Hb530
author: Cartagena, BartholomaeusandB. S.

TU

if

-

E

.

( a

"

-

i

a

VW

À

y

l

d

L,'

$W

$

,:;

a

u

al

2

"s

N

1

4

£

[

;5

*

"

N

?$

1

73

r

T

E.

n

5

i

:

3

AT

ä&

C

$

--

Va

-

,

E

-

$.

£

x

3

/.

3

4x aX

E

"aaäsæ

N

x

E.

23

z

—

ia

i

s

Ksesdetc i óDPs 7) UMRUR TMM

p i

1|

*

ä

j

d-

JW"')

BP

æ:s

i T

z

y

ö.a

FUEU

H

T

Ev

:

| N12«509909473 021

UB TOÓbingen

E UMMUAUR

—

k

E

x

"

—

*x

n

X

E

li

-u

—

Im——

OE

—

p———À

a :

M

E r

je

**

45

N

AT

"

o

m

*

m

s

-

"-

ENCHIRIDION

E AIS

aE EU. —

UTRIUSQUE

BREVITER & PERSPICUE

EXPLANANS

DEHNITIONI&US DISTIN-

RTM RUTRES: t

'CTIONIBUS, ET QUAESTIONIBUS

INEINITIS

OMNES TIT.

DECRETALIUM

"M d

INSTITUTIONUM

IMPERIALIUM.

Editio 7*(g-zfz.y' ma correttior ;

mem;e au&zar /

E

Men

' Mih

COLONIæ **'U 'f

Ápud WILHELMUM MR

"ERNICH Bibliopol,

Anno 1796,

i^

|

j

il

j

j

)

—

l

LWF

n

Wihgäl

NMQ!

l

Vil

4l

**

&i

(

^3 P , D k')* !'!8

Bute

hf

dem

m

l

j

f

ï

.DIP

:ä

:;(

J

E

MA

i

tltui

M

l

N

DEFINITIONES

E N

AU u LORUM

DECRETALIUM

BART HO LO Mx& Ià CA RTHAGENA

^ LIBER PRIMUS.

D

Quid eft us Canonicum ?

, , Uod Cthftai 'D,'ecrcti.s Poniificum »

.Stataütis Conciliorum tam genera-

- Jium quàm provincialum, aliifque

regulis SS, Patrum,

F

Vade diliutm eft Canonicum ?.

: Averbo Grxco camen , quodlatinà regula

nuncupatur , eo quod normam recté vivendi

prabeac , & quod di(tortum pravumque eft,

corrigat; u

t hominem ad ;ge!güemþcatimdi-

nem perducat,

din ]Qiæ;jäht päz'i:'ej;yl'uïi; Canoniei2.—

.Hz: Decretum, Decretales, textus Decre-

taliu

1

*

üm , Clementínz, & Extrayagantes, tum

Toannis 32,tüm commuüfes, ^^

n

Deeretum A quo ( unde collethurs ?

ll

. Colle&um eft aGraeiano ex variis facreScti-

pturz locis,SS, Pateum fententiis.fummorudm

Fontificum Epiftolis & Conciliis,Decieti tres

funr partes. Prima contiriet diftinctiones ror,

Secundacomplediturcaufasgs.cui infertus eft

tracatus de poenitenria, Tertia materiam cons

ionibus declárat. *

fecrationis c?g'in'qu: diftin&t

Decres

P

*

4

DEPINITIONES.

2

"Decretales à quo ér tnde collctla ?

A Grego:iio IX. fummo Pontifice ex fumä

il

morumPontificum epittolis, cenftitutionibus

i

ac conciliis, Decretalesconflant , libris, in

(

i

quibus ifteordovcrfarur, ut primo libro aga-

tur de pe:fonis. 2, De ordine judiciorum.

3. De rebus, 4. De fpenfslibus & matrimo-

nio. s. De criminibus , quod etiam hic verfus

fignific

Í

atj Judex, Jadicium,Clerus, Sponfa-

E

liz,crimen.

Gextus Decretaliu

m ende ér à þq;uio colle£lus ?

j/

A Bonifacio VIII, in Concilio Lugdonenfi

4 i

ex quibufdam Gregorii IX.fübfequentiumque

fit

Pontificum conftitationibus

p muä;is infu per

li

ejuídem Bonifacii infertis.

Cur appellamr]?xtm?

Quia $, à Gregorio IX. D

ecretalium libris

editis demum à Bonifacio VIIL, confectus eft;

confians tamen pariter $.libris ordine fuperio-

zi verfu demonítrato.

1t

Vade Clementine dy. Extravagantes co

Ilsl ?

Ex Clementis V. & variorum Pontificum

h

conftitutionibus, Ex quibus palam fit Decre-

]i

tales, fextum Decretalium, Clementinas & Ex-

"

travagantes indabie Authenticam-þabcr'e;aq.

€oriratem.

Clementina ?l

li

— Cur dicuntar

Quianullas continent Confit

utioties prator

€a5 , quz funt Clementis V.

Quotuplex eff cau[a juris (anontci !

Nl

Multiplex Effciem eft Legislator , Materials

u

confiftitin rebus & períonis Ecclefiafnicis. For-

W

mpali i difgofitione &fciie titulorum, Fm-uþ's

L

4 n

--

DECRETALIUM,

$

I

eft (alusanimarum feu vita talis, qusm feaua-

tur bzatitudo , qui finis multum differtà fine

m

t il

juris Civilis exie

m;!m politx;m tantum fpe»

T

&anäis,x

QU :

TCITULUS' r

t i

VU

ï I

.De fumma Ttinitate, -

Ql

jottà

Cur primo Titulo apgitur de [uroma Trinitate,

"TE

;

(j

c7«Uiaà Deo omine opus eft inchoandum,

G.. ,merito Pontifex a folidiffimo Trinita-

lienf

:

tis fundamento oifus et, in quo Deum unum

Ws -

iaeffentia, & trinum in períonis tanquam prz«

Wt

gipuum fidei noltrz articulum coniitemur,

TITULUS II

De Conftitutionibus,

lus ef

uptti.

( . Quid eff (onflitutio,

Onflitutio five jus fcriptuumn diciturà cone

Qu

ftituendo,id eit, fimul (tarnendo, fitenim

n'xiwm

dupliciter, generaliter auc fpecialiter, genera.

i Deut

Jiter ou

3

T

w

nes jurisícriptifive Canohici, five Ci.

compreheadit,

fvilis patrtes

bt

)h4ot »nodit conffituitur?

! fI;rib.lis J

um,

pe Epi,üolam,Decxcmm, & Edi-

C -uamp?ex ef Conþimtia ";

&5 It

Duplex:

alia C vilis,aliaEcclefiafiica. Ci.

i

vilis eft , quam Princeps, aut Magiftratusaut

Matilt

opulusfibifaciunt, Ecclefiftica igitir eft,

ios f

qua à poteítate fcu jurifdictione Ecclefiaítica

*

) angli

cmanato :

Á 2

Quol

,

|

(DEFINITIONES

uïeï:ük.

Suot fu*?zt: fþ;cie: Con]bgüiægüfcf:h- :

&

fafl.ca.

Ü

n

Septem,Canon,DecrctalesEpiftola, Decte-

ii

n

ta, Dogmata , Mandata, Inföïdx&a ; Sä.n&io.

PA

mes,

n)

" : sid eff Canon,

i

Canan (Prgi

&é)eftCon&titutio quzin Con-

E

cilio gene:ali, provi

Wt

x;zc"läli,'veylepifcogali pro-

mulga TA

Mil

Cur &,cis firicie.

1

J

1

:

: Quia 1n lati

ori fignificatone

fumitur pro

r

M

[/

M

:

qualibecCon(titutione,eo quod ratio Canonis

five regula conveniat omni Conftitutioni Ec-

!

j

clefiafticz.

!

W

u funt chr?taf;-s Fþiüol&. :

n

Sunt Conititutiones, qua* R.omanusPonti-

; T

rw

fex alicui tranfmittitad ejus confültauionem.,

n

u funt Decreta.

TUl

Sunt Romani Pontificis Conflitutiones,quz

Wil

ad nullius confultationem ex Concilio Cardi-

-

D

Qu

nalium funt editz. -

m

Qua dicuntur Dogmata, Mandata, Interditla ,

j

- Santltones;

Dggmdfa dicuntur Conflitutiones Ecclefix,

Cüt

qux ad fidem Qhriflianam , Mandata qua ad

. d

difciplinam Ecclefiafticam, Interditta , qua ad

: r

Correctionem imminentium malorum .otdi-

Itreje

naniur.' Óanilienes quaz poen

cau:elam futu:orum.

À

am coþtinent ad

Á

4 Canci!iagenemlid

: z Provincialia, ^

"Exp Ztca qu

lil

— r Epifcopalia fint,

"I

!

Generalia font , quibus inter

füunt Epifcopi

qu

l

ebent ea

—

j

totius oxbis? nifi impediantur : d

celebrari

I

DEC.RTLETALII;IM.

7

celebrari Romani Pontificis au&toritate , qui-

b ;

bus ipfemet przfidet, aut ejus Legatus ad id

Ípecialiter de(tinatus. Prowmcialis quz aucto-

Qiu-

ritate Patriarchz, Primatum aut Metropolita.

norum, feu Archiepifcoporum ejufdém regni,

(ot

nationu velprovincia celebrantur, |Unde patet

füb provincial.és5 comprchetidi Concilia qua

lpxo- j

vocant nationalia ;licet fzp e uniVerfalia & ge«

neralianuncupenur, Coneila Epifcopalia funt im

quibus. conveniunt tantüm Presbyteri unius

1ptO

EKpifcopatus & iisEpifcopui prefidet,Geweralia

Qlonis

nE

€oncilía celebranturquoties Romano Pontifici

vifüm fuerit: provineialiaolim bisin anno ce-

jebrari debebant pofteà fufficiebat femelin an-

no celebrare $. bhed'e vero ex decreto Concilià

Jottt

onett,

Tridentini (4) quolibet faltem triennio cele-

brenturoportet, & SynodiDiaecefanz quotane

- x Ms la

sque

nis.Quz inConciliis generalibus ftatuuntut ome

nes indiftinctéadítringunt? quz veroin Con-

Cud

ciliis Provinciabbw ejus provinciz, civitatis &

Diaecefis homines duntaxat devinciunt,

(M,

— Qni poffunt leges condere.

On

cilia generalia, provincialia & Epifco-

exri,

C

palia: deinde Papa folus etiam fine Con-

T il

cilio Cardinalium.Legati Pontificis, Epifcopi.

| j

quæad

& Archiepifcopi,Patriarchz, Primates, Abba-

jl OIdi"

tes exempti babentes Epifcopalem jurifdictioe

inetal

nem, Cardinales,aliique Antiftites,

Qui obligantur legbss Romani Pontificht,

th/idl )

Diftingue: quoad fpiritualia obligantut o«

mnes exceptis infidelibus,qui fcilicet baptiza-

pl

ti non funt : quoad temporalia il!i foluin qui

TC

cant

edebrt

funf in ciuS'proyin;ii;,,, quas vulgo vo

tet«

m

U

"

8

p

EF INI/VI;BS

1erras Ecclefix. R.atio differentiz eft, quiàPapa

üni

in fpiritualibus ubique habet jurifdicticnem ;

in temporalibus tantum in quibuídam. pro-

[

vinciis.

Cur dicis : Exceptu inBdelibts ?

u

"

lm:,ia infideles non funt de Eccletia,unde ait

Qu

i

Apefiolus; quid mihi de his qui foris fünt jus

y

dicare?

Qu

*ïabäthiz;&:'legibw i;l:fert'ab'u?ä

« Vomans 'Postificu,

W

. Mlli dumtaxar, qui funtintra corum provin-

It

€iam & Digecefim.

É

tui

Qu requirumtur ut lex obliget ?

p Ut htjufta, &lataab eoqui p,.ö:e&atcm

]

W

ferendi habet , Refpiciat bonum commune,

LT

noncontineat materiam malam , & fervet a.

qualitatem proportionis interíubditos. ?. Ut

fit promulgata, 3, Ut fit recepta. 4. Mon fis

p

probabiliter ignorata, «, Nam ptobabilisigno-

|

Iantià excufatà poena in lege comprehenfa,

d qua negotia leges extendwuntur ?

t

Adfütura ; nonad praterita, nifi id expref-

d

fum fit, Trid. 6eff. 24 de refar. e,2,

|

EIT UL

!

Áin

ISC R efciiptis.

4

ff

a

li

Quid eff roferiptum ?

t cenceffio Principis per litteras authenti-

1u, í

E.

k

cas fatta, [«

u

Quoruplex eff ? -

T

. Mulüplex ; aliud Canonicum, aliud Civile,

lt

sliud

DECAETALIUM, |

?

iiv

$

C

aliud gratiz,aliud juitiz,

Qwid eff Refcr ptuza juflitie?

àpo.

. Quod tendit ad juftitiam adminiftrandam,

Quuid efl Refcriptum gratia?

Quando aliquid gratiosé conceditur , uti

Ntit

quando Papa alicui de dignita

m

tc aut b*cncäcip

li

providet.

Queme

do diffei affcfr.zþ':.u;ä

A

prtvilegi ?

Quod piivilcgi

uin fit juífio fpec"ia'lisc:ontrra

proyin.

jus commune, veluti fi Papa littetisfuis peg-

mittat alicui duasdignitates obtinere.

"Qu eft altera di vifio *

vhtem

Quoda!liud fitfalfum ,

Xaliud*.obrepti.tium

DI

fübicpritium.

f

t 1 U

Quid

f seferiptum falfum ? -

god Ron emanat a P

fed aliquig

Nor f

p.ncipe,

privatus fibi affinxit.

lii

Q«id eff refcriptum o

6r;pf£tium,ö- fb

D

henfo,

veptitium ?

»:

1

ftïds eftdum e

xprimitur falfitas , pofteriug

ia

dum veritas fupprimitur..

Quid fé malitiose vel per errorem ffve fimpii-

.fatem coutigerst ?

!

Priori cafu refcriptum grati

z quia ambitio-

fum ,:erit planz nullum, pofteriori valcbitue

gro veritate & z. quitate rei procedatur, fi vide.

licetPrinceps eo nonobftante £uiffet reícriptue

1us, cap, fuper litteru b.t,

u

Cur dicis refiriptum gratia?

"Qiarefcriprum juftiuz tanrum eliditurope

TO

exc:ptionis,quandoquidem ineo tantum vere

«l

æ;zuf f;ntcngc partis,

$

Qw

10

DEFINITIONES

Qua refcribere poteff,

Solus Princeps , fuperiorem non habens, &

omnes ( non impeditiuthzretici

5

,?e;vi) refcii-

x

piu

m impetrare poffunt.

du

Si-duo refcribta & dives[is proferantur,

lii

Prius pravalebit pofteriori, nifi pofterius de

priori mentionem faciat, vel fitfpeciale, quia

!

h

yl

in toro jure generi perfpeciem derogatur, Ke-

!l

X

fä*",ï"cfd;anj?imt; reg;tam. 2,tit.de ref..——

d

L

TIT. iV

D)

De Coníuetudine.

h

Owuideft Confuettido,

Us non feriptüm tacito populi confenfü diu-

$ tuinis moribüsintroductum,

li

J

Qua requiruntur ad confaetudinem,

E

Y. Ut fitracionabilis : deindealiquot actus

l

l

intervenerint,- 3. przterierit tempusàlege re-

i

quifitum vel fcientia Principis fpperiorem non

agnoícentis, & ejus confen(us ; faltem tacitus,

iNam confuetudo intrat

X

f

viä .-conni-ïentiæ vc;

—?F;Qriptionis.

EK

äot-.ü/zfex eff.

Alia. gc;n erali

s, alia particularis 5 item

alia Canonica, & alia Civilis, & utraquefübdi-

viditur in eam, quz eft prxter Legem, & aliam

d

lll

quz eft fecundüm Le

tra Legem,

gc-mf&. ai;iam quz e& coü-

(ünf

Swuot: atdus 'r-equirz.mmr.x

w

Videtur id relinquendum judicis arbitrio,

D

Menocb, de avbit. caf, $1. ce $s. ejusenim eft z(ti.

A

mare qualiter & quando populus videaturcon-

i

fggx; €.

IT.

n*cm'r'mum

ET

V.

hi

dti.

De Poftulatione.

* md e]ï«,PoFulqiio.

asss

E

apitularium petitio alicujus in

W dg

Przlatum , quiex aliquo defedu canonico

ad regendam E:cclefiam eligi non poterat.

! quia

[, It !

Cur addn canonice,

Quia naturaliter incapax non peteftpo

ftulari,

vin (ardinales , LAbbates ,. G alit Religioft posfinb

eligi,an vero debeantpofiulari,

Poffant eligi Ca:dinale.s,Abbates,.Re*l,,igiofiï

tamen affenfum fuum praftare non poffunt fi-

ne Superioris licentia.

vAn pofiulantes posfint pofiulationem vevocare,

f dt

Poffunt fi necdum eft przfentata Superiort ,

atvcro.übi eftprafentata Supertori, nonpof-

funt revocate,quia quod femel placuitamplius

;ta&us

jtit.

difplicere non poteft. .

11 Rol

1 T.

X L

De Eic&ion

KCltus,

e & Elcái poteftate, -

Z

x w

:

uideft Eleitio,

Lectio eft perfonz idonez ad pralaturam e

E

"

vel dignitatem canonicé facta vocatio.

TRU

Qwomodo differt & poftulatione,

hzc fit perfonz canonicé inidonez ;

afibd

.Qued

DEU

elestio vero idonex facta vocatio, unde poftu-

x

T

latio nititur gratiá, electio jure,ideoq; electus

confirmari debet non fic poftulatus. Denique

poftulatio fieri debet omnium votis,ele&io ve-

tbiltio

10 tantüm à majori & faniore parte capituli.

efali.

Nifi numerus poítulantium fuerit du

D

plP ma-

tüteon

jer numeroeligenfium,

&

$s

7I

2"

Mïvxvf»:vi TI ONES

Quot mods fit?

l

er veram infpirationem. 3.pez

]

]

His fribus th

Qi,tü

€ompromiffum, ;. per ferutinium, "Ter veram

Wi

én[piratienem. fit , quando omnium vora in

m

ünam eandemque períonam cadunt it4 infpi-

[gif]i

ganrze S.Spiritu.. "Per quaff in(pirationery , quan-

do omnium quidem vota in unam eandem-

|:

,

T

que perfonam cadunt fine pravia confpiratio-

ne. Per compromiffur, quando electores in ali-

u

l

quos comproimittont , ut ipfimet eligant no-

mine ompium. — Per ferutiniuzo , quando (in-

Á

guloram eligentium vota in fecreto recipiun-

tur à quibufdam,

U

2i pojïmt g!iger'c?

Soli Clerici.& quidem 'apa eligitut à Cat-

y

dinalibus: Epifcopus à Capitulo demptis im-

PIJfJ

püberib

us, fufpenfis, & aliis cenfurá detentisz

|

(im

vtbba: à Religiofis illius Monafterir, exceptis

R

DT

Laicis & Converfis, & 1is qui necdum íunt

TET

profefli,

:d n

n ab[ens qui 548 babeteligendi ,

4l !tn

debeat "vocari,

N

-Omnin.ö ;&

quidem fi aliquo cafu ad ele.

€ticnem accedere fuerit impeditus ; votum

[E:

fuum uni de Ca

]

mandare poteít,

pitalo vel Nplur:bw "m ]Blz:?um

i

li

Cur dicis um de capitulo?.

! til

.Quia excuaneo invitis Canonicis.demanda-

& (hts

£e non poteft, fed bene volentibus,

!] m

An iffe unus de capitulo poifit votum fuum (* man«

LUE

datim in dyver[as per[onas dirigere ?

Wi

Minime,nif; de certa eli

2

dat

"-

s?ndsa pesíona mane

*

Ht

i

*

"m a.gccggxiflo

l^

&

5

EL

.

1?

DECRÉTALIUM,

- Cur dicis vel pluribt 1n folidum,

m

P [

(

nia fi noninfolidum mandaverit, nullus

eorum admittetur, fibique mandansimputer;

H if

qui fic imprudentet eos conftituerit.

f

j

Ex iflis pluribus ficconfitutis,

qua

* debet invresdendo voto,

sls pr&ferri

duf

Melior erit conditio occupantis ? quod fi

DI

nullus prior appareat, ille admittitur

,

; quem

14

Capitulum elegerit,

;

TOU

edn abíens non posff

z

io (in

fhuum reddere,

t per fittewva:am,

W

Minime,

i

quia vota fecreie & figillatim funt

exícribenda,

Ele(lione fatda qutd 4(genrfum.

l äCax;

- Debet fcriptura [cui electionis feriesinfeti-

tis i.

ptaeít] electoinua 8.diesofferzi, ex quo id

^tefts!

commodé poteft & ele&iconfenfus peti: ele-

Nepti.

&us vero acceptis electionis fuz codicillis de-

m nt

bet affenfum pfeftare, affenfu przftito debet

confirmationeza petere, deinde confecsationem, &

Metropolitanus poft Confecrationem pallium

]

petere,

Y

Intra .gsiod tempss debet Eletiim a]änfïæm

j vt

fuum praflare,

Íntra menfem , computandoà die prafenta-

»lhn

í

tionis & notitiz electionis,

Aliàs ipío jure a-

mittet jus quod ex electione acquifiverat, ele-

m

E

Coresque ad aliam electionem liberé poterunt

convolare. Quod fi electus effet Religiofus qui

(

l

non po:eíta(lentiri veniáà Przlato non impge

tratá, huicfüpra dictum menfem tantum tem»

i

ml L

pusdabitur , quantum fatis effe videbitur li-

centiz à Przlato impetranda , confideratá Pra-

n

ü

lati lengitudine,

«

14

DEFINITIONES

Iutraguod tempus debet peti confirznatio,

t

Intta tres menfes poft confenfum przftitum

j ügä«w

ele&ioni,fi nuilum juftam impedimentum ob-

]

ftet aliàs viribus evacuatur ele&tio:confirmatio

autem deberfiericum cauíz cognitione & vo-

)

eatis illis quorum interett,

Intra quod tempts debet peti confecratio.

Inütra tres menfesà tempore confirmationis

ä. th:

obtentz: cui confecrationiinterfunt Metropos

h

li

litanus &Epifcopi comprovinciales faltem duo

?

n

quod fi defi ciuntEpifcopi comprovinciales,ad-

| i

!

vocandi funt Epifcopi vicinz provinciz,

il

,

A

i

Suomodo fit confecratio,

facro Chrif—

|

if

Fit unctionecapitisóx manuum

fl

mate ( quod ex oleo & balfamg confectum

z

J

D

i

eft) (olemnibus verbis additis.

"

h)

M

Intra quod tempus debet Mmopolitan

*Palitim petere.

Mï

Inta tres menfes à die confecrationis.

i

j

n eleiius ante confirraationem posfit res

:

|

n

Ecclefia adminiftrare,

)

Non,nequein fpiritualibus,neq; in tempora-

f

ht

libus, quantumvis üt procuratoraut oecono*

mus veiletadminiftrare , quod fi negotiis Ec-

d

clefiz fe temeré ingerat , privaturfuo jure.

—n eleiius confirmatus ante confecrationesn :

posfitadminifirare,

uz funt juri(dictionis exercere,

Pbte& ea,q

m

v.g. Corrigere,excommunicare,non autem ea»

J

fty

quz funt ordinis,v. g,clericos ordinare,;altaria

prurum

confecrare,

ld

. An Metropolitanus ante pallis impetratio-

l

li 4

nem posfit adminifirare.

l

D

Omnino ; funt tamen mulia quz

fine pcallio

4t |

Ron

DECRETALIUM.

ig

litom

non pofïunt fieri, ut convocare Concilium ,

Chrifma conficere, baüilicas dedicate, clericos

]ob.

t

Ordinare, Epifcopos confecrare,

ri Vr

i.

. De Tran:latione Epifcopi.

,

Quid cff Tranilatio Epifcopi.,

1t0N)

fiuoEpifcopi de unaEcclefiaadaliam

ESt Uan

'UOPO.'

An Epifcopus transferri posfit.

T

Poteft, fi id Eccleíiz neceífitas vel patensu-

[

tilitas poftulat, Aliasnon, cüm enim per con-

h

firmationem ineatur interEpifcopum,& Eccle-

fiam fpitituale matrimonium non poteft Epif-

t

copus fine caufa ab Ecclefia fua cui femel de-

Vr

fponíatus e(t,divertere fivefeparari. Et fi pro-

pria auctoritate id facereaufus fuerit , carebit

utráque Ecclefià.

i

n

.Ad quem ergo pertinet qus transfevends

Epifcopum.

Ó

"

Ad folum Romanum Ponti

ficem , -five.Epi-

fcopus faeritcorfecratus , fivetantum confir-

m

matus, quia confecratio fübfequens quoad

fubftaniiam fpiritualis vinculi nihil addit. Sed

Q

gotïxsic-

denotatío[am confummarionem.

TIT. VLH.,

p jut

du

De auctoritate & ufu Pallii,

Oud eft Pallium,

t

$t ornamentum Patriarcharum , Archiepi-

E

üteTL tl

fcopurum ( & interdum ex privilegio Epi-

eaità

fcoporum)de corpore B.Petri fumprum,Pafta-

zalis officii plenitudinem conferens.

ii

Cur dicttur f4ooi de corpore B, Petri.

x

Velquia fuper altare B, Petri benedicitur &

p p

CcOn-

n

16

DEFINITIONES

confecratur;atque fiatimabillo excipiatur qui

Vi

|

ufurus eft, fi przíens fit , aur fi abfensab ipfius

procuratore ejusnamine ?. vel quia ä'Romana

|d

lil

:

Ecclefia ptofici(citut.

|

)(ïültd

-Aquopetitur pallium,

qu

Patriatchz petuntà $. Pontiüce; Archiepifco-

D'v

ph3ui fübfant Patriarchis, ab is pallium pe-

g

ä i

1

tüunt.

iil

ergo dicü þal)z'um?z Romana

Qïamoda. [

li

iil

ibl

E«clefia proficifci,

j

n

uia dum Patriarchz. Archiepifcopis fibi

i

fabdiris pallium conferunt , nonid faciunt ci-

tra Papx auctoritatem.,

M

)uando litet uti pallio,

i

Romano Pontificilicet femper uti , aliisve-

*

ro non nifi in certis diebus folemnibus,

J

uo in loco licez utipallio,

lii

i

& omano Pontifci ubique, aliis non nifiin

EcclefiisfuzProvinciz , nifi dé licentia Paps

PuP

habuerint ampliorem utendi poteftatem.

-An qui pallium fuum alteri posfit cencedere,

t

M

j

v

" Non,quia «ft perfonale & pezfonz debethz-

xere,Ideoque Epifcopus defunttuscum pallio

CW

N

-fcgciizur,

fil

T IT,

I X.

DeRenuntiatioue,

Qd eff. Renuntiatio,

| of

E:

tfpontaneasodicaiio juris fibi competen.

D7

tis.

Anqui Libere renuntiare posfit beneficto

Eeclefiafhtco.

FPlfcop

Mi

il

Minime, licer ordiaarii jutis fit,in rebus pri-

vatis quemlibet resfuas liberepofle abdicare,

at

Quid

DECRETALIUM,

17

turquï

Suid requivitur ut. ualida fit,

Deber fie:i fponte cum licentia fuperiori

,-so

pl

oUa

-- «A quo fuperiose petenda efl licentía,

Epifcopi à Romano Pontifice licentiam im-

petrare debent,qua facile conceditur ob unam

.

ex caufis hiscarminibus comprehenfis,

II

Debila, ignavus, male con[cius , irregulars,

Quem mala plebs odit . dans féandala cedere posfit,

J

Alii vero licentiam petentab iis, àquibgs

confirmati funt, aut inftituti.

j

«id fí qus noudum cefferit ,. f«d cedendi licentias

TT

& [uperiore impetraverit, an licebit ei poffea

& ctsfione abflinere,

Non, fedà fuperioti cedere cogipoterit,

d

Ój qui ergo propria auttoritate ce[[?rit , am

U

beneficium perdet.

' Non, nam faltem bencficii proprictas penà

eunm remanget.

t ff i

vdn Papa renwntiare neon pa:fiz*?apatui,lcum

i hp

ll

nulluss babeat [aperiorez.

lt

lta , qued ergo dicitur xenuntiationem de-

bere tieri auctoritate Su

eoetha.

gg:icris, intellige ubi

eit Superior,

w put

Quid fiergo vi, vel metu

jatdia 42 ïc(n/im'ïïiafiao

Y ritabitur.

Ill X.

De fupplmdä negligentia Praclatorum,

qnptth

Iutra quod Temnpus debet fieri eleciso r col-

latio beneficiorum, .

fui

ifcopi aut Prxlati regularis ele&io deber

EP

fieri intra tres menfes: aliarum vero digni-

ebus yt

tatum & bencficiorum cle&io aut collatio in-

abdiczurlc.

trafex menfes,

d

*

EU

18

DEFINITIONÉS

i'.

|

j

li

Quid ff imra pradilum tempu per negligentiam

L

non fuerit fatcla,

Pro ea vice jus eligendi, aut conferendi de-

LT

volveturad füperiorem , v.g. Epifcopo negli-

X

A

gente devolatiofit ad Archi

*

;pifcogum & i;c

cenfequente;r.-

CTET. XI.

u

finj

ribus ordinationum.

De Tempo

sid ef ordinatio.

(

St ritus confecrandi perfonas Ecc

chaGicasä

E

quo confertur g

tatia ad obcundadc;cntc:

hl

munia Ecclefiaftica,

V

! Quotuplex efl Ordinatto generice fumpta,

Duplex: major,que majores ordinesconti-

QUi

net, & minor quz minores.

D

Quat funt Ordtnes,

Diffentiunt hic Theologi & Canoniftzhi ».

Ü

agnofcunt, s. minores, Hoftiariorum, Pfalmifta-

rum feu caniorum, le&o:um, exorciftarum,;a-

T

colytorum & 4 majores,fzu facro:, Subdiaca-

no:um, Diaconorum, Presbyterorum , & Epi-

W

LT

2

Ícoporum : illi agnofconttantüm 7.4. mino-

zes [1ejiciunt fcilicet officium Pfalmiftz] & 1.

Q

mnajoresomiffo Epifcoporum ordine, Ütrique

tamen bene nuie:ant ? cüm enim Theologi

Dtoy

confider2nt ordines,ut fe habent ad (acrificiuin

mifz re&e tantüm feptem ordinesponunc, E-

| H

4 tl

pifcopus & Presbyter,Pfalinifta & Cantoridem

minifterium exhibent,adeoqueEpifcoporum&

lu

Pfalmiftarum ordines non funtdiverfiabordi-

nibus Presbyterorum & Lectorum,

Atverto

Quf

x

! Al(hi!?iffg

Canoniftzconfiderantordines,uthierarchiam

coníticuunt , feu diftin&tionem perfonarum

Deq

Vg

DEC,RETALIHM.

19

tlit

Deo electarum & idcirco redté diftinguuntEgi-

fcopos & P(almiftas à Presbyteris &Lectoribus,

d

Oi funt Ofliarii,:

itgl.

li funr, adqu

0s pertinenr claves Templi, o-

L t

mnia intus& extra cuftodientes,

Qu T[ä[m*)qu

. Quiefficium

fu

ytero

l

folum jubente,.

fci Pigmcantagdi Presb

ut Lellores,

tfit,

Qui le&iones d

ebent pronuntiare,

21 Exoréifla,

i

BFCMH

Qui fuper cathechumenos invocant ad cx-

M.

piritus,

pellc'nd'bs malos f,

u Acolyti,

M

Quicereum de

f

915 latiné.dícuntur.

(erre debent,und; & (erofera-

flelrs,

Qui Subd'aconi.

lmilto

. Quifubjacentofficiis Diaconorum, ad quoe

Arümie

pertinet patenam & calicem ad altare deferre,

bdiuce

Ani Diacosi,

Qai Sacerdo

7

D7

affi&unt.

tibus cclcb;antibgs in omnibus

j m

Qui Sacerdetes,

X&'&X u

, Ug

| Qui Sacrame

ncum Corporis & Sahguinis

Thedo

Domimniin altari conficiunt

scrcut

fïlicaruni

ponum.&

AÁd quospertinecSacerdotum &Ba

confecratio , unctioaltaris, & confectio Chri«

mioridtn

finatis;

)pomm&

jaboidi

ägmpleg eft ordo Epsfcoporum.

Quadruplez: alii enim funt Fatriarchz, alii

At

r

Archiepiícopialii

Metropolitani,alii Épifcopi,

"j Ep:fcapi.

;

r(onirun

pn

Qui üäguiis civitat

ibus cum Diæceg prafu

UI

.b

M o

te

--

$6

bEFtNITtoms

)

]

"t Metrolbs!t'tmzi,.

i

ä&ätropol itao

1 [qui & Archiepifcopi quan.

j

doque nuncupantur ] funt illi, qui fingulis

u

'

u

pirovinciis prafident.

1'1

D

Qu IMrcbiepifaops,

Mu

: Archiepifcopifeu Primatesfunt quibusMe-

l

tropolitani fubjiciuntur , caterique ejus Pro-

yh

vincix Epifcopi. Ejuímodifunt Cantbacienfis

Aquiicienfis, & Biturioenfis, & hi Parriarchz

u

:

3

MU

interdum appellantur,

i "Patrtarcha.

"

Proprie funtillifummiPstres, quiorimum

pott Ponificem locum obiinent, quales funt

L

i

l

W

l

j

Confisntinopolitanus, Alexandrinus , An

x

tio-

chenus & Hetofolymitanus.

:

ftn

u

Quibis diebus conferunter Ordines,

Minores O:dines conferii pofunt. diebus

j

f |

Sabbatinis, Dominicis & Feftistat faeri Ordi-

l

nes debent conferri diebus Sabbati,nifx confe-

fanrur à fummo Pontifice,

Q

Quinam Ordines dicuntur Sacri,

Ü

W

Qui Sacram Continenti£ obligationem an-

mx*M

nexam habent.ut Subdiaconatus, Diaconatus,

,

p

& Presbyteratus,

Quoties in anno conferuntey Ord.nes.

Mi

Sacri Ordines non conf:runtur pifi fexies in

anno,quatuor tempotibus ; Sabbato fancto,&

M*J

$abbato ante Dominicam de Pa(fione,

D

r

&uid fí quis ergo extra ditia tempora fit ordinatw,

Taliterordinàtus ab ordinum fufceptorum

liT

executione fofpenditur, & Epifcopus gravitet

3

i

punitur ? hodicque fufpeníus eft abordinum

CWiiniu

no,

Ó

collatione per annum ex Concilio Tridenti

h

f

]

DECRETALIUM,

2f

vAn omnes Ordinesposfint. eidem eodem die conferrs,

iqui.

Non nifi unus ex facris Ordinibus uüno die

l nguhs

conferri poteft;at zzinores Ordinesex opinione

inultorutn cenferri poffuntemneseodem die

fecundum d fpotitionem juris Canonici. Imo

D

Navartus a puiat. etiam pott Concilium Tri-

tj

dentinum [ubi effet hujufmodiconfaoetudo ]

iurienf

Pofle quempiam fuüfcipere uno eodemque die

t

quatuor zsineres Ordizes & Subdiaconátum ,

quod tamen non eft fine difficultate.

EL debent peti Ordines

DItRU ]

A proprio Epifcopo facri Ordines petuntur ,

ides(unt

nec ab alio conferri poffunt , nifi cum I tteris

DRWM

dimifforiis 1. Nifi ex Epifcopi proprii permif-

fione,minotesau:ern Ordines poteft etiam Ab-

tf

bas conferre fuis Monachis, & his in quos ha-

t dicbu

bét Epifcopalem jurifdictionem. .

tth Qdl

&uid [ quis [jt ordinatus ab alto Epzjï'apa.

iliconíe.

ftie lttertt dimifforiu,

' Ordinansà collatione ordinum, perannum,

i

& ordinatusà fufceptorum ordinum executio-

onet at

he,quamdiu ordinario ptoprio videbitar, fü«

AcQT

fpeníus erit,

n Latini (lerici à Graeh , (r contra pos-

d.

f erdinari,

TTE

Non ne rituum fiant commixtiones,

fuidod

aSejT 25.de r:far,e,s,m mmw,cmf €. 2$ H7To (0?2&0

Arid, d. c, $,

lt

fundiu

TIT.

X

r;epcorum

De Scrutinio in Ordine faciendo.

s erafiel.

&uid eff Scrutinium , ( nnde ditum,

yotli.

Cruünium varie accipiturmodopro, inqnift-

ndcmmm

S

sione fuffragiorum , quæ fit in elettioni-

*

bug

22

DEFINITIONES

yi

bus*modo procathechifmis quos pnmxtxvaEc-

2

clefia facere confaeveratin baptizandis iis ,qui

an

habebant ufum rationis ; hicautem accipitur

stl

pro quodam examine ordinandorum, &dicitur

IT

à [crutor, fcrataris , quia is qui examinat ordi.

nandos, fcm:azurhv» examinat mores & cone

dmoncs corum qui fe offerunt ad ordines.

)

W

tando fit iffud examen,

D

Fetiáquaitdante Sabbatum, quo conferun-

fzu

turordisnes; tunc enim inquititurin natales,

motes & conditiones eorum,qui fe o&'cmnt ad

!

ordines,.

€, Vne, b.t,. Canc. Tr:d Seff, 22. de nfbr.c. "2

Mi

|

l

]

TIT, XIIL

ny

..-De ordinatisab Ep:fcapo.

Maretico excommunicato ,. 'vel qul renuncmmz

LT

Epifcopatui,an recipiant cbaratlerezn .

H

J

i

£ executionem ordmum,

b

lu

Ecipiuntchara&terem,fednon execntionem

i

Ml

R

órdinum: potcnt tamenEpzfcopuscum eis

M

difpenfare,

$

TT Xv

N

Dcsztate & qualitate Praficien-

Con

dorum.,

IH gwl;&et promo'veri poaf ? ad Ordme:.

nime : prohibenturenim aliquí ob &tà-:

fi)

MI

tem, vitium corpons, animi ec,

lfmpL

(ujws atati debet e[fe.

F

Tij

Jure pontificio ad minores ordínes feptennis

Vi

&admittebatur , adSubdiaconatum in anno 1.

LOT

[

8d Diaconatum in anno 2o.ad Fresbyteratüm

an anno 35, ae Goneiliuza Trdnuillamztatem .

pres

L

UT

"s

P

DECRETALIUIM.

23

Ti

prafivit minoribus ctdinibus, Sed,g'd Subdia-

isiis,gui'

conatum neminem admittit ante annum 23,

At

ad Diaconatum ante annum 25, & ad Presbyte-

ratum ante 25. Ztatis fuz inceptum,

»&diCif"[

Ittor

Sed qua atat rkq*uïhfuf ad obtinenda éane-

fitia fimplicia, —

;

ETAR

Xdine

jure Pontificio potueruntconferr

i'feþtefmä

àt Concilium Trid,

i

v'gt'atantclgx;vnlupï !4, qbci—

»

f.

Qonfnp

nere,

1 niti

— Bua atas veguiritur ad-obtinenda lenes- -

4

t

( ficin nen fiesplcia,

T

Ad Epifcopatum requicitutannus 3o.

&t ad

UCJQA ,

Abbatias autem & dignitates Epifcopaiu in-

fericres debetquisattigiffeannuma;.Scad ob-

tinendam Ecclefiam Parochialem. Verüm ad

u

obtinendas dignitates & Perfonatus, quibus a

Titttol

nimarum éüra nom eftannexà , nondebet e(fe

ttp.-

minor annis 22, ex definitione Concilii Trid.

etfi tamen

i usrPontUiä cium n um 'zvf.rc'quïr;;:cf

-

TTR

videbátur.

türin J Abbatiffa , (r'a

»uscumr-eis

Qua ata reqüiri

t

*T'mþaji!it Mon:alium.

Non eliguntu: nifi excefferinrannum ;o, &ex

tïxc'mi;

ConcilioTrid.noneliguntur minoresannis 49,

dQuibus ordinióéus inffenitos eos effe oportet ,

í

hi |

i ad dignitates promoventmr,

Subdiaconüm effc oportetqui cligiturinE.

hii bt

&

pifcopam, & oporret eum:effe Presbyterum

priuíquam confecretur ? qui veroaffumuniur

ereptni

ad dignitates Epifcopatuinferiores : velad Ecs

elefiam Parochialem,non debent necellario ex

ToETRIU

itertut

gmultorum opinione effe Subdiaconi tempore

ele&ionis aut collationis,fedfufficit,fi habeant

limautt

d

aningres, aus fortc toníuram glericalem.

&

£

?

DEFIRiIöNEg

24.

:

2' & Ge[f, 23. de Ref. c,13, Seff. 25.

)

l

Nq,

1

€, 6. d e, 12 Seff. V , 7.

4;,

i

j

T IT

x V.

jl

- De facra Un&tione,

:m,

(

L]

Ouid eff facra Vnclio,

]

;

[M

St Sactiolei iaterialis delibatio,feu delibu-

W

r

E

tio, fecundum formam Ecclefix tzaditam,

i

TT

Quotuplex eff Vnttio,

r

Dupilex : exterier:. eft materialis quá corpus

IT

inungitur: interior e(tfpiritaalis, quà ad nito-

iem confírientiz conlervandum , & divinam

|

gratiam adipifcendam ungitur,

n £ guomade tnguntere

l

Epifcopi unguntur Chrifmate ex eleo & bal^

famo confecto , in capite & manibus,.Sacerdorr;

| **

fimplicioleo ben*ditto in manibus unguntur;

j

hu)

Regesoleo benedicto ungunturin brachio;item

|

tj

omnes (»rif:api unguntur ante & poít baptif-

1

mum ; Ecclefia etiain ungitur Chrifmate, dum

i

Ml

dedicatur.a/t4redum confecraturoleo & Chri-

|

| uj

fmate, calix cüàm benedicitur Chriftnate un

W

tþt , XC,

ET.

xvkh

;H

De Sacramentis non iterandis,

Il

vAn Gacramenta posfint iterari,

xzdam poffunt quxdam non poffunt

M

l

Q

Quæ- posjint sferart,

Ponitentiz,Euchariftia, Extrema Unétio &

Mairimonium,five quz nen imprimupt chara-

l hEp'fcoj

&erem.

L

u non po[funt iterarí,

Lsl

Haxc fola ti12, bapciimus , Confirmatio, &

»

VIMR(Z;

Mn

Qxdog'

hi

WE

w

bECR.ETALIUM.

':e

Ordo,five qux imprimunt characterem,id. eft

fignum ind:lebileimpreffum animz remanens

in beatisad gloriam , in damnatis ad confu-

fionem.,

| Quid fi in ordimando fít aliquid omiffum, quod

U

perténet ad folemnitatem vant&m, (v non

d effentiaws,an non iterabitur oydo?

traditam.

Non,fed id fupplebiturtempore congruo.

Vi tunu

— Cur dicii Ó* nonad ejfcntiam fíve fabflantiam ?

TE

Quia aliàs foret nullus ordo,

Ka

T IJT.

X V II,

De filiis Prcsbyter'oruïm.

i vn Icg"timi posfint erdinari ?

;leo&bal-

s Janer

N

Onnifi vel Monachi fiant,vel in congrega.

tione canonica vivant fub quadam regue

(npun,

Ja,velfit cum illis di

Chio/ites

fgenfat'um ad ordines fuf«

cipiendos,

d r

/

Ym

äarc non al.ás?

mit, dum

Quiaidem incontinentix vitium parentum.

o Chri.

timetur in iis Juxta illud;

V g

Gape folet fimilu filius effe patr:.

Qus poffunt difbenfare ?

Epifcopus poteít difpenfare ad mino

tes or-

4011

ines, ad majores tantüm Papa difpenfat.

if

n illegitimi poffant obtinere beneficia?

Minimé , nifi ad hzc

1

pf

fit.

quoque difpeh&tum

maUndi

Qui poffunt difpenfare?

Epifcopus ad fimplicia benefcia faczos orz-

m

dines non req:irentia poteft difpenfare ;

.ad

majores dignitates tantum Papa,

- aAf illegitimus ad. beneficia difpenfatma posfit

fimatil

ll

obtinere benefisium in Ecclefia, in qua

gater babet , ant habuit unwm (imile?. —

Mini-

26

PEFINITIONES

Minímé , multoque minus poteft obtinere

beneficium paternum mediate vel immediate,

He memoria paternx incontinentiz refncctur.

ï

T«I F.

Xvltl.

WE

DeServis non oxdmandxs.

m

ln fervi pasfnt ordinari2

A

Ervi-non poffunt licité ordinari propter di-

g T

S

gnitatem clericalem. Poterit tamen validé

ul

ut ordo valeat , fufficit quod quis fit maículus

Mi

baptizatus.

Mi

n fervus eum eiamtmhcemmpasft erdinati?

il h

Omnino, & tunc ftatim fitliber,

iv

AWU

&ndjïforfe fervis fit ordinatus uon cum expre[fa

M

domini licentia [&ddommoflzænte (* nonecontrae

b

Mi

a*wente an vite f ?L ordinatté ?

Omn»inài ceité, flatim enim fietliber, quo-

r

niam qui tacet confenure videtur in liberta-

tcm.

(iy

T ld.

XIX

!

De obhgatzs ad Ratiocinia.

gän dicuntur obl:gan ad Raticimnia?

Ui ptoptet negotia aliena gefta tenentur

s

ad rationes xcddendas,qua cs funt procu-

d

xatores, actores,-

(

"lfn obligati ad ratiocinia pasfnt ard navi?

Vel funt obligati ad ratiocinia propterad-

1tj

miniftrationem publicam,velprivatam : priori

W

cafu non poffunt:at pofteriori poffuntordina-

6

ti initi adminifiratione , etfi rationes.necdum

Qum

reddiderint, fi non fit fufpmo eislitem mo-

tum iri de dolo inadminiftrartione commiffo,

EONTT

Quia actio de dolo. famofa c&.mfam:bus aue

(üy

tem yozaæ non patcant dignitatum,

T,

LT

T

N

ODECRETALIUM,

37

Lb

TITO.XX.

Tr«diat

refriccrur,

De corpore vitiatis.

-&qi dicuntuy corpóre vitiati?

m

Ui debilitate, deformitate, aut impotentia

1

*

membri, vel totius corporislaborant,

n corpere vitiatiposfim adordinespromoveri ?

woprd

men vt

Sl vitiafunt apparentia, qux magnam defor-

anitatem corporis velfacieiinducunt, ordinari

Ddf

non poffunt,five defectus culpá vitiatorum, fi-

t

ve caíu contigerint ; quia hujufmodi vitiana-

ta funt parereífcandalum , fi vero funtlatentia

( utputa qui funt caftrati ) non prohibentur,

" wj

nifi fortefeip

' D GC

fos caftraverint.Quia ;a(ïr.atio cít

yf

homicidium inchoatum.

vda Monecalus pa:jït ordi

)zäri ?

T

. Ita fi habeat oculum Canonis , id eft fini-

d lr

ftrum.

Quate vocatur (anonu ?

. Quianeceffarius eft ad Le

Miflz,

gendqm Caqoncm

li

aAl

s non ordinaudis,

s venty

. De big;l'

d eft bigamia - E

st

E

tirregularitas impediensordinationem ex

defe&tu Sacramenti procedens,

u

Quotüplex eft bigamia?

i t

: Triplex?

proprie dicta

Atimnt

j

,intcrpxctaF;va, & fi-

funtordie

militu«di'naxia.

tid eff bigamia proprie dicia?

s Dacdun

Quam incurritis qui cum duabus uxoribus

|ltem t0

matrimonium contraxit , & confümmavit,

TO

- €ur dicii confummavit,

amibusit

. Quianon fufficitbisnuptias contraxiffe,nifi

n

t carnaliter,quia

Ti

qQueque 'utul;il qgcrhcogngvcri

P

—

53

iga-

n

i

28

DEFINITIONES-

biigamus proprié isa

Ppellatug.quj carnem Üüam

H

lia

in plures divifit. |

Qur 114 contrabens dy confummans nopotefl ordinari?

]

uia ineo eft defectus nritatis Sacramenti,

;

quod eft inter Deum & Ecciefiam, Maurimo-

l

nium enim inter Chriftum & Ecclefiam fuit

qu/l

unius fponfi cum uuica fponfa , quod non po-

teftà tali bigamo reprafentaci,

b

Quid eff bigamia 1nterpretatvva?

At

- Cüm quis viduam,vel aliter extra matrimQ»

1

It

d

gium abalio corruptam , ducit in uxorem.

(ur dich uiduam velaliter ab alio corruptam ?

T

Mu

Quia qui viduam à priore viro non cogni-

Vs

]b

tam,aut quieam,quam ante corruperat, uxos

Wi

l

remducit, nonceft bigamusexfrequenti DD,

fententia.

(ur slla bigamia vecatur iterpretatiua ?

uja deeft fignaculum unionis natm:z hg

l

snanz ad Deum, quz factà cftin utero incorru-

Alchxd

pt* Virginis Mariz pet incarpationem Verbi,

tj,

N

Quid eff bigamia fimilitudinaria ?

M

In quam incidiris, qui poft ordinis facrifu.

Pt

fcepiionem votivéfolemnisemifionem , ma-

trimonium defacto contraxit,& confummavit,

ET

Cur tali dicitur fïm"lxmdi;mri&?

hiege

Quia cenfetur conirahere duo quafi matri-

Wi

monia;in ordinisnamquefacrifufceptione vo-

Ilj

tivé folemnis emiíhone quali quoddam ma-

trimonium fpiriiuale contraxit, & jam defaifo

J

matriimonium carpale confummat,

(ur dicis de fatte,

2

Qd

; Quia de jure non pote(t contrahere

l

!

Quis ef effcéhus btgamw-," :

f

D

í

EL

ngab oxdinlum

CegtiOþG arcet g Vl

E

ii

»

DECRETALIUM,

Ytyy

m executione fufpendit.

fukcpþoxq

?ordina;i?

UO TRUE T. XXxHu

TAtjenti

, De Clericis peregtinis,

at

n

1 2&! dicwniur Clerici psregrtni.

m t

iin1emotis regionibus funt ordinati,

- AEn posfint admitt? ad adminifita-

(non ,

tionem facri miniflerit,

T

Minimé, nifi

de corum ordinatione legiti-

me coónftet , velperlitteras commendatitias ,

Itrimo

AO

vel per teftes , velaliomodo. Concilium au-

tem Tridentinum ftacuit utnullusClericus pe-

rupmm?

X Qu

regrinus fine commendatitiis fui ordinariilit-

teiis,ab Epifcopo ad divina celebranda

pentutn

'admi'ta

uenti

tatur, Ge[f. 25. de tefor, c, 26.

T-IT.

XXIII,

ii

De officio Archidiaconi.

um hg.

Qub dicitur JArchidiaconus,

o Itcottl

d Rchidiaconus eft vicarius proximus Epifz

n Verbi

copi, omnem curam in Ecclefiis & cleri-

t

cis, atqueordinariam juzifdictionem habens.

RRU

Quod eff officium. , Archidiaconi,

onet), t

Providete,ut divina officiarité exequantun,

acolytum ftatuere,cuftodiam vaforum Ecclefiz

fa.

ititl

hasbere ,. de tertio in tertiumannum Ecclefias

jud m

vifitare, &c. Unde OCPIBS Epiícopi nominaa

eptiorch.

tür,

oddam m

j Wä

De officio Archipresbyteri,

Qus. dtcitur vArchipresbyter,

Vi czteris presbyteris eminer, & przeft,

uotuplex eft v Archipresbyter,

ouancusícu Raralis,

: rþguglg;xa Uibanus, & F

53

'aggez,,:cl,ï[

*

$0

DEFINITIONES

)

U:rbanus eft,qui przeft presbyterisalicujusEc-

M

clefiz Cathedralis, aut Collegiatz. Ruralis,

| ä;ä

j nlb

T

qui in minore Ecclefía tanquam Paftor praeft

zeliquis Parochiarum preshyteris,

D

l

Quod eff oüïcmm -Archipresbyteri Ruralis,

Nontantüm vulgx fed & presbyterorum cu-

!

nllt.a»

ramgerere, & quà unufqui(que induftriá divi-

MOM

!

(

num opus exerceat , Epiícopo renuntiare,

Communiter vocari folet Decanus.

ld

T LA..XXWYV

du

De officio Primicerii.

Mihs GHW

Qu dicitur Prizitcerius,

w ii

Antor feu Przcentor,fic di&us, quia pti.

C

mus in cera erat dcfcnptus in qua pfallen-

Dl

tium ordo deferibi folebat.

!

M

P

il

;

tod eff ejas officium.

Áf p;:i i

Inter aha » affignare ea,quzalii debent ca-

Mu

neie.

L

TIT XXVI

ln h

De officio Sacriftz.

lu

M'w

Qui dicitur Sacrifla,

us,

Dupi

THefauran

Quod eff ejus ojïczum.

Sacrorum vaforum, & totius thefaun Ecclc-

fiaflici cuftodiam habete.

D

T IX

XXV1Il

l]

De officio Cuftodis

Qui dicttur Cuflos,

CU! L (m

Ui omnia, quz Ecclefiz funt cuftodienda ,

C

committuntur,

L

Quod «ff ejus officium.

"l

Cu&oduc ea,quæ npü commiffa funt, lam-

il fpf )

padc

m

DECRETALIUM.

$$

llw)usEc- pades accendere,extinguere , horis canonicis

A fignatintinnabulorum pulfare.

I ræeü

T T.

XXVAIT,

Dec officio Vicarii. -

-

d

Rumlua

,szu dicitt: Vicaru,

OCU

Ui alterius vices gerit in divinis, vel umf'-

Qd

dx&xonahbus.

Q

ET

Suotuplex eff Vicarius, -

Ahus eftin fpiritualibus, alius in tcmporalu

bus autin utri(quefimul , qualis Vicarius gee

neralis nominatur.

Qvotuplex eff Vicarius in [piritualibus fvs

wznu

, Ql

Duplex: perpetuus & temporalis. Vicatius

pl

perpetuus eft,quicanonice, & auctoritate Epi-

fcopi eftinftitutus , & certam debet percipere

lw portionem. — Vicariz petpetux habenturloco

beneficii s adeoque nemo duas Vicarias perpe.

tuas habere poteft.

ln Vicartus posfit fubfiituere charmm.

Minimé , cium Vicarius nomhabeat efficium

proprio nomine,fed alieno.

TilT. XXIX

fautiEath

De officio & poteftate ;udxcxs de«

legati.

n OO t stf r t CR

uts dicitur Iudex delegatm,

S cuiin una cau(a,vel pluribus poteftás cog-

hlinlt, -

nofcendi , & judicandi commiffa eft,

ng poUäcrzt delegare.

Princepstam fecularis,quàm Ecclefiatticus;

i, Papa , Epifcopus , Officiales Epifcopi : item

p dcs

4

Pagæ

?

—

f

35

DEFINITIONES

iäpz & Frincipum delegati fubdelegare pof-

J

funt; at delegati inferiorum à r

Á

inæpcnon

iniknm

yroiïunt fub

delegare.

: —ætbug delegatur,

n

[

Tapadelegetus, quidignitatem ve! perfo-

figtum habent;aut iis,qui funt Canonici Eccle-

.ngm-.amw.u

fiz cathedralis , velprincipales officia'cs Epi-

QW

j

W

M

n

€opi, vcl Religiofi piioratum convenrualem

habentes, At Epifcopus. & loci ordinarius non

Q,H'

tenetur hujufmodi pexfonis delegare,cüm mes

hg

! en

Jius norit, qui fintaptiores ad caufas deciden-

WT

das, quàm Romanus Pontifex.

L

il

Quod efl efficium Iudicis delegati,

. Ut diligenter fines mandati , & przfcriptam

(uti

€fi forté prz(criptaeft) à delegante judicandi

D

formam o

mnino ferver.

' Q'V t ]

Qua eff potejlau delegati,

(rat

" De cauf:

à

1

1

Wil

cognofcere, coercere, contumaces

g

T

punire, & fententiam execuiioniintraannum

|

mandare , faltem fi (it Pape ve! principi

ul

ls deie-

| lt

gatus.

:

uomoedo fixituy poteflas delegati,

| G

Finitur 1 Morte dilegaui, quod fitamen de-

: Vintit

legatio non fit facta perlonz,fed dignitati qu£

| potdia

nunquam moritur, ad fuüccefforem deyo!vitur.

dlcijt

3. Finitur morte delegantis re adhucintegia,

menah'llq

3. Finiturlite finitá & exccutione peracta,

| ftiiline

Dics: moxte delegati expirere poteflate 5

3

3

je o

!

I g.md' fiplares fint delesati , €»

j

|

N po(g(f,

snus tantum eorun

9W i

moriatur,

|

Pltitg

.Uno eorum moit

X

[ fbït.ue ul

uq»vxomnium poteflas ex-

æ;:a,tg

TIT,

; —W

»

-DECRETALIUM.

3

d

X X X.

tgry.

De officio Légati.

INOpe B0l

. Qu dicitr L:gatus [ummi Pontifich,

I

$, cui facta cft co.nmiffio cujufdam negotii,

i.

quod Po

ntificis aucto

^

E

ritatem qiciidexa: , d

dminifttandi,

Wil provinciaa

deb .

Quotuplex efi Legatus.

Wetnden

"Ttiplex : natus, de latere, & conftitutus,

Iariust

)uis dicitur Legatusnatus.

t Cm me

ui eft Legatusrationefuz dignitatis : hue

?

jkily jufmodi funt A

tchiepifcopus Cantuarienfis,E-

boracenfis , Re:entis & Pifanus.

wn

ü dicitur Legatus de latere,

(L:r

[*

raln

Qui ex

$

legio Cardinaliu

m muttitur 3d á*

tjodic

liqnam provinciam,

wis dicitur Legatuseonfhtutus frue Nuncius,

ni mittitur ad aliquam proviaciam , fed

tpturmact

&on eft Cardinalis, adeoque Legati conítituti

HEPURI

Cardina

libusmulto funt inferiores,

vid eft officium i peteftias Legati?|

dpis d

Cognofcere decaufis ad eum delatis, con.

cilium provinciz vocare , facere ftatuta 1n pro-

N

du

d

|

vincia fibi commiffa, deinde Legatusà latere

potett conferrebeneiicia, ctá beneficia fint in

pb

y deqo

alicujus cleríci (nonlaico) patronatu ; cum tà-

menaliilegati conferre non poflunt , nifi no-

Thutine

t peut

minatim eisconcedatur: item legatus àlatere

MU

fuz provinciz beucficia co

llationi fuz refer-

Po-tc&

T.

vare poteít , excepris dign:tatibus :

quoque quofcumque etiam prop

E

ter manus

municatos

i» clericum injectionem , €xcom

abíolvere , tam in provincia fibi. com.

a 'n-

$iffa, qiàm extra, & tam extrancos ,

en Legatus Con-

J aüä fubditos , cügx (am

$

ais

H

34

DEFINITIONES

W [

ftitutus folüm eos abfolvere poffit, qui f'unt

fubditi commiffz provinciz, vel quiin eapro- |

L

vincia deliquerunt ; fed Legacus natus excom-

jj

munuatos abfohendx non habecat au&torita-

Dj

tem,

du Legæt: ]umdzäna exp:ret morte S Pontificis,

[

vt

Minimé,qued indubié- procedit ubi resnon

n

eft integra, vel legatus à S, Sede.

FJ)«W

T IT

X3xXxt

hT

If

(

ï

l

Md

De officio Tudicis ordinarii.

Q5 dicitur Index ord narius.

! At

"

n

Mfici

Ul jure fuo,vel Principis beneficio jurifdi.

.. €ionem exercere poteft;hujufimodifünt

MO UH

bqp

fa: riarcha, Primates , Epifcopi, &c.

: GH

Qod eff officium ( poteffas Qrdinarit.

e—— —5

Ordamuoium,qm Epifcopali gradu funt il.

luüratx , €eft in fuisdioscefibusin adulteria &

—

crimina inquirere. )udncare,pumxe,öcfæculate

cn:äaaa;fï

brachium im plorare,

T I-T. XX)sII

»xm m&uo

Dec oHïcxo]udnc:s.

uid eft ejus officium.

t potcüaslnes dirimendi, pumendl, aliag; |

Duplex

ES

Ttfü

gravamma tollendi,

wa: d |

- Quotuplex efl Indicisofficium,

Duplex : nobile, & mercenarium, .

Qusd eff officitim nobile,

Quod nulli fubfervitactioni, quodque ju-

74/!4!/4;

- veluti dum refti-

dexnemine agente exercet ,

LT f;

tvit in integrim minorem, dum rcüumt nara-

libus, dum creat notarios.

|

l

j

öa f

ued efh officium mercenmüm.

AMin

Quodaétioni propofitz deíetvit , M dum

mw

DECRETALIUM.

3

"qih compellit, venditorem agentem foivere ufüras

E

ihüy emptori.

MUUstton.

«TIT.XXXIIL

TET

. De majoritate , & obedientia.

wid eff Majcritas,

b wj

Itübite

ES

t pr&togativa , quà quis aliis eft dignior

& honorabilior,

Majoritas illa unde fpetctatur,

1. Ex dignitate & jurifdictiones ficEpifcopus

"

eft major Archidiacono, Archidiaconus major

VM

eft Archipresbytero. 2. Ex ordine fic Archi-

&j Presbyter major eft Archidiacono. j, Ex dig-

jmjy itate ordinantis ; fic prafertur czteris pari-

(

ui à Pontifice eft confecratus. 4. Ex rem-

duj PpOorefic cateris prafertur, qui dignitatem, vel

adi nf

eneficium diutiüsobtinuit,

adulteria

OFIT. XxXtw

c,ö;fæcuial

De Tregua & Pacc.

uid eft Tregua.,

Sunt induciz & ab armis ceffatio pro inte-

rim, pax eft finis belli.

Qsuotuplexe[! Tregua,

;niendi,aliaq

Duplex;conventionalis,quz ex conventione

&

[

Iecipit formam ; & canonica,caque velperpe-

tua, yel temporalis,

utt,

Irn

XXXV,

j

De Padis.

^

m

n 'valeat,pd&uän initum inter "Religiofos d- Reclos

vidunmdl —

rem Eeclefia , ut illinon fzpeliant $n. Ecclefíis

fWs parochianes,

(lcuit tj

d

Mniró, quia fic reditur adjuscommune

n

quo A«cligiolis non licetalienos parochi-

lu

ó

]

,BHOS

Yil ,.l"

—

u

lt

35

DEFINITIONES

T

anos ad fepulturain liberé admittere.

w

edn valet pa&ium , «t beneficium Eccleffafht -

t

cum dat& pecunia refrgnetur,

! du

Minimé,quia hoceft centra bonos mores, &

WE

þc& fimonia.

htht

CLILT,

XXXVI,

n iLl

De Transa&ionibus.

L

Mi

vLn valeat traufattio de beneficio Eccleftaflico ,

gure patronatus, Crc.

:

r(

N TOn : càm enim tranfadtio fiat aliquo dato

l

.* &accepto,id eftnongratuito, fi debene-

At

ficio & refpirituali fieret ,

: incideretin crimen

|

NT

fimoni&.

/

| Fiuy

| Quid ieitur efl Tran[attio.

Mi

Eftreidubiz rationelitis , non

miæg»

grxamiti I?

i

T. IST.

| Qu

t

ul

MA

De Poftulando.-

i

"tid eff Pofinlare,

P

Ohulare (quo

d eft propriam Advocatorum

officium ) e& defiderium fuum vel amici

w

K'

apud eum, quijarifdictioni przeft,proponere,

ESx

(

velalicujus defiderio centradicere , hecenim

QUim w

facit AdvocatusRei ; iftud vero proponit Ad.

1 60f

vocatus Áctoris,

0tPr

l

m Clerici posfrnt pofiulare,

b adni

Cleriici facris ordinibus poffunt po(tulare

coram Eeclefiaftico, non coram fzculari, nifi

ï DcHiSq.

fuam caufam aut Ecclefiz, aut perfonarum mi-

N

ferabiliuin,vel conjun&tarum profequantur, fi-

|

l 'Rü?lio;

militer Clerici in minoribus non poffunt po.

]

Y

ipendiis

üuläzc Ccozam-fzculari , fialantur ex ft

N

1 kccle.

DECRETALIUM.

.;7

us

Ec&lefi2 ; quód fi tamen ex ftipendiis Ecclefiz

F

nonalantur, poflünt ex poftulatione victum fi-

j

i,

" bi quz:ere , dutnmodo äc;ufis criminalib:zs

abftineant.

ho d

An Monacht,

Minime, necinforo fzculari, nec Ecclefia-

*

5

ftico, nifi fort& id monaderii utilitas exigat,

accedatque fimul Abbatis mandatum.

vl il

TIT. XXXV1lIT?

De Procuratotibus.

tlguo d

|

UL TUTIVIU

& 4 Procurator (* quotuples,

"

M

Rocurator £ft , qui aliena negotia mandato

fi::lbimec P

Domini adminiftrat in judicio vél extra,

t

Hicadnegotia , illeprocurator ad lites voca-

tur,

ii

iomodo differt à defeu[ore,

,

uod hic fine mandato rebus alienis fpon-

p

. te icfe offerat injudicio.

z

Ti T, XXXIiX,

De $yndico.

TEU

uid eff $yndicus.

m v n

$t Precurator ab Univerfitate aut Collegio

At

conftitutus, Di&usPenfionarius à Penfione

differeus

w,liti quam recipit pro negotiis gerendis ,

]

ul n eo tantümà Procuratore in fpecie,quod hie

| fo'eat Privato eonftitui & Domino, illeetiam

ab adminiftratione,

-

It

X' Lo

fut ol

TiTt

eculati, D

DcHis qua vi, metufve cagfa fiunt.

Áonirumm

uid efl Vn , ér quid ef metws.

!,'cquanuzx,tï :

ls eft majoris rei impetus , cui refifti non

of

poieff, Metoe eftinfantis,vel futuri peri-

T

i.

«uh

n

$$

culi jufta mentistrepidatío. Dicitur jufta,quia

T

vani timoris,nul!a eft excufario.. Alius eft gra-

»'*ln l

vis cadensin conflancem virum.

Alius levis ,

qui virum conftantem à propofito dimovere

Mi

ifb

non folet,adeoque non

togrum reilitutionis,

præbcïmatcriam in in-

—

Q

UC IT,

XLLI.

ol

De in intcgrum Reftitutione.

i

It

- Qu d ef illa,

(

E

$t prioris ftatus redintegratio à judice, Ma.-

|

joribus ratione doli, vis vel jufti mietus,aut

p

'TETY

Minoribus ratione ztatis, vcletiam Ecclefiz

intrà quadriennium eoncedi folita,

N

CT T. XLIL

l

De Alienatione judicii mutandi cau-

fa facta, .

l

Suid fires , vel þaj]&;fg'a alenetur caufa siutands

D

Ui

[

|

l

Iudicium futursm,

NI

$ in eujus przjudicium id a&um erit,in inte-

I

Vt

grüm reftituetur, quia alteri p

er altcrum inie

qua cond;tio non eít inferenda,

WY

a,

41 T. XLIIL

f

De Arbitris..

N

WIPL

&sid fi quucau[am feam in gudicio ob nizios fump-

ld

1M4, aUB. [itis protraciionem controvertere

pl

non defrderet..

Oterit fub ftipulatione ceriz peenz , utejus

DN

P

" motu à placitis non recedatur uni, vel plu-

ribus illam dirimendam committere per com-

promiffum 5 qualis hinc dicitur arbiter com-

| Nl

üur

yromiü'arim,' ejufque arbitrium eft redact

ad

h

chamxmumv

39

j l;um,qu'u

a& Gimilitudinem judiciorum,

fn ab ejus arbitrio appellari posft,

Ms er

ii

Nequaquam,quia non habetjurifdictionem,

nifi fuerit arbiter juris,-

M ii

2ui dicitur ;Arbiter jurü.

ui in calum fufpe&tijudicis darifolet. Ar-

fe

biterarbit;arorelt, quirem aliquam amicabi-

liter tanquam vir bonus & zquus definitaut

componit,

Jtice,

FINIS LIBRI PRIMI

LRtUS 0

X X* 3 X 3X Ro OEX gO

i Ddf

*.******** '* *

*okK k o*

*

*

**X

* k ox R

I

LIBER SECUNDUS.

hii al

TITULUS PRIMUS.

De ]udieiis,

aid efl Indicium , & quotuplex.,

mtad

Üdicium proprie eft controverfix apud judi-

cem competentem legirimatractatio atque

fininte.

terminatio, Aliud dicitur Ecclefíaffieom, quod

:trgmixxi-

coram judice Ecclefiaítico peragitur, aliud Se-

culare , quod coraim judice laicointer perfonas

fzculares agitatur. Aliud eft (;vilein quo agi-

tur principaliter ad commodum privatum, A-

nmiujn

lind Criminale, in qno agitur ad commodum

T

poblicuin, Aliud Mixtiim,in quo &civilitlc: &

eriminaliter agituï.

1L

V, t

*

j Itl

De foro compctenti,

per .

Quid eff forum competens,

Yter eomte

* St tribunal, cui teus fubjicitur : nam regulae

am Xci.

,xcda&t:m

;itc: a&or fcqui deber for

3

Qsf

—

40

DEFINITIONES

|

j

Swibus modi illud fartimur,

| wila

Pluribus, videlicet , ratione deli&ti, contrá»

m

&us, privilegii, rei firz , Domicilii protog:tio-

'

f

nis, five Confenfusin non fuum judicem,

2

Tl' T.

111.

i p

FT

De Libelli oblatione.

W

,Qtf d efi Libellus,

AM

t brevisfcriptura, inquarei & actionisfe.

[

[j

ES

lt

Ii6s acformacerte & claré per àctorem co*

gt

ram judice exhibetur, Sententia enim

:-dlcbeat

efle conformis libel!o,

TT

TITO l VO

|

Y

De mutuis petitionibus,

Quid eff mutuapetitio,

li

St reconventio, quá videlicet,reus vifoli.

j

In

bello actoris, viciffimaliud al» eo

petit, c9-

Iam eodem judice, & ineodem judicio,

pl

TU

v4n Clezicus non potefl coraza judice Lai-

NH

ce reconventri.

K

lta, quamviscoram eo conveniri nequeat,

favorabilior enim e(t rcconventio conventio-

ne,hzc eniminflar actionis,iftra vero inftarex-

ceptionis,feu defenfionis coram codem judice

l

proponitur. Deinde zquumeft, ut etiam quis

l

fi

patiatur judicem contra fe,quem debet habe.

! Q

rc pro fe,ut duzlitesuno judicie terminentur,

J

T. 1 T,

V.

De litis conteftatione,

Quot funt judicti partes,

)

!an'oj;

es,à citaiione ad litisconteftationem , à

b

VaUuw

itis conte(tatione , ad conclufionem im

!

1

(hnig

À

!

*

cau(a.

DECRETALIUM,.

41

!

!

eaufa, five fzntentiam definitivam exclufivée , à

l ) COüm.

fententia definitiva ad executionem,

TOopfo,

Quid ej? litis Conteflatie,

ä

It

Eft rei ad attoris , vel acterisad rei petitio.

nem principalem , coram judice coniradidio

ánimo conteítaadi litem,

Qui efl effelius litu cante]'atzarm.

70d rem inductam i1n judicio tam reali,

tb

quam perfonali a&ione reddatlitigiofam , ut

AOTEID Qs

nequidem alienari pofüt,

i debet

4 1

Vl

Ut litenon cénteftata non procedatur ad

teftium receptionem, vel ad fenten-

|

|

Z

tiam definitivam.

Quia litisconteftatio efttotius judicii fun

15 Viol

damentum, Si tamen timeatar de teftium mor.

prti g

te, putà fifenesaut valetudinarii fint, autaliàs

(0,

lu

diu abfutari, poterit adteítiumreceptionem

piocedi propter neceffitatem.

itueit,

T ! T. VIL

]U

De ]uramcnto càlumnia.,

whttts

aid efl Inramentum caltmuia,

lemjuit

St,quo uterque colhtzgannum juratfebona

tqim i

' fide, & nonca'umniandi, id eft, vcxand:

tbtlibe

animo in judició contendere.

TteA

TItT viif

De Dilationibus.

Q—zd eft Dtlat!o , 6 7uotuplex.

|latio ingenere eft juftum temporis inter-

m

valluim, quod velilege , velàjudice, ve!

gonvcmwnc partium , actori, velzeo conce-

w n l

caufz

;

ditur,

L

|

42

DEF'NITIONES

]

ditut, Dividi:urque1u /egalem, €] ag àlegeabs-

ï LT

que minifterio judicis, vellit gantium conce.

qu»i;qäeüiw

ditur; j^dicialem, quam judex dar, vclex per-

| u

miffione legis, vel ex precepto, x convent.ona-

gt

Jem, qua ex conventione parium cormpetite

d

* L*

I X,

De Feriis.

J

( Qe dicuntur Fer 4,

Qj

URT

esquibus juriíd cienis exercitium, &

—fOo

n

D

renfis ftrepitus quiefcit,

A

"UrT. Xj

W

De ordint coguitionum.

u

| w

&tidfï atti c

rimnalu (* civili concurrant ,

|

Hnam præfärmda.

p

C

R iminalis. fi fit principaliter intentata, eX- | t

[

cludet civilem, Fachin. lib; 4. c. 3. nifi civilis

It

prajudicet criminali, vel écontra,

GPOICE

xk I.

De plus petitionibus.

Quot n:adbspflm petiter,

F:k

u

E, fiquatuor debeantur & petantur s. Tom-

NT

u

pore.fiantediem , vel impletam conditio*

iny

nem obligationi vel pactioni adjectam, Loco,

(j

fifo

qui id,qued certoloco ftipulatuscft,iralio da-

r petit, Caufa, cüm aliquid ingenere velaltec-

nativé debetur, resin fpecie, vel unum praci-

li

se petitur.

TIT

TIL

vfnm)þ

De caufa proprietatis & poffeffionis.

Aufa proprietatis eft , in qua priocipalitet

|

u

C

M

ce , feu

agitur de rei controverfíx gtoyrieza

, domi-

| Hflfïbbm

S

| m-: a ET A LIUM. |

43

lo

dominio, aut alio jure extra

NT

po(ïelïïqnem, vel

quati poffeffionem,

x Mltrpe,

Cauía poffeffionis c(t, in qua principaliter

, WHWIILW.

Wpt

agitur de retinenda, vel recuperanda , vel

"

ffhione.

pifcgnda poitfe

TIT, XIII

— Dereftitutionef, poliaterum.

Cui, Ó adverfus quem competit boc Beneficium,quod

itnm if

fpoliatus ante omnia fit reflituendus,

?

Lqui videje&us eft, etft dominus non fue-

rit ; uiifi fit ufufru&uatius : modó tamen

Il

cjeQus,item hzrediac €-

poffederit,cüm fuitd

:onctmms

jus fucceffori,non qui

dem adverfus quemlibet

pofiefforem, qui non fpoliavit 5

fed adverfus

t

eum qui per fejaut peralium exfpoliavitidque

Db C

in odium violentiz,

]

TIT. X15

|

De Dolo & contumacia.

uid efl Contumacd,

e

ino

bedientis,

Rgaüjudicem,fcu[upcr»iorcm

i tribus ediiris

iT

Contumax hic cenfetur, qu

evditt

fimplicibus,

veluno peremptorio vocatus,nom

&or mitteturin pof-

funf, L

comparet, contra quem a

( ii

fcilionem reifervanda gratia.

p velalte

TIT X

: 2

inimpt

Dc eo, quimiteiturin poifcüï.onem

rei fervandae cauía,

vÁn misfto bac loctiya non b

abeat in bcneficiahbw.

(f

utevitetur vitio

fusingreffus ad

Equaquagm

mcipalitcl

beneficia,quz

fine inü'itutionc'c-anom;g

w M

giqitä (');b;tmeri non pofi'gn't.

TÉ

d.

L

l

$

—

|

A I T.

AV ].

U: lite pe

ndente nihil innovetur.

u pendente lite nibil posfit inno vari.

|

E.

nime, Ne quidem Principi, vel fummo

wnudis]

ï& Al

Pontificifupplicare licet ; lmó impetrata

[hp(enm,(

xef- ripta,nullam litis mentionem facienti tatie

N g&tm

itia dettruuntur. ca. d. f h.r

v(q uaimn fuþ:cgt

T. 1T. X

[]

Wuen

ii

De Seqüe(tratione, &c.

* Quidic tur Seguefler.

l]

À

Pquu

em plures eandem reip,de qua con.

uove.fiaeft, depofüerunt : diétus ab eo "

ia

quod occu renii,aut quali feguenis eos

ieadunt, committitur /, io, ff de v,

e

,qui con»

1.1rt.

X V11l,

li

De Confeffis,

vn pofh confesfionem ferenda fst fententia,

Jl

l

Áin

l

dine judiciario procedatur definitiva ne-

s

f'aria eft3 càm ordo przcipuus judicii ,

"m

przceipaumque momentum in fententia veríe-

tari finautem de plano cognofcat judex,íen-

tentia, poit confeffionem opus non eít,

Quotuplex «fi qufäfïb.

i

AUa jedici

al5 &uncupatur,

alia extrajudicialis,

l^

effcétus autcmjudi(:/a[ä eít

, uüt confeflus pro

judicató habeatur itaut nec

t

ievocari poffit,ni.

fà minoreimpetrata

in inte

T

T

X I

gttïm reftitutione,

s

De Probationibus,

wd eff Probatio,

f

t judicirei dübiz ,

J

Iul

-

apud eum contioverfe

Y

ll

j

Qs facta oftenfio.

per lægitimiesz,l mod

d

l

Quonme-

j

.'(DECRIQE—TALIUM.

4f

IOT

Quomedo dividitur.

-

llectus veluti raN.x

1n artificialess quaarte inte

LTA

tiecinationibus & fyllogifmis & inarr.ficialem ,

W fitm

inftrumentis conficitur

quz nudis TeRibus &

moimpcum

in plenam, qux pl

.

enam

fidem judicifacit & fe-

UFT N

mi plenam. lteu

) jn fadicialem, qua in judició

r'll ".h.k

poitlitem conteftatam , & in extrajudicialem ,

T

quz fit extra,

TiT. XX.

]

Menuen,

Dc Teftibus & atteftationibus,

MA

Qui dictintur Tefles.

Ui ad alicujus rei fide

"O

-m faciendam affu«

"m

, TUBtur.

L

'irurvztur.

Quot Tefles requ

Duo ut rninimum?li

cetiav;en quzdam cau.

m duos defidecent ; unins tamen

i,

fx plures quà

IT

teftimonio res

decidi nequit. Unde dictum u-

UIIiDSa

bt

niu;, di&um n

xxl

li verfo

TTX

pdex.fcu-

— De Teftibus co'gcndis.

)

An Tefles eogi po[fa

nt ad ttjïimanium'.

e

dit veritatem revelari,

l

T3,quia publiceé exp

It

Excipiuntur tamen , liberi, contra pa;cm;s,

:

tlelnm

patroros, & alii.

i pf

;ibcxtü, contra

T"xl-,TO XXIIO

:lïi:uu'on:.ï

De fide Inftrumentorum,

ft Infirmmentum.

Quid c

St fcriptura, qu

.

x

fidem rei, quam continet ,

E

u

dicifacit: divi

ditur in publicum, quod per

ov

fe&tum eft , de cujus fi-

tabellionem rit& con

o

a

de dubitarcï non lice

t,«& givarum , qu

-

46

.DEFINITIONES

ao hemine privato , nuli

à audtoritate publicá

| eonfcriptum,

Wocatur,

quod chim graphum quandoque ij

E

CpOpean

X XIII

fitut

De Prafumptionibus.

Quid eff Pra; umptie,

5t conjedt

ura probabil

(

E

i5,ex certo figno pro-

veniens ad adftinend

am fidem, Alia bemi-

84, quzabhomine, Ali

ESta&ï

3juri , quzà jurefor.

/WI j

matar, Hominis, alia /evz,

alia probabilu ; Turis

/

al

alia jurá, Qv a'ejurc.

Id eft qux àjure vertiturin

UI

veritatem, nu]

lam adm?t;gns in contrarium

aï*r'nfm'a.qn

P;abatipne-m :

Myn

æ&'ndanam 4lle

Q.

gari potefl hac prefumptio,

in U

:9vis tempore alle

gari poffe, verius eft fi.

PT

v€ in oblatione libelli,

fa,

&;, hve poft conclufio«

flcm m cau

TIT,XxXIY,

De jure jurando,

ht

. tz-idt]llurainäutiuþan

|

5t invocatio divini Nu

ii

E

mihnis in teftimoni.

jouw

um, ad fidem faciendam

1

73

vel promiffionem

firmandam,

m

| Qäa Te2Uu runtzur qu?

fitit

ftt licitum , d» qu&tuplex.-

T:es comites, Ver

ita5, Judicium, & ]hüiüa;

aliud eftafettorium

Xe;;

minato:ium,

promifforium , & com,

(io:

u

.

anda lumm:nmm canfivinat cantr&äum.

Ddl

Actus jurenatu

*

immediate &

rz pnullus, vel irritabilis,item

Principaliter prohibitus ob favo-

rem publicu

m

:bonum communitatisnon con.

firmatur jura

fi prin»

N

mento: fctcus dicendum

;

li

h

cipili,

?

j

Tlate n

l

DECARETALIUM.

47

1 Qd

1

tipaïitc'r, & immediaté ob privatam utilitatem

fit nullus, cüm cuique permiffum fit favori

fuo renuntiare,

i

T I T.

XXv,

De Exceptionibus.

Onidefl Exceptio, (* quotupleg, -

l, Al h

E

St actionis vel intentionis exclufio, Alia eft

U:f

fatti , quz nullo jure agentis intentionem

16462'!5: ]Ufis

excludit? alia j&r&, quà reus excludit actoris:

REUQTÍR

jusipfojurecompeten:, Juris exceptionesaliz

QUP

dilatoria.qu« principalewn caufam & actionem

non perimunt;fed taniüm ad tempus differunt:

d

alix peremptorie, quz actionem perimunt &

ts d

elidunt, ut exceptio doli mali,

DAUf

TIT XIvVEL

De Præfcr-ïptidnibus.

wd efl Prafcriptio,

Rout confunditut cum ufucapione, Eft adje-

p

(limotts

&io dominii per continuationem poffef-

fionistemporis lege definiti, Aliaseftexcep-

itowy

tio,quá jus alterias lapfa temporisàlege de

&

fi.

niti extinctum effe oftenditur.

V

An mala fides aucloris noceat [ncceffe

ofí, |

ul

Re[p. Nocere univeifíali,ut haredi, & imme-

; 0

diato : particulari,ut dgnatn:io; legatario, aut

mediato minime,

"w

T i.

Jl

D

QUfito-

De fententia & rc judicata.

Qwuid efl Sententia,

0 C

| fï pm»

$t proriqntiauo feu definitio judicis.*kes

L

m?lïh

1

3

?

dicata eft, ipfa caufa con"t'æïe'xfa, q

AE

n

-

49

DEFINITIONES

nem judicis pronunciatione accepit;abfolutio.

Qi

ne vel condemnatione.

Ountl

Definitiva eft, quz caufam principalem defi-

yelun

hit ac terminat abfolvendo vel condemnando.,

mtïïü

Interlocutoria , quz inter principium & finem

o

caufz füper aliquoincidenti profertur.

s

Qnis eft cffecius definitiva fententia,

Eftlitem , & judicis potcftatem finire inter

J

partes,jus facere.pratextuinflrumentorum re-

pertorum non refcindi.

u

T IT

XXVIII,

De Appellationibus.

Quid eff Appellatio,

i

E

St ab inferiore judice ad füperiorem

f

T

provocatio ratióne gravaminis illati, vel in-

|

ferendi : alia judicialis, ut à fententia,alia ex-

trajudicialis, veluti ab clectione,

[]

* Mj

|

Cu* non dic& gradatim,

an li

cet de jurecivilinon poffit , omiffo

judice inferiore immediate appellari 2d füpre-

]

mum Principem, poterit tamen dejure Cano.

nico ab infimo immcediaté ad Pontificem ap-

SW

pellari, quia hic cum omniinferiore, ille non

item quoad juriídictionem concurrit.

NU

hir

Quinaze appellare potefl , 4v à quorum fententiis,

al

uilibet gravatus ab omnibus judicibus re-

Vr

cognoícentibus fuperiorem, à quacumque fen-

f Áji

tentia , & cafibusnon prohibitis à jure five ci-

L

vilibus, (ive criminalibus e, s. b, £.

Ana de!egato ad delegantem.

[

Omninó , non tamen à Vicario Epifcopi ad

Epifcopum,

tiontm,

quia babet candem eum eo jurifdi-

Q::

i

49

A

DECRETALIUM.

"l

Qui dícantur. Apoffoli &v quotuplicts,

s

$unt litterz dimifforie quas judexà quoap-

BLTT

pellatume

ft,tranfmitrit ad jadicem , ad quem

ONtntgde

appellatum eft , in teftimonium & fi

dem appel-

I m

lationis interpofitz, Alii dimifforii, Reveren-

m

*

tiales, R efutatorii,

Mi

)uid eff Rel

ati;,

Dj

Eft judicis inferioris de Jure dubitantis ad fu-

o

periorem tranímiffa confqltatio,utxfciat; qui

in iudicanxdo fequendum fit,

]

TIT. X55

De Pcregrinantibu&

Lt f

Qui bic Peregrinan: dicitur,

Il vl

Ui ad fedem Apoftolicam , autad limina

1 t

Apoftolorom , five ex caufa peregr na-

tionis,five ex alia Pxoficifcitur.

ï'; tmiff i

TIT, XXX.

L üpye

u Cng,

De confirmationc utili vcl inutili.

f j

l Pontifex ex certa fcientia fententiam , pri-

J

vilegium, aut quid

aliud confirmet, ratum

ti

manet; fecusfi perob, ve

lfubreptionem coa-

€,4

d nofiram b, t, unde

[

ceíla fuerit confirmatio,

hzc claufula fubir tel-

ditiptt

& in refcriptisCanonicis

ligitur? ff preces veritate nitantur,

Inincivilibus

inoirle

tl

autem neceffario cft exprimenda,

NDI.

hod

. FINIS ;15&1 $SECU

ojuiti

LIBER

L

]

D ÓÓÁ

-

fo

DE FI.NITIVONE'S :

äwn:

* -)(-* -)l-* 8-*-14-

**

* x*

X*cwe

u

Á & oX X w

*ok * x o

*'æ***æ

3**

*****

hr

|

LIBER TER TIUS.

B

ii

1

|

u

Dd

TITULUS PRIMUS.

!

C

. De vita& honeftate C-lcrigofum.

1

Via Clerici font populusele&us Dei , om.

*

Jr i

Q

a1um oculisad imitationeme

xpofitus,ne-

If

cefie ett,ot cautiüs fefe gerant,

C

j

At

quodlicet,honeftum eit.

qu?a non o-mnc

du

M s

ss [unt regula Clericorum ?

BM

Hz feil.

ne artes ignominiofas, vel oficium

maceli

T

aniorum,aut ta-bcrnauo»xum exerceant;

Q

ne mimis hiftrionibus,& joculatoribus

operam

i-mpöda nt;iaut dictent,

IT

languinis;ne exercea

ne proferant fententiam

ntartem cbirurgicam,quz

l

(

aduttionem autinci

fionem inducit, &c. utaiá-

li

|

I

tur veflibus decentibus;ne

comam aut barbain

ln

nug:iant,&c, ut à crapula

fe abfiineant,

Mtn

aW IT

H.

N

,

De cohabitatione Clericorum &

mulierum.

"

Au- Probibeantur C

lerici lmb-fare cum msulieribus? :

P

Kohibentur, fiagatur de iis,

teft effe fufpicio.

de quibus po.

:?Jn

(

TA

An nen poifit (lericus bab/tare cum matre ,

aut ava?

;

Á

Poteft, cümde iisnatu

rale foedus n

ihil pet-

- tnittat faedi crimin

isfufpicari, Hedt

amen cg«

t

j

habi;atio, gfohibcr

etus, quando effdr fufpecta,

Sueme.

f

ET

1

DECRETALIUM.

f!

,ng:o*d'o pun

iuntur Clerici concubmarii ,

ET

Em

HH

& fornicari: 2

*M

Notorii abordinibusipfo iu

re fufpenäï,fünt.

U

Imo fi ab Epifcopo monic , concubinas non

deferant , à beneficio fufpenduniur, & corzre-

As

&ione non fequurà , deponuntur.

T I .

ILIL

TU

i

M)fi; 0.

. De Clericis conjugatis.

n Cleriei posfínt matrimonium contrabere?

Nitts.

Letici in facris ordinibus non poffunt, at in

C

f mc

miaoribuscontituti, poffunt.

Án in minortbsuscontrabentes retinemnþaprivilegm!

I!

- Sicum »nica caq, virgine contrahant,ton-

dfiius

furamque gerant & habitum clericaleim, reti-

t

nent privilegia fori, & canonis. 55 qu^ fuadene

ISOntag

fe 174 4. 4

d

Tentidn

Qu:d feri privilegium,

ID qui

: Eü'vquo eximiturà fzcula:i jurifdictione,

(C Utl

lübun

vdn non posfit Clericus. bwic privilego renuntsare ?

Minime, quia non eft ipfiin particularicon.

]

ceffum , fed ut eft membrum totius ordinis

Clericoram , eui przjudicium inferre non po-

teít,quod omnestan

13

git,gþ omnibus debet ap-

é,

?xqbari.; R. 35, n

TIT. lV.

!

&l

!

l

De Clericis non refidentibus.

lbmpo

- n Clerici in fs prebendu debeant refidere?

/'XMaino, nec refertan bencficium fit tenue,

f

n Cf&rici non refidente: privari pO.tjïnt

fa. beneficun ?

| M

- Omnino, ni(i quisabfitobjuftas caufas,

Q«

Qu funt jufe caufa ?

,

- Siquis fit in famulatu Papa,vel fui Egiftopi;

g

DEFIMITIONES

)

42

fi quis fit infirmus: fi quisconcefsá f.cultate in

|

tlb

probato gymnafio ftudeat, &c,

An a*fentes ex qufla canfa , recipiant fruilua .

| g

beneficit ?

g

[

VN

. Recipiunt groffos, fiveannuos proventus,

a d

An etíam quetidianas difiributiones?

;

Non , quia non dantur , nifi przfentibus in

EW

W

divinis, Hictamen quiabeft propter morbum

hu

|

)

folitus intere(fe,

:ccxgir, fi fuerit

T ICF.

V.

Tk

TE

De Prabendis & Di gnitatibus.

. Qtud fl bencfieium ?

RTT

j u

E

St jus perpetuum percipiendi fru&us ratio-

]

E Y

N

j

1

ne imiaifterii Ecclefiaftici, Ad quod tria re-

quiruntur,officium, jus früctus percipiendi ex

: Qodng

bo ais Ecclefiatticis, & ipíi fructus.

TT

2uomodo differt ab officio ?

,'1

!

j

Quod officium fitipfum minifterium Eccle.

U

fiafüicum, v. g, Miffz celebratio,

C

dQuomodo d ffert. (anonicatus a "Prabenda?

n

Q

Quod prabendaconfittat in fru&uum perce

ptíone, uti nomen indicat;cüm fit dicta, quód

w

portionem Clericis przbeat. Canonica autem,

b

|

injure przttandi officium divinum, habendilo-

Y

cum in choro in Capitulo etiam circa fructuum

receptionem; quz ramen primo vacans affum-

Ui

o

pto in Canonicum debetur. c«p, relatum b, t

9

3 torüpi

Gl

catus poteft effe fine Przbenda.

[Ja in cap«2. de.Cone, "Prab.1n ó,. unde Canox?i.-

717

Mu

Quotuplex eff "Benefi dum ?

0

Multiplex :aiiud eft (xculare,alíud regulare,

aliud timplex, aliud non fimplex, Item aliud

LT

W

Wi

ggzgimenialc , aliud non patrimoniale,

i.;em

J

juris

j

]

nizciænf.xmum.

$3

r*iflwltmii

juris pa

ttonatus, & non juris patronatus.

, quid vegulare,

Qwid efl Beneficium faculare

iyi'"?f'üäw

Regulare , quod pro Regu!

aribus [ ut Aboa-

tia] Seculare , quod pro fzcularibus eit inftitu- -

o

tum.Unde Reguia: Regulacia Reguiaribus,Sa-

QY

cularia Szecularibusfunt confe:enda.

pl

utd eff bencfic um nou fisplex ?

uod przter minifteriumEccefiafticum ha-

ïpmmoxbum

bet yei juufdict:ionem,ut Papatus, Epilcopatus,

&c. Et hoc beneficium vocaturdignitas; vel

tzeminentia, ut Can:oria, beneficium Sacii-

T

P

fix, Theíaurarius, &c, & hoc beneficium voca*

tur perfonatus, vel curam habet animarüm, &

hs wf

Quitioy

dicitur curatum,

Quid ef

beanïciun; fimplex ?.

p

neque przemi-

Q»odneque juri(diétionem,

!

nentiam, aut adminiftrationem

fingularem ha-

bctv

;ium T

)uid c;jl beneficium saonoculum ?

uod Przlatusuniceuin habet conferendum.

à

idhida?

Non inonoculum é contrà,

m petet.

Qtaæoda acquirimr Benefi

cium,

:

i qui|

WE

per eletionem,;pottulationem & translatio-

nem fubíecutà confirmatione , & per collatios

hiberil

ncm,

Q wuotuplex eff cellatio !

.

ag

Duplex : hóera, & non liéera; L1

bera, (qua

(catsaliun

citur) eft, quande có:la.

Vi

& proprie collaiio di

tor unicüique ut vult

,potet confertebeneficiaz

j Cuntti

aon libera , quando fit ad mapdetum P

ontifcis

velad pizíencationem patrozie

si babet jms Geneficta lbere conferendi?

feguit, |

erdum cum confeníu Ca.

m aol

Papa,Epiícopus int

I Decanus Ecclefiecolle-

de, ii

gituli*,/?sxgafuu;su Y

gia:æg

j

M

—

f4

" DEFIVNI-;I-'!"O-NES ,

D

giatz: verüm his confuctudo plerumque dero.

ga t.

l

vAn babenti benefciu)n posfit alind conferri ,

Jure fctipto plures dignitates.velparochiales

o t

Eccletiz eidem non poflunt conferri,nifi ex di-

Ípen(at:one S. Pontificis,

qu: poteft difpenfare

iuyf

cum fublimib

us & litteratis viris; neque potett

quis retinere plurabeneficia mplicia fine di-

s

penfatione, n:fi corum alterum non füfficeret

| Czpim!umfu

decenti ftatui Clerici

i

[Mf

,neque 'pcrfonale'm rcfi-

dentiam requireret,

u wl

n non posfit quis per alium refidere?

idtiy

Non quia R.poteft quis per alium,

quodpo-

pwviüon&u

teft per (cipfum

;€xceptionem patitur :quando

Ti

eft cle&ta indu

ftria perfonz,

tv n

Quid funt beneficia incompatibilia primsordinu ?

. Quorum uno obtento vacat ipfo jure alte.

| u

pum,

Quod (itaniüm fitdimitten

ih

^

dum, crunt

compatibilia fecundi ordinis,

COT I T.

Vr

d

iij

De Clerico x

grotante,

l

Tl

An Clericgs

Inime ,

egtotans privari poteft beneficia?

quia afflictis afli;ctio non eft ad-

"7^ denda. Imo nequeprivandus fructibus &

N

di(tributionibus quotidianis,ut

li EMM

diximusfüprà,

Quiaimputarenon deberei

,Perquem non flat

MI

fi non facit

41.in 6,

: qg'od per eum g*& faciendum, &,

]

] Mm

A5 (!ei-ico'ceg

totant detur cmdjutar ?

f(f

l

Pralatis, aut Ecclefiarum

$

Wtlun

Paftoribus perpe-

tuo morbolaborantibusdaru

I coad

jutor; qui

Inqm

in: Crim cüram animarum babeat :

vg-iïïg:gatä ei

;c'zt'älgx '*f:u&iþas portione,

i

TiT,

j

DEC RET,A LIUM.

M

VUl

TIT. VIL

De Inftitutionibus,

M hf

m

gæ-d ef th'[(itutib ?

Oc leco eft collatio illa noa libzra , que

[cüdlfptnfarc

fit ad prafentationem patroni,

.'thï.'cpw

Ad'quem pertine;?

€J

pl

. Ad Epifcopum, velad

jus vicatium,f&n ad

ff

Capituiu

m fede vacante.

Oht[em t

(ar dixifts inflitutio hoc loco ?

famitur , modo pro de

d u&-ion&

" Quia varie

i?

jn beneficii po

ffeffioncm, modo pro qualibet

aítica,Utin hacR.beneficium

Mitdyt,

provifioneEccleft

fine inftitw-

M u

Ecclcfiatticum non poteft licité ,

tionc Canonica obtineri R, 1. :5 6«

Vrl

T I-T. VH-L

0 JUrt j

10 Cf

De conceffione Przbendz, & Ecclcfiæ

non vacantis.

I

AMn. valeat collatio faila de beneficio viventu?

Inime, quiatalis collatio vot

t

um cap.tgndæ

mortis alterius inducit,

f

TIT

I X.

*

toh (& adl

Ne fede vacante aliquid in

novetur,

flu&ibus&

fede wacante Capitulum

imüsfüpü,

An Epifcopo mortuo , five

m n

; Pasfit co

nferre'benefïcm

fpeclantia ad libe-

ram collattonem Epifcopi ?

&itucr;,&

um J |

Inimé,poterit ramen clericos in

7

M

conferre beneficia , quz ad Epifcopum &

fimul pertinebant.

p

Capitulum

In qubm

, fede vacante,tranfit jurifdsäio

, qui

Epifi'opalü ?

igngt*aci |

;n Capitulugi.

fru'.

Til

46

, ibE*-iu N z*rromz [

TIT. X,

u

De his, qua fiunt á Pralato fine

:

confenfu Capit'uli.

n Epr:f?ap

jugoi

us posfrt —emmaï?zccrt'pro f&o lxln'tu?'

|

i.

On,

nam in aliquibus requiritur Capituli

"

confenfus,ut in alien

2uone 1ei Ecclefiafti-

!Nl

c£ ; aliqua

ndo confiliam capitali, ut ininftitu-

du

tionibus,

Qd refert an confen u , an confilium ?

At

[ It

Plurtmum: nam

uando requititur confen-

L

fus-,

: :

pifcopus nil al

quod

iud facere p

oteft , quàm

u

permittit major & fanior pa

IS capituli;ag

NY

Wil

" ubire

Quititur confilium,fatiteit

tern commtue

ub

Ynicaà

Iï'g,;& &liorum fententismex

plorafíe,

Jrimdyt

Ti T. -x!o

Yomdni

. Dehis, qua fiuntà majori parte

^i

W tdtidi

Capituli.

| Qæ dicittr m

ajor pars , (z qmc fanior?

[ pasj

ld

Ni,

"ljer,quz excedit perfo

narum numerum s

Óanzer, quz maj O,rix zel

flat,

9 & dignitate prz..

| rutfanabril

(

Quid f Pars minor

;

| decaufa s 9 UAET .

À

an

.Uo

:

Potcít.

po:fit contmdwgre Ü 4pþ??4ïq ?

lnngua

TIT. XIL

Voetürdt

Ut Eeclefiaftica bt'nefï;cia'iïüef'aiimitiu-

»;undumram

!

tione conferantur,

-t Beneficia deäcant—eonf&rr:fne dimihutionex!ä

V p

,qu;.a»iiupzm

M Ax:ime, nam collato

i non poteft partens

L

:

"O

bi fécvare, cuwnicuh,r.

D

£

"'grovcamgm fi

BLLT

TIT

H

DECRETALIUM,

$7

TIT XIIL

cclefiz alienandis, vel non,

il

fæfato [ht |

Dc rebus E

-

!

Quid efl .Alienatio ?.

: $t actus,qu

oaominium, veljus reale tranf-

t PTO fgg M

*

UT

fertur.

i

]

n res Ecclefre po:jz'nt alienari ?

I t

li

!

Ü

üwmm

(

^ Nonpoffunt,nifi jofta caufa lubíit,& infuper

'fglemnitgtes

requifirz adhibeantur.

7!:!1.//'["]! .J

Qwd eft iufla caufa ?

Virgens neceititas, vel evidens Eccie

fiz ugilï-

l orfa

.)olæl üäm

Que falemnitate: reqs;ifuxtür'? z

AU

Eab

natio fiar per Epfícopum , requiritur

V

plosf

! tractarus & confenfus Capituli * fi ab Abbare

' minore Epifcopo Épifcopi dicecefis confenfus?

ss

fi vero alienatío fiat rci Parochialis requiritür

Itl

Kpifcopi & Presbyteri confeníus.

3

Quid fi alienstione legitime

facá fit Ecclif[ïa lefa ,

TT

a4n þo:fit

Poteít,

:

rfþ?itu: n inrggngm 3

VDSTUEL.

L]

OTPIT. XIY.

Iu w

De Precariis,

1

7À

i me,

äiäeþ contratius Precariatum ?

7H

^ Uores in perpetuum, velad vitam, vel ad

AA longum tempus conceditureá lege. ut re-

noveturde quinquenniozd quinquennium,fe.

m antiquam confuetndinem,

Umm, .iCPn du

;

« Quomvodo differt à precario ?

vod per precarium utenda concedatur,

i! quamdiupatitur quiconceffit unde precarium

u 2dnutum concedentis potefl revocari at pre-

Qt'

€ria nen item,

&g&ndci

J

18

DEFINITIONES

| MT tM— "

&rsando ret non grati ,. fed ub annwua penficnecon

ceditur ,. quomodo differt a& emphyteuff,

L. r:lq

| |otut I'Güh

Quoed in emphyrcufi non fiat ifta renovatig

küninh

dequinquennio in quinquenniurn.

T IT

X V.

u

Dc Commodato.

utd sfd commodatum,

1 h Fnr /

! Cl

$t contractus rc initus, quo res gratis datür |

i

Ini

E

ute&da,utexpleto uíu eadem tclhtuawx.

M

LY

;

n

AL T.

XVl

|

ititt

D« Depofito.

i ) het

Qu M

A»n Ecclcfa teneatur dere apud Clerictam dcpafrd

On, nifi depofitum fuerit converfum in

utd,ï;

N

Ecclefiz utilitatem,quiadelictum perfonz us

non deberin detrimentum Ecclefizredundare,.

N

af

4.76, in el,

T

XVvll,

De Emptionc.

An Erptio refcindatur , ff lefio ultra dirid um

tntervenerit

Mnino , neque tantüm ex difpofitione ju-

h:

tis civilis,fed etiam juris canonici,nifi ma.

lm wl

lueritLzfor contra&um ad juftam xqualitatem

revocaij, In alternativisenim ele&tio eftdebi-

Alid d

toris X,70,12 6,

T1T.

Xxvlil

ULLT

De Locato,

wtu: (nt

Ad quot annos res Ecelefia poffunt locari,

X conüitutione Pauli Veneti non poffune

Nlqu

Qtnt

j

locari ultra ttiennium,verum hac con&itu- *

U ?

u9

W

DEC RET AL! Uh M.

$9

?nu4peflppn,zt tio vix eftrecepta, & patfim obfe:vatur, ut lo-

" eati poffint ufque ad o. annos : nequein tali '

tiy, locatione requiruntur folemnitates requifitz

T

in alienationibus rerum Ecclefisfticarum.

[

Ti T.

XIX'

(

De rezum permutatione.

/lf,

An permifa frt beneficiorum permutatie.

T pf S

| quis propria fua au&oritste beneficium.

uum cum altero permurare aufüs fuüerit,.

'

Jm tf

bencficio privabitur : valettamen permutatio

accedente fuperioris au&te itate, & fi co!latio

]

ad slium fpedtaverit , ejus ctiam requiritur

copfenfus.,

I &cpnïm

! conpeln

Qwuid fi Epifcopus !ænkficia ex €aufa permutatients,

refignata. aliis eonfzrat, an vvalebtt cellat.o,

ffum pl

f eduni

Non,ncconceffionejuris utentibus,maximé

[!

€irca fpiritualia , illudatur,

TIT.

X x.

DeFeudis.-

m n

Suid eff Feudum.

t conceffiorei immobilis vel

zquipollentis

Vl

fab fidelitate per accipientem,id eft,vafal-

nonicn ..

smæqualitan:

lum gxï&anda.

Sua e3us divifro,

Jedto «l

i Al:ud eít no

vum;aliud antiquum feu pater-

num : *Novum eft,quodadhuc exiftitapud pri-

i

mumacquirentem ? &fihic primus acquirens

Inoriatur fine liberis reditad dominum. Pater-

Wt

qi, &U eft, dum eftin pezfona filiorum autnepo-

h00 )

d tam acquirertis, vafallo moriente fine libe-

:

ihac n

lii !i:;tt

anfit ad agnatos.

D

/

TXXTO

28

ée

DEFINITIONES

)

T I W

X L

OUU

De Pignoribus

«l

vAn Clertcia posfit rem Ecclefte darefzguarz ?

fictreo

th ua

quam, cüm res a'ieua pignori dari

[

non

po(ïl t.

t

TA T.

XXII

4

De Fidejufforibus.

n

vt Religscfi posfint fidejubere ?

ES

DI

!

j

On, nifiab Abbate & conventu mandatum

habcanto

d

Qntu

- Clerici ?

n

Pofï'unt licet eis prohibeantur frequentes

fide;ufüoncs.

n

D i

T.I.T.

XX[II.

Bo

DeSolutionibus.

ä;tmm,q ht

- eAn "Pralatus feeceffor teneatur j?:!veredebim

i[utin li

predeceffori?

FU Q

Tl

N

On, nifi fuerint contracta pro Ecclefiz ne-

ceílitate,

)

n Clericus debitor babeat 6eaefic.üm

competmme ?

Wi n

wl

Omnino, & eatenustenetur folvere quate-

M

nus facere potcü cap, Odoardus 5, t.

TlITt.

XXI V,

(ur;nmp

De Donationibus,

N fagty

ván Eþ:f?opz aluque "Praiati res Eccleffe

"m:POI? Tiy

donate posfint ?

]

N

On, cüm Pralati Ecclefiafticarum terum

ünt adminii tatores, "on domini,

D

n mon ergó plus tfibuatur Pralato , qudm

Pitygy,

Préewratori ?

Ph.s mb.muz ineo , quod Pralatus exiguás -

l

"Ut

dena-

Viiiin

ü

DECRETALIUM,

ót

i

j

donationes, quz Ecclefiznon fint graves, fa-

:.dar:;fkwi ?

cerc poffit; quz vero exiguz diei debeant,fpe-

andum ex confüetudine.

cnapignou'du,

7 I T.

XxXxwW

!

^pe peculio Clericorum,

uid eff peculium ?

ïïn! ' ES

t parva pecunia fervo,vel filiofam,à domi-

no velpatre co

nceffa;fgorüm à :ationibus

HU GA

! domini vel patris,

Quotuplex efl peculium ?

uadruplex, caftrenfe, qua(i ca(tren(e, ad.

LNSUT ventitium, profe&titium.Cafirenfe , quod ratio-

ne militiz? qvafi Caftrenfe,quod exadvocatura,

Ü

proventibus Sacerdotiorum acquiritur; Profe-

;

éitium, quodex re Patrisz ,4dveutitium, quod

imili aliundeadvenit. q

uàm ex militia armata , to&ï-

gata vcl clericali.

edle

T

T. AXXVI;

De Teftamentis,

nfcum

ldu (Tericus teflari posfit? — |

E iis poteft,quz non habuit intuitu Eccle.

i

dytt ul D

fiz , fed aliunde.

s

j

Car potius poteft de ii difponere intey vivos ,

[

jwam peff mortem ?* — .

5

Ne fiantavarijuxtaillud ? datua,dum tus

w funt, poft mortem tua non funt,

T Í T,

XXVII,

(untr o

DeSucceffionibus ab inteftato.

Yil

Ab inteflato , ad quosboxá

" quäm

: C;!crm ;?sortuo

deferuntur ?

Ó

na acquifita intuitu Ecclefiz deferuntue

ad Ecclefiam ; bona aliufidé acquifita de.

V cxä::' B

ferums

T

d

é2

n.iälmwroms

D j

ferunturad parentes & confanguineosClerici,

fi nullus reliquerit co

nfanguineos, deferuritur

Mi

ad Ecclefiam. -

TITS X

x Y1ll,

]

l

De Sepulturis.

Vi

Vbi guu fepelitus,

S

Bi electaeft(epultura, cüm quis fepelitur

uïuzüw

u

!

extra propriam parochiam, Ecclefiz Paie-

Tl

chiali debeturporuo 'exillis, quz teliquitEc-

elcfiz,in qua elegit fep

r

lbt

vocatur canonica,

ulturam , &hzc poxtig

MWum

f

!

Quid ff qui nou elegerit fepulturam,

l

SepeliturinEcclefia Parochiali, velin fepul«

€ro majorum , velfi fit uxor,iu fepulcro mariti

Wtl

mortui ? fi plures marit

9

2

d

$ habuerit, fequetur

us

fepulturam ultimi mariti,

JHl

"n fib.wfam, posfft eligere fepulturara,

Pote(t nifi t infans ,

quia in ca ztate velle

LT

& nolle non habet,

Wand

—fn Relieioft,

Migïnäö , quia eorum voluntas eft in arca

l

Przlati,

Ve

fed apud propria monafteria funt ty.

DN

mulmdiq

Tln&XX1&

p

DI

"

De Parochiis,

wd eff Parecb'a,

Omnfa,q

5t loceus in quo degit populus uni Ecclefie

f

E

deputatu

$ certislimitibus conflitutus,

Vnde dit3a *arochia,

Dtätgul

Ditta 2zr? 'rgwugixw,qþugd eft prabere,

butio,

ff&öüdicit

largiri, quia ibi fit Sa;kamcn;o;um diítri

iA (

TIT,

H

DECRETALIUM,

é3

gumtOkam

A d [UU

T4 T, BX X.

De Decxm:s. Primitlis, & 0blatxo-

l

nibus.

J

Quid funt. Decime-

4

S

Untdecima , vel quota pars bonorum licité

i qufE tn

quæfitorum Deo debita.

Quot funt [pecies Decimarum.

, Edcj Sn

qutttlnig

Tres:przdiales, per(onales, mixtz ?. Pradia-

les funt, quz ex przdiorum fru&tibus. Perfona.

r

le;, qu& ex negotiatione : M:xm. quz ex pe-

MM

corum feetu debentur.

Momodso funt | folvenda..

i d

Integxeünc diminutione; & przdlales qui.

[

dem funt folvendz fumptu nondedu&o: pcx-

It

fonales vero fumptu dedu&o,

.An Lam habean: ]ua petendi d Pa:p

um

. dendi decimas,

& zUfe re

Non mfi fint mfcudatæ ante Conexl:um La-

te;anenfe.

us dicuntur Priyittie,

ITAUX

Primi fructusagrorum & arborum,quiDeo

deris Cuntt

immediaté offeruntur in gratiarum actionem

pro frugibusterrz , & deinde ceduntin ufum

'

mmxfhowm,

)ug dicuntur Oälatwne:o

!

Omnia, quz Deo offeruntar, ut agri ,. fru-

Qus,pecumæ,omamcma,

sunt r

T.

XXXl,

m!! !ll UQ

Qc Regularibus& Tranfeuntibus ad

Religionem.

d gt

Qz-m dicitur Regularis , vel Religiofue,

m dribu

,vel pater-

Th

Qg: per emitlionem pxefemoms

»nam

P

ER

)

64

EE FINITIONZS

nam d:votionem fequenti ratibabitione, Prss«

u Fm h

- latiituperio füb aliqua fpeciali à B.éman, Pon.

W/:,:h'ud Mu

tifice approbata regula fübjicitur, Dixi zatiha-

slilgu

bitioae,&c. quia racihabitionem retrotrahi,&c

rinsapy

*

..m.agdatq, non eftdubium comparari, R, 10. £2 d.

Á durng

, Quo atatit anno perimiffa eff. profesfio?

'fu

r

'€ Pontificio mafculis a&no 14. focminis

gigatmy

n

Wungi

maícuis, fiveà foeminis, non

i,

pqtqü.&atianm

Uj

annum i6. expletum,

I

T 1 T.

XXXII.

Dd du

De converfione Conjugatorum,

wán conjux altcre ivVito , pesfit tran

Ralagionern ?

gfe 4?

Stipt

OMniizd,fi. Ccop

:

)

f

ecus. .

ulanon vm;ercx;i:ïexai-a : aliàs

wiigut

.ts, At

2015 can];ux resmanens. in faculo . ;

pa([ïe inife

feeundas nuptias ?.

ifighr, q

Witim at

Om ni&o,ü'copula non intercefferit;aliàs de«

D

lg, Mi

beret alter con

k

2

X eriam tranfire ad xclig&o—

Qcm, vel continentiam vovere,

TIT. X*XxbH£ —

BMQ:&

. Deconverfione infidelium.

Af

Quid fi (onjux infidelis ad fidem convertatur &

Vide infra Tit. 19/lib. 4. q. 3.

Viloe

"H IT XXXTIV-

Pwp

De voto, & voti redemp

tione, -

piol n

D

Ij

id eff Votum?.

$t promiffio faltem interior Deo fada de

r

E

bono ícilicér meliori. Uünde licet bonum fit

DcC?;

u

nubere, votum temen nubendinon ligat, quia

Deo giatius eft fe co

attunQe

Üf

nium inire,

minere ; quamm

S,

D

b

DECRETALIUM,

é$

Quotteplex «[r?

ib h

TUTIM

Allud/'mplex aliud folemne : ixem. aliud pere.

L Dii t

fónale, aliud reale, aliud. znixtum,

Solezane eft ,

quod tufceptioni facri Ordinis, vel profclï'om

D N

QUE

religionis approbata eít con)un&am oimplex,

dum alias fimpliciter voves vitam cxlibem,

pl

religionem, jejunium, &c. Reale, quo res aliqua

Q1 fetui

picffo v

externa ? Terfanalc,quofa&um JMixtum, quo

utrumque Promxtutux 2 ut pcxchmauo cum

URT

óblatione,

TIT. AKXXV,

|

De ftatu Monachorum, & Canonicorum

u

Regularium.

DT

di ótatui bic?

t vite condiuioyquà quis alteri devincitur,

farit d

ES

veluti profeffus per votum triplex Caftita-

tis , Paupertatis & Obedientix vitz rcligiofe

/w[ llf

afiingitur, quàm aliqui Solitarii & contem-

ttildjis d

plativam a catu hominum remoti degunt dicti

Manachz, Alii intez homines dicti Regslares,

al idigi

T-I-IL

XXXVl.

Dc Religiofis Domibus ut prfcopofine

Qutt,

fubjeétac.

TT

uid venitnexine Domus vel e'eft, "

Uilbet locus pius, etiam monafterium,

Pxoone tamen dicuntur domus relt.

gioíz Xen odeuhxa Nozomia, Berotrophia , &

Ytatt

fimilia,

2

T LVT,

xxxvlt.

i d

De Capellis Monachorum,

bonm

ii qu

Quid Sunt Capelle Mouachorum? .

Unt Ecclefiz quedam , in quibus Monachi

TRU

9

admmxüxam Sacramenta,

3

-Aü

-

-

!

éd

DEFINITIONES

n etiam Epifcopo fint futbjetia [icuti domus

Wi

elteio] ,.

Qwr

- Omninó : nifi hac jurifdi&tione fpec:alx pri.

h

!

v:!cgto, velLegitimá praícriptione ptobcntur

l

qmdaun

W

exemptz,

T

T IT.XXXVUIL

p

i

stf

Dc]urc Patronatus,

£

g)uamada differt à patronatm civili.

Uod fit jusillud, quod habent patroni in

TIni

,

l

Q'i

liBeros ex manumlfi'on«:' atjus patrona.

f

A

eus hic, eft jus przfentandi clcncum adbene-

1

£cmm vacans,

Wi

uotuplex efl,

)

tl

anlex* Ecclefiafticum, & Laicum ? Ecelefía-

flicum eft,quod quisacquifivitex eo,quod fun

daverit, vel doraverit Ecclefiam ex bonis Ec-

It

elef(i afhcls Latcum autem,quod quis Ecclefiam

fundavem ex bonis fzcularibus,

at

uopiodo ergo acqummr.

f

Fundatxonc,wn&ru&wne, & dotatione Ec.

QU&

ihotil

clefiz. Item donatione, emptione alicujus rei

4 iW

cui patronatus.ahnexus eít.Propterea pretium

MWU

augete , foret fimonia.

dU

Intra quod temptus debet patramu pr;fäntare.

IlOfum, lt

Laicusjintra quatuor meníes: Ecclefiafticus

LT

intrà fex.

Pfoyl

t 15.

"Tatrono mortuo, ad quo: devolvitur 1 jw patronatus,

Ad hzredes non in capita, fed in firpes,

T 3.

XXXIX.

IT

De Cenfibus, Exactionibus, & Procura-

Jf

tionibus.

l

Wpyt

uidef Cenfus,

(

]

AUDies

CEnfus hic cft qu&dam penfio ; quæ

de pto-

Wt

véntie

DEC-R.ET»AVL!UM.

é7

[f d

ventibus Ecclefiz folvitur,

Quotupliciter Cenfus fumitur,

x

. Dupliciter primo enim fumitur generaliter,

"Ut m

cüm aliquid annuatim praftatur : (ecundo ftri-

cté pro eo, quod folvitur Eccle(iz , aut Epiíco-

|

poin fignum fubjectionis , quale Cathedrati-

U

cum dici folet.

:

t tl

Quid efl Exatlio,.

tntpdtüt

Ett vo&igal,

portorium,peda gium,quod Ke-

11 pOm

gibus tzibuitur,

t d Dent

nid ef "Procuratio.

Eft exhibitio fumptuum neceffariorum fa-

&a illis J qui Eccleäasfolcmni jure vifitant.

-

itim bl

6000

TIT. XL

Ler bonist

De Confecratione Ecclefix & Altaris.

Vsl

Quare Ecclejïk indotata non confecratuy.

l

ia fjne dotenon poteft per miniftros di-

jutone D

Q

vino cultui fatisfieri,

n Ecelefia polluta indigeat nova confecratione.

dl sss

t yet

R, Non,fed tantüm benedictione, polluitur

autem per homicidium voluntarinm & inju-

i pufate

riofum, Pet injuriofam fanguinis effü(ionem,

'Eeclehili

voluntariam & publicam feminis emiffionem,

ET

Per fepulturam excommunicati,hatetici & in-

: juJ hum ]

iidcïlis.

4AIT XLL

Linkipti

.

$

De celebratione Miffarum.

kDroeitte

vLdln Miffa sino dv&fämel tantum fit 'celelgmndid.þ

Mnino nifi aliud exegetit n..eccf.ïïtas.;Evai-

pitur Dies Natalis Domini,in quo tre

s Mif-

Íz dicuntur.

4

TIT.

T

Til

rv

68

DEFINITIONES

Wi

TI1T,

XLI,

!

' DeBaptifmo, & ejus effeétu.

Mi

( As gnfantes snfidelium invttà. parentibus fii

u

&é^ptiZandi ?

u a

N;

Onnifi alter parentüm confenferit, qui hae

aM U

in paite tam favorabili prafertur recufan-

p

tieap. fieuti delud.w.

Vi

)uare non aütev?

l

d y

Qg,m cüm parentcs ad fidem non fint cogene

(m Wib

di inviti,non debent juribus paternisprivari,

quuut

T IT KLIH,

!

De. Pfcsbygem non baptizato,

Y

An ordinatto e]fu f«b fiftat,

Md

Eg. quia Baptifmus ett janua omnium $&«

i

N

craimnentorzum,

M)m? rl

TIT. XLIV.

UT

pe Cuftodia Euchariftiz.

"

]Hüo:

uf

Quomodo Euchar fH« cuftodienda,

MC

Unde, teverentet & devoté, ut prempta

Mh.&ludlcxaha

*Vi

l

ejus fit copia viaticum iu neceflitate mie

1

Biftrandi. Servandum & Chrifma, id eft,Sacra«

DN

m.ntum exiremz Unctionis,ut & hujus ü,t CQ*

pia ad infirmos cum lumine deferendi.

TLIT. XLV.

T d

Dc Reliquiis, & Vencratmnc SS

Atf

N,

tf

Quinam pro Santiu venerandi ?

n

Apoftolicà auctoritate appmban ,C&in

7 ftt)

CE-

numerum Sanctorum relati, feu cano-

me tf

nizati funt.

"N. cm co

Juxtaillud Pfalmo:ye, Laudatc

Dommum in San(kis c]us.

n

li haiesmfhl

'HT

L

|

1

DECRETAf.IUMa

49

T1T. XLVLl

:ffc&u.

htl [

De Obfervatione Jejuniorum.

(Md eft jejunium ?

29

t major quzdam victus parfimonia & ab-

ZCNN E

&inentia, quam communis temperantiz r€-

"WU &t po&uletab Ecclefia certis temporibusad

l

refrenanda vitiain(titura. Adquam Chrifti fi-

delesozines fub graviobligatione abanno 21,

hj fïnrcogcn.

nifi corporis debilitas aut labor excufet] uf-

!

p que ad annum 6o. altringuntur« -

TIT. XLVIL ^

YNatt,

De Purificatione poft partum.

i,

An adbuc bodie Mulier poff partwm fit ab ingref-

TW

f& Ecclefía arcenda?

M

|nimé , nam lex antiqua ftatuens : quod

pariens maículum ufquead 4o. fzminam

j

verà ufque ad 8o.diesab Ecclefiaarceretur,ad-

ventu Legis novz ficut quoad zeliqua ceremo-

iil

t prempt

nialia & judicialia fua evanuit.

ee ia i

TIT.

XLVIIL

NONT

DcEcc'lc-fïis edificandis vel re-

dT

oj

. parandis.

:

Quinam ad boc obligantur?

^

:

u

i deftrü&tioni caufam dederunt, vel fi

Q

V vetüftate lapfa fitEcclefia,tenebizur Fabri-

Q

Ca ,

7!

uz fi non fufficiat Clerici, & alii fructus

UA

Ecciefiz percipientes , quatenus füpercft fu-

ftentationi edrum. Sinec hi fufficiant, ad con-

Á

« Qu t llb

ationem coganturParochiani,quorum gra-

, Tadut. tia

S. J&.des inftaurantur ,. nifi inopesfuerint,

clefia ad Matricem

|

ï. ,güæ enim Isfcxenäa fotet Ec

D ;

vel

B

70

DEFINITIONES

vel maxime vicinam, T*id, SeUf 2tce,2. de Refar,

T

Sed hac mxclhgcnda funt, nifialiud habeat

[

confuemdo,qma in actus humano influit mos

DT

xcgzoms

TLT XLIX.

QTRT

De Immumtatc Ecclefiarum, -

|

m]me [

2wuid eff bxym untitas , ( quetuplex

IT

Stliberatio quzdam ab onere ant munere

Í

-alicuj commiffo, Eft tnplcx realis, pex(ona- -

hi

lis.localis, Reals eft, qu& res Ecclefiafticz li« |

E

bcræ funt öc»exemptæ à tributis&oneribus,quz |

——

H

(/

à fæcularabus imponuntur, Perfonalu,quà Eccle- |

l

Wm ET

fiaftice perfonz à fzculari jurifdictione exi-|

iihnmig

muntur, Localu,qua Ecclefiis & Religiofislo- |

—

J

cis tribuitur, Hac immunitate gaudentdelin-

Mb

quentes,qui ad Ecclefias confugiunt, nifirepe-

ziantur prohibiti, utpublxcxïatrores,no&urn: li

JWMWP

agrorum depopulatores,

& quiin Ecclefiade , :

linquuünt.-

m Q

L

DI

IITIL L

w

Vttunn

Ne Clcrm vel Monachi facularibug

ncgoms fe ammzfccant

fl CUW l

ucganva l

"e ratto Prohzbztmnu.

ia cum fint Electiin fortem üc; * eorum

flt

eftdivinisvacare, nevelminiflerii nes. Probb]

ghgentmm admittant, vel zternz fehutans jae

&uram. Culpa enim cftlmm;fccre fe. tei, adft

o nl

Wmomo Nl

pon pcmncnu. R, 1g, i 6,

Ht

B

FmUS LUB 7(1 TE Rgu.

"A of

LIBFR

M" Iltlam

N

€

DEC-RETALIUM.

73

flï.c.y.d,g,;:

.LIBER QUARTUS.

Va haE;

TITULUS PRIMUS.-

ïinofinHuirm;

DeSponfíalibus & Matrimoniis.

— Quid funt [ponfalia,

Uturarum nuptigrum promiffio & repromif-

'!ïhamm.

wtt(/älex

fio Jure tamen Pontificio ipíummet matri-

m noninfrequenter denotant, c.pen 5,f.

CIt dUf fj

; foniu

Ils peiy

- Quotuplicia ergo fuut (pon(alia,

Bo

Puplicia ? fponfalia de futuro, & fponfalia

eprafenriSponfalia defuturo (unt jam definita

5&ancribus,qu

hittdt

uz fiant per verba futuri temporis v, g. Egoze

TU E

lacem in wxorep, penfalia de prafenti. funt

L

','fu.m matrimonium , quz fiunt per verbaex-

il

gaudn

rimentia przíentem confenfum conjugalem,

x

e £« Ego te accipio in uxerem.,

pipn, if

Quid feutis de fimilibus werbis,

tttes nodty

Vole centrabere tecum , babebo te in tixorem ,

hi eontrahuntur fponfalia non matrimonium: fi

.tamen dicantur cum inteotione fe obligandi.

| $ed perhac verba,, mon habebo aliam uxoremmfi

a

te,nec matrimonium, nec fponfalia contrabun-

tur, Covar. de üagtþl,

uN

piMe P**mär*'"qïü,ä pura

!imü; j

pegativa nihil ponit.

o vdn qui contraxit fponfalia , pos(it. éompell

um D t

matrimonium contrabere,

dwt ^ .Probabileeftcompelli poffe à judice, qui ta«

ul men perfpe&tis circumftantiis fi ex coacto ma-

thtl trimonio gravia mala futura videat, non am-

pliss coget,

. Quomo

da difflvi poffunt [povfalia,.

| Ti!.

Mptuo contrabentium confenfu,propter ni-

miam abfentiam fponfi,per religionis profeffi-

Ll oncm,proptet ïuþexvcnicntfm av

i

i

-: rabiiem.

j

71

DärmiTmNEs

n

rabilem morbum,propter lupecvenientem noe

tabilem íponfz deformitatem, & fimilem cau.

qw:pmbono

lu

ab initio adfuillet,non promififf:

ffet,

ii

Igm, qlfæ,,.fl

CTTIUEUS LL

1

De defponfatione impuberum.

MT

|An Empubes pos(rt conttrabere fposfalia?

Mpubes minorfeptennio non poteft, quia re«

! du

l

|

Mjiti

quiritvr coafenfus ; antefeptennium autem.

ï'

j

pueri uon habent ufam rzationi:, quod ficamen

Myta

Mi

haberent ulum rationis , probabile eft (| etfi

Md

multi diffentiant ) poffe contrahere fpontalia.

Iimpubes vero major fe

Ml

fi habeat ufum rationis,

ptenaio poteff, utique

; r

i

An impuberes contrahentes fpenfalia posfint ab 1ia

J

i

refilire ante pubertatem ?

4

|

Non poffunt ne quidem communi confen-

)

fu : at vero ubiambo ad pubertatem pervene-

£int.

| ht

»n

Hcmäu

Q&;d ft eotum alter altero p,r:'af ad Pub&r:g.

T

tem perwnerit ?

z

Atl

Multi putant poffe , 1modebere ftstim refi-

LUC

lire : alii docent d

.

exípectare,

ebere al;cxius pubertatem

/

&ï*W

*

, duj

Quad fi impubes contr

axerit (penfalia cum —pu.äcre b

! tutdu n

Pubes non poterit: impubesaucem poterit

zclilire ubi ad pubertatem pervenerit,

J

Animptsberes posfrnt contrabere matrimonitm ?

Non: & fi per verba de prafentimatrimonium

2!:4 Í

Mi fuis

contraxerint,ille contra&us refolvitur in fpon-

faliade futuro , nempe fi contraxerint coram

| [WU'EW

L

arocho & teftibus,po(t Concil.Trident, Catte-

rüm impuberes de Jure Canon. matrimonium

E

lqonträlz,cr-e poffunt,íi malitia fuppleat ztatem ,

' QUIQ

BECATALULM.

j

73

Wi quia melius eft nubere,quàm uri.Imó nonnun-

Mnjg, quam pre bono pacis, ut puta interPrincipes

&d eos continendos im amicitia, matrimonium

p

infra pubertatem contrahi permittitur,

t

T IT

I LI.

/ l(þd"flli&ï

De clandeftina dcfponfatibnie.

potloqiu

h matrimeniwm clandefline coutraciwm valeat.

OROR dU

7 Alet jure canonico, quamvis ica contrahen-

Quad t

te$ peccent, At hodie ex Concilio Trident,

ii (gj eft nullum fine prefentia proprii Pa:ochi , vel

mímjj; alterius Sacerdotis de ipfius Parochi feu ordi-

N utiqut

narii licentia ; & duorum aut trium teftrum.

Hzc tamen Concilii prohibitio non e

;

f cxtgn-

lu pf -dcnda; ad fponfalia de futuro,

n

TIT.

l V.

moni cont

De Sponfa duorum.

ienptrta

vdn una peifit fimil babere duos mdi;inr.

On,ficuté contra unus maritus non poteft

id t | N

habere duasuxorcs: nam eodem temporé

duas uxores habens viventes fit infamis,(, h-

tl minem C. de lncettis nnptii,

u Qed ff ergé nubat duobusper ver

z d? prx]i'nti;

Priot defponfatio poftetiori pravalet, & fe-

Z

N

lii* eunda nulla eft ipfo jurc.,

yaqum t

TIT..VW.

eüeti

De conditionibus appofitis. -

malrii

. Ana dicantnr Sponali« conditsenate,

mattiot

Um quis pollicetur fe nuptias contra&u-

Jrtacint

C

rum, fi quid tale fiat vel contigezit, v. g. $i

ii* dederir decem , fi pater con(eníetic &e,

Frident CA

Quotuplex efl. Cenditio.

sutmoni:

Triples : *vexvh"en/cfvtg & polfibilis,veluti

L a

887'

gt

qun "

: PIBIS

74

CDBEFINITIONES

l

*

[

fer confentiats vel turpi

s,veluti f Tituem occideri; &

Ts

vel impoffibilis, veluti ff jmare ebibert,

|

j

Quis

eft effstius Conditionis fpon[alibwue appofita.

J

ii

Con

ditio honeíta & poffibilis matrimonium,.

M

dub

'w

ficut & reliquos contra&us , atque hzredum.

I

i

at

infitütiones, & legata fufpendit. At conditio:

impoffibilis & turpis, licet vitiet ceteros con.-

J

ttàctus, non vitiat tamen matrimonium , fed.

prononadjetcta habetur , fi modó non repug.

p

net fubftantiz, aut bono, aut fidei ipfius.

m

Ihsfranes mibi conditiones fic repugnantes ?

j

ais

ï

Bono tepugnat, fi dicam , Vole tecum contra- "

bere figenemtimempro!is evites,.repugnat fubftan.

)

xmxxxx;&um

tiz,(i dicam,tecum contralo,donecinveniam ditio !

rem,repugnat fidei matrimonii,fi dicam, Tecwm

]

afi ts adulterandam t« tradas,

ceändbä, ff pro 4

E

[

j

CT I T. d

M;l

.

3

]

|

Ti

le Clerici vel voventes, &

At

vAn votwum falemne,vel fimplex caffitatuimp

NF

CT

dwimat matrimonium ?

ediatir.

Implex votum impedit tantàm matrimoni-

-MW [/

$

um contrahi;votum folemne dirimir, fi. quit

Nlb

igitur poft votum fimplex contrahar , matii-

monium ctit ratum,ne

: Vi

| C Prog:c: v.o;gm diä'o'äs

]

tfa;

Vvertutr, |

10 enin

TTIT. VIL

ï

Rittug

De eögj.kqui duxit in matrimonium, quam

]

polluit per adulterium.,

:

Ói quis vivenre uxore,cum aliaa

didterium cbmmifc-;

]

rit, an cum

jBla pos[it centrahere, legitima

J

"

7:

1

11

AH | Aful;l

uxore defuntia?

1

TT

]

5Dotett, fa*flit tamen duobus cafibus. 1. $1 in-

| "len

4 íuper adulteiz &dem dederit dc contialien-

e

AU

?f

LfDay ij

4

&o cum illa contra-

tl

do matr;i;nbnio , veldef

hat,vivente adhuc uxore,

2;Si mortem uxoris

'Mþlxbmpfm

hinatus, fi

VUf

prioris, adultera,aut adulter fit mnac

machinatio fiat animo contrahendi , & infuper

Ti

TMb Md

habeat effe&tum occifione fequuta,

j

TIT

v1tk

lUL

ii

De Conjugio Leproforum.

nodönomcpt

2 AÀn Lepra refcind

at matrinomtm. dr fpenfalia?

Wl pf

« Superveniens,

-poftfponfália de futuro ante

MUU

Ícindit illa, Lepra veroó

Vi cnt

nuptias contradas re

fuperveniens non dirim:t matiimonium ante

ul

ycimiien d

-CQï?tfagumc

Tücpo d.

il dicam,fmf

ml

De Conjugio Servorum.

Au Servus posfrt contrabere matrimontum ?

Ta etiam deminocontradicente, quanquaam

;tts, &?,

propter tale matrimonium dominus non pri-

?üatiump:diar

vetur debitis fervitiis,.

fs

"

Ayn wa!e-;at,m;itrm

onium , fi liber bo

mo ;um anc-il(æ

;

m matioq

- contrabat ?

d

VEI liber hom

o fcivitillam effe ancillam , &

a, D

valet matrimonium , vel putávit illam effe li-

rv

beram ; hoc cafa nullum eftmatrimonium.Er-

ror enim hujufmodi conditionis eft impedi-

iensum dirimens manimqnium;

r]ouium,qu

CTOITS'X:

]f

hum

De natis ex libero ventre.

Àn ng:;q ex patre liberomatre ancilla fit liber ?

"u, /tgltiïöl

St fervus,quia partus ventrem fequitur quo»«

L

fs M

2

ad libertatem, Patrem quead dignitatem.

l

2

e

h eon:d'f-

DEPINITIONES

?$

T 1T. XL

|

Be Cognatmne f pmtuah.

li

j

(ui

"T

Quotuplex eff €ognatio,

!N

j

R iplex, fpiritualis,iegalis, & f'angmms feu

y

T

naturalis.

Á

f ht

Bd

Vnde oritur fpiritualuu Cognatio

Qd

Ex Baptifmo, & Confirmatione,

wl

Quotuplex eff (ognatio þmmalu.

Duplex ; paternitas , compaternitas; poft

Wtj

|d

Concilium Tridentinum paternitas contrahi-

lj

tur inrer baptizantem & baptizatum, inter fuf-

|di

]

n

n

cipientem feu pattinum & fufceptum, Cempa-

rernitas oritur interíufcipientem ex bapti!mo,

Qp

E ]

& parentem baptizati.Qvod dixide cognatio-

ne ex baprifmo, idem dicde cegmtmne MT

üvcm i

ex confirmatione.

auscüpm:

n inter patrinum ( patrmam com*mbztur

|

campatermtæi.

Mgit

memc.

j

l

|

- Quis eff effeius cognationss [þrrfualts.

uod dirimat comm&um, verum nora ho-

die ex Concil, Trid. compaternitatem, quz o-

W

DT

riebatür inter uxorem patrini & parentesbar- —

tizati, & etiam f:atcrmtatcm effe fublatam, 24

Emmem

Ifim Ml

deoque bapnzatus cum filia patrinirecte con-

trahit mattimoniunm., Geff. 24. de refor, matrimee

915 c. 2.

D:&mg

TIT.

X II,

pr I! tün

1 4Ife f

Dc Cegnatwnc Icgali

Quid (joguatio legaitt,

Wfütod

muumbnm

ES

t prOpanmtas quaper adopnenem

vel

DLT

arrogarionem eensrahirur,

htlg f

v

RA C

W

D!CRETALIUM.

77

äïcatup/m eji Cognatio leg:zlu »

m

'ruplex Prima eff afcendentitvs , aut Jafrm.

l

dentism,adoptantis fcilicet & adoptati,quz nec

Atrüifn

adop:ionis diffolutione , nec- emancipatione

sollitus. Secunda eft quafi tranfverfalu, fcilicet

f

inter adoptatura & filios natürales adoptantis,

nt,

uz adoptionis diffolutione & emancipatione

177

wlhtur. Tertia eft illa , quz centrahitur inter

uxorem adoptati & sdoptantem;intet adopta-

t hi

1£um

1l oj

adoptantis uxorem, qua perpetuo du-

it,inerjl

icut prima

U Cmp:.

uH efl effeiius cognationü Icgalu ?

muïm i,

Q/Od quazlibet 1mpedtat , & dirimat matri-

d t

tnonium , proveniens, fcilicet exarrogatione

TU

fivc ex :dopuone perfecta,quia de altera id mi.

us eft probabi!e,

(inftftf

TI1IT.

XIILI.

Dc eo,qui cognovxt confangumcam uxó-

hl

ris fua vel fponfæ

i o o

uid eff. affinitas?

R opinquitas perfonarum proveniensex car-

w t

gt

nhali copula

Porró hoc titulo agitur de af-

» fibhmy

finitate contra&ta per illicitam ; titulo feq. de

rintefétt

affinirat: contta&ta per copulam licitam,

Quis efl effeum bujus affinitatu?

if t

Difingue,an fupervenit fponfalibus,vel nu-

ptiis contra&is$ an vero affiaitasfuerit contra-

,

|

J

éta ante matrimonium : priori cafu fponfalia

,

de futuro dirimuntur , non tamen dirimitur

matrimoniüm contra&um : pofteriori cafu di-

WE

rimitut matrimonium & impeditur. contra-

hendum ufque ad 4. gradum jure canonico?

nam Po&cä Cencilium Tridentinum limitavie

j

impe-

]

2$

ng'y r'i-i 1' TI 6 st "

- Melitt

»impedimcmum affinitatis ex il!icita copula ,

ufque ad primum dumtaxat & f«cundum gra-

. qiuy

. eut

dumonon ulterius.Undein tertio,velinquarte

affinitatis non dirimitur matrimonium contra-

, f

é&tum,(ed nequidem impediturcontrahendum;,

1 qqndtt

fex motu proprio decla-

Jj

ut pofteà Pius V. Ponti

zavit, ut refert Navat. in Manual,confzf.c.2.2.2 &-.

ET

n

$n fin, Dixi moedo ajïnitatem]kperwnientem non di«

rimere matrirsonim contratium,v.g, $i quis uXO«

dteit

ris (ux confanguineam cegnof«at.

"

gl

AÀnnon ergä ille pu nietür ?

*

m

l

gndt

&fic

Omninoó ; namab uxore propria non pot

v

d

f

l

debitum petere , licec uxori petenti non poffit

denegare, neinnocens priveturjure fuo, Dein-

äom&e l

de uxoze fua defüncta , non permiutetur aliatm

(rindt

;

uxorem duceie , quamvis fi duxerit, fit vali-

; fiunp

dum matrimonium , itatamen, utnon poffit

: rl

debitum exigeie, $

TT

f,g: 24. de Rf.]cbrmfztigne mgtri.-.,

950uif,

tl

Suid eft publica bonefias ?

1

N

! Qdb

Eftimpedimentum hodié

oriens ex

fponfa-

L

libus validis de faturo , vel de prxíenti non-

B

dum confummatis. Diciturboncf.as, quia mini*

commmrg

mé honeitum eft perfonas , inter quas hoc im«

f

pedimentuin intervenit nuptias inire,.-

Quodute

Quouique diimt matrimoniura, duss oriut ex

padt di

foonfalibus de faturo?

fitredhy

L

!Refp. No

n ultra primum grad

liitdty

Trid. Geff 24 0. 3. de reform.

——

uxta C'an,

V dmtgy

I T.

Xiv.

LP

De Confanguinitate & Affinitate.

3

]

]

L

07 Suetuplex e/i'(anflzhguïnit:u?

ET.

Triplex ; juxtalinearum ordinem

& diverfïï.

i Ia.

dentium

xatcxþ, afcendcntium fcilicec, defcen

ii li

& colia-

)!

D!VCB.-ET'ALI-dM.

79

li

& collateralium. Afcendentes funt parentes,&

fccundumgu

qui nosgennerunt,ut pater,avus,proavus :def-

VH

VOTA

cendentes fuünt liberi, & qui ex lis geniti , ut

filius, nepos, pronepos ; collaterales funt, qui.

Utehum,

communem nobifcum propinquum parentemi

pb t

habent, ut frater, patruus , patruelis.

af

AÀn inter con[angeineos

]ïnt Armpti.c probibim ?

Mi d

jn linea recta , hoc eftinter afcendentes &

.Siquisnxo.

de(cendentes ; prohibitz funtin infinitum, u-

7

troq; jure,Inlinea collaterali Jure civili ufq;ad

uartum gradum exclufivé? at jure canonico

" potei

prohibitz funt ufque ad quarturh gradum in»

jmoufít

clufive.

u foo w

Suomodo computantur gradw utroque jutt.

Vueturdi

In linea re£ta finguleperfonz fingulos coft-

etit t

ftituunt gradus, una perfona dempta ; in hac

jtmonpol

nume'atione cónyeniunt juscanonicum & ci-

du Pl

vile? at in collaterali linea difcrepant: nam ju-

e civili fingulz perfonz dempto ftipite, fingu-

»

ero canonico dus€

los gradus conftituunt,jure v

cx(pohf:-

shumerantur , &

femper perfonz linexz zquali

( Yl

illo jure tantum fpectatur ,

quantum quis à

m

communi parente di(tet 5 unde juze canonico

us hocit

frater à fratre tantüm diftat un

o gradu , €o

Ilf

€à communiparente unotantüm

quod uterqu

n n

gradu diftet.

Undetresregulz ; "Drima eff, In

Jinearecta tot funtgrádus ,

quotfuntperfons

2, t

ftipite dempto, v.gr.ame ad abavum quin-

que

numerantur perfonz , ego , páter, a-

vus, proavus, abavus ; hinc igitur inter mé

Ya

& abavum quatuor gradus recenfebuntür ,

Secundn regue

quia uma períona demitut,

*

us. col-

n? TU

la

$

In linea collaterali tot — gradib

radibus

endentt

latezales ditanr inter. fe , 4quet £

à ftipi-

—

?collz* |

DEFINITIONEÓ.

b

5

à ftipiteis diftat, qui ex iis remotioreft,v.g. -

il at

lius confob:in: tertio gradu diftatà communi

pf

ftipite. qiiia quatuor períonz numerantur , pa-

ah

- | d a

ruelis lecundo gradu;ergo confobrini filius &

parruelis tertio gradu à fediftant. Tertía regula

at

in linea collaterali, fi neuter longiüs à ftipite

ij t

diftet, torgradusintereos cognationis recen.

fentur, quot uterviscorum ab eodem commu.

t

ni flipite remotus eft,vy, g. confobrinusà com-

(

muniftipite ditat duobus tantüm gradibus,&

wdcp

patruelis pariter tantüm di(tac duobus gradi-

It

'

bü$9'i

giur à fc invicem eodem (cu feeundo

]

ä

u

uY

gradu.

R

"v* T.

X v.

i

V

De Frig*idis & Maleficiatis.

OTRVT

Q impotentia dirirnit matrimonium ?

Mpotentia perpetuanaturalis,

l

vifliupskili

l

)vcl adcid.e*aeaq

lis ad copulam.

l

[4714

dicu parpämlæy-?

il

Quia temporalis non diriimit: ef auteni per-

1

tht

petua,quz fine miraculo,vel fine probabili cor-

M 131

poris,aut animz pcriculo tolli non poteft.

j

j

Yi

. Naturalis dicitur, quz ex caufa naturali een-

| Vil

tingir,qualiseft frigiditas , ad quam reducitur

emnis naturz defectus vel exceffus , & arctia

Mi

! Battio)

yembri, quz copulam impedit? adventitia di-

citur, quz ex maleficio aut fafcinatione, aut a-

: htj

;

; Monjij

liter contingit.

h]

m cmjugt qgärenn

fe, ast eongtugens ämpat*wæm

Q t jf

flatim credenduss ?

Minim? ; fed demàm przmitfis folemnitati«

-

| Quj

busé jute hac in re requifitis.& cognità causá

(

àdn judicto, fepatatio decerni debet.

f me

Quid

H

DECRETALIUM.

$r

aotwre& !

Qy:d f pof fäntcnzzamdeprehenda:ur ra'vera potens,

qui judichin fententiá fuit i impoten: declaratws ,

an flabitur reijudicata ?

ii itj

Minimé : nam fententia de matrimonio la-

1 Tnin il

ta,nunquam tzanfitin rem judicatam, ideoque

LUIT E

D

eogitv z ad priorem conjugem redire,

TIT. XVI.

t tony

De Mammomo contracto eontra mtcrdx-

TIhU$ 1 (

&um E«clefiz.

pulibug]

bi gl

Quid eff interdilum Ecclefra?

Á ftundt

$t prohibitio matrimonialis; Écclefia marm-

E

que certis temporibus nuptias pxohnbet.

Quis effellus interdidts?

Matrimonium impedire contrahendum, fed

h,

non dirimere contractum, juxta illud *

v

.Mulm prab:benmr. que tamen AQa un!uf.

tidtnl

T IT. XTIL

Qui filii fint legitimi.

Ui

i ex jutto mammonw nati; ex illicito

lt t

Q

bubili eer

coitu illegitimi funt.

Qtel

An, :äcgm:m leg:mmcn ,a:jïnt ?

Poffunt , vel per (ubfequens matrimonium,

a t

amttdutj

vel per refcriptum principis , vel peroblatio-

neim euriz. Nora, legmmatos per fubíequens

it, Md

ä

Qutnl

matrimonium omnino legitimos«en feri,adeó

ut hujufmodi legitimati fieri poffint Epifcopi,

i t

& omnia juta confeqvi, quz comequuntuxu ,

qux ex jufto maitimonio nati furt.

MUA

TIT. XVYIII

lettat

Qui matrimonium accufare poffnnt , vel

m d

contra illud teftari,

!

edn emnes accufaré poifint matrimenisim? -

E«

Mini-

Fgu(

--

$t

DEPINITIONES

um

Ml

nimà:neque enim adiittunturilli, qui.

tempore factarum d:nuntiationum non

u

allegarunt impedimenta mauimonii,

An domeftici posfint effetefles in caufa Matrimonii?

" Pofiunt, maxime quando agitur de confan.

Mf

guinitate? idqueinfavorem matrimonii;alias

0

domefticum teftimonium rcprobatu

T-Reps

Xl XQ*J

-

Q

De Divortiis. .

lt

[

ud efl 'Divoitium , (v quotnplex?

!

i

ES

t legitima mariti & uxorts apud compe-

tentem judicem facta feparatio, vel quoad

ii

W

Y

u

vinculam, vel quoad thirum,

lt

An matrimon um diffolvi posfit quoad vinculum?

w

T

Fidelium confummatum non poteft,nequi-

E

dem propter hzrefim,autadulterium ; dixi fi-

ï u

deslium , quia tnatrimonium infidelium con.

j

fummatum diffolvi poteft quoad vinculum,

quia non fuitSacramentum;fíi unus conjugum

3d fidem converfus, cum altero infideli mance.

hm

re non poffit fine evidenti periculo peccati,

:

Cur dità (* confummatum ?

Quiafideliumratumtantüm , perhoc enim

i

l

conjuges non fiuntunacaro, adeoque non te-

fl

prafentat individuam unionem Chrifti cum

Ecclefia, pote£ peringreffum :

Vi.

:

eli ;gi?»nþis diffol.

Mini

Guandonan poff matrimonium ratum (r cenfumma-

j um

tura fier: potefl dioortium quoad thorám,

7)

Si juftafub(t caufa.ut eít, r. Adulterium ab

altero commiffum, 2, Hzrefis , in quam altet

j

conjugum lapfüs e(t, 3. Sevitia conjugis, &c.

dulte-

Hoc noia , fi gluis' petat divortium oba

N

gium,

m g

L

DECRETALIUM.

$3

Tuttr]t

tium,non debe;e ipfum commififfe ,qnia paria

VOT

dclicta mutuaxcompenfauone tolluntur,

Mp

'Ww»m

TIT WCX

tlf

De Donatxonc inter virum & uxorcm, &

)WWWm"

dote po& divertium reftituenda,

lii

Divortio fatto, aptd quem dos,Cr donatio proptir

ttuptias debet remanere,

Ml?

El fa&um eít quoad vinculum , vel quoad

V

Qu comyt

thorum: priori dotem fuam uxor recipit ,

Mqua]

& infuper mediam conqueftuum partem ? po-

fteriori cafu, ille qui peccavit, punitur amiffio-

md vttuliy!

neíuz dotis, veldonationis,

Unde fi uxor

d

peccavit, amittet dotem;fi matitus , uxorlu-.

lum ; dinl

crabicur donationem propter nugnas,

(elitm t

NI XXL

"Mocullin

jugus

Dc fccundis nuptiis.

( mafit

,

Àn ]?umda feu iterate, nuptia [mt permiffe, m —

l

extra pones civiles,

tht erir

Mnino , darnnato jam pridem e:rore oti-

Ó

ginis fecundas nuptías prohibitas aiferen-

TT

ElSc

Chrli u

ï

AÀn frnt benedicenda,

gwmsdlffol

Minimé , me propter frequentiam benedi.

&ionum in cadcm gerfona res in vxlxpendzum

bwm

abeat,

durin,

itigm h

FINI$ Lm?u ggaægu

quam d

ts

j btl

E

LIBER

u

p

x

DEFINITIONES

l!

$4

LIBER QUINTUS.

TITULUS PRIMUS.

T

De accufationibus, inquifitionibus,

|

i

& denuntiationibus.

p

ngmcda psblica judicia inffituuntur ?

—

El per accufarionem, vel perdenuntiatio-

firu

V

nem, vel pcrmquxfmonem.

ä

;zw!mm

duidef) -Accufatio ?

IT

If criminis apud jadicem przcedente ín-

i

N

fcnpncnc per accufatorem facta delatio.

uid efl Infcrptio ?

YT

Eft obligatio in fcriptis fa&& ; qu&accufator |

feobligar ad Talionem,five candem parnam,

Tf

fi non probaverit, quam rcus debuiflet patx, f

hii

probaflet,

FOLT

Quid efl Den&ntiatio ?

ha

Cüm nulla przcedente infcriprione,fed ran-

hn

tüm charitativa monitione ad judicis notitiam

ETU

€rimen deducitur.Unde denuntiator differt ab

Ut

accufatore, quod hic debeat fe inferibeze, non

IU

item ille,

quiy

uid efl Inquifitio ?

t

Cum precedentidiffamatione, ac quafi de.

buntiante fama de crimine judex inquirit,

Quo

4n Latei pesíint accu[are Clericos?

ylt

Non,quxa illis eppido infeti funt. nifi fuam,

Qu

uorumque injuriam prof- quantux,qmbufdam

fj

etiam articulis, & criminibus cxcepm.

Ial

T LO Te

I

NU

, De Calumniatoribus,

Wt

.Q.u dicitur Calsinniater /au?

]

Q.: falso mmma intendit, .

T1T,

H

D 2'—'c ngzi T A m UM.

8

NTU

TÍT.

IlI

De Simonia,

JM]g

uid eff $/monia?

St ftudiefa v

oluntas emendi ve! vende

vndi

lnl

rem fpirirualem , vel fpiritvali annexam

,

thuny

pretio temporali, velutifi quis detpecunias,

aut ferviat Epiícopo , utobliget eu

*tdthtl

ficium conferendum,

m ad bcne-

l

Swot modis quid annetletur rei (9irituali ?

Tribusfc.per modum antecedentis , conco.

Ltdnt j

mitantis, & confequentis. 1, modo patronatus.

ldclgtio.

2.laborSacramentorum, j beneficium rei fpi-

xum cít,

hd

xixgaii arne

S)uetmplex efl Symonia ?

dttpqts

ealis , mentalis , conventionalis,

»T;r-ipl'ex, r

Mil

Realn eft, quando rei traditio przcedente con-

ventione ütrimq; intervenit,veluti fi tibidedi

pecunias, & mihi viciffim dedi(ti prebendam,

d t

Mentalis eft , quando vitium fimoniz in inente

d OLT

zemanfit, & nulla praceffit conventio, ut fi ve-

xüfett d

lim fervire Epifcopo, ut ebligem illum ad con-

;m,mnæ

ferendum mihi beneficium. (oesventionali cft,

quando nihil datum e&, fed rantüm facta con-

ventio de dando.-

A quia

Qsomodo S'oneniacs puniwntw ?

n

Z

Quod fist infames, &altpris minifterio ex-

pellendi;à füorum ordinum executione fufpen-

ntuji lt

fi, quod per electiones, confirmationes.provi-

rila.

1

fiones,feu quasvis alias difpofitiones. quas fi-

fffllo

mjoniaci labe fieri contigerit, nullum emninà

jus cuiquam acquiratur,fed omnium, quz pere

^

ceperit, reftitutionifub animz periculo fitad-

comes

j

fridtus.Item qued emnces, /quifimoniam

miíe»

(

T

86

DEFINITIONES

miferint, excommunicatioai obnoxii fint, nec

h

&t

abíolvi.ab alio queant, quàm à Pontifice, quod

$u

etiam poft criminis fui abíolutionem ad idem

t

,

beneficium,ci:ca quod fimonia commiffa fuit,

fint incapaces, licet aliud poffint acceptare.

edn quilübet et;am Lrtmmofan'mzttanmr , ad

accufattonem bujus crimini,

Omnino ; & ctiam,meretrix & fervus contra

Yh

hii

dcmxnum.

T I T«

IV&

fn)

iM N

Ne Przlati vices fuas,vel E cclefias fub an-

nuo cenfu concedant,

Hm de,ï'

BEU

n Prælat']mzfdtätanemfuam vel Ecclefíam fub

hii

anntéa penf ;one cedere posfmt

du

ui pecuniam dederit,u: fpiritualem jurif.

Q

dictionem exerceat. officio privandus eft,

bl

j

fimoniacus efficitur.c,5.5.t, Aliter tamen ;udx-

candum de fructibus Ecclefiarum feu benefi-

n

ciorum,qui nullam rei fpiritualis rationem ha-

[

bent. c. sit, b.t,

fhdti

TT T "v.

us

Be Maoxüns , &nealiquid exxgatur pro

AT

t

licentia docendi.

I licitura pecunmm accipere pro labore docendi,

Ffirmo,cüm hic nullus actus fpirizualis fit,

l

A

H

|

fed politicus.

|

T.

VO d.

|

De ludais & Saracenis,

lr

Qui Iudai é» Saracent,

|

uf

Uiteftamentum vetus recipiunt, &adlxta

t

Q

teram obfervant, Illis pueros circumcie

M

dere, ritus exercere permittitur,oneribus pub-

lil

|

licis

]

DN

87

DECRETALIUM, -

inoifp

Hf

Quteqi

lieis gravant ur,ad nulloshonores evehuntur,

Saraceninec vetus , nec nOvum*ïme*??**""ï'

Untedi

zx

recipiunt, Perez /ib, 1. (ed.tit, p,

Mrifofrj

TOPORS V IBE

r

Maiy,

De Hzreticis.

lii

Qu d Harefis,ejuque poena,

Vr

St etror conta fidem eius qui eam profef-

fus eft in b:ptifmo, cum pertinacis.

E(tque poena àjure ftatuta excommunicatio,

infamia , bensficiorum incapacitas, bonorum

Iffmfuban.

"

confifcatio,itatamen ut confifcariosis execu-

e

7

WNI .

tio nonante fiat, quàm perfententiam

j*

icis.

| d

Ecclefiafticidehaieficondemn

n

a)t-i'fint.c.[nu'nf(,

ET de He ret,

tidemi]

TIT VIIL

intndoy d

D

De fchifmaticis , & ordinatís ab eis,

AT J

[e Bengf.

Gchífzeatici unde ditii,

od ab unitate

dontm h.

A

Schifmate, id eft fciffura, qu

Ecclefiz Catholice , quz eft in Romano

Pontifice,tanquam incapite.fe przfcindunt,fi-

gt

veà membris non exprefseàcapite, five ?b u-

txoque,

TIT. IX

ihrt dul

lr j

De Apoftatis & reiterantibus.

Baptifrinum.

]

"Quunam dicitur Apoffata.

l

; u: rec

edit ab eo,quod jure,ratione officii,

aut ftatustenetur, Eftque triplex,àfide,

obedientiá,(eu lege Dei, & religione,

Al

d

ue pane baptifmum reiterantium,

' Scienter & abíolute rebaptizati,eft irregulari-

tiusp

£a$

li

FE

Mil

PEFINITIONES

tas rebaptizantis fi factum fit publicum, impe.

dimentum ne afceodere poffit ad ordines al.

N

tiores c, Iitterar, deApoflat. paena civilis utriuf-

HIJ |

que mórs,J.2, C,ne fanium baptifina reiteretur,

t

quzd:u

TIT X

4

j

lts

De his, qui filios occiderunt, :

Qui funt. Parricide?

auxedi DN

j

Patfem, matrem, fratrem, ferotem , fi.

l

(LUi

fium, filiam, dolo malo occiderunt,

d

T.

X k

AU U E

t

De infantibus & languidis cxpgfitiä.

Vi

T

Atria pote'late indienus eff pater, qui filium

mïk,quodl

abíque neceffitate exponir,fi veró eo invito,

i,

vel ignorante ab extraneo expofitus fu

?

erit fi.

: at

lius, eum pater fibijure vindicabit,

IT

a hm w

M

'De homicidio voluntario vel cafuali,

df u

] Nl

Quid eff bomicidium , cx quetiplex,

- tll

thominis occifio ab homine. Aliud eff ve-

E:

TT

luntaritim,aliud cafuale, aliud neceffarium $

fnill x

Neceffariwm , quod fitad neceffariam fui defen.

| fteiyi

fionem, idque vel legis auctoritate, velfüpe.

] tupin

rioris jus gladii habentis,vel cum modqeramine

T uleniti

V,

inculpat& tutelz, ad injuriam & vim gecendam

quendo alia evadendi via non eft c, 1. /.r,

—Ad quid tenetur Fomtietda,

Pro vita przcisé, aut hominisliberi mem-

bro,2d nihil renetur,ita Moling tozs. 4 ifp. a.

1

Ti

nem.

Sed tantüm ad injuriz & damni teparatio-

Q

h

'

ET

'I:lT.

H

DECRETALIUM,

$5

P blltüm,,m i

TA T.

xX1.Lll

T ordneea,

De Torneamentis

Ià i cw)samu(

ff M

uid funt Torneamenta.,

Nducxæ

]

uædam vel nundinzacferia , in

quibus mxhtcs ex condicto convenientes ad

idtt

oftenfienem virium fuarum temere congredi &

)!

aggredi folent, Navar,in Manual, c, 15.n.1t,

vettofy J

A T.

X1v.

*adcwnr

De Clencls pugnantlbus in duella.

udzzam d'icituy duellusa.

AU

Uellum quafi duorum bellum,aliud felem-

D

It qmm lt

a« eft, quod fit haliità loci fecuritate.adhi-

o

bitis, ut vocant , patrinis & aliis provocatoriis

Rusfucmä

przmiffis folemnitatibus, Aliud prívatsm,quod

ll

abíque his fit , ex condicto tamen & ftatuto

rempore ac loca contento,ut à rixa differat.

- folia (lerica prebibeatur boe duellum.

Gl

Non,fed & laicis, ne propter propenfionem,

i

quz inhominibus eft, ad oftentandum robur, &

il u

famam acqmrcndam multiplicentur duella, &

um

fortiffimi, qui ad patziz necefficares effent re -

gt d

ferendi palfim occumberent, excommunican-

tt, nllpe

tur patrini, & pugnantes infamiam incurrunt,

|:

moitun

uthomicide puniuntur, Trident, Ge[f, 25, , 15.de

I od

veform.

TIT,

X V,

tll

l

[htt m

De Sagittamso

uit Sagmamu d:cmm,

Mhdþ 14l

Ui fagittas ex arcu non majori folüm , fed

itpit

& miuori cmitiit, cu;us ufas inbello fmre

IT,

Tf

4

90

i

DEFINITIONES

bj

TAT. X WL

wj

il medt

De Adulterio & üupro.

Qd adulterium , ér qui de eo accuflmpnfnt

wmmw

ii

Dulterium eft de jure Can.aslfeni thori vio-

A

latio, Accufari de eo poffunt omnes qua.

ii

cumque dignitate przditi./,35. 6, wlt, b.t.

jn, d t

N LUA

Qua pena Adulteri.

Jure divino Denteron. 22, erat lapidatio; Ci-

,i

h olmz&

vili, nulla olim fuit certa, poíteà rclegatlonc

puniebantur. juitm,tandcm paenam gladii it«

——

deimortoli

d

rogari conftituit, /. rranfig, C. detrana, Hodie

mutata eftin pecuniariam,fi abfuerit violentis.

VRR CO

( Q

.?Ztaamodo committitur ]luprum d e]m pænd'

Froprie committitur cüm quis virgini, vel

DO

viduz hcnefté viventi,vim intu[erit,Ejuspoena

g

jure Civili in Pcrfoms honeftis publicatio di-

DT

|

;hidie partisbonorum:in humilibus coercitio

Mlatay

Áuttamai

corporis cum 'clcgauoneö ifem lex Inl,de adult,

Ex

praícripta vero SS, CC. compellitur is, qui

1]

ünprum virgini "intulit eam dctate .€&in

uxorcm dücere,

(

£0720do mceyew committitur,

DN

Per concübinatum cum confanguinea , Vcl

L

ttltty

affine, cumqua intezdictz funt nuptiz, Posnà

V

eadem eft,qus adulterii.

Mn,mf!

-TIT.

xvIIL

p

De Raptonbus,lnccndiams & viola-

toribus Ecclefiarum.

Qusdraptus,ejusque perna ?

St pzellzfeu mulieris abdactio , vivel gravi

E

facta ex domlcnlxo mahum!ocum matri-

tht d

merol

menucaufa. Peena xaptorts & præbcmxum illi

cen-

Mdl

!

N

DECRETALIUM.

91

!

eonfilium,auxilium vel favorem,ftatuta eftà

m

Trid.excommunicatiolatz fenten:iz, infamia

4ccufm/u 7

perpetua,incapácitas digniratum, privatio gra-

Tetlorvio,

dus clericalis, obligatio dotandi raptam juxta

IQ

V

judicisarbitrium, five raptor eam ducat , five

IT

non, alix pænæ PIætCI ex:ommunicationem

non videntur incurriante judicis fentennam.

4pidatn, (

Quid eff 'Jszma.

iC (puton.

Eft violentia & manifeíta rei alienz mv:to

t gtj

domino contrectatio. Siraptormanife(tus fu-

Áif odj

erit vel Ecclefie violator,ipfo jurefübjacet ex-

NURU

communicationi, Ecelefiz vel rerum Ecclefia-

fticarum mccnd:aru ultra damni reftitutio-

rqmm*

g, v

nem excommunicati funt ipfo facto : fi rerum

hm

profanarum,cxcommumcandl , factaque de-

blicatiod

nuntiatione *b Ecclefia , non ab alioabfolvi

UF COGECIM)

poffunt,quàm 3 Summo Pont:ficc. e. Jy.mf de

Md il

fetitent, €XCcommmunitc,

ltris qu

u R I*

XVIII.

, &

De Furtis.

W

2uid efl Furtum,

St occulta contrectatio reialienz, domma

minei, W

7

rationabiliter invito.

pte, hn

veAn fur ad facros ordines posfrt pramawn.

. Non,nifi fitoccultus, & gænucnuam pctc-

gent.c alt. b, t,

&l

TIT.

XIX«

i

De Ufuris,

j

N

2uid efl Vfara.

r

Sura hie eft lncrum ultra fortem ratione

jf f

mütui proveniens ; prohibita cfc ;u:e dzvx-

pl

no, naturali & canomco.

-

ml

Dd

x

[2

DEFINITIONES

IK

«An ufura non fit permiff pro caprwu red:mmdu,

"T

vel eltem aj:ynu dandu,

yunt

Minimé, necenim funt fac:cnda mala ut e.

1

vcmant bona.

!

suemiodo dividitur,

- ]n mentalem, & conventionalem, in forma—

ii

|

lem & virtualem,

at

«eid Vfura mentalu,

LA

Ubi nulli pactione interveniente mutuator

[

ca m:cnuone dat mutuum,ut ex eolucrum res

D

cipiat : (»nventionalis eít, quanda expreff, vel

tacitalucii pactio interceffir, veluti (i mutuans

1

expreíse pacifcatur de ufuris fibi prxftandis ,

w

vel moneat mutuatarium fux. confuewdmxs.

d

]

l

U

|

t d

Quad eff. ufura formalu,quid palliatá,

LUH

Formalu eft, quz ex vexo , & fe*malimutue

recipitur : Virtualv, feu "Paämm eft,quz ex mu-

tUrs a

Vi

tuo virtualipercipiturj veluti fi propter dila-

tionem folutionis res cariüsvendatur.

|

(

Qua eff pana Vfuariorum,

I

Manifeftorum eft infamia , & exclufio 3

£ominunionealtaris , nec ad oblitione: offe-

Y

w

zendas, necad fepulturam Ecclefia(ticam ,

nec

l

ls

ad confeffionem peccatorum, nifi f'ansfccexmt

fiolen

1É ipsi, ve'idoneam &legitimam cautionem

URU l

dederint,admittuntur,deinde teftamentai iriita

funt , nifi vel fat:æfeccrmt » vcllegxtxmäcave-

rint.

E

Quanam e el dxf:rentm inter. Vfarariura mentalevs ,

(r Simoniacum »nentalem.

At

LT

, Quod ille teneatur ad reftitutionem, hic ve-

Wt

106 minimé, Quia non habet confcxcnt:am,

o

- quod teneat alienum ficut ille,

LT

utd ofl Fanus nautictam,

j

cum mutuans ahquxd xccxpu ultra fortcm

l

N

bscx—e-*mm'uu.

93

Pt relimnd.

^il

exeo, quod in fe recipiat periculum pecunit

Utf

per marce, vel cerras longinquastrajiciendz,

TIT

X X.

i

De Crimine falfi,

btl

Alfi-tas eft veritatis immutario, In crimen

F

hoc incidit, fi dolo malo a

li

dmittamr, aljä;

Mbl

minim/ä. F. ,,0?71. 2l q. PA

"1

X X I.

VOttUI

h tmifo w

DDe $ottilegiis.

Ahifmtüan

Qui Sertilegi dicantur.,

ldl

Ui id, quod latet, eventu a!icujus rei ex-

Onohtdn.

« plorant. Ut qui ad deprehendendum fu-

] 048&4!4',

1cm aftrolabium movent.. Aliz funt fortes di-

f lm

viforiz, X licitz ; aliz confultoriz, aliz divina-

z erm

toriz &illicitz: juxtaillud D. Pauli, Nole ate-

fezo Vos focios fieri demoniorum. t. ad (2rintb AO.

od

1Uf,

*Ti1T. XxXlL

!

. Pe Collufione detegenda,

x rf d

hts

sid eff Collnfio. .

:

: «St inter acto:z

e€m & reüm latens &

fxaudu;

wlieum, w

ifarfert

" lenta conventio, quare Clericus colludens

Wt atf

f10 beneficio privatur. — Quia publicé expedit

«rimina puniri,

Tramentln

TIT,

X XI1lk

degia

De delictis puerorum..

T ,

Nfantes doli capaces & mineres,licet ob lu-

j

!

brieutn animijudicium non tam graviter pec-

iofxem,hicve.

cent, puta furando, mentiendo,bominem ene-

m

«ando, nihilominus paenam omnino non effu.

nM,

giumf (ed atatisratte ed habenda,

TIT,

inlt fal

2

iC

94

DEFINITIONES

TRl T. AX XIV.

1l

De Clerico yenatore,

N

1

xX

-A4n Clericis venari liceat,

:

Lericus fine ftrepitu & clamore venari po-

C

teít, aliàs fi cum voluptate feculati, ita ve-

|

tigit

(

ial

nationi deditus fit, ut cultum divinum ncgln-

f

gat, abfinere debet. Nam,ut Hieron. ait, nl

od

lum in faeris jänptum invenimws [antiuns venate«

Wt

Te"m,

T I T. XXV

r

Ht

De Clerico percuffote,

Q9wuu dicitur "Pereuffor,

&äm n

Vr

ui Fæpealxum percutit, & monitus.non de.

Q

fiftit, deponitur 5 non enim feveritate,

d

Qd ts

comminatione aut poteftate,fed charitate fub.

ditos, pzzlati corrigere debent,

i dopr:um

Ti

XXVI,

fetit

Waf

De Maledicis, |

i Maledici.

l

Aledicifunt quafi malédicentes, &f in

Mi

Dcum, Deiparam Virginem., & Sanctos

ETU

admiffa t b! afghemxa jure Canonico folem.

W

ni poenitentiacoercentur, jure civili ultimo|"

Vi

fupplicio plectuntur. Ccvar, 4d e, quamw de

lt

pa& in ,

Wil Fl

XEIGDL XX YET.,

SEDITM

De Clerico excommunicato,depofito vcl

o

interdiéto miniftranic,

X

ilhni hii

Qu« Pana Clerwi excommunicati celebranti,

t Qifo a

Pifcopus , presbyter aut diaconus jufle pro

Vütilny

E

le »Q[bu u

certis criminibus miniiterium fibi dudum

interdictum attzeCtans,excommunicatur, e.7.f

à

&

L

DE CRE TALIU M;

9f

Y,

TIT. XX VJH.

dN

lg,

De Clerico non ordinato m»ini&r'antc.

us "Dawet iliu,

dutytyí

tatefccului.imw

N

On legitimé ordinatus divinum aliquod

officium ad facrum ordinem peitinens prz-

I div'mumcgli

1 Bd

fumens exercere, deponendus cít, & amplius

Muf w

non erdinandus.Si non Clericus taliaexerceat,

judicis arbitrio puniendus erit,

!

TIT, XXILIYX

Mforc.

De Clerico per faltum promoto.

i

Quis dicitur per faltum promotus.

"a

TO

E

i pratermiffo ordine inferiore ad fo peri-

&nim lo

orem afcendit, per fententiam ei executio

d ohta

otdinis interdicenda eft, donec congruo tem-

poreerdo prztermiffus fuppleatur, & cum eo

;

peenitentia impofita difp

l

enfetur ab Epifggpe .

ut in ordine fuícepto miniftret,

T ET UXX X,

tnes, &l

De eo, quifurtivé ordinem fufcepit.

m, al

— us cen[ctur Ordimem fuitive fufapere.

axco Dl

Ui fine ordinatione & Epifcopi confenfu,

ye odl li

"- vcl fine examine omninó neceffario in

d n

multitudinem ordinandorum fübrepfit,tam ab

ufu receptiordinis, quam ab alusimpofterum

[!

recipiendis, fubmovetur, quamdiu Ordinario

o pl

videbitur,nifi his veibis utatur Epifcopus: Non

i,

intendimi ordimare non examinates Q* approbatos,

tum ordo non fubfiftit, omnia enim Sacra-

il C!MMM;S.

us p

meata tribusperficiuntur,Rebus,tanquam 1na-

terià, ver

i il

bis, iamquam fo;znä , &intentione

sz;dï

M.im&xliï,

TIT.

96

DBFINthäniä

N

TIT,

X*kE

"T

De exceffibus Prlatorum &

Mu

— fubditorum,

IOT

!

Snid eff Exceffui.-

Eliüum vel vitium.quo quis modutm,quem

Mi

D

Qgid hn

fervari injuncti muneris zatio rcquirit ,

:

l

tranígreditur.

[

ht

TIT, XXXll

UT

,t:r(:minisfubltq

De aovi operis nuntiatione,

Unedtnd

Quid nuntiate, ? quid novum opus,

i

Unciare fignificat hic prohibere, & novum

T

N

opus nunciat, qui denunciat vicino ne &-

M

dificet, Novum autem opusfacitqui priftinam

(uhinijs

eperis faciern mutat.

TIT. XX XIIL

(

Bwl

Á htià

5 & exceffibus privile

Dcv'Privilc-gii

LT

giatorusm,

DP

Val

Quid ef Privileg um,

Rivilegium quafi privata iex

dicitut , quí4

Q

P

alicui particulari perfonz,aut rei, aut com-

ïamxw

!Hmplüm

munitati feu corpori vel loco,fpeciale juscoft-

T C

cedit : unde Regula, Priviiegium perfonale,

perfonam fequitur, & extin 'uitur cum períona.

Keale,cumre tranfit,exce fus eft privilegii ab-

|

g fi ;? z

TIT.

XXXIV.

T'ttyy

D

De Pargatione Canonicàá.

littiny

Ocatur Canonica,eo quod à$$, Canonibus

J

V

k

inventa & prodita fit, ut jurejur

;ndo 1eué

Wlfple

innogcnaia?z fuam :eüftur.

&gitw

Plu.imtm

[4

|

T

N

NI

|l

bzcuruiuu.

97

Wa

Duibtu bic 'Purga'tia indicitur,

Non cuilibet reo,fed tantummodo fide digno,

)

quem verifimile eft,non facilé pejeraturum,

L

CEd YT, XKXV,

f

D m

De Purgatione vulg:ri.

f i It

QQuid Purgatio vulgaru , d9 «n lieita,

E

$t,qnam vulgus invenit & fequitur; ut eum

J

aquz frigide, candenris fetri, vel fiugularis

eertaminis fubit quisjudiciam. Hzc pexíacros

iüne.

m

Canones damnatur,quod per eam Deustenta-

rifér 22.qu«fl, 9.

I urnun

Xi Videituzu CQ'I?US

T. XXXVl.

TONTM

De Injutiis & Damno dato.

TCR

Quibus modu [umitur injuría i» quo:mode bia,

]

G

Eneraliter dicitutomneid , quod non jese

fit , fpecialitertripliciter fumitur, s. Pro

p

contumelia,quz à contemnendo dicitur,2,Pre

injuftitia, ut dum judex iniqu* judieat, Hicau-

|

]

tem fumitur pro contumelia qua re&verbis fit.

Quale damnum reparari dchet,

li i

L aM

Damnum omne, etíam leviífima eulpada-

tum probato crimine, five perfe five peralium

Iyec'xamusco!

five Clericus fit fivelaicus, reparari oportet,

T p

T IIX

T

XXXVII.

De DPoenis.

f piip

x

(ur invente funt panas..

/

T earüum metu homines

s

'ti&cantur,

in officiis -fuiscqn-

yid

TIT. XXXVIIl.

i C

Dc Poenitentiis & R emiflionibus.

ue]uüWm

Quotuplex , ér quid Panitentia,

li

Uplex, intezna & externa. 11la vocatur pee-

D

nitentiz virtus ,qtfæ pecfatum zanqtfa

«s

23

DEFINITIONÉS.

b

08

Dei offenfam deteftaturhzcSactaméntum no.

'

!

i

&g ln

v legis in quo peccator contritus integre pec-

8

(g;tloa

Voril d

cata fua confitens à facerdote abfolvitur,

Quet partes "Penitentia.

ia

Contrit'o,Confesffo , Satifatlio.

Contritio eft a.

il

nimi dolor ac deteílatio de peccato commiffo,

feedepdund

cum propofiro non peccandi de caetero, Con-

wit p

h

trituseft, quiactu autviitute eo eftanimo , ut

malit generaliter pati quamlibet poenam ,

Tgtita

quàm morti feté peccare aut peccaffe;omnis e-

Md

nim cont;itus habet charitatem qm chau;atem

(d, t

habet, Deum plus quam fe amat : qui Deum

Q v

ita amat ,

m

mavult perder: fe & fuam vitam,

quàmDeum :

cüm autem per mortale perda-

Tbf

tur Deus confcq uenseft, ut malitomnia mala

t f

ití, quàm fic peccare.

,Qw

o vdn ergo Contritio won 7ujlzficet ante fi-

Tij

Jeeptionem Sacramenti,

il ts

Omnino,íi perfecta fit, nam imperfecta quz

fuflinm

vülgo atttitio dicitur, rantum ad Deigratiam

Ti g

in Sacramento Poenirentiz impetrandum di-

W i

fpomt. Tr/d. Seff. 14. €. .

ifüta

. Quid eft Confesfro.

Eft externa peccatorum accufatio, facerdeti

Dth

habenti jurifdictionem facta eo animo !nfce-

!

pta, ut virtute clavium veniam lmPCIICmUSS

MT

l

Per claves intelligitur pote(las abfolvendi a

duonird

peccatis, Quz ad quoslibet Sacerdores exten.

ditur in mortis articulo,

Fdefafio

UL at

Qua peceata im C'onfesþone exprimenda funt.

*

Venialia utiliter fed non neceffario,Morta-

t

AE

lia vero emnia aper:eé & diflinéé , quantum

l

|

poft diligens confcientiz examen fieri, poteft,

h

?M

cum circumftantiis notabiliter aggxavamxbus

aut m mu-*nnbus.

*

À

-

z

N

DECERETALIUM,

99

*

:Sacrammrumn.

id Sigiäu'm feu. Secretum Confesftontt,

MTM

k

.'AE

ft

ligtio celandi ea , quxin confeilione

"tl

Sacramentali dicuntur, Sub hoc centinentur

m

omnia peccata mortalia, venalia, circumftan-

h (l di

tiz & omne id , perquod peccatumin confef-

MUU

fione dete&um,direáée velindirecte

pof?t rele-

C Q

vati in genere vel in fpecie,

thlin

Quid efl Satifatlio,

lt ptnan,

E£ quzdam recompenfatio pro injutia Deo

Vl etmpi

fatta, cum ptopofito ampliuseum non offen-

At

dendi., Satisfacit poenitens perbona opera, et-

M uD

iam non poenalia, imo & alias debita, debent

TATITM

tamen effebona & ficait Trid, c. 8, neque vero

mog It

ita noftta eft fatisfact

3

ifi,fic:' utnon fit per Chri-

iO

ftum Jefum..

Quid Remisfie feu Indulgentia,

Ht f

. Eft remitfio ponz temporalis Deo debite

]

fatta extra Sacsamertum, perapplicationem

p qu

fatisfactionum quz in 'Thcf::*um Ecclefie con-

Düigniti

tinentur, Utquis eam confequatur, debet effe

N

ingratia , & ea omniafacere , quz exigitin-

dulgentiatum difpenfator.

TIT, XXXIX.

Ato, tb

De Sententia Excommunicationis.

atl

Suid eff (enfura. Ecclefraffica.

i

St juris Ecclefi:ftici poena in tempus corre.

ao

E

&ionis aut fatisfactionisimpofita, Cenfurz

OMAU

Ecclefiaftiez nomine regulariter comprehen-

ditut excommunicatio , [u[penfro, interditlio,

v fs

uid eff excommunteatio,

fuo r

Eft ab Eccl-fiz communicatione feparatio.

h qui

Quotuplex efl. Excommunicatio,

Yi p

Duplex; majer & : minor.

Miner eft, pet

aggmzn:i*uw

9-

quam

ï

j

j!

l

yw

N

yee

DEFINITIONES

L

quam quis privatur Sacramentorum percep-

;3

tione,Majer, per quam quis &Sacramentorung

Hbl

ial

perceprione, & fidelium communione privae

fur,

uv

Mil

Qando efl fermo de Excommunicatione f' ine

addite , de quo debet intelliei,

r J

De majoii? nam excommunizario a S.Pone

tificenon mortalis.fed medicinaiis,non eradi-

Wtl

iil

cans,ícd difciplinans dicicur, Unde nihilrefert,

quod in pornalibus mitior interpretatio fit fa.

p

cienda , quiaid eftmitius , quod animz falu.

brius.

Y

| Oi excommunicatus mimert o&daraj&æt imea,an

ii

patent excomamunicayvs ma, 0"5

Q

Dr

Poterit , nam crefcente contumacia cchcm

Va

poena.

CO

- Qui po[funt excorsmunicari.

(

Soli homines,vivi,adulti, bapnzau,adcaque

WE B Pa GRU QR RE TE

CUT

Angeli,.Bettiz, Mortui;Ethnici, ]udæ: non pof.

tlp um qm

fünt excommunicari.

TT

edn excomomunicari pasf qt &mver[ It Ass

MW

" Non pote& , neforté quisinnocens aut non

MM

€ontumax excommunicetur, nam ad excom-

«

municationem requiritur peccatum mostale ,

«ui adjuncta fit contumacia,

Qu eft forma ferenda Exeommunicationu.

1. . Ut przcedant monitiones legitimz ? 2, ut

in fcriptis excommunicationis caufa nomina-

nl

| ^ ln

tim promulgetur, nifi neceffitas aliud fuadeat,

uid eff Interdicibum,

EH

Eít cenfüra prohibens divina officia & Sa-

M nf

e€tamenta Ecclefiaftica celebrari,

M

wd efi Sugen[a,

Eft cenfura ordinum, vel officiorum execu-

p

z

; Alliüg

noncm !mPdems.

Qd

:

U

DECRETALIUM,

iog

UTR

M

Qvid . eff Irregularitas,

Mitty

UT

b ilnhabi

litasad ordinesfufcipien

dos, dif-

ferensà cenfura quod hzc in tempus corte&tio-

nis, illa vero in perpetuum foleat infiigi,

LT

W

n 1udex ferendo fententiens (angusmis yuflam

W;:;'.

fiat itregularis,

TOTM

l

Omninà. Unde Ecclefia non habet potefta.

(s

I

l

tem exercendi gladium materialem,debet eninm

il

l

in Ecclefiafticis manfuetudo cui

/

judicium (;n-

at ff

guinis eft contrarium, eminere.,

TT

TIT.

XL.

'De Verborum Significatione,

IN

Uandoquidem verba inventa fint ut men.

M

Q

tem exprimant , femper voluntas potiüs

Qd crc&"l;

quàm verba fpectanda erit,— Niri quis verba

eonccpetit ad fallendum;tunc enim nonfecun-

/

i

düm mentem proferentis, (ed fecundüm intel-

t

lectum alterius forent interpzetanda : unde aiz

h p

cap.quatumque 22. qu. f. qaacumque arte ver-

borum quis juret.Deus tamen,qni cenícientiat

TA

teftis eft, ita hoc aceipit ficut ille,cui juratur,in-

UI

telligit, Quia alteri per alterum non cíft iniqua

TT

2

€enditio inferenda,

um

T x TO XL!O

li )

IDe Regulis Turis.

im:: 20 ur

)uid efl d«gula.

OLT

R

Egula eft, quz rem,quz eft, breviter enarrat,

Per hane enim brevis rerum, qua jure con-

/Uldti!o];

ftitutz funt,narratio traditür, Regula ut omne

jus ( unde fumitur) ad Períonas, res & actie-

| &S:.ä'

nes. pertinet,

Suetuplex eff Regula,

eerto

]u :

Alia eft gcnc/mlis, qua fcilic-t nullo

V

—

"

"

— "

:

d

—

—

£02

DEFINITIONES

leco aut argumento comprehenía per totum

jüs effundituryut hxclocupletari non debetali-

quis cum alteriusinjuria vel damno c- 48.in &.

elia pattieularis , quz certo loco aut materiz

adaptatur,ut hac poffeffor malx fideiullo tem-

d

pore non przícribit cap,2.codem itemiíta non

eft obligstorium contra bonos mores prafi-

D

J

j

tum juramentum cap.5$.codem,

l

BA

|

; QQuodnam eft ofciuä).&fgülm

d

|

Mentem dirigere ad cafüs decidendos,

Z)uandonam perdit aj'idah fuum,

Ait Sabinus cümin aliquo vitiata e(t, five

dum patitur exceptionem, Tum enim nonha-

äï

bet legisauctoritatem,quia non poteft cafui ex-

]

j

-—

€epto applicari, Undeopoertetben? ftire exce-

ptionem exceptio enim firmat regulam.

...

li

L]

F

in .cafxbus non exeeptis,

VY Z GH o

PAOR LPR

M

D GA

) /

—

mX

P

-

i

|

m

al .

l

]

N

nl Lt

SYNOPSIS

tnor ln

UATT

DT W nuterg

TM

LUR IS

initti

CIVILIS,

T d

DEFINITIONIBUS

DISTIN-

f

CTIONIBUS, ET QUJESTIONIBUS

Qdb

INFINITIS

IT

ENUCLEANS

EMAT

1erim m

OMNES TIT.

oorcüca fii

t Ürt a

INSTITUTIONU

|

LUA

IMPERIALIUM,

4

Aucronz

B. 5.

p

Jr'g* 9'? 3-&'

1—'*"'&0/

0Y

y»,

.:-*

3. 0

/'?"'/þ-

--ä

7

A.

ex

m

N

r

(2

,*';'-P*'

DW

FTERM4

3

-

)

:

COLONIE

Apud VILHELMUM MET-

TERNICH Bibliopol.

Ánno 1706

j WT

JEIN

Q

r

Mmm

M

!l

"

| mgno[ludn

IT

It

"N.ä..x

|'N

1

LU

1

t

n

ul qü

Ht

H,

M

f,

hii

TT

L

£ 8

t

-

hM

J

UT

j ,

ET

( DEFINITION

ES

JURIS CIVILIS

JAugmen

tara ad s[um. "Adole[centéa

sncumbentis Turi civiliecontinezte

3 Plem]queeia]&iem?wzäDeþmtdanæs

smagno féudio ex dvvevfis Aucloribus

gampt/.fzm!.

^ ADLECTOREM,

J H nb

/

BESLEVOLE LECTOR..

g Oc Opu[culum. eontinens di-

verías Definitionas Juvis Ci-

st u EOV r -

H

vilis,valde eft utileynam illud

infpictendo Ed matuve legendo,inveni-

uv quidauid efh neceffaviam fcitu ad

tottm us Cyvile fine labore, ideo voga-

Pyr ut dihgenter in[piciatuv, E2 frutius

ld

percipietur , ideo (ugno cum labore

Cunfla compilata [unt,ut ex ti[desn fla-

"m concspere poffis,

.

quza'qïruf'd in toto

éllo | MYe Contingtur..

: PRO-

FS

:2

T

PROOEMIVM I"**MS-TITVTI bmigu«.

—

ia€

ij

Uftinianus Imperator juffit componi Cedí-

Wi

cem ex fuis Conítitutionibus & ex Confiitu-

tionibus Przdecefforum fuotum,. Deinde juffit

n

componi Digefta, poft Digefta Infitutiones,

I

[

hoc fa&o injunzit Codícem illum cmendari,&

Dt]l

edi de novo,depoíteditz funtNovellz,fed non

fimul, idáueprorebusoccurrentibus, Libri, |

fö!

Jl

quibusCorpus furis Civilis fcripticonftat,funt

[

tut

Inftitutiones, Digetta, Codex & Novellz,

]

t

WWI,

Inflitstiones funt leg

itim& fcientig , prima ele-

gueuta feu fundamenta.

| Duplexbïünht

d

Libri Inftitutionum funt quatuor.

Libri Digeftorum funt quinquaginta,

o t

Libri Codicis funt duodecim,

ln qotig

ij

In Scholis tantum explicantur novem priotes,

quia tres potteriores agunt de jure publico,

| Qu

^ Madnailn

quod privaiis períonis non adeo ett neceffa,

rium fcitu * Unde fit quod quando citamusali

ul

V,

quam legem ex libro 1o. 15. vel duodecimo;

foleamus femper addere numerum libri.

DLT

Inftitutiones habent eandem authoritatem

juris five Legum ficut & habenr alii Libri.

]i i

Differentiz inter Jus Canonicum & Civile

L

T tj

fünthz,quod Jus Canenicum haheat Principes

Ecc'efiatticos,Tus Civile Autho' es habeatPrin-

ltelutg

cipes Sxculares , quod finis Juris Canonici fit

fzpe falus animz:finis vero Juris Civilis fitfa-

Dl

b

(

lus Reipubl.Deinde quodyusCanonicum nulla

permi:tat peccato fed & contra JusCivile per-

| Quj

mittat peccata,nempe Uf"uras."Concubinazus*,

b

&c.Item quod de JureCanon. tantüm confen-

fus parentum requiratur quod ad honeftarem

: Qhöut'iht:

—

ad nuptiasliberorum de jure veroCivili requi-

'Pih'rtuefpic

l':'

[

ratur confeníus parentum nccciïfarïm

IN-

r

)( 107 )

t compom Cs

W &cxcm,,

INST ITUTIONUM

u

LIBER PRIMUS

! j IWWWM

TITULUS PRIMUS.

n

TTR

De Tuftitia & ]uu:.

Drégbis, D

2uid eff Infistia,

pticontun f

t cen&ans& perpetua voluntas ,x)us fuum

Mortp,

ES

cuique tribuendi,

Yi Mint

Quotuplex eff Iufiitia,

Duplex Diftributiva, & Commutativa.

qutu,

Quid ej! luþma Diftributiva,

mqmgnm

Qwæm pocms præmnfqne verfatur , fecun-

Ill

dum geometricam preportionem,

ROVE PUA

Quid eft luffitia Commutativa,

: t pl

Quzin rcbus ac permutationibus verfatur ,

1 6l ntttíi

fecundüm arithmeticam xqualitatem.

T otumisal

Quid eff Invifprudentia,

duodecimo,

Eftdivinarumatque humanarum retum no-

m lii

titia ju&i atque injufti fcíentia,

subont

)uid eff $us

al Lb

Eft Ars xqui & boni.

um & C

. Quaenam funt Pmcepta lurir,

x Pt

Hzc ttia, Honeftévivere , alterum nonle-

eshiatti

dere,luum cuique tribuere.

ais Ononcl

Quotuples eff lus,

s Cinlii

Duplex Publicum & Privatum.-

*

£

vontam ul

uid eff Is Publicum,

tG

Qico utilitatem chpubhcæ pnncxpahtcr

anenoinct

tzelpicit,

min cotte

uid eff Ius privatum,

onelut

Quod utilitatem fingulorum Civium ptin-

qCixti

c:pahtcz refpicit.

faio

t

Fä

In

j

168

PETITIONES

ii

Iu quibus confiftit ju publicum?

LE i J du

Infacris Sacerdotibus, Magiftratibus , aliif.

if

quc perfonis publicis.

TT

Quid ef j ecneraliter fumptum.

uj

Eítregulafive przceptum commune, )ubens

v od

ea quz íunt reéta,

Quad eff ju proprie fumptum.

( il

,Qufnn

K(tdecretum generale proveniens ab eo,qui

[ Í

fum:nam in B.epubhca poteftatem habet , ali-

mdh t

quid præcnpncns,prohubcns ve! permittens.

i fni

T.

I

tsl

De Jure Naturalx Gentium &Civili,

LT

Quid «ft jne "iXaturale,

|

Uod natura omnia animalia docuit.

i

Quid eff jwu fcriptum.:

[

(

Qvod expre!.l"o Legalawus confenfü eft in.

htl

]

troductum.

Á

tl t

Quid eff ju non fl:rtptum

L

Eft jus, qued fine fcripto venit, quodquc üe

fus approbavit.

fity üumm[

.Q-,zde/i j4 Gentium,

Bob

W

Quod omni humano generi commune eft.

Atl

uid eff jus Civile.

Quod quifque populus fibi conttituit,

de iv quotupl:x duplex.

Conftat enim aut fcripto aut non fcripto.

Scriptum autem jus, eft Lex;plebifcitum,fena. -

tusconfultum ; principum placita ,

magiftra-

Qüatæmu

tuum edicta, reíponfa prudentum,

uid cj! Iex

Quod populus Rom. Senatorio Magtünm

intetrogante, veluti confule conftituebat.

Qu l

Qiid "Plebifcitum, | ,

d

UM

!

JURIS CIVILïS»»

I9

Mlltgi

Quod populus Kor. plebeo magiftratu in.

UT

terrogante, veluti tribuno, conítituebar.

Qu d fenatuiconfaltum.

ï

! Fm Áin

Qg-od fenatus jubet atque conftituit.

us ]th "Trincipuns placita,

Á

commum Mi ^

Sunt Confti tuuones, uidquid. enim an

mf!m

tlpl placuit,legis habetvigorern,

Que funt Pratorum editia,

v:mmsabco,q.

uz nonfuffragio populi,fedà prztoribus,

lfem li, ij

plrmmcm

yi poteftatisillis tributz, proponuntur.

Qua funi reüan]ä Prudentum ,

Mi

Sunt fententiz & opiniones eorum, quibus

erat petmiffüm de jure refpondere,

il

T IT.

pUrr

[ dotj

ln),

De ]'urc Perfonarum,

oultnf c/hn,

uid efl Liberta,

$t naturalls facultasejus,quod cuxqucface-

E

,

1e libet nifi fi quid vi, aut jure prohibeatur,

utd ef? [&r*uztw.

qudqut

Eft conftitutio juris gentium , qua quis do-

fninio alienoó contra naturam fubjicitur,

od

- Vnde dicuntur fer'vi,

A fervando;nam occidi poterant à vidtoribus,

?

tontit

TI T.

1 V,

n

De Ingenuis.

ttnot

«un5 dicitur Ingenuus.

ftatim ut natus eftliber eft.

bciumjat

T I-T.

V.

iu, nl

i

[

De Libertinis,

Qwui Libertini,

i agl

ex jufta fervitute manuriffi funta

sid efl manumisfio,

fvb

Q

Ef; datio liberta nse

fivede manu mxfi' io.

TIT,

w

110

PET ITIONES

fUR

TJIT. . v

T

Quibus ex eaufis manumittere non

Ya

^Acet.

M ,

Licetne manumittere ex qnacunque caiufä ?

?

jggrint

i

|

al

m

Efp. Non. v.g.non licet manumittere ii

fraadem Creditorum, & minor 20. annis

jf

non poteft manumittere, nifi ex juíta caufa a-

'ïomeni.

M

pud Concilium apptobata.

Qt-n]ham dicitéár 2nanumittere án fraüdem

E

Creditotum? ..

E

Qu uj 4

R, Qnidum manumittit non

e&xfblx-rcndo ;

TU Nupïüi«,

w

vel hoc , quod manumittit,definit effe folven-

do. & animum fraudandi Creditores habet ;

M*yfmïmm

quod uitimum additur; quia non fufficit (tatus

TT

4 u

realis,fed etiam requiritür fraus formalis, quz

in animo, five voluntate eít,

j

T ITTi

V IL

UL

Delege fufia Caniniatollenda.

Quid eff lex fufia Caninia ?

ynitopt

y ts

E

t lex, quzcontituit aliquem non poffe

IU

mapumittere omnes fervos , fed tantum

certum nümerum de ceito numero,

V

um

T T. V Ig4L

bae, Xl

De his, qui fui vel alieni juris funt,

NUD at

somodo dyviduntuy perfona?

IN liberos & fervos, Rurfusliberi funt

( Jdgum

,áut fu.i

"

j Molintn

aur alieni juris.

odl

Qunams dicuntur effe j?ir;»juris?'f

J ltdeiue

Qui fünt fub poteftate patris, vel domini.

TU

i funt alieni juru ?.

inicao 1

| Snftny.

Qui fünt in patria poteítate, v.el.dom

4

TIT,

| ii

u

"

WNES

it

fI.

' jums eiviLis,

T- IT' lxo

QUmfen li

De Pattia Poteftate,

gæid f*j? Pat?'m poteftas ?

WWW 7 ä )

$t jus perfonz in perfonam; vel impérium

MTM

E

magiftratus in fübjectos, vel patria poteftas

: mm,?llo.muu

in perfonis liberorum , veldominium inxpe:»ö

Mf

fona feivi,

,Qr-üid eft patiia þo?ef?d& ?

ttifuidn

Eftjus

quod comperit patri refpectu filiorum,

V

Qu

ot ex cahfis acguiritu-? pa:ria po!ejhu?

Gneüfolvcndo!

Tribus, Nupt

iis, adoprione, legitimatione.

TOR

ug'd 'Z*Qæptiæ.?

D

Nuptiæfi

ve matrimonium, eft viri & mulie-

DRRT

1is conjunct

io, individuam vitz cenfuetudi-

b il g

nem continens,

T. X,

Dc Nuptiis,

r guatuot,

;(!:nda,

"A juflas nuptias requiruntu

A.tas habilis,

T

1. Conditio perfonarum. 2.

4. Ut ab(it impedimentum,

l

t pufe

$. anfcnfus.

A n

u confenfus vequ.v tur.

r, Contrahentium quia inter invitos non in-

T

Parentum, nam hoc fieri de-

D)

euntür nuptiz, 2«

bere , & civilis & naturalis ra

tio fuadet, qua

ïurisü:ac

vito agnofcatur fuus h-

non patitur,ut patri in

in!

res. d quem radum

prohiéentur uuptia?.

ueadinfinitum,

inlinea

m'funr,miuiy

. Inlineareéta uíq

vero collaterali ufque

ad quartum gradum in-

Wil

clufivé dejure Canonico,

& exclufive de jure

d dottn,

4

Civilt.

usd eff gradi i

"

Eft tranfitus ab una pertona ad aliam.

|aminit

uid eff linea ?

Ccon.«

TI)

EP: fcala 'imagi

!

naria numcra.ndj gradus

Qu

fanguix'xi:atis.l

rna

prov-—À

pl

QUorup

lex eff lnea? daplex,

ii

, Ke&ta & Obliqua.

fiintat

f

Quid eff Linea tea?

DL

*inæ eit i

W

f

u

nter aícendentes & defcendentés,

g

uideft Linea obliqua ?

r

Qu eft inier confanguineos collaterales,

flPIU'E.

- Quid /egii'iinati'a ?

ngiï Aïigiä y

Eftlegitimus actus , quo illegitimé náti effi;

!T

eiuntur legitimi.

!

T

j

: E

i

TI'PO XIO

]

»

»m.y'þ

il

Pl

iyopin

De Adoptionibus.

MM

z—u'ld eft adoptio?

W

t legitimus actus, quo qui naturaliberi

dovqont

non funt,lege efficiuntur.

,Es

t

Quotuplex efl adoptio ?* Duplex,

Specifica & arrogatio.

J

Quid efi adeptio fpesifica *

Quando al

[

iquis adoptatuz,quicít fubgotcs

2

f£atc pattia.

Init

potcu

1id eff arrogatio?

|

!

Qando adopiatur aliquis qui éft füi juris,

ib i

Wa

Id T o XIL

)

Ts

Quibus modis Jus patrie

folvitur,

petcügtis :

-

i

l)

w

Quibus medis folvitur petría poteflani

;ï

Ari5 modis, v, g.motte naturali vel civili,

h

j

ht

V

fi quis adoptatusfuerit ab Avo, Item per

iil

quafdam dignitates,v, g. Patriciatus, confularis

Qu

dignitatisautSenatoris,

f

NT

11

n potefiss patria folvatur per boc , .quod pater [1'2

captus ab bofhibus ?

R. Non,fed eft in fu

"

t

lim inii:,

fgcnio;p:ogr;;þsl;og?

!ï

—

Onrí

|

( guügRIs CIVILIS,

113

IN duP![& f

!

$

Quid eff jus "oflliminii ?

*

4 hb

Eft fus five beneficium,quo Civis Romanu

ucs&dm :

ab hoífibus cabtus , fingitur nunquam fuiffe

l owilqga'g'

captus, fi foerit reverfus, atque ita recuperat

Ilf

onnia fua priftina J

ï d

pj

H

U;g,q/u.aü nunquam fuiffet

3

77

'

captus,

ä"d—g Aliquü nen fit reverfus , fed mortuta

LU

in captivitate ?

,

R. Tunc per fitionem legis Corneliz fingi-

£ur primo captivitatis romento fuiffe mor-

N

H

y

tuus liber,

Swid eff Emancipatio ?

QUs

ER rclax

;

"

ll

atio pattiz poteftatis gcxam lgdïï.*

competente,.

Dïf/m

TIT. Xlll

m

De Tutelis,

V ldpqp,

—— Suid eff Tatela?

$t vis ;a'c

poteftasin capise libero,ad tuen.

APETUA

dum eum, qui preprer ztatem fe defendere

giequir,jute civili data ac permiffa.

Duotuplex ? triplex,

w

Teftamentaria, Legitima & Dativa,

—

Sipid efl Tutela Tefamentaria ?

3

. Efl,quaz deferturà patrelib

1 [o!f]W

1

!l

exisimgubexibuq

TT

J

li

in poteftate exiftentibus.

Duid eff Tutela ngitimaï

0 lp*

TTf

li

Qiæ dat

ur à lege.

Quid eft Tutela Dativat.

udice.

g;mi jte Í

Qgæ datur àj

uid efl Pupillus?

!

J

)d

Ff impubes fui juris,

Áj

. 63

PET?TIONES

u

"4

TlT Xx!Y.

i

st |

Qui Teflamento Tutores dari poffuntq

f

"Potefine F.liwfamilias dan Tutor $

fp. Ita

n

RE

11

Quomodo cum videaturinconveniens, quod

|

$d rogat alios , qtesi adhuc eft (ub

|

Ya

pátria potej?ate :

Qa !(

R.

uia tutela eft munus publicum,in mue

neribus autem publicis non artenditur patria

us

l

l qwöwc

pote(tas, fed ülxusfamx lias habetur pro patree

boe n

familias.

£t m

"Pateflne fervus dari Tutar Teflamento ?

EM

Ita fervusproprius : nam per hoc cenfetur /

Dominus lervum facere liberum hominem,

(LM ATT

"Peteflne. furiofus , vel m

minor wgmtc qwngue*nnm&

(unqia

Tutor Teffamento dari?

Qu i

R.

Qf

lta , fed tamen tunc folüm Tutor erit,

uando furiofus compos meniis factus fuerit,

(

vel minor factus fuerit major,

o qui

Potefine dari Tutor certa res , vel certa caufa ,

Md

fícuti pateji dari Curator ?

um

ROU

R, Non. Da rat'onem difparitatis? Ratio,

quz una & individua eft, Curator vero detut

u

an jf

rebus öc negotiis quz poü'unc effe pluta,

tf

TL XV

-| ptun d

Dc legitima Agnatorum T utela.

Qu d legitima egnatorsm Tutela ?

St , quæd fextur proxxm:cAgnans, hodie

]i Q

E

yero etiam Cognatis fpecifice, -

(W !

Quid fint /Monati?

d

Sunt Cognati per fexum virilem eonjuntti

fet

Qïll

At

g. Eilius, Pater, Avus paternus, &c,

di

,

——MÀ

Yre

|Y,

Qd funt cognati [Pecifice ?

It nf

SuntCogpnati per fexum foemineum conjun-

/ 44(!71(///!

&i ut v, g, Filius,Mater, Avus maternus, Avun-

z

cnlus.

!nmwmim,gwi

T ET. XVJT.

mt (flfn'p

7i

De Capitis Diminutione.

pää/ip!)m,iq N

Qiad eff Capitu Diminutio ?

Wt p

ris ftatus mutatio.

ESt prio

läcrurp(o put

In quibw confiftt ffatus ille?

In libertate,civitate & familia. Undetriplex

a

eft capitis Diminutio nempe maxim

«

tht

feu media, & minima,

»a., minot,

f ha,

' Quid eff maxima capiti disminutto ?

i p

1

Quando quis amittit libertatem , & confe-

n

quenter civitatem & familiam, nempe quando

nTuty et,

quis fit fervus.

ff

uid efl media capitis dimintutio ?

Quando quis reteniá libertate amittit civi-

tatem & cenfequenter etiam familiam nempe

:m cgu& ,

quandoaliquis deportatur ad Infulas fivemit-

,;(xsï Mit,

titur in exilium.

d efl. sninima capitá Diminutio?

Q d

Qui

feyl,

Quando quis ret

entà libertate,& civitate a-

mittit fuam familiam , iífempe quando quisar-

rogatur, vel emancipatur,

|Tuth

futet!

De Icgïtima Patrenorum Tutela.

.gpazi:,!a/'q

t

'Qgid eff legitizmma *Patrenorum tutela?.

Uxz defertur Patrono ;;fpe&u liberti im.

n

Q , puberis.

5, &cl

G 4

le

TI'IT..

—— ÀÁ—

—

16

i

"u

De Legitima Parentum 'Y'utela,

m

Quid eff legitima Parenrum Tutela?

L

Uz defertur Patri rc(p;&u filii imPubcrin'

ï

ii

o

TCIST.

I

*

J

[

l

qun&mmfua

. .DeFiduciaría Tutela,

I)

Quid eff fiductaria Tutela ?

j

E

!

Uz defeitur fratri refpectu fratiis fai im.

| D

Q

puberis emancipati patre jam mertuo,

x

|

TLT XJX.

W

De. Aïtilïi..a no

Tutore, & eo qui e

T

julia & Titia dabatur,

xlege i

al

«1d eft Tutor JAttilianus ?

t

E

5t Tutor dativus,qui olim dabatur ex l&gg

AttHia,fcilicet à Pr

Pa

£

: 1' brün

M

tore Urbano,vel majori

parte tribunorum plebis;

(

Quid efl Tutor Dativiu?

Q

Q&x conftituitur à Magilítratu,

atl

"gT o xik

[

(

Vl,'

I ut

De Authoritate Tutorum,

1

Quid ;ä edutboritas Tuterum ,

j

tiapþtoþbatioillitgs

quod agitur eum pupil.

E

;

— loacia cum Tutore.

U

A AU m

TIT.

XcxrIk

|

ii

)

.. Quibus modis Tutela finitur.

if

Quf

S,q

u

X'foomado finzim Tutela?

Vb

X Ariis modis, v. g. pubertate pupillorum ,

itemmozte five naturali,

five civili pupils

J

lozum aut Tutorum.

h

. JURIS CIVILIS,

07

u

PTiT XxIIL

m Ti

De Curatoribus.

LT

-

Quid eff (ura?

u.mimp"bfli(

5 st 'viiac pote

T

ftas in capite libero, ad tuenda

' atque admin

'U"h»

iftranda negotia, bon.gguc.gu-

hi?

beris minoris,

TIT.

XXIV.

ng/aru's/az' D)

"

PUR

DeSatisdatione Tutorum, vel C

ratorum.

Quid eff Satudatio,.

ETU

2 St cautio

ribus dg in-

U

"^ demnitate,

quz fit. datis Qdciuifo

y

ua?

TlT. XX V.

;

trqy

E

De Excufatiouibüs 'Tutorum » vel

]

Cüfatorumo

Quid eff Excufatio?

t allegatio juftz & legitimz caufiz,qu& quis

ES

à Tutela, jure data, liberari imcndit.

i,

"IT

Xxxvl.

"

De fufpeétis Tutoribus,

LU

i

Qu dicitur Tutor fufpeiius?

Ui non ex fidetutelam gerit, licet folven-

J

do fit, vel qui moribustalis eft , ut (ufpe-

li,

&usfit, quod non fidcliter tutelam fit gef-

furus,

ltuut -

li ptpl

FINIS LIBRI PRIMI.

Tj

G« .

IN-

:

31$

PETITIONES

]UIUS

* 3X* 3* o X X X X 4X

*

*

*

**X * x

*

*

*

"

j

OE

*

kok * ** ^

***

* * &

p Qu

Qdj

INSTITUTIONUM

Qa!ia:exua t

i itutt

LIBER SECUNDUS.

! I

i

ALLIMLUSDEIMIIS.

i d

De Rerum divifione, & äc—quirendq

t

[

KRerüm dominio,

QWIUOMU,

u

omado res div duxtur ?

Liz funt in Patrimonio

Q: ts M

monium,

» aliz extra patri-

kigdiugm

V

In patrimonio,id eft,in bonis noftrisfive ín

|

privato hominum comrnercio.

u

/

ii

Ext'a patrimonium noftrum,hoc eft , estra

bona nofira ,. feu extra privatum hominum

M

commercium,

-

W Í

V. g, Resfanctz,facrz, R eligiofz,

npublicæu

| (b

uomodo adbuc Res dividuniur 2

ENTT]

Aliz fi

ul

nt commznes alizpublicz, aliz uni-

verfitatis, aliz nnllius & aliz fibgulorum.

b Itj

— Qiad funt. Res communes ?.

)

IN

i

Quarum ufos communis eft omni

shemi.

nibus, cujufcumque fint nationis,utá

4

*

r,mare,

hs

littora maris, & aquaptofluens,-

qat f

i

Quid funt- Res publica? -

Qiarum ufus communis eftomnibus homi-

Duplt, )

nibus unius R

eipublicz feu unius populi , ut

Quü

flumina &

portus, id eít, jus navi

gandi & Pifï

| Quid

"

fcandi in luminibus & portobus,

Qid funt. Res Vniverfitati.,

| l habc?:

Quarum ufüs communis ef'omnibus homi-

ET

ht

nibus tantüm al'icujus municipii, velalterius

i gratia ,

M

cqr?orisminoris inRepublica , verb

di

Mi

s Thes-

'NE

]URIS CIVILIS,

I!p

Hmnl 'rheaera pafcua quzdam communia, &c,

Quid fánt Res nulius,

funt extrà cómmercium hominum,ut

UNDUSA Res

n&æ, factz, teligiofz,liber homo,

M

qud funt Rà f ngulamm.

ux privatim ad fingulos pertinent , & ae-

&3(9 li

Itf

quiruntur finguhs,ut res,quz funt in cu)ufque

pammomo.

Ány?

Quid fünt Res /kn&a

t T

Quz adverfus hominum injuriam munitz

unticgealiqua poenali , ut portz & muriCi-

inhy, Vitatis.-

0

sid funt Res facra.

hOC CHI hi

Quz rité per Pontifices Deo füunt confíecra-

m f& ut Adesfacrx,

0 Mi

. Quid funt. Res Religiofa,

t fcpchcndis cadavcnbus humanis funt

TE

deümatæ.

14 uni

usd lecus relzg:ofW.

OT

Ef locus fepeliendis cadavcnbus humanis

dítinatus,

A

uid Dominium -vmm.

a

Eft jus libere de aliqua re difponendi tan-

!

uam fua nifi quis vi aut jure prohibeatur,

4

Quetuplex ef. Dominium.

VOT

Duplex, Directum & utile,

T

Quid eff Dominium direttum,

pl

Quod habet proprietarius.

uid eff Dom:nium utile, -

Quod habet vafallus & Emphytheuta.

ibushony

tenar [funt partes Deminis,

vedlten

Proprietas & ufusfructus caufalis.

t g

uid efl ufiwfruthus caufalis,

l

Eft jus utendi, fruendi rebus propriis.

Qs

$20

PETITIÓONES

QH

(U furt

uid. :jï proprietas,

€ft quo res dxcuur noftra propriae

ia

j li

Quenam funt afh'ma Dominio.

d

Quafidominium & jus in te fpecificuni.

Qnuid efft qua(i deminitim.

|

N

l [WH&IDN

p vl

E& jusquod habet bonz fidei poiï'cfï'o:

wid eff jus Ín re [pecificum,

J li f

Eft jusquod habet Creditor tefpectu pxgno»

h

M

à

is feu in pignore-

Vi

Quad eff Occupam.

(

Eft apprehenfio eatum rerum , quz aut in

U fuu!

lao

hullius fuere dominio, neque de facto domi

finus habcnt.

ninm t

uid efl alluvio,

Wu

À

Eft incrementum latens , Quodüuvms áli-

guxs agto alicujus adjecit,

jf

s eff snflla,

i

BLT.

Ef loaus aliquis circumfiuus,

m«m T

tid eff fbecificatio,

Eft confcftxo nevz fpeciei,

Tl f

)wid eff confufía.

Eftconjunétio rerum liquidatum vél lique-

(

faftarum,

uid eff mixtio,

BU

FOT

Éá& conjunctio rerum folidarüm, &i diverfo-

ezum Bominerüm materiz fuerint centufæ.

wid efl bona fïdez "Poffeffor.

lul

ui bona fide rem à non Dorming accepit,

hd eff 6ona fidei,

|

&f ignorantia rei alienz.,

D erni

Qsid eff juflus Titulss , froe 7uþa caufas

Q

tD

&t utulus nzturà (vá rranslativus dominil,

QA

Qd funt fmäw,

; Vttuh

Sunt etnolumenta, qus preveniunt cx ipfa

$61

Hlä bhg

te , vcl x eccalione I6l,

l

74

juRIS CiviLt&

121

Hig,

)^

[

1

2

Quid funt frucius naturales.

u m

:

;äli prþveniungcxipfare , uüt poma, py-

H wj

"d

*

ii

Quid funtfrutiu civile;.

-

:

X

3

hi,

Qui proveniuntex occafi

enereinon autem

t ädcigu

, ^ exipla ré,utannuuszeditus, tbercedeszdium,

Mm'

&c.

Wültäupigm;'

Quid fuant friflu naturales [pecifice,

In quorum prodüctione natura hábet prz-

li

cipuas partes,ut foenum,vinum, &c,

TTR

-Quid funt frutius induftriales,

M nl

In quorum productione opera &induftria

Í

hóminum przciptas partes habict,ut fata,íc-

!

getes,

TTTE

Qud eff £clonus.

l

Eft cdrïdu&ox prajudicii ruftici.

l

Quid ejf Thefanrus.

i

ju

Éft vera depefitio pecuniz, cuj

us non exiat

[

memorià,

Quid eft Traditío,

Eü datie po

fletbienis,

Qsia eji P«ffesfso ,

i

É(t detentio aiicujus rei

animo feu chc/'.'&u

h.

dominandi.

t cont

TITULUS IL.

:

L

De rebus Corporalibus & Incor

P

odl

ralibus.

l

«id funt res corporales,

ftis ,

Ux ex natura fua tangi poffunt, ut ve

ii .

| lapis &c.-

domïaïu

*

Q&id fgwnt ves incorparale:

uz ex natura fua tangi non po

ffunt,u riteg

Wüï? via,actio, obligatio, fervirus, juri(dictio, &e.

?

122

PETITIONES

]UHS

T1IE

M

j

gm*x

äi

De Setvitutibus Prédiorum,

uid eff Servitus bic,

fitrlam

gigumy

ES

t jusin realiena ad ufum alterius, vel pra.

di: vel perfon£ , przté: ejus naturam con-

f

flit .tum.

u

3

]

agm!i)ïc!

Qäid efd Seffuitm rtalb jï've pradiatu?

|

Qu« debetur pr&dio, id eft. quzad urilita-

I fabrienut

tem prxdit

E

aéctus, &c.

puncipalitet COnihtüta ett ut iter,

|

l

L gt

uid ef Servitus Perfonali ?

|

|

TT

Quz debetur perfonz, id eít.que ad utilita-

4

tem perfonz principaliterconftituta et, ut u-

TE

fus, & u'usfruéctus,

al

Quoruplex ef Gervitus pmdz"ali: ?

)

T

|

|

Duplex Ruftica, & Urbana. -

f(uid:

utd efl Servitns Re[lica ?

E

j

- Qus debetur predio Ruttico, atiter,actus,

Qul

via, aqux dactus,

Eü(cwimsquä

uid eff Servitus Vrbasa ?

dl

Quz debetur przdioUrbano ut Servitus ftil.

Wtl

i

licidii fluminis , tigui immittendi, oneris fe-

i

rendi & altius non tollendi.

T

)uid efl "Pradium?

ln pqa

E& res corporalis immobilis,

tipert vj

Quotuplex eff pradium ?

Duplex Rutticum , & Urbanum,

M

Mu

Quid efl pradium Ruflicum ?

Q od concipiendorum, v«l confervandorum

f"ï!imponi Pï

fraduum cau

ffi

LUR

horrea,

fa comparatum eft,ut agri,pafcua,

Quid efl þmdmm! Vrbanum,

At li.

l

m

| Eft quoldlibcl:c zdificium inhabitan

di H ne--

N

gozign-

| Ht

3

-

iT

Il

URIS CIVILIS,

tédig m

gouandu y V6l rec: eandi caufa cwnpaï&ïümq

i

Suid eff Iter.

Eft jus cund;,ambulanm homlmsnon eiiam

ts hh

agendi jumentum, vel vehiculum petfundum

!"Snmmm i.

alienum,

l

tuid eff .A&'m.

W Prg ,4

Eft jus agendu ,vel iumentum,vel vehiculum

*qm unlu

per füundum alienum,

vl tlle , qm babes allum babeat etiasa tter.

R.. 1tà, quiais, qui concedit quod majuseft,

Mi

odb s n

Qadtrn

cenfetur etiam eoncedere quod minus eít,

- Quid eff V.a.

Wil vt

Ef jus agendl jumentum, velvchiculum,

liil

er fondumalienum,&etiam cund.,ambu!andx

h

ominis,

j

: uid eff .Aqua duäw,

E&;us aquæ duceudz per fundum alienum,

Itl

uid :j? Serm:ua filieidii,

Ef fervitus quá: vicínus debet aquam pluvia-

lem ex zdibus vicini guuatxm cadentcm,tcc;.

vimy i

pere in fundo fuo,

i f

Quid e/l Sewnmj?ummu.

Eft fervitus quà vicinusdeberaquam pluvia.

]em per canalem ex zdibus vicini cadentem ,

zecipere in fundo fuo.

Qnid eff Sereitu Tigui immuttends,

]

E(t jusquo vicinus debet patitignum vicini

]

fuq:mpom parieti fuo, vel columnz fuz,

TT

Qd eff Tignum.

pitt,

Eü qugvis materia ex qua fiunt zdificia, ut

lap:des ligna, tetramenta, & fimilia,

Quid eff fervitus oneris ferendi,

d w

E6 fervitus five j jus, que vicinus cogitur fu.

g

flentare tignum vicini,

«-'*2.,'4

n

324

PETITIONES

fdust

Quid eff fervitus altius non tollendi,

1

A.;

d

EftServitusquà vicinus ptohibetur zdifica-

—

1

virier n

s ultra certam altitudinem,

Mu fj? u mP

T IT.

] V.

at

|

De Ufufrué&u,

Vl

*

Quid efl ufuifrsiius,

vdieodt

t jusalienis tebus utend

!d

ES

rum fubftantia.

CH

i ft:ucndi, falva eà-

fuctunte

e

OK..-

Quibus modu finitur ufusfrackus,

Qium h

Vatiis modis; fcilicet morteufufructuarii,

Qi ütatit

& duabuscapitis diminutionibus maximá fci-

»um l!M

licet & medià , & non utendo per modum X

4

O&Xvahmün

tempus, &c,

|

PT

TIT

V.

1

l

DeUfu & Habitatione, -

Quvl

p

Quid eff Víus.

$t iu-.s"'rebusal

ienis utendi, falvà eatum fub»

detim

E

ftantià,

hn

Quid eft Habitatio,

QU

Eft jus habitandi in edibus alienis,falvá ipfa-

f i.

*

£um fubítantiá,

ä*mme

UTIT

V)I.

As

DeUfucapionibus & longi temporis

fnem, d

Prafcriptionibus.

1 pinjn

Quid eft Víasapios

ii pfin

St adjectio dominii, per continuationem

ttfh dj

r

ül

poffeffionis temporis lege definiti,

Quenam [unt pracepta requifita ad ufncapionem ?

Mj

R. BonaFides, titulus juftus, continnaPofz

n

feffio tempus àlege definitum , & utres fit ca-

lis conditionisut ufüeapi poffit.

Atfi,

N

jJURIS cxvrms

134

lu: li :JW

Affigna aliquas res que nonpoffunt ufuca-

Pal cw[ il

jj gi- R. que funtexemptz commorcio humano ,

—

V.g. Res Sacrz, Sanctz, Religiofz &c,

IY

Quodnam eff tempus .pr'dmm ium reguifitum

,

ad . res uflsmp!mdæm

R. Ad res mobiles requiritur triennium ; ad

ftäw.

immobiles veto decennium , vel vicennium ,

Mul

UM

fcdxccrdcccnmammtcxptæfcnt»s , & vicen-

nium inter abf ntes,

Wifur

Mf

uinam bic dacuntw Prafentet,

Qui habitant in eadem provinqia.

usmammäfcz

am bie dicsimtur ./il/jänkex.

n

Qui li

ntin diverfis provinciis,

Quuarg «s mobiles eitius. uf,gcapzünmr . quam

immobiles.

0N,

Quia tes mobiles citius cmrumpuntur vel

pereunt, quàm immobiles, -

TM

. Guare tes :mmoäz!e: 0384 agþwaþmnmr mt:r

pmfenxcs gaam inter a.b,en tes,

Quia committitur major ncglxgcnua à pree

?'cnnbus

, quàm ab abfentibus.

p

ng tempore debet bona jzdes 4dej?: m

ufz"zcap sne,

R. De juze Canonico à principio Gfque ad

W

finem , fed dc puxc Civili fufficit. eam adfuiffe

in pnnc:þxb.—

zSz qui pofl impletam tfucapienem mtellexerit fuiffa

TUMUTAT

rem alienam , 49 teneatur eam r:j»*ztuerc i

Il

ffz[tem ". faro confcieitia.

Af 1

R. Non.;am non eít amp!ms aliena, fed pu-

TA

ähga,lcgum authoma:e lam neüxa fa&a.

165 3 t

M

J

TIT

um

—

-

Y

136

TETITIONES

"!N

x

|

w

ll:l:"m : l

. De Donationibus,

t n

Loanum f

&tgid efl Donatio,

|

h

! g

ESt libeka

litasnullo jure cogente facta,

,anru/:l:x eft "Danatto,

D

Duplex,Morris caifa & donatiointer vivos,

at

'

!

Quid eff Denatia morté canfa,

Mi

]

l

j

a

[

m

Eft cum quis mortiscogi:atione donat,

"

l

li

;

|

l

l

l

r

?

|» Qud e(t Donat o inter. v vor,

Quz non fit propter mortisfüfpicionem,

Jnti u

aj

Decetue neceffario *n donatione mortu caufa ji'eri

.: ï?:.f

wahui

mentia sorta vel peric ult.

R, Ita, namalias effe: Donatio inter vivos,

b

p

etiamfi fieretab eo , quiin extremis cenftitu-

tus eft,

W o

fuim

Quotnade differt Donatio mortis canfa a.

Donattone 1nter. vivos,

duj

R. Quod Donatio iriter vivos ftatim perfe-

H?Dar.mo.qu

&a fit & effeá.m (unm habeat. Donatio verg

Ms douä

caufa moitis confirmatur folum permortem,

deinde inter vivos non licet donare ultraquin-

& M*ï*l& Xt:

gentosfolidosab(que in(inuatione,mortiscau-

: Lj

] m:wxm

sà vero donare licet quantum placuerit etiam

fiue infinuatione, Item donatio mortis causá

Qu

revocatur folà peenitentià, vel przmoriente

Donatario, non autem Donatio inter vivos,

Quibus modü revocatur Donatía inter vivos,

Estdomjniu

R. Propter fupervenientiam liberorum , &

propterquinque caufas ingratitudinis,conten-

LT

n

tas in lege ultima Codicis de revocandis do-

nationibus v,

MQH ; (

:

g.f anat;arius occideris Dona-

torem, &c,

E

db

In

H

Juäis c IVI LIS,

17

!l

In quihu: convenunt Donat:o morttt caufa dv

degatum , £s in qmbïw* diffcrant,

D

(hi,

R, Co»oveniunt in cb*,qued ucromque con-

firmetur tanrum per mortem,& quod ütrum.,

Mdf

que rcvocetur folà poenwentià,vel przmorien-

lf

te Donatàrio, deinde quod utrumque requirat

oqariointmmsk

quinque teltes,item quod ex utroque detraha-

/ m/,,

tur quarta falcidia.

'!iont dam

Diff-runtautem in eo , quodlegatum coníi-

W

ftat fclius Legantis confenfo,

Donatio vero

Mi

mortis causá , requirat etiam Donatarii con-

fenfum,deinde quodlegarum patt mortem Le-

ii

gant spraftetur ab haredibus, Donatio vero

lf Is

mortis causà plcmmque etiam przienti tradi-

tj nf

tionc peragaiur, Item qsodfiliusfamilias, pa-

tre conteniiente , donare poffit mortis causá

TT

ficuti & intervivos, nonaucem legare,

Quid eff. Denatío propter nuptias,

Mitpe.

Eft Donatio, quz fit nxori €

f,paxcc;"maritiin

fecuritatem dotis,

OM verQ

tRO

u d eft "Dos,

,

Et äuævis res d

ata , aut promiffa m

ärito ex

intqun. i

m

parte,uxoris ad fuftentanda onera matrimomi,

!

AC t

TIT,

V III,

TOnl d

S

Qgibu's!alicna;c licet, vel non.

Dremutt

YeL

2uid cfi ,/fli'en'ar:,

Vf f0

E $t dominiuin *alggujus rei z;ansfcxr;,

g, &

Potaffne poatitus fundum dotalem obligare aut

n comten

fudis do

alienare,fí. uxor confentiat,

—

R. Non,

juis Dau

quamvis i-pf; fit Daminu; fandi

49samiS,

l

A IT.

R

-

138

PETITIONES

"

T IT

IX.

W tti

Per quas perfonas nobis acqumtm

(*;g lat u

,,rnämnma,ï

Per quas [)erjïmcu acqusrimus Dom nium,

li hdl

Efp.Non tantüm per nosmetipfos,fed etiam

R

03 f*:Ft

per fervos noftrós,& per liberosin potefta-

ï)

te no&ra tXIQCntCS 1tem per fcwum ab enum

W&m&mm

in qno habearfs ufüfroctum,velqui boná fi- |

Qn imu

de nobis fervit,item per hbexum hom-ncm qui !

(U] hlunfqm

bona fde nobis fervit.

" 1.112" «14 mm

'i MII

Iw

zi

[it l"ïl 1!»!

aggzd acqu rit Dominus per fervum ?

R, Omnia, quxa fervus nihil habet ptOP!ii,

-s ?

——

A at n

fed quidquid acquirit, acquirit füo Domino.

(qud arqmm Pater per filiuma im potefhte

il

Va

e:gz/f-pnrem

R. Peculium profedtitium, & ufamfrucum -

lul ittyn

l

pcculn adventitii.

)uid eff peeulium.

Dap'tx m

Eft illud quod tilinsfamilias vel fcrvus ex pet« inji vl

miffione Patrisvel Domxm veljuris, à ratxonz-

T

l

bus paternis vel dominicis feparatum habet,

|- X

uatuþ[ex ef Pemlzr;m.

li

Duplex; Alud eft filiifamilias, Aliud e&*r

NUN

fervile.

( u s

d ^f peculism filt amilias.

hi

Eftillud quod filiusfamilias ex promiffione

Bre,n

?atrxs,a rationibus paternis xeparatum habet.

duf

,.antu])le.x eff pem/mm Bl ifazil a,

Val

uadturl ex : Profe

&itium, Advennnumg

N u

Caftrenfe & quafi Caftrenfe.

Amtrtofüln

"d ef! peculium Profetfitium,

Tilotto Y

Q»od fihus acqmüvxz ex rebus paternis.five

QU

ex parte patris; v, g. fi Pater, vel Avus paternus

aliquid deder filio,vel fi filius fucceflerit Avo

n |

?&!GI&OQ

d

gg

N

JURIS CIVILIS

129

N

Quid qf Perulium. .Adventitium,

WE AU

'!r«m ()W,, ,

Quod fiiusacquirit aliunde;quàm ex rebas

/M]

. patetnis vel militia,v.g. $i Mater vel Avus ma-

"M'Psfd (j ternus aliquid dederit filuo.

L K W'ff&

Quad eff. Pecul um C.

aferetfe,

T d

wd filiusacquirit ex mxlma arfnata,

n Vc!qmbom

ngd eff "Peculium quaofi (affrenfe,

. Qnod filiusacquirit ex militia rogata,

Aiigna aliquem modum acquirendi domi-.

9 frw/z;'

. hii univetfalem,fiveperuniverfitatem, R, Hz-

zed:tas, bonorum Poffeiio, Auogatio, Addi-

io libertatum confc,rvandarum Causá.

HI uoDommo

TET p "ll**

nidefh Haredites.

Ef fuccetfio inuniverfiun jus, quod defun-

V nf ?m

(tus habuit tempore mortis,

gl)aruþ[ex.

)

Duplex, Teftamentaria; qux ex teftamento

lt

datur, & legitima, & ab intettato,

&fitlQtte

q ld. oX

mzmh bcr.

De Teítamentis ommandzs.

uid eff Teflamenitim,

t vóluntatis noftrz jufta fententia de: To,

i M' ES

quod quis poít mortem fuam fieri velit,

2

Vnde appellatur Teflamentum,

TT

Ex eo,

quód quzdam fit teftatio ientis,

At

ä?u-enam ünt folerenitates Teframenturia,

44

U: adh 'bean:ur i?:ptcmze"ccs. ut fint Cives

Mdv

R omani, ut fint puberes,ut fint Mafculi,ut Te-

ftamentofubfcribant& illud fignem, utteftes

il,

finvad hocrogati, item ut Teftamentum fxat

hm

Nnico contextu.

yufttu

&itd ho frgnificat deffamentum fari

at

féice contextti,

Ü

Es

—

135

PETÍTIONE:

j

d

Ef fic fieri,ut non interveniat olíquis actus |

lm

notabilis extraneus.

Jj pl

Quid efl aliusextraneus,

w ndttdom

Qui eft alienus à teftamento,-

|

TI

Da Contratlum qui non eff exiranei,

TR

R. Emptio l:pidis fepulchratis,

Quinam poffunt effe tefles in T.flamento.

It

|

vulittom f

R. tUli cum quibus teftamenti fa&tio e(, id

|

|

3

|

tümundn

eft, illi qui poffuncinftitui haredes,fed ab illa .

regulaaliqui excipiuntur, utfoemits,fervi im.

(f Tju

fufitinttm f

puberes.furiofimuti,furdi.predigi,quibusbo-

norum admini(ratio interdicta eíft,

PT D

tupenlfnn

Quare femine non poffent effe teflesin Tcflamento ,

dilitrim m

ctim benà. pos[rnt effe teffes n alíis negotius,

R. Quia ad folemnitatemteftamen

LE

ti requi.

titur, ut fint Mafculi.

TU w

TU

Petefine "Pater effe teftluin Tflamento il fui, aut

frater in Teflamento fratru , qui id ejwudern

"

patri poteflate ctim eo confiflit.

IT

R. Non . quia hacin re prohibitum eft tefli-

mon:ium Domefticum,

Ti

us Vi

Quil ef) Teflimon'um Domeflicum,

) Wt

'

Ef teitimonium eorum, qui patriá potcftate

ATT

junguntur,

|

h

JE.

Quotuplex f Tflamentum.

Y

i Qly'alcx l

Duplex.Aiiud eft

I

|

pativum,

Splcmöe,alilzd eft Nuncu-.

D

4i !I(WMIM

Quid ef Teflamentwm folemne.

Íilin,

, Quohzredis nomenfcribitur, quodfeptem

L MOR QUi

teítium przíentium fübícriptionibus

l

j

l

D

fignaculis unico contextu celebratur.

; nec non.

Whtorgma

Y

IOV

, Qd eff Teflamentum nuncupativum,

"g

"i

Eít, quod eft fine fei

7

piura7, te(tibus con-

T19oatis,

d

(inj

i

BI

Jüiis Crvitis.

anméntiim Nuncup

Pt

6

'lüi gbt Tgt

atidiitm ng:gimt éfíam on -

nes folemnitate: Tefamzhtifä'r!pti.

WW.

Ità: exéeptisiis, quz ad (cripturam perti-

&f

ment , uteftteftiom fübfíenptie & fignatio,

L tftüy

T If

X

e

I

. be militari Teiïamemo. :

h Mdmm.

utd Teflamentum mnilitare,

$t teflàmentum factum à milite in

MU

[

I

expedi-

ft W"ijd;bi)h-'

tionibüs exiftente,

"n

u d eff T«flamentum paganicuni.

MBaibio. . Eft teftamentum fa&um ab alio quàmà mi.

h,

. ite, in caftris five expeditionibus exiftente.

eþmnï:jbmmu, F

Poteflne miles furdms vel mutus teflari, R., Tta,

An tej?amentum m:litqre valeat etiam paþ-

li Mi

um It

quam mies miffus eft milit a.

R. Itaadhuc perunumannem, modo ícili-

"fili cot hone(te miffus fit , non ejectus,

l um

TIT.

X I Ioï

x

f

Qj.ibus

n

on eft permiffum facere

pl tefi

Teftamentum.

Quinam poffunt facere Teffamentum,

jim,

^R Efp. Omnes Patresfamilias , qui nbn repe-

pl

* riüntur rrohibiti..

!n,

Quare dicit "Patresfamil ai,

R, Quia lex Duodecim tabularum folis Pa-

id edyuty,

tribus fanilias permittit reftamenti faCtionem.,

n filiusfamilias posfit facere Teflazentuza ,

,

faltem cstim confenfa patris,

quit

R. Non, quiateftamenti fadtio eít juris pu-

hiM b!

i'tprivatorum autem

»Hlül.

pattis,Juri publi;ov,de-

-

togari non poteft,

Pd'lwms

ván Fil sifamilias posfrt facere

'IEFammtu,ä 2:

!t

.ttüïbusc:

!

aliquibus faltem beni,

R, ità

( nd

d

-

132

PETITIONES

4

ü

R, Ita, De bonisCaftrenfibus & quafi C

ftrenfibas,

vt t

Quinam I?:ztresfamilim probibentur. facere .

i,t

tl ünq al

Teflamentuzs.

L

"i :

m

R. Impaubetes, Furiofi, Prodigi, quibus ad

|

;

miniltratio benorum imcrdi&a eít,

.O

Lt

CT L d

X III,

l

l

l

fouoan]

De Exhzredatione Liberorum,

i

ITTU

D

W

n

Qd efl Exharedatio.. «

E-

E'Säf(cluüo alicujusab univerfo jure defuan-

—

ia

i

Vidgaio t

Quid f filius fuerit prateritue, id ejff , neque beres

M

inflitutus , neque exbaredatus ,

"

nonaunatim,

3* dl

;

ï'f'

d

Lt U

R. $i fit preteritusà patre, Tettamentum eft

M

,

,

ipfo jure nullum:fi vero fic prateritus à Matre,

tunc Teftamentum eft quidem ipfo jure vali-

ATa

I

pit t

dum, fed eftobnoxiumrefcillioni per queie-

laminofticiofi Teftamenti,

o dudim

li

: exbæregari.

duf

Debentne omnás Liberi nomina?im

R. Ita hodie,fed olim tantüm fili1 debebant,

if r

At

nominatim exhzredari/filiz vero & neptes po-

terant inter cxteros exharedari.

W

ts

Quis dicitur nomumnatim. exbaredari,

R, Qui exhzredatur expreffo nomine pro»

fenati

prio, vel per certam demonttrationem defig-

ET

netut, v.g. Filium meum Joannem exhzredo;

Qu

vel fic filium meum Studiofum exhazredo , fi

ln qui

nempé tantürm habeatunum filiumSrudiofum,

Bu

Ex quióus caufis Liberi poffunt exbaredari À

A t j

Pareniibus,

, Wtj

^ R. Hodie tantüm ex quatuordecim , cor-

i

PS-

I

tentis in Novella H g. f quis

L25

tf

NH

jURIS CIVILIS.

155

tsl tll

tri maledixerit,vel eum verberaverit; olim po-

I

"tl terant etiam ex aliis qu;bufdam caufis exhz.

zedari.

Tf a

Peffantne Liberi exharedari fub cmdmont.

r ) Hll.

R. Non,quía certo judicio debent exhzre-

]l

dari, hoc autem non fieret fi exharedatio pen-

lbtrorum. deret ab incerco condntxom- evenmi.,

(u'ly,

TIT. XIV

QUut d

De Haredibus inftituendis

sid eff mflitutio Haredis,

TT

St de(ignatio haredis per uliimam volun-

m

i

catem facta, v.g. Titius hzrescfto.

«'d eff Hares,

Telumentmd

E& Succeffor in univerfum jus defuntW,

terts

Quet perfonas pa[mnm inffituere. beredese

i j

R. Tot, quot placuerit.

t qui

In quot partes dividitur Hareditas,

&« In duodecim partes five Uncias,

alitinn

Quanam funt partes Hareditatis,

Tl debebant

Refp. Uincia, Sextans, Quadrans, T'iens,

E

Quintunxz, Semis,Sextunx,Bes,Dodrans, Dex-

L

.sans, Deunx,& As,

hvt

Uncia eit duodecima pars lizteditatis,

TOE

Sextans.funt duz unciz, & fic vocatur,qui&

tioveite

eft una fexta pars hareditatis,

em enzud

Quadrans , funt tres unciz , & diciturqua-

at

drans , quafi quasta. pars hzreditatis.

móudioAi,

Triens,funt quatuor unciz, & dicitur triens,

t d

quafi tertia ;äars hzreditatis.

Quintunx,funt qumque unciz,

i,

Semis,funt fexunciz , fcu media pat hæm«

ditatis.

g j qül!

l

Septunx funt feptem unciz,

Bes,

-

^

504

PKETIT*I O«NES

Bes, funt

E

|

[

ubl

bis triens,

ofto unciz, & vocatur Bes quaf

N

yohtiqi

P

( £0

Dodrans , fünt novem unciz, & ficvocat

L

gurim

"

: j

d

J

Ti

quafi deett quadransad hoc ut fit tota haredi.

tas,

ï

Dextans , funtnovem unciz, & ffic vocatut

;|

-.

Wu;illu

quafi deeftunus Dextans ad hoc,at fit tota hz.

1

|

iM

reditas,

ä

Ia

Jj

/ Deunz,funt unde

z

cim ünciæ ,« iïi(; vocatur

[

]

C

(

n

(iint

"

quafi deeft unica unciaad hoc , ut fint duode-

P

!

ag in d

s

!

€im, five tota hareditas.

QUf

t L m

Pi

As,funt dyodecim unciz,fivetotus affis, —

Dl T.

X V.

u

wild

iM

M

. De vulgari Subftitutione.

?

P 0;1(25

u

Qu d eft Gubfiitutio vulgaris,

t

j 9t infiitutio hz:edis,fecundo tertio,velul. ,;

wintme

E

^

teriori locofacta inlocum pracedentis,v, jouig

$. fi Titiusheres non fit. Neviushz

res efto.

Aigltimpa

Quetuplex eft Gubfittutio.

1

dl

n

.

-- Quadruplex.

Á

7

|

lia ett vulgatis,alia gupilla;is,l

RTT

a.lï-a exem

plaus & alia militatris,

P

Qd eft Subfiitutio vilgaris,.

^

WQu if

tinlocum priusconftituti , in ca

füm .

quo is hares non erit, slter hzres efta, v.g.fi

(uh m

Titius hzres non fit, Nevius hzres efto,

j

l

itUU

O sid fggbj?;'ngtiq Puptl/agis,

wz fità parteliberis impuberibus in pote.

!

Ti

ftate exiftenibus . in cafum quo fuerint hare-. li,

des & mortuifuerint antequam fint puberes,v, |. i

.fi fifiusmeus Neviifuerit haxes, & ante pu« | "Ilng

b

ertati:m decefferit, Titius bzres cfto.

J tintnte

Quid fubfhitutio exemplaris,

MM

Quiv fità Patre vel Matre liberis furiofis,v

!

u

51

mcme'äï captis,

?

N

JURIS ClvILIS.

135

& Vty h

q

1

..Qgid fu*äftitutio Militaru,

€hm miles aliquem infituat heredem uf-

luntizï&äc;'ocan

ue ad certum tempus , & goftillud ;cmpqs

IT

h

H

L]

em alium,

fub&—i,tu;iæ aliqu

TJTIT XYyEL

unciæ.&ücmm

LT Em

De Pupillari fubftitutione.

Qvid eff fubflitutio Pupillarg,

r

tIm aliqui ex hzeredibusinftituti , fibi invi-

C

cem fubftituuntur, v, g. aliquis inftituerat

^ tl dj

Titium, Nevium & Sempronium haredes, &

oeá (übftituithoc modo, fi Titius hzresnon

;

Ántdi,

;

fit, Nevius

hzresefto , & fi Nevius hzres non

[

T

fit, Semp

ronius hzres etto,

t

uid efl fubfltutio compendiofa.

hii

uz brevitate verborum plures fobftitutio-

ODttio d

nisgïg

ecies complectitur, v.

g. quandocumque

at

hzres efto,fi enim

filiusmeus morietur, Titius

D

netur non tàntüm

tlotsefo, |

ille filius fitimpubes,conti

li,

fübfitutio vulgaris, fed etiam pupillaris ,

écfa

xliag pi!la;;ä

fitfutiofus aur mente captus,c

Y

Qntinenqr etiaqx

ï

fubititutio exemplaris,

'«&afu.

TOR

TIT.

X V I1I.

t

?

(&ibus modis Teftamenta infirmentur,

mesu

[

Qwot modi infirmantur Teflamenta.

u

Aff

atuor. r. Agnatione fui haredis. 2, po-

etbtinp

Q

S

(teriore teftamento pe:fedto. j. capitis di»

minutione, 4. per querelam inofficiofi.

yfntrhae.

t

Quid efl Teflamenturs ruptum,

E(t teftamentum , quod amittit vires Tefta.

at

lt

tore manente in codem ftatu.

f

vAni Teflamentum priua rumpatur etiam per

ifurph

i

u?n.

R, Re-

Mi

pofierius ingperf;?

2

E

a

:

£36

DT

PETITIONES

|

il f

R. Regula:iter non, fed tamen ali

quasacï;q v

MT

£.liin Tetamento pofterioriimper

fecto in£i.

1

r

i

N

[

tuti fuerint,illi qui poterant venireab inteftatg

1

j

r

ad hzreditatem , cui priori inftituti eilent eX«

J

!

N

ttanei,id

D)

J

t[[n [

L

|

y

|eft, 'zguqu;m erant venruriab in.

ï

L

|

|

|

i

teitato,

.E.

]

n

Tv

(

2

Quid eff I?ft*ämentuï)g 1.zri:um:

i

Quod amittit vires,exeo quod Teftator pa«

linul

i ip

TRU

!

li

tiatür capitis diminutionem,

tl

lt

Anprüggtfï.min:ïrzmp wpitis

g'iæäinugioncm I&fdtazä-

l

W

W

nvf

irritim fiat Teflamentum,

U

!

R, Ita, quia Teftator per minimam capiti;

3

H

&zxwzt?ptt

diminutionem fit filiusfamilias, atqui filidsfa,

l)

milias non poteft facere Teltamenium.,

n Mi

i

q

6

2

l

1

Ts d

va

')fmæ* Eliwfam:ligg; non fbtefi facere

*

Teflamentum, '

[

i

M n

| Ms

LB-- Quia lex t

?. cabularum folis Ba;trib;usfa*q

milias permitrit Tettamenti fationem.

fl

tlb

Tl X vFIT

As

Dc inofficiofo Teftamento,

M

Qd eff Tcflamentam mo)j'ic;äfum;

? Efp.

1

In quo quisinjuteexbaredatur , auq

Y

:

T* praterit

üsct .

Yi

j

Quidsf) qucrela inofficiof,

Eft fubfidiatium remedium,quo petitur à fue

,REfp. Dij

dice,ur teftamefitum quafi contza pietatis offi-

cium factum , ezfuo officio refcindat: datur

| ii

hos liberis & parentibus , fratribusvero & ÍQs

jigrla i gui

roribus, fi urpes perfonz fcziptz fint.

id

A

1 eff Perfona ?,z;rgi;;

| Ut

: rft perfona n

ïfämiSQ

;'&*umtdu'plcx

vcnm";..

Ybig

Snid funt fratres Germani,

Qni ha

0&4:

bue:m.x;; uirimque gofdcni paie

Dttá,

, ord

; *

OE

JURIS CIVILIS,

j

!

umcn :)

QM

&nd [unt Fratres (on[an(gmnet.

ho l

€ini habueruntutrimque eundem patrem,

"'W" Ial

szdfmzt Fratres Vtarini,

" miht Al H fltbh

Qui habuewm candem roatrem.

ititicui

.An ccj&t atiquande quere[az inofficiofi.

R. Ita,v.g.fi quis fit juttéexhzredatus.Itess

a, in Te(tamento imilitari. Item f quis hazres ig-

hId ftitutus fit euiam in:e minima,fiautem ifta res

H.

minima non fufficiatad legitimam,tune agen-

';Jw 279 jf

dum eft ad fupplcmcntum iegitima à & ceilare

warm

et quereià inofhciofi.

utd ejl glz—mrm legitima,

*G'MM() l

Eft cesta pars perfonis debita ab inteflato,id

tl

s w

€ft certa pars ejus,quod quis habituras fmfi'ctæ

11 Teftator deacfüfiet inteftatus.

LL

li

Queta pars Hareditati eft legitinga,

fl nh

R. Olim erat qunrta pars feu quadrans,hodie

Vero eít femis veliriens,& femis quando funt

domd

Jl

li

glurcs liberi quàm quatuor, & triens feu tertia

pars hæzcduaus, íi non fint Plurcshbcn quam

jl

auatuor.

ifm.

TT YiX

du

De Haredum quahtate & dxffex:cnua,

&zom[:hccs fónt Hæ,rpdcs.

ij

Duplices, Suiaut extranei,

*.m,qdüptllwl

REFP.

QJ d;mntur Sui.

ia p

Qiin poteftate m te-&atons, & quos ne.

ia d

me in oradu Pxæcedxt.

vatibust.

Qui [unt Extranes,

K IIl

Qui teftatoris j juri [ubjecti non funt , hxquc

um;u,

habent duplcx bencficium , deliberandi, & in-

VCHIRH

G("WR

Q—.d e[i Benejäcmm delzl;emndt.,

ii

2

Eft

138

PETITIONES

u

MM

Eít poteftas hzredibus data de adeundaintta ä

i day

annum haxreditatce,

|n

jnpt

J

g&nd eff beneficium inventariá,

Eftdeícriptio bonorum defuncti , citatisiis

M LU

du t

quorum intereft : cujus beneficium eftquod

hz:es in tantum tenetur, quantum bona de.

ejeuiuh !

funéti valent,

nnmäo D y t

;;dwm

9ui dicuntur baredei neceffaris,

QJ hzredes funt, five veliat, five nolint.

äawm

TIT XX

Q vj d n

De Legatis.

t

mngm&N

sáüd eft Legat/um

St donatio quædam à dcfun&o xeh&a, ab

g

E

,(w! T

hzrede praxtanda,

Qua athiones dantur pro legatá,

(Lan D r

u d

Rei vindicatio;actio hypothegaria, a&m per.

d

fonalis ex quafi contractu,

,&de ef rcu vindicatio,

Qu diditud

n u

Eftaio i in rcm,quá quis petitfe Dominum

alicujus rei declarari,.& eam fibi tamquam Do.

r

li ;

Mil

mino reftituià quocumque poiï'cifwc aut de-

|

EUY

fentore,

ä

Quare Legatari babent atlionem h)epathecarxam.

ts i

R , Quiaomniabona defundi, fumxgüsmw

eité feu ipfo jure obligata,

li ho

(

AQn:zrr Legatarii bauent a&ionem perfonalem.

R. Quiahzres adeundo hzreditatem, cenfe.

Qul hi

wmf I$

;

tür con:*ahexc cum Legatariis ex quafi con-

u

&actu.

Qui funt. Creduores bared:tarii,

l Won

. Sunt illi, quibus defunctus eratobligatus.

na!u

Quid cþjm acerefcendi,

wd

Eft jus, quo portio cohzredis velcollegata-

I!

Qny

d

rii conjun&i deficientisacquiritur alteti por-

tionem fuam agnofcenti,

tottós

)!

NY

JÜRIS CIVILIS,

15

LT

i

il

Quotuplex eft conyuniio ad eamdem rem.

" invmu,-,,;

nixta,

Triplex? Realistantüm, verþalis tantum &

Utf

" ï!'fiffls l

ngid eff conjuncito reavlä; tantum,

ne

cmuhm

i

Quando eadem res pluribus reli&ta eft in di.

, quamüm

j

k

verfis orationibus, v. g. Titiofandum tufcula-

num do, lego, Item, Neyio eundem fundum

L

n Wufi

tüfculanum do,lego.

"at t

Siuid canj«ntlto verbalis tautiza,

'

. Quando eadem reés pluribus relinquitur in

X

eadem oratione,fed cum particula ex egquispar-

iuhn,

tibus, . g. Titio & Neviofundumtuículanam

dnfo g

ex xQuis partibusdo, lego.

2wuid efl conqgunitio mixta,

u

)uando eadem res gluribus relinquitur in

eadein oratiore fimpliciter.

Ut aly

2utd eff Legattra elecdioni,

lu

Quando alicuielectio exprefselegatur,Titie

Vi fe Doptithur

lego ele&ionem unius ex equismeis,

Quibus perfons poteft legatt,

j timqum D.

od

R. Omnibusillis, cam quibus te(tamenti fa-

&tio eft,id eftiis quipoffunt hzredes inflitui,

T h)þuhewi:a

Qu res porcff legari,

Kes propria & aliena,obligata, futura, debi-

udt fv

tà, dos, corpus totum, &c.

Quid eff "Pofibumus,

inem perfna

vteditattty

Qui nafcitur pof mortem Patris vel tefta-

toOris.

Vs et QUi

Quid eft Pofibumus fuus,

hartiitant

Qui non eft nafcituius fuus hzres,

uid efl Pafibumus filius.

üs erat li

Qui eft natciturus fuus hzres.

tiendi

tedisvtlat

Qub dicitut fervus Verna,

oftra.

quititu ahc;

Q*.li ? atus e&k ex ancillan

H 4

Suid

[

149

PETITIGNES

!

j| W

Quid efl Legatum pans nomine relidgm,

ümm m

Q»od relinquitur ad cogendum hze:xcdcm2

lG W 1150 Clm(

quo magis aliquid faciat vél non faciat "-

u

8!10.

hzres meus,fi Capitolium afcenderit 165,au.

n wtod

reos der Nevio,, vel fic., hærrs meus nifi CaPl.

' unoïmedud

tohum afcendem 100. aufeos dec Nequ

xnumhcthnesn

wuid eft Legatum zmpasfbt!e.

w m

Cuiimpoffibilis conditio adjecta eft , v,g,

| du

at

lizres meus, nifi mare. cbxbcnt,ccnru'n au.eo$ |

ljl)

dca Nevxo,

h WITHTT

Mrlluci

Legatum poenz, legxbus prohxbxtum eft,v.

hzres meus,nifi fratrem fuum occxdcm, cen-

TT

|

tum aureos det Nevio;

Qd

ij

Legatum contra bonos mores eft, v. g, bzres

meus, nifi nudusin foro ambulaverit, centum

J

r

Mi

Italum

aurcos det Nevio,

TT T. XXL

Ieg&

OE

at

Mi

ht

l

De Ademptiene Legatorum:öc

l

quia

ul B

Translatzomc.

?

Wl& 2!5

Quid eff. Jdemptza Legatorum,

lm

um d

vocamo illius quod légatum eft,

ES: te

A

uomam ad muntur Legata.

Mu W

A. Vel cxgrcfsc vel tacitée,

RNcTcüm

hïpïefse, id eft rebus exgzciïïs , Vg quo&

hzrcdcs t

Titic legavi,non lego,

V rlebnt aj

Tacite revocatur Icgatum ex præfuppofta

vt f

voluntate Teftatons x

. fi Teftator remlega--

ng Mjmig;

tamalienaverit,aut vendxdem ame fuam mot-

tem fine ulla nece iï:mtc

ht m

D.

Gï:»æmoda tramjeræntur legatA,

"It

W. Ab unaread aliam , velab uno legatarw

ad aïtexum vel ab uno hæxedc ad ahum vclab

mmmuzy

uüig inodo ad a!mm

Rllavg

b

t

Á

Wl T quq

3

MT

JURIS C1VILIS.

141

Scndumh

.Ab una read aliam, v, g.loco vm: quod Ti«

d ' tlo legavi, lego eimodium tritici,

[ €tndcnu

Ab uno legatarioad alterum, v. g. quod Ti-

At "i

tio legavi, Nevio do,lego,

C2p

10 dCtN M

J

Abunc hzrede ad alium,v, glegata qua di-

xi ut folveret hzres meus Titius, volo utfol-

m/o /

fl cfl

vat hgzret meus chms.

Ab uno modo adahum v.g. a2modo condx.

mï Cüfllü] Uf TR

tionali aut é contra,v, g. quod Titiopure legaa

Md vijlego illi,fi navisex A fia venerit,

At

TW T XXIT

*

De Iege Falcidia.

rrcsc&

utdeff. lex Falcidia?

WCHI

tlex, quz confiituit aliquem non poffe hz-

ES

reditatem fuam gravare ultra dodrantem

L

lcgans,&.fi conta fecerit, permittitealex hz.

QUf

xcdl rctxnere quartam partem hzreditatis,

- Suid eff quarta Fakidia?

Ef quarta pats hzreditatis , quam tetinere

!l

, poteft hzres, qui ultra dodrantem gravatus cü:

in d

legatis.

"

Quare mavodu&a futt &la. quarta Falcidia? -

, R.Ne Teftamenta tam fzp? fierent deferta?

li, v

haredes enim pro nullo vel minimo lucro -

€ nolebant adire hzreditatem , & fic Tefta-

p p

! mentum fiebat defertum,

datyoahy

antulummie

Wo temporeinjpicienda eff quantifas patnmam:,an

t:mforc morti Teflatosis , an ternptore

ad:,m bareditatis ?

l

[

i^

A-—

» Temporemortis Teftatoris,

bui kgat n

j

eán zatío L&gu Falcidie babeat lactim in

dahum wl

ngu[u Haredibus 2

À. Ita, 7v.g & Titius & Nevius hzredes in-

&zguu ünt qu:f'qms in uno femiffe ,

& feniis

1yg

Titii

PETITIONES

jui

ia

Titii fit gravacus ultra dodrantem, poter't Ti,.

dj

Y

tius detrahere quattam falcidiam,quamvisNe.

t

ts 10

i

ld

j

vius non fit gravatus ullislegatis, & fic media

dpi

pars hareditatis falva eft apud Nevium.

ll

N leden

ü;

ii

Quanam prima de

ducuntur antequam ponitur ratia

j:

lega faleidta ? .

m m utte

ii

R. Ks alienum, funer

(

is. impenfz, pretia fer-

Vorum.

(ufna

TIT, XXIIL

(uciqiitog

De Fideicommifforiis , haereditatibus & ^^

|

Qu

J

:l

ui

TI

ad Senatusconíultum Trebel-

(&g&mws d

. lianum.

lf

«id Genatisconfultum Trebellianum?

Qutlimddf

Uod conftituit aliquem non poffe gravare

us dfrat

M hzciediiaiemfüam ultra dodrantem fidei-

[/7] (:" [1

comiiiffia.& fi hoc fecerit,permittitillud,Se- i

natusconfultum hzredi retinere quartam par. A fl

tem bonorum,

|

l

l

—

lt i

Quid eff quarta Trebellianica ?

:SW

MQ tl

Eftquarta parsbonorum, quam retinere po«-

A m

|

|

tefthares,qui ultra dod;aptcm gravatus eft fi«

1

imbitdy

deicomiflis.

l

t'idtiponi

Fuit illa quarta Trebellianica introducta ob

l

d

eandemrationem , ob quam inftituta eft quat,

ta falcid:a.

, nj

1j

Quid ef bered.tas fideicomm:ffarta ?

|

Eft hzreditasfubje&ta fideicommiffo feu re-

DT

Ri;utiO'ni.

4ui£iejl fideicomm:[um ?

Eft uitima voluntas qua veibis precariis mi«

MITT

JUUUT

Il

:

Qesy

nifterio alterius commiffa in aliquem confer-

L

:;mumm i,

tur,v, g. precor hzredem meum , ut fundum

| mm vl '21 Wga |

tufculanum rc&it«fxat Sempronio,

u1id

fs.

tht

(JURIS CIVILIS,

143

odhntem Mi

ii(l 121;

Qwuid ef þ'dcuommr[]?;m nniyerfale?

Ti

uando quis :0gatus eft reftituereffotam

lt i

MM It

þærcdxtatem vel partem aliquam hzreditatis,

ln y

N

l

JJ

«g.rego hazredem meum , ut hzreditatem

»rm!ganm; MM

meam reftituat Sempronie, vel fic, rogo hare-

dem meum, ut mentcm hareditatis re&xtua;

du Mi

Scmpromo.

Quidef fideicommiffum fingulare?

(

Quando quis rogatus eft reftituererem fin-

lu u)

gularem, feu particularem. ;

hT

utd efl beres fiductarius ?

l

Qui gravatus eft fideicommiffo univerfali,

Quid eff bares fedeicommtffarius.

Til

Cuiszelictum eft ideicomtniffum umvezfale.

at pdf m

Quæ;mm eff. differentia inter quartam Trebelliani-

dolrtem lll

cam (7 quartam Falcidtam,

ld j

R. Q»od Falcidia detrahaturexlegatis, Tre-

Quitiupa

bellianica ex fideicommiffis: deinde,quodin.

ii

Falcidiam imputentur folüm ea,quz hzresha-

bettitulo mü:gutwms.lcu hærcdw,mTrcbel-

at

lianicam etiam imputentur ea, quzaccepit à

hd

dcfun&o titulo pamculan , v. g. titulo !cgatx

vel fideicommiffi.

iil

TT5

XXTY,

nfbuudy

De fingulis rebus per fideicommif-

mti!

fum relictis,

al

Potefine etiam res aliena per fideicommi[fawm

relingqui,

1

M

Efpond, Qu5d fic, v. g. rogo heredem me-

j

|

u )

R

um,ut zdes vicini mei der Titio.

fl

du (

Potefine etiaws libertas fervo per fideic ommz[um fé«

g, udt

lmga;z v, g. roga haredex) meum ut Stichium

färwm meure mannmittat,

lo

J

l

uid

j

I*

PETITIONES

mæq i qg"

n '[E etlcptci

Quid efl . Libertus Orcinus ?

ex directo Teftlamento lxber:atem àC- |

udr«.(:e eum

ccht five cuilibertas legataett,

rr" jLibus

,ere ide Libertus vocatur Orcinur?

( h [7

magu qunu

R.Quianon hibet aiiquem patronum quànm

qui in erce, eft unde Libertus Orcinus noa de.

Np Wtü

betíervize patrono , ficuti czcezi liberti,

ii Qul

Id d

XXV

i

:

vits n p

De Codicillis.

il Qu

sid funt Codicillt ?

|

Unt quoddam Teftamentum imperfectum,

]i

t W

/ï

(i

!

E—

j

ij n

?(ine directa hzredis müxtunonc &cxhæm«

d:mone factum,

jl k

:

mojmtitumod

anrc additur illa particula f ?ue dtre.c?a

Haredis ynflitutzone ?

| uaniqw(dmäw,

fmm in

R. "Quia in Codicillis non. poteft qz gis dire.

€&é hzres inftitui , vcl exhazedari vel adimi !j

fon poteft,

*nm nf

Petefine evaó Hareditas indirecle per. Codiciltes

|

ff ve oblique dari vel adimi?

FE LI

Refp, Ita,ícilieet perfideicommiffum: pof.

funt enim in Codicillis xclmqul fideicommif:

$

Fac Cadmä'um fam ex Tejlamento ? guam ex

j mtc ffato ?

Rcfþ Qg,xcumquc milhi futurusXcü Hærcs:

&

1080 cum, üthzreditatem meam rcftxtuat Ti:

3101

æamodo dsjfemnt Cosdicilli à Teflamento ?

Kefp. Qt-zod in Codicillis nenhatm&:mno

Haredis , in Teftamento veró poffit & necef-

fario feri debeat, deinde quod Codicillinon

requirantfolemnitatesteftamentarias , & tan-

tum

diea

URH

Ju&RIS CiVILIS,

X4€

M Orinyt

tüm requirant

üinque teücs Teüamentum

eio rcquixati

eptem teíles,

^

tem quód poffit

T0 g

hi

qu:s decedere cum plunbus Codxcühs , non

vero cum pl.ribus T«ftamentis;

Ql us

Q-fzre föfej? qm-s décedere cum plurzäzu Cod: czllu »

At J

maqu quam cum pluribus Tefiamentu ?

M Otiys &

Refp, Quia Teftamentom pofterius ump:t

foll btlli,

prius, Codicilli veró pofteriotes non rurmgunt

D

[

priores, niti fint prio ibus cont:arii,

dl

Que «ff Clanfula Codicillaris , qua in Teflamento

4j

appon: ]Za/et -

od

R,Hzc vel fimilis,fi hzc mea voluntas nón

E

uml valeatpu:e Tcüamenu volo ut valeat jure Co-

dicillorum. vel volo ut valeat quo poteft, vel

,emni meliori modo,

2

7 f:u dv

iie!

Quando $us Codícillorum in fu. effe ræpzt, & gqui

il

ttel

l

ano iniroduxit Codic.llos ?

ht v adi

R. fus Codicil'orum temporibus Divi Augue

. fi pnmo in ufu effe coepit,

L 1077

Á

FINIS L1 BRI SECENDI,

m

W T

*o':,

*-J;.

h

-

Wi n J

3 æ

'/

UY

as ts

TT

m

3 Vv

— Ü

A

Ti

p

pf w

äCodm Ín

I N.

i, U

.

!

;

$46

rx«:*-i'l'rilöxäþs

m

IUUCOHHGURIHUBOOHOOOEHIUOIUCOOHOH|OIHHOIHHRPHUBRS, L j if

|

l

,wad hi

INSTITUTIONUM

E

(!l

T

LIBER TERTIUS.

BU

TITULUS PRIMUS.

iM

tibus, que ab inteftato-

fs

pc Baredita

deferuntur.

ES

Ia

l

uit dicitur decedere inteflatws.

!O/h

u

i,vel omnino teftamen:um non fecit càm.

Ia

Q

potuit,aut non jure fecit,autid quod fe.| J

cerat ruptum irritumve factum eft , autüc; €0| wjhu

nemo hzres inftiterit.

j

ntufd

|

« us iordo faccesfions. ab intejiatq quie

w t

obfervatur,

& Tranf- "äï'w.: m

" verfalium,

R. De(?:cndcntium,Afä'cn,dcntirlum,

j Nn, i

Qu veniunt appellatiene Defcen

dentiwm.

!

i d f

R, Liberiutriusque fexus.

ipid Qu

Qui veniuut appellattane - Afcendentium,

]

|

t

R, Parentesomnes utriafque fexus.

; Nonn s

Qui veniunt appellatione (ollateralium,

; hendy

K, Agnati & Cognati.

debt gl

T P.

rr

d

De Legitima Agnatorum (ucceffione,

Qu jure véters (accedentium ab Anteflato

D

erdo fuit,

W [ (i

E(p. Ex lege duodecim tabularum fucceflio-

R

num hujuímodi duo ordines fuerunt, nem-

ip.s (

n

"Wf

Spe bzredum fuorum & legitimorum,id efi ag-

Vg

"Raterum, exclufis cognatis,

E f n8 fflfflvlkïttümh

NI :

147

MHWWWW

JURIS CIVILIS,

if]?ne hodie aliqua d fferentia inter JAgnatos ( Cogna-

HOW

tes quoad fucce

sfionem ab 'znnjiato.

(

]

Refpond. Non.

VU

TII

II'.

AU

DeSenatusconfulto Tertulliano.

A ii

QSuid «f Senatusconfultum Tertullianum,

t Senatusconfu!tum, quod cenftituit ma-

li

ES

uem non poffe ab inteitato füccedere fux

" d

proli,

nf ci

I V.

"ctit,aut'x&quod l

n

De Senatusconfulto Orficiano.

lum

W

sid eff. Senatweonfaltuma Orficianum.

Sc Senatusconfultum. quod conftituit pro-

f hd

E

lem non ppf!'c füccedere fuz matri ab in-

a

teítato,

hum T

Eflne bodie adbuc opus iflia Senatwiconfultis,

Á

R. Non , quia hodieomnis differentia fub-

lata eft quoad fucceílionem ab inteftato, inter

Agnatos & Cognatosfpecifice,olim veró opus

at

i ims,

fuit iftissenatusconfültis, quia lexduodecim

tabulatum folos Agnatos vocabat ad fucceffio-

du

ne:m ab inteftato, & Cognatosfpecificé exclu-

debar à fugceífione, ut nequidem mater poffet

fuccedere proli, vel proles matiri.

:1 fulcrc'fücnf,

TIiT.

V.

m uf

XDc Suct

effione Coghatomm.

S Q*fd de Cognatis flatwit lex 12, tabularum,

hu

st

R

Eip. Hos cxcludebat omnino :quippe qui,

cum per farminini fexus perfonas cogna-

qinildi

tione jungantur , fuiautlegitimi hzredes non

j

Ü

Cognatos proxi-

GII;cm,chüm.B:æmr vocavit;

la

Imos

148

PETITIONES

n

mos tertio ordine,nempe deficientibus fuis &

(v

legitimis, in

quo ill? nacuralem cognadonem

tigio pe

íecutus fuit,

ä

[

li

j

Ü

(/

f

)

a t

vAÁd quem afyue p

adum wacamïur«('ogn'ati é&

;,g;:agnationcs,

hAgnati?

fämï

K, Olim Cognati ufque ad fextum gradum

flv

cognationis vocabantur, Agnati vero ad hxre.

t

ditatem admittebantur, etfi decimo gradu ef.

fent,imó & ultrà.

Ml

TIT

VI,

E

De Gradibus Cognationum.

EW at

|

RTT T

Quid eff Cognatio;?

St vinculum jurisfeu neceibtudo,quz intet

um

!

l

E

J

€os,qui d: communi ftipite propinquo mà-

cedit.

B-

m,?m , inter

Quotuplex efl Cognatio ?

UET

;I'riplex.

Alia eft civilis tantüm,alia eft natu-

|

zalis tantüm, alia civilis & naturalis fimul.

h 1 TU

.. Quid eff Cognatio civilis tantigm ?

um bt

ft Cognatio, quz fit fuper adoptionem,

tsl

Quid efl Cegnatia civilis & naturala fimul ?

IN

fervos.

Eft Cognatio,qua fit inter vulgo quazfitos&

i

Quid Cegnatio civili d* naturalu fnl?

|

Dt Al]ïo

E(t cognatio quz intercedit inter eos,quile-

Wiäl:l: imrl,

gitimis nuptiis quzfiti funt.

l

j n

Quotuplex eff (ognatio naturalis &v civilis,

; Rnj

Triplex. Alia eft Afcendentium,qui non ge-

lt

nuerunt,alia Defcendentium, qui à nobis pro-

MT

geniti funt, & alia eft TianfverfalTum, qui ne-

; Mthmfü !

que nos genoerunt, nequeà nobis progeniti

gdicü)'uï,ïelctjam

funt, fed candem nebifcum ftipitem cemmu-

$6;

nicarunt,

'" À

:

j

r2

|

M

JURIS CIVILIS,

149

i BU T Wi

M

Quid eff Linea?

Eft colfectio perfonarum ab codem ftipite

Mi defcendentinm ? continens gradus & diftin-

il

guens cognationes.

uid efl Gradu ?

df

lp

(LTTSTN

Ti

|

Eft tranfitus de prozsimo ad proximum,

TIT. VH

LOTEM

De fervili Cognatione,

Quid eft. fervili (ognatie,

]W

R

Efp. Qux contrahitur intereos, qui in eon-

tubcxmo & fiatu fexv;

i concepti natique

TIT VIH

!fff opmqaomg

De $ucceffione Libertorum.

T

Quid jure veteri circa banc poffesfiouem

14 ht

obtinus?

Efp. LEX X1l, Tabb.ita demum ad hzre-

:: : Vi gl R

pnonem.

ditatem liberti vocabat patronum, fi inte-

ftatus mortuus efï'cthbcrtus,hærede fuo nullo

ïmuï?

m us

" feliéto.

TlIT,

UX.

pl f nl

De Affi onamoncl ibertorum,

ftti l Wt

ng'u:teäïgztur pe »Asfignationeza Libértorum,

Eip- Aflignare Libertum dicitur patronus,

(

quando ex pluribus liberis quos in potefta-

pgimp

efua habet , atrribuituni jus patronatus,qui

jj ul

f

lus fit liberti patronus,

m;n,qm Be'

Et fit hzc afïïgmuo vel tc&amcnto vel Co-

Mpl dicillis, vel ctiam inter vivos, quxbufcumquc

vcxbts, nutu, puré- vel fub condxzwne.

iuyti E

$

TIT

|

*

$o

PET!TIQNES

j

h

]

J

unte !

JqOI T.

j

V

:

De bonorum Poffe

[.Höïaïbus.

1

l!

l

l

]

l

^i

J

j t

Quid efl benerum 'Doffesfo.

l

|

n

imohRil,

|

j

i

l

Q GU

!

t jus perfequ

endiretinendive patr

ES

foit.

m

quod cujutque, cüm moreretut

Per quam particilam excluditur hareditas,

i, i

Abantm

Per Particulam /4, quia tacite fubinrelligi-

tur prztor:um, hzceditas en

im e(tjuris przto-

| .Vnde(Wl, d

ffio nihil eft aliud,

j

rii, 1taque bonoruim poffe

quàm fucceffio prxtoria in univerfu

titnin, d

m iT!s de-

irinnn

fung&i,

« Quotuple

x eft benorum Poffesfro,

hilodr,

ftex teftamento ,. alia eftab

u

Duplex. Aliae

inteítato,

Thoguin

ex Teflamento,

[

— Quid efl bonorum . "Poffesfio

Eit Poff:ffio qux competit quan

do teíta-

Migii

qnentum factum éft, id eít , quando aliquis

medm a

decedit teftatus,

/

Lj

2nid eft boner

«m Poffesfio ;zb snteflato,

rf

U Puefan

XfPoffeffio,que competitq

)

u*andq quis de-

:E

|

ceditinteftatus.

;

|

m d

Quot funt bonorura 'T'o[fesfiones ex Teflamento,

Nbigtqei

K.Dusz:Unafecundüm tabulas;alcera

li j N

: contrá

tabulas,

j

Quid

benorum Poffesfio fecundém tabulas,

| Dcco,c

Quz darur iisqui hzredes iunftituti funt,

| Quid bosoruom "Poffesfro contra tabulas,

Oua datut liberis emancipatis preteritis,

BI nl

Suot funt bonorum Poffesfones ab inteflate,

du

R. Quatuor:(cilicet,unde Liberi,nnde Legi^

1

|

d&f

z—

1 Marciy

timi,unde Cognati. & unde Vir & Uxor.

Vnde Liberi, datur Liberis ad bona Patris füi

z

Itl

ab inteítato mortui , five illi fint fui, five

!pmchubanmr.,

emancipati , five ex defundo nati , fivg -

adop-

Ó

-« JURIS CIVILIS.

Y

ürante tamen, nan etiam diffolutá,

fïfüonibus,

/

9

"Mi

Vade Legin'mz

datur omnibus :quibusvelLex,

Wiil, vet S,C, vel Conftitutiones hzreditatem defe-

JW"W: ^ runt, eujafmodi funt Agnati, Patroni , Mater,

lt h

Liberi , quibus tamen non omninó ef necef-

tll ! faria hzc bonorum poffcffio,

telji

TET

Vnde Cognati , datur Cognatis, id eft iis, qui

Jure Civili non agnofcuntur, ut funt conjon&i

tl d

perfoeminas , & qui capitis diminutione Jus

1

agnationis amiferunt,

[]

M.

Vade Vir d Vxor , d

t

atur conj

ugibus, quös ad

, d

mutuam fucceffionem vocat Prator deficien-

t Df

tibus pmximis.

TIT, XL.

tgunh t

DeAcquifitione per Arrogationem..

qunp ii

Quorus modus acquirendi Dominis univerfalis fve

per Vniverfitatem efl arrogatio, K. Tertius,

!

Á

/

l

[)

Qualiter fucceditur per LArrogationem.

TT

Sdc-

Um Paterfamilias fefe in arrogatiomem

C

dat, omnes eius tes corporales & incorpo-

vt

riles, quzque ei debitz funt, arrogatori plene

b t

olim jure acquiri folebant.

X II.

ln i

bc eo,

cui libertatis causa bona

af -

addieuntur.

vt t

at

.. Quid intelligu per addiftionem "Bonorum &v

du

enr introdudla,

;

Ntroduc&tafuitaddict:o bonorum ex re

&r»ï P.

nri,unchegï'ä

'll

Ut

to D. Marci, idquelibertatum confervanda-

bt

|

j

I

um cau:á,quz teftamento data fimul cum eo

| üüï flliu

I

L—

E

ericlitabantur,

h i

-

TIT.

P

Ü

)52

ZT

T I-T.

Xl1lL

ailinict

D

"g

De Succeffionibus fublatis , quz fieb

T

x

IT

V

ant

M P[M

per bonorum fucceffiones, & -

; Mhlat

ex S. C, Claudiano,

|

D

m

!

Uo modi acqui&tionis hodie fubläti,. hlc

r

53

Ü

T

indicantur,

T

!

*

a

(&ej; prior

[]

ïModua.

j

vf

norum €J

!

ï Vendico bo

us , qui fraudation's

]

ii gt ja

€ausá latitavetat,cujus afperitas hodie abroga-

ii M

ta eft,& tantummodo creditoribus daturotfi-

tnto d

ejo Judicis bonalatitantium debirorum poffi.

Tl Quta

dere,conftituiturque bono:um Curator üt per

Rn

eorum diftra&ionem fatisfaciat c'reditqribus.

tn, quit

ais alter Modus acquirendi,

ET

EE

Fuitis introdnétus S, C, Claudiano,ex quo

vt

libera mulier , quzfe contra Dominidenun-

at n

tiationem alieno junxiffet fervo , addicebatur

|

A [n

Domino fervi cum fortunis omnibus , fi veró

R

fciente Domino fervi cum fortunisomnibu:, fi

j acenalegecomp

veró fciente Domino,tantnm fiebat ejusliber-

ET

ta,

HocS$, C.quod honefítas extorferat Imp,

1 i

abrogavit tamquam nimis afperum 3 cüm per

[

p

leges, tupri peena non fit fecvitus , abfurdum-

D

que fit nequitiam fervi Domino lucro&m effe ,

] (vili

cui proindelicentia datur talem fervum cafti-

- Aigptioeny

gatione competenti corr

,

ereä

E

Ü

tali muliere,

igere, : &'ab&xah

-

H l

T I

X I V,

14 Coftg]

De Qb;ligationibus.

tyul

md,

D

Uoprzeipua JurisCivilis Capita funt,fgi-;

Y

licet Dominium & Obligatio,

lg oj

Quid eff Obligatio.

tonm&u, di

cus

D

Eüx juris vinerulum/, quo neceffitate ali

J8

—

AH

Juius c;iriu's.

3

dH

;

iüs rei folve

ndzíecundum.noftiz Civitatis ju.

E

zx—

i

r2,adítringimur.

;

oW

&uotnplices fint

; Obligatione).

Triplices. Alia eft naturalis tantüm,quz folo

T

aquitatis vincule fuftinetur,non adjuta aliquo

( hodlc!'uä'mi,ä

1

jl

modo àJfure Civili, utex ea adverfusaliquem

177

J

nondeturadtio,cujufmodi eft pa&um nudum,

five promiffio nuda cedendo aliquid. Alia eft

qi;i fandiy

Civilis, quz à jure Ciyili habet vim & vincu-

] dieaö;ogz.

M of

lumaliquod , fed cui necetitas defit, que per

exceptionem eliditur ut nihilexigi poffit, cu-

!lï

um w

) Cu:amtgcr

jufmodi eft litterarum obligatio , five ea fcri-

ptura,quà quis confitetur fibi numeratam

1t d

P.?f

277

cuniam , quz necdum numerata fit,

AliaCivilis& naturalis,quz zquitatis & ju-

TET

: — M

Domjideni.

tis viaculo nititur,aactionemque producit effi-

cacem, fed cum affec&tu agendi.

0af

tiur, r

Suid (unt Obligationes Civiles,

Quzà Jure Civili funt introductz,vel faltem

kmbus f

xheiusber.

acerta legecomprobatz,v.g. Obligatio verbo-

rum, obligatio litterarum,obligatio ex empto,

tf

i um

obligaiio ex vendito;obligatio ex locato;obli«

?

k

!

gatio ex conducto, &c,

TU

(

iil

|uttint

:l

J

uid funt obligationes Pratoris,

Quzà Prztorio jure introductz funt v.g.ob-

ml

i-,

k

ii

:

[

ligatio ex peculio, ob!igatio de conítituta pae-

f

na,

uid eff Obligatio de Peculio,

Eft Obligatio, qua Patez vel Dominus tene-

x

turex contia&u filii, feu fetvi, in quantum eft

;

in peculio,

.- Quomode adhuc obligationes dyviduntur.,

T (um,(ciælïj

)

4

R. Alie oriuntur ex contractu,aliz ex quafi

contracu, ali& ex malcficio

&alis ex quaft

-:'

Vf z)fm«-i

$

gzgal

[

a?gleüsigo

t

d

—

l

"4

PETITIONES

ini

Quot modi oritur obligztio ex: conttatda,

gc N

R, Quatuor modis; icthcct, :c,vexbxs- lit.

tferi & confenín,

i

j

TIT. 4W

ä

»cnotcm d

Q uibus medis re cor-trahxtur

W

"U

Oblxcano.

UTO

p d

JIsfiona Gäl:gamnem re cantmäam.

Qu

fp.v.g :Mutui & Debiti.

RE

n

.AJfgna praciptius contralius ve initos,

licil

R. Mutuum indebitum, commoda um,de-

f w t

poümm & pignus.

"

id eff Contratlua re initud,

i

iil

Quo reo?

ungibilisea lege datur, ut ineo-

dcm genere reftituatur,

fs

Quid funt rr:fungzbzlc:.

qlacefud

uz pondere, numero , vel menfera con-

W

fianvid eft,q52 per pondus vel numerum vel

(ud i

mienfuram dift:ahi feu vendifolent , v. g, Fru-

Qurtplie

mentum, vinum,Oleum, Pecunia numerata,

i oint

uid . eft Contratius,

t t

Eü duorum velirium in unum placitum

Wi

eonfenfüus,

ii

Quotuplex eft cantmäm

hi

Alius eft nominatus alius innominatus,

fidm; d

Qd eff (ontratlus nominatus,

i,

Bo

ui diftinétum ac fpeciale nomen à jure ae«-

cepit ut mutuum, commodatum,&c.

Mos g

í

uid eff Contrattus mnammatw.

Ml

W lY

Quitan!üm genaerale nomenàjure accepxt,

V g.contraétus do,nt des vel ut facias, vclfaclo,

ut des,

4

NUTT

tid eff sutuum,.

LOU

E&contra&us, quo quantitas ex lege datur ,

ut

"h

JUnis crvinis,

—f

lt hd |

uteadem ipfa redda

i

Ut Tf

genere.

tür, non i»n:fpcc?ie,' fcd in

,Qäid ;ej? ; ind?bxtüh.

i

!

Eft quaficontractus ertus exeo quod quis

CQ

er erzorem aliquid folverit qued. non debe-

i

at

O nare dicb quafi Contratius,

)

[

|

K. Q ia qui fclvit pererrorem indebitum, -

! L

non vultcontractum face

1

$

re , fed pq:ius diftra-

(tum,

[

Áv

Ter quem err

orem debet a;:'quid. effe folutum ad

Itiütg t

hoc,ut detur (petit., e indebiti,

R. Per errorem facti nàm per errorem TJuris.

T7

foluium nen repetitur, quia error! five igno-

lt i.

rantia juris habetur pro. fcientia, qui autem

fciensindebitum folvic, n

on poteft repetete,

li

quia cenfetur donare.

Intttutp.

Quid efl error few ignorantia jur&.

Mu

Qnand» quis ignorat aliquid, quod habetur

in jure v.g. fiquisignoret quod hzres gravatus

hp Bu

Ummïao

ultráà dodrantemlegati , p

tam falcidiam.

i -

2

F

offit repetere qqar-

n Y

| Quad eff error , fem ignorantia fatbi. . ^

Quando quis ignorataliquid quod non ha-

|

Mi

!

beturin jure,v.g.fi quis ighorat Teftamentum

uml

faicdtum, & fe.in eodem haredem inftitutum

hii

eífe,

Quid eff Commodatum,

ij

E(t contractus quo res gratis traditur certi

nl

ufus gratia, ut eo finito , cadem fpeciesrefti-

E

Ml

tBuatur.

juatigt

Quare in definitione commoda

T additä'r iäfs

articula Gratis,

u [

mrimodatum debet effe gratuitum,

t

-R.(&ia co

"

actus.

nam alioquin effet alins contz

é

:xlcgedaw;;

| .9-;470

EE

ifó

PETITIONES

f

(

Quare addíitur ad certum vfum.

| ïüwnm&u:

R. Utexcludatur przcarium,

^ Quid efl Pracarmum,

T

LA

*rac«'iwri.il

D

Wt

uando res aliena gratis conceditur ad

quemlibet indifferentem ufum,

«yelmy

|

|

n d

Quantm efl differentia inter Comnaodatuni

11

r

(* Pracariwm,

haipa t

, Refp. Quod Przcarium femper poffit repeti,

(ueja

Commodatum vero non poffit repeti ante f-

nitum ufum, ad quem res conceffa eft,

MM h

ln quó differunt Commodatum d7 Maututim.

Qd

L

R.1n eo,qued in mutuo transferatur domi-

nium, in commodato vero tantüm conceditur

Eha&um,ï

uíus rei, deinde quod in mutuo debeatres re.-

f

ftitui in eodem genere, in commodatodebear

Ut

"

(

J

1€5 re(titui in fpecie,

1

ul

utd eff depofitum, 7^

Hnfinu

Eft contra&us re initus,

quo o alicuigratis

DI

cuftodienda committitur.

fi;zuslacodcbnäi

Quare additur ila particula Gratis.

R, Qya depofitum debet effe gratuitum, a.

M

lioquin effet alius contra&us, fi enim merceg

j

intervenerit coníiftens. in pecunia nu

tunc erit contractus locationis,

m»ezata 2

Dj )

|

Quid (i alia res mtervenerit quam pecunia

?)urmerdta,

*.] Qilia

R, Tunc* ert c

ontractus aliquis innomina»

fus.

Qu ,

Quotuplex ff Depofitum.

n d

Duplex.Aliud fpecificum,aliud fequeftrum,

ij

Quid eff Depofitum [becificum.

BM

Quando res non litigioía deponitur.

i ghïno&-ä Ó

Seid eff depofitura fequeftrum. -

n g

Quande res litigiofa deponimp

Suid

| Aï;!'i ltl

j

1

J

JURIs CcrviLis,

157

0 d

um

Quid efi Pignus?

ff

E( contra&us r initus, quo res mobilis tra-

ditur creditori i in fecuritatem debir.

gmlg WIM

u)

Nota, quod pignus hic ftricte fumatur, nam

pignusiate fumptum , eft quzlibet res credito-

M (imjgs

WI

riobligata,five fit mobilis,five immobilis,five

fit tradita, five non,

RWMT rrew

Qusanam Jimt famefa patta, que folent apponi

TU gt pl

ngnan ?

OMTIC

R. Pactum Anticrefios , & pa&um Legis

lg

Commifforix,

tdthi.

Qu d efl IAnticrefis,

Mi i

TTR

'E& pactum, ut Creditor lucretur fruttus ex

pxgnozeprovcmcmcs, donec debitum fit folu-

T0

tum.

7

Quid eff Lex Commifforia?

|

Eft pactum, utfi intra certum tempus debi-

li A fiig

tum non fuerit folutum,Creditor acquirar pi-

gnus leco debiti.

IU

GOuidcf *Dolus ?

RUUUR, d,

EQ deümata voluntas alter! nocendi. -

AE

uotuplex eff Dolui?

hWt

Duplex. Aliiseft bonus, alius ma!us,

Quid eff Dolw bonus ?

4 MMI

Qui licitus e eft,v g.hoftibusinfidias Gmcrc.

Quid eff Dolus malus ?

15 LOT

Qx,t eft 1lhc1tus v. g. furari,aliquem occxde-

!

re,injüriam alicui ficere.

Ut

Suid efl Cafus fortuitus frve fatalis : ,

nj

Eft cafus feu eventus ; quiconfilio aut dili-

Itf

genriá noftrà evitari non poteft, v.g. mortali-

if

tas pecorum, naufragium, hoftium incurfus, &

his findilia.

l

W

&geid

ugrexd

——

358

l

Quid efl Culpa.

f

|

od

Eft omnis n:gligentia aut imperitia rebus

n

alienis damnum infer:ns.

m

'

'SI

ï

(

T 1 T.

Av

Bc verborum Obligationibus.

aT.

ul

Qd eff verborum Obligatio,

Stconuac&us, qui orirurexinterrogatione

P[

Qn/

J

lt

& refponfione , eftque vel principalis, ut

accefforia . ut fidejuffio,

j n

i?ipula:if) , vel

wid eff Stipulatio,

L

3

|

:

E& verborum conceptio quaisqui interro-

Hrqi

gaiur, daturum fe quod ic

p u

terrogatus eft, re-

aherfub

fpondet.

,Qg,-azuple; eft Stzpäla,tta.

Y

Aliaeít purain diemfacta, &a

lia conditi;-

nalis.

D

,l:

di ef)* Stip'ulatia | purä.

(un] M

[P

Í

Qu fit finc add.tion: diei, vel conditionis,

Ms

v.g,centum aureos mihi dare fpondes,fpondeo.

rfmjh

Q»id Stipslatio tn diers facta,

T

Quz ficcum additione diei, quodie folutio

Rifp

dur

fieri deber,v. g, centumaureos mihi dare fpon-

yr

W

N

des primis Calendis Martiis,fpondeo.

* Mi u

Quid eff Stipulatio condittonalis,

lii

Quz fiteum additiene conditionis,v.g,cen»

- Mi

tum au-eos mihi dare fpondes, fi cia; fuerit fe-

renum, fpondeo,

2

animi p

n d

Quomodo differunt. ifla Stipulationes

uoad effeikum.

R.

| Dcdiv

uodin S.ipulatione pura ftatim resde-

beatur, & ftaum peti poffit, in Stipulatione

(Wm

in diem facta fiatim resquoque debeatur, fed

ïïï-ln u

|

i Stipu-

nïx&wm

nqngofüt'pcti antc diem Iapfum , qu

lationi

P.

OR

Ml

JURIS CIVILIS,

159

L unpcurm

Jationi adjectus ett,in Stipu'atione conditiona-

t res neque deberur,

neque peti poteft ante

WI

eventum conditionis ad;c&æ

TIT.

XVIl,

lpt

It Uü £4 l

. De duobus Reis ftipulandi. &

lr HUICH j

promxttendx.

»u:',», pj p:ls

- Quitd funt duo Re:/lpulandz

LUf

Duo, qui eandem rem ftipulati funt,

Vi

REfp.

Qd funt duo Ret promitterdi.

AURQLLIMAE

Sunt duo qui eandem rem promiterunt,

htht v

Ex duobws Reu promittendi poteflne knus pute, dv

Ml

Alter fub condznone obligari,

— efp. 1Hta,

M

T !T. Xvl

De flipulatione Servorum

)W

Af

Q uomodo poteft fervws fhipulari

cum fit incapax

eoruta, qua [unt Iuru Cvvila , fl pulatio au-

t fpondeo.

4M,

tero eff contratius lurii Civilu.

i t

Efp, Qia fervus eft capax ftipulationis ex

R

perfona Domini füi , licet non fit capax ex

Mm&wu

W.

pe«íona propria.

vAd quem pertinet 1d quadf&rvm communtg flipt-

Mil

lmOnlS. rpi (

f

lator,id eff ,babens plures Dominos,

!j

|

. Pertinetad fingulos Dominos fecundum

(

dominii portionem,quam quifque Dominusin

fcrvo habet.

) ln

p la

XlIx.

TLT

De divifione Stipulationum.

pguida

somodo dividuntur Stipulatzann

OE

Efp. In Judiciales & Prætenas,m commu-

R

nes & convennonales.

n qui

lii

Quid

- RIZULSTULSR UI

140

PETITIONES

r

Ma "i

S)uid funt Stipulationes judiciales ?

n

Quzà mero judicis officio pioficifcuntur,ut

:

lj r

€au:10 d« dolo.

inim hd

Qï:d fant Stipular;anes Praterie ?

F (s

R, Quz ex mere Prztoris officio extra judi-

j

eium iBterponuntur, v.g. cautio de damno

1 at

!

h

necdum lato,(ed quod. fucurum timetur.

Suid (uat Stipulationes commmwnes ?

d

I (

Qux jubente Prztore, extra jndicium & irt-

teidum officio judicis in iudicio proponuntur,

|

fj il

v.g cautio rem pupilli (alvam fore,

tbl

"d

S)uid fant Stipulationes conventionales ?

Que ex conventione utziufque partis comn»

ii

eipiuntut.

wl ia

TIG. xX

w Ts

Wt

De inusilibus Stipulat-'mnïbu;.

Qd

Quid eff dngtila Stipulatio?,

(b

tht

R

Efp. Quz de jure non fortitur effe&tum, ut

* ftipulatio, ia qua interrogatio & refponfio

Säunm w

non conveniunt in quantitate & qualitate.

N

n bec Stipu!a't'io decem mibi dare fpondes ,

IN

t W

quingue dare [pondzo , valeat faltem -

uoad quängu:?

1j & r

R. Ita,quia interrogatio & refponfio conve-

dul

niuntquead quinque; nam qui petitdecem,

H nf

cenfíetur etiam petere quin

Nget u

contineantur in d«cem.,

que, cüm q,uinqug

g p

Valetne Stipulatío facta intet abfentes

v, g per epiflolam ?

,

M ln

R, Non , quiaftipulans debetaudire verba

| "trefe

!

D

premitcentis, & prom

M

J

;ate$3'dcbec.audixe vczb;

,

ít guïantis.

vl

ämgnüs Q

—

M

1é1

JURIS CIVILIS,

" ia

vAnargo mutus vel furdusnonpoifit —

ln

jlipulan? R, Non.

Va?üneïüipu[dizo prapoftera , . . Jva'niefne ?e d«

ü Pïetur?/ !

Inrum bodie mibi centum aureos ,

$ cren fuerit ferenum ?

is ofïiciairm(üdzï

; litin ll

R, Olim non valebat,fed hodie valet,

"Ug i

T 1 F.

X X I.

277

De Fidejufforibus.

|

Al i

|

Qu dicitur fideguffor ,

M

li

RE

fp.

Qui fe proalio per &igula;ioncm "de

cefforie obligavit.

TWl

[

ä

]

Ouá dicitur Expronmiffor ?

UT M

I

Qui petit ittipulationem ita fe proa

lio ob!f.

gavit, utalter non maneatamplius obligatus ,

ut V. g. Titi fpondeíne te mihi daturum cen-

ii

tum aureos,quos debet mihiNeviu:?Spondeo,

Qui eff Cenfl.tutor Pecunta ? '

i/))

J i

ui nudo pacto promittit feíoluturum id,

lum u [

quod ipfe vel alius jai aatea debebat.

dufpoo

[

( S2uanam pracipua beneficia comperuna

TT

Fidejufforibws ?

la, |

R. Benaficium ordinis five excuffionis, Be«

) jdun

neficium divifionis, five Epiftole Divi Hadria-

ni, & beneficium cedendarum actienum,

3

od

Quid efl beneficium Ordinn five excusfionis?

Àptutt

Eft Beneficium, quo crediror cogitur pri-

n

1

moagere contra debitorem principa'em, antee

quam poffit procedere contra fidejufforem,

i

Quid Beneficium divifrons , five. epifiola

[

uf

Divi Hadriani *

nlvb

. €ft Beneficium, quo credicor cogitur actio-

T

]

——

L—3

nemdividere , & debitum petere per partesà

fingulis coafxdcjuiïoxibuso

N

-

dbjneh

-

162

PETITIONES

I

"

Owuid beneficium cedendarum 4&:anum.

Eit bencficium , quo creditor cogitura&tio- -

Jungno Q

r

nes f;as cedere hd-»)ufïou , qui paratus eít to-

tum debitum folus folvere,

ul meï

T IT

AX II

De litterarum Obligationibus.

:

anm&usl

[

wl ut

uid eft Obligat.o Litterartn.

waaetof

ESt Obh

gatio orta ex conrra&u litterarum,

msrrChg

Qd eff Contrattus Litterarum,

li fttt

ER cont.a&us ortus ex dato Chxrographo

fub fpe accipiendi mutuas pecunias , quas ta-

"

Bsedtdco

men non accepit,

Quid remedii babet ile , qm ff« ded:tfuum

(h:ragmphum ?

Datur ei exceptio nonnumeratz pecumæ.

Intra quad tempus debet pwpom exceptie non

Mi

numerata Pecunm ?

Quf

R. Oim intra quinquennium proponi de-

fb hn

buit à tempore da:i Chirogrophi, hodie ex Ju-

|

ftiniani con&ztuuone intra bienniutm,

o coenf

- Quinam debet probare pecuniaza efe nwmera-

(Qnmdfmm

tam, vel uen,

d

iW

R. Creditor debet probare fe pccumam nu-

mera(fe.

quiit dj

x

Quemodo cum exceptione deleant probari aþ

iIty4)

Wrcmzura'lg

e0, QU eaá al]egat.

R, Hzc excepuo elt privilegiata in co,quod

t ml

MoHT

onus pmbundx projiciat in adveríanum,

T l1 —X

L

De Obhgatlombus ex confenfu

]

hi l

!

qunm

Qruinam funt. Contraétus folo confenfu initi?

Ü

| Mil

Lfp. Emptio,Locatio, Venditio, Societas &

R

nomhs.

Mandatum.

- Quid

ä

NI

jU»RI;':S CIVILIs.

163

A t

gid ej?y.Obligario ex confenfu,

VÜj

Eítobligatio orta ex folo confenfu , v, g.ex

Wtbf s

mpto,ex vendito ex locato,ex conducto &e,

]

j

Quid eff. Contratius folius confinfus , ffve fulo

',

|

!

[

confenfia initus ?

It

Eft contractus quiad(ui perfectionem ultra

It

confenfum non requitrit actualem rei traditio-

Adt i,

nem, neccertamformulam verborum, nec lit-

T

'

teras, nec Chirographum,ut Emptio, Venditio,

T ümut |

Locatio, Societas € mandatum,

VAU q

LO |

i

uid eff (birographus?

Eft Scedula continens oblig-a't.iqncfn.

f iif

TT T, | XXIV.

ur:pecuniz.f

'exrzm M

|

De Emptïc/me & Venditione.

Quidef Emptio & Venditio,

d. |

ilctt i

R

Efp. Eft contractus , quoresaliqua permu-

tuum confenfum pretio commutatur,

]

il

(mte

Qxare in définitione Emptionis, ( Venditionu ,

additur slla particula Pretio?

[

|

R. Ut diftinguaturà permuratione, Nam.

m

|

j

quindo aliquid permutamus , tunc folemus

|

dare v.g, pro uno pileo, unum alium pileum,

| ;IOW

|

[

veítem autaliquidalíud, quando aliquid emi-

mus,folemus dare pecuniam nume:atam,id eft

ii

TU

prctium.

- "Poteflne pretium eonfs

;rri in avbitrium ali:ujul

tertit, v, g, Fundus ifle fit tibi -um,dim:i

/

—

li

uant: Titius exiflimaverit?

j n

R. lta, iíta venditio v

a

alet tanquam clondï-

xo,Son'ma,s&

Ll

tiangli*s.

"dd

l64,$«

PETITIONES

f

vád quem pertinet periculuza reü , dr incommedam

veio, t

'

l

)

ii

j

lal

€.TGA te98 contingens , antequam res

(

"

-

i

empteri tradita eft ?

n

-s

il

l

xptttm

ii

7

-

——

J

i[oentolt

Refp, Ad emptcrem;

Lieetne panitere fem recedere ab Emnptiona

Álilmqna

;;

& Vendifione ?

P

|

1

D lutt

Inp

R, A perfectanon licet fed benelicet ab im.

perfecta, & quidem impune, nifi datz füerint

l Quodin vt

Atrhz, fi enim Arrhz datz fint, & venditor ve-

tV. ao

lit 1ecedere, tenetur Arrhas duplicatas refli,

t tf

tuere,fi enim em

C d

tit Arthas..

ptor vqlit recedcrc,tunc'amiz.

RY

COW

Quid ./äQïzït'Jrrha?

Sunt illud,quod datur in fignum contra&tus

celebrati vel celeb:andi,

n

T I|IT. .XX V.

Db Loc

atione & Condu&ione, -

i

Quid figrisficat Locare,

h Est

Efp. Significata'iquid daie

Qdl edi

certa mercede.

?

ad urendqm pre

f d

Quid fien.ficat cenducere ?

R. Eft acci

k u yi

mwugm

€iendum,

pere aliquid ad utendum v;ï fa-

3

lem,þm

"d efl Locatio €ondutlic,

l Qu

E(t contractus juris gentium bonz fidei,quo

gurPcnlioPmP

praftatur ufus rei, aut opera certa mercede

Mi* (€ti

conftituta,

A Cond

" [In quo Locatio Conduttio ;ronwn'it €u»»

DT p

Empfiane Vend ?ione ?

J

K, In eo quod Locatio Conductio contra-

$u

haturfole confenfu , ixa etiam Venditio, & fi-

ET

euti in Lecatione Conductionerequiritur cer-

Wi

ta merces, fic in Venditióne requiritur cet-

tu

Rij

3

L

167

JURIS C1viLIS,

UM

tum pretiutp , itern ficut pretium venditionis

l

conferri poteft alicui tertio,v g.(iares fit tibi

)::'fqulmm |

vendita quanturm Titius zftimaverit)ira etiam

i

merces Locationis Conductionis, v. g. ifta roe

'? dl

fit tibi locata quantum Titius zftimaverir.

[

!

In quo Lecatio Condutiio non (onvenit cum

tll i |

Emptione Venditione.

Mdf

R. Quod in venditione reí proprietas alie-

ün.',&vmdim:

netur, inLocatione autemtantüm ufus reiin

A

aliam transferatur.

Mi

|

At

Qua actio conpetit Locatariy?

|

il

R. Á tio locati,item

condu&ori.

actio conducti comgetvi*;

n

DE EMPHYTEUSI

L

m

|

Qujd&eþ Ermpbytetfis,

7

[

l

VR. 'Eft co

ntractus Juris Civilis nominatus ,

Motpte

quo alicui predium aliqued poi;idendum vel

fruendum traditur ealege,ut penfio annua in-

[

;

de Domino przftetur.

2

mx& )

Anin Empbytenfi remittatur penfío

própter /ierilitäæ

tem, ficut in Lacatiene Conduttione.

1

R. Quod non,quia in Emphyteufi non folvi-

DT

l-

-,,

tur Peníio propter fructus ex re provenientes,

tl ol

fedin recognitionem dirccti dominii,in Loca-

—— —

tione Conductione folvitur penfio propter fru-

TTE

étus ex re provenientes, Unde fi fru&tus non

l

proveniant, merico remittitur penfio,

ho

Quotuplex eff Empbyteufís?

Alia eft Ecclefiattica,a!ia eft Civilis,

lii A

Duplex.

:cquh'uut (

— Quid efl Empbyteufis Ecclefiaftica ?

:cquhïm:;ccr-

(^ Qu confittit in bonis Ecclefiafticis,

M

Qu

Fugeest

—

-

U

155

—

1

Qsf d

Quid effl Emphyteufis Civilis?

qwfunr a

Quz confiftit in bonis Ecclefiafticis,

(

Quomodo diferunt inter. f£ Emphyteuta. Ecclifía.

|

ais

1 plant

ftcus & Emphyteuta. Civilu?

valisede

R. In eo,quod Emphyteuta Ecclcfiafticusa:

Julny ht

mittat Jus fuum, fi penfionem non folverit per

ao Ed

biennium; Civilisvero fi penfionem non fol.

verit per triennium.,

A

Wünenmutd

fooptün d

Quare Empbyteuta Civilis babet longius tempusad

wlttni l, t

felvendam penfionem, quám Eccleffaflicus ?

R. Quia Ecclefiafticus, fi temporeíuo non

dgodact

TAU

folvexit penfionem, pote(ít pürgare moram per

celerei fatisfactionem, Civilis vero non po-

äfxd [n

f

teft purgare moram. Unde cüm in uno grave«

I

tur, fublevaturin alio , nempe inlongius tem-

M

puse

Vatttdoyt

[

E

q:

üt

T'I T, XXVL

pl

lthtl

. : De Societate.

Ol

z

uid efl Secicta ? -

Eürcinolhæq

Ef'[;.Efft conr;actus foloconfenfu iþitü;,q-uo

EU

res vel operz conferuntur, ut lucrum & da-

VM m "

|

mnum indeconveniens fit commune.

Dico,res vel opere , quiaetiam valet Socie-

tas, ut unus pecun

Vs bt

conferar.

z

iam, & alzgr folam operata

Quare dicu wt [ncrum £v dammum fit cemmune ,

Dl Ali:

Ilj

cum bene valeat Societas $/ &t unu folua

a

babeat totum Iucrum ?

DT

llj

Wt o wl

, K. Etiamn non valet, quia de natura Societatis

eft, ut damnurm etiam fit commune,

; WM df

Quarenon valet $ocietas Leonina?

| Mi D

K. Quià co

-

ubfantia

l

mmunip luexi ef de fi

$e c«icta;is.

M Qni

Q

Qgä'næïæ

Pa ace d

NG

( JURIS CIVILIS.

iér

tl

Quanam f[unt Subflantala , five de fabflantia, dr

lii

quanam funt. de uatura , five denaturali

;

' Em?'*ïfm/uü//

contratliuuzo ?

Wi (s

,/J

R. Defubftantiadicuntur ea , fine quibäs

lg

z-

I-

l

contractus effe. nonpoteít, v. g. de fübiüantia

Bul

E—

—

——

I

venditionis cít, ut pretium conífiftat in pecunia

alnng

M

numerata, De naturadicuntur illa, quz tacité

infunt contractui (ed tamen pactoíeuconven-

5(&:/ /aW DT

tione partium abeffe poffunt, v. g. de natura

Vif

venditionis eft , ut venditorteneatur de evi-

TM

&ione,potcíftautem convenire,ne decvictione

!

téneatur.

UAR W

RLT

4

nificat Venditarebi t&neri :

æid bec fi

de evitlione,

p

Qu

R.ngöd.,qui Y

endidit reu: aliquam alienam,

ieneatur Emptori przftare intereffe,quod ;nde

patereturfires ei evincatur id eft, per fenten-

J

ä

I

]

tiam Judicis auferatur vel abjudicetur,

!

Quid eff Eviclic,

. Eft rei noflrz quam adverfarius jufto titulo

nfuinitus,quoï

acquifivit,perfententiam Judicisrecuperatio,

dheun t

!

, Valct?:e Óecietat quando quu habes plures partes

NU

Itcri qudm Alter,

R, Ita, fed tan:um prohibetur conventio,ut -

TTTE

ünus habeat totum lucrum.

i (oäarnopmm'ï

Suotuplex eff Societas,

m Ht ;

Duplex, Aliaefi univerfalis, alia eft pattie

u-

laris.

i jl

Quid efl Societas Vnivverfaln,

7H

Eft, quz initu: vel exp;e

Ílo om:xium þone-

x

ium luc o vel fimpliciter,

Asanam eft differentia inter Societatem emniwrs

ul

E

zz

l

/

l

——

Ml

benorum expre[se inttam , ( Socictatem

)

TO

jimpliclïcr gmtem ?

üm e*x;

934'4'451

Refp. Quod So;x;tas emnium bono:r

prefse

d

1655

"PÉTITIONES

u

prefséinita, pertineat ad omnia lucta, five ex

f1T

negotaa jgne proveniant, five ex alio beneficio

ut funt v. g. Legato, hzreditates : Societas vero

]

fimpliciter in'ta pertinet folüm adluéra, qus

Qu

ex negotiatione proveniunt.

!

Wäww

uid eft Societas particularis,

^qui

|

Eft Societas inita decerra negotiatione tart.

gomm :

quip at

tim, v. g. de emendo,vel vendendo t:itico;vi.

n0; oleo, &c.

D du

"T

$07m0d0 fïniïur Seci-äïm,

Qa(iummv

. R. Vatiis »odis.v.g.mutuo confenfu,vel et.

1 M agl

jam renuntiatione unius, vel morte unius, vel

j

——

btb

per hoc,quod finis negetio impofitus fit publi-

qaziona, veletiam fiunss cefferi: bonis,

iub, n qu

umf

uid eff cesffo Benorum ?

Eftbonorum (u»r«màdebitore fponte facta

ir u qis

dimiffio, & creditoribus conceffio.

1

finitur per boc , quod us

wmu (

Qïare óoctetas

cedat boni.

Mongepot

R. Quia in So.ietace cenfentur etiam facul.

Anntstent

tates focii fpectatz fuifíe,

r

DONGUTE

Qnare morte focti finitur Societas , ita utne quidem

ENUNT

tranfcat ad heredes f2cii.

:

CMWMXW

gtl

R. Quia ín Societate ceníeturz elc&a fuiffe

itimndim g

induílria per(onz,

TU ii

(anrepa

teff quis renuxtiare Societati Patiw.

uguäm aliu contraätbw,

TO

Atl

R. Quia eft contra Jus ftaternitatis ( quod

Societati ineít) utquis invitus in ea manere

Altisctds

debea: nam commumio inter invitos folet ex«

Mdl t

ii f

cita:/c rixas & diícordias,

po!iw

Mi

,.T.IT?

fmdamm. N

WU,

|

Antü s

JURIS CIVILIS :

169

)

QT

li

TIT. XXVH,

lilgr:s:Socicras

N

De Mandato, -

l

:,vumilufra, Wg ;

/ Quid eft Mandatuns,

tl

Efp. Eft contractus folo confenfu initus,

R

LOUN

quo negotium a'iquod honeftum gratis

"tl getendum commnittitur,

Dico. Honeftum , qui

a mandatum rei tuiþis

iil l

non val«t.

x

|

*

l,

naliter eentrahitur Mandatum.

R. Vel expref:e,id e( rebus expreffis,velati

i i

wittlyij, volo, rogo; mando, veltacite, quod fit per pa-

lüà, tientiam, cum quis non prohibet, fed tacet;

hr

nam tacendo cenfetur confeniire per ratihabi

htj

|tionem , dum q«äis ratum habet quod geítuns

(f

Cile

r i

Quibus mod;: contrabitur mmandatum,

R. Qu;nque potiffíimum modis: primo, Gra-

witüuj, tià mandantistantum: veluti fitibi mandem

ut aliquid meigratià facias :fecundo,Gratià ue

TT qxtx&am

triufque & mandantis, & mandatarii,ut fi man-

ä

T

demtibi aliquid, quod utriufque noftrum re-

duf

fpiciat utilitatem.Tertio Gratiá alienáà tantüm,

fi tibi mandem ut Titii negotia geras. Quarto,

iil ;.*:fw

Gratiá aliená & mandantis: (i alicuimandem,

li,

ut mihi & Tirio domum emat, Quinto, Gratià

auui i

tuá & aliena,fi mandem tibi ut Titio P»;cumiam

g ii

fub ufuris credas,

.An mandatum tua gratia tantum fít verum man-

ITR

datum, v, q. m«nda tibi «t cum pecunià emas

potius libros, quàm pidiuras.

Kefp.Non.Quia potius confilium eft,quam

mandatum, Nemo enim ex ccnüliq obliga-

K

As

tur,

ER

3176

PETITIONES'

JUM

J

Ü

l

Mu

I l'iceat mandato femel fufcepto venumtiare,

D

í

R. Ita. fi quis tempeftivé renuntiat, id eft, fi

r

,

J

Ü

j

|

t

!

W]tmq

ul

Doníino adhucintegrum fit, ut per fe vel pe

alium negotia fua expedire poffit,

Il

à i

t

*

TIT

XXVIII,

y

vienionud

Qd

tionibus, quz quafi ex Con

;

TET

| Dc Obliga

$

traétu nafcuntur, -

ind ]

H

f

aftomtat

'nid efi qquï"c*anzfraäu;.

| j

E

St a&usobligamrius quinon eft verus con.

[

]

:

Mediatt

tfactus, majorem taiven affinitatem habens

ETU

cum vero contratu, quàm cum maleficio, ut

ln g:

v.g.negotiorum geftio, rerum communio,hz-

Y G

jyeditatis aditio

!hs iuli

, tütelx admi;fiüratio; felutio

1l

— Quid efl n:egotzorluml geffio.

Eft quafi contra&t:s ortus ex eo, quod quis

drgispet

1

negetia abfeniis fponte gerat.

fua

Bico J4bfentis , quia fi quispræfgns fciat

pl

. Regotia abaliquo geri, & non contradicatcen:

f Magttt

fetur mandare & fic nonerit quafi contractus,

Ms w

Sualis contratiws

'tünf fr't.

Bu

R, Mandati,

"

Tib CUU

Dico $ponte, ut excludatur Procurato

i' ; Pro-

,

curator enim non fponte,fed mandato Domi-

h

ni negotia aliena adnmuniftrat,

(ulug

Qued eff Negottorum Geffor.

h

Qui ne

gotia abfennis fponte pgerit,

f ln

Quid eff rerum Communto.

À

f0 (

]

!

m

Eft quafi contra&tusortusex eo,quod resal

ss

qua inter aliquos communis f.ta fit extra fo-

gl

cietatis caufam,v.p.fi eadem res donata aut lc-

ga:a faerit duobu

5,qui non funt focii univer-

|

u

N t

fales,

i

Dico

MM

n

JURIS CIVILIS.

17f

n LT

Dico, Extra caufam Souietatà , quia fi xes

MT

d

IÍ——

communis fit inter aliquos ex caufa Societatis,

r llj

i

[

y

J

i

d

|

dm POWM

tunc non erit quafi contractus , fed

'Vï'-'-'l'lvlS cgn-

ttattus, fcilicet Societatis,

uid eft Adminifiratio Tutela.

i «

Eft quaíi contraétus ortusex eo, quod 'quis

"tl

adminifttat Tutelam,

)

!

uid eft bareditati aditio,

N

d

Eft quafi contractus ortus cx €o, quo

d quisi

LL

As

adiverit hzreditatem.

D

|

(

haredïta-

AU M v

Cum quibus perfon beres adeundo

tem quaft contrabit.

.

*

10 (

&, Com legatariis & creditori

bus hæzcdita-

TUf o

giis defun&i.

TIT YXXIX

J

Per quas perfonas nobis O

bligatio |

1f guadquis'

acquiritu*'r.

tv cat u

O Per quas perfonas

Obligd.t:'a nobis acquirimr.

nusdittce

E

Obligatio pereafdem

hm

R

fy. Acquiritur nobis

Períonas, per quasaoquiritur nobis domi-

i "m

hium, de quibusfupra,fab Tit, per quas perfo-

naás cuiquc ac

quiritur fcilicet !ibr, 2. Tit, 9«

'rocura!ar;m.;

T I "T- XXXO

plb

Quibus modis tollitur Obligatio,

uomode tolitur Obligatio,

"d

wl

(þ. Solutione, Acceptilatione,Novatione,

Wil

mutue cenfeníu & compenfatione.

RE

gt

vid efl Golutio,

düuna

Eft quilibe

t modus,quo tollituz Obligatio.

x mdul

Qzd eff Selutio hic,

'uatfociiuni(cr'

Eft vera ac naturalis przít

io e$quod de-

K

Qui

lii

ï;w:.

£72

PETITIONES

]UM

Qnid eff JAcceptilatio.

wunf'"/' í

Eft imaginaria folutio, quà id quod ex ftipu-

g;fu, u

l

Is

nl

latu debetur, accepto frtur,

ï

"m

Qxare dicii,id quodex ftipulatu debetur,

hgam

l

R.

u'à per Acceptilationem tantüm rolli

poteft obiigat;o vetborum,

, (incon

Quid , (i velimu tollere alias obligationes per vAe«

ia

eeptilationem , qua debemus tunc uti,

p

, R, Debemustunc uti ftipulatione A quiliae

m

nà, hoc eít, debemus obligationem primo de-

ducere in ftipulatum,fivein obligationem vere

borum, & pofteà uti acceptilatione,

Dd

gqenuind

TET

Quud. ejt Stipulatio fioe LAcceptilatio ,Aqui-

/tana,

DALT

R, Per quam contingit, ut rerum obligatio -

in ftipulatum deducatur, &

LA

poftca tollatfxr pet

Acteptilationem,

—Àá

TUL

Quid eff *Novatio.

E(! pt:orisobligaionis mediante Stipulatio-

ne in aliamn confufio,

tOHigatiox

1

sotuplex eff "Novatio,

Duplex. Alia eft fpecifica, alia eft Delegatio.

N

Quid eff Novatio [f ecifica ?

od

[

jt,

ft Novatio, in qua manet idem debitor,

Qd eff delecatio.

l

Ef Novatio, in qua novus debitor creditori

Y

fubftüituitur,

mm.

D

wd eff compenfatio,

TM

Eít debiti & crediti , quoad concurrentem

|

l

a Crimh

quantitatem contributio,

ul

-

1

Nota; quodiolüm compenf(ari poffit quan-

u g

titas cum quantitate eju(dem generis,v, g. pe-

!

[

fl&t P qucl

Ia

cunia gum pecunia, triticüm cum ttitico.

Qu

IN

»

At

jurix"s C1YILIS.

Qaare »0on

poteft compenfari wna . [pesies ewm —

quäid qugm

l

. altera, vel quantitas cum fpecie,

"

R, Quia fuper fpecies cadit «ffectio,

i,

j

Wnamxübligaticne: mutuo ac falo confenfta

tolluntur,

:

iäm"m n

a(!"(

R. Quz folo conienfu contrahuntur, v, £,

4 i "

Obligatio ex Empto, Vendito, Locato, Cone

LT

du&to-ex Socictate, & ex Mgndato.

VTT

j

;wilia-

H M

E

/

1004

X

| FLNIS LI3 R TERIIL

aobligmuncmvez

C* 3 4 Ya*

- :

TTE

*oxk X* X x * * 4» o* **

*

***

æ**æ****'

* *X * X* * o* ^ * *

d

QH

INSTITUTIONUM

"t d

Jf Uij

LIBER QUARTUS.

j

TITULUS PRIMUS.

hdipltte

Dc Obligati

onibus , quz ex deli&to

|

naícuntur.

al?xbcïcgaio.

Quid eff Delicium.

hu!

$t fa&tum illicitum feu offenfio contra Jus

lao

? illata,

-

]

Quotuplex eff "Delichum,

:lbi:otucditoü ;

Duplex. Aliud eftPublicum, aliud eft Priva-

tum,

Quid eff Delichum "Publicum.

ici-

!

Ex quo quilibet agere poteft, v. g. Hom

QURRCR

dium,& crimen Iz(z Majeftatis.

uid eff Delilàum privatum.

ii quin: :

Ex quo agere taptüm poteft ille,cujus inter-

CT

eft, (ive ad quem res illa pertinet, ut Furtum,

1.

xz& Ipiur

ia.

!

R2 pin;af Domnugm Legis Aqduili

:3

Qu

—

—

74

wsjk'rrr.wüzs

| ]W

uid efl Furtum,

fliucm

EC d/olofa ce

u

nueéctatio x-cialienæ $ lqcri fa..

ciendi cau:à.

iil

gt t

Dico, Lucri faciendi causá ',, quia fi quis ïrcm

alienam contrectét inalium finem quàm lucri,

ul Pa

gwnm&DOmi""f

non erit furtum fedaliud delictum, v, g. Inju.

rzia, vel damnum Le

ngn:erhli!m

diftinguit deliéta,

gis Aquilig:. nam intentio

i

Dico, Delfa, quianon quzvis contre&tatio

iab

maleficium ponit,fed ea tantüm quz fit animo

g

privandi dominum fua re, fine qua,(eu effcctu

gibeunad

fnrandi— non committitur furtum,

Mm?ubu h

uotuplex efl Fartura,

teh

ï

. Duplex. Aliud e& Manif:ftum, ali

í

ufl nec ma.

MO

nifeítum,

gidatidea

uid efl Furtum bmifä]lum fe far manifeflus,

Q'dmm

Q 'ando fur reperitur cum re furtiva , ante-

fhginies d

V dl

equam eam detulit ad locum dettinatum.

i

o Quid furtum nec manif.flum. , fen fur

|

]

A0n b

f

!

t

nee manfefius,

g

j

Quando fur non regeritur cum re furtiva,

m

antequam ea

m ,dctuZit ad xlocumx de&inaf

TT

tum,

j

]

Teneturne 41:"3"

ui4 de fuf:v qui tamen f;crtum

nou fecit,

Db

K, Ita, v-. g.f ille c

ujusope & confilio furtum

L

factum e(t,v,g.fi quisoftium autfen

h, Mrile

2

.e:ft:-amk«cf»—

RE

fregerit uraliusfuraretur,

|

i, m

2

& diitur dare confiliuns,

w d

(ij períu

adet, & impellit atque inftruit

hi um

confilie ad furtum faciendum.

Quiid citar ferre opes.

Aintat

. Qui miniflerium at

"

que adjutorium ad fu

mnitme

ripiendas1es prabet.

LOTUCT

N

ORU

JURIS CI1VILIS,

17f

lh.

In filiwfamilias committatfartum, [urriptendo ali-

Itlihcnz

m

uid APatre,vel fervm &'Domino,

R.Quod fic,& 1pfa te5 fit furtiva,fed tamen

44

HHH

H

]i

^ Uütmtl

non dat.r actio furti contra ipfos, quia nulla

'1!& /'

datur actio:nter Patrem & Filium, aut inter

l (UII gh;

fcrv m &Dominum.

Qxare inter Filiumfamihas é»y Patrem non

detur attio furti.

RI

Quia quzlibet actio defiderat duas perío-

A m

(

nas,in hacveió caufa Patris &Fili, 1tcm Do..

""W Ri

mini & fervi una fingitur perfona.

á [Am.

!tm

vAn impubes Furtum faciat, farriptendo

rem alicnam.

i

R. Ita,fs ftproxlmus pabertati, & capax de.

li, id eft, fciatfe de!i liaquere.

L

Qub dieitur proxzmw Pubertatt,

fl n

Iile, quihabet decemannos cum dimidio,

Áii

Q-m dicitur "Troximusinfantia,

hn

Ille quinon habet decemsnnos cum dimi-

leo

id efl Pena Furti.

ts

Poena furti manifefti eft quad:uplum,& pe-

um d

nafurti nec manifefti eft duplum.

TIT

II

o fny

De vi bonorum raptorum,

ol

uid eff 'Rapina.

ldu d

Efp.. E& violenta contre&tatio rerum cot-

Porahum mobilium invito Domino,

1

Quanam ej? "Pena mpzmc R. Tripli.

TE

Gnomodo cum. actio vi bonorum matomm

1f in uadruplnm*

R. Licet actio ifts fitin quad:uplum tanen

d

poenatantum eft tripli,nam in ifto quadruplo

continctur etiam fimplum,

?

Erga

196

PETITIONES

f

m

Ergo unus vaptor minuspuntetur quam fur fimples ,

nam fimplex mantfeflus tenctur ad qua-

|

druplum, quod totum eþpæna.

i

. K, Non ideo minüs punietur raptor, nam fi

fit manifeftus, poteft conveniri etiam act;one

i f n

j

|

fu:ti manifetli , deinde raptor, five fitmanife-

| us n

ftus , teneturad poenam triplufur fimplexau:.

h si

.tem ; fifitnecmanife(ítus, tenetur tantüm ad

panam dupli,

pj lss n

npim

Quid requiritur ad hor,ut detur aclio vi :

m

bonorum rapterum,

v ln

A. Vis & dolus malus,

i

n ille comzmittit vapinam, qui rem aliquam

]

[

l

Qja

bená fide rapit, putans. effe fuam. .

|

R.Quod non;quia tic non ett doloía contre-

ï

ht Aliaf

&atio . fed taimen , quia eít res

u

petlimi gx;eau

pli. talis: amittit rem fuam,

DT

Mi injr

?TIT In

u

De Lege Aquilia.

| V

Y

W

Quid eff Lex Aquilia,

p dv

R

Efþ. Ef Lex quz vindicat, feu punit dam.-

|Ju quin

num cum injoria facientis datum,

Mi

vid eff davanum Legü "IAguilia,

huetiftnte

Eft damnum cum iniuria facientis datum.

UET

Dicitur csra imguria facient& , ut cxcluda.tu!

tll t

paupéries; nam Lex Aquilia non agit de pau-

i fe

perie, quzeft dàmnuni fine injuria facientis

Vitlimpt

datum, nempé à quadrupede,

Qu

Quot funt zapita Legut LAquilia, ,

Rcíp. Hedie tantum duo,fcdolim fuerunt

Mi

tria

2

,

n i tule

QUi

TE

—

NU

177

JURIS CIVILIS,

" ?"a"'f"ffm j

Ht

li

FTT N

Ay in Pæ;&

De Injuriis,

D

j

Quid eff Injuria,

TM

U

Bj

f

! Imf, HVE &m |

P

. Eft contumceliain liberi hominis vfli-

pendium commiffa,

TRf

Mj

Quob medu committitur Injuria?

Refp. Variis ; nempe R e, Verbis & Litteris,

j Jl,'i'äp ll |

fecüm quis pagno pulfarur , Veréa, cüm qffis

^i

alteii convitium dicit, Lirerà, càm quis fa-

mofum libellum ad infamiam alicujus con-

p Aqm

f

fcribit.

1

j

u

Quoruplex efl Injuria.,

]

1

—

L

|

IT

Duplex, Alia eftlevis, & alis eftattex,

li

Quid efiIEnpuria levn?

Eft,quz fit càm quis leviter, & levi ex caufa

"

ab aliquo injuriose pulfatur,

N

1

Quid eft Inyuría atrox ? |.

E(t Injuria

x

quzquafi .con'tumeliloliïoz & ma-

D

ior xftimatur,

oynil

Per quas Perfonas gäü dicitar pati Injuriam?

Y

R.Per uxotem, per Liberosin poteftate no-

'f?mi(ilo

ftra exiftentes, item per fervos.fi nimirum ali-

tht

l

quid attocius in fervum committatur, & quod

Auendtdt

manifeíté contumcliam Domini refpicit , v. g.

TU

——

j

fi quis fervum alienum atrociter verberaverit

j

in contemptum Domini.

Quanam eff pena 'Iäjuriafjm ?

ïuhs,

R. Clim pro membrorupto poena erat talio,

vl fneut

pro offe autem

fracto ctant certe pfnna; pe-

C€üuniaric,

TIT.[

K,. (4

-

L

178

PETITIONES

j

RUT

TLIT.

V

r

D

Wiqms»agitcm

De Obligationibus, qua quafi ex

|wipdi, i

Delicto nafcuntur.

] We

eAsfigna Obligationem aliquam ex quaf — — (oyind

Delit$o ortam.

ss , um

Efp. Obligatio quà teneturjudex, qui pe£ wb

R

1

impudentiam malé judicavit.

Qid efl Obligatio , qua ex quafr Delitbo

m

nafeitür,

ff mirt

,f

NY CIRT:

Ef quz nonex voluntate & deftinatione a-

s

gentis ,fed magis ex imperitia negligentiave

y

i

u i,

ïamilizhiuccip

proficitcitur tamquam ex quati delicto,

Wnt ia

Snid eff quafi Delitibum,

Efta&tus ob!igatorius,qui non eft vetum de-

hl

li&um , majorem tamen affinitatem habene

| Bl

]

cum deli&o,quäm/ cum conrractu, ut,v. g. ille,

T (

€x cujus zdibuserurumautdejectum eft,quod. "

It et t

hm

nocu;F tzanfeunti quafi deliaquit.

T.

V L.

Qul

BEU

De ACtionibus,

^

|

LP

f

Duid eff . AGtio,-

]

ELUTEERTT

Efp,Eft jus

|

i

Mittny,

p*e:fcqncndli in judicio, quodft-

LT

bi debetur.

|

Quotuplex eff JAGi:o,

:DUPch Dit

A&io variis mudis dividitur, nam in primis

Vsf

)

aQio aliacftin rem, alia

inperfonam, & alis

Buf u

mixt4,

QAmi

Qvid eff J&io in rem [ive realis,

Quà quis agit contra aliquem,qui nullojure

A lipcy

eiobligatus e(t, movet tamen ei de rea

T

ngua ]

h

conrroverfiam,

ii

Quid

]

—

M f

N

JuRIS CIVILIS,

179

!

Buid eff A io in perfonam , five perfonalis,

,

"

: Quà quis agitcontra illum,qui ebli

.quæq

gatus eft.

QUORU

excontractu, maleficia vel quafi.

Quid eft AU0 mixta hic,

hdzlïuamqu(j

lfï

pr partim eft in rem , & partim in perfo-

nam , ut AGtio familiz ezcifcundz, AGio com-

dT T

muni dividundo , & AGio finium 'xegund.o-

It

z

t Dfy

— Quid eft Alfio familia ercifiunda.

Eft actio mixta competens haredibus di-

i

videnda hareditate de co , quodalterum alteri

prxftare oportet,

u t

at df

Familiahicaccipitut pro hzreditate , & et-

(un,

cifcere, idem eft qued dividere.

TTR

uid eft LAGbi0 cemmuni dividundo,

tfuty Lt

Eft a&tio mixta defcendens quafi ex contra-

"Ul

&u, quz datur iis , inter quosresaliqua eft

U

Kcommunis ex caufalegati, vel donationis, &c,

l

ut dividatur.

Quid eff LAChio finium regundoruma.

Eft a&io mixtacompetens illis.qui confines

'

habent agros,ad hoc,ut fines five termini diri-

mantur ac extinguantur, velalicui partium ad-

judicentur,

d

':adido,quoä-

Quotuplex efl AO in vem,

l

Duplex Directa, quam habet Dominus ad-

;,naminprimi:

verfus poffefforem quemcumque.Utilis,quam

habet utilis Dominus, ut Vafallus, &c.-

lfoazm,&aliag

Quanam Abliones dantur ad vindicandas

I

1

T

I

res corperales,

R. AGio confefforia, & AGio negatoria,

m,qnïnuï&oiusl'l

Vil

uid eff J AClto confefforia.

Eft a&io realis, quá quis vindicar, feu aiï'c:it

j

fervitüutem fundq fi uef

id

-

]

|

n

189

PETiTIOI—;T-E"S

1"16'5&11&&500?&

Suid eft. ,ABhio negatoria? .

gutdndi

" Bita&io realis , quà quis vindicat feu afferit

jii, qu

libertatem fundo fuo , & negatalteri compete-

du

ze fezvitutem,

P

(l Co

Quomodo dividuntur adbuc JAtliones ?

af

Aliz funt Civiles, &alixíunt Praioriz?

hiluizh

( (&4/4 dicuntur, Adliones Civiles ?

Quz ex legitimis & civilibus cau(is defcen.

W

ünt, v g, rei vindicatio,actio cenfefforia,ne-

Jiunidorp

gatoria,&c,

$

À

us di

cunter . Aliones 'Pmiarm.

Wt

Quas Prator ex fua jurifdictione compara-

. hag

tas habet,uteft,actio publicana,

?

ul

— À

v

A&GionesPrztorie alizfunt inrem , aliæ» in

j

Btifiuem

perfonam,

iil

vsfiona aliqw& "ABliones "Pratorias in rem ?

|

f gt

R. ACto Publicana, Refciíforia, Pauliana,

ytiadi 6

Serviana, & quafi Serviana,

l

2 n

uid eft AClio Publicana?

t hl

E(t AGio in rem Prztoria, quà pctimüsid

^i if [

uod ex jufta caufa à non Domino boná fide

t d

ii

per traditionem acquifivimus & nondum ufu-

wl

cepimus,

uid eft Adlio Refcifforia,

: Qupdg

s

WP

Eft AGio in rem Prztoria,quá refciffa ufuca-

pione, quzfacta effe negatur,datur priftinz rei

(j

Qutty

Domino ad recuperandam rem fuam à poffef-

fore ufüucaptam,quafi numquam ufucapta fue-

t

xit.

uid eft Aclio 'auliaua.

Eft actio in rem Pratoria, qua revocantur

RT

ea quz in fraudem creditorum alienata funt.

lk

]

|

Quid efl Aclio Servanda.

äge:f

EftAGio inrem Praztoria , qua experiturz

: quis

-

:

N

;

£5í

w — Quisderébus Coloni, qua pignorisj

ure P-m,

Qu

: inercédibus fündi ei tenentur,

Dico Colvn& , quia AGio Serviaha non datur

Ml l

n

de rebus inquili

;

folüm de rebus Coloni,

ni,vel aliorum debiz&atumsfd

t K

*

iiitfilDIFIZW

A quo tnflituta efl bac Ade,

LC

f» R.à ServioPratore,

Atf

Quid eff. Colonus,

TM

EKít conductor pradii tuftici;

n

Quid eff ingiilingis

»'Ji&ionmmz.

Eft coridu&oer przdii urbzni,

li

?

k

Quid 4 ÀBiis quafi Serianá,

Xitit doà

$£&A&ioinrem Pratoria , que datut ctedi-

tori contrá poffidentem tem fibi exprefse in

TT

fpecie , vel genetaliter & tacit? obligatám ad

i f

&anfequendám ejus rei poffeffionem,

il

Suomodo àdhuc Alitones dividuntur,

iytimurd

R. Alie funtþeïfäcgz(?tïæ; aliz pon&petrs

NI

fecutoriz, alig imperfectz,

Aondon u

Quad efi LAEto rei petfeciatokia,

L

Qua perfequimur id quod ex patrimenie

hoftio abeft, vel nofira iniereft,

T

Qggd eþ üäïä p'æ?m p*e?'jäz!t?ariä;

nurpn'fünæni

li.

. Quaa&oer petit, quodnec ftbi abeftynec Reo

&deft,

db

ii

Quid eff JAGIo imperfetha.

o

Quaà páitidi poeham áliqu

ïalm;,&, gäït;ïni rcm

Y

]

áliquam perfequünut,

J

[^

"w

"u

T

—

d

274

182

PÉTITIONÉS

|

j

Da .Allionem rei perfecutoria,

R. Att:o confefforia,nepatoria,publiéana

n

omnes rcliqueaCtiones in rem,

plb

Da .Abfionem pima perfecutoria,

eifignut

&.AG&io furti, & ACioinjuriarum,

ür[?asfitiivclr

p Alionem isopeifellam,

j gtl

TM

.. ,,A&io'vi bohbrumtaptorurïx.

üiyredii

Da Atliones àliqua "Pretorias dn þar]änabi'; :

!

R. A Ctio de conftituta pecuniá

|

t p

,AGio dczpeä

guadaa

jb

€ulio, A&io deallio éorrupto,

jes cdtonosd

;;ädcf eff A& de cónfitiuta petuni&-.

l

]

J

n

g, üin

Eft Actio Prztoria péríonalis,quz dátur ad-

a

verfus éum , quicitra fipulationem eonflituit

hd

fe foiutarum id, quod priüs ipfe velálius,qua.

F

cumque ei caufaà etiàm és& nada

|

tantum obligatione debebat. -

pa&o;üïturali

1

|

o

]

"]

Qd eji Aäio- de. pecülio,

(j

E(t Actio Pratotia perforialis, competeiss ei,

qui cum filiofamilias, velférvo peculium ha.

Mi p

bentibus cohtráxit , advcifus Patrerb vel Do-

At A

|

zifium, ut peculio onüs,dedüctis his, qu& na.

i

tuxalitcr ipfïs debita fuht, condemüentui,

lm d

olb d

Qund 2 Adlio de albó corrupis,

, Mul

Ef A&i» pupillatis, adveifus éum compe.

, Mioitqnd

qui quid exalbo Pratóris quod juziídi-

€tionis P

c

$

'petuz caufá propofitum erát dolo

Jmquattyl

At i bontr

malo , velper fe, vel peralianic

ortuperit , vel

lnddns

album fuftulerit, vel amover: ü

As

Qd funt prajudicia, frve atlisries Drajüdictáles,

EW j;ig

d

A,Sunt a&iexfcïs;qaä ggg.ip plum prabeht

li$

| Fäglïlïus ]gdi

[

ts

iP"ffcunm,

JURIS CIVILI&,

193

"hj

Muwiüm; lus quibufdam actionibns,v.g, A&ioquá quz-

i

ritur, an aliquis fit liber vel fervus , vel-on ali-

VOb

quis fit ingenuus velliberrin

;

us, "velïm-aliquis

lioin;'u";m

[fit filius Titii velnon,

Y

ld

Nota, quód Przejudicia, five actiones p-ræitiæ

Wnj dicialesnon fint propriz actiones : Nam actio

"ii eft jus petendiin judicio id,q

:

uod fibi debetut,

Mul per p

rejudicia antem Ron pe

| timus aliquid ,

7

quod nobisdebetrur

Item attionesaliz funtin fimplum , aliz in

?f)m Mm' 4.

"p duplum , aliz in triplum ,

-&';" alizin quadtu-

lligyy, pham»

5'9[6Vfïäfius,quz

n non detur ACho in guintuplum aut.

fextuplum ?

?

]

ua'apaao,-ngwnä

KR.Non

lil

,quia nulla datur actio uizr/aquaäma

?lum.

Quid eff Actio m fimplum,

(dBpAti j

]u

E(t A&io,quá perituripf.m Gmp?um, ut À-

tht Do.

&io ex ftipulatu, A &io exempto,vendiro,&c,

Qu

A&ioin duplum eftactio,duà petitur ipfum

MOR

duplum, ut A &io furti néc manifetti , &

A*&io

unupiþ.

ex quafi deli&o.

5

;

AGio in triplum

hod/ic non eft in ufu.

use'umm)pe

A&io in quadruplum , eftactio quà petitot

ibf

ipfum quadruplum,ut A&io furti manifefti, &

tim d |

A&tio vi bonorum rzaptorutn.

Ariptld

Item AGiones aliz funt bona fidei ,

& gliæ

firi&ti juris.

pnfudicmlm |

5

Suid font AChiones bona

Wü&tmä

a darur poteftas judi-

l

: 38 fluib;.uä ,.Ifldivci liber

þandi

L 4-2

,,,,,

114

PETITIONES

p

o3hdi quantum Reus A&ori przflare dcbiïea:,v." |

:

£. Attio ex Empto]

|

éto,&c.

s ycndzta,lecäto,coüdu. ET

m

..—þ

]

[

Quid fant A('ïiot;e: flridli jura t

lg qi

In quibus :udicinon datuiliberapoteftasju. ,

qytt

dicandi, fed adftringitur adid, quod deducum jj

cft in contractu; v, g. Atio ex &igulg;u,'vel,ex Cden

qlutuo.

Qu"d ej? Camþenfatio.

: Qu

Compen(atio eft debitiinvicem & crediti in- !ul

ter fecontributio,

m 0€?-

Quid fant. AGiotes arbitraria?

ud

In quibus mandatum five arbitrium Judi.

€islocum habet,cui Reuscür non pareat,con.

hujtici

[

L

demneturin duplum, id eft, aliquid ultra fim-

M

plum, v. g. A&io qua fit metüs causá,eít ACtio

Cl.llcfp.wic

ddng, p

|

arbitraria,quia fi Reus ex mandato judicis rem

IT

metualienatam non reftituat , con

potteà inquadiuplum.

gfmnatwr

pugibtidi

Ms

Qot modu þ!m petit&h

ul

R. Qu

uatuor,nimimm Re,Tempore,Loco & 10

&ausá.

irdduo gt

— Quis petit plus Re,

Mbiois,

— R.Quipe

tit majerem quantitatem quàm de-.

betur,v.g.q

n*

Qu

ui petit c:mum,ubizanzümdcbc

: l Olim q

tur octoginta,

Qui pe*git plus fempore,'

dutdotiew.

Jl Lotp

R. Quipetitante tempus, quo folurio fieti

debet,v, g, qui petit Kalendis Martii

goeffe (

aquqd'dce

tttd

betur Kalendis Aprilis tantia,

* 9& i

N

l!

jJURIS CIVILIS,

18f

"ia

l

m

V,Sägi: petit plus loco,

lhiilo,;m |

&, Quipeticin alio locoquàm ubi res de-

hi

l

u

betfolvi, non facta mentione loci in quo de.

betur, v. g. fi quis idquod Lovanii debetur pe.

mu,mb'"?ifrü: |

Al

j

tat Antverpiz, non faciendo mentionem quod

T

E—i

zes folvi debeat Lovanii.

:

t

Quare diciá nonfatla mentione lbci,, n

!

Í

o debetur,

i

)

il

K, Quia/fi fiat mentio iftiusloci, tüne non

Tibl petitur plus Leeo,fedtunc e& actiode eo quod

eerto loeco.

*

i

uid eft AQhio de eo quod certo loec,

.&. Eit ACtio, inqua id quod cetto loco de«

t

^ilitin

a

i p

!

à

betur, petiturinalioloco , fa&amentidnc ,167

Pa

€$

[l

[4

nu petit plm eausa,

)

tl

TE

Refp. Quicum tesin genere vel alternative

2

debetur , pet

is certam fpeciem vel prscise

VTT

innpat

unam rem, v. g; i debeatur fervus in genere, &

petat quis Stichium pracisé', vel debeaturBos

vel Equus, & petat quis pracisé bovem,

fi

Siuare talu dicitur petere plus €414,

TE

R. Quia adimit debitorielectionem, nam

l

$n débito generalivel alternativo , g'lc&io eít

1

debitoris.

Md

iunttd

Y

Quanans eft pana plus petentium,

&& Olim caufa cadebant, id eftrem . amitte«

!

bant,hodie vero nonitem 5 fed quihodie petit

lus Re; Locovel caufa , condemnatut ad om-

TT

nhe intereffe quod debitori perfuam plus petie

ii

tionemintulit , &illequi plustempore petit,

'v

duplicantuz

Y

indu-

(

&ogdgmaamr in li:is;expfngas ,«

A

ET

OPETITIONES:

V

l

[

l

induciz, d e&,duglicaturiilud:cmpus, qued

!

"

Y

debirori reftabat ad folvendum , veluti (à uno

|

j

j

l

l

p [

menfe petierit ciijüs quàm petere debuit, tu

13

;

:

i.

( l

l

ES

J

exfpectare cogitur duos menfes,

f u

ia

! Futne femper in folidum condemnatio,

ïf

R. Nequaquam :funt enim quzdam actio. iil

Á

BI

;.1

nes,quibus noníemper folidum , quod nobis

debetur perfequimur,íed modo folidum, mo-

Ti t

dó minüs.

;

CIDTDT

A sfigna exempla Achionum , quibus nanfäml;g; ]ïy[i.

fl

Inm,quod debetur confequimur,

LTWDUM

K, Primo, Actione depeculio, Secundo, A- — ii

&ionede dote, Terrio, fi Parens àfilio eman-

As quio t

cipato conveniatur.Q "arto,fi Patronus conve-

Mpl

niacurà liberto,

uintó, fi focius cum focio,

Jpudid,

judicio Societatis agat, Sextó,fi quis ex eaufa

il

donationis caufa conveniatur, $eptimo, fi ex

lfl

caufa compenfationis. Octavo , fi debitotad

MTO

inopiam fortunz vitio redigatur,

tf

TIT,

VII.

^

At d

-

Ti

Quod cum eo, qui in allena eft po«

! du

teftate, negotium geftum.-

effe dicitur, -

m

Ecundüm juris regalam nemo fenctu'r' ex

MetvelDor

S

- fiscontis

centra ctu alieno,'ed tacen Petorex zqui-

tate in quibufídam caufis introduxit,a&tionem

BU T

ex contra&u alieno : qualis eftactio, quod juf-

fu,exercitoria,inftitoria,tributoria,

de peculio,

TM ï

de in rem verfo.-

d

dsid

N

dïfmp !

JURIS CIVILIS,

357

üdum jN

) qtf

Quid efl AGio qued ju[fa ?

Ufu

j

u

Kft ABio piztoria perfopalis, quz datur ad«

d

;

verfus Patrem vel Dominu:n ex contractu f-

o

L

lifamilias, qui juffu Pat:is fui, autfervi, qui

juffu Domini contr;xe it, & .cïi.aid;m in foli-

UOT

j

dum, quod juffam e(t dari,

DI

: Quid eff Alío exercitoria?

W (&/)(fm

Ü

Eft AGio pratoria perfonalis, quá in foli-

dum tenetur exercitor navis ex conttactu Ma-

i, M

giftri,quem navi propofuit,& confequenter ex

W

contra(tu ejus,quem Magifter fibi fubfüituit,

i h

Exercitor navis dicitur, ad quem quotidia-

Escnsähli&tmn

nus quzfus navis pertinet.

Titiqy

Magifter navis dicitur,cui totius navis cura

At

commiffa eft.

D g

N

Y

Quid eft A0 infltoría ?

d

c

J:p!/mo';ä ü

Eft ACtio Prztotia períonalis& r

ei perfcouQ

ilinty

toria.quxex contractu inftitoris adverfus eum,

qui propofujtinfolidum ej

j

us,gued ex contta»

&u debitum efít, datur,

In&itor dicitur. qui tabernz vel cuilib

]i negotiationi, przpofitus eft.

'f.t alte-

T pe;

Praponens dicitu: Dominus,

idun

Juid eff - Aflia tributoria?

Eft AGioP:xtoria períonalis, quá petiturus

bt ,

1

Paterve!l Dominus, cujus filiusautfervus eüm

aliis contraxerunt, merces peculiares , equali-

TTE

tht

ter cum £reditoribus dividant,

iil

uid efl ,dfiio de paculio?

ii

Eft ACtio Prztoriaperfonalis, excontractu

ifunt,proveniens,

7

1

eorum qui alicno!iuxi iubjeà

^

;

$

, pecu-

PETITIONES

peculío tenus competens,

|

imi

rationeadm[.

g

niftrationis peculiaris,

]

(

TO

Qnwuid efl Adio dein vem verfo. —

Eft Actio Practoría perfonalis, qua ex

[jditm.

am d

contra&tu filifamilias, velfervi datur n

Patrem vel Dominum, deeo, quodin

tïu'u:

l'atrimonium ejius redactum eíft

idque

ideó , ne quis cum alterius jactura locu-

pletetur, nontamen

Jrist

m

4iü plus xtc"nctuxf quägm

verfüm eít,

l

MM

TIT. VIIL

. ; De Noxalibus A&ionibus,

j

NT

Owuid eft. Actio Noxalis,

Tj 5tA810 , qua daturcontra Patrem

Oa

/ Vel Dominum ex delicto privato fer-

vi ; vel de pauperie,

N alitn:

p alunut

Dico, De patiperie , quiaattia de pau-

perie eft etiam noxalis.

,

T

Dixi etiam , Ex deli&o psivato fervi,

goz'm.*

quia ex tali deliéto venit

Ptetun

peena corpota-

lis : (';*

o

teít,

rvus autem in corpore puniri pq—

Dtotun

T I .

adnegetia

l

K!.

|

Mttdo

— $i Qïadrupes 1

au

N

periem

/

ïccisf-

Xih Cvär'

fe dicatur.

Quid eff quy,eriese

L

E

-

N

"

TURIS CIVLLIS.

MLON

t damnum à quadrupede nature

S

non fere , qua ex contra&to quo-

iä r í

V

dam vitio notuit v, g. fi equus calcitro-

d

fus aliquem calce percufferit , vel bos

Itl

i

i

J

!

cornu petere folitus ; aliquemc

Y

oqu pe-

| ffö, q!m

jl

RLT

l

ik

]

ti:ri't;.

T1T. X

UM

| tmcwtq gm

De iis per quos agere pbtfumus;'

- Poffumusne agere per Procuratoremim.

|

,

jtdicto,

Iniy

Efp Hodie poílumus , o

lim veró

(0

R

tantüm,in quibufdam certis caufis

71

W

Procurator admittebatür, -

. . Owid eff Procurator.

Mf

Qï'rgäiäalhiïcna negotia ex mandato Domi-

T p

hi adminiftrat. -

' Procurator ;lius'e& adlites, alius ad ne-

LT

ootia.

Procurator

—ad lites , e& Piocuratm ad

LT

ij

negotia judicialia,

Procurator ad acgo

tia, eft Procurätox

ad negetia extrajudicialia,

u9odo oratur. Procurato

r Vuiverfita-

Áth

tit, Collegii , CaPimli , vel altcriuä :

Communitath,

j

R .Syndicus.

AE d

TIT.

199

PETITIONES.

i

TITT X I

l

DeSatisdationibus,

;

Quideft Satudare,

vt

6).'11

tadverfarium fuum íccurum face:e;f

I—

lul

E:

de eo, quod injudicium venit,

fi

:

j

Quid eff. Satisdatio.

lt

Eft cautio , qua adverfarium fbcurumn

lts

il

facimus pro

co, quod à nobis pctiit, datis

d. d

l

fidejufforibu

$auc gignoribug,

qu d

Quæcxlcg

TR

Dö perpetuis & temporalibus Aämm

9;42 (l

ht

Ribus, & quz inheredes & ad

Mb

haredes tranfeunt,

æa li

Qu

Qua diuntur Alliones F"Pgm*' :

EL

Uaz olim perpetuà , fine ulla tems .

! Qub d

Q

[ Qm ii

tant.

poris praz:;fïr«u'ticanga pra;poni pete-

/ Qua d;aænzur»ääiatzes ;mgamka j

Qu

lts

Qu anno rantüm durant,

ul

J

191

TU RIS CIVILIS,

i

TTT, XHE

De Exceptionibus,

um

Quid efl Ezceptia,

Mïw

Aétionis exclufio.

'i

4

mfam

' ESt

J Dotuplex eff Extebito,

Alia eft Civilis, alia eft Pretoria; denuó

hl my /,

Uæ

jj

alia eft petpetua , feu peremptoria, &

u

J

alia tempüralis íeti dilatoria, iterum alia

Wtwmm

eft realis ,alia perfonalis , poftremo alia

Q

eftfacti, aliaeft juris.

"

Qua diturtur Excepticnts Civiles.

Quz exlegibus , vel ex iis, qua le

gïs

vicern obtinent, vim fortiuntur,

Qua dieuntur Exceptiónes pratoria.

14

Qusz ex ipfius Prátoriis jurifdi&tione,

i

fubBantiam copiunt,

Qva dicuntur Excépitones pelpettza,

Quie in perpetuum agentibus ob(tant,

IU

Qua dicuntur Exceptiones Peremptoria,

[ tcma']'

jug 4étionem omninó perimturit.

Wt

Qg;ä ditibur EXceptiones Tempafälft

*

Es

7

Qus adtempus nocent , & temporis

dilationem (olür tribuunt.

:

ö?täs Pe

gïf&;

1 Qua Hicunitf ïxcejït-:

&

Que

n

192

PEÉTITIONES

1]L

Queg rei coherent. Et pcrfonalcs qus

pcrfonæ

|

93-'«& dtczmm" Excepmnes fa&z

qua jaürt.

Faili, Ícu intebtionis executio, quz Á«

-

*

|

&toris , nullo jure agentis mentionem ex-

M

cludit

|

ä TT

Infis vetó, qud Actotis jus, id eít, actioe

(iut, vl

nem excludit

ia

Quis dicitur 1ndes competen:

Q

Ille cui reus fübjicitur.

| hilü

uis dicitur Iudex mcamþetema

fm vt

'Cuireus non fub;,;c.tur

fiilfu

T x

Qu

Qul n

De Replicationibus

Qw

$)

Quidefl Replica frug Replicatie,

lm (

lt

St fecunda AGoris allecatio, vel e£-

ceptionis à Reo prepof t cxdu-

futy

fió.

)

u

Dupliea five Duplicatio , eft exclufio

replicationis; five cft fccunda allegatio

Trilii

ipfius Re:

(iis, :

of

TIT,

m

—

ly

193

: ] U RIS CI'fV-LfS,

EfPfffvaa/cq;

TIT. Xv

hiA

De Iutetdï&ig.

A

Qyuid funt Interdila,

M

Ut A&iones extraordinarie, q uibus

"MW

agitur de poffcífione , vel quafi pof-

fcffione , vel petituraliquid provifionali-

ter fieri aut vetari. .

Í

)N

"

Quouplicia funt Interdit

— "Triplicia. Alia funt prohibitoria , alía

17

fupt reftitutoria, & alia fünt exhibito-

4

tia.

Quid f

wzi Interdicla probibitoria,

j

Quibus Prator vet

at aliquid fieri,

. Quid funt Interdicia reffitutoria,

Quibus Prator jubet aliquid reflitui,

Qu

uid funt Inerdicla exbibitoria.

Mi

bet Prator aliquid exhi-

Per qua ju

n

:

beri.

TT]

Q wotuplicia

f;mt Infef'd

iéla poffefforin , id

lS.

efl ex quibus agitur

de poffeffione i

hn

05t€,

quafs poffe ff

allr,gm

Triplicia. Alix funta

dipifccndæ pOf-,

feffionis, alize retinende, & alis rec;/:p'e-

Eandæ(- poflcffienis.

Ti

Quid

—

—

PETITIONES.

l

Quid funt Interdiha Adipifcenda pof-

äbu

nl

fefffonis,

l

1

inï)?hs agi

mus ad quareddam pofs

:

T

fcmænäm ; qQuam non habuimus; cuiufï

Ht r

modieít Interdi&tum , quorzm bonorum,

i

Quod legaior:

;.m (^ interdilum Salvia.

hs d

W

dum,

l

Quid eft Edium Salviauum,

Eft interdi&&um , quo quis agit ad ac.

]

quirendam poffefhonem rerum , quas

Colonus pro m

Vit

i

ercedibus fundiïqbliga-

u

Quid funtinterdicla vetinenda pofff-

u

fíonis,

z

M

Sunt intérdiéta, quibus apimur ad re-

i j (x'

|

Mi g

(

W

ä*ï'm:udam poffeffionem quam jam liabe-

: duf

inus , ut interdictum utrubi

,& ,Infcrdie

. Mi

&um uti peffideti:.

ln Q

Interd.iäïzmz utruli datur 'ad fätïnma

f d

dam poffeffionem cverum mobilium.

dul

Imerdiä?zzmw Hb þaj?detis, daturad re«

] od

tinendam poffeffionem rerum immobie

hu m.

w frayd

mb

Guid fupt Interdicla. vecuperanda

poffeffonis.

QtiNt

Sunt Ínterdi&a , quibus agimus ad

g'm ha-

df

gïc:qgc'ra'ndam potfefhionem , ,.qu

buimus

52

t

f

TUR!S CTVILIS.

195

M

buimus & j jam amifimus, ut interdictum,

U

Unde vi.

jl /10

nid eff Interditibum unde vi

mmr Ól

il

H/fn H

"uf

Eft interdidum , quod ad recupee

fy|

LU

randam poffcífionem datur ei , qui vi

li

dejectus cft ex. poffeffione rei immobi-

m

]is.

Däglf 3() V

TTT XVI

ï

"m

J

De Pana temeré litieantium,

We

æatwplex eff Pena temeré litigantium.

Efp Triplex: juramentum Calume

itdd t

» niz , poena pecuniaria & infamia,

T

Ierdi

led eff Iuramentum Calumnia.

Eft juramentum quo lmgmtcs jurant

Vund

litem fibijuftam vxd eri, & non calummm

sé procedere,-

tll

Quid efl Calumnia.froe mlummar;

In.caufis civilibus eít ahquem vexare

m

3er fraudes & fruftrationes , n caufis

"criminalibus eft ahqucm accufare de falío

Wi

cummc.

sit d

Qwuid eff Infasnia.

ER lzfio eítimationisfeu famg.

nb

bulm

Quetuples eff. Infamia.

d

196

PETITIONES

"

Duplex. Alia eft juris, alia eft fadti.

yil

Quid eff Infamia Iuris,

|

li

l

hi f

0

Quz infligitur à jure, vel per fentcnti-

am judicis,

ng

opt

uid eft. infamia fatii,

M

um

Eft qui defcendit folàm ex judicig w

gravium virorum , fic v, g. fur tamdiu

m

quàm non eft condemnatus de furto , la-

J

!

um r

t

borattantüm infamiafadti , ubiveró eít

condemnatus de furto,laborat euam m-a

f ron

famia juris.

t

TTIT. XVH

T

De Officio Judicis,

De]

gl::mi ey? Iudex,

Quj

WUY

Ui jurifdi&tioni przeft,

uid e[f Invisdidlio,

M

Nonyidi

" Ef publica poteíias cognofcendi de

eaufis criminalibus & civilibus..

lp

Quanamin Judice requiruntur,

W

T ctin

R. Hacttia : Primó , ut potc&atem

judicandi habeat. Secundó, ut eam ha-

tpid o

beatm caufa , dequa lis mavetur, der-

Qym dtt

j

tio, ne fufpeétus fit xlh ; qu: conveni-

du

AUT,

)

Dt T

quia

i

197

Ü

Mlia 1& [ia

l

Quid eft Officium Iudieis,

il

udicare, Decernere, punire fecundüm

Mi

leges & co

nfuetudines,

Quotuplex eft Offiium judicis.

i

[

J

Duplex. Aliud e(t mobile, aliud eft

)mm K

|

l

l

]

j

mercenarium ; Mobile eft, quod non

Mi

.'

!

ü

—

1

infervit alicui inftitute a&ioni, v. g. in

,

integrum reftituere.

) UHVU&

l

Metcenarium , quo

d infervit alicn?i( in-

TU

ftiturz a&tioni, v. g. condemnare empta-

rem ;ä folvendum.

TIT. xv!u&.

^ pe pubiicis Jhdiciïs.'

E

— Bd fums publica Iudicia.

Uibus agitur de.deli&to publico, v.

Q

g. de crimine lefz Majeffatis, de

Ál d

(l

Homicidio, de Parricidio, Adulterio &

]

ftupro.

(

!

Quid efl erimenlafa Majefhatis.

T

Eft crimen quod commi:tunt ji, qui

ul

i d

aliquid hoftile moliuntur adverfus Prin-

j 10f

cipem aut Rempublicam, vcelarrogan

"

Qu

fibialiqua, quz (unt Majeftatis.

qui.a

i

Diw, Vel arrogant [ibi aliqua,Qrt.

€ri»

198

"—

ITIONES.

n

crimen lz»fe Majeftatis duplex eftfeiliceg.-

;nd;d "E.

perduellio,& crimen lafz Ma

!

l

—

j

0q

cificum,

jeüati*s fpcf |

ä

gt

— Quid eff Pärdäg[äo,

W f

Eít quando quis aliquid hoftile moli-

tur, v.g. Cafira vel Urbes Principis oc-

Wndo (

cupando, aut hoftibus trad

"m

:

endo, vel ex-

TU

ercitum prodendo.

Quid eft erimen lafa Mai:[fa?i: /[ee-

hij

eificum?

Qoitq

RTE

h3 quando quis nihil hoftile molitur ,

fed tantum arrogat fibiea, qua funt Ma-

fii

jeftatis , v. g. fi quis fine licentia Princi-

pis, monetam aut nova vecti

w

nat.

gglia impo,g

i,

od

Quid eft Adulterium?

i

Eft ali

Vuilum

U

latio.

eni Thori vel Matrimonii viqf

Quid ef fuprum?

gl

ib g

. EftVirginis vel Viduz honefle viventig

tvl

defloratio.

- Quid efl Homicidium?

QM

Eft

violenta vitz hominisadem

Md

Iu

P.doe

p ord

G uotuplex eft Homicidiume

-CErplex,. V

huigdi d

s

& Cafualg.

oluntarium , Nccclfari*qm

gzgiä

—

*

At g

V"i93u

hn

JURIS CI VILIS.

[

li

uid eff Homicidium voluntarium ?

d

li

!

J

Quando quis deítinatà & malà volun*

tate aliquem occidit.

E

l

rdh

Quid efl Hemicidium ne

te[fngiüäig ]

iv

l

Quando quis moderamine. inculpatee

Vg

tutelz , & ob fui defenfionem aliquem

mMMü

1

Ooccidit.

i )

Guid efl Homitidium cafuale?

aando quis non deftinatà voluntate:

il moïïtur,

fed eafualiter aliquem occidit.

itin

Quid efl Parricidium?

Tl r

Quando quis 0ccidic,aliquemj'cx con»

fanguineis,

V ,I

Parricidium.

tur,

,l-a-t»äifgmpgum hlc .dcfini-

2

"

Parricidiunjü

ri&ä fi umptaüm;.c& qüanz

do quisocciditaliquem ex Parentibus,aut

liberis, v. g. fi quis occidit Patrem, Vitri-

Hj

cum, velFilium,

|

Quanam eff pena Parricidii,

R efp, Poena Parricidii late fumpti, eft

i

ni

poena ordinaria homicidii , poena veró

Parricidii ftriété fumpti, ut priüs fangui-

ii

ncis

Wi

-

200

B

neis virgis Paricida percutiatur, poftmo-

dum infuatur inculeo, cum cane, vi-

1

pera , gallo gallinaceo, & fimia, atque

J

ita projiciaturin mare vel inamnem , ut

privetur emni genere elementorum ,

IT

"tamquam vità indignus , qui eos

occidit, per quos lumen

accepit.

- p

Ll

EIONIXM

L

[

20!1

ia

*i,xx

oU

LA

b*--

L

$ m i

£

s

——52

b

NT

$x

:

SS

as

?1

53

.

Cs d

m

IN

ä,-

£ &

À

Di li

j

WW Á

n

l

;

l:'affuj

tw,«

IN-

!

D

UI

[

l

li

d W

!

j

!

TITULORUM

li

;

l

TT

INSTITUTIONUM

t

! ] URIS C I.!V ILIS. |

LIBER PRIMFS.

pus

E Iuffitia, Q jure 1. ;D"eAIW.*:

D

Z*tawali

vili a.

: Gentium C Gi-

|

PERSON.£,

De jure Perþnamm. 3. De In-

f

genuis. 4. De Libertinis. .. .Qui

Q quibus ex caufis manumtttere

pon poffant. 6. De Lege Fufia

(alias Fufía) Caninta zollenda.7.

j vel alieni iur&s

D: j , qui fa

!

Jun. '

INDEX

l

fuut. $. De patria poteffate. 0. De -

i

Nuptus. 10. De «Adoptieunibus. rt,

Mi

Quibus modis jus Pgiriæ poteffa-

J

quim

t folvitur.a. De tutelis. 13.. Oui

u

zeflasnento Tutores dari. poffant.

n

14.De legitima Agnatorum tutela,

ii Dm;;zm diminutione.16, De

im l

m]Dh

logitima Agnatorum . tutela. 17.

T

De legitima Parentum tutela. 15.

De fíduciaria tutela.;9. De Arti-

Ugl Wü

At

drano Tatore C* eo qui ex Lege lu-

lia cr Titia dabatur. 20. De au-

ii

j

zhoritate Tutorum. 2:,. Quibus

ïqw

modis Tutela ffnitur, 22. De Cura-

] nïde

)4 ! ij

M

zoribus. 25. De fatisdatione Tuta-

iL

"

vum. 24, De Excufationibus Ta-

torum. 25. De fuf)

hi

ecfis 'Fætaribw

il

Q' Gurateribus, 26,

Mi

LIBER

i/

l 4X D E X

uT

LIBER SECUNDUS.

lii

M/

R E $,

i

j

m

E Rerum diviftene , ei* ac-

WM.'

D

gmrenda zpþrtzm dæmznm

"i Tj

"h

i. De Rebius corporalibus et wmr*-

!

!

J

[

[/

" Pärdlz

öw à. De Ser vitutibus pm-

I

!

' dierum . Ruffizorum. e» V;&rma—

LY

[

yuin.3. De öf'jf?uäïü4 De Ffü c

u , Habitatione.s. De Ffucapionibusci

yyi Iengi tempor& Ivræänpäzmzäw ó,

wy, Dedomationibus.2 Quibus alitna-

T lice£ tel zon.4. Per guas þe;:/a.

j Wi Cutas acquiritür 9. De Tefl ame-

Yn m aïdzzmizdæ I0. Desomilitari de-

l

;

g JFatmento. z.. Quibus non eff per-

Wilfem facere. doffamentum. x2.

m

:l:

:

:ï

De Exhbaredatione Libevorum. 12.

De baredibis mfzme;m;s 14, De

*'W!gar: Mfzmzwe. 1j. De pn-

Ui

p:/!arz

illari Subflitutione, 16.. uibus. |

l

madis Tcfl aanenta imfirmantur.i, .

De irofficiofo Toffamento. 19. De mj

baredum qualitate ä*'dzf:*rentiaa ii

279 De Legatis. 20. De ademptione

li p

LegAtorum. 2r. De lege Fa'!öt'dide»»

VRUH

a2. De Fideitómmtffariis baredi-

!

Pa

gatibus, &l ad Senatusconfültum.

DuMt

.

1 [

U '

Jrebelliamum. 23.. De fingulis ve-

:

!

nil

bus per fideicommiffa

m 7((5&!&

',

þrw'li

Cag

24.De Cfadiei!!;k 2f

TT

i Lihn

(

:E

:

ngl

lt

1f

i

hit h

LIBER.

J

W

TAT

) 0

D

LA Zä)

|

XINDEX.

D

L

LIBER TERTIUS.

|

[

]

7

J

AWE Bereditatibus , qua ab ;;2-

j

D

;

hi

!

tefato deferuntur. 1. De legi-

m

;

j

£ma Agnatorum . fucceffrome. 2,

De Senatuscomfulto Tértulliana.

!f

!

ll

3. De Senatusconfulto Orficiano.

MJ

;

f/l

4. De Succe[frane Cognatarum. . .

De gradibus Cognatorum. 6. De

h

ll

Wv /

l

ervili Coguatione. 7. De Succef-

ffone Libertorum. $.. De adfiana-

zioue Libertorum. 9. De bonorum

Pe[fe[ftomibus. 1o. De acantime

pe ar?"ägatimem.- Ir. Deeocui e-

bertatis causa bona addicunzur,

12. De fuccefftonibus fublatis,que

fiebanz per bonoruns venditiones

l

( ex Senatzmm/iältoq Claudiano:

3. De Obligattonibus, 14, Qus-

u

bur

——

ENDEX

n U

|

u

nM U

bus modis ve contrabitr aþligæ..

h

M

zio. 1$, De vuerborum obligationi-

ATA

bus, 16 De duobus Reis fhpulandi

ö* Pïamittmdi. 17. De /lz*lpzdang;

ac Servorum., $. De dvviffone fli-

pulationum.19.. De izutilibus fli-

j

pulatianibus. zo. De Fidejuffori-

bus. 21. De litterarum Obligatio-

l

t0l

nibus, 22, De Obligat;onibus ex

coufemfu. 23, De Emptione Qj

Mi

Venditione. : 24. De Locatione é

ULL ïlþ

Conductiane, 25. De Societate. ad.

quiiia. h

De cMandsto. 27.. De Qbligatie-

iib

nibus qua quaff ex coutractu na[-

Wt

Wa

cuntur. 28. Per quas pev[ouas ua-

bis Obligatio acquiritur. 29. Qui-

fudi

Un$ madäs tollitur Olytzgftz*a E

| S.ISi 4

dmmrf

LI BS&

H

[

/;

i

t

t

*

[ A Ro

$:

3

i

|

!

i

MA E

A GE

PA REA

* WO ao

j

LU

»«

t

Syi:

)u

j

*

t

J

Mi

1

u

:ä;';

M

,

!

j

l

D

l

]

|

L

x

D E

I&

W'

J

ART

u

N

m

1]

Qu

I

E Obligationibus , quaex de-

D

licdo nafcuntur. 1. De vibo-

yur)

Ml

norumvaptorum. 2. De Lege -

uilia. 3. De Injuriis. 4. De Obli-

W

ii

u

gationibus , que g*:m/i ex delicfo

N

u

pafcuutur. $. De Adctionibus. 6.

UL

Quodcumeo, qui in aliena pote-

TR

ffate eft negotium geftum e[Jc di-

(iJ

citur. 7.De Nóxalibus actionibus.

3. Si Quadrupes pauperiem feci[fe

dicatur. 9. De iis per quos agere

i

M a

has

ÁÁ

ETU T ia i at r Q g

MT

UET

Q——!

po[mus. 10. De Satisdationibus,

i De perpetuis C temporalibus

atdionibus & que ad baredes ey

j

35 beredes tmn/wm. I2. De Ex«

ceytianibw. 1;, De. Replicationi-

bus.: 14, De . Interdiéhis. 15. De

Pena temeré litigantium.16. De

Officio ludsitis. 17. De

publicis æ"ï

s. 1.

CENSURA.

n Is

d.

EO nHN]

Syiiopfis hac Juris, Authöre B.S$,

imprimi poteft. Datum Loya-

nii 2o, Julii 1667.

S. SERVA TII $, F. Dadfor

«ircbiepifcopalis Librorutma

Cenfor.

RE

"

—

E R

EE ERE

sþr

m

"]

mET

: N .)ä!?ny r wesf]

3 0 ulb 2 r N EUR—

a

-

NU

s

F

N-

——

:

EM

"

,

E

-

[

- .

1

z.

A^

u

*

M

NG

J

L n

d

m

iA

2

$m

diplscilmr st

a

Y

—

"

Rss

-u ii

——

—

i

M

1

"

3

M,

W.-

W

W

C

-

CM RI EUA

ZEINCMEMSUES

R iCl

m

qe

Qu

ADMMIUEUMUETE I E

ss

E

-

As

ïæy,.,

(

"

Ü

X*

DA

m

"

/]

»

7

p

jf

E

"

-

A

-

"

—

d

p

2

*

"

-—

m

tss .E,

*

X

N

- D R MM

--2

W

;

K

n

N

AC

£

M,

z

$

u

*

aE

p

d

»

"

3f

"

L.

E

*

d

P

s

s

D

"

Ms

a

d

9

-

a

——

o -

s

TAU

M A

z5

z*

3

-

3 ais

t m

Es

x

Es

o

CM

B

7

d

-

Z

—ï

n

Y

—

Es

at

d

Ed

Es

——

F

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

ENCHIRIDION

-

n

|

ä

E

ER T-

p9

——

ä

UTRIUSQUE

BREVITER & PERSPICE-

ä

EXPLANANS

DEFINITIONIBUS , DfST]——

CTIONIBUS, ET QUASTIONIE-

L—ÓÁÁ

INFINITIS

OMNES TIT.E.

DECRETALIU—

11

lNSTITUTIONU—

IMPERIALIUM. € ,

10

Editio. INovisfima carreöïza—

C trientg auz&mr, /

——-O'J

IMens:

TXC]W

9 Y

COLONIæM

ä

A nnr]

—

DI

Ü

llllllllHllllllllHIlllIIIIIIHIIHIIMHIIIHlllll"

EEE

micdóns

/ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com