ungunnnk
aletnt u

Malkomd

el⸗
lCaſii le,
u enll e
Enilin

llntr e⸗

Uldeg,
M

PARS XI. SECT. II. 477

eo cujus pœna mors eſt naturalis:

ut & alibi. vid. DD. ad §. 2. J. 4de
publ. jud.
IX. Ceterum nos in genere regu-
lariter abortionem procurantes Ca-
itis ponam juxta Jus noviſſimum

fbire, ſupra diximus. qua ſen-
tentia cum Ungepauerus;, Frantz-
k.ius „ alüque diſfentiant; videa-

mus, quid illos in contrariummo-

verit. Adduecitur 1. l. 9. J. I. F. ad

L. Falcid. ibi: partus nondum editus:, ho-

mo non redte fuiſſe dicitur. Sed non

obſtat: Loquitur enim de caſu quo

de commodo tertii, legatariorum

inquam, qui partum ancillæ here-
di in quartam Falcidianam imputa-
ri volebant agitur, non de com-
modo iplius partus: at hoc dunta-
xat caſu homo creditur;, non illo
I. 7. F. de ſtat. hom. Nec 2. Obſtat l.
14. C. de fideic. libertatib. ubi memo-
ratur , apud veteres dubitatum
fuiſſe an fideicommiſſariam liberta-
8 5 em

4Ss PDEIIIRE VENTRs WI
tem poſlibile eſſet relinqui ſervo,
qui adhuc in ventre portaretur, &
homo fieri ſperaretur. Reſpon-
deo enim, iſtud vetus jurgium ibi-
dem deciſum atque ſublatum eſſe:
quod autem veteres nonnulli Cti
de fideicommiſſaria (non de dire.
ta) dubitaveérint, caufſam iterum
fuiſſe, quod in fideicommiſſaria
libertate verſetur commodu tertii, “
pPatroni puta manumiſſoris, qui jus
patronatus manumittendo acqui-
rit: Sed ratio decidendi in affirma-
tivam ſententiam eſt, tum in fa- Mk
voré libertatis,»tum quod ventris
tamen commodum principaliter In
ſubſit. 3. Nituntur l. 4. f. de extra-
ord crim. Quidam illum textum
accipiunt de partu inanimato. Sed n o
textus loquitur indiſtincte: ut re. n 4 eg
e Menoch d. l., num. 6. & IIngepau. Wnnint g
er. d. quæſt: ult. & adde ſupra g. 4. buf. INn ll
ed. Adeoque reipondere malo
peér §. I. hilj. Sett. Inſtas Textus non
loqui-

e in

4

P Idlcked

PARS XI. SECT. II. 419
loquitur de deportatione;, ſed de

cxilio. Rr. per s§. 2. buj. Jet. Inſt.

Deportatio non fit ad tempus 1. 18.

8. 1. de interdit. & rel. at di da l. 4.

de extr. crim. loquitur de temporali

exilio. Reſp. Textus in l. 18. §. 1. de

int. G rel. eſt apocryphus, privata
autoritate in Pandectas intruſus:

contrariumque patet ex l. 39. f. de

pœn. && d. I! 4. de eatr. crim. Inte-
rim graviſlime his obſtat lI. 7. 8. 2.
fl. de interd. && relig. Nii dicas 9. 2.
pertinere ad f. ſeg. 3. ita Ut princi-

palis differentia ibi indicata non ſit

in eo quod deportatio ſemper in
perpetuum fiat, reiegatio contra
(quod pugnat cum d. 1. 39. . 4d. l.
4.) ſed potius in co; quod depor-
tatio civitatem tollat, relegatio

non d. ſ., 3. quæ explicatio

confirmatur ex eo quod d. K.

2. numero ſingulari loquatur de

differentia tantum una: Non de
8 6 dua-

420 DE IIIRE VENTRIs
duabus. Opponitur quopue I. 17.
§. 1. F. de pœn. Sed cum = perpetuum

in deportatione non repetatur, ſe-
quitur, dictum textum fortius pro

mea facere ſententia. Sed & ſi
vel maxime deportatio regulariter
in perpetuum fit, poteſt tamen ea

regula in caſu d. l. 4. ex reſcripto

Imperatorio officium ſuum perdi-
diſſe v. L. I. F. de R. J. Sed perga-
mus. 4. Citantur l. 8. f. de Sicar. l. 38.
S. 5. & l. 39. ne yœn. Sed eadem eſt

ventten
WN, ia
un vitlen

reſponſio quæ ad d. l. 4. de extr. crim. n

5. Opp. c. odia de R. J. in 6. & lL. 192.
Y. 1. eod. Keſp. Procedunt in re du-
bia d. I. 192. J. I. Tum & nullam
hic eſſe extenſionem, jam ſupra
indicavi.
X. Hæc ita de Jure Civili. De ju-
re Canonico autem & Carolino c.
Mogſes G c. ſicutt. cauſ. 32. qu. 2
P. H. O. artic. 133. & ſecundum com-

munem Dockorum ſententiam fo-

Fique adeo praxin diſtinguunt in⸗

in, il

u: Nzin
mininir
Elplu,
Een
Emneg
ulineter t

Eammn eſe⸗
lanret 3
Anme
ere

PARS XI. SECT. II. 421

ter ventrem animatum & inanima-
tum, ita ut inanimatum & non-
dum vitalem abigens extraordina-
riam pœnam oppetat: animatum
vero lſive vitalem, ultimi candida-
tus ſit ſupplieni. vid. Bockel. ff. de
Ftat. bom. n. 6. Esbach. 4. 4. def. I.
Struv. f. 48. 79. UIngepaur. exerc.
Juſt. ult. quæſt. ult. Carpzov. crim.
guæſt. H. Dilput. Baſiliens. vol. 2.
Diſp. 25. th. 32. ubi tum iterum non
negligenda quæſtio exoritur, quis
animatus ſive vitalis partus dica-
tur: Struvius equidem noſter d.l.
animatum fœtum ait poſt dimidium

tempus, quo uterum geſtavit mu-
lier. Sed eam Struvii ſententiam
ad Saxones reſtringendam eſſe, no-
tat Lyncker. ad d. th. 79. & verum
eſt alios ]Ctos poſt 40. dies fœtum
animatum eſſe cenſere. Lyncker.
Gr. d. 1. Lauterb. ff. cod. Quantæ alias
hac in parte Doctorum diſſenſio-

i Cumet nes ſint, videre eſt apud Esbach.

57 4. 4.

7

422 DE IIIRE VENTLRIS IN
4. 4. AAf. I. Egror cyim. guaſe. II. tnelnt,
num. 6. add. Eckhold. f. dee⸗xtr. erim. ag dwmne.
Interim ex ſupra adduéctis videre ymm Dl
eſt, ſententiam noſtram a bigen- 9Clen
tem partum capitali pœnæ lubju- ewrittei
gari) pro parfe à Doctorum com- 1 Ee in
muni Schola approbatamn, ab Au- (nnelner
guſto item Carolo Ginto pro par- (ſe a!
te confirmatam, à Summo etiam Celetkn
Pontifice ſtabilitam, quin & praxk miiens
in foro receptam eſe. N lee ſite,

Xf. Illud mirum videri cuipiam inlie
poſſit, qued mater parentelv alit falge
ventrem animatum abigentes, eu- ted enin, e
lei poœna, ut parricida non affici. mallunun
antur. Carpzov. 4. conlirut. 4 de- 1t, uſc

Fnit. I. Diſput. Baſil. d. th. 32. niſi Uleid ine
forte id inde eſt, uod poſtea pla hee
euerit (ſalvo tamen Jure Civili, ſi

quis illud ſequi malit. vid. Stryck. —
annot. ſuccint. ad I. de publ. jud. ubi de S
reſiduis tit. add. Lynck. ad ruv. 1 nt
F. XLVI. 70.) delict orum ponaͤm el

debere eſte arbitrariam, Groen- Pirche
we- dla

D bARS XI. SECTIO II. 43

wegen rubr. C. de pœn. & ad Auth.
vona damnatorum C. de bon. proſcript.
pPeltman. Philippi. Cypr. Kegner.
ab Ooſterga ad I. de publ. jud. Adde
de parricidio in ſpecie P. H. O. art.
131. ibi: Alles nach Rath der Rechts⸗
gelehrten. Interim, quantum ad Jus
Civile, ex ſuperioribus videtur
concludendum eſſe, parentes par-
tum abigentes, culel pœnam de-
bere ſuſtinere. Nec obſtant huic
Sectionil. 4. etraord. crimin. l. 8. f. de
ſicar. l. 38. J. F. l. 39. F. pœn. Reſpon-
deo enim, eo tempore parricidi-
um culeo non fuiſſe punitum. Sci=
licet, quod ceteris delictis (ex. gr.
adulterio, furto, &c.) accidit, ut
accidere debet, ut, pro diverſita-
te circumſtantiarum omni fere die
& loco ſubnaſcentium, creſcere
debeant delictorum pœnæ & mi-
ni, durare & alterari: ita & par-
ricidii idem fatum fuit. Antiqui-
tus enim culei pœna inſtituta fuit:
Juæ

424 DE IIIRE VENTRIS
quæ poſtea tamen deluetudine
inumbiata eſt, ſufficereque pu-
tarunt; ſi parricidis Legis Cor-
neliæ de ſicariis pœna inflige-
retur. I. 1. JF. parxricid. J. 6. f. pub-
lic. jud. . an. C. de parr. qui lih. occ. ater
in quibus duobus poſterioribus tex-
tibus ſolemne idem eſt quod ſolitun,
frequens, uſit obtinens, recentum. Qua
in ſignificatione vocem hance (ſolem. UIl
nis) apud Latinos etiam accipi, no-. Mimn
tum eſt, & firmatur ulterius &S& de ftiermian
G. 6. ibi: uoOVa. juntct. d. I. I. de parr. ſtungni
XII. Ceterum cum Abortus à In dn
Ronnullis data opera procuretur; hiſckifl
Ob varias ſcilicet infandas caufas - Vfmmn,
quarum unam vides apud Ovidium uImannl
2. amor. I4. (ſeilicet ut careat rugarum nn l
ærimine venter) vides, quid cauſæ Ihſen
ſit, quamobrem meretrices non ing epe
tam erebro pariant. Sæpiuns enim egliſen
eas concipere ventres, quam pare. Unhe
v conſtat. Immo & ſæpius artes Tliunr
ab iisdem adhiberi, tralatitium eſt. Un
IpIe

PARS XI. SECT. II. 425

Ipſe norint. Unam me legiſſe olim
meymini apud Lucretium lib. 4. in fin.
ibi: idq; ſua cauſa S&c. Non ignoro
aliam raræ ſcortorum conceptionis
cauſam adduci, multiplicationé ſci-
licet & confuſionem ſeminum. Ve-
rum ſi verum eſt quod à Medicis
docemur, uterum poſt conceptio-
nem claudi, guich coitus ſequentes
poſſint nocere? Immo frequentes
coitus imprægnationem magis in-
vehere, rationi conveniens eſt, cum
ſi ab uno gravida nequeat reddi fe-
mina, ab altero utpote σundi-
ori, efſci poſſit. Senſerunt id uti-
que Spartani, qui promilſcuos fe-
minarum concçubitus permiſerunt 2
maturiorem futuram conceptio-
nem rati, ſi eam fingulæ per plu-
res viros experirentur. Juſtin. libr.
3. cap. 4. qui idem non caruiſſe hoc
conſilium læto ſucceſſu, teſtatur.

Ae abludunt matres Romanæ:;

quœ atilius magilque republica
eſte

426 DE RE VENTRSs

eſſe ſentiebant, ut una apud duos enmnug
viros nupta eſſet. A. Gell. I. nodd. 4
Attic. 2; IIt ex hiſce argumentum
vulgare à confoſione ſeminum ad-
verius polygamiam virilem de
promtum evanefſcat, validiori.
bus argumentis oppugnandam, de
quibus monui Admomtor. ad ff. part. na⸗

en an

7. ad tit. ad L. Jul. de adulter. Con-

cubitus ergo unius feminæ cum Katen
We

pluribus viris inter Ventris Con- ei onn
traria recenſeri non debet: uti qui- ult⸗
dem Abattio, quam & ipſum Jus Na- Plhan .
AkI

turæ abhorret, & nemo non de- (nn ll
teſtarur. Hoc neque in Armeniis ze
tygres fecere latebris: Perdere nec D
fœtus auſa leæxna ſuos. Qwid. 12. n i⸗
amor. I4. Laudandi Germani, qui- 2 Puͤn
bus numerum liberorum finire aut
quenquam ex natis necare, flagi-
tium habetur. zZatit. German. . 19.
Nec audienda Ariſtotelis abortum
ſuadentis impietas. vid-Hert. den.
prud. Civil. 2. 2.16. Adde ſis Mich.
Picca-

ſec her! yye

Ke 6

PARS XI. SECT. II. 427

piccartum obſerv. biſtor. polit. decad.
g8. c. 9. cujus rubrica eſt: Kerilita-
iem ſeu abortu procuratos impios eſſe &
uullo jure vel quæſito colorari poſſe.

SECTIO III.

yErum ad alia pergere non de-
beo, niſi ſubjecéro Diſputatio-
nem meam ad L. CQkcero. 39. ff. de
FPœnis. quam novifſime ſub meo
Præſidio defendit Dn. Chriſtianus
Wilhelmus à Benthem, Neomago-
Gelrxus. Eſt ſequens: A. A. Pagen-
ſtecheri Tryphoninus: ſive Diipu-
Wtatio Juridica ad L. Cicero. f-. de Pœ-
nnis. Iryphoninus lib. 10. Diſputatio-
num. (Clicero in Oratione pro Cluentio
Avito ſcripſit, Mileſiam quandam mulie-
rem, cum eſſet in Aſia quod ab heredibus
ſecundis accepta pecunia partum ſibi me-
dicamentis ipſa abegiſſet, rei capiralis eſſe
I. gdamnatam. Sed & ſi qua viſceribus poſt
n divortium quod prægnans fuit, vim intu-
n lerit:

428 DE HIRE VENTRIS M
lerit, ne jam inimico marito] ſilium pro- cpen ln t l
crearet: ut temborali exilio coerceatur, engenit
alz optimis Imperatoribus noſtris reſeri.
ptum eſt.
I. Duos Tryphoninum hic diſtin-
Gos cafus proponere, nulli non
patet, ut neceſſe non ſit ex Gloſſa-
to Juris Corpore coſdem huc re- urth er
petere aut aliunde formare, HIIud uleilrte
videndum, qui fiat, priori Caſu, Ca- tronnle
Pitis pœnam dictari: Poſteriori, mnin eile
temporalis exilii. Utrumque enim ii 6
pugnat aperte tum cum Il. 4: ff. de kgaitd.
eXtτ+οτin. crim. tum cum l. I. §. ult, ſ “
ijund. l. 8. f. ad. L. Cornel. de ſicar. Qua⸗ , te I. 1
en nulla pœnæ capitali locum fa- ie,
cit: Poſteriores autem exilium non fetftusn
rempe rale ſed perpctuum injungé- ick
re videntur. el rn
II. Quod ad caſum priorem, re-

UInlsdelltt,

frkenn
ſponderi à nonnullis ſolet, eſe ca- t “
eg xilii Dc
ſum exceptum àâregula, quæ e ſulk

Pœnam infligit: ut hoc ſpeciali ſci- in t
ſnal,
licet caſu, abigens capitis ponam “

oppe-

PARS XI. SECT. III. 429

oppetat. Exceptionis rationem ſi
quæras, eam in eo ſitam eſſe dieunt,
quod pecunia accepta mulier ſibi Par-
tum medicamentis abegiſſet. Vi-
detur autem hæc ratio eſſe nauci,
Si enim auri ſacra fames etiam viro-
rum mortalia pectora cogit multa

audere & facere, quid mirum eſt ſi

mulier huic leni tormento ſuccum-
bat; cum mulierum indoles per na-
turam ſexus ad avaritiam magis in-
1clinet, ut videre eſt in l. 33. J. 1. de
IAdonation. int. vir. && uxor. ut & rarum
UIſit, fœminas donare l. 16. C. de don.
ant. nupt., IIt conſequenter femina
minus peccet, quæ pecunia acce-
pta viſceribus ſuis vim intulit, quam
uæ odio viri aliamve ob cauſam id
Celus adgrefſa eſt: quia naturæ ſuæ
per pecühi- um expugnatæ, morem
geſſit. Profecto ergo alia ratio an-
quirenda eſt capitalis ponæ. Et
uam aliam adhibebimus, quam il-
lam Au ab ipſo Cicerone eodem

loco

*

7

——

4;: DE JIIRE VENTRIS

loco in hac lege à Triphonino laa-
dato, in Oratione, inquam, pro
Cluentio, adducta eſt? Et qua eſt
illa? Hæc: Neque injuria, inquit, quæ
ſem parentis, memoriam nominis, ſubſi-
dium generis, heredem familiæ, deſigna-
tum reipublicæ civem ſuſtuliſſet.
III. Tu dicis: HæcCiceronis ra-
tio ad omnem fere partus abactio-

nem pertinet: non eſt ergo caſa „

priori exceptio aut caſus aliquis ſin-
gularis. Ita eſto. Eſtque hæc du-
bio procul ratio, quæ legislatores
poſteriores Chriſtianos movit, ab-

actioni partus pœnam mortis di-

Gtare. Quapropter juris hujus no-
velli reſpectu, omnino cenſeo, in
lege noſtra Cicero mulierem mortis
pœna affligendam eſſe. Dixi, juris
hujus noveli reſpettu. Enimvero ſi
eandem legem Cicero prout in Pan-

dectis jacet, conſideres, verius eſt,

ejusdem auctorem Tryphoninum
nil minus ſenſiſſeé, quam eo caſu

S

isen
Wnn m
aleit Nr
luno Ccen

1r ini ainn
cnntumn;
Allrimote
llier her
iilhmmiln
n Unzci
üimnce
zie 1dirc
glerikon
ioton

Done os 6
nbllit

mortis llg

Urllenite

Nin PARS XI. SECT. ill. 431t
one In mortis pœnæ locum dari debere.

Narrat Tryphoninus, quid Cicero

Eenſerit. Narrat: non approbat.

Immo Ciceronem aperte refutat.
Argumentum enim adhibet à ma-
jori ad minus. Sed W„ inquit, ſi qus
viſceribus ſuis poſt divortium, quod præ-
ins fuerit, vim intulerit, ne jam ini-

emdnt . .
4 n Ti mico marito filium procrearet, ut tempo-
uetl rali exilio coerceatur, ab optimis Impe-
tbaltaleini

lele llertrt

En aekgn

Criimmmits
1 Aeun nnt 1

tratoribus noſtris reſcriptum eſtt. Quaſi
Adicat Lryphoninus: tantum abeſt,
ut priori caſu mulier rei capitalis
debeat damnari, ubi pecuniæ ſuc-

eubuit: immo ne quidem graviori

ehmitin ocaſu, ubi ex mero viri, quo cum
mmehh individuam illam vitæ conſuetudi-
HmINI nem, illam arctiſſimam omnis di-
nch Müm vini humanique juris communica-
Eh himm tionem habuit, ubi ex mero inquam

linznri
ttſic
uu Itnun

uun

talis viri odio partum ſibi abegit,
iſti poœnæ locus eſt: & quicpuid
contra ſenſerit Cicero, & quic-
quid in Aſia ea in re obtinucr,
mn⸗

4 2²2 DE MIRE VENTRIS
Imperatores Romani contra re-

ſcripſerunt, ut ne quidem hoc ca-

ſu graviori locus eſſe debeat capi-

tali pœnæ. Opponitur ergo & re.

ſitatur Cicero, Imperatorio re-
ſcripto. Simili modo quo Virgilii
ſententia narratur & reſcripto Im-
peratorio refutatur in l. 6. J. ult.
fjund. I. 7. ff. de R. D.

IV. Gemina ex his elucet reſpon-

ſio reſpectu caſus prioris, qui mu-
lierem viſceribus ſuis vim inferen-
tem rei capitalis damnatam narrat,
cum tamen d. L. 4. de extr. crim.
d. I. 8. de ſicar. non niſi exilii menti-
onem contineant. Nempe ut vel
1. dicamus priorem in l. Cicero. ca⸗
ſum ejuſque ponam tantum narra-
ri, nequaquam autem approbari
à narrante Tryphonino: Immo re-
futari. Vel 2. ut agnoſcatur ex-
ceptio: ad minimum;, ad mentem
Ciceronis, aut ſecundum genium
Juris prudentiæ Africanæx. Cete-
rum

N

WI
n no lean
irucentel
menvund.
umoyrane
, E
nnmn Clnt
1criokzdien
6.Nudon
Cen Wen
nINin
leiors as

Alun inpnt
mntſitihet
ſn onn

Ghialt G
ie Nportei

Milg

hinentonen
nce erlo h

utient i

ed fi e
Mimin
, ,

PARS XI. SECT. III. 4 3
rum nos ſecundum ingenium Ju-
rilpr udentiæ Romanæ poſteriorum
nberatorum Chriſtianorum, non
tantum priori caſu noltræ legis Ci-
cero, ſed & poſteriori, mortis
pœnam dictandam eſſe cenſemus,
iin ut ex infra dicendis conſtabit.
V. Nondum tamen ſolvimus al-
terum nodum ſupra exhibitum,
dum Tryphoninus in L. (icero po-
ſterioris caſus poam memorat
exilium temporale, cum id perpe-
tuum eſſe debere ex l. I. §. Alt. jundt.
I. 8. dé ſicar. concludendum eſſe vi-

deri poſſit. Scio, à variis ad hoc

varié reſponderi. Sed his miſſis,
dico, in d. l. 8. me nullam exilii
perpetui mentionem videre. Quod

ergo de exilio ibidem ſimpliciter

pronuntiatur, id ex lege noſtra
Cicero accipi poteſt, de tempo-
rali. Dictam inquam Il. 8. de ſicar.
trahendo ad l. noſtram Cicero, & ad
l. 4. de extr. criminib. Hæc enim
T ex-

„

43 4 DE IUHRE VENTRIS
explicandi leges methodus nohis
prælſcribitur in l. 26. l. 28, .. de legib.
§. pen. I. de L. Aquil. Ut ergo in
abacto bhomine naſcituro , poœna
mitior ſit, quam in occiſo homine

jam nato. Qujus divertſitatis ratio

perſpicua eſt, ſi ex ratione mere

Politica (aliam Chriſtianam vide-

bimus infra) perpendas, natum,
jam reip. certum civem eſſe: at
naſciturum, non niſi incertum.
Vel ſi hæe reſponſio alicui placere
non potelt, is ſtatuat aboftus pro-

curatores aut accuſatione extraor-

dinatia aut publica accuſari. Si A-
la: erit exilium temporale d. I. 4.
extraord. crim. l. Cicero. de pœn. Si hac:
crit perpetuum d. l. 1I. J. ult. jundt. 5.8:

de ſicar. Neu miretur, idem crimen

& extraordinaria & publica accu-
ſatione vindicari poſſe., Idem enim
evenit & in annonæ fagellatæ cri-
minée, item in vi, & alias. vid. I. ult.
de privat. delidt. l. alt. de funt. . ult. de
—N— injur.

„

A erlt k⸗

S

ilk tt
Sigmebnl
Ghare
eakont
TI En
Uoctonene
Mine en
Dhmmnevn
ulnme
EmIn Uemn
mentg
lun
leini
loglsne
Enfotnir
EUrhme ld
Knnt
izmucen
igtenf
micimn
Ao are C
nanlt r
nn,

1

PARS XI. SECT. IIIl. 4

injur. t. t. I. de vi bon. raptor. t. t. de ai
. I. vi arm. I. t. Unde vi. t. t. de Vi publ.
in e S. privat. I. k. de L.- Jul. de annona jundt.
I. 6. de exbraord. criminib.
VI. IIIam pervulgatæ notitiæ
diſtin ionem omittere non debeo,
qua inter ventrem animatum &.
non animatum vulgo diſtinguitur,
ita ut illum abigens, mortis reus
ſit: non autem qui hunc abegerit.
Verum ego oggero illud ſimiliter
pervulgatum: Erubeſcendum eſt
üne lege loquenti. Dic enim mihi,
quisquis Jure Civili eam diſtinctio-
nem fundari credis, qua eandem le-
ge probare poſſis? Abſtrahimus
enim nunc Jus Civile à juribus ce-
Hreris. Agimus de ſenſu & concilia-
tione legis Cicero . de pœn. G& 1. 4. de
Iextraord. crimin.! S. de ſicar. Oſten-
de, quo Jure Civili diſtinctio illa
contineatur. Fruſtra es, qui ean-
dem in I. Cicero. ff. de pœn. quæris
aut inveniri poſie contendis. Tu.

1 2 dicis:

7/

436 DE IURE VENTRIS

dicis: Immo extat manifeſte apud
Tryphoninum in I. Cicero. F. de pœn.

Ego dico: te manifeſte errare. Ve-

rum eſt, in parte & caſu priore le-
gis Cicero fit mentio partus: in po-
ſteriore autem viſcerum. Dicis: par-
tum intelligo de partu animato. Ei-
ſcera autem de inanimato. Itane ve-
ro? An viſcera intelliges tantum de
partu inanimato? At tene ſis primo,
partum inanimatum de Jure Qivili
nullum agnolſci: aut ſi talem dari
credis, proba: interim, ego nego.
Sed ſecundo finge talem, inanimatum
ingnam⸗ de Jure Civili agnoſci, pu-
taſne mulieris prægnantis viſcera ad
ſolum inanimatum reſtringi? Putas?

Erras. Inſpice l. I. F. 1. de ventr. inſp.
Adlcribam verba: Partus antequam

edatur, inquit ibi Ullpianus, mulieris
portio eſt vel viſcerum. Vides? Vſcera
ſunt uſque dum partus edatur. Si cras
pPartus edetur, adhuc hodie idem

partus, etſi jam maxime animatus,

eſt

W

ars if

Ullllunumme

in hniett
Cnnetlene
Ibsni
Anluno: E
in ilren
cotleriiott
Ihonnun
Egelen
, Eerin
elnin ,
erbugzge
Untlinun
Uneliusrie
n,
. Neta
Mtun mnn
umnciin
Aherkeen

.

Nm E PARS XI. SECT. III. 4,7
eft pars viſcerum. Ergo ad poſtre-
miſſimum uſque temporis punctum
quo mäalier parit, partus pars ejus
& viſcerum portio eſt. Ergo par-
tus maxime animatus eſt viſcerum
portio. Ergo quæ partui animato
vim intulerit, ea viſceribus intulit.
Conlequenter in lege Cicero viſce-
ribus vim inferens inferet & partui
animato: & tamen animato partui
vim inferens non morte ſed tem-
porali exilio afficietur: ſecundum
Tryphoninum in noſtra, inquam,
lege Cicero. Addi his poteſt Sene-
ca in Octavia verſ. 636. ſeqq. ubi uſ-
que dum in lucem edatur partus,
viſceribus aceenſetur. Immo apud
Quintilianum declamat. 338. etiam
partus editus viſcerum appellatione
yvenit.
vyll. Nec felicius alii ſuperiorem
in partum animatum & non ani-
matum diſtinctionem probare co-
unns nantur per legem l. 38. J. 5⸗f- de pœn.
MmceH T. 3 cujus

17
4
3

lllen
nſele

EN

s DäE JURE VENTRIS

?
cujus hæc ſunt verba: Qui abortio-⸗ Etenin
nie, aut amatorium poculum dant: etſi ir nim
dolo non faciant: tamen, quia mali exem- ll n iſi⸗
pli res eſt, humiliores in metallum, hbone- Seiigam
Niores in inſulam amiſſa parte bonorum ſihliiz
relegantur. Quod ſi eo mulieraut homo e hn
perlerit: ſummo ſupplicio aaficiuntur. mnihen.
Hæc lex Paulo adſcribitur. Sed ubi idr nnn
Paulus inanimati partus mentio- he
nem hic quælo facit? Nec vola ejus Snmige
eſt nec veſtigium. A prĩnc'pio con- j e
ceptionis ad ultimum tempus quo ſinin
partus editur, partus pomo fingitur, N r

quotiens de ipfſius partus commodo- üzlen
agitur lI. 7. l. 26. de ſtat. hom. I. 231 de apilel
V. & Fingitur: dixi. ExX ſenténtia min ele
quippe Stoicorum & Ctorum no- H
ſtrorum, partus antequam edatur, Wern
nec homo nec animal habebatur. Leruſet
1. 9. J. I. ad L. Falcid. l. 10. §. I. de vulg. Aneitz
pup. ſubſt. l. 24. pr. de egat. I. Plu. An
tarch. 5. de placit. Philoſoph. c.15. & 26. N 1o
vid. Ulngepaur. de errorib. uſtinianum an Eiin
§. 44. Jeqq. Secundum hanc ergo imton
ſen- Alida

Cren

n eln! Ig
inmt, Plaln,
mn , D

Ggan⸗
Nnn n⸗

i

a ly

n. Lerat
nnl ennnrr.
n Rinin

ieie e

gendum e

PARS XI. SECT. III. 439
ſententiam partus antequam ecda-
tur, re vera nunquam eſt animatus:
ſed per fictionem ſemper animatas ſi
de ejus commodo agatur. Hæc eft

Kictio Juris, ut loquimur ‚àaffirma-

tiva. Ita ut & illé quem inanima-

tum vocant, homo fingatur: to-

tiens, inquam, quotiens de ipſius
commods agitur dd. . At non abi-
gi, partui ipſi eſt commodum. Cum
jgitur Paulus d. ?. 38. §. F. de abor-

tionis aut amatorio poculo loqua-
tur, & eo ſive illo, nempe priorizab-

ortionis poculo mulierem aut homi-
nem periiſſe ſeribat, ſequitur, id de
omni ventre, adeoque etiam de
aninare (quer vocant) intelli-
cum & hic æque ho-
mo ſit vel fingatur. Ubi notandum
eſk, Paulum uti numero ſingulari.
Ibi: eo. Non poteſt ergo intelligi
de duobus, & abortionis & ab eo di-
ſtincto amatorio, poculis. Duobus
enim iſtud eo applicari non poteſt.
T 4 Unde

440 DE MIRE VENTRIS

UInde ſi explicatio noſtra, qua illud

eo àd abortionis poculum ſolum re-
fero, alicui non arridet, dicat, in d.
I. 38 F. 5. non loqui Paulum de duo-
bus poculis, ſed de uno duntaxat.
IIt poculum amatorium, idem fſit
cum poculo abortionis. IIt idem
abortionis & amatorium cognomi-
netur, non quod detur ad amorém
conciliandum;, ſed ad amorem tuto
absque metu imprægnationis exer-
cendum, ut impura Venus adeo ſe-
cure poſſit expleri, & imprægna-

tio aut præcavéri aut elidi. vid. c.

Si dliquis F. X. de homicid. Talé po-

culum eiſle & amatorium, docet

Marcianus in l. 3. I. 2. F. de fcar. ubi
& tale poculum diſtinguitür ab al-
tero pocule quod datur ad conce-
ptionem promovendam aut paran-
dam Amatorium ut ſit quod eſt ad
conceptionem impediendam aut

evertendam. Hoc idem amatorium
Poculum d, l. 3. 5, 2. etiam ad homi-.

nem

N

denn necane
ſee
Reenti 1 l
enun l⸗
uhui
I reoru
olendao
Kt. Tephol
ſeuen
ntnin o
lgſ. 1
Aln lln
aaltoln
etſe.
l Cvoc
Ergihue
erdl
Geſtund
8 Uenm
Uun llt
Unlt Nir⸗

.

PARS XI. SECT. III. 441.

nem necandum adhibetur. UIt ſci-
licet & homo conceptus dicatur
necari, cum poculo amatorio abi-
itur. IIt conſequenter aut quod
apud Paulum Occurrit in d. . 38. 8. .
ſumatur pro & vel pro id eſt: quod
in jure novum non eſie, ſcimus ex
eodem Paulo l. 3. de V. §. egoque
uirgzmo per §. I. I. de inutil. ſtipul. Con-
fer. Theodoric. crim. c. 7. aph. 7. n. 4.
Siye autem poculum abortionis &
amatorium pro uno eodemque in
4d. I. 38. J. 5. accipias, ſive alterum
ab altero diſtinguas, patet tamen,
illud eo ad ſolum poculum abortio-
nis ertinere⸗ Certe de duobus
intelligi id quod unum eſt, non po-
teſt. Ex quibus corruit illa aliorum
d. l. 38. J. F. Explicatio, qua vocem
mulier referunt ad poculum abortio-
nis, & akeram pomo ad poculum
amatorium. LlIt utrumque poculum
ſummi ſupplici ii pœnam mereatur.-
I Corruit: ut dixi. Paulus enim ſup-
8 T 5 plicii

1

442 DH IIIRE VENTRIS

plicii ſummi pœnam non niſi ad
unum poculum refert. Eritque hæc
aut unica aut altera in Pandectis ex-
ceptio à regula, quæ partus aba-
Gores non niſi exilio temporali af-
ficiebat, puta ſi abortionis poculo

mater una cum ventre perierit.

Corruit hinc & eorum, quos ſequi=

erentured

tur Speckhahn centur. 3. claſſ. 2. qul. F. Meunt

ſententia, quaſi & amatorio poculo
ſive Philtro capitalis poœna irt d. l.
38.5. F. dictetur: cum hanc Paulus
ad ſolam ut widimus abortionem

reſtringat. Nec par ratio eſt po-
culi abortionis & philtriz cum hoc,
utpote effectu delſiderato deſtitu-
tum, & fœpe diverſum, inſaniæ aut
phantaſiæ (veluti Thomæ Rotarii,
qui ſe vitreum eſſe, philtro potato,
fibi imaginabatur, exemplum eſt
apud Caſpar Ens Pauſilyp. libr.2.n. I.)
te ſ
Aſt illud: creberrimi, adeoque ſe- ”
n file t
Min hi

ſæpe producens, rarioris uſus ſit.

verius coercendi, qua de re legi
meren-

nncEinle
N ne
n

„
4

Nelhbecte:
in

iegzre
n lqlisuhin

VTNN
Noum mni
mteſen .
eninluit
enn,
In ,

PARS XI. SECT. III. 44;
merentur quæ noviſſime notavit C.
H. E. D. Itin. Angl. & Batav. p. 83. ſeqqj.
Verum tamen etct, etiam quoad phil-
tri effectum amoris inducendi, eam
multorum efſie perſiaſioném. De
Sacerdote ſacratiſſimam hoſtiam
dividente, partemque ſibi afſſumen-
te, partem alteram mulieri cujus
amnore Captus erat, minutatim con-
tritam & in pulverei redactam, in
cibo potuque ſumendam in phil-
trum adhibente: refert Grilandus

¹Qe ſortileg. . 3. n. i9. Nec tamen ob-

nitar, ſiquis ultima d. 38. §. 5. ver-

ba: /i eo mulier aut homo perierit, ſum-

mo ſupplicio adficiuntur, non eſſe à Pau-
lo dixerit;, ſed à Triboniano éjus ve

ſociis ad Paulum adfuta. Qualibus
rTribonianeis emblematibus opus

Pandectarum refertum eſſe, nemo
negat. Ceérte abactionem & occi-
fionem partus, Pandectarum tem-
pore non fuiſſe ſüummo fupplicio
obnoxiam, indicat d. I. 3. §. 2. d. I. 8.
T 6 F. de

444 DE MIRE VENTRIS M
F. de ſicar. Sed ſi ea Pauli quæ adſcri iun aut⸗
Pplſi verba eſſe, præfracte contende- dinde
ris, erit exceptio àregula, ut dixi.
Mihi interim videntur Triboniani
ſociorumve ſapere emblema, ex
Chriſtianiſmo petitum.
VIII. Secundum Chriſtianorum
quippe Imperatorum poſteriora enlent
placita, rei capitalis damnandus eſt, 6Aſtun.
quiſquis non animatum tantum ſed o ſtn h
& (quem fingunt & perhibent) meg a
inanimatum parium abegerit. CQhri- Sſeln
ſtianis enim & hunc & illum abi- aſſtn
gentem, pro homicida habitum immz
fuiſſe „ vel ex Tertulliano patet, niuiſn
cujus verba ſünt hæc: Nobis, in- mnt, gn
quit, bomicidio ſemel interditto, et.
iam conceptum utero dum adhuc ſanguis
in hominem delibatur 2 diſolvere non li-
cet. Homicidii feſtinatio eſt probibere Phrnn
naſci. Nec refert, natqam quis eripiat ig ntits
oanimam , an naſcentem diſturbet. Homo tacnnd⸗
eſt, && qui eſt futurus, etiam fruttus o- num
Vynis jam in ſemine eſt. Hæe Tertullia- “ 4
nus iſe,

N7

1,

N
ahul D
feikedn
llan ing
e 14
ftin

PARS XI. SECT-III. 44

nus in apologet. Conf eundem lib.

de Anima c. 37. Athenagor. in apolog.
pro Chriſtian. c. 5. Lactant. de opific.

Dei c. 17. ibi: non enim poſt partum in-
Inzatur (anima) in orpus, ut quibus-

dam philoſophis videtur, ſed poſt con-
ceptionem protinnt. Videri forte poſ-
ſent eandem ſententiam hauſiſſe ex
S. Scriptura. arg. Geneſ. c. 38. v5. 9.

110. ſohann. Euang. c. 16. s. 21. Cui

convenit Sanckio Exod. c. 21. verſ.-
22. (623. ibi: Certantibis hominibus, ſi
percuſſerit unus illorum mulierem gravi-

dam, ita ut eiciatur ſatus eins, nec ta-

men ſit exitium (Pagninus & Junius

vertunt, mors) omnino multtator,

. — . . .„ẽ
prout impoſueriét ei maritus ipſe mulierig,

per judi & dato. Quid mirum er-
go li Chriſtiani Imperatores, mor-
tis pœënam in abacti partus procu-
ratotes conſtituerint! Factum id
et à Conſtantino in l. unic. C. de bis
7 parent. vel. lh. ocider. Et ne quid

dubii Iüperefſet, id ad infanticidia

I1y2 Qiterte

446 DE IIIRE VENTRIS
diſerte extenſum eſt à Valente,
Valentiniano, & Graciano in l. S.
C. de ſicar. in qua l. 8. per infantem
intelligi eum qui nondum natus eſt,
ex eo patet; tum quod de liberis
jam natis promulgata jam eſtet di-
a lex Conſtantini, ut neceſſe non
fuerit, id à Valente, Valentinia-
no, & Gratiano reépeti: tum quod
partus quotieſcumque homo fingi⸗-
tur,„ neceflario infantibus debeat
connumeérari: cui enim alias ætati
hominem ventrem aeccenfebis?
Chriſtianis utique partum concep-
rum hominem habitum fuiſfe, ex
ſuperioribus patet. lInde & in
partum parricidium abactione perpe-
trari ſtatuebant. Præfatis aucto-
ribus addo Minucium Felicem in
Octavio: Sunt, inquit, quæ in ipſis
vijceribus medicaminthus epotis origi-
nem futuri hominis eaſtinguunt, & par-

)

ricidium faciunt antequani pariunt. Eece

lye⸗
bie, parricidium. Nec turbet té,

quod

ood ilen
nn, Boxen
ſ../t
elChrd⸗
nmaninaeu
Ueninante
Cmmiaeti,
Meonmme
eliw
Ulptile
i Chilin
DS en
ufmere
er Uitn

112) Elne
lg ninati
rſeo, Cn

PARS XI. SECT III. 449

quod videas dici, hominem futu-
rum. Hoc enim alio reſpectu fit. vid.
H. 15. in fin. infrn. Certum itaque
eſt, Chriſtianos in abactione par-
tus, abſque diſtinctione inter par-
tum animatum & inanimatuim, Cri.
men infanticidii, homicidii, quin
& parricidii, agnoviſſe. Proba-
bile omnino eſt, eos dicto ſüpra
Jure Divino in eam ſententiam in-
duétos fuiſſe. Probabile: inquam:
quia Chriſtiani. Nec moratur;
præfatum eaput Exodi à Septua-
ginta interpretibus aliter acceptum
(V. Ant. Matth. de crim. 47. tit. f. O.
1. n. 2.) diſtinctionemque illam
partus animati & inanimati Jure
Canonico, Carolino, Forenſi, ap-
probatam eſſe. Non enim quæri-
tur quid Septuaginta interpretes,
quid jus Canon'cum, quid Impe-
rator Carolus Quintus, quid hu-
Jus illiuſve fori praxis heic ſentiant:
Sed quæ Imperatorum Chriktiano-
rum

1

448 DE JHIRE VENTRIS

rum ſententia fuerit quorum con-
ſtitutiones in Codice Juſtinianeo
extant. Er quid ſi Chriſtianorum
quorundam olim, quæ & hodie
multorum eſt;, ea ſententia fuerit,
animam humanam aut ex traduce
(etſi enim hæc ſententia vel ma-
xime abſurda & gerris ſiculis vana
magis ſtatuatur: conſtat tamen; non
omnes (hriſtianos antiquos ſem- Eitent,
per ſententias veras amplexos fuil- eCiien
ſe) aut à Deo immediate adjungi, ior
aut una cum ſemine, ex benedictio-
ne Divina, tranſire? Et quod Jura "
Canonicum, Carolinum, & Patrium

ruat
ſet t maeno
Kei,

-

1.

Germaniæ aut Belgii attinet, quæ- II ſi

ſo, ut non dicam, Jus Canonicum R
alibi hac in parte aperte ſibi contra- Ameſtſſmn
dicere c. conſuluiſti. c. 2.4u. 5. & c. 5. r. *
de homicid. quid auctoritatis ea ha- ntn
bent in ſoro ubi his tribus omnis W kei
auctoritas negatur? 4 rui,
IX. Certe in foro Scotico, ve- Wingne
luti Edinburgenſi, velle hæc trias Raſt 1
PrO ln

PakRsS Xl. SECT. II. 449

pro deciſione cauſæ allegare, id eſ-
ſet magno conatu magnas nugas
agere. Enimyero dedit huic diſ-
ſertationi anſam Nobiliſſimus Sco-
tiæ Advocatus, olim auditor meus
præſtantifſimus: qui ad caſum nu-
per ipſi Edinburgi oblatum, reſpon-
ſum Juris (monendo ex Arthuro
Duck de uſu && qut. jur. civ. 2. C. 10. g.
I5: dleficiente Jure ſeotico judices
ad Jus Civile in Scotia recurrere)
abs me eff agitavit;, ſimul rogitans
ut ea quæ ipfi ſententiæ meæ con-
traria ante diſceſſum in Diſputarin
one de LDie triceſimo à Nobiliſlſimo &
Conlült. Viro Dn. Aug. Houck. JC.
& Anteceſſore Gymnaſü Steinfur-
tenſis meritiſſimo habita, common-
ſtraveram, ſimul communicarem,
& ad dubia inibi propoſita reſpon-
derem. Ecce ipſiſſima Clariſſimi
Dn. Houckii, mei olim per quin-
quennium in hac Academia audi-
toris Cariſſimi, nunc amici & Co-
gnari honoratiſſimi verba. Ea,
inquam,

4 %6 DE IIRE VENTRIS

inquam, quæ § 10. nunc ſubjicio,
omnia funt Nobiliſſ. & Cl. Dn. Hou-
ckii ex dicta ejufdem diſputatione
de die trigeſimo-
X. Medici dicunt, inquit idem
Lauterb. p. m. 672. malculos eſſe
animatos Trigeſmo poſt conceptio-
nem die, feminas vero quadrageſr.
mo. Statuunt hoc cum ipſo Zachias
quæſt. med. legal. tit. 2. quæſt. 9. Carpz.
Crim. quæſt. II. n. 9. Esbach. p. 4. conſt.

4. 4ef. I. Struvius f. 48. 79. putat:
animatum eſſe fœtum, poſt dimidi-

um temp’ quo mulier geſtavit ute-

rum, quod eſt in Saxonia conſti-
tutum, teſte Brunnem. ad l. 8. C.
ad L. Corn. Sicar. Alii aliud tem-
pus vitalitati adſignant, Quid au-

tem: ſi triceſimo die omnino partus
animatus eſt, hunc occidens, qua

tenebitur pœna? Imperacor inquit

in d. I. S. Si quis necandi infantis pin-
culum aggreſſus, aggreſſave ſit, ſcidt, 1

Ee capitali Iupplicio eſte puniendum.

Hanc

WS

nelegen,
ſls, d
cleoheit,
Mun Vpis
n
noruinrin
bereen bc
Muryn k
onnam
Ukipen

. nn Cottole

ugligiitni
Inhumec lt,
elone/7
lKgin
1A N
iluim
koſcetfe
hteckt, te
Ehinlln, 1
Vn
ls
ickeſli

1
hi

3

emm .

Nonu ant.
men g,.
AIMi Er.

Ale in tinmn
ea Capens u

Hmni

PARS KI. SECT. III. Fr.
Hanc legem, ſi de conatu accipi-
as; ſcias, quod ſi conatus abſque
efte ctu fuerit, eundum hodie non
Runiei⸗ amplius pœna ordinaria. T
H. O. art. 178. Mynſ. Cent. 3. Obſ. 5.
Extraordinariam vero adhuc loeum
habere ex Bachovio ad Treutl. vol.
2. diſp. 32. H11. f5. lit. H. recte ſtatuit
Brunnem. I. c. ad l. . n. ult. In Gal-
lia conatum non puniri doeet Ke-
buff. in pr-œm. Conſt. gl. 5. n. 28. Conf.
omn. Gothofr. dd EIS. F. pœn. Im-
mo etſi quidem in homicidio, (Idem
eſt in Parricidio, Aſſaſſinio; & Per-
duellione l. 7. C. Sic. I. I. pr. Parric.
l. un. C. His ge⸗ parr. vel lib. occid. l. F.
C. ad E. Jul. Majeſt.) conatus Jure
Civili puniatur pœna ordinaria;,
gladio ſcilicet §. 5. . publ. jud. ibique
Harprecht; neutiquam tamen di-
Xerim illum, qui inanimatum par-
tum peremit actu, aut perimere
conatus eſt, Jure Civili ordinari-
am debere ſuſtinere pœnam. Præ-
dicta

472 DE IIRE VENTRIS

dicta I. 8. C. ad L. Corn. Sicar. loqui-
tur de necando infante Partus inani-
matus autem infans dici non po.
teſt. Diſſentit quidem Doctor no-
ſter colendus Excell. A. A. Pagen-
ſtecher 4. aph. 147. Aſt, cum nun-
quam ex eodem audierim, immo
ipſus variis modis contrarium te-
ſtetur, jurandum eſle in verba Ma-
giſtri, ita pace Viri de jure noſtro
maxume meriti, arrogantiæ non
eſie duco, vel quærere vel aſlere-
re Veritatem. Dubia itaque & heic
iterum proponam: eorumque ſo-
lutionem abs ipſo expectabo avi-
dus. Verum eſt, quod habet Vir
III. partui commodius effé, non
abigi, partumque haberi pro nato,
quotiens de commodo ejus agitr.
1I. 7. && 26. ff. ſtat. 6om. Verum etſi
quidem id ſeſe ita habeat, quoad
partus commoda, non credo id
eſſe extendendum in tertii præju-
dicium; ut conſtat ex l. 26. Sylar.
om.

„. nd. 4
Lhumt

A, lede eel

ennſtosrerd
ſenn. Nn
MOCOutus,
enegens
tiicetinento
glol i
Pgo neos
bant far,
Dentonent
AmCn o

A

nnm nenn

ung ſlinm

Eelhhen ee 6

n geldi 1

3 od Nle

ut Uumninn
nſe ni

PARS XI. SECT. III. 4 83
bom. junct. l. 3. fF. pœn. Non puto,
pœnam ea propter eſſe exalperan-
dam;, ſed, ceu confieri ſolet, le-
niendam potius. Juris itaque in-
tellectu partus habebitur pro nato,
ſi de ejus commodo agitur, aſt in
pœalibus verba proprie ſunt acci-
pienda. Non agitur hic de com-
modo partus, aſl de pœna partum-
talem abigentis. Et quamvis par-
tus inanimatus graviori videatur
afhici detrimento, quam animatus,
eo, quod & vitæ temporalis, im-
mo quod magis eſt, æternæ com-
pos haut fiat, nullibi tamen ob
hanc rationem theologicam in ju-
re Rno-Græco pœnam ordinariam
dictitatam memini, accedit, quod
animatus ſibi majorem poſſit for-
mare ſpem, de duarum harum vi-
tarum gaudiis quam inauimatus,
eo, quod multa alia intercidere
queant, ut animatus haut fiat. De-
bet itaque major ratione animati
quam

4 /4 DE JHRE VENTRIS
quam inanimati eſſe conſtituta poœ-
na. Debet in re dubia benignior

arripi interpretatio l. 192. §. I. R. I.

Debent odia atque pœnæ reſtringi,
favores ampliari c. I5. R. I. in 6.
Quamvis etiam dicatur in l. 1. J. 2.
ſ- ad I.. Corn. Sc. quod, qui hominem
oeciderit, puniatur, non habita dife-
rentiu cujus conditionis bominem intere-
merit, Conſtat tamen (1) facile ex

textu: quod agat de homine, occiſo-

interemto. Partus animatis itaque erſi
in jure vocetur pomo, non appa-
ret tamen, quod tam honoro vo-
cabulo veniat partus inanimatus,
prout ſtatim apparebit fuſius. Tex-
tus loquitur (2) de ftatu, id eſt
conditione hominum, atque vult,
Legem Corneliam non diſtinguere
inter hominem liberum & ſervum
jugulatum, prout ipſus textum
hunc ita capi vult, Excell. Pagen-
ſtecher. 4. aph. 146. pr. ut & Go⸗
thofr. ibid, Saue conditio hominum
: quod

WS
ſol arlte
ſrum nn
t. a
ecbte⸗
l Confrn

mriun
UnNernten
Aulen
len ginm,
iktgunn
onborias
n, grolt ho
tot ,
mher ſoct
Urutihin

lnte at atn

l,ieſt u

un tr ſiin

Emll⸗ D

inen Aun
n nften, 1

Wetü

WI

ſe Clinn,
tilhikei
fol

Peeene eſiri

8

n Meri,
ntcſfparet
ſeunknmm
r gi enmn
bluel er
ud.
Nirhenum

i⸗
4

PARS XI. SECT. III. 45

quod aut libertatem aut ſervilem
ſtatum in jure deſignet, ex tit. F
ſtat. hom. plus quamenotum eſt. Ne-
que obſt. c. 5§. de bomicid. volunt. ca-
ſual. Confirmatur lententia hæc
mca per l. 38. H. 5. ff. pœ. ubi: Si
mulier aut homo per abortionis
aut amatorium poculum perierint,
tum necantem ſummo eſſe affhicien-
dum ſupplicio. Inanimatus partus
autem qui perire, id eſt occidi, po-=
teſt? Et quamvis concedam, per
vocem hominis d. I. intelligi infan-
tem, prout hoc probare videtur.
Gothofr. adh l. 8. C. Sic. ſeu ven-
trem, per vocabulum mulieris ma-

trem, neutiquam tamen agit de

infante aut ventre, qui perire nen
poteſt, id eſt inanimato. Vid. UIn-
gepaür Ewer. juſtin. 16.12. Ut ex hac
lege male negent mulierem eſſe

hominem. Quamvis tamen ut ve-

rum confitear, ut prædicata ſub-
Jectis conveniant, poculum abor-
== tionis

47'6 DE JIUIRE VENTRIS
tionis magis ad mulierem, amato- plagnin
rium autem ad utrumque ſexum; ulleſin
tam maſculum, quam οninam ſit o im
referendum, Hominis etenim ap- ln inß
pellatione, tam fominam;, quam Aulnft
malculum contineri, non dubita- Gien
tur. I. 152. V. & Dicis: perit tamen mmninn
ita: ne edatur in dias luminis au- lmnin
ras, perit ita, ut animatus fieri ferüin
inequeat. Reſpondeo, ſi ita;, tum ltrnin
non perit ut bomo;, aſt ceu partus liNnh
inanimatus, ceu ſpes hominis, Per munntta
conſequens talis mola in Jure non kegaoe
vocatur homo, per conſequens a . An nunn
genti non eſt dictanda pœna uugi
Corneliæ ordinaria, ultimum ſup- hen minn
plicium. Neque contrarium : n l
babitur ex l. 4. J. extr. erte u nge
quod illa videatur maritum liber i,
defraudaſſe, quæ data opera anese⸗ riſ
rit. Loquitur namque lex de li eris, ſagn
id eſt animato partu, vel ſi quis per ual
liberos hic velit etiam mnanimaker uum
intelligere, ſiqque nimis late laei⸗ *

NNN

Nlatn ,

nmet.

Aunſtni
lunen

Rt
en lni I

olegtnt⸗
1

PARS XI. SECT. III. 4 %
dico legem innuere: abigentem de-
fraudare patrem iis, quos ſperabat
liberos futuros, nego autem, il-

ing lum, qui abigit hominem futurum
orgdinaria afficiendum eſſe in jure

Civili pona. Etenim, quæ abe-
git partum inanimatum, punitur;
aſt non tam quod animal, ſed quod
pem animalis peremerit, fictione
ſcilieet quadam. Negat enim lex Re-
Eia (à Numa Pompilio lata, quæ
unica in noſtri corpore juris ex illo
ſtatu Regio ſupereſt:) mulierenn quæ
pragnans mortua ſit: bumari, aute-

lums ſen Aam partus ei exicidatur, qui contra fe⸗
inn cerit pem animantis cum gravida pe-

uumm a vemiſſe videtur. l. 2. f. Mort. infer. Pe-

enn. EmN:

periſſe namque matres defunctas

IIINHE[infantes vivos, ex Joh. Rudolff.
tnpniE Camerar. in llog. memorab. cent. 7.

Gektlehg,
elaue
nelerlan

NH.

Obſ. q41. ſeq. docet Brunnem. ad d. I.
2. Et quando Plinius 7. 5. inquit?
Homo toto anno, & incerto gignitur
tempore, neutiquam dicit, inani-
10 matum

478S8 DE IIRE VENTRIS n
matum fœtum eſſe hominem, aſt, Knioni
quod homo, id eſt, qui jam ani- ite, l
matus, aut in lucem editus, in- Munkn
certo tempore gignatur, ut certo miſ
ſciri, diſtincteque tempus diſcerni im kumn
nequeat; quod conſtat, quia ad. Akums
dit: eundem gigni toto anno, par. Wnong
tus autem inanimatus toto anno mmuri
non gignitur, adeo, ut Plinius nil Imnitmn
aliud indicare voluerit: quam, non (Cdorl
eſſe certum definiendum tempus, 1ſuf
quo ſcilicet vitalis incipiat eſſe par- in u
tus, quive formetur idem, utero iidlhn in
materno clauſus, abſurdamque uen nens
nonnullorum inde eſſe ſententiam, dtili, ,u
ſtatuentium: conceptus formatio- ſilit, 1
nem his numerorum difſtantiis per- Marehame
ſci: ſex ſcilicet primis diebus ſe- P uinmu,
men, humorem lacteum, ſieri: O. ni un ih
ο ſequentibus, ſanguineum: no- gon kein
vem ſequentibus carnem: duode- lenlan
cim ultimis corpus formari. Pro-aniin
portionem autem 6. ad 8. eſſe dia⸗ a 4
tafſlaron, ſeu duorum tonorum & inn hin
ſemi. Nun
1

W

tt,it
hen hi

DS

1G, ginet

etletgenin

Mgnumnt

Nunmn 1
ufni

Al t
n HKZZ

M.

PARS XI. SECT. III. 459

ECemitonii. Eorundem 6. ad 9. Dia-
pente, ſeu tonorum & ſemitonii.
Eorundem 6. ad 12. eſſe Diapazon,
hoc eſt ſex vel quinque, & duo-
rum ſemitoniorum. Ex his con-

ſtare omnes numeros muſicos, ſeu

proportiones omnes muſicas Con-
currere ad primam partus formatio-

nem. vid. omn. Plutarch. 5. Placit. .

Gothofr. ad l. 12. Ff. ſtat. hom. Idem
ad I. 3. J. 12. f. ſuis & legit. her. CS&l.
39. f. pœn. ubi plura talia obſcura;,

ridicula, jocoſa, hac de re poſita.

FEadem mens fuit Plinü;, cum di-
cit alibi: Jadices fient hominis inchoa-
ti, ſcilicet, judicandum eſſe quo
tempore homo eſſe cœperit, num-
que animatus, vel non animatus
fuerit, aut, judicandum eſſe, num

tempore legitimo, nec ne editus

ſit? Idem ſentit juvenalis Satyr. 6.

Zantum artes hujus tantum medicamina

poſſunt, quo ſteriles facit atque homincs

in ventre necandos. Loquitur de
U 2 homi-

460 DE IIRE VENTRIS

hominibus necandis, confirmatque
quod toties ex legibus dictum, ina-
nimatum partum haut necari, &
per conſequens leges pro ſtabilien-
da ſententia contraria allegatas,
de hoc intelligi non poſſe. Si ita-
que abactio partus homicidium di-
citur, ſi leges dicunt, abigentem le
eſſe puniendum gladio, dic, hoc
fieri tunc debere, ſi abactus ſit par- nna
tus -animatus vid. 7. 38. J. 5. l. 39. Neln
F. pœntd. S. C. Scar. Quid hæſitas? Adlnf
Mulier quædam Mileſia ob abattum par- Eänfine
tum animatum rei capitalis danmata ſen vuond
eſt, quæ autem intalerit vim viſceribus. H
que ſuis prægnans , ſi læſerit inanima- onimne
tum partum ut temporali exilio coeroe- eck 4 un
rrttur ab optimis Wnperatoribus reſeriptum Alniinn
veſtatur Juſtinianus. I. 39. F. pœn. in mmn
Non poteſt nec debet lex aliter u,mh
intelligi, niſi in eadem contradi- Genplſt,
ctionem apertam ſfawuas. Diverlæ, Unllen:
ſane ſunt Jure Civili ſtatutæ ꝑœ hn Ne⸗
61 0.1 Hem e 0 in e

I

Dkntoonen⸗
gtunn züe
(an nin
Phhinst
Mieglelte
run Mre

WLiI

PARS XI. SECT. III. 461

ob rationem, quod majus Gt pec-
catum al bigere Partum mime ntum

quam zmanine zatum. Confirmant hoc

præprimis 4. J. 8 F. Sicar. & l. 4. F.
Extr. crim. Dicit Vir Excell. has
ſimilesque leges, temporalis exilii
pœnam praælcribentes, loqui de
pœna, Legis Corneliæ antiqua;,
aſt, venia ipſius dixerim: non vi-

deo id probatum per leges eidem

allegatas I. I. §. ult. f. Sicar. vbi hae
de quæſtione nihil, nec per l. 38. J.
S. pœn. cum non loquatur de quæ-

Kine hac, ſed fſententiam meoam

magis confirmet, dum ibidem ſta-

tuitur: Si homo perierit“, ulti-

mum ſupplicium, alias pro dignitate
perſonæ amatorium poculum, etſi

non dolo, Ppræbentibus; cum rés
mali exempli ſit, vel in metallum,
vel in inſulam relegationem eſſe
dickandam. Nec probat Viri III.“
ſententiam , 4. Extr. crim. utpote,

U 3 quæ

462 DE NIRE VENTRIS
quæ neque diſtintionem inter pœ-
nam L. Corn. antiquam & novio-

rem præbet; quid? ipia Lex Cor.
nelia expreſie vult, non diſtinguem-
do, inter ejus poœnam antiquam

& novam: Mulierem, vilceribus
ſuis vim inferentem quo partum
abigeret (inanimatum juxta ſupe-

riora intellige) in exilium abs Præ-

Ede provinciæ exigendam eſie . 8,
F. &car. quid clarius?,

XL Hactenus Celeberrimus Hon-

ckius. Principio recte monet Dn.
Houckius, circa tempus viralitati
aſſignandum, diſtentire Doctores⸗

Si de Jure Civili quæſtio eſt „di-
cant, à quo tempore partus inci-

piat eſſe animatus & deſinat eſſe
inanimatus? Dicant, à quo
die? Proferatur locus aliquis ex
Jure Civili Ego talem ignoro. Et
aperte dico, omnes talem ignorareé
quotquot partum inanimatum ab-
animato de Jure Civili diſtinguunt.
Immo, quantæ etiam extra Jus Ci-

WS
ie creunin
Morondr
Ees Im, n
Ai n
Lueprmte
insfunis
Uricd
ice iſere
Incinnoum,
Pllerit
t, ann i
Eeue Citi
Chikiro, e
0ſt, A iatur
M vole cie
Uumr kentitm
Enmlſniſin
II.C Hon
icumten
um, (nl
bonnocbzr
I (relt,
aneg eluil
I.

NNE PARS XI. SECT- III. 463
nni,, vile, circa animationis hujus tempus;
Im, doctorum altercationes & diſſenſio-
Uhles nes fſint, notum eſt, & indicavit
ullßenen tratct. de jur. Ventris part. II. ſect. 2. 8. 10.
Ecce primulas vulgatæ hujus diſtin-
Rionis inanias!
XII. Prædictam I. 8. C. de ſicar. 10-
qui de infante necando: at partum
inanimatum, infantem dici non
poſſe: inquit Cl. Houckius. Di-
cit: partum inanimatum. At talis

.
1

etse de Jure Civili Komano, maxime

Chriſtiano, eſt non ens. Non da-
tur. Si datur: probetur. Dicit:
non poſſe dici infantem. Cur non?

lect

Tlun

len

iich tqui eſt homo: atqui in eum perpe-
rrratur bomicidium SG. parricidium: ut
ſeſenhe õ .
demonſtravi ſupra g. 8.

lin XIII. Cl. Houckius credit, in
i præjudicium tertii non eſle exten-
dendum, quod partus cum deipfi-
goe us commodis agitur, pro nato ha-
n betur. Credit? Gredit male. E-
e aimvero veluti leges ab Eodem al.
II 4 lega-
ett ſöll
ſ⸗

464 DE IUIRE VENTRIS
legatæ id nullo modo probant, fi⸗-
lentio ſuo credulitatem hanc Cl.
Houckii plane non firmantes: ita
contrarium ex omni jure patet.
Verbi gratia; cum partui legatum
datum ſubliſtit: id utique vergit in
detrimentum heredis. Cum ven-
tris nomine de inofficioſo agitur;,
teſtamentum relcinditur, in præju-
dicium utique heredis eodem te-
ſtamento inſtituti. Similia ſexcen-
ta adducere perfacile eſt, in quibus
commodum partus ſpectatur prin-
cipaliter, etſi id in præjudicium ter-
tii vergat per conſequentias IInde
& ceſſlant, quæ Vir Cl. de peœna

non exaſperanda ſed lenienda ſub-

Jungit. Exaſperanda eſt pœna cum
lex cam exaſperatam dictat: nec ta-
li caſu eam judex contra volunta-
tem Majeſtatis lenire poteſt. Vid,
Menoch. arbitr. quæſt. 96. n. 10. ſeqq.
Jus Divinum atque Civile exigunt
hic mortis poœënam. Si non Jus Ca-

roli⸗

W
Acum d
1 lori lecent
Omnmn ge
UN Mtoue
WröPen
Vonne hente
linken
NCOKl
(cüceintanr,
e utict,
ſtentuniti
Kiſe aee
ut lrent
tl, dol
enſonen
unn Uln
Dpoal in
im ign
le d

I

W

PARSXI. SECT. III. 4 675

lumm u rolinum aliave poſt Jus Civile ena-
nitnn

ta jura recentiora, pœnam quoad
partum (quem vocant) inanima-
tum mitigaſſent: profeclo judex à
mortis pœna recederé non poſſet
I. 12. §. I. qui && a quib. manum. l. I. C. de
legib. An in pœnalibus verba pro-
prie an improprie ſint accipienda,
id omne pendet à legislatoris vo-
luntate, qua conſtet §. 6. pr. I. de
J. W. G. C. & à prudentum eujusque
artis definitione, vid. Grot. 2. de J.
bell. & pac. c. 16. J. 3. ubi ſpeciatim
de parricidio. Eſtque tum locus
interpretationi, nec extenſivæ nec
reſtrictivæ, ſed declarativæ: ut lo-
Equuntur: ſive, ut alii, comprehenſi-
væ. D. Gribner. disp. Iltrum fratres
E&g. th. 13. Poſſis & diſtinguere in-
ter extenſionem Legalem & Do-
Goralem. IIlam ipſa Lex facit, &
dubio procul ſuum obtinet vigo-
rem, etiam in maxime pœnalibus
H. 3. L. de publie, judic. Certum eſt,
I 5 KRo-

466 DE MIRE VENTRIS
Romanis hominis appellatione et-
iam ventrem contineri, ut præter

ſfupra adducta, Plinii & Juvenalis
loca, quæ tractatu de Iur. Ventr. Purt.
XI. ſect. Z. adduxi, & Cl. Houckius

hic ex eodem trackatu repetit, ab-
unde conſtat. Certum eſt, Chri-
ſtianos, homicidia & parricidfa inm
ventres perpetrari» cenſuiſſe: ur

ſupra indicavi. Hinc horum leges

pœnales ad ventres non extendo:

ſed de ventribus loqui » inre lligo-.
Adde: regulam de non extenden-
dis odioſis nec exaſperandis pœnis,-

waro pede ſœpiſſime fallere, w. Ale-

Xare adl. 7. Fi de jurisdittion. n. 17.
Brumemad' Ip. f-.depn. & adc.odin:

I5 de R.Jeim 6:. Nevizan. lv. nuptial.
libr. 6. n. 47. Unverfärth. pæd. Jur. c.

6. n. 100. Peck. ad di c. odia. de R. Je-
num. 7. Menoch arbitr. quæſt. 87. ι

ſeq. Hunn. de opt. rat. interpi jur. C. IAr⸗
Horn. de interpretat. Tur. cap. 3. J. II.

Gribner. d. theſ. 13. Non agi hic de N

M

ommmnn
(Cus lt
NI ert, D

K e 1

Ulte n

an

Dhactis e
Ut,eotn
teinte n
ronſnu

eth,Ceke
lecnen A
EImtmun

Ninn. An⸗

Delyen
ESenegerinn,

lunmtech
Ktopner, ,
4 me

Uenmett

id hrn
natiblkeet
inz tnamn
ſiihtn tn
lun n
I

Ne PARS Xl. SECT. HI. 467

iheltir commodo partus, cenſet Cl. Hou-
iuen chkius: at quæſo, an, non abigi &
nikh non interfici, non eſt commodum?
rH Agitur de partus commodo princi-
ſet palicer: non de pœna abigentium.,
unn, nili per conſequentias. Quod CI.
unt, Houckius de ratione theologica
addit, eo tangit dictum tractatum
itelien meum de Jure Ventris. Nam in
Urtm Aphoriſmis meis, etii hos ſolos alle-
mttnn Eeerir dc hoc ne gry eſt, niſiquod
Leckorem Aphoriſmorum ad di-
tum tractatum de Jure Ventris re-
mittam. Hanc autem rationem
Theologicam à diſpendio ſalutis
æternæ petitam, ab Imperatoribus
Romano=-Græcis alienam non eſſe,
ex eo patet, quod quotquot Chri-
ſtiami fuerunt, Chriſtianorum com-
munia dogmata amplexi ſinn. Ad
6 non credibile eſt, Chriſtianos ad ſa-
n lutem æternam non reſpexiſſe. Non
AH PutO aliquem tantam impietatem
e Ohriſtiano imputaturum. Immo
I 6 di-

elleer NH
ilhen,

*1
II. ,

,
,

46 8 DE IIIRE VENTRIS

diſerte teſtantur Chriſtiani Impe- D

ratores Romano-Græci, neminem
immemorem eſſe ſalutis propriæ l.
ult. Cod ad L. Jul. repetundar. Immo
quam ſolliciti fuerint circa ſalutem
etiam poſt mortem, videre eſt l. 21.
verſ. quoniam non abſurdum. Cde &.sS. Ec-
oleſ. Nov. 59. c. 7. Verſ. Neminem.: Nov.
22. Cap. 43. Verſ. quia igitur. Nov. IIj. C.
5. §. I. c. 3. §. 13. verſ. Occaſionem. Nov.
113. c. 3. pr. §. I. Nov. Leon. 4. verſ. qui
veriſimile. Quod animato majorem
ſpem tribuar Ol. Houckius, quam
inanimato: id tum aliquo eftectu

gaudebit, ubi prius probaverit, dari

inanimatum. Unde nec ratione
illius major pœna eſt quam hojus:
quia prætenſé inanimatus, revera
eſt animatus, ſaltem in Jure ut vidi.
mus Romano Græco pro tali habe-
tur. Hinc nulla, ſecundum hæc,
hic eſt res dubia, nullum odium aut
Pona quæreſtringi debeant, quoa
Partum inanimatum, cum non entis

Rüllæ ſint affectiones, XIV.

1WV
W Lent
ſn Alenn
lükhen

inmimen

unmin n

4 Nckt iu

hberi
1 *
4 aut n

H
Uetextum
wo, eumn.
(lillberen
wabgen er
hteco: ſec
Amnterun
limne eten
inliel let
oi
4 N , r
Cgotelde
iß Uritenn
U⸗

e

lrc⸗ Uehitn

ls Mre

hn

un, en

ul

TPARS XI. SECT. III. 469

XIV. Sequitur I. I.§.2. f. ad L. Corn.
de ſicar. ad eam notat Vir Cl. (1) eam
loqui de homine interemto, quod in
inanimatum partum non cadat. Aſt

contrarium jam eviéctum & ſtatim

apparebit fuſius. Interim iterum
peto probari, inanimatum partum
in Jure Romano-Græco agnotci.
Repeto: eſt non ens. (2) Urget
Vir Cl. in d. I. I. J. 2. conditionem
pertinere tantum ad libertatem &
ſtatum ſervilem: atque me ipfum
ita hunc textum capi velle. At ego
bernego, eum me ita capi velle.
Quod ad libertatem & ſtatum ſer-
vilem eundem etiam pertinere ve-

lim concedo: ſed quod ſimul etiam

eundem textum de quacunque alia
sonditione, etiam ætatis & nativi-
tatis, intelligi debere velim, patet
ex ipfio à Viro Cl. allegato meo
aphor. 147. lihri 4. Quæſo te Cl.
Houcki, quo delaberis, quod condlitio-
nem ad libertatem & ſtatum ſervi-
U 7 len

AAe DE HIIRE VENIRIS
lem reſtringas? Erras, pace tua di-
Xerim: Erras. Etiam ad familiæ ſta-

rum conditio refertur l. 32. §. 2. l. 34.

de acq. vel omitt. her. Plus dicam, et-
iam ad honores, opes, ætatem, con-
ditio perſonarum refertur. Ex multis
unum locum I. 2. f. de termin. mot. in-
ſpicere ſuffecerit.
XV. Pergamus ad . 38. J. F5. de
pœm, Quæ hic iterum de partu ina-
nimalo adferuntur, ſant inanie. O.
mnis enim partus ita dictus inanima-
rus, eſt animatus. Ergo etiam perire
poteſt partus inanimatus, quia rei
verirate inſpecta eſt animatus. Quæ
Cl. Houckius lubjicit 6. Quamvis ta-
men ut verum fatear; eadem habet &
allegatus Ungepauerus exerc, ult. ad
Inſtit. quæſt. ult. b. m. 724. Habet hæc
fententia inter alios etiam appro-
Bantem Gœddæum ad Ii. F. de V. S.
.32. Sed errant omnes: cum d- l.
38. g. 5. in fin. de unico' duntaxat

quod capitis pœnam oppetat po-
èòèòMU

W

(abodn
(r0
in ſer
Meckulen
um
kkonn
oi
ir. Enim
iun Durtn
Pinidt rie
Urn n Nn
undecis
n mnrn
Puntantumn
Meabei
Irr
Uwonlun
Uurtlsanin
Aheiie e
Eentzhoſe,
Uls ſco ten
6 nitis 1
pirltei

nimmr e
1 i⸗ Eni
enh net
4

apemnſe

PARS XI. SECTIO HI. 471

culo loquatur: ut ſupra oſtenſum.
Quæ Cl. uckius , Dicis ; addit: ea
jam ſupra ſatis redarguta ſunt. Jus
neſelt talem inanimatam molam: &
quæcumq; ea tandem ſit, ea im jure
eſt homo llnde & evaneſcit vi-
ſio Viri. Cl. ad !. 4. de extraerd. cri-
min. Enimvero eam de vulgari
animato partu loqui, nec centocu-

lus inibt viderit Argus. Omnis

Ppartus in Jure eſt homo præſens,
cum de ejus commodo agitur Vir
Cl. d.1. 4. liberos interpretatur, par-
tum animatum: inanimatum au-
tem tantum putat eſſe liberos ſpe-
ratos: adducta ſcilicet I.2. F. demort.
infer. Errar. Nam & animati par-
tus nom ſunt niſi liberi ſperati. Nam
& partus animati per abortum poſ-,
ſunt perire: ergo ratione ſpei quæ
parentes fovet, infantes utero con-
eluſos ſuo tempore incolumes in
dias luminis auras prodituros, di-
ei⸗ poſſunt liberi ſperati: nam & hæc

Kes

472 DE NIIRE VENTPRIS
ſtes locum habet in partu animato:
immo quo partui uxor gravida vici-
nior eſt, eo hæc ſpes mqjor eſt: ergo
partus animati, maxime ſunt liberi

ſperati: ſunt tamen & initio con-

ceptionis liberi ſperati: ergo d. l. 4.
& d. l. 2. & ad hos pertinent: gra-
dus enim non variant ſpeciem. Sunt
ergo ventres, liberi d.l.4. etiam vul-
go inmimati dicti: quia lex hane di-
ſtinctionem neſcit. Neſcit eandem

integrum Juris Corpus. Ergo cadit

in ventres infanticidium. Sunt enim
liberi. Ergo præſentes. Sunt & fu-
turi ſive ſperati d. l. 2. ſed diverſo
reſpectu: illo inquam, quoine qui-
dem liberi, immo nec homines, ſunt
l. 9. §. I. L. Fakid. tum reſpectu ſin-

quam commodi tertio præſtandi,
tum reſpectu abortus qui poteſt

confieri. .
XVI. Quod ad loca Plinii & Ju⸗-
venalis, quæ ego adduxeram d. tr. de
Jur. Oentris part. XI. ſett. 2. exceptio

tun Einn

Monci

.

(iooe krpe

4

Enne
Ulto
rin

Cmgeche

molin

IITOu
ne in⸗

Poponunrun

Cllr
Nno!
ttenene

l
In

A,. d

WN

ilfane

füptnt

6

Wee⸗

PARS XI. SECT. III. 47 ½
Cl. Houckii iterum fundatur diſtin-
Rione ſæpe dicta in partum anima-
tum & inanimatum: ſed quæ Plinio
& Juvenali, veluti omnibus Roma-
nis, & toti Juri Romano-Græco, ſpe-
ciatim Chriſtiano, fuit incognita.
Cumque circa tempus animandi &
formandi partum in utero materno,
multaobſcura, ridicula, jocoſa, re-
Ctiſſime ita judicante Cl. Houckio,
proponantur, non eſt quod his ridi-
culariis nugisque inhæreamus Par-
tus Plinio & Juvenali indiſtincte to-
to tempore quo in utero eſt, homo
eſt.
XVII. Putat tamen Vir CI. nil
ad diſtinctionem hanc probandam,
ulterius hæſitandum eſſé. Quid bæ-
Rtas? inquit, Putat enim eandem
probari ex Tryphonino Bere 39. de
pœ. Errat manifeſte. Vid. §. 6: ſupra.
Quid clarius?
XVIII. De! I. J. alt. l. 8. f. de ficar.
l, 4. extraord. crimin. l. 38. J. 5. de pœn.

4741 DE HIIRE VENTEIS

pius viſa ſunt, quæ non recoquo.
Miror tamen à Viro Cl. addi, ipſam
Legem Corneliam non diſtinguere
inter ejus pœnam antiquam & no-

vam. Quæſo amiciſſime Houcki,

qua ratione Lex Cornelia novæ

pœ, nOoVX inquam; poſt ſecula

aliquot demum introductæ, à Chri-
ſtianis Imperatoribus ortæ, mentio-
ner ullo modo facere potuit?

XIX. Reſtat, ut dubium adhuc

unum tollam à præfato] Cto Scoto
obmotum. Quærit, qua ratione ab-
actio partus eam quem ego deſigno
Poœnam mereri apud Romanos po-
tuerit, cum tamen infantis jam in
lucem editi expoſitio impune ab
iiſdem fuerit peracta? quod ipſe ſæ-
pPius in meis Sonegiis hic Gronin-
gæ perceperit Moribus irrationali-
bus eſſe annumeratum: dum ſtatuo,
conſuetudinem irrationalé à Prin-
cipe quidem aut alio jure poſteriore
abro⸗=⸗

quæ Vir Cl. ſubjicit, ſupra jam ſæ-

1

Grgen ho

Emanege

ſegnicen

uſtker ito

E
Peßonteon
ltonen.
fücbünint
an oneri aln

inned atin

Hennt Hee
ſutbisit

Uumiocon-

ini uivte

emmeng
mebeymnee
Immnne Ibe
Cpear r

lerflion,

Usaliznin
Eumgtfeſ⸗
luhanken

mmnbze e

ſni,
Uennnen,
wllae
nmntſi
aiume
iüetng
ICmu,
mgi
nnndri
S
etſon
E Chunsche
nſen

7

gummenh⸗
4
Uementte

onte

—

I
nimie
nmnlge
Ghten
minrunt.
Mnlin
mmihir

PARS XI. SECT. III. 47 7
abrogari poſie judicem tamen ean-
demantequam abrogetur, judican-
do ſequi debere? Conf. Winther.
Parthen. litigioſ. lib. I. cap. 13. lih. 2..
cap. II. & Sucholt. ad inſt. t. diſſert. 1I8.
Reſpondeo: diverfiſſima efle, ex-
poſitionem & abactionem. IIla fir
ab iis qui in infantem jus habent, &
cum oneri alimentorum ſe vident

impares, aut in partu edito quid de-

ſiderant. Hæc autem peragitur ſæ-
pius ab iis quibus nullum in partum
illum jus competit. Finge, patrem
nimio voto (ut eſt in l. I. 5. S. f. de ventr.
inspic.) liberorum ſuſcipiendorum duci,
ſeque patrem optare, d. l. I. G. 3. Aſt par-=
tum ab extraneo elidi. Quid hoc
commume habet cum patre qui ſe
non optat patrem, ex. gr. filiæ, cum
ſperaſſet fillum, ipſe autem jam fi-
liabus aliis nimis oneratus ſit. Ante
partum adhuc ſpes parentes fovere
poteſt: eaque non una: quæ poſt
partum ſæpe decolat. Unde certiſ⸗
ſimum

476 DE IIIRE VENTRIS
fimum eſt, naſeituros illos ventres
Javorabiliora jura habere, quam libe-
ros jam editos. . I. S. 15. de ventr. in
poſ-. mitt. Ceterum Valentinianum,
Valentem, & Gratianum Auguſtos,
infantum expoſitioneém prohibuiſ⸗
ſe, docet I. 2. C. de infantib. expoſit. etſi
hæc l. 2. integra Valentiniano, Va-

lenti & Gratiano non debeatur, ſed

ingens adjunctum habeat Tribonia-
ni Sociorumve einblema, ut Gotho-
fredus 4] l.2. C. Theodoſ. de expofitis, &
Charondas ad I.2. C. de juſtin. de infant.
expoſ. bene annotaverunt.
XXDPenique ut ad partus aba-
Rionem revertar, moneo, inter ho-
diernos Chriſtianos qui Partum à
Primo conceptionis momento ani-
matum credunt, eſſe & Schützium
Cur. Apparat. pag. 12. g& 13. ubi & re-
ſurrectionem ex mortuis partui,
etiam illi quem vulgo inanimatum
ſtatuunt, adicribit: diſtinctionem-
que ſœpe didam vulgarem (aan
un-

no leg
enee ferbo
nltzerte
R Fei uhtte
ſie

Cteme hfe
Eeumunt
(Krſchel
batrſ,n

C0Cntighar
enpmn
ellitnjn
ſaiili
nmniquen
tibentün
in! uninn
nel mnin⸗
ehtinin
oen

PARS XI. SECT. III. 477

Summo Legislatori Deo non place-
re nec verbo Dei conformem eſſe
ſtatuit) ex tempore quo partus mo-
veri incipit & ſentitur, ortum tra-
xiſſe, conjicit. Accedit Richter.
Erkentn. des menſoh. part. I. cap. 2.8.2 ſeq.
Scherzer. brev. Theolog. §. 71. Bayer.
ad ff. de extraord. crimin. ad poſit. 14. p.
616. Stryck. I;. mod. ff.det. S.14. Zei-
ler. centur. 5. epiſtol. 58. & centur. 6 epiſt.
76. multique alii apud eundem Zei-
ler. cent. 5. in indice verb. Sel. IInde ex
his nota ſis fictionem Juris Pontifi-
Cli, Carolini, atque Hodierni, dum
revera partus animatus, inanimatus
per dicta tria jura fingitur. Quæ fi-
io, fictioni illi Juris Civilis, de qua
§. 7. ſupra, & diametro contraria eſt.
Romani quem inanimatum partum
credebant, fingunt animatum. Chri-
ſtiani inanimatum fingunt qui re-
vera eſt animatus, pro tempore
conceptionis ut dixi priore. Quam
diſtinctionem & fictionem erf in

478 DE JIURE VENTKIS i
Praxi obſervemus, ipſeque ego a.d. ſmlin
2. Nov. I712. à udicé Omlando con- gnegu,
ſultus reſpondendo ſecutus ſim, lu- Menn
bens tamen audio Brunnemannum ciolt
proceſſ. inquiſ. cap.9. n. 69. utilius ho-. Munbdin
diernis temporibus quibus abactio- man gnin
nes creberrimæ ſunt, fore, ſi legum- am in:
abactionibus præfigerent. Addo
Wiſſenbachium ad 1. tit. de publ. jud. S
th. 38. Quanquam ut Paulo in I. 38. §. 5.
Ae pœn. credam, ſine dolo poculum abor- Tluſams
tionis dari, adduci viæ poſſum. Tertul. e
apol. c. 9. Arali ſcopeliſinum erigenti l. 9. minfn
evtr. crim. ſimilis eſt, qui abortum procu- Uminelesi
rat. Roguſanos ætatem hominis à egl ie
tempore conceptionis numerare, eſt unontn
apud Suden. Critic. 2. qu. 3 3. Quic- mane
quid ſit, Advocatis utique multo nii
utilius eſt, diſtinctionem illam in Punim
foro habere & retinere, quum par- inge N
tum (quem vocant) inanimatum zni

abigens, mortis ſupplicio non ſubji. Nag⸗ 1
ciatur: ut ita Advocatus delinquenti W
vitam

PARS XI. SECT. III. 479

vitam ſœpe poſſit defendere & con-
ſervare, quod &Adοαααo 5ile eſſe,
Qdocetur eo quod præter alios Jaſon
a, ad l. 18. C. de tranſatt. u. 9. ex Imola
D adducit, dum ait: iſta decifio eſt tenen-

da menti, quia ex ea poteris lucrari unam
honam veſtem: quia ubi oecurrunt peri⸗
oula perſonarum, ibi pluunt pecuniæ.

SECTIIO IV.
RKanſeamus ad Ventres exſe⸗
ctos. Exempla talium occur-
runt infinita. Dabo unum quod
memini me legiſſe apud Münſterum
rnI Ccoſmograph. libr. 3. ubi ait ,; Eber-
urnd hardum Comitem Wittenbergen-
ſem vivum ex materno utero ex-
um ciſum, id quod præſagium fuiſſe
unmH putant futuræ ſuæ in vicinos graſ-
N Tationis. Hos Cæſones dici: docet
mnm IIidor. 9. origin. 3. Eoſdem autem &
unk. Ceſares eſſe cognominatos, quod
Gi idem Iſidorus d. cap. 3. affirmat, E.
ToK.

4 8 0o DE IIIRE VENTRIS
roſimile non eſt. Nec probatum
hactenus, Cajum Julium Cæſarem
id nominis indeptum eſſe, quod
mortua matre ventre cæſo ſit natus:
etſi idem Iſidorus: d. loc. id comme-
moret, & à Spartiano in Zlio Ve-
ro princ. adducatur. Non quod iſti
fabulæ ideo fidem detraham, quod
Mater C. Julii Cæſaris plures annos
adhuc ſupervixerit: neque enim
matres necçeſſe habent ut ob ute-
rum cœſum vitam cum morte com-
mutent, hiſtoria non una matres
quæ ſupervixerint exhibente: vid.
Ungepauer. I. exercit. Juſtinian. 2.
Sed qued unicum iſtud argumen-
tulum à Cæſaris etymologia peti-
tum, nil quicquam habeat pondu-
ſculi. Prætereaque liquido conſtet,
Qæſaris id oognomen familiæ fuiſſe,
forte primo hujus familiæ à cæſarie

10
ettma
lul Clet

ſalscyn

Nuns woſt
orCoi
Pyeammesi
enaunfle
hemnon
hnonsd

en eobennle

opiopen

llsn ie

An ſpegn
Crles Upe
eritotir
milekeo
Enn Gnth
mtuloleron
ler iinn
Eick l
Uürrilu,

inditum. Ita enim Feſtus: Ceſar quod Prall i

eſt cognomen Juliorum a cæſarie dictus eh.
Quod autem ſubjicit Feſtus: quia
ſilicet

lghtif⸗

z PARS KXI. SECT. IV. 481
dinen ſeilicet cum cæſarie natus eſt, id credat
nn qui volet. Poteſt utique & à cæſarie
ler d

n duis cæſar vocari, etſi cum Cæſarie
l anf natus non ſit. IIlud certius eſt, ab

hoc Cajo Julio Cæſare ſubſequentes

Udin . —R
lude, Imperatores idem Cæſarum agno-
Mon ocolit „. —
men afſumſiſſe, ut is Cæſar ſit quu

Imperator. Veluti apud Ægyptios
Pharaonis & deinde Ptolomæi no-
men eodem ſenſu omnibus regibus
MEgypti impertiebatur. vid. Jan.
unn. Druſius 2. miſe. 92. Illud intereſt,
nme quod ſubſequentibus temporibus,
Taine I Ceæſares appellati fuerunt, qui im-
GHα peratoriæ Majeſtatis Candidati e-
rant, id eſt deſignati ſucceſſores l. 7.
GI. C., de mal. & mathemat qui Nobiliſſimo-
rum titulo decorabantur. vid. I. 2. G
de fer. ubi inſcriptionem vides Nob“ßámü·.
CC. id eſt Nobiliſſmi Cæſares. Conſi-
militer in l. At. C. de priv. eor. qu. in
lJacr. pol. mil. illa Honorio NB. deno-
aant Hovorium Nobiliſſimum. Confer
I. 14. C. religioſ. ubi in ſubſcriptione
X habes

, egne an
I Uhleein

herirohe⸗

482 DE IIIRE VENTRIS

habes Honorium Nobilem puerum: Add.
. cul emn

Anth. Matth. comment. ad Inſt. Proœm.
cap. 2. n, 1. & ſeq. Unde & hoc ſequi-
tur, Nobiliſſimatum fuiſſe, poſt Im-
peratoriam Majeſtatem, dignitatem
ſupremam. vid. Guther. I. offc. dom.
Aug. Cap. 4. Sequitur porro, alio ſen-
ſu Patriclatus dignitatem ſummam/
prædicari S. 4. I. quib. mod. I. patr. po-
teſt. toll. ſolv. ubi ſummam interpretor
præſtantem, quemadmodum ſummam
remp. accipere fas eſt in l. i. J. 20. F.
de exercit. act. & ſummum virum apud

Corn. Nep. in Præfat. Nec mirum,

Cæſaris cognomen deinde aliam ſi-

gnificationem adſumſiſſe, ut ſcil.

ſucceſſorem Imperatoris notet, qui
his temporibus Rex Romanorum au-
dit: Nam & ipſa Imperatoris vox à
priſtina ſua ſignificatione deſcivit,
ut vides vel apud Vinnium not. ad
pr. I. Proœm. verb. Imperator. Quibus

adde ſis etiam Provinciarum Præſi-

dess

M
n u

Il uun
Pnonun

ſodau,

A Nun
Ikuunre
Kuiſenet
I Mere
ſltur per
lenen ſen
Anlkiſenm

ütcee

lerugr
ſockr⸗ 4
Dupnemunn.
Coiel

teuentr

NeMuin
emniene
hinn in

nſhn

uſh,
N 4

mie

INI

irnnl
ltel . ze
ikliotg
enetigtn
Anhebts
npancin
Ulgen ſmme
Gnleng
mmniinte
Mnunm
veltl n/
nniin l
41 Menmn
CCente int.
atle r
nznwtgn
INuoGN .
Mnifn
atre eli
wunm
n Cin
eunnhet
8

PARS XI. SECT. IV. 483

des , Imperatores appellatos fuiſſe:
apud Petron. ſatyric.
II. Etiam exſectos, cæſones co-
gnominari docuit me Scaliger ad
Catulli illud epigramma: Chommoda di-
cebat. Nunc repeto huc de cælſo-
nibus repræſentata ſupra parte 6. §.
48. Cui junge lis ejusd. partis 6. J. 16.
III. Præterea ex ſupra dictis ſe-
quitur, nec feminam uterum ge-
rentem, ſœtu nondum extracto, ſi
extrahi Ventri commodum ſit, ſe-
peliri debere. I. 2. f. mort. inferend.
Hiſtoria quippe teſtatur, matres de-
functas vivos edidiſſe infantes.
Brunnemann. ad d. l. 2. de mort. inf.
Ita Gorgiæ Epirotæ in funere ma-
tris utero lapi exemplum eſt apud
Valer. Maximum lib. 2. cap. ult. quod
eleganti epigrammate expreſſit Be-
za poëmat. var. pag. mibi 92. 4. Add.
Moonen. Chronic. Daventriens. ad an-
num 1567. 14. Jun. & Calp. Reyes
Franc. comp.ju. quæſtion. cap, 79. n. 12.
X 2 ubi

urzi exemplum feminæ gravidæ ab

Hiſpanis ſuſpeniiæ ſive (ut ipſorum

elegantia utar) patibulatæ quæ poſt
quatuor hofas gemellos vivos pe-
perit. . ”
IV. Unde ſimul patet, ſi ſemina
maritata mortua; de ventre rumor
& præſumtie ſit, maglſtratum ea in
re debere eſſe curiofſum: non raro
enim venter vivus eſt, etfi debilis.

Brunnem. d. toc. Ubi recordor hiſto-

riæ quam egi apud-Richteram aæi-
om. hiſtoric 380. . o. Adſeribam ipſiſ-

ſima verba: Her: Philippus pflag zum
exempel zu erzehlen / wie in Thuͤringen

eine ehrbare Matron vom Adel imit
ſehwehrem Fuß gangen / und am Tage
Mariæ Krauk⸗Weihe / wie man es ge⸗

nennet / in die Kirche kommen / und vom

Geruch der Kraͤuter in eine Ohnmacht
gefallen jund alſo fuͤr todt liegen blie⸗

en / daß man kein Leben mehr an ihr Ut⸗
geſpuͤhret. Da man nun ihren Jun⸗
Eeyn gefragt / wie er es macheh wote⸗ N

484 DE IIIRE VENTCRIS

W

oh
Verkſue
lurſee
rteich
bltſeln
Pgferneren
Vbenen
1Ocet
6Vkene
ceheehen
hen

2

Ahihnnie
r dſhrtt
MANbet

lna grnſree

lied

elo fuß

pefft
tankrumer
ruhmran
ln intte

elci
knumi, ti

Mihttne
Rputr

ſ Met
mmn

ſrinte
hncrnxn .

finencr
ſilerie⸗

Poffet

PNNoorge

PARS NX. SECT. IV. 4 85

ob er ſie in ſein Hauß wolte tragen laſ⸗
ſen? Hat er geantwortet: Weil ſie
GOtt in der Kirche abgefordert / ſolte
ſie in der Kirchen bleiben. Da man
weiter gefragt / ob er ihren Geſchmuck/
guͤldene Ketten und Ringe / zu ſich neh⸗
men wolte? Hat er geantwortet: Nein:
er wolte ſie laſſen bleiben wie ſie GOtt
abgefordert / und muͤſte er ſeines lieben
Weibes entrahten / ſo koͤnte er auch ih⸗
res Schmucks entbehren. Da ſolches
ein Bube mercket / komt er bey der Nacht
in die Kirchen / und will den rodten Coͤr⸗
per berauben. Aber da er die Ringe
abziehen will / reget ſich die Leiche. Dar⸗

uber erſchrickt er und laufft davon.

Das Weib aber ermuntert ſich / und
komt wieder zu ſich ſelbſt / und debieret
einen jungen Sohn. Da ihr nun Gott
ſo wunderlich geholffen / hat ſie denſel⸗
ben Sohn unſerm Herrn Gott wieder

gegeben⸗/ und ein Geluͤbde gethan / daß

er ſludiren und ein Pfarrer werden ſol⸗
te / ſo ihn GOtt leben laſſen. Solches
X3 iſt

486 DE IIRE VENTRIS
iſt auch geſchehen / iſt ein feiner gelahrter

Mann / und in Thuͤringen ein Pfarherr

worden. Per Dominum Phihppum
in hac hiſtoria intelligatur Melaunch-

thon, juxta Penoniana in voce Me-

lanchthon: ibi: en Alemange, quand ils
diſent, Dominus Philippus cela S'entend
de Melanchthon.

V. Laude ut adeo multa digna

ſit Lex illa Regia quæ ſepulturam
mulieris prægnantis vetuit: quæ eſt
in d. I. 2. Quemadmodum & alias
Regias id eſt à primis illis Romano-
rum Regibus latas leges, quæ Juris
Papyriani nomine alias vemiunt . 2.
F. 2. Orig. jur. rationis & æquitatis
fundamęentis innixas eſſe, animad-
vertere licet: quam in rem egregia
quædam commentatus eſt G. van
der Muelen. ad d. l. 2. J.2. ubi & Le-
Ses illæ Reglæ: Ne Dii cum fimulacris
colerentur: Ut quis feſtis diebus abs onni
epere abſtineret: Ec.
SECTIO

Den
hr
lineni
ſolmet ion
Gbuenehnn
. Nenn-
Saconm

Welt hn
(lle idefu

Wnegtd

punGdl.

iwin ⸗
g⸗
U Deine
umerwir
lee Poh
Mumau

ehen

lelerie,
afen

NNH

izfinte,

unen e
uun lie⸗
l

uni N1

np u
Pezl a

e Un Cnn

en
ienget

llnn.
nennn,1
AG
le, n.
Ukenentt
dln
lhile⸗
in
n

CN

PARS IX. SECT. V. 487
SECTIO V.
S. I.
D Ventris contraria pertinet &
Aiſla Extritio de qua Part. 6. J. II.

Cuijunge ſis quæ noviſſime adducta

leguntur apud C. H. E. D. Itin. Angk.
& Batav. pag. 82. ſegg.
II. Pertinet huc etiam, quod ho-
Hies aliquando in Prægnantes ſievi-
ant, veluti famoſiſſimæ illæ Veſperæ
ſiculæ viderunt & uxores prægnan-
tes, ne quid Gallici ſanguinis ſuper-
eſſet, diſſectos. Horn. Orb. Politic.
in memorabilib. Seilię. Adde ſis Gro-
tium de jur. bell. E pac. lib. 3. Cap. 11.
num. 9.
III. Pertinet hue & Sterilitas: cui
tamen varii varie conantur occur-
rere. Juditha Boleslai III. mater;,
votum cum S. Ægidio nuncupaſſet,
ventre beata eſt. Eſt ille Boleslaus
ile Tertius, Dux Polonorum, qui
sum Henrico V. Imperatore bella
X 4 geſſit

48 8 DE MIRE VENTRIS
geſſit, cujus Legatus cum annulum
detractum digitis, auro Imperato-
ris adjeciſſet, ſibi poſterisque Habe-
dGanckiorum cognomen peperit. vid.
Hübner. Politic. Hiſtor. part. 4. libr. 2.
in Boleslao III. 1e

PARS DUODECIMA.
S.

Upereſt ut de Ventris Affinibus
O nonnihil ſubjiciamus.
II. Ad hæc refero, Primo, Arbo-
rum ſimiliumque Preægnationes: de
quibus Plinius libr. 12. Piſt. natur. cap.
14. & libr. 25. cap. 13. & libr. 31. cap. 10.
Ubi utilis non minus quam elegans

Quæſtio occurrit, cujus illæ pericu-

lo ſint conductoriſve an locatoris?
Et regulariter ad locatorem caſus
talibus prægnationibus imminentes
fortuitos pertinere, tenendum eſt.
v. l. . J. 2, 1 25. §. 6, F. l. 8. C. loc. o
27 . uAdt.

Eeez V
Cnien nontan
Potontn
la
Hlseniu
uneke
Miiren ken
MKinovote
nn t 1
LAEA
Iodinlie
Gutcoddasn
eſont,i
ſſegenier
uhl ſener
nn Clchos⸗
nleparat,
n *
etn omint

(Munhhtett

ant

Fnülik
n
1 nlhh
gniin 14

e
Pnteen
rlegene.
enlerud
Ctatn,H
trunn
Euind.
ſee.

3
87

—

PARS XII. 499

Auct. c. 3. X. cod. Dixi, regulariter. Eſt

enim non tantum exceptio, ſi aliud

pacto convento placitum ſit. I.7. f.5.
de pact. l. 23. de reg. jur. ſed & nota-

bilis altera niſi præcedentium anno-
rum ubertas, prægnationum talium
raritatem ſterilitatemve, aut aliam
ipis incumbentem es Siay (ut lo-

quitur. d. l. 25. J. 6.) compenlſet. I.

15. H. 4. ff. l. 8. C. locat. c. 3. X. locat.
Tum & intelligendum id eſt, de præ-
gnationibus talibus quatenus adhuc
tales ſunt, id eſt nondum à matre
ſive genitrice ſua ſeparatis & quaſi
adhuc ventribus. Quamprimum
autem fructus ab arbéribus per co-

lonum ſeparati fuerint, pereunt co-

lono, utpote qui per iſtam ſepara-
tionem dominùs fruduum perce-
ptôrum factus eſt, etli mercedem
nondum ſolverit. v. l. 9. C. de pignor.
a t. juntct. &. 36. I. de rer. div. & I. 26. J.
I. I. 61. §. S. de furt. l. 7. pr. F. in quib.
cauf. pign. tac, contr. Quod requiſivi
X ſfſfepara-

4930 DE IIIRE VENTRIS
ſeparationem ipſius conductoris, in

60 concordat cum uſufructuario,

differt à bonæ fidei poſſeſſore. I. 48.

de A. R. D. . 78. de R. V. d. 8. 36. J. de
K. D. I. I3. f. quib. uſufr. amitt. l. 136. de

R. J. vid. Aphoriſin. noſtr. ad inſt.
Rör. 2. aph. 4r. Contentus fui autem

ſeparatione, quia & leges eadem
contentæ ſunt., Ut erubelcendum

ſit Doctoribus illis qui præterea

frumenti excuſſionem, immo & in

horrea collectionem requirunt.
Nov. 18. Cap. 5. ad d. Lauterbach. cmp.
Tpag. 384. ſeqgg.
I. At opponat quis dicatque,
caſum à nemine praſtari l. 23, de R.
J. cum ſit vis Dei l. 25. §. 6. loc. cond.
cui obniti nemo poſſit „ nemo de-
beat: adeoque nec locatorem te-
neri ad eundem præſtandum con-
ductori. At is ſibi reſponſum ca-
piat, locatorem heic caſum nom ræa-
Kare, ſed ferre. Antequam enim fiu.
Qus ſeparati ſunt, non ſunt coloni

irlzen
Ahnc hori
us inn
Piteſen
nenſeeron
Urentotun
6t cehiane,
benn he
lepencto
nuenwrfen
ſkun gocle

IA Men

Electrt⸗
Unofret
1, Cintt
ing elle ea
lci fuchn
(erunt a
uni hnt
lter con
Iinmtn
uonſep
X

immen

inncdin
N Eun.
ttlu,

l.ant.
enott⸗
Nenente.

Euttmdan,
Gmnince

n t.

nin N.
tcori
G

PARS XII. 491
(qui vulgi error eſt) ſed ad ipſum
adhuc pertinent locatorem, ut in
ipfius ſint dominio locatoris cui
proinde pereunt, ceu domino. l.9.
C. de pign. adt. Si forte inſtes, eſie ta-
men locatorem, etii dominum- at-
tamen eorundem ſimul débitorem.
At debitorem interitu rei debitæ

liberari. E & ex legati. 23. F. de V. O.

Relpondebo, régulam ex d. l. 23.
huc non pertinere, cum (præter-
quam quod loquatur de re princi-
pali, at nos hic de aceefſorüs) agat
de re certa debita. At prægnatio-
num proventus eſſe omnino incer-
tos, & antequam proveniant cum

ſterilitas eſſe ea poſſit ut vel nulli
vel pauci fruckus prodeant, & cum

provenerunt ac ad maturitatem
deventuri ſunt: habeatque quod

ſibi imputet conductor quod antea

illos etſi immaturos, (ſi talibus uti

veluerit) non ſeparaverit. J. 73. §.2.

492 DE URE VENTRIS
l. 20 3. de R. J. Add. Diſſertat, ad Pa-
1œ. Belgic. ſect. 2.
IV. ecundo ad hoc caput refero

Tntta præagnantia, de quibus Müller

ad Struv. fj. padtis th. 44. Engelbr. ad

d. tit. th. 56. & alii Doctores tum ibi

tum alibi. Vocantur autem facta illa
prægnantia quæ cauſam bonorum conti-
nent. l. 52. S. I. ff. de V. O. Nota, con-

tinent. ita ſcil. uxori prægnanti Ven-

tremque continenti adfinia ſunt. Quid
ergo continent? Textus ait: cauſam
bonorum. d. I. 72. in fin. Ita verbi gra-

tia tradere rem venditam eſt fadum
prægnans, quia continet cauſam
bonorum. Antequam enim ven-

ditor rem emtori tradat, nondum
eſt res vendita in emtôris dominio:

at poſtquam eandem rem emtori
venditor tradidit, tvonfeſtim iſtud
factum traditionis eſt cauſa adau-
ctorum emtoris bonorum utpote
in quibus nunc etiam dominium

zei emtæ invenitur, quod ante tra-
ditio.

lionek
Gumcompn
m
Frgnung
Nenebono
Nttmn cozo
orunalet
unen
teſalone
(enetgo
uüilin h

beißf.

Petnneniun
j i
. unn
Ilrbuc⸗
Pllaretn
In ſentit
ſel
loetur)
näin
6Cin

3

NIHe PARS XII. 493
, itionis factum in iisdem bonis non-
dum computabatur. At verbi gra-
tia hortum fodere eſt factum non
prægnans, adeoque à ventres cauſa
nempe bonorum, nudum, inde &
mnudum cognominatum: ſive enim
hortum alter meum fodat ſive non,
eſt tamen & nunc in dominio &
ante foſſionem in eodem fuit. Vo-
cem ergo bonorum accipiemus pro
dominio, ut & alibi fit. J. ult. I. de
vi bon. raptor. l. 9. rem. pup. ſalv. for.
I. I. de ufufr. leg. etſi alibi bona omne
patrimonium complectantur. I. I.
nn 7. Wi. præf. urb. I. 20. quod met. cauſ.
ITAAn . . .
l. 3. §. 5. jundt. I. 9. J. I. Minorib. l. 5. pr-

in eiigſet.
lt onten
Cvninoe

leee,

DL

V. Ex his componitur diſſidium
quo alteréantur, at venditor ableil-
ſe rem venditam cogatur tradere,
an magis præſtando id quod inter-
eſt liberetur? Et in geneke: An de-
bitor facti ad factum cogi polſlit?
Nos diſtinguimus inter fſactum præ-

Arne tn

Nln iae
,Aninun

49 4 DE MIRE VENTRIS

gnans & nudum. Ad iſtud debitor

tenetur I. z. J. 5. C de Donation. I. 11.

J. ult. J. de legat. 3. & §. 3. in fin. ibi⸗

debebit. I. de emt. & vendit. non ad

hoc ſi velit præſtare id quod inter-
eſt. Dum dicimus ad iſtud debi-
torem cogi poſſe, intelligimus im

Nemerund Civile „ non naturale.
erbi gratia, equum venditum

non cogetur venditor manu ſua

apprehendere, itaque ad emtorem
adducere, hoc enim eſſet factum
naturale, & qualſi aliquod ſervile
ad quod homo liber non debet co-
gi. At ut equus ille venditus per
exeeutores ſive (ut hodie loquun-
tur) Pedellos venditori auferatur
& emtori prłꝑſtetur, adeo ut hanc

executionem impedire nequeat

venditor, etſi velit id quod inter-
eſt præſtare, hoc eſt ſenſu civili

tradere, & hoc erit ergo factum
legale v. I. 68. . de R. V. ſuntt. I. I. F.

b. . quis jus dic. non obtemper. Cum er-

3

1

olmünn
füone rl

berannon
Niurlh.f
gin nrſn

MNNN
Uamnli ſci

rler loe
bhoumfn
Eeiwe its

Mpnabtef
ittl

Aento iner
lnalgle

MColin

ire ni lcii
in Cnhmni
Uollort
elot
n

1W Ur,
Pm ſünn
Ekennen
ntdtn
UAtie

TMorce.

eſkninte
leenr
ialennt
decudhne

re er

Sedim,
lun ani
aphin
lOE
Cn
9

PARS XII. 495

go ſtatuimus, venditorem à tra-
aitione præſtando id quod interèſt
berari non poſſe, nobiſque oppo-⸗
nitur l. 13. ff. de re judic. in verbis:
gyia non facit quod promiſit, in pecuni-
uanm numeratam condemnatur ſicui evenit
in ommibus fuciendi obligatiombs. Re-

ſpondere licet I. diſtinguendo in-
ter factum prægnans & nudum Ut
de hoc dictus textus agat: non de
præœgnante §. 2. I. de donat. pr. I. de
obligat: l. 68. de R. V. Tum 2. diſtin-
guendo inter traditionem natura-
lem & legalem. De illa loqui tex-
tum oppoſitum: non de hac. d. l.
68. jundz. d. G. 2. & d. pr. Plura hac

de re dixi ſiciliment. manip. 4. ad

paginam Compendü Laut. 356. Vis &
alios lector? Vide ſis Wiſſenbach.

F. de. V. O. th. 8. Harpprecht. ad pr.

I. de V. O. n. 5g. & ſeqq. Bachov.
ad Weutler. p. 2. diſput. 27. th. I. lit. L.
&& ad Weſenb, par. F. de act. emt. vend.
Ungepaur. exerc. II. quæſt 2. Lang.
V ad F.

496 DE IRE VENTRIS

ad ff. difput. 20. th. 14, Tileman exerc.

cathedr. ad lI. tit. de V. O. controverſ.
n. 7. Thomal. ad Huber. l. d. I. poſ.
24. Hanedoes. exencitat. 18. quaſt. .
Majer ad Inſtit. pag. 7I. In ſpecie
de venditore præciſe edtradendum
obligato, adde l. 6. C. de reſe. vend.
l. II. J. 2. I. 46. de act. emt. l. 10. ihi:
potes. C. eod. & Doctorum conſen-
tientium ſemicenturiam ferme a-
pud diſfentientem Rebhan. 3. para.
lipum. I. Conſentiunt & UIngepaur.
12. eercit. Juſtin. qu. y. Coppen. 2.

obſervat. pratt. 45˙. Vinn. ad ſ. 3. J.
de emt. vend n. 6. Eckold. F. de utt.

emt. J. I. Mynſinger. & Gulich. 4.
ob'ſerv. 61. Struv. & Muller. exercit.
23. th. 106. Illud adhuç notandum,
poſſe tamen emtorem;, ſi velit, id

quod ipſius intereſt præferre & pe-
tere. l. 10. ibi: potes C. de ack. emt.
Brunneman. ad l. 4. C. loc. cond.
VI. YZertio, huc referas & Spem,
quæ in conventione conditionali
ceu

Ein Mtn
Ateihnch
elante
Odigrionen
Geopum
,i
ſenirtenpo
nbicr ad n
esleo/,
u, ſ
nelNKe
ameno
Czlorundt
Gmm / .
ihlun er
A dls⸗
Penholn
(rolnet
EC Te
Mln ſe

Tlien

Ftufei
iſ

WI

I enn ,
NAlnp,

inn

4,3
.

Man 6
uim m,
Uätnztn

.

Ccnionen

N

de in utero mauterno dicitur latere-
auterbach. comp. ff. pag. yl. Et-

ſi iple Lauterbachius ibidem ipſam

obligationem latitare dicat. Quod

eredo parum accurate dictum: v. l.
213. de V. §. niſi inſpecto deinde exi-
ſientiæ tempore, tum enim retro-

trahitur ad primum tempus con-
tractus l. 9. J. 1. l. II. G. I. qui pof.
in pignor. §. 3. I. de teſtam. militar. I. 20.
cond. inſt. l. 26. de ſtip. ſer. I. 8. contr.
emt. I. S. de. peric. GC comm. deficien-
te autem conditione tota decolat
obligationis ſpes d. l. 8. pr. de per.
E comm. I. 37. de contr. emt. Spes:
inquam: hæc enim aderat. Non
aderat obligatio. Quam etiam
ſpem poſt mortem noſtram in here-
des noſtros tranſmittimus. §. 4. I.
de V. O. Veluti & alias ſpem emi-
mus. l. 12. F. de act. emt. vend.
VII. Ei quod dixi, ad heredes
ſpem tranſmitti- opponunt h un. 5.
7. C. de gçadue, toll, l. 42. pr. de O. &
“ d. Se

49⁸8 DE IIRE VENTRIS
A. Sed reſpondeo, eſſe hoc nota-

bile diſcrimen inter contractus &

ultimas voluntates. Ut in illis ſci-
licet heres, ſit & ſpei heres: in his
non ſit. At cur quoque non &
in his, in ultimis inquam volunta-

tibus? ex. gr. legatis. Scilicet quia

bæc magis ex amore procedunt,

utpote donationes. §. I. I. de legat.

ibi: donatio at veluti & heroum fi-
lii aliquando noxæ ſunt, ita potuit
teſtator patrem amaſſe, at here-
dem odiſſe. At in contractibus
cenſetur quilibet in ſuam & ſuorum
commoditatem contraxiſſe. I. 13. C.
contr. ſtip. Aliam rationem dat San-
deadl. 18. f. de R. J. Aliam Prantzk.
ad g. 4. 1. de V. G.
VlIII. Quarto, ad afſinia pertinent
& parietes ventrem facientes, de
quibus l. 17. pr. f. ſi ſerv. vindic. add,
Alclat. 6. parerg. 7. & uterus civi-
tatis, apud Theogn. Et ut alia præ-
terea;, etiam Theologica, vid. Epi.

Unhle
Ctairion
Dus lauert⸗
ub Kan
bllrt
lbicumſo
ule lantb
leenifneye
Eitn immni
i ninu en
1d n
UN krüruhen
t Cügle
an 6
Unefunnn r,
Omwenort
Hatunfiu
4 intifn
gchnn
limiten
Virtinim
.

W/ C
40

69

“

Gigunnt

Ni

Nar nne
ſrl
Lültem
ninii
le,rlr
Knonutin

lunkiom,

mmnlel,
inentrkn⸗
Alunkun

tühriet
Nbetnee
AH
Euensn
rie

“

PARS XI. 499

4Kol. Jacobi cap. 1. verſ. 15. & Joann.

Evangel. C. 7. verſ. 38. Pertinent hue
& innciationes Prægnantes, de qui-

pns Lauterbach. compend. f.pag.608.
in b. & cauſæ Prægnantes, velut

apud Huber. tit. F. de procuratorib. poſ.
ut. ubi tum locum habet illud: Re-
bus ſic ſtantibus l. 38. de ſolutionibus.
Referri huc poteſt mons ille parturiens
gemitus immanes ciens: E cum eſſet in
terris magna exſpectatio, murem pari-
ens; apud Phædrum fab. 23. libr. 4.
ubi Freinsheimius hiſtoriam ſubji-
cit Caligulæ de quo Suetonius in
Calig. cap- 46. ſeqq. Expeditionem
concharum collectione adimpleſſe,
commemorat. Eſt & aqud eundem
Phædrum fabula de Cane Parturien-
te libr. 1. fab. 19. Eſt & apud propertiũ
libr. 3. eleg. 7. verſ. 1I. Lingua gravida,
ubi verborum tanta cadit vis, tot pariter
pelves tot tintinnabula dicas pulſari. Ju-
venal. ſat. 6. verſ. 4 9. vid. Drexel.
orb. Phaeth. c., 23 Apud Pucretium

5o9 DEIIIR. VENT. P. XII.
libr. 6. verſ. 258.6S 439. habes gravi-
dam tempeſtatem & nubem gravi.
dam. Nec omittere hic poſium li-
em, quam eſſe generis feminini, J 4 4 P
ſœcundam, gravidam, & quamlibet Mhh.l⸗
in ventre habere alteram legis apud
Wintherum Parthen. litigiof. libr. 1.
qp. 2. num. 4. Sed ego finio gravida
Pharetra, verbis Horatii:
Iuteper vitæ ſcelerisque purut. (0)
Non eget Mauri jaculis nec areu,
Nec venenatis gravida ſagittis,
Fuſce, pharetra.

1

A. A. PAGENSTE-

CIHIERI, J. C.

CORNIBUIS
GOMu᷑ðITs

Diſſertationes duæ.

n Kr⸗
Utini
Cn
inri
umlne
InO
Mieng:
tile if

SEEEEEE

c Be; eize 2 & 6, 26c1

* P† * * ½ 6α ½2

A. A. Pagenſtecher. J. C.

LECITORI
S. P. D.
Uas hic vides de Corni-
bus & Cornutis diſſerta-
tiones duas, reapſe tres
ſunt. Sed tertiamnunquam p r
nuntiavi. Deſtinaveram
D. Chriſtophoro Waterham O 0*
denſalia Tranſiſalano & Civita-
ti patriæ à Secretis: cui honores
utriuſque juris Doctorales in fi-
nem Octobris A. C. 1708. deſti-
nati erant. Verum cum ipſe,
ratione officii, in patriam re-
vocaretur, ut non niſi a. d. 22.
Decembris dicti anni præfatis
Aa z hone-

36 (9 3 “
Bonoribus potuerit ornari, ean N
uæ in chartam conſeceram, in
Digertationem primam intruſi. N
Hinc prima auctior evaſit. Serip- WW
tiones autem has meas qui ro- (0
dent, eos invito ad Sydlogem Gnae
Diſſertationum hoc anno Bre- iug
mx editam: ubi dixi pagina an ſii
40r. & Paucis ſequentibus. Mi- Perbue
hi id unicum operæ pretium poſ- mmun
ſit eſſe, Patri? meæ, immo & uanmmen

omnis Germaniæ, hujus etiam M
Provinciæ Groningan-Omlan- tuy
dæ, dialectum, a contemtibus 1

publice vindicaſſe, diſſert. I. 525.

Vale & judica candide.

DISSER-

ine

,urke

Clentto

RS
4

DISSERTATIO I.
DE

CORNIBUS ET

CORNUIIS.

Groningæ in Choro Fempli

Academici a. d. 25½, Oobris 1707.
cum Nobiliſſimus Vir D. Adrianus

Joſephus Trip, Judicii Militaris
cum maxime Præles meritiſſi. uuns⸗

in numerum J. II. Docktoru
More Majorum Pabliehtus
coopfabatur proönuntia-
ta? nunc auéctior,

H1, .

RKex- Divinam ſolebat

Non provide! immo
P* ſcelerate! Si prineipio
mundi „ ajebat, Deo adfuifſem,

multaz condita fuiſſent melius, mal-

. Aa 3 ca

Lphonſus X. Hiſpania

.culpare providentlam.

5/

6 Diſſertatio 1.
ta ornatius. Miſelle, quo lingua
abis, quo mente? Adeo verum eſt
uod ille ait, iſtum eſſe nonnullis
Acſaurutn in lingua ſitum ut quæ-
fſtui habeant, male loqui meliori-
bus: non abſimifÄes illis apud Pli-
nium, qur cuminum atque ocimum
ſerentes, tum eas herbas lætius pro-
venire credunt, quando cum ma-
ledictis & probris ſeruntur.
J.2. IHle quem quaſi Philoſopho-
zum quendam Deum olim habitum
fuiſſe, ex Cicerone novimus; Di-
vinus Plato, quam varias egregi-
arum lucubrationum ſuarum ex-
pertus fit cenſuras, Athenæus e-
docere poterit: quas vel nec in eo
effugere potuit quod ad ea quæ ra-
rius eveniunt leges applicandas eſ-
ſe voluerit: quaſi ea in parte ſcili-
cet adver (arium ſibi habiturus fuiſ-
fet Theophraſtum, qui referente
Pomponio, jura de iis quæ ut plu-
Timum evenire ſolent, non de iis
guaz

⸗ kee

N⸗
kas
1e cenenn
ppnnl
icle
ſel
ncen
flen
(fore

laungt
m een
ogelrt
1. N
kEA Nl
fen cbhe
fſeltt, l
ſiocen
Unndane
clken
nithe
Dn gin
ietere
teßen

61

lehſene
neſenm

elnli in

Bgu

nEgeinn
thükir

Aunenn

tlon.

rlingee

nainkien

RMN .

nftiegth
n Lunn
,Aaon.
e rene

AAda

erb
Ileſuneſi
Euntunut
tte
Ce⸗

De Cornibus & Cornuti. 7
quxæ ex inopinato, conſtitui debe-
re ceniebat: idem agnoſcentibus
ræſtantifſimis iftis legum cory-
phæis, Celſo atque Paule. Bona
vVerba! Quaſi ſcilicet neſciamus, et
iam de rariſſimis caſibus leges vel
in ipſiſſimo illo noſtro Juris Ciwilis
Corpore promulgatas extare, Ne-

L ge enim incognita ſunt apud Ju-

lanum ipſumque præfatum Panlum

Ioça, de ventribus uno matxis ute-

1r0 geſtatis tribus, quatuor, quim-
que. Neque latent Caji de fiumi-
ne ad priſtinum alveum reverion
item de homine centum annos vi-
vente;, viſiones: Nee Ulpiani o⸗
pinio de pila in tonſoris manurm,
immo cultellum, delapſa; ut gula
exinde ejus quem tonfſor radebat;
fuerit præeila: Nec Juſtiniani de fe-
mina quinquagenaria majore par-

tum edente: de inſula in mari na-

ta: de ſponſo oſculum ſponſæ ſuæ
non impingente, famofifimæ con-
Aaà 4 ttitu.

5* Diſertatio I.
ſtitutiones: ut de partu in fine men-
ſis undécimi lucem adſpiciente, ce-
teriſque ejus generis, nunc nil me-
morem-
(. 3. Scilicet ex prudentiz Le=

gislatoria hoe omne æſtimandum

eſt, ita urx cum ea quæ quotidiana

ſunt, ſocietatem humanam & ci-

vitatem quamcunque magis affici-
ant, potiſfima Legislatoris cura ad
Aoridians negotia magis extendi

ebeat: & tamen rarenter emer-

entibus non plane ob id ſubducen-
a ſit; ſæd ut In his ſit parcior. Eſt
cadem & Celſi COti ſententia in.
27.fk. de legibus, dum ad ea quæ fre-

quenter eyeniunt, non unice ſed

potius jura aptari debere, cenlet-
Cumque & ſocietatis & civitatis
eura & cuſtodia unicuique civi in
Partihus ad ſe pertinentibus incum-
bat, reſtat, ut & hie circa ea quæ
magis quotidiana ſunt, magis cu-

rioſus ſit. Pertinet huc Lauli Eti

monela

Moyn

anck:
eaginr
dumenmn
ſW
ſennhe⸗
ngleun
(ſerliele
henmuman
Elle ori
irnln il
CclcEite
khelsſu
ſNert
(glunogen
Uri, un
tenuuci a
m. Cine
Esrnne
Gileigen
mn, do
IMnarrred
tti murt
uune en
laten

Imhiheu

lbckrn,,
n Wenin

ienle

Weefinntin
Gelntlim

tmmmt4
e npe Ke.

Purwenn
rußereil
Urlerene.

OAdlen
kgrin
trrmnu
lagtefe⸗
Un u,eO
t, Ee
Kektit
aireit
tbeta?
e4
n
ehn.
0ℳ

De cCornibus &o Cornutis. 9
monela: Plenius, inquit, roge

quæ ad hæc ſpectant attingas: quo-

tidiana enim ſunt.
15. 4. Non potui non; dum mi-
hi verba Hodie in publico hoc ſo-

lennique conſeſſu, more Majorum

facienda eſſe ſentiebam, Pauli hanc
ſapientiam amplecti. Nec longe la-
teque quotidiana mihi materia ac-
quirenda videbatur: cum ante o-
culos & inter manus, immo & an-

te pedes ſita conſpiciatur.

y. y. Nec tamen ob id quod rem
quam aggredior tam quotidianam
dixi, ullus velim exiſtimet, rem
me nauci aut viliſſimam tractatu-
rum. Quin contra, eſt eadem ta-
lis quæ omne ferat punctum: talis,

qua plerique mortalſium gaudere a-

mant, alio iterum ſenſu in æter-
num carere diſcupiant: talis, quæ
infinitis mortibus ſtragibuſque re-

ferta atque famoſa ſit. Talis, ſing

qua reſpublisa minus commode ſta-

10 Diſſertatio I.
requeat. Kem, dicitis, arduam,
atque cui auribus linguiſque fave-
amus, digniſſimam! Penes vos,
Auditores, omnis hujus rei ſit di-
judicatio, De benevolentia ſaltem
veſtra ſi me vultis jubetiſque ſecu-

rum eſſie, quod vehementer a ve-

Kra benignitate depoſco, non gra-
vabor, propalam profiteri, me de
CORNIBLIIS & CORNIITIS non-
nihil dictutum. Quid enim his
quæſo cum maxime magis quoti-
dianum eſt 2 Cornua ſunt omni-
bus: aut eſſe poſſunt. Er,
Mon adeo exoptatæ illos conditio-

nis mortales, quibus non ſunt do.
Ini aut brevi ſaltem non erunt,

zornua! Infelix illa quodammodo
materfamilias, cui nomeſt aut brevi
non futurus ſub privo tecto, Cor-
Mutus! Ne erretis. Senſu Latino,
wornutos heic accipi velim: utbru-
Nainquam, animantia cornibus in-
Rruga intelligantur, quo ſenſu a-
S pud

nit
Sennen
t (nuti
rllinecn,
Pons, dlo
ecoou

ute mmor,

Dtegten
ilggeni

, uton

n
ſteſtin
Ned
ie Cen
tſex ſcui
o ecen
5sCei
ſug ate
e
1 Knn
6 gihnin
(Malnt
D
4

el

enig .
n Nusn
eenite
SM

iheiſgefn

ſernentiſt
SZ

tiri et
NNN “
Cinl,
Cnuitent⸗
Nlr, Nel
S
uüe
mnoorennt,
gltumn
lelalre⸗
lecn li
laH)
ein tr.
onikr
goſel

De Corsibus & Cornutis. 1I1
pud Varronem , Martialem; alios-

que, cornuta oecurrunt, quæ Ci-

cero aliique cornigera etiam appel-
lant. Sed eſt & apud Nonium Ac-

cii locus, quo boves aratores ſim-

pliciter cornutos cognominat. For-
te ante auroram;, inquit;, radio-
rum ardentem indicem, cum ſono
in ſegetem agreſtes, cornutos ci-
ent, ut rorulentos ferro terras u-
vidas proſcindant.
: d. 6. Vivimus nunc, Auditores,
menſe Oobri,; quem a Cornibus
atque Cornutis omnino alienum
eſſe, ſi quis ſenſerit, næ is in me-
dio ſole cœccutir. Olim inter Ju-
ris Conſultos anceps viguit diſce-
ptatio; an ſues pecudum numero
habendi efſſent: his negantibus:
illis afrmantibus, eo quod & iu-
es gregatim ad paſtum exirent.
Cuajus auctoritatem rationis e Grx-
cia, & ab ipliflimo adeo Homerg-
ſues ad Coracis ſaxm fensmn

32 Diſſertatio I.
Atethuſæ adſidente ſubuleo paſcen.
tes, canente;, areeſſere amaverunt.
Nobis qui Weſtphaliæ ab uno la-
tere vicini ſumus, carere licet ar-
gumentis tam longe pertitis. Nec
te etiam, qui cornutos à rebus no-
ſtris menſe Octobri alienos eſſe
cenſes, ad remotiora ablegabimus
territoria. Vel urbis hujus noſtrœ
obambula plateas atque compita,
& eece, quot cornutorum videsi-
bi delicias „ atria aliaſque ædium
Partes exornantes cornutorum cu-
pedias, culinarum exoptatiſſimas
neceſſitates, gulæ ſuaviſſima irri-
tamenta & oblectamenta; ſtoma-
chiĩ omniſque corporalis mortalium
machinæ ſolidifſimas haſes, firmiſ-
ſimaque fundamina & fulera. IIes
ad forum noſtrum boarium , quod
vel hoc ipſo die aliquor cornuto-
rum, viventium adhuc, ſed mor-
tis (ut loqui amant) candidatorum,
senturias jueundiſlimo ſpectaculo

hen
e 8
tlne .
ciog zpel
üunns, 4
uclon
ſwminloe
6cen e
1 d
e huſün
len, Ketl
Ueniniep
Andne
Ghunre
ſunne, t
gndte
veiſeo
Cnunelt
Prme ke⸗
Pid Mnen
nenſen

1 ao

Kenle ⸗
l ſetnan
inltige

Ane lonpin
uennn.
irin
GEuud.
etpuilnt
Uuln
n, ſ.
Aoonlin
dis dn.
un H
nin 6t
Pntten
kne.
girateh
6 Naeh

Wͦ

De Cornibus & Cornutis. 13
ſubjlcit ,„ te non ablegem. Fue-
rit ſane menſis Oober olim & Li-
vius appellatus „ fuerit & Domi-
tianus. Aſt Fauſtini tamen anti-
qua eogneminatio ejusdem augu-
ſtam indolem elegantius indicat:

pandit; expromit. Eſt aliquid:

uod, Auſônio canente, October
ille Fauſtinus det prenſum lepo-
rem, fœtuſque cum ipſo palmite,
nec minus pingues ruris aves. Eſt

aliquid quod eodem menſe Bromi-

os ſpumare lacus videas, & muſta
ſonare, vaſaque novo calere vino-
Aſt quid hæc omnia ſunt, ſi ad be-
atiſſimos iſtos cornurorum greges
eorumque ſtrages eadem velis com-
pararé? Fuerit ingens illa olima-
pud Romanos pompa, qua Ocο;-
bri menſe equum Octobrem Marti
in Campo Martio immolabant, e-
juſdemque caput in Capitolium,
ceu ſacratiſimum aliquod donari-
um atque snathema deferebantat-
que

12 Dißertatio I.
que dedicabant: at quis eſt quinon
ahbguſtius quid deprehendit, ubi
Cornutorum iſta „ quæ Groninga-
ni wocant, teſtamenta boaria aut vae-
eina, iſtas è medio cornuto deprom-
ptas aſſas, iſtas, ut cum Plauto lo-
quar, ſtruices patinarias hoc no-
ſiro menle inſpicit miratur, deoſeu-
latur? Quis non Fauſtini hujus men-
ſis fauſtitates pleno ore pleniſque
tibiis deprædicat atque ebuccinat,
ubi cornugerum per integrum an-
num præſtantiffima fereula ad ju-
ſtam trutinam expendit? ubi prin-
cipio leipſana illa cornutorum re-
centia, deinde ſale ſcite conditz,
denique fumo examuſſim induratay
Mla ad hyemis, hæc adæſtatis;znecef-
ſarios, utiles, voluptarioſque ufus
&α ſumtus, collecta atque repoſita,
ſibi ob oculos ponit aut mente con-
cipit? Jovi Liberatori Komanos
menſe Otοhri ludos inſtituiſfe, ac-
cepunpS, AK nOs Liberatori Deo;,

Mn⸗
peenſe kul
Vernehzinn
zunguil
cile
ein
mrne ls
Alt
AM
ls leg
uugeng
ileinee
ſade
lllnet,
4 er
ſinend,
in borio
wilsinn
titeirent
nd,
. Geman
upn er
Wmn
Niu

a De Cornibus & (ornutis. 15
ukzen qui nos à famis duro diroque telo,

elnn menſe Fauſtino tam fauſte, tam cle-
S 8 menter, tam paterne liberat quæ
Ken non gratiſſimi devotiſſimique pe-
em, ctoris holocçauſta offeremus? Cele-

anneenh braverint Romani hoc Fauſtino
uisien menle ludos Auguſtales perenna-
in turæ Auguſti gloriæ, ut vel illi
aläitian ipſi ludi Auguſtales, famolſæ illius
eſne Legis Regiæ incrementum & ul-
WNAα teriorem promulgationem comple-
ng Xxi fuerint: quid enim intereſt, ſuf-
hie fragio populus voluntatem ſuam
nigin declaret, an rebus ipfis & factis?
unmg At nos per omnem qua patet ci-
end, vitatem Groningan-Omlandam lu-
rd dos boarios & vaccinos; auguſta-
ulge. libus illis immane quantum utilio-
h res, defæcato magis animo conce-
ee lebramus, iilfdemque non exigu-
un am quandam diei particulam;, ſed
G integrum ferme diem Komanum,
e immo menſem comburimus. Ty-=
ude ranni (eujus & Codex Theodoſia-
l nusS

7
146 Diſertatio I.
nus meminit) evictionis, Roma-
ni noluerint hoc Fauſtino menſe
dememiniſſe: at quæ non tyranno-
rum diræ facies apud Groningan-
Omlandos menſis hujus fauſtitati-
bus ſuecumbunt? Famem, telum
illud omnino durum & plane ty-
rannicum non tantum intelligo: ſed
& animi mœrores, tetrasque me-
lancholicorum cruces, quæ nulo
tempore commodius quam meniſe
hoc Fauftino traduntur protervis
in mare Creticum portandæ ventis,
§. 7. Neſcimus, quo tortore fla-
gello urgeat animi illa paſſio, ſed
nimium in actione conſiſtens, Tri-
ſtitia? At Chryſoſtomus docebit.
Si cui Græca audire non adeo vo-
Iupeeſt, eece Latio donatus Chry-
ſoſtomus, crudele, ait, eam eſſe
animarum tormentum, dolorem
quendanrinexplicabilem, judicium
omni judicio vindictaque dererius:
mam & vermi, ita pergit, ſimilis eſt
vene-

Yhni

ſetennd ,
Zen, A
tene: Ki
11, ſn
fehenncn
anng
mem nbs
Plet tene
UoNahpnens
U htetlene
Pietg He
etts tet
. e g neg
oglegne
Pfengeien
Unlſtei, e
llt An
dnonicn
Selniket
Ukliefi,
Uen flamn
(Ahntt
En

De Cornibus à& Cornuti: 17
renenato, non ſolummodo car-
ADnem, ſed & animam ipfam peri-
luln mens⸗-⸗ & tinea, non ſolum ad oſ-
ui ſa, ſed & ad corda pertingens:
* perpetuus carnifex „non animam
DRü dilacerans, ſed vires animæ con-
tu fumens: jugis nox: tenebræ pro-
⸗ fundæ: tempeſtas: turbo: febris
in En non apparens, at omni igni validi-
. Nen us incendens: pugna requiem non
Mne habens., Hæc aufea Chryſoſtomi
hun in verba veritati eſſe convênientia;
Puefei eſtne qui negare velit ? Felix, O
Gounmh terque quaterque & amplius felix,
AWLAH qu experientia magiſtra nondum
fu/. condidicit, quantarum virium do-
nddt, lor ſit, animique vulnera; quæ a-
IdNe lios mortales non raro coquunt &
nsn verſant ſub pectore defixa. Non
ienk hac felieitate vixit Niobe, quæſe-
n Am ptem filiorum & totidem filiarum
im tum & mariti mortibus illacrumans,
Feri ex nimio animi mœrore, in mar-
nie mor etiamnum lacrimas manans
m. con-

18 Bißertatig . Nlni
verſa eſt, omnemque Nioben per- ulk
didit in Niobe. O ſi coronæ iſto- le, doln
rum demortuorum ſe exemiſſet Ni- abbumoll
obe, & inter cornutorum noſtri lelnene
menſis cadavera obambulaſſet, non lncntc,0
experta fuiſſet duram „ quippe ſæ- iin
xcam: infelicis iſtam vitæ Cataſtro- Mentl
phen. Et quibus de furiis agitari iit ni
dicam, Bellerophon? quid ita mo=- miimnie
rens per campos erras, homines Neli li⸗
vitans, tuum cor edens? Tuum It,
cor? Huc, huc Bellerophon, & M ſoonie
noſtrorum cornutorum diſce ama- jlin
re conſortia, inter horum vive con- AlMiim
vivia: hic eſt quod tutius edas: ac- ſts, pen
cede adignes hos & incaleſces plus Ki
fatis. Tuum cor edes? Virtutes, il Prkn
Bellerophon, tuas agnoſcimus, Imi- bn
ramur, deprædicamus: ar cordis unm
tui ferculo, cornutorum noſtrorum mi men
aſſam partem præferimus, quor- lerglecee
uet intelligimus, quid ſit ſapere, un ſt dn
Sapientiſſimus ille mortalium Sal 5⸗ cenler 1.
mon, qui, cum ter mille ſententias Riin
Rabe-

inl

lanh
nſecene,.

Cunlonnte

nnllen

De Cornibus & Cornutis. 19
haberet, & cantica quinque ſupra
mille, eloquutus de cedro quæ eſt

in Libanonuſque ad hyſſlopum pro-

deuntem ex pariete, denique de
jumentis, dé volucribus , dere-

unghr;

mlea
linis n

ifin conviviumjuge. At quæ non Re-

Getng, dunis,
Neen/In
Ulromn,6

Immim.

onnſte

Yntüken,rH

Ginkfiglts

enl Tnt

mlinsn.⸗
ne,
Cunaun
ing,Ne
ruinilb
bneg

ptilibus, de piſeibus: int er immen-
Ix ſapientiæ ſuæ oracula & iſtud re-
liquit: hominis læti animum, eſſe

giæ Tuæ Majeſtati ſententiæ exci-

diſſent, 6 Sapientiſſime mortali-

um, ſi conviviis, cornutorum hu-
jus Provinciæ exuviis inſtructis, &
ad lætitiam invitantibus, trahen-
tibus, cogentibus, interfuiſſes!
H. 8. Si quis tamen cornutorum
adhuc præſtantiam ignorat aut ne-
gat, is ut ad alia quæ ſub hoc ſole
occurrunt, exlpatiari velit, co-
miter rogatur, ut vel ab aliis vi-
deat quæ elegantia dignitasque cor-
nuum lſit, dum res innumeras de-
prehendere licet, quæ velut glo-
riæ ſibi ducunt, àcornibus & cor-
nut is

Diſſertatio I. M
nutis eognominari. Quid res di. meonn
eo? Immo & homines, immo & c 6jutt
Dii, cornibus delectati leguntur, ront
H. 9. Et quo me nunc in tanta ( mlugt
rerum copia, in tanto inquam cor- eyinn noe
nu copiæ, vertam? Quod ille ali- Pimmin
bi ait: Si mihi nulla venit, tu mi- ſi ugcn⸗
hi Somne veni. Id invertere lice- ſcl arntn
at: cdum mihi multa venit, tu mi- cein Neent
hi Somne veni. Adeo opere in ſeCamn
longo fas eſt obrepere Somnum. ai imt
Et ecce vobis Somnum apud an- yralnatonn
tiquos cornibus decoratum? uæ. im mign
ſo quid cauſæ eſt, quod cornu- n gendien
tum amaverint Somnium? Niſi ob 0, ſen
* ingentia, inquam, bona quæ ad nn ten
cornutorum inſtar gregum ſecum imn nhete
vehit. Non loquor de Somnoa- mmeitents
liquo vitioſo „ qualem nonnulli Innmunnen
non ſecus ac Parmeno ille Auſoni- lenss
anus dormitare geſtiunt , mane ilmmzin
dum clarum reſerat feneſtras, dum n, ſagie
ſtrepit nidis vigilax hirundo, illi, wenin,,
velut primam mediamque aoten um
. . aXN- c,

ii . De Cornibus Cornutis. 21.
ie Parmeno, dormiunt. Dormiunt
a al glires hyemem perennem, ſed ci
nlytn bo parcunt: at iſtis cauſa ſomni
awinge eſt, multa quod potant, nimiaque
rh tendunt mole ſaginam. Sed nec
iilet Epimenidis ſomnum in ſeptem &
Udhti quinquaginta annos perpetnatum
Hnamh alieui optaverim aut commenda-
MG zerim. Nec valde de ſeptem illis-
mi verſus Germaniæ fines, in ipſo O.
nnim ceami littore per multa annorum
mnmnut curricula altum dormientibus, fa-
unm bulazm antiquam, ut recentiores
A non memorem, curavero.
Uwin H AJg. 10 . Verum talem intelligo
weH Somnum qualem Peloponneſii co-
Ipenun lebant, in eâdem ipſi & Muſis arà
EMr ſacra facientes: Muſis omnium De-
Fnun orummaxime amicum, Somnum
Venhee indicantes. Illum intelligo, qua-
Fu/H lis a Seneca inducitur, domitor la-

—

An borum , requies animi;, pars hu-
ümin manæ melior vitæ, rerum pater,
inn n⸗ vitæ portus, Pavidum leti genus
ei huma-

22 Dihertatio JI.
humanum docens longam diſcere
mortem. Immo matris genus A.
ſtrææ, Somnum: Aſtræilcilicet fi- In.
liæ Juſtitiæ filium, a Juris cultori. N
bus & Juſtitiam amantibus adeo rn
non alienum, quod illi præ aliis Mhdnfm
tuto magis & ſecure dormiant: Mandm
cum aliis qui à Juſtitiæ recto trami- Gnhnin
te diſcedunt, neſcio quo tortore ir-

merhufunn
requietæ conſeientiæ flagello ; ſo- Iunirnii
mnum excutiat non unus Alaſtor. In ſemn
Contra audiamus quæ de Cornu- Wimim 1
to Somno Valerius Flaccus decan- ,müktunen
tat: Somnée pater, ſomne omnipo- ummge
tens, te Cofehis ab omni orbe vo- Mh litnt
cO, quæ freta ſæpetuo domui quæ in fngxf
nubila cornu! Nec immemores cor- heckee
nuti hujus, ſomni inquam, ſunt Ju- ntoinl
ris Civilis conditores. Sed ero par. ninm
cus ea in re, qui ignorare non pol- eimlnch n
ſum, non omnibus auditoribus e. Ien fmn
narrationes Juris Civilis gratas eſſe. it tummn
§. I. Seligam pauca, quæ amo- iniimk,,
niora fuerint, Ceteros mortales Ial.
cum

un, De Cornibus 6â Cornutis. 2;3
Abnenke cum occupaverit ſomnus, abſtine-
8 e ab eo oportet Præfectum vigi-
Meſc lum. SIciendum eſt (inquit Paulus l.3.
nthisans F. deefic. præf. vigil.) præfectum vigi-
N mmike ne zum per totam nodem vigilare gebere
liini coerrare cum hamis o dolabris. Cur
m emm quæſe cum hamis & dolabris? Sci-
ienthims Hicet ut homines nequam qui dor-
Gnn mientibus furtum damnumve fece-
ah rint aut incendia excitaverintQnam
UIu & hæc plerumque fiunt oulpa urbem
en inhabitantium. d. L 3.) fugientes ha-
iehuste mis, inftrumentis inquam ferream
Uume Tecurvamque ecuſpidem habenti-
Pemc Pus, poſſint retrahere, quin & do-
Gtnie Hs ſi in quas ſe iſti abdiderint, do-
Kumsdr labris effringere. Et ut ſpeciale
aniuk quid in hoc titulo notem quod ab
m Nien hac materia non alienum eſt, ſci⸗
Pnrin endum eſt, præfectum vigilum in-
Sainte ter cos referri qui reip. cauſa ab-
E unt, at tum non ü inter reos adul-
nnii perii referatur I. 7. ex quih. cauſ. maj
eN Sriir r l. 7. ea quih. cauſ. maj.
11 vem

M
e. lnipe
iertatio I. Pra. ſt,
Diſe che. rrüin
244 undinem habemus l. 18. pr. rmiu
cem hiru nium: Cajum Iin l. gatis uunſnſti
lacem din. ee eſtntats. niet n.
4e r iateli Ve⸗ ari dux ain
foret n Yedhi & deteuen lnieum
moneret Aiones ſi quis ceme. Punlbns
Tiamqr 5 . t r. Srptbes
aut E Srl. *R
2 — 5 1 ,
mairloſs e ee. lünn
& is iĩttendi ſu od. tit. A eun nmonmn
Nec omi l. 14. §. 4. drn pu. Gntntukin
pianus nrgtenes unimam ſaci;s ſi 4, hte
um hraniiur,⸗ fuerit; confer- Minn e⸗
opr Qua de re medic.
ſomn ino pre ua de eſt. medic. a n en
10 fſivin . acch. qeſt, lis ad nbldgenn
10 veſic⸗ 1 Zacch. di quis . Wige
vitio teſt Paul. Jxæſt. 15. deque læ- nigincgne
i poteſt! 1t. 3. gaeſ. ud ien- Nu wonß er⸗
Dete i ivit, uni
kegel e oib⸗ eſt n l. 27. Vanmnfin
ſornacen eſt, eſarciend mento, lhmmn aun
ſio & damnum . ujus r SIedo ſer Grnken
& il. cujus 2n 1e . In
da 7 dL. 4A4 7. fantem inum n mno
Baren ad mi den pral.
E 2
matre bantem
cub
cum

itel
hhnimn
H
iinn
ſilerieni
Uilounn
ioinetnm
ltizer l
lgüftien
tituar

=

luſtin e

ur MudH
t lune⸗
glikcnan
nntrs⸗
eer e
Ceran ⸗
A l e,
“ l
Mintiged
ldle

Eackntn:
lnen .
Nunm
1

De Cornibus & Cornutis. 2

preſſit, à pœna nemo liberabit: ar-

bitraria inquam, de qua Carpzov.
criminal. quæſt. 15y. Quid Jus Belgi-

cum ſanciverit circa milites in ex-

cubiis dormientes, notum ex J. Mi-
litari artic. 27. Doctores noſtri eti-
am aliis rebus ſomnum aſſignant,
veluti cum tempore belli, in locis
puta in quibus hoſtilitas viget, præ-
ſcriptiones dicunt dormire: ſecun-

dum c. 10. X. de præſcript. Mev. 8. deciſ.

279. Pertinent ad hanc materiam
etiam cornuti illi qui ſomnum aut
captant aut ſimulant, ut uxores fu-
as, ob turpe forte lucrum. aliis e-
largiantur. Occurret nobis hac ad-
huc hora, cum de metaphoricis
cornibus agemus, exemplum, ſed
antiquioris memoriæ, cum Mecæ-

nas nobis erit loquendi materia.

Qua enim fronte ſummum illum e-

ruditorum fautorem & patrorum

tacere in hac materia poſſis?
H. I2. Somno adjungere comi-
. B b tem

„

26 Diſertatio I.
tem licet Bacchum. Et hunc e-
nim cornutum fingi, quis neſcit?

Capite inquam cornibus ornato:

tum & dextra cornu tenente. Ac-
cedant capiti, ut eſt apud Ovidium,
cornua, Bacchus erit. Immo in Tha.
ſiorum nummo apparet ccipitiad-
hærens unicum cornu. Forte quod
alterum ab altera parte adnexum,
ab hac conſpici non poffit. Duo
enim eidem cornua adignata fuiffe,
& ex Ovidiano jam vilo colligi pot-
eſt, & manifeſtius ex eo patet, quod
Græci Bacchum tauriformem &
tauricipitem appellaverint: de quo
Camerarius 1I. meditat. biſtor. 93. Ke-
ite mortales, & vanis cogitationi-
bus pectora veſtra implete, cornua-
que hæc Lyci patris ab hirco de-
rivate, qui Baccho ſcilicet vitem pri-
mus indicaverit, aut;, fi mavultis,
quod vitibus nimium inhiet;, ma-
Xximeque nocivus ſit, ut Baccho ob
id antiquitus immolatus fuerit. At
4 bæ

Dec

zlmngrdn
liginbhen
nertois
ſolis, conn
Se Mackus
Urboſize

(lotereoce

N Man
Iuneſet e
Cln, ge
Uren ,ons

teis edeſ⸗
e er

Clon comnen

konnietn
rconun

n A ete,
icenkkinde
nEmiisen
Comn geeche
(ot Uorez
Ulhetein
Ulſer
Mmnnn ſio

.
n Urlee
nl dt,
COitesent

ertr
VTnutenenee ,,

Atl Ctin

hmu
PPunannig

Cnmn Emed

DDej c(Cbrnibus 6 Cornutis. 27
hæ ſi nugæ non ſunt atque affaniæ,

quid in harum cenſum venire poſ-

ſit, merito ignores. Reſpicite enim,
ſultis, cornu illud quod cornutus

ille Bacchus manu tenet. Atqui

hoc bovis eſt, non hirci: potui
ſcilicet ex eodem hauriendo aptum:
quod in hircina cornua non cadit.
Evanelcit eo ipſo & altera conje-

Gdura, quæ cornua Baccho in ho-

norem Jovis Ammonis, qui ſub a-
rietis ſpecie Jovi apparuerit, ſitis-
que, inter Arabiæ deſerta, reme-
dium commonſtraverit , adponi
comminiſcitur. A bove, ut dixi,
hæc cornua pater Bacchus habet:
non ab ariete, non ab hirco. Da-
nielem Heinſium ſemper magni fe-
ci, & quis eum non luſpicit? Hic
cornua Baccho tribui ſcribit, eo
quod uxores ubi ſe vino nimium
ingurgitaverint, dum fertur equis

auriga nec audit currus habenas⸗

maritorum ſuorum capitibus cor-
b 2 nua

28 Diſſertatio I.
nua imponere non dedignentur.
Verum, qui non omnino talpa eſt,
jocari lummum virum facile ſen-
tit, non minus quam Jaeobum il.
lum noſtrum Cujacium, qui muli-
eres homines non eſſe, aliquando

contendebat, ſubtiliſſimi Pauli ad

id abutens r eſponſo, quod de abor-

tionis & amatorio poculo agens,

ſi eo, inquit, mulier aut homo pe-

rierit, ſummo ſupplicio afficiuntur.

Et Heinſium jocis luſiſſe ambige-
mus? aut credemus Heinſium igno-
raſſe, cornua & cornutos anti-
quiſſimis iſtis temporibus, ejus ne-
quaquam ſignificationis fuiſſe, cu-
jus quidem funt in his vicinisque
regionibus cum maxime! veroſi-
milius adeo ut ſit, cornua iſta Bac-
cho dari in memoriam quod pri-
mus boves cornutos aratro junxe-
rit, itaque terram exercere & ad
ſationis uſum accommodare mor-
tales docuerit. Quid ſi adeo &
vini

Nen

iulltien
ccoVnot

Eenenot
Eohneh
6rniCo
ſe Conun
iire con

emrſetlri

vrcoun
nri 4
16aici 10
Pholkoceen
RCnmonien
ſeelten utn
Mienro/
e Ui
Iumrrnote
Uuctlinbeccl

UImg del

nnnne
De nio lan
ti⸗ l
eelrr e
lun oe
3

to

N Eelinen
onhnottes

prn kaſe

Aun hn
Kln, ginlt
neſe, Mlt
ällenelt

n tted

llerak lonng.

6
1

Phüntenen,

Ukkmntr
Pannucs
tu,eee
lins nite,
Ini uce
tutel .

,Cnuſteke

Nim tf
Saino
eleere
Gochre ni

Nl

De Cornibus & Cornutis. 29
vini utilitatem, cornibus Baccho
accommodatis, indicare voluerit
veneranda antiquitas? Non ante-
ſtabor nunc ſacrum Bibliorum Ver-
bi Divini Codicem: qui Dei hoc in-
ſigne donum non uno loco præ-
clariſſime commendat: nec diva-
gabor per latiſſima Oratorum, Hi-

g ſtoricorum , Poetarum aliorumque
U

pomœria: ſed quia utriusque Ju-
ris Studioſus ium, innocentifſimum
illum Innocentium Tertium in Ju-
re Canonico utilitatem vini agno-
ſcentem adducam, dum ſerio ad-
moniterio (arrigite humaniſſimas
aures J. LI. Studioſi) inculcat, ut

utamur vino ceu medicina qua ſto-

machi imbecillitatibus ſuppetias fe-
ramus. Sed eſt ea non niſi unica
plurimorum commodorum ſpecies.
De vino loquor, Auditores, non
de vini abuſu ad ebrietatem, quam
deteſtor, laudoque Germaniæ con-
ſtitutiones, quæ ei obicem publici-
B b 3 tus

30 Diſſertatio I.

tus ponere voluerunt, etfi i irrito

ſucceſſu, cum in ludibrium ſint

verſæ, nobilibus M ſibi
Ppropinantibus: Es gilt dir auff

Reichs⸗Abſcheidts Geſundheit. Tol-

latur abuſus & juſti uſus fruamur

commodis. Si quis vel unum Pli-
nium, hiſtoriæ naturalis auctorem
intelligo, velit percurrere, is eam
immenſarum utilitatum ex vino
pullulantium aut comparandarum
inveniet farraginem, ut mirari quo-
dammodo deſiturus ſit Aſclepia-
dem, qui Deorum & vini ſolebat
Xquare potentiam. Si convivio
quis vel hac ipſa luce intentus eſt,
is unum audiat Varronem: Vinum,
inquit, hilaritatis dulce, ſeminari-
um: Hoc continet coagulum con-
vivia. Vincemero Ccuras, & quic-
quid forte remordet, comprime:
deque animo nuhila pelle tuo. Nox

curam ſi prendit; alit, male cre-

V

ſdnen,
ee I 14
60,0
y ſie⸗

unanri
kean Iun
E

* * Un
uu nimm
Amal.
Aunchenm
Untle, nn
l entn

Atur illi cura;, niſi a multo marci-
da

1
runnt e

n Ndtri

Nyrnrehten
NMadver

Rttunb ien
ltzun er n
amtmenn
nenunin

uns

ecngumir’

let, aunn
Lpelemm

De Cornibis && Cornutis. 31
da facta mero. Sed à vini laudibus

abſtineo, ne parcius eas adducen-

do, de meritis quid deteratur.

. 13. Videor hic mihi tamen in-
audire ſulurros depoſtulantium o-
riginem ejus rei quod cornua uti-
litatis habeantur indicia. At ego
jam ſupra commonui, à cornutis,
bubus ſcilicet aratoribus adeoque
ab agricultura commodiſſime poſſe
deduci, At agriculturæ commo-
da quid attinet hic referre? Mihi

plurimisque in hac illuſtri corona

fortean incognitis, nec unquam

noscendis: quoniam agricola, Cel-

ſo judice, non diſputatione ,ſed
uſu fit. Aut an præfati indicii in-
cunabula ad Amaltheam refere-
mus? Caprino lacte Jovem educa-
tum à nymphis eſſe, inaudivimus.
Amaltheam capram iſtam vocita-
tam eſſe, probabile fit, propterea
quod eandem Jupiter inter ſidera
Bb 4 retu-

32 Diſſertatio I. .
retulit, ipſiusque cornu nutricibus
ſuis in præmium officii donavit.
9. 14. Novi, ab aliis non capram, ſed
Meliſſi Cretæ regis filiam Amalthe-
am indigitari. Aſt quid ipſi cum
cornu? Nec Melifſſi filia ſidus effe-
Ga: ſed capra illa, cui mortuæ pel-
lis detracta eſt, ex qua ſcutum Ju-
piter confectum in bello adverſus
gigantes uſus eſt, ægides appella-
tione inclutum. Sed non oblucta-
bimur, ſi quis alios malit audire.
Johannem Smetium, celebrem il-
lum Neomagenſium Antiquarium,
& verbi Divini miniſtrum exhibe-
bo, ubi lateris fragmen memorat
cum gemino cornu copiæ & inlſeri-
ptione I.EG. X. GPF. Quod at-
tinet, inquit, geminum cornucopiæ,
illud annonæ && abundantiæ loci, quem
incolebat iſta legio, forſan indicium eſt:
Dio Chroſoſtomus inquit, Amaltheæ cor-
nu' ſelicitatem & bonorum largitionem in-
dicat: Atque Adolphus Occo babet, per
Cornu-

Dedn

Cnmuge fe
Gonin
a
1
mrmn,
Vjnt Anun
ſtt kue
nſerſiung
em wnir,
etratgn
Graa
Uſe fürde
puroe
M
ini, amnn
t,a
7 nlltet one
Pherrhe
rftiieng
Aliu nn
UII i
li dn
i i⸗

, ,
De Cornibus & Cornutis. 33

omt
ülin Cornucopiæ ſignifßicatur ubertas agrorum
ngn E&& omnium frutctuum abundantia.
Pilmiune Najades pomis && odoro fore e-
lei, pletum
DR Sacrarunt, divesque meo bona copia
cornu eſt.

t Ferunt Ammonem Lbiæ regem, qilum
il dn viſeret regionem ad montes Ceraunios ,
e eonſpe xiſſe virginem forma egregia Amal-
8 tyeam nomine, quam adamavit, filium-
Ammil que ex ea genuit, qui poſtea quum ſpe-
ltliun cie & robore corporis eſſet inſignis, Dio-
nen mſins fuit vocatui. Amaltheam vero
ninn propinquæ oreæ praæſecit, cujus figura cum
mitmnate cornu bovis eſſet ſimilis, & regio ipſa
nn u vineis, ceterisque frugiferis arboribus

I
ntiin reſerta, à Muliere autem regeretur,
1

.
e Amaltheæ cornu eam dixerunt atque
m mi propterea poſteri optimam copioſiſimam-

,o gue frultibus regionem ab ea ſimilitudine
Su, Amaltheæ cornu appellarunt. Diodor.
GIHS Lib. III. Legimus etiam Herculem do-
naſſe Etolis cornu, propter coercitum

Ffuminis Acheloi oornu, quare regiopem
Bb 5 iam

„ 2

34 Diſertatio I.
illam antea ſterilem, fertiliſſimam veddi-
dit corna nimirum laborum duritiem ſigni-
Fecavere, frugibus ſeracitatem.
ꝗJ. I5. Quicquid denique ſit, illud
inter omnes conſtat, fuiſſe iſtud
Amaltheæ cornu tanta prærogativa
mirabile, ut qui illud haberet, ni-
hil expeteret, quod non conſeque-
retur illieo. Hinc decantatiſſimum

illud cornucopiæ: quo & Aſtræa

& Ceres & Fortuna feſe inſtructas
Dingi amant. Hinc nil notius, quam
ubi copiam & ubertatem plenam
exprimere geſtiunt, tum id cornu
adhibito exprimi. Firmant hæc in-

numera alia: ut quaſi cornu copiæ

heic plane obruar. Pinacothecæ
Smetianæ ſupellex antiquaria ſup-
Peditat ſigillum Concordiæ Lapideum, in
quo concordia ut virgo ſedili infi-
det, dextra tenet pateram ad Dei-
tatis indicium, ſiniſtra cornuco-
piæ, ut oſtendat abundantiam bo-

DSoTum, cX Concordia, quo habitu
Druſilla

Dllrort
sinud
COtönronn
Een Dein
(0N.
unmotoln
Ens Meni
ſSeeme
cun eiten
inguomlie
e cenmt
rtenuen
Uk ietuͤ
enmmiraus
Sceidil
groanni
I M etlt
Cdiemimen
Vtenns N
s derio
Eglid,bi
olinpnfn
N
Anen

onnin

ſtiumn.

N Menkene
ettentiin
2nAn
uſeiin

Eiamene

De Cornibus & Cornutie. 35
Druſilla ſoror Cali in nummis no⸗-
ſtris, inquit Smetius, viſitur. Con-
cordat omnino nummus apud eun-
dem Smetium cum inſcriptione

CONCOR. AllG. Figura in hoe

nummo ſtolata ſellæ inſidens dextra
tenet pateram, ſiniſtra cornuco-
piæ. Nec tacere debeo nummum al-
terum eidem memoratum auéctori,
in quo mulier ſtans exhibetur ſto⸗
lata, dextra tenens bilancem pon-
dere æ qualem, ſiniſtra cornucopiæ.
Hoc, juſtitiam, iſto, concordiam
denotari, quis dubitet? Sed & in-
dicari & illa & hac abundantiam ter-
ris procurari. Fallor? an & cor-
nua ad fertilitatis & abundantiæ
deſignationem Ruminibus adpicta
vidémus? Scio alias ejus rei cau-
ſas a Servio & Strabone adduei:
Sed quid ſibi ergo vult cornucopiæ
quod in numis Imperatoris Hadria-
ni apud illuſtrem Spanhemium ſe-
nis Nilum exhibentis, ſiniſtræ in-
Bb 6 ſertum

„

36
ſertum apparet? Fertilitatem eo
innui credo. Veluti in nummo Ve-

ſpaſiani effigies tauri: Extat & ali-

bi cornuta illa effigies in nummis.
*P: 2
Etiam junctorum boum. Quæſo,
Horatium atque Ovidium quis no-
ſtrum non vel à puero legit? at
quid facilius quam ejus rei teſtimo-
nia ex iſtis ſimilibusque deprome-
re? Verum an & hinc ipſi Jovi

cornigero, & talis enim compa-

ret alicubi magnus ille Jupiter:
eoque ſpectant, niſi vehementer
fallor, duo illa cornua impoſita
aræ Lapideæ ſepulchrali extra ur-
bem Noviomagum repertæ & à
præfato Smetio Senatui Novioma-
genſi datæ & parieti aptatæ cum
epigraphe: I. O. M. DOMESTI-
CO BRANTO VETERANIIS
§. 16. An, inquam, & Jovi
Cornuto ex didis cornua educe-
mus? Profecto! Et Amaltheam
enim

Diſſertatio I.

Deon

int e⸗
Eunlher e
let, Cn
tian, Gte
ann, uli)

mmnipſebe

d Goh
Cmnfumgten

chre feerln

ſe, mrunis

(reutumar,
ie ote,

N

Cornbus toe

or ekineil

Unlimgfennn
Verotohrum
lin Wſe

ile nollin

Porellone
In Coniie
kui cntan⸗
Uunlicen,
likihkne
1

lſe,

Ienite
mitnm,
AIf.
e
ſe Unm
lan
Giin 16 4
ln i1
intunt
uſkignn⸗
iifh
ln einanme
n l pir,
Uütnen

unn Nen

nlemn
Ime1
AnNninr
i dn
NCNI.
IIN—

, KH
hnnn thc⸗
initen

B

De Cornibus & Cornutis. 37

enim à Jove non alienam eſſe, A-

maltheæ præmiſſa illa fabula edo-
cet, & omnium rerum abundan-
tiam, diviteque & beato copiam
cornu, uni Jovi, quem Gentiles
ignoti ipſis Dei vice maxime cole-

bant, & ceu hominum deorumque

omniumque rerum parentem præ-
cipue venerabantur, adſeribendam
eſſe, naturalis ratio omnes qui ra-
tione utuntur, manifeſtiffime eru-

dire poteſt.

H. 17. Quid mirum adeo;, ſi à
cornibus tot illuſtriſſimæ familiæ;,
tot præſtantiſſimi homines, nomi-
nari amaverunt. Neſcimus? immo
nemo noſtrum, qui Romanam hiſto-
riam vel per tranſennæ ſufflamina
atque anguſtias inſpexit, neſcire
poteſt Corneliorum & Cornelia-
rum, Cornificiorumque immorta-
litati conſecrata nomina. Quid
enim? Liceat mihi pro ſæculi no-
ſtri genio & more, iſtum ſequiori
B b 7 ſexui

3820 Diſertatio I.

ſexui exhibere honorem, ut ab eo-

dem exordiar. Quis veſtrum igno-
rat illuſtriſſimam Corneliam iſtam
Sempronii Gracchi nobiliſſimam
conjugem, iſtam Tiberii & Caji

Gracchorum decantatiſlimam ma-

trem, iſtam majoris Africani lau-
datiſſimam filiam? iſtam, inquam,
quæ matronæ cuidam Campanæ
ornamenta ſua pulcherrima oſten-
tanti, non ſüpellectilem, non ve-
ſtes, non argentum; non aurum,
non gemmas, ſed liberos, maxi-
me nempe matronarum ornamen-
ta , oppoſuerit. Quis nelſcit Cor-
neliam Julii Cæſaris uxorem, Ju-
liæ Pompejli uxoris matrem, quam
tantopere Cælar maritus deama-
vit, ut viduus fadus ipſe ſuaviſſi-
mis piisque manibus parentaverit?
Quis neſeit Corneliam Virginem
veſtalem, ex Cofſorum familia, in
Lœliæ locum ſub Nerone ſurroga-
tam? Jir
§. 18:

Un
(ohe
En en
mome
nrihnik
r ,
is, Nn
ſun Aninn
lemls,
nclu, cN
Miang,
Cekean,8
Eſpll, I
Img, Mli
l,ben,
(Cenlan,
Arn, Mentn
inns . Ron
nMnm
I, Nucl
Aunm, Net
utieeon
leir eler
Eud
Munnorn

mn

iin ne

1e

Nrl d

De Cornibis Corutis. 39
§, 18. Et quid ſi adire liceat in-

tegram gentem Corneliam, quæ
una omnes gentes Komanas vide-
rur ſuperaſle? Ex hac una gente
quot non prodierunt Cornelii?

Coſſus, Maluginenſis, Scipio, A-

ſina, Arvina, Naſica, Kutilus,

Lentulus, Claudinus, Rufinus,

Dolabella, Sulla, Cinna, Lupus;

Africanus, Aſiaticus, Calvus,

Cethegus, Scrapio, Corculum,

Hiſpallus, milianus, Felix, Ma-
Ximus, Blaſio, Scapula, Meren-

da, Barbatus, Clodianus, Augur;

Getulicus, Iſauricus, Magnus,
Sura, Merula, Fronto, Numan-

thinus, Spinther, Salutio, Siſen-
na, Mammula, Mamercus, Scau-

rus, Marcellinus. Dies, immo

annus, me deficeret, ſi de omni-

bus hiſce Corneliis ea quæ dicenda
eſſent, vel levi digito vellem attin-
gere. Et quod tempus ſufficeret,
ſi omnium Corneliorum, quos vel
X tates

40% Diſſertatio I.

runt tempora, detexenda eſſet

hiſtoria? Non mihi ſi linguæ cen.

tum ſint, orave centum, aut vox
ex ferro aut duro guttur aheno,
eam exhibuero. Dememiniſſe ta-

men non debeo Cornelii Sacerdo-

tis, qui cum jam ſub rege Servio
Tullio vixerit, videtis, quomodo
Jam ſeræ antiquitati glorioſum vi-
ſum fuerit, à cornibus nomen alſ-
ſumſiſſe, Corneliumque cognomi-
nari. Nec reticere debeo, Corne-

lium illum Centurionem Roma-

num, quem Apoſtolus Petrus ſa-
ero lavacro tinxit, Cæſareæ omni⸗-
um gentium primitias Spiritu San-
to afflatas repletasque. Nec omit-
tere debeo inter Ctos Cornelium
Benicaſium, cujus de paupertate
ejusque privilegiis elegans tracta-
tio, una cum ejusdem de ſucceſ-
ſionibus ab inteſtato vigiliis, in va-
Kto illo Juris enitet Oceano. Nec
minus

DeCmn

ætates priſtinæ vel viciniora tule. nuin

ymehuft

(lN toron
un hre ll

auntko,

(plhntere
Pncſeuson

(hndd eudken

Aurmen!
ennmmn 1n0
tel hlen
Amern

iſe ſtol on

Munte, C
Un ek kor te

ln, Iie

In, Nchenen
Chmertum
Eemmihinen
IClenmeſtd
Imm ronin
nen nentt
(dem enl⸗
nn in

tin

ntüing
. Eenet 4
miülluet,
Celnin
n gimn en,
mieek
nin tee
ltih, ant ⸗
ſui onini
vnbur wvra.
unfechnt
Neteheh,Cnr.
Hmipen Nen⸗
Kw,.
,Cnnrronn.
ulinkr⸗
ge Nenit
CreCir
Cteunrn
gitn
genkelucf
ſelue
Oenm N
N

De Cornibus &o Cornutis. 41
minus inter Ctos laudari meretur
Cornelius Vibulanus, cujus exſtant
ad Inſtitutionum paragraphos the-
mata ſiye calus, quibus aliorum
anteriores conatus merito cedunt
& poſthabentur. Nec tacendus eſt
Franciſcus Cornellus, cujus utiliſ-
ſima ad easdem Inſtitutiones Juris
adnotamenta Doctorum manibus

teruntur. An & te memorabo Cor-

neli Janſſeni, Epiſcope Iprenſis?
vel tuo exemplo erudimur, nec
Belgis iſtud nomen exoſum eſſe.
Rodant te, Corneli, qui volent:
non eſt hoc tempus tuæ dicatum
apologiæ. Tacere tamen vix poſ-
ſum, vehementer mihi placuiſſe
acumen tuum quo famam de mor-
te tua aliquando ſparſam excepiſti,
ex Cicerone ſubjiciendo;, ſubroſtra-
norum proprium eſſe, viventium
mortem mentiri & diſſeminare. Si
Ciceronis epiſtolas excutias, in-
venies eſſe iſtud depromtum ex
Marco

42 Biſertatio I.
Marco Cælio, qui Ciceroni ſeribit:
Te ſubroſtrani (quod illorum capiti
ſit) diſſiparant periiſſe, ita ut in ur-
be ac foro tote maximus rumor
fuerit, te à, Quinto Pompejo in

itinere occiſum. Ego qui (cirem,

C Pompejum Baulis embœneticam
ſfacere & usque eo ut miſererer ejus
eluriei, non ſum commorus;, & hoCc
mendacio, ſi quæ periculat tibi i im-
Penderentiut defun geremur, optavi
§. 19. Sed quo dilabor? Rever-
tamur à fſubroſtranis ad cornua.
Homines ab iſtis cognominatos lin-
quamus. Nec addamus cum ma-
Xxime Cornelias urbes. At Ctus
fortean nonnullis non viderer; ſi
obliviohis ſipario inclutas illas Le-
ges Cornelias involverem. Et ec-
ce tibilegem Corneliam de ſica-

riis, quæ prout Ee. e

tempore adaucta eſt, ultore ferro
homicidas perſequitur: immo &

eos qui cum telo ambulant homi-

nis occidendi cauſa: immo & eos

qui

e
l and ſeoe
Nrſcl
nmgies hon
ſurtlcemult
ſeit. Volu
vim! Deß
Im nogns
Maikiakr

rt, nn

(hatni e
Etkigluhe
Cſe no l
Tertum do
iroenis e
Ce telenen
Plssereliert
2 Men
. en

il
licerit De Cornibus & Cornutis. 43
Ctker qui aut venenis aut (ut perfe Riſſi-
mæ ſcilicet Legi nil deſit) ſuſurris
magicis homines occiderint aut
publice mala medicamenta vendi-
derint. Volumus & alteram Cor-
neliam? De falſis præſto eſt, pœ=-
nam irrogans ei qui teſtamentum
aut aliud inſtrumentum falſum ſcri-
plerit, ſignaverit, recitaverit,
ſubjecerit, vel ſignum adulterinum
fecerit, ſculpſerit, expreſſerit: ali-
ove modo falſa in alterius detri-
mentum dolo malo peregerit. Nec
incognita eſſe poteſt Lex Corne.
lia de teſtamentis eorum qui apud
hoſtes deceſſerint, ut ea valere de-
beant, non equidem ſi ea apud
iplſos hoſtes condita fuerint;, ſed ſi
in civitate facta, antequam teſta-
tor caperetur. Unde celebris fictio
Legis Corneliz, quæ captivum
mortuum fingit, tunc cum capieba-
tur, etſi multo demum poſt tem-
pore deceſſerit. Hinc & celebres
poſtumi

erlllei

44 Diſertatio I.

Dibnt

poſtumi Corneliani, qui in civitate (Moln t
concepti, patre deinde capto na-
ſcuntur. Nec latere JCtis poteſt

Lex Cornelia de aleatoribus ☛

ſponſionibus, has in ludis qui vir-
tutis cauſa inſtituuntur, permittens,
in reliquis prohibens. Qua velin
una re cernere licet, quam verum
ſit, Jus Civile uti neque in totum
à Naturali vel Gentium jure rece-
dit, ita neque, Ulpiano teſte, per
omnia ei ſervire: itaque non tan-
tum cum additur aliquid ſed & cum
quid detrahitur juri communi, tum
jus proprium fve civile effici. Ale-
am certe a communi Gentium ju-
re non abhorrere, vel ipſis omni-

um Gentium nationumque quoti-

dianis exercitiis abunde conſtat.

De Germanis. Eſtis & vos for-
tiſſimi præſtantiſfimique Frii! Eſtis
& vos ⁸ Groningani! Eſtis & vos 6
Omlandi! Eſtis omnino antiquo-
rum Germanorum progenies! Nam
veſtri

4

Plorcent

wn i el
Erms, Kon
ailor, be

om c
mer ei
Eei ce

Venonmict
lino i

Leonhore con

ſlls cloarnr

i , Weo

Enſe ſibn

ſ

umps nn
Ai ede

nmte Cunel
mntio lcto
Gareiiee
li;Gr

Pemneng
ſerek,i

Uluaet
umin

d
nbtit De Cornibus E Cornutis. 4 5
tnn veſtri olim duces Verritus atque
Nene Mallorix de veſtra majorumve ve-
kiini ſtrorum id eſt Germanorum fide
Voli & armis, Komæ teſtati atque glo-
e riati ſunt. De Germanis, dicere
id lent volebam conſtat „eos aleam ſo-
WII brios inter ſeria exercuiſſe, tanta

Wene . . .
nrie perdendi lucrandive temeritate,
ackte ut cum omnia defecerunt, extremo
enn Mee.

lun ac noviſſimo jactu, de libertate ac
e de corpore contenderent, adeo ut
u victus voluntariam ſervitutem ad-
itden eat, & , adeo Germanis ſemper
mm grave viſum fuit fidem fallere,
let A quamvis junior, quamvis robuſtior,
mituine alligari ſe & venire patiatur, me-
Nn. morante Cornelio, Publio inquam
u, Cornelio Tacito: Ea eſt, addit, in
eu ea re pervicacia: ipſi fidem vocant.
De Gothis, Græcis, Aſiaticis, aliis-
que innumeris populis multa lice-
ret attexere, ſi id per temporis an-
guſtias liceret. Gum maxime vel
noſtrum liceat anteſtarier Juſtini-
aneum

46 Diſſertatio I.
aneum repetitæ prælectionis Codi-
cem; qui multa millia nationum
aleam ludere teſtatur: apud ſolos
Romanos eam pro tempore abiiſſe

in lacunas, ideoque reprobatam

eſſe. Pro tempore, dixi, ita enim

& Jus Civile dicto loco loquitur.
Neque enim exiſtimandum eſt, Ko-
manos ab omni ævo fuiſſe tam de-

pravatis moribus, ut alea carere
omnes neceſſe habuerint. De Au-
guſto illo qui Romanis famolam il-

lIam legem regiam novit extor-

quere aut perſuadere, ſcimus, eum
luſiſſe palam obleckamenti cauſa,
etiam ſenem, ac prœterquam De-
cembri menſe, alis quoque feſtis
profeſtisque diebus. Tiberius quo-
que Claudius Cæſar aleam ſtudio-
ſiſſime luſit, immo & de ejus arte
librum emiſit: ſolitus & in geſta-
tione ludere, ita eſſedo alveoque

adaptatis, ne luſus confunderetur.

Nimirum legib“ civilib' non alligan-

tur

.

Dr⸗

. Gütten
utfeme
orrinen
um, fhun
Eeotantken
An en

4

Esbele ce
uhn mmonk

lemte
lanr
Mkluimen

nio,

MrAbkinice
A l
lhunn
Protenn
eohle nttn
Nbii iei
tchlohein
ſanune

Nlletinn

De Cornibis & Cornutie. 47
fui principes: Naturali enim rationi
ſi quis aleam adverfari cenſuerit, is ſi
bertatis ingenium, ſi domimii na-
turam, ſi humani corporis animæ-
que compagem, recreationis ſε

indigam penitius inſpexerit, in

alias facile cogitationes deduéetur:
Majori rationis fulcro innixa eſt
Lez Cornelia de Prætoribus, qui

annuis ſuis edictis jus varie, prout
ant avaritia aut ambitione ſtimula-

bantur, édicebant: etſi nemo non
videat, optimam iſtam Legem Cor-
heliam deſuctudine poſtea uiſſe
inumnbratätm, cum Divi Hadriani

demum temporibus Salvius Julia-
nus id ſibi negotii vidit datum Eſſe,
ut fublata illa anniverſaria juris Ho-
norarii vertigine, edictum perpe-
tuo deinceps obtineret perpetuum.
Leges Cornelias ceteras omitto.
. 20. Et miremur adhuc; ad
alias res aliqua negôtia cornuum
aAppellationem derivatam fuiſſe?
Enim-

48 Diſertatio I.
Enimvero & cornibus lætantur am-
nes fluviique. Acheloum, Græciæ

fluvium vetuſtiſſimum, raveαοαα.

ror, Græci appellant, quaſi Tauri-
cornutum diceres: eodem inquam
ſenſu quo Aufidum Horatius tauri-
formem vocat. Notus etiam eſt

Khenus bicornis apud Virgilium.

Iſtrum ſeptem alveis in Pontum
Euxinum exire, legimus: at hi
totidem cornua ſunt: Haud procul

hine ingens Sey)thici ruit impetus Iſtri,
fundere non uno tantum quem fiumina
cornu accipimus. Et ut propius ad noſtra

ſacra & forum quaſi nobis compe-
tens accedamus, ſapientes illi Roma-
ni libros ſuos volebant eſſe cornu-

tos. Id ſcilicet maximum librorum
ornamentum putabant, ſi & calci &

fronti librorum, huic tamen præ-
cipue, cornua adponerent;, aut
lunulam bicornem, quæ & menis

vocabatur. Cujus ornatus cornuti

gloriam,

NCn

iüm erlin
ni enarr
ene & ud
e her cnn
cis laens
Cllsaorume
1 lberrs,
Uens Luoten
um, &
ſſbieneno⸗
ſunrin ghn
Uun, lt ſluti
htthenclle
Sndtlinuscn
Abiundunean
ilncom
mnelt
enlenib
im ann
ſaban n⸗
Ornibes rde
nm nin
Aüllrentore

ſühnn nep

tel

duhke

cln en

nln n,

7

Alnr l 4

te! e n
rkeefe,

iet t lun

ginn rl
ui, Aunl
finmß,
mn ſan
tlerninkon
Allnntint
Myinaillinn

Nehnt Knn.

Eünnhonm
bertbat
,Dueennn⸗
Ammmr, 1
rdrens
,l en
Snmmcnntn
in⸗

De Cornilus e Cornutis. 49
gloriam, ex ſupra de cornuum præ-
. . . B 1
ſtantia enarratis facile arceſſes.
Certe & auctoritatem potentiam-
que per cornua denotari, etiam

ſacris litteris erudimur. David à

Saulis aliorumque inimicorum ma-
nu liberatus, Deo ſuo pæana ca-

nens, Eundem clypeum & aſylum
ſuum, & cornu lſalutis appellat.
Alibi canendo: cornu ejus exalta-
bitur in gloria. Adoniam & Joa-

bum, ut ſaluti ſuæ conſulerent,
apprehendiſſe cornua altaris, idem
ſanctiſſimus Codex demonſtrat. Nec
dubitandum adeo habuiſſe & alta-
ria ſua cornua: eademque quatuor
ſingulis impoſita fuiſſe, ex iisdem
verbi Divini Pandectis conſtat. Sed
& alios cornuum uſus idem Dei

Verbum nobis indicat. Septem
cornibus urbs Jericho muris ſuis

exuta: cornibus, inquam arietinis,
quæ ſacerdotes ſeptem arcæ fœde-
ris prælata inflabant. Nebucadne-
Cce car.

50 Diſſertatio I. on
zar cum auream ſuam effigiem de- Sitlenie-
dicaret, cornuum concentibus ri- Melnden)
tum gaudiumque adauxit. Zidki- im d
ja fallus tempore Regis Ahabi pro- m nude
pheta cornua ex ferro eonfecta A- guͦentun 1
habe obtulit, ut iisdem Syrorum im hee
otentiam contunderet, frangeret. Muniitzein
oſes tribus Jofephi præſtantiam judnis de
expreſfurus, eandem ad cormua eckunncn
comparavit: Hanna ſimiliter læti- gonnen
tiam ſuam ad cornu exaltatum. Pſimnmit
Cum urbs Hieroſolymitana eſſet ſoinie, d
devaſtata, totum Cornu ffraelis Gcnlis ahnt
excilum eſſe, Jeremias querebatur. nur qu Ulei
Saleuci ſucceffores, regna Perſa. onunn
rum & Medorum, Alexandrum , mineh
Magnum, Antiochum, regna qu& isenüüni
poſt Alexandri Magni obitum emer- E
ſerunt, cornibus æquiparari, me- Nningeil
moratus Divinus Codex innuit. Wss ffteng
Quod in Jobannis Apocalypfi per cgiſttirit
agnum ſeptem cornibus inſtructum lgesniel
amabiliffimus noſter Salvator indi- Fiſilli eſe
gitetur, video plerisque placere, Nunegne

rufntagte
Quid autem draco decem, quadru. e an
es

.

lettt,
nſunehe,,
eitunt 1
deſeii
in ni

nknam
Emulnirs
nmn eriun
hſitin
un Cnrla
Eenugrttr:

.

U,HnE
un,Aamtnn

is Coer inmt

inemi

8

De Cornibus && Chrnutis. Ft
pes itidem decem cornibus inſtructi
apud eundem, veluti & alterum

illud animal bicorne, denotent:

cum maxime aliis penſiculatius
disquirendum relinquo. At nunc

Krym ad arma. Et ecce tibi & hic cor-

nua: milites etiam cornutos & cor-
nicularios. De dextris finiſtrisque
exercituum cornibus, quæ alii alas
cognominare malunt, res pervul-

gatiſſimæ notitiæ eſt. De cornutis

veroſimile, id nominis militibus
cornutis adhæſiſſe ex antiquiſſime

more quo galearum locum pelles

demortuorum animalium imple-
bant, maxime bubulis cornuti ca-
pitis exuviis militare caput tegen-

tibus. Quemadmodum & Ammo-
hPaührte,

nem ejusque filum Oüridem cor-
nutes videmus, non quod cornua

capiti fuerint adnata, ſed quoniam

pro galeis in bello uſi cornuta ca-
pitis bubuli pelle. Verum eſt, æ-
neas ferreasque galeas dein ſuccel-

ſiſſe, ſed nec inficiari quis auſit,

Cc 2 figu-

N Cels
eriidck

52 Diſſertatio I.
figuram nibilo minus animalis in n
iplis æneis galeis expreſſam fuiſſe. .
Hoc ſenſu & cornutorum tribunus 1 Illln

. 1 5 . poloromm.
occurrit apud Ammianum Marcel-Allun

linum. Eodem ego ſenſu & cor. llinn
nicularios milites accipiam: nam ntiig
quod alii, ſummi quantumvis viri, AUbr
à corniculis ſub quibus militave- Ainiihnf
rint id omne deducunt, id gratis Nin anie
ab iis aſſeritur, cum probari ne. nil
queat’, nullusque hactenus in co⸗ Wu fun
horte vel ala vel cxercitu vel acie Innns
Romana corniculum demonſtrare Iucdiitt
valuerit. Cornicularii ergo ſint Hmuan
iidem quos & cornutos dici vidi- Gi
mus: itaque & M. Accii Plauti
corniculariam accipio, in qua ni-
mirum miles corniculis inſignem
galeam geſtans traducebatur. Ex-
tra militlam etiam corniculariorum nl
mentionem invenio: etiam in no- M
ſtro inquam Jure Civili, & extra Ihtyedde
illud: erantque qui ſententias præ- Amnlinn
ſidum publicabant, aut juribus Se- Inigl
cretarii

.

gtin,. De Cornibis & Cornutis. 53
IIIIM/ cretarii id eſt tribunalis præerant,
Seneln aut curæ damnatorum præfecti
Onun erant: qui unde, ex uſu poſterio-
Unnn rum (æculorum, cognominationem
ni corniculariorum indepti ſint; con-
lonnin n jectura vix aſſequi licet, niſi à cor-
um nu deducas, quo illi vel pro inſi-
gni uſi fuerint; vel imperia denun-
tiaverint aut filentium injunxerint.
Alia de Corniculariis indicant, qui
ieCorpus noſtrum Juris notis aut
ucommentariis illuſiraverunt ad ti-
tulum Codicis de Cobortalibus, printi-
pibus , corniculariis. Item ad l. 3. C.
de offio. div. juid. . 1. l. ult. C. de abpa-
INNilui ritorib. piaf. Nec non ad Pandectas
GGruu’ Ee ult. ff. de jmr. immunit. ubi & corfua-
anee Tio/um fit mentio. In hoc eodem
üuem5 Juſtitie? Templo conſpicienda ſe
umarm br &bent & cornua in l. 14. H. 2. f.-
de cond. furtiv. quibus docemurzlub-
repto bove & occiſo, cornauum ſu⸗
bereſie condicdtionem:; cum id no-
ſtrum ſit, quod exre noſtra ſupereſt
Dc 3 l. 49.

MNltm⸗

4

54 Diſertatio I. Nond
l. 49. J. I. de R. V. Unde & legata- um Im
rius cui bos legatus, & hic poſt imegtli
mortem teſtatoris (ſecus, ſi eo ad. Wein ün
huc vivente. l. 49. pr. de lepat. 2.) fur. t Aon
reptus & occiſuseſt, cornua vindica. cucgunch
bit. arg. I. 32. dd L. Aquil. Ex iiſdem i uiehe
diſcimus etiam de re minima actio- Mhdmm
nes dari. Quid mirum? Cum & (n Inl
actio famoſa furti ob rem minimam imlmme
competat. l. 8. J. I. famil. erciſc. l. 52, Mitiiun n
8. 20. de fart. S. 16. Inſt. de Rer. Div. (Gdlttkri:
l. F. §. 6. F. de Acq. R. D. Nov. 69. AMik ut
Cap. I. §. I. Conſentiente inter alios Aiüuni
Wiſſenbachio ad I. diſput. 9. th. 27. kimienus
& Arumæo ad Inftit. diſputat. 7. theſ. Aal
qui adducunt & diſſentientes m im ſin
Didacum Covarruv. I. var. reſolution. N Ginf
3. n. 12. & Udalricum Zaſium 2. ſin- Artgn Eiei
gul. reſponſ. 26. adductum & Hun- lgs anm
nio ad Tr. 1I. diſput. II. th. 2. lit. 5. liilleic⸗
Ungepauero 13. exercit. qu.2. aliiſque. ſella
Protecto ridiculum eſt, ad d. l. . Inſng,,

ermur,
leinelie
Anen ep t
0 tülſge⸗

L

§. 1. famil. erciſc. reſpondere, ibi iud
aRionem furti, ſumi pro actione in
in

ftttel De Cornibus & Cornatit. F

muntin in factum: nam cum de fuürto rei
eKHminimæ quæſtio eſt, actio furti ab
isſteg iel actione in factum ſeparatur eique
GEeiaperte opponitur. d. l. F2. J. 20.
ui, Nec quicquam obſtat!. 52. §. 6. f. de
lilin ſurtis quaſi per hunc textum evinci
ermind poſſet, atctionem furti dici pro actione
UnmCn’ in fattum. Nam (1) textus de atclione
ſurti nullam mentionem facit, aſſe-
rens tantum, patrem furtum facere
& de eo teneri: at non exprimit;,
N / qua actione pater teneatur; id ergo
ümk ex aliis textibus ſupplendum eſt:
ut intelligatur actio in factum L. It.
fin. f. de dol. mal. 9. f. de obſeq. Non
nego, Älam phraſin; furti teneri,
uiS alibi de Ctione furtiäntelligi debere.
UuSed negao, id fieri poſſe, ubi de pa-
ndä tre leges agunt. de l. 1I. dol. mal. d.
lI. 5. §. I. k. 6, obſeq. (2) Si vel maxi-
me d. I. 52. H. 6. etiam de acione
furti loqueretur, & hæc de in fa-
Hum actione intelligenda eſſet, eſſet
id tamen quid ſpeciale reſpectu pa-
Lc 4 ron-

14 er

4

76 Diſſertatio I.
rentum arg. d. l. 9. de obſeq. Certe
de furto rei minimæ leges nullibi
extant, actionem fürti accipi de-
bere pro actione in factum. Nec

obſtat, ita effici, leges eſſe nimis

duras: ob fürtum; inquam, rei

minimæ quem actione furti conve-
niri itaque infamem fieri poſſe. Nee

enim id alienum eſt à jure Romano,
ut aliquando perquam durum ſit l. 12.

6. 1. ff. qui & quib. manum. In ipſa
hac furti materia, aliquando ob rem
non adeo magnam laquei & mor-
tis pœna locum habet. vid. 2. Feu-
dor. 27. fi. Et fruſtra timetur, ex
eo quod infamia etiam furem rei

minimæ maneat, ideo coafeſtim

Platonis leges quæ eandemrei ma-

bant dial. 9. &O . quas ceu Jovis

aras & Chryſippi ſyllogiinos, fri.

gidas exhibet Lucianus'in karome-

.
2

. le! 14 n atig
Ximæ minimæque pœnam ſtatue-

nippo in ſin. in remp. regçuci. Quam-
vis enim quoad infamiam furtum

mMaxi-

eruns
einun ani
t, mMunet tu
tn Iun
Imnnifeſu
lecs ioin
t rfo. aeo

Golhnont
fintngofmit
lair: M:
ocklbit ild
Mawt tt
Norihn
Pundhenn.
t

lmeibfſen Ee⸗

lunhln ron

6

lin)

9 ae

inme ee
enn iun

.

De Cornibus & Cornutis. 7

maximum minimumque conveni-
ant, manet tamen in aliis maxima
diſparitas. Ita fur quinque aureéo-
rum manifeſtus loco pœnæ præfla-

f N
Gckibit aureos viginti: aſt qui turatus
UEfuerit 250. aureos, is ſolvet mille.

weke iriae

huntnnſein

1

1

1 Anboe

ungnlu
nbua i 1

Flla tmrn,

etin Aun

t itd lttn
Netmenm
Nt penn

or

Ehnun nn

ine

Qui fhürabitur quinque aureos; la-
queo & morte puniripoteſt: non,
qui infra quinque aureos furto ab-
ſtulerit 2. Fend. 27. . u. Non er-
go ceſſabit illud Horatii Sermon. I.
wec vincet ratio hoc, tantundem ut
peccet idemque
ui teneros caules alieni fregerit hortis
Rr qui nocturnus Divum ſacra legerit;

Regula, peccatis quæ pœnas irroget
auas, n
Nec ſcutica dignum borribili ſectere
Ragello.

Plane actioni de dolo, ob rem mi:
nimam locum non eſſe, conſtat. lI.
9. Fin. I. 10. l. II. F. de dol. mal. Sed hæes
Cce5 reſcil⸗

78 Diſſertatio I. nis
reſciffſoria eſt & extraordinaria, ndCii
cum acdtionibus ordinariis minime te buu gi
confundenda. lI. f. de calumn. De ca- itre do-
ſu quo venditor boves experiun. z, Egeren
dos tradidit, & horum unus em- ert, 6
roris ſervum cornu percuſſit, agit iclgnal
Alfenus l. 52. J. 3. ad L. Aquil. Si i po
bos cornu petere ſolitus, paupe. im min
riem fecerit, an actio & quadrupes zle: Dine
detur, tractat UIpianus l. I. §. 4. F. a ſnll Nll
Si quadr. paup. fec. unhere
§. 21. At quam nunc doleo me- (ſanci

1

liorem temporis, mihi præfixi par- wan kncor
tem elapſam eſſe, ut famoſiora cor- ibrelſ din
nua heic enarrare non liceat. Quam
ſuave alias fuiſtet de incluto iſto 6n ielcs en
cornu Oldenburgico nonnulla nar- ifkadenn ae
raſſe quæ his oculis viderimus? Non
equidem virginem ex monte pro-

rinenn, e

(eohlne
deuntem & cornu iſtud Ottoni Co. 6Phurinn
miti Oldenburgico venationi inten- bir nc
6u0 offerentem, ſed elegantiſſimas enn N⸗
sjuſdem imagunculas, inſeriptio- n
BeS, acCeſſioneſque alias! Licuiſſer RK

toxte

e

H

t
enmni
„ 4
0Eintignts

De Cornibus &o Cornutis. 59
forte an & Criticum preæſtitiſſe. In
ſaada Larte hujus quippe cornu priori
dum hæc lego: Ick beghere toe, pro
ten ovhere, 1 hrong lit:
nN beghere, legerem: brenge 1. UIt it:
in Ick brenge u toe. Quam criſin eon-
zl firmat imaguncula virginis, dicti
iin cornu parti poſteriori impoſita
nin ſchedulam manu tenens cum in-
lia e ſcriptione: Drinc al et. Ex quibus
i ſcilicet ſimul pulcherrimus hujus
. cornu uſus apparet.
F. 22. Quam dulce etiam fuiſſet,

Kare
i, de aureo iſto cornu Danico ſub
euininme Chriſtiano IV. olim à puella in iti-
utu⸗ nere invento, deque variis per ſe-
Rtkinlmno ptem circulos emblematibus cor-
Um nu iſtud mire exornantibus diſpu-
taſfe?
„g. 23. Oculos tamen mihi neſcio
Ilunnlt quis & longinquo afficit, irritat,
Gtniim invitat;, attrahit, aureus ſplendor?
lekül Ecee enim quæ illic conſpicienda
NeNr ſe præbent;, inaurata cornua? Quis
üleum ille colon, quis nitor, quis decor?
Ce 6 Agno-

60 Diſſertatio 7.

Agnoſco; victimæ ſunt, Ita nimi-

rum antiquitati viſum eſt, inau-
randa eſie victimarum cornua; ut
ipſæ Numinibus eo eſſent acceptio-

ves gratioreſque. Certe Neſtor
ille Homericus divinam rem Palla-
di bove facturus, cornibus aurum

circumfundebat. Videte etiam il-
lic triumphantem .milium Pro-
bum: videte in triumfali ejus pom-
Pa centum & viginti boves inaura-
tis cornibus. Tertullianum, cum

nuper Pallium ex hoc ipio loco
commendabam, Pallium inquam,
quod in hanc uſque horam in no-

Rtra exultat Academia & quo nos

merito exuItamus: Tertullianuum,
diceré volebam, tum prenis au-

ribus audiebatis ,„ at nundg de au-
ratis ſive auratioribus, ut loque-
bantur, cornutis hoſtiis agentem
pPercipite: Negas te, auditis nunc

iterum Fertullianum, Negas te quod 1
Jacis, colere! Sed itti non uegantaqui- I

bius

lxhe

one ſann

ln ſlintnn

emn im
un nih
Uynrnen
a. Liene
mlubſette!
o Anno
a, Congrei,
prelunten.
nhaunk
2 Mtanni Gn
jirer n
us dalll
onlurAnn
tinetgfutn
rcinpum
üſernentn

DW

io .
De Cornibus & Cornutis. 61

ſr .
lia bus uno ſaginationem & auratiorem 65
munn en majorem hoſtiam cædis. Ecce annua vo-

tneſr torum nuncupatio quid videtur *Hunc
e lnſ 4 tibi Jupiter bovem cornibus deauratis vo-
l di venus. Licctne. & Alexandrum Ma-
Snum inſpicere? illum (cilicet abs
Jaddo Summo Sacerdete mitiga-
tum, donaque in inauratis corni-
"bus præſtantem. Apud Valerium
etiam Flaccum legimus ſequentia:
Dabit auratis & cornibus igni colla bater
niveique greges altaria cipgent.
K. 24. Sed quid» dum inaurata
cornua; auratas victimas, aurati-
oreſque hoſtias loquimur, extero-
IH rum cxempla anquirimus à Quaſi
Rletlium & hiſce temporibus, immo & his in ¹
IINV terris, deſint inauratæ aut inargen- 18
tEH tatæ ſaltim victimæ cornutæ. Sl, ex
veteri verbo, verba uſu valent ut
nummi, latere nemini poteſt quid
ANe. ex. hodierno loquendi ulu, cornuto⸗ 1
N9NArum woce intelligi velit (ermonis
VNuok- magiſter uſus, quem penes (Horatio
Ce 7 teſte)

62 Dipertatio I.

teſte) arbitrium eſt & vis & norma l-

ntn

ſkbstuetne

gquendi. Nemo noſtrum adeo Suffe- kuhunen

pueris non inſpectus ſit Juvenalis:
Tu tibi tunc curruca places, fletumque

labellis exſorbes. Audiamus, ſi ho-
neſti ſumus, Vopiſcum: Te quæſo,

inquit, ſis contentus, noſque ſic voluiſſe

ſeribere, melinſque potuiſſé, contends.
H. 25. Etiam pro Cornuto; Cu-

culi vocabulum video à quibuſdam

adhiberi, vid. Alciat. 7. parerg. 5. re
deducta à maritorum tarditate, qua-
lis & adſit maritis qui minus uxo-
res ſuas abs ſubſeſſorum appellatio-
nibus & congreſſibus queant abſti-

nereé: veluti & olim apud Roma-
nos, convicium cuculi, à viatori-

bus ſolebat conjici in tardos vinde-

miatores, ea quippe in putandis
vitibus

nus ſit, ut exiſtimet, ſe ſolum La- (Ienpe
tine loqui, eoſque qui cornutorum
vocabulo heic utuntur, neſcire In
priſcis Latini ſermonis vocabulis, Mirſiuſi
ſenſa animi exprimere: quaſi vel à

alloe uco
1 Horrium
Sehinhone
irit, Gin
eEmmna
enlgume
in Meum u
0l wegrtn
Unmüncorn
D lſe
ulnnnii
Ertlenes i

A
–
ln ngen
n,Cen
n lonm

—

t,liibonti
. lut Cired
Cllerp
anet di⸗

o.

nnuints
ne, Eerl.
llegniumnun
ltum, Eii⸗
emm negt,
nenalſt
lunf
an tnn

etiſenn.
Inlomm
ſiknigihlen
rpfan
nmtamf
8dünngin
Dugerräit⸗
l 1Mr
Dmtonr
en ſun

ſd

De Cornibus && Cornutis. 63

vitibus tarditate, ut inter vites &
vineas hærerent & deprehenderen-

tur eo tempore quo tardiſſima avis
cuculus rauco ſonitu ſuo inaudire-

tur. Horatium denuo anteſtor:
Tum Praneſtinus ſalſo muitumque fluenti

Expreſſa arbuſto regerit convitia, durus
Vindemiator & invittus, cui ſæpe viator

Ceſſiſet, magna compellans voce cuculum.
Lubens aliquando, AA. HH., lIu-

bens Poetam adduco; vel ob id

quod accentuum quibus antiqui
pronuntiando uſi ſunt, ex illis ac-
curationem diſcere potuerim. De
cuculi pronuntiatione, ita à præce-
ptoribus meis didiceram, id voea-
bulum efferendum eſſe accentu pri-

mæ ſyllabæ jungendo: ut cuculus;,

inquam, dicatur, non cucülus.
Peſſime! Romanos cucúlum dixif-

ſe, veluti Horatius clare teſtatur,

ita Plauti Comœdiæ non uno loco
evincunt. Obſervatum id video
Poëtæ recentis ævi, cujus epigrama
in

64 Dihertatio I.
in cuculum ut loqui amant, activum
& paſſivum, eſi ſequens: Subceſſor
Cajum vocitarat forte cuculum. Ipſe, in-
quit Cajue, tute cuculus ades: comma re-
torquedo. Subriſit adultera: Quantum
Curracæ diſtant atque cuci lus? ait. Cu-
jus occaſione etiam Juris noſtri Ci.
vilis cultores admoneo, ut quemad-
modum ſyllaba ſêcunda in cuculus
debet cum accentu audiri & produ-
ci, ita idem obtinere libertum Orci-
num: ut ſecunda ci ſyllaba produ-
catux: nam id inter alla vult Scazon
Martialis: Orciniana qui feruntur in
ſponda. Et apud Næ vium: Itaque poſt
quam eſt Orcino traditus theſauro. Se-
eunda enim GVllaba tertii pedis in
iſtis Nævii verſiculis quos vides a-
pud A. Gellium I. Wott. Attic. 24. Per-

petuo longa eſt. Contra, ubi in ju-

re Civili de boſtico legitur, ſciendum
eſt, ſecundam ſyllabam corripi, ita
Eénim Prælatus Horatius 1. ſacrr. 9:
Hunc

Nionti
ur en
Ate
eherm k
nuipn,
tmm
Genhn⸗
zeihenent

. .
tiboeſenld n

le Kletor
InnerKnen

unnrort iios

emantmate
we uaſemn
tepetile, onn

Ei en u

uu lt
uſtenm

uun rnltt ſt 1

f

De Cornibus && Cornutis. 6 5

Ndiamanzs. .
ummn Hunc neque dira venena;, nec boſticus

lelter ie
te auin ,

auferet enſis: .
WVec laterum dolor aut tuſſis nec tarda

podagra.

[Nunc legantur l. ult. F. de teſtam. mi-

lit. & H. 2. 1. de ſingul. reb. per fid. relidt.
Plane ab eadem cuculi voce (Cice-
roni hoc ſenſu incognita) deſcen-
dere videtur & Juris illa Feudalis

tcucurbitatio: ſi non magis à cuculo-

rum naturali illo & rauco quem e-

dunt lonitu: ad quem Longobardos

Un lingua füa vernacula in feudis ſuis

reſpexiſſe, omnino probabile eſt.
Qui idem naturalis ille ſonus xaxex
(non xussu) refutat & iſtas natio-
nes quæ litteram u in euculus exte-

Eu nuant quaſi ſit o Græcorum & cNαο.
Djjm vocant, quem Latini cuculum, ap-

pellaſſe & raucus ille ſonus cuculi, &
Italica hodie, ex Latina ortum du-
cens, & u non y adhibens lingua
abunde comprobant. Veluti & u-

iu dbpupam dici debere, ut u conſonet

Græco

2

66 Diſertatio I.

Græco eu, non vero gpypam, avis

ipſa palam exclamat. Clariſſime id
ex Auſonii monolſyllabis patelſcit,
dum negat Græcis eſſe vocalem quæ
cum Latinorum I conveniat. Græ-
ci enim cum Latinum u efferre vo-

lunt, neceſſe habent ad ſuum v ad-

4

jungereo. Ut hæ Coalefcant in . B
Dubitari autem de hoc non oportet iaDroderi,
ex eo quod Auguſtus pro ſumiz di- ueponſoo
Xerit ſimus: nam & Auguſtus pro ümälign
donuss dicebat domos: utiapud Sue. (ammhbeh
tonium vides. Nec tamen inde ſe-
quitur, Auguſtum u extuliſie per o. Cotiene
Erat ejus hic ſpecialis loquendi mos: Lein eyyn

ut & cum pro ſtulto dicebat baceolum:
item betiſſare pro languere: nec non va-
pide ſe habere, pro male: & ſimilia.
Conſimiliter, quod aliis ſumus, hoc
ipſi erat ſimus. IIt non dicam, ſimus
adhuc differre a mms. IInde ſi ad
Auguſti exemplum te velles com-

beas )c⅞s ſed cicilis. IIt non dicam,
Græea

Alkibe
hralluge⸗
KemiLe
Neum bont
eNMtenm,
gtini ebetl
Pnuls, Utn
in er
Auntekeni

MCrEn

ort,Crt

iloguundr

emnileinnn

EIgonnl.

Erlinti,

Untelun

. ulennteſi
Ponere, pro cuculus non dicers de- kun

elhrannt

ral

A 1

tengen

Aluinſut
nAle

Cocpr geenenn
lin Nald

eru
e Keln
talsin,n
Teonbcnent

De Cornibus && Cornutie. 67
Græca illa quæ s ſive o habent, ma-
le efferri Latine per v. Ita Muſa &
Muſeum, non elt Muſa Moſeum ſed

e Masſa Msſeum. Nec Bucephalus pro-

nuntiari debet Pucephalus, ſed Bzæ-

cephalus. Ut non dicam, male iſta

Latina quæ ex Germania ortum

trahunt, efferri per v, cum habeant
„. Ita Bructeri, de quibus Tacitus

aliique, non ſunt Bructeri, ſed Brscte-
ri, à terris uliginoſis dicti, quæ Broeck
dicuntur, ſive Bræck, non Bruck. A-
pud Græcos cuculus zoravâ audit.
Quod ita capio, ut o & ſimul vo-
luerint exprunere ſeparando: aut
oportet, Græcos iſtos alium ſonum
edidiſſe, quam Groninganos noſtros
ceterosque aliarum terrarum cucu-
los. Ergo cum Latine loqui geſtio,
&, verbi gratia;, titulum Pandecta-
rum de uluris & fructibus adduco,
non dicam deq yris & fr Ribyssſed ef-
feram ad ſonitum Græci s,; de æſæris &&
fræclibes, Ita Latinos enim pronun-
tiaſſe⸗,

68 Diſſertatio I.

ebriu

tiaſſe, ſupra oſtendi: & ita hodie- mholh i
que Itali id efferunt. Quæſo, ſi ad Potonit i

morem priſcorum Latinorum ver-
ba Latina vis ſcribi, cur non & ad
eorundem morem liceat mihi ea
pronuntiare? Profecto, loquor tum
Latine.
§. 2 6. Sed nunc Sicilides Muſæ
paulo majora canamus. Non levis

(uen

lexen ae,

4 ſohsip
un, Aults
6 Can unen

Panun ttlt⸗

Ei golrs 0

enim momenti controverſia viget, Srloccoicnn
unde cuculis his paſſivis cornutorum ſean enen

nomen adhæſerit? Videmus quip-
pe non vulgus tantum, ſed & ele-
gantiores Poëtas, quin & Ctos ea-
dem uti. Ex illis vel notiſſimum
Owenumadvoco. Ex his primiter
videatur Paulus de Caſtro ad 119. C.=
d. inoff. teſt. Ineptum eſt, quod non-
nulli ad Andronici, qui ſub ſæœculi
duodecimi finem Conſtantinopoli-
tano ſolio inſultavit, tempora &
morem heic reipiciant. Salmucth.
ad Pancir. lib. I. tit. 44. Video enim jam
apud Artemidorum, qui ſeculo ſe-
cundo

1

7

Ur E ingrhn
Rbrdornd
tltn,cnmnnn
n aebor.
1, Klper
Mtden ne
(enlocl n
NId Nenen
irenhrio⸗
lthr, Ne

4

Uitegbe

.

e.

Uigin ie

tol.

leinm
l,arnri

ler Uii

Altnkernn

n

MMun, Eles.

gincſene.

ne,welimn
ſe⸗

De Cor nibus & Cornutis. 69
cundo ſub Hadriano & Antonino
Pio floruit, lib. 2. cap. 12. cornuum
hoc (enſuù mentionem fieri. Id eſt,
jam decem ante Andronicum ſecu-
lis. Vultis iplum audire Artemi-
dorum? Audite, interprete Corna-

rio: xor tua ſcortabitur, &, quod dici

ſolet, cornua tibi faciet. Sed unde Cur-

ruacis noſtris Cornua tribuuntur?

Credo quod cornutorum iildem in-
dicetur eminentia & audctoritas.
FHinc & inſignibus appoſita. Vel
Dn. Doctorandi noſtri inſignia gen-

tilitia „ cornuumque in iis ſugge-

ſtum, anteſtor.
§. 27. Sed pergere forte ad alia
non debeo, anteqdam ex Oweno,
quem laudavi, nonnulla heic addu-
xXero. Video enotata quædam eſſe
à Rittershuſio de Oſculis ſett. 100. Ke-
cordor, me quod ad alia alibi ad
hunc KRittershuſii locum provocal-
ſe, ſed & percepiin paucorum ma-
nibus hunc Rittershuſii tractatum
verſa-

70“ Diſertatio I.
verſari: ad ſuam hic ergo ſectionis

dictæ laciniam. Eſt ſequens: Mu-
lier quæ ſe deoſculari paſſa eſt , propter

ſculum dotem perdit non ſecus ac propter
commiſſum adulterium, ut conſentientibis
Dd. votis traditum eſt, Cagnol. in rubr. C.
de edend. n. 2. & ibi Bellon. n. 59. oum
mult. ſeqq. Covarruv. in tr. de matrim.in
2. part. C. 7. §. 6. n. 3. Menoch. d. caſ. 287.

n. 7. 8. 9. lib. 5. præſ. 44. Quamvis con-

trarium teneat M. Mantua in Rubr. de
judic. && limitetur â Farinac. q. 136. num.
129. q. G Alciato lib. 4. parerg. 6.10.
Si nimirum e aliis conjetturis adulterium
convinceretur, & ex qualitate loci, tem-
Poris, perſonaæ, haud quaquam ſtetiſſe mu-

lierem intra fines oſculi præſumeretur. C.
literas 14. x. de præſ. Vel ſi ex genere

NMavii intenderetur conjectura criminis,
quale illud eſt quod xναοꝑσα Ari-
ſtophanes vocat, juſtam zelotpis repudii
cauſam illud daret. Jo. Lup. in Rubr. de
Don. inter vir. & uxor. chart. 4. 4. col..
Et Jo. Nevizan. in lv. nupt, lib. 4. p.
324.

An En
grilimt
Eſuuntt /
rurmen ,in
eſrin
ikn ⸗
lſeun rhen
In. ſtin
tonn. Gt
im Done,
Euln er un
n nieler
i M un
c ſnitn
ulunte

.
4

Eiginig
RWEEN
dgetin
ioli
ni
En
Se

fttiol.

nlieantd
egenr
n ,
ltmtrig,
gintegiri
neſerlicge
SKlaign

rns
Nuri1
fiknuggn
fünckeento
ſalie ir
AAgenr,
lunſbizu⸗
mnen ttan

.
1

De Cornibus & Cornutis. 71
324. nu. 76. ubi ait: eſſe quidem plurcs
qui ſemper capiunt in meliorem partem,
Bakgred videant vel tangant. Nam ta-
us quandoque fallax, G ſi vident ali-
quem uxorem ſuam in occulto amplexan-
tem præſumitur quod det benedictionem.
Et ſi vident quod deoſculetur, præſumat
quod faciat zelo caritatis. Ale. 4. vol.
conſ. 127. viſa inquiſitione col. 3. verſ. C
propterea. Sed à tali caritate, inquit, li-
bera nos Domine, quando ſic ſecrete lo-
quuntur ex quo non præſumuntur dicere:
Pater noſter. Quam ſententiam ibidem pla-
rimis Dd. audtoritatibus confirmat: &
notat, eos qui tam patienter ferant oſcu-
la uxOrumm, ſua phraſi dici viros bonos,
qui in LL. Longobardorum dicuntur Ar-
8æ à græco aoνρ– quod ſignificat igna-
vum, ſtupidum, inerten, ac ſegnem. Et
alio atque alio nomine appellantur ab An.-
glis, Callis & Italis: de quibis ſoan. O-
mwen, ad Henric. Princ. lib. 2. Epig. 38.
Cur Itali longe gravius quam Gallia
Anglus;
UX

Uxorum luſus, ſnla, furta ferunt?
Beſtia pejor ave eſt: cui nußpſit it adultera
conjux,
Italus eſt (a) quadrupes, Gallus An-
. glus aves (B)
Gallus Anglis aves, quadrupes eſt Ita-
lu? Frgo
Ex tribus his ſolus cornua fert ahs.
Et lib. I. ep. 163. -
Si quando ſacra jura tori violaverit uxor,
Cur Lerie immeritus cornua vir? Caput

Et lib. I. ad Uäoard. woel ep. 49.
Si natura daret tibi cornua, tollere poſſæ.

Quæ tibi, nupta dedit, tollere nemo poteſt.

In ripa Thameſis, ſuburbio Londinenſi Rat-
telem ditcto, oppoſita, perticam vidi ligne-
am, cum corvibus arietinis ſuperius affi-
xis: quæ vulgo ſignificare dicuntur, ita
puniri eum qui i ſciens S volens paſſus ſit
alium cum conjuge ſua concumbere, tacite
ſei in adulterium conſentiendo.
§6.27.

(a) Becco Cornuto. Hircus.

(b) Un Cocu. Gall. Angl. A Cuckold, en-
culus,

ni

,a1 Vs
n & comun
,fſoczblls
* ln
,dOnnin
urun,
lekeftimd
Gucumn
lr.
uſto Me.
Dälrern un

üalretur

ur:
prin its

uil, Kone

Miimfm
Un.
Nun an
4 imii n
lunzun
ſ Niie ſtnn)
4 Utſen

d

tna. ⸗
De Cornibis eo Cornutis. 73
gtlinie,

ſau 6F. 28. Vultis & alios Poetas cor-
GA nuum & cornutorum eiſque affini-

uingtü bus vocabulis ad hodiernum ſen-
ſum utentes? En H. CruſiDum;
e, 1. Omnia dat dominm, ſed non per cornua
te taurum.
i Hoc de te falſum, Sep timiane, puto.
2. Cajus ab autumno metuit ſibi: Dicite
cauſam.

inn At video: Bobus letifer eſſe ſolet.
numn g 3. Panſula quem uxoris furtiva negotia
ditant,
Ex pedite (ut variant tempora!) factus
eægducs:
wuper dum ſtolidus mogerari neſcit ha⸗
benas,
Excidit. Hic vere cqſus erat tragicus.
1. Divitiæ creſcunt, quamvis amat otia⸗
ga Marco.

DWVec mirume è cornu copia tanta fuit.
umm p. Gargilianus ait jano: cavel Rettulit ille.
Cormnutam pecudem, Gargiliane, petes;
NVNonne vides fœnum? Mox alter: Di-

in , cito, fœnus.
KAlabde ⸗ D d Quoa

74 Diſertatio IJ.

Quod tibi jam dudum Pontiliang parit. Eylin
6. Sepe agili cervo mors ſunt ſua cornuun. Ml
ectu . Pplttr
Quod vivis debes cornibus, Aule. tuis. iiOtontt
7. Zeucri, ut terrori pugnantes hoſtibus ulanid0
eſſent, iegritpee
Aptabant capiti cornua dura boum. Moden:
Nulla tibi res eſt, Sabidi, cum Marte: Nigilinmm
Quid ergo Gn
Semper ĩiſdem armis conſpiciendus ades? Oripten
8. Taurum, neſcio cur,; quidum dixere Phi- mlundean
lenum. (Itideleint
Cum pro deluſo conjuge, Phyllis ait: (rlnin
Hoc cum Hiis illi commune eſt. Jupiter NKuhonte

Poſtquam Europam arſit, beſtia talis ing li
erat. Ubmummen

Subjungamus & nonnulla ex Fride- akmell
Tici Hoffmanni epigrammatibus: ita lumrit

hic centur. epigr.3., in Ollum: 0riiont
Quod ſimilem Baccho vocitarim, ringitur lebyenil
Ollis. Onlblczin
& dicit nulio labra rigare mero. Uunimnii

Mitte eiſtalt

giel.

1

ganizi
igui

kimlale
A ale
Mniinfinuu
ngtigunk

agttnie
Huennf, N

7

umlegktk.
ramtdun
zuCln
Enninm /N

pre.

De Cornibis o Cornuti. 75

D itte bilem. Baccham non partibus o-

mnibus ANuas:
Reſpondet ſolum cornibue Olle, caput.

Et in Ottonem:

Limina cervinis Otto cur cornibus ornat?
His, velut in ſpeculo; ſe onus Otto videt.
Et libro Sexto:

De te quid ſtatuam? Monſtrum es mirabi-

le. Cornix
Dat caput & caudam Noct-ua dira tibi.
Item libro Secundo⸗
Cornelii Galli, cecinit Maro carmine nomen.
Sijam Cornelü nomina Muſa canat,
Nou modo cornigeros Gallos: Jed & inſu-
per Anglos
Hiſpanos, Italos, Teutonicosc, canet.
Addam unum ex Rob. Keuchenio

Muſ. Juv. Farrag. Iibr. I.

Si natura malis feriendi cornua donat:
Car tibi ooruutus vir bonus ergo ſonat?
Et ex O weno, à Rittershuſio omiſſa:
Ovwenus I. épigr. 63.
Im mare cornutos jaciendos: Pontis inquit.
Ppontia reſpondit: Diſce natare prius.
UMU Dd 2 Item

76 Diſſertatio I.
Item 156. in D. Vitum:

An ſis cornutus, IQite, neſcio: te ſcio tau.

rum,
Nuper enim nati ſunt tibi tres vituli.
Et libr. 2. epigr. 73.

Ignavus Mœcho tantum diſtare videtur

Sortator⸗ quantum Comicus à Tragico.
Et Epigramm. libro uno ad Arbell.
Stuard.
Conjugis ob ſurtiva negotia, cur ego
plector?

Corniger à populo prætereunte vocor?

Et digitis monſtror? Nam quæ non feci-
mus inſi e
(At vos, neſcio qui) viæ ea noſtra voco.
Et libro I. ad Henricum epigr. 7. Ad
cornutum: .
Littera Pythagoræ diſcrimine ſecta bi-
Ccorni
Dicitur; Mtua frons, littera Pytha-
goræ.
In Pætum:
Cornua Pæte geric. Fuerit quis, quæ-
ritur, autor? 4

Drn

r in
.
Non
urdiſpr
lltenm:
nr, iſen
Anmi
Cjmis ggiit
ellon:
luenionnie
ſn
llereliie
emei hi
nrſopnp

Coeivn-

Ckuemtelne
fulllntr er
Anolendo 4

tito ,
L Vtun⸗

le ni ar

lſe Nüiftt
g
ptruii

in u, 13
4

gen
l pun

ſllnzgr
un.
Niifiuſt SGr

fubnd

De Cornibis && Cornutis. 77
Ex dono autoris: ſeribito, quiſquis
erat. .
Ex dono autorum, lunatæ ſcribito fronti:
Autores ſemper res habet iſta ſuos.
In Galateam: 3
Cervus, uti perhibent, mutat ramoſa
quotannis
Cornua: quotidie, vir, Galatta tuus.
In Feſtum:
Ukorem jam Feſte ſenex vis duceres Do-
Ram
Angligenæ Lini conſule Orammaticam.
Iic invenies: Indeclinabile Cornu.
Hunc ſcopulum pauci preteriere ſencs. .
In Cornelium:
Cornutum te Corneli ſcis eſſe: aceſiue.
Non Cornelius es tu modo, ſed Tacitus.
Et libro Tertio: Actæon.
Carnem edere cancs Ackæonis oſſa cu-
temque:
Corrua Lundini conſpicienda manent.
Et ad Guilielm. Sidlei libr. 2. Ad Per-

pennam: .
D d 3 Eſt

78 Diſertatio IJ.

M tibi luuatæ, Perpenna, Parenthefis

inſtar

mer cornua frons. Dura Parenthefis uli

hac.
Dura metatheſis bæc: Llwor tua pro-
diga carnis 83
Zola xotas totum te ſacit eſſe xlcas.

Qui plura de hac Cornuum uſu læcu-

lorum recepta appellatione vult;
videat integram qualſi ſylvam apud
Nevizan. lv. Napt. librò 4. n. 92.
Ex Ctis duos addo, nulli non] Cto-
Trum notos & obvios, qui cornuti
vocabulum ut notiſſimum adhi-

bent, quo alteri ſynonymo ſed du-

bio Viri Boni lucem fœnerent. vid.

Jul. Olar. ſentent. libr. 5. G. Injuria n.

2. & Gothofred., not. ad I. I. §. 1. F.
ge injur.
5, 29. Si quis tamen adhuc eſt,
qui CQornuti vocabulo uti ſuperfti-
tioſe renuit,; eum ablegabimus ad
Quintilianum I. inſtit. orator. 6. Con-
ſuetudo, inquit hic, certiſſima loquendi
magiſtras

Weing
ehlhe,

Nm
n

N

WN

Fthli ni
,batifarken
1 len
l aneſmn
l, niin
0nCenl
onſetnt, an
Gertt fimn

Conla men

Cun
leſnſlen e⸗
nnbg en
n Auiti

Ee Iytehieae

1
Uiget, e e
Imelibri, id
rannn uber,
Unmanihl
Hhintn

nos

.

,
ſſen ee
4
t, Muhm

1 4
ntlic

Nelnng

DNtlirun A

ifronmnte
tüſtnzent i.

AL .
N AII 1

neradee,

l⸗

6
.
;

De Cornibus éo Cornutis. 79

magiſtra utendumque plane ſermone ut
nummo cui publica forma eſt. Et mox:

Wihil odioſius eſt affetlatione. Et infra:

FHuerit plane ridiculum, malle ſermonem

quo locuti ſunt hom ues quam quo loquun-

tur. Item: Conſuetudinem ſermonis
vocabo conſenfum eruditorum: ſicut vi-

vendi, conſenſum bonorum. Quid de
ſe ipſo Cicero in oratore ad Bru-

tum ſcribat, cum majores ſecutus

diceret triumpos, non triumphos
& ſimilia, notum eſt.
§. 30. Cornua ergo naturalia at-
que phyſica, occaſionem dederunt
cornibus metaphoricis aut morali-

bus. Ilſu id ita, inquam, juben.-

te. Unde hic autem anſam jubendi

arripuerit, de eo ſupra conjectu-

ram exhibui, id inde factum quod
per cornua ubertatem & auctori-
tatem antiqui ſoliti fuerint dénota-
re. Idque imitatos credibile eſt, &
potentiſſimos principes, alialque
lamilias illuſtres, quorum inſignia
D d 4 non

7

80 Diſſertatio I.
non tantum cornua naturalia Cor-
nutaſque naturales beſtias referunt,
ſed & his illilve galeas & caſſides
exornant. Llt in notiſſimis ſubſi-

Rtamus, quis Arauſionenſium, Cli.

venſium, Palatinorum, Badenſum,
Haſſorum, Marcanorum, Ranzo-
viorum, Parmenſium, aliorumque
inſignia cum galdarum caſſidumque
ſuggeſtibus vidit, & non cornua
animadvertit? Cornua dico natu-
ralia, ubertatis auctoritatiſque in-

ſignia & indicia. Stante hac con-

jedura, evaneſcunt citius aliorum
*£ origine cornuum metaphorico-
ram atque moralium (quæ ita,co-

gnominare liceat) divinationes.

Quid enim vult ſibi illa Cælii Rho-
digini 23. lect. autiquar. 26. Viſio, quaſi
ab hircis id convitii dimanaverit,

quippe qui ſoli, ſui generis femel-

las, ipfis intuentibus, ab aliis fa.
cile iniri concoquant, omninoque
id ſuſque deque ferant: quod lia-
ni

,andoitte
, be hür d
lron
. Cenal
Ci

un le, ven

Fol ninns gu

oento elcie

Ur Nes

ent Criun
Uee Alaomn.
Ewioinut
bbun mfi

1 Mn mynt⸗

Aldoggnen
Ncie Emore
Un tkü ceplgn
e, Rinle a
leih, gol
e, ordet

UWildlrian
unn enget

(elgoetee!
li a

htol
uununnh,
leͤdetigtt,
eglen
in n

1 ne KN

lunctiunnnr
luntughun

I Cnnes,

Fm enltie

1

De Cornibus & (Cbrnutis. §r

ni auctoritate confirmari videatur;,
qui de hircis hoc protulerit: ad
quod & Theocritus videatur reſpe-
xiſſe. uemadmodum hæc ita re-
fert Gaſpar à Reis Franco Elyſ. ju-
cundar. quæſt. camp. quæſt. 77. Verum,
uti nil minus quam id quod dixi ex
Theocrito elicias, ita memoratus
Galſpar à Keies Franco non recte

inſpexit Cælium Rhodiginum; ſed

mnec lianum. Cælius quippe
Rhodiginus d. cap. 26. ſententiam
aliorum jam viſim duntaxat refert,
at non approbat, immo refutat:
ducto argumento ab hircorum li-
bidine & amore in feminas, dum

pro his depugnant adverſum hir-

cos, perinde ac pro formoſis mu-
lieribus: quod ut oſtendat verum
eſſe , provocat Cælius Rhodigi-
nus ad KEliani auctoritatem non di-
lutam nec proletariam. Extat au-
tem id quod de hircorum iſta pu-
gna dixi, apud Mlianum libro I. de
Dd y anima-⸗

82 Diſſertatio I. .

animalib. c. 26. Et quam alienus fit
vel lianus vel Cælius Rhodiginus
à ſententia quam à Gaſpare à Reies
Franco ipſis imputari dixi, doce-
ant & alia eorundem loca. Enim
vero rogo, ut inſpiciatur Elianus
libr. 7. c. 19. & c. 26. & libr. 9. C.54.
& deprehendetur hircorum ſumma
libido vel in mulieres flagrans, de-
prehendetur prurigo coëundi in
hircis: adeo ut cenſeat eandem
aliquando refrenandam eſſe. Immo
videmus ibidem in hirco imperium
in feminas & vel barbæ auctori-
tatem. Rogo, ut addat quis &
Cælium Rhodiginum libr. 25. c. 32.
& videbit mirabilem hirci zeloty-
Piam ſuper paſtoris cum capella
complexibus. Ex quibus ſimul elu-
ceſcit, ſenſum verſuum ex Theo-
crito, ut dixi, laudatorum, lon-
ge alium eſſe: hircorum nempe ut
ibidem immenſa denotetur libido,
tantum abeſt ut ſtupida eorundem
Argu-

Ritneit

Deoe

guerult,
Uiherlnen
ulͤ iri
ln
ltnopen
leſe.
Nelels, Wo⸗
inenin ele
Alen, Kee

DA igund,

uulNn Vonn
Kids het
Friln kiin
ſtengel
ECebene
4 Ulrgünn
und eſe en
Nnlen,dhnm
ügt, en
entun eni!
t ontutnnn
iniin dlte
Shmm

6

itn

hani

Cdiebti

nitn

1,

1 Elrtuen
Knnancklan
n niniin
Nlnte n
t r 1 4
Gunleger
Unniin.
Neis n arl

1

citulol
lTtumer Ne

Mutunn,
mnuntneu

teween te⸗
iumnni

pdritt

De Cornibus && Cornutis. 5§3

arguatur patientia. Verba Theo-
criti per interpretem ſunt hæc:
Ppolus inſcendi videat ſi quando ca-
Liquitur obtutu, quod non caper ipſe
Crxretna.
Nec Italis, Rhodigini popularibus,
incognitam eſſe hircorum diéctam
indolem, vel ex co diſci poteſt,
quod aliquando Lucæ atque Man-
tuæ Papa Romanus capite hircino
depictus fuerit. Docente P. Coh-
lendalio Jeſuita, apud Dn. Meu-
ſchen Greuel. p. 10. & p. 103. ſeq. ubi
& de bene armato Clemente XI.
Sed ſi largiamur Gaſpari à Reies
Franco, eſſe eam Cælii Rhodigini

mentem, quam ille huic erronee

affingit, videndum efſet; an ſen-
tentiam Cælii Rhodigini, ſolide
refutaverit Gaſpar à Keies Franco.
Ait, cornutorum opprobrio non
ſolum eos mültari, qui miſeram
hanc infortunii ſui ſortem ſcientes

84

Diſſertatio I.

patienter tolerant, ſed & illos qui
nuptialis fidem tori violatam eſſe
ignorant: at in hos Cælii Khodi-
gini opinionem (ſi modo ea illius
fuit) minime quadrare. Agnoſco,
hoc poſterius verum eſſe. Sed vi-
deo tamen, non inde firmam duci
conſequentiam, qualſi à patientia
hircorum, ſi eſſet talis, cornuto-
rum ſignificatio non potuerit or-
tum duxiſſe. Quis enim ignorat,
aliam ſæpe rerum faciem eſſe in

earundem ortu, aliam longe in ſuc-
ceſſu & incremento, ſalva prima

appellatione? Emphyteufis & Codicilii

Ctotum filiis heic exemplis ſuc-

gurrunt.

8. 31. Et ut ceteras aliorum de

metaphorica uſuque recepta cor-
nuum & cornutorum acceptio-

ne conjecturas & ſententias, de

quibus dictus Gaſpar à Reies Fran-

CcO , eEOο quem indicavi loco latius
diſputat, nunc omittam: inlſpi-
. ciamus

4

Vnk

als ſlisn
6Ancionen
6 Kypr con
polunt, kn
DNgvann
nlonten ter
(licitl
uNhemepu
Hiimmil
oubu ⸗
le
N
rVe
8 ui Rehr
jiſeizi
vpet 1 mn
emnuni un
tHemuyms
nemm, intt
Eniitl
Piſfenekt,
lulß ſen
fenloi

unmnln,

P: ſu

SS

lerth⸗
Canan,
un Kien i
hUnlnen
Nen, Regn
ereeni i.

7

EmönmeE

r eer

hn 4
Onn t

De Cornibys O Cornutis. 85
eiamus ſultis preſſius eam illorum

Hqui Andronicum Comnenum, cu-
jus ſupra commemini, auctorem
agnoſcunt. Et quid rectius hic fa-
ciemus, quam ut ad ipſum hiſtoria-
irum fontem recurramus & ex ipfo

hoc quicquid eſt, tutius hauriamus?

Ita autem apud Nicetam libro 2. An-

dronici Comneni lego: Kal rav zug a-
99 6αν ε1Käαοαοντπ ααο οι .

enæa doe Ev A1 etr1 Oeοαααιας

zα v A⁵0οο ατπσπινν αα
Sonetv étρ 2vdesbν Traαοσς τ αποτναο
lvv8 uαα αυαν rοα d Soen die =
xcρνο g,αανναναà α αοαανον ei
anecicoον αα αιτ Hæc ita ver-
tit Hieronymus Weolfius: Cornua
cervorum, quos venatus erat, inſignia
E&& rari aliquid babentia, in porticibus
Jori ſuſpendebat, per ſpeciem oſtentandæ
magnitudinis ferarum, quas cepiſſet:

cum revera civitatis, & uxorum quas

ipſe corrumpebat, laſciviam notaret. Ait
Wolfius: quas ipſe corrumpebat. At
D d 7 hoc

86 Diſſertatio I.
hoc ego apud Nicetam didis ver-

bis non invenio. Quaſi ſcilicet

Conſtantinopolis non habuerit alie-
norum matrimoniorum ſubſeſſores

atque ſacrilegos complures. Sed

& alibi verſio Wolfii minus accu-
rata eſt. Adde ſis, porticus fori non
omnino neceſſario ex Nicetæ verbis

poſſe exſeulpi: cur enim non liceat

intelligere fornices aut arcus, quos
per omnem civitatem erexerit An-
dronicus, qua maxime populi mul-
titudo ſolita fuerit ſe conferre?
Nec enim αα ſemper porticum

fori, ſed conjunctionem: nec νεα

ſemper forum notat, ſed quando-
que populi congregationem atque
concionem: quemadmodum & &σà́-
geven non eſt ſemper in foro loqui:
ſed & , publice loqui: immo vel ad
vicinos ſermonem conferre: nam ita &
Heſiodum canere, commemini:
äs
2A &σρoρsοοοαον Ut Andronicus apud
des

NCrin

Resmmmun
1s comnen
i, len
Pimnl
IItcn
tllpolenro
2 hürn n
umni Dni:
in Cltneut
rumennic
Uulteicunn
ſtehiner
(n eo
Unyeüſenm
Cln lelni el
l lo ren
lſertoinon
ü elt un
unum, imnnn
lunten Nt
umunnton
Uchacliniſe:
orliöſean

onnſtel⸗
N Cle ,
4
nuee.
l rifi
Ubehitne

ennmi

ſung
nutnemikn
muiN-in
tende Cimn,
lahr pen
inen,neen;
ae
lmndif⸗
eri ſnki
rimV,
in uni0

4

,Onpmi

61,4

auß is
Kenurkn

De Cornibus & Cornutis. 87

ædes maritarum quas aut ipſe aut
alius corruperat, arcus juſſerit col-

locari, ſed eam juxta partem qua

plurima populi multitudo conflue-
ret: ut cornua ex arcubus illis ſu-
ſpenſa poſſent ſpectari & per ea uxo-
rum ibidem habitantium laſeivia
notari. Dixi: ipſe aut alius. Nec
enim diſtinguit Nicetas. Procli-
vior tamen in id ſum, ut credam,
Andronicum ualiorum adulteria vo-
luiſſe deſtringere: non ſua propria,
cum eo pacto alias bhactenus à ſe
intactas abſterruiſſet & abſtinuiſſet:
cum celari velit ſua furta Venus.
Sed eſto tamen, finge; Weolffii
viſa verſio in omnibus proba: At
quis credat tamen, omnem Ger-
maniam, immo & Belgium, Ita-
liam item, Britanniam, Hiſpaniam,
cornutorum cognomentum abAndro-
nico adſumſiſſe? Andronicus ſub fi-
nem, ut dixi, ſæculi duodecimi vixit:
regnante

16

88 Diſertatio I.
regnante per Occidentis imperium
Friderico Barbaroſſla: quis credet
ab Andronico, cui cum Occidentis
imperio nihil commune erat, tot
Oecidentis populos, id cornuto-

rum convicium voluiffe addiſcere?

ab Andronico! extero. Androni-
co! homine flagitioſo. Androni-
Cco., vix per biennii anguſtias, bien-
nii inquam, Conſtantinopoleos ſo-
lium conſtuprante! Andronico!
tot contumeliis à plebe proſeiſſo,
dejecto, interfecto! Qui exper-
tus eſt quam verum ſit quod
idem Nicetas in Alexio Duca ait:
a'g αντρσαιατιια &οοσα
asiννοαοσ. CIt verofimilius omnino
ſit, cornutorum eam appellatio-
nem Andronici ætatem ſuperare.
Qui etiam ſeire potuiſſet popul⸗Con-
ſtantinopolitanus, per cornua ex for-
nicibus ſuſpenſa, uxorum laſcivi-
am denotari, ſi non jam ànte An-
dronici iſtud biennium, cornua
laſci-

Deeie
ivian won
1 l helen
eAn, Wite
1ndrnias
un horun
Uen muos
useoruuden
66 Conn
Uregegen
nunge letti
ide & Wn
leglsser d
6 Nrlridn
Cen
Cren, Ci
osCenelos
1 Nolent
el cntin
munn wonil
Uſßietſnnlen
r ſel
e

Pio,

e leni

oſt,

linltis
4

Nercanmen⸗
P AERA nt

rinde

De Cornibus & Cornutis. 89,

laſciviam uxorum notaſſent, ut
hac quaſi hedera ex fornicibus ſu-
ſpenſa, id indicare populo potue-
rit Andronicus? Ceterum ut Cor-
nutorum horum metapholicorum
indolem magis pernoſcamus, di-
werſas eorundem inſpiciamus ſpe-
cies.
G. 32. Cornutos ſive cuculos hos
paſſivos quos mos ſæculi vocat, di-
ſtinguere licet in legales, volun-
tarios, & Non voluntarios. Niſi

Legales ex his illiſque mixtos di-

cas. IIluſtriſimus quidam S. I. R.
G. Come 85 Piæucunte quodammo-
40 Oweno, dividere ſolebat in Pu-
blios Cornelios & Cornelios Taci-
tos. Poſſent & Cornuti alii Veri

alii Quaſi conſtitui: ut his connu-

merentur non illi tantum qui cor-
nua ſibi perſuadent, cum plane nul-
la ſint: ſed & ut addas eos quo-
rum uxores per vim compreſſa
ſunt : quin & eos quorum uort.
us

90 Diſſertatio I.
bus ab impiis nebulonibus illuſum
eſt, ut per noctis tenebras mari-
tum ſe complecti exiſtimantes, a-
lium ignaræ admiſerint nuptiarum
ſacrilegum. Fuit poſteriorum e-
xemplum noſtræ nuper oblatum
Facultati. Simile occürrit apud
M. Zeillerum centur. 6. epiſtol. 74.
§. 33. Sed eos quos principio
colloeavimus, plenius inſpiciamus.
Legales cornutos iſtos voco, qui
lege volente tales eſſe coguntur.
Quæſo abſtineamus nunc exemplis
incognitorum populorum: pronum
alias eſt vel ex Herodoto indicare;
Andromachidas Regi virgines nu-
pturas exhibuiſſe devirginandas ex
lege, ſi regi placuiſſent. Georgi-
um nunc Buchananum, luculentum
illum rerum, ut noſtis, Scotica-
rum ſcriptorem audiamus, & Mi-
remur Evenum III. regem Scoto-
rum;, qui non contentus centum
ex nobilitate concubinis, publica
lege

Almptie
e it til
esgeri
ele, Er
iklumneti,
un galbr

ſtebepnn

toonmne;
noln Con
nCoocitoen
lortus enin
Pimns Ktor
Une geehun
enhore Uen
ADozett, o
Anidhagent
1 gle lo
Eineppglan.
hoti non
Pliglles: en
lnenlz
um, ine
umgi
ir

Ginii,
dedllhibnde
gnn
i eiinng
nlin

kor Meinre

hiknſi i
e ee iann.
annnaen

MMrmeN

De Cornibis & Cornutis. 91

lege cavit, ut cuivis liceret pro
opibus quot alere poſſet,„ uxores
ducere,; & , ut Rex ante nuptias
virginum nobilium, nobiles plebe-
jarum prælibarent pudicitiam, &
ut plebejorum uxores cum nobili-
tatée communes eſſent. Hem du-
ram olim Cornutorum ibi legali-
um conditionem! Sed olim. Mih-
columbus enim III. oogeſimus
quintus Scotorum Rex, uxoris re-
ginæ precibus motus, longo poſt
tempore Evenianam iſtam legem
abrogavit, voluitque virginitatem
dimidia argenti marca redimi poſ-
ſe: quæ penſio adhuc, marcheta mu-
lierum appellatur. In Gallia quoq;;
incogniti non fuerunt cornuti ta-
les legales: enimvero Canonicos

Lyugdunenſes pro recognitione feu-

dorum, primæ noctis concubitu
cum Vaſalli ſponſa gaviſos fuiſſe:
quod jus connagii & laxandæ coſtæ au-
dit, inter alios teſtatur Camillus
Porel⸗=

92 Diſertatio JI. 1
Borellus. Vultis alios? Habetis
in Alexandri ab Alexandro geni-
alibus diebus: habetis apud alios,
non unum cornutum legalem. Mi-
ramini hæc? At ſapientiſſimus ille,
quem perhibent vulgo, Solon,
Plutarcho teſte, feminam quæ vi-
rum Cupidineæ rudem palæſtræ ſit
naéta, mariti ſui neceſſariis jure ſe
ſubſternere, edixit. Miramini?
aſt alia invenietis apud Johannem
Albrechtum de Mandelſlo, qui in
India Orientali integra commemo-
rat imperia atque regna, ubi nefas
putetur, uxorem ducere quæ non
Sacerdote antea tucrit devirgina-
ta, ne quidem Imperatoris ipſius
regiſve uxore excepta: Sacerdo-
tibus præterea pro opera quod ad
laborioſam iſtam devirginationem
navata mercedem aut honorarium
eſflagitantibus & percipientibus.
O. 34. Accedamus ad Cornuto-
rum genus ſecundum, quos Vo-
lunta-

Domd⸗
ruin ſhn
8, fütini
, tupllni
nun habenk
SCreſciini
iüneumdC
6 etun morn
igt. Woher
i aribus n
toretalonkea
6ln & on
aieraenen
Gnlum ek; ln
votbocſenet

eoret pirl

e lt ſen
NeNN,
Elibnant
Muerenmfe
men Einkite

Ehnnfoln

ler Glinin

ials io

iarin

gtn e

de .
.

Aennt
ddeitle
n ketz
lchenlin

N
en
nek
Cii.

De Cornibus e Cornutis. 93
luntarios vocavi. Peſſimi homi-
nes’, vix digni qui viri appellen-
tur, turpiſſimi autem tum quando
cornua habent quæſtuaria, leno-
nes ſordidiſſimi in quos & Jus Ju-
ſtinianeum & Carolinum variis poœ-
nis, etiam mortis aliquando, in-
ſurgit. Nolo honcſtidlimi hujus au⸗
ditorii auribus moleſtus eſſe enar-

ratione talium hominum, ſi homi-

nes ſunt & non magis hominum
fex aut excrementa. Interim do-
lendum eſt, Juris noſtri Canonici
quod hodie audit (nec enim omni-
a Decreti capitula, Juris appellati-
one recte dignabimur) iſtum ex-
tare nævum, quo uxorum com-
munio approbatur, adeoque & cor-
nua per eam voluntaria. Vultis ta-
men & in hiſtoria Romana videre
cornutum voluntarium Auguſtum?
Ecce Septimium Severum. Cato
Ilticenſis amico ſuo Hortenſio u-
XOrem Martiam concedens & huc
Per-

4

94 Diſertatio 1.
pertinet, niſi cornua divortium
excludit. Adeo verum eſt, quod
ille ait, pleraque Romanorum an-
tiquorum non admirationem me-
reri, ſed riſum atque contemtum.
Sed fuit ea alibi integrarum nati-

onum inſania. Apud Bernegge-

rum in quæſtionibus ad Tacſtum
occurrunt hujus farinæ Tartari &
Lappones. Qui provinciam Ca-
mul incolunt, peregrinos velinvi-
tos domo excipiunt quoſcunque:
tum domo cedit paterfamilias, u-
Xorem & liberos ipſi oommendans,
ante hoſpitis diſceſſum non rever-
ſurus. Adeo ut quamvis Tarta-
rorum Imperator hance conſuetudi-
nem abolere voluerit, precibus
tamen & pretio Camuleæi obtinu-
erint, ut ſibi more majorum uxo-
res proſtituere liceret, & ex pere-
grinorum concubitu regionem ſu-
am populoſam reddere. Lappo-
nes autem, ex variis regionibus
1 quæſtus

nte
Nni
es cum C0
unt, li
ures, Nere
zum onſdet
wrs uene
tohienn
itilelnn
cunn conlte
neſconn
Ils i
Prinend nn
Conmnot
Pentbus, ios
Clt, Coondhi
loumer i
Dlorris Co
Uleri, il
dir t,
Mnde, re
Imßmunn
Eun ſtün
lltftm
lk

Tlti

dotin ie
0d Nern el
ne enmmn
halninnn,
netſttum
nun,
Nofriulrin

Cöhniutn

ſperpinnrin
Ceingetunt,

tpefni

Gilunns,
Accinmmme.
r m in
Gltwr oleni⸗
n t

toCrlidru

Dwemumnn⸗
er dert
ſ.

E.

Mintt

tl
nütpen

De Cornibus & Cornutis. 9 5

quæſtus gratia ventitantes merca-

tores cum uxoribus ſuis ſolos re-
linquunt, ipfſi interim venatuma-
beuntes. Keverſi, ſi uxores ho-
ſpitum conſuetudine & concubitu
lætiores invenerint, munere ali-
quo hoſpitem mactant: Sin minus
convitiis laceſſitum expellunt. Pla-
ne, cum conſuetudo legem imite-
tur, neſcio an non ad Legales Cor-
nutos hi propius accedant. Huc
pertinent & mariti in Lithuania,
quorum uxores ipfſis plane conſen-
tientibus, ſuos habent, quos vo-
cant, connubii adjutores: referen-
te Pournier. Geograph. pag. 86. Ad
voluntarios Cornutos pertinent &
Quackeri apud Tenzel. mon. unt.
1697. pag. 763. qui convivia cele-
brantes, id remoto omni famulo-
rum famularumque miniſterio per-
agunt, viris unam menſæ partem,
feminis alteram cingentibus. Poſt
ubi Liberi Patris ſpiritu incalue-
runt,

CEE
4

96 Diſſertatio I.
runt;, candelas exſtinguentibus, &
marito cum alterius marita, quam

ſibi ſuper cœna ſtrophiolo aliove

quodam porrecto elegerat, opera
tenebrarum exercente, quod ipfi
Renovationem appellant: ſingulis hac
renovatione conſummata, ſuas ſum-
ma cum animi voluptate ædes re-
petentibus. Huc pertinent & illi,
qui adulterio uxorum comperto,
injuriam hane remittunt, uxorel-
que in matrimonio retinent. Ubi
in Electoratu Saxoniæ id ſpeciale,
quod adulterium quidem duplex
morte puniatur, at non ſemper
ſoluti cum maritata: maritus enim

uxorem retinendo, uxoris vitam

conſervare poteſt, aſt non ſoluto
iſti adultero. Zitius J. Eocleſiaſt. libr.
4. C. F. §. 18. Sceleſtiſſimum autem
Cornutorum Voluntariorum ge-
nus exhibet Scævola in l. 14. §. 1. ff.
ad L. Jul. de adult.
F. 35. Reſtant Cornuti Non vo-
lunta-

Nehyl

ti N
Gerlkiütem
ehemlbe⸗
Pobhrio nin
i kebuſe nn
eſe; is.
lrinuel
Ad onnes
zit)ial
1 gokint
ts nder ſer
umefse
üAinmcu
6 Atlonoon
im wetkah
SS
, Ni i
alnn 1

(ktien

Aiunts in

Ukehecn 4

imini
ſnſſige⸗
le

fgi
elktheh
tbmunn 4
luetiie
0 cher
Ekene ur
dlmninte
hümma
elltrt
leptimi;
nnmm emn,
lentin un.
onurtien I
Muniel hen
n kn
Pyr A

E

Anndde
A Nht
Cetlion urt
uninmm g
nb Nul

CäN

De Cbrnibus G Cornuti. 9 5
luntarii. Sed quantum hic cornu
copiæ! Educamus nonnullos. Erit
& hoc ſimul ſolatiolo aliis. Enim-
vero ſolatio miſeris eſſe ſolet, ſo-
cios habuiſſe malorum: maxime
principes viros. Præcipue tamen
inter ſolatia quæ Cornutorum non-
nulli (ad omnes hoc enim referri
nequit) ſibi applicare poſſunt, eſt
hoc, quod ipfi aliis oornuum au-
Gores antea fuerint. Inter hos no-
minare fas eſt Davidem, qui velu-
ti Uriam cucurbitavit, ita viciſſim
ab Abſalomo cucurbitatus eſt. LIſus
ſum vocabulo Juris Feudalis: Etſi
Longobardico, à Kuckuck deſcen-
dens, veluti ipſi Longobardi ex
fua lingua;, à longioribus barbis
(ipſis baerden) nomen habent. Sed
audiamus notiorem S. Scripturæ
interpretem. Cum tetendiſſent Abſa-
lomo tentorium ſuper tectum illius (Da-
vidis) congreſſus eſt Abſolom cum conca-
binis patris ſui ante oculos totius Naelis.
Ee 2. Samuel.

98 Diſertatio I. 5
2. Samuel. 16: 22. En Publium Cor-
nelium! Huic adjungo Henricum
VI. Imper. Friderici Primi filium;,
Friderici Secundi patrem. Hic Hen.
rieus Sextus connubio ſibi junxe-
rat Conſtantiam inferiorum Italiæ
artium & Siciliæ heredem, ſed
Jam ætatis provectæ, ut maritum
ſuum altero täanto excederet: ni-
hilominus ahno ætatis 5o. filium -
dictam Fridertcum Secundum, pu-
blice in foro Panormitano in ex-

ſiructo ibidem theatro, ut omnis
fraudis ſupponendi partus ſuſpicio
evitari poſſet, enixa Aſt hæc Con.

ſtantia, cum percepiſſet, maritum
juvenem paribus ſe applicare puel-
lis: harumque noctibus & ſorori-
antibus illecebris magis delectari:
vindictæ loco cum Jordano Siciliæ
quodam Comite furtivos concubi-
tus ſociavit. Utinam vero omnes
alienarum nuptiarum ſacrilegos
Nemeſis pari aut ſimili quadam pœ-
. na

! Gnite
Urien etn
tl Müme
WM int
erecofer;.
co Cort
nuffn
illri eunen
Anecoote
Tlintſelmce
tenn Ure
Ainen whoe
meſongei
i 1 4. 1 hn.
,t bti
lenri inene,
V,Cosel n
Eem lecenn

Külihne Ee

Gennm, At
gnnnr genn
gun ilkrein
0 Cnndre n
üe Uinle
? len

—

finio 1
lnhhint,
Achtaen R
teit Hint
Clenan hete
Cunnbi⸗ iin
n Iinn e⸗
leininn l
lecr drunn

De Cornilus & Cornutis. 99
na perſequeretur, qua Jordanum
affecit! Neſcimus? Uti apud alios
hanc hiſtoriam ſæpiſſime legi, ita
nunc recordor Chronici à ohanne
Ludovico Gottfrido editi, Jorda-
num in figura exhibentem, impa-
Ga clavis candente corona capiti,
nudoque corpore in ferream can-

mdentem ſellam collocato. Eam ſci-

licet figuræ libris ſubinde inſertæ

utilitatem adhuc adferunt, quod
memoriæ ſuppetias ferant, alias la-

F. 36. Sed ubi oratiol mea finem
dicendi inveniet, ſi omnes cornu-
tos „ quos vel memoria repetere

queam, heic enarrare velim? Non

mihi ſi linguæ centum ſint, oraque

centum, aut vox ex ferro vel du-

ro guttur aheno: huic labori un-
quam ſuffêcerim. Paucos tamen
in Cornutorum ſolatium, quod
ipſis ceu aliis miſeris, ut dixi, eſt

lſoecios habuiſſe malorum, enarraſſe

Ee z2z mei

100 Diſſertatio 1.

mei officii erit, quia intereſt ho-

Iinis hominem beneficio affieere.

l. 7. ff. de ſerv. exportand. Et unde
nunc ordiar? A Venere: hæc

omnem quippe hic facit paginam.
Venus itaque Vulcani uxor à Mar-
te amata & compreſſa eſt. Sed ma-

vultis forte de Publio illo Corne-

lio Ovidium audire.
Primus adulterium Veneris cum Mäarte
patatur
Sol vidiſſe Deus. Videt hie Deus omnria
primus.
Indoluit facào, Junonigenæque marito
Vulcano
Purta tori, furtique locum monſtravit.
Atili
Et mens & quod opus fabrilis dextra
tenebat 22
LZxcidit. Extemplo graciles ex are
catenas, 6
Retiaque & laqueos, quæ lumina falle-
re poſſint. B
Klimatmon illud opus tenui ſima viucant

tami⸗·

un

4
MANN

enent
t,
.
bmer tmen
Gen,
fenifuen
lir nt
Unlis wtr⸗
kot
lui nſm
4Aſre
nin
liftinz,
Ufiizen
Anenen
hl, innten
Knli
UnNeron

GVndinlen
l

d ne . De Cornibus && Cornutie. 101
tins⸗ Stumina » nec ſummo quæ pendet ara-
neq tigno.
Utque leves tattus momentaque parva

ſeqdantur
Effcit, & lecto circumdata coocat
apte.
Ut venere torum conjux aah lter in
unum,
iuſmin Arte Viri Vulcani, vinchiſque nova
ratione paratis
Neha. Meae⸗ ande deprenſi ample xibus
rent.
Lemnius extemplo valvas patefecit
eburnas,
Admiſitque Deos. Illi jacuere ligati

Turpiter. Atque aliquis de Dis non
triſtibus, optat
Sic fieri turpis. Juperi riſere. Diugue
Hæc fult in toto notiſſima fabula cœlo.
Qi mentem Ovidii non plene per-
cCepit, is eundem conferat libro de
nke arte amandi ſecundo verſ. 561. G
ſeqq. Item Luciani Dialogum A-
ur pollinis & Mercurii, ex quo con-
jecturam ſimul capiet, illum de Dis
PBe 3 non

Phlyn

enl eirat
6

02 Diſertatio I.
non triſtibus, fuiſſe Mercurium.
Non eſt incognitum, fabulam etet
hanc ab aliis ad alia trahi. Nos ui 6
hac vice monemus, notan- *M
dum eſſe; quo effectu hoc tori fur- emir
tum apud Venerem ſteterit. Infa- *
miæ: inquam. Nam in inlſula ma- atrin
ris Egæi Lemno, à qua & Lem- i
nius in carmine modo recitato Vul- A
canus audit, eo quod ob deformi- inen
tatem, in hanc à Jove præcipitatus ln un
eſt. In inſula Lemno, dicere vo- Aiu un
lebam, omnes feminæ Venerem M Näile
ob turpe hoc factum habebant de. Münmm!
ſpicatui. Quid dein Venus? Nil wrunudn
jucundius putans vindicta, femi- eEumtn
nas omnes tanto ſœtore in Lemno naln
infecit, ut mariti à talibus hircum iniun ien
olentibus abhorrerent, aliaſque uün kiin
ſibi feminas è& Thracia arceſſerent. Iündmn
Sed ecce: ut adulterium plurimorum nnmne
delictorum mater eſt! Feminæ iſtæ elhem
hircolæ à viris ſuis nunc ſpretæ, & Aumnlil
maritos & omné ſimul maſculinrum umn ſelt
ſexum internecione delent. Unde kingn
factum

fnl De Cornibus && Cornutis. 103
lleeen factum eſt, ut cum Argonautæ
n, „ Lemnum adirent, nullum inibi ma-
ri rem invenerint. v. Gurtler. Origin.
en, ia mundi libr. 2. Succedente tamen
hteg, tempore fœtorem iſtum inſuetum
Ntr at l. feminis emni incolis abſterſum, nec
Nidn mares à feminis ib. amplius occiſos
Nigalle fuiſſe, creberrimæ iſtæ in Lemnum
dene ſeceſſiones edocent. Vel Plautus
atque Terentius nunc ſuccurxrant.
Apud illum occurrit ſponſa Lem-
nia: apud hunc; itio ſenis in Lem-
num. Sed à Lemnio quem vidi-
mus cornuto Vulcano;, ad quem
nunc cornutorum nos ordo voca-
pbit? Immo ſeponamus omnem or-
dinem, ne ordine agamus ubi omnia
mnordinate peraguntur: & ne quis
u ordine habito omiſſus credatur
minus cornutus fuiſſe. Et quem
tamen ceteris præferam: niſi te
forte Imperator Claudi 2 Habebas
ſcilicet cornutiſſime Cælſar, in ma-
trimonio Meſſalinzm. Pudet hic
recitare quæ Juvenalis ſat)r. 6. Vers.
. Ee 4 115.

tben I

104 Diſſrtatio I. Mn
1IS5. ſeqq. de ſœtidiſſimo iſto lupa. igle e
nariorum purgamento atque impu- Ilunmii
riſfima cloaca;, tua conjuge, eon- (. Aug
Gignavit. Plinium ſolum audiamus irkmghun
lib. 10. nat. hiſt. c. 63. Meſſalinæ, in- Mrſüen
quit, Claudii Cæſaris conjunæ, ſoc re- Plolnlt con
Zalem ex'ſtimans palmam, elepit in id inindlkn
certamen nohiliſſmam è proſtitutis, an. ((sctar
cillam mercenariæ ſtipis, eamque die ac 1t D u
nodte vuperavit quinto ac viceſimo comcu- nn ite
bitu. Quid ais cornutifſime Clau- Pen toonee
di? Quomodo autem quæſo tibi Adhcen f
tunc curruca placebas, cũ Meſſalina Wutnandi
illa tua Mneſterem Comœdum aut dàahmi n
muſicum apud te deferebat mancda⸗ nin miduln,
tis ſuis non obedientem, tuque ndpal
acerbiſſimis verbis ob hanc ipſius „ Iten e
erga Auguſtam tuam, indevotio- lmter
nem, eum increpabas, utque in ömninn ig
omnibus Auguſtæ morem gereret, rpelig
Juberes: eaque ratione: hujus miimgli,
Mneſteris ope tibi ipſi furtum face- liſe
res perpetuum, tori inquam tui Au. Wige

. RM
guſtalis? Prætereo quæ de Cajo Hiſgi
Fi 7 I

e

tinn,

—

nemnme

nconige

n lind

Wil

1,

dè8
B ur ui
rdn cklin
UünCistune
Ekktheene
Mns,
nn Aitn
nbtun
femaftn

De Cornibus & Cornutis. 105
Silio aliisque Meſſalinæ adulteriis
apud Tacitum alioſque leguntur.
8. 37. Subjungatur alius dolus
Mariæ Arragonum & Navarræ Ke-
gis filiæ ſed Ottonis Tertii Impera-
toris cornuti conjugis, quæ mulie-

bri habitu inductum juvenem (quod

Clodius circa Cæſaris uxorem ten-

tavylIt. Plut. in Cic.) circumducebat,

quocum quotidie congrediebatur;,
eodem pro cubicularia palam utens.
Sed olfaciens iſtas ſtrophas Otto
juvenem cuculum, omni veſte fe-
cit ſpoliari, inventumque pro fe-
mina maſculum, vivum comburi.
Veluti & ipfa Maria ſimilem exper-
ta mortem poſtea eſt, cum apud
Mutinam elegantis quendam formæ
Comitem deperiret deque ſtupro
interpellaret, ſed ab optimo viro
repulſam paſta, cum hic ad exem-
plum Joſephi (de quo Yerbum Dei
nos edocet) ſe compoſuiflet; Co-

meH miti gladium, ſibi ipſi ignem p ro-
⸗

106 Diſſertatio I. 3 .

chrans. Longius hæc hiſtoria apud

Eos qui Ottonis III. vitam enarrant

tinenſi Mariæ conatus ad cornua

non devenit, ad propoſitum no-

ſtrum non pertinet. .
§. 38. Porro Mneſteris exemplum
facit me regredi in memoriam Da-

vidis Ritzit, illius inquam viliſſi-
mæ originis & conditionis muſici,

qui Henricum Scotiæ rêgem cucur-
bitavit, quod & poſt ejus cædem
Jacobus Herburnus Comes Both-
wellus continuavit, Paſſus eſt hæc
cornua Henricus per Mariam quæ
Jacobi Quinti filia, & Jacobi Sexti
mater fuit: in Anglia poſtea capi-
tis diminutionem naturalem paſſa,

regnante Eliſabetha. Memorabile

eſt, Mariam, cum præſens eſſet
cædi Davidis cuculi ſui, & tum Ja-
cobum Sextum adhuc utero geſta-
ret,

.

legi poteſt: etiam apud Maimbur-
gium imper. part. I. libr. 2. ad A. 0.
IIS3. ſed quia hic cum Comite Mu.

r t
nbolgl
n Com
n nile,
rus hon

Aun Met

6slle eltn
neheiumme!

Muihimml

( Neten
Uonucos. C
Uend nodnmn

Cnn dovercamn

lun tt,ggct
r Hoe munn
Eivobuum,

AuinCEro

Es Mnenie

hehe 1

Cnelime
GükAmn
Uul anet.
in heget
mningnen
l⸗

tt .

dn la;
ſetlin,
diranlenr,⸗

.

4

ſuefterg geſ
Ued

De Cornibus & Cornutit. 1009
ret, adeo ex ſtrictis gladiis, præe-
primis Georgii Duglaiſii, qui pri-
mum idtum Davidi intulit, com-

motam fuiſſe, ut Jacobus deinde

Sextus non valuerit evaginatum
gladium aſpicere. Eſt tamen Ja-
cobus ille Sextus idem ille qui Ma-
gnæ Britanniæ Rex ſub nomine Ja-
cobi Primi audiit.
§. 39. Redeamus ad Imperatores

Romanos. Caracallam inter eos

nemo noſtrum ignorat, ejuſque

tum noverca matrimonium. Si ve-

rum eſt, quod nonnulli (cribunt,

ex hoc matrimonio editum eſſe

Heliogabalum, eundemque ideo

Varium cognominatum, quod ſemi-
ne procreatus fuerit vario, & va-

rios habuerit patres, conſequitur;,
& Caracallam cornutum fuiſſe. Sed
quia & aliam matrem alii ipfi affi-
gnant, convertamus nos ad cer-

tiora. Et ecce tibi nunc Cornu-

torum farraginem & quaſi ſpeciale
. Peé 6 cornu

108 Diſſertatio I. B
cornu copiæ apud Suetonium in

Non adducam hos omnes in publi-

cum hoc theatrum. Tenemus

omnes fere iftud diſtichon: Urbani
Ervate uxores, mœchum calvum addu-
eimuç. Aurum in Gallia effutuiſti, heic
ſumſiſti mutuum. Auxit hunc cornu-
torum numerum ſucceſſor Augu-
Rus. Videri de iis nonnihil poteſt.
apud eundem Suetonium in vita Au-
guſti c. 69. additæ tamen exculatio-
nis quodam colore; Adulteria qui-
dem, inquit Suetonius, exercuiſſe,
ve amici quidam negant: excuſantes ſa-
ne, non lihidine, ſed ratione, commiſ-
J: quo facilius confilia adverſariorum
Per cujusque mulieres exquireret. Quod
Mahometem in exemplum traxiſſe,
conſtat. v. Picard. obſ. hiſt. pol. 7. c.
3. Quid Auguſti ſucceſſor Tiberius?
Duxerat Juliam Auguſti filiam.
Sunt & in equis patrum vitla: etiam

—

hac equa, Proh pudor! Auguſti
Hlam:,

uonnl

n lbei
uno Julio Cæſare cap. 50. & ſeqq.

5 ollan 4
elun Ui
Unns chn

ſiilon

aole,
Eehter ollt
Genutun en
Ullan bunden
rskoe nente
Eoibusceror,
netpeokſc
Eeelri aiid
iiheſhnleen

uhrikpuet

aAHuif ln
Enber, ſin.
m nu en
oninialen
Enigeniei

Enmle ⸗

un azzlen
Elunterr
Rin lume
e i⸗
l⸗

onig ime,
aut
Pltn,

4

rmtnrule
inre
ir Mteit

liin
nfigtn

lwel unt
.

De Cornibus & Cornutis. 109

fliam, Tiberü conjugem adulte-
riis pollutam: quin & eo laſciviæ

progreſſam ut in ipſo foro & roſtris
nocturnas compotationes ageret,

& nihil quod facere aut pati tur-

piter poſſet, omitteret. Adeo ut
ipſe pater publicarum iſtarum ob-
feœnitatum pertæſus, eandem in

inſulam Pandatariam relegaret. Mi-
reris hoc merito in homine ipſo li-
bidinibus devotiflimo. Sed novum
Etoenerttt.

non eſt, eos ſcelera maxime palam

deteſtari, qui isdem clam quàm ma-

ximè indulgent. Quam in rem non-
nulla ele ganter congeſſit dictus Pic-

cardus obſ. Hiſt. politic. decad. 16.6.2. Ne

evager, ipſum Auguſtum licet et-
iam apud Martialem XI. epigramm.
20. mirari, aſſerentem ſed obſeceniſ-
ſimis verbis (vides hic ejus genium)
ſe malle figna ad bella eivilia cani
quam ſaera alieni tori jura violare,
Sed non ſtetit ſimulator intra hune
limitem. Enimvero & ipſe Augu-
ſtus legem Juliam (in honorem
Ee n avVIR

110 Diſertatio I.

avunculi ſui magni & patris adopti.

vi Julii Cæſaris ita appellatam) de

adulteriis coercendis tulit, ut vel
capitali lupplicio eadem coereere

voluiſſeé, à multis credatur: qui-
bus tamen relegationis pœna filiæ
dictata obloquitur: quæ eadem &
Auguſti neptem juliam Juliæ filiam

manſit, utpote quam in inſulam
Trimetum idem Auguſtus projecit:

Zacit. 4. m. 7i. An & Ovidius ob
candem cauſam ab eodem relega-

tus ſit? Alibi diſputetur. Oblo⸗
quuntur & alia: Immo & ipſa ju-

ris Civilis eapita in I. II. I. 29. g. 1.
ad L. Jul. adulter. coërc. l. 13. de bis quc
ut ind. I. 5. de quæſt. UInde ſequitur,
Alexandri & Diôeletiani leges, quæ
adulterium capitale perhibent l. 9.
C. ad E. Jul. de adulter. I. 19. C. de tran-
Jatt. à Triboniano interpolatas eſſe,
utpote cum à Conſtantino Magno
demum mortis naturalis Pa pri-
miter invecta fit, l. 30, J. I. &. adulter.

Nov.

DeCnit⸗
ge A.

rinoretorm

Iin d .
Senuur. Nol
unckr us
Conmnron e⸗
ins uichin
Olum umenus
er
Muun
Drün d
Fünter Meren
luCrlllzli
Alis eaunert
nlpegrun
er Cnttim,
Uintitl n/

Alintnim

ia iuen
nteneten
Iallun

/

De Cornibus && Cornutis. uI
iu Nov. 134. Cap. 10. Ut lex Julia à Con-
ſtantino reformata intelligi debeat
in J. 4. I. de public. judld. Addi me-
rentur quæ Jacobus Gothofredus
ad l. 4. C. Theod. Quorum appellat.
non recip. tomo 4. pag. 296. ſeq. com-
mentatur. Nobis nunc properan-
dum eft, ut & nonnullos alios ex
Cornutorum catalogo attexamus.
Simus pauciſſimis contenti,; quia
eorum numerus revera finem non

habet.

5§. 40. Aft unde iterum ordiar?
Præfata Julia Auguſti filia jubet ut
primiter Mæcenatis recorder. Li-
lius Gyraldus biſtor. Poët. dial. a. ubi
caulas enumerat, ob quas Ovidi.
um relegatum auctores conjeta-
vere: Sunt etium, inquit, qui de Mäæ-
cenate nibil non ſuſpicentur: quem quod
nunquam nominavit Ovidius, neſcio quid
de Juliu confingunt. Sed & alia de
Mæcenate meretur hic audiri nar-
ratio, ex Plutarcho. Multi; in-
quit,

112 Diſertatio I. mni
quit, Veneris res communes invicem ha- Nklli
buerunt: non amicas tantum ſed && u- 1Oich it
xores proſtituentes. Qualis Romanus , IN
ille Galha fuit, qui Mæcenatem convi- Imli ihel
vio excipiens, cum adverteret ex nuti- In Menl l
bus, honnnem infiammatum jam in uxo- 1 Cmont
rem ſuam, ſenſin demiſit caput, ac ſt tontetin
dormiret. At quum interea famulus udd Innnhſäit-
menſam accedens, vinum clam tolleret, huann
ibi jam vigil & oculutus: infelix, in- , Mid,
quit, an neſciebat me ſoli Mæcenati dor- Eſi Eſn
mire? Similis fuit Cipius: de quo N Mnun N.
ita Feſtus ex Lucillio: Non omnibus IIl Melen
gormio. Proverbium à Cipio quodam, Iii lhnt
ui Pararhencon didtus eſt, qui ſimula. Gſi iilt,
1 dormientem » quo impunitius uxOr p'Een Hen,
mæcharetur. Ceu ille leno maritus Nlkinontur
apud Juvenal. fat. 1. doctus ſpettare la- Nhepeneen
eunar, dottus && ad calicem vigilanti ſer- mnelletane
tere naſo. v. Gruter. 8. ſuſpic. 20. Mei- 6bt aumnh
bom. Mæcen. c. 21. fin. ubi quod ad- Ulnn
ditur, Cornutos noſtros fuiſſe for- ninn, Fanm
te Cipios olim Romanis dictos, à urili
Cipo Prætore Romano, cui SS minn he
ca-

tteI
Gnnmn zinn
tin lan
6. i
gi Men lcgs
n Uune ten
Numugea n
““ e
Tun gee Dl
1 Uind

8

=
=

G , 1,
Viri
Alhnnutt
6, Krfknke
enne i

nn Gltn
13

De Cornibus && Cornutis. 13
& capite cornua fuerint nata , de

quo Qvid. 5. metam. fab. 29. Plin. II.
cap. 37. Val. Max. 5. cap. 6. ut Cor-

nutorum appellatio inde fluxerit:

non videtur ſolidæ eſle conjectu⸗

ræ. Cum pullibi Cornutorum ap-
pellatio ad ſenſum modernum apud
Romanos ſcriptores occurrat,
§. 41. Etiam antequam ad alia e-
am, Muſici ſupra jam viſi ſocium
hic ſibi depoſcunt Smetonum qui
per Annam Bolenam Henricum

VIII. Angliæ regem cornibus ma-
4 avit. Tolerabile id quodammo-
do ribi fuiſſet, niſi tu, cornutiſſi-

me itidem Henrice Octave & ali-
os regiarum tuarum nuptiarum ſa-
crilegos expertus fuiſtes, ipſeque

AndE tuæ frater Georgius deteſtan-

dis eas cornibus inceſtaſſet. EIt a-⸗

lios omittam ſubſeſſores. Quid
mirum, ſi cornuto ardore & An-
nam petiiſti, & nequiſſimos iſtos

cuculos! Scilicet & ipſe Annæ tuæ
. Pater

14 1 Diſertatio I.
pater Thomas præſidem egit col-
legii quod gladio ultore in hæc ſa-
crilegia Juſſit inſurgere.
8. 42. Hec ad Imperatores Ro-
manos me retrahunt. Antonini
Pii generum, Antoninum Philoſo-
phum (qui unus eſt ex Divis illis
Fratribus quorum Jus noſtrum Ci.
vile totiens meminit) vobis hic ſi-
ſto prægrandibus cornibus inſi-
gnem. Erat ipfi uxor Fauſtina,
quæ dubium reliquit, an forma ce-
teras feminas an libidine vince-
ret. Satis conſtat, eam fſibi con-
ditiones & nauticas & gladiatorias
elegiſſe. Sed & filius Commodus
gladiatoris indolem magis quam
Principis ſpirabat. Illa tamen pa-
tientem virum, philoſophiſlimum
noſtrum Philoſepf aum, nacta, &
inter Deas à Senatu poſt mortem
relata eſt.
§. 43. Verum enim vero atro-
ciora Cornua fortéan nemo quis
. ſenie-

. 8, inmne

Deont
lett, und
anth h
gol Nupt
Dnrunt, Ee
ina. ſA u
Aguif ler
Nets

ſ lies.

i tounod
Tuliuni
S Hinugun
mniigg Diuu
Seüironn
Ing honinmn/
icinei

n iuf im

lſeit,ſen
anrlein,
esz, e
Mnt 4
ndutt .
Umhennn
i,

N 1gnir Antg

tto
el . R De Cornibm & Cornutis. 115
. WRK ſenſerit, quam Divi Imperatoris no-
i. n ſtri pater Sabbatins. Patrem eum
dlernmg dico: quia nuptiæ illum talem de-
* monſtrant, ſecundum . 5. F. de in
II ius voC., l. 6. ff. de bis qui ſunt ſui vel al j.
Sed quid ſi ille verus pater non fu-
erit? Noſtis Procopium? Malo ut
* ſum audiatis. Hic autem cum de
E Juſtiniano & Theodora præmiſiſſet:
Et mihi (inquit) & mei ordinis plerif.
Eimt, que, hi nunquam homines Viſi ſunt, ſed
I pernitioſi Dæmones & funeſtæ hominum
deſtes, qui in commune conſuluerint, ut
omnes hominum nationes atque negotia
facile citoque perditum irent: eoqué hu-
manas induti formas» quaſi ſemihomi-
nes, furiæ, ſie univerſum terrarum or-
bem convulſerint. Id & aliunde conii-
cere 'ſt, & ſcelerum immanitatt, qua
longe multumque ſuperavit Hamoncs mor-
tallum conatu. Subjieit:. Certe Juſti-
niani matrem nonnullis ex neceſſatiis nar-
em raſſe ferunt, hunc non Sabbatii vonju⸗
garm gis, aut hominum cujuſpiam eſſe ſobolem;
Ied eo gravida antequam eſſet, quandam
génit

116 Diſertatio I.

genii ſpeciem ad ſe ventitaſſe, quæ non

ad viſum, ſed ad contatzusn ſe præberetz

accubaretque ſibi, & quaſi maritus ſe
mjugem iniret, denique veluti per in.
Jſomnium evaneſceret. Quidam à cubicu-

lis, quibus purior eſſet amimik, dum no-
Nte concubia juſtiniano præſto erant, ſibi
viſi ſunt inſolentem pro illo Genii larvam
videre. Ex this alter affirmabat, repente
Juſtinianum regia ſelta excitum obambu-

latumi ire (nam conſidere diutius nunquam

conſue verat) tum capite illi ſubito in au-
ras reſoluto, reliquo corpore illas con-
fiere deambulationes; ſe vero ea re Ru-
Pente, hærenteque diu, && ſuis tanquam
infirmis & minimead viſum fidelibus ocu-
lis ſuccenſente, tandem inopinato ad cor-
poris compagem caput rediiſe. Alter ad-
Nare ſe Juſtiniano ſedenti commemorabat,
cui facies illico in carnem vertebatur infor-
mem, nullis ſuperciliorum, nullis oculorum
exſtantibus ſuo loco Veſtigiis, nulia denique

vera imagine, nec diu poſt quægam elant
1 .

Delyrik
Ar uls
1, Ulenr
inogſfnn

ca Mnnken.

ſns,
Munta
inn aucm
umn gitupe
AMpninen
l Amnmne

Idtin wn

ihul, eer⸗
nin, r
ufulmniti
unieinte tunn
Peernſtcenfd
Vunſitnen
ſin in
Inſiling,

17

nenne

4
Ull

ſba

egtniin
i i

m ir.

Binna;
l
nifritenn

1 Aüirie

☛ =

.

.
bli

De Cornibus && Cornutis. 10

n Nmulacra vultus conſpexiſſe. Scribo non
e quæ ego viderim, ſed quæ vidiſſe ſe alii

mihi r afſirmarint. Illud quoque nar-
rant: Monachum Deo inſigniter gratum,
perſuaſum ab his, qui ſecum idem cole-
rent ſolitudinis contubernium, veniſſe By⸗
zantium cauſam alturum gentium finiti-
marum, quibus per vim ac nefas erunt
res afhictiſſimæ. Eo ubi pervenit, faci-
lem ad Imperatorem aditum reperiſſe; ſed
ut ad illum penetrandum fuit, è limine
atctutum retaliſſe pedem, ac retrorſum
prima via redeuntem, ab Eunucho ad-
miſſionali, atque adſtantibus magnopere
rogatum, ut ultra ire pergeret; illum
veſano ſimilem nihil reſpondentem ad con-
tubernii ſe inde tugurium ſurripuiſſe, ſo-
ciis vero facti cauſam quæritantibus, aper-

te faſſum, in regia, Dæmonum princi-

pem reſidentem in ſolio vidiſſe, quem nec
adire, nec rogare quicquam eſſet animus.
Equidem neſcio cui non dirum & furiale
caput is videretur, qui licet Veneris per-
dite ſulioſus, nunquum potus, cibi,
vel

n8 Diſertatio I. Ninit
vel ſommi ſe ea pleverit ſatietate, ſed ut- eAn atill
cufgue degiſtatis ſerculis, intempeſta 4 liſeri
note regiam hantlinlaret. De Theodo- ſee, Dilt
ra cum adhuc erat in ſcena, eju amaßii Alentöm
ſerunt, nodturnos lemures in fornicem ir- mn! Cinco
rumpentes, inde ſe abegiſ?, ubi multava luncnin
nodtem cun ilta traberent. . (arbed etin
§. 44. Audiviſtis Procopium. Eigeheiri
Neſcio an nunc habituri fitis fidem Ullegfen
ceteris Procopii narratiunculis: aut ienlt Er
an illi forte quam de Beliſario ejuſ- choreere
que conjuge Antonina effutiüit? Sci. mn ſeht
licet eadem frontem elegantiſſimi bier
libelli ſui exornat. Summa huc nitmptmn
redit, ut Belifarius antea fuerit nmilci
Cornelius Tacitus, deinde evaſe- ent
rit in Publium Cornelium. Sinite Uimimn
me nunc ita loqui. Adoptaverat nimim
nimirum Beliſarius Theodoſium: ehe li
adoptaverat eundem & Antonina, nſu
Divino lavacro luſtratum, quo Chri -
ſtiani more conſueverant liberos i
adſciſcere. Exin Theodoſium An- iirt
tonina ſacro ritu filium, amare Hnai

Manneld

ut u

Mn Git i be

tn
itſhe
ſailit

3

De (Cornibus & Cornutis. 119

it par erat, omnemque ejus cu-
ram ſuſcipere, dictoque audientem

habere. Deinde in incredibilem

adoleſcentis amorem incidere. Quid

porro? Cum eo, principio quidem
Aclanculum conſuevit: denique in-

ſpectantibus etiam vernulis & an-
cillis. Ipſe Beliſarius aliquando apud.

¹ Carthaginem manifeſto rem de-
orchendit. Sed piget cetera ex

Procopio referre. Adducamus alia
ex non ſubleſtæ fidei auctoribus.

W H. 45⁵. Habebat Brema ſeculo,

undecimo, tempore Henrici Quarti

Imperatoris, Archiepiſcopum Adel-
bertum, & hic fratrem Fridericum

Paltzgraffium Saxonicum, cui præ-
ſtantiſſimæ formæ Adelheida cum
conjux eſſet, Ludovicus Thurin-
giæ Landgraffius hujus pudicitiam
expugnavit, itaque Fridericum cu-
curbitavit, immo tandem in vena-
tione occidit: cumque ob hoc ab
Adelberto apud Imperatorem Hen-
ricum

*

rit

120 Diſſertatio I. Mnm
ricum delatus & acculſatus eſſet, in “ Aur,
arcem Giebichenſtein quæ juxta in in .
Salam fluvium non procul Halla Kue
excelſæ rupi impoſita eſt, conclu. un 5
ditur, à qua cuſtodia & mala man- IelG
ſione per ſaltum ex feneſtra, ex nuk
qua ſe in præterlabentem Salam Midhin
præcipitem dedit, ſe liberavit, & uiffehi
incolumen ſe Adelheidæ ſuæ, quæ Mömph
ipſi nupſerat, reddidit: cognomi- immehunne
natus inde Salius, der Springer. Fa- uaiten
ciebant me hujus hiſtoriæ, recor- uin Nn
dari Brema & Halla, loca à multis AEiinz hi
annis mihi cognita & amata: quo- n hin
rum occaſione cum in Thuringiam uumkCnb
delati ſimus: lubet & alterum in Amaün
eadem Thuringia cornuum exem- unkidte
plum inſpicere. Habebat illa ſeculo lentnn l
quinto ſuos reges, inter quos Bal- Ilyilts
finus, cornutus. Exceperat im- Iunentſidig
prudens Baſſinus Childericum Pri- mal ihn
mum FPrancorum regem, ſed ob meint
creberrima cum principibus femi- Erinhent
nis adulteria ſolio & ſolo Pullunn: lNin
t

f

ntch,

eli⸗ n

De Cornibin && Cormnatic. 121
Et tu⸗ Baſſine , infamem hunc cu-
culum tecto tuo & familiaritate

Imnn n ldignaris? Audi Paulum: gatura in

pol üth n
lfgcuknie
U Afeln
Nerlkern N
elte keun
alit
lelctit emn.
li⸗ Pire
nbihmn e.
CE0 heind
Pndr,
taniIinin
Reunin

ine wul
u imm:

homine generandi && conſuetado ſpettanda
eſt l. 9. ff. de lib. & poſtum. Memo-
rabiliora ſunt hæc cornua, ee quod
ab Childerici hujus anteceſſore Me-
rovæ ejuſque ſociis Hunnorum rex
Attila in campis Catalaunicis fuſus
& fügatus eſt, Francia mox in Orien-
talem, & Occidentalem ſive Gal-
liam, diviſa. Non confundendas
eſt Childericus hic Primus cum
Chilperico Primo etiam quidem
Francçorum & Gallorum rege cor-
nuto, ſed magis paſlivo. Erat ei
quippe uXor Frédegunda quæœæ ſub-
ſeſſore utebatur Landrio. Cum-
que Chilpericus aliquando ad ve-
nationem profectus;, ſubito neſeio
cujus rei cauſa domum reverſus,
conjugemque ante ſpeculum ſe co-

mentem deprchenderet, & virgu-

ka quam forte manu tenebat, ejus
dorſlum

1222 Dipertatio I. nt
dorſum leviter & joco luſitans per- Aiullu
cuteret: Fredegunda quæ non ma- In CAlun.
ritum ſed Landrium expeckabat Aunlatl
exiſtimans Landrium eſſe gratiſſi- uonu
mi hujus verberis auctorem; Pu. (ünt enn
tabam, inquit, Landri, bonum ncClun
equitem non retro, ſed ante feri- ut C!
re. Rex çornua ſua agnoſcens & unmnnm
quaſſans „ aſt vindictam in aliud Gükenliri
tempus differens, ad venationem ii,ümdn
rediit, à qua tamen non eſt rever- u Hirti iin
ſus, Fredegunda & Landrio magis Iluptoj
prævenire quam Ppræyeniri velen- un annn
tibus, ipſum Chilpericum per im- gnl
miſſos ſicarios cogentibus ſubire uiCnin
furvæ regna Proſerpinæ, Et iſtud inim n
inter hæc cornua memorabile eſt, meinitmi
Gallicæ linguæ originem his tem- Iiguniion
poribus ſolere adſcribi, cum enim n (oics
Cherebertus Primus Latino ſermo- u
ni ſe applicaret, ex ejus cum anti⸗ ( Nnnr
ua Francica lingua confuſione, dl gan
chaos illud Gallicum emerſiſſe cre- laban ul
ditur. Ceterum fuit Childerieus n
. ille

A

Cbnelling,
nnen
diin En
Kis ulnnn, .
tylali n
lenn 4 “r
las i Wen
Prüldnn
ls,ü enne,
urenutckr.
Unfneäi
Nigener
,gttin in⸗
taanktt,
ededeenen
SS

De Cornibus & Cornutis. 12
ille primus Clodovæi ſive Loudvi-
ci Primi Galliarum regis pater, à
quo longa ſerie (ut creditur aut nar-
ratur) Ludovicus ille noſter XIV.
deſcendit. Verum hic, dum eo
uſque in Gallias reſpicio, cogor ob-
muteſceré: Quis Hercules contra
tot cornutos? Si ullibi enim Lex
1: .7 .. .
Julia de adulteris coërcendis dor-
mit, dormit plane in Gallia. Aut
non habetis fidem teſtimonio ab
hoſtibus petito? Habete tamen Bu-
gnyono celeberrimo legum abro-
gatarum ſeriptori ejuſque commen-
tatori Chriſtynio. Abrumpo erge
Corneliorum acdtivorum paſſivo-
rumque infandam in Gallia ſeriem,
ſed & reliquam aliorum populorum:
dum Sacri Codicis adhuc paucis
meminero.
§. 46. Non quod Moſen ex eo-
dem huc adduci debere credam.

ur. Ad catalogum talium enim quos

nunc dixi Cornutorum minime

Pi 2 per-

124 Diſertatio · Mis
pertinet Moſes, de quo quidem con- NN
Ret. Sed quid eſt ergo quod legi-

enzni u

tur Exodi cap. 34. ſecundum verſi-
onem vulgatam: Cumque deſcenderet
i de monte Sinaiz tenebat duas ta- u
bulas Gebidezs teſtimonii, & ignorabat idge
quod cornuta eſſet facios ſua, ex conſor-
tio ſermonis Domeini. PFidentes autem
Aaron fili Nrael cornutam Moſi faciem,
timuerunt prope accedere. Et mox: qui
vilebant faciem egredienti⸗ Moſi eſſe cor.
nutast „ Scilicet, racdii ex Divini
Numinis conſortio Moſi inpacti &
circumlucentes circa faciem Moſis 6
emittebantur ad cornuum inſtar:
id ue valt textus originalis Hebrai-
cus vid. Voſl. de Orig. & progreſſ. u
idalol. Iihr. I1. p. 321. Addlamn Epigtam. “Z l Ed
ma C. Crufii libr. y. epigramm. 18. Saiſus
HMoſen cornutum fi vgunt, net Prorſs Runt nlien

aberrant: ll i
Cornua fert, poſt hac damma dautura M; Denin
malis, ernim

Quod lntengete

ttho
ſ becltr

Edo Cetz

N

Ermie

ſ ler a
r,

ii eu

Nln Nem

K
S

SCer den

A annunitr

kent

nn I
.

Sem

=

De Cornibas Cornutis. 12 5
Quod nobis parcent, debemus cornibus
Hæc comprenſa piis cauſa ſalutis eriant,
Subjieiam & Ejuſdem ad hoc ept-

gramma notas. Ad verba: Moſen

cornutum fingunt;: notat Cl. Auctor:
Moſes licemia pictorum» palſim corna-
tus in pictaris conſpicitur, cum ex colta-
quio Dei radiatam faciem habuerit, Apud
Hebreos enim (ut vult Pierins in Hiero-
gl)bb.) radins & corna una vocés otan⸗
fur. Ad verba: damna dataign, Ab⸗
cit Vir Cl. Lex, iran operutzy. Kép,
4:15. eſt miniſterium mortis. a. Cofin .
3: 7. miniſterium eondemnationis. veik. g⸗
Verbis: cornibus agni. fubjicit: Agass
ſtans tanquam mackatis, Pabens eßtefs
cornua. Apocal. 526. Tandem ad uk⸗
tima: piis cauſa fälutis erunt; hæc ha-
bet: Exerit nobis cornu ſalutis in domo
Davidis, Luc. 1: 69. Vel ex his ſimuf
apparet, Deum in ſuo VYerboò cor-
nouum metaphera » robur ateue
potentiam denotare. Alibi Corni-
1f 3 bus

126 Diſſertatio I.
bus regna aut reges ſignificantur.
Certe apud Danielem cap. 7. quar-
ta illa Beſtia quæ poſt Leonem, Ur-
ſum, atque Pardum emerfſit, decem

conſpicua cornibus;, ex quibus tria
ab uno poſtea fucereſeente parvu.

lo cornu fuerunt abſorbta: reges
totidem denotari ex ipſo Danielis
dicto c. 7. aperte conſtat. At quæ-
nam horum decem undecimve re-
gum regna fuerint, non inter The-
ologos tantum ſed & Ctos & Po-
liticos magna altercatio eſt. Vel

à puero nota eſt eorum ſententia
qui eornutifſimam hanc apud Da.

nielem beſtiam credunt deſignare

Imperium Romanum quod Quar.

tam Monarchiam vocant: Quin &
decem ejuſdem regna enumerant,
Syriam, Ægyptum, Afiam, Græ-
ciam, Africam, Hiſpaniam, Galli-
am Italiam Germaniam, Britanniam.
Immo & parvulum iſtud cornu com-
monſtrant in regno Mahomcriee
1VE

Cn

Mn n

AYyMN

ſe nricon
1Donrchi

E een,

tum b⸗
cet, di
cteliggecit
lowanum I
Eglensnel
torns:
rel gegub
unor Mon
Aliſisben
Ehlinn, e
molniſerſi

Ukarinnaidts
ipple. C

fünnhis
T) Coneni,
üntez iſone
Uei l en
Aeinii⸗
1

fhtit,
egesſigien
tilleneg,
tunmnet lin
ib,afihen
lunten n

bnt nuere⸗

iin nmneſe
lteette

Aerrd.
leunn irtd

De Cornibus & Cornutis. 127
Ave Turcico, quod exiguo initio
in Monarchia Quarta natum, tria
illius regna; Æägyptum, Alſiam-,
Græciam, occupavit. Sed quis

non videt, didum catalogum & in

exceſſu peccare & in defecdu? ut

cornutiſſima hæe beſtia ad

Romanum Imperium applicari

non poôſſit. Quemadmodum nec

ſequens Danielis viſio capite Ra⸗-
vO „ bicornis arietis, cornutique

hirci: de quibus Sleidanus libro de

quatuor Monarchiis tertio in fine-

Se alii ſuis locis. Nec tamen inde

ſequitur, nec Statuam Nabucho-

donolori per ſomnium viſam, de
quatuor ita dictis Monarchüs expli-
cari poſte. Qur enim res eadem
tot viſionibus tam crebro repete-

retur ? Conveénientius eſt, diſtin-

QRas tres viſiones, tria diſtincta
imperia poſt eventura delignaſſe.
Sed de his alibi didum eſt, Ora-
TPI1 4 tio-⸗

12⁸ Diſſertatio I.
tionem meam de Quarta Monarchia
ecum maxime ſolam anteffor.

ſ. 47. Moſi ita nunc excluſo ſue.

cedat jacobus Patriarcha. Quid?
an & hie Cornutorum gregi con-
numerabitur? Maxime Rubenis
quis noſtrum cum Bilha nelcit coi-
tionem? Geneſ. 3ſ. verſ. 22. Certe,
nec ipſe jacobus ignoravit. Potuiſſet
Jacobus Kubenem filium ob hoc
iaeinus exheredaſſe: profecto ſe-
Cundum Novell. 1M. cap. 3. H. 6. ihi:
&α Twverek fuæ aut concubinæ patris filius

F immiſcuerit. Non, quod Bilham Il

per omnia ad Concubinas Roma-
nas comparare velim, ho enim
Rtante cum alia uxore matrimonio
non tolerabantur. l. umo. C. de Concubin.
ſed quod & hæ & illæ inæquali gau-
deant matrimonio l. 3. ibi: inæquali
conjugio. C. de natural. liber, ſed tamen
in iſta inæqualitate legitimo!, 3. J.
1. F. de concab, l. F. C. ad &., Orpar.

D elen

gehi
plenrur
we nation

bez, ſeh

iaiur il
1 C(
auti
Eagrotit
9 bet
niagen on
er em 5
ninen
ſen utſene
in 4
Dezermn. .
um Ul tor
huf AAl.
ktni
Prilleherm
hallett, e
ſant id Nonn

emn , .

De Cornibis &o Cornutis. 129
Cerlie

nmt Yov. 18. c. F. ut uxores tales emul
nnn famulentur & liberi ex tali conjun-
hani Qione nati non ſuccedant parri ut
umn heredes;, ſed donis quibuſdam affi-
e ciantur., vid. Piſcator ad Geneſ. cap.
RK 22. verſ. 24. Qui matrimenio inæ-
ſaneh, quali ſimile eſt iſtud Morganatieum,
Rmihe de quo dixi de Jure Virginum F. 13.
llaniti⸗ g. 49. Sed non eſt exheredario,
e unica quæ cornuum aucteres ma-
, neat peœëna. De Lege Julia & Ju-
flinianea jam repræſentavi. Hoc
mfH lIiceat adlieere; quod pger legem
Nuukhe Juliam jus antiquum vwalde fuerit
Cmule mutatum. Huge Grotius in ſua ad
bͤa Jus noſtrum florum ſparſione ad1.
umm Vec in ea ff. ad LEe Jal. de adulter. me
Pün jam olim docuitz legem olimà So-
Chmig Ione fuiſſe latamm: & quis aunlterum
Nlems geprehenderit, de eo Katuat quod volet.
AHrm Secutos id Romanos jam à Romu-
eA. i temperhbus, manſiſſeque in uſu
eE diu. Catoris enim majoris hoe di-
dum cfſt apud A. Gellium 10, molt,
=WIòðU Ff 5 Att.

30 Diſſertatio IJ. Alm
Att. 23. in adulterio uxorem tuam ſi de- i mnmt
prehendiſſes, ſine judicio impune necares. Wlinty
illa te, ſi adulterares, digito non aude. iniltil
ret contingere, neque jus eſt. Valde ain tt
hoc maritorum jus per Legem Ju- MAnd
liam imminutum fuiſſe, utpote co- nn
Snitione aduherii ad judices relata, aim Min
& apud eos pœna dickanda, facile fenltGfr
patet: Manſit tamen veſtigium ju- beſeſti
ris antiqui in eo quod marito uxo- ltfnune
rem in adulterio deprehenſam oc. m, j
cidenti levior pœna equidem irro: an
getur; aſt quod ad pænam tamen igt ahl
Legis Corneliæ ordinariam igno. ame
ſcatur. I. 3. §. 3. de SC. Silanian. l. 38. S5. li 6
2. ad L. Jul. de adulter. Immo vide- 3 ven
tur nonnnihil vindicétæ privatæ in m,ite
Romanorum moribus permanſiſſe kiti
quod exſtirpari radicitus per Legem 1 gi
iſtam Juliam continuo non po- kinie 1
tuit. Audite quæſo Valerium Ma- 4 4 h
ximum lib. 6. cap. . Sed ut eos quo- uß⸗
que, inquit, qui in vindicanda pudi- f
citia dolore ſuo pro publica lege uſi ſunt, Ii
M Kridim i⸗

tti l

gunmmnfnt
llicig igonnn,,

Agn
nltinn te
en tiin,
glamnn

en inn.

Eunſmd
Lulnmn s
n ne.
inuit
Kreſt
Auflie⸗
Ctnd N N
e lein,

66.
n

De Cornibus & (ornutis. 13t

ſriclim percurram, Sempronins WMWuſca
C. Gallium deprehenſum in adulterio fa-
ellis cecidit: C. Memmius L. Octavium

14
ſimiliter deprehenſum nervis contudit:

Corbo Accienus à Vibieno, item Pontius

à³ P. Cernio deprehenſi, caſtrati ſunt:

Cn. etiam Furium Brochum quidam de-
prehendit && familiæ ſtuprandum obecit:

Quibus iræ ſuæ indulſiſe, Fraudi non ſuit.

. . F
Vultis nunc & Juvenalem audire?

I nunc, & juvenis ſpecie lætare tui:
Aquen . ADE
Majora expectant diſerimina. Fiet
adulter .
Publicus, & pœnas metuet, quas
cunque maritis
Iratis debet. Nec erit felicior aſtro
Martis, ut in laqueos nunquam inci-
dat. Exigit nutem

„„ 4 .
1 .

nUnterdum ille dolor plus, quam lex ul-

la dolori
Conceſit, necat hic ferro, ſeiat ile

cruentis N1

132 Diſſertatio I.

Verberibus, quoſdam machos Eme.

Lilis intrat.
Varronis, Plauti, Catulli, Horæ.

tiique loca pro ſtabiliendo hoc Ro-

manerum more addicit Cl. Vir
meuſque olim in Academia Duis-
burgent Collega amiciftimus Hen-
ricus Chriſtianus Henninius in ſuis
ad Juven. ſatyr. 10. verf. 312. ſpici⸗
legiis. Addere mihi tamen liceat

locum Plauti alcerum: quem in

Miliue Glorioſo acdtu ultimo com-
mohſtro. Audite:
Luin jam dudum geſtit moœcho hoe
uabbdomen adimer,
Ut faciam quaſi puero in colflo peuke
A wanioreyundid.
Qoch Plautus hic abdomen wocat,
id virilitatis nomine venit apud II-
Pianum l. 9. I. ult, ff. ad E. Cornel.

de ſicar. Hac ſcilicet ſolebant adul-

teros Privare mariti, ut jam exX Va-
lerio Maxime exemplis conſtat. Li-
cxat Henninianis locis etiam adde-
16

Nxlni
Motüls e
in Co: NI
8 Aluge
ſn t uo⸗
Grſelqven
nnetzcon
e exleen
ann as

piknih
oen

6. Aecd en

1 U

Meid coole

Altertneh

Er in ortte
Ulſero, Fin

in h ns lt

imnag üie⸗

fonhii
unt henl
Aieogtot⸗

R

ien
1

luſt 1

De Cornibis && Cornutis.
Nn Nerie

. re Martialis epigramma in Hyllum
eni 2. epigr. 60: Væ tibi, cum ludis, eaſtra-
i n bere. Alius eſt apud cundem libr.
e ui l F. epigr. Sa. huc apprime faciens lo-
IHeus, ſed quem hic recitare, necel-
Ar ſe non eſt, cum res ipla ſatis abun-
eik deque cx ſuperioribus conſtet. Nec
ullnn, objiciat quis ita vindictam conce-
IDH di privatis, quod manifeſte ſit con-
enü ctra regulam juris l. 176. ff. de reg-
Aun n jur. Hæc enim regula ſæpe fal-
n A eſt. Ut vel ex hoc ipio ſono

poterit conſtare. Enimvero reti-
ng, muit adhuc Juſtinianeo ſæculo pa-
um, ter jus occidendi filiam una cum

AAA adultero, ſi infida uxor cornibus
A in patris aut mariti ſui domicilie
ENEE. inconjugis ſui caput graſſata fuerit.
Be Iplfi cornuto viro non eandem in-
NANG dalſerunt facultatem jura, quam
M patri: eo quod, auditis Papinianum,
Gede pietas paterni nominis pro liberis
Pitl. conſilium capit: ceterum , mariti
Gend calor & impetus facile decernen tis
Ef 7 fuit

134 Diſſertatio I.
fuit refrænandus. Sed an non miſer
ille cornutus uxorem ſuam in ipſa
turpitudine;, ſive ut Solo & Draco
dicere ſolebant, 7ν ιας deprehen-
ſam, impune poterit occidere? Ne-

quaquam: cum ſecundum jam ſupra

dicta: in ſolum adulterum id ipſi con-
ceſſum eſt, idque domi ſuæ, & non

niſi ſi ille vilis ſit. Hæc à Papinia-

ni Ulpinianique temporibus, ad Ju-
ſtinianum uſque obſervata ſunt.
Verum caſtiſſimus hic Imperator,
alio adhuc remedio miſerandis cor-
nutis voluit ſuccurrere: novella
enim lege promulgata, marito per-
miſit, adulterum etſi in rebus Vene-
ris eundem non invenerit, propriis
manibus libere obtruncare, modo
cornua molientem aut ſaltem ejus
molitionis ſuſpectum, poſt trinam
admonitionem in ſcriptis ad ipſum
miſſam, habentemque trium viro-
rum fide dignorum ſubſeriptionem,
cum uxore ſua alicubi converſan-
. 4 tem

m pvone/a⸗
Pn renelecl

NeCn
münenent,
lerumn, uut
clum m
Porerkei
il üatr io
uminguis

Han lenun pec

SIrnncnd he

n Mencnr
Enme, hade
n Mehtein

Gral tn

Dnger an
Neientnin
minn
nienthlie
uetneſbi
Uelbent
ol 1

Ga Conlce

necis

itnunr ne

un

tb
Mnntg
Nem fungt⸗

C.
unlelhr

iheentt,
SS

4

Urilſin

nogiie
e Cenn,u
ulthen
Conenber.
Clntk, Mtl
lenguitf
Cllrlaſee⸗
Gmrifrrit
Pnurermonn

NueneN

n rin
Netinni-
tifen,
Nicnfi

De Cornibus Eo Cornutis. 135

tem invenerit. Ut talem, inquam,
adaulterum;, aut de adulterio ſaltim

ſuſpectum maritus propriis mani-

bus interficiat, ut ipſi vita cum ge-
mitu fugiat indignata ſub umbras.

Durum, inquis, remedium! Non
fauſtam venæſectionem! ita eſt!
Non fœnum neceſſe habent tales
mariti in cornu habere, ſed acule-

um. Habent cornua, majeſtate in-
dignante: habent gladium ulto-
rem, majeſtate indulgente. Non

errat qui jus commune ſequitur,

Non peccat, qui majeſtati manum

præbet vicariam. Non delinquit,
qui proximum ab infamiſſima per
carnificem adultero irroganda mor⸗
te, à majefſtate ſibi delegata execu-
tione, liberat.
§. 50. Quod ſi quis tamen tene-
rioris ejus conſcientiæ eſt, ut durio-
ribus iſtis remediis uti nequeat, aut

nolit: is utatur mollioribus, veluti

nuper conſilium de jure conſultus
nobili

136 Diſſertatio I. MMmis
nobili cuidam impertii ut rumorem in dau
de uxore ſua ſparſum quaſi ante lib 00
nuptias quoque ſemel admiſerit " fi ill
Rivεo ιατι αιραποαι quo pro- mern
bato, uxorem dimittere cornua- Wenntein
que quæ ipfi nonnemo ferebatur zunhem
minitari eflugere poſſet, accura- umnllii
tius inveſtigarer. Ignoſcite A A. uuktheni,
H H. quod pauca iſta Græca verba undblbon
protulerim: nolebam ab omnibus Munlad
intelligi. Si quis cornutus conſi- munil
lia in poſterum efflagitaverit is nos Enlliti
aliosque juris gnares conſultet lo- Muisi
co & tempore congruis. Adeo fa-
cile omnes cum valemus recta con- Inn
Klia ægrotis damus. Et velilli quos
hactenus e manu diſciplinaque no.
Kkra dimiſimus, quos ad reſponſa
impertienda omni conatu aptavi- Ann
mus: De quo ſi quis dubitat, vel In in en
præſentem inſpiciat Nobil, atque huſen
eruditiſſimum Virum Dn. A. J. Trip-
pPium. Hic per &c. &c. juratur. d
Quod igitur B. F. EK Ceſſe jubeat dail
fupre-

7

Pnie
npeniurn

enktie
W Wn
Anen ,,
nge

.
unmn Ptrr

☛

daitu
NCünbni
Wemnt

Pur
flenarcr
mlnt
Gurſon
icamn.
ſtiutkint
r al
nl i⸗
Epren
Eite
1.

De Corribus & Cornutit. 137

ſupremus Academiarum pater &
ſtator, Déus L. O. M, ex auctoritate
& poteſtate illuſtriſſ. &c.
Amplexus & Oſculum.
Amplexu te invaſi, oſculo te ex-
cepiutroque amorem & amicitiam
tibi commodavi non ſolummode
mæęecum de eo enim ſecurus ſum, ſed
cum omnibus omnino mortalibus.-
De Julia tua nil addo, nec admoneo:
vos hæc ſacra & absque me curabi-
tis. Sed volui tibi in memoriam
revocare juris illa præcepta: Hone-
ſte vivere; alterum: non lædere.
Suum cuique tribuere. Nohim e-
Mim tibi ſcenum in cornu efſe, ſed
cornu in ſœ&no. Nam nec à corni-
bus te omnino alienum eſſe, vel
hie annulus me monet. En in an-
nulo hoc tuo cornua. Inclitum
Trippiorum ſtemma;, ſuis cornua
imponit calceamentis. Hæc mode-
ſtiam gentis veſtræ ſpirant, illa quod
vulgi nebulis altius ſie exſinuaverit.
Datur

138 Diſertatio I.
Datur annulus.

Ecce annulum hunc digito tuo

inſero ſimulque ex animo voveo, ut
quo calceamentorum iſtorum ad-

monitorio ad modeſtiam te magis
devocas,; eo altius te evehendum

eſſe, omnino tibi perſnuadeas, dum
cornua inſignium Trippianorum
cacumen ad æra evehere, conſide-

ras. Huc tendebant & duæ iſtæz

Jleges Doctorales l. modeſtinus. ff-.de ſo-
luttonib.l. Altinsz, C. de ſervitutib. à Fa-
eultate Juridica tiblinjunctæ. Huc
pertinere volo & hunc pileum,
quem cornuum vice capiti tuo im-
pono. .
Datur Pileus.
Genutio Oipo cum in capite ſu.
bito veluti cornua emerſiſſent, re-
ſponſum eſt, regnum portendi. Ti-
bi equidem hoc quicquid eſt orna-
menti capitis, non emerſit ſubito,
me tamen vate ſi quid Apollinis di-
vina quercus fatidicum ſonat; tibi
ea

Lorun onnn

Nel
, Ceſinn
n, yel hn
r. Nun
menconſe
Pmocuden
Danny
Mioreht
1un hete
brounfrerl
berniberen
cekentone
1olis neeco
neſe re
ſeteſtj lon

Uſti hocl
tilünn
nn krhi
iüageſtt M
1 lbun i le
cpenin
N ntun
ſen nig

gtitp
remnle.
Unbhune
N,
ennonninne
noltin

nefe
Nhehne

6danfund
1

De Cornibus & Cornutis. 139
ea deſtinari quæ ad regimen ſpe-
QGant, vel hujus diei omina præſa-
giunt. Eum in finem hoc tibi vo-
lumen, quaſi cornu copiæ, præſto, &
primo quidem apertum.

Datur Liber apertus.
Fidctione ſymbolica, quam Cto-
rum patres & filii vocant, hoc uno
libro univerſi Jjuris noſtri volumina
tibi exhibere volui. Cornua etiam
ad defenſionem a natura data eſſe,
noſti: nec cornua à libris adeo alie-
na efſe, jam repræſentavi: eo quod

4
veteres Romani capiti calcique li-

brorum cornua appingebant. Et
noſtri hodierni libhri cornutorum
reliquias involucris librorum appli-

cant. Ex his, taà C. Dn. Do ctor iſtud

tibi cape ſis admonitorium, ex le-
galibus iſtis cornibus veram tute-
lam capiendam eſſe, ubi laboranti-
um ſpei, fortunæ, vitæ, poſteris, ad-
vocatus fueris defenſor.
Datur

740 Diſſertatio I.
Datur Liber clauſas.

Idem iſtud legalis copiæ cornu

nunc etiam clauſum tibi offero: ut
noris, non ſemper ex legibus ſCri-
ptisCtum conſtare: aliquando &
ratio in ſubſidium vocanda efſt, ubi
leges, inquam, ſcriptæ tacent, ibi tu
tum jura illa quæ Natura, id eſt
Deus, cordi tuo inſcripſit, in fubſi-
dium vocabis, &, monente Jufti-
niano, non minus Dei quam legum
eris memor. Quin ut certior ſis-;
omnia quæ dixi jura tibi omnine
competere, hoc diploma tibi ex-
hibeo, ab Ampliſſimo ut vides Aca-
demiæ hujns ſenatu tibi deſtinatum,
Ecce in medio Dockorem Nobiliſt.
A 4.Trip. Hic chirographum Ma.
Zhifici Dn. KRectoris: illic Promo-
toris inulaue hoc annosecretarii:
intra ſigillum Academiæ majus. Hæc
omnia non in peritura charta: ſed
in cornuti animalis reliquiis, mate-
ria quaſi cornea, Gerte magis dura-
tura

NNN
Nr del 1
i e Aun
geem
Ecumcorod
mun? Cit
higl i
Ncnir) l
Monn

urconiini

tenio, de

Unek) gin
Mlunceen
Lepaluni
üm une
n ite or
ite erndeſt
alſhn n
Chön Ing
ſien⸗ Diis
ſi

Rh

ul lulii

nl
6 ihit
Ascgieen
nihiien
Perirtgiut

lr AlrtH
4

inſenlek
Ullenn

le Nn e

inſbit aii
N 4

niänane
Liſterld
E
pnriteke

u,

Cnnhectun
renial
ncnn
Sinun

De Cornibin &o Coinutis. 141

tura. Sed quid ernatus vult iſte

fbi ex anno ſericoque adpenſus
perelegans? quid hic commune ha-

bet cum cornibus? Eſtne Juliæ tuæ

donum? Quid innuit belliſſima Ju-
lia? Et ipfſi Juliæ eſſe aliquod cor-
nu copiæ? Eja inſpice ſis tu ipſe,
aut nunc

(Datur Bulla)

Aut domi in jucundo tecum con-

tubernio. Scd quid rei iſtic reli-
quum eſt? quid hoc monſtri alit?
Pallium certe non eſt: quis enim
tale pallium uſpiam vidit terrarum?
Sed nec toga eſt: vide tuam to-
gam, vide alioreimm, vide meam:
quid ergo eſt? Hybrida eſt: ex to-
ga & pallio conflatum chaos: acti-
onem mixtam ferme dixiſſem, niſi
ſcirem, ab aliis actiones mixtas ne-
gari; Nilſi fallor & cornuti alicu-
Jus animalis continet exuvias: ca-
Pe fis adeo & tibi.
(Indui-

142 Diſſertatio I.

una te nunc gaudere poteſtate:

tentias ferre, nunc ex ſuperiori
cathedra verba facere poteris. Fac
hoc nunc. In hunc finem volui
te in hanc cathedram aſcendere.
Excute totum Dn. Trippium.

Vale & me ama.
FIN LS.
DISSER.

Onduitur ToggQ.) .
Velis hac mixtura moneri, non

nunc tu reſponſa dare, nunc ſen-

nnins E
Ccebroe⸗
N MITII
WN
Hnmon An
e

5

Me, un

u en-

cn

ree

n i Kazt
Wen den tl

N

n 1

tgkin
e ,

Det Lornikns ane⸗ .

Nnn
una ==
lee t de
u nat Cornibus & Cornutis a. d. 28.
Une ⸗“ OQctobris 1709. cum Conſultiſſ.
hur el 6 Dn. MATTHIAS THEODO-
fetnirt ROS ZUR HORBSI,
inilinn Hammona Marcanus, J. II. Boctor
Anen. crearetur
Wbechten Ercellemiſſmi, Oe. S
NIS S. I.

Ala aurea in lettis argen-
teis, qui loquitur verbum
, in tempore Juo: Salomon
R ex ita olim edixit, ſi
vulgata Bibliorum ver-
ſo, „ejus mentem recte aſſecuta
eſt. Quocunque tamen aut hæc
aut te vertas, conſtabit, Salomo-
nem iisdem voluiſſe indicare, ſer-
monem opportuno tempore pro-
latum, auro argenteque contra
haben-

144 Diſſertatio II. Anh
habendum eſſe. Cum ante hos mgrak
duos annos DominumA.]. Trippium Pintkuen:
in numerum J. II. Doctorum co- ani dne,
optaturus, verba ad illuſtriſſimum ſhen, x
auditorium mihi facienda eſſent, lk, nl
ad Salomonis præfatam ſapientiam ami hen
reſpexi. Menſis tum agebatur O- zumeun
ober, foro boario his in terris, *
præcipue Groningæ, veluti alibi Enmr n
vindemiis; inclytiſſimus. Putavi mlleina
tempus opportunifimum eſſe di⸗ n ilinle,
cendi de cornibus & cornutis: qui- nitl
bus omnium ſermones, velut & inftnim
plerorumque domus, tüm ahun- n er Glinn
dant: ut non dicam, Cornua illa minti
naturalia ex Carhibus quibus adhæ- Aun nele 00
ſerunt quoridiana ſubminiſtrare nnnd
convivia; quæ iterum non unam naid
anſam præbent cornibus metapho- nig
ricis, quod & Salomon alio loco ual
indicavit. Ne reſpicito, inquit, 1cl,nn
vinum cum erubelcit, cum exhi- in ain
bet in poculo coloren ſuum: Ocu: mi 4
li tui reſpicient alienas. Vinum ler

propte- ucke

öll
Cnn
N
4 Mnng
allllilna
ent Er,
fimihain
ngunnd.
Iniuntni
8e, ni fe
tling Aun
Nln s
Cmz
ine N
e, Ne
mn, enu
buſchear.
um mun
nhutane
nen n
ur,

niunda
un. Non
p

De Cornibis Eo Cornutis. 145

propterea lac veneris, audit apud
Ariſtophanem: & olim, auctore
Pauſania, ebrietas ex carcheſio vi-
treo bibens, per quod mulierem
intuebatur, pingi ſolebat. Nun-
quam pronis benevolisque magis
auribus me auditum eſſe memini.
quam eodem promotionis Trippia-
næ tempore: non quod ea quæ
propoſuerim, auri argentique pre-
tium ſuſtinuiſſe, mihi perſuaderi
atiar, ſed quod verbum ſuo tem-
ore pronuntiatum amœnitate qua-
dam, ex Salomonis ſententia, ſe
commendaverit. Vivimus nune
iterum menſe Octobri: eadem ite-
rum cornuum cornutorumque in
foro boario & extra illud Gro-
ningæ ſeges eſt. Si Salomonis ali.
qua apud vos A A. HH. auctori-
tas eſt, quam non dubito eſſe ma-

xRimam, audite me nunc iterum

cornutiſſimo hoc menſe de corni-
bus cornutisque pauca dicurum;,

1

Gg parri

NCrume
2. Mimeite

146 Diſſertatio II.
pari benevolentia atque humanita-
te, qua me olim de eadem reée 10- uniu
quentem proſecuti eſtis, quod gra- Itam,n
tà mente recordor atque agnoſco. ubrnin i
§. 2. His fretus, liceat mihi pro Aunkt
firmamento ſententiæ, quæ Jus Di. mhut,un
vinum aliquod Poſitivum IIniver. Autr The
ſale, morale inquam non ſimul na- ſethehinnz
turale agnoſcit, à cornibus exem. unn
plum arceſſere ejus quod Julianus 1. llen
l. 20. ff. dc Legib. ait: Mon ommnium Uu hutien
dug à micjari zs oliitutn Aaft, fatto mimiidk
redai poteſt. Subjun enre ibidemnttiltntn
Neratio: && ideo rationes corum 1, Hi en
conſituuutur, indjuiri non oportet: ſo⸗ Nkulepe
quin iilta ex hie quæ certa ſunt, ſh. 3 lt lute
vertustur. Momus reprchendeba uleid ke

TI Si 242 8
narüramn, queg bobus cofnua in Hdhung
fronte & nom inira 9culos pofbiſiet un hitin
ut viderent, quo ferirent. Sed HOn iiid A
vidit Momus, non omnium ratio. Wimanh⸗
nes ab, omni Momo reddi pofle. Ntumugt
hapent „led nom peripicitur, Iti- n,init mne
telligi. (

inl De Cornibus & Cornutis. 147
Irtn celligiturve hæc ratio confeſtim alb
Eagenhominibus. Majores cum leges
aniti an, condiderunt, ratione ipſis nota ad
le eas ferendas utique inducti ſunt:
nNani ſed ſi vel te vel etiam Momum hæe
neil ratio lateat, non ideo ratione lex
Ihünte: deſtituitur. Theſaurus non deſinit
NE eſſe theſaurus, & ſi à cœco non vi-
uh deatur. l
v. 3. Lubetne & à cornutis ſa⸗
bulas haurire morales? Sed in im-
menſum id operis excreſceret. Li-
ceat ſaltem meminiſſe duarum, ve-
luti cervi ad fontem, item Tauri
& vituli apud Phædrum: quarum
illa vult, laudatis utiliora quæ con-
temſeris ſæpe inveniri. Altera:
qui doctiorem ſe emendat ſibi dici
putet: Poſteriorem, quia brevior,
tecitabo. Anguſto in aditu taurus
luctans cornibus, cum vix intrare
poſlet ad prælepia, monſtrabat vi-
tulus quo ſe pacto plecteret: Ta-
ce, inquit, ante hoc novi quam
S=ðèð Sg 2 tu

148 Diſſertatio II.

tku natus es. Inſpiciamus nunc &

in eornuta fabula quid expedtan. ¹
dum ſit à judice qui non ex Jure,
ſed afféctibus, amicitia, odio, a-
more, ira, lucrive ſacra fame, ſen-
tentiam profert, non ignarus, rem

judicatam pro veritate valere. Eſt “

hæ fabula apud Joh. Lotichium 8.
epigramm. 16. in ſequens metrum
redacta: V
Edicto Eeo' Rex animalia forte jubebat!
Cornuta, ad Regis cundta venire
uuu : thronum.
vulper ,„fronte pilus cui creverat unus
S) alter
Longius, huic G ſe miſcuit ipſa In
gregi.
Cui bos: Quid te addis, vulpes va
nihima, nobis?
Expedtat Leo Reæ non niſi corni-
Leros.

X

Hæc contra: Quid ſi cornutam me Leo

dicat?
Cornibus S lubeat connumerare pi-

os? Poſſent

lnn

Eet dee nn
11Ultrn 6
Setlt Vedrt
aannine
zn lizrl,
Ia jeulos
tven
1: D Nie
biieft
WAetibe
mnsulsekln
ni Dis
Ri Mndn
umftondl
Innucenan
Erſlnft
ſenntihee
isiſeennen
1egeern
Ie Iuneleu
,emeklln
lucke

⸗
g HW

0

tnote
ſicune
l u DU

n hecn
eqline

anſi,ir
lheinin⸗

. 1
Hunenzm

A.N

=

n

gus: Seht Ohm, wenn ick idt ſeggen
te: De Königk is ein Eddel Förfe-

amni

,,
R

ene

,

De Cornibus && Cornutis. 149

Pofflent hæc non uno commen-

tario illuſtrari & adaugeri. No-
tuſne eſt Ventura de Valentiis?
Wintherum intelligo, ejusque Par-
thenium litigioſum lib. I. cap. 12.
ubi & vetuſtus Vulpeculæ apglo-

Men he hefft leeff den, de em vele bringet,

und dantzet als he vor ſinget. Nec mi-

noris uſus eſt fabula de Camelis E£-
ſopiis. Dicitis: quid hi ad cornu-

tos? At mox audietis. Camelis,

cum in concilio belluarum cervina
cornua concupiſeerent: aures ipſæ
pene ſublatæ lunt. Ut documento
eſſent, debere quemcunque finibus
ſuis eſſe contentum, & perpende-
re qua per naturam locatus ſit in
re. Franciſeus Barbarus l. de re uxor.
7. hanc fabulam adoleſcentibus nu-
ptias anhelantibus commendat; ut
ſi præſtantiſſimas omni ex parte
uxores nanciſci nequeant, pro ſuo

6g 3 & pede

loetunen

in hMoſ
Schliren

150 Diſſertatio II.
& pede & modulo ſponſas & ſe ipſos
metiantur: intuiti in exemplum pro-
corů Penelopes qui cum hujus con. mlle
greéeſſum deſperarent, cum ancillis nte
Hibenter & ſtudioſe mifcebantur. ehl
4. Etiam à cornu docemur li- 1
bertatem eſſe facultatem à natura ,
datam faciendi quod lubet: eccæ idd 4
enim vitulus, etiam cornibus „pri- mni
nsquam fronte extent „inurget: ii
apud Lucretium Libr. 5. vſ. 1035. Wi
quod Juris Naturalis Doctores ad ünnu,
ſermonis libertatem, adeoque & utziih ſ
ad loquendi facultatem ſed liberam nbikn fnit
adplicant. tkee ulolnnn
16§. F. Etiam à cornibus monea- Miiiß fl
mur, maximam ſeœpe vulgi eſſe Miin iuil
perſuaſionem, nullo fultam quidem uin
fundamento, niſi quid ab auctorita- ſfiN
te virorum, quorum magna eſt au. Iuummin
Goritas, mutuetur. Quis veſtrum ihhglmn
eſt, Auditores, qui credere ve- ni iui,
lit, diabolum cum feminis concum- Qngffſelts
bere, itaque cornuum auctores & inliſln
artifices eſſe poſſe? Sunt tamen inmuln
qut 6

ſfel
fiukee
ineenim,
dlennigna,

dndenn;
altniunn
gllbe
jetunirntu
elmt inr
un heg.
l

ten un

elluenslyn

leentu wer.
ed
rmnöer

lrilunden

De cvruibs eg Cornutt. III
mi id credunt vel maxime. Au-
guſtinus hbro i5. de Civitate Dei cap.
23. Copulationem iſtam Diabolo.

a rüm cum mulieribus adeo certam

dknitem

eſſe ſeribit, ut contradicere magnæ
ſit impudentiæ., Hancque eſſe com-
munem Theologorum, Ctorum,

& ſaniorum Philoſophorum ſen-
tentiam, aſſerit Klein. Ju liclal. La-
miarum confefſon. c. I . 10. quæ CIl.
Kleinii diſiertatio extat nunc etiam

Ejusdem volum. diſſert. juridic. 23;. Au-
Gores alios: videſis ibidem allega-
tos, idem ſentientes. Adde, alios
apud Godelman de Magis Veneficis Bi
Lamiis l.2.6. F. Videbis idé & Lurhe-
rum idem ſenſiſſe. De quo eo mi-
nus dubitat, qui vel ex cjusdem
ſcriptis vel alunde percepit hiſto-
rias rerum inter ipſum & diabo lica

ſpectra geſtarum. Vid. Lutheri Col-

Poquia Menſalia c. 24. && ſeq. & ſele-
ctiores floſculos apud Chriſt. Beſol-

dum Chriſtl. motiv- cap. 7. Certe ſpe-

Gra revera dart, inter Theologos
Gg 4 etiam

1y2 Diſertatio II. Nhni
etiam Reformatis ſacris addiétos, Mmi in
multi ſentiunt publiceque defen- uls led
dunt. Quid mirum eſt, ſenten- o And
tiam talem in vulgus ire & credi, Whnun )
quem Auguſtinus, Lutherus, & (Ii 9lg
tot alii eredunt, publiceque propo- ainhan
nunt & tuentur? LIt metus non va- NWellat.
nus ille dici poſſit, qui oriatur ex ullp;
fententia, quam tot tantæ aucto- (imant, E
ritatis viri amnplectunwr, quam tot Wrknine,
millia hominum ſequuntur. IIt hrint ’
adeo;, ſi vel maximée ſpectra dari um Dihen
neges pernegesque: ino etſi & tu Gummdhme
(finge) & alli & ego ſpeckra plane tn li.
non metuamus:: metum illum ta- elg bnt
men ſententiamque vulgarem ne- Iunatfin
mo negare auſit. Qhod ufum ha- munn, igte
bet in quæſtione, an ob merum (udulnio,
ſpectrorum ædes conductas ante mnußkze
tempus, locationi conductioni Himgas
Ppræfixum, derelinquere condu. gknz lel
ori, ad effedum remittendæ mer- (limn 1
cedis, de jure permittendum ſit? Uemkan
Quod arg. L. 27. H. I. verſ. quamvis. ngu
. Loc.

De Cbrnibus & Cornutis. 153
f. Loc. cond. affirmatur. JCtos con-

ſentientes Reformatos easdemque

Belgas, Anthonium Matthæum &

Abrahamum Welſelium aliosque
adduxi &)og. diſſertat. in Friderico
meo Primo p. 21I. Adde ſis Da. van
der Meulen 1. for. onletent. 22. in
fupplend. ad p. 300. Interim caveant
ſibi mariti, ſed & ipſæ caſtitati de-
votæ feminæ, ne ſuùhb ſpecie diabo-
lica faciant ſe ludi: etiamſi, in-
quam, Diabolus ſe in Angelum lu-

cis transformet ſive relligionis ob-

Lepſekic

te

NN ven

6 Uilks
nl mmntt
enrmeme.

tentu fallat. Quale deteſtandum
ſcelus ſub Anubidis perſona, in Pau-
linam caſtiſſimam feminam perpe-
tratum, itaque optimo ejus mari-
to Saturnino, etiam conſentienti;
cornua facta eſſe, legimus apud jo-
ſephum 18. antiq. judaicit: c. 4. Aliud
ſacerdotis ſcelus ex Euſebio adfert
Godelman. d. c. y. De femina tem-
plorum & congregationum ſacer-
dotalium apud Catholico-Romanos
1 g 5 aſli.

154 Diſſertatio II.
aſſiduiſſima & relligioſiſſima cultri-
ce, puerpera, cum audiſſet filium

recens natum patri ſimillimum, ob-

ſtetricem interrogante, an & fili-
us raſo eſſet vertice ?2 Narrat
Kirchoff. 1. biſtor. 33 8. Apud Fida-
nos Africanos ſerpentibus cultum
Diyvinum concedi, eorumque ſa-
cerdotes ſubprætextu obſequi Deo
tali ſerpenti præſtandi, non unam
conjugem in delubris detinere,
maritisque cum cornibus remittere,
videre eſt apud Boſman. Guin, part.
2. epiſtol. 19.
5S. (6. Neu putes, apud Luthe-
fanos aut ſolos Reformatos Belgas,
eam opinionem invaluiſſe. Immo
apud Catholico. Romanos, etiam ex-
tra Belgium, eadem quam maxime
viget. Mittam pervulgata, & non
niſt unum ſummæ auctoritatis vi-
rum in terris vicinis laudabo johan-
nem ab Alpen Epiſcopi Monaſte-
rienſis Chriſtophori Bernhardi CCa-
. filia-

lelnl
gun intin,
etnen
e lrcſehlll

hrienls A
Ahi
oltun i
Uatri Mont
Cmhens
r Ctle
Der äten an,
Uiaucnta
e fin Anhr
iNemmdl
Plaihſtr
Eeiſtuckene
Rrmenc!
Uleienſene
(Morse Pin
Neikndhe
Ai 4,0 16
n gſn n
An inmſnn,
nt, n m
l

n
Eum auöſeiin
kſinlnn 4

ognt n 64
V

rg tuſt

e

mentnte
ekni nt
Gli lt,

noninmi.

4 Mnla
cg, gulch
Nermslte
Dintis n
Dlmmmeäne
eiennumnin
enud
12 4*²

Reſttran

De Cornibus & Cornutis. iIsS
filiaxium intimiorem, Vicarium
Generalem & digilliterum, fimul-
ue Eechefarum Metropolitanz
Colonienſis Archidiaconum majo-
rem „ Archidiaconalis Santenlis
Præpeſitum, inſignis collegiatæ D.
Martini Monaſterienſis Decanum.

Quam hic talis tantusque vir apud

ſuos Catholico-Romanos non ha-
beat ſidem atque inducendæ Opini-

oni auctoritatem. Hic in libro quem
de vita & rebus geſtis Chriſtopho-

ri Bernhardi Epilcopi Monaſterien-
ſis ſcripſit, prævilam decçennio an-
te exſtructionem arcis CGoesfelden-
ſs formam & locum, urbem Mo-
naſterienſem captam & figna citrei
coloris ei primiter inferri, aliaque

præviſa in ſpectris memorat. Sed

& ad A. C. 1671. hæc ſeribit: Prius-
quam vero hunc progredior, lubet hic
unum interſerere, quod tametſi peregri
num ſit, oum tamen mihimet ipſi hos in-
ter motus acciderit s vel propferen con-
Gg 6 ſido

156 Diſertatio II.
ſido majorem quoque fidem ex ipfius au-
QRoritate narrantis habiturum. Eir qui-
ſiam, inſulam Batavorum, haud pro-
cul Neomago, Huifſiam oppidum é Bem-
meliam pagum inter: ad pontem, quem

vocant, Carrucarium habitabut: Uti

Polen intellexi, patria Zwollenſis, re-
igione Cutholicus, vita probis. Is eX-
eunte pronuper qnno ipſa innocentibus ab

Herode interfettis ſacra luce, quæ tunc

Dominica erat, poſt tridui iten pedeſtre»
sontinuatum inter pluribus diebus nimbo-
rum, nivium ac ventorum tempeſtatem,
Monaſterium venit; O ingreſus zdes
iens, tunqudm ſaori && arcani quid ore-
Siturus, in primæ admiſſionis conclavi»
Keretas aures petit; quæ ſi negarentur,
cogi ſe, aut, iplum principem adire. Re-

dieram paulo ante ex æde Cathedrali,

uhi præſentibus cum Epiſcopo Proceribkus,
Plenni ritu, ſacris pro more operatis
eram , poſtquum pauca in chartam con-
jedta eſſent, eo die expedienda, ad au-
daßn abiturzg, ut enm Principe ad cæteros
292 boſpites

DyCyntn
Frnemem
nii it
G lligntona

Ytpen, in

mene aen
ip ſt;
tinmn, G
zn Me
ta in
ltetn mnnt
in he lingr
fihftanne
ekomun
nfANnn,
Pmmitiſrl
nim,
n, Miihen
chninmn mni
nin,Ne e,
utunm/
ſe ue
Unu inn 4
Uhn⸗

N

ngagt⸗
mhichn
nirle
rilinat
ll A

loisne
nrſn
rp
nauz
afryn
mist. k.
ed Cü,
bipen
a
Wüma*

De Cornibus & Cornutie. 157

boſpites prunderem. Expedito conceptu,
ratus magni quid ſubeſe E absque eo

memor obligationis auſcultandi pròmte
Dieæceſanos, dum ex anguſtiis Muſei ad
conclave me confeio, mod vocatus adeſt,
clauſoque poſt ſe oſtio, ad angulum con-
clavis invitat, & anxie, ſoline ſimus,
ſeiſcitatur. Inde cum ſatis id patere, re-

pponderem: babere ſe; ait., quæ in aus
uin yem dicat. Jam pridem turbari noctur-
e

na præſertim inquiete, atque inſuſurrari
animo ſuo, Monaſterium ut vudat, Prin-
cipi Epiſcopo manifeſtet , paret ſe futaäro
bello, fœderatum namque Belgium ad Mo-
ſam; ad Rhenum:, ad Malam haud diu

poſt armis infeſtandum: Regem Frantiæ

invaſurum loca, quæ ad Moſam & Rhe-
num , Principem vero Monaſterienſem
occuputurum omnia, quæ Malam verſus

ſita ſint; Neo eſſe, ut vogerebam, pban-

taſma paucorum dierum: ita enim ab an-

no fere nunc inquietari. Ex voto pro-

pterea, nupera æſtate , ipſo viſitantis

n DElparæ feſio Keveluriamn vifitaſe;

Ggy onn

158 Diſertatio I.
Jorſan ea patrocinante moleſtiis iſtiuſßmoch

Rberari mereretur. Mbic in hoſpitio of-

Jendiſe virum advenam , ſæculari indu-
tum habitu & tametſi ſacrisz initiatum
eſſe neſcierit, hæc tamen » & imperante

conſeientia, revelaſfe. Monuiße bunc

ipſum, præſenti quidem devotioni ut va-
caret s ſi forfan quieti priſtinæ continge-
ret reſtitui; ſin minu, Weſtphaliam
adiret eaque exequeretur, ad quæ ſe
porro ſentiret pie ſtimulari. Cumque ob-
FJeciſet , indabie deriſam iri talia reve-
lantem; iſthie praſertim terrarum, ubi
notus eſſet mortalium nemo; aſiſe ſa-
cerdotem, in præſentem me inveſtigaret.
quem ſciret exæ vicino Cliviæ iſtins tratctu
oriundum, perinde fore ſeu mihi, Jen
Principi aperiret. Cognovit poſiea Re-
ligioſum fuiſſe ex Cunonica Frenswegiana
Comitatus Benthemienſis z ſi plena ſibi ſi-

dges haberi molit, iſthic facile inquiri poſ-

ſe dicti veritatem. Exin menſes paucos
immanem fuiſſe?; Nunc vero à ſeptimanis
Plus ultra ſex, præterquam hoc triduano
— itineré,

Nlil
EIn mtl
l i ſi
Aen ſotmm,

ufſen ti

lnſin
Emmimtonnin
Eihutsſem.
ptmamn
fue t
mm ,
iemiemir

rumumn

Umng ihim

inſnfne rii
mzongin
Pemmliſt.
n fumen
gtlenti
umin ln
wſrim,
1 Uimat⸗

fnh
eneſfi e
un, ig,
kſei ne
inmn hit

Aluste.
SD
ener, A.,
Gini tue
Petn mnnn 1
mIn u,
MArigem
inlhi nd
teie

De Cornibus & Cornutis. I59
itinere, nottem omnem ſenfiſe inquietam,
nec unquam ante viſum ſe magis urgeri.
It igitur ſibi faciat ſatis, credere nunc

mihi rem totam, ac rogare, ut principi

manifeſtem. Initio riſi hominem:, nec aliud
eſſe quam phantaſma, & meram inanium
rerum imuginationem conſtanter perſuade-
re conatus ſum. Auctam haud dubie ex
præſentium armorum apparatusquem cum
Jorte neſciret recaperandæ ſoli Huxuric
intendi: verius ipſe maliet à Fiſarg amne
ad Rhenum &S Iſalum converti. Nibil
ſimile hodiedum in orbe cogitari: ac pro=⸗
pterea monere me, ne incautos hujusmodi

ſermones usbiam diſſeminaret. Exempla

etiam proſtare vicina, quibus ipſe non
ignoraret, occuſione pari, plures cupitis
pœnam luiſſe. Regerit bomo, controver-
ſam Huxarienſem brevi terminandam,
nec quidquam belli ad Eiſurgim ſore, con-
tra vero, quæ depoſuerit, ud Rhenum, ad
Nalam ſuo tempore certo certins eventu=
ra. Et dum ad hæc, D Ell M teſtatur,ſi-
mal rogat doceri perindens fit,: mihi, an
prineipi

160 Diſertatio II.
principi aperuiſe. Quod dum aſſero, ſli-
Pulata manu ſibi promitti urget, ſingula
me Principi & iſto quidem die fideliter re-
laturum. Quibus dum pariter aunuo, ve-
litne exploro, gratiarum aliquid aut etiam
militiæ forſan adſeribi? Nihil à ſe nune
guidem deſiderari promtius reſtondet, ſed
ubi belli iſtius exordium viderit, && no-
men daturum militia, plares etiam ad-
dudturum; Imo & monſtraturum ſe viam
per Ialam fiuvium, cujus vada novenni
navigatione præ multis habeat omperta.
Poſtquam hæc ſubdiderat, fine ulio munere,
mercede aut gratia feſtinus ad ſuos redi-
tum parat, hocunico ſatisfattus, quod ſuo
N vaticinio exoneraſet. Cum à prandio
ſurgebamus, ad conclave me princeps vo-
cat, non pauca de præſenti cum Brunſui-
eenſibus controverſia ſermocinatas. Evul-
ta tandem colligit novi quid me allaturum⸗
idcirco ad narrandum benigne invitat:non
minus pronum » datam fidem exſolvere,
quam ſollicitum, ne ſorte narrata plus æ-
qno principis aviniun occuparent. Inte-
rim

ymbut
ſoneßtu,
an neritet
e mninrel
i nmn nrno
al kntint
DAlatbreck;
unm tanee
Ariuulene⸗
lii nii
teſunn en
lnn Cnlion
An ninegzen
unz uneſet
vhfſer,i
ui ſruli⸗
Atmiͦſe i
Ppöalehun:
fſiiz,t
iincg ntn
tnn aſſen,
Allennig
Ailim it
44

fo l

7

Mnift me i
gilertefie

nzafn
nlin:
n. Miten

ſentttuizen
unſinn
iutn
i n

tnuſtr⸗
unmn
6

—

De Cornibus & Cornutis 161
rim tria præfatus, ſecreti revelationem
promitto; ne rideat Celſitudo ſun narran-
tem, nec alteri revelet. Ne credat nar-
ratis; minime vero conſilia ſua velit hu-
jismodi phantaſmatis attemperare. Quæ
dum audicit Præſul; quo ordine depoſue-
rat Batavus, recenſeo ſingula; & dum avi-
ditatem in audiente experior: itero preces,
ne homini, ut mihi quidem viſus ſit: Pha-
natico aliquam adſtrueret authoritatem:
quod tamen Galliarum kegem perſimilia
meditari Princeps exiſtimaret, noluit rem
totam ex vano eſſe, præſertim cum vir ille,
integer & ſimplex, inter eam byemis aſpe-
ritatem, ſine ulla præmüi, gratiæ aut re-
munerationis ſpe vel deſiderio, iter tam
longum moleſtum inſtituiſet, & ſi quid
bujusmodi in fatis ft, hodie pauci;imis
comſtaret, non poſſe in homine rudi & po-
litiæ ignaro, totum id üs in circumſtantiis
imaginarium cenſeri. Quæ vel ideo hiuc
adduxi, quod un integrn ſosquianmo an-
tequam bellum inchoaretur, ea prædi-
æerat vir ille, quæ poſt ſecutu vidimus:
4 cumque

.

162 Diſertatio Il.
camque Princeps id ipſum Germano Ha-
tri & quibusdam t primoribis eodem ad-
buc die pariter narraverit, dici nequeat;
vaticinium hoczuti ſolet, poſt eventa de-
promtum, aut prædittiones omnes evani-
das eſé. Hactenus prædictus Alpen.
Volui ea hic proferre, quia ſcio eun-
dem Auctorem heic loci apud pau-
cifſimos notum eſſe. Plures tales
(quas vocant) præviſiones idem Au-
Ror exhibet Libro 4. J. 28. 76.
Libr. 6. J. 52. && Libr. Z. J. 30.
F§. 7. Neu dixeris has de ſpectris

narrationes ab hac Cornnum &

Cornutorum tractatione alienas eſ-

ſe. Ehimvero & ipeeta iæpe cor.

nuta apparuiſſe dicuntur, itaque
inguntur: quam in rem notiſſimi
Pattis & Concionatoris Viennenſis
Abrahami à Sancta Clara noviſſi-
mum tractatum Gemiſch Gemaſoh an-
teſtor. Et cornutis hircis ſpeckra
ſæpe equitare & ſob hircorum ſpe-
cie apparuiſte dicuntur. Nec hoc

alienum

ylmi

leumetir
Pibnrdomnl
Hmmilidn
i Cund
zmene ce⸗
ſinn mgien
eryarſenp
bhers
ſom ohlen
ulnen Dei
inonobelr
enperſmne
htenentet,
Chpnin enun

Aliits

1 N Disb
ſablen &
ritſie

Aeontneret,

intuneze
lerglulbet
eln Oro
l lgere
wrhen

olt
nnn,

neitzdin
Menn,
Paunse,
fenngatten
le lent
Mlngient⸗
ie/46
Snſe
gölotfeti

e?
Uleerzec

tiune
Büermmdi

—

uNu
Cstnfin
Clͤfttr
n Kin

De Cornibus & Cornutis. 16 7
alienum eſt ab ultimi judicii tremen-

do iſto tribunali quod hircos ad ſini-
ſtram juſtiſſimi Judicis facier collo-

cari. Quin & corneo ſubinde pede

apparent: de qua re Delrio disqui-
ſition. magicar. libr. 2. quæſt. 28. ſett. 3,
obſervat, ſemper aliquem in ſimula-
to à ſpectris humano corpore de-
ſectum obſervari poſſe, eamque ſin-
gularem Dei bonitatem eſſe, ut illi

qui non obeſæ nimium mentis ſint:

ſemper, ſi attendant, fucum queant

deprehendere. Forte & talia ſigna
cognita erant ſancto Martino, de

quo Suloitius Severus in eims vita c.

24. ait: Diabolum vero tam con-
ſpicabilem & ſubjectum oculis ha-

bebat ut ſive ſe in propria ſubſtan-

tia contineret, ſive in diwerſas figu-
ras ſpiritualesque nequitias tranſtu-
liſſet qualibet ab eo ſùb imagine vi-
deretur. Quod cum diabolus ſei⸗
ret, ſe effugere non poſſe, convitiis
eum urgebat frequenter, quia falle-
. 1E

164 Diſertatio II.
re non poſſet inſidiis. Quondam
autem tempore Cornu bovis cruen-
tum in manu tenens, cum ingenti
fremitu cellulam ejus irrupit, cru-
enhtamque oſtentans dexteram, &
admiſſo recens ſcelere congaudens:
Uvbi eſt, inquit, Martine virtus tua? IInum
de tuis modo interfeci. Volui hoc ex-
emplum ex aliis ſeligere, tum quia
& cornu continet, tum quia &
comprobat, ſpectra poſſe nocere:
loquor de vulgi opinione ex tali-
bus narrationibus enata. Delrio in
in diſquiſitionibus ſuis magicis ex-
empla eorum refert compluſcula: .
quorum unum excerpſit Zahn. 1. tt.
de Mendaciis libr. I. C. 5. n. 5. conſi-
milia ſunt apud dictum Abraha-
mum à Sandta Qlara tractatu jam ſu-
pra indicato. Alia inveniri poſſunt
in Joſephi Glanvill Concionatoris
olim Regii in Anglia Sadducifßmo tri-
umphato. Alia alibi. Aliquandeo E
Eratiorem tamen formam induunt
ſpeelta.

Nelftik
6n Cnco
nole t
el,Chi

snllhi

nmnicnn 21.

ahaunbunt

Aun Fot⸗
itunds
Pellgni
r 1 1
Ute nortaſde
elelltit.
ies tracta

uptel Maxi

Unennbils ſol

riren rede

1)fn
dezo

erberanit

tilicn u
uul ti. el

er netun
n Neeen
nonan

I.

ii en

nne l
eng,ni D
t
hnu
flin 4
lertunt
t, t 4
S
ohnmna.
Kenn Mn
uli limt

1e N i.
nn Mrdr
Iundn
ſtnig ſ6

. nin

De Cornibus & Cornutis. 16 5
ſpectra. Sancto Martino diabolus
aliquando ſe obtulit cumque eo lo-
cutus eſt, Chriſtum mentitus: ut
vides apud Sulpitium Severum in vi-=
ta Martini cap. 27. Illi qui cum puel-
lis concumbunt diaboli, gratiſſima
amaſiorum ſigura ſolent apparere,
quin & fuit unus eorum qui ſe Sis-
boltz appellaverit: vide ſis quæ ſcri-
pſi de Jure Virginum §. 74. Sed ubi
nocere mortalibus geſtit, terribili
ſpecie ſe ſiſtit. Addatur Simonis
de Vries tractatus Belgicus Groot-
SIchoutooneel. Maxime etiam morien-
tibus terribilis ſolet apparere: cu-

jus rationem reddit Delrio dicto tr.

tom. 1. p. 732. Ceteris ut parcam,
in ipſo Belgio ſpectrum quod ho-
mines verberavit, vulneravit, muti-
lavit, indico apud Pontan. Et Slcg⸗
tenhorſt hiſt. Gelr. libr. . fol. 186.
appareat metum hic beſt⸗⸗ not
vanum. Nec enim omnes ea ſunt

fide aut magnanimitate, qua aut

Sanctus

166 DHMertatio II.
Sanctus Martinus apud Sulpitium
Sever locis præfatis ſpectra exce
pit, aut etiam Martinus Luthe-
rus, ut videre eſt in ſermonibus
Ejusdem equidem menſalibus ſive
ſympoſiacis, ut vocat Gisb. Voet.
Diſput. Theolog. Part. I. pag. 947. (ubi
ait non eſſe hunce librum à Luthero
ſeriptum, ſed ſufficit, ſi ſint di cta)
cap. 26. ſed quos excerpere & hoc
loco recitare tamen non debeo.
Legat, qui volet, domi, ſunt enim
negotia Lutheri pleraque ſecreta.
Hoc tamen illuſtris Auditorii pace
propalam adducere licebit, quod
ab aliis adfertur, ad ſimile negotium
eunti Domino Luthero ſeiſicer ſe
ſpectrum veſpertino aut nocturno
tempore obtuliſſe, eique dixiſſe
Lutherum: da du Bernbeuter halt mir
die Kertze. Candelamque ita uſque
dum Lutherus negotium ſuum ab-
ſolviſſet, à ſpectro manu detentam
fuiſſe. Illi robur & æ&s triplex circa
pectus

Nh
Wen!

wemeguen
Anoneo,
mehmeti!
etioubus

PgAgn

inrge u

mn, Hlner
umheom
Un Eſpeck
Menti Ebe

Uimwnithe

nbbent. 4
ime 165. G
ehu poet
Uinll car in
TVein non
feiterin
hlemern
(ömmm r
Elrent

=⸗

ie

De Cornibus eo Cornutis. 16
Piliin

pedus erat! paucis conceſſum.
Unum, antequam hinc abeam ad-
huc admoneo, de ſpectris quæ dit
S Xi, mire firmari ex Gisberti Voetii
l Diſputationibus Theologicis part.
ige . 1. diſput. 47. & quatuor ſequentibus,
“ ſunt de natura & operatione
s Drmnum delpectis &dePyce-
uezumenis: Videbit inibi & maxima
Wenne damna, vulaera, mortes, aliaque
mIHNH maximna incommoda à ſpectris illa-
Dn ta: quin & ſpectrorum diviſionem
fmrn in nocentia & benefica, item no-
ki xia & innoxia, quæ in ſuperioribus
rH nIüm habent. Adde ſis ex gr. 0b.
rin 1. Actorum c. 16. &c. 19. &9 2. Cor. 12.
lenii de quibus Voer d. part. 1. pag. 100.
mmIm ubi ſimul cur in Belgio Fcœderato
erii tor ſpectra non apparcant, ratio-

hmi nem petit ex Luc. 10. M. 17. 18. Ad-
Are“ dit ibidem ex 2. Cor. II. in Angelum
Wnint lucis Satanam transformare ſe pol-
WumtIm ſe, quod evertit ſententiam Delrii
Esme Iupra viſam, quaſi ſpectra fſemper
= cx

tiſrine,
ntuln.

168 Diſertatio I.
ex notabili aliquo defectu dignoſci

poſſent, quod & Voetius pag. 946.

rejecit. Sed ne quid nimis.
§. VIII. Quid? quod in bello
etiam ſtratagemata à cornutis pe-
tantur? Neſcimus? Belli Punici ſe-
cundi hiſtoria cladem illam ad Can-
nas funeſtiſſimam Romanorum, qua
tot equites Romani perierant ut vel
modium aureis annulis qui eorum
occiſorum digitis deiracti erant,
refertum Carthaginem miſerit Han-
nibal, qui recolit, ignorare ne-
quit, & Hannibalem mox in eas
anguſtias Fabio Cunctatore Roma-
norum Imperatore conjectum fuilſ-
ſe, ut maxime periclitandum ipſi
fuiſſet, niſi à bubus remedium quæ-
ſiviſſet: horum ſiquidem cornibus
ardentia virgulta cum implicuiſſet,
itaque boves in Romanorum caſtra

impuliſſet; Romani ſpectrorum
imaginariorum metu perculſi intra

ſepta ſua ſe continebant, Hanibali-

que

DeCnnhn

E eleden

rebuerun
ſg Lulre
malt ſaiet
Geuil, gee
nlg, urs
Ke W
d tnim n
Munl cun de
mmantion con
uut umu
tnutocger
etinudk

ſeſee A
ituneſ,
merle, in
Wen nen
Mnte!
manon e,
1alknin
,utpero
(aite te

Ktonmnſih

onlnie

l

rhri

Nellg,g
ii
emul
ianmnit,
Eflltuge
kulanln.
num
Mihaentnt
Mlictenn
ln
Pnemniein.
le n
lennt
nnneler
ntn.
nſ
Grmma
ikrem
milate
umonetn
iſetnn
AEa
Gnnſtrl
“

De Cornibus & Cornuti. 169

que ita elabendi evadendique an-
ſam præbuerunt.
§. 9. Luſtremus & alia. Amo-
rem aut ſocietatis cuſtodiam ſimi-
leve quid, de quo nunc non diſpu-
tamus, Juris Naturalis principium
eſſe, vel à cornibus doceamur:
quid enim aliud ſibi voleband Ro-
mani cum boum cornibus ferire
amantium cornibus fenum adliga-
bant, quam ut quisque à bove tali
cornuto cavereti Fenum habet in cor-
nu, eſt apud Horatium I. ſat. 4. Von-
ge fuge. A cornuum timendorum
injuria arceſſi poteſt & deciſio con-
troverſiæ, an devirginatam per
errorem ducens, poſtea queat di-
mittere? Quod dubio procul affir-
mandum eſt, ex eo quod cornua
à tali femina doloſa juſte metuan-
tur: ut nemo in eam cenſeatur con-
ſentire: ut devirginatio talis non
ſit contra ſubſtantiam matrimonii,

ſed conſenſus. Audiatur Tacitus
Hh de

170 Diſertatio. W.

de mor. Germ. c. 19. Publicatæ, in
quid, pudicitiæ nullaveniacnon forma,
non tate, non opibus, maritum inve-
nerit. NWemoenim illie vitia ridet:
necorrumpere & corrumpi ſcculum
vocatur, Etiam Juris Naturæ veſtigia
eluceſcunt in duellis cornutoruùm
ex. gr. ſi Titii bos bovem Caij ad
duellum provocaverit. Ubi di-
ſtinguendum, an provocans perie-
rit tali duello, an provocatus?
Illo caſu, actio omnis ceſſat; at
hoc, provocati bovis dominus con-
tra dominum provocatoris bovis
actione ſi quadrupes pauperiem fe-
ciſſe dicatur recte aget, ut aut pau-
periem in occiſione bovis provata-
ti datam ſarciat, aut provocantem
in noxam dedat. L. . G. n. fy. ſi qua-
Jrup. paup. fec. dic. adeoque inſpi-
ciendum quis ſit (etiam inter homi-
nes) ſocietatis turbatorò princeps
delicti, utloquitur L.o ſin deſerv. corr.
Confer. L. 72. J. . ff. ad L. uj.
.70.

inde
ſn hin
Eln anl
untrenpo
nnttun to
n te in (
ſetun ho⸗
älelnari
Eotnolli,
aronn
Ele hubet n
Nuf Didse
ſegenmee
nuemge
Clnteren
10ken.
gümelenut
M
1l uezion
lonipge
hke
Netl
inni
Slllck

t IN
nn⸗
1n nn
iel1
ſidninn 6
ſuni NH

,

De Cornilus & Cornutir. 177

8§. 10. Etiam pœnam ibi eſſe poſ-
ſe, ubi nulla culpa eſt: Vel cor-
nuum exemplo admonemur. Fin-
ge maritum toroſum & ſucci ple-

num nec in Cupidinea imbellem

palæſtra, uxorem affectum inex-
plebilis libidinis, aliis ſe ſubſternen-
tem hircoſiſſimis ſtabulariis. Quæ-
ſo, cur Cornuti injuriam pati ne-
ceſſe habet maritus innocentiſſi-
mus? Dicis: non eſſe hanc pro-
prie pœænam, quia hæc ſine culpa
fingi non poteſt L. ut E= de V. Se.
& ſuum tenere debet auctorem Z.
22. C. de Pœn. L. 26. f. eod. ſed mi-
ſeriam eſſe aut calamitatem. Sed eſto
ita. Etſi & pœnæ appellatio latio-
ri acceptione tali calamitati ap-
plicari poteſt. lI. 9. ſ. fe f. de Parri⸗-
cid. I. 1g. de offic. Bräfid. L. . ſ. I. C.
Majeſt. & pœna ſit reſpectu patris
ex. gr. perduellis qui ita per cala-
mitat em filii affligitur /. fe I. de Nox.
act. ſed & effectu pene eodem cala-
Bÿvͤ‚ h 2 mitas

772 Diſertatio II. Mmdu

mitas gaudet & pœna. Cir. pro Jo- tl i
20 ſua cap. 27. Erit ergo & cala- zn ſet
mitas ubi nulla culpa eit: erit ma- iht lr
lum paſſionis: ubi nullum eſt ma- ie uhue
lum actionis. Afficiuntur & læpe irſen
innocentes injuria: nullo inquam hmfimnp
ſuo merito. Sed quis omnibus ne- iußttiſn
bulonibus os obturet? Doctores unmfenin
Leidenſes ſunt hodieque qui à Leiden ialnern
cognominent, weilſie viel mijſſen Iei-
den. V. Feltman 2. de titul. bonor. .
8. 2. . adducentes præterea Lim- fenteſen
næum 8. ca)ρ.I. . 39. qui hæc ſcri- üiklſibe
bit: Wulliſane ego ſuaſor JFuerim, Lug- MIyn
duni Batavorum gradum ut afumat innkete
Doctoris. Licet enim in Galliad* An. Innln E
glia, er pactione fortaſſer, eujits n Me- edigie
terano meminit Beſoldus I. Politic. 12, ( Nlken
§. 3. n. 31. pro tali reputabitur: in Im- gurllusl
berio contra vereor contradictionem ſr elt⸗
effugiat. Quomodo his ſimilibusque leikntn
occurri poſſit, monet Feltman ap. Uebikecern
8. Admoneo ſimpliciter, Limnæum iCrni⸗
loqui de tempore, quo idem (jure Uiſite
an injuria, nunc excutere non va- hihri
Cad,

Gti

hen. 4
uenle
lech ei,
Tiuln 1
it
uthizn
ten 1
Kurdi
en.

ſchrtii⸗

ealn
Pubi

De Cornibus & Cornutir. 173

cat, nec ad hæc tempora pertinet)

credebat ſuper Belgii libertate &
majeſtate litem tum temporis ſub
judice adhuc pendere. Ita enim
ſcribit idem Limnæus d. I. G. C. 1. n.
36. Extraimperium, inquit, hodie
qui conſtituti ſuntilli vel adimperium
nunquampertinuerunt, vel valido titu-
o dl. eodem exemti, ſuo nune utuntur
zure autocratico: vel eorum de exem-
tione ædhucſub judice lis eſt. Ad poſte-
riorem claſſem referebat, cum hæe
primiter ſcriberet, Limnæus Lugdu-
num Batavorum. Verum cum uni-
verſum Fœderatum Belgium pleniſ-
ſima nunc gaudeat libertate, ſum-
maque (ſi quis ſub hoc ſole autocra-
toria gaudens alius) majeſtate, de
qua nullus litem moveat, vel mo-
vere velit: ſequitur Academiam
Leidenſem (par ratio eſt ceterarum
Belgii Fæderati Academiarum, ve-
luti Groningan Omlandæ noſtræ)
vel ipſo judice, ſi viveret, Lim-
næo ad primam aut ſecundam claſ-
Hh3 em

174. Diſertatio II.
ſem pertinere. Ilt ſi Belgicam ali-
quam Univerſitatem Litterariam,
reſpectu majeſtatis eam conſtitu-
entis, hoôdie minus quam alias ex-
tra Belgium, & Doctores inibi pro-
motos minoris æſtimare velit, quam
Promotos alibi: is ſuam eo ipſo
Prodat inſcitiam, aut ineptiam,
aut malitiam. Inſcitiam: quod Fœde-
ratum Belgium hodieque eo ſtatu
eſſe putet quo fuit ante & circa
Limnæi tempora. Ineptiam: quod
neſciat diſtinguere reip, cunabula
a5efuscem inceremento’, gradu pro-⸗
ceſſuque ad adoleſcentiam, Javen-
tæ florem, robuſtam lacertosque
moventem maturitatem. Maliti-
am: quod, ſi hæc norit, diſſimu-
let tamen aut inficietur. Virtus
etiam in hoſte laudanda eſt: ne-
dum in rep. amica, foœderata, au-
xiliis promta & ſuccurrente. Quod
ſiquis hæc non perpendere, ſed ad
injuriasnec enim alia voce mollio
æſti-

lmi

Pni ſol
un abent
non kel
tie d
Irll.4
ſeetubetg
Aneteten
Lerti ele
l lͤloe
nilepori
lite cue
luagelan
Uie ſent

iAnlrt,

Iun,
et, gute
Pinen,
1e, Pdenn
Nenlenin
etnonm⸗
Coctertl
Uot ars
1 n hoc
Utt, n

el

ilie
en lttni
P enn ant,
ugntige.
Minin
funſl an
Al
kin
Maretr
it mlin
gtm l
enſtnn
eun mun⸗
etn ,e
slungt
un NH
t
ven Nn
uc
nh4
nt E
let Kin
nrml

1

De Cornibus & Cornutir. 175

æſtimari poſſunt) relabi velit, hic
fenum habeat in cornu: longe ſu-
ge, non refutatione, ſed commi-
ſeratione dignum. Conf. Itter.
de gradib. Academic. .5. ſ. z. infin.
Nec turbet quem, Provincias nun-
cupari ſeptemillias inclytiſſimas F';-
derati Belgii civitates, quaſi pro-
cul ſcilicet devictæ & ſub jugum
miſſæ provinciæ ſint, adeoque ma-
jeſtate careant. Enimvero unde
illa appellatio Provinciarum ſeptem
hiſce liberrimis rebus publicis olim
adhæſerit, indagare ſupervacum
eſt: cum apud omnes nunc con-
ſtet, gaudere ſingulas ita dictus
provincias, ſummo majeſtatis ju-
re, libertate, & quæ ab illis de-
pendent jure legum, tributorum,
ceterorumque majeſtatis jurium.
Quod neculli Germanorum, quot-
quot Juris Publici & Politices gna-
ri ſunt, hodie negant. Sed novum
non eſt, vocabula antiqua manere,
Hh 4 rebus

176 Diſertatio II.

rebus ipſis licet mutatis. Actiones

Perpetuas adhuc hodie appellamus
vocabulo antiquo cum nullæ hodie
ſint perpetuæ. Codicillos eos etiam
vocamus, qui non codice conſtant,
ſed lingua nuncupantur. Aut an
hodie ſeptem provincias dicimus à
procul vincendo, non quod victæ
ſint aut vincantur ſed quod vincant?
active, dicerent alii, non paſſive.
Aſia, Africa, America, Fœderati
Belgii victorias latiſſimo ore ebucc-
einant. Sed maneamus in Europa.
Noviſſimo menſe Septembri die un-
decimo, eam de Gallis victis vin-
centes ſeptem Provineiæ retule-
runt victoriam, quæ titulum ſibi
vindicet: Nec pluribus impar. Per-
gite victores, & utimini victoria.
Ita agitis. Hæc ipſa, qua loquor,
hora, montes Hannoniæ victos,
triumphatos, deditos exelamat.
Vincite porro ſeptem provinciæ:
Vincite,

Crtn

iete, vek
ulbnſper⸗
1 hgror
1u en O
li The
GenCymm
lhdude!
DMntni]
en bidem
ni in vtro⸗
t pogrel
len peniil
ſere, eand
dlcrex lle
nvehtͦCl.
Un in Ne
üntein dar
Wemalümet

Derlnhleglen

e daden
Momminiſa

Meſenten

MNen

toll.

lhiis Ci

pdenelm
un le
Ktleneit
nohconl
Dnr An
Vinig cinns,
Mnlr
ſt ltfirn,

i, mafe

deneg utri

illannrtn

ennunlu

Etonten
Cntimn.
it ee.
uimr K
Uinn idnn
,gubn
Nlhniz fit,
ig euumt

en Me

ſuctn

DeCornibus & Cornuti T

vincite, veſtramque majeſtatem

plus ultra ſpargite, tueamini.
§. II. Agnovit hanc præ ſtantiſſi-
mus quem coram cerpitis vir Dn-
Matthias Theodorus zur Horſt.
Hic in Gymnaſio patrio Hammonæ
eos ſub ductu Nobilifſimi atque CI.
Dn. Montani Juriſprudentiæ & Po-
litices ibidem Profeſſoris Celeber-
rimi, in utroque Jure & Politica
fecit progreſfus, ut majeſtatis in-
dolem penitiſſime potuerit intro-
ſpicere, eandemque in libera re=
publica ex aſſe agnoſcere. Profe-
Go veluti CI. Montanum, meum
olim in Academia Duisburgenſi,
deinde in hac Groningana, audi-
torem æſtimatiſſimum, quaſi fiium
meum legalem (cum meunico Do-
ore Academico uti voluerit) me-
rito maximi facio, ita non poſſum
non præſentem Dn. Doctorandum
quaſi nepotem legalem amare. Ce-
Hhé terum

1,8 Piſ. II. Decorn, &ornutig

terum uti quod ad Cl. Montanum
virtus & eruditio amoris mei baſes
ſunt: ita nec alia ratio eſt Dn. Docto-
randi reſpectu. De illo, fama jam
late ſparſa locuples teſtis eſt. De
hoc, recentia examina & Diſpu-
tatio ſumma cum laude exantlata
dubitare nos quotquot ĩis interfui-
mus non ſinunt quin honoribus
quos ambit ſit digniſſimus. Hos ut
ipſi ex poteſtate civitatis hu-
jus autocratiſtæ confe-
ram &c. &c.

FINIS.

Mr prtt

Kleng
lanl 3
kaione
Rrde .. g.
ligens ſein⸗
taitg A
Alichubnr
Portonspoe
Konnslli;n
KIM
Wemeni

Aoopansler
15.
Dblersnrttn

llgtei

atelaniſe
Gehennn
udnir

o ſ

n
0. n
ttlt
nt N
u M
bileti
Cn lri
lni R
ſtui h
ketal.
de

8

7 711112
SSESS

SW7 2 νο
RSS. 1
Reegegeege SS3 3636,3,250. 3

2 ◻π π S

INDEXN

in Tractatum de

URE VENTRIS.

AGa E partus. Nra. & 16. 17. XI. 2. I.

Abadionisi 8 abortus materia ſpeciali Diſ-
putatione diſcuſſa. Al. 3. 1. ſeq
Abele VI. 43. & ſeq.
Apbigens ventrem homicidii reus eſt, S&
capitis. XI. 2. 1. & ſeqq.
Abjiciuntur & res immobiles. VII. 3. 11.
Abortionis poculum. Xl. a. 7. Xl. 3. 7.
Abortus. III. 3. I. VI. 15. 47- 49. VII. I. I.
IX. 1.2. XI. 1.23.
Ahortus cur a quibusdam procuretur. XI.

1regr lex ſtrictiſſime debet accipi. X,

Abiens maritus fit pater. VI. 9.
Abuſus rei noſtræ. II. 1. I.
Acceſſori jus. I. 3. 2, VI. 20. IX. 3. 3. X. 1. 3.
Acceſſorium aliquando in intentione po-

tius eſt principali. X. I. 3.
r 1i Accre-

Indew in Tractatum
Accreſcendi jus. III. 6. r.
Accuſatio puhlica concurrit Cum extraot⸗
dinaria. XI. 3. 75.
Aca Erudit. Lipſ. I1X. 1. I.
Aci £ dilitia. V. 3. Emti. II. S. 1. in fa⸗
Kum. I. 2.3. I. 7. 8. VI. 30. Publiciana.
II.1. 3. IV. I. 9. Serviana & Quaſi. IIX. 2. .

Attus qui nullus eſt, reſcinditur quatenus
n inral

phyficus eſt, nonmut legalis. IX. 1. 4.
Adjutoriaum conjugum. IIL. 40. 1. X. 1.3. & 10.
Admanuare. III. I. r.
Acdoptio. I. 6. 3. X. 3. 1.

Adultera fillia à patre poteſt & non pot eſt

occidi. VI. 24.
Adulterii conjectura debilis. VI. 43.

Advocatorum cautela ut lucrentur unam

bonam veſtem. Xl. 3. 20.
* etiam hac ägura antiquis uſitatum. IX.

ailitium Edittum. V. 3.

aene Sanctus cxaudit ſterilem. XI. 5.3.
A

ptiorum pharaones & Ptolomæi. XI.
lia Lælia Criſpis. IX. I. 1.
Ætlia Sentia lex. II. 2. 5. IX. I. (44. IX. 4. J.
Tlianus. XlI. 1. 2.
E ſopus non Ctus. VII. 3.7. 8 8. 1
Sthiopicum littus. VI. 2. „.
Affinitas inter ques. III. 2. §.
Agnatio poſtumi rumpit teſtamentum 1, 4.

„5. nen rumpit. IV. 3, 3. Alcia-

.

1)
leetn. 4 XI.
la 114.
01˙ dAe
laigohonens
Aueles utvo

muſt

R
Ui D

1 H

tnle ſectindor

linitshanuste
Pagnitonis p

N Wion,
UWrr.

iunmKinri

ſert. 6
Auoncinen
tuin, Nl
Munligauolt
Uruagteue⸗
mugntue
Urtht nfti
iſſ

uleetn
unhlprlenn

4
g

niel
Ehan e
Ai
lmiſdul

de Jure Ventris,:
Alleiatus. XII. 8. .
Alexander. VI. 4. 5§. XI. 3. 13. Tertius.
IX. 2. 2. àab Alexandro. VI. 7o.
Alexius Comnenus. IX. 2. 1.
Alienæ res mutuo datæ IV. 1.2.

Alrer alteri acquirere poteſt & paciſci, III.

L. g. VI. 29. IX. 1, 3.

Arlting. VI. 13.
Amatorium poculum. XI. 2. 7. X. 3, 7. 20

partus abactionem. Xl. 3. 7.
Amor. II. 1. 1.

—
A mottiſatio. III. r. 6.
irtlurg

Anantapodoton. VI. 9.
Ancillæ ſunt in dominio. IV. 1. 2.

Animalis partus ſequitur matrem ſalvo im-

prægnationis pretio. I. 7. 8. etiam pi-
gnori & actioni Servianæ obuoxius eſt.
IIX. 2. 1. .
Animatus & inanimatus venter. I. I. 2. I. 3.
3.6. & ſeqgGq.
Anniculus filius patris per decennium ab-
ſentis. VI. 9.

Annonæ crimen & publicum & extraordi-

narium., XIL. 3. 7.
Annulus auro Imperatorio adjetus. XI. 5.3.
Annullus ſepultæ detradus. XI. 4. 4.
Annus quot menſes habeat. X. 2. 7.
Apocrypha Juris Civilis. Xl. 2. 9.
Apoſtolis falſo ad ſignatum, IR, 2. 1.
B2 Appe.

„

Index in Tratctatumn

.
Appetitus prægnantium. VI. 37. 43. walinn
Aquilia lex. VI. 20. ummine
Arbitrariæ pernæ hodie. XI. 2. II. unche
Arborum prægnationes. XII. 2. muimee 00
Arenaceus venter. I. 2. 2.
Arrhæ matrimoniales. IX. r. 5. anzregen

Ariſtotelis aucteritas, l. 5. 5. II X. 4. 2. ſeg. liidnen
impictas. XI. 2,422. in
Artis peritorum ſententiæ. I. 25.
Arumæus. X. I. 13.
Avaritia mulieribus naturalis. XI. 3. 2.
Auguſtinus. II. 2. I. & 4. etknn
Aulus Gellius. IIX. 4. 2. ſeq. XI. 2. 122. u I 3S
Avus in poteſtate habet nepotem filii eman- henticnun)
cipati. X. 3. I. illius dignitate gaudet ne- cdnmullll
Pos. I. 6. 2. ſeq. conſenſus defſiciens non Ne Mu.
obeſt nepoti avo præmoriente. II. 3. 1. ſalteſeten
Matrimonium cum concubina operatur elaubalon
& in nepotem. VII. 5. 4. = lua dhlitin !
B. Durſfho pole
Achovius. VI. 3. Xl. I. 13. NX. 2. 9. XI. ibigfiite
2.7. XII. F. 4 Domielteit
Baptiſmus non cadit in ventrem. IIX. 3. I. Dononncnne
ſoq. non obſtat quo minus quis & extra Ammnnill
eum nomen adſumere poſſit. III. 1. 2. n Nn
Barlæus. VI. 2. 6.

nonnn oe⸗
Bartolus. III. 2. 5. III. 4. 2. IV. 3. 1. ſe. nann.
IIX. 5 1. leeſoce l
Baſilienſes. XI. 2. 10, feq. Ir ln
Bechman. X. 2. 9. Vennne

Bechman.

imn

de Jure Ventris.

in .
NLng ecman. II. 10. I. IIX. 1. 1.
ge N⸗ . Belgæ matrimonia contrahentes. IX. 2. f.
Nn vαιονννναesne. VI. 26. acceptando ju-
. ri Jaſtinianeo contrario jure ſuo obſtant.
8N. 1X. 1. 3. .
lele Belli jus in prægnantes. XI. F. 2.
e Benedictio Sacerdotalis non eſt de matri=
i iee monii efſentia. IX. 2. I.
4, Benthem. XI. 3. 1.
1. Bergerus. 1II. §. I. 1X. 3.3. XI. 2. 7
R . Bereen vioar. X. 1.13.
4 Beuſt. X. 1. 13.
zalgliun Beza. XI. 4. 3.
euctaiun Bis idem di tum. V. F. .
dgiuent Bockelman. III. I. 8. III. 2. 1. & 4. IX. 2.2.

4

nin ſühen
1lu

1X. 4. 1. XI. 2. 10.
Boeck te ſetten. III. 1. I.
Boleslaus Poloniæ Dux. Xl. 5. 3.
Bona vitalitia. III. I. 1.
Bonæ fidei poſſeſſor. IV. I. 2. VI. 30. VII. 3.
Bonis datur Eéurator. IX. 4. 1. .
Bononienſe epitaphium. IX. 1. 1.
Bonerum caufam continentia facta. XII. 4.
Bonorum poſfeſſio. VI. 33. ſponfis non da-
tur. 1X. 1. 2.

Nrlg

Bonorum vocabulum latins pro dominie
acceptum. XII. 4. .
Bos forda. VI. 47.
Brand. II. 2. 4.

Braunius. VI. 13.
= 11-⸗3 Bre-

Index in Tralctatum
Bremenſes proclamationem ſponſorum ec-
eleſiaſticam non niſi bis peragunt. IX. 2.1.

Britannicus venter. I. 2. 2.

Bronchorſt cum notis Holtermanni. X.I. I.

Brunnemannus. II. 3. 4. III. I. 8. IV. 2. 10.
IV. J. 4. VI. 34. VII. J. I. IX. r. y. IX.
2.3. IX. 4. I. X. 2. 9. Xl. 3. 13. XI.3. 20,
XI. 4. 3. XI. 4. 4. XII. 5. .
Bruta non inducunt jus naturale. VII. 4. I.

C
Aduca. III. 6. 3.
Cædere. V. 9. Cæſares & Cæſones,
XI. 4. I. & 2. Cæſum. V. 9
Cajus Julius Cæſar. XI. 4. 1.
Canen Aliter. IX. 2,2.
Canonicum jus præfertur Civili. N. 2.6. ejus
Pr'en pars Decretum præter textum ack-
Muc ſeptem zlia complectitur. X. 1. 9.
jus ſententia de partn inanimato. XI.
2.140. 3
Cahpitale ſtricte pro eo cujus porna eſt mors
maturalis. XI. 2. 8. .
Capite exerto nati mortui. VI. 49.
Capitulare Caroli Magni. IX. 2. I.
Captivitatis jus. VI. 23.
Caput hominis princeps pars. VI. 30
Carnalis copula. IX. 2. 4.
Carolinum Jus Ventris. XI. 2. 10.
Carolus Magnus Imperator factus multa
Papalia placita confirmavit. IX. 2. I.
Canpzovius. X. 1, 13. X. 2. 9, XI, I. 3. XI. 2,
10. & I1, Caſuna

1)

cenelſun
1 Detare
eu roren
Nl,
nlntats
nbonorumn
unmtin
natkleſe,

Il1 4˙

(i Adefun

Giüfnüfeck

hom

N,.
Calons on
CCumin Nen
Porereinle⸗
ANeit
CNns ora

Atte

Nenſheltnn,
eigne

Malo,
ter hn tu
Nnt. Nn
,uN.

de Jure Ventri.
Caſum aliquando præſtamus. XII. 2. XII.

3. Præſtare & ferre differunt. XII. 3.
Frutctibus nocentem quis feratin locatio-
ne. XII. 2. ⸗
Caſus noluntatis & impotentiæ. IV.2.4. ſed.

Cauſam bonorum continentia fa ta. XII. 4
Cereviſia nuptiarum conciliatrix. IX. 2. 1.
Ceſfſum a cedere. VI. 9. 5

Charondas. XI. 3, 19.
Chriſtiani Legumlatores diſſentientes a Ju-
re Canonico & Carolino. XI. 3. 3. ſeqq⸗
Cicero. VII. 2. 4. XI. 2. 8. XI. 3. L. ſeq⸗
Cincti ad prælium. 1. 5. 2.
Civilis juris indoles. IX. 4. I.
Claudii Imp. ſævitia. II X. 1. 3. .
Clementinæ à quo editæ. III. I. 2.
Coada Teſtamenta nonfaciunt ocum con-
fiſe ationi bonorum. IV. 2. 9.
Codex derogat Pandectis. 1V. 2,10. IX.J. e
IX. 4. I. X. 2. F. Xl. 2. I.
Cognatus quis ſit. III. 2. 4. & 5. .
Coſtus cum prægnante. . §F. 7. VII. 4. F.
Collatio an ventri facienda. II. 6. I. olim
tantum ſuis fiebat. II. 6,4, quomode ſiat;
VII. 3. F0.
Colonus non eſt fruuum dominus. XII. 3¾.
Eommata non ſunt in Pandectis. VII. I.
ponere in lege ſas eſt & omittere, V. 6.7,

Compaternitas. II X. 3. 2.

Conatus poœna. XI. 2. F⸗
1Li 4 Con⸗

Ildex in Wactatum
Conceptus venter & eſt revera & appella-

tur homo, eſtque ſemper animatus, XI,

2. 4. ſeqq.
Concilium Tridentinum. IX. 2, 2.
Concubitus anticipatus. II. 3. 3.
Condictio ſine cauſa. IV. 1. 2.
Condictio ex L. 32. de R. Cr. IV. 4. 1.
Conditio quid. XI. 3. 14.
Conditio mater ſpei. XII. 6. ſi pepererit.
III. 3. 2. VI. 48. ſi me vivo naſcatur. IV.
2. 3. ſi nupſerit. IV. 2. 6. ſi primo ma-
rem pepererit. VI. 22.
Conferre quid. VII. 3,. . (IX. r.3.
Confirmantur ea quæ ipſo jure nulla ſunt.
Conjectura alia aliarr vincit. IV. 3.3.
Conjuges ſibi donantes. VI. 31. 1X. 1. 4. an
ſibi ſuccedant. IX. I. 2.,. eorumdem co-
gnati ſunt inter ſe affines. III. 2. y.
Conjunta accipiuntur disjunctive. VII. 2. 3.
XI. 3.7.
Connagii jus. VI. Ir.
Connanus. IV. I. 11.
Conring. X. 2. 9.
Conſcius criminis. VI. 17. .
Conſecrata hoſtia. VI. 2. XI. 3.7.
Conſenſus nuptias facit, ſed non quilibet.
IX. 2. 1. & 4
Conſequentia à ſervis ad homines proprios:
I. 7. 6. ab ultimis voluntatibus ad con-
tractus & contra. IV. 2. 9.
Conſilium paternum optimum. VII. 3. 9.
Conſtantinus Magnus. XI,3, . Con⸗

1

(hhenmon
(cxſummoint

ltpei
laletudinnn

(oNo.)
yyluNtoois

(oticnanore
id XI.
Corinsai
(ordra, IV.
Counahenst⸗
tnehecede

(Contnehns

ten velene
Colruſin ,
ſann lins
Contaizun
Terianutn
Coppen Nl
Chrigcameie
Celto⸗
Atenan
Cniunh,
Coneſing
Comeſzler
Conns cel
Canelhin
in
Cunne
ſenapate
Cujetn N

tn

eenat den

H

enne tin

un. N. 4
iit. l⸗
ly 11

ecen
4

. 1
.

nun )1
et. de

de Jure Ventris.

Conſuetudo mutat jus Civile. IIX. 3. 3.

Conſuetudo irrationabilis valet usquedum
à principe abrogetur. VI. II. XI. 3. 19.
Conſuetudinarium jus præfertur Civili &
Canonico. X. 2. 8.
Comſumtionis efficacia. IV. I. 2. VI. 30.
Continuationes in Decreto occurentes
quid. X. I. 9.
Contius addidit Canonibus numeros. X. 1. 9,
Contra. IV. 1. 2.
Contrahens conditionis ejus quo cum con-
trahit debet eſſe gnarus. X. I. II.
Contratus ſtricti juris ob dolum inciden-
tem reſcinduntur. X. 1. 5.
Contractus per dolum qui illi dedit eau-
ſam nullus eſt. X. I. 4.
Contrainum & ultimarum voluntatum di-
verſa natura. XII. 7.
Coppen. XII. y.
Cpula carnalis. IX. 2. 4.
Copulatio Sacerdotalis vel Peſtoralis non
eſt de matrimonii eſſentia. IX. 2.
Cordis vulva, VI. 50.
Cornelianus poſtumus. VI. 46.
Cornelia Lex. XI. 2. I.
Corpus delicti debet conſtare. VII. I.
Correctoria ſtrictiſſime debent explicari.
X. 1,7.
Corrupta pro virgine ducta errore com-
perto poteſt dimitti. X. 1. 3. ſeqꝗq.

Cravetta. XI. I. 1.
I1i 5 Crimen

Indexæ in Factatum 4
Crimen idem & publicum & extraordina- yilini
rium. XI. 3. F. Ferethein
Criſis rejecta. I. y. 2. II. I. 4. II. 2. 4. IV. x. Detnm

2. V. I. & ſeqq. VI. 9. & 33. IX. 4. 1. Digona
Cujacius. IX. 1. 2. X. 2.9. Un Nnz,
Culei pœna. XI. 2. II. Dtdalocovt
Culpoſum homicidium. VI. g. R beike

Curator Dativus. I. 3. 5. bonis datur. IX. 4. Mdnenekt
I. præſens non impedit reſtitutionem Destigttr
minorum. IX. 4. I. ejus conſenſus quando teinds

contrahendis obligationibus abeſſe poſ- nellenk
ſit. IX. 4. 1. Dinituſn
Curia matrimoniis copulandis, IX. 2. r. Diriatene
Cuſtos Ventris. I. 2. 2. luynde
. . Diſvebmnt
D Amnum fugienti magis favetur quam Düteneter
lucrum captanti. III. 3. 2. iele K
Danckelman. I. 7. 5. . 19,
Dativa tntela & cura. I. 3. 5. De Manbre,
David Ritzms. VI. 4. e Dinetioib
Debitor fa i ad factum cogi poteſt. XII. g. elebenn

Debitor interitu rer dehitæ liberatur. XII. 3.

. . Dülloin
Decretales & Decretum. MX. 2. 2. in hoc e

Præter tenstum adhuc ſeptem alia com- Patuc
Pprehenduntur. X. 1.9. D
Defenſores Ec cleſiæ, IX. 2. F. Dhid
Dei jus & vicariatus. II. I. 1. utgin

Deliciæ Roman. VI. yo. Scotoram. VI. 4 *, ul,
Delicta faci tranſeuntis aut quæ oαοa YSẽ Dadn
Perpetrari ſolent. VII. E. las n
Deliſum ubi admiflum. Vl, 3, kliigt

De⸗

ihr . .
en e de Jure Ventrir.
S Depoôrtatio alias exilium. Kl. 2,2. an ſem.
Ulien per perpetua. Xl 2. 9.
e Depofitum. III. F. 1.
½ Devwirginata ab ignaro ducta recte rephdia-
tur. X. I. 3, ſeqq.
Diabolo conſecratus venter. VI. 17.
Dici bis idem poteſt. V. 7.
Dici non eſt eſſe. II. I. 4.
Dies triginta faciunt menſem. III. 3. 4. cen-
teſimus oogeſimus primus pertinet ad
menſem ſeptimum. VI. 29. III. 3. 4.
Dignitas ſumma. XI. 1.
Dignitate nondum à patre amiſſa concepti
illa gaudent. .6. 1.
Dii ſine ſimulacris colendi. XIL. 4. 5.
Dii terreſtres. II I. I.
Directa & fidei commiſſaria libertas. XI.
2. 9.
Dis Manibus. IX. r. 2.
Diſputat io ſub rubriea: Tryphoninns: : ſi.
ve de Partu Abacto. XI. 1. ſeqq. .
Diſtin ctio inter verba narrativa & diſpoſi-
tiva. II. I. 3.
Diverſorium matrimonii Candlidatos can-
didatasque recipiens. IX. 2. I,
Divi Pii reſcriptum. IX. 4. .%.%
*Divortia. I. F. 7. VI. 9.
D. M. quid. IX. I. 2.
Dolus bonus. VI. 43.
Dolus obligat Pouberee etiam absque eu⸗
Ii

rato⸗-

Index in Tractatum

zatorum conſenſu. IX. 4. I. dans eauſam
contractui & matrimonio. X. I. 4. inci-
dens. X. I. F. .
Dominium conſumtione acquiri non po-
teſt. IV. I. 2.
Dominium Eminens. II. I. 1.
Dominium feminarum. VI. 26. .
Dominium latius acceptum. II. I. I.
Dominicæ res. II. 1. 1.
Dominium venit aliquando ſub voce bono-
rum. XII. 4.
Dominus Philippus. XI. 4. 4.
Domumductio matrimonialis. IX. 2. 1.
Donatio feminis rara. XI. 2. 3. inter con-
iuges ipſo jure nulla, confirmatur. IX.
1.4. ineft ſponſionibus. VL. r8. inoffici-
oſa. VI. 30. ventri fieri poteſt. VI. 29. re-
vocatur ob ſuperventum liberorum. VI.
3, mortis cauſa inter eonjuges. VI. 31.
Dotalia inſtrumenta. IX. 2. I. ſed.
Dotis, imminutio. I. 2.3. privilegium. IH. I.1.
Drexelius. XII. 8.
Druſius. XI. 4. 1.
Dubitans pater. II. 3. 3. III. 2. 4. .
Dubitationis tollendæ gratia dieitur bi
idem. V. p. .
Duck. XI. 3. 9.
Duitas. XI. 1. 3.
Duplæ fſtipulatio. II. . 1.

E

2

*)

i Dete
(ritiane⸗
Polcrs. .. 1
MArm Adiiit
gnhtge⸗.
kand Utenn

Pbethez enn

Uhſsnotd,
lunciptiſ.l
hlemataTn
ubnpo. .
MI.cl 9.1.

.endadorum

tltons..
minens dom
Iatiofiaile⸗
tisteteinc
ligebreche,)
lniſng N1,
liinbrani,
Pidiunh
Uebie
reicrſid
4 Un.X. 1l.
m ndn
natſiſluzen
aenicen
7, 5

7

üten

aint
old, l ii

Nne ging

Iln .

wefl
ernhtn
4

nuhiiſeſ .

e
anill
ne.
, hnmn N.
ili
leieifl ae
unmiherm.)
etmne. .
Nne
Pltezuln

t.
4 gunke

S

1

de Jure Ventris.

E.
Eccleſiæ Defenſores. IX. 2. I. antiquæ
Chriſtianæ mores. IX. 2. I.
FEckoldus. X. 2. G. XI. 2. 10.
Edicdum Æ dilitium. V. 3.
Eigenhörige. I. 7.6.

Elephanti uteri geſtatio VI. 28.

Eliſabethæ venter. I. I. ..
Ellipſes notabiles. V. y. VI. 9.
Emancipatio. III. 1. 6. X. 3. I.
Emblemata Triboniani. XI. 3. 7. & 19.
Embryo. I. I. 2. ſubſiljens. I. I. I. an ſit ani-
mal. II. 9. X.
Emendatorum Decreti reje tiones & anno-
tationes. X. I. 9.
Eminens dominium. II. I. 1. .
Emtio familiæ. IV. 2.1. Ob errorem virgini.
tatis reſcinditur. X. 1. 10.

Engelbrecht. XII. 4.

Ens. XI. 3. 7.
Emtτας. X. 2. 1. XI. 2. 12.
Epiſtola Evariſti. IX. 2. I.
Epitaphium Bononienſe. IX. 1. I.
Erlass-brief. IV. I. 13.
Error circa ſubſtantialia vitiat matrimoni-
um. X. I. I. circa virginitatem facit lo-
cum repudio. X. 1. 3. ſeqg.
Error juſtus excuſat. X. 1. II.
Eſbach. XI. 2.10.
Evacuari dicuntur quæ ipfo jure nulla ſunt.
IX. 1. 3. i 17 Euariſtus

*

IMdex in TWattatun

Euariſtus Pontifex. IX. 2. 1. ſeg.
Evicta parte anm adtio emti habeat locum.
II. 8. 1. .
Eutropiæ dolus. I. 2. z. .
Etiam particula aliquando ſubauditur cum
altera Tantum. V. 5§.
Et pro autetn. XI. 3.7.
Exceptio rei judicatæ. VII. 2.3.
Exceſſus. V. 97. 4
Execratio vent ris. VI. 17.
Exempla non faciunt jus. IIX. 14. IX. 2. I.
Exemplaris ſubſtitutio. III. 4. 3.
Exheredari an poſſit venter. I. 4. I. II. 2. F⸗
Exheredatio materna. IV. 3. 3.
Exhercdationis forma. II 2. I.
Exheredatis an poſſit ſubſtitui. II. 4. 3.

Egilium non eſt capitale. XI. 2, 8. an tem-

porale. XI. 3. y.
Exilium pro deportatione. XI. 2. 2.
Ex, particula caaſam etiam remotiorem
indicat. IX. 4. I. =
Exſetio ventris. VI. 48. XI. 4. I. ſecq.
Exſectorum embryonum incantatio: VL. 432

Extendi & pertinere differunt, VI. 35,

XI. 2. 7.

Extenſio legum alia Legalis alia Doctora-

Uis. XI. 3. 13.

Eztinctarum rerum nullum eſt dominium.

IV. 1I. 2.
Extraneo poſſumus acquirere. II Li,8. VI.29.

l.

lnnnuni

lar Na.
Cincdn VI.
Putorentris

e U6.
Fabllal

uts nalee

lähpresnti
DElnmdum-
lockas nid cn
Dsſeugein
allass untl
0.Pl.r.I
ſeſakesn
lAlcümenin
unn: göln
te I 42.
Tunilizento,

lgoniid tp
oriltimanmn
Wofun, VI,
ihrsrenecin
berenin

lll lie
. N Nut⸗

a i

e

gunnt Ctun. ł

iu:
1

.

de Jure Ventris.

Extraordi inaria pœna, concurrit cum pu-
blica. XI. 3. y. ſuperſtitionum auctoribus
dictanda. VI. 432
Extritio ventris. XI. F. I.

E.
„Aber. III. 6. I. & 4. IV. 3. 1. & 6. VI. 31.
Fabula lupæ prægnantis. VI. 37.
Faeies prima legati. III. 6. 5.

Fañta prægnantia. [X. 4. I. XII. 4. ſeq.

Factum nudum. XII. 4. legale. XII. .
Facultas nin cum Voluntate concurrat,
actus peragi non poteſt. IX. 4. 1.
Facultatis Juridieæ Sententia & Reſpon-
fum. VII. I. I X. 2. y. XI. 3. 20. .
Falcidiæ legis ratio. II. 9. I. XI. 2,. 9.
Falſi crimen famoſum. I. 2. 6.
Fama: quid ad tortauram., VII. I. Gelehr-
te. IX. 3, 2.
Familiæ emtor. IV. 2. I. II. 2.4.
Familiaxum honor conſervandus. L. 6. 3.
Favonii id eſt ſpurij. VI. 27.
Favor ultimarum voluntatum. IV, 2. 1. le-
gatorum. VI. 22.
Febris remedium, VI. 43.
Felis ſpeciem infanti inducens meter gra-
vida. VI. 43.
Felttnan. UI. I. I. III. 3. 2, vj. 4. XI. I. 2.
VI. 7. VII. 2. 3. IX. I. 3. IX. 4. I. XI. 2. II.
Feminæ melioris canchtionis quam ma-
reS. I. 7. y. ſine maribus concipi entes.
VI, 2. Joamantür¹ in maritos. VI. 26.
habue-

„2

Index in Tadtatum ⸗

habuerunt etiam tria nomina. IX. 1. 2.
medicæ. X. I. II. natura avaræ, XI. 3. 2.
Feſtivitas nuptialis. IX. 2. I.
Eeſtus. XI. 4. I. .
Feudorum jus. III. I. I. & 6. III. 2. I. .
Fibigius. X. I. 13. =ð
Fictionis definitio & diviſio. II. I. I. exem-
pla. II. I. I. VI. 44. VII. I. XI. 3. 7. &
20. II. 9. I. ejus jus neſcit Jjus Naturale.
II. 10. I1. IV. 2. I.
Fideicommiſſam. IV. 3. 1. VI. 5y. & 38. VII.
3. 7. XI. 2. 9. familiæ. III. 2. 4. III. 6. 6.
Fidejuſſor obligatus non obligato efficaci-
ter debitore principali. IX. 4. I.
Filiusfamilias mutuum accipiens non obli-
gatur, X. 1. 4.
Finckelthaus. X. 1,134
Fiſcus agens ratione anticipati concubitus.
II. 3. 3. teſtamenti coacti. IV. 3. 9.

Florentinæ Pandectæ. V. 6. VII. 1.
Florus. III. I. 6.
Fœtus quis. I. I. 4. pecudlum furtivarum
an uſucapi poſſint. IV. I. 1.
Forda & fordicidia. VI. 4.
Formatur fœtus à capite. VI. 3. .
Formoſæ inſulæ conſuetudo irrationabi-
lis. VI. II. *
Fornicatio & ejus reſpectus. X. I. 2.
Fortuiti caſus præſtandi aut ferendi. XII.2.
Forum competens in delidtis. VI. 3. Fra- V
ra-

1

ualne I
Pmmtlüza
e etiſti
Pteiculope
lfenmn natii
kiayIle
Ellleſl
1 exe l,
Puntetei
Porntt X.
Iptiqumdo
ginsektte

I,4,

ira ſes uin

Oinn I
Ceninatio⸗

lenetalis lese
tenſopelege

lerkarch, N..

ynnnofumn
iktin
Aun.
Cemanorum
) teſtmene
ttinnslte
t.
Dedin a,
luchnden

Mlin

i Wnin
turz “
1

Peum inwn
I.1
A IN
llr.
lnercn

1

de Jure Ventris.

Präntzkius. III. F. I. XI. 2. 9. XII. 7.
Fratrum filii gaudent jure repræſentatio-
nis, cetſi foli fint. IE. 6. 6.
Fridericus Imperator. IX. 4. I.
Eriſiorum matrimonia. IX. 2. 1I.

Fructus. VII. 2. 5. ſeparati. Xll. 2. penden-

tes. III. §. I. conſumti. IV. I. 2. VII. 3. I.
rei locatæ cujus periculo. X1II. 2. oppi-
gnoratæ rei an etiam cenſeantur oppi-
gnorati. IIX. 2. 4. & ſeq.
TFuga aliquando ad torturam facit. VII. 1.
Fugitivus eſt furtivus. IV. 1. 4.
Furioſus. III. 4. 3.
Furtivæ res uſucapi non poſſunt. IV. I. 1.
„Ailius. X. 2. 9.
Geminatio in Pandectis frequens. VI. 7.
Generalis legis complexus differt ab ex-
tenſione legis. VI= 25. XI. 2. 7. XI. 3. 13.
Gerhardi. X. I. 13.
Germanorum mores laudabiles. XI. 2. 12.
juri juſtinianeo- recipiendo- obſtantes.
XI. 2.120

Germanorum nuptiæ. IX. 2. I. ſervi, I. 7.

7. teſtamenta. IV. 2. I.
Geſtationis uteri tempus. III. 3. 4. VI. 28.
Gladium evaginatum adſpicere nequĩt
Jacobus Sextus. VI. 43.
Glofſa. II X. 5. I.
Gocle-

Indev in radatum

Goclenius. XI. 2. 7. . è ekkensl
Goedcdeus. XI. 3. 15. eis iſtnta
Goehauſen. X. TI. 13.
Gorgiæ Epirotæ nativitäs. XI. 4. 2.
Gothofredus. IIL.g9. 1. IV. 3. I. V. 2. ſeaq-
VI. 20. II X72. 2. & 5.. XI. 19.
Græci. HX. I. 4. .
Grangæns ad Juvenalem. XI. 2. 7. lun
Gratianus Monachus. X. 1. 9. .
Gravidæ non ſunt morte puniendæ, nec
torquendæ, nec ſeveriori pœna affici-
endæ. IIX. 1. I. ſeqq.
Gregorius Decimus Tertius. X.. 2. X.1. 9⸗*
Gribner. XI. 3. 13.
Grilandus. XI. 3. 7.
Groningi 18. IX. 1I. 2.
Grotius, XI. 3. 13. J. 1.3. I. I. 9. XKI. . 22
diſſentiens. I. 7. 8. defenſus. II. I. V. 1
Gulichius. XII. 7.
TvvMν vιννnv—v„ ε. VI. 26.

H.
Abedanokii. XI. 5. 30
Hahnius. X. 2, 9.
Hand winnen. III. T. 10
Hanedoeſius XII. F.
Harpprecht. XII. z.
Haveman. X. I. 13⸗ 1
HebraHαααα nuptiæ ſecunclæ: VI. F.
Henricus Quintus. XI. 5. 3.
Hereditas ad ſponſos non Pertinet. IX. 1,2.
ejus Pars. I. F1.
Heres

Einenii,

..
inluln

blf
pri N

e
Ns

ge Jure Ventris.

Heres eſt heres ſpei. XII. 6. ſeꝗq.

Heres inſtituta uxor ſi ſit mortua & alia
uxor ducta. VI. 19.
Hermaphroditus eligit ſexum. III. I. I.
Hertius. XI. 2. 12.
Heterogenea pars. II. 8. I. IV. I. 2.
Hierologia non eſt de matrimonii eſſentia,
IX. 2. I. 4
Hilliger. IV. I. .
Hircoſus ſtrabo: hircum olens: hircoſum
oſculum. V. 6.
Hobbes refutatus. VI. 26.

Hollancdiæ genius. VI. 26. .
Holtermanni notæ ad Bronchorſt. X. I. II.

Homicidium gravidæ. VI. 7.

Homicidium perpetrat qui partum abigit.

XI. 2. I. ſeqq. fllius porna varia. XI. 2z. I.
Homines proprii. I. 7. 6.
Homines ſumus à tempore conceptionis.
XI. 2. 4. ſeqq.
Hominis excellentia. IIX. 2. 4. ſeq.
Homo id eſt venter. XI. 2. 7.
Homogeneapars. II. §. F. ,
Honorius nobiliſſimus. XI. 4. I.
Horatii tergemini. I. 5. 2.
Horatius. V. 6. VI. 50. XII. 9,
Hornius. XI. 3. 13. XI. 5. 2.
Horſt. XI. 2. 7.
Hoſtia conſecrata imprægnat. VI. 2. ſacen-
goti pro philtro ſervit, AI. 3. 7.
. Hoſtis

Indeæ in Tradatum
Hoftis jus in prægnantes. XI. y. 2.
Hotomannus. VI. 29. LX. 2. I.
Houck. XI. 3. 9. & ſeqq.
Huberus: IIricus. III. 2. 2. VI. 26. X. 2, I,
X. 2. 9. Zacharias. IX. 4. 1. ſeqq.
Hubnèr. VI. 7. X I. F. 3.
Hulſius. VI. 3.
Humanam carnem edens. VI, 47.
Humanitatis intuitus. III. 4. 3. VI. 22,
Hunnius. AX L. 3. 13.

I.
Acobi Patriarchæ dolus bonus. VI. 43.
Jacobus: Sextus, Britanniæ Rex VI.

43, de Oflſa. III. 1. 2. de Belviſo VI. 44.

Rigos a Malloſeo. VI. 48.
Jaſonis conſilium pro Advocatis. XI. 3.20.

Idem bis dici poteſt. V. y.

Imaginatio gravidarum. VI. 43.
Immobilia poſſunt abiici. VII. 3. fr.
Imperatoris vox varie accipitur. XI. 4.1
Imperii ſucceſſores deſignati, Cæſares.
XI.4. I.
Impoſſibilium exemplum. X. I. I1.
Impotentia conjugialis. XI. 1. 3.
Impotentiæ caſus. IV. 2. 4. & 6.
Imprægnationis: mirabilis exempla. VI.
2. pretium. I. 7. 8. .
Imprudentiæ ſuccurritur. VI. g.
Inanimatus pattus vel venter non datur.
XI. 3. 6. & ſeqq. vid, ſupra Animatns.
Incan-

1.

euutones,
01,6.

ſnanag

AAeradtottun
riz uize,
ub: iget r
I.r R,
imteſporia
Ninis lbers.
utedipon

itoregp⸗
Bfcolndon

Uſhaclumten
Kiptorezle

ſelokin

Ullimnodere
Etutores

illinf,

. I
rYI
nmettzdot
ennn D
lerſe heſt
leifenlte
ſteptento
Conlehent
Geriir N
DNAhan

7
KD de Jure Ventris.
lelu Incantationes. XI. I. 3. per exſectos ven-
⸗ tres. VI. 43.
. Indi 7ναuntOραταααιοα. VI. 26.
Indicia ad torturam. VII. 1.
I Infamiæ Juns exemplum. l. 2. 6. VI. II. X.
2.5.
Infans: id eſt venter. XI. 3. 8. navigans-
III. F. 1. 1X. 3. 3. =
Infantiæ ſponſalia. IX. 1. 4. expoſitio Ro=⸗
manis libera. XI. 3. 19.
Infanticidii porna & probatio. VII. 1.
Inficiationes prægnantes. XII. 8.
Inofficioſa donatio. VI. zꝛo.
Inofficioſum teſtamentum. l. 4. 2. LX. 4. I.
Inſeriptiones legum. III. 3. 2.
inſpe&dtio & inſpicere. 1. 1. 6.
Inſtitutio heredis. VI. 19. & 33.
Inſtitutiones uris Juſtinianeæ. Il. 9. 1. III.
I. 8. III. 2. F. III. 6. 2. IV. 1. 2: IV. 2. 1. VI.
33. & 45. IX. 4. 1. X. 3. I. XI. 2. II.
XTI 4. I. XII. 2.
Inſtrumenta dotalia. X. 2. 1.
Interdicdum Salvianum. X. 2. 3.
Intereſſe præſtando venditor traditionem
rei venditæ effugere nequit, XIl. I.
Interpretatio legum: extenſiva differt à
comprehenſiva. Vl. 35. XI. 2,7. ſive de-
clarativa. XI. 3. 13. reſtrictiva non ſem-
per locum habet in ponalibus. Xl. 3⸗
13. Kri⸗

63

Index in Tratctatum . 1
B. ſtrictiffima abrogantium. X. 1. 7. N. iidielai
2. 6. pœnalium. XI. 2. 7. la t
Interpunctiones legum. VII. 1. V. 6. 7.
Intericus rei debitæ liberat debitorem.
Inteſtati ſponſ ſucceſſio pertinet ad illius muinm
liberos poſtea natos. 1 X. 2. . tendun l
Inyv ecta & illata in prædium ruſticum taci- tmmn laf
to pignore obligantur. IIX. 2. 6. Orhrdicun
Johannes Baptiſta. VI. I. PPgminmpoti
Johannulus in cella. III. 1. 1. 18.
Johannes. XXII. ſe ipſe Papam eligit. IIl. Erineto.
1.2. nehreſentati
Irata mater liberis non nocet. Il. y. 1. Kirlannonin
Irrationabilis conſuetudo valet. VI. II. XIl.
3. 19.
Iſiderus. XI. 4. 1.
Judæ Thamaram comburi volentis exem-
prlum. IX 1. 4. .
Judex peœrnam certo jure inductam mitiga-
re nequit. XI. 3. 13.
Julia Auguſti ſilia. I. 5. 7.
Jurisdicio extraordinarja. Il. 3. 5. Urittung
Jurisjurandi indoles. 1. 2. 5.
Jus accreſcendi. III. 6. 1. , namm
Jus Canonicum: & Civile in dubio nos l
cenſentur contraria. X. 1. 7. præfertur alutn X⸗
ſi re vera Civili contrarium ſit. X. 2. 8. daufinin
induxit proclamationes Eccleſiaſticas, lle
1,X, 2. 1, de arrhis & penis in matrimo- leris Xl

e

ütnn

4
4

udin. Nr
. , lunf

MW
Lentzdr

eülinti-

Ae jure Ventris.
mialibus. 1X. I. 5, antiquum & novum.
.X. 2. 2. dotalia inſtrumenta non exi-
git. X. 2.3.
Jus Connagii. VI. II.

Jus in re ex obligatione non oritur. X. 4. 2.

Jusjurandum: gravidæ puerperæque re-
milttendum. IX. r. 3. XI. I. 3. delatum
relatum. I. 2. F. teſtium remiflum. VI. 34.
Jus Omlandicum. VI. 7. .
Jus Patrium potius eſt Canonico & Ciwili,
X. 2. 8. ¹ . . *
Jus Protimeſeos. III. 2. 6.
Jus repræſentatiéônis. III. 6. 6.
Juſtiniani nomina. Hl. I. 2. pater. VI. 2. ſi-
lentium de copulatione benedictione &
proclamatione eccleſiaſticis matrimoni⸗
alibus. 1 X. 2. I.
Juſtinianice ſubſtituere. III. 4. 3.
Inſtinus XIl. I. 3. X I. 2. 12.
Juyenalis. I.X. I. 3. X l. 2. 7. XII. C.
K.
A& r6 c—νσττπ. V. F.
Frantzius. VI. 37. S
Ac in mammis. VI. 36. X. 3. 3
Lactans mater. X. 3. 3.
Lactantius. XI. 3. 8.“ èè
Lateus vitulus. III. F. 1. 1X. 3. 32
Lana & Lac. IV. I. 2.
Langius. XII. F.
Lapidefactus venter, l. I. I. .
Lauter⸗

Index in Trattatum
Lauterbach. X. I. 7. X. 2.9. X. 2. 10. XI
2. XII. 6. X1II. 8.

Legatariorum jus accreſcendi. IIl. 6. .ſeqq.

Legatorum favor. VI. 22, jus teſtamento
rupto. VI. 38.
Legatum: aliquando eſt damnoſum. I. 3.8.
conditionale. III. 3. 2. VI. 48. vindica-
tionis & damnationis. ill. 6. 3. liberis da-
tum etiam ad poſtumos pertinet. I. 3.7.
ejus damnum ad quem ſpectet. Il. 9. 1.
Legitima portio. VI. 2t. ejus condictio. IV.
4. I. VI. 30.
Legitimatio: per nuptias avi facta opera-

tur & in nepotes. VIl. 5. 4. per ſponſa-

lia. X. 2. 3. per nuptias. l. 7. 2. hodier-
na. II. 3. 4.
Ieibeigene. l. 7. 6.
Leo Imperator ſeculi noni. IX. 2. xr.
Lex ad multa pertinet ad quæ ideo dici ne-
quit extendi. VI. 35.
Lex Xlia Sentia. Il. 2. y.
Lex Aquilia. VI. 20. —
Lex Cornelia. XI. 2. I. Falcidia. II. 1. 9.
Fuſia Caninia. IV. 2. 1.
Lexn generalis differt ab extenſa. VI. 35.
XI. 2. 7- .
Lex Julia de maritandis. VII. g. 2.
Lex narrans non diſponens. XI. 3. 3. ſeq.
Lex Papia Poppwa. III. 3.2. III. 6. 3.
Lex Regia non una. XI. 4. 5.

Libellus

1

Mls ntettn
bi⸗ anpo
itinconcit
intone, ll
uiroen
inariti0
k zrol
(onen &
en nii id
Kur,
Pentis: vol
Eenkarlutn,
ugrmnil.
leenes N
ltu tr
kei genens
litscontett
lante tei n
Al:,
otid condhe
Cenn on

likerizi
.
. hlenpe
ic,
Pnnerin
ſeubintgelſ
I9,

arlin N
Rerun ſetmn

A

gAN

ied lelee

fukie

kiie

leilr
Mati l
apckle,

etatlin

iun en

litſetr
kiuleehue

ler
lſeigdin⸗

ted N,H

Il inle⸗

de Jure Ventris.
Libellus ineertus. I. 5. 3. .
Liberi: an poſſint retrahere III. 2. 2. ps⸗
ſiti in conditione non ſunt poſiti in in-
ſtitutione. III. 2. 7. mente capti III. 4.
3. ſanguinolenti. IV. 3. 4. ex matre mox
poſt mariti obitum nubente nati quem
patrem agnoſcant. VI. 44. ante bene-
dictionem & copulationem eccle ſiaſti-
cam nati ab inteſtato patri ſuccedunt,.
IX. 2. I. .
Libertatis: voluntatis, requiſitum teſta-
mentarium. IV. 209. ſunt gradus. I. 7.6,
Lingua gravida. XII. 98.
Linteones. VI. I.
Lipſius. III. 3. 2.
Lis eſt generis feminini, XII. 8⸗
Litis conteſtatio. VII. 2. y.

Locatæ rei fructus cujus ſint periculo,

XII. 2.

Locatio condu&tio. III. F. 1. XII. 2. merce-

dem non exigit ab acceſſionibus. IX. 3. 3.
fructus cui addicat. XII. 2.

Lecupletior ex alieno fatus, tenetur, ſed

illud non præſumitur. VII. 3. 1.
AèνοσSνοραας R. I. 2. 12
Lovanienſium privilegium. I. 7. 7.
Lucas Euangeliſta exhibet anantopodoton.
VI. 9.
TLucrctius. XI. 2. 12. XII. 8,
Lucrum captans. III. 3. 2.
Kk Ludus

Index in Trattatum

Lucus tempus. X. 2. e negatus. X. 2. 3.
Ludovicus Pius. IX. 2. 1. 5
Lpa prægnans piſcis avida. VI. 37.
Lyffgewinsgoederen. III. I. I. ſeqq.
Lyncker. VI. 28 IX. 2. 3. Xl. 2. 10.
M.
Acedonianum SC. IX. 1. 4.
LVIMLeæſtertius. X. 2. 9.
Magnates ſunt majoris operis & diutius
in ventre. VI. 28.
Majeſtatis indoles. II. r. . li
Maila fides ſuperveniens uſucapioni non
obeſt. IV. 1. i 4
Malvaſia Antecçeſſor Bononienſis. IX. I. I.
Mammæ lac continentes. VI. 30.
Manum acquirere, III. I. 1,
Manumifſio. III. I. 6, jus ex ea profluens.
VII. F. IT. XKl. 2. 9. Xl. 3. 7. ſeq q. VI. 16.
Manus: amputatio ceſſat in gravidis: IIX.
1, 2. Pro poteſtate. III. I.6. mortua. III.

Margaretha Hennebergica. VI. 13.
Marit' jus in uxorem. VI. 26.
Maritus per decennium abſens anniculum
filium domi reperiens. VI. 9.
Maſeulinus ſexus non comprehendit ſem-
per femininum. III. I. 4.
Maſculus præſumitur magis naſciturus
quam femella III. I. 1. & ante feminam.
VI. n. 4 Maſurius

E
hia. ,,
.
erwobiitat.
eelekel P
II ) won er
i nun deici
n Nd ke
Uwen il
lekbemne))
Pkcmenna
umeſthelen
Unchiheſdo
octin Fll
aldes nkut
.mnſenmnnn
eltecapee
Uerceden itin
eetnekcleen
Lertez nt
Na 11,

e
etuofnm bat

ſentteſtner

Uleniannnle
Mnore begne
luelle
Nuor leſttun
. ferzenetin,
Umntkusdoron
Inm dira
egertn

n

n, lig .

aln
hltn

milutn

Uinz

AAie
reeN

ghettſar⸗

6 Minn
Curinin
M

de Jure Ventris.

daſurur. VI. 23. Labio quis ſit detegitur,
I. 14.
Mater nobilitat. I. 7. y. irata liberis non
nocet II. . I. pupillis liberis ſubſtituit.
III. 4. 3. non exheredat ſilentio. IV. 3. 3.
in partu periclitatur & aliquando mori-
tur. IV. 3. 3. ſeq. excluditur per ſubſti-
tutionem pupillarem tacitam. IV. 4. 1.
Medicæ feminæ. X. 1. II.
Mecdicamenta ad conceptionem. VI. 8. &
hanc impedientia. Xl. 3. 7. ſeqq. VI. 16.
Melanchth. eſt Dominus Philippus. Xl. 4. 4.
Menochius. VII. 1. XI. 2. 8. AIl. 3. 13.

Menſes conſtant triginta diebus. III. 3. 4.

tres ventrem indicant. VI. 36.
Mente capti. III. 4. 3.
Mercedem infans non ſolvit. IX. 3. 3.
Meretricẽ ducere eſt opus charitatis. X. I. I.
Meretrices cur tam crebro non pariant.
XI. 2. 12. .
Metatorium ônus. VI. 12.
Metus teſtam enta vitiat. IV. 2. 9.
Militaria privilegia. VI. 38. ſeq.

Minores absque curatoribus obligari poſ-

ſant. IX. 4. I.
Minores reſtituuntur etſi eorum curatoree
intervenerint. IX. 4. r.

Monachus Bononienſis Gratianus Decreto

manus privatim admovet. X. 1. 9.
Monſtrorum jus. I. I. I. III. 3.2. II X. 4. 1. & ſeqj.
Kk a2 Moe-⸗

mdex in Tactatum
. Moonen. XI. 4 3. ð

Morbus: differt à vitio. V. 5. ſonticus. V. r.
ſeqq.
Mors: adimit facultatem in bona. IV. 2. I.
non exſtinguit reverentiam. X. 2. 2. ejus
cauſa donatio. VI. 31.

Mortua: manus. III. I. 6. mater pariens. .

Mortuus venter an proſit. II. 7. I. III. 1. 3.
III 3. 1. ſeq. non rumpit teſtamentum.

III. 3. 3. nec hereditatem acquirit nec
transmittit. XI. I. 3. nec ſubſtitutioni lo-

cum facit. VI. . ſed pupillariter ſubſtitu-

to. III. 4. 2. an præſum atur dolo culpave
extinctus. VI. 14. male creditur. VI. 49.
an præſum atur. III. 3. 1. VII. r.
Mos regionis ſpectandus. VI. 36,
Muller. VI. 11. XII. 4.
Mures ex ſale impræ gnantur. VI. 2.
Murilegulorum privilegium. IIX. 3. 3.
Mutatio morum difficilis. VII. 3. 4.
Mutuum conjugum adjutorium unicus ma-
trimonii ſcopus. X. 1. 3.
Mutuum nummorum: alienorum. IV. I. 4.
filiosfamilias non obligat. IX. 1. 4.
Mynſingerus. VII. 3. 1I. X. 2. 9.
N

.

Nrrans lex non diſponens. XI. 3. 3. ſeq.

Narrativa verba. II. 1. 3.
Natalibus liberorum matris ira non nocet.
II. F. 1. . Nati

(antte
Fienſene
ne ſs:n
iseünon
nigs
Aagte ſer
Man neſ⸗
ſeltarioz
Mnuu
odnn h
inr dennnl
Meruals odl
Uorszad⸗
ſerlatontr
Mhrnlunh
Muiui
Is I,,
N GX
Nebelræ X
Rteſimn
Regntng
1,4
eotes:
ulan n
Iierari.
lunſtcon
t K
irituns.

Nlxen,

lin

biiur,
4 lieu,

niben
in Nnten

4 Uitn ninz

Gned

11h
utnnne
.

1

de Jure Ventris.
Nati ex matre mortua. XI. 4. 3.
Nationem ſcire intereſt noſtra. VI. 36.
Naturæ Ins: neſcit' fiones. II. 10. I. a bru-
“ tis peti non debet. VII. 4. 1. favet mari-
to magis quam uxori. VI. 26. liberisque
absque ſacerdotali benedictione natis.
IX. 2.1. neſcit favores Juris Civilis teſta-
mentarios. IV. 2. 1. & obligationem mi-
norum quibus facultas ademta. IX. 4. I.
quodnam habeat principium. II. I. I. Pa
titur detractionem, IX. 4. I. =
Naturalis obligatio nulla eſt pupilli aut
mineris absque tutoris curatorisve con-
ſenſu contrahentium. IX. 4. I.
Naturalium legitimatio. IX. 2, 3.
Natus an quis mortuus præſumatur an vie
vus. III. 3. 1.
NB. quid ? XlI. 4. 1.
Nebelkræ. X. I. 13.
Neceflarius quis. IX. 1. 2.
Negationis pupula non. II. 2. 4. VI. 33. VII.
2. 2.
Nepotes: etiam concernit I. 5F. C. ad L.
Juliam majeſtat. VI. 3y. & dignitas avi.
I. 6. 2. ſeqq. legitimantur per matrimo-
nium avi. VII. F. 4. ſunt in poteſtate ava-
rum ſi concepti ex filio nondum eman-
cipato. X. 3. I. .
Nevizanus. XI. 3. 12.
Nihil agere, IX. 1.2.
Kk

Nobb. CC. quid. XI. 4. 1.

Nobilis ex ignobili matre. I. 7. 4. aut patre.

1. 7. F.

Nobrliſſimatus dignitas poſt imperatoriam

ſumma. XI. 4. 1.
Nobiliſſimi Cæſares. XI. 4. 1.
Nolnntatis caſus. IV. 2. 4.

Nomen: etiam extra baptismum adſume-
re licet. III. I. 2. ex circumſtantiis colli-

Litur. VI. 40. ventri datur.
Nomina tria. IN. I. 2.

Index in Tatctatum

IX. I, I. ſeqꝗ.

Nonaginta dies ventris indicium faciunt.

VI. 36. S
Non: intruſum. VI. 33. VII.
doctorum. II. 2. 4.

2. 2. pupula

Non ſervari dieuntur & illa quæ ipſo jure

nulla ſunt. IX. 4. 1.
Noodtius. IX. 4. 1.

Novellarum jus. III. 2. 4. III. 6. 6. IV. 3. 7.

„VI. 40. X. 2. I. X. I. 8. X. 2.

7. X. 3. 3.

Nubere viduæ debent in domino. X. 2.8.

Nudum factum. XII. 4.
Nulla quæ ſunt, confirmantur.

IX. r. 3.

Nullitas: teſtamenti. II. 2. 1. ipfa in acta
ipſo jure nullo non reſeinditur ſed phy fi-
cum quod eidem ſubeſt. IX. 4. r.
Nullitatis querela eſt annorum triginta. IX.

— 4. r. II, 2. 3.
Nullum & validum quid ſimul
diverſo reſpectu. Il. 2. 5.

efle poteſt

Nume-

lotios mn

ſrduden
ie Fum
nun oeſe
Püneconfrn
n o ntu
„Rrlen
(annde
lal ecep
Clen eni
Cn l A
SUnbeen
Pume egan
I.

pe⸗ 1
Cblentio
Penr Nl;,
Oiggionesin
feneszig⸗
Otkerirmm 3
Oreidens 9
Nz.
Cecfß zon

UI
ON nenſs

oeſon

ige g

Rehe
1

lndaie

hbeliteetei⸗

Pluge

tleftn

11

eNnd.

unlin

Guttitl.

le

1

Nen

de Ture Ventris.
Numeros Canombus addidit Contius. X.

1. 9.
Nupta vidua dum nupta. XI. 1. 7.
Nuptiæ: Fiunt ſolo conſenſu IX. 2. I. pa-
triam poteſtatem tollunt. I. 6. 2. ratiha-
bitione confirmantur. II. 4. I. ſeq. IX. 1. 3.
ſeq. quo ritu Inſtiniani tempore celebra-
tæ. IX. 2., 1. ex Principis reſeripto X. 2.
4. ſecundæ viduis gravidis interdictæ.
X. 2. I. ſeqq. poſt viri obitum contractæ
quem liberis poſtgenitis patrem indu-
cant. VI. 44. ſi nimis feſtinatæ per vidu-
as fint hæ puniuntur. X 2. 8.

Nurus prægnans emancipato marito. X.

3. I.
O.
QOegatio naturalis gemina. IX. 4. 1.
Obligatio per interitum rei debitæ tol-
litur. XI. 3.
Obligationes funt in bonĩs. IX. 4. I. ſunt ef-
ficaces aliquando reſpe u tertii. 1X. 4. 1.
Obſtetricum partes. X. I. II.
Oceidens gravidam gravius punitur.
VI. 7.
Occiſi hominis non caput ſed pedes
ratione delicdti & fori, (pectentur.
VI. 3.
Octavi menfis partus. IX. 4. 4.
OGogeſimus primus dies. VI. 28. III. 3. 4.
Odiolæ leges, non debent extendi, late
3 Kk 4 tamen

Wex in Trallatum

E

tamen loquentes late accipi. XI. 2, 9,. A tnid,

Onera matrimonii. VII. F. 2.
Ooſterga. XI. 2. 11. .
Operæ libertorum. VII. y. .
Oppignoratie animalium operatur in con-
ceptos fœtus. IIX. 2. I.
Oſculum hircoſum. V. 6,
Oyvidius. Xl. 2. 12.

P.
Acianus. II X. I. 3.
Paciſei alteri hodie poſſumus, III. I. §.
ſine cauſa. VI. 18.
Pagenſtecher. III. 4. 2. ſeq. IV. 3. I. VI. 2,
VII. 3. I1. XI. 3. 10. 4
Pandectarum tituli quatuer illuſtrantur. I.
1. 6. I. 2. 1. ſeqq. earum Pars Secunda &
Tertia nil habet deſneti. I. 5. 4.
Pandectis: deſunt commata. V. 6. VII. 2. de-
rogatur per Codicem. IV. 2, 10. IX. I. F.
IX. 4. 1. X. 2. . 17
Padilla y Meneſes. IIX. 3. 2. “
Fapæ Romani adlumunt nova nomina. III.
2. II.

Paragraphi male vel bene avulfi. IV. 1. 2.

VII. 2. 3. X. 2. 3.

Parentheſi lex illuſtrata. Vl. 20.
Pariendi tempus. VI. 29.
Paries ventrem faciens. XII. 8.
Parricidii poœna. XI. 2,1r.
Parricidium embryonis. XI. 3.8&8f8G0
Fars; heredlitatis quota petenda nxore
reliſa

.

Uretes, I
eeyalocom
enſelan⸗
tenusltigol
teule: er.

(opean

Emnensckionn
n ins, l,
n Al,6,
belüiſc
36 tetzenin
I M.p
Rahhng l,97.
unn IMn
for xycd
Uelnopino
elle kutre
lleng un
eule lz
atmnen
Eelhmdone
, DHenſetün
fliu
lushith

MAIII

gn,

nflchen,

nln Nl

e

Nene

1
ndunll

un Nr

de jure Fentris. 4
zelida gravida. I. y. I. omogenea & he-
terogenea. II. 8. I.

parte evicta locum habet actio emti. II. 8. 1.

Partes in Iure Canonico quid. X. 1. 9.
Parthenius litigioſus. XI. 3. 19. XII. 8.
Partieulæ: ex. IX. 4. I. quo. IV. I. 9. ſedᷣ
&, ſemper ampliant. III. 6. 6.
Parturiens eſt in mortis periculo. VI. 1y.
Partus: quis. I. I. 4. inanimatus non da-
tur. XI. 3. 6, ſeqq- non debet ſubjici. k.
2. 2. ſequitur ventrem matris. I. 3. 2. IIX.
3. 3. tergeminus & numerofior. I. F. I,
ſeqꝗq. III. I. F. poſt quadraginta dies re-
petitus. I. 5.2. ſequitur patxem aut ma-
trem. I. 7. 3. feqq. ſeptimeſtris ast recen-
tior. II. 3. 3. die à nuptiis cente ſimo octo-
geſimo primo juſte naſeitur. III. 3. 4. an-
eillæ furtivæ uſucapi non poteſt. IV. 1.
1. ſeqq. an matris pars. IV. 1I. 10, peri-
cula. Iv. 3. 3. ſeq.
Pater emancipatus cum nepote in poteſta-
te olim conjungebatur X. 3. 2. ſeq.
Patrem ſequitur partus. IIX. 3. 3.
Patris conſilium optimum. VII. 3. 9.
Patria poteſtas in bonis filifam. adven-
titiis. HII. 1. 8., in filit perſona. III. 4.
1. ſed. in filiæ. VI, 24. variæ acquiritur.
VI. 20. per nuptias tollitur. I. 6. 2. quid
tribuat. VI. 29.
Patriciatus dignitas. XI. 4. 1. .
Kk5 Pa-

Index in Tractatum
Patronorum jus. VII. F. 1. XI. 2, 9.
Paullini. VI. 43.
Paupertatis privilegium, IX. 1. 2.
Peckius. XI. 3. 13.
Pecudum furtivarum fœtus an uſucapi
queant. IV. I. I. .
Peculia filiorumfam. III. 1. 8.
Pedum ſitus in occiſo ſpeſtandus, VI. 3.
Pels-Adel. I. 7. y.
Perduellionis damnatus non Jugetur. X. 2.3,
Pericula: partus. IV. 3. 3. VI. 15. frutuum
rei locatæ. XII. 2.
Perplexitas teſtamenti id nullum reddit.
VII. 3. 6.

Perfarum reges prægnantibus favent,.

VI. 50.
Petronius. XI. 4. 1.
Phæcdrus. VI. 37. VII 3. 5. ſeqq. XII. 8.
Pharaones Ægyptiorum. XI. 4. 1.
Philander von Sittewald. VI. 37.
Philippi XI. 2. .
Philippus. XI. 4. 4.
Philoſophia coli. VI. 43.
Philtrum ejusque pœna. XI. 3. 7.
Pica feminarum. VI. 43.
Piccard. IIX. 3. 2. XI. 2. 12.

Pignus: in animalibus conſtitutum etiam

ventris affcit. IIX. 2. . an etiam teneat
in fructibus rei oppignoratæ. IIX 2. 4.
ſeq. tacitum in invectis ea illatis in præ-
dium

2
lin nſien
Echtointencl

N1,9.

inunvel
mihelto⸗
enn, Xl.1,
gerbetb.

.l ſo.

Dkyumsborie

t, r.

mn: ubitner
inlcent⸗

unn ido

kicisilar
snurune
Aicbndo⸗
1 We

ene ponl

lf.
enæ! occid
cidi cuof
lenile. VI
Heresee
Cipetde.

enili zAn

Nzn.
Mong,
ſergins.
Netin
l

in
Put 1,

umin,

SNl,n

n .

rdt in,

GeeI

altisun.
1

de Jure Ventris.
dium ruſticum. IIX. 2. 6. valet absque
debito interdum principali. IX. 4. I.
Piſtor. X. 2. 9.

Plancianum vel Plautianum 8C. VI. 9.

Plato à ſpectro generatus. VI. 2.
Plautus. XI. I. 3.
Plettenberg. IX. 1. 5.

Plinius. VI. o. XI. 2. 7. XII. 2.

Pocalum abortionis & amatorium. X. 3. 7.
XI. 2. 7.
Pœnæ: arbitrar'æ hodiæ. XI. 2. 1I. aſperæ
à judice mitigari non poſſunt. XI. 3. 13.
earum indoles conſiſtit in æſtimatione
lIæſionĩs illatæ. X. 2. F. corporales gravi=
dis non irrogandæ. HX. 1. 2. à Principe
aliquando poſſunt & debent mutari. X.
2. S. K.'. 2. II.
Poœnæ promiſſio valet in matrimonio. IX.
51. . 1
Pœnæ: occidentis gravidam. VI. 7. homi-
cidii eulpoſi. VI. 8. differenda. IIX. I. 2,
remiſſa. VI. 47. extraordinaria. VI. 43.
Poœnales leges late loquentes late ſant ac-
cipiendæ. XI. 2. 97.
Pœnalia admittunt extenfienem legalem.
XI. 3. 53.
Polydorus: Ripa. IIX. 1. 3. IIX. 4. 2. ſeq.
Vergilius. X. 2. 5.
Polygamiam virilem urgent Romanx. XI.

2° 12.0 .
. Kk 6 Pon-

Index in Tralctatum
Pontifees Romani ſibi contrarii. IX. 2.2.
Portio legitima. VI. 21. VI. 30. IV. 4. 1.
⸗ IIogreis & 24½¾ rag veins. X. 1. 2.. èðW
Poſſe & poſſunt, funt notæ fingularium ca-
ſuum. IV. 1. 11. IX. 4. 1. X. 2. 4.
Poſleſſionis commodum. III. 6. 7.

Poſtumus: quis. I. I. 3. differt à Ventre.

XI. 1. 3. ejus ſpecies variæ. IV. 2. 10. VI.
46. an rumpat teſtamentum. I. 4. 5. IV.
3. 3. 4
Potentioribus cedendum. VI. 37.
Præcoces viduarum nuptiæ puniuntur. X.
*2. 8. .
Præcox coneubitus. II. 3. 3.
Prægnans eſt ſana. IIX. 1. 3.
Prægnans factum. IX. 4. 1. XII. 4. ſeq.
Præguantes cauſæ, lites, inficiationes.
„XII. 8.
Prægnantium: imaginationis vis. VL. 47.
appetitus. VI. 3. VI. 7. VI. 43.
Prægnationes arborum. XII. 2.
Præicriptio contra pupillos nulla. II. I. 2.

Præſumtjiones. II. 3. 3. II. F. I. III. F. 1. III

2.3. III. 3. 1. & 4. IV. 3. 3. VI. 3. & 140
VI. 22. VI. 32. VII. I. 1. VII. 3. 1. HX. 2.
J. IX. 2. 4.

Præſtat heres legata quo modo, VII. 3.10.
Praſchius. VII. 3. 6. & xI.

Precarium. III. F. I. IX. 3. 3.
Pretium peractæ imprægnatienis, I.. 3.

9

14
ſies, wet
in Il..
Ulsto renn
Pedamatiovee
Innon
Mrenenioſode
nalII.

Pohige 4

enins
tpöihonie
Notitulos
oetores,l,
Rinnre
wonæ A
hertziüent
Zunnut, Ke
Plblca cuf
cocknennn
Dblciarazch
Merkoroni
Meperee
Funchezf,
eennm!
Ifhnlortf,
niperuſc

pllaid iub

hnibeni
upſisnſten
Rußlu coi
dn
ſ

tin

mnil,
lp
H

D 4
llt,

iärllen,
iiz nt

aligſ

olle .

Dieainn,
8

is

eiegitige

irlutd

6, Btid

de Jure Ventris.

Privilegia: non extenduntur. I. 7. 5, mih-
taria. VI. 38. ſeq.
Probatio ventris. VI. 32. & 36. IIX. F. I.
Proclamationes Eccleſiaſticæ non ſunt de
matrimonii eſſentia. IX. 2. 1.
Procreatio ſopolis non eſt matrimonii ſeo-
pus. III. . . .
Prodigus. II. 4. 3.
Propertius. XII. 8.
Proprii homines. 1. 7. 6.
Pro Suo titulus. V. 1. 8.
Protutores. II. 1. 4.
PS. in jure Canonico quid. X. 1,9 „
Ptolemæi Ægyptiorum. XI. 4. 1.
Puberes absque curatoribus fuis non obli-
gzantur, ſed obligari poſſunt. IX. 4. 1.
Publica accuſatio cum extraordinaria de
eodem crimine dantur. X I. 3. y.
Publiciana actio. II. 1, 3. IV. 1. 9.
Puer Honorius. XI. 4. I. ,
Puerperæ pœna differtur. IIX. I. 2. privile-
gium circa jurandum. XI. I. 3.
Puerperium I. I. 4. Latius ſumitur. IV. 3.4.
Puffendorff. I. 2. F. II. 10. k.

Pugni percuſſio. VII. 1. I.
Prupillaris ſubſtitutio. III. 4. 3. continetur

ſub vulgari. IV. 4. r. .
Pupillis uſucapio non obeſt. II. I. 2.
Pupillus obligatur aliquando etiam fine
tutoris auctoritate. IX. 4. I. II, 2. 5.
Kk 7 Pupu-⸗

Index in abtatum 8
Pupula Ctorum. II. a. 4. ee
Q. = ſcgons mos
Qna: Falcidia. XI. 2. 9. Legitima., leneih
VI. 21. pars lereditatis petenda. I. 7,ox. M grn

Quatuor uno partu edliti. III. 1. 5. tfntnien
Querela niulllitatis. II. 2. 3. IX. 4.1. ynlaipote
Querelæ teſtamenti inofficioſi effe cus. I. een.

4. 2. illa datur & embryonibus. II. 2. 1. uciats Het

non datur poſtumo. IV. 3. 3. nſun⸗
Quintuplices veri poſtumi. VI. 46. looneie.
Quintilianus. XI. 3. 6. Fütnonncn
Quo pro ut. IV. 1. g. . ſcicna.
K. Nehelhes dr
Rauſani cumputant hominis annos 3 l1
d conceptione. XI. 3.20. hitncdicune
Ramus. VI. 14. IA. Nl

Ranam febri pellendæ gravida adhibens „ Nekhntoinn
ranæ inſtar infanti imprimit. VI. 43. RNeeen
Raro evenientia. I. 7.6. II. 6.2. IL. 1.5. XI. 3.2. Nreſetterf
Ratihabitionis indoles negotium retro tra- Reudisen
hens, etiam in nuptiis. II. 4. I. IX. I. J3. Ennlkiur

ſeq. Rereenane
Ratio legalis legem ſpecialem extencdlit. lahanmet
II. 4. 3. liſshune
Rebeccam lſaaco nupturam nemo procla- lln l.
mavit aut per hierologium copulavit. 44
IX. 2. I. Nerent, 5
Rebhahn. XII. y. Aerhifu⸗

Receptio Juris Canonici potior quam Ci- Me an
vilis. X, 2. 8. ͦ

Regiæ

4
tnneie
Narl

eiſts

5

Nlrie

lzr.

lA
nn
UKulig.

ll
mnun.
tnenn
piagn
N .

de Jure Ventris.

Regiæ leges variæ. XI. 4. 5.
Regionis mos inſpiciendus. VI. 36.

Refſetctiones Emendatorum Decreti, X. 1.9.

Relegatio gravidarum. IIX. I. 2
Repræſentationis jus. III. 6. 6.
Repudiari poteſt ab alio antea ſtuprata. X.
1. 3. ſeqg.
Repudiata Hebræa. VI. 36. .
Reſcinduntur ipſo jure nulla. IX. 1. 3.
Res dominicæ. II. 1I. tI.
Reſiduorum crimen. XI. 2. I.
Res judicata. I. 2. 5.
Reſpectus diverſus diverſa jura inducit.
TI. 2. F.
Reſtitui dicuntur & illa quæ quis Primum
tradit. VII. 3. 10.
Reſtitutio in integrum. VI. 25. ejus tempus.
IX. 4. I. minoribus datur etſi curatores
præſentes fuerint. IX. 4. 1.
Retra Rus Gentilitius. III. 2. 1.
Retrotrahitur conditio exiſtens. XII, 6.
Reverentiam debent uxores viris. X. 2. 2.
Rex Romanorum quis? XI. 4. 1.
Reijes Franco. XI. 4. 3.
Richter. VII. 4. 1. XI. I. 3. XI. 3. 20. XI.
4. 4.
Riemerus. NX. 1. 13.
Rittershuſius. IX. 2. 1. X. 2. 92
Ritus nuptiarum Juſtiniani tempore. IX.
2. I.
Roma-

Index in Waltatum

Romanorum: deliciæ. VL5. jus antiquum. 6

IIX. 4. 3. ſententia de ſuperfœtatione,
Roſinus. X. 2. .
Rotarins ſe vitreum putat. XI. 3. 7.
Rugarum crimen. XI. 2. r12.
Ruptum teſtamentum. J. 4, 5. III. 3. 3. IV.
3. 3. VI. 20. 35. 46.
Ruſtici prædii hypotheca tacita in invectis
& illatis. IIX. 2. 6.

SAcerdos hoſtia conſecrata diviſa pro

philtro utitur. XI. 3. 7.
Sacerdotis filius. I. 6. 1.
Sacramenta ſeptem. IX. 2. 2.
Sal fœcundat. VI. 2.
Salvianum intercdlictum. IIX. 2. 3.
Salutis æternæ memores. XI. 3. 13. .
Sancke. III. 3. 1. & 4. III. 6. 6. VI. . X. N.
II. X. 2. 9. XII. 7. .
Sangninolenti liberi. IV. 3. 4.
Scherzer XIL. 3. 20.
Schilterus. X. 2. 1. X. 2. 9.
Schultz. XI. 3. 20.
Schweling. VI. 26. IX. 2. 1,.
Schwendendorfferus. IIIL. 3.2. M. 1. 2. X. 2. 5.
Scotiæ: mores. VI. 11. deliciæ. VI. 4 5. ju⸗
ra. XI. 3. 9. .
Secrefarius nuptiis copulandis. IX, 2. I.
Secnli noni jus novum, IX. 2, I.

Secun-

Gucenmpi

1 e X.

gipetirci
44
A lenpe
Eulus conll
14 Mancin
len 1.
lente per
nati kruct
enſicnn
Eeniomit
1NI4.
Eehümmeſtis
Rehünng mn
CGageſnne

iian monn

Leytuaginti
dehulchri ni
ehllatelns
Gentturarir⸗
enati non
Ure nlllaſ
emi: Cermn⸗
non preben
Moprios.,
deftianz de
Rnles nete
Sinen Nl1,
diulleetne

Kn .
. de Jure Ventrit.
tttn Secundæ nuptiæ: viduis gravidis intercli-
S2½. X. 2. 1. mOxX poſt obitum viri initæ
cui patri editum partum addicant. VI.

, 44.
ã Sed &: ſemper ampliant. III. 6. 6.
lieligrp f⸗ Senatus confultum: Macedonianum. 1IX.
ll 1. 4. Planciamum ant Plautianum. VI. 9.
ee Senceca. XI. 3. 6.
e Sententiæ peritorum artis. I. 2. 5.

Separati frucus ad quem ſpectent. XII. 2.
DS Septem ſacramenta. IX. 2. 2.
lii Septennio minorum ſponſalia ipſo jure nul-
17 fa. IX. 1. 4.
Septimeſtris partus. II. 3. 3. III. 3. 4.
Septimus menſis incipit die centeſime
odogeſimo primo. III. 3. 4, ante eum na-
ti an monſtra ſint 7 IIX. 4. 2.
Septuaginta interpretes. XI. 3. 8.
Sepulchri violatio. XI. 4. 4.
SZepulta reſurgit. XI. 4. 4.
„ Sepultura viventis. VI. 11. gravidæ. Xl. 4.3.
Servari non dicuntur etiam illa quæ ipſo
9 jure nulla ſunt. IX. 4. J.
Servi: Germanorum. I. 7, 7. Romanorum
non præbent argumentum ad homines
proprios. I. 7. 6. I. 7. 7. IV. I. 13.
Serviana actio de anima ium partu. II X.2.t.
Seri fles materiæ utiles funt. LI. 2. 7.
Simon. XI. 1. 3. 4 3
Simulacris ne colantur Dii. XI. 4. 5.

Simu⸗

X

Ier in Tactarum
Simulatus ventexr. I. 2. 2. 14 .*
Sobolis procreatio favorabilis. VI. 5o
Sol feminas imprægnat. VI. 2.
Solenne pro ſolito. XI. 2. II.
Solonis ſapientia. IX. 4. 2.
Sontes Sonticus Sontire. VI. I. ſeqq.
Spartangrum promiſcua Venus. X.l. 2. 12,
Spartianus. XI. 4. 1. .
Speckhahn. II. 9. 1. VI. 41. V. I. 13. XIl. 3. 7.
3pectrum uſtiniani & Platonis pater. VI. 2.
Spes. XII. 6. ſeq. —
Sponſa: embryo. IX, I. 2. juſtum partum
edens. VI. 10.
Ponſalia: non dant jus ſuccefſionis. IX. 1.
2. ventris & cum ventre. IX. I. 2. ꝗquicd.
IX. I. 3. vocantur aliquando matrimo-
nium. IX. 2. 4. inducunt legitimationem.
IX. 2. 3. infantum nulliter inita, rati-
habitione confirmantur. IX. 1. 4. de
Præſenti, non ſunt ipſum matrimonium.
IX. 2. 4. nam ſubjacent infſamiæ. X. 2.6.
Sponſiones ſuper graviditate. VI. 1.
Spurii qui. VI. 26.
Statutarium Jus præfertur Civili & Cano-
nico. X. 2. g.
Steinbergius. III. 6. F. .
Sterilitas emendata. XI. 5. 3.
Stipnlari alteri poſſumus. III. r. 8.
Stipulationes ſine cauſa. VI. 18.
Strabo hircoſus, V. 6.

Struvius,

in Mr.
G.NNNS

Gne,.

3

I.
(mh, Nl. 1

keiscnſhon
eſoreslp
Ven elehnte
Konnt, N.
la ure R
Uumm digute
perſetato.
Dheſſttiofen
Petſttiorum
Aüere ſbere
Uin NA,

huormt
1 or .
laſaſabtint

Gile d .N
Uulum K er
tiun

Koechſcten

de Jure Ventris.

Struvius. III. 2. 2. III. 3. 4. IV. 2. 9. IV. 4. J.
ſeq. VI. 8. 1 X. 2. 3. X. I. 13. X.!. 2. 10.
Stryckius. IIl. I. 5. & 8. II. 2. r. & 6. I11. 3. r.
ſeq. X. 2. 9. Xl. 3. 20. X. 2. II. VI. II. X. 2.
I. X. I. 13.
Sturcius. XI. 2. 2.
Subintelle particulæ. V. y.
Subſtitutio. HI. 4. 2. Vl. 41. duplex. W. 4. I.
pupillaris. III. 4. 1. Juſtiniane a. III. 4. 3.

Succeflio ab inteſtato. III. 6. 6. datur & li-

beris ca ſponſa. X. 2. 1.

Succeflores Imperii Cæſares. XI. 4. 1.

Cii

N

Sutholt. XI. 3. 19.

V. F.
Te boeck ſetten. III. I. I.

Suden gelehrter Criticus. XI. 3. 20.

Suetonius. IX. I. 4.

Suillæ vulvæ Ronranorum deliciæ. VI. 50.
Summa dignitas quæ. XI. 4. I.

Superfœtatio. I. F. 7. X. 2. 1I. Xl. I. 12.

Superſtitio feminea. VI. 43.
Superſtitionum aucorum pœna. VI. 43⸗
Sufcipere liberos. IV. 3. 4.

.

Abaco nuptiæ conciliatæ. X. 2. 1.
Tabor. VI. 12. X. 2. 9.

Tacita ſubſtitutio ineſt expreſſæ. IV. 4. r.

ſeq.
Tacitus. V. F. XI. 2. 12.

Tantum & etiam ſubaudiendæ particulæ.

Tem-

dex in Tacfatun
Tem ple. VI. 26.
Temporale exilium. Xl. 2. F.
Tempus geſtationis uteri. VI. 440
Tenzel. VI. 2,
Terentius. IV. 3. 4.
Tergemini nati. I. 5. 2, ſeq. III. r. y.
Territio. IIX. I. 2.
Territorii jus. II. 1. 1. =
Tertii: jus. X. 4. I. intuitu venter pro na-
to habitus. II. II. 1.
Tertullianus. VI. go. IX. 2. 1, XI. 3. §.
Teſtamenta: Germanorum. IV. 2. 1. paren-

tum. Vl. 40, exheredantia, non adje-

Qa cauſa, funt nulla. l. 4. 2. II. 2. 1.
Teſtamentorum favor. IV. 2. 1. & 9. .
Teſtamenti inofſicioſi: actio. l. 4. 2. nul-
litas & ſimul valor. IN. 4. I.

Teſtamentum: nullum. I. 4. 2. VII. 3. 6.

ruptum. 1, 4. F. III. 3. 3. per æs & libram.
IV. a. 1I. quod intejligi non poteſt. VII. 3.6.
Teſtantium voluntas conſideranda. IV. 2.
6. VII. z. 8.
Teſtium juramentum. VI. 34.
Fextor. X, L. 13.
Thamar comburenda. HX. 1. 4.
Theodoricus. X. 3. 7. .
Theodoſianum jus. X. 2. 5. 2
Thii nil conferunt ad jus repræſentationis,
Thomaſius. II. 10. I. VI. 6. & I. XII. F. .
Thule-

1
Urmins l
enn N. 5.
amnis Kufe

ll

INP

uich de en

agicmr,
leictatse
. l. 8.1,
lexdllitg e⸗
Prdis cun ?
nlen r
N.,2 9, Ge
Aentes uſos
bene tberos
Lortun:: Kar
ſicis celat,
lelere cgit
N.
ucto: etn
et ſAung

htrontrad
menicos

e.
Uillin, X.
IGüpominz.
lebonian en
Tidemimmn
Tügnrdies
Iipnim

= =

Mie 3 .
mum de jure Ventris.
1. Thulemarius. IIl. 4. 2.
R Tileman. XlI. 5.
Nee [Timanni à Kuyck notæ ad Cravettam. Xl.
1. 1.
Titius. IIX. 3. 2. X. 2. 9.
, Tituli ff. de Ventre inſpiciendo & affines
explicantur. I. I. 6 I. 2. I. & ſeqq-. Si pars
hereditatis petatur. 1. F. 1. de evictioni-
bus. II. 8. 1, de rebus creditis. IV. I. 2.
de ædilitio edifte. V. I. ſeqq. de conjun-
gendis cum emancipato liberis ejus. X.
3. 2. ſeqj. Si quis aliquem teſtari coegerit.
IV. 2. 9. de ſervis & manumiſſionibus
agentes uſum præſtant. II. 2. 5.
Tollere liberos. IV. 3. 4.
idelns Tortura: & ad eam indicia. VII. I. in gra⸗
n den vidis ceſſat. IIX. 1. 2.
a 1H Tradere cogitur venditor rem venditam.
XII. y. .
Traditio: eſt vel Phyſica vol Legalis. XII.
5. eſt fa tum prægnans. XII. 4.
Tradit non tradens. VII 3. 10.
Transmiſſioe hereditatis. Vl. 6, Spei. Xll.

6. ſeq. .
1tr Trentacinq. X. 2. 9. 3
Tria nomina. X. I. 2. 9
1 Triboniani emblemata. XI. 3, 7:. & 19.

Tridentinum Concilium, IlX. 2. 2
Triginta dies. III. 3. 4. VIl. 9.
IINI Tryphoninus, Rl, 3, 1I, ſocl⸗

rTu

7

Index in Wadtatum
Turbatio fanguinis. X. 2. I.
Tutor ventri datus. I. 3. 5.

Iianus redargutus, VI. 9. monens.
VI. 36.

36. .
Ultimarum voluntatum favor. IV. 2. I. iſta-
rum indoles non eſt, jocari. IV. 2. 5. nec
ad contractus extendi. IV. 2. 9. XII. 7.
Ultimum ſupplicium aliquando irrogatur
cum de corpore delicti non conſtat.
VII. 1.
Ungepauer. VI. 1I. X. I. 13. XI. 2, 9. ſeq. X.
3. 7. Xl. 3. 15. XI. 4. I. XII. 5.
IUnverfährt. II. I. 1. X I. 3.13.
IIrſus puellam imprægnat. VI. 2.
Uſucapio: contra ventrem & pupillum non
currit. II. I. 2. furtivarum rerum nulla
eſt. IV. I. I. ſeqq. contenta eſt bona fide
initiali. IV. I. 6. pro ſuo ſpecialem ha-

bet indolem. IV. I. 3. 2

Uterus. I. 1. 4. VI. y0. poſt coneeptionem
clauditur. X I. 2. 12. ejus pro embryo-
ne accepti terminus à quo & ad quem.
III. 3. 4. VI. 28. & 44. .
Axor: viri ſui carnem vorans. VI. 47. de-
bet viro reverentiam. X. 2. 2. concipit

marito. VI. 26. Hebræa repudiata aut

vidua. VI. 36.
AIxorem inſtituens heredem & illa mor-
tug aliam ducens. VI, 19.

£

V.

4

ſeealttonin

ſner fencit⸗

Elut, .

Peus Marimmn
eii,l1,4
Eelipotun
lto male 3

Ror tem

un cozip

t gissl..
naena cire⸗
Kportori
aiqvar
Uein 1,3,5
Uinilis.,,l.2,
iiunco pat
)eng ut
ſnetleſl,.
Uepittorman
ſotc u⸗
laltesplurese
inz ſoted

laltsrorsbol

4 eſa irice
fünoflg.

(unmpnin,

Vebenns n

füin
nl
.

1

lins I

inn ud

1 13 N Nl.
. Ge.

Düteta

Neipgü

1
6 S
11 66 an⸗

inel luge

4
nſensll
1 Mtat
n wtua 4

rlu pintt
.

de Jure Ventris.

XAcca Antonius. VI. 4. & 43.

Vacca vendita an cenſeatur & vitulus
Vvenditus. II. 8. 1. III. F. 1. IAX.3. 3.

Valerius Maximus. XI. 4.3. i⸗

Vaſallus. l. 2. 2. III. I. I. tns: Bivir:: 1 17

Vellejani poſtumi. VI. 46. 1=
ne⸗ Vonditio male applicatur Precario. K.

3. 3.
Venditor ad rem vencditam legaliter tra-

dendam cogi poteſt. XII. y.
Venter: quis. I. I. 5. ſeq. ejus inſpectio. I. I.
6. magna circa eum cura majeſtatis. l. 1.
7. eſt portio viſcerum. I. 3. . quotuplex.
VLl. 46. aliquando pro homine jam nato
habetur. J. 3. 3. ſeqq. nunquam eſt ina-
nimatus. I. I. 2. I. 3. 4. X l. 2. 7. ſequitur

aliquando patrem aliquando matrem.

I. 7. 3. ſeqq. utitur querela inofficioſi te-
ſtamenti. II. 2. 1. poteſt retrahere. III. 2.4.
incipit formari à capite. PVl. 3. an præ-
ſum atur & quomodo probetur. 1,32.
Ventres plures editi. l. 13. de primoge-
nitura ſorte decidere poſſunt. Vl. 4.
Ventris voc abulum varie accipitur. l. I. 1. &
4. ejus diviſio. l. I. 2. differentia à po-
ſtumo. l. 1I. 3. à. partu, foetu: ejusclus
ſynomymia. I. 1. 4.
Verberaus gravidam, l, 472.
Verbis

Index in Traltatum
Verbis tantum conjuncti habent jus accre⸗
ſcendi. III. 6. 1.
Veſperæ Siculæ. XI. y 2.
Vicariatus Dei. l. 1. 1.
Victoria Sabina Medica. X. I. 11. 7
Vidua: gravida nom nubet. X. 2. 3. impu-
dice vivens. X. I. I2. X. 2.7. Hebræa.
VI. 36, Poſt viri obitum illico nubens. l.
44. nupta marita. X. I. 3. reverentiam
&& luctum debet defuncto marito. X. 2,2.
nubens nubat in Domino X. 2. 2.
Vinnius. III. 6. 3. 1V. 4. I. K. 4. 1. II. 3.2.

V. 2. XI. 2. 2.1 X 1. 4. I.

1¹

—

Vinum aduſtum nuptiis parandis deſtina-

tum. X. 2. 1.
Virgilius. XI. 3. 3.
Virginitas non eſt de eſſentia matrimonii
ſed conſenſus matrimonialis quoad
ignaros devirginationis. X. I. 1. ſeqq.
Virgo ſimulata jure repudiatur. X. I. .
Viſcera de partu tantum inanimato intelli-
gi nequeunt. XI. 3.6.
Vitalitia bona. III. 1. 1. .
Vitam licet matri conſervare per partus
abactionem. Vl. 16.
Vitium differt à morbo. V. y.
Vitreum ſe putans homo. XI. 3. 7.

Vitulus an cenſeatur venditus, vacca ven-

dita. II. 8. I. III. y. I. I.X. 3. 3.
7 Vivus

Atisude
i llel,

AIis teſtan

un verba.
Uutanentis
iinteſtäwen
ol à
1
primiocn
lotel⸗Xl.

er All,,,

erbachIl.
gX.19,.
lansſahltieu
lſeg
rs gnid,l.
ritnu 1.

Hi lll;
14.
Uunlchlſfen ,
N.1
Pler Nln. X
legſerelt,
MngllN,

.

dle
Uitafte

11
l:

alun

lt
nNn R

nnſinndn,
Ahmmt

in
i
el
4
isriiid

tun

Ade nai enris.

Vivus natus unde credatur. III. 3. r. ſq.
Voetius. III. I. 6. III. 4. 3. IX. 2. r.
Voluntas: teſtantium magis conſideranda
quam verba. IV. 6. 2. libera requiritur
in teſtamentis. IV. 2. 9. defancti eſt do-
mina teſtamenti ſi ſit juſta. VI. 21.
Voluntas ſola ad acdum non ſufficit. IX.

4. I.

Votum nimium liberorum. 1. 3. 19.

Wildvogel. XI. 1. z,
Winther. XII. 8. XI. 3. 19.
VWiſſenbach. IIl. 2. 7. IV. 1I. 10, & I. VI. .
& 49. X. 2. 9. XI. 3. 20.
Vulgalist ſubſtitutio. Wv. 2. 4. ſeqch. Iw. 7
1. ſeq.
Vaſea emid. VI. 5o.
Worm erus. X. 2. 9.
Z.

Achias. III. 3. 4. IIX. 1.3. Zaſius. VII.
2. 2.
Zaunſchliffer. I. 2. 2. IIX. 4. 3. IX. 2, 5..
XI. I. 2.
Zeiller. VI. II. XI. 3. 20.
1Zicsler. Il. 1. 1.
Zoeſius. II X. 3. r. IX. 2, 2,

II IN5DrTS

INDEX „

Hunl. e
Uinttoriz
Pilhrttiones Aiutuzc
. eAee
Echireuit
CORNIBuS rtlad
eNun de
. lernler N.
COR II TIS eſcie
* Ponius ki
uns corue.
Bdomen pro rirſlitate. I. 49. ailhen,
Abraham à Sanfta Clara. II. 7. . gmailſß
Abſentia reip. cauſa. I. 11. . unbin
Abſolon patrem cucurbitans. I. 35. bhlionien,
Academiæ Belgieæ. 11. 10. 1lgl .
Achelous 7Xvραααανοo I. 20. Manuſonn.

Acio de re minima datur. I. 20. furti non Aytmiutßl
notat actionem in factum. I. 20. redhibi- lzl.

toria & quanti minoris. I. II. Hanni
Adelheida Salii uxor. I. 4. ſliiſle,
Adoptans femina. I. 44. . micnn
Adoptivus pater. I. 39. lriand
Adoptivi fratres. I. 42. l.

Adoptio per baptiſma. l. 44. Atiaſigtn
Adulterii pœna. I. 37. 39. 41. 48. fingulare⸗ ahe

I. 1I. letigle
Adulterium legale. I. 33. abignorante com- lahlligerl
miſſum. I. 32. delictorum mater. I. 36. n kin

gidus ſcutum. I. 14.

U

elg
ul

d
6
n
e uptr
iln

6 wun

Ponmten⸗

Gnietli

de Cbrnibu & Cbrwuiir.

Ellianus I. 36. *

£Æ½ſtimatoria actio. I. 11.

Agriculturæ commodea. I. 3.
AAeg &i Hegien, l. 31. e1 e

Alea convenit cum Jure Natutæ & Gen-
tium: Lex Cornelia de nez wribuz ſin
Gentium detrahit. I. 29.
Alexander Maganus. I. ’3X).
Alpeni Chriſtophorus Bernhard. , .

Alphonſus Hiſpaniæ zex. I. 1.

Altaris cornua, I. 20.
Amalthea. 1. 13. 14. 1.
Ammon Lybiæ rex. I. 124.
Amor brincipium Juris Nat. II. 9.
Andronicus Impertator Conſtantinopolita-
nus. 1. 26. 31.

Annulorum aureorum modius. II. 2.

Antoninus Philoſophus eorniger. l. 4r.
A Mr. I. 31.
Ara Somni & Mularum. 1.10.
Aries Jupiter. I. 12. .
Artemidorus. I. 26.
Aftræa cum cormu copiæ. 1. 15. Soaini ata-
ter. I. 10.
Attila fugatus. I. 45.
Aufidus tauriformis. I. 20.
Auguſtales ludi. I. 6.
Auguſti alea. I. 9. Latinitas. I. 25, adulte-
ria, & ſimulatio. l. 39.
. . [12 Augu⸗

—

Index in Diſſertationes
Auguſtini ſententia Je concubitu. Diabolt,

II. 5 1 1263861 „*.
Aulus Gellius. 1. 35. & 48. 213 .
Auſonii October. I. 6. karmend. 1. uy. ma-
„ hneſyllaba. I. 2=,. 5
RAcchus cornutus. I. Da. 8
Baceolus pro ſtulto. I. 2“5.

Baptismus centurionis Romani. I. I8.

Belgæ an ſpecra dari credant. MI. e iis Ei

rarius ſpectra appareant. II.7.
Belgii Fœderati majeſtas. II. 10. Jus Mili⸗

tare- I. II. Academiæ, hellaz wictoris,

II. 10. „& 2 4 tI
Behicarius cornutus. l, 44 — Tenoic l1.8.
Bellerophon. I. 7. er . e!
Bellum Punicum II. 828.
Bernheuter Luthero Diabolus iI. 7.
Beſtiæ Danielis. I. 46.
Betiſſare pro languere. I. 29.

Boarium forum. I. 6. II. I. . . .
Boves cur infra oculos cornua haheant. II.
2. Romanos fugant. II. 8. nb

Cn. Rhodiginus,l. 30.
Calamitas innocentium. II. B.

Canonici Lugdunenſes. I. 3;ʒm.
Canonicum Jus de Vino. Ie I2. de Bxotna
communione. I. 34. 1
Gannenſis Romanorum clader. . 8.
Capra

C
6
lieniaar
1

0

in Utrſd
maleinee
r D
uns dlua
eh
Fatn
Pigna
el c.
lteoonortvu
ndCpu⸗
lglng
leitor, de
tnhl 19.
ommio ux

4 —
nondtzene

gnts

huntziſte el
Enſerlis nat
Eanluntinus)
(aſrtole
(ratgei
Etelere,l
(nnt bnelil zen
anenpez
Onicari,

LCom nenh⸗

mumi.1
(anniin

ning ze Cornibig G Cornutis.
nubrin Capra intra ſidera. I. 14. 3
Caracallæ inceſtus & cornua. I. 392⸗

RKrL”
, ſtugadaulterium negans. I. 37
netdle Catonis Majoris dictum. I. 4. Uticenſs.
AAII. 34 , enit E 1. 1 54.
Sete⸗ um cornuopic. I- 15. a1
Childericus & Chilpericus Francorum r re-

n Les. 1. 41.

InaII Cicero mortuus falſo diguas. I. 18.
tialzüc Cipius & Cipus cornuti. I. 40.
I Claudius äl mperntor cornutiſſit mns. 1.35.
ul nkl aleator, deque aleæ luſu librimm cmit-
l nu tens. I. 19. è
Communio uxorum. I. 34. .
Smmodas gladiateris indole. I 42.
“ oncordia cum cornu copiæ. I. 15. .
Cgneubinatus Hebrzorum F. Romano⸗
n rum. I. 47.
Connagii jus. I. 33 . ir
Conſenſus matrimonials. II. 9. e

Conſtantia parit quinquagenaria. I. 37

ulu Conſtantinus Magnus. I. 39.
lt. Conſuetudo legem imitatur. I.34.
Contentus quisque ſit ſuo. II. 3.
( Cor edere. 1. 7.
eDn Cornelii, Corneliæ; Cormifcii, l. 217,.& 18.
, Corneus pes ſpetrorum, II. 7.
lNAn Cornicularii. I. 20. =
Cormiger. I. 5.
lcell Cornuarii. I. 20.
( Cornua altaris. I. 20.
Li 1 Cornua

Mdexw in Diſſertationee
Cornua Biblica. I. 20.: 46. ſeq.
Cornua ferrea. l. 20. 121. 2
Cornua fuviorum. I. I5. 20. librorum. Ilz0.
inaurata L. 23. in es 14l eiltt d
Cornua multis familiis nomen dederunt.
I. 17. inſignibus appofita. 1. 26. & 30.
Cornua utilitatis indicia. I. I3. 25. & poten-
tiæ. l. 20. 30. 46. 52
Cornu Amalthec. I. 14. & 1 2
Cornucopiæ. I. 1444 v7. =⸗
Cornu Oldenburgicum, I. 21. Dunicum
Cornu ſalutis. I. 320. 46. 1
Cornuum ſignifieatio alia antiqua & La-
tina, alia recentior. I. 12. & 24. Unde
hæc recentior ortum traxerit. I. 26, 40,.
Cornutue quis. I. 7. ſomnus. I. 9. Bacchus,
I. 12.
Cornutus Jupiter. I. I5. 16. — 93
Cornuti milites. I. 20.
Cornutorum diviſio in Legales Sec. I. 32
Criſis tentata. I. 21.
Cruſii epigrammata. I. 28. & 46.
Cuculus quomodo pronuntiandus. I. 25
Metaphoricus. I. 25. 1
Cucurbitatio. I. 25. & 35.
Culpæ pœna arbitraria. I. 11.
Cumax. I. II. Curriga. I. 24.

D.

lern⸗
Duonnonn c⸗
cnnit!
Pidenſius
wdher
DrdRituosn
roſesargt
Uigonamf
afrue
Phels corm
AIlS.cun
ltut. I
Uuflns An
ie
ifenes.l.
DCoreseidͤe
ahre Mrete
Düntianusen

Anntun equ

Dumentium
Dmiem cor
10.
Oemienpts
,Dela g.

ers⸗
tldad
Mdin Ven

e
tbenie

eren
igl en

hhynüzter

id

nngutl.
ig n

enlig d
lg lch

lebel

As 1,

dge Cornibin 6& Cornutis.

D.
D E mon an Juſtiniani pater. I. 43.
Damnum culpoſum. I. II.
Danielis caput ſeptimum. I. 46.

Daniel Heinſins. I. 12.

David Rex Cormitus. I. 35.
David Ritzius muſicus. I. 39.
Delrio redargutus. II. 7.
Devirginatam pro virgine ducens non eo-
gitur retinere. H. 9.
Diabolus cornua hominibus imponens. I.
43. II. 5. cum S. Martino & Luthero con-
fabulatur. II. 7.
Pionyſius Ammonis & Amaltheæ filius-
I. 14.
Divi fratres. I. 42.
Doctores Leidenſes. II. 10.
Dolabræ Præfe&ti vigilum. I. uII.
Domitianus menſs. J. 6⸗ .
Donarium equi caput.⸗ I. 6.
Dormentium jus. I. II.
Dormiens cornutus, ſed non omnibus. l.
40.
Dormiens præſcriptio. I. II.
Duella. II. 2·
E.

Brietatis deteſtatio. L. 12. pi kura. II. 1.
Edicta Prætorum. J. 19.
Edictum perpetuum. I. 19.
LI 4 Epi-

R
3

Index in Diſſertationes C
Epigrammata. I. 27. ſeq. & 46. II. 3.
Epimenidis ſommis. I. 9. 1
Equi immolatio. I. 6.
Error eirca virginitatem. H.bo.
Excubiarem jus. I. 1. T .

enmeininin

Exheredatio liberorum. I. 47.
Abius Cunſator. II. 9.

Fabulæ. II. 3.
Fauſtina adultera inter Dees relata. I. 4
Tanſtimus Menfis. I. ..
Feltman. II. 10. 2- e. .
Feudorum recognitio. 1. 33. vocabula. L. 350
Fiétio Legis Cornellæ. I. 1. “L

Fides ſervata. I.19.
Fluminum cornua. J. 15. 20. mnllcon
FPœnum in cotn. 1.. 9. inlterti
Foœtentes feminæ. 1I. 36. — v6 elz
Fortuna eum Cornu copiæ. I. 1y.

Forum boarium. . 6. II.1.
Franciæ in Orientalem & Occidentalem
diviſio. I. 4 .
Franciſci Barbari moneta. II. 3.
Fridericus Secundus in foro publice natus.
I. 3. 7 SRLn
Friſiorum duces Verritus
Furti actio no
I. 30,

& Mallorix. I. 19.
!notat actionem in factum.

Furtum

„

etnl 6

Gſeine

Cecleria

l
Ppalerm

„1
de Cornibus & Cornutis.
Furtum rei minimæ. I. 20.
G.

Allia corila. I. 33. 4 5.
Gallicæ Linguæ origo. I. 45½.
Gaſpar à Reyes Franco. I. 30.
Gemiſch Gemaſch. II. 7.
Gentium Juri detrahitur. I. 9.
Germaniæ conſtitutiones laudabiles. I. 12.
mores. II. 9.

Germanorum fides & arma. I. 19.“
Germani aleam exercent. ſobrie & ſetio.

1.19.
Giebichehſtein arx. I. 47. 6
Gottfridi Chronicon! I. 33.
Græci non habent vocalem quæ cum Lati- .
norum II conveniat. I. 25.
Græcus textus Nicetæ in Latimiin transfu-
ſus. I. 7.
„7 H.

Ami & Dolabrœ. I. 11.
Hannibalis ſtratagema. II. §.
Heinſius. I. 12.
Heliogabalus cur Varius. 1. 39.
Henninius. I. 49. 2
Henricus Sextus Imp. cormtus. 7. F.
Henricus Oétavus Anglus cornutuhs. I. 41.
Hircus Baccho immolatus & an vitis in-
ventor, I. 12.

XR/

1 5½) HBirco-

Indew in Diſſertationes
Hircorum indoles. 1.30.
Hircum olentes feminæ. I. 36.
Hirci non alieni à ſpectris. Il. 2.
Hoftmanni epigrammata. I. 28.
Homicidium culpoſum. I. II.
Hortenſins. I. 34.

I.

1 in orcinus producitur: in Toſtico corri-
pitur. I. 25.

Jacobus Patriarcha cornutus. 1. 47.
Incendia eujus culpa fiant. I. 1r.
Inceſtus cum noverca. I. 39.47. cum ſoro-
ve. I. 41. matre adoptiva. I. 44.
Incrementum & ortus rerum differunt-
I. 30.
Indiæ Orientalis cornua. I. 33.
Innocentii Tertii de vino ſententia. I. 12.
Innocentium pœna. II. 9.
Inſignia cornibus decorata. I. 26. 30. .

Inſtitutiones Juris illuſtratæ a Cornelio &
Cornello. E. 18.

Iſter uno cornu. I. 20.
Jordanus ob adulterium punitus. I. 3.
Judex corruptus. II. 37

Julius Cæſar uxori Parentat. I. 17. mœchus
calvus I. 39.

Julia Auguſti filia relegata. I. 39.

1

Julia

Jacobus I. Magnæ Britanniæ Rex. I. 3 8

40
ler. 1. 59
Eeerlbbera
n lale⸗
ug,ll
Geonuksl
. Ntnnalis
6 Mrel
.
nonicun
Anngig
Dinumb⸗
inipate
ſir comue
rulld,l

üiei

Neeners
lundeiut
lwponizcon
liieu Aug
uunde C
„ledls minan
leghleston
leges nae
leidenlesd
Lenmmnzint

ihitne⸗

.

Nelal.

eulg
tln,

Dlcai

ulgg

nn it

240

r
ulet

nik

nemi

—, —

de Cornibus & Cornutis.

Julia Lex. I. 39.48.
Jupiter Liberator. I.6. ſub arietis ſpecie.
I. I2. Lacte caâprino educatus. I. 13. Cor-
nutus. I. 15. 16.
Juris conſultis ſomnus amicus. I. 10.
Juris Naturalis principium. II. 9.
Jun Naturali per Jus Civile detrahitur.
.19.
Jus Canonicum. L. 12.
Jus Connagii & lax am læ coxæ. I. 33.
Jus Divinum Pofitivum. II. 2.

Juſtiniani pater & indoles. I. 43. 49.

Juſtitiæ cornucopiæ. I. 15
Juvenalis. I. 36. 49.

K.
K Euchenii epigramma. I. 2,.
L.
Ac Veneris. II. 1I.

Landrius ſubſe ſſor. I. 4.
Lapponia cornuta I. 34.

Latinitas Auguſti. I. 25.

Laxand æ& Coxæ jus. I. 33.
LeQus urinam facientem recipiens. I. II.
Legales cornuti.- I. 33. .
Leges an de caſibus raris ferantur. I. 2. & 3.
Leidenſes DoGores. II. 10.

Lemnusinſala maris EÆg*i. I. 36.
LI6 Lenones

Index in Diſſertationes

Lenones. I. 34.
Lex Cornelia de Sicariis, de Falſis, de
Teſtamentis, de Aleatoribus & Spenf-
onibus, de Prætoribus. I. 19.
Lex Julia. I.0. „
Lex Kegia. I6.
Lex p. fl. dle Legibus. I. 3.
L. 20 ff. de Legib. II. 2.
L. 3. off. præf. vig. I. 11.
L. 14. K. 4. L. II. Ppr. de Ædil. Ecd. I. n.
L. 27. &. 2. ad L. Aquil. I. II,
L. I4, §. 2. Cond, furt. I. 20.
L. 49. pr. de legat, 2. 1. 20.
L. 9. J. I. fam. Erciſc. 1. 20,
L. 52. F. 6. Furt. I. 20.
E. 9. IO. II. de Dol. Mal. I. 20.
L. I4. F. I. Adulter. I. 34.
Li. 19. C. Tranfact. I. 39.
L. 19. C. de Adult. l. 39.
L. 176. de Reg. Jur. I. 49.
L. 27. §. I. fl. oc. cond. II. F.
L. I. F. 11. ff. ſi quadr. II. 9.
Liberi mulierum ornamenta. I. 17.
Libertatis indoles. I1. 4.
Libertuse Orcinus, I. 2 5.
Librorum cornua, l. 20. 50.
Limnæus notatus. II. 10.
Linguæ Gallicæz orige. I. 4 †.
Litthnania cernuta, 1, 34,

£ . 1

de Cornibus & Cornutis.

Livius menſis. I. 6.
Longobardi à barbis. I. 35.
Lotichius. II. 3.
Ludi Auguſtales. I. 6.
Lutheri ſententia de concubitu Diaboli &
de ſpetris. I1. 5. confabulationes eum
Diabolo. I1. 7. Sermones menſales. I1,7.

.

M.

P cenas. I. II. m Echus. 1. 40,
8 Mahometis adulte ria. 1. 390.
NMIarcheta mulierumn. I. 33:
V Mariæ adulteræ. 1. 37. & 39.
QNMaritycalor. I. 49.
4Martini Sandi cum Diabolo colloquia. I.7.
Martialis. I. 49.
Martius cam pus. I. 6.
Matrimonium inæquale. I. 47.
Mlatrimonium juvenis cum ſeniore. J. 35.
MMNatrimonium ob errorem virginitatis nul⸗-
lum. II. 9.
II Meliflus Cretæ Rex. I. 14.
Mlenfis Domitianus, Fanftinus „Livius,
OGoher. I. 6.
Mercurius de Dis non triſtibus. 1.36,.
Meſſalina adultera. 1. 36.
Metaphorica cornua. I. 46.
Metus vanus. II. F. eX ſpectris. II. 5. &t.
V⸗ LI 7 Milco-

Imndex in Diſſertationes

Milcolumbus Scotiæ rex. I. 33.
Miles dermiens in excubiis. I. I1.
Milites cornuti. I. 20.
Minim æ rei eſt actio. I. 20.
Momus. II. 2.
Montanus Profeſſor. HI. II.
Montes Hannoniæ victi. II. 10.
Mors fa lſo diſſipata. I. 19,
Moſes cornutus. I. 46.
Mulier an homo. I. 12. imperans. I. 14, pa-
rit amno quinquageſimo. I. 37.
Muſarum & ſomni ara. I. 10.
Mnſicus cucurbitans. I. 36. & 38. & 41.

. N.
NIAbuchodoneſoris ſtatua. I. 46.
Nævii verſus apud Aul. Gellium. I.aj.
Naturalis juris Principium. II. 9.
Nicetæ verſio accuratior. I1. 31.
Niobe. I. 7.
Nomina aliquando manent rebus mutatis.
II. 10.
Novercæ matrimonium. I. 39.
Nummus Thaſiorum. I. 12. Smetij. I. ry.
Spanhemii. ibid.
Nuptias ambiens. 1I. 3.

Bdormiens ad fornacem I. 11.
*Odober menſis. I, 6, H. 1.

Olden-

ECo

Eenbungion
nnd lbertt
Prmncon
10.
unenta n
Pertins
ljdus de yn
es l3
eſigra

prſn⸗
Mnhenin
MNeuinnum
Meſicen
ma teſ

Aiunnco

aln de a
enatis P
opomneſte
ldnkfionn
lensbapti⸗
ſeend ,z
ſimeinn
huns. 14
Nliinsde
Denn Aüegl
l.o.

MNennin

ſole

Ilen

i

. 1

alen.
l,.

ll
l
1
ois

4
ati,

1

lddin4

de Cornibis & Cornutis.

Oldenburgicum cornu. I. 21.
Orcinus libertus. I. 25.
Origo nomconfundenda enm incremento.
1. 30.
Ornamenta mulierum. I. 17.
Otto Tertius cornutus. I. 337.
Ovidius de Vulcani cornibus. I. 36, cur re=
legatus. I. 39. & 40.
Oweni epigrammata. I. 27. 29.

Ppa Romanus in ſatyra. I. 30,

Parthenius Litigioſus. II. 3.
Patera in nummis. l. 15.
Pater judex filiæ. J. 41.
Patria poteſtas. I. 49.
Patriarcha cornutus. I 47.
Paulus de Caſtro. i. 26.
Paupertatis privilegia, I. 18.
Peioponneſiorum ara. I. 10.
Perduellionum pœna. II. 10.
Petrus baptizans. I. 18.
Piccard. 1. 39.
Plato edargutus. I. 2. Platônis leges. I. a0.
Plautus. I. 49.
Plinius de Meſſalina. I. 36.
Fona absque calpa. II. 9. pro calamitate.
II. 10.
Polygamia Scotiea. I. 33.
FPoma

Index in Diſſentationer

Poma aurea. II. I.
Poſtumus Cornelianus. I. 19.

7

Præſcriptio dormiens. I. 1II.
Præ torum Ecdica. I. 19.
Præviſiones. I. 6. 1
Princeps legibus ſolutus. I. ry.
Principium juris Naturæ. 11.9.
Procopius de Juſtimiano & Theocdlora., I.
43. de Beliſario & Antonina. I. 46.
Propinatio: Es gilt dir auft Reichs-Ahb-
ſcheids Geſundheit. I. 12, ½ .=

Provinciæ Belgiis bl. 10.: 1 gs a2 .

Provocans ad duellam. II. 9.

Tackeri cornutj. I. 34.
Quinquageſimo anno parit Mulier.
6. I. 3 . de i e b euinn 4
Quintilianus. I. 29. =! eir è
Qotidiana plenius. I. 3. stut e ,.
R.
Aro evenientes caſus. I. 2.
Redhibitoria actio. l. 11.
Reichsabſcheid. I. 12. .1
Relegatio. I. 39. .1 ilsflek⸗ eitti

Rhenus bicornis. I. 20.
Rhodiginus redargutus, I, 30.
. Rittes⸗

Præfecti vigilum officium. I. 11. S

Religionis ſimnlatione cornua inducta.

E

uobhund
Auv
nejmnis
umun in
etinDanl
kencot cut

hrhiis
aerfcotes
Cnon.l.7.
usaliann
Pbeumini 8
unins con
Ummieſis in
enm rex
1,
Gennicn
Verbduscn
ndormi⸗
inig ere
ie comes
eilzutign
etntis cuſct
r Milſten

ir.

.d, ält E
Aatnt,

1†

ul

.
14,

Nd .

de Cornibus o Cornatis.

Rittershuſius de Oſculis. I. 27.

Romanorum pravi mores. l. 19., mefus ex
imaginariis ſpectris & clades. II. 8.
Romanum imperium non denotatur per
beftias Tangel lis. I. 46. & 47. z141
Ruben coit cum Bilha. I. 42.

Gbbathius uſiinian, ater. I. 43.
Sacerdotes cornua acientes, I. 33. II. y.
Salomon. Il. 7. II. 1. 1
Salvius Julianus. I1. 19. 1 M
Satio cumini & ocimi. I. 1.
Saturninus cornutus. II. S.
Saxoniæ jus in adulteros. I. 34. .
Scotorum rex Evenus, eoncubinis Jedie
tus, pol ygamiam indulgens. I. 33.
Seutum ex pelle caprina. I. 14 si
Seneca tragicus. I. 10.
Serpentibus cultus Divinus erhititne II. .
Septem dormientes I. 9, WEinclir T.

1

2812

Beptimius ſeverus cornutus. I. 3 T

Siciliæ comes Jordanus. I. 3.— e
Smetius antiquarius. I. 14. 11
Sogietatis cuſtodia. H. 9.
Solatium Cornatorum. I. I. 35e ſeg. 1
Solon adulterii ductor. I. 33. ejus. Rerha
adulteros. I. 49. ,
Somniam Nabuchodonoloris. I. 46.
Somnus. 1. 9 9. & ſeqq. ejus & Muſarum ara
I. 10. Aſtræi nepos uſtitiæ filius. I. 10.
mulatus. I 7,. Span-

Iydex in Diſertationes 0
Spanhemius: I. 17. ſelretes

SpeGra. I. 43. II. 5. 6. 7. umne
Sponda Oreiniana. I. 25. ſKeriiun
Springer Ludevicus Salius. I. 47. ekenſne
Statua Danielis. I. 47. nrz nnun
Stratagemata. II. 8. relel.
Subroſtrari. I. 19. aapiira
Sues an pecudes. I. 6. ifieLk.
Syllogiſmus frigidus. I. 20. u he en
T. Hntatisre
TAcitus de Morib. Germ. II. 9. iſti 49
Tartaria Cornuta. I. 34. GWonluriu⸗
Teſtamentum pro carne aſla. I. 6. anllz lep
Thaſiorum mimmus. I. 12. N.
Theocritus. I. 30. urtzriſcon
Theedora Juſtiniani eonjux. I. 4=2 lium nlece
Thuringia reges habuit. I. 45. mezſel
Tiberius cjusque uxor & filia. I. 9. iinncornſb
Tonſor gulam præcidens. I. 2. D
Triboniani emblemata. I. 39. helſnßo
Trip. I. 9. lllton

Triſtitia. I. J.
Tyranni evictio. 1. 6.

II Apud Latinos quem ſonum habeat. Witten
1. 25. efiſerion

Valerius Maximus. I. 49.
Vapide ſe habere id eſt languere. I. 2. Znen
1

Varius cur Heliogabalus. I. 39. lring
o

Vaſallus cucurbitatus. I, 33.
Ven-

1.

ten e

“
6

e Cornibis & Cornutie.

Ventres tres & plures. I. 2.
Ventura de Valentiis. II. 3.
Veſicæ vitium. I. 11.
Veſtes femineas induens maſculus. J. 37
Viſimæ inauratæ. I. 23. & 24. 11
Vigilax. I. II. ⸗
Vindida privata. I. 49. .
Vini vis. I. H. virtus & laus. I. 13.
Vinum lae Veneris, II. z.
Virginitatis redemtio. I. 33. error. 11. 9.
Virilitas. I. 49. .
Vivicom burium adulteri. I. 37. 4
Vocabula ſæpe manent rebus mutatis.
II. 10.
Voluntarii cormiti. I. 34.
rinam in ledo faciens. I. 11. rh.
IIſus magiſter loquendi. I. 24. & 27 =
Itilitas cornibus indicata. J. z. 1
Vuſxc anus cornutus. I. 36.
Vulgi perſuaſio efficax. II. 5.
Uxorum communio. I. 34. .

W.

W. Eſtfalia vicina. I. 6. bie
Vintherus. IL 23.
Wolm̃i verſio Nicetscmencddta- 1 31.

Z.

yEinlen Hiſtoria; I. 32.
Zur Horſt Doctor. II, 1I.

Index

Index Legum illuſtratarum eæ Pam-
dectarum. Yitulis ge
Ce uir, vel om. hefec 1730. S Sr. 5.5,Z
A Aeq. rer. domin. 1. 48. N 1. LV Si
Acion. emt. venck. I. II. F. 5. X. J. 120.
Ædilit. Fdjid. lI. 4. F. 5. l. 6C. 1. 42. §. 1. krz
§. 2. 1.2,: §.9. J. 43. V. 1, 4, dd. .

Agnoſcend. Hib. I. r. 6. 14. VI. 9. i,
Collationih.], ult. 11: 6, 1. III. 4. 7. D llene,
Condit. & demoniſtt. 1. 101. 1V. *. 5. V. iarſ

Contrah. emt. .1. 11. §. 14, . f, . ivi
Dg ma]. extept. . 4. ſt 1. 4. 1 e.
bb. 5. 2.

Er Xtion b. 1. 34. 6. 1. 1. . 43. II. 2; leetio⸗
Exceptionib. I. 18. VI, 2, . D anick⸗
Except. rei jud. I. F 1 2. 2. 5 W W

Fugitiv. J. 1. G. 4.
Furtis. I. 48. 4. Arre E4
Gradibus. I. 4. §. F. . 2. F.
Heredib. inſtit. l. &, III. 2, 7.
His qui ſunt vel. al. I. 6. VI. 8.
His qui notant. inf. I. II. §. 2. X. 2, J.
Injuſto rupt. irrit. l. 1y. VI. 46.
Leg. Falcid. I. 9. I. 3. 2. 1 1. 9e. S

Ronin..

4 ſiszut
Legatis primo Il. 16. I. H. III. 4 liedd- 18e .,I,
Legibus. lJ. 3. feqq. I. 5. 6, elni.
Lib. & poſtum. l. 1. 13. 1. 28. ß. I. IV. 2. 2 kirſe
VI. 20. ſegq. . 1,
Locat. cond. J. 19. §. 7. III. F. I. IX. 3. 3. 4 .

Minorib. 1. 4 5½. II. I. 3.
. . Oblig.

I Obfir. Sa a t. l. 3: I. 34. I. 43. IX. 4. I.

Opeli Rbe thrl 1. 3 7 1S. 7. VII. 5. r. „ .
Precario. ? 10. I1. 5. I. IX. 3. 3. —
Pignorib. & hyp. I. 29. § 1. 1IX. 2.2, „
Pro ſuo. l. 4. IV. 1. 8. .
Publiciana. I. 11. G. 3. IV. 1. 9.
Reb. credit. l. 14. I. I8. I. 32. IV. r. 2. IV. 41.
Reb. dub. I. 7. 1. e Vrl 15,4. 5. 3. III. 5.
& (VV. r. 2. VI. 42.
Kad cat. I. 65. V. F.
Salvian. interd: I. 1. X. 2. 7
Senatorjb. l. 7. 16. 1. ſeqg.
E. „Naseof I. 9. §: 1. IV. 1. 7.
pais ie, „pet. l. I1. 1. 3. 1I. 5. 1. ſedd.

Ee
4 Sglationib. l. 36. I. F. I. ſe q. VI. „ 12.
n. 1.9 . A.. 18 l.7: 1. 7. A.

4
H 3. 3. & 5. VI. 4. 28. IIr S⸗
Suis. l. 3. §. I0. I. 5§. 3. ée
Teſtam. milit. I. 14. IV. 3 r.
1. Tutorib. dat. 1. 20. I. 3. 5.

Nn ABrenb⸗ in poſſ- mitt. I. 3 = 2.
Verb. OQbl. 1. Iok. IV. I. II. X. 4. I.
4 Verb. Sigm. 1.1. I. F;. I. 129. J. 135. . 141. II.
7. I. III. I. 3. III. 3. t. VE. 5. VI. 49. I.
I. 4. III. g. 2. VI. 48. VI 2. 3 1
Ek. Jur. I. 15. 1 1 113. erch. K.1 1,11, XI. 2.

886: (o) 26
Ex Codicis Zitulis de
Ontrah. emt. l. 14. III. 2. I. S
Fideicomm. l. 30. III. 2. 3.

ne
ieo
kigel

Fid. inſtrum. lI. 14. XI. 2. ... ar
His qui lib. occid. I. un. XI. 2. I.
Infantib. expoſ. 1. 2. XI. 3. 19. H 4
In integr. reſt. I. 3. IX. 4. 1. 4 e
Inoffic. teſtam. I. 3. IV. 3. I. ſeqq. b s
Inſtit. & ſubſt. l. f. IV. 2. 7. IV. 4. ĩ .ꝰ 6 141,
L. Corn. de ficar. I S. XI. 2.6. XI. 3f½. . uc
L. Jul. majeſtat. l. y. VI. 35. Rn 1.
Liberal. cauſ. ſ. f. VII. 2. 5. den
Nuptiüs. I. g. M. 4. 1. d 39.
Poſtum, hyr. inſtit. 1. 2. 1. I. ult. VI. 49. en
Qrii 10. . N
uæſtionib. I. 11. f. 6. 4. —”ỹ”
eligiofis. I. 14. XI. 4. .4. — S
S0C. Maccdon. I. f. IX. 1. 4. , ſag ku
Si quis aliq. teſtar. I. I. IV. 2. 9. e 3%
Si tut. vel cur. interv. I. 2. IX. 4. . “ ,9
. — mze
E R R A 7 A. , ,.
In Tactatu de jure Lentris. ue
P Ag. S8. lin. 12. lege: fata. .r 22 1
Pag. 17. lin. 7. lege: I. 3,5. 3. ig en.
Pag. 31. lin. 3. lege: ditt as. . 6
7 Pag. 5y. lin 16. lege: Reſp. 3. RE
Pag. 63. Iin. 3. pro: patris, lege: avi.

83. 5. 2. in ſine adde: 1. 63. 5. 10. F. 4d at

C. Trebellias. Pag.

HW 26 (o) 3
Pag. 1I06. in. 9. lege: I. 129.
nne Pag. 107. Iin. 10. lege: Schutz.
13 Pag. I19. lin. 9. lege: lattentem.
Pag. 212 lin. II. lege: Plaufiani.
Pag. 214. lin. 18. poſt ita, inſere, ut.
Pag. 219. lin. 15 pro quo, lege: eua.
Pag. 253. lin. 3. lege: captivitatem, & lin.
1. Jege: agnaſcentibus. 2
Pag., 263. lin. 12 iege: I. 141. de V. S. & lin.
22. lcge: 1l. 129. de E. S.
Pag. 257. lin. 20. pro Maerviann lege: Titiam.
Pag. 313. lin. antepenultima, lege: denati.
Pag. 319. lin. 2. lege: cretario.
Pag. 318, lin. ult. lege: vemitti.
Pag. 374. lin: y. lege: ſaltemuna; & lin. 20.
ſt, vinculum, inſere (Ri quod eſt)
, lin. 7. poſt, principalis, inſere,
vel potius uniens.
Pasg. 379. poſt, contrattui, inſere: maxime.
Pasg., 384. lin. 22, lege: l. 11. §. 1I. de contrah.
emt. vend. l. 11. F. 5§. de action. emt. uend.
Pag. 389. lin. 3. & lin. 4. dele ſequentia 4
Jume viduam fuerit.
Pag. 403. lin. 16. lege: vuru tua.
Pag. 424. lin. 6. pro parr. lege: bisz qni,
Pag. 425. Iin. I. lcge: Ipſæ.
Pag. 463. Iin. 3. lege: indicavi.
Pag. 478. Iin. 16. lege: Raguſanos.
Pag 486, lin, 6, lege: Perroniana,

In

(0) 83
In Diſſertationibis de Cbrnibus 7
S Cornutis.

Ag. 9. lin. 9. lege: anquirenda; a.
18. lege: Ferat.
Pag. 11. lin. 10. lege: vorulentas. 4
Päg.y I8. lin. 8. pro de, lege: te.
Pag. 20. lin. 1, lege: Som w. 5
Pag. 26, lin. 19. lege: Lyæi.
Pag. 32. lin. 10. pro: ſass eſt, lege: talan.
Pag. 42. lin 7. lege: embeæneticam.
Pag. 46. lin. 5. lege: lacrimas.
Pag. So. lin. IH. lege: Seleuci.
naz. 64. lin,2. lege: ſubjeſſor.
Pag-68.- lin. S. lege: Sicelides.
Pag. G. lim 17. lege: deſcendente.
Pag129 PprOαS49. repone: §. 48.
Pag. 130. lin. 16. ante: Immo, pone: S§. 39.
Pag. 133,: lin. 12. Pro ſono, lege, ſolo.
Pag. 138. Jin. 9. lege: aera,
Pag. 149. lin. 7. lege: dörſte.
Pag. I7i, lin. Gedege: 4αα£.

n,
6 1

en

euta,

tien
u,
.
6,
ent.
H
bare /
.

Balance

13

12

PAGINSTECHERI,

legnnnnnennnnnn

T. EL MECESS. GRON. —
EENTRI·J
M NGVLARISs „ –
ACCEDVN „ElvSDEN —
8 I E CORNVII— —
SERATIONESLS.. .
AEAr 5
I W
NN. 1 2 3= — 5 7 4

TV NAIN

I

V 2
VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

X

16 17 18 19 W

15

13

3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

2

422 Copyright 4/1999 VxMaster GmbH wwWw. VXymaster. com

◻½

1