HaI21_fol-1_1

H

—

N12511942866 021

UIINUUNIIIAIIIeIIII Ja.

UB Tübingen

S

————

— —— „
. .

chꝛiſtianus fuit. als non poſſet imperare.i.imperij iu⸗
Iiſſdictionẽ gercere. vt in aut᷑.iuſiu.qð pꝛeſtat.in pꝛin.
ibi.⁊ cõmunicatse ecclie.collł.ij. vbi dicitur ꝙ quilibet

agdminiſtratoꝛ debet iurare ſe eſſe communicatoꝛem ſancte et ca

tholice ecdleſie. ſic
gals zabie yt E.
de offi. pꝛefec. pꝛet. . . —
affri. l. in nomine En nomine domini nMri

dominbet in autẽ. jeſu chꝛiſti Imperatoꝛ ceſar

ventre matris ſue.

eollanio vfecy bor flauus iuſtinianus alemani⸗
enim ſe rauunr be⸗ cus gotticus francus germa⸗
uo meglum cropn nicus atticusalanicus uanda
mus fſiniſ.vt in au licus affricanus pius felix in
tc̃ auoms obete cjitus uictoꝛ ac tmnumphatoꝛ
epiſcopᷣ.in pꝛin. n e
collati. ſemperauguſtus cupige le⸗
b ( Imperato Ce gum iuuentuti. Incipũ pꝛo⸗
ſar. a ceſare Augu bemium.
ſto qͥ regnabat tẽ ⸗ emmm.
Rere S chꝛi G MMä
i. vñ illud . Exijt 2 Are
timm a Eaare Mperatoꝛiam
au guſto ntdeſa⸗ maieſtateʒ non
beretur vniuerſus ſg
oꝛb.i. vt qlibet erti ſolum annisde.
maret bona ſua. et coꝛat ſed etig
Eeſar. vl dicceſar S eſſe armatam
quia fuit ceſus de it utrunqʒ tẽpus⁊ belloꝛuʒ ⁊

c (Elauus. quia talis erat coloꝛis.nam rubeus.
d ¶ Auſtinianus. quia fuit filius Auſtini.vt.ſ.de donat᷑.S.eſt et
a liud.⁊.j.qui.nõ eſt ꝑmiſ.fa.teſta.S.penł.ſed in decret.diſ.xvj.
c.habeo liberũ.dicit᷑ ꝙ fuit filiꝰoſtantini.ted foꝛte ibi loquit᷑ de

alio Juſtiniano qᷓ; hic.vel diè ꝙ fuit filius ↄſtantini.quia ſuc⸗

ceſſit eĩ in regno.vel dicita iuſticia quã ſemꝑ coluit ⁊ ſubditis
iniũ xit colendã.vt.C. de ſũ.tri.⁊ fi.cathol.l.i.
e ¶ Alemanicus.hoc nomẽ ⁊ omnia ſequentia noĩa ſunt ab euẽ
tu ſibi impoſita.v tputa quiavicit affricos.⁊ ſic de alijs.vt ĩ au
teñ.de here.⁊ fal.in pꝛin.colł.i.
f ¶ Germanicus. bec ſunt noĩa ꝓuinciarũ quas deuicit.
g ¶ Pius. a pio Antonio.yt in aut᷑.vt lib.de ce. colł. vj. . ſi qs
aute. als eſt. S. ſa cmꝰ. 2ðB
hb ¶ EIc felix. a virtute animi.vel felix.ĩ ꝓſper.qꝛ oĩa ſibi ad votũ
ſuccedebant.
i Inclytus.a geſtis magnificis.ac.
K ¶ Vlictoꝛ. in fugando boſtes.ac.
IZnumphatoꝛ poſt victoꝛiam. gloꝛioſus enim erat in magni
fic is geſtis ſuis.
m ¶ Semper auguſtus.quia buiꝰdebet eſſe ꝓpoſiti quilibet im
peratoꝛ vt augeat.lʒ hoc ſemꝑ nõ faciat.ſic in diffinitiõe matri⸗

conſẽſu.⁊ ſic ĩ diffinitõe iuſticie.vtj.de iuſ. iu.ĩ pᷣn.ſʒm Job.

n ¶ Cupide.ſ.mittit ſuam gratiam ⁊ hunc libꝛum.

monij.vt.j.de pa.po.in pᷣn.lʒ dvrioelnlednn arhn⸗ do

O (Incipit. moꝛe recte ſcrib entiũ pᷣmittit ꝓhemiũ in quo reddit

lectoꝛẽ attentũ.dcilẽ. ⁊ beniuolũ.Attentum cum dict ſummis
vigil ijs.nam per boc ꝙ ipſe vigilauit reddit nos attentos:vt
vigilare debeamus. nam ius ciuile vigilantibꝰ ſcriptum eſt. vt
ff. que in frau.cre.l.pupillus.in fi.⁊ ibi ſũma ꝓuidentia.vt.ſ. ꝓ
xi. . Docilẽ. cum dicit.⁊ cũ ſacratiſſimas ↄſtones antea cõ.⁊c.

vt.j.e. S.oẽs.docilẽ enĩ facit qͥ ſummã rei bꝛ euiter cõpꝛehendis

nã ꝑ hoc ꝙ ipſe abbꝛeuiauit poterũt ãmodo faciliꝰedoceri. Be
niuolũ.i.bone volũtatis ad addiſcẽdũ.vbi dicit.⁊ q̃ in pꝛioꝛi tẽ
poꝛe ⁊c.⁊ ibi.ſũma itaq; ope.yt.j.e.ꝭ.cũq;.⁊.S.ſũma itaqʒ ⁊c.

4

M nomine domini noſtri Jeſu chꝛiſti. Ex hoc nota ꝙ

uiã cũ ſũmis

9

„

dele
pa.po.ſol.

oꝛ non facit qð ſuum

pacis recteꝑoſſit gibemani

et pꝛinceps romanus uictoꝛ

exiſtat:nõ ſoluʒ in hoſtilibus
pꝛelijs:ſed etiam per legitti⸗
mos tramites calũniantiumꝰ
iniquitatem expellat: et fiat

tam iuris religioſiſſimus qʒ⸗

uictis hoſtibus triumphatoꝛ

magnificus. Quoꝝutranq;

e

giliſe l umma
qʒ ꝓuidẽtiaſnnuente deoꝑ

fecimꝰ. Et bellicos quidem

ſudoꝛes nrõsbarbarice en⸗
tes ſub iuga noſtra deducte

cognoſcunt.et tam affiicaqʒ

alie inumeroſe ꝓuincie poſt
tanta tempoꝛũ ſpacia noſtris

—, —

uictoꝛijsa celeſti numine pꝛe

ſtes dicitur. ff. de caper poſtli. re. hoſtes. .
eſunt via geagiendi ſæut trami⸗

a ¶ Per legittimos tramites.i.lpges q

? ¶ Erpnceps.ſ. impatoꝛ.

2

Mperatoꝛiam maieſtatẽ.i.imperatoꝛẽ qui eſt in maieſtate.vt.¶
onſti. l. d igna. ſimilis eſt loquẽdi oꝛnatus.ſ.qͥ.mo. ius
lius. ibi. imperatoꝛiã celſitudinẽ. t no. ꝙ antipo
phoꝛiʒat reſp endo ad tacitã queſtionẽ hanc ſʒ.quare impera
ſq; armis intend ere.cum miles magis arma ſci

reqᷓ; iura opoꝛtet vt.C. de
iuredeli.ſcemus. ad qð re⸗
ſpondet. Imperatoꝛiã ma
ieſtatem. c.

—, — —
q ¶ Hecoꝛataʒ. querit᷑ qua

reqðᷣ erat armoꝝ attribu⸗
it legibuſ et econtra.rũdet
vt oſtenderet alterũ alteriꝰ
auxilio ſemꝑ egere vt. ¶. ð
no.co.conf.in pꝛin. Vł dic
ꝓpꝛie ponit.nã arma ſunt
ad decoꝛem:legeſ ad armã
dum. vnde dicit᷑. militant
nannq; ⁊c.vt. C. de aduo.
diuer. iudi.l.aduocati.vel
ideo ſic poſuit vt euit ma
lus ſonus verboꝛum.ſ.ca⸗

cephaton.i.turpis ſonus.

poꝛtet.i.opoꝛtunũ ẽ.

em que ſequitur. acc.
um armoꝛum.

ſum legum.
x ¶ Bubernari. alteru cũ le
gibus.ſ.tꝑe pacis.alteruʒ
armis. ſ. tpebelli.

— –—

5 ¶ In boſtibus. q ſunt bo

tes eundi ſʒm Io.bene dico caliũniantes puniri per leges.nam in crimi
nibus ſiue oꝛdinarijs ſiue extraoꝛdina.ad ſimilitudins ſupplicij ꝓpuni
calũniatoꝛ.vt.C. de accu.l.fi.et.ff.ad turpil.l.i.et in pꝛiuatis et in extra
oꝛdinarijs criminibꝰ omnes calũnioſi ꝓ qualitate admiſſi plectũf. Ite⸗
in ciuilibꝰmodo pecuniarnia pena.modo ſacramẽto calumne.modo no⸗
ta infamie.vt.j.de pe.te.lſi.p totũ.ðet.j.de act.S.ſiq̃s agens.et.C.de plꝰ
pe.l.vnica.et de iudi ꝓperandũ.S.et ſiquidẽ.vbi punit᷑ ↄtumax in expẽ
ſis. Vel dic ꝗ ſeptẽ genera penaruʒ vocat legittimos tramites.pt.ff. de
penis.il.vj.ĩ fi.et.l.vij.et.viij. Vel dic ꝙ mgratꝰvocat tramites illos per
quos iura reddunt᷑.nam parũ valẽt iura in ciuitate niſi eſſent qnł execu/⸗
tioni mandarent.vt.ff.de oꝛigi.iuris.l.ij.O.poſt oꝛiginem.qui puniunt
in criminalibus puniunt ⁊ in ciuilibꝰ⁊ expenſis ⁊ in viatico.vt.ff.de iu⸗

di. eum quem.que vltima verioꝛ eſt. ac.

b Kaluniantium. caluuiatoꝛ eſt qui falſa cimia ſcient᷑ intẽdit.vt. ff. ad

turpilł.l.i.in pᷣn.et facit ad hoc.ff. de his qui no.infa.athletas.s.calũnia
toꝛ.qͥd autẽ ſit pᷣuaricatoꝛ ⁊ tergiuerſatoꝛ dicit᷑ in pᷣdictis.ll.
c eligietiſin. o. guen ſeri religioſũ ꝑ leges.nã ipſeſũt ſacre.vt.C.
de le. ⁊ oſti.l.leges. Itẽ no.hic quanuoꝛ ꝓpoꝛtionalia.ſ.arma & ſus ar

el
f

Summis.i. cum ſummo laboꝛe.

2 „

moꝝ.victoꝛia.triũphꝰ.itẽ leges.v ſr us legů. calünie pulſio.⁊ iuris religio
4 Auoꝝ vtrãq;. ſi iſta debẽt eſſe in pꝛincipe:tu Juſtiniane quid feciſti.

Rñ.quoꝝ vtrãq; c.

igilijs.quo ad leges.nam ius ciuile vigilannbꝰet non doꝛmientibꝰ

ſcripᷣtum eſt. vt.ff.que in frau.cre.pupillus.in fi.ac.

ꝛouidentia.ſ.quo ad arma.Et no.tres hoĩs ſtatus.memoꝛia pᷣtenri
toꝝ.ſcientia pꝛeſentium. ꝓuidentia futuroꝝ.

h ¶ Annuente deo.deo gratias refert cuius adiutoꝛio triũphũ meruit ob

nnere.vt. C. de offi. pꝛe. peaffri. l.i.in pꝛin.

eer bellicos.qð coniunctim dixerat:dicendo vtrãq; viam ⁊c.nũc diui
dit dicen do pꝛimo qualiter ſe hbabuit circa arma.ac.

b ¶ Deducte.de nouo.

i
a E ani ſunt qui eẽ romanũ impium ſũt ⁊ maxime hoſtes

c am affrica. ſub qua multe ꝓuincie ↄtinentur.que erat vandalis per

3 ij

Et belloꝝ. ⁊ ſic quo ad

Armatam. ſ. ad bãc virs

v Arpacis ſe and ad vy⸗

b ¶ Pꝛomulgatis.l.ꝭ̊ no

nuit quando dicit.iterũ et

centuʒ quinq; annos occupata.liq; ⁊ roma ab ipſis vãdalis erat capta
et oꝛnamenta imꝑalia exinde in affricaʒ tranſlata.vt. ꝭe offi.pꝛelect᷑.
pꝛe.atfh.l.i.circa pꝛzdin.
d8 ꝛouincie.Ac cõſtrue.tam affrica qᷓ; alie inn merabiles pꝛouincie.
e¶ terũ addite.iadiũcte ditiõi romane.i.iur̃dytiõinroqʒ iperio pꝰac.
f ¶Pꝛoteſtãtur. noſtris
victoꝛijs a ce.mu. pᷣſti.naʒ

iſte ꝓuincie pꝛius fuerunt ., ,„„
deromano impio. poſt de ſtitisiteri ditionoromaneno⸗
ſierũt et poſt centũ quinq iran⸗=

ſtroq; addite imperio pꝛote=

annos redierunt.vt bic in 1 .
ſtantur. Omẽs uero populi

oſt tanta tempoꝝ ſpacia
Lc vr , de offi. pꝛe. pꝛe.q/ legibus tam and bis bꝛomul⸗
fri.l.· Accurſus Lgatis q; cõpoſitis reguntur.

g ¶ Oes vero. vſh buc Et cũ lacratiſſimas conſtitu
barule nuc ilgele. oliones antea cnfuſas in liu
omu culentam ereximusconſonan
nam tunc noſtrã extendimꝰ
curaʒ ad immẽſa ueteris pꝛu
dentie uolumiaet opus de

dis et dic ð nouo. ⁊ ꝓmul⸗
gare eſt equitatẽ rudem et
nature occultã iuriſ laque
is innodare in cõponẽdo·
ſecus in pꝛiomulgando cõ

.ponere aũt eſt diffiale pꝛo ſperatum quaſi ꝑmedium ꝓ
mulgata in oꝛdine cõpen funduʒ euntes celeſti fauoꝛe
dioſe regigere

iamadimpleuimus. Cũqʒ
hoc deo ꝓpitio ꝑactum eſt:
tribuniano uiro magnifico:
mgrõ erqueſtoꝛiſ acni palacij
alioꝝ imꝑatoꝝ.ſuas enim mi⸗ necnon theoph noe t do
et pmul gauitet cpoſur. Totheo uiris illuſtnibus ante
k Coͤluſas. ſcy in nibus ceſſoꝛibus nr̃is quoꝛum oĩim
codicibꝰ poſitas gregoꝛia .
no theodoſiano et hermo .° S=

geniano. vt. C. de no. C. (Nlir. li. . in ej. —
4 Ko nſonantiq.ſq; in vnũ codicẽ quem nõ babem ſed er eo factus
eſt iſte quẽ habemꝰ. m ¶ Zũc.ſic tꝑibus releuati ad ſummã iuris
emendationẽ pꝛoperamꝰ:vt.C. de ve. iure enu. cir. pꝛi. n Lunc
no ſtrã extendumꝰ.i.ſtatim poſt cõpoſitionẽ illiꝰ codicis fecmꝰ digeſta.

¶ ¶ Lompoſitis. ſcʒ ab alijſ
quas refoꝛmauimꝰ in me/
lius.vel dic cõpoſitis a no
bis. q.d.cõpilatis a nohſᷣ
quaſi ſimul poſitis a nob
quales ſũt leges.ff.⁊.C.⁊

tudi vt. C. de ve. iure. enu. circa pꝛin.
Volumina.nã erant decies cẽtena milia verſuũ ⁊ duo milia libꝛo.
rum ct alie multe leges. vt: C. de ve. iure enu.l.ij.F. ſed cũ omnia.⁊ in ꝓ⸗
hemio.ff. S. et anna.
q ¶ Eropus deſperatũ.ſq; a cõſtantino. nam et cõſtantinus voluit boc
facere ſed non potuit.
r ¶ Pꝛofund ſ.reperit enĩ omniũ legũ tramitẽ qui ab vꝛbe ro.cõdita ⁊
romuleis deſcendit tꝑibus ita eſſe cõfuſuʒ vt in infinitũ extendat᷑.⁊ nul
lius bumanenaturecapacitate cõduderet.C. de ve.iure enu.l.i.in pꝛi.
ſ¶ Celeſti. ſubaudi deo celeſti mediante.
8 ¶Adimpleuimꝰ. poſt digeſta ergo ⁊ poſt pꝛimam compoſinonẽ. C.
factꝰ fuit hicliber.vnde qð bic diet᷑ qũq; ꝑ.C.coꝛrigit᷑.vt facit de anno
vtili qui obtinet ſᷣm hunc libꝛũ etiã in reſtitutiõe minoꝛũ er maioꝛum vtꝰ
j. de act.S.rurſus.ſecus eſt ꝑ codicẽ in dictis reſtitutionibꝰ.vt in.C. de d
tẽp.in integ.reſti.l.fi. Iteʒ in ſcdᷣa eius cõpoſitione facit mentionẽ inſti/
tutionũ iã cõpoſitaꝝ.vt.C.ð emẽc.iuſti.co.et ſcòa eiꝰ edinõẽ.l.fi.Ac

Lumq; hoc. ſallicet volumen digeſtoꝛum. et codiis.
Pꝛopitio. i. deo coadiunãte. v ¶Peraaum eſt. i. completũ
Tribuniano.hoc nomen et ſequentia ſunt datiui caſus.et etiam di
ctio cõuocatisa.et conſtruũtur cum illo verbo inferius.mandauimus.
V¶ Ex aueſtoꝛi. ꝓ ſuo ſimplici ponit᷑.ſq; queſtoꝛe. Hota ꝙ tnbus medis
dicik queſtoꝛ.pꝛumo ille qui querebat pecuniaꝰ mnbuton ꝑ mundũ et ſer
uabat ſco ille qui perat capitalibꝰ cauſi is, tertio qui ſtabat vt legeret li
bꝛos pꝛincipales qui candidatus pꝛincipis dicebat᷑.et ira hoctertio mõ
accpio hic.vt.ff. de offi.qſtoꝛis.l.i.in.ſi.et de oꝛi.iur.l.ij.G. deinde cim
eraniũ.vel dicm Jo. ꝙ iam fuit in illo off.ſed nuncnò eſt. inde exque⸗

pbp

ſtoꝛ.i.extra queſturã poſitus.vel dicas tertio eſſe nomẽ digni⸗
tatiſ.vt ↄſul.vt.Q. aduo.diuer.iu.l.petitõnẽ.⁊ ibi egrediẽtẽ
5 Hecnon.nota due negationes faciunt vnã affirmationẽ
yt hic. et. ff. de ver.ſig.l.ex duobus.ꝰ
9 ¶ Iluſtnbus. quatuoꝛ ſunt oꝛdines dignitatũ.maximi.vt

.„ „ ſuper illuſtres.ma
J gni vt illuſtreſ. me
½ — dij vt ſpectabiles
ſolertiã et legum ſcientiam · minimi vt danſſſi⸗

mi quos ſpeciſica.
vt in aut.ð appel.
H. i. ij. iij..et uij. col

circa noſtras iuſſiones fidẽ iã
ex multis rerum argumentis

m?c5 . la.iiij. et in auten.
accch in⸗ coöuocanshisman vt ab illuſtribus ⁊
dauimꝰ ſpecialiterut ipſi no- qui.5. eog ſür. col.
ſtra auctoꝛitate noſtriſq; ſua ſunterintintert
ſionibus inſtirutiõescompo mi e magiſiratus
nerentnt liceat uobis pꝛima 2munidpales. v iſti
leguſſ omahula non abanti⸗· no babee marn in
quis fabulis diſcere:ſed ab epsſc.
imꝑiali ſplendoꝛe appetere. e Anteaeſond,
ettã auresq; animiuri nihil n merat em pee
inutile mhilq; perperam po dentib imperato⸗
ſitum: ſed qð in ipſis rerum ibus.
ee e E. — (DQuoꝛuz. bic eſt
obtinet argumentis accipiãt ¶ inlerpoſito vſ il
Et quod i pꝛioꝛi tge uixpoſt luc conuocatis ⁊c.
quadriennium pꝛioꝛbus con Er nota in rn⸗
9 npaozu bus hic cömendã ⸗/
tingebat:ut tũc ↄſtitutiones tur quiſũtbuicar⸗
imperatoꝛias legerent: hoc eerali nnn
uosa pꝛimoꝛdio ingrediami qurin ſelaudabiẽ
vitã ꝓbis moꝛibꝰ
monſtrabit:et do⸗

cendi ꝑitiam facundiam dicendi interpꝛetandiq; ſubtilitatem
copiã diſcernendi ſe habere pꝗtefecerit.vt.C. de ꝓfeſſo. qui in

iui.cõ.l.i.li.xij. Itẽ in fidelitate.nõ ex quo hacenꝰ fideles exx .

titert pᷣſumit ꝓeis.ff.de re.mili.l.nõ omẽs. .a barbaris.de pᷣ

nonei as leam digeſta. tenritis enĩ ſumimꝰ cõiecturã ad futura.ff. de. accu.l. ſi cui. S. bijſ
o ¶ Quri.vt nulla contranietas poſſit reꝑiu.nullaq; ſupuacua ſimlli

dem.et qñq; occultã cõiecturam ſumimꝰ ad pᷣtenituʒ vt.C.ad
l.iuliã de adulte.l.ſi hi qui.nã ſolers a ſolon dicit᷑ qð eſt totuʒ
et ars artis. Item legum magiſter a ſciẽna et fidelit tte.
d ¶ Argumentis.i.ex multis rebus vel uegocijs que ſunt ar⸗
gumenta. vnde dicit ꝓuerbium.opus laudat magiſtrum.ſic in
auten. de monachis. S. ſcimus. colla.i. S
e ccepimus.id eſt recepimus.
Mandauimus.i.pꝛecipius.
f ¶ Suaſionibus.in bona parte.alias in mala.vt.ff. de ſer.
coꝛ.l.i.S.ſuadere.et C. de fur.et ſer.coꝛ.l.ſi quis ꝑſuaſerit.
g & nſtitutiones. ideo ſicdictas. quia in ſtatũ roman. iuriſ
noſtra engũt intelligentiã.vt.j.ti.i.S.is qui.
b ¶ ¶ Ar liceat vobis. loquitur iuuenibus.
i Eänabuln aztnclouſtunet ſicut in cunabulis ĩfantes
pꝛimo mꝛoantur: ita iurnis acceptoꝛ inſtituta pꝛimo legere debʒ
ſic. ff. de offi. pꝛe.pꝛe.l.i.S.hiacunabuliss.
k (¶ Fabulis. quia in antiquis inſtiutionibus erant fabule
que fabule nec vera n& veni ſimilia continebant pm Zulium.

„I ¶ Ab imperiali.i. ab mnperatoꝛe qui ſplen det.

m nutile. quo ad animũ vł nihil iunile. i. inuſitatũ. vt ptʒ
exęo quod dicit.j.pꝛori.ſed quod ⁊c. =
n derpers. quo ad aures. vel dic.i. male poſitũ et j ius.
0 n ipſis.i.in ipſa rei venitate:vłin bis q quottidie emer

Sere pnt nõ aũt ĩueniunt᷑ hic ea quenõ pñt euenire.quia de hiſ
nõ curãt legiſlatoꝛes.vt in autẽ.vt ſine ꝓhi.ma.et debi. et cre.
§. quia vero.col. vi. et.ff. de le. et ſe. cõ.l.iura.et.l.ſe.Accurſius.
Peideai⸗ pꝛincipio legebãt imꝑiales ↄſtitutõ

. △ *
● . *
* * 1
Primus Deiuſticia T iure.
ne ſeinſtitutiões antiquas. vt in phemio. ff. 5. diſcipuli. eſſe compoſitas ex omnibus. accurſfrſſꝰ
9 Beinontioitammun pꝛimo anno pꝛoficietis quantum ꝓfi⸗ ij. nori commentatoꝛis. dico factis ſuper libꝛos inſti. antiquarũ
ciebatis in quattuq.⁊ nota ꝙ adulat᷑ nobis imperatoꝛ. ¶ Quotidian . liber erut ſicappellatus.eo ꝙ; in ſinguliſ diebus ge
r t initiuʒ.ſ.liber iſtes . renda a magiſtratiNs continebat qualiter isdicarens
8 ¶Finis. i. cod ex.nam pꝛimo anno inſtitutiones legi debent.in k ¶ Lum nres. interpo tio eſt. B
quinto legitur co⸗ umma ope. quantum
dex. vt in ꝓhemio. . ad coꝛpus vnde pampbilꝰ
ff. F. pꝛo reſponſis als oꝛatius.laboꝛ impꝛobꝰ

unne iben⸗ . ni:digni tanto honoꝛe:taata⸗ nnoſtri tam isſtitutionum qy re oinis vincr. afeeno nin
incapali. id e Y =1 . AE 1= 4 „ I. „eSE 1ſo eE“ m ct alacrt. .
ernot⸗ * ; reperti felicitate: ut initiuʒ num quotidianarũ alijſ q; m! 4— nomséunpontt. ve
ece nobiset finis legum eruditi- tiscommentarijſ comipoſitaſ CQ.ad.lcoꝛ de ſich. i fe

babet finem.· lis onis auocepꝛincipali pꝛoce⸗ aum tresuin pꝛudenres pꝛe⸗ fur. l. qui iniurie.

in alijs artibꝰ hoc . õ n (Leges. ſ. inſtitutionum. . 8
non lr icer vuuſ,⸗ dat. (S gitur poſt libꝛos qn dicti nobis obtulerunt:et legi Es
me ſint. vt ĩ pꝛobe⸗ nta' di x ã mus L ℳ pieniſ ſtendite.id eſt. ita pꝛo
meline vripꝛebe⸗ quaginta digeſtoꝛum ſeu pa muset cognouimus: æ pleniſ Senh ſeeſne .

y/ , 7 „ „ „
dectarum in quibul omneiul limum noſtraͤrum conſtituti⸗, ribus infoꝛmatiſitis. nam
v 48 H con antiquum collectuʒeſt. quos onum robur eig accomodaui-⸗ bęgni moꝛes plus qᷓ; diuntie
tinua ſm Johan. per eundem uirum eĩalſum mus. ſma itaq; ope⸗ ala operantur.vt.ff.de tuto.et

quia pꝛedictoꝛũ vi En, 4 cura. da. ab bis. ſcirę. S.i. et
roꝛum ſcientiam et tribunianum:necnon et cete- cni ſt. diohasleges nr̃as ac ffde verboꝛum ob ligati. ſi
zmcoꝛitatem pba ros uirosilluſtreset facundiſ cipite etuoſmetipos ſicerndri aus p ſ es ſit
mus.nec per alios . . nbos Aa ne p (Ut ſpes. hec ſpes ſit
poterant cõmodi ſimos confecimus in hos qt⸗ tos oſtẽdite :ut ſpes uos pul de vobis noſtram rempu⸗ .

erpedir: igt man, tuoꝛlibꝛes eaſdem inſtitutio cherrima foueat toto legitti⸗ blicam poſſe gubernar.
dat ꝑ eoſ diuidi vl rri iuſſimu tſintt —— gq (Perffecto.id eſt lectis a⸗
atab impialiſpl’ nespartin iuſſimusut lit to mo opere perfecto poſſe etiis lijg libꝛſ.
recnniul tius legittime ſcientie pama noſtram rempublicam in par Hoſtram. als veſtram.
ideo madardiuikſi elementa quibusibꝛeuiter e tibuseius uobis credendam .

vt melius poſſit in rn
gubeman.

telligi f de v. lig.! Poſitum eſt et quod antea ob dendis lectis etiam alijs li/

ta. qui compꝛehen ſuetudine tinumbꝛatuʒ ab im Se iuſticia et une. muelegitur. boc dico legit

duntur intra. f ve periali remedio illuminatum timo ope pfeto.i. u quin⸗

tus ⁊ infoꝛtiatum 5, 1 .ε. 10 uennio legeritis.naʒ tunc
7 nes panes. F. eſt. 5. uas ex dinlin ati Vſticia eſt con Opuf oſum natur vrin pꝛo
nnminnnoneeſe. . eenenn . en
dicitur. digeſtoꝛuz . 0 utas iu lun ideo eſt.quia multe ſũt pas/
gquia omnia ibi de tes eius.vt pꝛefectura cõſu
cidenda derigunk. MM latus ⁊ alie multe. vt patet
2X ſoluütur. acaur J ex tracatibus. C. de offici.
Seu pandectarum. pan.quod eſt totum:⁊ decten quod ẽſudi.⁊ in.ff.eoodem titulo colligitur. v ¶ Xredendis.id eſt quia credit᷑
doctt7na: quia ibi eſt doctrina omnium iuriſconſultoꝛum. vt. ſzm ehan xpoſitionem. vłſi babetis credendam. dic.vt in glo. ſup. „
AKub. x. (Deiuſticia ⁊ iure. Juſtinianus tractatums lura populi

5 Auos. ſ. quinquaginta libꝛos. ffoꝝ. romani.pꝛemittit de iuſticia ⁊ iure que eſt mater iuniſ.⁊ ideo ab ea incpit.
a (Et ceteros. ſ.xv. exr permiſſu iuſtiniani electos. vt. C. de vet. ſic. obligatio mater eſt actionis.ᷣ vt. ff. de pcu.l. liq;. F. ea obligerio. 0
iu. enu. l. i. F. i. 7.l. ij. .que omnia. pꝛemittitur in tractatu. vt.j. de obliga.in pꝛin.⁊ de acti. in pꝛtu.
b Kaſqan inſtiruriones. i. eadem inſtituta. vnde collige bune y (Et iure. ſalz ꝙ iuſticiam pꝛoſequitur: vt miniſter vel filius. ſed quare
libꝛum ſumptum er volumine. ff. vel ꝓpꝛie dicit inſtitutiões qs de boc ponitur in rubꝛica cum nihil in textu dicatur dickimsgolz diulde diuidẽ⸗
mand auit fieri. nunc mandat partiri.nam partitio animũ legẽ⸗ do. ſic reſpondent quidam.ideo non ponit in textu ð iurene grauaret ru
tis incitat. mentem intelligentis preparat. memoꝛiam artificio/ des animos ſsm Py. qð nibil eſt. vel dic boc plurimumq; fieri vt aliqd
ſerefoꝛmat. vt.jj. de le. F. ſed non vſq;. et.ff. de excep. doli. kti. ponat in rubꝛica qð in textu ñ̃ ponitur.vt. C. de reli. nam nihil in textu.
c nd elenen w auie ſicut ex quattuoꝛ elementiſ omnia coꝛ ibi dicitur de ludo alee.vel dic qð eſt verius vt diffinistur. vt dicemus. ſ.

P a conficiuntur.vt terra.⁊ aqua.⁊ igne.⁊ aere.i. ex viribꝰ ho/ . eogem nitulo.S.iur̃ pꝛecepta.in glo.

cum omnia. in fine: et vt bic ſequik.

rum quattuoꝛ elementoꝛum totus munduſ gubernatur. ita hic Aſticia. bec iuſticie diffinitio põt intelligi de diuin uſticia. qᷓ
liber compꝛehendit omnia iura. Et nota ꝙ terra ẽ frigida ⁊ ſic — ſi di. diuing inſticia eſt volũtas conſtans et perpetua ⁊c.ſʒ bec
ca. aqua frigida ⁊ bumida. igiis caliduſ et ſiccus. aer caliduſa vyerba in ea poſita ſunt plana. ſed nõneiniuſtum ſuit ꝙ tantũ
humidus. pꝛimum hab et naturam męglancolie.ſcõm.ſq;.aqua Sdatrü fuit mercennario in ſero veniẽti quantũ illi qᷣ mane vene
fleume. ignis calere. ſanguis reſpondet aeri. airat: qð tñ dei iuſticia laudat.vt. ff. de an. le.l. ij. ð ð.ſi.S.cuiuſcũq;. rn.

d In quibus.ſ.conſtimutionibus.ac. lllud diuinũ miſtice dict᷑ᷣ. q.d.tm̃ habebit de paradiſo ille qui decedit in
e ¶ Obninebat. idem erat in vſu ⁊ nuncdeſijt. beoc vltimo ſecło ſi fadat bonum: quantum et ille qui deceſterit in pꝛimo
F¶Biſſuetudme nota legem tolli ꝑ diſſuetudinem vel per. cnt ſeculo. Vel die ſzm Johannem. ꝙ de fragili hominis iuſticia loquitur:
trariam conſuerudinem. m iterum candem ↄſuetudinẽ ꝑ ſupue/ q. d. uſticia bumana val que eſt in hoĩe eſt volũtas ↄſtans ⁊c.⁊ ſjm boc
nientem legem tolli. ſic. ff. de ſepul. viol.l. ii. F. diuus. ⁊ in aut. illa duo verba conſtans ⁊ perpetua abijciunt᷑ extra. quia hbomini nõ pnt / õ
debere. 1fal. F. i. als. 5. led qm. 7 ſubijcit ab impiali ⁊c. ⁊ ẽpti conuenire:cum ſcriptü ſit q ſepties in die cadit iuſtus.⁊ ideo nunqᷓ; ĩ eo/

mum exemplum. QL. deiudi. rem non nouam. dem ſtatu permanet. vt in auten. de non alie. aut permu. §. vt autem. ite
¶ Quas.l. inſtiuniones ⁊ accipe legimꝰ⁊ cognouimus. ſcilicʒ quod in fine dicit.ius ſuum vniceuiq; tribuens.intellige q;tũ ad affectio⸗
à ii
△
8⁸
0
*° 9 *
△

Hm conſenſu. vel termo exponelvt in ſumma huiꝰti.vt

nem.quia ad actum nõ poteſt.q.d.babens affecnim tibuendi.ſicut ſup̃
in rub. phenij dicitur de auguſto.ſic ⁊ dematrimonio qð eę indiuiduũ
vt.j.de pa.poteſ.in pꝛin. licet interdũ diuidatur. vt pa⸗
untas.i.menſ con
liꝰ ſic diffinit. Juſti⸗

ſtans.i.bona.quaſi habitus mentis bon⸗,ſed
caa eſt habitus animi com/
muni vtilitate ſeruata ſuazs
cuilibet tribuens dignitatẽ

ßm Pla. Juſticia eſt virt⸗ unicuiq; ttibuena. (Juris.

que plurimum poteſt in hiſ

que nimium poſſunt. gel/p pꝛudentia eſt diuinarum atq; 1
vtego aedo. Yuſtiaa eſta ⸗ humanarum reruʒ noticia iu adid perducemus: ad quod

nimi congrua diſpoſitio in „„ . .. e
ſingulis rebus recte diiudi ſti atqʒ iniuſti ſciẽtia.¶¶ His

gans. ergo generaliter cognitis: et

a¶Zrbuens. vt honeſte vi incipientibus nobis expone⸗

uat ſibi ⁊ ſic alterum non le — . .7
darinmo pꝛoficiat. vel dic J lura populi romaniita ma:

ius ſuum.i.hoĩs meritum
b (hnionicia poteſt reareleg modiſſime:ſipꝛioleuiac ſim
vt illa dictio ſcientia ſit ab/ 1.in‚ AI.
latiui caſus.vel econtra ſit plic uia. poſt deinde diligen
nominatiui caſus.⁊ bec di tiſſima gtaʒ exttiſſima inter

c. ſ. ti. i. in pꝛin, ſed nunqd ee e eed
Fnpocopoeta c anielch ¶ Alioquin ſi ſtatim ab initio

vult iuriſpꝛudens vel iuriſ⸗ rudem adhucet infirmuma⸗

conſultus eſſe debeat theo/

logiam legere.Reſpon.nõ. nimum ſtudioſi multitudine

in coꝛpoꝛe iunis hec omnia ꝗac uanietate rerum oneraueri⸗

nannee ſn. mus:duoꝛum alterum aut de

qo ſa. c. de epiſ.x de.au ſertoꝛem ſtudioꝛuʒ efficiemꝰ2

ter de diuiniſ tractatur. Itẽ
que eſt differentia inter iun /
ſticiam ⁊ ius ⁊ iuniſpꝛuden —
tiam.rñ. Juſticia eſt virtuſ do
us eſt eius virtutisg executitum. Junſpꝛudentia eſt ſcietia illius iuris
tem iuſticia eſt ſummum bonum. ius medium. iuniſpꝛim entia infimum
Item iuſticia vult tnbuere vnicuiq; ius ſuum.ius vᷣo coadiuuat. Juriſ/⸗
pꝛudentia docet qualiter illud fiat. .
¶His ergo. nunc vult dicere qualiter.ll. ſunt docende.
Cognitis.i. poſita diffinitione iuſticie. iuris.ð et iuriſpꝛudentie.

teñ.de multis. vbi r gut cum magno laboꝛe eiꝰſe/

e¶¶Et incipientibus.datiue poſſunt legi cum verbo infra. vident.vel ab
latiue.vt ſupeniꝰ reſpiciat.⁊ bec verioo. ”MU
f ¶ Mobis. loquũtur compilatoꝛes buiꝰlibꝛi perſona. Juſtiniani qui de⸗
bet erpgnere peroeoMlll.
radi.ſ iura populi romani.
eui. quo ad ver.
Bimplici. quo ad ſententiam.
K ¶ Diligentiſſima. quo ad ſubtilia verbo.
I¶ Atq; exactiſſima:quo ad ſubtilem materiam? ſententiim.
m ¶ Interpꝛetatione.id eſt facili ſententia. =èðD
n ¶Que. l. differentia. Rs
0C ertit. no. contra inconſtantiã. ſic. ff. de pcura. in cauſe. in pꝛin. vn⸗

de Dalomon. tria ſunt mihi incognita. quartum quod penitus igno/

ro.via colubꝛis ſuꝑ lapidem.via auis volantis in gere.via nauis ĩ me⸗
dio mans.quartum difficilius via iuuenis in adoleſcentia ſua.vnde dã
tur in inte.reſti. eoꝝ facultanbus. vt. ſ. de here. qli.⁊ dif S. ſcendũ. acc.
aredttto dsaie Qui vadit plane vadit ſane.
9
iſtoꝛum trium. nam nõ omneius pᷣapit. immo quoddam punit.quoddã
vetat.quoddam ꝑmittit.vt.ff. dele.⁊ ſena.con.l.legis.quoddã conſulit
vt.ff. de reiven.l.is qui.quoddã boꝛtatur.vt.C. detranſac.l.age.
r ¶ Honeſte. ſq; quantum ad ſe:que boneſtas ⁊ ca matrimoia eſt. vt. ff
denitu.nup.l.ſemper. ⁊ circa moꝛes ſuatur.vt.ff. detu. ⁊ cura.da. ab biſ
l. ſcire opoꝛtet. S. penul. .

r ¶ Alterum. vndeillud. quod nbi non vis ſien alij non fecenis. vt in de⸗

ct in piin.·

L. de repuö.l.

xime uidentur poſſetradi? co⸗

crio norlcia ſi ablati clius pꝛetatöne ſingula tradantur

t ¶ Due ſunt poſitiotes.i. ſpecies ſm Py. ſed ſym Azo. ſic id ẽ

H
* ff. e.

uniſpꝛecepta.i.iura pᷣcipientia:pcipiunt aliquid qðpꝑtinet ad aligd

8 Buum ius.vt non ſolũ non ledat.ſed etiam adiuuet.nã nõ
ſufficit abſtinere a malo: niſi fiat q bonum eſt. vt ar. in decrek.
lxxxvj.diſ.c. non ſatis. Ged nõne hec verha accipiunt᷑ hic ſicut
ſup̃ in diffinitione iuſticie.in fi.rñ.no.immo ibi hec tma comp̃⸗
hendit. bic autem illud ſolum qð extra duo pꝛima relinquit⸗Et
nota ꝙ in hoc re⸗
pꝛobo opi. Py. et
alioꝝ qui dixerunt

pe etcum diffidentia que ple · in boctuu. non

rumq;ʒ iuueneſ auertit:ſ- eriuſ. diffiniebat ius qð

eſt ars boni ⁊ equi
! aulus merito quis
leuioꝛi uia ductꝰ ſine magno Palcchnasviie m
laboꝛe eius:et ſine ulla diffi⸗ her vai⸗ que hie
ig matuni uci po-⸗ unt tantundem p̃
dentiam atunus perduci po- ſtant. nam qð hic

ſi unt hec:honeſte uiuere: alte Baibor ach ars:⸗
e . . cuʒ ars lit collectco
rum non ledere.ius ſnuum ein pꝛeceptoꝛũ. Item
q; tnbuere. ¶ Huius ſtu- perbocqð dĩcbo⸗
dij due ſunt poſitiões:publi- neeſte viucre alterũ
7 En non ledere:valʒ tã
cumet pꝛiuatum. Publicuʒ tum quantum bo⸗
iuseſt qð ad ſtatũrexromane ogenl. Nen
ſpectat. Pꝛiuatũẽ qdad ſin um hicnich triti⸗
guloꝛum utilitatẽ ꝑtinet hi⸗ ere colligo cuis me
rito quiſ nos ſacer

cendum eſtigit de iure Paua⸗ dotes ap.i.ſacra.
to ; eſt tripartite collectũ.ẽ vxkiura ſua cuilibʒ
emier naturalib pceptis aut murantes vr bie
gentiũ aut cinilibꝰ collectum 2

arns adipiſcende

ſuper duobus generibus nõ ſpetiebus ponitur hec ars ſtudio
diſcenda. nec enim placet ꝙ ex multitudine re młta dicant᷑ iu⸗/
ra.ſic enim diceretur ius aliquod equinum qð ſuper equo tra⸗
ctaret. aliud aſininum. ⁊ ſic deſingulis.ſed ego credo ꝙ iſte nõ
fuit Py. intellecus.ſed ille qui eſt pᷣceptoꝛis mei. 2
NReiromane.⁊ conſiſtit in ſacerdotibus magiſtratibus. vt
i.F.publicam.⁊ in aut.vtli.ma.⁊ aui.S.quia vo.col.viij
2⁊. C. deſum.tri.⁊ fide catho.inter dlaras..ff. de oꝛigi.iu.l. ij.
poſt oꝛiginen.

publicam conſeruari.ac. .
» ¶ Pertinet.ſ. pꝛincipaliter. ſecundario autem ad publicaʒ vti
litatem pertinet. expedit enim reipublice.⁊c.vt.j.debijs qui ſũt

ſui yel alieni iuris. . pe. S
3 Auata⸗ ed quid de publico. r. non dicet in hoc libꝛo. ſed
ff.deiure fil. ⁊. C. e.ti. ⁊ in alijs ti. ſequentibus.⁊ fereper omẽs
mes libꝛos codicis.vbi deiure publico tractatur. Et nunquid
illud eſt tripartite collectum. rñ. ſic. vt ſtatim dianm ⁊ ex eiſdem
pꝛeceptis. Cum ergo eadem ſiut exempla publica ⁊ pꝛiuata qᷓ⸗
re depꝛiuato tantum dixit ꝙ en mipartite collectum.rñ.qꝛ plu/
a erat de eo pꝛiuato dieturus. Item cum feciſſer hunc libꝛum
cauſa rudium:nolebat eoſ mulium aggrauare:qð feciſſet ſt tra
ctaſſet de iurepublico in boclibꝛo.
¶ Endptite. in iure enim pꝛiuato vt in ſuo toto triptita ſunt pꝛe
cepꝛa naturalia. vt hic.neminẽ aim alteriꝰdamno fieri locuple⸗/
tem. vt.ff. de condi. inde. nam natura. Item gentium vt quod
quiſq; ob tutelam ſui coꝛpis fecerit iure feciſſe exnmet. vt. ff. e. l.
i.ij. . ij. Atem ſunt pᷣcepta ciuilia vt pᷣcepta de vſuc. de pꝛiua
ta vtilitate eſt vſucapio.vt.j.de vſucap.in pꝛin.ibi.ne domĩa
⁊c, ⁊ ſic publicũ eſt ex .ſdem exẽplis.⁊ pone eadem exempla. v·

ꝗ —
uns pꝛecepta dicit pꝛecepta iuniſ

rA Sbarar ſᷣ paincipalite: nam ſinguloꝛum eſt vnlitas rẽ

.⸗ . J
△
ι 1 *

ecxcea iurenaturaliut nõ locupletetur cum iactura alterius reſ⸗ alienoꝛum. vt. ff. vnde liberi. ſcripto. in fine. .
publica a iuregen.ut li.reipub. ꝓpulſare mniuriam. Item a iunre xr. Send nimalia nedum homines.

ciuili. ut reſpublica uſucapiat ſicut pꝛiuatuſ:que exponẽturirra s ¶ Iuns. ſa uæc naturalis de quo loquimur.er eo enim q; auis volat.

ſtatim in iure pꝛiuato. Accurſius. piſas natat. gallina oua calefacit:mouẽtur iſto iure maturali.
a ¶Maturalibus.i.iure naturaiu. t ¶ Bus autem diuia tur.i.unum ab altero cognoſcitur. S
b ¶ Aur gentiñ. i. p u ¶ Ermoꝛibus. nam qͥdaʒ
cepta iuriſgen. „ àA ſunt qui reguntur tantũ mo

ribus.⁊ etiam quidam qui

c nkemuibus. i . R h inuz noꝛibus nec legibꝰ . ut
eptis. . re n hom nec moꝛi .
Peersns. eutz muni uncounuuim Doninu„ homiĩes ſilueſtres.et etiam

uenn — Beiurenaturali gentiuz !er utuntur. (Mazquod qu qmdam legibus tantum e
li. dicum eſt ſupꝛa ciuili. JGG qʒ populꝰipſe ſibi iuſ ↄſtituit non moꝛibus.

Dleaincrna⸗ üüpſi Ppaiſciuſtanseſt: “u Knnn n dnece n .
ralibus ptereptis Es naturale eſt qd catqʒ-iusciuile: quaſi iuſ pꝛio ueſniptum ſiſiuenon.
gentium et ciuilib? atura omnia anima pꝛiüũñ ipſ iociuitatis. (Qð ue⸗ ¶ Bus ciuile. ut ſunt ſtatu X. 2—
nunc de eis dicit. ⁊ a docuit. ase ronaturalis fatiointer oẽs g 3 errarum que iura muni⸗
pꝛimo ð iure natu 13 docin Eir Jona s 3 er oesge, cipalia dicuntur. ut. C. de
de n id non ſolum bune tesↄſtituit:id apð oẽs pered cnan. Ll erſie dicuun ad
s gonmt genens P Ppꝛum eſt: e om cuſtodit᷑:uocat᷑qʒ ius getui: et uuriſgentium.et its accipi

tiue et ablatiue pt in terra:que ĩ mani naſcũ bAN; nꝰ prix? ius ciuile lex. xij. ta. ut. ff. de
9 Regt ſos tli ene „ duein teraique iman naſci⸗ tppls inſq; roman Ptiʒ iuſ. et iure.l.ius ciuile.S.hic

datdeus. e noia Nium animalium quein celo iquoiureoẽs gẽtes utun mr bic Secundo mõ dicit
791 . .
ta ꝙ; quattuoꝛ mo tur. ( inc. deſcendit ma⸗ uo ꝓPpꝛlo: Ptiʒ CO lur eomm⸗ igitur, Zertio dicitur ius ci *)

die ius natalepo⸗ ris atqʒ femiĩe cõiugatioquã um hoĩum utit qſingula qlia nieonmeile 4nr b/
nit᷑. r. . — - eg „ — . „„ . „H. e
um.utſdererg nosmatnimomũ appellamꝰ ſt ſuis locis ꝓpõemꝰ⸗ O5 iuſti. et iure.l. ius ciuile. in .
diui. 5. ſinguloꝛuz inc ꝰliberoꝛuʒ pꝛocre iusquideʒ ciuileex unaquaqʒ prꝛin. S. us pꝛeto. Quarto

ñq; ꝓ iure pacto ſagα N Wigemnag cini . a 2⁊ dicgittur diſputatio pꝛudẽtũ:
u Paot aueßs tio ⁊ educatio.¶ Nidemus cuuitate appellatur::uelutia guchntänralu⸗lgiasb⸗

toꝛio. ut.fl de pa.. eteni cetera animalia iſtius iu thenienſium. ¶ Mam ſi g ur ff de oꝛigi. iur. l. ij. F. bec

li anh 3 ) ris peritia cenſen. ¶ Jus uelit ſolonisꝰ uel dꝛaconis le⸗ oreria n Sſpmelg
ſcindit pacta. ut re autem ciuileulł gentiuʒ ta di⸗ ges appellare ius ciuile athe⸗ bemus de iure dicitur ius ci

ſtitioneminoꝛu, nicditur.¶ Omnespopuli qui nienſium:non errauenit. ſic uile. vrcum dicrrarꝛeſt enim

vt.ff. de mino. l. i. n . . — ſanctiſſima res ciuilis ſapi⸗/
Aiñq p intinen legibusuel moꝛibus'regunt᷑ enim etiusquołomanus po⸗ cnti quepiedionummano
nature ut bic. e.ff. partim ſuo pꝛopꝛio:partiʒ cõ⸗ pulus utitur:ius ciuile roma⸗ a non aſt eſtimata. vt.ff. va *
e.l.i.F. iuſ autẽ na ⸗ rn..cog.l.i.S.pꝛoĩde. Sexto
turale.ſʒ ßᷣm cano. L M diicitur quotiens adijcit æi
ius naturale dik ”M quid iuni naturali.vtiĩ mri⸗
As in lege moſay ⸗/ ”MB monio modo diximus uõö5
ca uł in euangelio ä . tabitur iuri naturali. ut in! Ris el.

continetur. vt in pꝛin. decret᷑et iſtud qð hic eſt nominatiui ca/ nſucapionibus.ut.j. de vſuca. in pꝛin. vł additur iurigen.ut in tutela in
ſus:qñ hec dictio natf̃a ẽ ablatiui caſus:et econtra eſt accuſatiui uenta a iure ciuili oꝛigin aliter.vt.j.detutelis.in pꝛin. .i.vel detrahitur

quando natura eſt nominatiui.et tunc dic natura.i.deus. vt in poteſtate ſerueꝛum reſtricta. vt.j.de his qui ſui vl alie.iuris ſũt..
f ¶ Ham ius.bene dico omnia animalia. nam ius iſtud ⁊c.non ſed hoc tempoꝛe.hoc enim ius auile dicitur.vt.ff.de iuſ.et iure.l.ius ciui
ſolum eſt hominum. ſed commune omnium animaliuʒzʒ le.i.rñ.et hec exempla ſunt ibi notata *
g ¶ Humani.id eſt bominum. 5 (5 vo naturalis.no.qꝙ iuſgentium naturali ratione eſt inductuʒ.vt

b ¶ In celo.i.in aere.vt aues que in arboꝛibus et aere naſcunt᷑ hic. et.j.de re.diui.S.ſinglłoꝝ.vñ eſt ius ĩmutabile.vt.j.e.S.ſʒ naturalia.
vt. ſ. de re. diui. F. apium. i (In terra.vt fere beſtie que ſis a runmur.n eſt religio erga deũ.vt parentibꝰet patrie pareamꝰ.vt õ
luſtris.i.cubioulis naſcuntur:et etiam quedam aues. v iol entiam reſiſtamus.vt.ff.deiuſti.et iu.l.i.in fi.et.l.ij. Item conuenti/
Kk ¶ Que in mari.vt piſces.idem dico et ſi in qualibet alia aqua on es:ſiue pacta que apud gentes valent.vt.j.e.S.ius autem gentium.⁊
naſcunk. — fff. de pac.l.iuriſgentium.in pꝛin. b Et populus itaq;.qꝛ oĩs pplus
I¶ Minc.i. ab hoc iure naturali.ſ.deo qui pꝛimo adam eue con/ vtitur partim iure communi ⁊c. Itaq; populus romanus.⁊c. ..
iunxit et in paradiſo deliciarum poſuit. . c e ſingula.ſ.iuragentium et ciuilia quibus vtunt᷑ aueſ ramani ⁊ ef
m ¶ Maris.i.maſculini. . fecfus eoꝛum iuriuz dicetur.j.de re.diui.S.ſinguloꝝ.vſq; ad fi.ti.vbi di⸗
n ¶ Coniunctio.i.animoꝛum.non coꝛpoꝛum.vt.ff de regu. iurii/ citur qualiter acquirunt dominia iuregen. Item.j. de vſuca.⁊ in ti.ſe. q

napriaas „„ . bus dicitur qualiter acqͥrunt᷑ dominia iure euili.et ſm hoc refertur ad ꝓ
0 C ppellamus matrimonium.i.affectuʒ matrimonij. et ſic no ximũ dictum.⁊ illud intelligas deiureciuili romanoꝛum generali.vł ali
ta ꝙ; matrimonium quo ad oꝛiginem &t de iurenaturali.ſ.deo ter dic pꝛoponemus.j.e.ti.O.penul.vbi dicit alterum vanabile vt auile.

vt bic dicitur. Ve iuregẽ. etiam dici poteſt. qꝛ ab eo receptũ eſt. alterum non vt gentium. et ſᷣim hoc non refert ad ꝓximuʒ diaũ:ſed ad id
De iure ciuili etiam dici poteſt. quia foꝛmam ei adiunxit et ſolẽ/ qð dixit.s.nam ⁊c.et etiam.qð vᷣo ⁊c.
nitatem. vt patet.j.de nup.p totum titulum.cum dicit a quibuñ d ꝛppon emus.ſed vbi.rñi.foꝛte.j.de re.di..ſinguloꝛum.ät refert᷑nõ
nuptijs ſit abſtinendum. er.ff. de ritu nupti.per totum. vnde de ad ꝓximum dictũ ſed aded qð diqaum eſt. nam qð quiſq; ⁊c.⁊ ibi.qðvo
bet dici de iure ciuili.vt. ff. de iuſti. et iure.l.ius ciule. e (Degd ius quidem ⁊c. dixunꝰ aũt pplos cõmune et ꝓpꝛium ius babere.
p inc liberoꝛum.nam deus operatur ad liberoꝛum pꝛocrea- ſed ius quidem ciulle.
tionem et naturalis inſtinctus. q ¶ Educano. nam bociure ſ Appellatur. id eſt nomen illius ciuitatis vbi factum eſt ius ciuile de/
ſq; naturali mouetur parens ad educatonẽ filioꝝ ſuoꝝ potiq betei impom. a uij

g (Solonis. nomina ſunt compoſitoꝛuz ſtamtoꝛum in illis

„„% KA 1„

nitatibus

ſiaut ſi appellat qͥs ius ciuile bonoñ.ſtatutũ a ↄpoſitoꝛibꝰ inuẽtuʒ et cõ

cilio confinmatum. b (Mõ errauerit. immo benedixerſt. 1

i Sic enĩ ius.quod ꝓ ſe tantũ compoſuerunt.alias eſſet generalis lex
vt. ſ. e. F. lex eſt. 1 de boc ſcllicet iure ciuili generali poteſt bic loqui.

a ¶ Ius quiritũ.pꝛo eodem
licet nomina mutet.
b ¶ Aquirino.qui fuit eoꝛuʒ
rex. dictus a quiris qð eſt
haſta. quia magna haſta ĩ
bello vtebatur. .—
c¶¶ Liuitatiſ.ſed ſimpliciter
dicitur ius cuule.
d Koſtrum. ſ. romanoꝛuʒ
per excellentiam.
e· ¶ Jus.ſ.cinile romanoꝛuʒ
ꝓpꝛium ſi eſt ꝓpꝛium. vl ge
ner eſtaſt ſmnaum vt ſit ge
nerale—
f (iraliul Igdem in apo
ſtolo.pam paulus in diui⸗/
na ſcriptura intelligit᷑. Itẽ
vbi dicitur ſapiens. intelli⸗
gitur ſalomon.
. g (Jus autẽ. autem ꝓp ſed
et repetit ð iuregent. vt ali⸗
quid adddat.
bMumano. ſed nunquid
pluira humana genera ſunt
Rñ.nõ. expone ergo.i. om⸗/

pauci erant homines. et in
diguerunt tamen aliquo cõ
muni vſu.et quãdo plures
fuerũt tunc magis ſuas cõ
ſuetudines habebant ⁊ ſta
tuta:puta vt nullus vineã
vel oꝛtũ alterius intraret.⁊
hoc ſequitur. et ꝓbatur. ff.
Oe iuſti. et iuf.l. ex hoc iure.
K ¶ Gella. ſed quomodoa
iuũr deſcẽdit bellũ cũ ſit a iu
re ꝓbibitum.vt. ff. de vſul.
l. equiſſimum. Rñ.loquitur
de eo qð a pplo romano ẽĩ
dictũ hoſtib?. vt. ff. de cap.
⁊ poſtli.re.l.hoſtes..iĩ bel
lo. Itan pulſare violentiã
qð eſt licitum. vt. ff. ð iuſti.

ſicuticum poetam dicimus:

dðpoſitum: mutuuʒ:et alij inu

noꝛum appellamus: uel ius
quirituʒ quo quiritesutunt᷑.
¶ Komani enim a romulo:
quirites a quirino appellan⸗
tur. ( Sed quotiens non ad
dimus nomen cuius ſit ciuita
tis: noſtruʒ ius ſignificamꝰ

nec addimusei nomen ſub⸗
auditur apud grecosegregi⸗
us homerus:apud nos nirgi
liust. ¶ Jus au Em gentium

omni humano⸗ generi com⸗
mune eſt. ¶ Mam uſu exigen

te:et humanisneceſſitatibus:
gentes humane iuraquedam
ſibi conſtituerunt. bella etenĩ
oꝛta ſunt:et captiuitates ſecu

te: et ſemitutes: que ſunt na
ure

eniʒ naturali omneshomineſ
ab initio liberi naſcebantur.
Et e hociuregentiũ:omẽſ
pene contractus introducti
ſunt: ut emptio et uenditio:
locatio ⁊ cõductio: ſocietas

1
+

merabiles .¶ Conſtat enim

ius noſtrũ quo utimur:auterx

et iure. l. vt vim. et. ff. de vi et vi ar.l. i. F. vim vi. cum moderamine tamen
vt. C. vnde vi.l.i.et.ff. de iuſti. iure.l. iure. Acc.

¶ Ab inino.ſed nunquid bodie.Quidam dicunt ſic.nos contra.nã ſer
uus naſcit᷑.vt.j:deiure ꝑ.S.ſerui.et dena.reſti.l.interdum.

m ¶ Pene. pene dicit ꝓpter quattuo: contractus. vt ſtipulanionem. vt.)
de act. 5§. ð cõſtituta. Itẽ litteꝛaꝝ obli.vt.j.de litteraꝝ oblig. Itẽ pꝛopt

contractum emphiteoticũ:vt.j.loc.S.adeo. Itẽ ꝓpter ſpon.lar.ſ.de do

na. ꝓpt& nup.vt in aut.vt ſpon.lar. S.i.⁊.ij.colla.x. Serbooer bic dictk

omnes cõtractus eſſe de iure gentiũ:ſed non oẽs obligationes.naʒ que
ex maleficio vel q̃i ſũt:nõ ſũt de iure gentiũ.ſʒ vel a lege.xij.tab.vł alia.l

n ¶ Innumerabiles.i.non facile ad numerandũ abiles. vt.j.derebꝰ coꝛ

poꝛalibus et incoꝛpo.inpꝛin.

o CLonſtat eni ius noſtrum.i.ciuile ro.de quo diximus.S.e.S.ſed ius.
Large vocatur ius ciuile ius quicqͥd ſcriptũ habemꝰde iure naturali.vt
diximus..e.in glo.vt ſunt ſtatuta terraꝝ.⁊c.ibi.quinto ⁊c. Itẽ quicqͥd
babemus de moꝛibus bic conpꝛehẽdit.ſ.gengralibus.vt patet ex inferi

a (Erſai

—

pto. de boc dicit vſq; ad. S. ſ. ex non ſqipto. et denon ſcripto.

ibi diat Acc. 4 (Vr.pro ſicat.

r ¶ Apud grecos. nam er gred vtebantur iureſenppto etnon ſen

pto.vt.j.e.S.et non ineleganter.

.· Lex eſt. hec diffinitio quo ad ſenten

tiã cõcoꝛdat cuʒ ea q̃ eſt

ff. dele. et ſe. con. l. i. licet quo ad verba iſſentiat. Diffinitur et
alio modo Lerx eſt ſanctio ſancta:iubens honeſta.pꝛobibẽs cõ

ſcripto aut exnon ſcriptout
apucegrecos fonai monoi
Scriptum auteʒ ius eſtlex
plebiſcita. ſenatuſconſulta
pꝛincipum placita magiſtra⸗

tuũ edicta.reſponſa pꝛuden⸗/

tium. ¶ex eſt quod popu⸗
lusromanus ſenatoꝛio magi

ſtratu interrogante ueluti cõö⸗

ſule coſtituebat.
ſcitum'eſt:quod plebs plebe
io magiſtratu interrogãte ue

luti tribunoconſtituebat.

traria: que ſumi᷑
ex lege greca.ff. de
le.et ſen.con. l.ij.
Item diffinit ter⸗
tio modo:vt ĩ alia
.lege greca colligit
in.eo i.
t· ¶ Deluti. exempli
ficatiue ponit᷑.na⸗
facta cõuocatione
populi ro. ingr̃atꝰ
ſciliq; ſenatꝰ nõ to
tus ſed qui maioꝛ
erat omnibuſ inter
rogabat populuz
ſcz cõſul:an ſic pla
ceret:et ſic ad libi⸗
tum ppli fiebat. vt

WPiebe autema populo eo lwreſenbe⸗
differt: quo ſpecies a genere pꝓptz.r ſicipfi ſena
Ham appellatione popu⸗ toꝛes videnturin⸗ ꝰ

li uniuerſi ciues ſignificantur
connumeꝛatis etiams patri⸗

cijs et ſenatoꝛibꝰ. ¶ Olebis

autem appellatione ſine pa⸗

tricijs et ſenatoꝛibus ceteri ci

ues ſignificancur. ¶ Sed et

plebiſcita lege oꝛtenſia lata

non minus ualereq leges ce

perunt. ¶ Senatuſconſultũ

eſt quod ſenatus iubet: atqq
conſtituit. ¶ NMam cum au⸗

ctuseſt populusromanus in
eum modum ut difficile ſit in

terrogare.naʒ qui
ꝑ aliuʒ facit per ſe
facere videtur. vt
f. de vi et vi. ar. li
F. deieciſſe. et. ff. ð
admini.tu.l.ita ãt
F. geſſiſſe. nã recte
oñmnia noſtra faci
muſ quibꝰa nobiſ
auctoꝛitas impar
titur.vt. C. de ve.
iu.enu.l.omnia.

Olebiſcituz. ve
luti exemplificati⸗
ue ponitur. vt. ö. S
ꝓxi.erat enim vnꝰ
nomine tribunuſqͥ
pᷣerat plebeioꝛum
ingr̃atui qui interꝰ
rogauit plebeios.

vt. ff. Z oꝛig. iur.l. ij. etmultas leges habemus de his. vt de. l. ac
quil.vt.j.ad.l.acquił.ꝭ.ceterũ.⁊.S.hoc tm̃.et ne pᷣſides accipi
ant niſi eſculenta. vt. ff. deoffi / ꝓcon.l.ſolẽt.S.fi.et. ff.deoffi. p

ſi.l. plebilcito.

y¶ Bpedes a genere. ẽ aũt genꝰ qð pᷣdicat dᷣ

frctenbisineanadind alið rõnale. alið irrõna⸗
le. ⁊ ſicſe hʒ pplłs vt ſequit᷑ ad nobiles ⁊ ignobiles.ſpẽs aũt q
p dicat᷑ de plunbꝰ differentibꝰnumero. vt hõ.alius tinꝰaliꝰſeꝰ

ſic ſe habet plebs.nam minoꝛes tm̃ cõpᷣhendit.vt ſequitur.

5 Etiam. q.d.nõ ſolum plebei appellatõe ppli ↄnumerant᷑ ſʒ⸗
etiam patritij. a 4ammicrs du erant quaſi patres pꝛinci
8 p2

pis.vt.ſ.qui.mo.iu

po. ſol. F. filius.

b ¶ Sed ⁊ plebiſcita. pidebatminꝰ valere quaſi loco ſumpto
ab quctoꝛitate.quia maioꝛ ẽ patritioꝝ et ſenatoꝝ auctoꝛitaſ.vt
C. de leg. humanũ.et.ff. de eden.l.ſi quis ex ar.S.i.ſed bocſub
latũ eſt ꝑ legem latã ab oꝛtenſio Gruchn tacbpeſs oꝛig.

iur. l. ij. . deinde cum eſſent. c ( Dꝛ

tenſia.ſcʒ cõpoſuit inter

nobiles et plebeios. etinter. eos ſic ſtatuit ꝙ valeret plebiſatũ

d (Benat

et ſena.con.l.non ambigitur.

cöſtituit. nam poterat facerelegẽ vt bic et. f leg.

ff. de oꝛig. iur. l. ij.
„ (Eaniuenan

. H .
. „ .
*
— △

Eegis. nam idẽſi alia. qꝛ difficlle erat tot bomines conue

9
§. p

ebiſcitũ. vt ſecut

onſuli.i.interro gari.nã antea ppli iterrogabat. vt. z. e. ti.
ppꝓls interrogabat pꝛiꝰ:ſic poſtea ſenato/

res qui centũ erut num?ero interrogabant a cõſule.vt.C. depe.

bere.l. fi. in pꝛin.
b. (Sed et quod
pᷣnapi placuit. cã
faciendi cõmunem
legẽ alias nõ eſſèt
lex cõis vt ſequit᷑.⁊
Q. de. ſen.l. ex ſti⸗
pulatione.naʒ ibi
dicit᷑. nõ oĩſ vox iu
dicis eſt ſententia

umum eum conuocare legis

ſanciendecauſa:equũ giſum
eſt ſenatum uice populi cõſu⸗
li¶Sedet qð pꝛincipipla-
cuit:legis habet uigoꝛem cuʒ
lege regia que de eiꝰ imperio

erſic non ois vox lata eſt populus ei etin eum

—„

ꝛincipis eſt lex.
i¶ Habet vigoꝛeʒ.
ideſt lex eſt et pꝛo le

geſernatr.
K ¶ Regia. bac lege

cautũ fuit vt pote⸗
ſtas legiſ faciende
trãſiret de populo
ad pꝛinapẽ.vt hic
et. ff. de ð oꝛig. iur.
l. ij. F. deĩde cũ eẽt
2. HF. nouiſſime. fa
cit ad hoc.ff.de cõ⸗
ſti. pꝛicipũ.l.i.vbi
ſunt eadem verba
et hanc legem regi
aʒ nõ habemꝰ. nã
facta fuit ſuper re⸗
gio.i. imꝑio tranſ

¶ Populus ei. ſ.

pꝛiapi quo ad ho/
nat⸗ in eum quo
m ¶ Imperiũ. i. trã
ferendo ð populo
ad pꝛincipem.naʒ
fuit facta ſuper re⸗
gio.i. ĩperio tranſ
ferendo.

n ¶ Lonceſſit. i. traf
tulit.ſic vt ipſe populus ammodo non habeat ſibi hoe ius. ſic

.
——

—

omne imperium ſuum et po

teſtatem conceſſit.¶ Quod ris honoꝛarij poꝛtioeſt.

cunq; igitur imperatoꝛ ꝑ epi
ſtolamconſtituit uel cogno⸗
ſcensdecreuit uel edicto pre
cepit:legẽ eſſe cõſtat.( e
ſuntꝰque conſtitutões appel/

—

lantur. Plane er hisque⸗
dam ſũt perſonales: quenec
ad exemplum trahũtur:quo
niaʒ non hoc pꝛincipes nult.
Nam qð obmeritum in⸗

dulſit alicui:uel ſi cui penam

irrogauit :uel ſi cuiſt ine exem
ploſubuenit: perſonaʒ nonꝰ

tranſgreditur. ¶ Alie autem

culdubio tenent ¶ Pre
quoq; edicta:non modicam

C. de ve.iu.enu.l.ij.S.ſed hoc. et deleg.⁊ ſen.con.l.fi.ſed alij di
cũt ꝙ ⁊ adhuc populus poteſt facere legem.et quod dicitur ſo/
lum pꝛincipem hoc poſſe:verum eſt ſolus.i.nullus alius ſolus

ſecundum Rich.

o¶ Per epiſtolam. vtſ de hisqut ſunt ſuivkalic iuris. 5. domi
noꝛum. et.ff. de conſtitu. pꝛincipũ.l.i.Acc.

p ¶ Decreuit. vt. C.e.ſi imperiallls.
q ¶ Edico. vt. C. e.l. ij. deſecundis nup.l.bac edictait.
r ¶ Eegem. generalem quam potes cognoſcere quattuoꝛ modis
vt. C. delegi. et con. l. leges. vel ſpecialem vt ſequitur.
8¶He ſunt.ſailicet que conſtituit imperatoꝛ.
t¶ Perſonales. dummodo iuns coꝛpoꝛe non ſint clauſe.alias

v ¶ Ob meritum. quia multum ſeruieſat pꝛĩcipi.et ideo aliquã;

penaʒ quam dẽbebat ille pati pꝛopter delictum qð foꝛte fecerat

ei remiſit.

xlicui. penam mereun.
¶ Irro gauit. ſalicet non merenti vel merenti:ſed maioꝛem qᷓ;
dignus. vt pena eius metus ſit multoꝛum.yt.ff. de penis

aut facta. F. finali.

3¶ Sine exenplo.i. vt alij caperent exanplum.

7 —

a ¶ Dubuenit. vt denciſ in qu

ibus multa ſunt ſpecialia.vt in

cum generales ſint omnes ꝓ
reton

aut.yt cleri.apud pꝛopios epi.et.C. de epiſ.et de. cum clericis.et.l. om̃s
qui et curie alijs. vt. C. de leg. et con.l.ij. Sed nũquid intelligitur ſine
exemplo ſubuenire ſi cui ſunpliciter reſcribat.Rñ. ſic dũmodo non ſit ibi

aliquod ſignum ex his quattuoꝛ que dicuntur. C. de leg.et con.l.ij.
b (Mon tranſgreditur.ff. ꝙ quiſq; iuris.l.i.otra.ſʒ diſtingue:au ad ſui
poſtulatõnez ſit conceſſum
quo caſu tranſgredit᷑. vt ibi
alias nõ.vt hic. vt. ff. ꝙ qᷣſ
q; iuriſ.l.iij.ſed ſic ſoluitur
aliud cõtra.C.de fruc.⁊ li.
enl.fi. vel ad vtrumq; con
tra quod ad aliud extendi⸗/
tur hoc non eſt dicere vt ali

obtinent iuris auctoꝛtatem.
¶ Moc etiam ius honoꝛariuʒ
ſolemus appellare: ꝙ qui
honoꝛes geruntideſt magi
giſtratus auctoꝛitatem huic
iuridederũt ¶ Mꝛoponebãt·
et ediles curulesedictũ ð qui
buſdã cauſis:qð edictum iu/

ſonam. nõ ẽ tamen genera⸗
le ius.nec videtur alius.ſ.
aduerſarius ꝓꝛoꝛſuſ cuʒ ſit
CcCcontingens occaſione con⸗

KReſpõſa pꝛudentum ſunt elie⸗ Raan
ſententie et opiniones eoꝛu, d Sꝛctoꝛuʒ quoqʒ edicta
quibus pemniſſum erat iu⸗ que ſcripta erant in albo p
ra cõdere (Mam antiquitus toꝛio.vt.ff.de iuriſd.om.iu
cõſtitutum erat:ut eſſent qui

e ¶ Mon modicam. ſed ma
iura publice iterpꝛetarentur:

f ¶ Dð qui.i.ideo quia.

us habeat pꝛiuilegium. vel
melius licet egrediatur per/

di.l. ſi qᷣſ id qo. ĩ pꝛimo rñ.

quibꝰa ceſare ius reſpondẽé⸗ g AWagtſiraus. ſc; iiß
didatum eſt. qui iuriſconſulti ¶toꝛes. vt. ff. deiuſti. et iur. .
ius autem pꝛetoꝛiũ.⁊.l.ſcʒ

appellabantur:quoꝛum om⸗
nium ſententie et opiniones
eam auctoꝛitatem tenebãt:ut
iudici recedere a reſpõſoeo⸗
rum non liceret:ut eſt conſti
tutum. ¶Erx non ſcniptoiaſ.
uenit qðᷣ uſus appꝛobauit.
¶ Ham diutum moꝛes con⸗
ſenſu utentium cõpꝛobati:le I¶ Raſpo
tia eſt firma et indubitata

reſponſio.ſcm Jo.
m ¶ Opiniones.opinio eſt

hb ¶ Dederunt. vt.ff. ð oꝛig.
iuris.l.ij.ꝗ. eodẽ tempoꝛe.
ꝛoponebant cauſis.
vt ðe moꝛibus et moꝛboſis
et vicioſis animalibus. vt

K ( Honoꝛarij.qualiter.rñ.
quia ediles erant ex pꝛetoꝛi
buſ.vt. j. de di. ſti. F. pꝛetoꝛi
as. et. ff. de ver. obli. l. v.
pꝛetoꝛie.

„/ꝛ⁴; .
cundum Jo. — . ——
ublice.i. quarum interpꝛetatio fiebat Pab lica auctoꝛitate conceſſa

n ¶Mublice iquamm interpꝛetatio ſcbau
a pꝛincipe.vt vulpia.papiñ.et ſimiles qui
ij. F. poſt oꝛiginem. et.S.iuris ciuilis ſcientiam.
o ¶ Eceſare auguſto.vt.S.i.reſponſo.Acc.
p ¶ Et iudici.ſcilicet nulli. Mͤ
q ¶ Lonſtitutum.i.ſicut ipſi conſtituerunt. r E non ſcripto ius ve
nit.de iureſcripto vidimus ꝙ in ſex partes diuiditur.ſequitur ð nonſcri
pto.vt.S.e.S.conſtat.

eſponſa ſententie. ſentẽ

—

—

cuʒ dubitatõe reſponſio. ſe

ecerunt leges.ff. de oꝛig. iul.

ſ An turni. ſed quãto tꝑe vſus facit moꝛes vł conſuetudino Rñ.x. an.

vt.ff.qui et a qui.ma.li.l.cum fideicõ.S.ariſto.licet ſcdᷣm quoſdam exigi
tur tempus cuius non extat memoꝛia.ar.ff. de aqua plu.ar.l.i.in fi.⁊.ff.
de aqua coti.et eſti.l.iij.ꝗ. ductꝰ.⁊.C.q ſit lon.conſue.l.ↄſuetudines.et
C.de ſaoſanc.ec.l.fi. Itẽ que dici᷑ longa:patʒ in rubrica. A. e.⁊.ff. e.
longa aũt.x.an.dicif.vt.j.de vſucap. .i.ſequitur.q.x.an.ſit robuſta.
Sed nũquid ſemel ſufficit.vt.j.x.annos.rhñᷣ.nõ.imo debet ad minꝰ bis
ſcm eũ iudicare.vt.C. de epi.au.il.iij.in fi.vel querimoniã: vel libelluʒ
poſitum cõtra cõſuetudinẽ talem ſpernere.vt.ff. de leg.⁊ ſena.con.l.cuʒ
de cõſuetudine.Nũquis ergo iudicat᷑ exempliſ.rñ.nõ. vt.. de ſen.l.ne
mo iudex.⁊ fa.ff.de offi.pſi.ſʒ licet.ſʒ ex cõſuetudine que appꝛobat᷑ exem
plis.et ſic cõceditur aliquid per obliquũ quod directo nõ cõcedit᷑.ſic et
ff. que reſ pig. ob. poſ.l.ariſto.in fi.ſic econtra peto ex ꝓmiſſione quepꝛo
miſſio pꝛobatur ex longo vſu.vt. ff. de yſuf. cum de in rem verſo.

t
a 4 mitat᷑.i. tantũ valet vbi lex ſcripta nõ eſquantũ vbilex ſceripta eſt
Er nota tres virtutes conſuetudinis imitandi legẽ vt hic. interpꝛetandi
legem vbi lex eſt dubia. vt. ff. e. ſi de interpretatõe. in fi. Item coꝛigendi

do. et erroꝛ couſuetudinem impediat. vt. ff. de leg. et ſe. con. ꝙ nõ ratõne

vt. ff. de leg. ⁊ ſena.con.l.ð
quibus.in fi.et.j.e.S.ea ve
ro.quod diſtingue: aut eſt
generalis conſuetudo ꝑ to
tum mũdum: ⁊ tunc vincit
legem vbiq;ʒ. vt. ff. e. de aui
bus.S.fi. Aut ſpecialis: et
tũc vincit legem in eo loco
vbi eſt. vt. ff. coia pꝛedioꝛũ

l.venditoꝛ.S.ſi conſtat.dũ
modo poſt legem fuerit in-

ducta. alias vincitur a lege
ſuperueniẽte.vt.ff. ð ſepul.

autẽ loco cõſuetudo ſpecia

lis nom vincit legem. vt. ¶
e.l. ↄſuetudinis.⁊ hoc ſcðʒ
Jo:et Py. licet alij aliter
diſtinxerunt.

b ¶ Et idcirco. bic. F. cõis ẽ

ad duo ſcilicet dicta ſupra
ad ſcriptum ⁊ non ſcriptuʒ
ideo bene eſt bic. K.

e Vus ciuile. large accipe.

PYt no. in. F. conſtat.

d Oꝛgo. i.lex. xij tabu. qᷓ

fuit origo toniꝰ iuris et pᷣn⸗

e ¶ Inſtitutis.i. oꝛdinamẽ/
tis.nã romanus populꝰ. x.
viroſ ꝓ iſto iure miſit qui ð
cem tabu. eburneas retule⸗

7
4

gem imitant . ¶ Et non ine⸗

leganter in duas ſpecies:ius

ciuile diſtributum eẽ uidetur

nam oꝛigo eius ab inſtitutis

duarum ciuitatum: athenaꝝ

ſcʒ et lacedemonioꝛũ fluxiſſe

ijdet᷑. ¶ In his enim ciuitati
bus ita agi ſolutum erat:ut la

cedemonij quidem magis ea

que ꝓ legibus obſeruarent

memoꝛie mãdauent. atheni-

enſes uero ea que in legibus
ſcripta comprehendiſſent cu
ſtodirent. ( Sed naturalia
quidem iura que apud omẽs

gentes pereque obſeruantur

diuina quadam pꝛouidentia

conſtituta: ſemꝑ firma atq;

immuutabilia ꝑmanent. Ea

uero que ipſa ſibi queq; ciui⸗

onſenſu. allas ſ põt eſſe cõſuetudo. cũ dicatur quaſi cõis conſuetu· oꝛa pponéda ſũt.̈ ſic ſ. de bo. poſ. S. alia vero. et p hoc facimus

młtas foꝛmatõ es titulon. q ¶ De iure ꝑſonaꝝ. Rubnica.

lent ueltacito conſenſupo⸗

N¶AUmma.i.pꝛima.quia ⁊ aliè ſequũtur.vt.j.de bis qui ſũt
ui vel alie. iur. in pꝛin. et.ſ. de tutetł. in pꝛin. Vel dic ſum⸗
ma.ideſt maxima. quia ꝑtim eſt de ſure

naturali:vt liber⸗
tas.et ꝑtim de iur
gentium: vt ſerui⸗
tus. quoꝝ vtrũq;

ſcʒ ius naturale et

puliuck aliapoſtealege lata. Gurd auid neſe
Bimne autem ius quo uti de re. diui. 5. ſingu
mur: uel ad perſonas pertin orum Cal die in⸗
uel ad res:uel ad actiones deobli. SA.
Et pꝛius de perſonis uiden“ Pomies. Sed
mus. Nam parum eſt ius no Wen bic fuerũt

ſcere:ſi perſone quarum cau

beri ſunt aut ſerui ¶ Et liber
tasquidem ex qua etiã liberi

duo hoĩes. vnus

T., , liber:⁊ alius ſeruꝰ
ſa cõſtirutũ eſt ignoꝛentu?. mnc ber ptopoſi⸗
UU nioenle. Dic ꝙ
uralis oꝛatio cõ
DZeiure perſonarum. Paritur a iffugnis
2 .. rẽ et tunc ẽ vera et
VEmma itaq; diuiſio non lallit vr ſ. e
deiure pſonarum hec falſa. §.fi. et. ff. de
q omẽshomines: aut li hen. hee. diuus in
fi. et de oꝛig. iur. l.

ij. F. exactis. et de

ver. ſig.nõ eſt. ecõ

cedemonioꝛum. Sed quia

nienſium:qᷓ; non ſcriptola ⸗
Soſtea aliquid ðᷣ erat quod .
emendationem deſid erabat:data fuit poteſtas per vnum annuʒ his de
cemviris: vt ius et leges coꝛigerent. addendo et detrabendo.et ſi opus
eſſet interpꝛetarentur et vt ea facerent:qui duas tabulas addiderunt:⁊

ſic lex.xij.ta.ex accreſcenti dica eſt.vt.ff. de oꝛig.iur.l.ij.S.i.

f¶ Sed naturalia.hic.S.põt intelligi de iure naturali pꝛimeuo quo mo/
uentur omnia alia ad aliquid faciendum. vt notauj.s diin pn. ſed
qð dicit eſſe immutabile:eſt contra id qð de ſeruitute dici᷑ que ẽ contra
ius naturale:et tamen pꝛeualet.vt.S.e.S.ius aũt.ſed dicnon derogatur
ob hoc:licet non ſeruetur in alio caſu.nam nibilominꝰ equũ ⁊ bonũ eſt.
Et eodem modo rñdeo ad illud qð dicitur.j. de capi. di. F. ꝙ autẽ. qðͤ ẽ
cõtra.vel ibi non tollit᷑ cognatõ ſed ius ſuccedendi. Item eodem modo
vt pꝛius rũdeo ad illud qð de vſuc.dicitur.j.de vſuca.in pᷣn.quod con⸗
ſtat eſſe g ius naturale.vt.ff.de condi.inde.l.nã natura.vel dic ꝙ iſte. .
loquitur de iure gentium.quod patet ex illa littera.qð apud omnes gen
tes. S.e.S.quod vero naturalis.
onſtituit. ſ. de conſuetudine ſpeciali: vel lege municipaliſcripta.

— &

el alia.i.contrario ſtatuto.et ſic redduntur ſingula ſingulis.
mne. Quid ſit ius:et qualiter diuidatur dixit.nunc differen tiam ĩ
ter ipſa iura ponit. ¶ Del ad ꝑſonas.de hoc dicit᷑.j.in toto pꝛimo
libꝛo vſq; ad ti.de rerum diuiſione.
m ¶ Id res.de hoc dicetur.j.libꝛo.ij.et.iij.vſq; ad ti.de obli.
n ¶ Ad actiones.de bis dicetur.j.de actionibus.

o Perſone. nam bomo eſt res digniſſima creaturarũ.vt.ff. de edił.edic.

l. inſtiſſime. vñ. Ouid. Pꝛona que cũ ſpectãt animalia cetera terrã: Os
homini ſublime dedit:celumq; videre Juſſit ⁊ eretos ad ſidera tollere
vultus. Et in virgilio. Celeſtiſq; oꝛigo illi eſt.
p ¶ Jonoꝛenl. etſt ic ſtatim ponit deiure perſonarũ. Et no. bic ꝙ digni⸗

acito. ſ. cötraria conſuetudine. vt. ff. de leg. et ſena. con. l. de qᷓbꝰ ĩ fl.

M te iral tra ſingularis pꝛo
nocan tur:eſt naturalis facul plurali.vt eo.titu.
tas eiusqð cuiq; facere libet lin ſũma.f. dete⸗
niſi ꝙ ui aut iure pꝛohibetur ſtaeu i guctin
õ Ste 0 i. Et dic bic qoͤneſ
Seruitus autẽ eſt conſtitu poſitas.·fel. ij⸗
f Peraul. Sed
quid de ſtatu libe⸗

ro.videt᷑ liber. vt

ſi ex noxa. cã agatur.l. fi. Sed cõtra &,vt. ff. de ſtatulib ero. l. ſta

tuliber. Itez quid de aſcriptitio vel cenſi ito. videt᷑ ꝙ ſerui ſint.
vt. L. de agri. et cenſi. l. fi.li. xi. et. C. in qui. ca. co. cen. 1. fi. Ded
contra eſt ſcõm Jo. licet alij aliter diſtrinxerunt cuʒ poſſũt fieni
derici et contra dominoꝛum voluntatẽ:qð non eſt in vereſeruiſ

vt. C. de epiſ. et deri.iubemꝰ. S.ſeruos.et in aut.deſancniſ. epi.

5S.aſcriptinos.colla.ix. Item in dubio ꝓ libertate iudicanduʒ

eſt. vt. ff. de reg. iur. l. libertas. et qð in contrarijs legibus conti

netur:loquitur quo ad ſeruitia quibus eſt aſtrictus.quare potu
erunt facere teſtam entũ ⁊ ferre teſtimoniũ:et alios actus ciuiles

exercere. Hec alienari pſit ſine ſolo.vt.C. de agri. et cen.l.quẽ/

admodũ li.xi. Item qͥd de monacho vel regulari canonico.m̃.

liberi ſunt: et ideo poſſunt reddere teſtimoniũ.qð dic vt diximꝰ
in aut.de mona.S. cogitandũ.coll.i.licet quo ad actus quoſdã
fin gantur moꝛtui.vt in aut.demona.S.illud.et.S.ſi quis autẽ
colł.i.et in aut᷑.denup.s.ſed occaſionem.colla.iiij. 1
t Zibertas. bec diffinitio tribus modis poteſt legi. Pꝛimo
ſʒm Ir.vt diffiniat libertas eo iure quo inuẽta c.i.naturali.et
ſic enã ſerui ſcõm boc ſunt libgi. nam et ipi poſſũt facere qð vo
lunt niſi qð vi.id eſt de facto.vel iure:ſq; quolibet ꝓhibeantur.
et bec verba.ex qua liberi ⁊c.poſſũt eſſe de diffinitoe.nã et ipi li

beri vocant᷑ ſom idem ius.vt.j.delibe.S.i. Mlij dicunt diffini

ri libertatẽ liberi.nõ libertatẽ ſerui.qꝛ ex pꝛima vocant.ſ.bodie
liberi:non ex ſca.ſ.quam habent ſerui.Eſt ergo libertas alia
in ſeruo:alia in libero.et ſcᷣm eos verbũ vi exponitur vt pꝛius
Sed nec pꝛima nec ſcðᷣa placet ꝙ ſerui ſint hodie aliquo iure li
beri:cum iuſgentiũ in boc derogauerit iun naturali.vt.j.S.ſer⸗
uitus. et expone vi.i.iuregentiũ qð quadam neceſſitatemduxit

„
. —

—

. . .
△
☚ . *
△
Py . De iure pſo.
Pꝛimus. Deingenuis.

lennitas. et quia nõ eſt locus reſtimtioni vbi res mutat ſtatum pꝛoꝛſus
anmittendo vt.ff. demi.ſi extau. . pomp.et.ff. de in inte. reſti. l. diuꝰ. Sʒ
nunquid patri vel affini permittitur reuocatio. vel pæfficiũ iudicis. vel
per re ven.vtilem.cum ad eoꝛũ ignominiã reſpiciat᷑.vt.ff. de rei ven.l.i.
T de libe. cã. l.i.et.ij. et.ijj. .iiij.rñ.nõ.vt.ff.ð capi.di.l.tutelas..ſi liber

ſernitutem. ſ. per captiuitateʒ.vt. S.ti.i.F.ius autem.⁊ iure.ſ.ci⸗
uili quando maioꝛ.xxv.annis vendit ſe ad pꝛeciũ participãdũ
vt. . F. ſerui. q. d. quilibet liber ẽ niſi fiat Fuꝰ iure getiuz vel cui
li. et bec verba:ex qua dn lib eri ⁊c. nõ opoꝛtet ꝙ ſint de diffini
tion e:ſed quendam effectum libertatis demonſtrant.

u ¶ Lonſtitutõ.ii. . .

vnum de ſtatutis — D tra ar.dictarum.l.ſed certe
iuriſgen. nà eralia . . N,„ non mutauerat ſtatum ſed
multa ſtatuit uſ / tioꝰiuriſgentiũ quia quis do⸗ Ngenuꝰ eſi isquiſta-⸗ mutare elchoert
Eiuauatigte . minioalienocitrus naturam () timutnatuseſt:iberẽ baſt enerent auelbe
die dici poteſt ſer ·ſubijcit᷑. ¶ Serui auteʒz exeo ſiue exduobus ingenuisma⸗ in alium. qð ẽ verũſi aliqd
ematbeni aua abpellati ſunt: , imperato · trimonio conſtante edituseſt lum ſeurat vt delcde⸗
olim erolial oche res captiuos uendere iubent ſiue ex libertinis duobul ſiue ¶cz. ſiminiſterin. H
ecC . . ₰. 1 1 * . . diffe
ſecsoaar ei ncbe, Docſeruare nec occl⸗ ex alcro libarino ꝛct alea eſenummnate
vk alie. iut 5. pen. dere ſolent: qui etiam manci- ingenuo. ¶ Sed et ſi quise en geann iunt m dagni
et f. qre eſt de iure Pia dicti ſunt: eo ah hoſti⸗ matre naſcit᷑ libera pre uero tate.quidam non.vt.j: de

gentiũ inuentione
ſed ciuili foꝛmatio

bus manu capiunt .¶ Serui

ſeruo:ingenuusnihilominꝰꝰ

tate.licet quidaʒ dixerũt cõ

iniu.S.ſed pena.et.&.ð vſu

ne. vt.f. deiuſti er autem aut naſcunt᷑: aut fiunt naſcitur quepadmodum qui fuecgniaelt,geer
elus auen. (Maſcunt er ancilliſ noſtriſ exmatrelibera: et inceno pa nd er ea enn do n
iurenaturaliliber. Flunt auteʒ iuregentiñ ideſt tre natuseſt:quoniam uulgo nouich. vt. ff. de edili. eai.l
naſechantur. Re ex captiũitate aut iure ciuili: conceptus H au Go oepublil iredum
o alignen cum homo libermaior viguu tem liberam fui ematremeo Srdninchnnlaectma,
deren di. l. . F. et Li annisad pꝛecium participã tempoꝛe quo naſcitur: licʒ an ad actus ⁊ quo admilitias
ekadetoeſtn. dusz leſeuenncan paſſuseſt cilla concepit. Et ccontra⸗ aſmdiaft iſ rti e,
ſer.l. ſeruj. . f. In ſeruoꝛũ conditionenul nio ſilibera conceꝑit: deinde cſſerſeru vt. Lde mu iuf
Cns naui laeſt diff erentia in lberis aſt ãilla facta pariat: placuit eñ Dnirbebanrnucine ti
i contra ius natu· Multe differentie ſunt. aut ei qui naſcitur:libeꝝ nal. Cl. quia minium in ſeruis: quidam
eeo tilecno⸗ ingenui:aut libertini ſunt. non debet calamitasmatnis pllenũ: quid ſemiplenum.
deliben. Fi. er. Zeingemn einocerequiinntereoet.
tit.. ius autem. Be ingenuls. CEt ex his illid queſitum eſt: k ¶ Multe. quidam ponũt
. . ”M”MMV . JYMV bic falſaʒ notã.vt duo ſiſt

mlta. an. ff. ad ſill.l.i. F. hoc

a (Heruare. nota —*R
ſeruũ dici a ſenando et non a ſeruiendo bm yſi. ſed tabellio di⸗
cit ſeruus publicuſ a ſeruicẽdo.vt.ff. de adop.l.nec ei.⁊.l.nõ ali
ter. et.ff. rẽ pup.ſal.fo.l.ᷣij.qui ramẽ ſeruꝰnõ põt eſſe.vt.C. ð ta
bellio. generali.li.x. b ¶ Lapiunk. ff. de ſta. bo. l. nij. in /fi.
c ¶ Fiunt ex accidenti ſerui. Acc. H
d Ex ancillis. licet patreʒ liberum habeãt. vt.j.ti.i.et. . dere
ven.l.partum. Quid ſi ex aſciptitio et libera.Rñ.ſequit᷑ ventrèᷣ MZMU
vt in aut.con. que ex aſcripti.et li.mu.S.i.colla.. 1 i Hgenuus. quãdoqʒ aliter. quia ꝑ ſentẽtiã. vt. ff. de ſta. ho. l. in⸗
e ¶ Captiuitate.que occaſione belli contin gunt.quod eſt de iure genuuz. Item p reſtitutionẽ natalium. vt. ff. de reſti. naralium.

bus ingenuis editis ⁊c.et ſic expone omnia ſequentia capitula.

rñ.poteſt. ſed certe ibi ſunt
tria appellata nõ duo tãtum. Dic ergo ꝗꝙ; quattuoꝛ ſunt differennie libe
roꝝ hominũ.vt in genui:et libertini ⁊ latini:et dedititij.vt bic.et.j.ti.i.de
liber. F. libertinoꝝ. ar.ff.vi bo.rap.l.iiij..i.ſco rñ.pꝛo pꝛima parte eſt
in autẽ.de depoſitis.et de denũciationibꝰ:ibi.cum et multa.Ace.

De in genuis Rubꝛica. 2

Ex duobꝰ. ſic conſtrue.ſiue ex. matrimonio.ſubaudi:conſtante duo/
ure. et eſt tertius modꝰ. vt. C. de aſſer. tollenda.l.i.S. pen.
e t quartus.vt ꝑ ingratitudine reuocatiòis in ſeuitutem.vr n ( Erx altero. ſic. C. de operis liber.l.ꝙ ex liberta.
in aut. vt liberti de cetero. S. i. in fi. et. SF. illud vero. % TMafcitur.ecommme. „.
¶ Maioꝛ. in quo facto ſunt quattuoꝛ neceſſania. ſ. q; ſit maioꝛ p Mibilominus. qꝛ ventris ſtatus ſemꝑ cõſiderat᷑. vt hic.ð et i aut que
xx.an.vt hic.⁊.C. delibe.cã.l.ſi ꝑ miniſterium. Itẽ et vt eo aĩo / =conſtirutio ex aſcrip.S.i.colla.v.et.¶. de rei ven.partum.niſi in caſu. vt
vt pꝛecij capiat partem.vt hic.et.C. delibe.cã.l.nõ ideo. Itẽ ⁊ Q. de ſer. fugiti.l.fi.et niſi in murilegulo.vt.C. demurilegulis.l.qui cus
ꝙ vere habeat partẽ.vt.ff. quibad liber. ꝓda.nõ licet. l.i. Itẽ paire.li.xi.et.l.hi qui.et boc iure romano.ſecus iure longobardoꝛum.qꝛ
ꝙ vendatur ignoꝛanti conditionẽ venditi.vt.ff. de libe. cã.l. li⸗ ſemper in deterioꝛem parteʒ ſtatuſ contrabitur.niſi ſit matrimoniũ.alið
beris.S.ſi quis ſciẽs. Itẽ et quĩtũ vt hi ſaat cõditionẽ ſuã. vt

in E Aumn . ina ſi concubinatus.nam tunc ſeruatur ius romanum.
ff. ſi quis ingenſ eſſe di. l. ij. et ſi quid eoꝝ defuerit iure commu q ¶ Libera. puta meretnce.
ni/puocat ingenuitatẽ.alias nõ poterit ꝓuocare ingenuitatez ſr

pꝓpuoc l 1 ufficit. quantũ ad conditioné᷑. ſecus quantũ ad honoꝛes. vt.ff. de
etiam ſi manumittatur. vt.f. de ſta. ho. l. vomo liber. et. ff. deli ¶j ſenato.l. filiam et liberos.5. fi er ſecus quo ad patrid. vt.ff.ad munic. l. Der
be.cã.l.cim pacto.niſi redderet pꝛeciũ ⁊ dũſ ſponte accipet.nec aſſumptio.S.filius.et.ff.man.ſed pꝛocuratoꝛem.S. ꝓ ſocio.⁊.l.id quod.
etiaʒ dominꝰ accipere compellitur pꝛeciũ.licet quidam contra F. ſi filiuſ. ⁊. ff. de neg. geſt. ſed an vlto. —
dicãt. vt. ff. ſi inge. eſſe di. l. ij. i. ̃.et. C. quãdo licet ab emp. di. ſ Calamitas. quaſi cadamitas. qꝛ iterum fuit facta ancilla.
l. i. ⁊.j.ti.i. in fi. Sed nũquid habet in integrũ reſti.cũ ſit minoꝛ Ex bis. bucuſq; dirit qualiter contingat ingenuitas. nunc qualiter
xy.an.maioꝛ tamen.xx.an.ri.nõ.quia nõ ẽ mutãda tanta ſo⸗ perſeueret.

*¾ π △½

Liberam matrẽ facit ad hoc. C. ſi man. ita fu. ali. vt ma.l.fl.ſi iuſta.
MMedio ſpe. ff. de acqui. re. do. a deo. F. cinq; ſpectanda.
Gfficit. niſi poſvmanumiſſionẽ talẽ quinquenio ſteternit. vt. ff. ſi inge. aal½
ſe di.l. ij ſed illud bodie coꝛrectum eſt. vt bic. et. C. ybi cã ſtatus.l.ſi.·
d ¶ In ſeruitute.i. in ſtatu ſeruillii. . .

Liber

bere quartũ: et pꝛiꝰ?habebas tres.ergo ſeptẽ quod falſuʒ eſt.qꝛ

quod pꝛimo erat cõputatur in ſequentem numerum. Acc.
acris.ſcilicet lub aſpectu populi et antiſtitis.et interueni⸗
ente qualicunq; ſcriptura vice actoꝛun:. vt. C. de his qui in ec.

manu.l. i. et.ſj.

e hannn um. ſcilicʒ de
facto. Acc.

„
5

—

I. Hatalibus.i. ingenuita

ti que pꝛobatur ꝑ natales
Erant auteʒ natales ſcrip /
ture cũ anniſ domini et pᷣco
niſate que dicebant lucium
eſſe natum et ingenuũ ⁊ de
inceps ſic erat. niſi tunc cõ/
tradiceretur. VUnde et in le⸗
gendis ſanctoꝛũ intitulat
natiuitaſ ſancti nicholai qñ
moꝛit: quaſi tunc naſcatur

nunqᷓy moꝛiturꝰ.et ſcribunt

geſta ĩ vita ſancti nicholai

Et ſcriptura illa dicit᷑ nata

lis eius.⁊ qð fecerit in vita
intitulatur talis ſancti. vel
dic ꝙ natale appellat᷑ pꝛĩa
natiuitas que eſt de iure na

turali:et omnem hominemn
dic eſſe liberum. vnde dicik
ſeruus iſte reſtituitur nata

libuſ.i. illi libertati quã ha
bet ð iurenaturali.ff. dena
ta.reſti.l.ij. ⁊.ff. de ſta.ho.
l.impatoꝛes.

g ¶ Bfficere: niſi vendide/

rit ſe. vt. S. ti.i.F.pen.tunc
enim non redit in ſtatũ pꝛi
mum. vt. ff. de ſta. ho. hõ li⸗
ber. que eſt contra.acc.

h¶ Delibertinis. Rubꝛica.

Ibertini ſunt qui ex
iuſta. i. vera. ſic econ

tra. vt. ſ. ti. i. .ſemel. vel iu⸗

ſta. quia adeo iuſte ſeruiert

domino vt meruerunt ma⸗

numitti. Vel dic iuſta quia

eſt de iuregeñ. vt. S. ti. iF. P

uitus. et. ff. de iuſti. et iur.l.
manumiſſiones.

k (Deruitute. et buius ma

numiſſi filius eſt ingenuus
vt. S. ti.i.in pꝛin. licet gram
matici dicant eum libertinũ
Sed et manumiſſum liber
tinum dicunt. Acc.

ſi ancilla pꝛegnans manumiſ

faſit: deinde ancilla facta pe-

perit: liberum aut ſeruum pa
riat. et marcellus ꝓbat liberũ

naſci. ¶ Sufficit enim ei qui

in utero eſt: liberam matrem

uel medio tꝑe babniſſe: qðᷣ
uz aut inge

dtuerum eſt.
nuus aliquisnatus ſit:nõoffi
cit ei in ſeruitute fuiſſe:et po
ſtea maũiſſũ eẽ
enim conſtitutuʒ ẽ natalibus

non officere manumiſſionẽ.
1.Delibertinis.

Obertini ſunt qui ex iu
‚Iſta ſeruitute manumiſ
ſi ſunt. Aanumiſſio autẽ
eſt datõlibertatis.nã quã diu

aliquisin ſe eruitute eſt: manui
et poteſtati ſuppoſitus eſt.
etr manumifſ liberatur domi
nipoteſtate.

e. (Queres aiu
regentium oꝛiginem aſſump
ſit. ut puta cum iure naturali

omneshomines liberi naſce⸗
rent᷑:nec eſſet nota manumiſ
ſiocuʒ ſeruitus eſſet incogni·
ta: ſed poſtquãiure gentium

ſeruitus ingenuitatem inua⸗
ſit:ſecutum eſt beneficiũ ma⸗
numiſſioniſ.

epiſſime

Et cumuno

per teſtamentuz: aut alia qua
libet ultima uoluntate manu

dis libertas ſeruo competere ſtes vt. A. de lat.
poteſt:quitam ex ueteribus: liber.l.. F. ſcimus
et. SF. ſi quis. acc.

qᷓz ex noſtris conſtitutionbꝰ

introducti ſunt. ¶ Seruiue

roa dominis ſepe manumitti

ſolent a deout uel intranſtin elemtp
manumittant᷑:ueluti cum pꝛe ger rhlioevr. 5
F N* . de telſt. hac conſul⸗
toꝛ: aut pꝛeſes: aut ꝓconſul mima. . crimper
in balneumeul in theatrũ eẽt fecac.

(ibeninoꝛi mit ſtatustnp

amg

titus antea fuerat.

manumittebant᷑ modo maio⸗

. . r (Eindica. cau
m „ — 9 00 t
cõinoĩe oẽs hominel appella morechneide iat
rentu::iure gentium tna ge dan vidica. auia
neraeſſehominum ceperunt . mun in viee üloꝛuz
liberi:et his contrarium ſerui pimo ſicfut ma⸗
ettertium genus libertini: q H §.
deſierant eſſe ſerui. ertis initium. vel vt qui
autem modis manumiſſio ꝓ dam wicun ſoom
cedit:aut er ſ acris conſtituti car virga pꝛctoiſ
onibugin ſacro ſanctis eccle quater pcucicha⸗
ſijs:aut uindicta autinter a drcbal peeron ter
micos :aut per epiſtolaʒ:aut aiote liberum. ar.
Z Q.ſi aduerſus li⸗

berl. iiſjj.

t uall et. vt in
codicilł.vł inteſta

„ (Sed alijs. pꝛe⸗/
ter ſupꝛadictoſ.ac.
¶ Aui tam. ſcilicꝰ

modi.

7 5 = . 2
rem ⁊ iuſtaʒ libertatẽ ↄſeque calicer erlegib im
bant᷑:et fiebant ciuesromani patoꝛũ. vt. C. pꝛo
modominoꝛẽ c latini exlege Qulaa. ſe toi
Rr , 5 ¶ Moſtris. vt. C.
iunia noꝛbana fiebãt:mõinfe ¶ dia demanul. fi
rioꝛem: et fiebant exlege elia ein ut wollail.
ſcentia dedititioꝛuʒ numero. km bemongg⸗
Sa ß.ij. col. i. et in aut.
de monachis. F. i.
colla. ij.

3 Amicos. et in

Ex verenbus.

1 Araen io ⸗darort ſcoᷣm IJr. et. ff. de acqui.re.do.l.adeo.S. cum
quis.in fi. Tlel dicſcõm Pla. J0. er Aʒo. quia dat libertatem quã pꝛiꝰ
ille ſeruus non habebat. alias nõ diceretur dari.vt.ſ. de act. . ſic itaq;
Sed opponitur. aut quã habebat ei dabat:et ſicilli quidẽ nulla rema⸗
net: cum non habeat niſi vnã.aut quã nõ habebat:qð eſt abſurdum. ſʒ
dic ꝙ dat qð non habebat. et hoc plerumq; contingit ꝙ; quiſ dat quod
non habet. vt. j. qui. alie.li.S.i.et.ff.de vſufruc.l.q noſtu. 7. ff. de acqui.
re. do. hennos. Ac.

m (Et. pꝛo id eſ. ==
n ¶ Poteſtati. ff. de iuſti. et iure. alias manunnſſiones ex boc.
1

o ¶ Aue res.i.manumiſſio.Acc.
p ¶ Et eum. tria genera. ſed erat vnuʒ. et addita ſunt tria:ergo ſunt quat
tuo:. Ri. ñ ſequit. n ſi babeas treſ ſilios ⁊ naſcat᷑ bodie vnꝰ incipis ba

9 (Saui manumitti.quaſi di.quãd ocunq; etiam inuiti. vt. ¶
de teſta. ma.l. fi. S. ſi vero quidax.licet ſe ecꝰ ſit in filijs. vt in aut:
qui.mo.na.effi.ſui..generaliter.colla.vii.
b Kranſitu. i. dũ tranſit. Eteſt ratio. quia ſine eo fieri poterat
vnde aliud eſt quando manumiſſio nõ poterat fieri ſine pᷣtoꝛe.
vt. . ti. i. . adẽ. Itẽ Zliud eſt in contentioſa iuriſdictõe. que.ſ.
redditur in inuitum. vt. ff. de ver. obli. inter ſlipul. 5. i. et. . de
dilac. a ꝓcedente.Acc.
c I balneũ.tũc eĩ videbat᷑ valer̃.qꝛ pꝛegaudio cuilʒ ↄced erʒ
d Nn theatrũ.i.in locum vbi homines ſtant ad vidẽdũ.et idẽ
muſromags ſalicet alias quocũq; vadat.Acc.
e ¶ Libertinoꝝ. ideʒ erat deuis.vt.C. denu.iu.qui. tol.l.i.S.i.
f ¶ odo.i.aliqnũ. g ¶Minoꝛé. l mediã. vt. ſ. de capi.

2 D

0
Pꝛimus: . De libertinis.
Dmus. Debis q ma.

di. F.i. et. ff. de auro et argen. lega. l. qaui lauden ſcom Jo.
b ¶ Dedititioꝝ.i.vocabantur dedititij.⁊ erãt inducti hac.l.elia
ſcentia:que et młta alia indu xit.et erãt hi toto tꝑe vite ſue ſerui
⁊ tũc fiebant liberi e moꝛiebant᷑ quod ꝓderat eis.quia bona
vt peculium a domino occupabankt.ſed in latinis alit᷑ fiebat:vt

colligit᷑ hic. ⁊ exeoo
Qunmſ Pabcbat
dedititij qᷓ; latiin. pyp
vrj. o ucel be. ¶ Sed dedititiox quidez peſ
si nos ſima conditio iamexmitistẽ⸗
qun ſumus pij. ac. poꝛibus in diſſuetidineʒ abijt

K ¶Lonſtõnibus.

vi. E.de vedik. li. latinoꝛum uero nomen nõ fre

q ¶ Vmnes. ſic conſtrue. et om̃s liberros donauimus.i.honoꝛauimus ci
uitate romana.i.plena li ertate.vt.ff.e.S.lib ertinoꝛum.
r ¶ Diſcrimine.i.differentia habita.nec etatis nec manumiſſi vt etiam in
fans poſſit manumitti.immo etiã in ventre:cuʒ q;tum ad hoc habeatur
ꝓ nato.yt.ff.de ſta.bo.qui in vtero.nec dñi manumittentis:duʒ tamen
hẽat. xx.an.vt.j.ti.i.F.ea⸗
dem. nec in mõ manumit/

r tẽdi. ſ.in teſtam̃to ſeu inter
manumiſſoꝛis nec manumiſ- viuos.quoquo modo. pr.ẽ
ſionis modo diſcrimine ha⸗ Fmulti.

bito.ſicut iam antea obſerua ”ß
baturciuitate romana deco⸗ ſ ¶ Zddii.ſ.a nobis eis
quos habuimus.S.e.S.mł

tol. æ. C. delati. li. quentabatur. Ideoqʒ noſtra rauimus.¶ Multis modis ad tis autẽ. et ſunt additi no⸗
rr pietas omnia augere: in me ditis per quos poſſit libertas uen. Munus d ns egro
ompetebatſ. lioꝛem ſtatum reducere deſi⸗· ſeruiscum ciuitateromana j Sedo ſiancnloͦ vegiderit
boenora mia tha derans: duabus cõſtitutioni- ſola eſt: in pꝛeſenti pꝛeſtanr. ne Hltnmaker Senrae
iu huumno e vlio hpus hoc emendauit:et in pꝛi- ir viſe vendno hirctin
ſq; deinceps idem . . —— . erit manus iniectioneʒ ⁊ eꝗ̊
dio hoc ius peſſi/ a pꝛimis urbi una⸗ podunt. tuit poſtea. Zertius ſi ſerui
mum fuit inductũ paii Gr. SSrome cun „ „ 2 pileati deſuncti funus pꝛe⸗
yt.ſ.e. deſuceel.li· bul nnaatque ſimplex liber · n N OQntamẽcuiq; uolẽ ceſſemnt. Quartus ſi cria⸗
be. 5. vlti ⸗ tas competebat id eſt eadem ti manumittere licet ¶expꝛeſſit eũ vle eſſe latinũ

quam habebat᷑ manumiſſoꝛ:
m ¶ Aibeninus. er Niſi ꝙ ſcilicet libertinus ſit ꝗ

eonrtngi mul manumittitur:licʒ manumiſ. ⸗
iplex effectꝰ in pꝛi er Ert dediti
miſ circa obſequia ſoꝛ ingenuul ſit. Et de
les opeo- queſũůt tios quidem per conſtitutio⸗
in faciendo. vt in NAn
aſſurgedo r ſemie Neʒ noſtram expulimus: quã
doſine innon faa pꝛouulgauimusinter noſtraſ
endo vtdenon vo deciſiones per quas ſuggerẽ
cando in ius: que obis tribunianoui 1
ipſa natura paro te nobis tribunianouiro exce
no debenur eiam ſo queſtoꝛe · noſtro: antiqui iu
line impoſitõne. g altricationes placauimus
ſi vocauerit in ius „1E —EPn J
panonum ſine ve Latinos autem iunianos:et

niohi dein mire ommnem que circa eos fuerat
cã.l. pe.et vlt. qu Obſeruantiaʒ:alia conſtitutio.
ua ahunde, neper einſcem queltoꝛisſus
llao vr depe te· geſtionem coꝛrerimus quein
Kae biſiu ter ĩperiales radiat ſanctiões
mnbus ſumitur ar. 3 , uI
Hu aureus pꝛo ſoll Etomnes libertosnllo nec
do accipitur in iu etatis manumiſſi nec domini
renoſtro.er quo ꝓ
codem delicto ta⸗
les ſententie ꝓmkl

gantur et eedẽ intelliguntur eſſe dandeſilio emancipato.vt. ¶
de in iusvo.l.venia.et.ff. de condi.inde.ſi nõ ſoꝛtẽ. . liberms.
Item reuocantur in ſeuitutũꝛopter offenſaʒ. vt. C. de libe. et
coꝝ li.l. ſi manumiſſus. et alia multa.ſed hodie hec oĩa tollunt
pꝛeter ea que S natura debent᷑. vtii aut᷑. vt liberti decerero..
i.coll. vi. Zu dic vt no. in dicta. l.ſi manumiſſus.que ẽ contra.
n ¶ Et dediticios. qð dixerat in genere: uũc ponit ꝑ ſpecies. vel
qd coniunctim dixerat: nunc diuidit.
o ¶ Altricationes. quas non babemus. Sed quarenõ erãt ſer
ui ſicut illi qui penitꝰ ſunt ſerui cum toto tpe vite ſue ſeruire co⸗
gerentur. ß. ſcoz o. ꝙ erant liberi licet ſeruire cogerentur. vt
C. coĩa dema.l.i.ꝭ.ſinautem pꝛopꝛietarius.

p. ¶ Latinos et iunianos.i/ex lege iunia noꝛban inductos. vt
S.c..libertinoum. 3

toꝛũ manumittit: nihil agit

bertate heredeʒ inſtituere ut

Maʒ IS quiin fraudem credi AQuintus ſi ſub conditiõe
conditionem manumiſſit.
Sext ſi in iudicio liberali
a dño ſuꝑatus fuerit:et pꝛe
cium pꝛo domino ſolutũfu/
ent:et ipᷣe poſtea recepit.
Septimus ſi anallã ſuam
manitauerit alicui libero.
Octauꝰ ſi coꝛã actis filium
nomĩauerit ſeruũ ſuũ. No⸗
nus ſi inſtra ſeruitutis red/
dident. et ꝓbant᷑ hi modi.
Q. de. la. li. tol.l.vna.S. Gd
ſeimus vſq; in fll.

quia lex eliaſcentia impeditli
bertatem. ¶ Licett autem do
mino qui ſoluendo non eſt:in
teſtamento ſeruum ſuuʒ cũli

liber fiat:hereſqʒ ei ſolus et
neceſſariug: ſiei nemo aliusꝰ
exeotaſtamento heres extite

rit : aut quia nemoheresſcri t¶ Sola. Cliberas plena.
ptus ſit: aus quia is quiſcrip· v In pꝛeſemi in conſue⸗

tus eſt qualibet ex cauſa he
resnon extiterit. ¶ Idqʒ ea⸗ 4 Put; cuiq;. ᷓuis
dem lege eliaĩcẽtia pꝛouiſu, g dieceitll. Kmultis. .5
lege ellalcetia pꝛonſuy fſi dict ſit queihermanu⸗
eſt:et recte.ualde enim ber⸗ aleepoſſ damn ⁊c. ſic
. j.ð exhere.liber. in pꝛin.nã
ſ piciendum erat: ut egentes anceſliib Arbacese
hominesquibus alius heres x¶ Fraudem. bocexpone ſ.
extiturus non eſſet:uelſalteʒ
J viuds vel in vltima volun
tate.ſcilʒ non inſtituendo.
bus.l.ſi moꝛtis. vr.api. F.er. fenui era qui
a ¶ Agit. ſ. vt noceat creditoꝛibus vt.ff qui ⁊ aquibus.l.ſi moꝛtis ſibita
men nocet ſi velit reuocare.vt.C. de ſeuo pig.da. ma.l.ſi creditoꝛibus.

b gliaſoennio. ſimilis er atio. quia lex vult.j. de vſuc. S. furtiue.
c ¶ Licet.i.licitũ eſt. d ernũ. ſ. vnum et nõ plures. ff. de here. inſti.

quiuii ſoluen do et etiã in frau em creditoꝝ. vt. C. de neceſ.. l. i in pꝛin. ni

ſi ſpalit er pignoꝛi datus fuerit.vt.ff. de here.inſti pianoꝛi. nõ põt fſeri
t. Vt. f. de here.inſti. pignoꝛi.qͥ nõ põt fieri
neceſſarius mſi dominuſ creditoꝛi ſatiſfaciat.vt N ta
e¶ Dolus. in caſu enã cũ alio.vt.ff. de bỹ. iſti. l. ſi is. erl. ei q ſoluendo.

f Heceſſar.qꝛ ſiue velit ſine nolit cogit᷑ eẽ heres.j.de he. qli.et dif. F. i.
g¶ Extiterit.quo vltimo caſu ſeruus ſubſtitutus eſt beres.

bEadẽ.l.ſ.q ꝓhibuit eadẽ et ex iuxta cã ocedit vt bic e e c egan
gentes. no. ꝙ deſt paupꝑtas qꝛ fauet pauptati.ſic ff detranſac.

relicta libertate heres anteꝰ

in fraulem.
3 ¶ Manumittit. ſc; inter

b

9
P dicatt
tate.quia tunc non eſſet he

cum bi. 5. ſi in annos.et. C. de epi.⁊ ceri.ſi quis ad declinandum.S.pe.
⁊.ff. de offi. pꝛe. illicitas. S.fi. ar. ð.ff. de excu. ta. ⁊ cu.l.ſpadonẽ.S.fi.⁊ in

auten. deteſti. F. i. et illud. pauꝑ ybiqʒ latet.licet ecõ tra dicatur.cãtabat

vacuuſ coꝛam latrone viatoꝛ. a (We
Haberent. ſic. f. de interrogat.act.l. et quia, in pꝛin.ſic.j.de bo. poſ.S

per quos autem.
c urho⸗ non faciente.i.

non ſatiſfaciente creditoꝛi⸗
bus. acc. ð
d (Eo. ſeruo nunc libexto
facto.acc. —
e ¶ Serui.quõdam.ſed mõ

f ¶ Iniuria. quo ad famam

que etiam poſt moꝛtẽ qñqʒ
damnatur. vt. ff. de act. l. ex
iudicioꝛum.

EG demqʒ libertate. non
icat inſtituo te ſine lib⸗

res:vt ſfatim dicetur in fine
huius.S.ſed pꝛetermiſit da

tionem lib ertatis. vt in fi.

b (Vonſtitutio. vt. E. de

necel.ſer.here.inſti.l.quidã

.ĩ ¶ Ecriptura.ſicut ex datio

nẽkutele.vt.j.qʒ.d a.tu.poſ.
Kq( Inſtitutionis:ar.ꝙ ali
quò conceſſo illud concedi
tur ſine quo illud eſſe non
põt. vt. ff. de iuriſd. om. iu.
l. ij. agcc.

—— .

¶ Eum nõ. hec eſt noua ra

tidð de qua pꝛedixi modo.ſʒ
lex ipſa antiqua fuit.vt.ff.

n ¶ Soluendo. cim ⁊ ſciät

ſe baber̃ crditoꝛeſ.vt.j.que
in fraudem cre.l. omnes. J
lucius.

o ¶ Mon eſt. et nunc eritpe
ius ſoluendo. ł
p Veenalune nam qui /

dan dicebãt ꝙ ſufficiebat
ſolus euentus. alij dicebãt
ꝙ exigebatur vtrunq;ʒ: ſc
fraus ct euentus.et iſta ſen
tentia pꝛeualuit tamẽ.ex pᷣ

a (Ael. ꝓ ſaltem.

ſeruum ſuuʒ neceſſarium he⸗
redem haberent: qui ſatiſ fa
cturus eſſet creditoꝛibuſ autꝰ

hoc eo non faciente: gedito⸗
res res hereditarias ſerui no
mine uendant:ne iniuria de⸗

faunctus afficiatur. Idemq;

iuris eſt:et ſi ſine libertate ſer
uusheres inſtitutus eſt.

non ſolum in domino qui ſol
uendo nõeſt: ſed generaliter
conſtituit noua humanitatis

ratione:ut ex ipſa ſcriptura i

, ⸗ k . ,
ſtitutionis:etiam libertagʒ ei
competere uideatur:cum nõ
eſt ueriſimile eum quem here

dem ſibi elegit: ſi pꝛetermiſe⸗

rit libertatis dationem ſeruũ

remanereuoluiſſe: et neminẽ

ſibiheredem foꝛe. ¶ In frau

vdem ꝰautem creditoꝛũ manu
m In fraud em.ſic.ff.e. ti.
ſq; qui et aqui.ma.libe.nõ

mittere uidetur: qui uel iã eo
tempoꝛe quomanumittit ſol⸗
uendo non eſt:uel qui datis
libertatibus deſiturus eſt ſol⸗

uendo eſſe. Pꝛeualuiſſe e ta

men uideturniſi animuʒ quo

q; fraudandi manumiſſoꝛ ha
bueritnonimpedini liberta⸗
tes:quãuis bona eius credito

dictis videbatur ſufficere euentum ſolum. tamen. ⁊c.

Enponint bie diligenter attende ꝙ ſi directa detur libertas non ſolũ
inter viuos:ſed eriam in vltima voluntate duo ſunt neceſſaria ſq; concili
uʒ:hoc eſt fraus et euentus:vt hic.et.ff.e.S.in fraudẽ.et.C.e.l.i. AIn fide
icõmiſſaria ſufficit euentuſ.vt.C.qui manu.nõ po.il.fi.Et ratio eſt.quia
facilius libertas de facto data ab herede reuocat᷑ qᷓ; a defũcto cuiꝰ vide
batur diſpoſitio.l.vt.ff. de fidicõmiiſ.liber.l.iiij.S.ſi in fraudem. Alia ra⸗
tio notatur. C.e.l.in fraudeʒ.in alijs autem alienationibꝰ que in fraudẽ
qeditoꝛum fiunt:dic vt.j.de act.F. Item ſi quis.
rSepe. rñ.tadite obiectiõi quõ pᷣt eẽ animꝰ bonꝰcũ ipᷣa veritate fraudet
eos.rñ.ſepe eĩ ⁊c. Sʒ ar.cõtra.C.de reſcin.ven.l.quiſquis.acc.

1 Lum vtroqʒ.fraus ſailicet et euentus i nteni enit vt ſubijcit.et facit ad

hoc.ff. qui et a qui. ma.li.l.ſi in fraudem. .
3 ¶ Conſilio. nota quem teneni de cõſilio.ſʒ cõtra.ff. man.l. ij. F. f. ſed hic

fuit fraus.et ideo fuit tale cõſiliũ obligatoꝛiũ.quia fraudulẽtuzʒ
vy ¶ Eadem.ſ.de qua eſt habita menno.vt.S.e.in pꝛin.
¶ Winoꝛi. ſufficit ergo ſi non ſit minoꝛ.xx.an.etiaʒ ſi nõ ſit ma
ioꝛ.vt quia tetigit vltnimum diẽ.xx.an.vt.æ.de manu.l.i.ſicut in

●

teſtamento fauo:e ſui.yt. f de teſta. qus etate.
e

1.

5

ribꝰnõſufficiãt.¶ Sepe eniʒ

ð facultatibꝰſuis ampliusqᷓʒ

tũcintelligimꝰ impedin liber
tatẽ:cũ utroqʒmõ fraudatur
creditoꝛes.i.et cõſilio manu⸗

ihisẽ:ſperant hoiĩeſ.

mittentis:et ipſa re:eo ꝙ bo⸗
nanõſunt ſuffectura credito

ribus. Eadẽ lege eliaſcen
tia d omino minoꝛi.xx.annis
non aliter manumittere per⸗
mittit᷑: q; ſi uindicta apud cõ
cilium iuſta cauſa manumiſſi
onis appꝛobata fuerit manu⸗
miſſio. ¶Juſte autez manu
miſſionis cauſe he ſunt:uelu
tiſi quis patrẽ aut matrẽ: fili
uin:filiamue aut fratres:ſoꝛo
reſuenaturales:aut pedago
gumꝰ: aut nutricem: aut edu⸗-

catoꝛeʒ:aut a lumnũ alumnã⸗

ue:aut collactaneũ manumit⸗
tat:aut ſeruuʒ ꝓcuratoꝛis ha

bendi gratia:aut ancillaʒ ma⸗

trimonij habendi cã:dũ tñ in
tra ſexmenſes in uxoꝛeʒ duca
tur:miſi iuſta cauſaꝰ impedi⸗

at:et ſeruus qui manumittit

ꝓcuratoꝛis habendi gratia:

ſiminoꝛ.xvij.anniſ manumit

tatur (Semel autem cauſa

Uindicta. hic
expone. vt. S.ti. i.
Conciliuz. ideſt
apvnd locũ illũ vbi
habet᷑ ſuꝑ hoc cõſi
lium.i.deliberatio
et ſic ponit id qð
fit pꝛo eo vbi fit. vt
ff. de iuſtic. et iure.
l. vlti. F. fi. Uel dic
apud eos qui pꝛe⸗
ſunt cõcilio. vt ſũt
oẽs habentes oꝛ⸗
dinariam iuriſdic⸗
tionẽ etiaʒ minimi
mgratus.cuʒ hyſit
ð voluntaria iuriſ
dictiõe. vt. ff. de of
fi.pꝛocon.et le.l.ij.
et in aut. de defen.
a Juſte. aũt cau⸗
ſe.a.ff. de manu.l
ſi minoꝛ.cum.l.ſe.

b Patrem. Sed
6Sen põt filius
babere ſeruum. ſq;
patrẽ vel econtra
vel frater fratrẽ ſu
um ſiue ſoꝛoꝛẽ. rñ.
bñ. vt quia ĩſtituit
dfis filiuz ſerui ſui
heredẽ vł filiũ an
cille vł ecõtra.⁊ ſic
de alijs. quo caſu
ſit inſtitutus bereſ
liber et dñs oĩum
bonoꝛũ quoꝛũ do⸗
minus fuerat teſta
toꝛ. vt. S. e. .. i. ⁊. ff
de acqui. poſ. cum
heredes. Itẽ p̃t eſ
ſe vt ſi habeat quiſ
filiũ ex ancilla ſua
naz eſt ſeruus. ⁊ fi
liuſ. vt. C. cõia. de
ma. l.fi.et econtra

ſi ſeruus habeat filium ex dha.nã filius ẽ ⁊ liber et dñs.cũ ven
trem ſequat᷑ quo ad ſtatũ.vt.C. de rei ven.l.partũ.lʒ poſſit ipᷣe
et dñ a accuſani.vt.C.demu.que ſer.ꝓp.l.i.et.j.de he.inſti..i.
c (Maturales. et legitimos. vel naturales tantum.
d ¶ Pedagogũ.ſ.qui ab initio inſtruit pueros.a pedos qð eſt

et gogos qð eſt ducere. q. ductoꝛ ſiue gubernatoꝛ pueroꝛũ
Hlumnuz. quẽ vel quã alumnuſ aluit vt differat a ſuperioꝛi.
ollactaneuz. ͥ ſił mecũ lactauit quẽ fratrẽ boñ̃. appellãt.

g ¶Ducatur.pꝛeſtito ſuꝑ hoc ſacramento. yt.ff. de man.vin.ſi
collactaneꝰ.in fi. h En iuſta. vt infirmitatis quetribu
it dilatõʒ. vt. ff. ſi quis cau. l. ij. S. iij. ⁊. iiij. et. ff. de re iudi.l.que
ſitũ.vel alia qualibet iuſta.vt.ff.ex qui.cau.ma.licet.l.i.in fi.

„

i ¶ Decẽ ⁊ ſeptẽ an. Sed quõ minoꝛ.xxv.an.põt eſſe ꝓcuratoꝛ.
vr. C. de ꝓcur. exigendi.⁊.ff. de pcur. ſi minoꝛ. rñ. boc ad nego⸗

.
1 . . —
„
. △
7 Pꝛimus. Dele. fu. ca. tol.
»* cia fuit. non autẽ in iudicio eẽ oͤr ſlcali⸗ eſt differentia inter reliquere. qð in dicta aut᷑ poſitum eſt:qð ad moꝛientes tantũ ſpectat. vt
bos pꝛocuratoꝛes.vt.ff. man.ſi pꝛocuratoꝛem. .i. Acc. ff. de tab. exhi.l.i...fi. Eed quid ſi inter viuos velit quis manumittere.

ppꝛobata.ſ.manumiſſionis: ⁊ apð conciliũ. Acc.

K Bemel. a nanum e.
1 Ke fal ſa.q.d.ſi dixit filium licet non ſit.vel patrẽ vel filiã

lic becita nõ ſint ſedz quoſdaʒ. qð repꝛobo.cũ id qð falſuʒ ſit

mihil ſit nec pꝛeſtet
cqãm. vt. ff. de ver.

ſi ex falſis inſtru. p
totuʒ. ⁊.ff. de exce.
rei iu.l.qui agnitiſ
vnge dic vera. id
eſt iuſta. falſa. id ẽ
liuſta.vt quia dixi
eum ſocium meum
fuiſſe in armis vel
in ſcholiſ:qð indu
cebam ꝓ iuſta cã
et fuit talis cauſa
vel ſimilis appꝛo⸗
ta:licet non debue

rit appꝛobari.ſic.
ff. de le. i. fid eiuſſoꝛ

H. fi. et. ff. de in inte

grũ. reſti.l.omnes

* . ſic econtra iuſta p
pein.

nihil facile immu⸗

Zð tandum ſeſt ex ſolẽ

nibus. vt. ff. de in
integ.reſti. diuus.
Sed contra.ff. de
excu.tu.l.ſed repꝛo

bari.i.rñ. Sʒ hboc

fauoꝛe libertatis:
illud fauoꝛe ſani⸗/

n (Cum autẽ con⸗
ſtitutus. nam cum
diat ſine cauſa nõ
poſſe manumitti.

ergo econtra cum

cauſa valet manu
mmiſſio. ſic. ff. de e⸗
deoen. ſi quis ex. F. ̃
toꝛ. et. F. pꝛohibet
„ gentium. F. pꝛetoꝛ.

et. F. dolo malo⸗

o ¶ Zeſtamentum. ſi eſt maſculus femina vero in. xij.vt. ff. dete

m Retractet᷑ quia

approbata ſiue uera ſit. ſiue
falſa :non retractet: ¶ ¶Ci‚
autem certꝰ modꝰ manumit⸗

tendi minoꝛibus.xx.annis do
minis per legem eliaſcentiaʒ
conſtitutus ſit: eueniebat ut
qui.xiiij.annos etatis expleue
rat:licet teſtamentum facere
poſſit:et in eo ſibi hæ edeʒ in
ſtituere: legataq ʒ relinquere
poſſit:tamen ſiad huc minoꝛ
ſit.xx.annis libertatem ſeruo

dare non poterat: quod non
erat ferendum. ſi enim is cui
totoꝛum ſuoꝛum bonoꝛumin
Ege'fuſia canina cer

teſtamento diſpoſitio data e
rat:uni ſeruo darelibertatem

non permittebatur. Nuare

non ſi militer ei qumadmo⸗
dum et alias resita et ſeruos

ſuosin ultima uoluntate di⸗

ſponere quẽadmodum uolu
erit permittimusutlibertateʒ

eis poſſit pꝛeſtare. Sedcũ
libertas ineſtimabilis res ſit

et pꝛopter hoc ante.xx.etatis

annum antiquitas libertatem
ſeruo dare pꝛohibebat:ideo

nos mediam quodammodo

uiam eligentes non alitermi⸗

ſta. qua etate. :.ff. de liber.l. aurelio. S. gaius.
p (Sed cum libenas. vſq; nunc allegando innuit ꝙ eodẽ tpe
p oſfit manumittere quo teſtari.nũc econtra duas rõnes cõſide

rans. Et quia ineſtimabilis eſt libertas: tamẽ ſi vendat quis

ſe pꝛecium ad vẽditoꝛẽ nõ tranſit:ĩmo penes emptoꝛẽ eundẽq;
dominñ remanet. vñ eſt in eſtimmbiliſ. vt hic. ⁊. ffde regu. iur. li
bertas. ꝛ.ff. de ta. ex. l. F. fi. Et qꝛ antiquitas aliter ſtatuebat
cui eſt deſeruiendum. vt. C. deteſt l. teſtamenta. quare viſis
allegationibꝰ ſoluit mediã eligens viam. ſic.j.de reꝝ diui. S. cũ
ex aliena.licet ſit arg. contra. ff. de neg. geſt. neſennius in ſi. et. ff
de in rem ver. ſi p patre.S.idemq;.

q ¶ Mediã.no. mediaʒ viam. ſic. ff. ſi ps bere. pe.l.antiq̃. acl.

r ¶ Impleuentt. ſec odie ex quo teſtari pñt:et libertates relin⸗
. querepoſſunt. vt in aut᷑.vt ſpõ.lar.coł.ix.S.i.qð exaudi t in vl⸗
nma volũtate velit quis libetatẽ relinquere. qð patet ex yerbo

. Rñ.no pòot:niſi habeat.xx.an.vel niſi cauſa cognita.cũ nec liber iſte nec
aut.loquat᷑ niſi in vltima volũtate.vñ ſeruatur tenoꝛ eiuſdem legis elia

ſcẽtie. cum non ſit coꝛrectus.vt.C.de ap.l.pꝛecpimus.in fi.

noꝛi. xx. anniſ libertatem in te

ſtamento dare ſeruo ſuocon⸗

cedimus niſi.xvij. annum im
pleuerit: et.xviij. annum atti
gerit. ¶ Cum eni antiquitas

huiuſmodi etati et ꝓalijs po
ſtulare conceſſerit:curnonẽt

ſuiiudicij ſtabilitaſ ita eoſ

8 Antiquitas. vt. ff. de po

t oſtulare.i.deſideriumi

amici ſui vel clientuli ſui co

ram iudicibus exponere.
vt. K. de poſtul. l.. F. i. non

gutem pꝛo ſe poterit eſſe in
iure. vt. C. de auc.ð pꝛeſtan.
l. darum.et ratio eſt.qꝛ qua
do pꝛo alio accedit ſibi im⸗
putet qui tali cõmittit cau⸗

ſam ſuaʒ vt.ff. man.l. cum

mandanto.

„

erat in ſeruis teſtamentoma⸗

damõinuia tollẽda eſſe een
ſuimus. cũ ſ⸗ atis fuerat inhu⸗ caninam foꝛte a quodã qui
manum uiuos quidem licen

Item ſtatim cũ dicit alieno iuri: ampliat ſcdᷣm membꝛũ dicte diuiſionis

iuuare credatur:ut et ad liber

tates dandas ſemis ſuispoſ- tiuelegas. rſideꝗs non e

. . . „ 20 2
ratio quare ſit diuerſum. ẽ
ergo et idem ius ſtatuendũ
vt. ff. de ver. obli. l. a titio. ĩ
fi.nam vbi eſt eadem ratio
idem ius ſtaluenduʒ eſt.vt
ff. ad.l.acquil.l.illud.et.¶.

Eren
numittendis: quam quaſili- tres foꝛteñ poſſz manumit
. — 1 trere in vltima voluntate.vt
bertates ipedienteʒ: et quo-⸗ ſ.ę inſ..·
Hodus.i.numerus.
uam. ſ legem fuſiam

.

ſint pemenre.

Delege fuſſia canina tolleha

tus modus conſlitutꝰ Ege fuſia canina. cer

vt in publi.dicit. et.j.ð ack.
F. alie. nam canis ſeruabat
naturaʒ qui ſtatin palea qͥ

tiam habere:totam ſuam fa-
milam libenati donare. niſii uraz qui laen⸗
, re pediat lihertater nec ſibi poteſt haberepale-
lia Ouſa un pediat liben. tate; aonm nec alij perniittit accipe
moꝛientibus autem adimere rte ſicnec ſibi poterar tenere

huiuſmodi licentiam. ſeruos quia moꝛiebatur. vt
ſ. de dona. F. ſiue falſa. nec
„ . l W libertatẽ patiebatur eis da
De hisꝗſui uc ali iuns Iüu n. vndemerito canina dici
H ä m:ir vt ſit conſequenſ nomẽ
rei. vt.j. de dona. §. eſt et a⸗
a ¶ Impedlientem.i. impedimentum afferentem. ð
b ¶ Inuidam.no.contra inuidos.ſic. C.de cadu.tol.in pꝛin.
c (Familiã.i.oẽs ſeruos qͥ familia dicunt᷑.vt.ff. de v er.ſig ꝓnũciatõ.S.i
dNLauſa. vt fraus vel etas manumittẽtis.vt.S.e.ti.in pꝛin.⁊.S.eades.
e oꝛientibꝰ. Sʒ quõ pot aliquid adimi cum nihil habeat. nã moꝛs

omnia abſtulit. vt in aut.de nup.F. deinceps.col.uij. Rñ.dic moꝛẽtibꝰ
i. ad moꝛtem tendẽnibꝰ:qꝛ laboꝛabat in extremiſ vel quaſi.vel ẽt erat ſa
n. ſʒ timoꝛe moꝛniſ hoc faciebat.vt.ff. ð dõa.cã moꝛ.l.iij.⁊.iuiij.⁊.v.⁊.vi.
tates Pinnas Seetenfek-gepac lpsetun
De his qui ſui vel alieni iuris ſunt.Rubꝛic.

¶ Edimere.no. hic ar. ꝙ ea quefiunt inter viuos trabuntur ad volun/

Ic reſtringit᷑ pꝛimũ mẽbꝛum pᷣme diuiſionis poſite ſupꝛa de iu⸗
epſonaꝝ vt nõ cõpꝛehendat quoſdam liberos hoĩes.ſ.filioſfa.

vt cõpꝛehendat etiam quoſdam liberos.ſq filioſfa.cũ ergo fiat additio
et detractio dicte diuiſionis:nam eſt de iure ciuili bec diuiſio.xt.ff. de iu

S. vt vltra duoſ v ł

canis nommabat᷑ inducꝭ

ti.et auili. S. penul.

ſtingat. vt.
.de iure ꝑſo.i.rñ.eſt de iu⸗
re gentium. cum non ſit ſer⸗
uitus iure naturali cognita

e ¶ Nuris. quidam neuo

iure ten entur. vt filij quoꝛa; Mis 4 EloneliUi
ſunt.quedaʒ alienoiuri ſubie
KRurſus earumq a

patres ſunt capti ab boſti⸗
bus. vt.j.qui.mo.ſius pat.
po.ſol.S.ſi ab hoſtibuſ.nã
⁊ alie quedam ſunt in pen/
denti. vt. ff. de vſufruc. ſed
et ſi quis interdum. .i.⁊ in
aut. de nõ alie. S. bic autem
colł.ij.et hoc ſcõm quoſdã
Mos contra.nam ſui iuris
ſunt. cum̃ enim pater ſit ſer
uus hoſtium et in eoꝛũ pote
ſtate. vt. S.de iure ꝑſona.S
ſerui.ergo alium habere nõ
poſſunt in ptãte.vr.ff. de ac

quir.re.domi.homo lib er.

G.quicquid. ff. de acq. poſ.
l. cum heredes.circa mediũ
et. ff. ad.l.iuł. de adul.l.ſic
eueniet.et pꝛeterea eoꝛuʒ ra
tõ vel ſententia eſt abſurda

ſti. et iure.l. ius aũt ciuile. at ſuperioꝛ de iure pſonarum fuit ſcõm ius na⸗

turale et gen. et ibi diximus.⁊ ideo immutabile eſt. vt.ð.de iurenatu. gẽ
ainnurali dinne que eſt de iure ciuili cum: in ea ius gentiũ di/
de iuſti. et iure. ius ciuile.ſuperioꝛ aũt quã babuimꝰ

Equiturs deinreſp⸗
ſonarum alia diuſio
am quedã ꝑſone ſui iuris

cte ſi ut. .
lieno iuri

ſt ſubiecte:alie ſũt

in poteſtate parentum:alie in

deamꝰ itaqʒ de his q alienoiu

pdteſtate dominoꝛum.

riſubiecteſunt. ¶ Mam ſi co
gnouerimus queiſte perſone
ſunt:ſimul intelligemus que
ſui iuris ſunt.ac pꝛius inſpi⸗
ciamusde his que in poteſta⸗
te dominoꝝ ſũt In poteſtate
itaq; dominoꝝ ſũt ſerui: que
quidem poteſtaſ iuriſgentiũ

qgui dicunt becdiuiſio re eſt. ¶ Mam apud omnes pe⸗
Ci t iu. „der Le⸗ . —
eei enta in. gque getes animaduerter poſ
b teſare ho⸗ verbum ſumus:dominis in ſeruos ui⸗
quinq; modis accipitur.vt eſtatem eſſe.
ſde vauge potatags. Kfe neciſqʒ poteſtatem eſſe.⁊

c Wenrnan vrdaſtaft J n
ſtoteles. contrarioꝝ eadem idanmmim isif. .
Aſt diſciplina. vt bic et. j. de ich dom mo acuirit . (Sed
tutek.irñ. er. f. el. . Eteft hoctẽpore nullis hoibus qui
bic ar. ꝙ per notitiam vniꝰ èòù
immediatoꝛum peruenitux YVMVMVM
ad alterius notitiam.et fas· òè
ciunt ad hunc. S.ff. de pꝛocur. l. pomponius.S. penul. et. ff. e.l.i. et. ff, de
pꝛeto.ſtipuł.l.i.G.ſtipulationum iſtarum.ſj.de tuteliſ.circa pꝛin.

2

d GSentium.i.deiuregentiũ introducta.vt.S.de iure perſona.S.ſeruitꝰ.
e¶ Animaduertere.i.in animo vertere et cogitare vt dicit catho.
e ¶ Eſſe:impꝛopꝛie ponit᷑ꝓ fuiſſe.vt ſtatix colligitur.et.ff.e.l.i.et erat eadẽ

panis in filium. vt colligitur ſcõm vnam litteram.ff. de libe.et poſthu. l.
in ſuis.et.j.denoxa.S.fi.et. C. de pa.po.l.fi.
g ¶ Duodcunq;.ſ. iuſteſcᷣm quoſdam. vt.ff. de acquir. poſ. ꝙ ſeruus.ĩ
fine. Sed certe hoc eſſenon pot.nam ſi acquirit᷑. ergo dño.quia ſibi non
vt.ſ.p quas ꝑſo.no.acqui.ꝭ.item ſerui.et.ff. de acquir.here.placet.q̃re
dic ꝙ ſemꝑ domino queritur:etiam ſi quid per dolũ vel merũ ſeruus ac
quirat. vt.ff. ꝓ emptoꝛe.l.iij..celſus.et.S.papᷣ.et.S.ſi ſeruus.Sed hoc
ſolo inſpeao an queratf᷑. puta ſi ſeruꝰ ſtipulet᷑ opas a liberto.vt.ff. de ſti
pul.ſer.l.añpenul.vel ſi aliud factũ ſit in ſtipulatõe.vt.j.de ſtipu.ſer..
ſʒ cũ factuʒ.niſi in caſibꝰ.qð dic.vt.j.de ſtipu.ſer.ſʒ cũ.nec ob.dicta.l.q;
ſeruus.qꝛ nõ querit dño vt ſibi remaneat.nã tenet᷑ reddere. Sed nũqͥd
libertas data a dno vel a lege qð fit interduzʒ. vt. C. deſer. qui ꝓ pꝛemio
liber. ac. ꝑ totũ.et in aut᷑.demona.S.ij.colla.i.dño queritur.rñ.nõ.naʒ
licet queratur ſeruo:libero tamẽ no pòt dari libertas.vt.ff. de fidecom.
lib er. generaliter.S.ſi homini.tñ eoipſo momẽto ſic fitliber vt dũm non
habeat. et ſic hec oppoſitio eſt de pũcto.ſic et alias.vt hic vadit romam.
et hic facit murũ:non eſt tamen verum eũ iuiſſe vel opus feciſſe licet ſit in
vltimo momento perfſicden di. Similis queſtio fit.ff. ꝙ me.cã.l.extat.
i (340 dño. vel quaſi dño vt fructuanio et bo.fi.poſ.quibus queritur ex

quodcũq; pèr ſeruũ acquinit᷑

QZiber

duabus cauſis. vt. ſ. per quas perſo. no. acqui. 5. de bis. , .
k ¶ Scquirit᷑.no.hic duos effectus dñice pratis et ẽ tertiꝰ vt nõ
16Valaheet niſi in caſ ibꝰ.vt. C. de qõnibꝰ. l. i. et. l. ſeruos.

ed et hoc licet.i.licitũ eſt le abus: ae 1

upplicium dʒ pꝛeſtare

dho parari:et ipſe auxilium non tul erit

ſub imperionoſtro ſüt: liceat

ſine cauſa legibus cognita
in ſeruos ſuos ſupꝛa modũſe

uire. ¶Mãa exnoſtra conſtitu⸗
tõne diui pij antonij qui ſine
cauſa ſeruuʒ ſuum occiderit.

non minus punini iubetur: qʒ

ſi alienũ ſeruũ occiðrit( Sʒ
etiam maioꝛ aſperitas domi⸗

noꝛum eiuſdeʒ pꝛincipis con-

ſtitutione cohercetur. (ma
antoni? conſt ult? a quibuſdã
pᷣſidibꝰ pꝛouinciaꝛum de his

ſeruisqui ad edeʒ ſacram:ul

ad. ſtatuam pꝛincipis cõfugi/
unt:pᷣcepit ut ſi intollerabilis
uideatur ſeuitia dominoꝝ:co
gantur ſeruos ſuosbonis cõ
ditionibꝰ uẽdere:ut pᷣciũ do⸗
minis daretur:et recte.expe⸗

dit enim reipublicene ſua re

quis male utatur. ¶¶ Euius

reſcripti ad helianum marci⸗

anum emiſſi uerbaſunt hec.

ui (Vonſſlitutione. cuius verba ſunt. ſ. e. F. i.

ſeruꝰ ſciat inſidias

qð moꝛtem interpᷣ
tamur. ſed et ſi ac⸗
cuſauerit euʒ crii
naliter excepto cri⸗
mine maieſtatiſ.vt
ſi dñm viderit pe⸗
riclitantem et eum
non adiuuerit.vel

ſii ĩmiſcuerit ſe vxo

ri ſue vył alijs mo⸗
m (KXognita. vt
qꝛ cum vxoꝛe inue
nerit vel ſimili de
licto:quo caſu etiã
occidere licʒ. vt.ff.
de ver. ob. qui ſer⸗
uum. et. ff. de le. i.
q̃d ergo.S. heres.
et. ff. ad. l. iul. de a
dul. marito. S.i. ſi
autẽ aliaſ deliquit
vel dño non obe⸗
dierit legitime euʒ
coꝛrigere põt.non
tamen vltra modũ
boni viri arbitrio
compꝛebenſum. vt
C. de emen. ſer. l.i.
Sed nũquid ſine
cã verberare põt.
r.ſic modice ſcʒ
H emẽ.
er. l. i. licet Pla.
dixerit ꝙ non. ali /
ter tenetur vẽdere
vꝓl dare. vt. ff. ad.
coꝛ.de ſicca. vt hic
l.i.

o ¶ Beruum alienũ.ſed certe qui ſeruum alienũ occiditſegeac⸗

quilia tenet᷑.vt.ff.ad.l.acquit.l.ij.in pꝛi.⁊.j.ad.l.acquil.in pᷣjn.
que acõ hic baberelocũ nõ põt cũ nõ dño.ĩmo contra dſiʒ da
retur:qð eſſe non debet.vt. ff. ad.l.acquil. Item mela.S.legis.
Sed dic ꝙ hoc eſt qᷓ;tuʒ ad criminalẽ penꝗ.l.coꝛneł.de ſicca.
vt.j.de pu.iu.S.itẽ lex.que pena tã in ſeruis qᷓ; in liberis locuʒ
habet. vt.ff. ad.l.coꝛ.de ſicca.l.i.G.i.interdum etiã auiliter tene
tur:ſi alterius intereſt vt creditoꝛis. vt.ff.de pig.ſeruum quem

.

quis.vel fructuari
de dolo. ſed et eleganter. Acc.

j.vt. ff. ad. l. acquil. ſed ſi pꝛopꝛietatis. et. f.

p ¶ Sed et maioꝛ.i.magna.vel maioꝛ qᷓ; equũ ſit.
q ¶ Conſultus.i.interrogatus. ſic.ff. de pac.l.item qꝛ.S.fi.vnð
illud. Conſulo te querẽs:nbi conſulo conſilium dans.
r (Eden ſacrã.ad que loca qlĩ ⁊ bodiecõfugiũt.circa qð diſti⸗
gue vt diximus in aut.de man. pꝛin.S. neq; aũt.colla.ij.

v ( Recte expedit.ſ.pꝛecepit. Acc·

x ¶ Atatur. qꝛ intereſt pꝛincipis lo cuplete

ſogant.no.hic ꝙ aliquus cogit᷑ vend ere reʒ ſuã bonis.ſ.vt
pᷣ aũ babeat ⁊ ad dñʒ pꝛimũ ñ reuertatur.vt./px.S.⁊.S.fi.ĩ fi.
t ¶ Bonis conditionibꝰ. ne ſimili pena anterion afficiantur: vel
ne erpongutur vel deſtituantur in eodẽ.vt.j. ꝓxi.S.et.S.fi.

Ararur. qꝛ intereſt pꝛincipis s ſub ſehabere ſubie
ctos. vt in aut.vt iudi.ſine quoquo ſuffra.S.cogitatõ.col.ij.qð

non contigeret ſi cui libero ſeruos ſuos liceret occidere. Etno.

% .

* .
. .
. Re vERX 5 — –
De patraa po.
Denuptijs.

cubina vel quelibetminꝰ legitima vxoꝛe.vt.ff.ad munici.ſi deiure.S.fi.li
cet concubinatuſ iure ꝑmittente ſit.ff.de cõcubinis.l.in cõcubinatu.inſi.
neq; valet oppoſitio dematre ad filinm. quia ibi nõ eſi alis cõſuetudo
qualis ad vxoꝛẽ.vt.j.ti.i..ergo.et in aut᷑.quõ opoꝛ.epi..i.colł.i.et.S.
quãta ibi.ſed aut ſole ⁊c. Acc. .

Nꝛimus

ꝙ ülud idẽ intereſt pᷣuati pꝛincipaliter. ⁊ reipu.intereſt ſcdario
vt. S. dixrimus deiuſti. et iure.ĩ fi.ar. contra. ff. ſo. ma. etiam. S. li
cet. ⁊.l. ſi conſtante.S.ſi maritus.Acc. dus.

n ¶ MMartianũ. ꝓcòſul emi.etice alłs euetice vrbis. vt. ff. e.l. ij. F. ſi

b ¶ Hominoꝛũ. hincinde allegat:et duas ꝓ dominis rationes
vel dicta ponit. p (Nus autem. qð conſiſtit
Ein ſeptem. Pꝛimo quia nes n = =

—

c ¶ Illibatam. i. ſ

H b . 2 . t. ) . „ geſſitate famis vendere po
diminutam. Sominoꝛũ quidẽ tatem in ſtis nuptijs pꝛocreauimus. teſt vł obligar. vt. C. ð a

qui fe diſ.l.iij.ſecũdo quia

vt ſeruos ů ſuos ſemuosillibatam eſleos ab eo in ius vo. non poteſt

monium eſt uiri et mulieriſ cõ

nec cuiq; hominum ius ſuuʒ

bdant. et ſic dene⸗ 1 „ un en ien mnein co p. C. dein ius vocan. 1. n.
ganr z ndle detrahi: ſed dominoꝛum qui/ iunctio indiuiduam conſi ue Fana. un eagen oge *
eoos ptinernes dem intereſt:ne auxilium cõ⸗ tudineʒ uite continẽs. ᷓus ne vt f iud. lliſ. Auar
negeur.ſ a ſedo tra ſeuitiam uel famen uel in- auteʒ poteſtatiſ qð in liberos to qꝛ p ei acquirimus. xt.)
nainiee ae Vl tollerabileʒ iniuniam denege habemus: ꝓpꝛium eſt ciuiuʒꝰ naanaſ ba negia
dñi fnulliates in tur hiſ qui iuſte depꝛecgntur. r. omanoꝛum (Mulli autem na aliũ ſine licentia noſtra
krat ociſ mund Sdeoqʒ cognoſ. cede que⸗ alij ſunt hoies quitalem in li- ne bertrsr Ede te
e Hniuriam. quã relis coꝛum qun exf amilia iu beros habeãtepoteſtatẽ: qua co inuito ſua bona aduen /
panuntur ure ne lij ſabini ad ſacram ſtatuam lem noshabemus. Quiigit n Hanud iran⸗ 5 .
irectult.vn.. de (on fugerunt: et ſiuel durius exte etuxoꝛe tua naſcit: x tug dam tmen dirauinre ali⸗
iniur. .ſenus. habitosq; equum eſtuelinfa poteſtate eſt. ¶ Iteʒ qui ex fi menta adinuicem hociure

f enegetur. ſic.

. f oͤ offi pfe vꝛ.lA. Mi iniuria affectos eẽ cogno⸗

liotuoet uxoꝛe eius naſcitur

pꝛeſtant᷑ qð falſũ eſt: cũ in
emancipatis hoc fit.vt. ff.

S auten. Ueris: uenundari iube:itaut ĩ ideſt nepostuus etneptis: e dellbe. agnoſ.l.ſi quis ali⸗
iunrnraa. reuertantur¶ Qui ſabinus ſi i nepos ⁊ ꝓneptis:et ðdincepſ eſſe non poteſt. vt. j. de in⸗
ahrauden . vele· mee conſtitutioni fraudem fe ceteri. (Quitñ er filia tua Rmn F.itan maruise⸗
non obedlt velca Cerit: ſciat me hoc admiſſum naſcuntur: in poteſtatetuan & allaminmelporeſterem
lide dicens ſenon aduerſus ſe ſeuerius executu erunt:ſed in patris eoꝛꝛum. Airca qð diſtingue. q̈ ait
eſſe iſtum qui fugit rum. a nullodetinet᷑. aut ab ali⸗

N BZepattia potcſtte.
Rub. De patria A

Denupts.

Mſtasaũt nuptias in

quo.ſi ab aliquo volẽs aut
inuitus.pꝛimo caſu petam

eum per officium iudicis ðꝰ

oteſtate. W=W?M K e — libe. exhi.l. iij. F. hoc autem
4 . ateh, 1 areſtatenſ ſüt ter dic analid rdugd octduei rẽ⸗
K UMpoteſta libeni nri quosexiu-⸗ trabunt qui ſcòʒ pꝛeceptale agã vt. ſ. de act. F. pꝛeiudici
te. hoc verbum nmn k M 4 . ex 4 — n 5 ep alef nomterdicto niſi in ca
tis modiſ ſumitux ́ßßUDẽ ſu.vt ſi volo eum adire her
vt. S.ti.i.dixius / F⸗ M L Aiitatem in qua factus ẽ he
§SF. -⸗⸗ —— l res. vt. ff. de acquir. here.ſi quis mihi.ꝗ.iuſſum.et de libe.exhi.ſi eum ſer⸗
l¶¶ Guſtis. que ſunt iuſte:dicitur.j.ti pxi. uum. in ſecundo eadem auxilia locum babẽt et plura ſcilicet rei vendica

m ¶ Hu ptie.et dicuntur a nubendo.i.velando.quia velate ince
dere debent vt ait yſidoꝛꝰ.ſʒ matrimonium dicit᷑ ideo qꝛ mulier
nubit vt mater fiat.et hec duo noĩa licet diuerſis rõnibus idem
ſignant. Itẽ cõiugiũ ⁊ cõnubium ⁊ cõſoꝛtiũ.vt.ff.de ritu nup.
in eo iure.S.hoc caput.liq; hoc vltimũ quãdoq; inter ſeruos ac
cipitur.vt.C. de ſer. fugi.l.fi.inter quos ꝓpꝛie dicitur contuber
nium. xt. C. de inceſt. nup. cum ancilliſ.
n ¶ Loniũctõ. animoꝝ.nõ coꝛpoꝝ tantũ.vt.ff.de re.iur.l.nup.
et illa coniuctio animoꝝ ſignificat vnionẽ que cõſiſtit inter deũ
⁊ iuſtam animam. vnde apłs. qui adheret deo vnus ſpiritus
E cũ eo.reliquũ.ſ.cõiuncto coꝛpoæ deſignat cõfoꝛmitatẽ que cõ
ſiſtit in carne inter xpᷣm et ſanctã ecdleſiã j. bumanũ genus . vn
de euã geliſta. ve pum caro factũ eſt et habitabit in nobis.
0 Wrgiaina. gu⸗ ad affectionẽ.ſic.S.de iuſti.et iur.in pꝛinci.
actu eĩ plerũq; fit ſepatio:iure tam veteni qᷓ; nouo pmittẽte.vt
C. de repu. cõſenſu. et in aut.denup.S.ſi ergo.coł iiij.etin aut᷑.
vt lice.ma.⁊ aui.S.qꝛ vero.colł.viij. Sed nũqͥd hanc affeclionẽ
habet aliquis ad concubinã. Quandoq; certe ſic et ideo adij/
tias huic diffinitioni:diuini et humani iur cõicatio.vt.ff.deri⸗
tu nup.l.i. Diuini.qꝛ eiuſdẽ ſecte debent eẽ:vt nõ ſit vnus chꝛi
ſtianus et alter iudeus.C. deiudeis.ne quis.Humani.quia fo

tio de iure roman oꝛum. vt.ff. de rei ven.l.i.F. i. in tertio locum habet int
dictũ de libe. ho. erhi. Atem actio in rem de iure quiritum.vt.ff. dereivẽ.

l. i. F.i. et de libe. exbi.l.i.pꝛimo Reſponſo.

q ¶ Romanoꝛum.i.omnium qui ſunt de romano imperio. alie vero gen
tes quedam vt ſeruos tenent filios. vt ſdaui. alieyt ꝓꝛſus abſolutos.
vt francigene. ideo caute dicit infra: talem qualem.

r ¶ Ex vxoꝛe. aliud ſi ex cõcubina. vt. .
in aut᷑.qui.mo.na.ceffi.le.col.iiij..fi.

14

De nuptijs. Rubꝛica.

ſ. ti.i. F. fi. vk inceſto coitu mius. vt

on erunt.quia qui naſcunt᷑ famił.ſequũtur. vt.ſ.de le.ag.tu..i.et

¶ In ma.ſi tamẽ tu ſis tui iurnon alias.vt.ff. ad.l.iuł de adul.ſi euẽiet
in boc ſequitur conditionem patris.vt.ff.de ſta.ho.l.cum legitime.

1

1 Znas aues ilibe bomines. vt. . de liberti. . fi. ſerui ergo nõ

faciunt matrimoniũ ſʒ contuberniũ:vt hic.et.C. de inceſtis nup.

aum anclllis.et in aut.denup.S.ſi vero ab initio.coll iiij. ſy aliud eſt iure

canon

num qð pꝛeualet.vt in aut. de eccle. ti. .i. col. ix. vbi dictur ꝙ cano

nes ſunt ſeruandi pꝛo legibus. ac.

—

Pꝛecepta.que ſunt.j.e.ti.per totum. vt. colligimus in magna gloſa.

rũ vin ſequitur yxoꝛ.yt.ff.ad muni.l.fi..ij. Sed ſecꝰ eſt in oon j.e. .ſunt et alie.acc.
. b
*

„*

li

b otentes.i. maioꝛes. xij. an. vt. ſ. qui. mö. tu. f. . Rñ. Sed in ſponſa

a raninguekaſe zrlauniada

8.vij. anni ſufficiunt. vr. ff. ð ſpon.l. in ſpõſalibus. Dʒ nũqa bodie

xv. anni ſunt neceſſarij ad matrimoniũ.vt in aut.de tem.non ſo.pec.S.
general iter. colla.vij. Rñ.lex illa. conſuetudinem et frequẽtiam bominũ

ponit. Itẽ qͥd ſi aliquis aã

iſtud tps ſit inuẽtns ſuffici
ens ad matrimoniũ. videt᷑
ꝙ nubere poſſit.vt.ff. quã /
do di. leg. ce. l. pen. q̃tfelici
duplomate vſ;. vt. ff. ð ver.
ob.l. cõt inuꝰ. F.cũ ita.ſʒ cõ⸗
tradico ĩmo.l.iuł.ð adulte
rio ⁊ ſtupꝛo cõmiſſo poterit
puniri.vt.ff. de adul.inter
liberos.i.rñ.et eſt ꝓ hoc.ff.
de concubi. l.i. F. fi. ſi autes
de facto intra dictũ tempuſ
vxoꝛem quis acceperit: tũc

erit vxoꝛ cũ ad etateʒ pꝛedi/

ctam pꝑuenerit. vt.ff.de ritu
nup.l.minoꝛem. Acc.
c arentum. ſcʒ qui ſunt
iuris ſui:cuiuſcuuq; etatis
ſint.ſic ⁊ ma.fa.ſʒ filij ⁊ filie
familł.qui ſunt in poteſtate
cuiuſcunqʒ etatis ſint.vt.ff
de his qui ſunt ſui iuris.l.
nam ciuiuz.
d (Unptãate. Quid ergo
de eqmancipatis.videt᷑ide⸗
vt. L. e.l.vidue.ſʒ illud cõ
ſiliũ ẽ:non pꝛeceptũ.ꝙ au⸗
teʒ poſſit filiuſ emancipatꝰ
dicik. ff. de contra. ta. l. iij.
ſi emancipatus.et.ff. de ri⸗

tu nup.l.flr⸗ emãcipa. Ac.
e

et ciuilis. quia ẽ in po

teſtate ð iure ciuili romano

rum. vt.S.ti.i.ius.

f Et naturalis.quia pater

vt. ff. de iuſti. et iure. l. ij.
g ¶ Debeat. alias non valzʒ
yt.ff. de ſta. boĩm. l. pauluſ
i.rñ.videtur aũt conſentire
niſi contradicat expꝛeſſe. vt
ff. de ſpon. l. in ſponſalibuſ
in fie. —

b ¶ Unde queſitum. qꝛ paH

tris conſenſus exigitur.

¶¶ Poſſit. cim pater nõ po

ſit conſentire.vt.ff. de iure

K Super filio.naʒ de filia

facile conceſſum fuit. quia
foꝛte calidoꝛ ſanguis eſtin

ea. vt in aut. denon eli.S.
cum igitur. collati.i. vł veri
us ꝓpter fragilitate; ſexus

ar. ſ.quibus alie.li.in pꝛin.ſed pꝛima non placet.
¶ Deciſio.i.ſententia vel lex.vt. C. e.l.ſi furioſi.

m zugedeeiſtone. u Aſfn
p trienniũ:vel ſi neſcit an vi

gum coeunt, maſculi quideʒ
pubereſ :femine autẽ uiri po

tentes ſiue pr̃eſfamilias ſint

ſiue filijfa.dum tamẽ ſi filij⸗
familias ſint:et cõſenſum ha
beant parentum quoꝛum inꝰ

poteſtate ſunt. ¶ Nam hoc

fieri bere:⁊ ciuilis et natura

lis ratio ſuadet intantũut iuſ
ſus parẽtis pꝛesedere ðᷣbeat⸗
nde queſitumẽ.an furi

oſi filia nubere:aut furioſi fili
us uxoꝛeʒ ducere poſſit:cum
qʒ ſuꝑ filio uariabat᷑: noſtra
ꝓceſſit deciſio:qua ꝑmiſſũ
eſt ad exẽpluʒ filie furioſi fili
um quoqʒ furioſi poſſe ⁊ ſine
patris interuentu matrimoni
um ſibi copulare:ſecundumꝰ

datum exnoſtra conſtitutõne
modũ. ¶ Ergo'non omnes

nobis uxoꝛesdicere licet.
¶ Mam a quarũdaʒ nuptijs
abſtinendum eſt. inter easeĩ
perſonas que parentum libe
roꝛumuelocum intra ſeobti⸗

nent:contrabinuptienõpoſ⸗

ſunt.ueluti inter patrem et fi
liam:uel auum et neptem:ulłl

q (Mon oẽs. ſI.mulieres. r

here matrimoniũ.ſicut ⁊ intrare monaſteriuʒ.vt in aut᷑.deſanc.

epi. S. nunc autem colla.ix.

—α

adeo uera ſũt:ut quãuispad

optiõʒ:parentũ libeꝛoꝛũuelo.

co ſibi eſſeceꝑint:nõ poſſũtĩ
ter ſe matrimonioiũgi.intan
aũ ut etiã diſſoluta adoptiõe
idẽ iurismaneat.(¶ Itaqʒ eaʒ
que tibi ꝑ adoptionẽ filia uel
neptigeſſe ceperit:nõ poteriſ

uxoꝛẽ ducere:q;;uis eã emãci
paueris. ¶ Inter eas ꝗʒ pſo/

nas queex tranſuerſo gradu

cõgnatõis iũgunt᷑:eſt quedã
ſimilis obſeruatio ſʒ nõtãta.

Sane eni inter fratrẽ ſoꝛoꝛc
ue nuptie pꝛohibite ſũt.ſiue
ab eodẽ patre:eadẽqʒ matre
nati fuerint: ſiue exalteroeo⸗
rum. ¶ Sed ſi qua per adop
tionem ſoꝛoꝛ eſſe tibi ceperit
q;Diuquidem conſtat ad op/
tio:ſaneinter te et eam nup⸗/
tie conſiſtere non poſſunt.
¶ um uero per emancipati
onem adoptio ſit diſſoluta:
poteris eam uxoꝛem ducere.
¶ Sed et ſituemancipatus
fueris:nihil eſt impedimen⸗

to nuptijs.et ideo conſtat ſi
quis genemim adoptare ue⸗
matrem et filium:uel auiam ? lit:debere eumP antea filiam*

nepotem:et uſqʒ ad infinitũ ſuam emancipaꝛe. et ſi quis
Et ſitaleſ ꝑſone int᷑ ſe coierit uelit nuruʒ adoptare:debere
nefarias atqʒ iceſtas nuptiaſ eum antea filiuʒ ſuum eman

—

zurioſi. idẽ et ſi captus fuerit et abfuit pater
at vel non.vt. ff. e.l. ſi nepos.S.fi.⁊.l.ſi ita.

o ¶ Scʒ datum. ſ. cum auctoꝛitate curatoꝛis patris et doteſcᷣm quãni
tate; primonij patris data. vt. C. e.l.ſi funoſi in fineſed iurecanonũ ſuf
ficit conſenſus eoꝝ de quoꝝ matrimonio agit᷑.ſed illud foꝛte in alijs nõ

n lijſfa. intelligiur. yel credo ꝙꝙ boccoꝛrigik. qaꝛ boneſta res eſt contra⸗

contraxiſſe dicunt. (Ethec cipare. (Fratrs uerouelſo

v

p ¶ Ergo. quia ſm pꝛecepta legũ fiunt matrimonia. ergo. ⁊c.
n ¶ Quarũdam. ſ. mulierum.
¶ Inter eas ad infinitum.ad eõ vt ſi adaʒ bodie viueretñ poſ

ſet habere vxoꝛem
bᷣm Jo. vt. ff. de ni⸗

„

tulnup.l.nnptie.

poſſint cõiungi.

ta.F.vſq; ad grað
vij. ᷣm canões. vt
xxxv.q.iij. ꝓgeni
E&. ⁊.c.ð cõſangui
nitate.⁊.c.in copu
latõ e ⁊.c.nulli.ſed
ßʒ.l.vſq; ad quar
tũ.vt.j.e.G. fratriſ
ideʒ hodie iure ca
nonico.vt er de cõ
ſang. ⁊ affi. c. vl. ſʒ
tamẽ aliter accipit᷑
gradus ſʒm cano
nes q;ᷓ ſym noſ. vt

dices. j. 8R gradibꝰ
ð ver. ob. ſi ſupul. .

Quãdiu. ſic. ff.
in fi. ſic. ff. de lib. et
poſthu.ſi quis po
ſthu. in i.

— — —–

1 Picolura ui
ipſa eſt emancipa
ta.vt differat a ſe⸗

t ¶ Idẽ iunis.vtñ

nter. ſʒ ſitan

4

quenti caſu.

3 ¶Benerum. i. ma

ritum filie.

a ¶ Eu.ſ. patrem.
b nte.i.pꝛimo.

c Kliaʒ. boc ideo

qꝛ euãcipatõne fa

cta deſũt eſſe agna

ta patri.ergo ꝑ pa
trẽ ñ pᷣt fieri agna
ta tli adoptiuo vt
ff.ð adop.l.qͥ in a
doptõe. hodie ve⸗

ro ſi deſinit. vt. ſ.

leg.ag.ſuc.S.fi. et

ita hoc coſiliuz ho

die non valet.

d ¶ Muruz.i. vxoꝛẽ

filij.vt pꝛobat᷑.j.e.

aui vel auie ñ poſ⸗

ſum ducere:tamen

neptem poſſum que t mibi conſobꝛina.vt.j.e.ꝭꝗ.duoꝛum.Rñ.

banc regulã ſtnicte intelligi in eo caſu in quo oquitur. et in om

ni ſimili.ſc;. quando ego et illa euus filiam ducere non poſſuʒ
ſumus in gradu ſeuindo ad ſtipitem. et in poteſtate eiuſdem ⁊?
ſiccuius. ſ.fratris vel ſoꝛoꝛis mee filiam ⁊c.et boc in naturali⸗
bus.ſecus in adoptiuis.vt.j.ꝓxi. .Acc.
i. ¶ Eius. ſicconſtrue. non videris impediri du.vx.fi. ..

RK iuili iure, de naturali cõſtat. ð cinili ſic pbo. illa filia ſoꝛo

S.affinitatis.

. °
Pꝛimus. W De nuptijs.

ſubdiuiditur in tres ptes. ſupra.infra. et ex latere vt.j. de gradi. S. ij. . iij
⁊.iiij.⁊.v.⁊.vi.et maioꝛ eſtabſtinentia verſus ſuperioꝛes vt hic et inferio
res pr. e §. putris c; rranſuerſalium pr.5. 5 dugum acc.
q ¶ Affinitans. eſt autẽ affinitas regularitas pionaꝝ er nuptijs coniun

3.

ctarum omni carens parentela ſaguinis.pt.ff. de gra.af. non facile.S. k·

is adoptiue non ẽ in ptãtematris. vt.ſ. debere.qua.et diff. .
trem:licet mater tranſeat.quia illi tranſeunt cũ alijs qui ſunt in .
poreſtate. vt.j. ti.i.F. illud.et.ff. de adopti.ſi pater. at ipſa mar

teſtate eſt. ff. de ad fines. et. S. ſcendum eſt.
1 Aunun. oris filiam uroꝛẽ ducere non pta eſt filio tuo:alia ratione poreſt ſe ſem canones en/
inandia ee licet, led necneptem fiatrtis uronem cam duceee nonpoſl auſuenurie Ben
dic hunc. 5. logui Uel ſoꝛoꝛiſ quis ducerepoteſt ſi is quia eadeʒ duobus nupra Auarepenmimturmatrumo
de adoptiuis ſe quamuis quano gradu ſint. eſſenon poteſt. ¶ Item ſi ad mnio vti. mñ̃. non eſt affinis .

ſec cauſa affinitaltits.

in naturalibus. ſec af —
8 r Quarundaʒ. mulierum

¶ Luius enim filiam uxoꝛeʒ huc pꝛiuigna tua eſt:id eſt ſi

ducere non licet:neq; eius ne mater eiustibi nupta eſt:iðõo s Rpꝛiuignã. bec noiĩa ex
——— res berrsttirr. Ece ſ= n r s ducerenon ote. ponuntur ſtati ꝓxi. in ver.
õä
que ſoꝛoꝛ panis Tomulierisquam pater tuus ris:quia duasuroꝛes eodem ſ¶ Eoco fũt facit ꝗd boce
n ¶Adoptiuè. ab adoptauit filiaʒ: non ſidenris emptoꝛe haberenon licet. ma au⸗ o o
(Biem matene, neqʒ naturali:neq; ciuili iu- cam pꝛohibitum eſt uxoꝛen -=ð
raʒ.no.caute quia 2J) Srde ——— D 1 —FR—— v (Hurus eſt. que contine
non repent adop. retibi coniungitur.¶ Ouoꝛũ ducere:quia matrisloco ſunt ꝰꝗ brappallanone ſtarz 8*
umnmnarenan vr autem fratrũ uel ſoꝛoꝛuʒ libe quod et ipſum diſſoluta de⸗ ic. vt. ſ. el. adoptiuus. J. * ».
auunculus nõ fi i: uel fratris et ſoꝛoꝛis coniũõ⸗ mum affinitate pꝛocedit. alio x eennr Jl,ar. ſumitur
opnne, vehe gi poſſunt. (Rtenamitalicx quin ſiadbuc nouerca eſtid lenber anun
eütqug .Kalleo adoptiuam : ducere uroꝛem eſt ſi adhuc patri tuo nupta bæ gancrae aninim De¹
Ladopto. Sed c? non licet (Item nec mateꝛte eſt communi iure impeditux henottlein eanle a deyer.
de nin nuptiarum am: q; in loco parentum ha- tibinubere: quia eadem duo obll doli erff deedenl q
l. per adoptonẽ. ꝓ betur. ¶ Qua ratione uerum busnupta eſſe non potet. (Aliaran ione non ſoſtſf
w . 4 . Blia ratnone.non ſolum
nerlad awei eſt magnam quoqʒ amitaʒ et Item ſi adhuc ſocrus eſt.i. ſupiadica ſ
eſllanan vłin. beri uxoꝛem ducere. 2 ff⸗ eſt: ideo impediuntur tibi nu * l. eum qu.
borenaro erilig:. tatis quocq; ueneratie: qua pptie quia dins uroꝛes haber „2„
as poſſum ſicut ſ rundam nuptijs abſtinere ne nõ potes.(Maritirtamẽ fili Soau ueſint bepa-

nullũ haberẽ filiũ .

ceſſeeſt:ut ecce priuignam: usex alia uroꝛe:ect uxoꝛis filia ſont: dic vt.f. . t. rirunu

vt. ſ. ti. i. F. licz. tũc

ensz ſoor efrater aut nurumin uxoꝛem ducere exaliomarito uel contra ma- bpert adopuuus. .nunc vi
tioeſtmaterea er (o/ ſunt quod ita ſcilicet acc licet habeant fratrẽ ſoꝛpꝛẽue nS. æad bocreſferur iülud
auuncuus . Alij pi debʒ ſi fuerit nurusaut pꝛi ex matrimonio poſtea con- 5: ſuma⸗ -—
re aſicnoninha Uigna tua. Haz ſi adbuctua tracto natos. (Etſquaur- BKnastehernrgen.
tur naturam. qauias nurus elſt: id eſt ſiadhuc nu- oꝛtua poſt diuoꝛtium ex alio difloluta eſt affinitas: non
aliter nepos er i·· MMM MM eEeergo debent nuptieratione
lia namrali ⁊ legitt affinitatis ſeparari vel im
nma non eſt in po pedini ſed dic diſſoluta c.

teſtate. bic aur cũ ſuis concoꝛ. loquit᷑: quãdo aliquam adopto

filia naturali ⁊ legitia. Ged queẽ ratõ diuerſitans.rñ. quia al
tero caſu.ſ.quando adopto in nepotem erx ſilia:ẽ comodum ma

tertere et auunculo.qꝛ maioꝛes quidẽ parentes imperant mino

nibus. qð ſecus eſt in aduerſo caſu et ex ꝑacpendet alia:vt na/
turales 7 legitim i ſint adoptiuo ſubiectiet eſt ridiculum. econ/
trario caſu eſſet quum

— —–

p Et materterã. magnã. magna matertera ſoꝛoꝛ auie materne
eſt. amita magna ſoꝛoꝛ aui patemni ẽ. vt.j.ð gra.affi. F. iij. ⁊ iiij.
Sed quid de fratre aui materni.rfi.eſt patruꝰ magnus. vt. C

de ſucceſſo. edicto.l.i.licet Pla.contra.vt.ibi no. Sed cum ſint

in quarto caſu quare ꝓhibentur. vt. S.e..fratris. Rñ.quia be

pſone ſunt de ſuperioꝛibꝰ iranſuerſalibus que habent᷑ loco pa
rẽtum.vt in hoc.S.⁊.quia ipſa ẽ in pꝛimo gradu ſtipitis.vtno.

S.e.S.ſed nec nepotẽ. et ſicnota caute:quia oꝛdo tranſuerſaliũ

0

re. D d eſt diſſoluto matrimonio pꝛopter qð contingit affinitas.ſed ipſa affi .„
in filiam. becquide non erit matenters filijs natis ex alia mean een ,

nitas non eſt diſſolua. „
d ¶ Mouerca.ſic dicta.quaſi nocẽs areus.vel quia noua eſt arca ſine mm
ctu.⁊ fa.ff.de inoffi.teſt.l.iij.in fi.et.l.iiei. S
Hon potes. alias nõ poſſis. ſc; eodem tempoꝛe ſubaudi.vt. S̊ ꝓxi. S.
Hantti. lʒ inter ſe frater et ſoꝛoꝛ ꝓhibeãt᷑vt.S.e F.ĩter eas quoq;

Ael econtra. id eſt econtrario. ”M.
b Habeãt. illi minozes. i Er matrimonio.maioꝛum.
lꝛ ¶ Poſtea. ſ. poſt natiuitatex iſtoꝝ.et ſic aduerbium poſt determinat di
gionem contracto.vel dic ꝙ ðöterminet verbum habeant. ⁊ dic cõtracto
ſq; pꝛius.nam qui ex matnimonio ſq; maioꝝ naſcuntur fratreſ ſi ut ex par

te matrns illi qui natus eſt vel nata pꝛiꝰex femina. idem dicas econtra ꝙ;

erit frater vel ſoꝛoꝛ ex parte patris illi qui fuerat ex illo patre natus et ta
men iſti nullo iure ſibi inuicẽ iungunt᷑.viro eni cognan vxoꝛis iungunt
et non alijs cognatis viri.. Id em econtra ꝙ nani vin vxoꝛ iunguntur:
non autem alijs cognatis vxoꝛil.vnde reprobatur quoꝛundã dbimo 4
jj

△
△

—

Liber

dixerunt ꝙᷓ nullus de arboꝛe ducit alium. nã in ea continentur cognati
piri et vxoꝛis. et tamen iunguntur vt hic dicilenec inter ſe antematrimo/
nium inter duos cognatos vini et vxoꝛis cõtractus ſuccedũt.vt. C. cõia
de ſuc. amite. nec Poſtea niſi ſicut facit vir vxoꝛi ðſiciente omni parẽtela
duſo fiſco. vt. C. vnde vir et vxoꝛ.l.i.et in aut᷑.ibi ſignata.acc.
Et ſi qua vxoꝛ. non eſt S

in aut᷑.vt li.de ce.S.ſi quis aũt.col.v l.Nonus ẽ vt inter pꝛeſidẽ
et ſibi ſubiectam ratione iuriſdictõis.vt.C. de nup.et ſicontra
et. C. ſi quacunq; pꝛe.po.l.i. Decimus eſt per conſtitutionẽpn
cipis.vt cum ea quã quis deſaco fonte leuauit.vt.C. de nup.
ſi quis alium.in fi. Idem ſeruatur de ipſa cũ matre.licet noſtro

pꝛiuigna.quia illa eſt pꝛiui
gua mea que ex mea vxoꝛe
eſt nata anteqᷓ; eſſet vxoꝛ.⁊
femineille eſt pꝛiuignus ꝗᷣ
erx marito natuſ fuit anteq;

ſuus eſſet maritus.vt.õ.e.

S. affinitatis. et. SF. ſocruʒ. ſ

bec poſtea fuit nata. tamen

dicit iuł. abſtinendum rati

one honeſtatis vt ſubijcit.
et. ff. e.l.ſi qua. .ſi vxoꝛ.et

l. ſi vxoꝛ.et. l.ſemper.et ad
hoc inducit duo argumen⸗
ta. nam ⁊c.

——.—

—

ſa:tamen non eſt nurus an
teqᷓ; fiat vxoꝛ.et econtra li⸗
cet ſit ſponſa patris.quia
vxoꝛ non eſt patris ad huc
ideo nõ eſt filij nouerca. vt
hic.⁊.ff.e.ð ritu nup.ſi qua

S.i.et tamẽ licet nulla ſit af

hinitas eſt abſtinendum vt
b ¶ Rectius.aſimili conclu
dit in caſu pꝛopoſito pꝛimo
in hoc. F. aco ..—

C (Faccturos.ſ. ſcimus.

rantſeruicc.
e ¶ Lognatões.i. coſangui

nitates que ſũt inter ſeruos

At impediunt nuptias inter
ceos. Itẽ affinitates. vt hic

et. ff. e. adoptiuus. S. ſerui⸗
les. Sed quomodo hoc cũ
nulla cognatio ſit inter eos

filiã ꝓcreauerit:hec nõeſtꝗq/
dẽ pꝛiuigna tua:ſʒ iulianꝰ ab

hmõi nuptiji abſtinere deber

ait. Mã cõſtat necſpõſam fi⸗

lij nurũ eſſe:necpatris ſpõſã
nouercam eſſe.rectius tamẽ
ziure facturos eds qui huiuſ
modi nuptijsſe abſtinuerũt.
Illud certũ eſt ſeruiles quo⸗

; cognationes nuptijs im⸗
pedimentoeſſe ſi foꝛte pater

et filia: aut frateret ſoꝛoꝛ ma⸗
numiſſi fuerint Sunt et alie
ꝑſone que pꝛopter diuerſas

ri. uel ægreca uoce ſpandon

rationes nuptias contrabere ptias contrahunt et alias pe⸗

prohibentur:quas in libꝛis di

geſtoꝛum ſeu pandectarum

exuereri iure collectarumenu

merari permiſimus. ¶( Siacd

uerſus ea que diximus aliqui

Coierint: necuir: necuxo:nec
nuptie:nec matrimoniũ:nec
dos intelligitur. Itaqʒ hi

„

qui ex eo coitu naſcuntur:in

curieidatꝰ:ptãti patris ſubijj⸗

iure cautuʒ non re
periatur. Undeci⸗
. mus eſt ratõne ho
poteſtate patris non ſunt.ſy neſtatis. vt. . e. F.
tales ſunt uantumad' atri⸗ ſi vxoꝛ.et. ff. e.l. ſi
talesu 9 IE Pe qua. Eſt ⁊ duode
am poteſtatem pertinet:qua cimꝰ ratione oꝛdi
nis anneri. vt cuz
les ſunth quosmater uulgo cdlericis ĩ ſacris oꝛ⸗
concepit.nam nec hi patrey dinibus conſtiru⸗
habere intelliguntur: cm et αe . nes
his pater incentus en.Cin gutan zinaut der
ſolentfilii li la⸗ lſaniepiſ. S. ſi quis
de ſolent filij ſpurij appella 1 ſn nis

mus.vt in mona⸗

ig eſt uulgo concepti:ul qua ig tonenige md
ſiſine patre filij ſequitur er· glintin ſacnis oꝛdi⸗/
gout diſſoluto tali coitu nec bug elinn
goratinnieſc in aut. de mona.
dotiseraction le locus ſit. . antepenulti. col. i.
Qui autem pꝛohibitas nu- erin aut de nup. 5
per ons el
nas patiuntur que ſactis con Auamue m mulie;
ſtirntionibus continentur. GWotaqueptopal
ſe temeneni nubet raptoꝛi qð
iliquando autemeuenit: ut pbbemt vtineu
liberi qui ſtatim ut nati ſunt ten. de rapt. muli.
in poteſtate parentum non fi Que p. a. u. .ai
ant: poſtea autez redigantur
in ptãtẽpa tris.qualis eſtisg Dirimus. vt. 5
dum naturaliofuerat:poſtea e. per totum. et etia
adiecimus in ꝓxi.

vt. ſ. de capi. di. F. ꝙ autez

Sed illud in iure ſuccedendi et in tutela ułhereditate dicimr.hoc autẽ a
iureſanguinis quod nulloſure ciuili tolli poteſt. ve bic. ꝛ. ff. dereg.iur.l.
iura ſanguinis. et per conſequens eſt in pꝛohibitione matrimonij. Sed
nonne et alia ratione inter eos matrimonium impeditur. quia ſunt ſerui
vt. S. e. F. i. i. Rh. et. C. de inceſt. nup. cum anallis. Reſpon. durante ſerui
tute hic ſunt duo impedimenta:et eis manumiſſis durat hoc vnum vtſe

f4 Manumiſſi fuerunt: vel ambo. ettunc vnum eſt impedimentum ſan /
guinis vel vnus tantus. et tunc duo ſunt que impediũt vtmodo diximꝰ
(unt er alie enumeran. pfi aũt enumerari.xiiij.modi cũ his quos.ſ.

cti.babemus. Primus eſt ratione ſeruitutis.vt.S.e.i.rñ. ⁊. C. de in⸗
ceſt. nupl.cuʒ ancillis. Scõs eſt ratione etatis vt mares minoꝛes. xiiij.
an. ſemine minoꝛes. xij. vt. S.e.i.rñ. Zertio ratione ſanguinis qð in tria

diuiditur. aſcendẽtes. deſcendẽtes. ⁊ collaterales.vt. S. e. H. ergo. et. F. in

ter eas.⁊.S.fratris.⁊.S.eius.⁊.S.duoꝛuʒ.Quarto ratõe adoptionis.vt
S.e.S.ergo.⁊. .inter eas.in fi.vtriuſq;.Quinto ratione affinitatis.pꝛe
ſentis pᷣtenite et fuke.vt.S.e.S.affinitatis.et..ſocer.et.S.ſi vrxoꝛ. Sexto
ratione matrimonij.nã ſi habet vnam nõ debet babere alterã eodẽ iꝑe
als eſt inſamis.vt.S.e.S.ſocrũ.in fi.et.S.affinitatis in fi.et.C. ad.l.iuł.
de adul. eũ. Deptimo pꝑ ſena.con.qð vetat fieri matrimonium inter tu.
⁊ cu.⁊ filios eoꝝ aq:quandã pupillam vel a dultaʒ ſuã vel patris.vt.¶

deinterdic. ma. inter tu.l.i. Octauo p.l.pap.et iuł.ſ.inter ſenatoꝛes et e

oꝛũ libenos et libetas:vel alias vilis còditionis feminas.ut.ff. de ritu
uup.l.pap.et.C. de nup.l.ſi libenã.qð capitulũ bodie coꝛrectum eſt. yt

1Fiaa⸗. benein /
k ¶ Ad pamiam poteſtatẽ ꝓpter bunc caſum poſuit de nuptijs
poſt tirulum de patria poteſtate.
¶ Aulgo. ſ. qui patrem demonſtrare nõ poſſunt.vłillicimz vt
ff. de ſta. ho. vulgo. m ¶ Mec hi.ſ. vulgo concepti.vel dic bi
de quibus loquitur.ſ.illicite conceptiiis.
n ¶ Incertus eſt. cui pater eſt populus pater eſt ſibi nullꝰ.ei om
nis cui pater eſt populus non habet ille patrẽ.et ſcm hoc dic.
his.ſ.vulgo cõceptis.vel dic bis.ſ.inceſiuoſis.et tunc tu dic iu
ris fictione eſt incertus. acc.

o ¶ Agrea ſpãdon.ſpandon grece dicitur latine ſine patre filij
p ¶ Quaſi ſine. iure auili inſpecto.
q ¶ Dequitur. beneinfert. cum enim ſine matrimonio eſſe non
poteſt.ſ.dos.et vbi non eſt dos:actio dotis non c.vt.C.ð do
na. ante nup.l.fi.ibi.ſicut eninunn.
r· ¶ Exactioni.ſ.per actionem er ſtipulatu que datur ex dote. vt
j. de act. S.fuerat. Sed quid ſi per conditionẽ ſine cauſa vel ob
cauſã quaſi ob cauſam datũ fuerit nec cã fueri ſecuta.Rñ. P.
ſic ſiue ignoꝛans ſiue ſciens dederit.vt.ff. de condi.ſine.caula.
l. fi. ſoõm Jo.datur conditio ignoꝛanter non ſcienter danti.vt
Q. decondi.ob cau.l.i.et.ff.de condi.ob.cau.l.i.S.fi.⁊.l.ij. nec
immerito:cum turpiter danti nulla ſit repetitio.vt.ff.de condi.
ob tur. cau.l.ſi ob tur.acc.
ſQui autẽ ꝓbibitas.per aliquẽ de.xiiij.modis.licʒ. Ir.has
qꝗs impoſuit tĩ eis qui iceſtas nuptias faciũt vel nefariss

t (Lontinẽtur. vt eſt amiſſio bonoꝛum ?⁊ infamie. C. de inceſt.
nup.l.qui cõtra.᷑et.l.ſi quis inceſti.hodie vero et confiſcatõ bo
noꝛum:et auxilium:et cinguli ſiue dignitatis poſitio:et verbe

rala 4 2nn interdictum fuerat: ſad ad ſiue pꝛimum Snculn incr⸗ CSe med
reſtatepatnis non quanmn pater conſuetudinem num obtinent qualis eſt filiuſ lis actio ad ſolatium eoꝛuz
eſt vt bic. et. . t..i. habuerat: poſtea ernoſtracõ filia. ſiue infenoꝛem :qualis ieros non babentpe
ſaroctn ſui ſtitutione dotalibus inſtru⸗ eſtnepos: nepfis: pꝛonepos: cenecr abbis au ibe⸗
tio imperatoꝛis v½ Mentis compoſitis in Rote⸗ pꝛoneptis. ed hodie ex we kaben — vt
ann iriae ſtarcpartiscffann. Quoch noſimaconſtirutione mfil ⸗ Leluerag rantath.
meriti pamns efii et aliſs libeꝛis qui er eodem uſfamili. a pati naturali ex prliciter diffiniri. Acdoptio
ldiliebe(eati: ſimiliter noſtra coniti- datur iuna poteſtatis natura-⸗ nenamram imitans e&
ſur d auis igm tutio pꝛohibutt. lis patnis minime diſſoluun⸗ SERADElir.
Nrr Sdtitecns dnrc sdopcs. u necquic;adpatremad Katmete hocatvh an
ponitur aliud exè/ De Pd. Ooptiuum tranſit:nec in pote· ipſum pꝛinapem vel ante
plum. NOn ſolum autem na ſtate eius eſt: licet ab inteſta⸗ adraratn Paege

nañm aliam vxoꝛz quedi imus in poteſtate no⸗ tributaꝰſint. Soueropa Eeafoganoneg Ga
cither⸗ ſtra ſunt: uerumetiã hi quos ter naturalis non extraneo: poratftent Acg daperid
vt. E. de cõcu.l... adoptamug. Adoptiosau- ſed auo filij ſui materno:uel ſit vtin aut᷑ quõ opoꝛ. epi.

— . „ D
. Denuptijs.
NPꝛimus Beadoptoib⸗.

non alias inutiles.vt in aut᷑.de inceſt.nup.S.i.colla.ij.

ratio ſi vilis eſt imponit᷑.vt in aut.de inceſt.nup.S.i.coll.ij.
v ¶Aliquando pa r

rentum.hoc mira⸗
bile ꝑ duo pꝛobat
exempla.

x ¶ Matuaralis. ſ.

tantum.

a (Interdictum

b onſtitutione.
vt. C. ð na.li.l. cũ

qui —
e Wunmmemis.

citur. nemon is qui a mulie⸗
re libera pꝛocreatur:cuiꝰ ma⸗
Kune. cum eni tmimonium minime legibus

tem duobꝰ modis fit:aut pꝛĩ

cipali reſcripto :

turales liberi ſcᷣm ea

matrimonio nati.vt hic.⁊. õ depa.po.in pꝛin. Alij naturales tantuʒ vt
nati ex coneubina.vt. ð. ti.i.F.fi. Alij legitimi tm̃.vt adoptiui dequibus
hic ti.loquit᷑. Alij nec naturales neclegitimi iunis pꝛeſumptõne:vt ince
ſtuoſi.vel alias illiciten ati. vt in aut᷑. qui. mo. na. eſ. ſui. fi. col. vij. Alij
ſunt qui pꝛius non fuerũt legitimi.ſed nunc ſunt.i.efficiunt duobus mo

Imperiomagiſtratus adop
tamuseos:eaſue:qui queue
in poteſtate parentum ſunt:

toiura ſucceſſionis ei a nobis

ſiipſe pater naturnlis fuerit

emancipatus etiam auo uel

dis. vt in autẽ.qui.mo.na.
effi. ſui. F. i. ⁊.S.ti.i.in fi.
f lopiamus. ſ in ptãte
noſtra ſunt.et hoc iure vete
ri. vt hic.et. ff. e.l.i. ſed ho⸗

die diſtin guitur. vt. ſ. e. F. ſy
bodi

pꝛincipe. vt. L: e.l. ij. in fin.

Aagtuamellizar
iuſcunq; oꝛdinarij ẽt defen

Gnſtumenns. Magiſtratus'(Smperatoꝛis pꝛzoauo ſimili modo paterno ſr euf de lnanny.
munſhumeils etma Auctoritate ad tare quiſpo uel matemo filium ſuum de⸗ nulla. necmirum aun ſitde
niimoniũ tale. Di teſt eos:eaſue:qui queue ſui derit in adoptionem:in hoc Renſſpeng aſeln.
yr a ns iuris ſunt: que ſpecies ado· caſu quiaconcumunt in unaz iee Piocon. .leli,.
Decoꝛati manmis Ptionis dicitur arrogatio. perſonam et naturalia et ad· l
dignitanbuſ faaadaltt . ”” ogarlo. aꝛndopes
matrimoniũ. vtin ðMUẽ toꝛ interrogatur an velit eũ
autẽ,yvt liceat ma. V quem adoptat ſibi iuſtum
et aui...quia vero legem dudum. colla.viij.melius autem qui. filium eſſe. et adoptatuſ an id fieri patiatur. vt.ff.e.l.ij. vnde verſus.Ar

mo. na. ef. le. F. hec ergo caſta. col. vi. Sed dic ꝙ matrimoniuz
nud o conſenſu perficitur ſineſcniptura.vt in aut denup.S.nu

piias. colla. ij. et. ff. deregu. iur.l. nuptias. Sed ſilij pꝛimoge⸗/ 1
niti nõ ſüt legitimi ſi doralia inſtrumenta non ſunt facta. vt hic

et facit ad boc. C. de na. li. l. cum quis.⁊.l.nuptias.⁊.l.imꝑa.

t02. . l. fi, et in aut. de bere. que ab inteſt. defe. 5. i. et in auten. de

H filijs ante do. inſtru. natis. colla. iij. in aut᷑ de inceſt. nup.S. fi.
lnerſ. H

col. ij. er de

niſ. H. fi

Ite

—

d on. vt. C. de na. li.l. nup. ſz ſmmon fecerit ſibi vxoꝛe ad
uc hmoi naturales ſut alendi a pre. Item ſuccedũt ex teſtõ in

toto ſi pater vult legitimis nõ exiſtentibꝰ:vel parẽnbus iaʒ de

fũqis.ᷣ alias libeni in vnã vnciam mñ̃ pmittunt naturaleſ fucce

dere ſuperioꝛes.qñ ipſi tm̃ ſupſunt non impediunt eos niſi in

„

ſua legiti

ma: que ſuꝑioꝛibꝰ debet᷑ ab in:eſtato vero duas bñt

vndas pf̃ne ſubſtantie:cũ matre eoꝝ viriliter diuidẽdas qñ ſi
ſunt aſcendẽtes:nec d eſcẽdẽtes alũt et ipſi patrẽ.⁊ hoc in licite

natis.ſʒ ſi illicite nat
ſi vt in aut᷑ qui. mo.na

col. vij.

ſunt:non.imno omm b eneficio ſunt exclu
o.na. ef. ſui. F. diſcretis. vſq; in finẽ conſtõis.
Rub. De adoptionibus.

C Mnekiekngrl diſtĩgue

qꝛ filioꝛũ alij ſunt naturales et legitimi. vt ex legittimo

n

rogo qui ſuus eſt: ſed habet meus eſſe neceſſe. Matnis adopio ſuum: ſʒ

patris pemnanetiden.
Inferioꝛem. i. ſequentem.

m
aturali. et legitimo.

„

0 ributa.i.i

teſt. F. aliquẽ. alias.

.

ed hodie conſtitutione. vt. C. de adop. cum in adoptiuis. acc

n pꝛedicta conſtitutiõe. et facit ad bũc. F. ſ. de bere.q̃ ab in
inuenimus.et.j.de exhere.lib..circa adoptiuos

P ¶ Si vero pater. m aterno. in cuius ptãte pꝛius non erat. ſed modo eff

citur. vt ſubijcitur.vt.Sẽ.depa.po.in fi.
q ¶ Haturalis. et legitimus.

r Emanapat?.alias cũ eſſet in ptãte aui.quomodo adoptaret eũ que
habet. cene non põt plus eſſe qᷓ; filius vel nepos.yt hic. et. ff. e. ſi pater.

S. qui duoſ. ⁊ intellige emanapationis

tpe filiũ nõ eſſe conceptuʒ q nũc

dat in adoptionem. alias in ptãte aui remanſiſſet. vt.j.ti.i.. fi.

imili modo.i.ſimilẽ facias diſtictões.nã m aterno ꝓauo indiſtincte

paterno vero ſcm ꝙ modo diſtinxit in auo da tur in adoptionem.
t Pon um ſed ſi ego adoptq filiũ fratris mei.nunquid poteſtari mee
ſubijatur. Rñ. ſcõm Jo. ꝙ non. et qð hic dicitur naturalia expone.i.na
tiualia quia ab eo auo contrahit n atiuitatem et oꝛiginem quod nõ eſt in

o filio fratris mei. Acc.
₰

b iij

Wara vndeßfer c eiin quẽ vna tantũ cõcunit. et ſic due ratiões
pꝛ alent vni. ur in aut deconſang. et vter. fra. i.coll. v. . C. de edic.
di. adri.tol.l.fi.niſi vna ſit melioꝛ duabus.vt colligitur.ff. ð ĩ of teſt. nã

et ſi.et.f. vnde liberi.l.ſcript

——
2–

b ¶ Lum autem relcriptum. vt
c. ¶ Lognita. que autem in
cauſe cognitione vertuntur

p oꝛdinem ſcripta ſunt. ff.
l. ſi pater. S. in arro gationi
bus. ⁊.l. ſe. vſq; ad:. S.fi.et
quedam etiã bic dicuntur ĩ
pſona ĩ pluribus que et ibi

dicuntaur. –

d ¶ An boneſta. id eſt no
eo pꝛopoſito.vt eius res de
uoꝛet. vt. ff. el. nec ei. S. eo /

t quia ſui iuris ẽ. vt..e.in pꝛin.

optionis iura:manet ſtabile

ius patris adoptiui: et natu-
rali uinculo copulatum:et le⸗

gitimo adoptiõis modo con
ſtrictum ut et in familia et in
poteſtate huiuſmodi patris

adoptiui ſit.·¶ Eum autẽ

Ziber

1 Bonon. aͤd ergo ſialios ſtlios ſey vel plurel habeat. nũqᷣd

bic pluſqᷓ; alij hbabet.rtñ.ſicſcõʒ Bul.quaſi debeat imputari ei
quarelarrogauerit. Aeldic vt puto quartã ſue partiſ.ꝑ condi.
ex.l. diui pij petit. vt bic.et.ᷣ ff. ſi arrogatoꝛ. et.ff. deĩoffi.teſta. pa
pi. 5.ſi quiſ.alias ſi quis.impuberes ð bis. et boc ad inſtar na

acquiſiuit.¶ Minoꝛem natu

turalium er legiti ⸗/

ſacum emancipauerit: ube viait nup ali
tur quartam partem ei bono 2. Coeinoff reſt.
rumilſuoꝛum relinquere: uide. uerteelpa⸗
licz pꝛeter bona que ad patrẽ cſtentz bunc legiti
adoptiuum tranſtulit. et quo vus gus ur lon
rum commodum ei poſtea erlegitimum. vt.

co. §. ſed bodie in

ſpon. quod ſequitur. 4 ——= 3
i ¶ Sed et ſi exberedauernit.vel pꝛeterijt.vt.ff.e.ſi arrogatoꝛ.
ubet᷑. no. non cauet ſe ſic relictuꝝ.tũc enĩ non valeret.vt.C. ð inuti. x

e Vtcaueat i vtcaunons impubes ꝑpꝛincipale reſct- maioꝛem non poſſe adopta- m (Coͤmodum. re
piomirat uum fid eiuſione ptum arrogatur cauſa cogni re placet. Adoptio enim na- petèet pretea bo⸗
aia ve oeneS*6 ta: arrogatio fieri permutti- turam imitatur ꝛcrpꝛo mon⸗ 1 ſers gen
——— II: 4 exquirſtur cauſa arro/ ſtro eſt: ut maioꝛ ſit filius q nz fll anogatuſ
f(Gatoneuſ enus a gatiomis: an honeſia ſi: er. pater. (ebet itachis duai adcut pamde
as ens ſeruus pums tabel pedianc nupilo⸗ E⸗ cum ſibi filium Per moßhone ul ſummnc naz bic
lio eſſenon põt.vt.C. de ta U am conditionibusar arrogationem fact pl U acquiſita reſtituit
bel. mernher.t r,fed cer⸗ am l . —- te, oga * 5 aartplena p non dico vſũfru.
terioſie dicitur. quia pub rogatio fit. id eſt ut caueat ar. bertate:id eſt decemocto an⸗ ipſum quem debʒz.
en Drogatoꝛ ꝑſone publice: hoc nis precedere. ¶Zicet auteʒ luaan pr r.
g (Reſtitutun. alias vẽtuni eſt tabellioni ſi intra puberta et in locum nepotisetpꝛone- e. que lrch opo;
ſucceſſioni . . . .⸗ tet. S. nõ auteʒ.ad
mero reRortorelg tem puplllus deceſſerit reſti· potis: uel neptis uel pꝛone⸗ ſe mariti in re⸗
vel ſingulari vt letzatariſs tururum ſe bona illis qui ſi ptis:uel deinceps adoptare s doenlcha v⸗
bunnbus enim anſulm acloptiofacta noeiſet: adlſuc q;uis fllium quis non habe la erſthoed
Seteinupniai ate gli ceſſione;e eius uentun eſſent. t. ¶ Ettam filium alienum bampzaer nan e
as ſi poſtea pupillaris ſu 2 4 . ſai L . cludit.vt hic.et.ff.
ſtitutõ eaeſue, . tem nonaliasemancip a quisin locum nepotis adop⸗“ de pig.ac.l.i.in fi.

re eos poteſt arrogatoꝛ: niſ
cauſa cognita digni emanci⸗

eo. nõ aliter. . l. bis verbis
et. j. de pu. ſub. F. i. Sed nõ
ne ſine bac cautione facta

admittuntur ſupꝛadicteꝑ⸗ . ug 0O
ſone er tena ment⸗ Reſo. na eis reddat(¶ Sed et li de⸗
non. cum teſtamentuʒ ſit ru .
ptum minima ca. di.ſq; ar⸗ cedens pater eum exhereda-⸗

rogatione.vt.ſ.qui.mo.te/
ſta. infir. S. non ren. Rie
nunquid legitimi ſine hac
cautiõe admiterentur. Rñ.
non. quia pater arrogatoꝛ oĩa iura peculiſ occuparet. vt. ff. de caſtren. pe
cu.l.i. Hec tamen cautio omiſſa ꝓ facta babetur. vt. ff. eo. l. his verbis. iĩ
fi. vt et alias.E. de rei vxo.act.l.vna.S.i.Sed quare legitimi non ſtipn
lantur etiam vltra pupillarem etatem: cum et poſtea ſunt admitendi ad
ſucceſſionem ſi ad optõ faqa non eſſet. Reſpon.illud eſt de ſoꝛtuna et ad
uentitium erat. vnde non fuit conſi ideranduz. vt. ff. qui eta quibuſ.l.iuł.
potuiſſet enim poſt pubertatem teſtamentum feciſſe.vt.Sꝭ.quibus excau.
5§. cum ergo.
b·¶¶ Veẽ cauſa. veluti ſi ita beres inſtituitur:iſte ad optatus ſi emancipat⸗
fuerit: ⁊ tunc quanam perdit quam deberet baberede bonis arrogãtis
vt. ſ. ꝓxi.rñ. et.ff. e.ſi quis in fraudem pa.l.ſi.ſcõm quoſe dam. Tlel dic ꝙ
tuncnon perdit quartam. vt.j. ꝓxi. r/ ꝓbat᷑.qð cuʒ iſto continuat.et qð
dica.ll. cotin ek: intelligitur quado erat iuſta cauſa contra filium. vt quia
pꝛouocabat patrẽ ad iraʒ:et in tantum vt etiaʒ exheredari potuerit:⁊ be
neficium collatũ vel cõferendũ reuocari.vt.C. de reuo.do.l.fi. et in aut᷑.
vt libe. de ce. S. illud. ver. quibus etiaʒ.coł.vi.et ſcõm boc intellge ꝓxi. re

uerit: uel aiuus ſine iuſta cau⸗

ſt p.l. ex eo. et. C. ð inoffi. teſt.ſi quãdo.i.tñ.ſʒ ei iubetur ꝑ.l.vt ſic faciat

△

patõne fuerint. ⁊ tunc ſua bo

tare poteſt:q; nepotem in lo- e.f.de ꝓcura. ſed

tamen non. vt. ſ. eo. §. ſed et illud. 2.5. in plurinis.
VPꝛo monſtro eſt.i.non ſcz naturam:ſed coutra natura. yt
et glias. ff. de ſta. bo. non ſunt liberi.
aioꝛ.ſ.tempoꝛe non perſona. .
r ¶ Annis.i.tot annos debet babere plus adoptãs qᷓ; adopta
tus:qui faciunt vnã plenaʒ pubertatẽ tanti tpis. Sed nun qᷣd
ui plures adoptat dʒ pluribꝰ viabꝰ pꝛecedere in tanto tpe.
ſi. non vt puto cũ ſcᷣm naturam eti in vno anno ex diuerſis
feminis vel etiã vna poſſit babere filios plures.et in bocado/
ptio imitatnaturãvt bisEt no.pluribus modis dici plenã pu
bertatẽ.nã interdũ.xiiij an. vt. ſ. qͥ. mo. tu. fl. F. i. . Z. tl. i. . iñ. a
lias.xv.an.vt in aut᷑.de tẽp.nõ ſo.pec.ſiꝑ dote.j. generalit col
la. vij. als. xvij.an. vt.. quima.nõ poſ.S.fi.⁊.ff. depoſtu.l.i.
pueritia.interdũ.xviij.an.vt bic.⁊.ff.de alimen. ci.le.l.mela.
¶ Licet quis nõ babeat.vet licet vxoꝛem non babeat.quo cãu
tamen eſt contra naturã.vt.ff.e.l.qui vxoꝛem.
t In locũ. Itẽ nepotẽ ex vno quaſi ex altero natũ. vt. ff. e ſi pat
qui duos. nõ qũt loco fratris. vt. C. de here.inſti. nec apud.
onſentire. Sed videt᷑ ꝙ ſic.nã leditur filius in duobꝰ. ĩ
beleditate ſiue in bonisque ad filiũ ſuũ ꝓponebat ex voto trãſ

Fiſi Si gnanianoeti be. §. penul. 1 facit
cofſiBea ſiquisnchori⸗ edal ſub.
loco adoptet: uel quaſiexreo lures. 5.in ano)
filio quem haberiam adoprta 1nnoreg nom —
tum uel quaſiexilloqueʒ na- iq ſt natiuiateſic
turaleʒ in ſua poteſtate habz ff. demino. l. . . ·
rumq;.quandoq;

△
9 . 9
△
Hèð
Pꝛimus. Desdoptionibus.
2 AQAui, mo. ius pa.

mittere. vt. ff. vnde lib.l.ſcripto here.qð non facit.vt.j.de here.
que ab inteſt. de.S.at hi.et quia in poteſtatẽ illius tranſit: qua
rein patris ſui naturalis ptãteʒ nõ redit vel recidit iure iſto ve
teri.vt.S.e.i.rñ.Et ad pꝛimũ reſpõdeo.qꝛ alio mõ põt euitare

inſtituẽdo eũ.Ad ſcõᷣm dico ꝙ nõ põt eſtimari patria poteſtaſ pꝛomiſcue appellantur. l
vt. ff le. i. fliuſſ. B „ ee (Canine non poſſunt. ſed
Sſezulreten in eocaſu ⁊ filius conſentire non ſolum ipſe in poteſtate ip onaganipomm:.vt.
moꝛ ceſſat. nan et debʒ: ne ei inuito ſuus her es ar rogatoꝛis ſubijcitur: ſ 5ct i⸗ f 7 Mabent, nota feminas

ſuccedet et in ſua
poteſtate recidet.

7 . . . . f.⸗ . .ff. . .
vr Ceadop e no:ſi auus ex flio nepotem unt poteſtate tanquam nepo iafaatad hor fibeluis .
ahmitis et. det in adptionem: noneſt ne tes. Sic etiam diuus augu⸗ ect diff. 5. extranei. et. ff. de
ſe bote. Ccceſſefilium conſentire In ſtus non antea tiberium ado⸗ trata. .ilud. ad teſtame

Conſentire. a
non eſt in alijs co

gnatiſ qui poſſent

ſperare ſucceſſio⸗

nem. vt. ff. e.l. cuzʒ

l. ſi quis nepotem
Si auteʒ nõ oſen
tiat filius:tunc ag

naſcitur.i.appꝛo⸗

pinquatur:ſeu ag

agnaſcatur. ¶ Sed ex contra

plurimis auteʒ cauſis aſſimi

laturis qui adoptatus:uel ar

rogatus eſt:ei qui ex legitti⸗

momatrimonio natus eſt. et

ideoſi quis per imperatoꝛem

et illud utriuſq; adoptionis

commune eſt:qet hi qui ge⸗

nerare non poſſunt: quales
ſunt ſpadões :adoptare poſ

poſſunt ideſt caſte ſic natos:vt nunqᷓ; potuerunt generare.

d¶ Spadões. quibꝰ genitalia abſciſa ſunt cultello vęl ſpata poſñ unt ad

optare.⁊ eſt ratõ.quia foꝛtius impedimentũ eſt natife qᷓ; accdentis. vt

bic. ⁊. f. de poſtu. et libe.l.ſed et queſitum. 5. i. .ij et nota ꝙ vulgariter

am liberi eiusin eiuſdem fi-

ptauit q́; is germanicuʒ ad⸗
optauit:ut pꝛotinus adopti-
one factaꝰ:incipiat germani/
cusauguſtineposeẽ/lpud
cathonem bene ſcriptum re⸗

one etiã eum ſeruũ queʒ dũs
actis interuenientibus filiuʒ
ſuuʒ nominauerit:liberũeſſe

conſti tuimuslicet hoc ad ius

nõ habere filios in poteſta

ta. gc.

g ed ex indulgennia. de

nono concedenda.vt.C. e.
l. mulierem.

b¶ Amiſſoꝝ. in acie pꝛinc⸗

pis.vt hic innuit.⁊.j.de.ex
cu.tu.S.ſed et ſi in bello.ff.

adoptio. et ſi qui⸗ õz r de inoffi. teſta.l.ſi ſuſpecto
dem ſilius conſean lel apud pꝛetoꝛem uel pꝛeſi i⸗ fert antiquitas.ſerui ſi a do⸗ n Sad nunuic er mne
tiat bene eſt et reci nci ne mi Pſnt⸗er Reos babebit in poteſtate. vi
arbchecta dem pꝛouincie non extraneũ mio adoptati ſint:exr hoc ip⸗ phsampencnas ſin ey⸗
uus in poteſtaten Adoptauerit poteſt eũdem in ſopoſſe liberan. ¶ Nnde et mdenchar in durch ron.
ſuaʒ ſcilʒ filij moꝛ⸗ . ij . 0O⸗ ti in noſtra oſtitnti que de dig. .. pe. et. ff. de cõ
mazlal ai mo⸗ adoptionem alij dare. ( Ged noseruditi in noſtra ↄſtituti⸗ duenedig Shea Edees

tradico ad inſtar. ſciliq; na
turalium.nã naturam imi
tatur adoptõ.vt.S.e.mino/

reʒ.et facit ad hoc.C.e.mu

natu s ſit ei.i. auo . ſoni 2 lij gccipi en on ſufficir i(Gilud pꝛopꝛiũ. oꝛaculuz.
Krnerorearfune ſunt caſtrati enim non poſ⸗ filij accipiẽdũ ein on ſufficit. becr Paapemevr dees
nieiur bereſ en ſunr. gerne quoqz alo⸗ Quibusmodisiis patrie po e d deo raſt
filio inuito nec reci . e Oe ia ie in poteſtatem
dit in poteſtatẽ eiꝰ ptare non bo umt Qina nec, (Eltatis ſoluitur. grrogatoꝛis. vt. . e. in pn.
ſiue dicas eum ſuc Naturalesliberos in ſua pote . WWüo ſicdictu. duia oram,
cedere vtflium y ſtate habent:ſed ex indulgẽ NIdeamusnuncqui · ſae dchentnr euz. vt in ta
enepdimn auaf tia paincipum ad ſolatiumſi Abusmolisbig alie =ð
eraltero flio hmo: beroꝛum amiſſoꝛum adopta noiuni ſunt ſubditi: eoiure li ſcitun er ena reuerſi ab bo
tmo admittit. vt.j adoptionisulius: que per moduzʒ liberantur ſeruia ppoooo —
denerea v . ſacruʒ oꝛaculum fit:qis qui teſtate. Et his intelligere 1 (Siuus. bic inpoto⸗ vo
antbocrome en liberosin poteſtate habet:ſi poſſt umusque de ſeruis ma⸗ Wmrenegennantengnetbieckn
iuito id eſtfino in ſe ad arrogandum dederit: numittendis ſuperius expo-⸗ mantus noluit conſentire
nito. et agnaſcitur H vude non poterat pꝛocede
idẽ iuxta eum qua H S re adoptio.vt.j.ti.i..ſed ſi
ſi naſcitur quo ad pater. ⁊. ff. e. l. ij. in pꝛin. vn

—

ſucceſſio nem quod ſatis in idez redit. Alij hoc totum eo inurr de auguſtus callide ſuaſit cuidam nomine tiberio:vt illum germanicuʒ
ideſt auo inuito qui voluntate filij pꝛopoſuerat adoptare. nic agdoptaret. quod fecit: e buncniberiũ poſtea arrogauit. quare et per con **
autem contra ſuuʒ ꝓpoſitum facit.⁊ ſic dicitur innuitus ratõne ſequens habuit germanicum loco nepoliis. „½
ꝓpoſiti pꝛimi. ⁊ ſcom iſtos hic nepos inuito auo et filio adop m uam is.tiberius. n e pꝛotinus.ideſt ſtatim.
atus nõ ſuccedit vna cuʒ filio.ſed demuʒ eo moꝛtuo. pꝛima ve oFacta. a pꝛincipe p 1 optati.ſ.a domino. ab extraneo autẽ nõ
rioꝛ eſt. Sed quare hic filius impediret matrimoniũ ſui filij ẽt poteſt etiam libertus.vt.ff.e. ſi pater in fi.
auo volẽte et nõ impedit bũc ciuilẽ actũ.vt.ff. de ritu nup.l.oꝛa q onſtitutiõe. vt. C. delati.li.tol.l.vna.S.ſimili quoqʒ modo.acc.
none. 5. i.Rñ. qꝛ matrimonium ẽ vincnlũ magis indiuiduuʒ. vt r Paana iudice dicendo hec verba.veni buc fili.ſcʒ aʒo.vł vt pu
5. de pa.Po.i.n. S H to coꝛã iudice agebatur vt filius fieret adoptiuus:et inde fuit facta ſen
? ¶ Inplurimis.qñq; eĩ contra. vt.ſ. de here. ab inteſt. F. min⸗ ptura.nõ tñ res puenit ad pfectionẽ. vt differat a pxi.cãu ſupꝑioꝛi. aliud
ſeom Azo. Itẽ in eo qd adoptiuus pater non tenet᷑ eũ inſtitue ſi extra iudiciũ talia fierẽt vł agerẽtur. vt. C. ð li. cau.l.pe.⁊ ſic collige ex
hoc ⁊ ſuperioꝛi vᷣſu: ſi id qð ago nõ valet vt ago:vʒ tñ vt valerepõt.

re. t. ſ. de bere. ab inteſt. S. aliquã. et. S. ea differentia.
traneũ. pt ſictranſeat in ſuã ptãtem. vt. e. e.5. ſed hodie. A ſic. C. de la. li. tol.l.vna.S.ſimili quoq; modo. ar. ð.ff. de iur. codicil.l. i.

tuſq;. vns eſt quarũ hodie vocat᷑ anogatio. alia adop Rubᷣ. Quibus modis ius patrie poteſtatis ſoluitur.
v Igeamus.et quidẽ.q.d.quid ſit crrca ſeruos ð abſolutione pote
ſtatis eoꝛum diximus.ð.de liber.S.i.et.S.multis.

tio. vt. S. e. . in pn. C ¶ Mõ pñ̃t caſtrati.qui omnes eunuchi
vocantur.ſʒ ab boc genere detrabit caſtratos.qꝛ generarenon
b üij
●

1

Liber

a Poteſtateſunt. ſubaudi. dominic -. 1
b ¶ Mi parentis.ſtricte accipeꝓ bis qui ſunt ſuperioꝛes ex linea maſculi
na. naʒ femine non habent in prãte filios. vt. . ti.i. . femine. generalius
ipitur. S. ti. ij. F.i. Eo.ſalicet parente.acc.
accipitur. S. ti. ij. S. i. c ¶ Eo. ſalicet parente. a⸗ GB
d ¶ Diſtinctõnez. l. ꝙ dixi moꝛte ſuperioꝛis inferioꝛes effici ſui iuris.

e ¶¶ Watre. ſc; fa. ſubaudi.

ſupꝛa quem nullus eſt rari

onepoteſtatis..⸗
. D

4mnandco egene ſuimus.¶ Niuero qui in po
g Sed ita. fiunt ſut uns teſtate parentis ſunt: moꝛ-
is auntugn tuo eo ſui iuriſ fiunt.ſed hoc
re neg non diſtinctionem recipit. Mam

nam ſi exiuit et poſtea non
redijt qꝛ eſt arrogatus: no

recideret filius in poteſtatẽ

eius.vt.ff. de adop.ſi pater

filiũ.et eſt ratio vt ibi no.

Ns. lL.qfllius pꝛediaus.
1 oꝛtuus eſt. ſ. flius pᷣ

m Et iuris.niſi caſu vt
d

quando p dignitatem filiꝰ
ſui iuris factus fuiſſet.vt in
auten. conſt. que de dig. §.
n Qum autem. dictum eſt
qualit᷑ ſoluit᷑ pa.po.
moꝛte naturali.nunc ponit
quando moꝛte ciuili.

o Depoꝛtatur. hicno. qy
hec ſententia depoꝛtatiõis
vt valeat.i.ſtatum et ciuita
te perdat:non põt dari ni
ſi aquattuoꝛ iudicibꝰ.ſ.ab
impꝑatoꝛe:vel ab eo qui eiuſ

moꝛtuo patre:ſane omnimo
dojfilij:filieue ſui iuris effici-
untur. ¶ Moꝛtuouero auo:
non omnimodo nepotes:ne⸗

pteſqʒ; ſui iuris liunt: ſ⸗ edita

ſipoſt moꝛtẽ aulin poteſtate

patris ſui recaſuri non ſunt.

¶Itaq; ſimoriente auo pa-
ter eoꝛum uiuit:et in poteſta-
te patris ſui eſt:tũc poſt obi/

tuʒ aui in poteſtatepatris ſui

fiunt. ¶ Si uero is quotem
poꝛe auus moꝛit᷑ aut iam moꝛ

tuus eſt: aut per emancipati⸗

onem exijt depoſtate patnis:
tunchi qui in poteſtatem eiꝰ

andicattet aprep. erp o Cadere non poſſunt ſui iuris

fecto vr. ut. ff. depenis. l. ij. fiunt
F.i. et de le.iij. l.i. F. a pꝛefe⸗
ctis.et.ff. de inter. et rele. l. ĩ

¶Cumautem isqui
ob aliquod maleficium in in⸗

ter p enas. S. i. Idem crelo ſulam depoꝛtaturꝰ: ciuitatem

in ſenatoꝛibus qui parem . f ei .
ſententiam. i. parẽ babent amittit: ſequit ut quieo mo-
effectũ pꝛincipi: vel maiorẽr
qᷓ; predicti..vt.ff.q ⁊ a qui. „D3ʒ z‚q

ap. non li.l. i. F. i. ſi autem a
lius iudex talem ſententiaz .
det non valet nec mandatur executioni niſi pꝛinceps appꝛobet eam vel

iuſt. rup.et ir.te.l.ſi quis.S. eius. Que autẽ ſũt delicta pꝛo quibus ĩ inſu
lam debeant depoꝛtari:dicemus.j.de pu.iudi.ꝑ totum titu.ſed relegare
põt quilibet qui babet merum imperiũ.vt.ff de inter. et rele.l.relegatoꝝ
i.rñ. Et no. ꝙ pꝛimo. demedia:ſcðo demaxima:tertio de relegatõe dicit
pꝛima et vltima tollunt paternam poteſtatem: ſed relegatio non ſic.cuʒ
ibiſtauis non eſt mutatio.nec ca.di.
p ¶ Eo.i.per iſtam depoꝛtationem in inſulam. =
Si moꝛtuo. nota de poꝛtatũ moꝛtuũ:ſciliq; ciuiliter.ſic.ff.ð cõtra ta.
l. i. F. filium. ⁊.ff. ꝓ ſocio.l.verum.S.ſocietas.

inſſula ſiue locũ aſſignet. vt. ff. de le. iij. l. . F. ij. et. F. poꝛtatos. ⁊.ff. dein

r (ar⸗ bic no.vbi eſt eadẽ vel ſimilis ratio idem ius cõſtituat᷑ ſic. ff. de

ver. obli. l.a titio. in fi.⁊.j.qð.cum eo qui in ali.po.S.iſtas.et.ff.de edẽ
do.l. quedam.S. nũmularios.et.ff. ad.l.acqui.l.illud.ar. .ff.de col.bo.

ſi quis in fii.rñã. ſ¶¶ SPꝛincipis.als pꝛincipali. Sed nunqd per aliũ

—,

poterit reſtitui.Rñ.n on.niſi foꝛte per ſenatoꝛẽ quipoteſt reſtituere ſtatũ.
vt.ff. de poſthu.l.i.S.de qua.et.S.an autem.

8 (Eraid .quaru ad bonoꝛes vel oꝛdines ⁊ ſimilia.vt.C. ð ſen. paſ.

l. l. go et patria poteſtatem. et boc vult hic dicere Sed contradicũt. ¶
de ſen. paſ.l.inſulam.⁊.l.ſi pater. So.bhic ſpãliter ad omnia fuit reſtitu⸗
tus ſcᷣm M.et ſic facis punctũ ibi.per omnia.banc repꝛobo q; ſemper

D
intelligit᷑ ad oĩa reſtitui niſi contradixerit erpꝛeſſim. nam verbũ
reſtituo generale eſt. vt. ff. de vſu. videamꝰ. . ⁊ in fauiana. Alij
hoc intelligunt ad patrẽ reuertentẽ tantũ referendũ.cui debz re
ſtitui in poteſtate.ſed fil io reſtituto nõ ſic.qꝛ ſic noceret ei reſtitu
tio. ar. C. dele. et con. qd fauoꝛe.ſed hanc opinionem repꝛobo.
. nam libertus de⸗
poꝛtatus et reſtitu
tus in lbgiane re
do ex numero cuium roma⸗ Ponk zs pansldie
noꝛum tollitur perinde ac ſiẽ · go intereſſe vn
eo montuo deſinant liberi in biecher gituo re.
poteſtate elus eſſe. (Pa⸗ 4 tũcad omnia re⸗
riratione:et ſi isqui in pote- enninsviad
ſtate parẽtis ſit:in inſulaʒ de geo tibi. quo caſu
poꝛtatus fuerit:deſijt eſſe in de pena tantus ſe
R 2 ,„ 1,1 mittenda cogitaſ⸗
ptãte parẽtis: ſed ſiex indul- ſevidearur vtĩ e
gentia principis reſtituti fue tarijs arg. C. de
n ia pꝛiſtinus ſta⸗ ſen. pal.l.gen erali
rint: per ommia paſtinuʒ li· 2.l. mtoꝛ. alias cũ
tum recipiunt.Relegati a=t indulgennia. vt. ¶
patresin inſulaʒ:in poteſtate desgenerall abo.l. .
liberos retinẽt.econtrario li⸗ ſge Fart,ſehner.
beri relegati:in poteſtate pai⸗ n 1 diffarnnam .
rentum remanent. ¶ Mene inret er daege
autẽ ſeruus effectuſ:filios in quoad familiam.
poteſtate habere deſinit. ſer⸗ 3 biea dir 4.
ui aũt pene efficiuntur: qui in Sct ille non. vtff.
merallu damnãtur: et qui be de rereſclebn
ſtijs ſubijciuntur. Eiliuſfa tem retinet:ille nõ
milias ſi militauerit: uel ſi ſe vVr.f deinter et re
natoꝛ:uel cõſul factus fuerit: leſlenentamm, d. .
man et in poteſtate patris. mi ad tenbus, Iten
ſrig eni ilarig diani ꝙ bic adtpᷣs velĩ
litia eni ut Oſularis digntſs perpetuũ:ille autẽ
de patris ptate filium non tll⸗ tantũ in ppetuum
depoꝛtatur. vt. ff.
de inter. ⁊ rele.l. re
legati. erracga⸗ ⸗
toum. §. ec diffe
rentia. ſed in libertate n eſt differentia. nam vterq; liber rema
net. vt. ff. de bo. dã. l. ſed ſi. Sed bãnitos noſtri pis quibꝰ oõ .
paramus. rñ. ſi ꝓpter maleficium: vt etiam cũ ciuitate et bona
ſua publicentur vel deiure vel de cõſuetudine ceuitatũ: tunc. 5
poꝛtato còparabo.als relegato.vt.ar.ff. de bo. dam.l.i.nõ aũt
dico poſſit depoꝛtari a pꝛeſideð iure.vt.S.S. ꝓxi.diximꝰ nec
relegani a defenſoꝛe ciuitatiſ:cũ ſit deimperio mero.vt in aut᷑. 8
defen. aui. S. nulla. in fi. F. acc. .
p (¶ Pene.ideſt ſupplicij. ſuppliciũ enĩ ſuus dñs eſt non fiſcus.
vnde ei nihil querit. vt.ff. de his qui ꝓ non ſcrip.ha.l.iij.ſ no
no iurenemo ingenuus fit ſauꝰ ex ſupplicio.vt in aut᷑. denup.
§S. ꝙ autẽ. et. F. quia vero. colla.iiſſ.
x BB n metallis.i.in ðꝑe metalli ad fodiendũ metallũ.vel etiaʒ
depoꝛtandum. et vt ẽt ne fugerent ligabant᷑:⁊ pondere quodã
oppꝛimebantur: vt ferro vel alio modo. Alij vero erãt qui dice
bantur damnari in oꝑemetalli:⁊ bi nõ tanto põdere oppꝛime
bãtur:et qui binc fugiebãt ĩ metallũ ponebant᷑. Alij vero erãt
qui in miniſteriux vel in ſeruitium metalloꝝ ponebant᷑.⁊ hoc ſi
pPpetuo fieret erat ſeruꝰ.alias cõtra.vt.ff.de penis.l.aut dã.S. .

inter eos. 7. F. quiſqͥs. ⁊. S. in miniſtenum. Sed qͥd ſi ꝓuinda

nõ bhabeat metalla aliqᷓ ul ferri vel ſimilis conditionis. Rũ.in

Pꝛimus.

bicinam Puinciaim mittebantur. vt ff. de penis.l. aut dam. F. ẽ
pena metalli. Alij ſunt in opꝰ publicũ ꝑpetuo dati vel ad tpᷣs

qui ſunt ſüniles relegatis.vt.ff.de penis.quideʒ.ſj hmõi pene

ercitio militie fue⸗
7 Chon liberat.

erat enim patritiꝰ

bodienon ſunt in vuu.—
¶ QAuibeſtijs. deducẽdis foꝛte vel eriã ut comederet cũ eis.vł
alia beſtialia face
kr erbee, eqᷓ berat. Sed ex conſtitutione
vltimo. nort. — noſtra ſumma patriciatus di
(uucmiia gnitasillico imperialibus co
aus fuenit. ad d cillis pꝛeſtitis filium a pa⸗
multa ſun nereſa tria poteſtate liberat. Quiſ·
man. pꝛi. F. f. colt. enim patiatur patrem quidẽ
ii. dirimus. vl die poſſe per emãcipationis mo⸗
militauerit.i.in ex

dum poteſtatis ſue nexibꝰ fi⸗
lium liberare. Imperatoꝛiaʒ
auteʒ celſitudinem non uale⸗

hoc iure iſto. nam Leein ee -
nulla dignitas 5 re eum queʒ ſibi elegit patrẽ
ter pamciatuz rle ab aliena eximere poteſtate
uat filium a ptäte = 1— . 2
karna rinbier Secdd ſi ab hoſtibus captꝰ fu
roaie i mer erit parensq;uis ſeruus ho-
berant alique, au ſitium fiat tamen pendet ius
dialene pali liberoꝛum pꝛopter ius poſtli⸗
anl irll r cilebe minij. Qua hi qab hoſtib⸗
redem lberatapa capti ſunt:ſi reuerſi fuerint:
tria poteſtate.vt in omnia wiſtina inra rœiniſit:
de dig. §. i. 7. F. ge Iclreo reuer
neraliter. ooll. vi. pos habebit ĩ poteſtate, quia
drden poſtliminium fingit eum qui
bie deeo dictur. captus eſt ĩ ciuitate ſemꝑ fu⸗
iſſe.Si uero ibi deceſſerit ex
3 — — 2
¶ onſtimtione.· inde ex quo captus eſt pater:
Ede conſull. filius ſui iuris fiiſſeuidetur.

Ipſe quoqʒ filius nepos
ue ſi ab hoſtibus captus fue

uabelehi p nit: ſimiliter dicimus pꝛopter
Opatres conſri ius poſtliminium: ius quoqʒ
pti.nã ſcripta erãt

eoꝛum nomina in
aliquo loco vel in
coꝛona capitis eo

poteſtatis parentis in ſuſpen
ſoeſſe¶ Sictum eſt poſtlimi

Qui. mo. ius pa.

f ¶legit. q raro fi:. vt. C. de conſubl. f. li xijꝛſcdmim.

g Di ab hoſtibus. hoſtes ſunt quibꝰ populus romanũ belluʒ indixit
vel 4 i populo romano.vt. ff. de capt. et poſtli. reer. l. hoſtes.
b Zamen pendet. hic colligũr quidaʒ quoddaʒ hoim genus eſſe in pẽ
denti vt diximus. 8. de bis qui ſunt ſui vel alie.iur. S.i.ſʒ certe qð hic di

qui ab hoſtibus captuseſt:et

in fine snoſtros poſtea perue

nit poſtliminio reuerſum re

ctedicimus.nam limina ſicut

in domofinem quendam fa⸗
ciunt:ſic et imperij finem li⸗

men eſſe uęteresuoluerunt.

¶ Minc et limeſ dictuseſt:qſi
finis quidem et terminus.ab
eo poſtliminium dictum eſt:

quia ad ide; limen reuerteba

tur quod amiſerat Sed et ſi

captus quis uictis hoſlibꝰ re

cuperatur:poſtliminioredijſ

ſe extimat᷑.¶ Pꝛeterea emã

cipatione quoqʒ deſinunt li-
beriin poteſtate eſſe parentũ
ſed emantipacõ antea quidẽ
uel perantiquam legis obſer
uationem pꝛocedebat : que

per imaginarias uenditõnes
et intercedentes manumiſſio
nes celebꝛat᷑ uel er imperiani
reſcripto. ¶ Moſtra auteʒ; ꝓ

uidentia et hec in melius per
conſtitutiõem refoꝛmauit ut
fictione pꝛiſtina exploſa re⸗
cta uia apud competentesiu
dices uel mgr̃atus parentes

intrentet filios ſuoset filias

uel neporesuel neptes:ac de
inceps a ſua manu dimittãt

—

cit:pendet.veruʒ ẽ pꝛopter
iuris fictionẽ. nam quo ad
veritatem ſui iuris eſt filiuſ
vt. ff. de teſta. l. coꝛ. in fi.⁊.ſf
de libe. et poſthu.l.penult.
ct. C: ſen.paſ.l.fi. ſed ibi
eſt quod maxime ⁊c. vt.ff.
ad mace.l.i.G.i.nam pater
ſeruus eſt hoſtium. vt. S. de
iure perſo..ſerui.ergo aliũ
in poteſtate habere non pᷣt
vt. ff. ad.l.iuł.de adul.l.ſic
eueniet. Dic ergo ꝙ nulla
pꝛeterita vel pꝛeſentia pen
dent inſpecto ſtatu pꝛeſenti
ſed futuro.vt.j. de vyer. ob.
§. conditiones. è
igoſinnmnum ei ufe)
poſtliminiuz ius amiſſe rei
recuperande ab extraneo
moꝛibus et legibus conſti
tutũ.vt colligitur.ff.ð cap.
et poſtli.re.l.poſt liminium⸗

Idcirco. quia reuerſi
omnia iura re ant.
1 aptus et reuerſus. vt
ff. de cap. rerro.
m ¶ Di vero victis.infra ſi⸗
nes noſtros.nec vltra du
ctos.et ita impꝛopꝛie reuer
ſus dicitur poſtli.vel dic ca
ptuſ fu erit vltra fines:ũc
dicitur etiam rediſſe anteq;
ad limina redeat.quia ſic re
cuperat ſtatum:licet impꝛo
pꝛie.et fa.ad hunc..ff. de
cap. in bello. F. i. Item ad
idem. ff. de vi et vi ar. l. qui
poſſeſſionen.
n ¶ Pꝛet crea. non ſolum ſu⸗
pꝛadcis mõis:ſʒ pᷣterea ⁊c.

o ¶ Quoq; liberi. generale

nomẽ eſt ad omnes inferio

res. vt.ſ. ti. ij. F..
õ demũ
4

effectum pducebatur.

tann cerni o niuya limine et poſt. unde eũ
c llico. ho ceſt
ſpãle in patricio et
conſule.hodie etiã vt ſola collatione vel datiõecodicilloꝝ et di
gnitatis ſcripte:vel ꝑ aliquod pꝛiuilegiũ fiat ſui iuris etiaz ſine
adminiſiratiõe. In alijs dełẽ tunc demũ cũ ceperit adminiſtra
re.vt in aut᷑.conſti.que de dig.S.i.colla.vi.que eſt.C.de epiſ.⁊
cle.aut᷑.ſed dignitas.vt.L. de cur.l.fi. Iten intertio caſu cũ oꝛ
dinatur ep̃ᷣus qui eſt etiam vltra ſupꝛadictos caſus. vt in aut᷑.
conſti.que dedigni.S.palam.cola.vi.
d Libertas.i. dignitas. Sð
e ¶ Quis enizʒ. q.d.ſi quilibʒ pater etiam viliſſimus filium ſuu⸗
ãcipat qñ vult.vt.j.e.SO.admonẽdi.⁊.S.pꝛeterea quare hoc
imꝑatoꝛ nõ poterit facere.vt hic in caſu electi patritij.q.d.cuʒ
ipᷣepater patritij poſſit emancipare ⁊ ad hoc copellit᷑ cũ alapis
⁊ verberibꝰ.vt ĩ aut᷑.ↄſti.qͥ ð dig.i.rñ.quare ⁊ ipᷣe imꝑatoꝛ ⁊c.

8

. „ „ d
ettuncex edicto pꝛetoꝛis in

q ¶ Perimaginarias.i.ficti
cidqs.ſic.et.ff.dereg. iur.l.i⸗
. maginana.nqpat᷑ vẽdebat
filius ꝓ vno nũmo foꝛte:et emptoꝛ eũ manumittebat.vt hic.⁊.ff. decap.
l. liberos. F.i.⁊. C. e.l.fi.i.rñ.⁊ ſa.ad hoc.j.deteſta.S.i.⁊ ꝓpter hoc dice
baft.filius capite minui.ſed cuʒ hodie talia nõ fiãt vt ſequit᷑nũqͥd ðꝛ ca
pite minui.rñ.ſic.qꝛ ſtatümurat adminꝰ.vt.S.ð ca.di.i.rñ.⁊.S.minima.

r(Heſcipto. et boc modo ẽt ſine venditione fiebat. vt puto.vt.C. ð enã

——

Exploſa. i. expulſa. ſic.ſ. de fidecõ. bere. S. ſed quia ſtipulationis.

S K ſictione.als functione.i.vſu.alias fictione ałs factione·

t Recta via vel indirecta.non curo.vel dic.i.recto iure.
v¶ Tlel mgratꝰ quoſlibet eriã ſi nõ habẽt merũ imperiũ vel mixtũ.vt in
aut᷑.de defen.ci.F.nlła.et etiã extraoꝛdinarios vt duo bonoñ.coꝛã iudi
ce mutineñ.vt.ff.d ema.vin.l.etiã.S.fi.⁊.C.de iudi.l.vlt.als.penulii.

x¶ Inrrent. ſi iudex eſt in domo. idemq; vbicunq; ſit dũmodo nõ in loco

. .

idor

bi nunc collatis.

eeManumilzus Lanan
patus.impꝛopꝛie enim po⸗

nitur. vt. f. qn actio de pec.
eſt an. l. i. . alienatõ.

(Hatrono. patronus aũt

uccedit liberto in toto ab ĩ
teſtato filijs non extantibꝰ
ex teſtamento in tertia par⸗
te bonoꝛũ liberti.liberis ex

fue.ma.l.i.S.fi.ſecus eſt in
filijs patroni. Iteʒ quãdo

Ziber

ſic. ff. ð pig.l.ſi fidedeiuſſoꝛ. S.pat᷑⁊.ff. ſo.ma.l.ij.S.fi.ar.ↄtra.ff

turpi. vt. ff. de iuſti. et iu.l. penl. ff. de arbi. l. ſi cum dies. F. penk.
Buamanul. ebʒ capere euʒ ꝑ manũ:et relaxare eũ ꝑ verba ad hoc

buuntur patrono iu bonis li⸗

berti. ſer harteie ſi impu⸗

bes ſit filiꝰ uel filia uel ceteri
ipſe parens ex manumiſſiõe
tutelam eius nanoſcitur.
¶ Ammonendi autem ſumꝰ⸗
liberum arbitrium eſſe ei qui

tões ſuꝑ his habitas in adop

de adop.l.ij.S.i.et de pcu.filiuſfami.S.i.

¶ Lranſit. ergo nõ tollitur pa.po.ſed tranſt fert. Ad quid ergo

in huiuſmodi parentẽ adop⸗
tiuum in cuius perſona adop

tionemeſſe pleniſſimã antea
diximus.¶ Illud autẽſcireo

poꝛtet: ꝙ ſinurus tua ex filio
tuo cõceperit et filiũ poſtea e
mancipaueris uel in adoptio-

ea. Vel dic mauu.i. poteſtate.nã qñq; et nõ capta manu emãcpa. .
tur.vt. C. de emãci.li.l. pe. .— hic caſus hoc ti.ponit.rñ.quia et ſi nõ tollitur in cõmutabiliter
b EE tunc.i.ex tunc.nam pꝛius occuparet pater oĩa iure peculij.vt.j. tollitur tamen quo ad pꝛimũ.ideo dico in eo qui iudicat᷑ in pta
qui.nõ eſt permiſ.fa.teſta. te mea non eſſe. na
H. i. et eſt ſimile. ff. ð condi. . non effictur ſui iu
cet de.l.iiij.in fin.et.ff.ſi cer. . ⸗, „„ — „ „ ris:cũ ſententia ſi
Helioa er e vul. ſb. huiuſmodi filij: uel filie: uel tentẽ iudicem manifeſtauerit HPeiariulannde
in pupillari. S. i. . g. oric si&α 5 manz in po
. cdicto. ſpoſiro f i epotis: uelneptis bonis: q pꝛeſente coqui adoptat᷑ nõ clicer quo ad me p
quis a pa. fu.m. i. in ine queuea parẽte manumiſſus cõtradicẽte : necnõeoꝗ ado ananapato habe
if uel manumiſſa fuerit: endem ptat: ſoluit quidem iusptatiſ urbimlnrpice
d (In bonis. acquirendis ſurg , . a .l. ul. in pꝛin.
„APeruiline:vd apareſi illra pꝛeſtantur parẽti quetri patnis naturalis.tranſit a=ut er.lxlt.

r ¶ Diximus. vt. 5

ti.ł in pᷣn.ꝭ.ſi v ero
8 us. hic. F.

tradit duo pꝛece⸗

prta.vt.ᷓ. de ado.

F. ſed hodie.

t Er filio. ſcilʒ8 na

turali et legittimo
ſecus in legitimo
tantum.vt in ado

iſtencbus iu nihil :s olin filium ex eo nepotemuel ne nẽ dederis pꝛegnãte nuru tua Pngraratna
. ag ergſtcnoſtr ſucl. .i ptem in poteſtate habebit fi nihilomin? qðᷣ exea naſcitt in nepos er o enan
bicin parre ſed becſitiudo lium quidem de poteſtate di- poteſtate tuanaſct᷑ · ¶ OQð abpars viderut ſe
Riterd . . t. cundũ quoſdã.vt
inteum falli namne mittere: nepotem uero uel ne ſi poſt emancipationem uel F deca. di.l. liber⸗
g urpem perſonaͤ inſuun ptem retinere: uel econuerſo: adoptioneʒ conceptus fuenrit es. 5. emancipa
it vt f. ia pa. qs fue. ma. filiũ quidem in poteſtate reti patnis ſui emancipati uel ani o: e f.. deadol
l.patronꝰ.in pꝛi. Interduʒ . e, 1.., Cuer ſed etiã nepos.vel
neil er uccehon: v alis ere nepofem ul neptem ma adoptiui poteſtati ſubijcitut ¶mab diein eoidẽ
modo in ſer caſibus. vtaãn numittere.eadem et de pꝛo⸗ Et'quidem neqʒ naturales nenarnralt. „
Eicpoterantoe Irange Mbotecet pꝛonepte dicta eſſe liberi neq; adoptiui pene ul- deadop.l. libemũ.
ſliug eſt miles erbz caſrren iſitelligantur: uel omnes ſui lomodo poſſunt cogerepa⸗ deran a vol
eileadecg ſmm ma. iuris efficereuel qoſdam re rẽtesde poteſtate ſua eosdi· gerſime.
lius. et. ff. de te mili. i a mi⸗ tinere. ¶ Sed et ſipater filiũ mtters . 2 De tutelis in analla pꝛegna/
lite 5. f. er.l. ſe. Item filiss quem in poteſtate hʒ auo uael ela itemanumika v
alijs patris licet heredibuſ uo naturali y nr̃as ſtitu 9e alienata. vt. . de
non datur. vt. f. ſi a pa. s DPallo naturan by nras 3 Ranſeamꝰnũc ad inge.5. ſufficit..f

de acquir.re.do.l.
fi.et.C.de pꝛoba.

emancipauit coactus. vt. toez dederit: id ẽſi hoc pzac n Wiamex his herſo msorran.
ſi a pa. fu. ma.l.f. Itẽ calu tCisinter ueniẽtibus apð cope nisque in poteſtate non ſunt r as. ie lſe⸗
ſiana nõ ita patri vt parrrro ”UMU dum pꝛeceptũ

ne dak. vt.ff. ſi qs a pa.fue.
ma.l.i.ꝗ.ſi parens.⁊.l.uon

vſq;. Ite nec opas a filio vt a liberto patronꝰ bzʒ. pt.ff.ſi a pa.fu. ma.

l.penl.licet hec pꝛedicta ſpeualia in patrono vera ſñ̃ ſint vt colligitur ex

generali capite illius ni.ſi quis a pa.l.i.i.rũ.et.ij.et in ſpecialibus caſibꝰ
qui in illo ꝛ.ponunt᷑ vt dictũ eſt.ſed ſcʒ boc ſemper videtur pate amit
tere:cũ ſemꝑ pꝛemiũ emãcipatõis habeat hodie.vt.ſ.ꝑ quas perſo.no.
ac. S. boc quoq;.et. C. debo.que li.cũ opoꝛtʒ. .peſed dic illud legale ñ
conuentõnale pꝛemiũ eſſe ⁊ ideo licitũ nec puniendũ.vt.C.de admi.tu.l

ſancimꝰ. ⁊. C.ad.l.iuł.de adul.l.graccus.
sAErmeniemekeanancharse hb
verbo.j.de legit.paren.tu.⁊.j.de fidu.tu.in pꝛin.

i ¶ Admonendi.liberũ eſſe.niſi in caſibꝰ.vt.j.e.in fi.dicemus.et facit ad

MWanumutere.i. emancipare. m ¶ De oẽs. repete liberũ eſſe.

lanciſcitur. concoꝛ. huic

5
P

et repetes ſcire o⸗
poꝛtet.

ene vllo.bic no.taleʒ regulã:qꝙ nullꝰ ſltus pot coͤpellere

¶ Maturales. ſubaudi et legitimi. nam naturales tĩ nõ ſunt
trẽ vt emancipet eum.qð fallit in quattuoꝛ caſibꝰ.et ideo di

cit pene.vt ſi pater agnou erit legatũ ſibi relictů bac cõtempla
tione vt liberos emanciparet.na tunc ↄpellit᷑ extra oꝛdinẽ enã
cipare.vt.ff. de condi.⁊ demõ.hſi cui. AItẽ ſi titius adoptauit
pꝛiuignũ ſuũ:cõpellit᷑ emancipare eũ eo pubere facto:ſiꝓ baue
rit ſibi non expedire eſſem ptate.vt.ff.de adop.l.nũqᷓ;.⁊.l.ſe.
dẽ in quolibet adoptiuo.vt.ff.demino.l.iij.F.ſi quis minoꝛ
tem ſi filie peccandi neceſſitatem imponat.vt.C. de epi.au.l
ſi lenones. Itẽ ſi filiuʒ male et contra pietatem affecerit. vt.ff.
ſi quis a pa.l.fi. Atem econtra filius nõ põt cõpelli vt emanci

nc. 5. ff. de adop. l. libertini. e aca ebeibe igik.

n ¶ Sed et ſinoſtraſ còſtitutões.vt.C. de adop.cũ i adoptiuis.et.Söᷣ. de peetur.vt in aut᷑.qui.mo.na.eff.ſui.O.generaliter.col.vij.
adop. 5. ſed hodie..F. ſi vero. “ hubꝛica. Detutelis. .
o ¶ Patre pᷣſente.niſi ſit in famis.vt.C.de emanci.l.penul.ac. ℳo. t KRanſeamus. aliã:nã diximus duas.vt. S. e. de iure ꝑſo.
ontradicenteno. pacientiã cõſenſui cõꝑari.ſic qui tacet affirmat. C õ ſunt ſyi vel alie. iuris in pꝛin.·

ı● . *
●⬤
ꝛzimus. .

ex bis. nota ergo ꝙ bi c diſtinguit illud membꝛum. quidaʒ
ſui iurnis ſunt. qð eſt oppoſitum. quida alieno iuri ſubiecn ſunt
vt. S. his qui ſunt ſui iuns uel alieni. s
iNon ſunt. qui ergo in tutela vel cura ſunt ſui iuris ſunt. fili
uſta. ergo non põt babere tu. vel cu. vt hic. et. C. de cu. lu.l. f. in

c — tu⸗
tela necura. telaſſunt.

d (Pebije. alijs
auteʒ dicet. j.de cu
ra.
e (Ita eni. qꝛ con
trarioꝛum eadẽ eſt
diſciplina. vt hic.
et.S. de his qui ſũt
ſui vel alie. iur. in

pꝛi. Sed chna. C
de ſen. paſ.l. fi. F. i. —
dufäms Fa quedam uel in tutela ſunt uel
Rtahnd heles curatione:quedaʒ neutro
noneſt uiiuris vr lure tenentur. Videamus er
3. t..5.ſi ab boſi go de his que in tutela uel cu
7 9 E 7 . —
bus ſe hi ven ratione ſunt. ita enim intelli⸗
ter adoptatus eͤt gimus ceteras perſonas que
vt dirmus. S. n.i gneutro iuretenentur.ac pꝛius
§S. cumautem. —

deſpiciamus de his que in tu
ſt autem tute⸗
laut ſeruius diffininit:ius at⸗
q; voteſtas in capite libero
ad tuendum euʒ qui ꝓpter
etatem ſe defendere nequit:
iure ciu lidata acpenmiſſa.
Tutoꝛes auteʒ ſunt:qui

f eird ſunt. de Eam iimac poteſtatẽ habent

is dice.i· dew ex qua re ipſinomen accepe⸗
3 Eſtauten tute Uunt. Staqʒ appellantur tu
a vt ſeru nomẽ toꝛes:quaſituitoꝛes atqʒðfẽ
Niuncnſilt. e ſoꝛes'. ſicut editui alias editi-
eo cti. tij dicunt qui edestuentur. .
Asnamdar (emnumn itaq parẽ
mieiuirpa:wuim “ o ſiberisimpuberibus qs
enim non ſit mun? in poteſtate habent teſtamen
hblm e to tutoꝛes dare. et hoc in fili⸗
pꝛin. ergo innius os filiaſue pꝛocedit omnino.
datur. vt. C. dede
cu.l.nullus.li.x.
Iteʒ inuito datur

vt.ff. detu. et cu. da. ab bis. necnõ. ff. de tutek. l. i. vnde patet
bic eſt alia ptãs qᷓ; patnis in filiũ. et domini in ſeruũ.cũ illa ad
cõmodũ.vt.j.ꝑ quas ꝑſo.no.ac. S.i.⁊.S.ð his quiſui vł alie.
iur. ſunt. F. ij. bic vero ad onꝰ.tenct᷑ eĩ de dolo et lata culpa.vt
C. ar.tu.l.ij. Item per hoc ꝙ dat᷑ inuito differt a curatoꝛe qui
volenti datur. vt.j.de cur. S..item inuiti.et.ff. e.l.iij. S. ſi pupillꝰ
vel dic. vis ad cogendũ: poteſtas ad imperandum.
i ¶ Aibero. nam nili ſit liber pupillus nõ pot habere tutoꝛẽ̃. cũ ſi
ſexruus ſit nõ ſit ſui iuris.qð eſt neceſſe. vt. S.e.in pꝛin · Atem ⁊ ſi
dubius ẽ pᷣt habere curatoꝛẽ.vt.ff.ð tu.et cu.da.ab hiſ ei qui.ẽ
tamen caſus vbi ſeruo dat᷑ tutoꝛ.vt.ff.detu.⁊.cu.da.ab.l.ſi im

puberi.i.rñ.cui tamen legi ſignatur cõtra.ff.ad tre.l.ſi res alie/⸗
na. ..ſi ſeruus.⁊.l.cogi.cfi.et his duabꝰ eſt alia õ.ff.e.ti.l.mu
lier. §8 non eſt. que legũ cõtrarietas ita ſoluitur. cũ libertas fide
icõ.et hereditaſ relinquitur ab eodẽ pꝛeſtãda poterit ſemꝰ coge
re vt inſtitutus bereditatẽ adeat:et tunc datur etiaʒ ſeruo tutoꝛ
vbi vero ab vno bereditas ⁊ ab alio libertas relica eſt:non po
teſt niſi pꝛius pꝛeſtita ei libertate.tunc enĩ coget alium heredeʒ
hereditatem adireet ſibi reſtituereſcõm Jo.
lꝛ Ed tuendũ ꝓpter hoc etiã remouet pa.po.quenõ eſt ad iu
endum ſed ad gubernandum ꝓut vult: vel ſibi ad acquirendũ
in ¶ Pꝛopt etatẽ. ad differẽtiã curatoꝝ qui dant᷑ furioſis?⁊ mẽte
captis:qͥ ꝓpt᷑ mo:bũ ſe defẽdet ñ poſſut.vt.j. ci...itẽ furioſi

n ¶ Jure ciuili. nota tutelam eſſe de iure ciuili:licet omnes fere cõtractus
ſint de iuregen. vt. S. de iure na. F. ius autem. —
o Bara. l. a lege vł iudice. p ¶ Permiſſa. vero a teſtatoꝛe dicitur. vt
ſ. F. permiſſum. vel dic data perſone pꝛincipaliter. permiſſa ſc ano re⸗
bus vt. ſ. ti. i. F. certe.⁊.j.de excu.tuto.ꝭ.datus. .

—

—

q ¶ Lutoꝛes. eamque dicta
eſt. S. pꝛoxi. 5. =

Nepotibus tamen neptibuſ r ¶ rqua re vi ptãte.
qʒ ita demuʒ parentes poſſũt e& reb ſen boe
42 .y s
tem eoꝛumm poteſtate atris. ſic appellantur. vt. ff. dele.
ſuinõſuntrecaſuri. ¶Rtaq, i n li Flcr ſidemino.
ſi filius tuusmoꝛtis tue tpꝑei t ( Quiedes. vteſt pꝛcfect
p oteſt at 4 tua ſit nepotes ex ri r aurann eo e or
eonon poſſunt teſtõtuo tuto viebii; Seſeſenaum. Pee.
res habere qᷓ;ʒuis in ptãtetua v¶ Penniſſum eſtirach.
teſtateʒ patris ſui recaſuni ſͦüt eſtvreſtamentanaa vl da
¶ Cum autem in compluri mua vel legiuna loch hain
. „ 8 de teſtametaria:vt pote
bus alijscauſiſ poſthumi pꝛo de dignioꝛe videamꝰ i hoc
iam natis habentur:et in hac terſe. Deleginma aurem
cauſa placuit: nõ minus poſt dti e anim. Bedo
humis quaʒ iaʒ natis teſtamẽ nua dicetur. . de attil. tu.
totutoꝛeſ dari poſſe:ſi modo
in ea cauſa ſint:ut ſiuiuis pa
rentibusnaſcerentur ſui:⁊nn eem biere en va ab bis
poteſtate eoꝛum fierent. l.neer mandante.S.d i.
¶ Sed et ſi emancipato filio „Er pereſtarf nannall
usetia dare poſlunt inbis
tutoꝛ a patre datus fuerit te⸗ que ſibi relinquuntur.vt.C
ſtamento:confirmandus vſt

totum. ”M
x ¶ Ympuberibus. etiam in
de con fir. tu. l. W.
er ſentẽtia pꝛeſidis omnimo elamemro teſflent.
do:ꝛid eſt ſine inquiſitione.

uitis.vt.ff.de tu. muto.hoc
etiam pretoꝛi et pꝛeſidi licet
teſtamento confinnalls. vt
ff. teſt. tu. l. iij.
a (Tutoꝛes. ſed nõ curato/

res. vt. ſ. de cur. in pꝛin.
bᷣ (Dakt ſilius. licet mileſ ſit teſtatoꝛ. vt.ff. deteſta. tu. l.ij.

c¶ AZua ſit. ⁊ nunqᷓ; exiuit filius:alioquin non recidit.vt.ff. de adop.l.ſi
pa er. et. l. ſi filius. et de hoc dixi. S. ti. i. F. i. . J

d ¶ Autoꝛes. ſi auꝰ emancipatus eſt vel moꝛtuꝰ:tũc nepotes ex eo fũt ſui

iur. moꝛtuo quo. vt. S. ti.i. i fi. vñ exteſtõ aui pñt bretutoꝛc. vt hie innuit.

e E n cöpluribꝰ. vt quotiens de commodo eoꝛum queritur. vt.ff. de ſta.
ho. qui in vtero.non ſi de cõmodo alioꝝ. vt. ff. de ver. ſig. qdð dicimus. vyk
ſide incommodo matris.vt.ff. ð ſta.bo.l.imꝑatoꝛ.
f¶ Fierẽt. vtquia ex vxoꝛe naſciturꝰ erat.vel num.aliud ſi ex concubina
nilt in bis que ſibi dimitteret. vt.C. de confir. tu.l.fi.tales enim non na
ſcerentur in poteſtate.S. denup.F. i. „
g (Sed ſi emancipato. confirmandus. nõergo valebat datio ꝑ ſe cũ no
&in ptãte. vt. s. e. S. permiſſum. Sed nunquid bic tutoꝛ ↄfirmatus di
citur teſtam ẽtarius qð.ſi eſſ pꝛeferret᷑ legitimo.vt.j.ti.ij.in pꝛin.an dati
uus quod põt admitti et fa p boc.ff. de ver. ſig.l. lege. et in aut.ð defen.
ci 5. ſi decerero. cokii. ita legitimus tutoꝛ buic pꝛefert.vt...ð atnit tu.
in pꝛin. et ideo gloſauit. P. i ſineinquiſitione. nõ ꝙ vellet eu cofinnan
ſi alius eſſet legittimus.ſed quia non queritur an ſit locuples vk non. ſy
gr. contra. ff. de cur. fur. ſi furioſo puberi.

2

b ¶ Inquiſitione.i.quia non ſatiſdat.ſ. rem pu.ſal.fo. Atem locuples ſit
velnõ. hoc enim non queritur. vt.ff. de cõfir. tu.l.i. Ded aliud in matre
dante tutoꝛẽ filio.ibi eĩ et ſi non ſatiſdet᷑:tñ et cuʒ inquiſitione dat᷑.vt di
cta.l, dicik. 7. C. de c fir. tu. l. Sʒ quare diuerſum in matredate tutoꝛẽ

Ee

P
ꝰ ſiomiſit libertatis dationeʒ

2*

Alber

filio.rñ. in memoꝛiã pꝛecedẽtis poteſtatis.vt.ff. de queſti.l.v niꝰ. F. ſeruꝰ.

et. ff. de cur. l. fi.et fa.ad hoc.ſ.de ſatiſda.tu.ex cu.upꝛin.et.ff.de li.ag.l.i.

de turelis. l. i. Kpe. et. F. fi.

c ¶ Viliuſfamilias. cum eni,

tutela ſit ius publicum. vt.j
de excu.tu.in pꝛin.non cura

tur ius pa.po. vt.ff. ad tre.ꝰ
nam qð.i.rñ.⁊.ff.de his qui

ſunt ſui vel alie.iur. filiaſfa.
quo caſu pater de peculio te
netur:mſi agnoſcat.tũc eniʒ
ſcilicet quando agnouit iſo⸗

lidum. vt.ff. de tutel.l.ſi fuiꝰ

d (Leſtamento. intelligas.

ſed a pꝛeſide tutoꝛ dari non
poteſt ſeruuævt.C.qui da.

——

o hoc ꝙ ſinelibertate det

vt.S.qui manu.non poſ..

f¶¶ Directam. imo videtur q;

deicõmiſſariam. vt. C. de

fideicõ.li.et ſi non aſcripta.

contra. Sed certe bicteſta/
mẽto doc fit.ibi alia volun/
tate.puta codicillis.vel per

cpiſtolã. Vel dic qð ibi alie
nũ credebat:hic ſuũ ſciebat

Item alia ratione non vide

tur valere datio.qꝛ ille ſolꝰ

datur tutoꝛ qui teſtamẽti hʒ

factioꝝẽ.vt.ff. de teſta.tu.l.

teſtamento. alias incipit ſi
quidem. Rñ. illud intellige

in paſſiua ſignificatione: in
qua etiã ſeruus dicitur ba⸗-
bere teſtamenti factionem.

vt.ſ. de here..quali.et dif.S
teſtamenti.

us leruus.licet hoc nõ ſit ve

riſimile. vt. C. dereſcin. vẽ.l.ſi q; e foꝛte ex c hereditaria nouiter babe

tu. poſ.l.in ſeruili.
Tin libertate. non ex⸗

iul.et. C. de epi. au.l. de creatõibꝰ. Sʒ ar. ↄtra.ff.i utẽ iurã.l.vid eamꝰ
Aul in teſtanſlento tutoꝛes daripñt.Rubꝛi.
Ari autẽ.paterfamilias.i.niſi ſii mutusvel
qui et audirè debet. vt

ſurdus. quia tutoꝛ 1

Quiin teſlamẽto tutoꝛesda

oſſunt.

INteſtamẽtonõ ſoluʒ pa
terfamili. ſed et etiam f liuſfa

mi. ( Secket ſeruus ppꝛiꝰ te
ſtamento cum libertaterecte
tutoꝛ dari poteſt. Sed ſciẽdũ

eſteum er ſineliben tetutoꝛẽ
datum tacite libertatem dire⸗

ctam accepiſſe uideri:et per
hoc recte tutoꝛem eſſe. Plãe
ſiper erroꝛeʒ quaſi liber tutor
datussſit: aliud dicendum eſt
eruus autez alienus pure

inutiliter teſtamenro datur tu

toꝛ.ſed ita cũ liber erit utiliter
datur. ꝓpꝛius autem ſeruꝰ in

(Runon usꝰul'mioꝛ xxv. an.
tutoꝛ teſtamento datus:tutoꝛ

utiliter eo modo datur tutoꝛ.

aut maioꝛ. xxv. an. fuent factꝰ
Ad certum tempꝰ uel ex cer
to tempoꝛe:uel ſub conditi

ne:uelante heredisinſtitutio

nem:poſſe dari tutoꝛem non

bat. vt. ff. dere. iur.l. qui in alterius.ðet.j.de vſuca.S.qð aũt.

b ¶ Dicendũ eſt. ſ. vt neqʒ liber neq; tutoꝛ ſit.idẽ multo magis in alieno.

vt.ff. de fideicõ.li.l.generaliter. .ſi quis tutoꝛẽ.et.ff. e.ſi quis utoꝛem.
¶ ¶ Sernus inutlliter.l. vt ſtatim ſit: ſed c liber erit dat᷑ quia directo non
erit liber:ſed per fideicõ.vt.ff. de teſta.tu.l.ſi bereditas.j.ſi.et. C. de fidei

com.lib.l.et ſi ſon aſcripta.

lꝛ o modo.nã nõ erit tutoꝛ.inutilis enim dici᷑ ſtipulatio ꝓpter inutilẽ
adiectionẽ.vt.ff. de ſtipuł.ſer.l.ſed ſi ſibi.vel aliter inutiliter: quia pꝛo nõ
adiecta habetur:et erit tutoꝛ ac ſi nõ eſſet adiecta. vt et alias.j. de bere.in

ſti. F. impoſſibilis. vel dic tertio ſcm. P. non erit tutoꝛ nunc:ſed condi/
tione extãte.hoc nõ placet.qꝛ ſic non eſſet differentia inter ſuũ et alienum
ſed pꝛima v erioꝛ eſt.vt.ff. de reg.iur.l.actus.

m ¶ Furioſus cõpos.ſiue hoc dictũ fuerit a teſtatoꝛeſiue nõ.vt. ff. e.ſi here
ditas.S.cũ funioſus.et facit ad hoc.ff. de iudi.cũ funioſus.i.xrfr.

n ¶Ad certũ tẽpus.vſq; ad paſcha.
o ¶ Ex certo.i.a pachate inatea.vt.ff. de act. et ob. l. obligationũ.

P¶ Ae anteheredis.contra videbat᷑.j.dele. S. ante beredisã.

Ari auté tutoꝛ poteſt

„

4

ſ
tu.

dubitatur. Certe autes reiul

cauſe tutoꝛ dari non poteſt:

quia perſone noncauſe uelrei
tutoꝛ datur.¶ Si quis filiabꝰ

ſuisuel fuiiis tutores dederit

etiam poſthume uel poſthu⸗
modediſſe uidetur.quia filii
uel filie appellatione:et poſt
humus et᷑ poſthuma continẽ

tur. ¶ Quog ſi nepotes ſint
an appellatione filioꝛum rip⸗
ſistutoꝛes dat ſint:dicenduʒ
eſtut et ipſis quoqʒ dati ide⸗
antur ſimodo liberos virerſt
Ceterum ſi filios dixerit:nõ

cõtinebuntnr aliter enim filii
aliter nepotes appellantur.

¶ Plane ſipoſthumis dede⸗

rit: tam filij poſiumi:q;ᷓ; ceteri

tunc erit cim compos mẽtis

totutoꝛ datus non ſit:
is ex lege.xij.tabula.agnati
ſunt tutoꝛeſ quiuocantur legi

timi. ¶ Sunt autem agnati

ſta. tu. l. ſt quis ita. F. l. . l. ſ. quis filiabus.

q vibus :autem teſtamẽ

teſtatoꝛe.nõ a iudice.vt.ff. de reg.iur.l.actis.
E ¶¶ Cerre aũt rei.ſ.rei affrice vel ſiriace vtiliter dat᷑.vt.ff.e.l.ĩ teſtõ
Lauſe. ſ. certe. vt ad rei uen. ſed videtur cõra. C. de in lit. da.
.ad litẽ.ſed ibi tutoꝛ ꝓ curatoꝛe ponitur. Item videt ur ↄtra
ff. de tutel.l.ſi tamen. alias. ſi teſtõ. Sed ib

lvniuerſitan rerum
datur non rei certe.

t Paſone. ſ. pupil

li pꝛincipaliter: vt
eum inſtruat bonis
moꝛibus: et etiã ſa⸗
laria pꝛeſtet magi⸗
ſtris eius. vt. ff. de
admi.tu.cũ plures
§F. in pꝛimis. et. C.
de ali. pᷣſtã. l.fi. ad
hoc em̃ pꝛicipaliter
dat. ſecundario au
tem rebꝰ datur. vt.
de excu. tu. F. dat?.
ſed in curatoꝛe ecõ⸗
tra.nam pꝛincip ali
ter rebꝰ ſecũdano ꝑp
ſone datf. vt. C. de
nup. l. in copulan⸗

dis.

Quia filij. hec di ⸗
ctiò filij cõpꝛehẽdit
poſthumum etr poſt
bumã:cuʒ maſculi⸗
nũ poſſit cõciꝑe fe⸗
mininũ. ſed hec di⸗

x

cxo filienon cõpꝛe⸗

bendit vtrũqʒ.⁊ ſic
nec poſthumũ:cum
femininum non cõ⸗
cipiat maſculinum
yt. ff. de le. i. ſi ita a⸗

ſcrip.et. C. de le.iij.
qui duoſ. ⁊.l. ſeruis

legatis. Item no⸗
ta ap pellationena
toꝛum etiaʒ non na
ti continentur: cum

de eoꝛum commo⸗

do tractetur. vt. ff.
de ſta. ho. qui invte

tem. et facit.ff. de te⸗

ppellant᷑.ab oĩbꝰin vſu vel cõſu etudie.ſʒ ſcom verã ſigni/
ficationẽ verbi. qꝛ filiꝰ dicit᷑ a flos qð eſt amoꝛ: enã nepos dici
tur filiꝰ ⁊ etiã quilibet quẽ aliquis diligit pat᷑na dilectõe. vt.ff.
de per. ſi. l. liberoꝛũ.S.ſʒ ⁊ papinianꝰ.queuidetur cõtra.
b ¶ Duã ceteri.eti nati ſym quoſdã.quod falſuʒ ẽ. ut.ff. deuer.
ſig.nomẽ. dic ergo ceteri.ſ.ex filijsmaſcituni.qͥ fllij ſui poſtbumi
ſunt ꝑ.l.uelł. ut.ff. de iniuſt. rup.teſt.l.poſtbumoꝛũ.et.j. de exbe⸗
re. li. F. poſtumi.et.ff. delib. et poſth.l.gallus.i.rñ.
— Delegitima agnatoꝛum tutela.rubꝛi.

V ¶ Di kilios. ſcilicet dixerit.
3 ( Continebuntur. ſcilicet nepotes.
9

C Ebugſlier updliie . “ .
ij. tabu. quos ipſa lex uocat uerbis et ſnia.et ſi gerãt eo⸗

ſententia legis dãtur: nõ ex uerbis.ut.j.ti.ij. et.iij.
¶ Agnati ſunt.ſi ſint maioꝛes.xxv.an.vt.j.de fidu.tu.in fine.et
min oes.lxx.an. als excuſantur. vt.j. de excu. tu. S. itẽ maioꝛes
i Cosnati nomẽ ergo cognationis generale eſt.agnatiõis no⸗

*

rum periculo agitur.ut.ff.e.l.legitimos.alias autẽ quãdoq; ex

men ſpeciale nam omnis agnatus eſt cognatus. ſed nõ cõueri

tur. vt bic.et.j.de leg.ag.ſuc.i.rũ.et.ff.e.l.ſunt autem.
g ¶Ex eodem. filio fratris. . ”ä
b ¶ Patruus. repete ſi fuerit natꝰ eodem patre cũ patre tuo.alio
.i ¶ Agnati.etiam ſi J
maſculus interue-

niat: vtputa ſi ſint , ,
duo ſones vte/ cognatiper uinilis ſerus co⸗
enit agnatus ſ co patre Dnariruclun ſaicre, D
gnatuſ. inſpecto fe godẽ patre natus:fratris filiꝰ
mineo ſexu: ꝓpter · . A5 9 b
qð ad iualees uer nepoſue exco. Itẽ Patru/ ⁊.
Bar m Jo.— patrui filiꝰ:nepoſue ex eo:aut
Fhicun qui per feminini ſexus perſo
Aasgnata. quiaꝑ pa nas cognatione iunguntur:
en muum tbi con gagnatiinõ ſunt: ſed alias ſunt
¶Hure cognats naturali iure cognati. Itaqʒ
nis. Amnite tue filius non eſt tibi a⸗
Canic idet gnatus:ſed cognatus:et inui
alias multas ba⸗ cem tu illi eodem iure coniu-
benn ſn teanbe geris. quia qui naſcunt: pfis
f dever ſil ꝓnun non matrisfamiliam ſequun
tiatio. 5. familie. fur. Qõð autem lex. xii. ta. ab
veert iteſtatouocatad tutelã agna
n ¶ Oð aut. ſigniſ tos: nõ hac habet ſignificatõ
Senuna⸗ Enẽſi oĩonon fecent teſtm̃ is q
aliud cõnngarqdd poterat tutoꝛes dare: ſʒ ſi q̃n-
tantunde valeaat fñ ad tutelã ꝑtinet inteſtatus
qð diximꝰ. j. de he . ec, ,
re. ab inteſt. . rñ. et deceſſerit. qð tũc quoqʒ acci⸗
fa.ff. ꝙ cuiuſq; vni
uer. no. l. i. F. ⁊ qui
„ dem.
p ( Ded agnatois

q uidẽ ius.no. dliii--
genter bunc.S.eſt autem ius agnationis et ius cognationis ſi⸗

ue cognatoꝛum. agnati enim habent ius pꝛerogatiuum ad coꝛ
gnatos.ſq; vtpᷣferantur in bereditanbus agnatoꝛum moꝛtuo

rum.vt.j.de legi.ag.ſuc.i.rñ. Item pᷣ ferunt᷑ in tutelis agnatoꝝ

paruuloꝛum. vt. S. e.ti.i.tmñ. His autem deficientibus in heredi

tanibus et tutelis cognati ſuo iure admittuntur. inter quos etiã
agnati vocant᷑:quideſierũt eſſe in iure agnatoꝝ vel deſierũt ha
bere iura agnatoꝝ.vt ꝑ capi.di.vt.j.de here.ab inteſt.ꝭ.admo
nẽdi.illud aũt ius pᷣꝛogatiuum qð habẽt a gnati:qꝛ vltra iura
cõia habent per.l.xij.tabu.facile perdunt. .
der omnibus mo dis.i.per oẽm capi.di.vt per maximã vłꝑ
mèdiã. de qͥbus duabꝰ nõ eſt dubiũ:cũ et iura cognatõis ꝑden
tiꝛ. vt. .t.i.. ꝙ a ũt. Itẽ ꝑ minimã tollit᷑ ius agnatõis.vt hic
dicit. et. ff. de capi.di.tutelas.niſi in duobꝰ caſibꝰ tm̃.vt ĩter fra
tres:licet alter emãcipet᷑vt.C. de legi.tu.legitimos..fi.vñ lo/
cus eſt iudicio tute. quia finita eſcapi. di. inter fratres. licet al/
ter emancipetur.vt.C. de legi.tu.l.iiij. Item inter patrem et fili
um. vt. ſ. de legi. ag. ſuc. 5. fi. et ꝓpter hos duos caſus qui de mi
nima capi.di.excipiuntur:dicit hic pl erũq;.at iura cognatõnis
nõ cõmutantur omnibus modis.quia non tollunfminima ca.
di. et eſt ratio vt ſubijſtt. .
r ¶ Mam. ꝓ quia. agnatio nomẽ iuns ſq; ciuilis eſt.i.a lege. xij.
ta.eſt inducta bec pꝛioꝛitas agnatoꝛum.ſed ius cognatiõis eſt
naturale nomẽ.nã rõne ſanguinis hoc nomẽ impoſitum eſt vſ
et vnũ ius ciuile poteſt per aliud facile tolli.yt bic et.ff. de regu.
ur.l. nibil eſt.

Qui in teſta. da. tu. po.
De leg. ag. tu.

ecapi.dimi.

Maturalia.i.iura cognationis.ſic dicta.q ea qͥs ↄſ, eqᷣtur per natiuita
tẽ.vt.S.de adop.S.ſʒ hodt.in fi..nõ ſic defacili tolluntur.
t ¶ AUniq;.i.certe nõ tollũtur cũ ſint imutabilia bec iurg.vt.. de iure nat.
fed naturalia. IAtem nec ea que naturalem equitatem habent. vt. ff. de
cnpi.di.eas.et.l.legatũ. Itẽ no.qꝛ et cognatio eſt ciuilis tm̃.vt per ado/

dereintelligit᷑: cũ his g datꝰ ẽ
tutoꝛ uiuo teſtator̃ deceſſerit
Sed agnatõis ꝗdẽ iusoibꝰ
modiscapitis duminutõe ple
rũq; pimit᷑. Mã agnatõ iuris
ciuilisẽ nomẽ. Cognationis
ueroiusnõcibus mõis cõmu
tatur.qꝛ ciuilis ratio ciuilia ꝗ⸗

dem iura coꝛrumpere poteſt.

naturalia ueronõutiq; .
Pe capitis diminutione.

St aũt capitis diminu⸗
Aio: pꝛioꝛis ſtat? cõmuta
tio Eaq; tribꝰmodisaccidit
Nãaut maxia eſt capitis di⸗
minutio:aut mioꝛ:quã quidã
mediam uocãt: aut minima.
Maxima capitis diminutio ẽ
cũ aliquis ſimul et ciuitateʒ:⁊
libertatem amittit.qð accidit
in his qui ſemi pene efficiun/

ptionẽ.vt.ff.de adop.l.qui
in adop. Itẽ naturalis tm̃
vt ad filios naturales tm̃.
Aſtẽ naturalis et ciuilis. vt
ad Soe qui legitimi ſunt. et
de hac qui legitimi ſunt in⸗
telligit hic. vt. ff. de gra. nõ

fadle. S. i. Itẽ nota quia et

ciuili iure hec ſcilʒ tutela et

bereditas tribus modis de

ferunt. vt ex verbis et ſentẽ

tia legis.xij.tab.vt in agna

tis. Itẽ ex ſnia tm̃.vt.ſ. de
le.pa.tu.et.j.de fidu.tu.ites
ex alijs legibus vetenbus
vel nouis. vt. ff. de ca. di. l.
tutelas.quã quidã mediaʒ
vocant. nunquid ergo hec

opmnia facile perdunt᷑ ꝑ oẽ;

ca. di. Rñ. ſicin duobus pꝛi
mis tm̃.nõ in tertio vt hic.⁊

in. lI. tutelas. Itẽ quero an
futuras tutelas acqrẽdas
ct hereditates tiñ̃ tollat: an

etiã pꝛeteritas adimat.Rhñ.
futuras m.vt.ff. vñ liberi.
l. fi. quid em̃ poterit diuina
re lex deferens bereditatem
vel tutelã de futura cap.di.
vt. C. de teſta. l. iubemꝰ.in
fi. certe nullo mõ.vt. ff. mã.
l.ſfideiuſſoꝛ.i.rñ.hodievers
iſtam differentiam agnatõ
nis querere non opoꝛtet.cũ
agnati ante cognatos nihih
habeant. vt in auten. de be

re. que ab ĩteſt. de. S. ab his

col. ix. Item no. ꝙ licet pꝛe

lantur maxima et media ca.di.ipſa conſan
ff. de reg. iur. l. iura ſanguinis.
De capitis diminutione. Rubꝛi.

dicta iura cognationis tol⸗

guinitas tamẽ nõ tollitur.vt

St aũt ſtatꝰ.hic ſtatus cõ ſiſtit in mibꝰ. in libertate.ciuitate.et fami⸗

ia. cũ em̃ pꝛimũ.i.libertatẽ quis ꝑdit:per cõ ſequens et duo vltima

perdit.et tũc magnã ca.di.pani.cũ vero ſecundũ perdit:et per coſequẽs
Eꝑdit et vlnmũ:ſed nõ pꝛimũ.et tũc diatmedia capitis diminutio.ũve

ro vltimũ perdit᷑:nõ ꝑduntur duo pꝛima.et tũc minimã ca.di.

patiet᷑. vt

ſ. F. l. i. et. iij. et. ff. .l. f.. ſed. P. dixit ſtatũ hoĩs.i. conditionẽ in qua plu⸗/

rimum quis poreft.
r

Cõmutatio. nõ ergo accipit᷑ hic ad litterã
abſcinditur:ſʒ qñ ſtatꝰ mutatur.vt caput ſt

vt dicamr capi. di. qñ caput
atꝰ dicatur. vt. ff. ad tercul.l.

i. SF.cap itis. Ded videtur bec diffinino nõ ↄuerti cũ ſuo diffiniw.nã moꝛ
te patns filius mutat ſtatũ.ðquia fit ſui iuris.pt. e.ꝗq. mo.ius pa. po. ſol.
H.i.nõ tamẽ dicitur ca.minui.vt.ff.ad mace.ſi filiuſta.S.fi. Sed dic ſub/
audini hic:fa cto homiĩs interueniẽte.vt emãcipatõe vel depoꝛtationepa

tris vel ſimili modo.vel enam quaſi facto.q

ð dico ꝓpter filios arroga⸗

ti. quia vna cum patre mutant ſtatũ.vt.ff.e.l. liberos. et. s. de adopt. 5.
pe.ar.contra.in aut.cõſti.que de dig.S.palã.vbi nõ ab homine ſed ale
gequis efficitur ſui iuris.ac moꝛiẽte patre non interuenit factũ bomin is
imo magis dei. Quid ſi interfidatur pater. Rñ.idem. qꝛ moꝛs ſempe dei

diſpoſitione aduenit.
V¶ Mediam. ſic. ff. de auro
bertinoꝛum.

et argen. le. qui lucem.et. S. delibertinis.l.li⸗

3 ¶ CMaxima. atrocitate. eſt autẽ anor er dura hec ſententia licer iuſte fe
ratur. yt. S.ꝗ.mo.iujs ⁊c.ꝭ.pene aũt. ſed bodie pꝛopter bocpenas nene

ingenuus fit ſeruus.vt in aut.de nup.S.ſi vgo.col.iiij.et.S.ꝙ; autem.

a ¶ Aibenis. ſcilicet condemnatis. vt ſubijcit. et ꝙ dicit ingratis.alias

eſt in grati.id ingratitudinis.que reuocatio ſit per ac:.ingrati.v t dicũt
quidam. vt. C. delib. et eoꝛũ li.l.fi. alias penult. vel per vtilem rei ven.

cã moꝛ.ſi moꝛtis cauſa res
cum..l.ſe.vel quod verius ẽ
actio eſt extraoꝛdin aria per
quam officium iudicis im/
ploꝛatur.vt.C. de li.etæoꝝ
li.l. ij. Et fit hec reuocatõ ꝓ
pter omnem offenſam etiaʒ
leuem. vt. C. de li. et eoꝛum

li. l. ij. non autem fit pꝛopter

omiſſionem obſequij.vt.¶

de li. cã. ſolo. niſi in caſu vt

cum denegat alimenta. vt
ff. de libe. ag. l. alimenta. F.

unperatoꝛis.nam tunc ⁊ oc

cidere velle videtur eum. vt
ff. de liber. ag. necare. ⁊ hoc
niſi remiſerit ius patronatꝰ

tunc enim ex his ſolum re

uocatur cauſis ex quibus ⁊
donatum. vt in autẽ. vtli.

de ce.S.illud. colł.vi.et hec

vera ſunt cum quis ex volũ
tate ꝓpꝛia manumittit. vt
Q.de liber. et eoꝛũ libe.l. ij.
ſed dicitur quis nõ reuoca⸗
re.vt.¶L. de lib. et eoꝛum li.
l.i. Sed quid ſi manus in
patronum iniecit.Rñ.dam

natur in metalluz. ſiv ero cõ

uicia dixerit: mittitur in exi⸗
liuz. vt. ff. de iure pa.l.i.que
cauſe ſunt iurate.vt.C. ð re

ſcoͤm alios adinſtar donationis cauſa moꝛtis que reuocat.vt.ff. de do.

tura trocitate ſententie. uelli

bertis ut ingratis circa patro

nos cõdemnatis.uelquiſead

pꝛecium participandum ue⸗
nundari paſſi ſunt. Minoꝛſi
ue media capitis. diminutioẽ
cum ciuitas quideʒ amittitur
libertas uero retinetur.quod
accidit ei cui aqua et ignis in⸗
terdictus fuerit euel ei quiinꝰ
inſulam depoꝛtatus eſt. Mi⸗·
nima capitis diminutio eſt:cũ
ciuitas retinetur: et libertas:

ſed ſtatus hominis cõmutat᷑.

qð accidit in his qui cum ſui
iuris fuerint: ceperunt alieno

inri ſubiecti eſſe: uelecontra

ueluti ſi filiuſfamiliasa patre

emancipatus fuerit: eteſt ca⸗
pite diminutus. Seruus aũut

manumiſſus:capitenõ minui

e. in pꝛincipio. l ”Mc
i Konar vri veſena l.i aboe fuerit reſtitutꝰ ꝓpter turpi
inem non põt iudicare vel teſtimonium

enim cognatio.Mam ſi ma⸗

tu
repe.l.eadem..i.et.ᷣff. deſena.l.ij.

k ¶ QHuod auten diaum eſt. . i Pri. F. t.

te non minuitur. et ideoa ſe⸗
natu motos capite minuinon

conſtat. Quod autem dictũ
eſt manere cognatõis ius eti
am poſt capitisdiminutioneʒ

hoc ita eſt:ſi minima capitis

diminutio interueniat: manʒ

rxima capitis diminutio inter⸗

currat:ius quoqʒ cognatiõis
perit. utputa ſeruitute alicuiꝰ
cognati. nec quidem ſi ma
numiſſus fuerit:recipit ↄgna

tionem. ſed et ſi in inſulã de⸗

poꝛtatꝰ quis ſit: cognatio ſol
uitur. Cum autem ad agna⸗

tos tutela pertineat:non ſiml
ad omes pertinet: ſed ad eos
tantum:qui pꝛoximioꝛes gra⸗

du ſunt. et ſi plures eiuſdem
gradusſunt: ad om̃es ptinet

Aurem. ſed.

¶ELognationis.
id eſt ius ſucceden
di. et ad tutelã vo⸗
candi perit. ſed ipꝑ

ſa cõſanguinitas

nõ perit. vt. ff. ð re

gu.iuriſ.l. iura ſan

guinis cum fit ð in
renaturali.vt.S.ð
iure naturali. SF. pe
nulti.contra. et.S
de nup. illud. Sʒ

qjualiter cognans

defertur imo agna
tis.vt. S. titu.i.in
pꝛiĩ.Rñ.poſt agna
tos. vt. ſ. de here.
ab inteſt. F. admo⸗
nendi.

eſt iis cognatõmiſ
a pꝛetoꝛe introdu⸗
cctuʒ:ex quo ad bo.
poſ.vocanturvnðᷣ
cognati.

m (Sed ſimanu⸗
miſſus. aliud ſire⸗
ſtitutus ſcom Jo.
vt. ff. ad terculł.l.i.

S.qui moꝛtis cau⸗

I¶Cognatio. id

uo. do. l. vlt.

ſa. et.C. de ſenten.

b Paſſ ſunt. bie mlra fͦt

oieccèeſſana. vt.S. deiure per.

tur:quia nulluʒ caput habuit.

Quibus autem dignitasma

ueluti ſiples frẽs ſunt qunuʒ
gradum obtinent.ideo pari⸗

de contra tabu. l.i.

F. penntll
c¶¶ Interdictꝰ. hãc penã in
vſu nõ habemus. ſʒ el lo⸗

pa. po.ſol. S. pᷣterca. in pꝛin. Sʒ cũ hodienõ fiat hec venditio. vtin. e.F.

gisqᷓʒ ſtatus ꝑmutatur: capi⸗

co ſuccedit depoꝛtatio.vt.fr
ad.l. iuł. repe.l.iij.ſed ĩftter
excòmunicatoꝛum babebant᷑ quibus talia denegantur. Sed videt hũc
etiam fieri ſeruum lʒ bic denegetur.vt.ff. de var.cog.l.cognitionũ.in fine
cõtra.ſed perdit᷑ libertas.vt ibi dicitur.vt nõ poſſit facere teſtamentũ cuii
ſic eſt interdictum. vt. ff. de iniuſt. rup.teſt.ſi quis filio.S. eius. non ꝙ fue

rit vere ſeruus.

d ¶ In inſulã. ſecus ſi in metallum. vt. S. ꝗᷓ. mo. ins pa. po.ſol. S. pen e.n

calu tamẽ etiam libertatez perdit dãnatus in inſulã.vt.C. vt nemo pꝛi.
e ¶ Subiecti efle. vt in grrogalis. ,l. ij. F. cum autẽ.
f¶ Gel contra.alias eſt in littera ſi filius a patre emancpatus fu erit ẽ ca
pite minutus.et ſcõm hoc eſt expoſitio huius verbi vel contra.als vero
ro hoc totum deeſt.et tunc idem ſubintelligo. Alij dicunt quando ſui iu/
ris non eſt trãſferat᷑ in poteſtatẽ alterius.puta aui materni vel etiam pa
terni.vt.S.de adop.S.ſed bodie.qui caſus eſt còuerſus illi.qñ qui ſui iu/
nis eſt in arrogationẽ datur. Oʒ quare filiuſfa.dicitur cũ emãcipat᷑:capi
te minui.Rñ ꝓpter imaginariã venditionẽ que fiebat.vt.o.qui.mo.ius

conninetur videt᷑ q hodie nõ minuat᷑ capite.ſed certe illa ſola nõ erat ra,
tio:immo et alia.qꝛ mutat familiã.vt.ff.e.liberos.in pꝛin.
g ¶ Seruꝰ.nõ minuit᷑.i.eiꝰ ſtatꝰ nõ mutatur.cũ pꝛimo nullũ habuerit ſta
tum.vt hic.et. ff. e.l.liberos.in fi.et.l.ſe. SGed còtra eſt. ¶C. de b onis ꝓſcr.
l.i. Sʒ dic ꝙ ibi crie capitali ſeruus accuſatur.i.tali ꝙ eſſʒ alias in liber
to capitale. Itẽ quid ſi qñq; habuit caput.qꝛ fuit liber et nũc ſeruus eſt:
et manumittatur.Rñ.idẽ.qꝛ pᷣſens tpᷣs cõſidero.

b (Qulbus autẽ. dixi aliquem aliquo de tnbꝰmodis capite minui.vt.õ

et.l.ij. Item cõtra
eſt ĩ eo qð hic dicit

ter ad tutelam uocantur.
tolli ius cognatio

nis per maxmam

capi. dimi. ff. de re⸗
bus du. ſi cognatis.ᷣ ſed aliud in legato:in quo vertitur ius natu
rale.vt.ff.e.l.legatum.vel ibi loquitur de cognatione iuris aui⸗

lis que per adoptionẽ conſtituitur. vt.ff. de adop.l.qui in adop.

hic vero de naturali cognatione.vt.ff. de gra.cogna. non facile.
. i. et ſic ibi de minima capi.di.loquitur. Item contra.j. de ſerui
cogna.in fi.i.rn. So.hic loquitur in rebus que pꝛimo fueruutli

beri: et poſtea ſerui.qð eoꝛum delicto contingit. vnde non debẽt
habere cõmodum. vt.ff. ſo. ma.ſi ab hoſtibus. S.i.ct. ff. de min.

l.papinia.S.ðexuli.ibi indignum ⁊c.licet ibidẽ illa ratio coꝛngat

—

i.nõ ſemper fuerunt ſerui.vel illa noua coꝛnigit iſtã.nam ex greca

conſtitutõe illa eſt extracta.vt ibi dicttur.

n ¶ Sed er ſi in inſulã. hic ponit exemplũ demedia. ſed ſupꝛa po

⸗ Cognatio.i.ius cognationis.vt.S.ꝓxi.ꝭ.diximus.
p ¶ ¶um autcm. pertineat.vt.S.ti.i.i.rñ.

q (Bꝛadu. fa. ad hunc. S. ff. de le. iij. l. ſi plures. et. ſ. deleg. agn.

ſuc. S. ſi plures. et. ff. de ſepul. vio. l.iij. F. ſi ad plures. hodie vero
hic. S. coꝛrigitur. quia equalitertã ad agnatos q́; cognatos de/
fertur tutela ſieut hereditas.vt in auten.de here. ab inteſta. F. ex

bis. colla.ix. Accurſius.

um obtinent: ideoq; panter ad tutelam vocantur. ſed ego
bab eo. Accurſius.

DVeleginma patronoꝛum tutela. Kubꝛica.

—

r SS. plures. alias iſti duo verſiculi deſunt. ſi plures ſunt qͥ vnũ
S ni

. lamanos augaunihnagoenamunttane⸗ niſi libertas 1 eres 6 on ent eoꝛü cure n. vt.ff
detur alege. vt. ff. de legin. tu. l. ttela. vſqʒ ad. . fi. J ccuttu:d mianmnnos 5. icius gr. orra⸗i aur .col vii.
e(Due tiplig. Beerr Kian co de.
del Gmineſunt Qenktdenoerre⸗ eaeniel
ſed etiſe. . . ta eſt alia tutela:queet ſequnnunn.
egnr e Delcgittia Patronoꝝtutela?. ipſa legitia uocat᷑. Mãſi quis Aaaethanek nutdat
bis. non tamen ſa ¶ e X eadeʒ lege.xii.tabu. filiũ aut filiã nepotẽ aut neptẽ 54 Siliber. autenzſa:
enReden libenoꝛum et lbbertamj erfilio: er denceps ipuberes cigibent ain
res aut minus bo, tiſtela ad patronos liberoſq;ʒ emancipauentt: legitimꝰ eoꝛũ ſar Nautan tam inpub⸗⸗
evraumma, Eoum pernnet. que et ipſale tutoꝛent. lporeſtareiplo ime tendt
gnum patnimonij EGitima tutela uocatur.hon qꝛ in poteſtatem ſui pætris illi
neauair nama nomminatim in ea lege dehac iducianiatutela. guniine aäfenwren

tutela nimis. aut
quia ſuſpecta per/
ſona.aut quia nõ

eet. ff. de legi. tu. l. tutela. i. rmᷣ

tutela caueatur: ſed quia per-
inde accepta eſt per interpꝛe-

lam. ff. de reg. iur. l. ſcõm naturã. et.j.decõtrahen.emp. .cũ aũt

et. C. de fur.l. fi.

§. ſed cũ in ſecũda. et. C. de cadu.tol.l.i. S. p ſecũ

₰
. . 2
ſ△
°
Pꝛimus. De legi. patro. tute.
SZ elegiti.paren.tute.
X eadem.ſq; per interpᷣtationem nõ ex verbis eius vt ſubij De fiduciaria tutela.Rubꝛica.

N St et alia tutela.id eſt alio nomine vocata. . SDM
Eppellatur. de qua dicetur. . in. F. quo defuncto.
m ( Impuberes. nam ſi puberes non enit eoꝛũ curatoꝛ legitimꝰ. vt.ff. de

EStfet alia tutela que fi-
duciaria appellat᷑ ( Ma

ſemper.vt.S.qͥ.mo.ius pa.
po.ſol.S.i.et.S.de tutel..

giid eugna uen tationez acſi uerbis legisin ſipaterfliüul flii nepoteuat Feiſnn gne⸗
boneſta. aut cauſa troducta eſſet. eo enĩ ipo quo neptẽ ul deinceps ipuberes undenne1l
nude nee hereditateslibertonum: lber manumuſent legitimd cortu Aterete igienekner
l legitinos. 5.. et tarũqʒ ſi inteſtati deceſſiſſent telaʒ nãciſcitur. Quo de fun deercep.laduerſus quect
vt. . de ſatiſda. tu. roſue eoꝛum pertinere: credi, ſtãt:fiduciarii tutoꝛes filioꝛũ terp̃tanonẽ. licet aliud no⸗
ĩ. dDdoerunt ueteres uoluiſſe legẽ ſuoꝛum uel fratris ul ſoꝛoꝛis menbabent. ſaltcerfiäuca
Cnrepꝛetatio, etiam tutelas ad eos pertine- uel ceteroꝛum efficiuntur. Alt bunibivelegttunii ſtanera⸗
oun re cuz eragnatos quos ad be qui patrono lecutuno tutoꝛe numappcltofa. .
uranſen, recltatemleruoczt: eoldem monuo:lben quoqzeiuslegi Aalui g n alagar⸗
le ag r‚’. et tutoꝛes eſſe iuſſit· ¶Quia timi ſi unt tutoꝛes. Quoniam uin peo cate et toppo
ereres. id eſa plerumq; ubi ſucceſſiõis eſt filiuſ quidem defuncti: ſinon ſinoquarefiſiſpatroneium
diVegen. ſq ean emolumentũibi et tutele on? eſſt. et a uiuo patre emancipa⸗ mut rberiſiſflij non ſaeal
deumm. xi. tabu. elſſe debet. IJdeoqʒ autem di⸗ tus:poſt obitum eius ſui iuriſ/½ quod reſpondet quoniaz ſi
4 Fgesrſter . rimus plerumqʒ: quia ſia fe efficeretur:nec in fratrum po Nu iart acrorionont
ſuc F.ii. mina impubeſ manumittatur teſtatẽ recider et.ideoqʒ nec dicuntur recidere in poteſta
Aune vr t de ipſaad bereditatem uocatur: inturelam. ZRibertusautem ſen otrun horune g ſ⸗
erſte vorabis dic. cum alius eſt tutoꝛ .— ſi ſeruus manſiſſet utiq; eo“ ſuniin poteſtatem ergo i tu /
ðð
der.1.. KNooicc. SðYUVNU niis. at ſeruus ſi non eſſz ma
s ¶ Plerũq;. quare boc dicit ſtatim ſubijcit. et facit ad banc regu numiſſus iure hereditanio erat futurus ſemius apud ſilios dñi. er niſi eſ/

ſent heredes nõ eſſent dñ̃i.ſʒ filius ⁊ ſi nõ ſit heres patris:tamen filium
in poteſtate habet.vt.s.qui.mo.ius pa.po.ſol.s.i. Erat et alia ratio iu⸗

do. alias in ꝓ nõ ſcripto.et.ff. de pen.et cõ.rei ven.l.id quod.
utoꝛ.et ita apud alium eſt hereditas:et apud alium eſt tute
laſq agnatũ vel cognatũ.vt hic et.ff.de leg. tu.l.i. F. i. Item mi
noꝛ.xxv.an.manumittẽs ſuccedet ĩ hereditateut patronꝰ.nõ tñ
erit tutoꝛ.vt.j.de fidu.tu.in fi.et.C. dele.tu.l.vlt.ꝭ.fi.Ac.

Pe legitima parentum tutela Rubꝛicc.
R 0 rechtg.ſ interpᷣtatõʒ iuriſcõſultoꝝ.vt.S.cũ deſine
.

re veteri.qꝛ emãcipatõe tollebatius agnatõis minima ca.di.etiõ ĩter pa
trẽ et filiũ. niſi eſſet emãcipatꝰ cõtracta fiducia nedũ inter fratres. vt. ¶.
de leg. tu. l.iij.et.S.de leg.ag.tu.S.fi.ſed hodie coꝛrigitur. vt dicta. l. C.
et. ſ. de leg. agn. ſuc. F. fi. vñ dicunt quidã vt aʒo bodie fiduciariaʒ eſſe le
ginimã ex verbis et ſnia.l.xij. ta.ex quo bec ſecunda ratio ceſſat. Sed po
teſt dici contra. quia remanet pꝛima. Accur.
t ¶ Becideret. dicũt quidã ꝙſi non eſſet emancipatus non erat ſuturus in
poteſtatem patris. et ſicut erat patris. et ideo emancipatus non ita erit
apud fratrẽ ſicut erat apud patrẽ pꝛimo in ſimili tutela. Jo
vV Mec in tutelã.i.legitimã ſʒ fiduciariã.libertus em̃ eſtin
troni iure hereditario.filius in ptãte patris iure patrie po.
4 Ei perfecte.

bateẽ agnatꝰniſi ↄtracta fiducia emãcipet qð hodie ſemꝑ
pᷣſumit᷑.vt.j.dele.ag.ſuc..ſi.vñ hodie eſt ſenꝑ legiimus.
i ¶ ZLutoꝛ ent.ſq; qui emãcipauit ſi ipſe maioꝛ eſt. xxv.an.vt.j.ti.
i. in fine.et facit ad boc.5.ti.i.qui.mo.ius pa.po, ſol.S.⁊ pꝛeterea
ſ impubes.et.j.ti.i/i.mñ.Accur.

tãte filij pa⸗/
. ccur.
rxy. qn.nam quotiens fit mentio de etateperfecta:

—

8 ſtamento. nam quam
⸗D iu teſtamentaria tutela ſu

vt. fl. deteſt. tu. l. ſt quis ſub

1Deſinebat. id eſt ille qui

te vſqʒ ad diem vel cõditio

v Aas ibra benen deſierũt ꝑ has
leges

de maloꝛe. an. de. xxv. an. intelligitur. vt. E. de bis qui ve eta. im. l..
et. ff. de le.iij. cum ſilo. S. fllo. *
Vonſtitutio. vt. C. de leg. tu. l. fl.

WBe attiliano tutoꝛe. 1. de eo tutoꝛe qui dabat᷑ per legem factam ab at⸗
tilio. vt in textu exponitur.
Alcui nullus. ſcʒ ex te

per eſt: non eſt loc alij. Itẽ
nec legitima. nam nec dati⸗
na tunc locum babet. vt.
qui da.tu. poſ.l.ſi ſoꝛoꝛis.

eſſet. Ita tamen hiad tutelã
tis: qð noſtra cõſtitutio in om
nibustutelis et curationibus
obſeruari generdſliter pꝛece⸗

f ¶ Et maioꝛe.id eſt duobus
er nt enim tres. vt ar. . de
offi. . l. ij. ⁊.ff. de oꝛi. iur. l.

i. Kiſdem tenpoꝛbus. Plt’.
s 4 Dierero vta paſchain
antea ſis tuto.
b ¶ Porterat. etvodie datrr Be attiliano tueꝛe uel deeo

dendnione. gerlege uiua ul ntia dabatur
¶ Item nemo. naz er ſi vn⸗ „
de pluribus heredibꝰ adie
ritvalet tutela.vt.ff. de teſt.
tu.l.ſi nemo. Idem in liber

JIcuinullusomnino tu
oꝛz datꝰ fuerat: ei daba⸗

tarcteſtameto relieta vrif tur quidem in urbe romanaa

deteſta. manu.l. teſtamẽto. pꝛetoꝛe urbano et maioꝛe par

le (Erat aliaf ertiterat. Sz tetribunoꝝ plebistutoꝛ ex le⸗

uia iuullus mie im erul⸗ ge attilia. In pꝛouinciis uero
cum pupillo:ſed tantũ pu/ A! relo,e
pullus eſt beres. Poteſt a apᷣſidibus ꝓuinciaruʒ et lege

ci ꝙ auctoꝛitate iudicis ad/ iulia et ticia. Sed et ſi teſtam̃
eat. vt. C. de iure deli.l. ſi in
fanti. et ex tunc valebit tute

la et incipit tutoꝛ admiſtra/

dẽlegibꝰ tutoꝛ dari poterat.

ſic erat datus in ſubſidium Se3 + 1.
deſinebat amn teſtamenta ⸗ Atẽ ſi pure dat? fuerat: qdiu
nius deni deeniſe. ag erteſtanẽtonemo heres exi⸗

ſtat:tãdiu ex eiſdẽ legibustu

nen eriſtenten darus ep· toꝛ petẽdꝰ erat: ꝗ deſinebat
ſe non poteſt. vt. ff. de regu. . — „ , mn .
ſenanbo . eſſetutoꝛ: ſi cõditio exiſteret

olu baebai. aut dies ueniret:aut heres exi
e donag. ſteret. Ab/hoſtibꝰ quoqtu.
o ¶ Dui deſinit. id eſt iſteta L
lis qui erat datus in ſubſi⸗
„ODusnn, SS ,
p ¶ Poſtliminij. quo iure etiam omnia alia recuperat.vt.S.qui.mo.ius
pa. po. ſol. F. ſi ab boſtibus. nec de adminiſtratis interim tenetur bic re⸗
uerſus. vt ar.ff.ſi quis cautio.l.iiij.F.item ſi quis.
Aegibus. ſ. attilia er iulia et ticia.vt.S.ie.ti.in pꝛin.
Rec eaq́;. nunc recitat nouum ius. nam quattuoꝛ ſunt iura que hocti
tulo notari poſſunt. MB/

tx ¶ Ex inquiſitione.ſcʒ inquirendo facultates eoꝛum:an ſint pares oneri
adiuncto. vt.j. de excu. tu. S. ſed ꝓpter. Item bona conuerſatio requiri⸗
tur. vt et als in patre arrogatoꝛe. vt. ff. de adop.l.nec ei.S. eoꝝ.et.S.ð ad
vop. F. cũ autem. ac.
leges tutoꝛes dari poſteaqᷓ; cõſules ded erunt ex inquiſitione.et bonum
fuit ꝓpter duas rõnes quas ponit.nam ꝓ quia ⁊c.
x eenfennnaren pꝛeſtant tu.et cu. vt.ᷣff.rem pu.ſal.fo.l.non qua
ſ. F. i. et, l. ſed etſi ad ſpecien· ñü

Brnauigoneſe ndr

Recepit... vt ſit pfecte etans. ⁊c ro. vt. ſ. excu. tu. S. mĩoꝛes.xxv.an.

nipoſt moꝛtem eius futurus

uocantur: ſi perfecte ſint eta-

totutoꝛſub ↄditõne aut die⸗
certo dat fuerat: qdiu cõdi⸗
tio aut dies pendebat:ex eiſ-

¶ De copellendis. i. captis pignoꝛibꝰ. vt.j. de ſatiſda. tu. F. pe.
5 ed hoc iure vtimur.bic eſt terciũ ius qð erat tẽpꝑe iuſtiniani.
et hodie eſt quartum additum.quod eſt.j. ꝓxi.)

„

a BPꝛefectus. ad ſ fectuʒ cognitões cnminales ad pᷣtoꝛẽ ciuilia

negocia veniebant.vt patet.ff. de offi.p.vꝛ.per totũ ti.⁊.ff.de of
fi.pꝛe.pᷣ.per totum
„„ bit vterc; vt bic.
toꝛe capto:erx hislegibꝰ tutoꝛ kech ,
petebat᷑ ꝗ deſinebat eẽ tutoꝛ·

ſiis ꝗ captꝰerat in ciuitatẽ re· nſdictiovſq; ad. c.
uerſusfuerat. nã reuerſus re-· miliaria:leg hiera
cipiebat tutelã iure poſtlimi- fde offrpꝛe vil.
nit Sʒ ex his legibꝰ tutores i. F. cuz vꝛbem. ⁊ in

pupillis delierũt dari poſten ſen. enant an

qspaioᷓ ules pupillisutriu cum er eiqui dde
L naſito ua iuriſdictiõe. vt
q;ſexꝰ tutoꝛes ex inqſitõe da ſtaeimin pſide no
receperũt. deide pᷣtoꝛesex coj⸗ tabis.
ſtitutõnibꝰ. Mã in ſupꝛaſcn (Erearent ſalls
ptislegibusneq; de cautõea eum quieſt de ſun

tutoꝛibꝰ exigẽda: rẽ ſaluã pu
pillis foꝛe: neq; de cõpellen⸗
dis tutoꝛibꝰ ad tutele admini

vt. ff. de tut. et cur.

vero ibi non inue ⸗

ſtratõz geq; cauebat S hoc mhmln ali loo⸗
iure utimur: ut rome quidẽ p· gquerct epſdinun
fectus urbisul pᷣtoꝛ ſcdᷣm ſu ¶cabit. vt.k. e.l. vl⸗
O n d E e, . uus. Item ei ꝗᷓ ſit
am iuniſdictioneʒ i Pꝛomn de ſus iuriſdictone
ciis autem pᷣſides ex inquiſitõö vlratiõe oꝛiginis
. c pyel ratione poſſeſſti
netutoꝛes crearent.uel magi onis: vel ratione
ſtratus iuſſu pꝛeſidum: ſinõ domialiij. vt.ff.el.
i. F. vlti. et. l. diunus

ſint magne pupilli facultates
Mos autem per conſtitutio

nem noſtraʒ et huiuſmodi die· AUm quand loco

ficultatem hominum reſecan reducendus eſt ad
tes nec expectata iuſſione pie alterum loeun de
ſidum diſpoſuimus ſi faculta telam accipiat. vt
tes pupilli: uel adulti uſ⸗ C. qui pe.tu.vł cu.

q; ad quingentos ſolidos

.. legatur. Sed con⸗
tra. ff. de tu. et cu. da.nec mãdãte.ſʒ ibi mãdatũ eſt qð nõ impoꝛ

tat neceſſitatẽ. bic iuſſus qͥ ĩpoꝛtat.vt.ff. qð iuſſu.l.i.S.i.⁊.ff. mã.

l.i.vel ibi erãt magne facultateſ pupilli hic parue. Sed certe⁊ ſi
ſint parue:adhuc videt᷑idẽ.nã datio mitele eſt mixti imperij.vt.ff
detutelis. mutus. 5. tutoꝛiædatio. vbi dicitur ꝙ tutoꝛis datio il
li ſoli cõpetit cui nominatim boc dedit:vel lex:vel ſenatuſcõ.vel
pꝛinceps.ergo nõ põt delegari.vt.ff.de off. eius cui mã. eſt iur.l.
i.i. Rñ. Sʒ dic ꝙ nõ põtidelegari nõ habẽti iuriſdictõs:ſed habẽ
ti ſic. vt. ff. e.l. ius dandi.vt hic dicik. Sʒ que ſunt magne facul⸗
tates. Rñ. quinquaginta aurei. vt. . de defen. ci. l. i. vel. x. aureo
rum. vt in auten. de app.S.ij.vel.ccc. aureoꝝ. vt in aut.de defen.
ci. S. et iudicare. col.iij.vel verius vſq; ad qͥngentos ſolidos:ſi
ſint parue.ſi vltra ſint mage vri per 5. Nem,
babemus.

ti. ſed tutelam da /

pꝛefectivꝛbis eſt iu

iuriſdictõne dabit

da. l. ius dandi. ſi

ſi autem in altero.
boꝛum trium loco⸗/
rum non inuenitur

eſ — quã nõ be B
f 4 uſſione. id eſt delegatone ſiue pꝛecepto. nam in boc differt a

d (Nuſſu. ergo de,

Nꝛimus .

Moligantur.⁊ ſicnota ꝙ cõtractus cdlaudicat quãdoqʒ. vt hic⁊.ff.
de dct. einp.iuł.S.ſi quis a pupdllo.ar.contra.ff. de arbi.l.litigatoꝛes.S.
pe. ⁊ ſi.⁊ in quten. de non eli.ſcòo nu. S. ꝓſpeximus. Item hoc eſt verum
niſi locupletioꝛ ſit pup ulus:als excipit ſi ag at.⁊ contra eũʒ poterit agi
vt.QL.de admi.tu.ſi minoꝛes.⁊.Q.ꝓ enp.i.fi.ff.e.l.v.S.e.⁊ de reſcin.vẽ

Beauctoꝛitate tutoꝝ.

mãdato.qꝛ mãdatũ exvolũtateẽ:ſʒ iuſſus:neceſſitatis.vt.ff.qð
igutaKcſdeffmarnlei⸗. S .
olidos.i.aureos.vt.j.de pe.te.li.S.fi.quoꝝ.lxx.⁊ duo faci

b ¶ Ana. i. ſinOul.
¶ Ael als. hocqñ
extra ciuitatem vtiĩ
municipio. naz ma Ualeant: defenſoꝛesciuitatuʒ
giſtrat muniapal
le ¶ Alerandrine S li gioſiſſimo antiſtite: uel ali⸗
quãdo tutoꝛ dat᷑in —

unt libꝛã auni.vt. C. de ſuſcep. ⁊ ar. quotiens. .
dabit acc. Unarcum eiuſdeʒ ciuitatis re-
ciuitate alexandri⸗
¶ Vericulo. ſcllich

tabellionũ ⁊ alioꝝ
non vo ipᷣoꝛũ ma⸗

xandrine ciuitatistutoꝛes ul
curatoꝛes crear̃:legitima cau

as publicas perſonas:id eſt
na. magiſtratus uel iuridicũ ale/

non eſt neceſſaria tutoꝛis au⸗

ctoꝛitas. Qð ſi alijs pꝛomit⸗/

tant pupilli:neceſſaria eſt tu⸗
toꝛis auctoꝛitas.nãqʒ placuit
melioꝛem quidẽ conditõnem
licere eis facere etiam ſinetu⸗

toꝛis auctoꝛitate deterioꝛem

di. ſi id quod. S. .

3 ¶Meq; hereditatem. que

ex teſtamento vel ab inteſta

to defertur. ſ. iur auili. vt.ff
de here. pe.l. i. . ij. . ij. Et
bereditas eſt ſucceſſio ĩ vni

uerſuʒ ius quod habuit de

functus tꝑemoꝛtis ſue de⸗
ducto ere alieno. vt.ff. de.

ſig. l.nihil.

a moncriun poſſeſſionez.
ex

amentovt bᷣm tabłas

ſernminc telaſm eiuſdem conſtitutio⸗ ueronon aliter q;tutoꝛisau- vd⸗ nataraneſnrori⸗
dandimht. vt. nisnoꝛmam pꝛeſtanda uideli ctoꝛitate. Vnde in his cauß nes ð iureptoꝛio.ut·j.ð bo
Kr ehennn cet eoꝛũ periculo qui eaʒ ac ex quibus mutue obligatões vo onadFe aennun
Pe. 7. §. un ſ1* 1 *
Spe. q ſunt cipiunt. Inmpuberes autem naſcũtur: ut in emptionibus: ſequendiretinendid; parni

m (Hun eam.ſſan in tutela eſſe naturali iuni cõ
tiſdation. . r
a (Fmpuberes. 5 ueniens eſt:ut is qui perfecte
§. eſt generalis ad
emnes ti. p ceden /
tes ti. de tutelig.

tat. gocia gerunt: poſt puberta-

p ¶ Gert. als ege, tem tuteleiudicio ratõnẽred

etatisnon ſit: alterius tutela
regatur. Cum ergo pupillo-
(Gur i eſt eaund rum pupillarũq; tutoꝛes ne⸗

uenditõnibusꝰ:locationibus

conductõnibus:mãdati:de/
poſitiſi tutoꝛis auctoꝛitaſ nõ
interueniat:ipi quidem ꝗ cuʒ

his contrahunt: obligantur/
acdinuicem: pupilli nõ obligã
tur. Neq; tamen heꝛeditatẽ

monij qð cuiuſq; fuerit cuʒ

is moꝛitur.vt.ff.de bonoꝛũ

poſſe.l.iij. F. bonoꝛum. hoc
tamen in bonoꝛũ poſſeſ.fal
lit in caſu cum pupillus nõ
habet tut. tunc enim pꝛetoꝛ

auctoꝛitatem tutoꝛis poteſt
ſupplere.vt. C. qui admit.
ad bono.poſſ.l.bonoꝛum.

runt.i.geſſerur. ·. erd. aIE! E Igeé; in hereditate. vt. C.
Bubertaren ſg dent. adire:neq; bonoꝝ poſſeſſio⸗ deiure delibera. ſi infanti. ĩ
⁊ ante ſi finita tutte . nem vpetere: ereditaté fine. .
lafuert pꝛ. vnf/f. De auctoꝛitate tutoꝛum. reſi Petere: nec; ſalenlülai
detu. rro.diſl. niſi ęær fideicõmiſſo ſuſcipere ali- b Erſideicommiſſo. vt ꝑ

ſinita. als niſi ſrf- Mctoꝛitas autem tuto

ter poſſunt:niſi tutoꝛiſ aucto

ſe.con.tre.vt.j.ð fideicom.

nitaurdla nouna ]Mrisin ꝗbuſdam cau ne nitate: q;uisillislucroſa lit: bete n uele Nage ne
alie actiones nate ꝗ Ceſſaria pupillis eſt: in qbuſ⸗ nec ullum damnu habeant. kſaſemandarum libertatü:
ſantſen non trece/ dam non eſtneceſſaria: ut ec ¶Qutoꝛ autẽ ſtatim in ipſo nun aikonmeefotdn
ra. dill. ſitutoꝛ F. (e ſi quid dani ſibi ſtipulẽtur: negocio pꝛeſens debet actoꝛ uerſum ius. vtſ. p quas ꝑ.
fi.⁊.l.ſed nõ dant. l ”MB no.acquiri..fi.

r Judicio.i.actõe = =ððl
ele que datur in ſimplum ⁊ ꝓpter dolum ⁊ culpam latam et
leuem. ceſt et alia actio qua tutoꝛ tenetur.ſ.de ratoònibus diſtra⸗
hendis. ſic em̃ nominat᷑.vt.ff. de contra.act.tutetł.l.ij. ⁊ datur in
duplum 2 ꝓpter dolum tm̃ ⁊ in duplo continet᷑ rei ꝑſecutio.pꝛi⸗
oꝛ tamen cotra tutoꝛem ⁊ cõtra heredes: poſterioꝛ cõtra tutoꝛẽ
tm.vt. ff. de tu. ⁊ ra. diſt. l. i. F. pe. ⁊.l.ij. Item vna intẽtata:alte⸗

ra denegat lʒ plus ſit in ea.⁊ ecõtra.ſec in act.tutele ⁊ furti.ff.

de tu. ⁊ ra. diſt. l.i. F. in tutela.
ARubꝛi. ¶ De auctoꝛitate tutoꝛum.
Actoꝛitas.vt.C.de contraben.⁊ cõ.ſti.l.neq;.
s ¶ ihHeceſſaria. in duobus caſibus obligatur pupillus ſt⸗
ne tutoꝛis auctoꝛitate.yt.ff. de act.⁊ oblig.furioſus.vbi ſcʒ exre
actio venit. — l
t. Pꝛomittant. quia tunc eſt veriſim e q male agat.⁊ facit ad
hoõc.j. quibꝰ ali.licet vel non.S.nũc admonẽdi.⁊.S.ſed econtra
rio.⁊.j.de inuti.ſti.S.pupillus.⁊.ff.de acquir.re.do.pupillꝰ. et
ff.ð pactis cõtra ius. Idem demuliere ſuꝑ dote pacſcẽte.vt. ff.
de pac.dotali.l.de die. Idem in alimentario trãſigẽte.vt.C. de
traſac.l. c hi. S. quid ergo.. Itẽ facit.C. deõ. ⁊ cõ.ſti.l.neq;.
v ¶ Aenditònibus.ſi aut pupillꝰ petat rem ex venditõne.l.neq;

ris cui adminiſtratio ſit conceſſa in teſtamento:alioquin non valet.naʒ

utoꝛis.i. adminiſtrato

⁊ ſi ab eo qui tutelam non gerit ſciens alium gerere emã:dñis nõ efficiar.

vt. ff. e. l. iuij. Itẽ nũquid curatoꝛis ſufficit auctoꝛitas ad adeũdã beredi

tatẽ vł bonoꝝ poſſ.delatã pupillo.Rh.nõ.vt.ff.ð ap.cũ invna.S.tutoꝛ
vſq; in fi. legis.

—

d Lucroſa ſit.i.licd appareat lucroſa ne occaſione lucroſe adeat dãno⸗
ſam. lucroſa.qꝛ adeũdo oneratur legatis ⁊ fideicõmiſſis ⁊ alijs oneribꝰ
⁊ ita obligat᷑.ſed non põt obligari ſine tutoꝛiſ auctoꝛitate.vt.S.e,in pᷣn.
QAel ſt obijciatur.ceſſante cauſa ⁊c.hoc raro accidit ꝙ hereditas non ſit

oneroſa.⁊ ad ea que frequẽtius accidũt adaptant᷑ iura. vt.ſf. dele.⁊ ſe.

.

con.nam ad ea.

e ec ullum. eſt alia ratio etiam ſi ſit lucroſa.quia litibus ⁊ ſumptibꝰ
der

aretur. vt. ff. de minoꝛi.l.minoꝛibus.xxv.an.⁊ his eiſdem etiam ratõ

nibus nec in iudicijs ciuilibus vel criminalibus poteſt eſſe ſine tutoꝛis

auctoꝛitate.vt.C. ſi aduer. rem iudi.l.⁊ cum minoꝛes.⁊.C.de auc.pᷣ.da
rũ.niſi in quatuoꝛ caſibus.vt in poſſeſſiõe momẽtaria.vt.C.ſi per vim
vel alio modo.l.i.⁊.C.qui legit.ꝑp.momentarie. Item in violato thoꝛo
minoꝛ ſine curatoꝛe accuſat.vt.ff.de adul.ſi maritus.S.lex. Sed bhoc in
adulto. Item ſi veniam etatis impetret.vt.Q. de his qui ve.e.im.l.i.et
ij. Atem in interdico delib. ho. exbib. vt. ff. de libe. bo. exbi. ꝙ etlex. 5.

ſed ſimulier.

. —

.repellit᷑ exceptõne doli mali:niſi pᷣciuʒ dare yvelit. vt. ff. de rei uẽ.
l.li id qð. 5. vl. in fi. .
x ¶ Bepoſiti.pupillus tñ doli capax tenet᷑ depoſiti ſi quid doli
cõmiſit vel locupletioꝛ facus.yt. ff depoſitil.i. Fei in pupilluʒ⸗

9
lctiam.

¶Mab eãt. qꝛ foꝛte ſubeſt es alienũ latensgs.
utoꝛ. qudoꝛ fieri.i.pꝛcbare ⁊ laudare quod fit ꝑ pupillũ. xt.ff. eo.

c

a ¶ Eimauerit. als filius non poteſt adire hereditatem ſine voluntate
patris.vt. C. de bo.queli.l.fi.S.pe.non em̃ compellit᷑pꝛimo quia eſt ini
quum.ſecundo quia tenetur pupillo damnũ reſartire tutoꝛ.vt.ff. eodem

ſi tutoꝛ 2

b ( Poſt tempus.ſ.non modicũ.alłs valet auctoꝛitas.vt.ff.de acquirẽ.
heredi.ſi quis mihi.S.iuſſũ
que eſt contra.⁊ eſt rõ.quia
videntur ineſſe que inconti
nenti fiũt. vt. ff. ſi cer.petat᷑.
l. lecta.
c¶ PBer epiſtolann. nota cau
te ⁊ redde ſingula ſinguliſ.
nam dixerat duo. ſ. ſtatim.
ad quod refert᷑ poſt tẽpus
⁊c. Item in ipᷣo negocio pᷣ⸗
ſens ad quod refertur hoc
per epiſtolam que inter ab/
ſentes mittitur.vt.j.de ob.
ex conſenſu. S.fi. Idem ⁊ ſi
alio modo inutiliteꝛ aucto⸗
riʒ et.vt.ff.e.l.i.G.fi. et.l.vl.
ſqʒ ſi inuitus detinetur.
d (Si autem iudicium. ſcx
rei ven.vel alterius perſo/
nalis vel realis acti.pꝛeter
actõnem tutele vel neg. geſ.

quecontra turoꝛem erit di, % „
da. que durante offi.nõ da Quibꝰmodistutela finitur
tur. vt.ff.de tu.⁊ ra.diſ.niſt

fieri ſihoc pupillo ꝓdeſſe ex
iſtimauerit .poſt uero tẽpus
uel pernunciũ aut epiſtolam
interpoſita auctoꝛitasnihila⸗
gt. ¶ Si autẽ intertutoꝛẽ
pupillũue iudiciuʒ agendum
ſit:quia ipᷣe tutoꝛin rem ſuaʒ
actoꝛeſſe non poteſt:non pꝛe
toꝛius tutoꝛ ut olim conſtitui
tur:ſedcuratoꝛ in locuʒ eius
dat᷑: quo cuatoꝛe interueniẽ⸗
te iudiciuʒ ꝑagit᷑:⁊ eo ꝑacto
curatoꝛ eſſedeſinit.

H. fi. ⁊.l.ſi cum adhuc.⁊ idẽeẽ r k „
in vtili generali nego. geſt. ¶P Mpilli pupilleqʒ cum
que datur contra curatoꝛe-
adultis.vt.ff.de admi.tut᷑.
l.cum curatoꝛe.⁊.C.ð ad⸗
mi. tut᷑.l.ij.⁊.l.rõnes. Sed
certe nec alievident᷑ interim
poſſe intẽdi. vt.ff.ð̊ tu.⁊ ra.
diſ.l. ſed non dant. ſed illõ
int ellige vt ipſemet exerce⸗
at non dant᷑:ſed pꝓcurato
rem ſic.vt hic dicit. Itẽ nũ
quid hec coꝛrecta ſũt hodie
per aut᷑.vt in autent᷑.vt hi
qui ob.p. re.mi.S.i.colł.vi.
cũ nullus creditoꝛ vel debi
toꝛ poſſit eſſe tutoꝛ vł cura⸗
toꝛ. Rñ. ſic niſi ĩ tutoꝛe teſta
mẽtario in quo poterit ad
huc hodie hic.S.loqui: cuʒ
fides talis tutoꝛis ab ipſo
teſtatoꝛe ſit compꝛobata vt
j. de ſatiſda.tu.vel cu.S:i.⁊.C.de epᷣali au.decreationibus.vel idem in
eo quod in alijs.vt in pꝛedic.aut᷑.d.ximus.ſed magis credo cõtrariũ.vt
dixi in aut᷑.vt hi qui ob.per.re.S.i. Itẽ ⁊ circa reales actões hunc.S.ho
die Raimus loqui:cuʒ in eis non ſit obligatio.vnde ceſſat actio.vt.j.de
oct. pSiiii..c
e¶ In rem ſuam.⁊ pupilli que ſua dicit᷑ cũ bene admiſtrat. vt.ff. de furt.
l. interdum. S. qui tutelam.
f¶ Actoꝛ. fa. ad b.ff. ð v er.ſig.l.quod dicimꝰ. ⁊. C. nequis ius inſua cã
l.vna.⁊. C. deteſtibus.l.omnibus..ff. e.l.v.i.rñ.ar.contra.C. defidei
com.li.l.fi.ibi iudex ⁊c.ne ſequeretur incõueniens vt in eodẽ negocio eſ
ſet actoꝛ ⁊ reus.nam olim in tali caſu dabat᷑tutoꝛ pᷣroꝛius qð bodie nõ
eſt vt hic dicitur.

a tutela liberãtur. ¶ Puber
tatẽ autem ueteres ꝗqdem nõ
ſolũ ex annis:ſed etiam ex ha
bitu coꝛpis in maſculis exti⸗/
mari uolebãt. ¶ Moſtra autẽ
maieſtas dignũ eſſe caſtitate
noſtroꝛum tempoꝛuʒ bene pu
tauit:quod in feminis etiã an
tiquisimpudicum eſſe viſuʒ
eſt:id eſt inſi pectõnem habi⸗
tudinis coꝛpoꝛis.hoc etiam

Sed curatoꝛ. C. de in litem dan. cu. l..
b¶ Et eo pacto. ſ.iudicio.

lubꝛi. Auibus mogis tutela finiatur.
Dic videndũ ẽ quibꝰ modis tutela finiaf. nouẽ modos ponit.puberta
te.arrogatõne. ſeruitute.ↄditõe.moꝛte.capitis diminutõe. ſi ad certuʒ

tempus datus ſit:⁊ ſit finitũ tpᷣs ſuſpicioneexcuſatõne.

Ypuberes eſſe ecent .
.

—

ver. ob.l. fi. S.ſ pupiulus.

. —

Apilli. pupilli ſunt qui deptãte patris impuberes erierũt
bel moꝛte vel emãcipatõne. vt. ff. de ver. ſi. l. pupillos.i.rñ.
lʒ impꝛopꝛie dicat aliquando pupillus qui eſt in ptãte. vt.ff. de

a ¶ Habitu. i.· aſpectoͤne vtrũ haberet barbã vnã vel alteraz. vt

ex habitu in maſculos exten⸗

dere. ⁊ ideo ſancta conſtituti⸗

one pꝛomulgata:pubertareʒ

in maſculis poſt. xiiij. annuʒ
completũ ilico initiũ accipeꝛe
diſpoſuimꝰ:antiqu itatisnoꝛ
mam in feminisperſonis be⸗
ne poſitam ſuo oꝛdine relin⸗
quentes:ut poſt duodeciʒ an
noscõpletos:uiri potẽteseẽ
credant᷑.¶ Itẽ finitur tute⸗-

la ſi amogati ſint adhucĩpu⸗
beresul depoꝛtati. tẽ

ſi in ſeruitutem pupillus redi
gatur: uel ſi ab hoſtibusca⸗

ptus fuerit. ¶ Sedꝰ ſiuſ

qʒ adcertam conditõneʒ da⸗
tus ſit tutoꝛin teſtamento:

eque euenitut deſinateſſetu

toꝛ exiſtẽte cõditione. ¶ Si⸗
mili modo finitur tutela moꝛ
te pupilloxuel tutoꝝ.¶ Sʒ
⁊capitis diminutõne tutoꝛis
per quaʒ libertas uel ciuitas

rit.¶ MMinima autẽ capitis di

minutõne tutoꝛis:uelutiſi ſe
in adoptionem dederit: legi⸗
tima tantuʒ tutela perit:cete

ſ. innuit. ⁊ fa. ff. de
minoꝛ.l.mĩoꝛ.xxv.
an. uel adito pᷣſide

ex aſpectu coꝛpoꝛis

⁊c.⁊ no.ꝓ opi.AD
q̃ ſᷣm conſciaʒ dice
bat iudiceʒ debere
iudicare.⁊ fa.ff.de
fer.l.ij. in fi. et. ff. fi.
reg.l.ſi in ruptõne
H. fina.

b Moc etiam. ſcq

ꝙ ſit iudicandum
impudicum.

Q.qñ tu.uel cu. eſſe
deſi. l. .

d (Aregant᷑ fa. iald

tẽ finit. impu
beres.i.in pupilla
ri etate adhuc exi⸗
ſtentes.ut hic.⁊. ff.
de adopt.nec ei.ꝗ.
eoꝝ.⁊ hoc cũ cõſen
ſu oĩm tutoꝝ.vt.C
de aucto. pꝛeſtan.

E

f G tẽ ſit redigater
ingratitudine ſi ſit

doli capax:non au
tẽ ex venditõne. vt
ſ.peꝛ quas per.no.
ac. S. pe.qꝛ non ni⸗
ſi ſit maioꝛ.xx.an.
põt ꝑ venditione
ſaiſeruns r..
iure ꝑſo.S.pe.oↄtra
EDeioht al.
ſi quis.S.fin. Sed
ibi de eo dicit q do
li capax non ẽ.

g (SSed ſi vſq; icd

vt qſ Liaꝰ erit cõ
ſul .

b ¶ Zeſtamẽto. no. ꝙ dirit in teſtamẽto. nam a lege vel a indice
nõ ſic. vt. ff. de re. iu. l. acꝰ. i ¶ AMoꝛte naturali.nã de cuili

iã dixit. S. ꝓxi. ſ. vbi dixit de depoꝛtato ⁊ buo facto ꝑ ingratitu⸗/
dine.qꝛ moꝛs oĩa ſoluit:nedũ tutelã.vtĩ aut᷑.denup.S.deiceps

l: ¶ Sed ⁊ capitis libertas.⁊ tũc maxima.

I¶ Ciuitas.⁊ tũc media.vt.5. de ca. di.ꝗ. maxima. ⁊. S. minoꝛ.
iu ¶ Ois tutela.i.teſtamẽtaria vel datiua.cũ ea que ſũt iuris na
turalis tollat.vt.S. deca.di.S.qòQ at.
n ¶ Si ſe in adoptòe.ſed emãcipatõne filij legitima tulela nõ fi⸗
nitur. quia filiuſfa. legitimꝰ tutoꝛ eſſe non poòt: cũ.ſ.pater eũ p̃ce
dat: vt. S. de ca.di. 5.fi.niſi ĩ cau.vt cũ mãumittit ſuũ mr̃nuʒ de
latũ ſibi.vt.s.de legi.pa.tu.S.ſed foꝛte.⁊ tũc defert᷑: cũ ſui iuris

erit.vt.ff.fami.her.ſi maritus.

0 ¶ Eegitima. ſ. ed quare hic legitima tñ̃ perit. Rñ. qꝛ agnatio pe

rit minima capitis diminutõne.vt. z. del
tima inter agnatos tm̃ ↄſiſtit.vt.S. de le

egi.ag.tu. .fin.⁊ legi
g. tu. i. ri.

P ¶Eexere. ſalicet teſtamentaria ⁊ datiua ſcõᷣm.m.
q ¶ Licet minima.vt quia detur in arrogationem.vt. . e. F. i⸗

. —
. . .
4 dcenu idẽſ ad incenũ ts. ſad ↄditõnem. vt.s. es. S2“ n (Sed ſolent (agnatis deficientibꝰ vel nõ babilibus oſtitutis ut.
ue conditio ad eſſe ⁊ ad nõ eſſe ſe babere põt. vt.j. dever. ob dech. fu. l. f.. .. ſinautem. „ .
lrg ditönes. H o ¶ Enquiſitone. ⁊ bocrõne furoꝛis vel demẽtie:niſt iſte ꝑſone ſint mino/
bo Seſintit crenſantin ppetuũ. vt qꝛ mums. qo dic vt. ff. de mi res.xxv.an.⁊ tunc rõne etatis tu.vel cu. accipiũt.vt.ff.de ite.qui babet
—N—N———ʒ” tpᷣs:non deſinunt eẽ tutoꝛes.ut.j. §. ꝙ autem. Item niſ ſint in ptãte.vt. C. de Gt bis ar—
deenſthece n: mo o in ſupioꝛi. S. dixim?.
, nsz auitepubi naui idone. vel ra
ſecti infert ree Derern sE dilli non accipi- tione pauptatis. vel quia
(Sumea inin re nonbereuntSed pupilli ſcentes amatoesnonacfipi. e aufrans elaut⸗
R us⸗ aſo denn hef. ⁊pupille capitis diminutio li unt:pterq;iñ itẽ curatoꝛ eni, cer: fidels tamen eſt ꝛ dili⸗
. decrcauſa. m.. cu⸗ ceæt mMima ſit: oẽs tutelas tol- ⁊ad certa cam dan põt.( Fu gens te elere hens:
mna. vnora ed lit. ¶ Meꝛeterea quiad cer noſiquoq; ⁊ ꝓdigi maio- vedeſuſpee m l bieraril .
o e dobezrpn tum tempusteſtamẽtodãtur res.xxv.an.ſint:tñ in iratöe beene dico cu. ⁊ non mu. quia
de vra telam. (Beſinũt aũt tuto bula. ſed'ſolent rome pꝛefe- regula in oaſtbus ſer pri
Ladultoꝛum vo u res eſſequel remouenturatu ctiurbis uel ptoꝛes: ⁊ inpꝛo/ dem wuroꝛ loc turerilin
eoeratn Keheer tela ob id ſuſpecti uilſi ſüt uncis pꝛeſides exinquiſitõ⸗ de tte.l. pe. Item? ſi bebz
. cõpleuerit minoꝛ.ſ. Ul ꝗq exiuſta al⸗ eexcuſãt: æ ne eis dare n lores⸗Src⸗ nnaren ueram End
ryv · an. vr f. demi onus adminiſtrade tutelede- mentecaptis ⁊ furdis ⁊ mu- oͤnereum quas babetin
eKine ten ponũt ſm ea queinferꝰ ꝓpo he enheeeno mosho la⸗ aredegnenl beo⸗ .
certam cãm vel ſe nemus. boꝛant: quia rebus luislupeꝛ Enlabaca. tu. ba. da. th.
eeſi d geges De curatoꝛibus. eſſe nõpoſſunt: curatoꝛesdã lK. Iteyr mareranech nu
Aurofiau. vr . dDdiirſunt. ¶ Interdum aauteʒ basmerſtes alin Pen „-
l. . fi cura , iiis At, ee. tutoꝛem dari.vt in .
lg k Jren ne Aſculd quidem pube ⁊pupilli cuꝛatoꝛes accipiunt: nup. §5. ſi vo nutelam. ſy ra ⸗
Granoſter.F. allo⸗ Hres ⁊ femine uini potẽ· utputa ſilegitimus tutoꝛ nõ noeſt. qui abitenuncſbe⸗
1.rF ſe emente tesuſq; ad.xxv. an. cõpletuʒ ſit idoneus. quoniam habẽti Fig. Irem 1 quondoadte
aſkſ namerepal⸗ curatoꝛes accipiunt:qui licet tutoꝛem: tutoꝛ dari non põt. pus eſtrelegatus vel erau /
e plone reipiüt. pubereſ ſint: adhuc tamẽ hu ¶ Itemi ſiteſtamẽto datus ſaius vel remotus. nam in⸗
h erdeen ſulli 5 pubeſe n: aquu — . 4 terim tutoꝛ datur. vt. C.e in
Pen el 5. ius etatis ſunt ut ſua negocia tutoꝛ uela ptoꝛe aut a pꝛeſide gyibugcn webal penult.
Rubꝛica. Dean tuerinon poſſunt. (Htur idoneus nõ ſit ad aelminiſtra Pig ſduis wuren ſrand. .
Braü an. autem curatoꝛes ab eiſdẽ ma tionem: nontamen fraudulẽ legatus vel wanſfuga al? „
a unpetrenta giſtratibus a quibus ettuto- ternegocia agminiſtret: ſolʒ darur vrif derutr ſas
peineipepenaz ea res. Sed curatoꝛ teſtamento eicuratoꝛ adiũgi. ¶ Itez lo⸗ bs rorug onmnuref.
annis ſmiei rvi. Non datur: ſed datus confir- cotutoꝛum qui non in ppetu urckl ueſunn er f.oe
ui⸗dehis re. matur decreto pꝛetoꝛis uel ſ um: ſed adtempꝰ a tutela er- uſber eul i F. ce ant
e Vntur amiem lidis . ¶ Item inuiti adole- cuſant᷑:ſolẽt curatoꝛes dani. bus taſibus unozp uraro
— a magiſt:atibus.i. vedertin ec regula nõ
etoꝛe:pſide: ⸗ fallit. ſed cum litera in om̃i
hte ſre, — ſreg bus ſupꝛgderſ legms 8
—„ pti. vt.ff. detu. 7 ch.1. i. irem. o vꝛbis ⁊ a defen. ciui. v tutoꝛe faciat mentoͤnem ab ea non diſcedamus.vt.ff. de leg.iij.nõ aliter
rr e ninergt Eetaialtag Bedii kee naulrt ⁊.ff. de exer. l. i. F. igitur/ Sʒ que eſt ratio cũ vbiq; dari poſſit curatoꝛ ba
de defen. ci nulla colkij 7.ff. de offi. pꝛefec. vꝛ.l.i. 5. ſolent. benti curatoꝛem vel tutoꝛem. ſed nõ tutoꝛ poteſt dari hñ̃ti tutoꝛem. Rñ.
f atwrcger K ꝙ tutoꝛ qui pꝛius dabatur habebat plenam poteſtatem.j.ti.ij.F. datus
etoꝛis.l.in vbe. .5. detutel. §. i. T ita ꝙ alium ſecum in eade plenitudine admittere nõ
3 Reſicis. in puincia. poteſt. ſed non ſic in curatoꝛe qui rebus datur. vt.C. de nupt᷑.l.in copu. **
¶ Iten accipiut. ſecus in tutoꝛe. vt ff. de tu. ? cu. da. l. necnon. vndetutoꝛ auctoꝛiz-atur hereditate; adeundo. quod in curatoꝛe pupilli
⁊ de tutel.l ſkordi imus. 5. detuteb. F5. eſt autẽ. item videt ↄtra non eſt. vt. ff. de ap. l. cum in vna. S. tutoꝛ Sedq nonne tota die inuenim·
ff demino.liin finen⸗ ed quod ibi digit non cõmitti eis adultis vnũ pupillũ plures pabernuotez urdidegandnuerli Kialud, 2 ε½. nite.
res ſuas bene gerentibus ante. xxv. dn. verum éyt ſint rata uue quando ſimul dank. nam quedam fiunt ſimul bene quenon valent ſi fl
ſiunt ꝑ eos:cõmittũtur tñ vt bic:ſed reſtituunt᷑.vt ibi.⁊.j.de ac. 2an ſeparatim:vt duoꝛum reoꝛũ obligatio.vt.j.de duobus reis ſtipu.S
15, Yalneganeen oog kfe pupillus inlicz nö ogk vrfꝛde s Feem dteſtama poſur eranpli delegitimno:nicdedanino Tteſta
In litem. tũc em̃ cogit᷑:ſed pupillus in litex nõ cogit᷑. vt.f. de s ¶ Ntem ſi teſtamẽtoꝛp pplu. nmo: nuc * ten
4 ui habet. S. ſi pupillus.qð expone vtibi. mentario minus idoneo.
I(¶Vurator a: di,non dubites de hoc:lʒ aliud ſit in tutoꝛe.vt.Tõ. t ¶ Adoneus.i:ſuffif=ens. . .
qui tu.da.poff.S.cete. „ (Ftẽé. ad tp̃s erxcuſant. nã aliquis qñq; in ꝑperuũ.qñq; ad tpᷣus. vt
. m (urioſi.nota hos duos accipꝑe curatoꝛẽ a lege.alij oẽs ſunt patet ꝑ multa exempla.j.de excu. tut. ⁊ cu. F.i.⁊ð quaſi ꝑ torumn. debc
datiui. vt caute hic colligit᷑.⁊.j.pxi.S.⁊.C.de epᷣa.audi.l.decre x Curatoꝛes.vel etiam tutoꝛes.vt..pxi.ꝭ.dixi.ſ; ꝓut iudie videbi
ationibus.a c. vrt. C. in quibus ca. tu. ha.l.i.⁊.ij. Sʒ quid ſi tutoꝛ pupillo nrande
ſD
„₰ D

Aber

ripollit quratoꝛ. r ſic. vt ar. a contrario ſenſu ſumitur. vt. ff. de tu. et cu.

da. ab. l. curatoꝛ. q eſt validũ. vt.ff. de offi. etus cui man. eſt iuril. l. . Fi.

a ¶ Quod ſi aduexſa.i.in finnitate que valitudini et ſanitati cõtraria eſt

b ¶ MHeceſſitate.vt qa lõgo

tpe abfuturuſ eſt vel ſua maioꝛa negotia ba

bet pertractare.vel alias ſimiles neceſſitates. yt. ff. de pꝛocu.l.ſiliuſt fa. 5

fi.et.l.ſequen.et.l.poſt lites⸗

decreto p̃toꝛis vel pᷣſidis.vt.s.ti.pri.ꝭ.ij.ettunc liberant᷑a ſa

tiſdando vt tutoꝛes. vt. hic.et. ff. de cõfirma. tu. l.ſi filio. et. l. in
conſirmando. et.l.ſe.et.l.vtilitatẽ.ſecus in dato a matre. vt. ff.
cõfirman.tu.l.i.ad finẽlegil.ał.C.e.ti.l.i. Sʒ qreſe egerne g

. firmũ eſt cõſilium patns etnon mams.yt ar.ſ.qui.ali.licʒ.ĩ

H. i. et qð dict inte
er ſtamento:idem et
T.l. ſe uſch ad.l. que ommla e mie ſier in tutoꝛibus et in
cet niſi hmõi necelſitas ſit i de ſitutoꝛ aduerſ⸗ 4 uali⸗ idonei electi ſunt. Sed ſier cdicillifoatis di
tſzm quoſdam. vt. C. q 2 Elne , lu 0
Barin el ul uratoꝛen tudine uel alia neceſſitate im teſtõ uel inquiſitione duoplu (yt deteſt. u.
el emlaror imhmſ cere 1 ſi 1 . d tur: qu ominus negocia reſue dati fuerint urcoe⸗po . l ii allas. .l.
enc la e d n. upilli adminiſirarepoſſit: ? teſtunusoffene ſatſdatõnẽ ciad boe de
modo. vt.ff. de almi. pupilli adminiſtrare poſſit:⁊ . Udat ci. audi. decreat
rderfco bereaden iͤt Pappline uel abſit uel infans ve naenuit ne vun ii a⸗ onibus.
in curatoꝛe.vt. C. de app. E ed peri⸗ Sdoleſcentis et contutoꝛi ſuo =M
R ſ ehrell n⸗ Packoenel nuel cõcuratoꝛi pꝛeferri:ut ſo⸗ m (ran inqui
. cu er en 5 itõn e. id eſt dati a
im pꝛcſens ſt qui pꝛouincie pꝛeerit decreto lus adininiſtret et cõtutoꝛ ſa⸗ iudice cum inquiſi
c¶ Abſit. li enim pꝛeſens ſi:· quip eden igofferens pꝛeponatur ei: ut tione. vt. S. de at⸗
et habet intellectum enam conſtituet. tigogfeſenne —R t 1 rili u. 5 iſec doc⸗
pꝛocuſ atoꝛem cum auctoꝛi ⸗ De ſatildatigne tutoꝛum uel eti ſeſo us 9 mim ret. — iur dicitnr.
tate tutoꝛis facere poteſt.v-t 10 P er ſenõ poteſt ec⸗ ( donei ideſt
j.1 erroa ear abu⸗ (moeum. tere ſatiſdationẽa contutoꝛe pſumptione ch, .
„ 7. esgee eeeeee.. · kere enn .Po EFer, ta quam non ad,
„e ſeaninmn quodbie⸗ Etamen pupilloꝛuʒ ſao hel e – Far —————
dictuur acoꝛ alias adiuto Voupillarumue: 2 coꝛ re oᷣbet ute cecdan t. (iconna apparer
ale ni we nre demr. qui queuein curatiõe ſunt ne iidet uel contutoi ſuo: utrri rarchimrileguis⸗
Aiae ar d lerwani ia a curatoꝛibꝰ tutoꝛibuſ lelit ſatis accipere uel ſatiſ- dit vt.ſe. 5. ſien/
Tcura. da. ab hiſ.l.ĩ omnę gocia a curatoꝛib tutoꝛibuſ 1S CHee Jun ſed bocfalli
elas hnaraeve . de ne conſumãtur: uel diminuã dare. Quod ſi aiace. in curatoꝛe furioſi
ꝛocu.l.neq;.et no.hic vg⸗ 2 „ e = Pnnt ,z, säs
hanomma mtum duiali tur: curet pꝛeto: ut tutoꝛes æ ſatisofferat: ſiquidem aſcni quiſanideriinon

ruʒ facta agunt vt actoꝛ vt

1

bic dictum eſt. Atem tutor

datur ab epiſcopo cum conſenſu fratrum. vt. C. de ſacro ſ.l. iubemus. ?

C. de epi. er cle.l. omn es.

§. boc pꝛo culdubio. Et nihilominus dicitur x

pocriſarius.vt in aut᷑. quomodo op.epiſ..non aliter. ⁊.S. neq; autem

et. SF. ſi vero vt pꝛeſertim.

men actoꝛ et ſindicus ꝓ

§H. ſi ve Iten ſindicus qui ſic grece dicitur larine ſingu
loꝛum cãm dicens. vt. ff. de mu. ⁊ ho. l.muneruz. 5. defenſoꝛes. qñqʒ ta ⸗/

eode pon uütur. vt. ff. ꝙ cuiuſq; vniuer.l. als.ij. ſ.

H. quibus. et. pe.⁊.l.item eoꝝ..actoꝛi.fa.ad hoc.C.de auc.tu.vel cu⸗
ra. p& totũ.vel etiam dic ꝙ differunt. vt et ibi nota.ſ.in dicta.l.ꝙ auuſ.

vni. cc.
1i4 Deſanſdatione tutoꝛum vel curatoꝛum. Rubꝛica.

1n Etamen. diximu

ne tamen c. f ¶ Lonſumãa ur. in totuVnm.

vt. ff. rem pu.ſal.fo.non
qui ſanſda.co.l.i.

Diminuantur. pꝛo parte.

Hꝛetoꝛ. ſicet pꝛe. vr. et pꝛeſes ꝓuintie. vt. S. ti i. S.ſ.
atiſdent.rẽ pu.ſal.fo.vt diximus.. de tutel. S. i. vel cu

sO dandos tutoꝛes et curatoꝛes rariõe etatis

5 fideiuſſoꝛe

quaſi. in pꝛin. et.ff/ de pꝛeto.ſti.l.pꝛetoꝛie. er.ff.

, „, .
k ¶Perpemum. i. generale. ſic. C. de eden. l. edita al
tur.vt.ff. pꝛo ſocio.l.i.et.j.de ver.

ias ꝓ tempoꝛe poni

obli. 5. at ſi quis.

nou dentur in teſta

¶ Ap pꝛobata. idem in curatoꝛib

bus in reſtamento datis. licet curatoꝛes

mano regulaniter: tamen ſi dati ſuerint confirmant᷑

curatoꝛes eo nomine ſatiſdẽt

in curatoꝛibus plurib

ptũafuerit a teſtatoꝛe quis ge

nus pꝛo liberto. ff. de Kurel.l. le

imos. F. i. J

babeat idoneam

1caſu. ſcilicet patro

do nõ fiunt cũ inquiſitiòe. vt. C. de auc. pꝛe.l.fi.⁊ miſi ſatiſdent
non adminiſtrant. vt. C. detut. vel cu. quiſans non S.l. i. et fi.
et ſcõᷣm hoc ſunt quattuoꝛ genera tutoꝝ ſalicet teſtamentanij.
Item legitimi. Item datiui cũ inquiſtione. Item datiui ſiue

inquiſitione. vt dictum eſt.

S Kertetamero duo ponitervnum tantum nuncpſa uif

eteſtamentano. ſed in fi. . dicit de alio. Item bec eadem

us locũ habent. vt.ff. de admi. tuto.l.iij.

§. ꝙ in tutoꝛibus. Item quid in legitimis. rũ.idem cum ſit ea/

dem rano.nedeterius negotia per
admi.tu.l.ſi plures.S. apparet igitur.

plures exerceantur.vt.ff. ꝭ

p ¶ Itaq; vel ſanſdare. ſic. j.deinuni.ſti..alteri.in fi.

¶ Aſcnpnun. l. in reſtamento. vel aliter apparet eius volũtal
euident.qꝛ dixit in ſanſdanonequis pꝛefern debet.

r ¶ Maioꝛ. dümodo omnes ve
enim nõ cõpellerẽt᷑.ſed omnes
admi.tu.l.ſi plures..fi. et.l.u
maioꝛi ꝑti.ſic.ff.

gerere poſſun

int ꝑ vnum adminiſtrare.aliaſ

it ſi velint. vt. ff. de

el in pantes. et no.bic ar. ꝙ ſtat.

depac.l. iuriſgen. 5. vl. a. l. maioꝛem. 7.l. pꝛece
dente. F. ſi. et, ff. ð teſti.l. ij. F. ij. ibi. alias num

& teſtiũ ⁊c. Ar

tem datiui qurn

rat ille gerere debet. Quocd ſubſtannanm de
1 Dilli . Hoc ſt gen pe⸗ Det. 6οdd. üſtt ann inquiſitöe
ganrpubils Sdem ſechoaponelt geneleper. GTnöficiir aſcnptmnduema Taarstdcrd
tek Feſt auten. Mten petuum (Mam tutoꝛesteſta lin it fu. 1.ſi. et. . fi quiͤ
etr u darun aanis: mento dati ſatiſdare non co- ioꝛ pars elegerit ipſe gerere gede Lnguis
Pees aſonnibe: guntur: quia fides eoꝛũ et dili debetut edicto pꝛetoꝛis cale lis ten debetiu
* ſed mentenptis. gentia ab ipſoteſtatoæe pba tur. Sinautẽipſitutoꝛes diſ enl mne de
nl ncgoaa unumen, ta eſt. Gtem erinquifitide ſenſenint circa eligẽduʒ eim tunſncenelit
varbev.ete pꝛocura. l.i. tutoꝛes uel curatoꝛes dati ſa uel eos qui gerere debẽt:pꝛe⸗ no facere in Eruis
ſgen negoneum gelee d laenanaſe k: quia toꝛpartes ſuas interponere resp min.
memandato gent.vr. .de tiſdatione non onerant᷑: quia topartes luas in deresb r
obli.ex quaſi contrac.s.i. . an eu nn eg
en rcononus cqui res ecx- en trnnlga
Aenaſticn gubernaga man qui erunt illi qui ſatiſqant.rñ. legitimi niſi in ca

2.. „
*
△
Pꝛimus Decf euſa. tu. et al.
5 contra.ff. de ſerui.ruſ. pꝛedi.l. fundum. et.ff. cõia. p..l. fl. c &8 donee. aduerbium eſt. et facita dboc fͦdemagiſtracom.l F. ſcien,
ſ¶ It edicto.ꝙ ſi non fuerit aſcriptum quẽ maioꝛ ꝑs elegeriit dumn. et. S. erigre. “
ille gerere debet. SJM d ¶ Que quidẽ.ſ.tiutele actio ſubſidiaria vel neg.geſ.vt dixcimus.acc.
t¶ AUt edicto pꝛetoꝛis.ſ.qð non babemus Acc. E? Keſpoͤſis. vt. ff. demagiſtra. con. l. i. ſciendum ..l. ; ad heredem.
v artes ſuas.i.ſe et officiales ſuos et milites iuſticie. Sʒ cur F Exconſtitutõibus.yt.¶. de magiſtra.cõ.l.ij.⁊. i ali 8 heas eoſim
nõ cõmittit᷑ foꝛtu⸗ 4 tonibus: ſʒy aliter heres te⸗
ne. vt aliaſ. C. cõia netur. quia de dolo et lata
de le. l. fl. i. rñ. et. . , . . .——— , „·A(Alllpa tm̃. aliter defunctus
dele. §. adoptõis debet. ¶ Jdemꝰ⁊ in plunbus respignoꝛibus captis coher⸗ uiala⸗ del leut lpe tere
. 0 „ 2„ . 2 —B . If. mn .„CO. l.
Kannallan er inquiſitione datiscompꝛo ceantur. Meqʒ autem pre ſin Uitanec.
ſunt ſoꝛte comit/ bandum eſt: ur maioꝛ parseli fectus urbis neq; pꝛetoꝛ ne s Anbus coͤſtitutöibus
rere vt ſuuz hobi gere poſſit per quem admini ʒ pꝛeſes pꝛouĩcie neq; quiſ- Eaunnt finpul .
fr de leg.i. bu⸗. F§. ſtratio fiet ¶ Sciendum aũt q́z alius cuitutoꝛesdandi ius pox
ſter t de vſunuc eſt: nõ ſolum tutoꝛesuel cura elſt:hacactõnetenebitur: ſed i(Eoberoank . bor
HH toꝛes pupillis uel adultis Cce* hitantummodd R ſatiſcha⸗ de dam. in kec.l. iij. F. ſij. et
in eti. quotiẽs du teniſq; ꝑſonis ex adminiſtra tionem exigere ſolent. f deli. agß. ſiquis ali. . ſi
obus. i. rñ tionereri 1 ſam in Is er his. et. Q. de ſuſpec.
—Mẽ tione rerũ teneri: ſed etiam in De ſ. 2 ——— tu. l. ij. et. f. de ven. inſpeci.
r Cdene uplᷣ eos qui ſatiſdationẽaccipiũt . exrcuſationibus tutoꝛum Lc. ſ quid ergo.na.
oia. vt . niſiquia ſubſidiariam actionem eſſe: tAateum. „ ——
—— que ultimuʒ eis pꝛeſidiũ poſ — Xcuſantur autẽtuto 45 . ce nbio.rdnae
gereret: cum nibil ſit afferre. Subſidiania autẽ Aeesuel curatoꝛes ua- ha. §ſed quotiens. Item
quiſitione ſi emſſent mno atutoꝛibus ſatiſdare nO pter. liberos: ſiue in poteſta⸗ ff de admini. tu.l. emilius.
teſtamẽtarij. vt. S curauerint:aut nõidonee paſ te ſua ſint: ſiue emancopati . Ded diſtingue tria genera

de attił. tu.i.x.rn.

* =
niſq;. vt furioſis ⁊
mẽte captis.vt.S.

ſʒ emente tantis.
5 ccipiunt infe⸗

nioꝛeſ. vt magiſtra

tus. qð dic vt dixi

ſi eſſent caueri:que quidemꝰ
tam ex pꝛudentum reſpõſis
q́; ex conſtitutionibus imperi
alibus in heredes eoꝛũ exten-
ditur. Muibus conſtitutio

nibus et illud expꝛimit᷑ ut ni⸗

ma e. neq; auar ſi caueant tutoꝛes ⁊ curato⸗

¶ Si enim tresliberos ſuper

ſtites romequis habeat.uel

in italia. iiij.uel in pꝛouincijs

v.a tutela ul curapoteſt excu

ſari:exemplo ceteꝛoꝛũ mune⸗

rum. Nam ettutelãet curaʒ

placuit publicum munus eſ-

iudicium quidam poſſunt
dare tutoꝛem:et non exige⸗
re ſatiſda.de quibus bic lo
quitur. Alij ⁊ dare et exige⸗
re.de quibus ibi dicit. Alij
exigere et non dare vttabel
liones et aliquis miles iu⸗
ſticie cui talia cõmittãtur ⁊
iſti tenentur in ſubſidium.
vt. S.de attił.tu. F. pe. et. ¶

2 Subſidiariam de magiſtra. con.l.fi. Item
ſcʒ tutele vtilis cõ extimatoꝛes patrimonij pu
tra eum qui male pilloꝛum pꝛopter quoꝛum

pꝛauam extimationem vilioꝛes fid eiuſſoꝛes accepti ſunt.vt.ff.de magi⸗
ſtra.con.l.i.ꝗ.diuus qui erant dandi ꝓ rei qualitate.vt.ff.de in ius vo/
can.l.i.et qui ſatiſda.co.ſi vero. .i.
olent. alias debent. ſʒ iſti nõ debẽt nec ſolẽt. vt diximus. acc.
ub. De excuſationibus tu.et cu. Nunc dicit qð.s.quibus mo.tu/
te. fi. F. fi. pꝛomiſit.
Eauſant.liberos ſuperſtites ⁊ incolumes.vt.ff. de vaca. mu.l.ij.
¶ Emanapati.niſi pater filio emancipato curatoꝛ petatur.tunc enim
nõ excuſat᷑ a cura enancipati.vt.ff.e.amiaſſios.s.fi.vel dic ꝙ licet faci⸗
at cõtra ſtimulos naturales:tamen poteſt bene vt ibiĩnuitur.
p ¶ Rome. hoc eſt in ciuitate romana:et vſq; ad centeſimũ miliariuz. vt
ff. de offi. fec. vꝛ.l.i.alias.iij.ꝗ. cum vꝛbem.
q ¶ In ꝓuincijs.quinq;. Sʒ nũqͥd ille ꝓuintieque alias habent ius ci. .**
italie ⁊ hoc habebunt.rñᷣ.nõ.quia illud pꝛopter tributa conceditus eis
vt.ff. de cenſi. l.i.⁊. l. fi.
r ¶ Munerum.i. onerum ciuiliũ.vt decurionatus.ſecus ſi patrimonij ſit
onus.vt.ff. de va.mu.l.ſextũ.S.numerꝰ.⁊.S.q patrimonioꝝ.⁊.l.hiſ one
nbus.i.tñ.. C.qui mili.nõ poſ.l.ilix. Itẽ ſecꝰ indneribꝰ. vt. ff. de va. Heeꝛ.

dederit tutoꝛem.vel vtilis neg.geſ.quando malum curatoꝛes
nã eadem vtilis in magiſtratum datur que in adminiſtratoꝛe
directa datur. et vſure veniũt vt in pꝛĩa.vt.ff. de magiſtra.cõ.l.
fi.⁊.C.e.l.pe.Subſidiaria aũt dicit᷑ penalis aptitudie.vt.l.ac l
qꝗ: actio ðꝛ penalis aptitudiĩe.vt.j.ad.l.acqͥ. S.is autẽ.nã necdil m
la ſy penalis ẽ.nec hec ſenpꝑ in ſubſidiũ dat᷑:qꝛ qñq; agit᷑ ante
qᷓ; cõueniant᷑ oẽs tutoꝛes.vt colligit᷑ ex his que dicunt᷑ in hac
gloſa circa f. Quare ad boꝝ euidẽtiã diſtingue.aut fiat unus o
tu.vel cu.aut plures.pꝛĩo caſu cõuenit᷑ pꝛiꝰ tu.vel cu.et poſtea
magiſtratus vt hic:ſi vero plures:tũc aut oẽs geſſerunt tutelã
aut curã:aut nullꝰ.aut alt᷑ mm.pꝛĩo caſu oẽs cõueniũt᷑ ante ma
giſtratum. vt. ff. de admi.tu. lucius.S. penul.⁊ demagiſtra.cõ.
l.duo.in ſcðo idẽ.vt.ff.de admi.tu.ſi plures.in tertio ſubdiſti
gue.aut fuit diuiſa tutele adminiſtrano ꝑ iudicẽ vel teſtatoꝛem
aut nõ.pꝛiĩo caſu ꝓ ſua geſtõe quilibʒ tenet᷑:et nõ ꝓ alterius et
poſtea magiſtratꝰ in ſubſidium.vt.ff. de admi.tu.lucius..pe.
⁊. C. de diui. tu.l. ij. Sʒ tñ in quatniꝛ caſibꝰ vnus ꝓ altenius
pte tenet.tñ poſt magiſtratũ.ſ.ſi tutoꝛẽ vt ſuſpectũ remouẽdum
non remouit vel tarderemouit vel remouendo iura pupilli mu.l. iij. et.l.in honoꝛibus. Item ſecus in oneribꝰ que hbonoꝛi inherent
didit.vel nõ exegit ſanſdationeʒ rẽ pu. ſal.fo.cũ videret eũnõ iſf vt!: de va. mu. l. ſextum. S. numerus.
ſoluẽdo. ut in d.l.C. de diui. tu. l. i. ?.ff. de admi. tu. luciꝰ. F. p. a Celbdunus publicum auctoꝛitate.nã datur inuitis.vt.C.de cur.l.nul
In ſcðo caſu conuenit᷑ pꝛio gerens.ſcdᷣo magiſtratꝰ.tertio nõ lus. li. x.⁊ facit.ff.de ver.ſig.l.ſi huhilua⸗ F. munn e cõtra.ff.e.at
gerens.niſi in dictis quattuoꝛ caſibus:vbi cõuenitur etiã qui hlete. S. turela. Sʒ non eſt publicũ munus vt ibi dicit᷑ vtilitare:lʒ aucto
non geſſit ante magiſtratũ.vt.C. de diui.tu.l.ij.⁊.ff. de admi. ritate ſic. vt hic dici᷑.ſʒ vtilitate publicũ ẽ ſecũdario.qꝛ expedit rei publi
n. l. etam et. l. emilius in fi.⁊.l.tutoꝛes tres. ce ⁊c.vt.S.de his qui ſunt ſui vl ali.iuris..fi. Atẽ ↄtra.ff.e.ſpadonẽ.
b Eitem eis.ſ.pupillis.et ſimilibus. q̃ accepit.et.l.non tantum.S.nõ omnia.Sʒ liq; ibi generalit᷑ remiſſiões⸗

G H c iij
OP Perfrrnr--F ne .
D

b

publicoꝛum munerum babuit:

tamen er generali remiſſione nõ continet

.. e

—

q̃ poſt.xx.exeuſationẽ ppetuaʒ babet. vt dictů . 1.ff. e. ſz et ſimi

tutela vel cura fauoꝛepupilloꝛũ et adulmꝝ. ſicut et alias de geu erali di luel. 5.i.⁊.ij. .iij..iij. ⁊.v.⁊..quãqᷓ;.uſq; ad. F. quamquidẽ

cto quedam excipiuntur.vt.ff. ð le. iij.l. vxoꝛem. S.feliciſſimo..ff. de pꝛo
aurelio. S. gaius.

in neceſſanos.

üunnfinr rbarode⸗

adopnuo.vt hic.⁊.ff.ðᷣ va.
inu.l.ſextum. S. adoptiui.
maxime hodie:cuʒ nihil ad
patrem adoptiuum tranſe⸗

ſcðᷣm hoc fiet mentio illius
noui iuris et punctabis ibi

Hon ꝓſunt.et hoc dico a

d excuſationeʒ. ſy bene acquirebãt eul. parn

g.

Be s
ſe ( Sed adoptiui liberi nonꝰ

eſſe ceperint:a tutela et cura

ctieautem non pꝛoſũt.¶ Sʒ bent ad nouastutelas uocati

ſi in bello anſiſſi ſunt:queſi⸗ et qui poteſtatem aliquaʒ ha

p (Exculantur. ſi hoc poſtulauerint. ⁊ pꝛius aliũ actoꝛem vł en

ratoꝛem petierint. alias non.yt. C. ſi tutoꝛ rei publice cã.l.i. et

ff. 5 admi.tu. tuto

res. S. qui ſe.
q ¶ Ptãtem. vt qꝛ

ſit pꝛefectꝰ vigilũ

8 (¶ Item pꝛopter

„

dienr. .deadop. 5ſed bo pꝛoſunt: in adoptionem au- ercuſantur quatinꝰ reipubli- Y aanone er Fe.
¶ ¶ Haturali. lictt adopti tem datinaturali patri ꝓſũt cecauſa abſunt:et inteꝛea cu ſini eſqutpoteſia
re Nenn. Remnepoteſerfiſio Wunt rariocoemumdarur dnid egednee
ibi dari. Vel dic dati. ad Utin locũ patris ſuccedãt. ex reuerſi fuerint: recipiũt onus eos. ſecus ſi ſir cir⸗
optione naturali patr.i.a filia nepotes non pꝛoſunt. tutele.nam nec anni habent latuseinchis
ſne amogann Eili autẽ ſuperſtites tantuʒ uacationeʒ: ut papinianus re Opleuiteyt. rol.
cum franſeant in fanuliam ad tutele uel cure munerisex ſponſoꝛum libꝛo quintoſcri- iuriſpitos. ac.
bagee ze g ugeg⸗ cuſationem pꝛoſunt: defun- plit.¶ Mam hoc ſpaciuʒ ha l ee pias

naturali patri.acc. “ð e P. re e. lites. niſi foꝛte. imo
mmeſtan pꝛoſint.et conſtat bent: ſe excuſt are poſſunt. ut erſineſorte valen
e¶ Uren nepotes pamis. eos ſolos pꝛodeſſe:qui ĩ acdie diuus marcusreſcripſit.ſeld am ſi maioꝛi pte
aarerg eomerm aaeg ainittuntur¶Hieni qui pꝛo ſuſceptam tutelam deſerere Lanard vutuitit
Raoſunt vt bic um dici in le publica ceciderunt: in per- nõpoſſunt. Itẽ ꝓpter liten item i ru. er fücis
loeum barnis er Cdebis petuummpꝑ g loꝛiã uiuere inrtel quã cuʒ pupillo uel adultotu Krrallehes⸗
ndut omnes ocd vi, 1liguntur. (Etdiunsmarcus toꝛuelcuratoz habet: ercuſa 2ai a ino.
us computan tur rũdẽt qui /in ſemeſtribuſ reſcripſit eum rinẽo pᷣt:niſi foꝛte domnib? l. cechtons. i bo
das quod non. Sʒ conra ·qui res fiſci adminiſtranenit: bonisuelde hereditate con- die non boreſt cre⸗
dicunt leges expreſſe. nam g — 3. „ ditoꝛ vl debitoꝛ eſ
loco vn Ruintrant quot a tutela uel cura q;diu admi⸗ rouerſia fiat. Item tria one⸗ ſetutoꝛ. vt in aut.
Anch ſur prin grecalegeff niſtrat excuſari poſſ e¶ Iteʒ ra tutele non affectate uel cu⸗ Er ulu ob. per.
.ij. F. quotcũ q;.n E S E . . = . colla.i.
ſucef loelocc vnins com ij. qui rei publice cauſa abſut re Pſtant uacationeʒ quãdiu ¶ Hereditate. ſo
pütaumr-yr jbefiae que gtutela et cura excuſantur 7 adminiſtrãtur.ut tñ plurium ip inupile⸗ a pa⸗
ab inteſta.S.cum filius. 6 ir. rag ₰ tre ðᷣlata vl aquo
f ¶ Mon ꝓſunt. qꝛ non ſunt ſi fuerint tutoꝛes U cun⸗ to⸗ pupilloꝛuz tut cla uel cura eo⸗ cunq; non curo ꝓ
ĩpoteſtate ſua. vt.s.depa. Fes dati: ſi rei publice cã ab rundẽbonoꝛũ ueluti fratrum prter magnitudinẽ
po.S.fi.Hec ratõ non ẽ bo — èMUĩ eniʒ litis ponit de
na.vt.S.e.in pꝛĩ.dicit enim . hbereditate.

1 tem tria one
ra.nota dicit onera.quatuoꝛ enim poſſet habere tutelas que ſi
bi excuſationem non darent:ſi ſint leues uel leuiſſime.vt bic.
Item nota ꝙ dicitur tria onera.tres enĩ poſſet habere et tamẽ
ꝓ vna cõputant᷑.puta fratrũ vt ſequit non eĩ numerꝰpupilloꝝ
plures tutelas facit.ſʒ patrimonioꝝ ſepatio.vt.ff.e.tria.et.l.ſi
is. Itẽ qð dicit nõ affectate.nota.nã ſi dediſſet opam ⁊ ſic affe
ctaſſet eas habere.ar.ff.ſi quis cauc.l.ij.S.fi.nõ ꝓdeſſet.qꝛ nõ
viderent᷑ oneroſe vt et alias qui data opa reipu.cã abeſt. vt. ff
ex qͥ. cau.ma.l.⁊ qui data.et fa.ᷣff.ſi quiſ cauc.l.ij.S.ſi tamen.⁊
ff. ad. l. coꝛ. defal.l.vxoꝛi.S.i. Itẽ hectria onera in domo vna

de enanapato vnde dicsss
non pꝛoſunt auo matemo.qꝛ alij pꝛoſunt.vt.C.de mili.teſt.l.v.⁊ ſi.
g¶ Buperſtites. i. vlui.

b¶ Befuncti.idem ⁊ in nõ natis: licet conceptis. quia quo ad bunc caſũ

—

non ſunt ꝓ natis.vt.ff. e.l. ij. . qui autem in ventre.
ui in acie.ſ.pꝛincipis.vt.S.deadop.S.feminim.
Der gloꝛiaz. nota moꝛtuũ vinere ꝑ gloꝛiã.vt.ff.ad.l.acqui.l.qua ac
tione.S.ſi quis in colluctatione.⁊ ecõtra quis fingi᷑ moꝛtuus qui viuit
per vituperiũ.vt de poꝛtati.vt.ff. de contra ta.l.i.S.i.⁊.S.pe.in fi.et.ff.
de dona. inter vir.et vx.l.cum bic.S.ſi donatoꝛ.alias.S.ſi ſeruuſ.vbi ſer
uus viuit:et ꝓ moꝛmo reputatur quo ad ius ciuile.ff.de reg.iur.qð atti/

** net. gt.l. ſeruitute ” .ſelllle ſufficit. vt ſi pater vel filiꝰgerat oẽs excuſent᷑.ſʒ nõ cõputen
¶ Et in ſemeſtribus.i.in ſex menſibus quibus dabãt oꝑaʒ ſtudio.nã a tur:necad alium turoꝛẽ teneant.vt.ff. e.l.diximꝰ. F. fl.et. ff. de ri
lijs ſex menſibus dabant oꝑam imꝑatoꝛes bello ⁊ ſtudio.vt.ff.de oꝛig. tm nup.ſi quis tutoꝛ. Itẽ bonerarius hoc noĩenon conputa⸗
iur.l.ij.F. ex bis in pꝛi.vltime carte.vel dic ꝙ nouẽ eraut libri in illis ſer tur.vt.ff.e.l.ſpadonem. Sſi ciuitatis.⁊.l.ſi quis tutoꝛ.acc.
menſibus com poſiti qð in idem reciill.
m ¶ Adminiſtrat.qui dicitur pꝛocuratoꝛ fiſci.⁊ facit ad hunc.ꝭS.ẽ.de eaua v ¶ Imparem. id ſi nõ habeat tm̃ in bonis quã tũ et pupillꝰ cui
rato.S.item in loum. . datur tutoꝛ.vt hic.⁊.ff.e.l.pauꝑtas.aliaſ aũt dici᷑ pauper qui
n ¶ Atem qui abſunt.vel abfuturi ſunt.vt.ff.de ꝓcura.l.filiuſfa..fi. nõ habet quĩquagita aureos in bonis.vt.ff.de accuſa.nõ nul

o Excuſantur.hoc pꝛimũ.rñ.loquit᷑ qñ eo exiſtenteĩ abſentia reipu. cã
fuit datus tutoꝛ vel curatoꝛ:quo caſu perpetuo excuſatur:ſi per.xx.ãnos
militauerat vel compleuerat militie ſpacium ⁊ nõ ignominioſe ſubmiſſꝰ
eſt. alias qui.j.quĩquenniuʒ miſſus eſt:puta quia infirmus nullam bʒ
excuſationẽ.qui poſt quinq; annos habet annũ.qui poſt octo annos
babet biẽniũ.qui poſt.xij.hʒ miẽniũ.qui poſt.xyi.babet quadriẽn ium

li. vel dic verius eũ eſſe bic pauperem et imparem oneni qui ſic
laboꝛibus eſt implicitus pꝛopter paupertatem:vt tutele ſuper
eſſe non poſſit cum foꝛte in agro tota die eſſe opoꝛteat.nec eniʒ
placet pꝛima expoſiuio:cum hoc munus magis obſequio per/ſo ⸗
ne qᷓ; in aliqua erogatione conſiſtat.vnde paupertas talis nõ
nocet dimo poſſit ſupereſſe tutele. vt.ff. de mu. et bo.chra. J.

5D Meſciret. boc ſi

teſt:ercuſatiolocum habet.

ut nec excuſatione opus fiat

lium et filiã. F. i. alias non
eſſet maioꝛ.vt.ff.de mino.l.

ſimplices ſunt vel n . 117
tucestalu ſiſint . umilitereum qui litter a8 ne qua conſtitution cauetinr ut iij.. minoꝛeʒ.ſed in ald
ſoaees inegoes cit eſſe excuſanduʒ diuus pi nec pupillusad legittimaʒ tu lulckun ne ivralind. Ix⸗
cuſaimn vrſubijir Us reſcnipſit: qʒuis et imperi telam uocetur: nec adultꝰ cũ annoꝛuʒ. vt. C. qui ctate.
muis ⁊c. vt.ff. o. tilitterarũ poſſuntad admini erat inciuile eoſ qui alieno au fli... et nota rate ſeuectu
atblete. . penul. 2 . . I .. . ArSIis aliqua fieri que alias ñ
ſtrationem negocioꝛum ſuf. nlioin rebus ſuis adminiſtra ſient vt bic c ifd iure in

li. et nota litteratũ

ad aliqua admitti fficere. (Ite⸗ ſi pꝛopterinimi
ciciã aliquẽ teſtamẽto tutoꝛeʒ

ad que non reapi⸗

disegere noſcuntur:et ſuba
lijs reguntur:alioꝛum tutelã

mu.l.ſemꝑ.i.rñ.et. C.ð po

ſſtu. rouckenchuu
b (arll in larga ſigni

° △
.
Pꝛimus BDe ereuſa . ecu.
inops. et. ᷓ.ti. i. F. ff. 4 quidam. t.l.licet aũt ⁊.ff de lilæer. cau. ſi pariter. namm inimicus iudet eſſe
a daiogme Aer Ao. non põt. vt. ff. de ꝓcura.l.filiuſfa. S.fi.⁊.l.vel.exilio. =
y¶Utem ꝓpter aduerſam. vt ſi eſt ſurdꝰ vel mutus:vł ppetus e (R tutela.vel datiua vel legitima.ſi aũt teſtamẽtaria:di? vt..in glo.
valuudine detentus.vt.C.qui moꝛ.l.i.qui moꝛbus pꝛout du⸗ vt quia et cetera. . .
rauerit excuſat.ſʒ furoꝛ nõ excuſat.ſʒ in tenʒ curatoꝛ dat᷑ ſeruits f¶ Gtem ⁊ pupilloꝛum.vt quia pater pupilloꝛũ qũq;ʒ dirit hunc quẽ dat
vt. ff. e. l. non ſolũ odo rutcen ſuuʒ ſnuun
RRgirtiten, bpꝛounacomputemu. (Secl ſuicontrouerſiama pupillo⸗ munſe va buc temg
tem. Sed quidam et pꝛopter paupertateʒ excu rum patre paſſ us eſt:excuſa-⸗ ſ. deact. . pꝛeiudiciales et
Fuehergaanung ſationem tnbui tam diui pa- Tturatutela. (Item maioꝛſe Nanonutamoꝛns geu⸗
mr. vt ſurd ⁊ mu tresq; per ſediuus marcꝰ re ptuagita annis:a tutela et cu- vr ff. mec iſtr Fer Jas
. ⸗ 7 , ,. „ 2— — 4 „ –—
kendencf ſanpii ſiquisimpare ſeone tle pot ercufare. (Addin: aanal dienotach
quaredic ꝙ quan Niiũ cto poſſit docere. Itᷓ autem. xxv. annisolim quidẽ ¶lis. vt ff e. atblere 5. ampli
tum ad cos inho paopter aduerſam ualitudi, excuſabatur. anoſtra autẽcõ ngrzic ſcprmogintaſll,
aivt eomi Nem: pꝛopter quam nec ſuis ſtitutione pꝛohibeturadtute om drngint. i
noʒzes. gquideʒ negotijs intereſſe po- lam uel curam aſpirare:adeo immuni. l.iij ctad tre. qui ſ

Bie paſtulch pater dederit: hoc ipſum pꝛe el curam ſubire. ESen. wnecriamquig bibent
in aut ve udi H. ſtat ei excuſationem. ¶ Sicut et in milite obſemandumeſt: H H
oꝛis conditioniſ eẽ per contr anum non excul. an⸗ utnec uolens ad tutele Onus ſi er facit ad hoc.ff. de reg.
ſapiens q; ſtutus fur qui ſetutelam patri pupil admittatur. Item rome grã iur.l. e nolle. ace.
D loꝛun adminiſtraturos ꝓmi matici rhetoꝛes et medic ˖e˖et .
8 (ien ſ ppter ſerant.¶ Mon eſſeauteʒ ad quiin patnaa ſi ua. hanc artem i (Lonſtitutione L.legt.
vt qꝛ ſicdixit: ideo mittendam excuſationẽ eius exercent: et intra numerum n 1.· arfheit.. de fidu. tu
dne ſupponat qui hoc ſoloutiturq ignotꝰ ſunt atutela et cura habent Brbne Parasbeeimi
caſibus uſar ia tles reſcripſerũt.¶ Item ꝓ⸗ nuult ſe excuſare ſiplures ha GrS.pesliasf.

imicitia. vt ſi ideo

pter inimicias quas quis cũ

menum ſi tamen ſcuſare. (Item is qui ſtatus

beat excuſationes:et de qui⸗

appellant: ſed intra quinqua

¶ Igdeʒ et in milite.ideſtnn

Ndtincumet patrepupiloaum uel adulto- buſdam non pꝛobauent: li- müacnſiare en nn
doimauenit poſt um exercuit: ſi ĩ capitales fue isuti intra tempoꝛa conſtitu 5. e. §. Ften qurra publiee
e calaner nur nec teconeilialo intene ta non prohibem. (O ndntermeernan n.
quando anteteſta Mit:a tutela uel cur 9 ſolent ex gutem excuſare ſe uolunt:nö diyximus in auten. deman.

fuit capitale certa⸗ m (Volens. et ita ipſo inre
mẽ. In quarto ca non tenet datõ. vt hic. C. **
ſu nõ vt ſi aute te⸗/ qui da.tu.poſ.l.militumni
3

ſtamentum facta fuit et nõ capitalis qꝛ videt᷑ remiſiſſe er quo ·
teſtamento dedit tutoꝛem.vt.ff. e. athlete.S.dat remiſſionem ꝓ⸗

ut eſt ibi in lr̃a pꝛius.vt.j.e.S.inimicitis

—

b ¶ Pꝛomiſerant.licet alias habẽt excuſati

cta.l.ex ſententia. ⁊.ff.ad.l.coꝛ.defal.vxoꝛi.S.i.ac.
c ¶ VBonoms. ſed i
datus eſt. vt. ff. e.l. fi. in fi.

d Si capitales. capitales accipe. vel quia aceuſabat eum de
aliquo crimineqð in gerebat penam capitis.i.ſtatus.vel quia

iſidiabat moꝛti ipiꝰ m azʒ. Et nota hic fieri aliquid ratione ini
uicitie qð nõ ſieret alias.ſic.ff de arbi.non diſtinguemꝰ. F. cuʒ

nez. vt. hic. et. ff. de
tutel. er ſententia in fl. et hoc vbi pꝛomiſit vel ſicſe iactauit.qd
aut ſi in teſtamento ſe toꝛem ſeipſit.Rñ.nõ erit tutoꝛ.niſi vel
euidenter idoneus appareat:vel pater eũ cõfinnauerit. vt in di

8 excuſatur qui ibi domialium nõ babet vbi

ſia cõmilitone detur. vt. ff. e ppter magiſt

ratũ.S.fi. Aliud in celeſti mili,⸗

te.vt in clenico:qui admitut᷑ vſq; ad quartum gradũ.vt in aut. deſanc.

epiſ. 5. pꝛeſbyteros quam babes. C. de epi. et cle. ſup.l.generaliter.

n ¶ Item rome grãmatici.i.magiſtri de grãmatica.et ides dicas deſequẽ
tibus.et adiunge his ſophiſtas..i.dialeticos.ita vt oẽs qui docent tri⸗
uium excuſentur.vt hic.et.ff.e.ſi duas.S.i.et hoc ſi doceant rome vbi eſt
cõis patria.vt.ff. ad munic.roma.et hic. Item ſiin patria ſua:vt hicſu
bijat. Item opoꝛtet ꝙ ſit intra numerum. habebat eniʒ quelibet ciuitaſ
numerum ſcõm quãtitatẽ.et ſophiſtas et grãmaticos et dialeticos.rhe
thoꝛicos et phiſicos ſiue medicos.ita tamen ꝙ nulla vltra.x.haberet

quibus hanc immunitatem daret. vt. ff. e.ſi duas. S. fi. Sed aliud vide
tur in his qui docent quadriuium. vt muſicam et aſtronomiam et geo⸗

metriã ⁊ arithineticã.nãꝗ nõ videntur babere excuſatõnẽ.vt.ff.e.geome

tri. Quid delegũ doctoꝛibus. Hõ excuſant᷑ niſi rome.pt.ff. e.ſed repꝛo ⸗

c iüij

I ¶ Quod tantum. repete debẽt ſe eteuſare intra illos. xxx.dies.
Computari.caueas ne fallaris in bac cõputatione.ſi enim per centũ

miliaria abeſt vel minus:tm habet dies quinquaginta.ſi auteʒ abeſt vl

ege ronoeſ legittimum crimen.nũquid ſcribet qui ac

it. Rñ.põt dici ꝙ ſic. vt.ff. de pꝛiua. delic.l.fi.et de mu. et

bo.reſ cipto.S.ſi quis.Alij contra.vt.ff. e.l.iij.S.pe.Sed illud

poteſt intelligi quodo ſine qcciſatoꝛeres ꝓcedit aliud eſt ſi ci

ſ i conſſlium puncipis ſint aſſumpti. vt. ff. eoõ tra etiam p er vnum miliarium babet pꝛo quibuſiibet x milia
bon F.ſre.S pe vi uiſti dnn uauefiaſn⸗ nan duno gorfar ribus zn. diẽ. et ſic ꝓ centũ miliaribus bʒ quiqʒ dies.cũ quin
luriſperitos. vltra numerũ autem x ee ban S. amplius. Atẽ ppbi quies. xx. faciant centũ. Item foꝛte ꝑ vnũ dieʒ. quia vltra eſt ꝑ
D ſinrmulm drſaplinat vr k. nar cuſt⸗ ationem baber e. vt. ff. miliarium vnum veil parum plus. Itẽ.xxx. dies habet. et ſic ha
loſophos qui docent in naturalibus coſtat excu DbDoõ. xxxvi dies. et ita eit in deterioꝛi conditione qui remonioꝛ eſt.
ęæ.ſed repꝛobari.. i. — ſed tamen vt ſubij
a Aarra wa. oiiman cit ita eſt facienda
anmhen Hꝛohoſuen. . computatõ ne ſint
ſecundum quoſdam alias er eEDn wöZeire et tumutr licet minus qᷓ;ᷓ quiqua
nõ pot. vt.f. . cre opoꝛtz ginta dies continuos ex quo pellitur:in tan nics pe Püntaoeke ſie a
Sſomlordi aes cognoueruntſe eſſe tutoꝛes terfami.qui teſttutor ege parz ꝙ mſiß. v.
eſt ſeom io. dic ꝙ illud qGd ſo or.1 — ine cura dietas vel plus ſit
tbidiar. c ſimdls eſt eiquni ul curatoꝛes datos: ſe excuſa nt aieent Leun nnt neping begten⸗
ſe non Sauladin dc re debent cniuſcunq; gene toꝛem dare funn en ee muzʒ miliariũ non
pꝛius non pꝛopoſuit: ve is ſint:id eſt qualitercũqʒda eum curam ſuſdapere non pdeſt adiectõ.xxx.
cſtquo ad non nominatos ig ſnecanainru enchunda me ſcgernoe an icnun vt bic ſ
quia opoꝛtet ꝙ adbuc pꝛio ti fuerint tutoes. ſiintra cen gene SEee e ee e te F. 3li au
ponatſi non eſtlapſum tẽ teſimum lapidem ſunt abeo toninus reſcripſerunt. Nted tan.
Hus t bic e: bohle dati ſunt. ſi reſeripſerunt maritum uxoo
lirem. 5. .et.f. de excep. no loco ubi tutoꝛes dati ſunt.ſi reſe neem unen (Warnd. paonf
contra ma. Sed ibi ab ini / dem habitant dinumeratiõe boſſ e:licet ſe n⸗ Terr Heodee lin Fl
tio duas peoponere nõ po facta uiginti milium diurno- quis aute fal is alleganod. da. tu. pol. 5. certe.
ar uia oi eſer connan mm et amplius triginta die- excuſationẽ tutele meruentt: Valub vribi
d. mm 'quod tamenut dicebar nõeſt liberatꝰ onere tutlee.
affceuola ſic debet computari 292 uitutelam⸗
b (Eenmpa. que ſuntiſta tt rr⸗ ſirs quin agita De ſuſpectistutoꝛibus. Curn quafi
poibabes. pa F. — eilnnus qun ern ſufficiat ei ttii ſer⸗
e A Karnanophellant. dies. ¶ Datus autem tutoo:· nd yeſt ſuſpecſi uille vt. C.dene.
in vna. 5. tutoꝛ. Ded ibi ap ad uniuerſum panimoniũ da⸗ A “ en ſuſpeci ntoe g.
pellatum fuit ab ipſa ſentẽ Ntuseſſ. ecreditur DQuitute⸗ enet lege duodeci Wlene Ve tl.
ria lata coutra ercuſari e, ſam alicuius geſſit inuitus cu /tabu deſcẽdere.¶ Da uraroꝛ. Sed con
landygr orpie e aa rator eiuſdem fieri non com- tumeſt autẽ ius remouẽdi tu racſtad buneß.
lari non põt. vt bic erff. a; ratoꝛ eiuſdem fieri non com- mumeſt emouẽdi tu ma tad bune .
ap.ſit.l.i.G.ſi quis tutoꝛ.ſjʒ . M Sead ſpeciale eſtt
in alijs muneribus ane llibeno. vt non ex⸗
uia a datione appellaut ⸗ . ss een e n
r beap,lbi qui A. detenp. rreli et. & Becur ili . S eur liee thtor nertt aee onto-pt FettSDecc.
d ¶ Intra quinquaginta dies:ita tamen ꝙ infra.iiij.menſes contineant q nrictm weſponle Afirpt. Decpenral. ms
iſti quinquaginta dies:licet cognouerit ſe foꝛte datum circa finẽ.iiij. maen r ¶ Sue curatorem. ſe neurar pot eſſe. Ede zaeüpa
ſium. vt. ff. e. quiquagita.ar.eius qð eſt.ff. ad. l. iut. de adul. l. mariti. F. riden aurez ns ponitur hic tutoꝛẽ:quia a i a vro eſtpi
3z nenertarirn gi „„ 4 Ehcntoreinnkeope onitur. nam ⁊ ſi vdlet nõ admitteret.
gnitionis: ſicut in quinquaginta et boc ;ᷓum ad curſum cauſe:ſed ini,/ s (Ercuſare imp gnen geg ranto, dus, der akectuz
bec cauſa durare poſt quiquaginta dies. ſic intelligit᷑ pᷣ dicta.l.quĩqua ongntnanſne n din veig: fürtundepelch.
ginta. Et qd ibi dicit in fa die nominatõis intra ſubaudi.⁊ cognitoss poſtq; ee oen f inaruus, Hõ d ma. perto⸗
s vero regulanre tneulo duri: ue r A- peiudi ppeidäam yv. Ronpoger Doſtea, Hemanus. pr-Cοmtadic. ma-perto
e¶¶ Lognouerũt. ſed nũqd in dubio pꝛeſumet euz ſare vel ignorare ſan- tum ti. Item bic manitus qui po Sõ Cramplil⸗
Rñ. videt᷑ ꝙ ſemꝑ repeſenartie iePenignosſengn Eene tar⸗ H foꝛte alium debʒ petere ſub i. vt. C. e. amp
uãdo ad eum notitia venire potuit:niſi pꝛobet ſeignoꝛaſſe.vt.C.d 53õse Reſns Ha E,
ekbeſl mutor Gec tamen ontradico. vtpicſumeatur ſenp eum igno t mmiſeent Eſiulinsſede nredla gni Zenſatioeni, 4
raſſe: niſi pꝛobet᷑ eius ſciẽtia.vt.ff.de admi.m.bic autẽ.et. . qui mili. ß bet Sinmiſautenonno et eexcu agre. vt. C. e B 9 Ai.
poſi.ſuper ſeruis.li.xij.⁊.ff.de pꝛoba.venꝰ. Hecob.pꝛeð:l.ſi tutoꝛ.quia ¶ Gi quis falſis.vbi veritaſ õ uz ni rere
ibihublice erat noti. vñ neciſtetutoꝛ potuit ignoꝛare.vt.ff. iuns erfa. ugd eſt q; imutatio veritatis. vt ĩ au. de fi inſtr RKerfal alle.
f (S e badotnus arnlanomer m dinm'credtgendo enin nins.r.Aiſicrful in ⸗ Geu n. Quud eñ ſie imiuſta erculanoͤlx
ciptis ꝑ libellũ.vt. ff. e.ſcre opoꝛtet. nõ tamẽ ſolus libellꝰ bic ſufficit ni cet non falſa vel gratioſa. Reſpõderi põt. adbucidem vtnon te
ſi et pꝛobet excuſationẽ que ibi continetur.vt.ff.e.l.excuſari. neat in minoꝛis pꝛeiudiaũ.vt.¶. ſi ex fal.alle.l.i.quid ſiꝑ igno
Datifiuenint. ſiue gteſtatroꝛe ſine lene line a indie. , ti.i. F. lii,. anciaz. Rñ idé. vt. C. ſi exfal. alle. l. vlti. lz alias ſnia groſa te⸗
5¶Dati fuerint. ſiue ateſtatoꝛe. ſiuea lege.ſiue a iudice..ti.i. S.ij. ranciaz. Rñiĩ ſiex .l;
b¶ Zapidem.i.miliarium.lapidibꝰ enĩ ſignabãt miliaria. neat. vt. ff. ad tre.ſeruo inuito.S. cum pꝛetoꝛ.
Bigine med vnagnach die pigiſt milianis con niteheigtent m tirpennient rius criminis aecuſatio.ſ.ð
ſi quis cautionibus.l.i.acc. . . t ſupecn.ideſ ninis aecuſatio. ſ.
le (Pienzto dani termin? infra quẽ ſe excuſent. Ael dic excuſare ſe de ſuſpecto.vel ſimplicus crimen ſuſpecti.i.ſuſpitionis.
4K4. –N— —ð *

Pꝛimus .

accuſatoꝛe vt dictũ eſt. S. DSed que erit hic pena talionis cũẽ aa pulica.i.cuilʒ de populo cõpotens.vt. . de publi iudi.5. i.
cuſatoꝛ non ſit tutoꝛ vt remoueatur. Rñ.infamia. vt.ſ. e. F. ſuſ, l ¶EPꝛocedunt. etiam publice. ⁊ fa. ad hoc. C. e pietatis. 5. fi. ct. ffel. fi.
pectus. Itẽ qꝛ qq; erat puniendꝰ vltra remotionem. vt. ]. e. YA. 2. f. el. i.S.conſequens. .f de pcura. l. feminis. Gʒ Zeff de reg. iur. l ij
ſed ſi quis pꝛeſens cũ ſuis cõcoꝛ.So.hoc ẽ ſpeciale. Itẽ in eo qð dicit matrẽ admitti eſt cõ⸗

Deſuſpec.tu.

a (Rome. ſic in autẽ. de defen. aui. F. nõ babente colla. iij.

ra.ff. dein litẽ iur. videamꝰ.s.ſʒ nec.ſj certe ſi iuraret in litẽ pꝛo filioplꝰ

b etoꝛi. et illi matri cõmittit᷑:qꝛ quaſi eſſʒ
cuia ptoꝛe manda iudex: qᷓ ſi filij nomĩe accu
ta eſt iuriſdictõ. vt f „ ſaret:cum magis ſit iudiciſ
ff. e. l. i. . ij. Bʒ di coꝛes ſuſpectos rome pꝛeto⸗ utputa mater nutrix quoqʒ et arburio vtrum ſit ſuſpectuſ
bn 1uügicandus vel non. ſed ñ

cunt quidam quã
tum ad cognitõnẽ
non quantũ ad re

niet in puincijs pꝛeſidibus

arum ⁊? legato pꝛoconſulis.

auia poſſunt poteſtet ſoꝛor.
Seld et ſiqua alia mulier fue

ſic ſacramentũ ẽ in arbitrio
iudiciſ maxime iure nouo ſe

motionem. ⁊ dicũt (.W . Leffft int rit cuii in cunduʒ ꝙ nõ refrenatur ſe *
tantũ eſſe ſpeciale ſ. ſtendimus boſſunt rit cunns P 2etoꝛ perpenſam cundum quoſdam poſtq;ᷓ ẽ
in legato a pꝛocon de uſpecto cogno cere: nuc G pietatem intellexenit non ſe E⸗ Pſtitus. vt in aut de iudi. .
ſuer vrißle poſi· uideamuſ ꝗ ſuſpecti fieripoſ xus uerecundiam egredien- Wanar wdleare vetlnanns
. “ D 2 . „1 „ 2£ ltea taxetur.raro ve
Igatoa pꝛcſide:ſed ſr unt. Et omnesequidem tu⸗ tis .ſed pietate pꝛoductã nõ min ſcc ao ſurall.
cognoſceretantuz toꝛes poſſunt fieri ſuſpecti:ſi continereꝰ iniuniam pupillo⸗ m (Papenſam imagnaz
porck. ne ſint teſtamentarij ſiue non rumadmittit eam ad accuſa⸗ n grecſetis ̈ ſec lal
„ „eg . 2 .. 4 pburnia. vt. ff. de poſtu. l. i.
ſiue altenius generistutoꝛes tionem. (Impuberes nõ ſerum.
e¶ Pꝛeſidibus. l5 quare ⁊ ſi legitimus fuerittu- poſſunt tutoꝛes ſuosſuſpe⸗ 9 WConhee. ſubaudipoſ⸗
boe voeabulo oon toꝛ accuſ an potent. ¶ Quid ctospoſtulare: puberes autẽ p gam feminam.
voebNασι ſi patronus: adhucidem erit curatoꝛes ſuos ex conſilione- q (Smpuberes neceſſano⸗
vefpde offl ß laiil. , SS rum.ſ.parentum. xet facit.ff.
.d (Eu legato.·. de dicendum: ' dũmodo memi⸗ ceſſarioꝛum ſuſpectos poſ- ein ſbe ian l. vidcam⸗
Ean pae out nerimus famepatroni parcẽ ſunt arguere: et ita diuusſe- adoleſcess.
oꝛdinariaʒ iunſfſi dum eſſe lic ut ſuſpectusrfe⸗ uerus et antonius re ſcripſe- uPectus Koſ. no
gnetewm:. motus fuerit.¶ Conſequẽs runt. ¶ Suſpectos autem 8 zrſtdeſ hona. —
ad turpil l.xS. ſu eſt ut uideamus qui poſſunt eſtqui nonex fide tutelaʒ get nnraruit enu
en⸗ s etos ſuſpectos poſtulare. Et ſci- rit licet ſoluendo ſit:ut iulia⸗ ali rchinlenr c unf
a. Sed dicunt . . ſit vt. ff. e.l.iij.F. ſi auteʒ.et dic
dam nomen pꝛeſi⸗ encdum eſt quali publicam eſ mn 85 quoq;r eſcrip ſit. (Sed remoueri:ſed non accuſari
dis bigencralee ſe hanc actionem:hoc eſtom anteqʒ incipiat tutelam gere vxr fr. e.l. be in ftquebuie .
vt. j. ð le. vt ſic om P .quini ſſ . contra.vel ibi non poſſunt
nem delegatuz cõ nibr⸗ Patcrc' huhuinge mu re tutoꝛ poſſe 1 quaſiſ uſp 5„ accuſari ſuſpecti ex verbis
pꝛehendat. vt. f. lleres admittũtur exrelcipto ctum remouen idem iulian le.xij. ta. ſed ex ſententia ſic
ril.lſec ve⸗ diuoꝛum ſeueri et antonini ſʒ ſcripſit:⁊ ſcᷣm eũ cõſtitutu, rbiedlctat: va die g an
„ , 7 . u -— ex
moouo pcaaa be ſole que pietatisneceſſitu eſt. ¶ Suſpectus autẽremo aeher ſiſpeans ur 2
vnũ ẽ vt debocai dine ducte ad hoc pꝛocedũt. tus ſiquidem remotus ob do ..ij. pꝛo culpa non. et qð
mine poſſit cono M dicitur in dicta. l. he. hoc ve
ſcere et diffinire. vt rum eſt quando ob ignaui
hic. . fl.e.l.i. ..rTxx am fecerũt.i.adminiſtraue⸗
§. cui autẽ. et. ff. de off. ei? cui man. ẽ iuriſdic.l.cognitio. I7tem · rũt.poſtqᷓ; vero cepit gerere et pꝛopter dolum ⁊ ppter culpam poteſt ac
aliud vt de omni crimine cognoſcat:licet nõ ꝓnunciet.vt.ff. de cuſari ſulpectus.vt.ſ.ꝓxi.. J .
of. ꝓcon. ſolent. reſtat ergo vt per aliũ delegatũ hoc fieri nõ poſf v ¶ Guſpectꝰ.ob dolum expꝛeſſum in ſententia puta ſic.remoueo te quia
ſit: niſi per iſtum et pꝛetoꝛis.vt.S. ꝓxi.dixi. in dolo tali fuiſti.
e¶Aſtendimus. vt. S. ꝓxi. .ff. de ſuſpec. tu. l.. S. oſtendimus. x a moſnd exeept patrono.vt.S.e.S. oſtendimus.in fi. . et.ff. e.l. i. K.
f Cutoꝛes.i.omnis genenis tutoꝛes ſiue ſnit teſtamentarij.ſiue oſtendimꝰ. Sed quid ſi remouet᷑ ſimpłr nõ expꝛeſſo dolo vel culpa. Vi .
datiui. ſiue legitimi.nõ autẽ oẽs.i.boni ⁊ mali.qꝛ boni etiaʒ ſi detur ꝙ ſemꝑ remaneat integre fame.vt. ff.e.l. ij. in fi. et. l. he. S. quid er
pauꝑes ſint:non remouentur.vt.j.e.S.vlt.ponit ergo gña ſin go.põt tamen diſtingui vtrũ accuſatꝰfuerit ob dolũ an ob culpã aut ob .2 *

vtrũq;.in pꝛimo fit famoſus.in ſcõo nõ eque.in tertio ĩtdlligi᷑ ſenꝑ ob
culpã:niſi in cõtrariũ ꝓbetur.pene eĩ non ſunt augende ſʒ demoliende.
vt. ff. de penis.l.pe.⁊.ff.de excep.rei iudi.l.ſi ex teſt.⁊.ff. deli.et poſtu.l.

guloꝝ tutoꝝ: T non ſingula ſub generibꝰ poſita ſeu ſingula ge
neꝝ.ſic ⁊ al.S.qui.mo.tu.fi.S.ſʒ ⁊ capi.⁊.j.ð fideiuſ.in pᷣn.⁊.ff
depecul.qᷓ; tuberonis.ꝭ.peculiux.et.ff. de iuſti. ⁊ iur.l. i. F. ius
naturale. Sʒ nũqͥd eadẽ ſeruãtur iñ quolʒ alio curatoꝛe puta cum quidam. et. f. el. iiij.i. ij. et. iij. rñ.
ſunoſi vel ꝓdigi.Rñ.ſic. vt. f. e.l.i. 5. nõ tatu. et. . ſed er quisv p ¶ Pb culpam. ſ. leuem vel leuiſſimã. ſecus ſi ꝓpter latam. qꝛ tũc videt᷑
Alrerius. puta datiui. infamis.vt.ff.e.l.impuberibus.S.ſi fraus.et eſt ratõ.quia dolo cõꝑatur
Dicenduz. ſ. vt poſſit accuſari er remoueri. Sed certe imo vi vrt ff. ſi meſſoꝛ. falſo mo. dixerit. l.i. . bec actio. et. ff. de de pꝛecar.l.iiij. F.
det debere curatoꝛ adiungi tã prono qᷓ; cuilibʒ legitimo nõ aũt eam quoq;.ff.depoſiti.l.quod nerua.niſi in duobus caſibus.pꝛimus in
remoueri.vt.ff.e..l.ſi tutoꝛ que ẽ huic cotra.Rñ.illð eſt conſiliuʒ criminibus publicis.vt.ff.ad.l.coꝛ.de ſicca.l.in lege. Scos in ſacramẽ
non pꝛeceptum. ſicet al. C. de nup.l. vidue. ti delatione in litẽ. vt.ff. de in litẽ iur.l in actionibus.S.ſed iudex in fi.hiſ
Harcendũ. ſʒ qualiter parcet᷑ ci cõdẽnatus ob dolum ſtatis enim caſibus lata culpa dolo non cõpatur. vel dic ſcm azo. et delata e
ſit infamis. vt. .e. 5. ſuſpectus aũt. rñ. qꝛ cauſa non expꝛimitur tiam intelligi. vt ſicut in perditione ꝑſone dolo non cõꝑatur vt dictũ eſt
in ſe ententia. vt. ff. e. he. in pꝛin. i. r. ſic in perditione fame non fiat infamis.nec obſtat dicta.l.ff.e.impuberi
le ( Conſequẽs. publicã.ideo dicit quaſi.qꝛ nõ cuilʒ indiſticte bus.qꝛ de dolo intelligitur. vt. ſ. ſtatiʒ dicã in glo.j. et non ſimilrin fi.
de ea accuſare permint yt ſtati ꝓbat᷑. publica aũt ðꝛ qua ſipe a ¶ Hon eque.i.nõ ſumiliter ſit famoſus danatus ob culpam leueʒ ſicrt·
.

ale qui remoueturob dolũ. fit tamen infamis de facto. ſic et alias quis
fit famoſus de facto ſolo.vt in conditionibus et turpi cauſa deſcẽdẽnbꝰ
vt. ff de act. et obli. l. ceſſat. Itẽ interdictis er famoſa ſinuli cã veniẽtbꝰ
vt. ff. de vi et vi ar. l.neq; vnde vi. Ded videtur ꝙ etiã ex culpa leui qs
ſit infamis. vt. ff. de bis qui no. infa.l.liberoꝛum.S.notatur.que eſt buic

contra. in eo qð dicit ibi ig
norãtiã iur.nõ excuſare ab
infamia. Sed certe põt dici
ꝙ iuris ignoꝛantia ſit lata
culpa.qꝙ ſic ꝓbo.quia om⸗
nes debent ſcire iura.excep
tis paucis.ſcilicet mulieri⸗
bus minoꝛibus et militibꝰ
vt. ff. de iuriſ et facti igno.
l. regula.⁊.C. de le.et con.
l. leges. et. C. deiur.et fact.
igno.l.conſtitutõnes.ergo
ſi qͥs ignoꝛat ẽ in cłpa la:a
cuʒ culpa lata ſit id ignoꝛa
requod omnes ſciunt.vt.ff
de ver. ſig.l.late culpe.non
eſt ergo miruʒ ſi eſt infamis
vt. ff. eo. impuberibuſ. .. fi.
vel venus ſecundum Azʒ.
lata culpa non infamat ꝑ
ſententiaʒ damnatũ.ſed ip
ſo facto ſic.ſi eſt tale factuʒ
vt in dicta.l. liberoꝛum.F.
notatur.et ſic ſunt tres caſꝰ
vbi lata culpa non compa

non eque. ¶ Si quis autẽ
ſuſpectuspoſtulatur quoad
cognitio eius finiatur: inter⸗
dicitur ei adminiſtratio ut pa
pinianouiſum eſt.ſedꝰ ſi ſu⸗
ſpecti cognitio ſuſcepta fue/
rit:poſteaq; tutoꝛuel curatoꝛ

cti cognitio.¶ Oi quis tutoꝛ
copiam ſuinõ faciat ut alimẽ
ta pupillodecernãtur caue⸗
tur in epiſtola diuoꝛũ ſeueri⁊
antonini ut in poſſeſſionẽ bo
noꝛũ eius pupillus mittat᷑ et
ratur dolo. vnus bic. duom ꝗ moꝛa detenioꝛa futura ſunt
glo. ſuperioꝛi. ſalicet euem datocuratoꝛe diſtrahi iuben⸗
Sia ren er I', Lur. er go lit ſuſpectus remo-
Si quis autem interdi⸗ .
tanv: doner peclams aa leri potentt qui non pſtat ali-
cuſatur ꝙ non obeat alni mMẽta. Sed ſi quispñsnegat
. nrargeeleſaſaen hon. ꝓpter inoꝑiã alimenta poſſe .
a. aao.α ⁄„b„ decemi ſi hoc ꝑ mẽdacium
l. fi.et. ff. e impub de 1 e
e.l. euz quem vt ſuſpec.⁊. f dicat remittẽduùm eũeſſe ad
dol oare.d. ·Pſfectũ urbispuniendum pla
d ¶ Sed ſi ſuſcepta. ideſtin cuit: ſicut ille remittitur qui
Wecerert gccnſafone Data Pecunia miniſterium tu
Arelat cuſanone teleacquiſierit uelredemerit
f¶ Exiinguit. qꝛ nõ niſi ab
ea remoueatur intenditur.
ſʒ ex quo moꝛtuus eſt vere
remotus eſt. et qð hic dicik
ſi tutela moꝛte tutoꝛis finiat᷑:idẽeſt ſi quocũq; alio modo finita tutela ſit
vt. ff. cel. pe. S. pe. .
g Biauis iutoꝛ vtin poſſeſſionan. ⁊ mulcta indici poterit.vt.ff. de
arbł.l. non diſtinguemus. §. ſi arbiter. et fa. ff. et impubenbus. 5§. fi.
ecernantur. per iudicem.
ius. alias eſt tutoꝛis in tertu. aliaſ nò ẽ ſed tñ ſubaudit᷑.vt.ff.e.l.ĩpu

beibus.ſʒ alij dicũt eius.ſ.pupilli.vt ita admin iſtratio turoꝛi auferat᷑

2△⏑ b
i

lꝛ ¶ Mittat᷑.ca cuſtodie.nõ vt ex eis alat᷑:ſed vt cautũ ſit pupillo ſi male

gelſit tutoꝛ.ſed de ſuo.vt.ff.vbi pu.edu.l.fi.in fi.
¶ Bi quis pꝛeſens.ſ.tutoꝛ.
m ¶ VDecerm.puta ſi negat alimenta poſſe decerni.i.dari.et quod ſequit᷑
ſcolper mendadum rcſit dereſponſione.
C endatiũ.Quid ſinõ dicat per mendatiũ.iĩmo verũ dicat:nunqͥd
de ſuo alere tenetur. Ri.non. vt.ff.vbi pu.edu.l.iij.S.fi. .
o ¶ Remittendum.ſʒ non remouendũ.vt. ff. e.l.tutoꝛ. S. tutoꝛ.
p ¶ Placuit.bocideo quia maioꝛ pena imponet᷑ qᷓ; remotio.vt.ff. de off.
pꝛẽ. vꝛ. l.i. F. item ſolent.
q ¶ Remittitur.ſ.puniẽdũ extraoꝛdinẽ.vt.ff. de tuteł.l.in eos.et nota hic
ar.cotra eos doctoꝛes qui pecunia data ſibi acquirũt ſcholareſ.vt.ff. de
offi pꝛe.yꝛ.l.i..itẽ ſolent.⁊ in aut.vt ea que dicunt inſinuata. F. l. col. y.

r (Remittunt ob boc etiã ut magiſtratus accuſari poͤt. vt. C. ð
liberti. et eoꝛũ libe.liberti.et fa. C. e.l.i.⁊.ij.al.ff.e.l.libertus.
S¶ Mouiſſime.i.in vltima pante huius ti.ſic.ff.ðᷣ inſti.l.nouiſſi

me. nã et ibiĩ vltia parte tractatꝰſui vulpianꝰponit nouiſſime
t Eraſſandi.i.animãdi ad delinquẽdũ.ſic.ff. de peñ.l.capita
liũ.F. craſſatoꝛes.

inde craſſoꝛ ris.i.

lum famoſuseſt ſi ob culpi

deceſſerit:extinguiturſſuſpe

¶ Libenus quoq; ſi fraudu

lenter tutelaʒ filioꝝ uel nepo
tũ proni geſſiſſe ꝓbet᷑:ad pꝛe

. EN E1 quia ſatiſdatio.et
fectum urbis remittirur puni ſa Lar ad lno
Wi „ talem ſi emi libruʒ
endus. Mai ime autem antecß ſoluaz ß
ſciẽduʒ eſt:eos qui fraudulẽ⸗ Qium comperiaʒ a
tertutelã ulł curã adminiſträt lienn wicolun
etiã ſi ſatis offerãt remouen· Paium qꝛ erpedit

dos eſſe a tutela.qꝛ ſatiſdatõ
tutoꝛis pꝛopoſitum maliuolũ

non mutat: ſed diutiꝰ craſſan euiciõis vel vien
fliarif o ſ recipere.quibꝰ cõ⸗
di in e famnlian facultatez bß enar koe coͤpen⸗
ſtat· ¶ Suſpectum enim eũ ¶ſatil. i. alias. ij.
putamusqui moꝛibus talis ẽ Pꝛeterea. ler dicit
wv non debz quis

ut ſuſpectusſit. ¶ Enimue

ro tutoꝛ ul curatoꝛ qᷓ;ʒuis pauu

nitoꝛ ad malum.

vy ¶ Pꝛeſtat. factt
Paeſtag Het

potiꝰ non ſoluere
quam cautionem
de reddẽdo in cãʒ

ſe committere fra .

gilitati cautionis

perſit: fidelis tamẽ ⁊ diliges en ere cog d
remouendus nonẽquaſi ſu⸗ gui ca. int. rel· fi.

ſpectus.

Incipit liber ſecundus

⁊. L.vt vnicuiqʒ

liceat. l. ij. alias. i.
x ¶ Suſpectum. na

tutoꝛem ſuſpectuʒ

—

,. nõ facultates pue
r renim vunſionc ſd audulanta -
callida cõuerſatio
e . in rebus pupilla
Np erioꝛe libꝛo ndbuſcõmendat.i.
de iur perſonaꝝ pꝛobat.hereſ vero
D expoſuimꝰ: mo ſolis õ
a / paruis ſuſpectus
—..— do uideamuſ de hꝛabetur creditoꝛi⸗
rebus queuel in noſtro patri bus. vt hic et. ff.
d . pꝛiuił. cre.l. ſi cre⸗
monio uel extra patrimonid ditoꝛes.
(Krenouend'f

eſt. immo videtur qᷓ ſic.vt. C. detu. et eu. quiſa.nõ de.l.ij. que

eſt huic cõtra. So.ibi non repellitur pꝛopter paupertatem. ſed
quia non ſatiſdabat.hic autex ſatiſdedit. poſſet tamen iſteſe ex

cuſare qð dic vtdixi.5S.ii.i.G.ſʒ ⁊ pꝛopter paupertatẽ.Eſt tamẽ

buiccuratoꝛ adiungendus.vt.S.decur.

etatis.et.C.de pi.tu.l.i.
Rubꝛica 3

ererũ diuiſione. Ex qu

o dictũ eſt deperſoniſ

ſequitur derebus ut pꝛomiſit. S. deiure na. gen.⁊ ci. .fi. de qui
bus dicit vſq; ad ti.deob. Et in hoc med o dicitur qualiter ac

quirunt᷑ res iure naturali.vt.S.ſin guloꝛũ.v
e qualiter iure ciuili.vt abinde in antea.

ſq; ad.ti. de vſuca.
tem qualiter iure

ingulari vſq; ad ti. ð teſtamentis. Itẽ qualiter per vniuerſita
tem.vt ex teſtamento vel inteſtato:vel ſimili modo.yt a ti.de te

ſta.vſq; ad ti.de obligationibus.acc.

per.vſq; ad hunc.

Vperioꝛe libꝛo deiure perſonamʒ. ab illo ti. deiu.

Modo.ſicut pꝛomiſimus.S.de iurena.S.ſfi.
nio. ſcilicet aptitudine.a pte enim ſunt eſſe in patri

—

patrimõio: alie ex
H que videtur in
ufficiens. nam a⸗ , K,. d. I e,
lie ſunt nec ĩ patri⸗ Nm habentur. Quedã en
msiorali⸗ gnent naturali iure coĩa ſũt omniũ
eruitutes.vt. ff. 5 . .
vſuffuc.lel..on, Qqued publica: quedam uni
s. gload uerſitatis quedam nulli ple
cit hic pueriſ loqui . ſf.
mrſinpliaernag Tac; ſinguloꝛuʒ que ex uanijs
quedam pꝛo docẽ ul ng⸗
dis puens dieun / ex ſubiectis apparebit/Et
dicaentur vrif quidẽ naturali iure coĩa ſunt
Konmm aWus omniũ hec.aer.aqua pꝛoflu⸗
tionuʒ in fi. Pn r
eſt veriſimile p ens .et mareet perhoc lito
pter pueros male ra maris ( Memoigitur adli
ul vndens tusmaris accedere pꝛohibe⸗
bic decoꝛpoꝛalib? turduʒ tamẽa uillis ⁊ monu⸗
rebus tantum log mẽtis et edificijs ſe abſtine-⸗
quod eſt falſum. . juriſ. „„t
Að colligitur er cõ At.quia non ſunt ur gentiun
nnuanone buius ſſicut et mare. (Flumina'au
ead quanuoꝛ ſe tem omnia et poꝛtus publica
quentes. Hos di⸗ na et po
en ſeruitutes elſ⸗
ein bonis: cuʒ ea xy 2 n oe
rum nomineaga⸗ om nibus commune ein boꝛ
mus et excipiamuſ Lu fluminibuſ. E Eſt autez
vr.f. deacquir. r. litus maris quatenus hiber-
do. rem. ⁊.l.ſtatu⸗ .
as. ꝙ autem in d.

Secundus

monio.vt res ꝓ derelicto babita.

vt ſunt res ſacre vł religioſe.vt.j.e.S.nullꝰ. Interdum tñ dicte
reſ ſũt ĩ pr̃imio.vt ſi ab boſtibꝰcapte ſint.vt.ff. ð reli.l.cũ loca
d Habentur. talis diuiſio hic ſumitur. rerum enim alie ſunt in

l. dicitur eas non B
eſſe in bonis vel extra:dicit ideo quia per ſe non cenſentur: ptẽ?

poſſeſſio tigni in domo poſiti quia non intelligit tignũ dum du
rat domus per ſe.vt.ff. de vſuca. eum qui.
Quedam. hic fit alia diuiſio.
¶ Eomunia ſunt. non tamen agitur cõi di. ſcõm Pla.

g ¶ Omnium. ſ. vſu non pꝛopꝛietate. vt dicitur..e. F. ⁊ quides.

8

conſequẽs.⁊.jſ.e.S.flumina.alias dici᷑ publicũ qð eſt huiꝰ po
puli vel illius tm̃.vt campus martiꝰ.vt.¶. de ſac.ſan.ec.l.fi. et
bic dicitur magis vniuerſitatiis .
i ¶ AUmiuerſitatis.j.e.S. vniuerſitatis.
nllius.vt.j.e.S.nullius.

Et quidẽ naturali iure.i iuregen. qð naturali ratõe indu⸗
3.vt.ff. deiuſti. 7 iur. omnes. F. q vero. dequo hic loquitur
vt.ſ. e. S. ſinguloꝝ.⁊ in fi.huiꝰ.S.nã iurenaturali pmeuo etiam

alia eſſent cõia. nõ tñ agit cõi di. ſem pla.niſi poſtqᷓ; facta fue
rint occupantiũ. Et ꝙ dicit oĩm. ſ. vſu nõ ꝓpꝛietate. vt pꝛedixi

ꝛofluens.i.de celo cadens. o

p ¶ Et mare.ſi iniur. I. iniuriarũ. 5. ſi quis ꝓhibeat.
q Et per hoc.i.pꝑ cõſequẽs.cuʒ ſit acceſſio mariſ.ar.j.e.S.ſi tñ
Sed cõtra.ff. ne quid in lo.pu.litoꝛa. vbi dicilitoꝛa eẽ ppli.
romani. Sʒ illõ ẽ verũ quo ad iuriſdictõeʒ:veretñ ſũt cõia.vt
bic. ſic. C. de quadri.p.l.bñ la ʒenõe.ſecus in nppa flumis que
nõ ẽ pbᷣlica:lʒ flumẽ ſit pubicũ.vt.j.e.S.ripaꝝ. ibi. ſʒ ꝓpꝛietaſ
⁊p̃t eẽ r.qꝛ inũdatõ flumis raro vẽit:⁊ ideo eẽ põt vtilitas in
ꝓppetatenipe.at mare aſſidue inũdat᷑ vñ ꝑ puula momẽta eẽt

vtilitas.nõ ergo ꝓpꝛietas quenit. vt.C. debo. que li.l. fi. F. fi.

c (Lil extra.ſ.aptitudine.qꝛ nõ ſunt apte vt ſint ĩ patrimonio

men nauigare. Sed pꝛopꝛie

ſa arboꝛes quoqʒ in eiſdem

ſunt. ¶ Ideoqʒiuspiſcandi liberum eſt caſam inibi pone

uedaʒ publica.i.quaſi populica.ſ.oĩm ppłoꝝ. vt. . ti.i.

Auc er nariis queſunt ſingulon necc ad ſupioꝛa referf
Er ſubiectis..e. S. ſin gulorum. vſq; ad finem. i.

r· ¶ Ulllis.ᷣ ab alio ibi poſitis. bʒ duas ſignificationes. ð eĩ caſa vel inſu
la quedã in qua nõ habitatur. Ted vel recia ponunt᷑:v el ꝓpter aquã ibi
confugit:vł fructus reponunt᷑.vt hic.⁊.ff. de vſufruc. arboꝛibus inpn.
ſi vero ibi habitaret᷑:eſſet pꝛediũ vrbanũ.t.j.de ſerui.ruſ.ꝛedi. Iteʒ di

citur villa:congregatio bominum. s
ſ (E monumentis. Md
ſitmonumentum.habet.ff.
de religioſis.l.ij.F. monu⸗
mentum. acccd.
8 (Eaificijs. ſ. alſi.
t ¶ Auregentiuz. i. cõia ð iu
Wre ns dn
mo eoꝛum qui ibi edificaue
runt.vt.ff.e.l.intantum.
vy ¶ Sicut mare. hic conti

nus fluctus maximus excur
rit. Rippanum quoqʒ uſus
publicus et poꝛtus iuniſgen⸗
tium eſt ſicut ipſius fluminis
¶ Itaqʒ naues ad eas ripas

umina. autem oĩã.ſ.P
ua. vt padus et rhenum
quedam eniʒ ſunt pꝛiuata:
vt foſſata in agris poſita:q̃
quandoq; currunt qñnqyñ
vt.ff. de flu. ⁊ ne quid in flu
mi.l.i.⁊.ij.⁊.ff.e.nemo.in
fi.acc.
y¶ Dmnibus. nec qui fuit
pꝛimo longo tempoꝛepiſca
tus alium ſuperuenientem
repellere poteſt.vt.ff. ð vſu
ca.l.fi.niſi foꝛte.xxx.an.vt.
ff. ð diuer. et tẽpo. pꝛeſcnip.
ſi quiſq;.vłſcòm Jo. intel
ligo hanc legẽ ſi quiſq: qñ
erat in poſſeſſione piſcandi

natis religare: onus aliquod 5
in his reponere cuilibet libe⸗
rum eſt:ſicut per ipſum flu⸗

cauſiſ cuiqʒ acquirũtur.ſi tapplicare funes arboribꝰ ibi clknaueme 7c.

tas earum illoꝛumeſt:quoꝛũ
pꝛedijs adherẽt qua decau⸗

nate eoꝛundem ſunt.¶Lito
rum quoqʒ uſus publicus
iuriſgentium eſt ſicutet ipſi
us maris: ⁊ ob id quibuſlibʒ

re in qua ſe recipiant: ſicutꝰ

retia ſiccare:et ex mari dedu- 6e.ideſt in cõmuni om

nidus pʒ non auteʒ eſt com

cere.pꝛopꝛietates autem eo⸗ muneimmo publicum.
„ à ((Eſt autem litus. vt. ff. 8
benus ine biema
lis.q.d.quantũcũq; mare aliquo tempoꝛe plu

tenditur in hieme vel
eſtatetantum eſt litus eius. aca. ”MMVM
c ¶ Excurit.hic continua qð eſt.j.e.S. litoꝛꝝ.
d (Riparum.i.fluminnis.
entiũ.i.deiure gentiũ vel.i.omnibus gentibus publice patent.
f¶ Earum. i. riparum. ¶ Illoꝛum.i.hominum quoꝛum.⁊c.
hb ¶ Adherent. Sed quid ſi via publica eſt in medio inter flumen et agrũ
ſñ.idem qð bic.vt.ff. de acquir.re.do.l.martius.

2

i In eiſdem. ſ. ribis.
le⸗ Bosurnclend⸗ —
videtur dominus pꝛeferendꝰ.vt.S.ð his qͥ ſũt ſui vł alie.iur.in fi.ibi nec
cuiqᷓ;.⁊c.⁊.C.de iudeiſ.nemo.et.ff.ſo.ma.ẽt.S.lʒ. Sʒ cõtra credo.vt.ff.
de vſu ⁊ ha.l.fi.⁊ de vſufſu.ſi cuius.. Item nerua eſt.acc.
I¶ Litoꝛum.ſ. maris.vt ſequiunur.
m ¶GPublicus.S.e.S.et quidẽ ibi.⁊ ꝑ hoc ⁊c.cõtra. So.dixit Plato oĩa
cõmunia eſſepublica.ᷣet ecõtra.ſ.ratiõe quoꝛũdaʒ vſuũ.vt ecce tam ma
re qᷓ; flumina et litoꝛa ⁊ nipein vſu oim animantiũ ſüũt et in bibẽdo:⁊ vᷣab
luendo ⁊ cõmoꝛãdo ⁊ ſimilia que exigit natura.ſʒ ius piſcãdi qð in his
eſt ſolũ cõpetit hominibus:⁊ recia ſiccandi:⁊ quedam ſimilia. Poꝛtꝰtñ
dixit eſſe publicos:nõ cões. Sʒ Jo. dicit nulla cõia eſſe ꝑublica vel cõ⸗
ta.ea.n.demum ſũt cõia.quecũ ſunt:in vſu oim aiantiũ occupantibus
cõceduntur.vt lapilli ⁊ gẽme et lioꝛa maris.vt.j.e.S.item lapilli.⁊.ff. e.
ſtẽ lapilli.ſy publica nõ ſolũ nõ cõcedunt᷑ occupann:immo interdicta ꝓp
ponunt᷑: ne qͥq in eis fiat.yt.ff.ne qͥd in lo.pu.et de flu.⁊ de alijs ti. Pꝛe
terea quõ põt eẽ qꝗd ait. P. cuʒ in diuiſione.s.poſita velur due ſepecies
oppoſite ponunt᷑cõia ⁊ publica.vt.S.e.in pꝛin.et qð dicit hic publicus

8

i. ois vł publicus quo ad vſum.cõe quo ad ꝓpꝛietates.
n Huregentium.i.de iuregentiuun.
o ¶ Maris.ſcllicet elt. p ¶ Gicut retia. yſteron ꝓtheron.i.oꝛdo cõ

De rerum diui.

ed quid ſi piſcatoꝛ vult ligare dominus vult incidere

uerſus. vt. f. e riparum.

q (Eoꝛum. ſ. litoꝝ. acc.

9 (Mlullius. ſ. hominis ſingulans. oim Autem ſunt. et ſic differt ab illo.

G. nullius.·].ſtatim poſito.

b ¶ AUniuerſitatis. que enas publice qñq; dicunt.i. vnius populi. vt. C.
de ſac.ſa.ec.l.fi.in pꝛin. Dʒ aliter accipitur. ö. e. S. flumia. na loquit ibi

deillo qð eſt publicum om
nium populozum.

„

C n ciuitatib us.et ciuit

d (heatra. a tbeoꝛando.

i. miſpiaẽdo vt in àrena ve
ronen/ſi.
e ¶ Stadia.ſtadium eſt oc

taua pars miliarij quã her N

cules currebat vno anbe⸗
litu. vt legit᷑ in hiſtoriss.
f Gimilia. que ſunt ad de
lectationem populi.vt late
vie et picture in palatio.

g ( Er ſi qua.aliaſ ſiquene

ceſſtatis cauſa facta. vt cu

ria cõis. palatiuʒ nauigiũ

et ſunt ſupꝛadicta vniuerſi
ratis dñio et vſu.ſj Pla.
dixit vſum tantum eſſe vni⸗
nerſitatis.Alia ſũt que do
minio et fructu effecta ſunt
. vniuerſitatiſ:non vſu.vt fũ
di uitatis et ſerui. vt. ff.
de in ius vocan. ſed ſi hac
§S. qui manumittitur. et de
ver.ſig.l.inter publicam. et
de contra. emp.l.ſed celſus
H. i. acc.

ſcllicet hoĩs vł hoĩs:nec pt
eſſe:ſed ſũt in b onis dei cẽ/
ſura ſiue diſpoſitione.et ſic
o non obſtat quod poſſet di
ci de cõibus et publicis re⸗
bus vniuerſitatum que vi⸗
dẽtur nulliuſ eſſe: qꝛ eẽ pol⸗
ſunt et ſunt hoĩm:licet n bo
minis ſingularis. Item cõ
tra. ſ. e. S. fere. So. vt ibi.
i onniezi papas et
epiſcopos. Sed nunquid
imꝑatoꝛ dedicare pot. við
tur ꝙ ſic. vt. ff. e.l. ſacra. F.
i.vbi dedicat.i.poteſtatem
dedicãdi dat.nam olim im
peratoꝛes erant ſacerdoteſ

rum itoꝛum põtintelligi nul

lius eſſe:ſed eiuſdes iuris eſ-

ſe cuius et mare:et que ſub⸗/

iacent mari ut terra uel arena

non ſinguloꝛum. ueluti que

in ciuiratibugſũt ut theatra

ſtadia et ſimilia: et ſi qua alia
ſunt communia ciuitatum.

in boniseſt.
que rite perpontificeſ deocõ
ſecrate ſunt.ueluti edes ſa⸗
creet dona que rite ad mini⸗
ſteriuʒ dei dedicata ſũt. que
etiam pernoſtram conſtituti⸗
onem alienari et obligari pꝛo

hibuimus:exceptacã redem

ptionis captiuoꝛum. ¶ Si gs
autem auttoꝛitate ſua quaſi

ſacruʒ ſibi conſtituerit: ſacrũ

non eſt: ſed pꝛophanum.

Locus autem in quoedes

ſacreſunt edificate etiam di
rupto edifioo:locꝰ ſacer ma

net adhuc: ut papinianꝰ ſei
Keligioſuz aut locuz

pſit.
unuſquiſq; ſua uoluntate fa-

vt in canonibus diat. vel die dedicat alij.i.epo ꝑmittendo ſine requiſi
tione vel concedit.ſ.requiſitus.

l: ¶ Edes ſacre.bic locus dicitur ſacer. vt bic. et ſanctus.vt.C. deſa. ſan⸗

ec. la. Item religioſus.vt in aut᷑.vt religioſe domus. .
et donaria. i. thuribula.et cuces et calices.

—

1
m (Aue ct.ſ. donaria. nõ autẽ referas ad edes ſacras.nã ille nullo mo
do poſſunt alienari.vt in aut᷑.de ali.⁊

hi. .F. et qꝛ cognouimꝰ coll.ij.

Genſirunenen-vr T. deſaland fancmns⸗
o ¶ Excepta. nã boĩm anime qͥbuſlibs rebus ꝓponendeſunt.vt.C. ð ſa.
ſan.ec.l.ſanamus in fi. Item ꝓpter debitũ ſi ꝗð hʒ eccdleſia.vt in aut᷑.

de ali.⁊ emphi.S.⁊ bic enaʒ ſuper his colla.ij

.

perum.vt.xij.q.ij.c.aurum babet eccleſia.

77

Item ꝓpter alimẽta Pen

2ophanum.i.non ſacrum.
q ¶ Kemanet. deſinit tñ eſſe ſacer ſi ab hoſtibus capiatur.vt.j.de inuti.

ſtipula. S. i.et. ff. de religi.cuʒ loca.S.ſed ſacramentarius. Item locus eẽ

religioſus deſinit qñ ea remouẽtur que talem eum regdebant. yt. ff. er ſa⸗

Aniuerſitatis autem ſũt

Mulliusꝰ qutem lunt res
ſacre et religioſeet ſancte qd poſtea ratũ nõhabuerit ante⸗
enim diuini iuris eſt:id nulliꝰ q;illatꝰ ẽ moꝛtuns:tamẽ ſine
acre res ſũt

qjuia iquid in muresſanctol raghl.ij.F. li vſuf.

a,F. illud et dereligi.l. añpenul.in fi. acc. 4
r ¶ Keligioſum vnuſquiſq;. aliud in ſacro.vt.S.e. S. ſaccte.
8 ¶oꝛtuũ.ſ.totuz. vel ſaltẽ caput cuiꝰ imagine cog oſcimur
vt. f. de religi.cũ in diuerſis.Quid ſi paroaliter caput eſt in di

uerſis locis.rũ.illũ eẽ religioſum vbi eſt maioꝛ pars.vt.ar.ſ.de

vul. ſub. S. ſed ſi ex
diſparibus. ſi aut
equaliter neuter:ſe

cit:dũ moꝛtuũ infent in locuʒ FPBrnd

ſuũ. In cõmunẽ aũt locũpu t·
— ., „ 1 ro iuitis.hoc fe
ru inuito ſocio infene nõ licʒ rercligeonis *
ncõmuneuero ſepulcrũ ealag con vr
etiaʒ inuitis ceteris lʒ inferre. dineiabinnc
tẽ ſi alienusuſufructꝰeſt v uiarenor, li
/. i gen P 72 cet extraneos.naʒ
Peletatin; plac; niſiſentiẽ ipſe ſociuſ recte ibi
te uſufructuario locũ fligio ſepelin pot enam
ſũ ñ facere.¶ In alienũ locũ ſincconſenſu cee⸗
. , roꝛuz. maxime cuʒ
ↄſentiente dñolʒinferre.⁊ lyʒ non eſt aliuſ locuſ
in ꝗ ſepeliret᷑.vt.ff
L*2 de reli. et ſump.fu.
e l. ſi plures.
oſenſu eius locus religioſus x ¶ Iten vſuſfiu
fit. (Sancteres quoqʒ uelu aus lcoehur ber
timun et poꝛte ciuitatis qd brif. —
amõ diuini iuris ſunt: et ideo x ¶ Pꝛopꝛietariuz
nulliꝰ in bonis ſũt.¶ Ideoãt aiſt conſentlar ſiu
muros ſanct os dicim : quia daroran vſh⸗
pena capitis cõſtituta ſit ĩeoſ fiucuzʒ legauit ve

lit ſepelire. vt. ff. ð

dliquerunt. ideoet leguz ens aanſanaue
partes quibus penam conſti⸗ ud ſi pꝛimo cõ⸗

. te ſenſit:poſt peni⸗
tuimus : aduerſuseosqui cõ ttanteſllationem.
tra legem fecenint ſanctiõee luffiet ſemel vo
„ . 4 . 2 e. V. r. de
uocamus. Sinsulouz att plu. aweml.n die
hominũ multis modis res fi⸗ er.j ꝓri. 5.

unt. quarũdam enireruʒ do
miniuʒ nãciſcimur iure natu

rali qð ſicut dixrimuſ appellat᷑
iuſgẽtium. quarũdaʒ ueroiu

S ancte quoq; muri ſ ciumtatiromane quid decinitate alia
aſtro. Rh. nec ibi quicq;ᷓ facere licet ſine auctoꝛitate pꝛeſidiſ
vt.ff. e.ſacra.S.muros.vel foꝛte vniuerſitati licet nõ pꝛiuato.vt
C. de opibus publi.omnes.
b ¶ Sanctos.i.firmos.a ſancio ſancis.nõ calce vel lapidibus
ſed.l.firmati.vt. ſequitur.
e ¶ Peliquerũt.ſ.tranſcensendo vel rumpendo:ſicut fecit ren
frater romuli.vt hic.et.ff.e.l.fi.vndelucanus. Fraterno pꝛimi
maduere ſanguine muri. 8
d (E onſtituimus. vt. C. dele. et con. l. nõ dubium.
e¶ Ban ctõneſ. in ſtricta ſigniſcatione. Qñq; ponit᷑ largius ꝓ
qualibʒ impial ilege.vt.C. ð no. C. fa. ibi. colligentes vero ⁊c.
quãdoq; largiſſime pꝛocollectione totius iuns ciulis.vtin ꝓ⸗
be.ff. in pꝛin.
¶ Sin guloꝛuʒ. diximus ſed vbi.Rñ.S. deiur. natu. 5. i ibi qoᷣ
vero nathrali. yel. . deitj na. 5.ſz naturalia. pel melius 5./e

n comune ve⸗

Seamdue

34 Nure. vt vſucapione arrogatõne ſucceſſione depotatione

5 A aronede quibus incipiet dicere.j.de vſuca.
b Eletuſtioꝛe. ſic. ff. de iure unmu.l. ſemꝑ.
i¶ Matura. i. deus.
le ¶ ᷓHeꝛodidit.i.ſta
tim eenl de
us gẽtes ſtatim fux „„ 777
ſn retciuili. Commodiuseſtita
ere. q à uetuſt 7 . „ „
errirtan qʒ auetuſtio ꝛe iure incipere.

palam eſt autem uetuſtius eẽ
iusnaturale quod cuʒ ipo ge

70. 2

Celo. i. aere.

imul atq;. i.
Ralim poſt t. S, nere humano rerum natura
nnuciuldres ſare pꝛodidit ¶ Ciuilia autez iura
des nulnus. Cceperunt eſſe cum cinitates
Ri res oiakin nal condi ⁊ magiſtratus creani et
lus bonis ſex v Ni .
ſeptem modis.Ha leges ſcribi ſenel⸗ Ee⸗
rure dgtare re igitur beſtie: uo gcte⸗ pi⸗
.e. H. pe. Itẽ tẽpe. . mni
vt. ff. de acquir. re. ſces: oa mima 1 S in
do.l. nunc. Ftbe⸗ Mari: celo: in terna naſcun⸗
ſaurus. rin bisni tur ſiml atq; ahaliquo capta
reckla no⸗ pibe fuerint iuregentiuʒ: ſtatim il⸗
ſankos auaredt lius eſſe incipiunt. (Q8
mqi dno oe im ante in nullis boniseſt:
tuit᷑.vt.j.e.theſau enmm antemnuns bonselt „
ros. zi cenſura. id naturali ra tõne cenbant
vt. S. e. F. nullus. coceditur. &Q Mecintereſt
Itẽ caſu. ut in heĩ coceditur. AlMec intee
ditate iacẽte quevi fer as:beſtias: uolucr es ut-
van dutch ſentar. ſuo fundo quis capiat:an ali-
vn . eeeno. (Plane qui alienuʒ
pꝛin. Itẽ ailpa ho ai.
minis. ut ſi eis ſer fundum ingredtiur uenandi
uum egrotantẽ. vt 1† g:
i. F. ſancimus eti⸗ E S
am in hoc. Itẽ iu Piberine inærediat᷑.¶ uic
naturalis ↄſtituti⸗ hiben Ne ingrediat (Q„ nic
one. ut liber hõ. vt quid gutem eoꝛum cepens .
ſedeve dobll inra eouſqʒ tuum eſſeintelligitur
o Ehecinterei. ꝗ donec tua cuſtod a cohercea
ad acquirendũ do tur. ¶ Cum uerotuaʒ eua⸗
l evenzdi. ſerit cuſtodiam: in naturalẽz
rendi fugiiuũ men eſſe deſinit: ⁊ rurſusoccupi/
ij.vel glandis col⸗ 2e Eer N, 3 aute ⸗
ligenceci. vr ff de bertatẽ recipere intell gi᷑ cũ
glã. le.l.i.uel ut re⸗ t-mel
cipiã pecuniã quã uel oculos tuos effugerit: uel
ibi abſcondi.vt. f. ita ſit in conſpectu tuo:ut dif
ndeletl cſourus
vel ſi vĩidemiã quã 8 .
emttelleremeven B lud queſitum eſt an ſi feꝛa be
diroꝛ pꝛobibeat. vt ſtia ita uulnerata ſit ut capiꝰ
ff. de ac. em. qͥ pẽdẽ
q (¶ Ingrediat᷑.qͥd

ſi pꝰ ꝓhbibitõem qͥs cepꝑ it.Rñ.nõ facit ſuũ.vt.C. de reiuen. ſi fu
du. ⁊.l. certũ.⁊ facit.j.e.S.p lane.cõt rariũ notat glo.ff.de ſer.ru
ſti. pꝛe.l.diuus.⁊ boc ẽverius.accur.—
libert atẽ.i.laxitat ẽ.ut ſtatim ſequit᷑.vt.ff. de acqui.

r¶ QAuicqᷣd

re.do. naturale.. l. pomp. acc.

poſſit : ſtatim tua eſſeintelli⸗
gatur. et quibuſdam placuit
ſtatim eſſetuam: ⁊ eouſqʒ; tu

tuum: poteris eum iure ꝓhi
bere ne ingrediatur. ¶ Exa

ficilis ſit eius ꝑſecutio ¶ Il re ſolent. Mam ⁊ apesidem

n

De rerum diui.

8¶ Maturalẽ. diffialis.i.impoſſibilis.ᷣſic.ff ꝓ ſo.l.de illo. Ecõtra.ff. de
bis qui deiece.vel effude.l.ij.
Perſecutio.ſic.ff.de acqui.poſ.l.iij.F.nerua.accur.
cy ¶llud.ſi,f.deacqui.re.do. naturalem. 5. lud.

„
r ¶ Capi. ↄſiderata natura
bominis ⁊ animalis: non
diuina poſſibilitate.ſed nec
oĩno facultatẽ ↄſidero.
oſſit. ſic. ff. de acqr. re.
do. naturabé. §. illud. 2
5 Sed poſterioꝛẽ.fic. ff.

in anen⸗
a ccid
vn

am uideri doneceam ꝑſeque
ris.Nõ ſi deſieris perſequi:

ere. lʒ em̃ ꝓbetur

deſinereeſſetuaʒ: ? rurſus fi vni rei vulncratſ:non c
eri occupantis. alii ueroputa een al neß. Bn mialeg:.
uerunt non aliter tuam eẽ q3ʒ b Eipias ner⸗ qy ibi in⸗
ſpicit᷑ quod euenire pot. ſie

ſi eam ceperis.ſed poſterio-
rem ſententiam nos cõfirma qntt ſi ſũptus. vr.ff. ad tre
mus:quia multa accide re ſo aneS.eracnlalckiͤ⸗
lentut eã non capias .¶ Api can ma ſeg a ſtpß. F. ſ
um quoqʒ natura fera eſt. ferie.⁊.ff de ſer. uſtl. P. qui
Itaq; que in arboꝛe tua con-

ff. loca. ſi quis domũ. S. idẽ

ſella. F. ij. de dã. infect. qᷣ
bona.§. inter. ar. tñ S. ff. de

ſederint: anteq; ate alueo cõ peeau.l. o tpeiem̃.
cucanun:nonmagiatuein. (ghü geor dezeren
telliguntur eſſe 95 uolucrel qᷓ doll. naturale. S. apiũ.
in arboꝛe tua nidum fecerũt. d

era.i. nõ mãſueta.
ę Alueo. vas eſt ubi apes
manent.qñq; pꝛo loco vbi
flumen currit ponitur.vt.ſ.

Ideoq; ſi alius easincluſe-⸗
ru: is earum dominus erit. nenan
fauos quoc̃ ſi quos effece⸗ f¶ Incluſerit.quod bul. fa⸗
rint:exumere quilibet „poteſt. cere voluit in his ⁊ ſiſabus
Plane integra repꝛiuſ dicens magis timeo ſcãda
„ . C,luz qᷓ; futuꝝ iudiciũ. vtno.
q́; eximantur ſi pꝛeuideris a-

AnII e1 q fff. de acqui. re. domi.l. ĩ la⸗
liquem ingredientem fundi queum.

. .

mẽ quoqʒ quod ex alueotuo

ntegra.i.anteqᷓ; intret.
1 ekäma AQud ſi fue
rit in greſſus an poterit reti
nere eum vt det quod acce/
perit.cũ homo quilibet poſ
ſit ꝓhibere ne quis intret fũ
dum ſuũ. Rñ. cum dominuſ

euolauerit: eouſqʒ intelligit
eſſe tuum:donec in cõſpectu
tuo eſt:nec difficilisperſecu⸗
tio eius eſt: alioquinoccup-

tis fit. ¶ Pauonuquoq;d Rs e denhareeo
columbarum fera naturae ſt: minus.ar. buius.S.qui imñ̃
nec ad rem pertinet q exr cõ buidenti coſulltt.

lꝛ ¶ Examen.i. vniuerſas
apium.als pꝛo pꝛobatõne
capitur.alłs pꝛo iudicio.vt
.Cde aduo.diuer. iudic.l.
neminem. et foꝛte ſeruatur
aliud de conſuetudinein hᷣ
. S.et in ſuperioꝛibus duo⸗

(Vauoni fero. i. nõ pꝛoꝛ/

ſuetudine aduolare ⁊ reuola-

faciunt:quarũ conſtat feram
eſſe naturam. ¶ Ceruosꝰ

ſus domeſtica vel mãſueta. acc.
m ¶ Heclad rem.i.non ob.his que diximus.

Auarum. ſ. apium.
o ¶Ceruos.quoꝝ.ſ.ceruoꝝ in gen

ere.

„ ⸗ — „ 5 2 .
⁊ excepta actõne doli.vt di tium ſtatim noſtra fiüt. adeo nullius enim eſſe E credit᷑. At ta cruſtam terre foꝛ
ctum eſt. Item excipe qð ẽ .ð ðòèUòGUU è te vineate⁊ inarbo
ff. de dam. infect. ex damni. rate.
.„ in pꝛin. gccee. è . ” ¶ Eõ gioꝛi.i lögo
b Penad hoſtibus.vt quibus populus romanus bellum indixit.vel ſq; tanto ut faciãt radices vt ſequitur.vel etiã ipᷣa terra appo⸗/
ipſi populo romano.yvt.ff. de capt.boſtes..ff.de ver.ſig.hoſtes.⁊.l.qᷣs ſita vnitatẽ alteni terre fecerit cui apponit᷑.vt.ff.de dam.infec.l.
nos boſtes. boc amplius.s.ita demũ.Sed quo ſcit᷑ qũ; hecvnitiovł ĩmixtio

fSEiubatl vep vulpe ve re:etiã tua eſſe deſinũt:⁊ fĩũůt tur. ¶ Pꝛeterea quod per t ( Adieci ponen
g muilncrandi ſvtbabe occupantium. ¶Reuertẽ alluuionẽ agrotuo flumẽ ad, do inta mupdiu
lganna vdoua. als em̃ di autem animũ uidẽtur deſi- iecit iuregentium tibi acqu ꝰ nrement.
nnenalnmnne inrerne nere habere tũc: cũreuertẽdi ritur. Eſt auteʒ allunioincre x ¶ntelligere. lic;
niat. vt.f. de furt.l. .5. ſin. cõſuetudinem deſeruerunt. mentũ latens. ꝑ alluuionem H
Sed nunguid dolus ſiein (Gallinarũ quoq; ? anſeꝝ autid uidetur adiici quodira inbcallitats natu
non agitur inreminoꝛi du/ non eſt fera natura: ideoqʒ ex paulatiʒ adiiciturutintelligi Pliswilns guira⸗
gbus gureis vf.eee eo poſſumus intelligere ꝙa noõpoſſit quãtuʒ quoquomo poteſt elnenan
quarenon agiurdedolo: lie ſunt galline quas feraſuo mẽtotpꝑis adiiciatur. (ö bita pater quecro
eiepie⸗ ot t icl camus.iteʒ alij ſunt anſeres ſi uis — e tuo pꝛedio non por qua ui ge
urrͦ fit pleq; t ieo èuos ferosuocamuſ. ideoqʒ aliquã ꝑteʒ fundi tui extraxe-⸗ ſcitquoquo momẽ
dudebene aur dan. anſ erestui: qut galline tue rit ⁊ uicino pꝛedioappulerit dan ga nec in doo
Ki rackemeponn aliquomodo turbati turbate palam eſt eam tuam perma ccſſatius alluno⸗
mo daf. vt ff de dam. infe. qʒ euolauerint: cõſpectum nere. Plane ſi longioꝛi tẽpe ne vrin aguis un
bberanus in ri ne tuũ effugerit: quocũq; tamę fundouicini tuiheſerit: anbo apunape ianolna
li.l.i. F. illud. ſ. ed fallit in a loco ſint:tui tueue eſſe intelli reſq; quas ſecũ traxerit:in eũ tati dicuturvt. ff. e.
ſibus. ece eñ commodo ri · gunt᷑.⁊ quilucrãdi animo ea fundũradices egerint: exoo gns. queſi r

bi ſeruũ ⁊ tu eum a lis:non

repetis a me expenſas mo/⸗

dicas. vt. ff. commo. in re⸗

bus. S. poſſunt. ⁊.ff. de im ⸗
pen.in re.do.fac.l.⁊ añ oĩa

aialia detinet: furtum cõmit /½
caq

tereintelligitur. (Item

ab hoſtibus capimus iuregẽ

¶ Si euaſerint. ⁊ẽ animo ⁊ coꝛpe. vt. ff. de capt. l. nibil. in pꝛinc.

li ¶ Recipiüt.iure poſtlimij.vt.S.qui.mo.iuſpa.po.ſo.S.ſi ab hoſtibus. ꝑmu. .qð aũt dictum eſt · ol.ij. “
¶ Itẽ lapilli.ſ.pᷣcioſi.⁊ que ſit inter eos lapillos ⁊ gẽmas differentis ꝰ a ¶ Acqſite.vtilis tñ rei ven.pꝛioꝛi dño datur ſm. A(.vt. ff. de

margaritas dic vt.ff. de auro ⁊ ar.le.l.i.⁊.l.ſi non ſint.S.fi.

m ¶ Inueniütur. que tñ non ſunt alicuus.alłs dtra. vt..e. F. ſi. extimatõnem damni.vt. ff. ð rei ven.l.in rẽ.S.itẽ.ſed rei ven.nõ
n ¶Maturali.i. gentiũ. vt. S. e. . ſingulox. . MU dat. vt. ff.de dam. infec. hoc amplius.S.alppenus. 1
o ¶ Inuẽtoꝛis.ita demũ ſi occupat ſiue appᷣhendat:non alłs ſᷣm aʒo.nã b (Inſula.dicit locus vndiq; circũdatus aqua. vt hic.⁊.ff.e.

. Liber

bium ſimilitudinis qð eſt in pꝛinci.S. aperte dat intelligere aliðᷣ

ta ſunt: eodẽ iure tibi acꝗrũ⸗ =
8 Man .ſ. gentiũ.

tꝑevidẽt᷑ uicini fũdo acqſite
eẽ. Inſula q in marinata eſt
qð raro accidit occupãtis fit.

diuerſiratis:dic vt
e.l. in fi.

v¶Epplicauerit. vel

appulerit.i.appo⸗

ſuerit vt ſubijcit pu

enit facta.Rñ.ꝑ ruſticos qui talia ſciũt. vt in aut᷑.de nõ ali.aut

rei ven.ſi frumẽtum..de arboꝛe.ſed nos cõtra.ſed in factũ ad

Krmneſngeed ere an imaliũ mãſueta vt galline in j eie in theſauro cuius tractatus ẽ valde ab bocſepatus.yt.ſ. e.
34 Paberlonam hec regula. vt vbicũq; ſunt:dñi eſſe intelligũtur. vt.j. S. theſauros.⁊ iõ pꝛimũ vidẽti ⁊ inueniẽti:⁊ nõ occupãti q̃nt᷑
15 Item fe a ꝓꝛſus.⁊ in his haber locum alia regula.quia occupi p ¶ Item ea. nũc mutat ſtiłũ ⁊ materiã.⁊ dicit de bis que acqui⸗
A eahtur. vt. Se F. fere 7.F. llud. 2.5. apium. . §. examen. Atem fe⸗ rũtur ꝑ acceſſionẽ diſcretã.⁊ in ſequẽt i.. pᷣterea dicet de acceſ⸗
ra non naturaliter: ſed acci = naherocae⸗ bu.
dentaliter manſueta. Et in . a Er animalil ua
his obtinet bec pꝛeſens re⸗ — — D ÜU—— Ir. . eminini generis
gula. cfact ad boc f oodẽ quoq; quidam ita mãſuetos quidemut ⁊ liberi hoĩesĩſer veronabilibus v
naruralemp tou vſch ad Habent ut in ſiluam ire æredi uitutem noſtram deducãtuꝛ. (me p. 5 ſeut ſine
Befialn ain dnio re ſoleant:quoꝛum ⁊ ipoꝛuj quitamẽ ſi'euaſeꝛint a noſtra iratonabilibꝰ. vt
indicant animi ſecra ine⸗ feram eſſenaturam nemo ne poteſtate? ad ſuos reueꝛſ⸗ ifu aanen leſl ſe⸗
Pirgtgen de⸗ ‚gat. ¶ In his autem aiali erint: pꝛiſtinũ ſtatuʒ recipit ven. F idez ſenbit.
b (Ballnaum Lommidd bus que exconſuetudine abi rein lapill gemme? fio uo t ſſ—
eRarn Ar r dic ſn reqredire ſolẽt: talis regula cetera que in ſitoꝛe inueniũt ſqdes aial ironale
As gras. vt faſianoos. Ccõôpꝛobata eſt: ut eouſq; tua iure naturali ſtatim inuento⸗ . vrff deacgur ran
atniſle dome eẽ intelligãtur donecanimuzy ris fiunt. Gtem⸗ eaꝗer dabonifn.
e Balimeſalier dome, reuertẽdi habeant.nam ſi re aialibꝰ dñio tuo ſubiectiſ na ſe F. in peu. ctẽ
ſtice.. leertendi aim deſieꝛint habe

in ſuꝑioꝛi.S.⁊ in alijs pᷣcedẽtibus de bis que ꝑ occupatõ em queruntur
tractat ꝙ idẽ ꝓſeqͥtur hic vicinitas ſcripture innnuit.vt.ff. de teſtamen
nis.l. beredes.S.ſed ⁊ ſi notan.⁊.ff. dele.i.ſi ſeruus pluniũ.S.fi. ⁊ aduer

l. adeo.S. inſula..l.inſula.alłs qñq; ꝓ domo in mari poſita q
in ſalo.i.in ſalſo poſita eſt ſᷣm Iſido. Item quandoq; ꝓ quali .
bet domo. yt.ff de eo quod certo loco da. l. i. F. ſt quis inſulam.

Seamndus

p ¶ Qum facta. facta aũtintlligit etiã o
qꝛ que in oꝑeinſunt ineſſe vident᷑ ff ſi c

Item nota diligenter. vi. rñ. vſq; ad. S. alia ſane ?v7.
Credimr. anta.
n flumine.i.in medio fluminis.
uod frequẽter. ſed opponit᷑. nam ad ea que frequẽtius ac/
cidũt potius iura ad aptant.pt. ff. dele.⁊ ſe. cõ. nã ad ea.Rñ.qꝙ
illud verbũ potius
aurnan meuckr
nã bñ infert potiꝰ· .
ago ad alia. inſula in flumine nata quod

¶ Mediam ptè. frequenter accidit:ſi quidem

„☛R ſ☚ ◻

ſq; quod poterit ſc A
nacrepra choꝛdar mediam ptem fluminis tene
pũcto poſito in me 0C06
dio inter vtrũq;ʒ a⸗ al conuntiscſe coxg abu iia
grumxtuncſi er ; ꝑte fluminis ꝓpe ripã pꝛe
dna bke gn dali dia poſſident.ſ. ꝓmodo lati
ranuch e tuchinis cuiuſ qz funcli que la
collr. f. e int eos. titudo ꝓperipam ſit. M
Sbad ſialteni parti pꝛorimioꝛ ſit:
inſulam: 7 nab ent ecoxꝝeſt tantũ qui ab ea pte ꝓ⸗
dñium circũdãtes o.Ii. XE
flumen.yt.ff.e.pꝛo penpam pꝛedia poſi idẽt. P

fegloec. ſiin aliqua pꝑte diuiſũflumen
¶Kantudinis.ex ſit: deinde intra unitũ agruʒ
iſtentis ab vna ꝑ⸗ . ˙*.7
alicuius in foꝛmam inſule re⸗

te:cũ plures ſint ex I Cc.
Eua öer vnsfn degerit:eiuſdem permaneat
dus latioꝛ eſt q; fu . r
dus alterius . ⁊ in is ager cnius ⁊ fuerat.¶ Qð
hoc tñ̃ fonte agr ſinaturali alueo in uniuerſuʒ
9ſid ero.vt. ff. eo.l. . .
ta lnpncs . derelicto ad aliam parteʒ flu⸗

ere ceperit: pꝛioꝛ quidem al⸗
ueus eoꝛum eſt qui pꝛopeeiꝰ
ripam pꝛedia poſſidẽt: ꝓmõ
ſcʒ latitudinis cuiuſqʒ agri:q

b Parn. l. ſupioꝛi.
i nfra.i.in infe⸗
nozept.
l: ¶ Anitũ.i.in flu⸗
mine coadunatuʒ.

voralamn ae latituco, ppenipaz eſt.(
runcpuncta ibi. uus autem alueus eius iuris
infra oodẽé c. ſniit. ii
Alueus a ſie eſſe incip „chus ? mn flu⸗
vlimo receſſitt klu· men:id eſt publicũ.( Quod

n em rem alueum reuerſum fuerit

ad ſtictam rò nem
nã de equitate vir flumen:rurſus nouusalueus

obtinet. i.non obti Ineipitr-ani
net. vt.ff.el. adeo. C0ꝛum eſſe inapit qur Pꝛope
F. mſula. in in. Et ripaln eius pꝛedia poſſident
nora bic ꝙ flunia (Allia ſane cauſa eſt: ſi en.
vicẽ iudicũ tenent. ⸗ . 9
1dat t auferĩto ius totus ager inundatatꝰ fu
ninia vrbic. e. f. erit: neq; inundatio agriuel
eo. ergo. F. alluuio
n ¶ Alia. ſane ſpeci
em.i.faciem fundi.

Sed contra.ff. deflu. ⁊ ne quid in flu. pu. . ſi foſſa. in fi. F. ſok.

„.

ibi totũ occupauit:hicꝑtem.vel bic eodʒ impetu receſſit quo ve
nit ibinõ:ſed diu cooꝑtum tenuit.
(hanae fuit ergo dñs etiam tũc tpis quãdo aqua inunda
bat. Sed ↄtra.ff. qui.mo.vſufru.amit.l.ſi ager. So. ibi impꝛo
pꝛie dicit amitti.ſ.q;tum ad ↄmodũ fruendi.vel dic inundauit
ꝓpter impetum aquarũ vt ibi faceret alueũ.vt ꝓbatur pᷣdic.tit.
.l. quid tñ. S. ager. ⁊ hec vera ſunt q́;‚tum ad ꝓpꝛietatẽ. ſʒ poſſeſ
ſio indubitanter tpe inundatõ nis amittik. vt. ff. de acqui. poſſ.
l.ij. F. labeo. 7.l. vniuerſas.la.ij.⁊.l.põ.i.rñ.tñ aqua receden
recẽt poſſeſſio reſtituẽda eſt. vt. ff. iti. actuq;: pꝛi.l.i.S.ſʒ ⁊ ſi qͥs

0

ar.l. ⁊ ſi nõ fuit.S.qd ergo.acc.

De reum dini.

epta lʒ non pfecta. rõ huius eſt
pet.in.l.lectq. ⁊. ff. de auro et

q ¶ Ab aliquo.ſ.bona ſide.vt.ff. ad exhi. de eo. S. ſi quis er viuis. ſuo
nonine.yt.ff. de acq.re.do.adeo.s.cũ quis.in pꝛin.⁊.l.quicquid.S.ij.

fundi ſpeciem cõmutat:⁊ ob
id ſi receſſerit aqua:palaʒ eſt

eum fundũ eiusmanere cuiꝰ
⁊ fuit

P . —
fuit (Cum eex alienamate⸗
ria ſpecieſ aliqua facta ſit ab
aliquo queri ſolet: quis eoꝛũ

naturali ratõne dñs ſit utruʒ

—

is qui fecerit: an potius ille
gmaterie dñs fuerit. utecce
ſi quis ex alienisuuis autoli⸗
uis aut ſpicis uinum aut oleũ
aut frumentuʒ fecerit: aut ex
alieno aurouel aꝛgentoul ere
uas aliquod fecerit:uel ex ali

enouino uel melle miſcuerit
mulſum: uel exmedicamen⸗

tis alienisemplaſtruʒ aut col
lirium compoſuerit:uel exa⸗
liena lana ueſtimentum fece⸗
rit: uel alienistabulis nauem
uel armarium uel ſubſellium
fabꝛicauerit:æpoſt multã ſa
binianoꝝ ⁊ ꝓculianoꝛũ ambi
guitatem placuit media ſen⸗
tentia exiſtimantiũ: ſi ea ſpe⸗
ciesad rudem materiaʒ redu

cipoſſit:eum uideridñm eſſe
quimaterie dñs fuerit.ſinon
poſſit reduci:eum potiꝰ intel
ligi dñm qui fecerit: utecce

uasconflatum põt ad rudem

maſſam eris uel argẽti uel au
rireduci. uinũ aũt ⁊ oleuʒ aut

frumẽtum aduuasuel oliuas

t ¶ Alulſum. i. nectar ſiue

tem ⁊ tercũ.ſ.ꝙ nõ poſ
ſit redire ad pꝛioꝛẽ mate⸗
nam bᷣm Jo. vt in fi. huiꝰ
H. Quid ſi duo ſpeafica⸗
uerunt: vnus bona fide:
alius mala fide.Rñ.cõis
eſt domini ⁊ ſpeciſicantis
bona fide non autẽ mala

fide.vt.ff.qͥbus ad li.pꝛo

cla.non licet.ſi duo. Aʒ.
eodẽ modo quero ⁊ ſoluo
ea que ſequũtur. Quid ſi
ex diuerſoꝝ materijs ſpe⸗
ciem fecit:⁊ in vna habu⸗
it bonam fidem: ⁊ in alia
malã. Item quid ſiĩ ma/
teria vnius ꝑtim bonam
ꝑtim malã fidem habue⸗
rit. Iteʒ quid ſi ꝑtim ſuo
nomine ꝑtiʒ noĩe domini
ſpeciſicantis.

r ¶ Maturali.i. iuregentiin
8B ecerit.i.detexerit quo

ad ſpicas.vt.ff. e.l.adeo.
S. cum qͥs.in fi.ſic. S. deli
berti. F. i.

Iladi¶aauam.

y (olliriü.i. vngentum

x¶ Et poſt ſabinoꝝ.i. ſabi ⸗

ni⁊ ſuoꝛũ fautoꝝ qͥ dixe⸗
runt ſpẽm cedere domĩo
matene.ſed ꝓculus cũ ſu⸗
is ſequacibus econtra. ſ.
ut ſpecificãti tñ cedat. vt

ff. eo. l. adeo. . cum quis.

V¶ Placuit. ſ. nobis.

5¶ Aledia. que necvniin

totũ nec alteri ↄcoꝛdat vł
diſcoꝛdat: ſed diſtin guit
vt ſeqtur. ⁊ nota medium
ſeruadũ. ſic.S.q manum.
non poſ.S.pe. ar.cõtra.ff
de neg. ge.l. neſennius.

a (Fecerit. ſed ⁊ alia dus

inreruenerũt que in pꝛin.
buius.S. diximus.
b Et ſpicas. ⁊ ita appa/
ret ꝙꝙ frumentũ cedit ſpe/⸗

ciſicanti.ſed contra.ff ed. .
l.adeo.S.cum quis.in fi.

§. Sol. hec poſuit gratia
exempli pꝛo pueris ſm p.

Quedam enim gratia docendi dicuntur que als non dicerentur. vt. ff
de ac.⁊ obli.l.obligationũ ſubſtantia.s.fi. AUel dic ßᷣm Aʒo. illam per

iſtam coꝛrigi. Item dic ßm Aʒo. ad hec omni

„

a exempla in quibus iam

dicitur ſpeciem ſpecificanti cedere:eſt otra regulã que dicit ꝙ ex remea
eſt vel naſatur:meum eſt. vt. ff. ad exhiben. de eo. §F. ſi quis.in fine. et
de rei ven. ſolum. SF. meum. So. illa regula locum habet in quinq; caſi
bus:ſcilicet vbi dominus ſpecificauit. Item vbi alius eius mandato

Item vbi ſine mandato:ſ- ed ratum habet. item vbi alius mala fide et
ſuo nomine. Item ſi bona fide ſed res poteſt ad pꝛioꝛem materiam re⸗

duci. quoꝛum nullus eſt h. Itẽ ſi hec vera ſunt ꝙ ſpecificanti cedant.
Contra eſt regula que dicit nemineʒ cim alterius iactura fieri locuple⸗

tioꝛem. vt. k de condi. inde. nam uatura. hñ. licet fiat ſua ſpecies quo
ad dñiũ:ramen actõne in factum tenet ad eſtimnatõ em. vt. ff. de reiven.
l.in rem. S. item ſi quecũq;. ⁊.ff. de dona. inter vi. ⁊ vxo.l.ſi mulier. F. i.
X. l. ſelicee.
a (Ex aliena.i.materia.
b¶Et alieno.ſ.klana.
c liena. hic incipit di⸗
cere de acceſſione ꝗᷓ fit bu/
inana natura opante.
d ¶ Dominü. ſed ſi poſſit
reduci ad pꝛioꝛẽ materiaʒ
fit cõmunis habita ratõe
materiarũ: ⁊ nõ cedit ſpe/
cificanti. vt. ff. e. l. quicqd
F. fi. in fi. IAdem foꝛte erit
⁊ quãdo mala ſide fecit lʒ
reduci nõ poſſit. vt. ff.ad
exhi. l. de eo. F. ſi quis.
e (Gi tamen purpurã. vt
manicam vel gironem. ſi
autem ipſiius fili puta in
tela: tunc alia ratione eſt
dominus factus purpure
ſcx iure ſpeciſicatõ nis.vt
8 ꝓxio.S. pᷣcedenti. hic
autez. 5. aliquid vult adi
cere ſupꝛadictis ſallicet
acquiſitõne iure acceſſio⸗
nis. ne ergo nihil operet:
adiũgit hoc quod nũc di⸗/
xi. vt. ff. de le.i. ſi quando

f Pregofornor⸗ pꝛeci⸗
oſius accedere vilioꝛi. ſic
ff. de contraben. emp. ſi in
emptõne.contra.ff. edi.
edi.l.iuſtiſſime.ſʒ ibi ſpe/
ciale in bomine. Sed con
tra.j. de fideiuſſo.S.fide
iuſſoꝛes. So. ut ibi. Iteʒ
loqur bic. F. quando di⸗
cta purpura gratia oꝛdi
nandi veſtim enti fuit ap⸗
poſita:ſinaũt ecõtra vtve
ſtim̃tũ buirʒ purpurvt foꝛ
te eã buarʒ tůc caldeſn
mixtura. 5§. qͥd ergo. 2. ff.
8 au. ⁊ ar.le.l. ⁊ ſi nõ ſint.
ESpueniamꝰ.ſi aũt neutꝝ
cã alteriꝰ apponat᷑: tunc
neutrũ alteri cedit ⁊ vtrũ/
q; poſſidet᷑.vt.ff.de vſuc.
l. ren mixtura.S. qͥd ergo.
g ¶ Surripuit. ſi ſurripuit
als iſtis famoſis actõibꝰ
non tene. . .
Et cõditõnem. ..furtiuam. vel ſine cã. vt.ff. de õdi.ſine cã. ꝑ totũ.
Fiue ip̃e. ſ. fur. nam foꝛte erat ſartoꝛ. V
xtincte q;tum ad dñiũ qð perdidit dſis eius.⁊ iõ quatũ ad eum
extinctũ eſt q;diu ẽ intexra ⁊ purpura extincta. necpõt vẽdican ſed agi
põt ad exhi.vt exhibeat᷑ ⁊ poſt vẽdicet᷑.vt.ff.ad exhi.l. gemma. ⁊. ff. de
rei ven.l.in rem actio. SDJèòM
l¶ Poſſeſſoꝛibus.veluti a pdonibus ⁊ a malefidei poſſ.vt iſte fuit.vt
Hic. ⁊. j. deac S.ſic itaq;.a.ff. vſufruc.quẽad modũ ca.l.fi.in fi.
in ¶ Si duon. acquint dñum non ſolů ſpecificatõne. vt. S. e. F. cum ex
aliena. . F. ſi. ſed acceſſione. vt. S. e S. ſi tamẽé. ſed eti cõfuſiõe vt H.
Item in miynone.vt. . ꝓxi.S.ꝙ ſi frumentũ.

uel ſpicasꝰreuerti non põt:
aut nec mulſum quidẽ ad ui/
num ⁊ melreſolui põt..Qð
ſi partim ex ſua materia:par-
tim ex alienaſpeciem aliquã
fecerit ꝗs uelũti ex ſuouino
⁊valienõ melle mulſuʒmiſcu⸗
erit:aut ex ſuis et alienisme/
dicamentis emplaſtrum aut
collirium compoſuerit aut ex
aliena? ſua lana ueſtimentũ
fecerit:dubitandũ non ẽ hoc
caſu eum eſſe dñm ꝗ fecerit:
cum non ſolũ oꝑam ſuaʒ de⸗
derit:ſed ꝑtem eiuſdem ma/

enam purpurãueſtimẽto ſuo
quis intexuit:licʒ pcioſioꝛ ſit
purpura:tñ acceſſiõis uice ce
dit ueſtimento:et gꝗ dñs fuit
purpure:adduerſus eumꝗ ſur
ripuit hʒ furtractõem:⁊ con
dictõem ſiue ipe fur ſit que⸗
ſtimentum fecit: ſiue alius.
Nam extincte res qʒʒ uẽdica⸗
rinon poſſint:cõdici tamena

Si duo

cõfuſe ſint:toiũ id coꝛpꝰ qð
ex cõfuſione fit:utiuſqʒ cõe
eſt ueluti ſi quiuina ſua cõfa⸗
derint: aut maſſas argẽti uel

„

i ¶ Dominoꝛum. bene dicit dominoꝛum volũtate. nã ſi vnus dominꝰ

terie pᷣſtititt. Si tamẽ ali

cõicatatſunt.

furibus⁊ a ꝗbuſdã alis poſ-

— „ Rr
rũ materie ex uolũtate dñoꝛu

fecit indeſpeciem.i.mulſum vel vas er argento meo ⁊ tuo ſua ẽ
iure ſpecificationis:nõ cõis.yt.S.e.S.cum ex aliena.⁊.ff. de rei

ven. l. ſi rrumentum. F. i.
o (Confuſe.i. ſimul fuſe.

p ¶ Aectrum. genus eſt vaſis vel ſpecies metalli.⁊ ad hbocẽ. ff.

auri conflauerit. Sʒ ſi diuer⸗
ſematerie ſint:⁊ ob id ꝓpꝛia
ſpecieſ facta ſit:foꝛte ex uino
æmelle mulſum:aut ex auꝛo⁊
argento electrum': ideʒ iuris
eſt. nam ⁊ hoccaſu cõmuneʒ
eſſe ſpeciem non dubitatur.
Mõ ſifoꝛtuitocaſu ⁊ nonuo
luntate dñoꝝconfuſe fuerint
uel diuerſe materie uel q eiuſ
dem generis ſunt:idem iuris

—ren.
. 5

eſſe placuit. ¶ Qð ſi fru⸗

mentũ Ticij frumẽtotuo mi
xtum fuert:ſiꝗdem fuerit ex

uoluntate noſtra:cõmune eſt

quia ſingula eoꝝ coꝛꝑa:ideſt
ſingula grana que cuiuſqʒ
pꝛia fuerint ex cõſenſunoſtꝛo

mixtũ fuerit: uel Liciꝰ id mi
ſcuerit ſine tua uolũtate:non
nidet᷑ cõe eſſe.qꝛ ſingula coꝛ
poꝛa in ſua ſubſtãtia durant.
Sʒ nec magisiſtis caſibꝰ cõ
mune ſit frumẽtũ qᷓʒ grexĩitel
ligitur cõis ſi pecoꝛa ticii tuis
pecoꝛibus mixta fuerint. Sʒ

ſi ab alterutro ueſtrũ totuʒ id

frumentuʒ retineatur: in rem
quideʒ actio ꝓ modo frumẽ

ti cuiuſqʒ cõpetit. arbitrio ãt

iudicis continetur:ut ipᷣeeſti
met quale cuiuſq; frumẽtuʒ

Dõ ſi caſuid

de auro ⁊ argẽ. le.
l.pediculis..nera
cius. —
q S iuris. vt
it cõe vt ſubijcit.

r ¶ EPlacuit. ſcy vt
ſit cõe niſi ſeparari
poſſit:veluti ex ere
meo vel plũbo.vel
argẽto tuo ſpecies
facta ſit.qͥbus caſi
bus ſeparari põt ⁊
quilibet vẽdicat ſu
um. vt. ff. de rei vẽ.
ſi frumentüů. S. ſʒ ſt
plumbum. 2. ff. de
acqui.re.do.l.lacꝰ
7.l. ſtagna.S. fi.

8 (Quogd ſi frumẽ

tum. diximus quã⸗
do confun luntur
itavt ſeꝑari nõ poſ
ſint nunc videndũ.
eſt quãdo ſingula
coꝛpa ĩ ſua ſubſtã⸗
tia durant quo ca⸗
ſu dicuntur immi⸗
t ömunicata. Et
ideo locum habet
cõmunidi.actio.vt
ff. de rei vendi.l.ſi
frumẽtü.ij.rñ.

v (Suonana du⸗
rant.ſed nunquid
ideʒ ſi de noſtravo
luntate fuiſſent im
mixta.videtur eniʒ
ꝙ ſic. noſtra enim
contemplatio vel
voluntas non po⸗
teſt mutare ſubſtã⸗
tiam granoꝛũ quin
ſemper diſcreta et
diuiſa ſint a ſeinui
cem.quod videtur
eſſe contra. S. pꝛece
dentem. Sed rñd.
non eſt mirum. als

em̃ ſimile reperimus.nosnetempus continuũ eſt ſuinatura: cũ
tpᷣs ſit menſura motus pꝛimi mobilis qui motus eſt vnifoꝛinis
⁊ continuus.vt dicit Ariſtote.in.viij phiſicoꝝ.⁊ tamen partes
in ipᷣa contemplatõne diſtinguimus ⁊ aſſignamus dicentes ;
quoddam pꝛeſens. quoddam pᷣteritum. quoddam futuꝝ.ſic in
granis frumenti.q licet eoꝛum coꝛpoꝛa ſint diſcreta in ſuis ter⸗
minis cõmunia ea poſſumus facere:ita ꝙ aliqua non ſit ꝑticu/
la in tuo grano quã iu non cõmunices mihi nulla in meo quaʒ
ego non cõmunicẽ.qð non eſſet deficiente noſtra volũtate ſicut
nec mihi tꝑe diſtincto generarent᷑ he diuerſitates noſtra ſigniſi

catione vel reſpectu deficiente.

x (oma. qa fitꝑ erroꝛem quo caſu dñium non trãſit.vt. ff.e⸗

1

0
n
i;

0,

hun

is
s
in
ſe⸗
ſch
ng

jat

nn

actio

Secunds

Lſi ꝓcuratoꝛ.vel ut melius paſcantur.⁊ fa.ſ.ead l.acqui.in pᷣn.
vbi dicit gregati paſcitur. ed cõtra.ff. de ſol.ſi alieni. So.ibi
ſpeciale eſt in pecunia numerata.ut ibi dicitur.yvt.ff.ſi cer. pe ſin⸗

quantuʒ fuit ſuum

quando non appa

ret qð fuerit ſuum
et hoc pꝛoppter im
poſſibileʒ diſcretio
nẽ. ut. ff. de uſufru.

l.vſufructuariũ..

ſiĩ vinarijs.ſi autẽ
apparet quod cu/
iuſq; fu erit:hoc iu/⸗

derx extimet ut ſub⸗

ijcit ſcõm AHonem
et ſcõm boc dicit:
quale id eſtquod.
et ſic cuilʒ ſua gra⸗
na reſtituantur. vl
dic pꝛoxi.Rñ.arbi
trio ⁊c.eſſe de eo ð
quo eſt iſtð ſcilicet
qñ nõ apparet ꝗð
ſuũ fuerit ⁊ hocinu
it verbũ q̃le.nõ enĩ

dicit qð ſed quale:

ut in qualitate offi
ciũ uertat᷑ ⁊ quanti
tate non coꝛpoꝛe.
cum illud ſit ĩpoſ/
ſibile diſceruere. et
ſic pꝛobabit qui di
cit ſuũ fuiſſe meliuſ

Et nota triplicem

eſſe differentiam in
ter hunc. .. et ſupe⸗
rioꝛe.ſpecies enim
dicuntur miſceri. ut
hic.materia confũ⸗

gi. ut. . ſel P. oõ/

tra. Item bic remanet in eadem ſubſtantia. ibi non. Item con
fuſa fiunt cõmunia etiam ſiue dominoꝛũ uoluntate. ut pꝛoximo
Frumentum. non

vy ¶ Pꝛo modo.i.menſura. gularia.
53 ¶ Arbitrio. id eſt ꝙ; cuilibet tantum frumentum reſtituatur:

fuerit.¶ Cumin ſuo ſoloali
quis domum ex aliena mate/

naedificauerit:ipſe intelligi
tur dominus edificij.quia om
ne qð in eo edificatur ſolo ce⸗
dit. Nectamẽideois qui ma

terie dominus fuerat deſinit

eſſe dominꝰ eius. ſed tan iſꝑ
neq; uendicare eã quiſ poteſt
neqʒ ad echibenduʒ de ea re

agere ꝓpter legem. xij. tabu

larum qua cauetur ne quis ti⸗

gnum alienum edibus ſuisin
iunctuʒ eximere cogatur.ſed
dupluʒ pꝛo eopꝛeſtet per acti
oneʒ qneuocatur detigno in
iuncto. Appellatione autẽ
iuncto. ¶ A

tigni omnis materia ſigmifica
tur ex qua edificia fiunt⸗Q ð

ideo pꝛouiſum eſt:ne edifici⸗

umrſecindi neceſſe ſit. 83

ſialiqua ex cã diruptuʒ ſit edi
ficium:poterit materie domi⸗

nus ſinon fuerit duplum iam

—

dũ bona fide cõſumptũ.tunc enĩ in factũ

aretur. ut. ff. ad. l. acqui. qui occidit.. ſi q́s alienũ vinuzʒ.

b¶ Quʒ in ſuo. ſuũ eſt etiã ſi alius habeat ibi vſumfru. ut.j.ð be
re. iſti. F.i.ubi ꝓpꝛiꝰ ſemꝰ dici᷑ i quo ꝓpꝛietatẽ nudã bʒ teſtatoꝛ
c ¶ Edificauerit.ſ.bona fide.aliaſ nõ.immo tignũ ſuũ uẽdicaret

ut. ff. de reiuen. l. in rey. S. tignum. ar. a cõtrario ſenſu. uel ex es ex
ceptione que ibi ponitur.et iurabitur in litẽ ut ibi nota.

d nedificat᷑i.in ipa terra configit᷑. quid ergo de domo non af

fixa ſolo.Rñ.nõ cedit ſolo.ut.ff.e.l.ſi ticiꝰ.et facit ad banc regu⸗

lã.C. de edi.pꝛi.l.i.idem in ſatis et plãtatis qð hicin ediſicatis
dicitur.ut.j.e.S.ſi ticius.et.ꝭ.qua ratione.vñ uerſns.Quicquid
plantat᷑ ſeritur uel inedificat᷑. Omne ſolo cedit radices ſi tñ egit
Sz ra bdacreguli ẽ.ff. de rerũ di. l.ĩ tm. So. illud ſpeci ale eſt
S

ec. deſinit. ſq; ex cauſa edificationis:ſed alia cauſa poteſt

deſin ere. ut. ff. de vſuc. l. rerũ mixtura. S. labeo. que buic regule ſi

gnatur contra. f-
g E exhibendum.ſcʒ ut extimetur niſi mala fide fecerit.ut.ff.
deeiuendi.l.in rem.S.tignũ.et.ff.detigno iniũcto.l.fi.ſgj tũc nõ
eximit᷑ ſed in litem iurat᷑.vt.ff. de ſoł.qui res..fi.quia arbitrarie

„

ed lantiſp.i.interim.

ſũt iſte act. ut.ff. de in litẽ iurã.l.ĩ actionibꝰ.et.j.de act.S.pᷣterea

„

b ¶ Eij. tabularũ.lex quedã fuit de qua dic ut.sS.de iure na.S.et
non ineleganter. .. &

i R tigno. qua actione tenetur et qui iniunctũ babet licet non

conſecutus :tunc eam uendi

eſſe alienata:utiq; ſi nõ igno⸗

lifſpelli: utiqʒ ſibonefidi poſ⸗
ſeſſoꝛ fuerit qui edificauit:

lo. l. ij. F. iulia.

.

De rerũ diui.

iniun xerit:et qui iniunxerit licet nõ poſſideat.ſed alteto ſoluente alter li⸗/
beratur.ut.ff.de eiec.et effu.ſiuero. .poſituʒ.⁊ de flu.l.i.in fi.et quod vi
aut clam.l.competit.S.fi. Sed quid ſi veli magis rem redd ere et exime
re:qᷓ; duplũ pᷣſtare.Rñ.nõ auditur.qꝛ ꝓpter publicam utilitatẽ hoc fuit
ſtatutũ.ut.j.e.qð ideo ⁊c.et.ff.deoꝑ.no.nun.l.pᷣtoꝛ.ct.ff.de le.i.l.cetera
§S. ſi duobus. Item nun⸗
quid bec actõ competit etiã
contra eum qui bona fide

n, iniunxit.Rũñ. ſſic. ut hic.li⸗
re et ad exhibendum agere cet contra dixerint quidam
de eare. ¶ Etexdiuerſo. ſi¶Sed coͤma male fid ei iũgẽ⸗
quisin alieno ſoloex ſua maz tẽatta hꝛerer bee nurilia c6
teria domum edificauerit: illi bepi tem ſuni irem furtiua

condi.item bec actio deti⸗
gno iniuncto.ut.j.de actðõ.
S. ſic itaq;.et.ff. de tigno in
iuncto.l.i.in fi.et.l. ·

us ſit domus cuius ſolum eſt
Sed hoc caſu materie domi⸗
nus pꝛopꝛietateʒ eius amittit
uia uoluntate eius intelligit
4 S Ei Kk Appellatione. facit ad
hoc. ff. de vᷣ. ſig. l.tigni. ⁊. ff.
e.adeo. .cum in ſuo. I9tem
qð in domibus dicit idem
dic in campis ut ſubijcit
ideo ⁊c.ad hoc.ff.de ver.ſi.
l.vꝛbana pꝛedia.quidaʒ tſi
contra. Item ides in vinea

rabat ſe in alieno ſolo edifica
re:et ideolicet dirupta ſit do⸗
mus materiam tamen uendi⸗
care non poteſt.Certe illud
conſtat:ſi in poſſeſſione con-
ſtituto edific atoꝛe:ſoli domi⸗ ut.ff. de tigno iniuncto. lei.
nus petat domũ ſuã eſſe:nec 1 * aeria ur cementa et

ſoluat pꝛeciũ materie:et mer m ¶Konſecutus biceſt con
cedes fabꝛoꝛum:poſſe euz cõ tra. ff. de tigno iniuncto. l.

. E. fi.alias in fi.ſed ibi nò cũ ef
ſtat per exceptionem doli ma fecm fuit cõſecutꝰ duplum
qꝛ licet exegit:non tñ pꝛece⸗
pit adhuc dupluʒz. ut. ar. ff.
i e⸗ de eiec.et effu. l. ꝑceptum.
Nam ſcienti alienum ſolum

„

reiuen. ut.ff. de reiuen.l.in

rem. S.fi. quia nec pꝛius agere potuit. ut.C. de an. ex.l. i. F. fl. aliud ergo
ſi mala fide iniũxit.quia tunc agere potuit.vnde.xxx.an.repellitur a rei⸗
uen. ut. C. dep ſcniptione. xxx. an. ſiact.
o Ex diuerſo. intelligitur.ſic. C. de edifi.pꝛi.l.ſi is Otra qum.
p ¶ Non poteſt. qꝛ alienata eſt nõ poteſt uendicari. Sed ↄtra.Q. de rei⸗
uendi.l.ij.in fi.ſed ibi ex aliena materia et in alieno edificauit.hic de ſua
in alieno.quare dic.aut de mea materia et in meo ediſicio et tunc planuʒ
eſt. aut de alieno in meo.ut.S.ꝓxi.S.aut demea in alieno.ut hic.aut de
aliena in alieno.ut in dicta.l.otraria continetur.

— . . „☛

q Lerte fabꝛoꝛuz.i.magiſtrorũ deligamine murorũ.ſic.ff. de eo qð cer.

dn n ( Nendicare. nulla tem,
eſſe poteſt ohijci culpa ꝙ eci pᷣſcipnõe obſtãte in

r ¶ Per exceptiõ .q̃ locũ bʒ ubicũq; equũ ſit excep. locũ babere ſiue alia
Vanae nõ.ut.ff. de excep.do.l.ij.S.generaliter.et ar.j.e.S.lfſe.

8 Wonefidei.ſ.ab initio:et ex poſtfacto cũ edificauit.nã ſi anteq; ediſi
cet ſit bonefidei:et cũ edificat malefi.ſit:eligitur quedaʒ media uia:ita ut
nee malefidei puniatur:neq;ʒ ut bonefidei expenſas conſeruetquia per
mittitur abraſio.ut.ff. de reiuen.l.iulia.S.ſi in aliena.que eſt huic contra
nia.et facit ad hoc.ff. de mino.l.intra.S.uendentibus.
t Edificauit. cũ de nouo edificat.et ut plene bec ſciant᷑:die cum impẽdo
in lem alienã: aut ſuo:aut meo nomie. Pꝛimo caſu loquit᷑ti.ille de neg.
ge. et. ff. e. et. C. e.ſi meo.tunc aut fructuũ gratia et tunc ex fructibus de⸗
ducitur:et alias nullus fructuctus intelligitur.ut.ff.ſo. ma.l.fructꝰ.et.ff.
fam̃.her.fundus.aut qui cauſa rei ſeruande:et tunc aut denouo faciendo
au nõ.pꝛimo caſu ſi bona fi.habeo exceptionẽ nõ actionẽ ſᷣm Jo. ut. S.
ꝓxi.S.et.ff. de cõdi.inde.ſi in area.et.ff.de excep.do.paulus.ſed. M. eri
am actionem dabat. et eſt pꝛo eo.ff.de pe.beredi.l.hereditas..i. ſed ibi

.

ſpſo geſtu negociũ fuit bereditariũ neceſſe habuit facere vnde babuit
acti.vt.ff. ſi pars here. pe.l.fi.et. C. de reiuen.l.ij.et.l.domũ. SDed Jo. õ.

qui tenetur:etiã ſi poſitũ ab alio babeat vel teneat. vt dixim? ã.
e. .cũ in ſuo.pꝑ.l.ff.de eiec.⁊ effu.ſi ᷣo.S.poſitũ.et eadeʒ queſtio

vt dictũ. et facit etiam /ꝓ eo.ff. dereiuen. ſumptus.et.ᷣff. de ac. empt.idẽq;.
et. ff. de pen. here.l.plane.ſi ᷣd mala fide:tunc nec excipiendo nec agedo
conſeruo.vt hic ham nemiuem mibhi volui obligare.vt. ff. communi. di.

boc iudiciũ ſᷣm Jo.ſed.Aſ⸗
etiam hic dabat nego. geſ.
acti. vt. ff. de nego. geſ. ſi pu
pilli. S. ſed et ſi quis.ſed ibi
nomine alieno gerebat. itezʒ
etꝓ eo. C. de rei ven. l. ij. ſ
ibi loquitur quand ex ali⸗/
ena materia et in alieno im/
pendi vt ibi plene notatur.
ſi vo in reficiẽdo:aut bona
fide:et tũc neceſſarias et vti
les.per doli exceptioneʒ vo
luuntarias per abꝛaſionẽ ſer

uamus:niſi dñs vellet tan⸗

tum dare quantũ poſſet ha
bere his ablatis ⁊ coꝛraſis.
vt. ff. e rei ven. l.in fundo.
ſ vᷣo mala fide impẽdat ne⸗
ceſſarias per officium iudi/
ciſ:cum tamen poſſideo vti
les per abꝛaſionem conſuo
vpoluntarias nullo modo.
vyrtnt. L. de rei yen. domũ. hic
. eſt ꝙ dixit Bul. hic ꝙ expẽ

ſas repetam quandoq; per

a.i.per actionem.vt.ff.ð ne
go. geſt. l. ſi pupilli. F. ſed 2
ſi quis. Item et per.e.i.per
exceptionem. vt bic. Atem ⁊
per. o. id eſt per officium iu⸗
di. vt p.l. ff. de rei ven. l. do⸗

mum. et modo diximus. et

hec in rei ven. locum babẽt
in pe.vᷣo hereditatis bo.fi.
poſ.ſeruat omnes.at ma.ſi

dei. poſ. neceſſarias ⁊ vtileſ

„9 „

per officium iudi. als per ex

ceptioneʒ doli re exiſtẽte me
lioꝛi in qua facte ſunt. volũ
tarias vo abꝛadit.yt.ff. de
pert.here. plane.

videtur non oõmutari cum
pꝛimo dño vnlis rei ven. de
tur. vt. ff. de rei ven. ſi ſrumẽ
tum. F. de arboꝛe. que eſt .
ſolu.licęt ibi dicat varijs et

a S ticius. cõmutstur. ſ

d
b
C

—

ficauerit temere in eo ſolo qd̊
intelligebat alienum eſſe ,
Si titius alienam plantaʒ in
ſolo ſuo poſuerit:ipſius erit.
et ex diuerſo ſi ticius ſuã plã
taʒ in meuij ſolo poſuerit:me
uij planta erit ſinodoutroq;
caſu radices egerit. ante autẽ
q; radices egerit:eiusperma⸗
net cuius fuerat.adeo autẽ ex
eotempoꝛe quoradices ege⸗
rit planta:pꝛopꝛietas eius cõ⸗
mutatur:ut ſi uicini arboꝛ ita
terram ticij pꝛeſſerit:ut in eiꝰ
funduʒ radices egerit:ticij ef
fici arboꝛem dicimus. Ratõ⸗
enim non permittit ut alteriꝰ
arboꝛ eſſe intelligatur:q̃z eius

cuiusin fundum radices egiſ

er crigeopꝛope coufiunar
boꝛ poſita:ſi in uicini fundu
radices egeit cõis ſit.¶ Qua
rõne auteʒ plante queterre co
aleſcunt ſolo cedunt:eadem
rõe frumenta quoqʒ que ſata
ſunt ſoloe
¶ Ce terum ſicutis qui in ali
enoloco edificauerit:ſi ab eo
dominus petat edificium:de
fendi poteſt per exceptionem
doli mali ſcðᷣm ea que diximꝰ
ita eiuſdem exceptiõis auxilio
tutus eſſe poteſt:qui in alie⸗

f x Sſer ] ryafrn) —

varia damus non tamen nos damus vel damus de extimation eſed nõ
eplanta vt diximus.S.e.S.plane ſi lõgioꝛe tempoꝛꝛe.
KRadices. oẽs vt differat a ſequẽti. .
icimus.immovidetur eius in cuiꝰfundo oꝛiginem duxit.vt. ff. ar. fu.

ce. ſi plures.5. fi. ſo. hic coꝛrigit illam. vel dicibi poterat viuere arboꝛ ex
fundo pꝛimo.hic non.vel effiaticij ꝓ parte.ſcilicet vt hic.ñᷣ in totũ vt ibi

—.

d ¶ Katio. facit. ff. e.l.

deo. in fi. et.l. fi. et. l. qua ratione.

e¶ Qua ratione ſolo cedunt.vt.S ꝓxi.S.

fe

ixim?. S. e. 5. certe. ſz qͥd ſi aliqͥs ex ſemĩe meo in alieno fundo ſenia

uit: contra quem agam. reſpon. contra ſeminantem. non quia poſſidet:
nec dolo fecit quominus poſſideret. Item nec contra poſñdenteʒ.quia
eius facto nil actum eſt. ſed tamen dic eum tenen adinſtar tigni iniuncri

cedere intelliguntur

ſit in plantatis: et eodẽ mõ ſoluit᷑ cum ſit ratio ſimił. vt. ff. mã. lu⸗

cius.in fi.i.rñ.

num funduʒ ſua impenſa bo⸗

quoqʒ licet auree ſint perinde
cartis membꝛaniſue cedunt:
acſi ſolo cedere ſolẽt ea que
inedificantur aut inſeruntur.
Ideoq; ſi cattis membꝛaniſ⸗
ue tuis canmmen uel hyſtoꝛiaʒ
uel oꝛationem titius ſcripſe⸗
rit:huius coꝛpoꝛis nontitius
ſed tu dominus eſſe uideris.
Sed ſi a ticio petas tuos li/
bꝛos tuaſue membꝛanas eſſe

necimpenſasſcripture ſolue-

re paratus ſis: poterit ſe ticiꝰ
defendere per exceptionẽ do⸗
li mali utiq; ſi earum cartaruʒ
membꝛanarumue poſſeſſionẽ
bona'fide nactuseſt. ( Si
quis in aliena tabula pinxerit:
quidam putant tabulam tpi=

(Si⸗

—

cture cedere.alijs uidetur pi

cturam qualiſcunq; ſit tabule

cedere. ed nobis ui-

detur meliuseſſe tabulam pi-⸗

cture cedere. ridiculuʒ enimẽ
picturam appellis uel ꝑraſis

in acceſſionem uiliſſime tabu
lecedere. unde ſia domino ta

bule imaginem poſſidente is

qui pinxit eam petat:nec ſol⸗

uat pꝛecium tabule poterit ꝑ
exceptionem dolimaliſbmo⸗

(Si quis pinxer

. .

g Lonſeuit. ic eſt plantauit vel ſeminauit.

b ¶ Littere. cartis.
yäyt de bombace que
de piſis veniunt.
¶ Mẽbꝛanis. que

na fide conſ. euit?. ¶Littere/ de mẽbꝛis animali

kꝓq ( Si ſolo. vt. S. e.
m (Miſtoꝛiam. vete
ris et noui teſtamẽ
ti.idem dicam in fa
bula vel romantia
vel quolibʒ libꝛop
ſaico.

ꝛationem. ad
deum vel ad popu
lum vel ad pꝛinci⸗

——

o ¶ Loꝛpoꝛiſ.i.libꝛi
p on ticius. ſec, —
ſciptoꝛ bonefidei.
aaloranii
em.

.
rBiona. ft ant .
mala laboꝛem do⸗
naſſe videtur.vt.S
e. §. certe. ſed nũqᷣd
act. ſcriptoꝛ habet
reddito libꝛo.rũ.ſic
ſi bonam fidem ba
buit.acti. dieo. ſ. in

4

factum. vt. ff. de rei

ven. l. in rem. F. ite
ſi quioinq;. ſi ma⸗
lam habuit nõ ha⸗
bet exceptioneʒz. qa
nec exceptionem bʒ
yt bic. ſed cum bo⸗
die pᷣcioſioꝛ ſit ſcri⸗
ptura q;ᷓ carta nun
uid mutatur bic.
ſident quidaʒ vt
Azʒo.ꝙ ſic. nos q;

non. ar. C. de teſt.

ſancimus. et. C. de
appel. pᷣepimus.ĩ .

t (Zabnlam. amd ſi in marnxꝛe.rñ. ſeruari foꝛte.ar.tamẽ ð.j.

de teſta. F. penul.

v ¶ Ledere.ff. de rei uen.l.in. rem. 5.ſed id qð in carto. contra ſoł-

bic coꝛrigit illam. vel diſtingue an pꝛecioſioꝛ ſitilla ſ. criptura qᷓ;
tabula. om. p. qui ait locum babere qð hic dicitur: ſi pictuſ eſt ho
mo non vſus bono coloꝛe non atramento.

r ¶ Appellis. pꝛopꝛia nomina pictoꝛum.

Eam petat. . directa rauen. vt.f. dere.do. l. qua ratione. J.2

5 ¶ AEt vnlis acno. in rem non directa. quia deſijt dominus eſe:

— —.. ę —— y—

Secundus

ſie eſt mirabile ; nõ dſis a dſo vẽdicat. ſictingit als in pubł

in quibuſdã caſibus.vt not.j.de actio.S.alie.

3 Finpo uerit. bic mirabile cõtingit ꝙ cõditio poſſidentis eſt
deterioꝛ qᷓ; petentis.als õ.vt.j.de intdic. S. cõmodũ.ſic et alłs.ff
de noxa.ſi quis a multis.et.ff.ſi ex noxa.cauſa.a.l.i.in fi.et.l.ij.

et. ff. de petiti. here.

cum idem.ſed ad h̊

rñ.quia ĩ cauſa no

xali eſſe poterit

ſeoundo agens nõ
pꝛobabit. Item in
petiti.bere.ſi bona
iura babuit in vin⸗

cendo:hec eadẽ ha

buit in defenden /
do. et ſic non eſt eo⸗
rum conditio dete /
rioꝛ. Item cum bic
habeat act. pictoꝛ
ſi nõ poſſideat:mł⸗/
tomagis exceptiõʒ
debet habere ſolu ⸗

to pꝛecio.vt.ff. ð ſu

perficiebus.l.i. F.
quod autem. et.ff.
de regu. iur̃.cui da⸗
mus.ſed nunquid
domino quondaʒ
tabule idem conce⸗/
ditur: ſi poſſideat

ſi pꝛeciũ picture ſol

uat. rñ. ꝙ ſic. cuz ſi

bie act. detur. ego cõ

tra. vt ſit differẽtia
inter dominuʒ ⁊ pi
ctoꝛem. Item quis
pꝛefertur ſi amboõ

extraneum poſſidẽ
tem agant. rñ. is qᷓ

directam habz acti
onem.i.pictoꝛ.ſᷣm
io.ſed nũquid ſi ta

bula fuerit abꝛaſa

remanet pictoꝛis.
rhð.ſic.vt.ff.de rei
vẽ. in rẽ. F. ⁊ qð ſeł
ſz q̃re aliud ĩ pictu

ſideat: quene
lis actio dominotabule aduer

ſequens eſtut uti⸗

ſus eum detur. ¶ Quo caſu

ſinon ſoluat impenſam pictu
re: poterit per exceptionem

doli mali repelli utiq; ſi bona

fide poſſeſſoꝛ fuerit ille qui pi

cturam impoſueri. ¶ Il
lud enim palam eſt:ꝙ ſiuẽ is
qui pinxit ſurripuit tabulasſi

ue alius:competit domino ta fereet decolono dicuntur.
ybularum furti actio. ¶ Sr⸗
quis auteʒ a non domino quẽ

dominum eſſe crediderit:bo⸗

na fide fundum emerit:uel ex

donatione aliaue qualibet iu⸗
ſta cauſa eque bona fide acce

perit naturali ratione placuit

fructus quoſ percepit eiuseſ

ſepꝛo cultura et cura.et ideo

ſipoſtea dominus ſuperuene
rit:et fundum uẽdicet:ðe fru⸗

ctibus ab eocõſumptisagere
nonvpoteſt. ¶ Siuero quis

alienum fundum ſcienſ poſſe
denit: nomidem conceſſumẽ.

ris qᷓ ĩ ſtuniſ.rñ.quia pictura pꝛecioſioꝛ ẽ qᷓ; ſciptura.ſᷣm io.
Bumipuit. anteq́; pingeret. aliud poſt picuurm.
c Labularũ.et ſubaudi.nam et pictoꝛi contra er̃neũ furem dat᷑.
ßim aʒo.vel meliꝰvt mibi videtur.bic loquitur quando fuit ſub/

—

repta anteqᷓ; eſſet picta.ſed etiam dñm tabule ſibi ſubꝛipiẽte

ob. que ex deli

pooſſet dani pictoꝛi furti actio facto furto tabła iam picta. vt. ſ. de
d Bi quis bona fide.que initio exi

git.ſ. vt credat ſibi dantẽ ba

„

bere ius diſtrabendi. vt. ff. de vſur. qs ſit. F. fi. nec obſtat qð ẽ.ff.
de acqj..re.do. l. in boneſidei..in ðꝛiũ. qꝛ ibiopponẽdo loqᷣt᷑nõ

ponendo.

e Ruſtã multe ſunt cauſeſiue tituli acqrendi. vtin. ff colligi/
tur

in varijs titulis ſub titul de vſuca. vſq; ad ti. de re iudiideʒ
tñ et ſi itulũ nõ babeat. vt ar.ff. fi.tegũ.l.iij.S.ſed ante.

fſ(¶ Maturali.iire genni. de quo loquit h ti. cui naturalrõ inſi
6 uctꝰ.ſ. induſtriales.ð aliud ĩ naturalibꝰ. vt. ff. de v /a eſt.
ur.

r.l. kuctꝰ. nec obſtat. ff. de acq. re. do. l. bo. fi. in pn. qd eniʒ ibi
dicit oẽs: exponit᷑ ſine facto poſſeſſoꝛis:ſiue alterꝰ percepti indu⸗/
ales tñ. vt. ff. de vſu. qui ſit. S. pꝛeterea. ſy naturalibꝰ fructibꝰ

cõſũpris:an teneat᷑ p

oſſeſſoꝛ.rñ.non tenet᷑ poſſeſſoꝛ rei ven. quia

nõ poſſidet:nec dolo deſijt poſſidereſed cõdi. ſine cq tenet᷑ in qn.
tum locupletioꝛ eſt. ar. ff.ſi cer. pe.ſi ⁊ me.

ni⸗ qui pirxit poſ
con

q

K ¶ Hon põt.nec ad pᷣciũ.vt.j.de offi.iu

Dere. diui.

di. S.ſi vᷣo. et. ff. fi. regũ. lꝛiiij. F. ſ

ogarezſen E ais Ftlöerpilirlaua .

ante.ſi tñ extent.nõ rei ven.qꝛ papientis ſũt.ſed of.iudi.tenetur reddere

vt. C. de rei ven.certũ.S.bona fide.
lI¶MHon idem. yt ſaciat frucus ſuos.

itaq; cum fundoetiam fructꝰ

reſtituere. ¶ Is ueroad quẽ

—.—

m ( Cogitur. diſtin gue tam̃
qꝛ ſi babet titulum male fi.
poſſeſ.de conſumptis cõdi
ti.ſine cauſa:de extantibus
rei ven.de percipiendis pꝛo
pten ti. excuſat᷑.vt.C. de rei

licet conſt i ſint: cogitur

uſufmuctus fundi pertinet nõ
aliter fructuum dominuseffi⸗

citurq; ſi ipſe eoſ perceperit.

et ideo licet maturiſ fructibuſ

nondum tamen perceptis de
ceſſerit:ad heredes eius non

p ertinẽt: ſed domino pꝛopꝛi⸗

Inpecudum fructu etiã

fetuseſt ſicutilac pilus et la-

na.itaqʒ; agni edi ⁊ uituli ete⸗/

quuli et ſucculi:ſtatim natu⸗

raliiure domini fructuarij ſũt
Hartus uero ancille in

fructu non eſt:itaqʒ ad domi⸗

num pꝛopꝛietatis peninet. ab
ſurdumPenim uidebatur ho⸗
minem in fructueſſe cum om

nes fructuſ rerum natura'gra

tia hominum comparauent.
Secd ſigregisuſumfi
ctum quis habeat:in locũ de⸗
moꝛtuoꝛum animalium capi⸗

—..,ĩ⸗k⸗⁰e

oꝛ caſibus.quãdo emit ab
eo quem ſcit vẽdere in frau⸗
dem creditoꝛum.vel qñ vẽ⸗
dit qui metu compulſus eſt
et cũ emit contra interdictũ
deinde coꝛrumpi fructꝰpati
atur.vt.ff.que in frau.cre.l.
ait pꝛetoꝛ.S.ꝑ hanc.xet.ff. ꝙ;

ven. ſi fundũ.niſi in quattu

metus cã.ſed et par.et. C.

de agri.et cen.quemadmo⸗
dum. idem in quarto. vt. C
de fi. inſtrumẽ. et iure haſte
fi.l.i.ſi non hʒ ti.de conſum
ptis condi.ſine cã.de extan
tibus rei vẽ.vt.C.de cõdi.

erx le.l.pe.et.C.de rei ven.ſi
fundum.de ꝑcipiendiſ offi.
iudi.vt.ff.de rei vendi.ſina

uis. F. fi.

lio enim pcipiente nõ fiunt
ſui.ſed ſi bo.fi.poſ. fuerit ẽt
ſi eos alius percipiat. vt. ff.

de vſur. qui fit.S.pꝛeterea.
vel aliter ſi ipſe percepit.nõ
etiam heres eius nec enĩi ad

beredẽ tranſmittit.

n 85 8 o. ad quem ipſen,

o ¶ Perceptis.vt ſi in hboꝛ o

rreo poſiti ſunt facit ſuoſ fru

ctuarius.ſed bo.fi.poſ.ſta⸗

tim vt a ſolo ſeꝑati ſunt. vt

ff. qui. mo. vſufruc. amit. l. ſt
vſufructuan.ðeſt et alia dif
ferentia.quia fructuariꝰ fa⸗
cit ſuos naturales ftuctus.

boneſ· vo poſſeſſoꝛ non. pvt f deſuf. lvſufmucrl egato.tde vſuns.

ecolono.qui nũmis colit.nã omnes fructus facit ſi uos. vt vſufruc.

p etege act. r. ꝑ rei vẽ. cũ dñs ſit. vk cũ dicit: er bac lege.
ſed differũt.qꝛ colonus tał facit fructus ſuos vt a ſolo diſcerpn ſũt. vt. ff

de ur.l. ſi apes. 5.fi. ſecus de vſufru. vt bic dic᷑ vel dicas de partiarijs.

vt. ff. loc. et con. cum in plures.S.meſſem. ſᷣm aʒo. Item dicit fere pꝛopter
aliud.quia colonus tranſmittit ad heredem.vt.j.locati..fi.ſed fructuaʒ

rius non.vtbi.
q ¶¶ In pecudum. fetus.q.d.ita fetꝰ ſicut ⁊c.
r ¶ Pilus. bouis vel etiam capꝛarum ad boꝛrã ſdlarũ.
8 Et ſucculi.i.parui ſues..
¶ Maturali.i.gentium de quo loquit᷑.S.e..ſinguloꝛũ.
r

c.le. vt. ff. de vſufru. fetuſ.

x ¶ In fructu

artus.pertinet qᷓntũ ad plenã ꝓpꝛietatẽ.niſi etiã et in parm ſit vſu⸗

* Penn eſt. ſic. ff. de vſufm. in pecudũ.

u. ſ. vt ipſe ſit fructꝰ.ſj tamẽ in eo relinquit᷑.

x atura. i. deus. ſic. . deiurena. in pn. vnde ðꝛ apud Oui. Pꝛonaq;
cum ſpectat aniĩalia cetera terraʒ:Os bomini ſublime dedir: celumq; vi

dere Juſſit:et erectos ad ſidera tollere v

ultus.ſic.ff.de edił᷑.edic.l.iuſtiſ⸗

ſime. et. ff. de fur. qͥ vas. .ex furtis.et.ff. de pe.here.l.ancillarum.
35 Gea ſi gregis grer eſt numerus.x.ouiũ yel.v.poꝛcoꝛum ſimul et con.

d ij

4

FPTC

Ziber

ſiſtentium. vt. ff de abigeis. l. oles. ⁊ facit. ff. de vſucapio.l. rerũ miytura bus alie. liq vel nõ. ſy boc eſt tegulare. vt bic. ?.ff. e vditid.
SF. tertium. 3 ¶ Alienat. id eſt dominium tranſfertur. 1..ð
a ¶ Exfetu. aliunde enĩ non ſubmittit᷑ ſm quoſdam. vel foꝛte ſubmitteret a. Stipendiaria. ſ. que militibꝰ pꝛo ſtipendijs dant᷑.vt. ff. de rei

etiam aliunde. anff. de vſufru. quid ergo..ſed qð dicitur in ſi. ven. Item ſi verberatũ.S.i.⁊ de euicti.l.lucius.⁊ de acqui.re.do

b Bubmittere. que ſubmiſſio non fit ſi in ſingul capitib? ſit vſufruc. yt b ¶ AEnbutoꝛia.·q tnbuta rome reddunt. mi. in agris.
ff. e. quid ergo. S. ſed ꝗdð döꝛ. c¶ Alienãt. pertra⸗
Cc ¶ Ebeſauros.eſt autẽ the/ . — ditionen.
ſaurus pecunia ab ignotis d ¶ In ꝓuincijs. q.

dñis vetuſtioꝛi tempoꝛe ab tum ex fetu fructuarius ſum⸗ ti:q uoluntate domini uo di. talia pdia non

fſcõdita.vt.C. detheſau.l. i. „ oeee . α 2 ſunt in italis.
l wͤ.n pꝛĩ.vel depoſitio pe mittere debet:ut etiulianoui lentis rem ſuam in alium traſl e nter que.ſ. pꝛo
aunie memoꝛian erdt.· ſum eſt: in uinearum demoꝛ fene ratam haben..etideo cu an inn rr.
. belo nos. nzaoch tuarum uel arboꝛ Am locum a⸗ iuſcunq; generis ſit coꝛoꝛ de vſucapi. traſ
3 impnopevir vr ſtoe aech lias debet ſubſtituere. recte e⸗ lis restradipoſſet:et a dom e —
. poſ.l.peregre.ĩ pn. 7. ff. nſee lore di ſe 2 .
bel toelumd.ninm colere debet et quaſi bo⸗ no tradita alienatur¶ Itaqʒ Aent de

d En anure Ritero ve nus paterf amiliasuti debet. ſtipendiarnia quoqʒ et tribura münn Gephertone
vtili.vt feudatarius v in . Q. deyſucapio.
pbiteotccanius vr ſimuloll beſauros quos ꝗs in ſuo⸗ ria pꝛedia emmodlo aliec⸗ tranſfoꝛ.l. vnica. ſ
leplo aliud divent inbis. loco inuenerit: diuus adrian nantur. Mocãtur autem ſſi quantum ad mmbu
ZE ſimerenarme dum naturalem equitateʒ ſecutus pendiaria ⁊ tributaria pꝛedia 8 Priſartid E
laboꝛat in alieno vel credi· n l ſzant⸗n Dẽ deepil.et de. de bis
mrum. rñ. dimidium eius eſti Idemqʒ ſtatuit ſi quis in ſa⸗ necnon et italica pꝛedia ex no . va ennl eſtoñis.
uite ſunde nocnium . cCcro aut fligioſo loco foꝛuito ſtraconſtitutione nulla eſtdit (Eradantſtip?
. „7 „ . „ „ *„ G D: „ 28 18 e1. Pe
vt ff. de acqui. rerum domi. caſu inuenerit. At ſiquis in a ferentia ſed ſi quidem ex c? dianaa pꝛedia et tri

gui e lereator. lienoloconon data ad hoc o⸗ donationis: aut dotis: aut li ede. e nr t
f (Raligioſo. vr f deiuref. pera ſed foꝛtuito caſuinuene bet alia ex cauſatradantur: ſiuicialia pdia ſcut
ralem rationẽ. vt pz er litte- ceſſit et dimidium inuentoꝛi. ¶ Nendite uero res ⁊ tra ptura necelſaria ſit
ra.ibi ſm ciuillem rationem Et conuenicnter ſi quis in ce dite non aliter emptoꝛi acgru hbm Jo. vt. L. dev
Arcßale ieln vſuca ot ſaris loco inuenerit: dimidiuʒ . tur: q; ſiisuenditoꝛipciũ ſol· ſeaffilce .yne
2 Fornuno calireſt waſ inuẽtoꝛis et dimidium eſſece- uenit: uel aliomodoei ſatiſſe ¶ſunt vera ſi gccipi⸗
. inopinate rei euentus ex di⸗ ſaris ſtatuit: cui conueniensẽ cerit.ueluti ex ꝓmiſſione:aut ens inducaf᷑ in va⸗

nerſlis cauſis pueniens ob „ e . E n . cuã poſ.ſᷣm qſdaʒ.
aliad 1 aliud meepts. Ur ſi quisin fiſeali loco uel pignoꝛe dato. quod quide, vr depb cun
b ¶hon data n.gla fore publico uel ciuitatis inuene/ cauet᷑ ex lege.xij.tabularum res io⸗ vrii fü
. , L , „ 2 N——— .⸗ — „ „ do do. ſi .
Pporeſt opers dareno m ma lit: dimidium ipſius eſſe debʒ trectedicit᷑ iure gẽtiũ.i. il“ deacq re do bo li
“ gicaane als ei⸗ fiſci. vt. E Koimem fiſoa uel ciutatis re naturali id effici.ſed ſiisg ber acd. ufian
detheſau. l. vnica. rD.1 Jiets oe e, QAitrfidë 4 enĩ induciĩ poſ.lʒ
iSao.ed per quã actio. O CUV er taditionem quo- en didit fidẽ emptoꝛis ſecu⸗ nõ vacud. ab̈ auti
rñ per rei ven. c ds ſit. y qʒ iure naturali res nobis ac tꝰfuerit dicẽdũ eſt ſtati rẽ em dicl. de pba. e de

condi.ex hac.el. j 3, Ritonim ig fieri.¶Mihil autẽ int mõſtratiue ꝙ ſic e⸗
k ¶ In ceſaris locum.ſ.pꝛi⸗ quiruntur. 2 ¶ Mibil enun Pecalgkien. ¶ Mihil ane nt uenerit nõ cauſati⸗
moſialen. tan conueniẽs eſt naturali eꝗ eſt utrũ ipſedñs tᷣdat alicuirẽ uedi.
. ¶ In publico.i.publice de . òòGMU S I¶ Bẽdite vo. p ſʒ.
putato. m Fiſcali. 25α r sn F. vr . n Res.q loco pi
no tñ publice deputat. 2 OèLè8VU —2. gnoꝛis a vẽditoꝛe
n ( Eiſci.ſed ſi fiſci partem ſupꝛeſſerit altero tñ reddit.ff deiure fiſci.l.ij. tCeeneripoſſunt.vt.ff. de acti.emp.iuł.S.offennn.
o ¶Ael auitatis. loco pᷣuatoꝝ ſüt.vt.ff. de v. ſi. ſi euz qͥ¶ nec. . F. fl. n ¶ Pignoꝛe. qð ſic intelligo ſi placeat vẽditoꝛi aliud qᷓ; pᷣciũ ac
„ PpPer rraditionẽ qz.nõ ſolũ inuentione. vt. S. F. pi. a n veA Palgr ”s
. a ie ſturali. i. gentium. vt. ſ. F. pxi. — 0 aro Poran eg⸗ vẽdicare vẽditoꝛ rẽ ſinõ fuerit depᷣcio ſa⸗
r ¶ Acquirunt᷑ cã pᷣcedente vera vel putatiua.als non. vt.ff. e.l. nuch. . iſfactum. vt. ff. de tribu. l. ꝓcu. §. ſi dedi mercẽ. niſi emptoꝛ pᷣa
Pooc. F. ibi. ſed ſi quida. um tunc offerat.vt.ff. man.diligenter.S.i.ĩ fi.et.ff.de p̃ca.l.ea q̃.
27 s¶¶ Hihil.immo deo ſeruire.ſed byperbolice loquit᷑.ſic.ff. de pactis.l.iekin p ¶ Erx lege. xij. tabularum.que eſt ius ceuile.vt.ff. de iuſti. et iure
HR—“ ppsin. et.ff. de ac: emp.l.ex empto.in pꝛin.⁊.C. detranſac.nõ minoꝛem l. ius. S. bec igitur non ſolum gentium.

t ¶ Noluntatem. dum tſ legittimã. na cum bonis intdiaum eſt. non alie · q ¶ Jure naturali.ſic dictum eſt ꝙ ranione naturali fuit inducũ
nat. vt. ff. de cu. fu.l.. in pꝛin. 4 vt. 8. deiurenaturali. S. qdᷣ vo. et. S. ꝙꝙ naturalia.
v ¶ Quiuſcũq;.i.ſiue mobilis ſiueſoli. 4 r (Aendidit. er radiddtt. =
r (E. depalis meo pales enim tradi non poſſunt.vt.ff. de acquir.re.do. s ¶ Emptoꝛis.quid ſi dedit diem ad ſoluendũ.rh.nõ facta ſolu/
Fuus. H. incoꝛpalel. tione vendicat ſᷣm io.vt.C. de pac.inter emp.et vẽ.l.cõmiſſoꝛie.
¶ Adomino. boc quãdoq; fallit.⁊ eius öꝛium inuenit᷑ verum.vt.ſ.qui pooteſt tamen contra dici, quia aliud eſt ſimpl: dieʒ ſolunioni ſta

2

☛ — — — ——

△
, Secundus De rebus coꝛ. ⁊ incoꝛ.
1 15,. rE e 3 1ſ e N ge . 2 capiſtr vt dominiu naſear
aeueimapdd cftiſe eana Jes aates. dsee tneg uns min nnnigr
ſentem babere pecuniã. vt ar.ff. de pig. ack.l. ij. et ar. . de tri f nbertã. ar. 5.j. dele. 5. tutoꝛ. Smüttank, ine nijinnk vtuͦluc anert
but᷑ pcuratoꝛil.S.ſed ſideei. 88 õäs phti winreleſceiſnnkrtltcauere
8 Fien. niſtin caſibus. vt. fß deiure fiſcl.l.ſt curatoꝛ. 5.ſl e.ff. niudiepo int pᷣtoꝛes yel ↄſules ꝑtrãſi ED ne ntba⸗
Se EPe ag,zinei
t ( ibil. ꝙ eniz qf eius alius cui rei eiꝰ poſſ. eſſio quiauolunt cpquiſ qʒ eoꝛũac e Söluliong irii 5.ber
aliunm art iſe penmiſſa ſit. qua ratione ſicui ceperit eius eſſe: ſtatim eũ do p¶olu. vere ve legis ink
neruanlusz. libera umiuen oꝛum negocio-⸗ minum efficiunt. Quaratioz pichanome vrm aut den,
daciſe.a.oeimn · num adminiſtratio ꝑmiſſafu neueriuseſſe uidetur: ut ſi r̃ berges mulio poaus.1..
enir.isond. diderit ideri auerit aui ieñf i ſijt. ſi abiecit vł habe⸗
.feeiſſe. rem uendiderit nagicent tam occupauent qꝗ uisſtati eũ — re eſhereminunobllen ai .
n 5 ern n cit eam accipientis ntduʒ dominum effici. E 20 dere 1 oquin poſſeſſionem perdere
ab alio domini uo auteʒ ſine traditionenudauo cto auteʒ enn annin⸗ poteſt. onltug: v .
e emn — untasdſiſ⸗ nikiei ad rẽ trãſfe menteabiccaitirtdin d: —————
ierali peuratoꝛe rendam. ueluti ſirem quam ti merorerum ſuaruz eſſe nolitt liiſ. .
Auinon haberlbe bi aliquis commẽdauerit: aut ideoqʒ ſtatim dñs eius reieſſe x Sa tceratad ie,
lam urene l. locauenit: aut apud te depoſu delſijt. ¶ Alia ſane cauſa ẽ ſtgueur. e
Faugdor toroum. erit poſtea uẽdiderit tibi: aut earum rerum quein tempeſta , nerbue vnaſ alc.
adiirriik donauerit: aut dotis nomine temarisleuiande nauiſ cauſa Mum Z. ſo. diſtigue ani⸗
Rebrerunimalorn dederit qʒuis eniʒ ex ea cauſa eijciuntur. Nec eni dñoꝛuʒ p/⸗ ni piaentis as bare vt.
q nuda tibi non tradiderit eam: eota- manent. quia palaz eſt eas nnö5 della colle
uren nud menipſo ꝙ patitur apð te rẽ eo animo eiſci:qꝙ quis eas ha gitur. et arg. ff. ð dam. infe.
Q. . de pac.l. raditi eſſes:ſtatim tibi acquiritur Pp⸗ bere nõ uelit:ſed magis cũ 1 uia 4 aums mer he
onide. Ire in aliis pꝛieras: perinde acſi eo nomi ipſa nani maris periculum ef⸗· Aloe f deincen. rui nau riy
ſine madiionedak ne tradita tibi fuiſſy. Item ſi fugiat.quað cauſ. aſiquis eaſ Hocloen haberauand 33
eerien. pori gquismercesin hoꝛreo ſuopo fluctibus expulſasuel etiain hm ibl milo naufi⸗
Fñiuſſcr. x· .iõo ſitasuẽdiderit: ſimł arq; claa ipſomari nactuslucrandi ani gio-vt. fr de incei: fui nau. .
er.la neo S. nes hoꝛrei ſuitradiderit em mo abſtulerit fuĩtum cõmit⸗ B dat ic
ſ e l ptoꝛi:tr anſfer pꝛopꝛietatem tit. nec longe uident diſcede n. Longe. nam in aliqᷣ dO
a.poſ. minus,7, £ mercium ad emptoꝛem. re ab his quea reda currente Rn dui Hor ſſenente. Aind
eenrde (NMoc amplius et intduz non intelligentib dñis cadũt Aurbocliuugaun. .
bi radere domini⸗ inincertam perſonam collata Pé rebus cozpoꝛalibus ctin 9 Aſa ta. i.de curru du⸗
mümanponde uolumnasdonini nanſfen d e er es be. Mngalſhaubu
reuel conducam a pꝛietatem rei ut ecce pꝛetoꝛes £ edã pꝛeter ea fes eſt non videntibus. D
te.ut. fde acqurẽ et conſules qui miſſilia iactãt coꝛꝑalesſũt:⁊ qda ubꝛicn. De rebus

da poſ. qdᷣ meo. et

icoꝛpales.

derei uẽdi.quedaz in uulgus:ignoꝛant quid eoꝝ ⸗ D. —E o oꝛpo:alibus et incorpora
muliee. q quiſq; accepturuſſit: ettamẽ esſũtq ſui natura tangi poſ lbus.

—

Vedam pꝛeterea.i.ꝓpter pꝛedictam diuiſionem. S. ti.i:in pꝛin. eſt .
et alia.quia quedam cõia.quedã publica. quedã vniuerſitatis.q̃ RM —
dã nullius. quedã coꝛpoꝛales.et qdam incoꝛꝑales vt.ſubijcit.
NXoꝛpales.ſic.ff. de re. di.l.i.S. quedam.
uedam incoꝛpoꝛales. quid de bac diuiſione nos iuniſconſulti ege⸗
mus. reſpon.quia multa in coꝛpoꝛalibus locum habent:que non ſeruã⸗
tur in incoꝛpoꝛalibus.incoꝛpoꝛalia enim non traduntur.non vſucapiũ⸗
tur regulaniter.vt.ff.de acqui.re.domi.l.ſeruus.S.incoꝛpoꝛales.et de v⸗
ſucapio.l.vſucapionem.non vendicantur.vt.ff.de rei vendi.l.vendicaa
tio. acnon tranſferuntur penitus. vt. ff/ p ſocio.l.ij.et. iij. non poſſident᷑

¶ Luam rem eſſe. ſi res pñᷣs eſt. ut.ᷣff. de rei uen. eiꝰ.et.l.bec ſi. uel
pic iu uera uenditione. ibi in fica. ut.ff ꝓ emp.l.ij. Item boc eſt
nerum ſi pꝛeaum ſit ſolutum uel ſaniſfactum. ut. .e. F. uendite.
9 ¶ Iten ſi quis. et eſt caſus ubi in poſſeſſiõe tradita acquinitur
dominium.et glios habes notatos.ff. derei uen.l.ſi ager. s

bPoſttas-trepoſtas. .
c¶ Alaues. aliter de conſuetudine datiein qua cuz aliqͥs uultle
8

euel dare fundum eccfie:ſumit parũ terre in panniculo ⁊ po
nit ſuꝑ alrare.et ira ranſfert dominiũ.ut er de coſue.c.i.eſt iñ ca⸗
ſus mirabilis in quo ſine omni uoluntate tranſfertur dominiuʒ
neq; ipſo iure.ut. C. de doñ. l. is. . veſa. ſan. oo ur interdum vt fl. de acqui. poſ.l.iij. in pꝛin.
d Eranſfert/ ꝓpꝛietatẽ et poſſeſſionẽ.et qð dixi de ppꝛietateue,⸗ t
rum eſt ſi dominus eſt tradens als cauſam vſucapiendi.ſi becſi
* ant coꝛam hoꝛreo.et hoc pꝛopter pꝛeſentẽ viſionẽ rei.vt.ff. deðöð. a
enp.clauibus.et deacqui.po ſ.lii.9.ſi iuſſeri.et ſũt bec ĩ a.yt b

ui natura.nam ſecus ſi ꝓpter difficultatem vt res in ꝓfundum ma⸗
ris vel celo affixa.Acourſiuius.
nnumerabiles.i.non abiles ad numerandum. Jo. H
ncoꝛpoꝛales.que in iure.i.ſub hoc pꝛedicabili ius continentur. in qᷓ

d tij

nun diffinitionibus ponikbee dictio ius in pꝛedicato qlia ſunt omnia iu
ra.ſ.inooꝛpoꝛalia. vt.ff. dere.di.l.i. . quedã. H
æ ¶ Hereditas.vt. ff. dev er. ſig.l. nibil.
d ¶ Aſufructus. ſ. de vſufru. in pꝛin.

viã põt raberetrabẽ t lapides rertz fene baſis: quenõ pmir

tuntur habenti actum. vt. ff. de ſerui. ruſti.p.l.qui ſella.S. . Ite
certa via latitudo eſt. viij. in directuʒ.in anguł.xvj.niſi maioꝛvł
minoꝛ placuerit facere cõſtituentibus.qð non eſt in actu.vt.ff. de

f oquo modo.i.ſiue ex
contractu vel q̃ſi.vel male

ficio vel q̃ſi.vt.j.de obliga.

g MHec ad rem. rſidet tacite

obiectiõi.qᷓſi diceret qůmo
do hereditas eſt incoꝛpoꝛał
cum in ea ſint res coꝛpoꝛa⸗
ies

b Ex fundo. in quo vſum
fruttũ habemꝰ.
que per actoneʒ vel obliga
tionẽ debetur. vt. ſ. de acti.
S.ij. et ꝓpter actionis ceſſio
nem. vłff. mã.l.ſi ꝓcurato/⸗
rem. S. fi. et de rei vẽ. l. ſi ho⸗
minem. F. vſq; adeo.

K (Mam † ſed.
¶¶ JIus bher̃ditatis.i.ipſa he

reditas.⁊ ſic intrãſitiue bec
tria legũtur.

.m (ruendi.i.vſufruc.
n ¶ OBbligationis.i.obliga

toipſa.

d Fraemnumocinen . creduatis er ip
⅞1jius utendi et fruendiret ipſuʒ
ius obligationis incoꝛpoꝛale
eſt. ¶ Eodem numero ſunt

coꝛrpoꝛalia.
(Eeenr umerne
q (¶ Nocantur. de quibꝰ. j. t.
Pri.dicitur ſtatim de qbuſ/
doã queritur licet ad nos nõ

pertineãt. vt de aere. fumo.
2 fiatu animał.rñ.pᷣm phił.

bec eſſe coꝛpoꝛalia. Itẽ qͥd

O de angelis bonis ⁊ malis ?Yẽ
anima hominis.rñ.hec ins-

coꝛpoꝛalia eſſe.

tutes.et nota bic

dã a perſona ꝑſone debent
de quibus dicitur. S. de iuf
pſonaruz. quedã ab vna re
alteri rei.de quibꝰdicitur in

lerũqʒ ꝓpter ſeruitutẽ

Aſticoꝛum. ſic et
ff. e. hAA.

Itria genera ſeruimtum. que

bulãdi hoĩsñ ẽtium̃tũ agẽdi q

ſuntueluti fundushomoue⸗
ſtis aurũ argentum:et deniqʒ
alie res innũerabiles ¶ Incoꝛ
poꝛales autem ſunt que tãgi
non poſſũt.qualia ſũt eaqueĩ
iure cõſiſtũt.ſicut hereditas
uſuſfructus..uſus et obligati
oneſ quoquomodo contracte

NMecꝰad rem pertinet:q ihe

reditate res coꝛpoꝛales conti⸗-
nentur. nam et fructuſ qui ex
fundo ꝑcipiuntur coꝛpoꝛales
ſunt.etid quod ex aliqua obli

gatione nobis debetur plerũ⸗

qʒ coꝛpoꝛale eſt.ueluti fundꝰ
homo pecunia. ¶m
ſum ius hereditatis et ipſum

iurapꝛedioꝛum ibanoꝛum ⁊
ruſticoꝛum que etiam ſeruitu-
tes uocantu.

Deſenuitunibusniticoꝛum.
ſticoꝛũ pᷣdiorĩura
Mut hec:iter actꝰ uia a-
ductꝰ. ¶ Iter eſt ius eũl ã⸗

uel uehiculũ. ¶ Actꝰ ẽiuſ eũdi

bocti.queda a re ꝑſone.vt vſufru.et vſus æt habitatio. vt.. ti.i. et. ij .po
teſt ⁊ quartũ dici.vta ꝑſona rei debeatur.vt.ff.de condi.et demõ.ticio.

H.ticio.⁊ de ali.et ci.le.l.ſeruos.

8¶ IJus eundi.ſolus.vt ꝑ boc diſcrepet aſequenti.

t ¶ Ambelãdi.ſ.cum alio.

„6Eanenri atum a ſe vel annenta ſepata a ſe ſz ſup eq irepoͤt. vt
ff. de

ſerui.ruſ.p.qͥ ſella.in pꝛin.et.l.iter.qñq; iter non eſt ſeruitꝰ.vt ſi fru

quario det᷑ a dño alterius pᷣdij
ſe dicit quelibet via ꝑ quã itur.

vt. ff. ſi ſeruitus ven. l.ij. F. ij. Lerno groſ

umentũ.ᷣvel ſubtus vel anteſe.et idem ſi in vebiculo.
ctũ.habet ꝑ cõſequentiam.

E
5¶ Nterbʒ. quo ad cõmodum nõ quo ad huitutem. Sunt enim due ßui/
tes diuerſe. vt. ff. ſi ſerui. ven. loci. F. i. et. ff. de adimẽ. le. l...
a ¶ Eoq;.i.itinere contento ſub actu. J
b ¶ Nia eũdi.hec verba expone.vt.ð.e. .i.
c

Comlinet. ſed que eſt differentia m hoc inter actum. ⁊ piã. rf.qͥ habet

am et ip⸗

dã computari recte putant aqͥ

Fui.rujl.p.l.vie.et. l.certe. .latitudo.et.l.via ↄſtitui.

ſueduende.
„„„ „ „ ue inuente:ſiue in
ãbulandi hoĩs agẽdi iumẽtũꝛ beniende. vt fel.

uel uehiculu. Itaq g hʒ iter

actũ nõhabet:ſed ꝗhʒ actu,z

Pꝛedioꝛum.in
villa non eniʒ locꝰ

iter habet. eo ꝙuti poteſt ẽt¶ſed materia laarv:
ſine iumento. ¶Viaveſt ius die vt ſl vever il
eundi et agendi ⁊ ambulandi vꝛbana pᷣdia.

hominis.nam iter ⁊ actuʒ unia
in ſecontinet .

vieni. -
econ lauedu 8 Eeuaatz as
ctus eſt ius aque ducẽde per ſtillat. et intduʒ di⸗

fundumalienum. (Mꝛeclio⸗

recto cadit intdum

. . non ꝓpter ventum
rum urbanoꝛum ſunt ſeruitu- wrre ſed flumndi
tes queedificiſſ inberent.80 mepær ocia ie
urbanoꝛum dicte ſunt: quoni nale.pt. ff deſerui.
am edificia omnia urbana pꝛꝛ mb .ß. lauitutel

ſtillicidium.

b/ Mon reapiat.
ho.ſcʒ non recipe/

nusonera uicini ſuſtineat. uti ere ius non aul
parietem eius liceat uicino ti- bertatis.⁊ bãc ne⸗
gnuʒ imittere: ut ſtillicidium? Sarnua erlas aa
uel flumen recipiat qsin edes dicta. vel dee en
ſuas:uel in aream uel in clo⸗ reciperetalia eſt ſer
cam uel non recipiat. et nie al⸗ degnar erpeng g
tius quis tollat edes ſuas ne mihi quondã reci/
lumibꝰuicini ſui officiatn uneaſteurin hſin
ruſticoꝛũ pᷣdioꝝ ſuitutes qui- benda ſauituteĩdi

gebã aliquo facto

tutem.⁊ ideo tantũ in affirmnatiua lex dicit de eis.ſ.ius eũdi agẽ

llat.quod põt ꝓdeſſemibi ad lumina refalgenda. vſñi dicik

f¶ Aicinuſ.i. dom⸗

*

aPrraleIE ſic econtra in pᷣſcri⸗
hauſtumpecoꝛisad aquam a beenda ſue zarta⸗
pulſum iuspaſcendicalciſ oo windiger facto .ſlo,
quende arene fodiende. re va ſimilia faci ⸗
¶ Ideo autem he ſeruitutes at:quò ſutneceſſa⸗
fnrna in pᷣſcp tiõe lib⸗
tatis ðᷣ ruſticã ſᷣui⸗

in li. regũ.refulſit ſol ĩ dipeos aureos ⁊ reſplenduerũt mõtes ab
eis.⁊.ff.e.ſi arboꝛẽ.S.interdum.vel dic ꝙ tollat vt ſit ſeruitꝰ: vt

mogo in alijſ dirimuugs.

k ¶ Iuter ruſticoꝛum bauſtũ.ſ.ius hauriendi aquã neceſſanam

aglo meo vel laboꝛantibꝰin vodem ex fonte vicini.
¶ EMecoꝛis.ſ.cõſtituti ad ſtercoꝛãdum agrũ meum. et ſic bibẽt vł

paſcent᷑ in tuo viano agro et ſic ſunt reales ſᷣuitutes. Sed õ. f..
de gli. et c.. le. l. mella. S. fi. rñ.ibi ꝑſonales dicunt᷑:qnĩa cum pſo
na durãt. r. ar. ff. deſerui.ruſ.p.pecoꝛis.vel ſihabeam pᷣdinʒ cui
expediãt non erit ſeruitꝰ.ſed magis aliud ius.ſ.pactionis vł cõ/

uentionis.vt.ff.de ſerui.vt pomum.

m ¶ Coquẽde.neceſſarie ad domũculã in agro meo faciendã ꝓ⸗

pter fmctus recipiendos. idem de arena fodienda.

„ 2 — — „ —

tem qð dñs fſundi hʒ in fructibꝰpcipiendis ẽ cũ cã.i.cũppꝛietate
vt.ff. de ercepti. rei iudi.ſi cum argentũ.S.pe.
¶ Alienis. nam ſua res nemini ᷣuitutẽ dz. vt.ff. ð ſerui.vꝛ. p.l.

pꝛietas.apud alium vſufr. vt.ff. de acqui.poſ.l.pmiſceri.ius au-/

in recõmuni. ⁊.ff.ſi vſufru. pe.l.vtifrui.in pꝛin. Item qð ſubijceit

rebus. dic. ſ. quibuſſibet: niſi vſu conſumantur. vt. ſ. e. F. cõſtitui

b

ec
de obli. que ex delic.naſ. S. furtum. —
1ruenclt ad differentiam nudi vſus in quo tamẽ vti etfruiꝑ⸗
5 Galna ren⸗ ſubſtãtia.i.p ſtita cautione vel ſatiſdationeð ſal
uanda ſuba.ſᷣm qſdam.et ſic dicũt cautioneʒ eſſe de ſubſtantia
vſufruc.ar. ꝓ eis.C. e..l.i.et.ff. de vſufm.l.vxoꝛi.nos contradici⸗

tendi.ad dr̃iam creditoꝛis qui vti non debet pignoꝛe. vt. ſ.

¶ Vertis modis.yt.j.e. S.finitur.

vfufmu. pe.i.vtifrui.in pn.

Aeſncenra,fr elen a uic 5 erſi veſtimenton onra. Solu. ilo⸗
4

de duo. reis.l.nemo eſt.vel etiã poſſit inteſſe pᷣſtare.vt.ff. dee iudi.ſi qͥs

4 Z

Coſtituit᷑ autẽ in fundo etiã ſterili. vt. ff e. ſtatue F. i.
n (NMaturali. qꝛ nõ pbt eſſe ſalua ſuba. qd eſſe dʒ. vt. S.e. in yfn.
o ¶ iuili.qꝛ tranſit in dominiũ legatarij.vñ ſibi ſeruire non põt.vt.ff.ſt

tur de quibuſdam veſtimentis que perpetuo durabant.hic de temꝑi

bus.accurſiꝰ.

q Penmutatione. nam que hodie eſt mea cras erit tua.ſic diſtinguitur

quo ad dominium meum qð deſinit. ſic. S. de re. diui. S. ſi tamen. Item ſi
cum alia miſceatur extin guitur.vt.ff.de ſolu.ſi alieni.

mus ei. ꝙ bec cautio non eſt de ſubſtantia vſufmu. na ſine ea yſu

r (Sedy tilitatis cauſa ſenatus.cuius nomen non babemus.

d iiij

* ●
Secundus Deſer miſ vi. Deyſufucu.
n ¶Mec quiſq;. ſvt ſemuſit obligatio tñ eſſept. vt.f de euici. fru. eſt. plus dico. quia in caſibꝰnullo mõ pſtatur.vt. ff vtle vel fide cö.
funð. Kl. et. ff. familie h. beredes. F. ſʒ Z. ſi ꝓmiſſoꝛ vie. c. no.ca.l.i.S.ad fiſcũ.et.C.de bo.que li.l.fi.et.ff.vſufru.quẽad.ca.l.vſu⸗
o ¶ Si s ius.i.aliquã ſᷣuitutem de ſuꝑioꝛibus. fru. F. illud.et.S.plane.dic ergo ſalua rerum ſuba.ine pereat rerũ ſuba.
p actionibꝰ.i. pactionalibꝰſtipulationibꝰ.ſimil expoſitio eſt q.d.tam diu durat vſufm.qᷓ;diu durat ſuba.et hoc ſtatiʒ ꝓbatur.eſt au
ff. de acqui.poſ.l.ſi rem.in fi.vel pactionibꝰ.i.ctibꝰalijs in ven tem.⁊c.et ſic verba ſũt de diffinitione.ſed non cauſtio.
ditione et donatio Aſt aurté. ſ. vſiuffn. ing .
ne eeas ſubijat iiiiiii ſenuitus vel foꝛma coꝛpoꝛii
pulationibus.i. ob pꝛedioꝛum appellantur: quo- tra ſi fundum legauerit dedu berns. —
lisatonibus vbo/ niam ſine pdijſ ↄſtitui nõ pnſt ctouſufructulegatanꝰnuda b eLcordoe Penpte
Edes ſuas. qui MHemo enm ſer uitutem po habet pꝛopꝛieratem heres nue do caſmate pempro. vel iu⸗
un raſide teſt acquirereurbani uel mſti · rouſumfruc. Item alijuſum bubetmeewnike ioel ele.
vſ; ad celum lib e⸗ ¶Pdij:niſiqui hʒ pꝛediũ nec fructum alij deducto eo fũdũ penutt. .—
. n teciſcare vr quiſqᷓ debere niſi qui pꝛediũ legare poteſt. Si quis uero piumtus vtendi fru⸗ .
naand ,babet. (Si qusuclituici lineteſtauentonelirulumf. Eſeingu hiopenoa,
l.dꝗi.. no aliquod ius cõſtituere: pa alij conſtituere pactionibꝰ et teſepanonem nò eſt vſuff.
r Wderre ucden ctionibusatq; ſtipulatiõibuſ ſtipulationibus id efficeredʒ. Fenoeoegegepnzrmne
3En ſua libera eſt. et vo id efficere debet. poteſt auteʒ NR. Ne tamen in uniuerſuy quipoſtea dicinff vſufun.
D in alum phiee inteſtamento gsheredẽ ſun inutileseſſent ꝓpꝛietates ſẽ- e⸗ Hwanz GAemul i
1 nm agrum vt. ;. Danare: ne altiꝰtollat edes ſu per abſcedẽte uſufructu: pla 1s Prilsder-s.
ͤ„ſum agrum. vt. . are: nealni tollat edes lu per abſcedetenluructu: pla er. .coia, dema. l..
de te vry. ſrc v as:ne luminibus uicini ediu, cuit certis modis extiguiuſũ⸗ f⸗ ducto.no. voquucro.ſi .
ed. officiant. uel ut patiatur eum ſuctum: ad pꝛopꝛietatesre aun vſun n iegauant ios
Rub. De vſu ,/ lignum in panetẽ mittere uel uerti. Cõſtituitur gutey dↄcurunt in vſufr. vt. f. ð v/⸗
fuan. ſtillicidium habere:uel ut pa- uſuſfructus nontantum in fu enelĩenerac in ſoni
Dr(teatar eũ per fundumire: age doet edibus:uerum etiã in f- ⸗ſu conſu.lſi ibi.
( Saee reaquãue ex eo ducere. uiset iumentis et ceterisreb? 8s Legare Yrem aliſamo/
4Kaisrren ;)* 4 ſumuntur. Mam heresneq; aitur in poſſeſſionem fructu
ſarſer arhonne⸗ 4 Sulſfi geſt ius ali cipiunt uſumfeuctum: quoin b ¶Coͤſtituere inter vuos. .
immo deiure vten eis ute i fmẽdire numeroſt unt: uinuz oleuy fru⸗ i⸗ Paedentn.vtS.t
derde 1 z„ beſalua rerum ſi uba mentumueſtimenta quibꝰ ꝓp e
ſeq; boc vebus ¶ Eſt aut ius in coꝛpoꝛe quo' xima eſt pecunianumerata.
ſasrbono ne. ſublato: ipſum tolli neceſſe Mamq; ipſouſu aſſidua pr
ituſ: remo ,KAR r sõ N. “säl
n eſt. ¶ Mſuſfructꝰ a ꝓpꝛie mutatione quodammodoerx k gpnectamen abſcecle
vaſallus ſupficianri 1 dr. , 4 QauiI K (Wec tamen abſcedente.
us 1 qui eis vtle tate ſeꝑationem recipit.idqʒ ctinguitur ſed utilitatis cauſa ſcharo erate crerit p aue
ã penſonale quia ce ſi quiſ uſumfructum alicii rum earum uſumfructum cõ⸗ peepetuum nelibtas ſit iuu
ann nectone legauerit. nam heres nudam ſtitni ut tamen eo nominehe e d detbteg merde
ning ze foma/ Habet aldictlten⸗legara rediutiliter cauoyi. a⸗ lbe bo. ablli ſed io.cñ
quedam a ꝓpꝛieta usuerou 5. Et cõöo pecy. t 9 leca⸗ Poſſit ꝑ ſubſtitutio. ſeruire.
ueema vpues usuerouſumfructu;. Et ecõ q; ſi pecunie uſuſfructꝰ lega⸗ boſit d deglani,
vnum poſſir eſſe p⸗ et. l.ad ſimilitudinẽ.cũ boc
non agat᷑ vtꝑ ſetantum operetur.vt.C. de cqqu.tol.l.vna.S.vera.et.ff —

4

S

3 6 ¶ Satiſdat. ſed nonne bec ſatiſdatio vel illa ᷓ ſatiſdat legatariꝰ vel v⸗

1c: : bHI, 2 ſufructuariſe vſurũ arbitrio bonivini poteſt remitti a teſtatoꝛe.rñᷣ.hñ.vt.ff

—12 7
„ – —

terponitur.illa autem de le⸗

tuir legatario.ſic.ff.de vſuf.

(Cautionem. etiam ꝓpe.

de vſufru. ea.re.que vſu cöõ.
l.tribus.in fi.que cautio lo
cCco ꝓpꝛietatis erit apud be-
rregcem.

cit. ibi enim anteq; eſſq fru

ſona finiretur. vt. ff. de peri.
et oom. rei ven.l.neceſſario.

ECapitis. . de capi. di. F. i. et. i. et. iſ
c Elanina que moꝛtes ciuiles ſunt.vt.ff ꝓ ſo.verũ.S.ſocietas.nò au⸗

f
WV cedi nõ pᷣt.immo tunc ad ꝓpꝛietatẽ redit. vt hic.⁊.ff. deiure do.ſi vſu/
“ u.ibideipſa fuctuu perceptione. ar ff.deperi. et oom. rei ven.l,. neceſſa /
rio. F. fi.
g ¶Acquiſierit.ſ.finit᷑ vſufruc.

in poſ.le.ſi pecunieæt. C. de vſufru.l.i.⁊.C. vtle.no.ca.l.pe. Alla autez

ſatiſdatio quã pᷣſtat heres delegato ſoluendo bñ pᷣt remitti.vt.ff. vt le.
no. ca.l. licet. .l.fi. et eſt ratio.qꝛ bec ſatiſdatio contẽplatione beredis ĩ⸗

gato pꝛeſtando gratia teſta
toꝛis vt ſua voluntas adi/
pleatur. vt. C. vt le.no. ca. IH
ijj. non eſt ergo miruʒ ſi Ulð
qð ſua gratia introductum
eſt:teſtatoꝛ poteſt remittere
aliud autem non. vt. L. de
pac.ſi quis in cõſcribendo.
et. ff. de pac.l.pactũ.et deo⸗
pe.li.l.cerdoneʒ.⁊ ad.l.fal.
gq5ð debonis. §. fl.
t abue bi⸗ enim duobꝰ
mõdis tm amittit᷑ vſufruct.
pt. ff. de vſufru. ea. re.qᷓ vſu
conſu.l.qn ſti. et. l. quoniam
v ¶ Satiſdatr᷑ a legatario.
x ¶ Eſtimate. ſ. eo tpeqñ dã

redi detanta pecunia reſtituẽ

nuetur.

datura legatario: ut ſi moꝛia
tur: aut capite minuatur tãta

non fecit quidem earum rerũ
ea.re. que vſu con.l.ſi ttbi.
ꝓ¶ Poterat. l. cũ ſubſtantia
in bis non ſoluet᷑: et domini

um mutetur. vt. . dictum ẽ uſt nfr uctum conſtituit.

nam ſatiſdare debet. vt. C.
de ver. ſig. l. ſancimus.⁊.ff.

9 1 mitur autez. vſufructu
arij.ſ. naturali.ſed ↄt᷑.ff.de
noua.ſi vſufru.ſo.non ðdi⸗

ſidñno pꝛopꝛietatiſ ab uſufru-

Actuarius delegaui vnde er .
hſona cui delegaui finti:. ctiuario cedatur. Nam ceden

qꝛ ĩ eperſona inalpl. adͤr do extraneo nihil agit. ul ecõ
poſtea delegaſſem er maꝑ cxrario ſi fructuarius ꝓpꝛieta-
tẽ rei acꝗſieritque res cõſoli

5. ſnali. datio appellatur.

.

n minima ca. di. vt. ſ. de acqͥ. per arro.in pᷣn.
d ¶ Per modum.ſ.vt bonus paterfamilias:vel melius.ꝑ modum et tem
pus.i.pꝑ mod eratũ tempus.ſ.x.an.inter pꝛeſentes.xx. inter abſentes.vt
Q. de vſusru.coꝛruptionem.ſed relictum ciuitan durat centũ an.vt. ff. e.
an vſufru.actio vᷣo competens ꝓ vſufru.non ipſo iuretollit᷑:cum tempꝰ
non ſit modus tollende ob.ſed ꝑ exceptionem dico tempoꝛe tolli licet in
alijs modis qᷓ; fruendi ipſo iure etiam actio tollat᷑.vt.ff. de acti.et ob.ob

e ¶ Conſtitutio. ¶. de vſufmu. coꝛruptionen.

*

ationum fere. S. placet.

temn finit᷑ cedendo.j.ti.i.in fi. pᷣmi caſus d. ſo. bic dicit de iure vtendi

b ¶¶ Aue res.i.talis acquiſitio.

tus ſit: ita dat᷑ legatario ut ei ꝰ
fiat:⁊ legatarius ſatiſdat hHe⸗

da ſimoꝛietur: aut capite mi-
¶ Cerere quoq; res
ita traduntur legatario ut eiꝰ

fiant.ſed eſtimatis his ſatiſ-

pecunia reſtituatur quanti he
fuerint eſtimate .ergo ſenatꝰ

nſumfructum nec enim pote/
rat:ſed per cautionem quaſi

Finitur autem uſ uſ fru
ctuſ moꝛte uſufructuarij ⁊ du
abus capitis diminutionibuſ
maxima et media et non uten
do per moduʒ ⁊ tempus que
omnia noſtra ſtatuitoſtitutio
Item finitur uſuſfructꝰ

oappellatur. (Eoam
plius ↄſtat ſi edesincẽdio cõ⸗
ſumptefuerint et etiam terre

. . — —
. E .
. —

. „

i (X onſumptefuerint.. in totum. vt. f. . ſi cui . “
K ¶ Mec aree.ſic.ff. qui.mo.vſuſfru.a.iure repeti.et.l.pe.ar. .ff.ꝰ

pigno. acti.l. domm. 2— .
1 umtorms natorna ſnan dro herte nõ redit ad ꝓpꝛietatẽ
vt.ff. qui.mo. vſuf.a.l. excepta. Item ſi ſunt duo cõfructuarij:v⸗
èèGMU nnnnoo perdente alteri
(KKcoreſcit. vr.f dev.
motuuel ſuouicio coꝛruerint ſufr. acrel.l..S. pe.
eninguinſumfructuʒ neceſſe nus. Devlu e
eſt.⁊ nec aree quidem uſum- babiuatione.

fructuz deberi. (Tumiau⸗
tẽ finit᷑ totꝰ uſufructꝰ reuertit ¶Kuiur. Lin te⸗
ſcʒad ꝓpꝛietatem:⁊ ex eo tẽ⸗ ſtamento ⁊ inter v·

. Pecn .yvt. S. ti. i. F. i.
poꝛe nude ꝓpꝛietatiſ dñs inei ije Sob nn o,

ſdem coͤſti/

pit plenam in re hr̃e ptäůtem. ſu ꝓ partecõſtitui
l nõ põt.yt. ff. e. l. v⸗
Deuſuet habitatione ſus pars.ſed aliud
—Ü,, invinfru. vt. ff.H vo
busuſuſfiuctuſ con diuiduuſ eſtqð nõ
X X ituit᷑:etiã nudꝰ uſꝰ eſt in alijs ſeruituti
modis finit quibus ⁊ uſuſt fru obſtar i duobꝰ vl⸗
f- „,„ ooſtituitur ꝙ ocur⸗
ctus delinit. ¶Minus in⸗ ſu partes fiunt.qa
tem.ſ.iuris eſt ĩuſu q; inuſu- occaſiöe magis cʒ
fructu. Mam isqui fundi uun ratione cõtingu. vt

ff. de riuis. l. labeo.

dum hʒuſum: nihil ulten h a n (Aodis. ds.ö̊. 1 4

bere intelligiturq; ut olenibꝰ t. E. fini habuim
pomis floꝛibus fenorſtramẽ⸗ 4 Ainus iuris.

äs s ſed in caſibuſ eq̃leſ
tis lignis ad uſum quottidia ſuntüiuananus
numuutantur. ¶In eodez vyſuanus. vt in vſu
——,Hpecunie. vt. ff. de v⸗
quoq; fundo hactenꝰ licetei ſufn ea tel b tena⸗
moꝛari ut neq; domino fundi s.r. Jtenstn
2 moleſtus ſit:neqʒ hiſ ꝑ quoſ . tolluun quat ſoli
opa ruſtica fiũt ĩpedimẽto ſir ſbi ſufficit.vt. f. e.
necullialij ius qd hʒ: aut loa undr Neg ſ n l
re:at uendere:aut gratis ↄc··q ligna vederepo
ðre pᷣt.ci isquſũf.hʒ pᷣt hee¶ unt vt ſe. diuus.
p (Feno.i debeba. M
q ¶ Stamentis. id eſt demelega.genus eſt bladi. .
r Quotidianum.aquid ſi bodie vſus qͥ mihi ſufficit conſtituat᷑:

et cras ab alio in alio fundo conſtituatur.rñ.locus erit electioni
vel gratificationi in toto vel ĩ parte.arg.j.dele. F. ſi generaliter.
et. ff. de reli.l. fi.

iodo.alij contra.quoꝛum eſt verioꝛ ſententia. vt.ff.e.plenuʒ.
S..pꝛeter. Atem quis colit agrum. rñ ꝓpꝛietarius ſi vult.als vſu
grius.vt. ff.e.ſi domus vſus.et.ff.de vſufruc.l.hactenus.
t lmpecnenro ald. alia de cauſa inueniat dñm et eius fa
mliam poterit ꝓhibere. vt. ff. e.l. ſi babitatio. S. f. .
v(Alij. q. d. niſi in ppꝛietano
x Lum. id eſt q;uis.
ec omnia. S. ti.i.fi
care.contra.ſo.ibi in pᷣdialibus ſeruitutibus loquitur bic in per
ſonalibus.

1.

8⁸ Arur nunda ud in vino vel frumento et oleo.rñ.quidã nul

—–
*
—
t½
4
*)
1. —

4
.

.
„* 2
0 —
R

—

nitur contra. ſolu. vt ibi.ſic.ff. locati. l.l0

b E in iumento.
fa. f. e. plenuz. F. ſ

(Sec ſi. neq; la

dvpt in fundo. j. dii⸗

b (Alſus. quia lo,

5 ¶ Irem is. vt ipſe.f. el. i. F. . ð. . o.ibi ponit᷑ ſolum ꝓ ſolummõ.
vt. fr. de vul.ſub.l.quiliberis.in pꝛin.
⁊ ¶ Lum mantto. pñfti et futuro.vt.ff. e.l.ceterũ.S.mulieri.et gene⸗
raliter omnes recipiet qͥs et maſculꝰ: dũmõ boneſte.vt.ff. e.l.nõ
ſolum. et. l. non alitrer. .
a ¶ Item. ipſe rãtũ.
non autẽ locare pᷣt

ſi tamen aliquid cõ D omnia facere. (tem'iſ qui

ducat faciendum ĩ

biendt edium uſum habet hactenus
eo poterit vti oꝑpa

ius habere intelligit᷑:ut ipᷣe tã

vſuanij ſerui. Iteʒ 4
ſi ade ſauo ſua tij inhabitet:nechocius ada
opꝑa poterit locare ij r.
atint auré errenõ lium tranſferrepoteſt. æuixre
ex operavſuarij.vt ceptuʒ eſſe uidetur: ut hoſpi⸗
fe plenum. .ſ. er tem ei recipereliceat: ⁊ cũuxo

nor is alijs liberi
e de. necnon perſonis alijs liberis

quibꝰnon minusqᷓ; ſeruis uti

ae niſi modico. vt tur: habitandi iushabet. Et
Fepen eaſi conuenienter: ſi ad mulierem
lo modo m. p.io. Uſus edium pertineat:cũ ma
3. dicit enim oibus iroei g2
big aa ſum vmum litoei habitareliceat. (Iteʒ

no ſus vſuſ.ba Sed ſi pecoꝛisuel ouiuʒ
vr. C. eci niqras Ulſus legatꝰſit: neq; lacte:ne⸗

faElauo l.nt vl⸗ q; agniſ:neq; lana uteturuſu
ſtpulationib⸗ ſic. Alius. quia ea infructu ſunt.
Fenrml5Ar 8 ⸗ ¶ Plane ad ſtercoꝛanduʒ

naras ſer vſuar gata ſine aliquomodo conſti
Sn. ac. tuta ſit: neq; uſus uideturne

q; uſuſfructus:ſed quaſi pꝛo

1 Meq; vſufr. qꝛ B
. pꝛium aliquod ius:quam ha⸗

non finit᷑ niſi moꝛte

re. er ob. non dicat cum videtur bic dicere debere. vt. . de rebus

coꝛ. S.i. accurſius

Robonemus ſaz. deberedi inſtiu. vl⸗ q; ad ti... de obliga/
1 o. et exinde. vſq; ad n. deaciio.
me Erpoſuimus. heccontinuatio refert. ᷓ. de re. di. SF. ſinguloꝝ.
n ¶ Etpro id eſt. huub. De vſucapionibꝰ. ſ. mobiliũ. vt pa⸗

.—.— tet. ſ.e. in pꝛin. et. C. quibꝰca. ceſ. lon. tem. pſcripti.l. i. ſed in. ff, e.

N Areen largeumiurpe torum wmarlneiml.uare.
Vreauili.i.l.xij. ta. vel romanoꝝ tꝑ excellentiã. vt.ð.de iur

agrum ſuum pecoꝛibꝰ utipo⸗

re liberiſq; ſuis.item libertis

7

d En ſuau. ſiut ſteriouti poteſt. ad alium ue⸗
.dere di inpe/ ronullo modoiusſuum tranſ
.¶Siembabiats ferre ei conceſſum eſt. Idem
ſiue dicatur babiia ſcʒiuris eſt et in iumento
tio ſiue vſufru.ba/⸗

vt. ff. e. ſi habitatio i
arca Pn. ſed vſufr. tationem habentibus ꝓppter
uulus moaut t. rerum utilitatem 'm Marcel
de vſufr. S. finitur. n ni.
e Vinzne li ſententiaʒ noſtra deciſione
PYVpmulgata permiſimus: non
ſDWawolum inea degere ſed etiam
k ¶ Deciſie vt. C. glijs locare. ¶ Hec de ſeruitu
e.cũ antiqͥtas.̊ᷣ ex
cuſat ſe quare ð be

peꝛeſcri. lon. tem.l. ſi.

na. S. ſed ius. Qcc.

Devſu ba. De yſuca. et lon. tem. pꝛe.

q ¶ Qui bona.qð pᷣſumitur ſia dſio credat ſeemere.vt. ff. de hen. enp. l

qui a quolibet.vel ꝙ putat vendentẽ habere ius veng endi.vt.ſf.de ver

bo.ſig.l.bone ſidei emptoꝛ.que bona fides pᷣſumitur ſenper.vt.ff.de⸗
ba.verius inſpiciunt᷑ auteʒ in venditione duo tempoꝛa.ſ.tempus ↄctus

tibuset uſufructu etuſu ⁊ ha
bitatione dixiſſe ſufficat
De hereditatibꝰaũt ⁊ ob⸗
ligationibus ſuis locis pꝛopo
nemuſi ¶ Expoſuimusſũ
matim quibus modis iuregẽ
tium resnobacꝗrunt᷑: modo
uideamꝰquibꝰmodislegitti⸗
moet ciuili iure acgruntur.

De nſucapionibuset longi tẽ
Eeispeeſerintiornbum.

¶ VNrerciuili conſtitu⸗
⸗ tuʒ fuerat:ut qui bo

isad que na fide ab eo quido⸗
ipſe tantum opere atq; mini- minus nonerat cũ crediderit

eum dominum eſſe rem eme⸗

rit:uel ex donatione aliaue:qᷓ⸗

uis iuſta cauſa acceperit:iseã
rem ſi mobilis erat anno ubi/
qʒ uno:ſi immobilis biennio
tantuʒ in italico ſolo uſucapi

ebat ne rerum dominia in in⸗

centoeſſent. ¶ Et cuʒ hoc

placitum erat putant bus an
tiquioꝛibuſ dominis ſufficere
ad acquirendas res ſuas p̃fa
ta tempoꝛa nobis melioꝛſen⸗

tentia reſedit:ne domini ma⸗

turius ſuis rebus defrauden⸗

turꝰneq; cento locohoc bene
ficium cõcludatur.et ideo cõ
ſtitutionem ſuper hoc ꝓmul
gauimus quaTcautũ eſtut res

quidem mobiles per tnienni-
ueroper longirempoꝛis poſ-

——

et tẽpus traditionis.i alijs

autem cotracnbus: ẽpꝰ tra

ditionis ſufficit nec noc po
ſterioꝛ ſcientia. ſecus in pet᷑.
bere. vt. ft. ꝓ ſoluto.l.pe.c

pꝓ aenpto. l.ij. et. C. de vſuc.

tranſtoꝛ.S. ſed tantůmodo.
et. ff. de peti. bere.ſed et ſi.S.
rHon erar.ſi enim erat do
minus et accipiens fit do⸗
minus per traditionem. vſñi
nõ vſuca.vt.ff.e.ſequit᷑..
lana. et de capt..l.in bello.
sS.ſi quis ſeruum. et.S. de re
rũ di.S.ꝑ tradiuonͥn.

g Alia. cum ſint multe caa

ſe iuſte ſineti.vt.ff.de pu.l.i
§. ſed cur. vſq; ad.l.euũ qui.
¶ In italico.i.in italia.nõ
ergo etiam in ꝓuinciali.vt
C.de vſuca. traſfoꝛ.l.vna.
v ¶ Me rerum dominia. hec
eſt ratio quare vſuca.ſit in

ducta. et alia.ſ.vt aliqs ſit

litium finis.vt.ff/p ſuo.l.fi.
x¶ Et cum hoc placitũ erat.
i.cum iſtud placebat.

¶ Putantibus. i. iure con⸗

5¶ Ncqᷣrendas. vel amitten

3

eſedit.ſ.in anio.

f Lonſtitutione. C. de vſu

ca. tranſfoꝛ. l.i.

9 (Qua. ſ. conſtitunione

b Quidem mobiles. ⁊ ſe
molentes. vt. ff. de 5H b. ſig.
mouentium.
i ¶ Per triennium. que tem/
poꝛa tam pꝛeſcrip.qᷓ; vſuc.
continua ſunt.vt.ff.eo.nun
qᷓ;. .i.et in vſuca.ſufficit te

tigiſſe vltimum diem. in p ſciptione vᷣo queni᷑ de momẽto ad momentuʒ
vt. ff. .l. in vſucap. et.ff. de ac. et ob.l. in omnibꝰ.xet eſt tatio.qꝛ vſucap.fa
uoꝛabilis eſt. pᷣſcriptio vᷣo odioſa.vt.C. de edic.di.adni.tol.l.fi.i fi.et.ff.

de lið.et poſthu.l.cum quidam.

k ¶ Id eſt. qñq; longũ rempꝰalit ponit.vt.ff. de dam. infec. ſi finita. F. nõ
autem. Itẽ aliud in pſonalibus acti.vt. C. qui.non ob.lon tem.pꝛ: eſcri.

neqʒ. et de conſti. pe.l. ij.

¶¶ Pꝛeſentes.ſ.in eadem ꝓuincia degentes.ſʒ abſentes in alia.vt.C. de

m(Aſucapianiur. pꝛopꝛie pꝛo mobilibus.

a ¶ Pꝛefata tẽpoꝛa.ſ.anni
veęlbiennij.
b
c ¶ aturius.i.mature.
d Befraudentur. qð iura
nolunt. vt. C. de vſufr. coꝛ⸗
ruptioneʒ.et de pꝛeſcriptio.
xxx. an.l. fi.

ę (Certo loco.i.ſolo italioo
òyt olum. vt. S. e.

22

. .—

um querat. ꝓ

cipit impꝛope imobilib? htũ ad bũt ti.ſic.ff de of/ Pcon. l. j.

Dominiũ Krũ. ex bac l̃a voluit dꝛe.m.qꝙ pᷣſcrip.x.vel.xx. an. dñi⸗
eo eſt. ff. e. l. eũ q. in fi.i.rñ. b. ↄdicit.ar.ff. de iureiu.ſi duo. F.

i. 2. C. de pſcripti. xxx. an. ſi s empti.in pꝛin. ⁊ eſt ar. ꝓ. b. ff. de pig. ac.l. i

F. cum pᷣdiũ.⁊. C. de pig. l.
vſucapio.⁊ qð hic dicitur ĩ
bis modis referas ßm. B.
ad vſuca.tm̃ per quam ſᷣm
omnes dominiũ qnt᷑evt. ¶

de pac.l. traditionibꝰ vłqð

dicit dominiuz ponit ꝓpꝛie
q;tum ad vſuca.imppe vᷣo
qᷓ;tuz ad pᷣſcriptione hocẽ
ꝓ effeau dñij.l. vt poſſiden
tes habeamus exceptioneʒ
nõ poſſidentes habeamus
actionẽ.vt.ff. de acqͥ. re.do.
rẽ in bonis.⁊. C. de pᷣſcrip.
xxx.an.ſi qſẽp.in pꝛi.⁊ ẽrõ
quare vſuca.magis domi⸗
niuz queratur. qꝛ mobiliuz
rerum vilis eſt poſſeſſio.vt

ff. de acqᷣ.poſ.ſi ren.
c uſta cauſa. vl quaſi
vt dieemus.

. Sʒ nullo the. etiã. lx.

q̃ ꝓ li. do. l.i.
e¶ Sacqam. niſi d eſinãt
eſſe ſacre vł religioſe qð fie/

ripot. vt. ff. de reli. cũ loca.

—,cỹr=
— 5

qui facit furtum ſuijpſiꝰ.vt

C. de ſer. fu.l.i.ſſy nunquid
xxx.an. fugituus vſucapit᷑
rñᷣ.non cũ poſſefſio retineat᷑
vt. ff. de acqui. poſ.l. i. F. ꝑ ſ

uũ.7.l.rẽ que.in fi. ergo nõ

currit vſucapio poſſidenti.
vt. C. de pꝛeſcript.xxx.an.l.
male. niſi exrunc quãdo ab
alio incipiet poſſid eri.vlł ſte
terit diu. quia extunc deſi⸗
nit poſſid eri.vt.ff. de acqui
ren.poſſeſſi.l.iij.O.ſi ſeruus

⁊.l.per eum. .per ſeruum.

uſucapere poſſet. ¶ Mã his
alia ratione uſucapio non cõ
petit. q. ſ.mala fide poſſidet

ſeſlionẽ id eſt inter pſẽtes de

cẽnio:inter abſetes.xx. annis
uſucapiunt᷑ et his modisnõ·
ſolum in italia ſed etiaʒ in om
ni terra que noſtro ĩperio gubᷣ
natur domimũvrerũ iuſta cau
ſa poſſeſſionis pꝛecedente ac
quiratur Sedaliqñ etiam ſi
maxime quis bona fiderẽ poſ

ſederit:non tamen illi uſuca⸗

pioullotẽpoꝛe ꝓcedit:ueluti
ſi quis liberum hominem uel
rem ſacram uel religioſam ulł
ſeruum fugitiuum poſſideat
¶ Funtiue quoqʒ reſa que
ui poſſeſſe ſunt:nec ſi pꝛedi-
ctolongotempoꝛe bona fid e
poſſeſſe fuerit: uſucapi pñ.
¶ Mam fartinuarum remuʒ
lex.xij tabularum ⁊ lex atilia

inhibent uſucapionem. ui're ¶mittit.
rum poſſeſſaꝝlex iulia ⁊ plau
furtiuarum et ui poſſeſſarũ re

ðd auteʒ dictum ẽ

rum uſucapionẽ ꝑ leges ꝓhi

bitã eſſe non eo ꝑtinet:ut nec
ipſe fur quiue ꝑ uim poſſidet

Sed necullꝰ aliꝰ qʒuis ab
cauſa acceperit uſucapiendi

5 (Eumueres. vieppulſius non compulſiua. vt. C.q me. cau.lſl vivel

Q. de pꝛ
h
K

Afie pditomiami, vd r vcl r an ſal r ve l an poſſunter
A. de pꝛeſqip.xxx. vel.xl. an. l. omnes. et.l.ſicuti. et de an. exceptio.l. i. .

9 O0C. fd?
i Poſſunt. niſi purgato vicio.ut.j.e.S.aliquando. ðð
Furtiuarũ.ſimił ratio. quia lex vult.vt. S.q manu.nõ poſ.in pꝛin. vñ

illud: ſic volo ſiciubeo ſit ꝓ ratione voluntas.eſtet alia ratio.qꝛ res vi/

tioſe ſunt.vt.ſ.e.S.nouiſſime.

¶Aipoſieſſaru. f.ſi erpulit et poſſedit nerſuffict erpuliſſe vt. f e. ſequi/

tur. S. ſi aamen vi, m ½
V

. ¶ Auog autẽ pertinet.ſ.tantum.
n ¶ NNam his.ſ. poſſeſſoꝛibꝰ violentis et furioſis. 3
O Alia ratiòe. nota ꝙ pualet generał ratio ſpeciali.ſic.S.de nup.S.affi

tatis. et. S. ſoum. ar. 5. f. de eden. quedam.

ſehabet. i
rẽ defuncto cõmodatã aut lo-

¶Mabis

et furtum fit ſine a

5„(Mon cõ

— —

p Sea neculluſ. C. ꝙ, me. ci.l.ſt vi velme. . ſo. 5 de inipul
Mon ſolũ.ex dria eniz locoꝛũ.⁊c.vt.C. de tẽ.in int.reſ.ſuꝑuacuam ſiua wieplaneeh volütatẽ licet coactaʒ babz in ſe. vt. ff. ꝙ
q ¶ AVnde in rebus.qꝛ in rebus mobilibus alienis fit furtuz
cõtractando. vt.j.deobli.qᷓ ex deli.naſ.

iushaber.· ¶ Vnde et in
rebꝰ mobilibus non facile ꝓ
cedit: ut bone fidei poſſeſſo⸗
ribus uſucapio competat.
am qui ſciens alienã reʒ
uendideritul ex alia uian
diderit: furtum eiꝰcõmittit.
¶ Sed tamenid aliqñ alit

¶ Nam ſi heres

catam:aut apud eum depoſi⸗
tam exiſtimanshereditariam
eſſe bona fide accipienti uen⸗
diderit:aut donauerit:aut do
tis nomine dederit:ꝗn is qui
acceperit uſucapere poſſit du
bium non eſt. Quippe cũ res
ea in furti uiciũ nõceciderit cũ
utiqʒ heres qui bona fide tan
q; ſuã alicnauerit furtũ nõ cõ/
dee lille ad quez
ancilleuſuſfructui pertinet ꝑ
tum ſuum eſſe credensuendi

derit: aut donauerit furtuʒ nõ

committit.furtum enim ſine
affectu furandinon commit
titur. Alijs quoqʒ modis
accidere poteſtut quis ſine ui

tio furti rem alienaʒ ad aliquẽ

tranſferat et efficiat:ut a poſ-
ſeſſoꝛe uſucapiatur.

¶ Quodautem ad eaſ reſ
que ſolo cõtinent᷑ expedit:iuſ

ff. de diuer. 1 tem.
ſcri.l.cuz beres.alij
. ſi vellet ex ſua ꝑ⸗

.1. ⁊ ex eo fit furtiua ⁊ ſic
nõ vſuca.vt. 5. ꝓx.
vnde ſequit᷑ ꝙ i re.
mo.
r

õͤpetat. ſed
videt᷑ ꝙ culpa au⸗

ctoꝛis nõ comitek.

id eſt nõ ſequatur.
accipientẽ. vt. ff. de
diuer. ⁊ tem. p.l.an
vitium. et. ff. de exce
ptio.do.l.apud..

ſi cum legittima. rñ

ſi viaum eſt rei co ⸗
mitat. vt h ſi ꝑſõe
comitat᷑ in vniuer⸗
ſum ſuccedẽte. vt
C. de acqui poſ.l.
fi. ſi in rem ſingula
rem ſuccedat:nõ co
mitatur. vt. ff. ð ex⸗
cepti.do.l.apud.S
de auctoꝛis. ⁊. C. ð
peri.⁊ com.rei ven.

l. dolũ. niſi quãdo

vtetur acceſſione tẽ

poꝛis eius.vt.ff.de

acqui.poſ.l.põpo.
§. fi. ſed hodie viti⸗

um pſone nocet ſin

gulani ſucceſſoꝛi ꝑ
aut᷑.male fidei.

— 2

(Bi beres. ſic.f.

t Aoabiert an ip⸗

ſe heres vſuc. ti. p
berede.rñ.non.vt

—

ſona ↄtinuare poſ.
vt. C. de ß. lon. tẽ. l
i. quod falſum eſt.
quando ergo locũ

babet vſuc / ꝓ bere·

de:cum nec in ſuis

beredibus locuʒ babeat. vt. ff/ P bere.l. ij 5. fllium. et. Cꝓp bere⸗

. —

de. l. nibil. rñ. quando defũctus retinebit aliquam rẽ credens ſu⸗
am vel nõ vſucapiebat.qꝛ defic ebat ti. et heres eſt exęneus
v ¶ Votis . ꝓ filia. vel alia. nã et biciuſteſt ti. vt. f P dote. l. i.
r (Item no cõmittit. et ita vſucapitur.ſed nõne fuit in iure erra⸗

muim. vt. ð. de re. di. in pecuduʒ. er go vſuca.nõ pᷣcedit. vt. ff.e.nũ/
q;;. in pn. et.l.ſt fur. S.i.rñ. hic errauit tradens.ibi accipiens exilt

.

l. colligit᷑ vel non ꝓdeſt vt ibi.ſed non nocet. vt hi.
m enim. ſz ꝓbo ꝙ ſine affectu furtum nõ cõmittitur. na

in interdicto vnde vi: incidit ſine affectu qð ſimile eſt furto. ergo

tam. ſed hic ſuam eſſe credebat.

1 ffectu. vt. C. vnde vi.querebatur.ibi.et genera
li. et ibi cũ talis.⁊c.rñ.in intdicto eſt affectus.ls nõ õ ꝑſonaʒ cer

mitnik ſiciſ de ob. que exde naſe . placuit.

— —

Secundus

2 (Alijs. vt ſt iuſto eroꝛecredã meberedẽ cũſ ſiy vt ſf e poteſt.

(Qacantiſ. locuſ
interdum plenius: H
vr quipoſſidct int·itra pꝛocedit: ut ſiquis lociua⸗
dum ſemiplen?. vt mntis poſſeſſionem por-
ille inguo eliiſet 1s po eſſionem ꝓpt ab⸗
cauſa legaroꝝ vel ſentiam:aut negligentiaʒ dñi
rei ſeuande cauſa ſi —
vt.fr de acqui poſ. Aut ga line ſucceſſoꝛe decel⸗
efe be aerr ſerit:ſine ui nanciſcat᷑:qui q̃;
eim.l.ij.ð.l. interdu SiaA 6
vaenncer boc tb⸗ nsip emala fide poſſidet.q;
modis. vt bic.ſief intelligit ſe alienũ funduʒ oc-
S vealul goſll ſtis cupaſſe.tamen ſi alij bona fi⸗
H de accipienti tradidenit: pote-
rit ei longa poſſeſſione resac
gquini.quia neq; furtiuum ne-
b ropterabſen O ui poſſeſſum accepit. abo
riann. ed noe vider lita eſt enim quoꝛũdam uete-
falſum ꝙ ꝓpt᷑ abſẽ i. or
tiam Gngktanurpol rum ſententia: exiſtimantium
ſgio vritde nec⸗ etiam fundilociue furtum fi
poſ.clam. S.qui a . ilitati ani
mundinaab erlercoxmgurilirari qnires ſo
ppter efferum ab- lipoſſident pꝛincipalibus cõ⸗
lentie dicitur.. obli ſtitutionibus pꝛoſpicitur: ne
uionẽ.vt qꝛ longo . 4

Item mihi legatũ cũ ſit ademptũ.vt.ſ.de act᷑.ꝭ.ſi qͥs agens.ſic.
f. ꝓ legato.l.iiij.in fi.et als vbicũq; qͥs putat rem ſuam.
¶ Auod autem ad eas res.hucuſq; de vſu reruʒ mobiliũ dictũ
eſt:nunc ꝓcedit ius immobiliũ.

gato pꝛocedit eiusuſucapio.
6 Res fiſcinoſtni uſucoa- vt. C. ne rei dñice vel temp.

Ve vſuca. etlon. tem. pꝛeſeni.

¶ Domini. vel quaſi vt tutoꝛis vel creditoꝛis ſi alienã rẽ debitoꝛ obliga
uit. vt. ff. e. ſequit᷑. S. ſi pupilli.⁊/ p ſoluto.l.fi.aliud ſi ſuã vt.ff.e.ſequitur

. Ce. 2
m ¶ Keuerſa vel quaſi. vt. ff. de fur. q;uis.⁊ ita ꝙ non poſſit ab eo auelli.
yt. ff. e. ſequit᷑. S. extunc.
o ¶ Mon põt triennio mobił
vl.x.vel.xx.an.immobilis.
idem in pꝛimomiali pꝛicipiſ

pinon poteſt. ( Sed Papi⸗

il.f᷑.idem in re eccłiaſtica.vt

temꝑe abfuit pꝛeſu 1 ilõga et indubitata poſſeſ⸗ .
mit ꝗꝙ ꝓ derelicto ſio ðbeat auferri. QA iqñ

4

nianus ſcnipſit bonis uacanti
bus fiſco nondum denuncia
tis bona fide emptoꝛem tra

capere poſſe:et ita diuus piꝰ
et diuus ſeueruſ et antoninus
reſcripſerunt. ouiſſi
me ſciendum eſt:rem talem
eſſe debereut in ſenon habe⸗/
at uitium ut a bone fidei em⸗
ptoꝛe uſucapi poſſit.uel q ex

alia iuſta cauſa poſſidet.
S Erroꝛautem falſe cau

ſeuſucapionem non parit.ue
luti ſi quis cum non emerit e⸗
miſſe ſe exiſtimans poſſideat
uel cum ei donatum non fue⸗

AQ. de ſa. ſan. ec.l. fi. pᷣſcribũ

tur tamẽ dicte res ſpacio.lx
an. excepta re mobili eccleſi
aſtica nõ ſacra que triẽnio

vſucapit᷑.vt.C. de pᷣſcripn.

ditã ſibi rem ex hisbonis uſu

xxx.an.omnes.et in aut᷑.de
ec.ti.S. ꝓ tẽpoꝛalibꝰ.col.ix.
et ti.̊R cõſtõ inouat ↄſt. col.
viij. itẽ etceptis publicis q̃ ĩ
vſu publico depurata ſunt
yt. ff. de via pub. l. viã. Itẽ
res pupilli non vſucapuur
vt.ff. de acqui.re.d.bo.ſfi.S.
nec intereſt. Atem res filij a
pꝛe alienata niſi.xxx.an.a
tẽpoꝛe quo eſt ſui iur.vt.¶

de an. excep.l.i.in fi.et ĩ au⸗

ten. de nup. 5. ſi vo expectet
Item res data pᷣſidi õj.l.iu
li.repe.vt.ff.ad.l.iuli.repe.
qui õ.l.item fundus dotał
vt. ff. de fun. do. ſi fundum.
p ¶ Wonis.ſ.alicuius moꝛi⸗
enus ſine berede:cui ſucce⸗
dit fiſcus.nõ idem in ciuita

habuit. tẽpꝰ enĩ in / ,
ducit obliuionẽ. ẽt etlam furtiua uel ui Poſt. eſſe 9
obliuiõe amittit vt r es uſucapi poteſt. ueluti ſi in
eSd domini poteſtatem reuerſa
tps ert i indicisr fuerit.tunc enim uitio rei pur
bitrio. vt. ff. de iure

deli. l.i. F. fi. et. l. ſe.

dumodo longũ ſit et obliuionẽ inducat ⁊ animũ retinendi babe

re deſinat. vt. ff. e.l. furtũ. S.i.et.ff.de acqͥ.poſ.quẽadmodũ

c¶ Aut negligennã tantã vt reſpuat rei poſ.qð facile fit.vt.ff.de
acqui.poſ.ſi quis vi. F. i. . S. differentia.
d Blaat oꝛe.idẽ et ſi cũ ſucceſſoꝛe dũmodo nõ fuerit appᷣbenſa

vt.f..de acqui.poſ.cum heredeſ.

e¶ Longa.ſ.x.vel.xx.an.ſed hic.S. duabꝰrationibꝰeſt hodie coꝛ/

rectus.nã pᷣſumit᷑ hodie tał poſſeſſio violenta.vt.C. vnde vi.cõ
querebat᷑.ergo non babʒ locum hec pꝛeſcriptio.vt.õ.S.furtiue.
Item alia ratione.qꝛ bona fides deſiderat᷑ ab vtq; parte ałs.

an. tm pᷣſcriptio currit.vt in aut.vt ſpon.lar.S.rurſus.

bolita.i.pempta. inde abolitio.i.accuſationis ꝑemptio.
ciue.i.partis ſundi.ſed fundꝰtotꝰdicif.vt.ff.ve verboꝛum

f Gecepit.vere:non furtiue.
8
ſignificati.l.locus.

i ¶ Furtü. eſt ſimile. vt. ff. e.l. querit. ſʒ . ff. de fur. ſi quiſ vxoꝛi.

ſi ſulfurarie.et.l.ſi certe.ſo.ibi non loci ſed terreque eximebat᷑ fur

tum ſiebat. et ꝗð ſubijcit: et eoꝝ.⁊c.ſic cõſtrue et ꝓſpi.pᷣn.con.ne

cui eoꝛum qui ſo.res lon.⁊c.et ſunt he pᷣncipales conſti.vt.C. de

pᷣſcrip.lon.tem.ꝑ totum ti.
K ¶ AHliqñ vſucapi.duabꝰrõnibꝰſtare non pᷣt qʒð bic ðꝛ. Pꝛĩa qꝛ

deſinit eſſe vitioſa. vnde non erit mirabile qð videt᷑ velle indu⸗
cere ðᷣ id quod eſt.S.e.S.furtiue.rñ.dic furtiua vel vi poſſeſſa.ſq;
quondam. Secũda qꝛ dſis non vſucapit cum ſua ſit:nec ali?ab
eo accipiens:cũ tranſeat dominiũ.vt.ff.e.ſequit᷑..lana.ſʒ rñ.v

ſucapi põt.i. vſucapibilł eſt. vt ſi ab aliqͥ non dſo alienat᷑ nõ coõ

mittente furtũ eiꝰ yſucapiat emptoꝛ.

t

rit quaſi exr donatione poſſið⸗ te.vt.C. de bo. va.l. i. et. l.

at. ¶ Diutina poſſeſſio que vacantia.li. x.
pꝛodeſſe ceperat defuncto 7
heredi et bonoꝛum poſſeſſoꝛi
¶ Denuntiatis. ab aliquo

cum varie ſint cauſe ex quibus ad fiſcũ denuntiatio fieri ſolet.vt.ff.de iu

re fiſ.l.i.in pꝛin.

s ¶ Aſucaꝑe.ſ.miennio.vel. x.vel.xx.an.cũ babeat ti.ſi auteʒ ti.non hʒ et
vult er tꝑe dilationis ſibi cõputare tempꝰhʒ.iiij.an.vt.ff. de iure fiſci.l.i.
F. diuus. 1 de diuer. et tem. p.l.int᷑.S.i.ſed ſi ex tꝑe ex quo ceperunt ad fi/

aancintadgeadebane bonoꝝ.

ſcum puenire.xx.an.bʒ. vt. ff. de iuf fi.l.i.. pſcriptio.et hᷣ vera ſüt ſiue i re
ſin gulari:ſiue in vniuerſitate.et ſic loquit᷑.ff.depeti.heredi.l.ſi putatoꝛ.

ſquisa fiiiooo. R
rinnte vltimis. vt bꝛeuit᷑ dicã.ſic.S.de ſuſpec.tu.S.nouiſſime

ſeſa.vt.S.e.S.furtiue.nunqͥd pᷣcaria poſſeſſio eſt vitioſa.rñ.nõ.ar.ff.cõi
di. l. cõia. S. interp.nunqͥd eſt litigioſa.rñ.non.vt.C.de pᷣſcrip.lon.tem.

l.i.Nunqͥd clãdeſtina.rñ.non dicit᷑ res clãdeſtina aliqua.l.ſed poſſeſſio

quidam tñ dicunt omnia ſupꝛadicta eſſe vitia reruʒ.vt ar.ff.de acqͥ.poſ.

po poni.F. um qus. B
v Eroroe erroꝛe facti loquit᷑.idẽ magis in erroꝛe iuris.vt.ff.e.l.nunqᷓ;
ſed hic erroꝛ facti qñ q; ꝓdeſt. vt.ff. ꝓ emp.qꝙ vulgo. et.ff. ꝓ legato.l.pꝛo
le.et. ff. ꝓ ſoluto.l.uij.et.ffp ſuo bomine.in quibus caſibus dicũt quidã
locũ babereti ꝓ ſuo.et tm̃ in bis et in alijs qͥ a.l.ſpecialiier inueniunt.vt
ff. de iure do. l. pculus. ̃m aʒo.nos idem ſᷣm io.in omnibꝰ.et de his gra/
tia exempli poſuit.l.et ti.empt᷑.vel ſimili vſucapietur:non ꝓ ſuo tantum:
vt tamen in emptione iuſtioꝛem erroꝛem exigamus.vt.ff. ꝓ emp.i.ij.et.iij
in pꝛin. Item quid ſi non errat ſed ſcit.rñ.non poteſt ſibicauſam poſſeſſi
onis mutare.vt.ff.de acqui.poſ.l.iij.S.illud.et.ff.e.non ſolũ.et.S.q; vul
go.accurſius.
4 4 Diutina. . x. an. inter pſites. yel. xx. inter abſentes. vel triennij. vt. ff.

litiũ. vel qſi.vt.S. ꝓxi.S.ſʒ aliqñ.ſũt aũt vitia.vt qꝛ furtiua vl vi poſ

„

qui et a quibus. cũ fidei. S. ariſto. et. S. e. in pn. b?ti. et. C. el. diuting.
b Et bacd badſ iure ciuili bo.poſ.iure pᷣtoꝛio.vt.j.de bo.poſſeſ.S.qd
c ¶ Cõtinuatur. niſi ipſi beredi tradita ſit poſ.vt.ff.e.eiꝰ.als beres.
d ¶ Sciat. ff. de acq.re.do.queſitũ.ij.rhñ.
quił cãm a teſtatoꝛe hʒ.vt le

—

gatarij qð nocet.at hic alte⸗
rius ſciebat qð nõ nocet a
vſucapio.
e ¶ Hoſtra cõſtitutio. vt. C.

de vſuca.tranſfoꝛ.l.i.

¶ Bimiliter. non ſolũ in p⸗
g ¶ Inter venditoꝛẽ q; ta
ſq; vt continuent᷑.ſed in hoc
differt. quia in ti. ſin gulari
vtrũq;.ſ.emptoꝛẽ et vendi⸗
toꝛem bonã fidẽ hꝛe opoꝛtʒ⸗
vt. ff. ꝓ emp. l. ij. F. ſi eaʒ res
als p.ſecus in vniuerſali ti⸗
tulo.vxũᷣ.⁊ eſt rõ.qꝛ ſi her̃s
nõ adiret hereditas cõple⸗
ret. vt. ff. e. nunq;. F. vacuũ.
et quia eſt eadẽ ꝑſona.vtĩ
aut.de iureiu.a mo.p.⁊ con
coꝛ.cum boc.S.ff ꝓ empt.l.
ij. F. emptoꝛi.et.S.ſt d efũctꝰ
. ⁊ fit h̊ coniunctio ad lucruʒ
et ad damnũ.vt. ff.quẽad.
ſerui. amit.l.ſi alia.. tẽpuſ

20

.ſo. ibi beres ſciebat rem eẽ eiꝰ

continuatur.licet ipſe heres
ſciat pꝛedium alienum. Nð
ſi ille initiũ iuſtũ non habuit:
heredi et poſſeſſoꝛi licet igno
ranti poſſeſſionõ pꝛodeſt.qð
noſtra conſtitutio ſimilit᷑ et in
uſucapionibus obſeruari con

ſtituit ut tempoꝛa continuen⸗

tur. Enter uenditoꝛem
quoqʒ ⁊ emptoꝛem coniungi
tempoꝛa diuus ſeueruset an⸗
toninꝰreſcripſerunt.
cto diui marci cauetur eum ꝗ

a fiſco rem alienã emit:ſi pꝰ

uenditionem quinquennium

pꝛeterierit:poſſe dominũ rei

exceptione repellere. (Co⸗
ſtitutio autem bone memoꝛie
ʒenonis pꝛoſpexit bene hiſ qꝗ
a fiſco peruẽditionem aut do
nationem:uel alium titulũ ac⸗
cipiunt aliquid:ut ipſi ſtatim
quidem ſecuri fiãt et uictoꝛes
extant:ſiue expenant᷑:ſiue cõ
ueniantur. ¶ Aduerſus au
tem ſacratiſſimũ erarium uſ⸗
qʒ ad quadrienniũ liceat his

intẽdere:qui pꝛo dominio ułł

prpyppotheca earum rerum que

alienate ſunt:putauenint ſibi
quaſdaʒ competere actioneſ

Edicto.i pcepto gfiali.als pton dicunt edicta: vt q; metus. vt.ff.

Sn.. mulier. et fimiles. .
S ſco.vt a ꝓcuratoꝛe impꝑialiũ reꝝ.nam de pꝛimonialibꝰdicit᷑j.e.ĩ fi.

k
QQ

Emit. ſ. fiſco vendẽte vt ſuam.a quo edicto res minoꝝ excipiunt.vt
ſi ader. fiſ.l.fi.ſi autẽ vt alienã.vt quia ceſſatum eſt in ſolutione tri⸗

butoꝝ tnia exigunt.vt ꝙ ſit debitũ et ꝙ ceſſatuz. vt. C. ſi aduer.fiſ.l.fi.et

tẽ tertio ꝙ res ſubhaſt

S—

n
h in

QAu.ſi ꝓpter pu.pen..il.fi.et.ij.rñ.foꝛte biennio.vt.ff.lo.et con.l.q̃ro.S.int᷑
Al pcomiſet vt. C. i Ppter pu. pem..
Memoꝛie. vt. C. de quadri. pᷣſcrip. omnes.
4 ene ſt erit oꝛnigendo edictů duß.
Stati. vt. . de peti. here. nec vllã. S. .itẽ ſi qͥs Zᷣ.ſo.ibi in vniuerſitate.
re ſingulari loqᷣt. alij dicũt ꝙ bic corrigit et odem modo.ſ.pᷣmo et

nõ ſecundo. rñ. qd. l. C. de here. vẽ.l.i. Itẽ ibi erant res fiſci.

Hra conſtitutio. C. de qu
noſtra.i.pᷣuata nr̃a ſub

Duadrienniũ. niſi ſit minoꝛ vel reipu. cã abſẽs. vt. C. de reſti. mi. l.iij
ctiones. ſed que. rñ. oõdi. er baclege. m io. ſed. p. in ro dabat. h nõ
adri.pſcrip.bſñi a ʒenone.
a. ſed.S.de fiſcali dixi.vt.C.dequadri.pꝛe.
Kub. De donatione cauſa moꝛtis.

dſo Z dñim.

jSbenea ʒenone.

omnia.

SSt autẽ acqͥſitionis.ſ.de iure ciuili. nam ꝑ ſtipulationẽ tẽ

m ᷣhebant᷑.ſ.donatio que.ſ.ſtipulatio eſt de iure ciuili.
ed hodie nudo ſit pacto.vt. C.e.ſi qͥs.S.fi.et.j.de acti.S.
de conſtituta. vel dic eam eſſe de iure ciuili.appꝛobatione nõ inb·

uentione.ſed iur̃ gentiũ.vt.S.de re.di.ꝗ.per traditionem.vel dic

Noſtra autem diuina conſti⸗

tutio quam nuper pꝛomulga⸗

uimus etiam dehisque aſno⸗
ſtra uel uenerabil auguſte do
mo aliquid acceperit:hecſta⸗/
tuit que in fiſcalibus alienati⸗
onibus pꝛefate ʒenoniane cõ⸗
ſtitutionis continentur.

De donatiõe cã moꝝis.
Ecdi

St et aliud genꝰ ac⸗

onationum au
tem duo ſunt genera: moꝛtis
cauſa.et non moꝛtis cauſa.
rri on a donatioẽ
que bꝛopter moꝛtis fit ſuſpin
onem cum quis ita donat: ut
ſiquid Pumanitus ei cõtigiſ⸗
ſet:haberet isqui accepit.
Sinautem ſuperuixiſſʒ*
is qui donauit acciperet.ułſi
eum donationispenituiſſet:

aut pꝛioꝛ deceſſerit is cui do-

natuʒ ſit. ¶ NHemoꝛtiſ cau
ſa donationes ad exemplum
legatoꝛum redacte ſunt perꝰ
¶ Mam cuʒpꝛudẽ/
tibꝰãbiguũ fuerat utrũ dona⸗
tiõisꝰan legati inſtar eã obtiĩe⸗

t (Moꝛtis. .inſtoͤtis vel future. vt. f. e.l.

quiſitionis donatio.

ſui oꝛigo fuit de iu⸗
re gen. vno mõ. ſ. x
traditionẽ.ac poſt/
ea deiure ciuili fu⸗
it ille modus app⸗
batus:et alius adi
uentus.ſ.pꝑ ſtipłati
onem. tertio ꝑ iuſti
nianum additꝰ eſt
tertius.puta nudũ

8 enen moꝛtis.
ſz large h duo mẽ⸗
bꝛa accipiunt᷑.et in
textu nil deeſt et ꝓ⸗
pꝛie ponit᷑ genera.
nam multe ſpecies
ſub qualibet conti⸗
nẽt᷑.⁊hoc appꝛobo
vel accipe ſtricte ꝓ
duabuſ ſpeciebꝰtã
tum donationũ. ſ.
ſimplicis int᷑ viuoſ
et ſimplicis cauſa
moꝛtis et addo ali
as donationes. vt
legatũ.vt.j.de le. ĩ
pꝛin. Atem donati
ones ꝓpter nupti.
vt. ſ. e. F. eſt ⁊ aliud
. renn et qð eſt. .. S
finall.

et. ij. et. ij. et. v. ct. vß

ſi quidẽ vbiq; moꝛs nimenda eſt cum eius dies incettꝰ ſit.vt.ff.e.
ſenatꝰ.S.moꝛtis.et decondi.et demon.l.i.

vV i quid humanitus.id eſt ſi moꝛiatur. vt. ff de v. ſig. in vul⸗

gari.S.fi.et debet hoc expꝛimi als non eſt moꝛtis cauſa donatio

vt. ff. e. ſeia. F. f.
x ¶ Buperuixiſſet
hiẽ ſubijcit. et.ff. ſi cer.pe.non omnes.

y¶ Penituiſſet.quia v oluntas eſt ambul

i. cõualuiſſet. et ita tibus modis reuocat᷑. vt

atoꝛia. vt. ff de adimẽ.

le.l.iij.in fi.et quia donatio eſt ob cãm.ſ.ſi moꝛiar.e’t ſic poſſũ pe
nitere. vt.ff. e. ſenat?. F. . in fi. et. ff. de cõdi. cã da. l. iij. F. ijj.
5 (Ed exemplum legatoꝝ.quantũ ad vim⁊ poteſtatẽ.quia ſicut
legata moꝛte confirmant᷑:ita donationes cauſa moꝛtis vt reuo⸗

cari non poſſint.ac.

a ¶ Per omnia.ſubaudi.fere:vt ſtatĩ dicet.naʒ in multis differũt
b.· ¶ Ponationis. I. ſimplicis et inter viuos als nulla eſſet buiuſ⸗/
mdi diſtinctio.cum omne legatum fit donatio.yt patet ex diffi⸗

nitione eius.vt.ff. de le.ij.l.legamm.

d Habebat. ſ.donatio cauſa moꝛtis.nã cũ donatio inter viuoſ ꝗ ü teneri ad reʒ
8 tradendã.ſic.ff.de ver.obli.vbi aũt nõ apparet.in fi. Jo.ð.ſ.vtintereſſe
dando liberetur.vt.ff.de act᷑. empt᷑.l.i.et ſimilitudo que bic fit eſt in hoc
vt ſicut neceſſitas imponit᷑ venditoꝛi ad aliquid:ſic edonanti:licet apᷣn
cipio nullus cogebatur als tenebatur.vt.C. de acti.et obligati.ſicut.ſʒ

habeat inſignia:vt ſit liberalitas cum legato.vt moꝛte confirme
tur.et vt detrabatur falcidia. vt. C. ad.l.fal.l.ſi.
e (Retrabebant. ſubaudi et alij et al.nad.
¶ Fere legatis.fere dicit:quia in quibuſdã diſcrepat a legatiſ.ec

ce ſi enim donas in
annos ſin glos do
natio vna eſt. ſed
legata plura. vt. ff.
de dona. cau. moꝛ.
ſenatus.S.fi. Iteʒ
legatum ab herede
ſemp traditur:do/⸗
natiovel ab hoc vl
ab alio. vt patet ex
diffinitione. ſ. de le
ga. in pᷣn. Itẽ ĩ do
natione obligatur
donans :in legato
non. Item ſi teſta⸗
mentuʒz accuſo per
do legatum nõ do
nationem:ſi tamẽ
accuſo vt falſuz. vt
ff. de his qui. vt in.
poſt legatum. §. q̊
moꝛtis. Item ali⸗

ter diſtin guitur ĩ le

gatis ſᷣm quoſdaʒ
vt. ff, de dona. cau.
moꝛtis.ſi cui moꝛs
et de leg.ij. vt here⸗
dibus. Item filiuſ
fa.donat:ſed nõ le

gat. vt. ff. e. taʒ bis

Secundus

—

2

cipum diſpoſitiones inſinua
ri easactis interuenientibꝰ uo
lebant:ſi maioꝛes ducentoꝛũ
fuerant ſolidoꝛum: conſtitu⸗
tio noſtra eam quantitatẽ uſ/
qʒad quingentosſolidos am

reopoꝛteret:⁊ utriuſqʒ cauſe
quedam habebatainſignia et
alij adaliud genusad eaʒ ret
hebant :a nobis conſtitutum
eſt ut ꝑ omnia fere legatis cõ

numerent᷑:⁊ ſicpꝛocedat quẽ

admoduʒ noſtra conſtitutio plliauit: quam ſtare etiam ſine
eam foꝛmauit. ¶ Et in ſũ⸗ inſinuatõne ſtatuit. Et quaſ

dam donationes inuenit que
penituſ inſinuationeʒ fieri mi
nime deſiderant: ſed et inſe
pleniſſimam habent firmita⸗
tem. ¶ Alitertinſupermul
ta aduberioꝛem exitum dona
tionum inuenimꝰ que omnia
ex noſtris conſtitutionibꝰ q̃s
ſuper his expoſuimus:colli⸗

ma moꝛtis cauſa donatio eſt:
cum magisſe quiſ uelit habe
req; eum cuidonatur:magiſ
qz euz cui donauit qʒ heredẽ
ſuum.ſic et apud homerum
thelemachus donat pirrho.
l ¶ Alieiautem donatones
ſunt que ſine ulla moꝛtiſ cogi
tatione fiũt:quas inter uiuos
appellamus que omninonon Gendea ſunt. Sciendum
comparãtur legatis que ſi fu eſttamen ꝙ ſi pleniſſime ſint
erint perfecte temere reuoca donationes:ſi tamen ingrati

anen 7 rinon poſſunt. ¶ Perfiaũ exiſtant homines in quos be⸗
Itez in legaro ia tur autem cum donatoꝛ ſuam neficium collatum eſt donato
tandoꝛa conſiders uoluntarem ſcnptiſ: aut ſine nibusper noſtram conſtitutio
gatar vr ſoebe⸗ ſcriptismanifeſtauerit¶Et nem licentiam pᷣſtauimus cer
ſe qualla de in ad exremplũ uenditionis nrfa tiser cauſis eas reuocare ne
vrff de donat. Conſtitutio'eas etiam in ſeha illi qui ſuas resin alios contu
ca.moꝛ.l. in moꝛtis bere neceſſitatem traditionis lenint: ab his quandam patiã
Jem aepeolega⸗ uoluit:ut et ſi non tradantur tur iniuriam uel iacturam ſᷣm
quoꝝ lega.nõp do habeant pleniſſimum et per⸗ enumeratosin noſtra cõſtitu⸗
nanone að oie. vr fectum robur:et traditiõisne tionemodos. ¶ Eſt et ali⸗
in ſum. C. quoꝛuʒ eſſitas incñ . T .
lega i. ceſſitas incũbat donatoꝛi. ¶ ud genusinter uiuoſ donatio
g (Cõ ſtitutio. (o (Etenim cum retro pꝛin· onis quod et uetenibusquidẽ
rã quĩqʒ teſtibꝰſcri
Hune memenſee.
b6 E n ſunma lvtbꝛeuſte debac dona. expediamus. vt. ff. e.
i ¶ Habere.l. ſi ſupuixerit.vt.ff.e.ſenatuſcon.S.i. D vt. C.e.l. pe.in ſi.
k ¶ Dic et apud.iſicut et rectat poets bomerꝰqdð thelemachꝰdi⸗/

ctis verbis expꝛeſſis donauit.

¶ Alie.nunc ꝓſequit᷑ aliud genus.
m ( Honatõnes. dictum eſt de donatione cauſa moꝛ. nunc de do
natione ſimplici.i.inter viuos dicit.
n ere. ideo diat temere. qꝛ qñq; reuocant᷑.vt.ſ.e. F. ſcendũ.
o ¶ Roluntatem. etiã nudo paco.vt. C. e.ſi qͥs ar.S.ſfi.
p. Hanifeſtauerit.ſ.p vᷣba futuri tpis vt dabovel donabo ad
inſtar ſti. vt. f. de . ob.l. vl. F. ſtipulatõ. vel pñtis tpis. vt do vk
dono cũ nudo pacto fiat:et pactũ etiã fiat ꝑ vᷣba pntis tpis.y f

C. e.ſi quis ar.S.ſi.

glimenta.

et.ff. de pac. tale, acc. yt. j.e. F. ſi pater. ac.

P& 922 3, tra aeTer. 1. .. = , F. „ l.

71. g P. rn .

I. A5 2 -16- 7

I. & . an. Js -arn, F.n
7 an, J. p e frPr r l.

o WWV Ep. —6e- oE„

rfC

8 (Et ſi non tradant.id eſt
ſi tradere noluit donatoꝛꝛ.

t

v ¶ Diſpoſitiones.

*

5

Dedona. cau. moꝛ.

nunquid donatoꝛ de euicti
one tenetur.Rñ.ſi incepit a
traditione:non.vt. ff.e.l.ani
ſto. in fi.ſi a pactione.ſic.vt
C. de iure do. liil.
onſtitutio. vt. C. de do
na.l.ſi quis ar.S.fi.

Heceſſitas.per condi.ex
l. que ſtricti iuris eſt. C.e.eũ
qui.et.C.e.ſi quis ar. ..ſfi.
ante nos fuerunt et noſtra
etiam pꝛima.vt.Ce. ſana /

mus. in fine.

Fögimmot. Eel pe.

in

———. ỹ—0ͥ

Enannanione i. ſcriptu⸗
ra

a facta in pꝛeſẽtia publica
rũ perſonarũ:et in actisvbi

ſupfluum eſt teſtes adbibe

nicum publica monumenta

ſuufficiant. vt. C. e. l.data.et

l.in donationibus.

nuenit. ſ.noſtra conſti⸗

K vt ſi donet᷑ in redem⸗
ptionem captiuoꝛum. vel a

magiſtro militũ donet᷑ mili⸗

tibus.vel in refectiõe domꝰ
donet alicui vt. C. e.l.penk.
idem et ſi donet imperatoꝛ.

vel ei donetur. vt in aut. deꝰ

non ali. S. ſi minus.collł.ij.
et in aut᷑.vt non fiant pi.ꝭ.
fi. coll.v. Idem in dona.ꝓ
pter nup.vt in aut᷑.vt ſpon
ſa.largi.colł.ix.in pᷣn. Idgẽ
in remiſſione vſuraruʒ futu
ri tempoꝛis.vt.ff.e.mod eſti
nus. ac.

a ¶ Minime. licet quingen⸗

toꝛum ſolidoꝛum ſummam
excedat.

b ¶ Eliter. al. alia veluti ne

plures donationes diuerſiſ

tempoꝛibus facte coaceruentur. vt. C.e. ſancimus. .ſi quis autem. Ite
vt hi qui pecuniam recipiunt in redenptionẽ captiuoꝝ iurent ſeibi bõa
ſide expendere. Item vtſacramento domini domus queſtio dinimatur.

c ( Sciendum per nr̃am cõſtitutionem. vt. C. de reuo.do.l.fi. ac.
d ¶ Excauſis quinq;.ſ.vt ſi atroces iniunias in eum effundat.vel impiaſ
manus inferat.vel graue damnũ in bonis:vel vite ꝑiculum intulit.vłſt
legi dicte in donando non paruerit.vt.C.de reuo.do.i.fi.ſed donatio li
berto facta ſolo obſequio non pᷣſtito reuocatur.aliud in libertate.vt.C.
de reuo.do.l.i.et deli.ca.l.ſolo.et eſt hic ar ꝓ domino vt his cauſis poſ/
ſit reuocare feudum.ſic in autẽ.vt libe.de ce.S.bac autem.et de ag.lib.l.

e ¶ Eſt et aliud introductum. vt. C. de dona. ante nupt. p to. ti.
abebat. et bodie babet ſi fiat donatio pꝛiꝰ. naʒ et poſtea fieni poteſt

—2

defẽſoꝛes.ar.S.C. de cõſti.

pPecu. l.ij. S. pe. et. ff. de adi.

b Mõſtimimus. L. de do /

na. antenup. I. .
i Exequẽtur.ſi de nouo fi⸗
at donatio.vel dos pꝰpꝛi⸗

mMonium: vel vetus augeat
eſt equalitas.vt.CL.de do.

onte nup. l. fi. F. ſi igitur do⸗
te.ſi ante matrunonium po

terat eſſe et ineqlitas.vt.¶

de pac. conuẽc.l.ex moꝛte.ſʒ
hodie eſt equalitas ante et
poſt in conſtituendo etĩ pa
ctis lucroꝛum vt q;tum dat
pꝓroꝛ in dotem:tantũ det in
donatione ꝓpter nuptias.
maritus.et ſicut hic ſit dñs
Dotis. ſic illa donationis ꝓ
pter nup.vſumfructũ tamẽ
babeat maritus:ne accidat

matrimonij oneribꝰ dotem
Mon ſeruire. nam eqᷣtas ſug
gerit ꝙ dos debeat eſſe ibi
pvbi ſunt onera matrimonij

prt. ff. de iure do. l. dotis fru⸗

cus.⁊.l.plerumq;.S.ſerui.
cum tantundem reddat᷑ vx/

oꝛi.ex qua donatione cõſu⸗

litur mlieri ſo.ma.ſi res do
kales non exiſtant.et qꝛ nõ
potuit alienare maritꝰetiaʒ
ea conſentiente.vt.j.ti.ꝓxi.
In pꝛin. licet als iure bypo /
thece poſſit renũdare.vt.¶
ugd velb.l. etiaz. et.l.iubemꝰ
et in autẽ.ſiue a me.et ſicut
dos vxoꝛi:ſic et talis dona
tio iure reddit᷑ viro ſoł.ma.
cum ſit equalitas.vt in aut
De equali.do.S.i. col. vij. eſt

et ſponſalitia largitas qua

do ſponſus ſponſe per ver⸗

ba de futuro vl econtra do

nat pure:non in reſpectum
dons: que ſimulit᷑ conð. ma
trimonij habet. vt. C. ð do

ante nup. l. cum veterum. 7
l. ſia ſponſo.

K Sed eniaz Zcto. bodie ö

coꝛrigitur in aut.ð eqli.do.
coll. vij.

ita etiſte donationes que pꝛo-

ctum eſt:qð ante nuptias uo/
cabatur:et tacitã in ſe conditi
onem habebat ut tunc ratum

elſſet:cum matrimonium fue⸗

ratinſecutum. Reoqʒ ante
nuptias appellabaturqð an⸗
te matrimonium efficiebatur
et nuſqᷓ; poſt nuptias celebꝛa
tas talis donatio ꝓcedebat.
Sed pꝛimus quidẽ diuꝰ
iuſtinus pater noſter cum au
geri dotes et poſtnuptias fue

rat permiſſũ:ſi quid tale eue⸗

nerit etiaʒ ante nuptias auge⸗
ri donationes:et conſtãte ma⸗

trimonio ſua conſtitutione ꝑ⸗

miſit ſed tamen nomen incõ⸗

ueniens remanebat cum ante
nuptias quidem nocabat᷑: p⸗
nuptias auteʒ tale accipiebat

— — —

incrementum. ¶ Sed nos
pleniſſimo fini tradere ſancti
ones cupientes et conſequen
tia nomina rebus eſſe ſtuden-
tes:conſtituimus ut talesdo
nationes non augeantur tãtũ
ſed etiam conſtante matrimo
nio initium accipiant: et non
ante nuptias ſed ꝓpter nupti

— 7

asuocẽtur:et dotibus in hoc

dotes et conſtante mr̃imonio
non ſolũ augent᷑:ſed etiã fiũt

pter nuptiaſ itroducteſũt:nõ
ſolũ antecedãt matrimoniuʒ:

¶¶ Exemplo. ſic. C. de ꝓba.l.exemplo. m Ufaz oſtõez. C. deb. cõ.
ma.l.i.S.ne aũt.et.S.ſinautẽ ſocius. n ulue fauoꝛe.ſ.libertatis.
o ¶ Coͤmunes. l. vt libtates.p.l.fal.nõ minilant᷑.item vbi nõvalet teſtiñ
libᷣtates non reuocant᷑.vt.ff.de inof.teſ.papinia.S.ſed an et libᷣtates.et
F. fi. item et. ff. de fideicõ.li.l. generaliter. S.ſi qͥs ſemo.

tionis per ius accreſcẽdi qð ẽ
tale. ¶ Si cõmunem buum
habẽs aliquis cum ticio ſoluſ
libertatem ei impoſuerit ul ui
dictaul teſtamẽto:eocaſuꝑſ

eius amittebatur:et ſocio ac⸗

creſcebat. Sed cum peſſimũ
fuerat exemplo ⁊ libertate ſer
uum defraudari:et ex ea hũa⸗
nioꝛibus quidem dñisdamnũ
inferri:ſeuerioꝛibus autẽ dñiſ
lucrum accreſcere hoc quaſi ĩ
uidie plenum pio remedio ꝑ
noſtram conſtitutionem me:
deri neceſſarium duximus:et
inuenimus uiam ꝑ quaʒ ⁊ ma

numiſſoꝛ et ſocius eiuset ꝗ li-

bertatem accepit nr̃o bñficio
fruant᷑ libtate cũ effectu ꝓce⸗
dente:cuiꝰ fauoꝛe ⁊ antiquos
legiſlatoꝛes multa et cont᷑ cõ⸗/
munes regulas ſtatuiſſe ma
nifeſtum eſt:et eoqui eã liber⸗
tatem impoſuit:ſue liberalita
tis ſtabilitate gaudẽte ⁊ ſocio
indemni cõſeruato pᷣciumqʒ
fuiſᷣm partem dñij qð noſ dilf
finiuimusP accipiente.

6 Quibus alienare licet uel nõ.
exequent᷑ .ut quẽadmodum

Ccidit aliquãdo:ut

qui dñsrei ſit: aliena
re non poſſit.⁊ cont᷑

ceſſitate.vt.C.de li.cã.l.i.item niſi cũ vniu

„— RC-

pꝛa dictum eſt quõ
quis efficitur domi
nus iure gentiũ vl
ciuili.hic tractare ĩ⸗
tendit.de quadam
ſpecialitate que cõ
tin git contra eos qͥ
dominia rerum ac/
quirunt. generale
enim eſt vt qui důſ
eſt poteſt alien are
et ꝗͥ dñſ ñ ẽ aliẽare
non poſſit. hic et in
ſpecialibus caſibꝰ

contingit öium.
8 Konna dotale.

ſq; mextimatuʒ. vt
C. de rei vx.ac.l.i.
S. et cum lex. als ſi
extimatus eſſet poſ
ſet alienari. niſi exti
timatio fiat vt ſcia⸗
tur quantum valet
vt. L. de iure do. qᷓ
tiens.et.l.ſi uit᷑ viꝝ
et de fun. do. l. i.

14 elius die do
e

tale vel quaſi.vt.ff
de fun. dot. l. iij. et
iiij. quid ſi res mo⸗
bilis eſt. rñ. põt ali
enari ſi maritus eſt
ſoluendo vt. C. de
ſer.pig.da.ma.l.i.

. 5
2 G nſechtum. deiureet de faco. C 1 iffiniuimn?. C. cõ. ß. ma.l. . F. n ãt. et S. ſinaũt ſoci .
b (Quod. ſ.matrimonium. ”U q ¶ Uccipiente. vel eo depoſito. vt. C. cõ. ſer. ma.l.i.F. ne auteʒ. ?
c¶ Seg pgter. ſic. ſ. quib? nõ eſt ꝑmil. fa. tel. . certus. S. ſinautem ſociꝰ. Et no.ꝙ cõpellitur vendere.qð eſt ſpecialeꝰ
d Num augeri. i. onn boc eſt. regulam.vt.C. de contraben. empti. inuitum. et. C. de iure del.l.
e ¶ Zale. puta quia augeatur dos etiam ante ſe. nec emere. qð plene no.in aut.de fideiuſ.S.penulſl.
f Henmiſt it. ſ. diun laſtun⸗ Aubre »
Eisſeuentia als eon- peudẽtibus penitus erat inco ſed eoetiã cõtracto augeant te ſicer vel non licet
uenientia.lic C.de epiſc anitũ. poſtea autem a iunioꝛi ?conſtituantur. (Erat olim ubaudt lieen non
cle.l.decreuimus.et de offi. In⸗ P ed1,90 alius modusci 7 iſi ſint domini. vti lit⸗
ß. vꝛ.ll in fi er de defẽ cil. bus diuis pꝛincipib introdu⸗ et alius modusciuilisacquiſi tera dedaaratur.

REcdit aliq
ſic cõtinua.ſu

—rrrr--ʒ —

v (B nuita.ergo ea

volente poterat:vt
innuit qð coꝛriglt
ſtatim.

ui dominusrei non ſit: alie⸗ Mrobibntni
nande rei poteſtatem habeat

ipꝛouocetur ad di
uiſionẽ fundi dota
lis. vt. C. de fü. do
.l. fi. Itez niſi exne

erſitate. vt. ff. de fü. do

l.i. it niſi uertat᷑ ad vtilitatẽ mulieris.ᷣ vt. ff. deiufr. do. l. fi.

y¶ WAlienare.hᷣ large accipiaſſiue dominiũ muret᷑ ſiue ius alij cõ

ſtituat᷑. vt. C. de re.ali.nõ ał.l.fi.et in aut᷑.de nõ ali.S. alienatio

nis. et. ff. de fun. do. l. iuli. ac.

Secundus

5(Joſius ſdeiure gen. vtper traditionem. et ciuili.ſ.aꝑ pbatio
ne hm io. Alij dicũt de iure ciuili.ſ.ſicnonenõ iuregent.vt.C. de
iuredo.in rebus.ſed qᷣd ibi dicit᷑ iure naturali vxoꝛem dominam
eſſe.verum eſt pꝛimeuo iure quo dici᷑:quicqͥd calcauerit pes tuꝰ
⁊c.non naturali.i.iuregen.ſed rerũ domina dicei᷑ quo ad ſpem ⁊

ſicut filij dicun — , ,
domini rerũ pater⸗ nam dotale pdiuʒ mantus in
reier dir ier Uita muliere perlegem iuliaʒ
Ed ſrl. uis. pꝛohibetur alienare qʒzuis ip⸗
æ. C.r amo. l. vt ſius ſit dotis cauſa eidatum.
dſia eſt inſpecto exi e In
mſufb: důs M noslegemiuliam coꝛni
heffdeli⸗ poſtb. gentes in melioꝛem ſtatuʒ de
a Eorrigentel in durimus'. Qum enim lex
duobꝰ capitulis et lia in ſolis tantummodo re

n is non. — locum habebat queitalicefu
AbeteipraeS, erant et alienationes inhbibe⸗

amler. bat que inuita muliere fiebãt:
Sra. hypothecas autem earum re
las ghibebar alie rum etiam uolente utriqʒsea⸗
nationem. et b erat
nationem. eth rum remedium poſuimus ut
mum eiꝰ vitium e, . .
e(Vnuita. ed v Fea vo etiam in easres que in pꝛouin
. ehfenraledar ek ciali ſolopoſite ſunt:interdi⸗
um. ac. cta fiat alienatioul obligatõ
¶olente. imllik Ut neutrum eoꝛum neqʒ cõſẽ
ꝓhibebat. lentib lieri
tientibus mulieribus ꝓcedat

g ¶ Atriq;. . viio. eci 1.
b n Tin ad ne ſexus muliebꝛis fragilitas

ſi fiat.rñ. vendicat

in pemiciem ſi ubſtantie eani⸗

mantus oſtãtema an:
mmonio contra fa conuertatur:. ¶ Econtra
aum ſuu venẽſ en gutem creditoꝛpignuserpa-
fuerit contra leges s 260
vr. C.deagri. etc. ctione qʒuis eiusea resnõ ſit
aucaamodu e de galienare poteſt. ſed hoc foꝛſi
ſoluto danntene tan ideo uidetur fieri ꝙ uolũ⸗
bet vr. C.de uure tate debitoꝛis intelligitur pi⸗
do..l. in rebus. ideʒ 9 ali 1 if. Se =
inptclato eatieaai 9 alienan. uia ab initio cõ⸗
enantereʒ ecche. tractuspactꝰ eſt ut liceret cre

porteſt eaʒ repetere
pꝛelatura durante
ävt er de rebꝰec. non
alie. 5. ſi quis pꝛeſ⸗
byteroꝛum.
1 Ae ſpeciale.
vävnt luo fauoꝛi non
poſſit renũciare.qꝛ
etiaʒ reipu. intereſt. vt.ff. ſolu.matrĩo.l.i.ſic.ff. de pact. dot.l. de
die. K ¶ In pemiciem.i. deſtructionen.
1onna ak. Anilia ſunt vbi eriã dñs non alienat.vt. ff. ad.lꝛ.
iul. ma.l.fi. et. C. de here. et ma. l. manicheos. F. pe. et. E. de pᷣdi.
cuna.l.fi.li:x.et.j.e.S.nũc admonẽdi. m ¶ Yont᷑ i econkrio
Ale lienare idem in iudice.vt. ff. ſi er nox. cã aga.l.ij.et.j.de of.
iudi.in fi.ideʒ in flumine.vt.ff. de acq. re. do. ergo. F. alluuio. idẽ
in imꝑatoꝛe et auguſto.vt.5ẽ. de vſuca. S.pe.idem in pꝛelatis ec/
cleſiarũ.vt in aut᷑.hocius poꝛrectũ.idem in tutoribꝰqui dſñoꝝlo
cum obtinent. vt. ff. de fur. interdũ. F. qui tutelam. idem in pꝛoeu
ratoꝛe qui hʒ liberã adminiſtrationem. vt.S.dere.di.S. nihil au
.·v᷑c idẽ in ſeruis hñinbꝰliberã peculij adminiſtrationẽ.vt.ff.ðᷣ pi.
ac.ſi cõuenerit..fi.⁊.l.ſe. o ¶ Mon ſoluat᷑.ſ.tꝑe ↄſtituto.

ditoꝛi pignuſ uendere ſi pecu
nia nõſoluatur.ſed ne credi⸗
toꝛes ius ſuuʒ pꝛoſequi impe
direntur neqʒ debitoꝛeſ teme

G. eſt. ¶ NMuncautem admo-

poteſt. ¶ Elt er ↄtraniooẽͤ8s 1 lEren as eſt necelle qa *

Quibdali.li. ykuõ.

Impedirentur. niſi eſſet pactio depignoꝛe vendendo.
emere. i. nimis cito. vt. S. de vſuca. in pin.
Conſtitutione. C. de iure do. impe. l. fi. F. i. et. ij.
38 (Certus. vt ſi actum ſit de vendendo iuſta cõuentvne vẽd ere poſſit.ſʒ
ſi mihil fuit dicũ de hoc nũciabit ſemel:et tunc elapſo biennio vẽdet. vt
A,..l. iure do. imp. l. fl. F. i.
et.ij.ſi autẽ dictũ fuit vt nõ
vendat᷑ ter nunciabit:⁊ tũc
vendet. vt.ff. de pigno. ack.
ſi cõuenerit.

t Cenoꝛe.l. cõ ſtitutionis

* ◻☚ £

re ſuarum rerum dominium
amittere uideantur noſtra cõ⸗
ſtitutione conſultũ eſt:et cer⸗
tus modus impoſitus eſt: pꝑ
quem pignoꝛũ diſtractio poſ⸗
ſit pꝛocedere.cinustenoꝛeu⸗ lem ſine tutoꝛ
tiq; parti qeditoꝛum et debi perdare Papigr irdene,

toꝛum ſatiſ habunde pꝛouiſũ rẽ poſl poſſeſſionẽ. QAuid
in adulto.rñ.ſi non hʒ cura
toꝛem:poteſt alienare q̃ ſer
uando ſeruari non.poſſunt
ſi habet curatoꝛem: ſimilis
eſt ꝓdigo.vt.Q.dei int᷑.re.
Su Kite mi.l.ſi curatoꝛem.
¶ Ideoqʒ ſi mutuam pecu Poſtſe. S.de aucto.tu. in

niam ſine tutoꝛis auctoꝛitate peꝛin. et de ſolu. 1. ꝙ ſi foꝛte.

. in fi.et.l.pupillo.et. ff. ſi cer.
alicui dederit: non contrabit peil non omnes .F.ſ.

pꝛietatis neq; ranõe po
ſionis que animo retinetur
licet coꝛpoꝛalem ſine tutoꝛe

nendi ſumus:neq; pupillum
neq; pupillam ullamvreʒ ſi ine
tutoꝛis aucite alienare poſſe

er, 3 ani ſige* ederint.i.tradiderint.
obligationem qna pecmigz *AE dare ſit accipientis fa⸗

cere.vt.j.de acti..ſic itaqʒ

non facit accipientis.ideoqʒ
uendican nummipoſſunt ubi
extant.¶ Sed ſi nummi quoſ
mutuominoꝛ dederit:ab eoꝗ
accepit bona fide conſumpti
ſunt condici poſſunt.ſi mala
fide adaexhibendũ de his agi

ſi poneres ꝓpꝛie non habe
ret locum quod ſequit᷑.ideo

nalem ex mutuo.
7 Wecunia m. bong eſt ra⸗
tio.vt.j.qui.mo.re contra.
ob. in pᷣn.et.ff. ſi cer. pe.l.ap
pellata.

respupillo et pupille ſine tu⸗ dicitur mutuũ.quia de meo
toꝛis aucroritate rẽe dari poſ
ſunt. Ideoq; ſi debitoꝛ pu
pillo ſoluat:neceſſaria eſt de⸗
bitoꝛi tutoꝛis auctoꝛitas.Ali⸗
lioquin ſi non ſoluitur cuʒ au
ctoꝛitate tutoꝛisnon liberabi⸗
tur. ¶ Sed hoc etiam eui⸗
dentiſſima ratione ſtatutumẽ

¶ Bona fide.credens euzʒ

ſi a pupillo.vel etiam erras
in iure.licet ſit ar. ð. vt. ff. ꝓ
emp.l.ij.S.ſi a pupillo.

dendo:vel cũ alijs ſĩmiſcen
do. yt.S.de vſufruc.S.conſti
tuitur.et.ff.de ſolu.ſi alieni. „
c ¶ Tondici.ſ.conditione certi ex mutuo reconciliato ꝑ conſũptionem. vt
ſicer. peta. ſia furioſo. et.l. ſ. Item ſtipulatione reconciliatur. vt. C. ſt
cer. pe.l.qᷓuis.item vſuca.vt.ff. de iure do/ ꝓculꝰ.et no.j.qui.mo.re ðᷣhit
ob.in pꝛin.acd.

Ad exhibendũ.qꝛ tenet qui dolo fecit quo minꝰ poſſit erbibere vt. C.

a Aet exhi.et ſic iurat in litẽ ex eo ꝙ intereſt pupilli citius pecuniã
redditã eſſe.vt.ff. de in litẽ iuran.l.in acti.et.l.minimus.ac.

e ¶R ce vrfearaenhas:no vt debitoꝛ liberet᷑.et hoc ſequitur.
f¶ Pari. ex quacũq; cauſa.
g ¶ Eiberabitur.ſ.debitoꝛ pupilli.ſed contra.ff. deſolu.ſi ſtipulatus fue⸗

ro.rhñ.ibi pupillus erat adiectus nec quicqᷓ ſibi debebatur cum ad ſe olu
tionem ĩ ponat.yvt.j.e.ti.de ſolu.ꝙ ſi ſtipulatus.et.ᷣl.qui res.S.ac tibi

v ¶ Ullam. neq; ratione e
eſ

vendicre.
5 Boliganönen Ipers

ſit tuum. vt. fl. ſi cer. pe.l.ij.

maioꝛ. vt. ff emp.l.ij. F.

b ¶ Eonſumpti. qab fir erpẽ⸗

ι

LZiber

b onſtirutione. vt. E. de admi. tu.l. ſancimus. c
Sebitoꝛem. exr mutuo. vel ſimili cauſa: non ex pẽſione vel redditu.yt.
AQ.de admi.tu. ſancimꝰ. et.l.cõſtöůem. äͦäs 4
b Gententia. ſ. inſterlocutoꝛa quã pᷣceptũ vulgariter appellamus.vt ſi
dicat decerno vel pᷣcipio tibi ſoluere vel deponere. vt. ff.de mino.ll. ait P⸗

trãſit niſi per conſumptionem. vt bic. et. ff. ſt eer. pe. nõ oĩs. F. ie..
et hoc quando debitu erat ciuile et naturale.ſi aũt naturale tm̃.
per reſtitutionẽ poterit repetere ſi legittimeſ. oluit. als ſuo iure cõ
dicet. vt. ff. de condi.inde.interdum. =
Rub. Per quas ꝑſonas nob acquiritur.

2ð
—

pupillo vel adulto curato⸗

Sinautez aliter qʒ diſpo
ſuim

tLoꝛ. 5. quid tamen. m ¶ Etmocbin re /
ine omni.vel ſpoꝛtula L J bus ſunt certi deni
rain val prerioꝛunn nanel 4 G fineſ.qͥs zlna
nunquid debitoꝛ ꝓ ſua par ſtirnrion made gillin loſine c. troc; neqt côſiſtere
te ſoluer Kß. Von ve. L. de meo nſtitutione quam ad ce⸗ pilli uel pupille ſine auctoꝛita rectum. NHam lʒ mł
fuc et liex.. fi. et fa. ſt. C. ſarienſes aduocatos ex ſugs tetutoꝛiſ non poſſunt ſoluere is modis res nob
de epiſl au. . tam dementis. geſtione uiritribuniam eminẽ quia id uod ſoluũt alicui nõ geqratur.vt a. Fil⸗
S. fi. et in aut. deſan. epiſ. X. ciſiant . . E lo ſinguloꝝ de rerũ
ſpoztulamn. tiſſimi queſtoꝛis ſacri palacij fit ace lentis. cum ſcilicʒ nul di.vſq; nunctradi
d ehennmor no turor noſtri pꝛomulgauimus: qua lius rei alienatio eisſine tuto⸗ aß cen ſu
c uder neeri ;, diſpoſitum eſt ita liceretuto⸗ ris aucroꝛitate conceſſa eft. glumt venſ pernol
ficit. vt.f. demino. ait pto: fi uel curatoꝛi debitoꝛem pus Per q̊s ꝑpſonas nobis obi hfllios Fuos no
uic tamen . . . ſmi, piillarem ſoluereut pꝛius iudi Gano gant ase fank⸗ba
e¶ Geeuritas. vt nec reſtitu cialis ſententia ſine omni da i quiritur uobis nõ beemus. p alios s
gern ei nſee no celebꝛata hoc permittat. ſolum per uoſmetip Benenetende 4
. 5 . . „„ . . 7 8. .
. er voluntare. ſolutio dene/ quo ſubſecuto et ſi iudex po 1 — ſos ſed etiaʒ per eos minem quem bona
taacn ſeg nunciauerit et debitoꝛ ſolue“ Auosin piãte habetis. Ite· ſie poſſiden ſe⸗
paetoꝛ. .. quid tamèc. . rit ſequatur huiuſmodi ſolax per eos ſeruosin quibꝰuſum pum lein abe
ſi minoꝛ.in fi.et.C. de pᷣdi. 1 O . nuduʒ vſum habe
mi ſiquilien. tönei pleniſſima ſecuritas . fructũ habetis. Iteð ꝑ homi 2mus. eſt ocrauꝰ qñ⸗
ſ¶ Si autem ſolutio. vt ſoli nes liberoset ꝑ puos alienos q; vt liber hõ.i. ꝓ⸗

curatoꝛ de quibꝰ H⸗

rem habenti ſine eo. vñ ipo ſolutio facta fuerit: pe- quos bona ? fide poſſidetis: tii dicit. differt autẽ
aen linaab vr libi nbu cuniam autem ſaluaʒ habeat de quibus ſingulis diligenti⸗ adedzen nad.
. ocupletior ad eſ e ſ pupillusut ex ea locupletioꝛ us diſ piciemꝰ. ¶ Igit liberi Tebeob. acc eh de
noh eſt factꝰ pauperioꝛ.yt ſit: et adhuc eandem pecunie ur̃i utriuſqʒ ſexus quos in po rebus tractatur
ereln. n e eda ſummam petat: per excepti- teſtate habetis: olim quidem Ceuffeun
ſllietus. vndenon audkk oneʒ dolimali poterit ſuumo quicquid ad eos peruenernt . habetis. vt
sinekemrpe den imdtecanſin Kcertisniceliczeſercnſ. bo 51 ve
Ai l iceratas ſi an bſ erit aurfurto amiſ erit nihil peculijs hoc parentibus ſuis o ( Item vſuff ſe.
tem cum auctoꝛitate tutoꝛſ Pꝛoderit debitoꝛi doli mali ex acqnirebant ſine ulla diſtincti §de bis. qd ſi nu/
ipſurelibereren une ceptio: ſed nibilominus con- onc et hocita parentũ fiebat HS
pecunia.vt.C.ſi aduerſus demnabitur quia temere ſine ut etiã eis licẽtia eſſ 5 punũ non autem er opa.
WllA. tutoꝛis auctoꝛtate et non ſjm uelunã acquiſitũ eſt: alij filio Dienumnenſ⸗tsd
oſtram conſtitutionem ſol- extraneodonare uł uẽdereu p. no. ob ac. §. per
ABannabian ſ mi⸗ uenit Sed er diuerſo pu quocunqʒ mõuoluerãt appli n ſe t.
mine.non extraneo vt. ff. de ſ. e. F. idem plaqʒ q̃
ſolu.l. filius. bona fides in poſ⸗

ſidente nõ poſſeſſo reqͥrit᷑.vt.ff. deacq̃.poſ.cũ heredes.S.fi.⁊.ff.
de ſti. b. l. ſi buꝰex teſ.et de acq.re.do.hõ lib.in pᷣn.exigit et bona
fides in pn. poſ.et cõtinua in libero hoĩeq ad aliq̃d acqrẽdũ ꝑ
eũ. nõ in vſuc.qꝛ nõ vſucapit᷑vt.ff. deacqʒ.:re.do.l.qͥ bona fſide.
S.i. et. C. dep̃ſcrip. lon. tẽ. ꝗq ꝙ li.l. ſola. ſed in ſuo ſuffiat. et q ad
vſuc.et q ad fructꝰin initio bonã fidẽ hꝛe.vt.ff. de vſuca.q ſcit. S.
vl. et. C. de vſuca. tranſfoꝛ. l.vna. S. boc tantummodo.
q ¶ Igt. qꝛ de ſingul dicere vult: de filijs vt de dignioꝛib pꝛimo
dictt. ſa. er glo. ff. de eden. in. l. argenta. in. F. sddil.
r DHlim. antiqᷣtatem pꝛimo recitat. et hocideo vt nihil antiqta⸗
tis penitus ign oꝛet᷑.vt.j. ti. ꝓx. in pn. nã id qð tollit᷑ vł refoꝛmat᷑
nõÿ dz eſſe incognitũ. vt. C. ð ca. tol.l.i.c?fi. ſ

1 Go luerit. circa banc materiam diſtinguecum debitoꝛ pup illo ſoluit:
aut conſequitur plenã:aut plenioꝛem: aut pleniſſimã ſecuritatẽ.ſi ſoluat
pupillo ſine tutoꝛis auctoꝛitate et pupillus habeat ſaluã pecuniam vel
ex ea locupletioꝛ eſt: liberatur non ipſo iure:ſed per exceptionem niſi eſſet
adultus ſine curatoꝛe. vt hic.et.ff. de ſolu. l. in pupillo.ſi autem ſoluar tu
toꝛe auctoꝛe ipſo iure liberatur. poteſt tamè in integrũ reſtitui ſi nõ habe
At rẽ ſaluã.vt. C. ſi aduer.ſo.l.i.niſi in q̃ttuoꝛ caſibꝰ.vt. C. de admi.tu.
ſancimꝰ. et.l.oↄſtõeʒ.qð enĩ legittime factũ eſt ex euentu retractari nö dz.
vt. L. ad ſe. co. treb.ſãcimꝰ. pleniſſima eſt ſi iuder intu eniat cũ tu. vł ſine
eo. vt h. et. ff. de mi. ait ptoꝛ. F. qͥd tñ. er de bac materia ibi plene nota.
m (Er diuerſo. non pnt. diſtingue. aut id qð erat ſoluendũ non poterat
alienari ſine decreto. quo caſu decretuʒ intponendum eſt in ſoluendo.vt
ff. de rebus cre. . ſi pupillus. als non tenet: et poteſt vẽdicari qð ſolutũ
eſt: niſi conſumpſerit creditoꝛ. vt hic.et.ff. ſi certũ pe.non omnes. 5F. fi. aut
poterat:quo caſu ſolus ſufficit tu.vel cu.vel adultus non babẽs cu. nec
r eſtituuntur cum non ſint decepti.ſi ſine tu.ſoluerit nõ liberat᷑:nec dhiuʒ

Caſtrẽſibꝰ. idẽ
in qᷓſ ca.ẽt iure veteri.vt. ff. de col. bo.l.i. F. nec caſtrẽſe. nõ ſoluz
nouo iure. ve. C. de bo. q li. cũ oʒ. S. exceptis.et. S. obbuãdo.ẽ ãt
caſtrẽſe q filiuſf. a qlibet in caſtris acqᷣrit nõ acqᷣſiturꝰ al. vt. ff
de ca. pe.l. ſi foꝛte. et. l. caſtrenſe. qſi caſtrẽſeeſt:qð mgni lialiu,

B err —

— —

Secũdus

artiũ derici ⁊ aduocati de publico acquirũt.vt.C. de inoffi. teſ.
l. fi. . C. de epi. ⁊ de.ſacroſancte.⁊.l.cũ lege.

t Pnaanan ẽticij vel pfecticij ppꝛietatis vel vſufruc.

v ¶ Alij.ſ.fratri quod grauius eſſe videt᷑. yt · C. de bo. que li. cu

opdꝛtet. Fii.

—

a ¶Loõ ſtitutõͤne. vt

C. de bo. que li. cũ

opoꝛtet. ace
b ¶ Exre. large poõe

id e ꝓpter rez vt fru
cetus ex rebus pꝛis
pel occaſione pꝛs
quocũq; modo q̃ſi
ta. vt. ff. de incẽ. ru.
nau.l. i. F. ij. ?. ff. ð
vſur. l. fideicõm. S
cuʒ pollidius.⁊ de
vul. ſub. ſʒ ⁊ ſi plu⸗
res.S.in arrogato
de caſtren. pec. ſt

foꝛte.⁊.l. ſi caſtrẽſe

niſi ⁊ aliũde filius
ſit babiturus ꝑ ſe.
vt. ff. de iu. do. l. v.
F. ſi pater. ⁊ ſic po/
nitur ex re.ff. de ac.

bere.aditio.in fine

ar. S. ff. de pecu. eo
tpe.in fi.ar.ſimilit᷑
ↄtra.ff.de ac.emp.

habet in aduẽticijſ
niſi remiſerit. ut. ¶
de bo. que li. cuʒ o⸗
poꝛtet.S.ſinautein
res.vel niſt ab ali⸗
quo ſibi det aliqͥd
vłrelinquatur boc
pacto vt ad Pian,
nõ ptineat vſufru⸗
ctus. vt in autẽ. vt
lice.ma.⁊ a.in pᷣn.
collat. viij. vel niſt
ſuccedat filiusvna
cum patre in here⸗
ditate fratris vłſo
roꝛis.vt in autent᷑

iul.F. ſi quid ßuo.
c ¶ Inuidia. eſt ſcʒ

filio qͥ acquiſiutt.
dCeuerti. q. d. nul /
la.

e¶ Aſumfruc. que

care ¶ Qð nobis inhumanuʒ

uiſum eſtet generali conſtitu

tione emiſſa:et liberis peꝑci⸗
mus ⁊ patribus honoꝛẽ debi

⸗

tũ reſemauimus. ancitu
et eĩa nobis eſt.ut ſi ꝗd ex re

pr̃is eifilio obueniat:hoc ſe
cũduʒ antiquã obſeruationeʒ
totũ parenti acquirat᷑.q enim
inuidia eſt:ut qð ex patrisoc-
caſione ꝓ fectũ eſt:hoc ad eũ

reuert. Qð autem ex alia cã

ſibi filiuſfamilias acquiſiuit:
huius uſumfructũ pri quidẽ
acquiret:dñiuʒ aũt apud euʒ
remaneat:ne quod ei ſuis la⸗
boꝛibꝰ uł ꝓſpera foꝛtuna ac
ceſſerit hoc in aliũ ꝓueniens

luctuoſum ei ꝓcedat. Moc

quoq;a nobis diſpoſituʒ eſt
et in ea ſpecie ubi parẽs emã
cipandoliberuʒ ex rebus que
acquiſitioneʒ effugiunt:ſibi
tertiã partem retinere ſiuolu
erat licenti ã ex anterioꝛibꝰ cõ
ſtitutionibuſ Habebat:q̃ſi ꝓ
pᷣcioquodãmodo emancipa

tionis. Et inhumanũ quideʒ

accidebat:ut filius rerũ ſuaꝝ

de here. que ab inteſt. de. 5. ſi Ho. collat᷑.ix. vel niſi ſrruus donet
filiofami.eo pactovt manumittatur ſtati.vt.C.de bo.q̃ li.l.vl.

Cr.

ad fi.vł niſi qñ pꝛ noluit ↄſẽtire filioadeũti hr̃ditatẽ aliquã.vt

QA.ð bo. q̃.li.l.fiĩ fi.S.i.⁊.ij.vł niſi ꝑẽte minꝰ ltime diuertẽte bo

nafilijs applicent᷑. vt in aut.vt nulli iudi..qꝛvᷣo quedã.col.ix.
Item quãdo pater cõtr axit inceſtas nup.vt in auten.de inceſt.

nup...i.col.iiſ.

f¶ Pꝛoſpera.quid dicemus in dubio:vnde ꝑuenerit.Rñdẽt qui
dam ex bonis patris pᷣſumitur hũiſſe. ſicut ſi vxoꝛ hʒ pᷣſumitur
ex boĩs marit.vt.¶. ð dõa.int᷑vi.⁊ vx.l.ẽt.⁊.ff.ð do.it vi.⁊vx.
l.qntꝰ.nos dð.⁊ diſtigue:an filiꝰſit diligẽs vel diues ⁊ pꝛ inopſ
vel contra:ut ex bomis diligentis ałs diuitis queſituʒ fingamꝰ
vt. C.ar.tu.ſi defunctus.⁊.ff. de bere.ven. venditoꝛ ex heredita
te.ibi pᷣcium em̃ hoĩs ⁊c.⁊.ff. ad.l.fal.ſi heres inſti.in pꝛinc.
g ¶ Pꝛocedat.collige peculiũ:aliud caſtrenſe:aliud quaſi caſtrẽ
e.ialiud ruſticanũ ſiue paganũ:quod diuiditur in ꝓfectitiuʒ et
aduenticium.vt.C. de inoffi.teſt.l.fi.in pꝛin.in quibus omnibꝰ
dicitur hac.l.quid iur.ſit.⁊.C. de bo.que li.l.cũ opoꝛtet.

b¶ Moc quoq;. vt parẽtibus honoꝛem ſeruemꝰ ⁊ filijs pcamꝰ.

i ¶ Diſpoſitü eſt. L. ð bo. qͥ li.c oʒ..cũ aũt. l¶ Gpẽ.i. caſu.

Pe rquas per.no.acqui,

m ¶ Per acquiſitõnem.i.patri non acquirãtur qᷓ;dtum ad/ppꝛietatẽ. Sʒ
ſ̃m que tpa locum habeat quod bic dicitur.ſᷣm antiqua non. quia ſola
caſtrenſia ⁊ quaſi non acquirebãtur de quibus nihil detinebat pater vt
C. de bo. queli.cũ opoꝛtet:S.i.ſᷣim mod erna vero nõꝰqꝛ non erat adhuc

ex hac emancipatiõe dñio ꝓ
ꝑte tertia defraudet᷑:et quod
honoꝛis ei ex emancipa tione
additum eſt:q ſuiiuris effe/
ctuseſt:hoc perrerũ diminu
tioneʒ decreſcatꝰ Ideoqʒ ſta
tuimus ut parens pꝛo tertia
parte dominij quam retinere

poterat:d.midiam nõdñij re

rum ſed uſuſfructꝰ retineat.
raer eni resintacte apud
lũ remanebunt:⁊ pater am
lioꝛi ſumma fruetur pꝛoter-
tia dimidia potiturus. Iteʒ
uobis acquiritur qð ſerui ue-
ſtri ex traditione nanciſcũtnr
ſiue quideʒ ſtipulenturex do

natõne uel legato ſiue ex qua

libet alia cauſa acquirũt.hoc
euiin uobis et ignoꝛantibus

ctimuitis obilemit. Ipſe eni,
ſeruus qui in poteſtate alte⸗

7

rius eſt: nibil ſuum habere

poteſt. Sed ſi ſeruus heres

inſtitutus ſit:nõ alias niſiue-

ro iuſſu hereditatem adire

poteſt. Et ſiuobisiubentibꝰ

adierit uobis hereditas ac-
quiritur: perinde acſiuoſipſi

ſtatutũ in aduẽticij s vt nõ
acquirãtur patri tꝑe huius
legis antique que recitatur
hic.rñd.iiij.iura hic ſucceſſi
ue conſiderari.antiqͥ ſſimũ
quo ſola caſtrẽſiavel quaſi
noñ acqrunt᷑ vt.S.S.i.anti
quum.vł tpe cõſtãtini quo
res materne ⁊ ex materna li
nea delate vt non acqͥrant

patri ſtatutum eſt. vt. C. de⸗

bo.ma.l.i.⁊.ij.⁊.iij.tertiuʒ
quod hic recitatur ut pater
emãcipando filium de his
maternis terciam teneat ꝓ
pꝛemio.quartuʒ quo cauet
ut omnia aduẽticis acqͥrãt᷑
filijs q;tum ad ꝓpꝛietatem
patri q;tum ad vſumfruct.
exquo coꝛrigitur illð quod
iure antiquo cautum erat.
vt bic. .S. S.i.⁊.C. vð bon.
que li.cũ opoꝛtet.

n ¶ Coͤſtitutionibus. ſ. con

ſtantini ante Juſtinianum

ut recitatur.C. de bo. queli

be.aum opoꝛtet. S. pe.

o ¶ Decreſcat. ar. Z. S. dele.

pa.tu. ꝑ totũ.⁊.C. de cadu.
tol. F. ꝓ ſecũdo.

imidiam. quam ſemp

retinet niſi expꝛeſſe remittat
vt. C. de bon. que libe. cum
opoꝛtet.

q ¶ ¶ Pꝛo tercia. i. loco tercie
quam bhabebat olim in bo

nis maternis rõne pꝛopꝛie
tatis habet bodie dimidiã

pvlſufru. in omnibus aduen

ticijs. vt. C. de bo. que lib.

cũ opoꝛtet.aʃcdgt
r ¶ Item ſtipulentur. ⁊ ita
oble

igatõnem domiuo que
rit.vt.j.ꝑ quas ꝑſo.no.ac.

circa pin. –—
8 E qualibet.vt per occu
9

pationem vel ſpeciſicatio/

nem vel inuentionem.vt.S.de rerum diuiſio.S.fere.⁊.S.cum quis. et.ꝭ.

theſaurus.

¶¶ Inuitis.ſic ff. de acq. rerum do. etiam inuitis.ᷣſicꝛ.ff. de ver. obł.uũ

vetate.

ona.hociure.S.non pot.

t ¶ Guü.ſ. ad ſuam vtilitatẽ: ſed ad domini vtilitatem poteſt. vt. ſ. ð ſti
ppu. ſer. S. oum factum. qui eſt cõtra. immo etiam ad ſuam vtilitatẽ quan
doq; vt ſi dominus ſeruo legatum relinquat. vt. C. de neceſſarijs ſer. qᷓ
dam. §F. illo. Rñ. illud de equit ate:non rone dicitur.quia in alimẽta erat
relictum. vt. C. de le. l.ſeruũ.⁊.ff.de alimen.⁊ ci.leg.l.ſeruos.als aũt nõ

tenet beres niſi velit.

v ( . i heres.no.in hereditate adeunda ſeruo tria eſſe neceſſaria iuſſus
yt hic.⁊ ꝙ pᷣcedat vt.ff. de acqui.here.ſi quis mihi.S.iuſſum.⁊ ſerui vo
luntas.vt.C.de here.inſti.cũ ꝓponas.⁊ in trebel. reſtt᷑. ſeruo facienda
ſolius domini ſufficit volũtas.At in bo.poſ.ſeruo delata ſeruũ conſenti
re ⁊ dñm velle ſiue ante ſiue poſt opoꝛtet.vt.ff.ad trebel.ſeruo inuito.et
rem ra.ha.l.pe.in legato non ẽ opus iuſſione:cũ emolumentuʒ tm̃ conti

neat.vt.ff.man.ſi hereditatem.

x¶ ¶ierit.ſ.ſeruus. .
y ¶ Perinde.qñq; non ꝑinde vt ſi filio meo ſubſtituam eos quos mihi
beredes fecerim.nã vocant᷑ ex ſubſtitutõne qui per ſe non qui ꝑ ſeruos
L e

53

beredes ſunt. vt. ff. de vul.

de adimẽ.le.l.ſeruo..
b UHon ſolũ.adẽpti.ſ.iũſte
de his qui ſunt ſui vel alie.
c aeuint etiã ignoꝛan⸗
tes. vt.ff. de acqui.poſſe.l.
iij. F. ſaltus
d ¶ Eſucapio.in rebus pe/⸗
culiaribus ſtatim.nã ĩ dñi⸗
cis poſtq; dominus ſcit. vt
ff. ꝓ ſoluto.l.ij. ⁊ deuſuca.

diximus. 3. e. in pin.
n¶ Lauſas.veluti ſi fuerit
her innund ber legatũ
fuerit ei aliquidvel donatũ
o ( SDi liber eſt. pꝛeter poſ/
ſeſſionẽ que ſibi queri non
poteſt:cũ ipᷣe ab alio poſſi
deat᷑.vt.ff.ad.l.iuł.ð adul
te.ſic eueniet. itẽ pᷣter vſuca

pionẽ que ſibi non querituꝛ
ſine poſſeſſione.vt.ff.de ac/

quiren. ren do. homo liber.
S.quicquid.⁊ de vſucapio.
l. ſine. ſed in hereditate per

liberum bominem mihi querenda ſex ſunt neceſſaria:quoꝛum ſi quid de/
fuerit:non queritur.ſ.vt mei contemplatõne inſtituatur. Iteʒ vt ſciat cõ
ditionẽ ſuam inſtitutus. Atem ꝙ iuſſu meo adeat. Item ꝙ volẽs ade⸗/
at. Itein qꝙ velit mihi querere.item ꝙ; bona fide pomſideam. bene dico
opoꝛtet vt ſciat conditõnem ſuam. vndeignarus ſue conditòis nu lli ac
q‚uirit. ſibi em̃ non.vt.ff. ð acquiren. heredi.qͥ putat.S.qui bõa fide.⁊.l.
vi..i.⁊ qꝛ ſe obligare non voluit.item poſſeſſoꝛi nõ:ſi non interuenit iuſ

ſus.vt.ff. de acquiren.here.ſi

vt. ff. de acquirẽ. here.l.vi.S.celſus.⁊..i.nam ⁊ ſeruili neceſſitate credit
hoc feciſſe.vt.ff. de nego. geſt.l.at qui.S.ſi libero.quare non poteſt acqui
rere.vt.ff.de here.inſti.homo liber.in pꝛin. Si ſciens conditõem ſuã vo
lens querere mihi querit ſibi:ſed reſtituit mibi poſſeſſoꝛi per conduõneʒ

pu. ſub. qui liberis. . bec verba. Itẽ alibi
vt. ff. de le. i. cũ filio. S. ipi vo.⁊.S.i,lo.
a ¶ Acqritur. ſiue ſeruus tm̃ velit ſiue d

bm quoſdã vel aliterqð dicvt diximus.ð.

—

☛●
/ — —
So d

ſinę cauſa:cuius intuitu fuit inſtitutus:aut non volens querere
poſſſeſſoꝛi cuius intuitu fuit inſtitutus iuſſu eius adeundo que⸗/
rit:ſed ſine eius contemplatione nihil fit. vt. ff. de acquiren. re.
do. kliber homo. in pꝛin. item poteſt dici ꝙ ignarus querit ſibi
vt. ff. de acquiren. bere.l.qui in aliena.in fi.⁊.S.cum autt.

ſis tm̃. pt.ff. de dona. cã moꝛ.l. f.

p ¶ Dominus fit.
ſitct. E. de pact. tra⸗
. „ D „ Oduliltionibus.
heredesinſtituti eſſetis:et cõ uſuceperit ſeruuʒ quiaaaummo=ð?ẽ?
uenienter ſcilicet uobis lega⸗ dodñs fit ex omnbus per eũ Hut er vnde
G tum ꝑeos acquiritur¶ Non⸗ cauſis ſibi acquirere poteſt: malam ſide babe
at. vt. ð. de vſuca.

-

fructuariꝰ uero uſucaperenõ

ſolum autem ꝓpꝛietas ꝑ eos uerouſucaperenõ
poteſt pꝛimum quia non poſ⸗

quos in poteſtate habetis uo

g Borniolatzrose bis acquiritur:ſed etiã poſſeſ ſidet:ſGjhabet iusutendi fru- deg. aulpolt!5.
ISems ost hollcſioni. ſio. (Euiuſcũqʒ eniz rei poſ endi. deinde: qe ſcit ſeruũ ali Bei tef uiſate
f Bebiatininuodh vri ſeſſionẽ adepti fuerint:iduoſ enũ eſſe. Non ſolum autem S.j.· m
ornkainerl una poſidereuidlemim,(Zinde prohacta pheosſeruosing "rSnde din
8 Alrunuan ge oin etiam per eosuſucapio uellõ bus uſumfructum habetis: miralite vr f òac
Rarid Sebeeanendnatis reneeneraſc. S
quint. qꝛ opere ſerui in fru//accldit De His autem leruis aut ꝑ uberam perſonam que cuũ vne vi ſibi da
uſunt vr f devſu ꝛbah in quibus tãätummodouſum⸗/ bona fide uobisſ. Kauit:obiſ mr. vr ſ de viewi
ie ponest z.e S. fructums habetis: ita placuit acquiritur: ſed etiam poſſeſ- 4 etn —
paimo. ls nſfconts nt ancud dere malu ſa oguimun HH 1 ernbus vtnu
ohꝛietatis. niſt cont·operibus ſuis acquirant: uo⸗ uſq; ꝑſona ᷣm diſtinctõnem dici. vel melius
urnane mn bis id adijciatur. Qð uero ex quam pꝛoxime expoſuimus: hfi
viack pt f de vſufuc.le. dDominũ pꝛopꝛietatis ꝑtineat. reueſtra uel ex ſuisoperibus idem placer. . —
2 ſi quid. non tñ fiucuarij (Itaqʒ ſiis ſeruusheresin· /jadepti fuerint. Ex his itaqʒ v. ¶ Er bis apparz
unus ufft d ad unda ſtitutus ſit legatumueqdul cauſisapparet ꝑ liberos ho⸗ leer argument⸗
bere.l. adino. . Pptera. quid ei donatuʒ fuerit nõ uſu mines: quos neq; ueſtro iuri pto. nam 6 tantuz
quſitõnem ut ſtatim ſeqᷣt. G tatis acquini᷑ (¶ Nẽ P acetet ide poſſidetis. Item ꝑalie⸗ per alios. vt.ff. de
Cant allo diſfert vt..e0 deeo gauobisbonafide poſ- nos ſeruosin quibꝰneqʒ uſũ Pttie anſ an man.
5Bolbe⸗ birdiqud ſidet: ſiueis liber ſit ſiuealie fructum habetis: neq; iuſia, mechpein.. .

nus ſeruus.Quod enim pla- poſſeſſionem: nulla ex cauſa
cuit ð uſufructuario:ideʒ pla uobisacquiri poſſe. Et hoc
cetet de bonefidei poſſeſſoꝛe eſt quod dicitur per extraneã
taq; quod extra iſtas du pꝑſonam nihilacquiri poſſe:
as cauſas acquirit᷑:id uel ad exceptoeo berliberaper
ipſum pertinet ſiliber eſt uel ſonam acquirituruelutiꝑ ꝓp⸗
ad dominum ſi ſeruuseſt. curatoꝛeʒ. Et placet nõ ſolĩũ

Sed bonefideipoſſeſſoꝛ cuʒ ſſaiai ed ⁊ ignoꝛantibꝰ

tutoꝛe ⁊ cu.⁊ ſimili

——— bus perſonis vt di
. . cemus.j.de inutil.
ſtipu. S. ſi quis alijjj.
e ¶ Poſſeſſionẽ. C. de acqui.poſ.l.i⁊.ff. de aequi.poſ.poſſeſſio

5 Conſtitutoônem. que ẽ. C. ꝑ quas pſo. no. acqͥ.D.ii.
a ¶ Per hanc.ita ꝙ et per pꝛocuratoꝛem. nãq; ſola poſſeſſio cũ
res manimata ſit:mihi non queritur. nam ⁊ per traditòne; res
mihi queritur ⁊ poſſeſſio.ſed illa eadem ⁊ per me acq uiritur.vt
B.de rerum diui.per traditõnem.⁊.S.e.in pꝛin.alij dicũt vt aʒ:
per ſolam poſſeſſionẽ queri dominiũ. vt hic.et. C. e.l.i. Sed ibi
non diat ſimpliciter excepta poſſeſſione: ſed dixit excepta cauſa
poſſeſſionis.i.dominio quod eſt cauſa poſſeſſionis ſecũda poſt
vſuca.yt.ff. de p ſuca.l.iij.

—l

quis mihi bo.S.iuſſum.idem ⁊ ſi interueit

r. ¶ HMabetis. ſic. ff.

—

„₰

—

4

Secädus

dieſeriptönen. n. nobis ſciẽnbus. vt. E. deacq. polli. 1.
Hactenus. admonuiſſe.s. dererũ diui. 5. ſinguloꝛum.
crãtur. p nos 2 alios. vt in ti.iſto.
egatoꝛũ.Rñ.tacite obiectiõi que ſien poſſet de ſingulanb⸗

acqᷣſitionibus legatoꝛum.

Eſtamentum.
agppellae. Po

nit ethimologiam.
vt dicitur lapis q̃i
ledens pedẽ.⁊ ar⸗
gumẽtum quaſi ar
gute inuẽtum. ſic ⁊
mutuuz qð ex meo
tuuʒ fit. vt. ff. ſi cer.
peta.l.ij. F. appel⸗
lata.⁊ ſᷣm hoc codi
allus poteſt dici te
ſtamentum. Diffi⸗
nitur autem ſic. te⸗
ſtamẽtum ẽ volun
tatiſ noſtre iuſta ſẽ
ten na de eo qð qᷣs
poſt moꝛtem ſuam
fieri voluit.vt.ff. e.
l.i.⁊ eſt addenduzʒ
cum inſtitutõne he
redis. vt.j.dele.S.

ante heredis.quia

ſine berediſ inſtitu
tione nullũ dicitur
teſtamẽtum. vt. ff.
de iure co. l. fl. et. j.
de fideicom. hered.
in ꝛin.

e ¶ Keferemuſ. vt. .
Reigtansero .
in
n e uobis acquiripoſſ. eſſi⸗ ionem:
N d. pm diui ſer ſtitut
ifuiheredes. — Pin diui ſeueri conſtitu õem'
4 eiureciult vt ppon poſſeſſionem etiam
debere inſtit. v dñium ſidominus fuerit qui
ad ti.debo.po.
g Gonoum de tradidit uł uſucapioaẽ antlõ
diut ßto. . ſ. debo. gi tꝑis pſcriptõemſi dĩsnõ
1
ngnene it. ¶ Hactenus tanniſpeꝛ
ſ.ðacquiſ.ꝑ ano. admonuiſſe ſufficit quemad
Fenrſoe modum ſingule res nobiſac
dirorã quirantur- (Mam ⁊legatoꝝ
l dadnerigas ius ⁊ quo ipo iure ſinguleres
terau lbꝛi dienur Uobis acꝗrantur.iteʒ fideicõ/
anaeg. miſſoꝛum ubi ſingule resuo⸗

bis relinquũtur: opoꝛtuniꝰ i. in
ferioꝛilocoreferemꝰ . ¶ Ni⸗
deamusitaqʒ nũc quibꝰ mo⸗
dis per uniuerſitatem resuo
bis acꝗrũtur. Sucui ergohe
redes facti ſitis ſiue cuiꝰ bo⸗
noꝛum Ppoſſ. eſſionem petieri⸗
tis: uel ſi queʒ arogaueritis
uel cuius bona libertatum cõ
ſeruandarum cauſauobᷣ addi
ta fuerint:eius res omneſ að
uos tranſeunt Eler pꝛius de
hereditatibusdi piciamus:
quarum duplexeſt conditio.
nam uel ex teſtamentouel ab
inteſtato ad uos ꝑtinent. Et
pꝛius eſt ut de hiſ diſpiciamꝰ
que exteſtamentouobis ob⸗
ueniunt:qua in re neceſſariuʒ
eſtinitiũ de oꝛdinandisteſta⸗

(Bea. vt. C. ca
du. tol. §. 7 cuʒ tri⸗
plici. ar. ↄtra.ſ.e.ti.

§. in g non ſan riptiſ

m (S lꝛalathis.

id eſt bonis inicjs
vel bonis conuen

tibus.lꝛalos enim
bonum interpꝛeta⸗
tur.comicie ſũt con
uentus. vel a calo
quod eſt voco. qa
vocatio ꝑſonaruʒ
fiebat. vnde lꝛalen
de dicle ſunt.

mentis exponere.
Deteſiamentisoꝛdinandis.

ſtamẽtum er eoappel
Ninmeng
ſit. ſed ut nihil antiquitatis
penitusignoꝛetur:ſciendũ ẽ
olim ꝗdem duo teſtamẽtoꝛũ
genera in uſu fuiſſe.quoꝝ al⸗
teroin pace ⁊ ocio utebantur
qð kalathis comiciis appel⸗

141

9. . .
De teſtamẽtis.

Exituri. dedomibus. H
20cinctum. eo foꝛte ꝙ ſi uecincte teſiebat. 1 in bio duobus tclamen

tis heres erat. vt. ].e. S. ſed neqʒ.
p ceſſit.ſimiliter de iure auili.acc.

q ( Per es ꝓpꝛium nomẽ teſtamẽti.acc.

labant. altero cum in pᷣliũ exi⸗

turi eẽnt: qd ꝓciĩctũ diceba⸗

tur. acceſſit demuʒ terciũ ge⸗
nus teſtamẽtoꝝ quoddiceba
turp es libꝛã ſq qꝛpeman⸗

cipatõnem.i.im aginariã quã

dam uenditiõem agebat gn⸗

q; teſtibꝰ ⁊ libꝛipẽde ciuibuſ
romanis pubenibus pñtibus

⁊ eo qui familie emptoꝛ dice

batur. Sed illa quidem pꝛio

raduo genera teſtamẽtoꝛũ ex

dinem abierunt¶ QOð ueroꝑ
es T libꝛam fiebat lʒ diutius
ꝑmanſit: attamen partim et

hoc in uſu eſſe deſit. ¶Sz

ueteribus tꝑibusin diſſuetu-

pᷣdicta quidẽ nomina teſtam̃/

toꝝadiius ciuile re ferebãtur

Poſtea uero ex edicto pꝛeto
ris foꝛma alia faciendoꝛuʒte⸗
ſtamẽtoꝝ introducta eſt. iure

enĩ honoꝛario mnulla emanci⸗
patio deſi iderabat᷑: ſed ſi eptẽ
teſtium ſigna ſufficiebãt: cũ
iure ciuili ſigna teſtiũ nõ erãt

neceſſaria. Sed cũ ũ paulatim
tamexuſu hcim:q; ex conſti
tutionũ ſ emẽdatõnmibus cepit
in unam conſonãtiaʒ ius ciui
le ⁊ pᷣtoꝛium iungi:cõſtitutuʒ

eſtut uno eodẽq; tꝑe qði ius

ciuile quodãmodo erigebat
ſeptem teſtibus adhibitis: 7
ſubſcriptõne teſtiuʒ quod ex
conſtitutõnibus inuentum ẽ
et ex edicto pꝛetoꝛis ſignacu
lateſtamentis imponerentur
ut hocius tripartitum eſſeui
deat᷑: ut teſtes quidem ⁊ eoꝝ
pñtia uno contextu teſtam̃ti
celebꝛandi gratia a iure ciuili
deſcendant. (Gubl. criptio
nes autem reſtatoꝛis ⁊ teſtiũ

ex ſacrarũ ↄſt tutionuʒ obſer

—

r (⸗ Aenditione. ſic. S. aͤb⸗

rer

t

modis iuſpa.po.ſol.S.p⸗
(Etlibeipendei. eſti

Ae⸗ qui libꝛipẽdebat
vl eſtim abat familiã vno

nũm̃o. deinde manumit⸗

tebat totam familiam cũ

omnibus bonis.
omanis.i.liberis ho/⸗
minibus. vt. ů. de libe. §.
in alt
beribus. 3. quib?
d leu. fi.in pꝛin.

2
—

x Famulie. i. hereditatis.

vt. ff. de ver. ſig ꝓnuncia/
tio. F. familie. e

—

y ¶ Lmptoꝛ.qui eratloco

mata.

hᷣredis.vt.ſ.e. F. ſy ne;.

5 Libꝛam. i. adequatam

eſt eſtimatam rem. ⁊ di
car libꝛa hereditas. qͥa
ſicut libꝛa diuiditur in.xij

vncias:ita et berediras. „
vt. ſ. de here. inſti. F. here⸗

ditas. vnde dicitur adeqᷓ
ta libra.i. hereditas eſti ⸗

———, ——+—C

a ( Partim. quia numer?ꝰ

teſtium remãſit.

b ¶ Ad ius.ſ.qꝛ ius ciuile

inuenit.
one ſ. d e mnedisin iun
ꝛzudentia. –
Honoꝛario.ſcʒ pꝛeto/
rio.vt.S.de iure naturali .

S. p̃toꝛum.
e agimoga qꝛ com

f.

putato libꝛipẽde ⁊ ẽpto/
re. piſ erant.
Erfubſeronione. vt
ſubſcnibant ſe teſtamẽto
affuiſſe ⁊ cuius ſit vt. ff. e.
l. penual.
onſtitutõnibꝰ. vt. ¶
der teſta. bac oſultiſſima.

b Contextu. i. nullo actu

oſito niſi neceſſano
Uuenſe. vt. ff. e. hered es.ĩ
fine.⁊.C.eodem.cum an/
e
eſtatoꝛis. ſipõt. vt. C.
bemus.

Zeſtium. ſinon poteſt
teſtatoꝛ ſcribere.ſj hodie
indiſtincte ꝑ alium ſcribe

re poteſt nomen heredis.
vt in auten. vt ſpon. lar.

qui vero.colla.viij.

e ij

Liber
—

¶ Zenoꝛen. eſt autẽ tenoꝛ ſi poteſt ſcribere faciat ałs dicet coꝛam teſti
bus.⁊ ſcribetur per aliuʒ vel ꝑ aliquos de es.als non valeat:ĩmo fal
ſi pena tabellio tenetur.vt.C.e.iubemus.
S
gill

ſigillum. non autem alio ſigno. vt. ff. e. ad teſtiũ. 5. ſignum. ⁊ d eyer. ſi.
l. ſignatoꝛius.S. ſignare.
c (Teamenum val is
lintheum. ſ.quo inuolutũ DMUVM — Mẽ
tetanenun vr ſ eo⸗ uatione adhibeãtur. Signa
ad leſtium. S. fl. HS
dSiſum Bactatsgecr cula autẽ ⁊ teſtiũnumerus ex
cum ibus vel paucioꝛ/ eꝑlicto pᷣtoꝛis.
bus vlplunbus poreſti omnibusa noſtꝛa cõſtitutõne
gnari teſtamentum. ar.j. ,CO
man. 5. is qui exequitur. ꝓpter teſtamẽtoꝝ ſincerita⸗

alij dicũt iñ̃ cũ ſeptemn v? tei ut nulla fraus adhibeat᷑

L debere ſignaaii. =
, Zeleo iienahaſſue hocadditũ eſt:utper manus
1C

ccipe vt bona ſit ere teſtatoꝛis uel teſtii nomẽ he

ptio. acſed ne muliet cc: redis expꝛimatur: ut ⁊ omnia

als etiam accipiff aciue. oEcarer e
vt. . de bere. qua. ⁊ di. .. Pm illius conſtitutionis teno⸗

ſtanenn. cHrem peedant. (Wollunt
uler in alie aitc aut oeoteſtes ⁊ uno anulo ſi

nulo. ſ. bahente characteres qui ſignatoꝛius dicitur. ⁊ ſic eſtĩ eo

¶ Sed his

non debet credi ſine teſtibus:cum in eis conſiſtat tm̃ ſubſtantia
teſtamenti.ipᷣm tamen valet lʒ ꝓbatio deficiat.vt.ff.deteſta.tu.
l.duo. Quid ſi ſeruus factus eſt vel infamis velit recognoſcere
ſigillum ſuum.Rñ.non admittitur.vt.ff. de car.e.carbonianuʒ.

§. cauſe.
o Eonlenſa nora
ꝛem ꝓdeſſe.vt
” ff de ſupplle.l. ij.
tout ſic habeatur firmum ac i, ſe Eoelari⸗
4 r= col. §. fed quia. 7. fr
ſi ut opoꝛtebat factum eẽt ed deofi pꝛe balba⸗
eotempe quo teſtamentuʒ ſi rus.

gnaret oim conſenſu'hicte P alieno aliud
ſtis liberoꝛum locofuerat: ne æ.ff detein tellis.

q; quiſq; eſſet qui ei qᷓſtioney a ¶ Sed flliulfam.

litemornſſet ilata nee ſlonem aliud ſiai
nonis qui in poteſtate eius?ẽ. vtr ff. e. qui teſtamẽ
Item duo fratres qui in eiuſ F.b connonium.

dem patris poteſtate ſũt utri

——

q;ʒ teſtes in unũ teſtamẽtũ fie

Esteſtes u ſi npoſſunt.quia nihil nocet ex
pꝛeterq; in tetameris. vt gnareteſtamẽtũ . ¶ Quid una domopluresteſteſ aliẽo

e aui teta mulie. r enim ſi ſepteʒ anuli uniꝰ ſcul

l. . vt eſt rimoꝛ falſitatis pture fuerint ᷣm ꝙ; papinia⸗
ſexu recipitur.vt.ff. de ſta: ʒanulo lic. lKunare teſtamẽ

ho. queritur. de teſti. l. re tum¶¶ eſtes autem achibe

etũdarũ..i. Ne. S. , Oe.

quod vidit ĩ pupillariera menti factio eſt.ſed neqʒ mu

⸗— Nꝛ — „

te.Rũñ.als.i.pᷣterqᷓ; ĩ teſta ſortnoae E
mento po ſſet teſtiflcani ſi⸗ lierneq; impubes neq; ſuuſ

t p
cut ⁊ ſeruus.vt. ff. de ver. NMeqʒ furioſus neqʒ mut?⸗ ne
ſig.l. notonem. 5. inſtum qʒ ſurdus: neqʒ is cui bonis
toꝛũ.⁊.C. de here.⁊ mani . „Ee lor
che. quoniam. in fi. ſ̊ bic nterdictum eſt: neq; is quẽ

non.quia faciunt ad ſub leges iubent impꝛobum inte

ſtantiam teſtamẽti vt hic ſtabilẽqʒ eſſe poſſuntinume

dicitur. ss . Hl cC. *
b ¶ Furioſus. niſ babeat ¶ ro teſtiuʒ adhiberi. ¶ Sʒ
dilucida interualla vr. f. (cum aliquisex teſtibusteſta

urrtend 5 ner, mentiquickem faciendlitipo⸗

i ¶ Mutus. qui nibi loj reliber eſtiabatur: poſtea aũt
viuduepoteſt vrſ.qaul. ſ. eruusapparuenittam diuuſ

teſta.fa.licet.S.ite& ſurdꝝ 2 —
le ¶ Interdictum. vel ale adrianuscatoniouero:qʒ po

ge. vt quia omiſit in. li. ſtea diuus ſeuerus ⁊ Antom

ma.vt.ff.ad.l.iul.ma.l.f. „72 ner.
vel a iudice.vrf eo.is q. Nus reſcripſerunt ſubuenire

in f.rff. ſee er ſua liberalitate teſtamẽ-

¶ ¶ Inteſtabilem. vt de crimine famoſo damnatusvłl muliebꝛia paſſus
vt. . e. is cui. S. fi. .l. aum lege. ff. deteſti. ob carmen. in pꝛin.
m ¶ Ged cum libertate.ſ.putatiua. : ſic valet plus quod eſt in opinio/
ne q; quod eſt in veritate.ſic.ff. de le.i.l.iij.G.ſed ⁊ ſi qua.⁊.ff.de offic.
pᷣ.l.barbarius.ar.contra.j.de le.S.ſi quis rem ſuam.
n genignaraur auldam hoc intelligunt gen eraliter verum ut ſiue oſtẽ
datur teſtamentum in ſcripnis conditum:ſiue nũcupatiuũ debeat ei cre
di:ſiue deſierint teſtes eſſe ſiue non.⁊ ſic ſe babet conſuetudo.vt ar.C.
de edi.di.adri.tol.nuncupatiuo.⁊.l.fi.⁊.C.de dona.in dona.⁊ ar.tu.
l.fi. Hos contra ſq; in nuncupatiuo deiure.⁊ quod hic dicitur in teſta
mento condito in ſcriptis loquitur. in nuncupatiuo enim ſi pꝛoferatur

negocioadhiben. ¶ Inte
ſtibusaũt non debet eſſ

in poteſtate teſtatoꝛis eſt ¶ʒ5
ſi filiuſfamilias de caſtrenſi
peculio poſtmiſſioneʒ faciat
teſtamentũ:nec pater eiusre
cte adhibeturteſtis: necis ꝗ
in poteſtate eiuſdem patriſẽ
repꝛobatum enim eſt in ea re
dontelicnm teſtimonium.
¶ Sedneq; heres ſcriptꝰ
neq; is qui in poteſtate eiꝰeſt
neqʒ pater eiuſ qui in poteſta r ¶ In ea re. Idem

. . ⁊ in alijs.vt.C. de
tehabet euʒ: neq; fratres di teſubub in. Sed
eius poteſtate ſunt teſtesad uis eſt domeſtic⸗.
Ni. iia rij ñ. colon? ⁊ aſcri⸗
hibeꝛi poſſunt. quia hoctotri pmaa vdl imde⸗
negociũ quod agiturteſtamẽ vr. C. debis q̊ ad
ti oꝛdinandi gratia credit ho ce nfil.K. la⸗
die interteſtatoꝛẽ ⁊ heredem aueſt, pridenf.
agi ly enim totum iustale cõ Item vxroꝛ marik
„ „6, ⁊c̃.vt.Sð.de vſu et
turbatum fuerat: etueteres pa F.iren is. Ite
quidem familie emptoꝛeʒ et ſeruientes ſiueda⸗
. priferi. vt. ff. de peñ.
l. reſpiciendum. F.

8 (Sed neq; pat᷑ nota ꝙ bis tribus mõis dicitur quis cõͤtin /
geren

t¶ Adbiberi.quia eoꝝ negociũ eſt cũ etiã lucrũ ⁊ dãnuʒ ad eos
ptineat.vt.ff.qñ ap.ſit.l.i.O.in ꝓpꝛia.⁊ vere eoꝛum qͥ c7c.
v ¶¶ Agi. caute ponit agi ⁊ non dicit geri cum ſit generaliſſmum
vt. ff. dev er. ſi.l. labeo.in pꝛin.⁊.l.verboꝛum.habet em̃ ſe ad ius
teſtandi contrattuius.
x ¶ Lonturbatum. nam olim beres duobus pꝛimis gen eribꝰ te⸗
ſtainentoꝝ poterat eſſe teſtis. In tercio vo ille qui erat loco he⸗
redis non poterat eſſeteſtis:⁊ ſic erat turbatio iuriuʒ ⁊ ad eius

ſimilitudine; yerus heres bodie teſtis non ent vt ſequitur.

Secũdus

1. ¶ Familie enptoꝛ dictur ilequi ſtiuebat beredes peres

—

y ( Meredi. qui erat ex pꝛimis duobus generibus teſtamẽtoꝛuz.
a ¶ Abun. ſic. C. de cadu. tol. .i.t. f.ſi fa. fur. fe. di.l.ſi. 7.S. qui

De militari teſtamẽto.

vt in aut. vt ſpon. lar. F. T boc inſuper. colla.ix. ⁊. C. de fi. inſtru. qc;.
æ.ff.de bo.poſll.ſm ta.l.ij.S.ſi tamdiu.ſᷣm hoc ambo ſunt pꝛineipalia

¶ Si quis. ſeptem teſtibus.quãdoq; nullus vocatur. vt ſi miles mo/

riatur in bello.vt no. C. de mi.teſta.l.milites.quandoq; vnus.vt im⸗

Ten bol , berqtos.vt. .e, omnii · quandoq; duo re Kns eupe cal
laris vt ſ. defide eosqui perptãtem ei aduna- pluribus codicibus cõficere lrrelucp anc; mecgk uii
lmll heearonh ti fuerãt a teſtamẽtaris teſtio ꝗs põt:ſᷣm obtinentem tñ ob vantſpcclaliansdocß en
vt. ſ. dele 5. ſec nõ niis repellebãt heredi: his ſer uatõnem omnibusfactis: q;. xt n reſtaments ruſti⸗
innen Kzi qui cõiũcti ꝑ ptãteʒ ei fuerat: quod interdum etiam necel⸗ tigocn ſenfennvtge⸗
tum a ſucced . ui t ſecuʒ ferre ⁊ domire nma⸗duddd
n nrelaonerde mittebant hoc iuremime ab⸗ linquere iudicioꝛum ſupꝛuim ebareaſulnigline . .
teſtimonium ĩtela Uti debere eos ſuadebant: iñ conteſtatõmẽ uelit: uel ꝓpter im pibits rogans.
manth ue deue nos eandem obſeruatõez coꝛ alias innumerabiles cauſas „r ſteberedes F pe. in
ia pane bere inſii figentes ⁊ qð abillis ſuaſum quehumanis neceſſitatibus aut. dereſt. . ⁊ b. in fi· .
mtugũ. ſd Ein legis neceſſitatẽ trãſferẽ imminẽt. Sed hecgdez que Vile mſipalaz noſnhh
4 7 Rerimie, vt kes: ad limitatõem pꝛiſtini fa de teſtamẽtis que Alangte⸗ nando beredes. vt. ff. e.l.
ff man. ſi beredita milie emptoꝛiſ merito nec he cõficiunt ſufficiũti igs ãt beeg reg znöcn
d Conſtiutone. di qui imaginẽ vetuſtiſſimi ſine ſcriptisuoluent oꝛcdliare Ata. nanara Pie⸗
greia. vel dic dei⸗ familie emptoꝛis obtinet:ne⸗ teſtamẽtũ iure ciuili 1 epteyte patiuum teſtamentu.
la que eſt. f eo. qi qʒ alis ꝑſonis que ei ut dẽm ſtibus achibitis ſua uolũ⸗ KRubn. Demiſtant
tmlaniß Ecõiuncte ſunt licentiã ↄcedi tate coꝛa eis notificata: ſciat eſtameno. .
brhareuen mus ſibi quodãmodoteſtio hoc ꝑfectiſſ imüteſtamétum & auranmlles auiin⸗
l.i.F. menito. pꝛima n pꝛeſtare. Ideoq; nec hu⸗ ure cuili firmüũq oſtitutum re. vt.ff. ex qui. cau. ma. l.
veni. iuſmodi ueteresconſtitut»el— pe ſenptus ein matrieu
2ðð
hiitoni vi ffedo (egatariisraũt : fideicomiſ⸗ ¶Vpꝛadicta diligẽs ob n2,. Gunt a alia qunh ne
¶ Damus. Cde ſariss qui nõ iure ſucceſſoꝛes eruatio in oꝛdinandis ceſſaria vt quis ſit mies. .

teſti.oĩibus contra vt diximus.ff. qui.ex cau.

So. hic agitur de

ſunt ⁊ aliis perſonis eiscõiũ⸗ teſtamentis militibus ꝓpter

SDed contra ar.ẽ.C. de teſti.quomiam.in fi. Sed rñ.finis illiꝰ
l.non refertur ad totum quod erat dictum. diſtingue tamen an
lucrum redeat ad eum ſocium ut tunc non admittatur. als ſic.

yvt,ff. quando ap.ſin,l.i.S. impꝛopttia.
3 nb.n chartis.ſic aſſignãtur cõtra.ar.S.de rerum diuiſi.
h

——=

Et vnum. ſic. ff. e. l.

nterdum. ſ. vt fiat plunbus codicibus.
l ¶ Imminent. ſic in auten. de conſan.⁊ vte.fra.S.ſic igitur.col.

vi. Bed nũquid ex bis exemplis ꝓbatur.Rñ.non ſine autẽtico

nimiam imperitiam conſtitu

ma. l. fi. ⁊ in aut. deman. ẽ

ſitari. C. de nego. ge.l. nemini. ⁊.l.i. Itẽ ꝙ examinet᷑.C. qͥ mili.ñ poſ.
l.i. Itẽ ꝙ pᷣſtet ſacramẽtũ ꝙ moꝛtẽ nõ euitabit ꝓ re publica.ff. de mi.

pꝛĩa. 5. ᷓ neq;

l. pe.⁊ de his qͥ no.infa.l.ij.F.miles. Itẽ ꝙ enſe ſignat ff. de teſta. mi.
l.pe. Ite ꝙ ſtigma.i.nota publica bꝛachijs inſcribat᷑. C. de fabꝛi. l.iij.

vinbus ꝛeſtamen ctis: teſtimonium nõ denega nimiam imperitiam conſtitu pain. . col i. Jrem u
ntahercer auũ mus: immoin quada; noſira tionibus paincipalibusremii drgiwalie vclamh⸗
agents oont teConſtitutõe hoc ſpecialiter ſaẽ̃. Mam q;uisneq; bilegi leqꝛernumero millebo⸗
ſunaus coniunto eis cõceſſimus:⁊ mitomagis timum numerum teſtium ald Mind cligik. vt. f. eo. l. ·.
1. „. 2 „ 7 e 7 2.2 .
non ere min ehis qui in eoꝝ poteſtate ſunt hibuenint: neq teſtame nlce⸗
boc falſo bicſumik Uel qui eoshabent in poteſta toꝛum ſolennitatem obbua⸗
F eheigen ſDtmamen licentiã damꝰt. nerihr rece Rillaminns te⸗
ſa ſocij admin ncceO e . M
in tcſtinonium. vk ¶ Mihil auteʒintereſtteſtamẽ ſtantur: uidelicet ozmexpe.
ſunaoagwigtatut mẽbꝛaniſue zuelin alia mate⸗ merito nr̃a ↄſtitutio introdu mn ſcniptis teſtamentu oõ⸗
quaſi ĩ reſua fauo ria fiat.ſed unũteſtamẽtu,ʒ xit Quoquoeniʒ modouo⸗ dinm vel in ſola nücupa
re teſtamenti ⁊ vlti — M J tione heredis coꝛã ſeptes
me voluntatis luue teſtibus.vt.S.ttꝑi..ſʒ c,ni
debet domnnae ”M sſfürff debere imnſiil. ₰½
legitima ẽ. vt.C. dele.cum queſtoꝛ.in fi.⁊ erit bonũ ar.s.dictũ t dic ꝙ ſex ſunt neceſſaria in milite. ꝙ ſit de genere mi

ſis habet pꝛiuilegia militibus conceſſa.Aʒo.
r ¶ Impentiam. C. deiur. ⁊ fac. igno. lii.
s ¶Bolennitatem. ſ. certa ſigilla ⁊ ſubſcriptõnes.

Itẽ in numero alioꝝ poni dicitur ⁊ inſqibi.ᷣff.de min.l.ex eo tem.⁊ ta

r ¶ Introduxit.ſed nũc demum cum in militia ſunt babẽt pꝛiuilegium

vt. L. e.l. pe. ⁊ bic ſubijcit. acc.
e iij

a (Hllis autem. pꝛo ſed.
b Elkauen nota qꝙ; ceſſante cauſa ceſfateffecus . poteſt bic

Zibae

ſtetur qui ałs teſtarin non poteſt vtfiliuſfa. ⁊ mutus. vt illud du

ſumi ar.ſic.C. de epi.⁊ cle.l.generaliter.ꝙ ceſſante clenico ab ecdeſis
ceſſat pᷣbenda naturaliter. ſed ar. cõtra.ff. depoſiti.l.i... ſeruz. qꝛ cal⸗
pburnia dedit m edicto.vñ ceſſante cauſa ceſſare dʒ edictum.quod

E verum. ſed boc vltimuʒ
generale eſt de cã impulſi
ua dictum. pꝛimũ de ſina/
6 ſine qua res eſſenon p̃ᷣt
Et ſi filij. lz hi als non
* eantur vt. ſ. titu. i. in

pꝛin. 7.ff. de don. ca moꝛ.

l. tam his.

d ¶ Loͤmuni. ſ. quo ad ſo⸗

lennitatẽ: nõ quo ad boc
vt detur querela cõtra eiꝰ
teſtamẽtum ſicut ĩ aliove
terano qui ſui iuris eſt.vt
Q.de inoffi. tel.l. ſin. S. in
his.⁊.ff. de inoffi.teſta.l.
pap.S.ſi quis in malicia
Itẽ hoc eſt verũ qñ ẽ do
mi reuerſus.ſic.S.ꝓxi.di
ximus.als ſicut miles po
tiꝰ vtit᷑ ſpeciali iure: ſic et

iſte. ar. ff. e. ermilitar ⸗, i.

e l. teſtã eoꝝ. 5. fi.

aganon. a pagol qS

la ðꝛ. qſi diceret non
militum.

f E lanc. reſcripſit. vt. ff.

iuus.
g Deis ergo. hoibus ſal
tem duobus. vt. ff. e. luciꝰ
7. ff. de teſtibus.l. vbi. et

hoc quando ẽ in tentoꝛio

ſi autem in conflictu belli
nullo etiã teſte vocato. vt
L.e.milites.ſi autẽ ẽ do⸗

mi iure cõmuni. vt. S. e. F⸗

.b

illis.

— —,i.’y——

te chuſa demonſtrãdi: vt

magiſter diſapulo. vel lu

di cauſa. vt. ff. de ac. ⁊ ob
li.l.obligationũ ſubſtãtia
H. fi. vel affectõis. vt. ff. ð
codicillis.littere.
Hec vlloꝛum.ſic.ſ.ad
l. fal.circa pꝛinc.ſic.C.de
ven.l. ratas.
le ¶ QAuinĩmo. bʒ pꝛiuile/
gium circa ſolennitatem.
quinĩmo ⁊ circa ſubſtãti/
am teſtamẽti.vt qꝛ alłs te
ſtari nõ poſſet:hic tñ poſ/
ſit. vt. ff. e. l. iij.

¶ Et mutus. ſiue natura
Ern ꝛyt ſit pꝛiuilegiü . ta habenda eſt.

aliqð.vt.¶ * .qui teſta.fa.
poſ.l. diſcretis. ⁊ hoc iure
militari.vt.ff.e.iur̃ milita
dũ eſt in militia.
ed hactenus. qͥdax
di it hic non eẽ. F. ⁊ aſ⸗

ſerunt ꝙ omne pꝛiuilegi⸗

um quod habet miles p⸗
dit cũ redit de militia.ſed
nos dicimus. §. hic eſſe: ⁊
diſtin guimus inter pꝛiui⸗/

tegun quod babet vt te

eterü. ſermonib⸗ foꝛ/

leuntaseis ſupꝛema ſiueĩſcri/
ptura inueniatur ſiue ſineſcꝛi

ptura:ualet teſtamentum ex

uoluntate eius. Illis autem

tempoꝛibus per que citra ex„
peditõnum neceſſitatem ina⸗
liis locis uel ſuis edibꝰdegũt
minime ad uendieanduʒ tale

hic.⁊.S.e.S.illis autemn.

n ¶ Hocillis.ſ. militibus. vt reliqua pꝛiuilegia ſq; de numero te
ſtium hab eãt in te

ficulter poſt moꝛtem alicuiuſ

militisteſtes exiſterent qui af

firmarent ſe audiſſe dicenteʒ

aliqueʒ ſe relinquere bõa cui

uiſum ſit: et per hoc iudjicia
uera ſubuerterentur

Muin⸗
immo ⁊ mutus⁊ ſurdusmi⸗

les teſtamentum poteſt face⸗
pꝛiuilegium adiuuantʒ. Sʒ re Sed hactenus hoc illis

teſtari quidem ⁊ ſi filiifami.

ſint pꝛopter militiam ccedũ
tur: iuretamen cõmui eadeʒ
obſeruatõne ⁊ in eoꝛum teſta
mentis adhibenda quamĩte

ſtamentis paganoꝛum pꝛoxi

meexpoſuimus. Planeð te

quomodo facta abhis teſta⸗
menta rata ſint ſicintelligi de

bet:ut utiq; pꝛius cõſtare de

beat teſtamentumfactum eẽ

quod ⁊ ſine ſctipturaanõmi
litantibusquoqʒ fieni poteſt.
Is ergomlles de cuiꝰ bonis

apud te queritur ſi conuoca⸗
tisad hoc hominibusut uo⸗

luntatem ſuam teſtaretur:ita
locutus eſt ut declararet queʒ
uellet ſibiheredem eſſe ⁊ cui
libertateʒ tribueret:poteſtui

deri ſine ſ. cꝛipto boc modo eẽ

teſtatus: æ uoluntas eiusra⸗
¶ Ceterũ

ſiut plerũqʒ ſerinonibusfe/
niſe dlet dint alicui: egotebe⸗

redem facio:uel bona mea ti

bi relinquo: non opoꝛtet hoc
pꝛoteſtamẽto ſeruari.nec ul⸗
loꝛum magis intereſt q; ipſo⸗

rum quibusid pꝛiuilegiũ da⸗

tum eſt eiuſmodi exemplum
non admitti: alioquin nodif⸗

ſtamentis militum diuus tra⸗
ianus Statilio ſeuero ita re⸗
ſcripſit id pꝛiuilegium quod
militantibus datum ẽ:ut quo

a pꝛincipalibus conſtitutioni

busconceditur: quatenꝰ mi⸗
litant ⁊ in caſtrisdegũt. Pꝰ⸗
miſſionem uero ueterani uel

extra caſtra ſi faciant adhuc
militantesteſtamentuʒ com⸗
muni omniũ ciuium romano

rum iure id facere debent: et
quod in caſtris fecerint teſta⸗
mentum: non communiiure

ſed quomodouoluerint poſt
miſſionem intra annum tãtũ

ualebit. Muid ergo ſiintra
annum quis deceſſeꝛit:condi
tio autem herediaſcnipta pꝰ
anuum extiterit:an quaſi mili
tis teſtamentuʒ naleat: 7 pla

cet ualere quali militis

⁊ ſi quis ante militiam non iu
refecit teſtamentum miles

factus ⁊ in expeditiõe degẽs

reſignauit dillud: et quedam

adiecit ſiue detraxit: uel ałs

manifeſta eſt militis uolũtas
hoc ualere uolentis:dicenduũunꝝ
eſt ualeꝛe teſtamentum quaſi

ex ſuoluntate militis nong.

filiuſfamilias emancipatusẽ
teſtamentum eiuſ quaſi exuo
lũtate noua militis ualet:nec

uidetur capitis diminutione

irritum fieri. ciendum
tamen eſt ꝙ ad exempluʒ ca

ſtrẽſ.s pechlii tam anterioꝛes

(Deniaqg et ſi in anrogati
onem datus fuerit miles: uel

ret poſt renerſionem.vt.S. ꝓxi.S.⁊.S.ſed teſtani.⁊.ff.e.ticius.in
pꝛincip. aliavero pꝛiuilegia que habet in teſtando finiantur. vt

ſtando. ? ſic ic nonre
fertur⸗ .

o (Poſt miſſionẽ.

hõeſtã. ſ. ſinito tpe
milinie vel cãriam
ſi añ tps ex neceſſi
tate receſſit.ſi autẽ
ignominioſa ẽ miſ
ſio ſtatim dſinitva
lere. vt. ff. e. teſtatoꝛ
eoꝝ.⁊. C. eo.l.ex te
ſta. ſʒ ſi miles ð ca
pitali crimine dã⸗
natus fuerit:ſiqͥdẽ

ð cõi vt homicidio

2 ſumili nõ poterit
ammodo teſtari.ff.

de vete. ſuc. l. i. ĩ fl.

ſi aũt militari vt q
alienauit arma vel
ſimilia quenume⸗

rant᷑ vt. ff. ð remi.

l. ij. . iij. ⁊ idẽ etiã
de ſide rup.nõ põt
teſtari. vt. ff. e. l. ex
militari. als pote⸗
rit in caſtrenſibus
tm̃ ſi ei hoein ſentẽ

tia pmiſtum fuerit

als nõ. vt. ff. de in

iuſto. rup.teſ.ſiqᷣs

exheredato.⁊. S. ſzʒ

⁊ ſi quis capite. et

de le.iij. ſi quis mi
.in pꝛin.

p ¶ Aalere. quia cõ

ditio retrabit. vt. ff
de periculo ⁊ ↄmo
do rei vẽ. l. neceſſa
rio.S.i.⁊ qͥ po.ĩ pi.
ha.l.vl.⁊ facit.ff.
quod dicitur. et. .

gilla aperuit 72 re⸗
Reonitt ff. e. cum
ſumus.S.cũ quis.

r ¶ Ackecit. vt. ff.ᷣ

iure co.l.cõficiunt᷑.

qð cõſtituum.
q ¶Reſgnauit. i.ſl⸗

*. ſimiles. —

8 (Ex noua. nota
ꝙ ab initio nõ va
luit ex poſtfacto tñ
ↄual cit.

—

r de

ſis manentibꝰ

valet qð reſigna-

uit poſtea. vl dic ſt
cut nũe de nouo fa
cere põt:ſic vetus

non reſcinditur: et

Secũdus Quibus nõ ẽ p.fa. teſt.
gmn boc dienoua voluntateſtacſta aliud in pagano.vt. .äb? caſtreuſbus, 1 (Auguſtl uonu dicta nonbabenus.
mo.teſ. ufir. S. ui0K—es. m (Bubſriptõne. cuius verba non babemus. J
v (NLeges. l. digeſto. v t. ff. de col. bo. l.i. F. nec caſtrennſe. n ¶ Aeteranis.i.filijſfa.de quib as bicloquitur.
arar r deancidl vdiuer C aduoca. diur. O Eid parentes. na liberi defuncti militis ⁊ᷣ fratres patrẽ excludebãt
iud.l.foꝛi.. alie plures. J vt. C. cõmunia de ſuc.l. fi. bodie ſoli liberi militis.v? in aut.de bere. qᷓ
* Kanbuſda⸗ ʒvt . ab inteſt. de. . ſi igit defũ
conſulibus ⁊ pꝛefe aus. col. x.
ctis legionũ 1 petee“ „„ —.. „ bpbPb Jure cõi.non heredi⸗/
ſidibus Puincine- legesqʒ pꝛincipales conſti · cõmunipentinebit.Exhoc eario ꝛled ich deaihan⸗
ee tutiones quibuſdaʒ quaſica intelligere poſſumus quod i. deli ig benſtregg
¶ Konſtitutio. ſic ſtrenſia dederunt peculia: ex caſtris acquiſierit miles quii pel.i.. hodie viderur eᷓ
a 7 e noffere ,. qjuoꝛum quibuſdam permiſ poteſtate patris eſt: neqʒ ibʒ reher eſee⸗
ſc aſtreſi: quaſ lum erat etiaʒ in poteſtate de patrem adimere poſſe: neqʒ deſun. colir.

nã in aduẽncio nn? gentibus teſtari quod nr̃a cõ patris creditoꝛes id uendere a ¶ Loe ſic.. p quaſper.
poͤt: y babeat po Riteneiglat! aliter inqui . Rè.ac. Oil.
perateg .⸗ de. ſtitutio latius extendensper⸗ uel aliter inquietare: neq; pa r ( Jure.L. antiquo. ſic. .
bo. q lil. f. . fluſ miſit onmibusibhis tautũmo tre monuo cum fratribus cõ 5 = eie
. = 4 7 „ JI2.6 . . „2 9 . .ſ. Stici
Egmut niſt ſir do teſtari peculiis quidẽ:ſecd mune eſſe ſed ſcilicet pꝛopii Batag,n⸗ acreſiav 4
mlles in caſtnis. v iure communi cuius conſtitu umeiuse eid quod ĩ caſttiis quaſt en lureveren non
en bin Nan tionis tenore perſpectolicen acqlhuilieit: ; iuf cunliom edNeting ndtene
erpugnatur p que⸗ Lq eſt nihil eoꝛum que ad pꝛe nium qiuin poteſtate parẽtũ s (Moſtnis. ⁊ alienex no⸗
ralenn Melkikeſ a fatum ius pertinentignoꝛare ſunt peculia perinde in bõis Beneivr erbas⸗
den e . ubusnon eſt penmiſſuyta Parentumcomputantued ſi .: nunle n ad ab ini⸗
Kubꝛia. Qut (creteſtamentuim. ſeruoꝛum peculia in bois do uof vale ermacu tepig.
tum. An On tamen omnibus ptis uidelicet his gerx ſacris nup. ⁊ ſi cotra. Dolu. ibi
En wne d Bect facere teſtamentũ conſtitutonibuset pcpueno pömetentymenopeme,
ber ſewantẽ ſupꝛa Mtatim enim hi qui alieno iu- ſuis achter dunerlal cauſaſ mimonl.
dicta poſſeteſtari. ri ſubiecti ſunt teſtamenti iuſ nobis ſcilicet patubi S nöact 8—
ſed contrarium eſt — „ (NDeceſſerit. idem deſer
in. xiij. caſibus qui faciendi non habent. adeoꝗ V quirütur. ¶ Mꝛeter hosigi uo teſtãte ſi fideicõ.ſit reli
nilſio pro pane dem: ut quisparentes eis ꝑ tur qui caſtrenſe peculiũ uel oum:valcr ſidurat vali⸗
dandtt honr, miſerunt : nihilomagis iure quaſi caſtrenſe habent ſi ꝗ nrdaetſelcno.
men rc. nota.ſ. e. teſtari poſſunt: exceptis his alius filiun fami. eſa menn 1 ſgedentno die rui
d. Wquos antea enumerauimus: fecerit inutie eſt: licet ſue po/ . aunn ſars auo⸗
e ¶ Gtatim. i. in pi TeL. . e . e re teſtamẽn.vt. ff. e.l. qua
anenget ⁊ militibus pꝛecipue qui ipo⸗ teſtatis factus deceſſerit ettate.idẽ in vſucapi.vt. ff
IE am ſant ſcac teſtate parentum ſunt: ꝗbus ſtn⸗ ¶ Pꝛeterea teſtamentum de vſucabll. in Fines
enmet ſede eo q in caſtrisacquiſierũt facerenõ poſſi unt ipuberes. bus odioſis. vnff ve ack.
donarehoͤthiech, pmiſſum eſtex conſtitutioni· quia nullum eoꝛum animi iu õ
ntiente. vt. ff. de ⸗ i ett E . 4 ſi ((¶²Q( Nᷣus cius qui
bona⸗cana moꝛ. l. bus pꝛnapum teſtamentuʒ 6 iaum eſt. . teʒ funio ind vult ꝓꝛogare vt in cna,
tam bis. in f. T ra⸗ facere.quod quidem ius ab poſſunt.quia mente carent: cmnbus a minoꝛe facni. vt
vuaneais oe initiotantum militantib? da⸗ necad rem pertinet ſiimpu⸗ Noemne e
ro non alieno arbi / tum eſt: tam ex auctoꝛitate di bes poſtea pubes factus aut (Indicii i. diſeretio. t
wie beheergcre. ui auguſti qᷓ;nerue:necnõop furioſus poſtea composmę⸗ e ndeahren E non,
ff. de here. i i i R , j. aüt.
ila inliuns. Kimi imperatoꝛis traiani. poſt nis factus fuerit er deceſſent mavbirai udicateſtdu

(ibilomagis.
id ẽ nõ iõ magis.⁊

habet in ſe negati / . . . nij. vt.C. de iudi.ꝓperã⸗
uam ficut niblom elſt ueteranis conceſſum eſt. furoꝛ eoꝛum intermiſſus eſt dii.p totm. qñq;p acto⸗
ie Leſtren. iure teſtati eſſe uidentur:cer gentiud. an vicg
Zi8. ſ. ceaſtren. . . r i. ut.ſ.de offi. iuð. S. ſi fa
velquaſi caſtrenn. d ca renſi peculio teſtamen teeoqꝙ ante furoꝛem fecenint mi her.ꝛ. J.i.
pet. babentib?. vt tum peꝛtinebit hoc ad eũ quẽ teſtamento ualente:nam ne⸗ ʒ· noſi. bacröne idem
H.·ti. ꝓxi. S.ctii. H d li Sʒteſtamentum recte fa tux in mente capto dico vt ar.
i ¶ Lonſtitutoͤnib? Heledem ſe iquerunt. Si relinl⸗ mu ctIuy f de ver. ob. a tico. in fi.
extrauagantibus. uero inteſtati deceſſ. amirnull neqi- lum aliud negociumꝰ 9 eſtati. C. e. fanoſum

ea uero ſpᷣſcriptõe diui adri
ani etiaʒ dimiſſis a militia:id

(aqz ſiquidem fecerint

liberis uel fratribuſ ſuperſtiti

CEurioſi autem ſiper id tẽ

pus fecerint teſtamentum q

cẽ.vt.C. de reiũᷣdi.l.i.quã

doq; ꝓ inſtãtia cãe trien/

ius.ſ.poſſe teſtari ĩ

bus ad parentes eoꝛuʒ iure

¹

ſterueniens perimit. ¶ Item

— —

2 ¶ Megocium. vt vſue incboatum. vt. ff de vſuca. iuſto. S. eñ. vel pol⸗

ſeſſionẽ queſitaʒ.vt.ff. ð acquirẽ.poſ.ſi is qui animo.ſic.ff.ð pecu.l. G

Pppn.: J. mutum.
. Et eruditi.ſ.in moꝛibꝰ

ſibus ⁊ audiẽdi ⁊ loquẽdi fa

pubes, item furioſus item mente copius itẽ pꝛo⸗
digus. item mutus. item ſurdus. item cecus. vt. S. e. S. pꝛeterea.

⁊. F.item funoſi. S.item pꝛodigus.F. Item ſurdus.=. §. cecus.

ſilentio pꝛetenie 1 it intilit te⸗ (¶ En tamen. 3
ſtabitur. Adeo quidem ut ſi iga obſerua

tuberonis. in pin.“ . L
a (ꝛodigus. ꝓdigus ẽ qui neq; finẽ neq; modum babet in expẽſis. item damnatus ad moꝛtem naturalem vel ciuilẽ. vt.f e. l. eius
1otgus Bergns Equie c =S qui.S. yſ in fitẽ obſes. pt,f ob ſides irẽ de crinine famo
b nractar 4 dicas a P ag . 21. 5
lanũ aguta * M. F. . . l.
Septdemeunenet iit. , V , lege. itẽ ð ſtatu ſuo
ma.cõmiſit: multominus pꝛodigus cui bonoꝛum ſuoꝝ fecit:ſiue . edienit : ualet lure dubafantes. drc
tellalieg a tunc hꝛius ia adminiſtratio interdicta'ẽte poſtliminii: ſiue illicdeceſfe· Eſtatu.x..qu
ctum rumpit᷑.vt.C.ad.l. 2 . „ 2 in domini itez mo
iul. ma. l. i. ſtamentum facerenon põt ſy rit:ualet ex lege coꝛnelia. D aut.
¶ Naru. quid ſi fiat inter, id quod ante fecerit q; inter· Demo. §. id quoq;
dictie 16 fit pdigun 1 * Bee here Her col.i.S.illud.ſʒ ho
Ratoen nen val migeditio bonor ſuopei fiat: ratl.Weredationelibeoanm dießm quola coꝛ
ab his.il.ſeie.ſed cõtrarün⸗⸗ xiz an. epi. 5. ſi q mu⸗
verum eſt:cũ ſit facta con tusnon! mnꝑ teſtamentü fa⸗ . On tamen ut omnino lier item is cui in /
a ius lingatoꝛis tm: njõ5 Ccere poſſunt.utiq; aũt deeo ualeat teſtamentuʒ ſuf dieguf ponls ale
ſen ineaptelinvil lurdoloquimur: quioinonõ ficit hecobſeruatio quam ſu Se r E, E Pehe
Fe &. qudo puo.n5 exaudit: non quia tardeerau pꝛa expoſuimus: ſed qui fili· z adliuli maieſt.
nh. ſelausoch dit. Mã ⁊ mutus is intelligit um in poteſtate habet cura⸗ l.vlni.
.·oothm diſmnaen ſeu? qui eloqui niil põt: nõqtar redebetut eumberedemin gubaa
tem. — de logtur. Sepe enietiã litte ſtituat/:uel experedem nomi Deexberedatiõe
(uq;.ſc.ð inut ſt nati eruditihomiĩeſvanis ca natim faciat: alioquin ſi em beroꝛun.

mmut marimein (ultatẽ amittũt Mnð noſtra iga obſer⸗
pij aduocati. ” neee HS , 1 „2„ tio. S.de teſt. oꝛdi.
eid onintiovt C.aui conſtitutio etiã his ſubuenit uiuo patre filius moꝛtuus ſit ſolennis ſit non ta
velenes rſun, ut certis caſibus modis ſin nemoꝰheres ex eo teſtamẽto men? vel ſeg. 3
dus alu:vaimuns w. noꝛmam eius poſſe it teſtani * exiſtere poſſit. ſcʒ ab initio eſt circa fidem 7 8
Rienarurn anscaſuilflan aliaqʒ facere que eis ꝑmiſſa no conſtitenit teſtamentum. Parionen ſns di⸗
bere nouit ſua manu ſcri⸗ a 5½— So, ſ CQRi„Aeita o Filiabe ſĩA ctum eſt: nunc 5 ea
barteſtametu. ſtaurp alt ſunt. ¶Sed ſi quis pꝰ te· Sed nõita de filiabus? aliis reſ es e⸗

um ſcriberevelit:impetret
hoc a pꝛincipe.vt.ff.eo. ſi

ſtamẽtum factuʒ aduerſa ua⸗
litudine aut quolibet alio ca⸗

puirilẽ ſexũ deſcendẽtibꝰ li⸗

beris utriuſq; ſexusantigꝗtati

tem dicendum eſt.
⁊ licet ea obſeua⸗
tio que circa fiden

aſe Saßſrans t ſumutus aut ſurdꝰ eſſe cepe fuerat obſeruatũ.ſed ſi nöfu cſtſanis diligẽs ſit
z ſivult nhör oan ar/ntt: ratum nihilominꝰ manet erant ſcripti heredes ſcripte- ane e e⸗
Rudrnaruiséſrchermm Geus teſtamentum. ee ueuel exheredati erheꝛedate Scſt odt..
tus:non põt niſi ſit mlles gutẽ nõ poteſt faceꝛe teſtamẽ ue:teſtamentum quidem no v ilium. etiam
t. S. ti. i. F. quinĩimo. es eriſi rS m S anir * militem. vt. ff. ð li.
K Biquie ſic⸗.e5. , tum: niſi perobſeruatönemꝰ infirmabatur Jus auteʒ ac⸗ 2 poſtbu ſiimiie.
tere a Seuneg quam lex Diui iuſtini patris eſechchcicadl Ernont Eer enncli
Cecus. naturaliter vel jnoſtri introduxit.¶ Eius que onem pꝛeſtabatur. Sednec
mine, leuo ſtipno r apud hoſtes eſt: teſtamentũ nominatim eas perſonas ex⸗
de ereu u.l are. quod ibifecit: non ualet iune heredare parentibus neceſ⸗
A ienſce tnahen poſtlimini q;uis redient: ſy ſeeat: ſed licebat inter cete⸗
one:uel alio loco eiꝰſi nõ quod dum in ciuitate fuerat: ros hoc facere. lonnnatum ¶ Hoteſtate. ſecu
inueniatur tabellio dilau Sðèð in emanapato iu⸗
cidius voluntatẽ ſuaʒ de ” re guili.ſed idẽ iu⸗
carer: ⁊ iſ bereditattbbus rep̃toꝛio. ve. . e. F.

⁊ in legans ⁊ ola in ſcriptura

referãtur. vt. C. e. bac cõſultiſima.

emancipatos. .
Inſtituat. vel eis aliqu id quoquo ti.relinquat.quartam iu
re veteri.vt.C.de inoffici.t eſta.l.cum queritur.hodieſemis vel
triens.vt.C.deinoffi.te.a ut.nouiſſima.Et boc ſi fiãt codialli.
qꝛ ſi teſtamẽtum fiat tunc neceſſe habet iure inſtitutõnis aliqͥd
relinqͥ.vt in aut᷑.vt cũ ðap.cog.S.aliud.acc. H
dꝛeterierit.ſc; nec inſtituẽdo nec exheredãdo. vt.j.ð here.
que ab inteſt.S.nec eadem. nec ipᷣo iure valet.vt.C. de li.pꝛe.l.
maximum.
a ¶ Adeo.ſ.inutiliter teſtabitnu.
b ¶ Hemo. ff. ð iniu. rup.te.filio.S.fi. contra. So. ibbi filiꝰ viuit
bic non.vel bic iure ſtricto:ibi equo.
c (Mou conſtiterit.aliud ſi conſiſtit. licet poſtea rũpat᷑ ⁊ iterum

Datris mei. ſic. . de dona. S. aliud.
1. es.ſ.rt eaprus vel obſes. vt. ff. e. obſides.
Aaler. quia ſerui ſunt vel quaſi. vt. 5. de iure perſo.ꝭ.ſemi.⁊.ff.de
li. ho. exhi. l. ij.
voſtliminij. q fingit eum in ciuitare ſemꝑ fuiſſe. vt. ʒ.qui.mo.iuſ
pa.po. ſol. . ſi ab boſtibus. non autem. l. coꝛ. ita fingitur. quod diid ʒ
tur. C. de cap. l. i. .l. aptum. impꝛopꝛie ponit᷑. l. coꝛ. ꝓ iure poſtliminij
¶ Juerat. ante captiuitatem. . =JMM
s ¶ Ex lege coꝛnelia. que fingit eum pꝛima hoꝛa captiuitatis moꝛtuum
⁊ ſie liberũ.vt.ff.e.l.coꝛ.aliud eẽt ſi nulla eẽt ficiio: vt ßuo pene facto.

vt.ſ.qui.mo.te.infir. . non tamen. Altimo notandũ.xiij.eſſe perſõas
ACE que teſtari non poſſunt. ſiliuſfami.vt.ff. e. ſi us.item ſeruus.pt. S.e.

moꝛitur:vt in poſthumo.vt.ff. de iniu. rup. teſt. poſtbumi.ĩ ̃ n. o
⁊. j.e.S.poſthumi.ibi qð ⁊ẽ̃.nec eſt mirum. quia ſi ab initio ri⸗, p
pitur agnatõne poſthumi eo moꝛtuo cõualeſcit. ar. ff de re. iur. ꝗ

l.quod ab initio.

dSed non ita. nota ex vna ꝑte ponit ſilios tm̃:ex alia filiaſa ſi quis.s.legis.
oẽs ex maſculis vł
feminis deſcenden
CHuſtmmabar. autẽ quis erxheredari uidetuꝛ ſunt hiquiin ſui heredis lo⸗
H ſeni⸗ ſiue ita exheredetur ticius fi- cum ſ. uccedendoquaſi agna
f¶ Poꝛooͤnem. ſ lius meus exheres eſto: ſiue ſcẽdo fiunt parẽtibꝰd ſui he⸗
emnciiae ita filius meus exheres eſto: redes:ut ecce ſi quis filiũ ſu⸗
turieſſent. vt. C. 0 non adiecto ppꝛionomie ſc; um ⁊ ex eonepotẽ neptemue
li pie matimuz r ſi alius filiꝰ nõextet. Vo in poteſtate habet: nia filiꝰ
contra ta c=. ſthumi quoqʒ liberi nel Pere radu pᷣcedit is ſolꝰ iura ſui

g. ¶ Sed nec. becẽ
ſecunda dꝛa int p⸗
dictas pſonas.

ĩ¶ ¶ Leteros.ſ. hoc
modo.yv nũ ð filijs
meis exheredo vel
vno inſtituto pꝰſic
dico:reliquos exhe
redo.nam niſi dice
ret ceteros exhere⸗
doꝛlicqʒ; dicat filiuʒz
meũ exheredo cum
plures habeat:ne/

mo exheredatus vi

detur. vt. ff. de li. ⁊

le Ener i alijs

modis ut oẽs libe

ri ſint erheredati.⁊

ſic vnus tm̃ inſtitu
atur. vt. ff. de lib.
poſthu. tici.in pᷣn.

Itẽ ſi dixerit alia

verba quecũq; dũ
modo certa. vt.ff.
ſi cer. pe.l. certuz. ⁊
ff. de iniuſ. ru. teſt.

poſthumũ.S. nomi

natim. ⁊.ff. de lib.
⁊ poſthu.l. i.⁊.ij.ſʒ
ſecus ſi dicat filiuz
meũ inſtituo:cete⸗
ros libeꝛos exhere
do. vel ſeium extra
neũ ĩſtituo liberos

aüt exberedo. ⁊ hic
nõ dicit om̃s ut nõ

contradicat pꝛinc.
glo. nã dicoꝛ exbe⸗
redare filium inter
ceteros.qꝛ mixtio
fit cum ceteris ĩ re⸗

motioꝛibus gradibus cõſtitutis. vnde non valet cũ debeãt er,· e
beredari noĩatim vt bic diii.
(uſtuul iſta inſtinnoͤne er pñ̃ti mrimonio naſcituri ⁊ ex futu
ro inſtituti videntur.vt.ff. ð li. poſthu.l.placet.⁊.l.ideoq;.qᷣd
in exrheredatõne poſthumoꝝ an oẽs ſiue hi qui ſunt ĩ utero tm̃.
an alij qui ſunt naſcituri ex pñii matrimonio vel futuro intelli⸗/
guntur exheredati.Rñ.nõ.cũ maſculi debeãt neiatim exhereda

Secũdus

——

eꝛedis habet:quãuis nepo
quoqʒ ⁊ neptis ex eo ĩ eadem
poteſtate ſint.ſed ſi fuiꝰ eiꝰ
uiuo eo moꝛiatur aut qualibʒ
alia ratöne exeat de poteſta⸗
te eius:incipitnepos neptis
ue in locum eius ſuccedere:
⁊eo modo iura ſuoꝝ heredũ

des inſtitun debent uel exhe⸗
redari:⁊ in eo par omniũ cõ
ditio eſt: qd ⁊ in filio poſthu⸗
mopterito ⁊ in quolibʒ ex ce
teris liberis ſiue feminini ſe/
xus ſiue maſculiniꝰ In pꝛete
rito ualet quidẽ teſtamentuʒ
ſed p eſten agnatoe poſthu⸗
mi ſiue poſthume rumpit᷑ et
ea rõne totũ infirmat᷑ Ideo⸗
qʒ ſimulieꝛ ex qua poſihumꝰ
aut poſthuma ſperabat᷑ ab⸗
oꝛtum fecerit:nihil ĩpedimẽ
toẽ ſ. criptis heredibꝰ ad he-
reditatẽ adeundã. (Sed
feminini quidem ſexus ꝑſo⸗
ne noĩatim uel inter ceteros
exheredari ſolebãt:dũ tamẽ
ſi inter ceteros exheredarent
aligd eis leget᷑: ne uideantu?
pobliuionẽ pᷣteriti eẽ.¶ Ma⸗
ſculos uero poſthumos.i.fi
lios:⁊ dinceps placuit ñalit
recte exheredari:niſi nomia⸗
tim exheredentur. hocauteʒ
modo quicunqʒ mihi genitꝰ
filius fuenit: experes eſtto.
CVoſthumo autẽ loco/

eergo eo mõ rumpat
eius teſtamẽtum ſicut ipſum
filiũ uel heredẽ inſtituere uł
nominatim exheredare debʒ
teſtatoꝛ nenoꝝ iure faciat te
ſtamẽtum:ita? nepotẽ neptẽ
ue ex filio neceſſe ẽ ei uł here
dem inſtituereuel exheredar
ne foꝛte eo uiuo filio moꝛtuo
ſuccedẽdoin locum eius ne⸗
pos neptiſue quaſi agnatio⸗
ne rumpat teſtamentuʒ. Id⸗
ʒ lege iulia uelleia pꝛouiſuʒ
eſt in qua ſimilis exheredatõ
nis modus ad ſimilitudinem

„

t

poſthu.l. gallus..ſi quis filium.

quaſi agnatõne nanciſcũtur

d ¶iuo. ſecus ſipoſt. vt
oſthumoꝛum demonſtrat᷑.
Emancipatos liberos iureꝰ
ciuili neqʒ heredesinſtituere
neq; exheredareneceſſe eſt:

De erbere liberoꝝ.

ſaſculini.i. ſiue ex maſculo ſiue er femina.
Ignatone. i. natiuitate. ſic. . qui. mo. teſt. infir. F. .
Rumpitur.ſi vᷣo exheredatur de inofficioſo cketur vt. . de inoffi. te.
poſthumi.hodie vero exberedarinon poſſunt.yt. C. de inoffi. teſt. l.

qð eſt. ff. de teſt. mili. l. ſi fi
lius. JM
8 (Aboꝛtu s eſt ꝓ non
nato.vt. ff. de ver. ſig. l. qͥ

t ¶ EPHerſone.ſ.poſthume.
nam iam natis femis nõ
erat neceſſe legari.vt. ¶.
deli. pꝛe. l. maximuʒ.ĩ fi.
7.5. e. ſed non ita.

v nter ceteros. hodie

ꝑ conſtõnem oẽs nomia⸗
tim.vt.j.S.noſtra.ſed no
uiſſimo iure nõ⸗cũ nõ ſint
ingrati.vt in aut᷑. vt cum

ð ap.co. SF. aliud.col. viijſ.·
x voibumord ſe id

liuſt.rup.te.poſthumoꝛũ
y. ¶ Yoco. non tñ veni poſt
humi ſunt. vt.j.e. S. hoc.
in fi.
5¶ WMeredis.j.de here.q̃.
dif. F. ſui.

a ¶ Agnoſcẽdo.i.ſubtus

vel poſtea naſcẽdo ſicut
poſthumus verus.nõ.n.
naſcitur cum natus ſit. ut
5.de adop.S.i.vel dic ag
naſcendo.i.incipiẽdo eſſe
agnati quo ad effectum

ſuccdenii.
b arentibus.ſ.maſcis
lis. nã teſtamẽtum femie

nõ rumpit᷑ ꝑ.l.velł.vt.ff.
deli. ⁊ poſthu. l. galluſ. S
nunc.⁊ de le.i.naʒ ⁊ ſi ira

verba ſunt. ſ ꝑ querelaz
irritat. vt. C. de inoffi. te.

l. iij. ⁊.j.e.S. mater. —
c ¶ Meceſſe.cauſatiue ſ.ne
rumpat᷑ teſtamẽtum ut ſe

quitur non pᷣciſe.vt. C. ꝭ
adop.il.pe..quein filio.

— -–

ff. de imiuſt. rup. te. ſi quis
filio.⁊ in hoc differt a ve⸗
ro poſthumo. Itẽ differt
ab aſcendentibus vt. ff.
de inoffite. patr ſilium.

S q; velleia.nomen ẽ cuiuſdã noue legis.ſed ius galli aquilij an⸗/
iquius eſt. ⁊ loquitur in vero poſtbumo vtſtatim dicã. vt. ff. ð lib. ⁊
f Similis in veris poſthumis talis erit modus vt ſime moꝛtuo
naſcet᷑ mihi filius infra.x.mẽlſ. es. vt. ff. de li. ⁊ poſt. gallus.i.rñ F7. H. i.
ij. iij. .ij. ſicergo ⁊ hic. ꝑ.l.vell.ſi ſuus heres deſierit ſuꝰ eſſe viuo.
vt.ff. ð li.⁊ poſth. gallꝰ..videndũ. in H bʒ locũ.l.velł.ſic etiã etiã ẽ

ri. vt.j.e. S. maſculos. paritas ab inteſtato. vt. ſ. de here. que ab inre. . cum autẽ.
m ¶ In eo. ſ. quod ſa eqᷣtur qdð ⁊ in filio ⁊c᷑. 8 Bure. ſic. . de bere. que ab inte. S.emãcipati.
n mniß. l.poſthumon erſenaſaturoꝛũ er liſs ſuis licz in bᷣ Heceſſec᷑. nam nihilominus tenet teſtamẽtum.aliud in eo q̃ eſt in
iam natis non ſit par cõditio.yt.S.e.S.ſʒ non ita. poteſtate.vt.S.e.in pꝛinc. K

—

Lliber.

a ¶ Eeminini. lz in ſuis ellet differẽtia inter maſculos feminas iure ci. ex iure antiquo. ſic.s. qui. ma. poſ. 5. pex hecẽſcarõ. .
48 Aiii. Aident᷑ſ.dãdo filie bo. poſ. ð ta. in totũ Iʒ non poſſit dicere
nullũ vr ⁊ ſuus. vt. C. de li. p. l. maximũ. ibi. ⁊ ſi ptentus ⁊c. et

b eredez ſaphie⸗ qꝛ deſierũt eſſe beredes ſui:als nõ eſſet bona rõ

ris pꝛudentia. vt ſtatiʒ ſe

m (Vntroducebat. diffe redare neceſſe ſit. cum uero ſilentio pꝛeterierit: nonigno ſtamẽti. vt. C. de
e Fa. 15. poſtbumi. c. . tilio patre: tunc incipiunt in tium eius pꝛo exheredatione animi vt ſi fllü ba
ſed faminmi.non autẽ di ⸗/ eg cauſt a eſſe in qua futuri eſ- nominatim facta ualere con vac aſe⸗ neree
etvetio duea ed ſab ſent ſi anaturali patre eman- ſtitunoonibus pꝛincipum cauu ꝗà ienmlieatie..
ansapaſos. pati fuiſſent. ſed hec quides tum eſt. ¶ Mater uel auus den Faara tochqte
HH A de uetuſtas introducebat Ho matemusneceſſe non habẽt pnech nnee eſ
En boe alg a multe ſtra uero conſtitutio interma liberos ſuos aut heredes in-“ terfamilias. nã tũe
diennt. vrſf.deſta.bo. ſculoset fem nas in hoc iure ſtituere aut exheredare: ſed eeicht ſamin
p Vntereſſe in aut a. mo. Nilil intereſſe exiſtimans: qu poſſunt eos omittere. nam Eluſtn⸗ non ba
1 riui Nan uren. utraqʒ perſona in hominum ſilenrium matris: aut auima berer i arela. vt .

r ¶ Bfficio. i. ſimili officio

heredesinſtituere neq;exhe

pꝛocreatione ſimiliter natu⸗

natim non exheredauerit ſy

terni: et ceteroꝛum per max?

lij ebabẽ inſti 6 zes ſui heredes ad fi⸗ E bec tercia rĩõö5.
laran Besnareang ae Pratnter remanet o v unplex. ad dꝛiam antique conſtõnis go digia is he.⸗
Saa no töher⸗ bainlsuid
que ab inte.de. . emanic⸗ .⁊ —Bẽ òèẽł deſcendẽtibus
atic. 5. dele ag. u..cf.· quie non ſunt ſui heredes. nesab inteſtatouocabantur: pfemmind ſrum
cf vebd vol. cump? ſed pꝛetoꝛ omnes tam quod et pꝛetoꝛespoſtea ſecu diminutöe taueß
e Kegan tnte als faminini'ſexus q; maſculini ti eſſeuidentur: etideoſim ts vr iſveer
HH darste. ſi heredes non inſtituant ex pler acſt imile ius et in flis Aren Folilz
pentuit im.. nd quenis. heredan iubet uirilis ſex? no ifiliabus e in cetenis deſccie
Itẽ enã inſtitunis datur. minatim: feminini uerointer tibusper uirilem ſexumper- abezr auo
Siab Lalu m are⸗ ceteros. q ſineq; heredeſ in ſ- onis non ſolum iam natis: iſus preit
plane. v.ft deleg Prl pe ſtituantur: neq; ita ut dixrimꝰ ſed etiam poſthumis intro- tus a dicit nulli: c
a bonds boſ inb i.n erher̃dati pmittit eis pꝛetor duxit. nt omnes ſiueſ ui: ſue dtab. bzlus gu⸗
(abenk. quo ad ado, contia tabulas teſtamẽti bo- emancipati ſint uel hereles terius ẽ ſy enanci
ptiuum paren. ſnoꝛũ poſſeſſionẽ. (Agco⸗ inſtituantur: uel nominatim bpatus mm̃ bʒ ta.
e AGnn eubdyab adopt tiui liberi qdiu ſuntinpote exheredentur: eundem ha⸗ H
f⸗ Eues iafcnie 1 ſtate Parri ndontiii eiuſ dez benn eſfectuin circa HH r Tel
tur ſui adoptiui ad iuris habẽtur cuius ſũt iuſtii taparentum luoꝛumin baedentpſii que
kag cnnnabiban ſub nuptijs acquiſiti. Itaq; heꝛe da: et hereditatem auferen- ras oes.v⸗ fS'5
Aanlen. ee oͤr de des inſtituendi'uel erheredã dam: quem filii ſuiuel eman- Fhauis r nol
8 AUriner qoͦvocat enã di ſunt 'm ea que denaturali cipati habent: ſiue iam nati teſt.tpab.
d rn Brigh ien busexpoſuimus.Emãdpa-⸗ ſint: ſiue adhucin utero con⸗ 3 rRarc abe⸗
naturales nõ pſir deline⸗ ti ueroa patre adoptiuoneq; ſtituti poſtea nati ſint. Lir dirimus. 5:e.5. po
reeſſe fili p emacipatõs iurre ciuili⸗ :neq; quod ad edi- caadoptiuos autem certam ſtbumi.
eſoebae aied uc. ctum pactoꝛiſ Ittiner:interli indurimus diuiſionem: que (Konſine A.ö
. Armantor deon beros cõnumerant᷑. (Qua in noſtra conſtitutione quam aqop.l cñ iĩ adopti
tab.l..S. ſutiuns. ratõe accidit ut ex dõᷣiuenſoqd ſuper adoptiuos tulimus cõ adop raf Re
(Wan eiff. e coatab. qnaturalem parentem atti- ſtinetur. Sed li in expeci v Beeupatnſd
emacipatus. .Pe: in l. znes Uh E E — cupatul. qd
h. (Sed ber.g. ã a net:q;diu quideʒ ſint inado- tione occupatusꝰmilesteſta n⸗ Re u erpeater
piide . . prtilla familia extraneoꝝ nu⸗ mentum faciat: et liberosia, init vt. 5 te mi.
I uſtas i media u, merohabeantur: ut eosneq; natosuel poſthumos nom⸗ .llles.

c Ggnoꝛãs. ſi em

₰„

ignoꝛat nõ valʒz te

eENater. idem in

dna enindiger Nlnetd ad re officio fungitur. Etlege trem aſcendentium tantum aliso in ſilẽrio l⸗
creatõem ſobolis.⁊ ber antiona“ te Pi r mantumer 6 eroꝛum ad mater⸗
eſt pꝛuma rõ legis. xij. ta. antiqua duodecim tabularũů facit : quantum exheredatio nã lineam. vl. fl. O
Puniqua argumentot omnes ſimiliter ad ſucceſſio patns. neq; enimmamn filiũ

Secũdus

inoffi.te.l. cum filuum. ä
eiure. quia non hʒ eos in poſ. vt.ſ. ð here.qua.⁊ dif S. ceti.
g Cdicto. quo emãcipati vocant᷑ vt.S.e S.emãcipatos.qꝛ eos
non põt emãdapare. vnð contra tab. lo cum non bʒ. yt bic ⁊.ff.
decontra tab. illud. S. ad teſtaméeꝛe.
b Eis. ſ.deſcẽdẽ⸗
tibus ꝑ lineam fe⸗

mininam: dat tam̃ ,
alijs Tchis marxj filiamue: neqʒ auo materno
e ii.Co inoſie⸗ nepotẽ neptẽue ex filia ſi eaʒ
i aulo .· v ſ. de eũue heredem non inſtituat:
moffi teleꝑ totum. exheredare neceſſe e: ſiue de
Rubꝛica. iure ciuili queramꝰ: ſiue exe⸗
De beredibus in, dicto pꝛetoꝛis:quo ptoꝛpᷣte⸗
Rinanor dali ritis liberis contra tabł as bo
ad ſplures. noꝝ poſſeſſionem ꝑmittit.ſz
l gus aliud eis adminiculum ſeꝛua
liter debeãt inſtitui 11 AE
e ſblure. tur.qð paulo poſt uobiſ ma⸗
Eredes. inſti⸗ nifeſtum fiet. ””M
Auere. quaſi di De heredibusinſtituendis.
cat dominos intꝰ .
lr bonis ſuis faco v Erede g inſtitu ere per
re.nã heres.i.dñs .
Uidebr ana iſſum eſt tam liberoſ
Dliffe. §. i. Itẽ ideo Do 3.
Dilti intus quia ita omines qᷓ ſeruos: ⁊tꝗ pꝛo⸗

ſbintrat beres n pꝛios qʒ alienos. ꝓpꝛios au

nis rern de fe olim m plunũ ſententias menti habeatur. Alienus acken debd⸗
ſerpſona. vtin au Non aliter q;ʒ cum libertate re ſeruus etiam is int igitur: gquum ꝓpbibet. ſc ff. de co
Er iefau e mo. cte inſtituer licebat:hodie ue quo uſt umfructum teſtatoꝛ H eie,.
crca meſent ro etiam ſine liben tate ex nra h abet * Semus aut 3 do pꝛincpali caſſat qᷣcqͥd ſe
ne, conſtitutione heredes eos? minoſuo heres inſtitutus: ſi qurttereo vel er bis. vt. C
m Bemmiſum. ſ. inſtituere permiſſum ẽ.quod quidem in eadem cꝗ mãſerit ð len con.l. 1 dubiü.
n ropꝛios.l.ſer non ꝑ innouationem induxi⸗- fit ext eſtamẽto liber heꝛel gq3 b Eetator cideono po
elienos ſek ins:ſed quoniam equierat neceſſarius ¶ Siueroa uino cveſtenolimun
enon minus. ⁊ atilicio placuiſſepaulꝰ ſuis teſtatoꝛe manumiſſus fuerit: pain. cotradicit ad bue
(Tngöne libꝛis quos tam ad maſſt uniu, ſuo arbitrioadire hereditatẽ H dree ailel
C.ð neceſ.ſer. her̃. ſe abinũ 95 ad Plaucium ſcri poteſt quia non fit heres ne alia ẽ loco domini non q̃

inſti.l. cim quiga. pſit refert.
q (Eos. ſ. ꝓpꝛios
ſeruos. H

Pꝛopꝛiꝰ aũt

r Perinnouationẽ g d⸗ non indurximus boc denduo ſz apo
antiquos hoc idẽ dixerat Atilicinꝰ: ut ſubijcit. Sʒ contra. 5. ex
qui.cau.ma.poſ.s.idẽ iuris.ibi noua bumanitatis ⁊c. Solu.
iſte Juſtinianus non inuenit: ſed rationẽ reddit:cum non ẽ ve
riſimile ⁊c.vt ibi.vel aliter atilicino placuit paulo: ſʒ in legis
neceſſitatem non dequxerunt. ſic 7. . de teſtamẽtis. 5. ſed neq;
heres. Juſtinianus vo in legis neceſſitatẽ induxit: vt er ipa cõ
ſtitutione liber eſſe videatur. Itẽ nunquid coꝛrigitur quod ałs

dicitur. ſ. ꝙ pure inſtitutus ⁊ ſub conditõn e liber.quiq expecta

tur conditõnis euẽtus. vt. ff. e.l. . eruus. F. i. 7.l. quotiens. F. fi.
7.l. qui filio.S.i.Rñ.non. quia iſtud locum bʒ quod bic dicitur
quando libertas nec data expᷣſſe:nec fuit retardata. at ibi fuit
expſſeretardata.

8 Pꝛopꝛietatẽ. vt iſte liber heres neceſſarius ſit.vt.S. eo.i.

rh.ſy tamẽ vſuſruamuanꝰ pinde vtet ac ſi eẽt buus adhuc.vt. —

coõmu. ð ma.l.i. . ſinaũt ꝓpꝛierarius.
t Conſhiutone. ſ. greca qu non habemus.

v Quius.ſ. conſtitutõnis hec ſunt verba q̃ ſequũtur·
x Adaculatum. accuſatum. nam als Ein lr̃a accuſatum vbi

dẽ perbo ad verbũ ſunt iſta q hic dicũtur. vt. ff. e. his verbis. 5.

ceſſarius:cum utrunqʒ ex do

—
De here inſtituẽcdis.

interdum. ſenilis erpoſitio dicitur in li. Sapiẽtie de Joſeph. maclaue
runt me impij.⁊ alibi in diuina ſcriptura.mẽdaces oſtẽdit q̃ macula⸗
uerũt eum.i.acouſauerũt eum.
V¶ Wanumiſſum.ſ.videni vt poſtea ſub ijcit. die manumiſſuz ſimpkr
no inſtitutüũ. ex hoc infert qð ſeqᷣtur:ꝙ nec cũ inſtitutiõe fieriſe olet liber
vt ſubijcit quare ſequitur

2 — —

ex codẽ adulterio cum ſer
uo /ꝓpꝛio commiſſop quo
grauiter punit᷑ vterqʒ. vt
C. ð mu.q ſer. p.ſe immi.
l.i. in pꝛin. Quid ſt cuʒ ex
traneo commiſit adulteri
um. Rñ.nec tũc manumit
tit vſqʒ ad.lx.dies.vt.C.
ð̊ adult᷑.l.iij.⁊.ff.ð adul.
ſi poſtulauerit.S.iubʒ. itẽ
qd ſi adulteriũ tale cõmi/
ſit non tñ accuſat᷑ adhuc.
Rñ.bñ põt ninumittere
ſʒ in cnimine leſe maieſta⸗
tis ẽ ſpeciale vt poſt com
miſſum tale crimẽ nõ poſ
ſit manumittere vel teſta⸗
ri.vt. C. ad.l.iul.ma.l.fi.
⁊.ff.ð dona.l. poſt cõtra⸗
ctum.⁊.l.donatões.S.fi.

ſemus isintelligitur: in quo
nudam pꝛopꝛietateʒ teſtatoꝛ
habet:alio uſumfructum ha
bente. ¶ Eſt autem calus
in quo nec cum libertate utili
ter ſeruusa domino heres in
ſtituiturut conſtitutione Di
uoꝛum ſeueri ⁊ anthomini ca⸗
uetur:cuius uerba ſunt hec.
Seruum adulterio macula⸗
tum/non iure teſtamento ma
numiſſum ante ſententiã ab
ea muliere uideri que rea fue
rit eiuſdem crimims poſtula⸗

ta ratõnis eſt:quare ſequituꝛ a l Nabeatur e Palg
utio: valeret libertaſ

nt in eüdeʒ a domina collata vt. S. e.i.rñ. ⁊.S.qᷓ ma.nõ
heredis inſtitution lliuſ mo pol.S.i.⁊ ita no. argu. ꝙ;

ad hoc vt poſſit fieri libeꝛ
ſz cum als manumiſſus a
fructuario ſimpłr ſine in⸗
ſtitutione erit tanq; liber
qᷓ;d iu duraturus erat vſufſmc. vt. C. cõmunia dema.l.i.F. ſinautẽ fru

dQuanus. nunquid ⁊ hic erit tanq; liber lz v ereliber non ſit. Rñ. non.

quia ex moꝛ teteſtatoꝛis pꝛotinus erat futurus quaſi liber ſi valeret H̊

5 (Hoſtulara. i. accuſata

quo dageretur.vt.j.de here.qua. dif. in pꝛin. Item ⁊ tunc erat vſuꝰ

fruaus pꝑdendus. vt. S. öpſufm. 5. finitur. vnde ſic eſſet quaſj liber do
nec duraret vſufnu. quia nihil duraret poſt moꝛtem teſtantis nibil va/
let talis inſtitutio vt ſit liber:ſed ſuo dom ino hereditatem querit. vt. j
e.S. alienus. Sed quigd ſi erat vſufruct. repentus in perſona pꝛimi he⸗

redis vel etiam vlterius quod põt.vt.ff.quẽadmo.ſe er. qmit.l.repeti.i

pꝛin. Rñ.tũc erit quaſi liber toto illo tꝑe.vt in dicta.l.C. cõia ð ma.l.
pꝛima.S.ſinaũt fructuarius.
c ¶ Lauſa.i.ſeruus eiuſdẽ dñi. Yo. vt. ff. ſt er no. cã aga. l.i. F. i.
d Kiber. niſi aliqua lex impediat libertaté. vt. ff e.l. ſi no lex vel cõdi ·

tio. vt. ff. el.quotiẽs.S.fi.vel qꝛ ex.l.puenit ad libertatẽ.vt.ff. el.teſta

mẽto.ſᷣm Jo. Itẽ fit liber a ſea emetipo niſi inſtitutus fuerit ita. cũ quis

mihi heres erit ſtichus liber ⁊ heres eſto.n qᷓ tũc a coherede accepit to⸗

tam libertatẽ.ff. ð acqui. here.l.ex Pte.itẽ ⁊ ignoꝛans fit heres ⁊ liber.
vt. ff.ſi cer. pe.l. eum qu.
e ¶ Vtrũqʒ.i.⁊ hereditatem ⁊ libertatẽ. nam liber fit ⁊ heres neceſſari/
ijs. bec duo cõſequi dʒ ex teſtamẽto dñi. vt. j. de here. qua. ⁊ dif. F. i.

lõ
“

in legato ſpectat dies ceſ/

8

b
pabẽéti factõnem teſtamẽ

¶ Alienus.qui ſic inſti

ſti. ſe eruus alienus. 7.l. qꝛ

d (Paaß cedente adit-

ſum.⁊ ita domino querit
als ſi ſeru nolit adire qð
poteſt eẽ etiam domio iu⸗
bente non querit.vt.C. e.

E

¶ Domini. boc in bere⸗

lele . n Monum enim adltanere
(Ei b:lic . c.de ditas perſone uicem ſuſtinet
(Heruus. moꝛtem. ver /

LZibel

1 (Dued ſi alien atus. liber. directa em libertas in ſeruo alieno nõ po

teſt habere locum: ſed inſtitutio poteſt babere effectum vt bic. ſed alidð
in legans que adimuiur hoc ipo ꝙ alienãtur ſerui. v t.ff. de adimen.
le.l. feruo cum libertate. ⁊ ẽ ratio.quia in legato ſpectatur dies quo ce/
dit non autẽ an ſit manumiſſus. vt. ff. qñ di. le. ce. ſi poſt. 5. ſt cum.acc.
Alienauerit.ſ.alicui

ti. vt. ff. e. l. ſeruum meum
in fin.i.rñ.⁊ hoc niſi redi⸗/

qui eum inſtituit ⁊ poſtea
eum alienauit:tunc enim
reuiuiſcit libertas.vt.ff. ð
manu. teſt. l. veruz. 7. ff. e.
quotiens.S.fi.et.l.ſi non
lex. æ. l. antepe.

ui dñi adire hereditatẽ debet
æea ratõne per eum dominus
fit heres.nam ipſe alienatus
neq; liberneq; heres eẽ põt:
etiam ſi cum libertare heres
inſtitutus fuerit. ðeſtitiſſe ete
nima libertatis datõne uidet
dominus qui euz alienauerit
¶ Alienus quoq; ſeruꝰhe
resinſtitutus ſi in eadem cau
ſa durauerit iuſſu domini ei⸗

tut poteſt cum liber ſit: pꝛi
us non. vt. ff. ð condi. in⸗

onẽ. vt. ff. ð acqui. here.l.
ſi quis mihi bona.S.iuſ/⸗

uero alienatꝰ fuerit ab eo aut

l. cum ꝓpponas. U .
uiuoteſtatoꝛe aut poſtmoꝛtẽ

Zeſtatoꝛe.etiam pꝰ iuſ⸗
ſuʒ eins anteqᷓ; tamẽ adi
ret. vt.ff.ð acqui. here. an

tiſtius. 5. i. ſu nouidñit adire. At ſimãu

ditate vt illi acquirat᷑ qui e dbeec
tꝑe aditõnis ẽ dominus: itrio adire poteſt heredita⸗
l ſibi ſiliber ẽtunc. ſed direpo

on v:ur i temporꝛemo⸗ domini moꝛtez recte heres in
tis legantis ſit meꝰ Iʒ ali⸗
enem: tamẽ mihi debetur

legatuz. vr f quando di. Liis ſerlis eſtteſtamẽti factõ

ba legis ſunt om̃ia. ⁊ 'm

poc planũ eſtuel teſtato⸗

i

m C

ris. quia ſi dicat inſtituo Sðð
ſeruuʒ heredẽ poſt moꝛtem dñi ⁊ ꝓbatur heclectio ſecũda.ff.e.qui filio
pꝛim o rñ.nec obſtat ꝙ; vid eat᷑ in diem hec inſtitutio.vt.j.eo. F. heres.
quia incertus ẽ dies moꝛtis.v t.ff. de condtr de.l.i.vnde valet. .ff. e.
l. in tẽpus.in pꝛin. V
actio.ſ. paſſiue nõ actiue.v t. j.de bere.qua.⁊ dif. S. teſtamẽti. iuſ
beredũ ſpectatur: ſi modo cũ defuncto fuit: lʒ cum herede inſtituto
non ſit ttam ẽti factio. vt. ff. e. ſi ſeruus bereditarius.

ſed alicuius.ſ.bereditatis q̃ vicẽ defuncti obtinet.

“ ßuum bereditarium poſſe inſtitui.quia non ẽ nul⸗
1

Defuncti. ẽ foꝛte ratio.quia deſunctus ẽ certus qui fuerit:ſed non
cd herede.quia ⁊ ſi certus ſit inſtitutus:poterit eſſe ꝙ non adeat be
ditatem. quia poteſt deſiſtere multis de cauſis. vt. . qui.mo.teſt. infir.

. poſterioꝛi. ⁊ facit ad bunc. S.j.ð ſtipu. ſer. in pꝛinc. 7.ff. de acquir. re.

ecte. cum nato
qui in vtero. .ff. e.l. eius. . i.

n Ouibus. ſ. dominis.

0

P

C Ab extraneo.ſi vero ab altero ex domin is ſit inſtitutus: acquiritur
ceteris ſocijs bereditas. qd dic vt. ff. p ſocio.l. verũ. 5. ſi ſeruo cõmuni

ff. acqᷣ. bere.l.uus duoꝛũ.⁊.l.in acqrendis.

nminiteſtamẽtonon cõſ egtur
matur ab eodez teſtaroꝛe. ſi alienat? fuerit: iuſſuno⸗

adire hereditatem debet. Si
eius:anteq; adeat:debet iuſ/

miſſus eſtuiuoteſtatoꝛe: uel
moꝛtuo:anteq; adeat ſuoar-

tem. Seruus autẽ alienꝰ pꝰ

ſtituitur. quia ⁊ cum heꝛedita

non heredis futun ſed defů⸗/

ſit habẽdus quo ad cõmodum. vt. ff.ð ſta. bo. l.

ſſu. ⁊ d ic ꝙ ſufficit vna aditio ⁊ vna iuſſio iʒ ſint plures dhi:vt

9

nfinitũ. quid ergo ſi inſtituã oẽs hoĩes quicũq; ſuntĩ mũ

do. videt᷑ nullũ eẽ: cũ effectũ habere nõ poſſit:puto tñ valere vt
bic: ſed nõ poterit ↄfirmari aditõne ꝓpter nimiã difficultatem

vel ünpoſſibilitatem.

r Nelit. cũ ſua voluntas ſit lex. vt in aut. de nupt. F. diſponat.

cti: cum etiam eius qui in ute
ro eſt ſeruus recte heresiſti⸗
tuitur. ( Seruusautẽ plu⸗
rium cum quibus teſtamenti
factio eſt ab extraneo inſtitu⸗
tus heres:unicuiq; dominoꝝ
cuius iuſſu radierit pꝛo poꝛti
one dominii acquirit her̃dita
Item. tunum hominez

⁊pluresuſq;ĩinfinitũ quot

quis heredes uelit facere lic

. Hereditas plerũq; diui
diturin duodeciz uncias que
aſſis appellatõne continẽtur
habẽt enim et he partes pꝛo
pꝛia nomina ab unciauſqʒ ad
aſſem: utputa hec:ſeſtuns:
ſextans quadrans triens qn
quuns:ſemis:ſ eptuns bes
dodr ans:dextans: deunsꝰ:
as. Non autem utiqʒ duode
cim uncias eſſe opoꝛtet.nam
tot uncie aſſem efficiẽt: quot
teſtatoꝛ uoluerit ⁊ ſiunuʒtan
tum quis ex ſemiſſe uerbi gra
tia heredem ſcripſerit: totꝰꝰ
asin ſemiſſe erit. Meqeniʒ
idez in parte teſtatus ⁊ in ꝑte

6

col. uii.
8 ¶Mereditas. ple
rücq;.iõ dicit plerũ
q;.quia qñq; ĩ plu
rel. vt. ſ. eo. . ſi plu
res.qñq; ĩ paucioꝛ
es diuiditur vt.j. e
S. non autẽ.

t ue Lynae HH
mül collecte.

tt ¶ Appellatone.i.
ſignificatõe.
v lartes ſoſ
te in quãtitate dif⸗
ferẽtes.v el dic me⸗
lius heꝑtes.ſ.vn⸗
cie.xij. ad ꝑtes re⸗
dacte. ẽ em̃ ad ſupi

oꝛa faciẽda relatio

x (Seſtuns. als
ſextans.i.vncia et
dimidia. vt. ff. ð in
offi. teſt. papᷣ. F. ꝗ
niam quarta. Sʒ
quare non poſuit
nomẽ qð vnciaʒ ſt
gnaret. Rñ.qꝛ plu⸗
ra ſunt negocia ᷓ
vocabula.vt. ff. de
pꝛeſ. ver. l.nã natu
ra. Et no. ꝙ pᷣmuʒ
⁊ ſecundũ terciuʒ⁊
quartũ nomen int᷑/
pᷣtatõnem ſumit ex
eo ꝙ ſᷣm quotaʒ ſt
gnat br̃ditatis poꝛ
tionẽ. ſeſtuns eni,
dicit quaſi ſemivn
cia ⁊ vncia: ⁊c̃ ter⸗
cia lr̃a eius ſ:nõ x.
ſextãs.qꝛ ſextã ꝑtẽ
ſignat.i.duas vn⸗
cias.quadrãs.qͥa
quartaʒ.⁊ ita tres
vncias ſignat. tri⸗

ens. qꝛ terciam partẽ:⁊ ita quatuo: vncias ſignat.ſequẽtia ve/
ro nomina ethimologiã babẽt ex eo ꝙ certũ numerũ vnciarum
ſignãt. dicitur. n. quinquuns nõ qꝛ quintã ptem bʒ:ſ quia quĩ
q́ᷓ; denotat vncias.ſemis.qꝛ ſex.⁊ ſic de ſingulis ꝑ oꝛdinẽ Ite⸗
no. ꝙ i oẽs vncie que ſignant᷑ ꝑ iſta nomina continẽtur ĩ aſſe:
lʒ hoc innui videat᷑.ſic.n.continet as. lxxviij.vncias ⁊ dimidiã.
iõ aũt as ponit has ꝑtes.qꝛ quelibet põt in aſſe ↄtineri.bac ra
tione ⁊ hbomo dicitur riſibilis.⁊ actio.l.aquil.penalis dicitur.
vt. ſ. ad. l. aqui. F. bis verbis. Itẽ nota iſta tria nomina as. põ
dus. libꝛa idem ſignare. Item qſih; as ponit᷑ ꝓ obolo. VUñ illð
Möne duo paſſeres aſſe veneunt. vñ verſus. As obolus pon⸗
dus. as ẽ poſſeſſio tota.i.hereditas.vt bic.ſed ⁊ pondus large

* Sextans.i. due vncie.
5 ¶ Quagꝛas.i. tres vncie.
a ¶ Triens.i.quatuoꝛ vncie.
b ¶ QAuinquuns.i.quincq;.
c¶ Demis.i. ſex vncie.

d Septuns. i.ſeptem. ¶ Bes. iocto.

dici oẽ quod ẽ in ſtatera poſitũ.ſed hic ſtricte accipit᷑ ꝓ ponde
re.xij. vnciarũ.vñ dipondiũ quaſi duplex põdiũ.ſ.xxiiij.vnci
aru. vt. ſ.e. S ſi plures. T facit ad hũc. 5f . el. buu meüu. S.fl.

Secũdus

— — .

odrans. nonem. g (Pextans. idecem.
euns.vndecim. I ¶ As. i. duodecin. .
Cotus. nam in totum pᷣſumit᷑ inſtituiſſe defunctus cũ alium

non inſtituit. vt hic. ⁊.ff.e. interdum.S.i.idẽq; pᷣſumitur in mi/
lite. vt. C. de teſt. mili. l

boc ſuꝑius ꝓximũ
rñ.ſed ad id qð ſe⸗
quitur refertur ſq;.
neq; em̃ ⁊c̃.ſʒ ſi fe/
cit miles teſtamen
tum in caſtrẽſibus
põt decedere inre/

ſtatus in pagani /

cis.vt.C. dete.mi.

1
videtur ꝙ ſic. vt. ff
de inoffi. te. l.nã et
ſi parẽtibus.S. p.
que eſt contra.ſed
boc everũ ab initõ
ſed ex poſtfacto po
teſt. vt. C. de inof.
teſt. l. lim duobus
Et nota hic idẽ iu
ris non eẽ in parte

quo ad parte qð 3

eſt in toto quo ad
totũ.ff. fam. herc. l.
in hoc iudicio.ar.
contra.ff.de pac.l.
iuregentiũ.S.adeo
7. S. ſeq . ⁊ facit ad
bunc. .ff. de regu.
iu.l.in teſtamentiſ
m (Ailes. nã mi⸗
les bene põt ꝓ ꝑte
teſtatus decedere:
ꝓ parte inteſtatus
vt. C. de teſta. mi.

l. i —
Muantaſcſch.
id ẽ quotcunq;. et

faat.ff. e.l. interdũ
§. paterfa. ⁊.l. ſeq.

—

iij. .boc ergo.niſi qð bic ſequit᷑ non ad

inteſtatꝰ decederepoteſt: ni-
ſi ſit miles : cuius ſola uolun
tas in teſtandoexpectat Et

econtranio poteſt quis inq̃n⸗

liaec. taſcunq; uoluerit plurimas
IParderinna ncias ſuam hereditatein di

uidere.ſed ſipluresinſtituã⸗
ſtne heredesita demumĩ hoc
caſu partium diſtributioꝰne⸗
ceſſaria eſt:ſi nolitteſtatoꝛe⸗
os ex equis partibus her̃des
eſſe.ſatis enim conſtat nulliſ
partibus nominatis ex equis

vſcq; ad.l.ex facto.

aſſignatio partiuʒ
quã partẽ velit te/
ſtatoꝛ quẽlibet ha
ber ee –

P Ex equis parti

bus. fa. ff. e. l. quo⸗
tiens. S. heredes.
q ¶ Meres ſit. eadẽ

rõ in dipondio

vt. ff. e. ſabinus. et

uacęet: nectamẽquiſqᷓ; ſine ꝑ

ſonis expꝛeſſis ſiqs alius ſi-

dem aliqua parsaſſis deerit
ex ea parte heres ſit. ⁊ ſi plu
res ſine parte ſcripti ſũt:om⸗

runt. Si uerototusas cõple⸗
tus ſit in dimidiam partem
uocantur:⁊ille uel illi omẽs
in alteram partem dimidiaʒ:

us an nouiſſimus ſine pte he
res ſcriptus ſit:ea enim pars
data intelligitur que uacat.
N¶ Nigdeamus ſi pars alid

te ſit heresinſtitutus:ꝗd iu-
ris ſit: ueluti ſitres ex quartiſ

ſ.e. F. ſi plures. Item eſt hoc ven ſi teſtatoꝛ non ignoꝛal. vt. ff e.

uo loco. S.i. que eſt contra.
r ¶ Dunidiã. aliter em̃ ſi ex aſſe

beres eſto. tũc em̃ cũ

—

ſch qj

eſt. vt. ff. e. l. item

ni

expleto ſenippſit: erreliqua parte
hil reliquu ſit ex nulla ꝑte beres inſtitu⸗

L ꝙ ſabinus..ſed ſi aſſe.
ocant.ſ.illi qͥ erant inſtitutiĩ tora hereditate ꝑtibꝰ expᷣſſis
Es qͥ erant.vel erant inſtituti ſine partibus.
ec intereſt. hoc refert non ad ꝓrimũ caſum: ſed ad ſupioꝛẽ
ꝑs vacat.idem m in ſecũdo.ſed non haberet locũ ro que

reddit᷑.ea em̃ ⁊c.vel dic ꝙ ad ꝓximũ.⁊ ſtatim cũ ſic fit inſtitutõ
intelligit pars vacare.⁊ fa.ad hoc. ff. e. l. quo loco. i. rñ.
x¶ CUideamus. ff. e. l. interdũ. S. paterfa. vſ. q; in fi. l.
¶ Dipondlo. diat᷑ aũt dipondiũ pondus ſiue hr̃ditas ĩ.xxiiij.
vntiqs diuiſa.ſicem̃ ponqus dicitur ea que in. xij. diuidit᷑ ⁊ mi/

Bnb c heredes eẽ Dar j fuiſſet. Et ſiplures uncie qᷓ;
tibusautem in quoꝛundã ꝑ-

ne parte nominatus erit:ſi pondio deeſt habebit. JIJdeʒ

nesin eandem partem cõcur int pluniuʒ unciaꝝ.

haberipꝛoſuperuacuoplacʒ

—

De bere inſtituen.

erxvi. quadripondiũ qðò in. xlv iij. ⁊ ſic de ſingulis

3 Boeg, erit.i. quod diximus ſi quis expleto aſſe fuit inſtitutus hereſ
in dimidiam vocat᷑ vel non expleto aſſe in vacantẽ parte vocatur.vt
S.e.parnbus autẽ.vel trãſcẽdente in vacantẽ vſq; ad dipondiũ.idẽ

eſt enam ſi dipondiũ ſit expl

partibus heredesſcripti ſũt:
⁊ conſtat uacantem patrẽ ſin
gulis tacite ꝓ hereditaria ꝑ-
te accedere:⁊ perinde habe⸗
riac ſi ex terciis partibꝰ ſcri
pti eẽnt. Eter diuerſo ſi plu
res heredes ſcripti in poꝛtio⸗
nibus ſint:tacite ſinguliſ de
creſcere:uerbi gratia:ut ſiq̃
tuoꝛ ex terciis partibushere⸗
des ſcripti ſunt:perinde ha
beantur ac ſi unuſquiſqʒ ex
quarta parte ſcriptus Naes

rij. diſtribute ſunt:is qui ſt ine
parte inſtitutus eſt:quod di⸗

qʒ erit ſi dipondius expletus
ſit:queomnes partes ad aſ-⸗
ſem poſtea fuocanturq;uiſ

res ⁊ pure⁊ ſub conditõne in
ſtitui poteſt. ex certo tempo
re aut ad certum tempus nõ
poteſt: ueluti poſt quinquen
nium qᷓ; moꝛiar uel exkalẽdiſ
illis: ueluſqʒ ad lꝛalendas il
las hereseſto: diẽqʒ adiectũ

⁊ perinde eſſe debet ac ſi pu

Nre heresinſtitutus eſſetiIm
poſſibilis conditio in inſtitu

tionibus ⁊ legatisuel fideicõ

menti. vnde interpᷣtandũ eſt yt magis val

⁊ ¶ Impoſſibilis. tribus modis poteſt dici condinio imp oſſibilis.vel

„

de natura.vt ſi celum di

i.ſed contra. ff. e. item ſabi. in fi.l. vbi di
cit expleto dipondio non

habere ꝑtem vacantẽ vſ⸗
qʒ ad tripondiũ.ſed certe
immo dicit ꝙꝙ ſic ſi recte il
la littera intelligit᷑. et ita

coꝛdat. Itẽ vid et cõtrra
ff.e.l.ex vncijs.vi.ſed cer

te ⁊ illa eſt concoꝛdantia
ſi recte ibi fiet computatoõ
vnciaꝝ.ſed magis videt
contra. C. de le. l. cuʒ qõ.
vbi dicit non fieri trãſitũ
ad dipondiũ vel t ipõdi
um:ſed tãtũ vid eri adimi

3 pꝛimo quantũ confert ſe⸗
cũdo.ſed diſtigue.autvo⸗U

luit teſtatoꝛ exced ere aſſe⸗
vel dipondiũ quod põt.
vt. S.c.S. non autẽ. et ita
bic intelligitur.aut nolu⸗
it ⁊ tũc habeat locũ lex cõ

traria. Itẽ ⁊ tunc quãdo

dubiũ eſt ſimiliter locum
babeat.l.cũ queſtio.que ẽ

conna. Alij dicunt banc
coꝛrigipꝑ illam..
7 euocant᷑. hereditas

6 ideo auget᷑ ꝙ ĩ plu
res diuidatur vndias ſi⸗
cut ⁊ libꝛa lʒ ꝑ ſoliduʒ vł
aliũ numeꝝ diuidatur. et

iõ quotam partem qͥs de

bet habere in dipondio:
totam põt partem habere

de aſſe. vt hic. ⁊.ff. eoðᷣ.exꝰ

vnciss.

2 ¶ Ercerto ſed in diem ĩ
certũ quis põt inſtitui he

res.puta cuʒ ipᷣe potuerit
capꝑ e ex teſtamẽto.vel cuʒ
ipſe moꝛietur: vel Zicius

moꝛietur. vt.ff.eo.l.in tẽé⸗
pus.et.l.qui filio.i.rñ. et

ff. de li. T poſth. filio a pa⸗
tre.i.rñ.⁊.C.e.l.extrane⸗
um. miles aũt põt etiã ex⸗
tran eũ ex certo tꝑe: uel in
certũ tꝑs inſtituere.vt.ff.
de mi.te.l.miles. ⁊ fa.ad
bũc.S.ff.e.bereditas.ar.
tñ eſt contra.ff. de reg. iu.
l.actus.ſed ibivuon eſt de
hoc actu.ſ.factõnis teſta⸗/
eat qᷓ; pereat.vt.ff.de rebuſ

gito tetigeris heres eſto.vt.j.de inunili ſtipul.

§. ſi inpoſſibilis. Item de iure. ut ſi patrem ab hoſubus non redeme⸗
nis vel ſimilis.nã hoc facere nos nõ poſſe pꝛeſumit ius.vt.ff. de cond.
inſti.l.conditõnes..l.filius.⁊ in bis duabus baber locum iſte. F. im⸗/
poſſibilis. Item de facto.vt ſi montem aureum dederis heres eſto. et
hoc caſu non valet inſtitutio vel libertas: cum nec animus dangi fue
rit iuniſ pꝛeſumptõne.vt.ff. de ſtatu li. l. cum heredes. F. i. item eſt que/
dam quarta impoſſibilis pꝛopter perplexitatem que viciat. ut.ff ð cõ/

di. inſti. ſi tieus.que lex eſt huic contra. ſed certe hic de impoſſibilitate

nature dicit.ut.j.de inuti.ſtipu.S.ſi impoſi

ibilis. ſed certe idem videt

⁊ in pꝛimis duabus ꝙ vicietur inſtitutio.ut.j.de le.S.fl.qui eſt contra

Fy

Liber.
ſed ſol. utibi. Itẽ facit ff. de le. . ſi mibi. F. i. .cf. de codi inſti. li. r. Diparbus bura vnd in l yncoraliß in quatuoꝛ: alium
a ¶ Scripta. Sed cur ſecus in ↄtractibus vbi vitiat Zctum impoſſibili in duas inſtitutũ ponas.nã ſi nõ adeat inſtitutus in.vi.vnciaſ

tas.vt.j.de inuti. ſti. Kſi impoſl..ff. de ac. ⁊ obli. l. nõ ſolũ.Rñ.hoc ſo⸗ quatuoꝛ accreſcũt habẽti q̃tuoꝛ:⁊ due habẽti duas.vt hic.⁊.ff.
lũ ẽ fauoꝛe vltime volũtatis. e.l. ſi ex teſtamẽto. .l. ſ plures. 7. C. e.l. .
b Earendũ.ſi ſit poteſtatiua vt bie: ſi.x.dederis.vel mixta: ut ſi uenri Ss ¶ Exßſiit. cotra.f. ad tre. quot.l.nunq. ſed bic cũ nõ expꝛeſſit

de condi. ⁊ de. p fideicõ.⁊

l. ꝙ traditum. bm Joh.
facit ad hũc. S. f. deverb.

ob. ſi ita q;s ſtipulel.
d (Eilios. vel etiam ſuos

rare ſatis eſt. ¶ Mi quos nũ-
ʒ teſtatoꝛ uidit heredeſ i
tui poſſunt: ueluri ſi fratris fi

lios peregrinantes ignoꝛans

nũ- ſtitutione expꝛeſſe it: ita Di⸗
ſinſti uuspiusreſcripſit.(¶ S edſi

inſtuuto heredi et coheredi

ſuo:ſubſtituto datoaliꝰ ſub⸗

y ¶ Alius.ſ.meui?.
5 iſtinctõe. ſ. oꝛ

diunis pupillariſ vl

romã. vt. ff. e.l. ſeruus. §. ꝓpꝛia nomia ex e
puto generałr. ſi aũt caſu qquis parnbus ſub
alis: ⁊ tũc ſufficit pꝛimm , 7 , “ ſtitutos dare iuſſit
cxiſtere. vt.f. de cod. inſt. miſſis ⁊ libertatibus pꝛonon ſubſtituiuel unusin pluniſ: t Zuſtuuno auß
„W ctia condi. idem in legato conditiones in in itutiõibus heredes inſtituti ſunt tſi des ticuus Deio
ſauatnr dabi i inin aſcripte ſunt ſiquidem cõiũ- ex diſparibus partibu here ſbſius un ſdo
. ſs wennbus teſamenin⸗ Ctimn: utputa ſiillud villud fa desſcnptos inuicem ſubſti- uius: paino ticius
ſeratunnouiſſimeo; ob/ cctum fuerit: omnibus paren⸗ tuerit:⁊ nullam mentiõemin Kecndd⸗ ſeno repn.
teperari.Iʒy in h̊ ertate di b⸗ KEce 2 * . . 3 . ittit a
nekra eullider obtempari dum eſt. Si ſeparatim uelu ſubſtitutione habuerit parti· in ꝑreʒ vtriuſq; be
ſuſfiat vr f deconditt e ti ſiillud aut illud factuʒ erit: um:easuidetur in ſubſtituti⸗ recls. uebaber .
de. ſub diueꝛſis. in fideicco cnilibet conditi Par . n in e.l.ſi ticꝰ.⁊.l.oobe
debanenna vni⸗ cuilibet conditiom obtempe onepartes dediſſe quas in in reqi inpun.

. ads en, n qui eſſent heredes inſtituerit ſtitutus fuerit:diuus ſe eueraſ vulgans ſubſtitu⸗
e —–—– aꝛ: ignoꝛãtia eni teſtantis inutilẽ ⁊ anthoninus ſine diſtinctõe⸗ dinnguit ſnns
Ranimmureſent ans inſtitutõem nõ facit. reſcripſerunt ad vraq; ptey pyupil. vel vul. ſub
ratus:tuncem inſnunrno èòèGM I n quis patrem ſtitutio vel ſubſti⸗
ℳ „ . , . . A
rr felin H are anten quisi te mi. arbitratus heꝛedey reſcri utio videin vul⸗
ditione .ſolenus. Ite, Atamẽto ſuoplures gra pſerit: ⁊ ſiberesnoneſſse bant Cutag. ar der
ſanrr eii inan enerele Odul facere heredum: utpbuta mumen ſubſtituenit iſqʒ ſer beetibi eſſe oꝛdo vt
nodi erteſtamẽto qus ſillle beres nonterit ille beres uus iuſſu domini adiernit he⸗ n aintſtin,
notaui. . dele. 5. incerts. eſto: 7 deinceps inc;tum ue⸗/ reditatem: Meuiusſi ubſtitu nofiat. vt. ff.vul.
(ubet) Devnloon litteſtatoꝛ ſubſtituere poteſt tusin partez admittitur (N du e. i, he
eorcne Doe di/ T nouiſſ imo loco in ſubſidiũ la enim uerba ſi heres none-⸗ us coꝛngik perſe⸗
ctum eé deinantön bus uel ſeruum neceſſariumbe rit:in eo quidem quem alieno uentes. in
pꝛimis. vt. S. e. ti. i. nüc . ſtie1, ſbiorri; eſſp ſet n. dicte. l. ſed ego
is aueſubliiuriöes /redem inſtituere poteſt. Et iuri ſubiectũ eſſeteſtatoꝛ ſcit bocrepꝛobo. ada
dicũtur ſiue pꝛmo gradau pluresin uniuſ locum poſſi ut ſic accipiũtur:ſi neqʒ pe he⸗] non ẽ bec huius li
vel alio fiant. vt. ſ.e.ĩ pᷣn. . MG tere int entio:ſed h
⁊ quia vulgaris ẽ magis L 1 quia ſic fuit de fa⸗

p nnuicen. Kſir e ſulituitur. ent. Riñ. quidam ꝙ ſubſtitutus habet inſpecta opiniõeteſtan/
q ¶Bunn.l. poſſunt lubſtitui. tis.ſ. qui cediditinſtitutũ lib eru fuiſſe: ⁊ ra ꝑ cõſeqns credidit

cõmunis.qꝛ ⁊ a quolibet

cuilibet fien poͤt. iõ de ea vulgari p̃ᷣmittit.ace. .
MHreſt autẽ. in teſtamẽto. In alia aut volũtate qᷓ; in teſtamẽto vt
in codicillis vel aliqua alia non fit.ſ.hmõi ſubſtitutio ut directo vale⸗

at: ſicut nec inſtitutio fieri põt. vt.ſ.de codicillis.S.pe. ⁊. C. de codicilk

1. bereditatem. fit tñ in codicillis ex certa ſcĩa.vt ꝑ fideicõ.ſaltẽ directo

ſubſtitutus ꝑ hec verba admittat᷑.vt.ff. ad tre.l.ſceuola.i.rñ.niſt teſta
toꝛ putaret ſe facere teſtamẽtum:⁊ facere codicillos non deſtinaſſet: lʒ

poſſet. nam tũc ſubſtitutus in his nec directo nec ꝑ fideicom. admittat

lʒ poſſet.vt.C. de codicilł.l.i.⁊ facit.ff.e.l.põt.

In quãtum.i. in quot.
Bubſtituere. l. poteſt.

b ¶ Bradus. ad ſilitudinẽ. n. graduũ ſic dicunt qui faciut ſcalas. ſicx?
dicit gradus ↄſanguinitatis.vt. ff. de gradibus.l.iur. ↄſul.S. gradꝰ.

)

IHouiſſimo.i. vltimo. ſic. . d e ſuſpe. tu. F. nouiſſime. ſed nũquid in
alis niſi in vltimo fieri põt. ñ. non. cum em ipe ſeruus oino eẽ beres
compellat.vt hic ſubijcit.⁊.j.de here.qua.⁊ dif.G.i.patʒ alium q̃ eẽt ei

ſubſtitutus non admitti.vt. C. e.l.poſt aditã.

Wel./ ꝓp ſaltem.

ubititui ſ. poſſunt. o ¶Blurium. l. ſubſtinn poͤt.

cto ꝙ non diſtin⸗

rerunt cum ab eis quereret tamẽ diſt tin guendu a nobis. ſic et
als. ff. de iudici. non põt. in fin. l. .ff. de poſtu.l.imꝑ atoꝛ.in ſi.
itẽ non dicitur hic de pupillari ſed de vulgari tiñ. vt patet ex ſe⸗

rie ti.p quod etiã repꝛobat᷑ ſuꝑioꝛ ſentẽtia. ſ. quia in pun. gloſe

fuit dictũ bm quoſdã nõ diſtinguit᷑ an fuerit pu. anx ul. ſubſtõ.

diſtingue ergo vtrum inſtitutus adierit:
vel nullus.ſi em̃ vterq; adiuit:ſubſtitutu

vel coheres.vel ambo
s repellitur.ſi coheres

tm̃.ſ.ſeius:idem.ſ.qꝛ meuius repellitur. item ſi neuter:habet lo
cum quod bic dictſ. q meuius babeat totũ.ſi aũt ticius tm. ſ.
pꝛimus heres adeat:⁊ ſeius in ꝑtem repellitur.ſ.meuius. Haz

in ptem repellitur quã adijt Zicius. vt. C.e.l. poſt aditaz. 7.ff.

ð vul. ſub. qui babebat filium.i.rñ.

.

b

9 rzrantunnnortk⸗ =
b

e.l. ſi quis mihi. . iuſſum.

uſſu. quẽ iuſſum neceſſario opoꝛtet pᷣcedere. vt.ff.de acqᷣr.

c¶ In partem. ſed in quã. Rñ. hereditas in duas ptes diuidik.

terotius. 1 vnam ban partcularũ babet dñs inſtituti:ali ſö/
ſtitutus. vt. ff. ð bere. iſti.l. ſi pꝛfa. in pun. ſed ð alio ſemiſſe qd

2 iteruz vnus ſemis diuiditur in duas partes:que ſunt due qr⸗

2

Secũdus

ſubſtitutum admitti ſi bereditatẽ ſibi inſtitutus non acq ſierit:
uel alij cuius iuri poſtea ſubiectus foꝛet.vt in fin.huius.S.ergo
ſi aliqͥd iſtoꝝ duoꝛũ nõ cõtin git:debet habere ſubſtitutꝰ ſᷣm opi
nionẽ teſtantis totã hereditatẽ.ſed qꝛ non erat liber ut teſtatoꝛ
credidit:de equitate dat᷑ dño ipᷣiꝰ quarta bereditatis.⁊ facit ꝓ

PH illð generale opi
nionẽ ↄſiderandã
⁊. ff. ꝓ emp.l. ij. F. ſt
quiſ a pupillo. ⁊.ff
de acqui.here.l.is
q̃ putat.alij dicunt
c dño dat conſið

rataveritate magiſ
̃ᷓ; opiniõe.qꝛ v ere

ſeruus eius domi/
ni factuſ erat lleg
inſtitutus fuit:q
verius eſſe videtur
venitate magis at⸗
tenta. vnde facit ⁊
illud generale veri
tatem ſpectandam
vt.j.de leg.ſi quis
rem.

d erba. nũc mu

tat caſum. nam. S.

dixit quãdo aliud

arbitratur teſtatoꝛ
alið erat. In hiſ
aũt duobus rñſis
que ſequũtur idem
eſt quod arbitrat᷑.

apponũtur in ſub⸗
ſtitutionibus vul⸗

als em̃ non dicere⸗
tur ſcire niſi ſic eſſʒ
vt. ff. de aqua plu.
ar. l. ij. F. iteʒ lab eo

girr. —
8 Enit. lliber ſa⸗ tur q; in ſuam tutelam uene-
adgůcf. — lene⸗
h ¶ Aliuz.i. ſi neqʒ
ſibiſi liber fieretvł
dño ſuo vel etiã futuro querit. acc.

i ¶ Effecerit.nam tunc
mittitur ſubſtitutus.

l: (Arbitra

eres. ſ. dño qᷓ

es erit:neqʒ alium heredeʒ
effecerit. In eouero quẽ pa⸗
Nemfem Rembinadr il
ſignificant: ſi hereditatez uel
ei uel cuius iuri poſtea ſubie⸗
ctus eſſe ceperit non acquiſi⸗
erit. Idq; Tiberiusceſar
in ꝑſona parthẽnij ſerui con
ſtituit.

bus quos ipoteſtate ꝗſ
habet: non ſolũ ita ut ſupꝛaꝰ
diximus ſubſtituere põt:idẽ
ut ſi heredes ei non extiterit:
alius ſit eiheres:ſʒeo ampliꝰ

ut ſi hdes ei extiterint:⁊ ad/

hucimpuberes moꝛtui fuerit
ſit ei aligs heres:ueluti ſiꝗs
dicat hoc modos Zicius fili⸗
us heres mihi eſtoꝰ: ⁊ ſi filiꝰ
meus mihi heres non erit:ſi
ue heres erit et pꝛius moꝛia⸗

quãdo non eſt aliquod iſtoꝛũ duoꝛũ ad/

ubaudi ⁊ verũ arbitratur.

1 ubiectus. puta qꝛ vendidit ſead pᷣeum ꝑticipandũ. vłqꝛ

dedit ſe in arrogatõem. quod pot

m ¶ Acquiſierit.ſupple in littera.at in noſtro caſu pꝛimo.ſ.huiꝰ
§. aliud eſt ? aliud arbitratur. vndeibiin ptẽ admittitur. vt ibi
diximus.⁊ hec oĩa ſic diſtinguendo ſeruauit pꝛinceps quando
ſeruus ſuus fuit inſtitutus ⁊ alius ſubſtitutus. vt bic dicit. ⁊. ff

„

de here.inſti. l.

ta. collige ergo talem diſtinctõnem. quia cum

beredem aliquẽ inſtituo: ? ſi beres non erit ſubſtituo. aut ſcio li/
berum aut ſoo ſeruũ.⁊ tũc ſeruatur quod in.ij.⁊.iij.rñ.huiꝰ..
dicitur. aut puto liberũ falſo cum ſit ſeruus.⁊ tũc ſubdiſtinguo
aut ꝑ eum volui aut nolui alium fieri beredem.quia hoc expᷣſſi.
T: tunc ſeruatur mea volũtas.vt.C. e.l. cum ꝓponas.que eſt hu
ic contraria.aut eſt dubium.volui vel nõ alium fieri heredem p

eum:⁊ tunc ſeruatur
to ſeruum cuʒz ſit lib

beres. n
KRubꝛica.

cextraneo ſubſtitui no

quod in pꝛinci.buius.S.dicitur.ſt autẽ pu
er. hic caſus indubitabilis eſt. ſ. ꝙ erit liber
erui.i. inſtituti.
De pupillari ſubſtitutõne.
Ibenis.no.ex baclra tria eſſe neceſſaria vt pupillaris ſub
tio teneat. Mꝛimũ vt ſit de libenis qui ſubſtituitur. naz
n pot. vt..e. F. extraneo. Secundũ ꝙ ſint

impuberes.nam puberibus non poteſt ſubſtitui. vt.j. e. SF. ma ⸗

Billan ſubſtitutione.
Iberis ſuis impuberi⸗

De pupil. ſubſtitu.
pupil. ſub ſitu.

ſculo. Item tercio ; habeat in poteſtate vtin baclr̃a ꝓbat᷑ꝑ oꝛdinẽ.
Emãcipatis autẽ non põt ſubſtitui.vt.ff.e.l.ij. F.i. Atẽ eſt neceſſariuz
quartũ ꝙ filij ſint inſtituti vel exheredati:alłs nullũ eẽt pꝛincipale te,
ſtamẽtum.vt.5S.de exhere.li.in pꝛin. ⁊.ff.e.l.i.in fi nde nec pupillare
valeret.vt.j.e..liberis.⁊ bec oĩa ſimiliter in nepotibus oĩbus ſeruã
tur ſi non ſint recaſuri in
ſui patris ptãtem.vt. ff.e.
l.ij. F. poſtumus.alłs cum
ſint recaſuri non valer te/
ſtamẽtuʒ cũ in eo cãu ſint
ut eoꝝ teſtamẽta nõ vale⸗
ant. ⁊ ſi ipᷣi eẽnt maioꝛes
p (Supꝛadiximus. ſ. vul
atiter. S.ti.i.⁊ hoc idem
ic ſubijci t.
q ( Modo. hic cautenot.
ꝙ; pꝛimo ponit verba iĩſti

rit:id eſt anteq; pubes factꝰ
ſit:tũc Seiꝰhereseſto.quo
caſu ſiquideʒ nõ entitenithe⸗
res filius:tunc ſubſtitutꝰ he⸗
res ſit patri heres.ſi uero ex
titerit heres filius et ante pu
bertatem deceſſerit:ipᷣi filioꝰ

. . r tutionis.ſecũdo ſubſtitu/
ſit heres ſubſtitutuſ. NHãa mo nonis vulgans tarob is
ri nſti⸗ . itutönis pupillaris.
ribus inſtitutum eſt:ut cum ..———

lius. ecce vulgaris.
Zeres. ecce pupillaris
Pubes. bene facit qgGd
nit. als interduʒ pro

eius filii etatis ſint in quaipi s
ſibiteſtamentum facere non „
poſſunt:parentes faciãt eis.
ua ratione excitati etiam iif annne nradu g.ky.
conſtitutionem poſuimusin mn ſud mirdl venit vrif
noſtro codice: qua pꝛoſpectũ? deleiil..ci flio.
x ¶ Quo caſu. ſupꝛadicto

eſt: ut ſiqui mente captos ha
beãt filios uel nepotesuel ꝓ pbeat bona.m azo.

uiunſcennas ſerus 3 (Filio. ⁊ nihilominꝰ pii
nepotescuiuſcunq; ſerus ut zenn bõa pu⸗

Frachuis Ncrzr, eiset ſi ſint pu pyilivndecũq; qſira ſunt
eres xe vt. ff. e. ſed ſi plures. S. ad
h exremplum pupilla ſubſtitutos.niſi in duobꝰ

ris ſubſtitutiõis certas perſo
nas:ſubſtituere. Sinautem
reſipuerintieandem ſubſtitu
tionem infirmari:⁊ hocad ex

caſibꝰ vt in teſtamẽto mi⸗
litis ⁊ arrogatoꝛis. vt.ff.
eoð.l.ſi plures.s.ſi in ar,/ ⸗
rogato.et.S. ad ſubſtitu⸗

— SH 2 , tos. iunf.
e upillaris ſubſtõnis: a (Doꝛibus. als maio⸗
nnndbüs. vt. C. de impube. ?

ali.ſub.l. humanitatis.
H b ¶ Etatis. ut maſculi ãte
piiij. annũ.femine aũt añ.xij.annũ.vt.ff. detei.l.qua etate.⁊.s. qB ma.
non poſ.S. cum ergo.
c ¶ Excitati.ſ.nos. .
d¶onſtõnem. L. de impub. ? ali.ſub.l.bumanitatis.

e ¶ Perſonas.ſ.ſilios mentecaptos ſi babeat.ałs tunc fratres mente
Ra⸗ dicta.l.humanitatis continet᷑

eſipuerint.ſ.cũ compotes mẽtis vel ſani facti fuerint.
g (Ad exemplum.⁊ ita hec vocatur exemplaris ſubſtitutio.vſñ vt ple⸗
ne dehis habeas noticiam diſtingue quinq;ʒ genera ſi ubſtitutõnũ. q a
alia ẽ vulgaris alia pupillaris alia exemplanis alia bꝛeuiloqua alia
compẽdioſa. Pꝛima.ſ.vulgaris ſubdiuiditur. qꝛ alia expᷣſſa vt q̃ fit
verbis negatiuis vt ſi heres non eris ticius erit heres.vt.S. ꝓxi. Alia
tacita que fit verbis affirmatiuis vt hic.vos inuicẽ ſubſtituo.vt.ff.de
here. inſti. cum in teſtamẽto.S.i. Itẽ hec.quiſ. q; erit mihi heres ſit filio
meo ünpuberi heres.vt.ff.e.l.qͥ liberis..hec verba.hec vulgaris adi
ta hereditate expirat.vt.C.e.l.poſt aditam. Secunda autèᷣ pupilla⸗
ris ſimiliter ſubdiuiditur. quia alia expꝛeſſa que fit verbis affirmati⸗/
uis ut hic.ſi heres eris ⁊ moꝛieris in pupillani etate ticius ſit heres.vt
ʒ.pꝛox i. Alia tacita ſallicet ſi vulganiter tñ pupillo ſubſtituat᷑qᷓ caſu
tacita ſub intelligit᷑ pupillaris.ſic ⁊ ſub pupillari tacita v ulgaris in⸗
telligit. ut.ff. e.l. nã b iure. in pꝛin. ⁊. C. de impu. al. ſub. l. ;uis.naʒ
pᷣ adueniẽte pubertate expirat.ut ĩ fi.huiꝰ.. Zercia.ſ.exẽplaris ſiciõ
dꝛ. qꝛ ad exẽplũ pupillaris ẽ inducta. vt h̊ dꝛẽ. in multi s t differũt. qꝛ
B t in maioꝛibꝰſit.ſʒ illa tm iĩ puberibꝰ. Itẽ vſq; ad certã etatẽ fit pu⸗
pillaris.ſ.xiiij.an.iĩ maſ.ył.xij.an.i fe.ut.j.e.O.maſcło.vł ẽr minꝰ tp̃s

y ¶ Heres.⁊ ſolius patri

ſigilla de cera. ideo dicit ꝓpꝛio lino:qꝛ ſi alieno vẽdicaret dñs:
⁊ ita aperiret cõſiliũ legis nullũ eẽt.vel dic ꝓpꝛio.i.ſepꝑato ab
alijs partibus teſtamẽti.ſed nõne magis inſidiabit᷑ ſubſtitutꝰ
cũ tatã ↄſtructõem.i.inoꝛdinatõnem videat ⁊ ꝓpter ſe.Rñ.hoc
ignoꝛabat an ꝓpter ſe an ꝓpter aliũ facta fuerat illa oꝛdinatio

certũ non maius. vt. ff. e.l. ſi ita quis ſubſtituerit. ..l. in pupillari. at hᷣ
exemplaris in incertũ. AItẽ in hac.ſ.exemplari certe pſone ſubſtituũt ur
vt. Le.l. bumanitatis.in pupillari aũt cuilibet põt ſubſtitui. Auarta
gũt.i.bꝛeuiloqua fit ira duobus heredibus inſtitutis:vos inuicẽ ſub/⸗
ſtituo.⁊ ſi ambo pupilli ſunt.nã quatuoꝛ ſubſtitutões his verb is bre

ubus comp bendũtur. et Cauere. idẽ ẽ⁊ ſi
appellat lex hãc recipꝛocã Pᷣ non caueat dum
gensen eliel na . d.- bucimpubere ape jank (BH⸗ tñ ſeꝑatim ſignet.
voc iure. F. i. Quinta. ſ. c5 que ne l. eapenant N⸗ ʒ=
pcdioſa ſir bis vbis. ald nteinfirmatur. (Igitur er lud palam eſtno ideo minꝰ?* inus aual.
inſtituto quandocũq; de — „ E, diceret diximus
cæœſſent nau ſubſtiuo.ſi in pupillari ſubſtitututõe ſm ualere ſubſtitutõem impube ſic cauteſieri pot.
Qden hoc fiat a miite a Sfatum modũ oꝛdinata duo risfilii qð in eiſdem tabulis ſnz ſea fecelt vu⸗
pupillo vel non pupillo ⸗;—⸗———U . . quid valet iõ minꝰ
valer iure directo qñcũch quodãmodo ſunt teſtamen⸗ ſcripta ſit:quibuſ ſibi quiſq;ʒ c utbicdict.
dececariniarns gri ta:alterum patris alteruʒ fili heredẽ inſtituiſſet: q;ʒuis pu- n Zabulis. l. a/
Gi niſi mater ſiri medio: Canq; ſi ipe filius ſibiheredẽ pillo hoc periculoſum ſit. o tionſoln, eabe
quo caſu iurefideicomiſ inſtituiſſet:aut certe unumte 36 1olũ autẽ heredib? redatis. lubſtiru⸗
Palerſ pubes am naul ſtamentum ẽ duarum cauſa inſututis impubenbus libe epotcN.
ep̃abus.ᷣ ſi vero paganꝰ rũ:id eſt duarum beꝛeditatu. nisita ſubſtituer parẽteſ pñt:
ſaenon ulnes ficin x? Sinautẽquis ita fonmi- ut? ſiheredes eis extiterint:
inſtitutꝰ in ea erate pupil doloſus ſit ut timeret ne fili ⁊ante pubertatem moꝛtuifu
dar ſpe⸗ altegelen⸗ useius pupillus adhuc ex eo erint ſit eis heres isquem ipi
Uinant tũc trabitur ad fi palam ſubſtitutuʒ accepit . uoluen int: ſz etiam exher eda⸗
deicomiſſaniam. vt. ff. ald Poſt obitum eius periculo in- tis. ¶ Itaqʒ eo caſu ſiquid ex
neb ſceuola. aub heete ſicdliaruz ſubiiceretur: uulga⸗ beredato pupillo ex her̃dita
ciq; nbr lum faao bere rem quidem ſubſtitutõnem tibuslegatiſue aut donatoni =“
dem. berns valet vl.jf. palam facere: et in pꝛimiste⸗ bus ꝓpinquoꝝ atq; amicoꝝ p. iach e⸗ caſu
(Dueſipupillans. ſtamenti partibus debʒoꝛdi⸗ ul fuenit id omnedd gigel
Wnare: illam autẽ ſubſtitutiõe, / ſubſtitutũ pertineati Quecũ as Fuerit. vt quia
aolaut Jenſun paquam etſiperesei ertiteit q;dinmus de ſubſtitutõ im upilieareido⸗
tione impuberis. vt ff de pupillus T inera pubertatem puberum liberoꝛum uel here nareur vdl legare,/
adop. nec ei Irem ſipꝛis deceſſerit ſubſtitutus uocat? dum inſtitutoꝛum uel exhere
non fuit hereditas adita. —eer, 2: „ . . rIg omne. imm
vt. ff. co.ſed ſi pupillares ſeparatim in inferioꝛbus paꝛ datoꝛum eadem etiam depo Videtur q, tantus
Kſed ſi eraſſe. Itez ſina ⸗ tibus ſcribere debʒ: eãq; par ¶ſthumisintelligimus Libe⸗ in eis bonis vale⸗
ſcitur poſtumus teſtatoꝛi 71 H . at ſubſtitutõ que a
or ffol.paterfilii. Jté tem pꝛopꝛiolino ꝓpꝛiaq;ce ns autem ſuis teſtamentum patrepuenerut ad
ſecundi renamers dom T conſignare ⁊ in pꝛioꝛe par nemo facerepoteſt: niſi ⁊ ſibi Miiũ erberedatum.
valeat. vt t. e. .ſi is eus. te teſtamenti cauere: ne infe- faciat'.nã pupillare teſtamẽ vriſ demilb eſtl.
F. fi. Itẽ ſi teſtamentũ pa e „*¹ „* 5 „ miles.S. exhereda
danuͦ rumpaturp qrrlam tioꝛes tabule uiuo filioetad⸗ tüpars et ſequela eſt paterni tro. que eſt buiccon
in totum:aliud ſi ꝓ parte L traria. So.ibi mi⸗/
vt. ff. e. inſtitutõne. ⁊ ð in ⸗ les emancipato ſbᷣ
offi. teſta. l. papᷣ. SF. ſed nec ſtituebat quod in

in alio.ſ.pagano nõ tolerat᷑.vt.e.S.qð erneo.⁊ iõ cũ vnũp eo
inducet᷑ſ.ꝙ põt ſubſtituere emãcipato ⁊ aliud ð eum inducat᷑.
ſcʒ ꝙ nõ põt ſubſtituere emãcipato niſi in bis bonis q ſibi de/
dit. vt ar. ff. de iureiu. eum qͥ. in pꝛin.

impuberis. ſed contra ta. bo. poſſ.mota non facit pupillarẽ ſubſtitutõ
nem ceſſare.qꝛ ibi nõ loqtur de viribus teſtamẽti.vt.ff. e. ex duobul. F
ſi. .ff. de inoffi. teſt. fllius. Feii. OUVUW
* c ¶ Igitur. p fatum. vt. S. e. in pꝛint. Z
s ¶ Bubſtitutũ. qui ſubſtitutus nullo põt grauan legato: etiaʒ
in eã rẽ q pupillo fuit relictavt. C. de le. c qdã. ſʒ ipe expr̃datꝰ
ſic in re ſibi relicta.vt.ff. e.l.coheredi.S.cũ filio.in fi..⁊ no.hũc
G. nõ poſſe hodie br̃elocũ: niſt talis ſit impubesq poſſit eſſein/

d Duo. no. ꝙ duo dicũtur quo ad quid quia duobus fit. nam inſtitu

itur beres duobus pri.ſ.: ſilio. Item duanũ bereditatũ. vnũ vero dici
tur quia ab vno factum.⁊ fa.ad hoc.ff.e.l.patnis ⁊ filij. ⁊. ff.de cõdi.⁊

demõ.l.hec ſcriptura.⁊.ff. de bo.poſ.ſᷣim tabu.ſi ita ſcriptum. S. fi. et.l.
ut bonozum. P gratus: ut ꝓximus pubertati.vt no. S.qͥ. mo. te.infir. . itẽ ſi in
e Sifoꝛmidoloſus.i.doloſus multifoꝛmiter vel timidus. Fuitutẽ. als nõ pᷣt exbr̃dani.ut.C. ð inoffi.te.ſi qs ĩ ſuo.S legiſ
¶ Subijceretur. quibus inſidijs eũ ſubijceret ſubſtitutus vel haberet t Inſtitutoꝝ. vt. S. e. in pꝛin. vſq; ad ꝓxi. F.
eius hereditatem. ſicut fecit vacarellus. . „ (Exberedatoꝛũ.vt. . ꝓxi. F.
g ¶ Subſtitutõ em. ſ. cum ipa inſtitutõne. nam bic eſt oꝛdo vt pꝛimo in · nota
ſuitutio:ſecundo vulgaris ſubſtitutio.tercio pupillaris fiat.v t.S.eo.t.

„

Ziberis. ⁊ ſibi. bicnota qꝛ ⁊ ſi fili erheredat cui ſubſtituit:
pꝛius ſibi:deinde dʒ facere filio teſtamẽtũ.ſi autẽ eum inſtituat

in pꝛiuu. tũc uel añ vel pꝰ valet inſtitutio vel ſubſtitutio. ut. ff. eo. l. ij. F.
hb¶ Uocatur. que eſt pupillaris = pꝛiꝰ.⁊. S. ſed ⁊ ſi quis.⁊. S.ſed ⁊ ſi.⁊.S.fi. .— .
i ¶ Sanbere. vel etiã alia carta.qꝛ ⁊ hoc ſieni põt. vt.ff.e.l. patris⁊ filij. x gaaat Varhllit in milite qui põt ſubſtituere pupillo lʒ non
lꝛ ¶¶ Eino.linũ appellat ipᷣam coꝛdulã que fit delino.vt vidimus ſieri ĩ inſtituat ſibi aliquẽ beredẽ. vt.ff.de vul.ſub.l.ij.S.quiſds.
luteris domini pape:in quibus coꝛdulis teſtamẽn apponebantur.vij

5 ¶ Pars.·ſic lf. quadinodũũ teſta. ape.l.pe.

Secundus Qui.mo. teſta. infir.

eſſe deſtnunt. vt. S. qᷓͥ. mo. teſ. infir. in pn.ſʒ.j..hos oᷣnos pᷣt ſubſtitui.vt. ff

a ¶ Aaleat. ſ. a pᷣncipio. vt quia filius fuit pᷣteritus. vt.f .l. ſi qᷣſ
E i l e.ſi ita qͥs.et.l.ſi pltes.

eum.in fi.l.vel ats.ſ.non valʒ teſtamẽtũ a pᷣnci.cũ multi ſint mo .
di qbꝰteſtiñ nõ v alet. vt. f. de iniuſ. rup. tel.l..idẽ ena ſi er pᷣfa⸗ m ¶Subſtitutio.ſ.directo.ᷣ ſi m aliqua verba inueniont᷑ fideicom. in teſta
cto rũpaf intotum.ſ.teſtĩ patris.ſecſi ꝓ ꝑtemm.qꝛ tũc ſubſtiuu / mẽto lurefideicõ. valebu. vt. C. de ſideic.l.ſi pater tuus.
tio remanet. vt.ff.e. in ſubſtitutõe.⁊.ff.de inof.tel.l.pap.S.ſ¶j ne n ¶ Commiſſũ.quod ſempꝑ feciſſevidet᷑:cũ dicit.ſi fili? me? qñcunq; deceſſe

aut. Itẽ no. hic
de alienis rebꝰ qͥs

omnes unpuberes

puberi:aut nominatim ueluti

neouerouel filio puberehere

AVſtamentum iure
benzlazaleouu⸗

ſterioꝛe ueroteſtamẽto quod

Item bec ſũt va ſt a ſubſimo ei ala ver
iure ciuili epugne ä 1. bum ſubſtituo cũ ſit genera
tur eſtfi aie aüt teſtamenti adeout ſipa Ste ſolum permiſſum eſt: ut eum le verbuũr ad direcram 2 94
GFroneen ſtamentuʒ no ualet herfl õ teſtatoꝛ aern reen,
mẽtum qe remanet/ quidem ualebit. Singu obliget alij hereditatem eius qð eſt rei aptius.id eſt ad fi
bſtiutd vrite lis autem liberis:uel ei quieo uel rotam ul pꝛo parte reſtitu Fagen nn auis at no
Pm gnebniel aſ rum nouiſſimꝰ impubeſ moꝛi a duo ius quale ſit ſuo lo ceqir r pꝛobatur boc ode
ſüt. ſed certe alud etur ſubſtitui poteſt. Singu cotrademus?. impu. 7 alijs ſub. l. pcibꝰ.
eatedeer lisnoegenneztor nes 3eh a, rraff
ud cũ iure pꝛetoꝛio ecedere uoluent: noulli⸗ uibus modig tsſtamé dele.⁊ ſena. cõ.l.in abigua
vriblnapecoꝛns ſimo ſiius legittimarũ heredi s! ocdis teſtamẽtum foꝛteidem ſi dicat vitaiiſ be
— iR. lus egi lari ere 1 infi 7 .= õ
pörfacereeé nede NaLri mmnrmatur. res eſto.naʒ trabit fidei⸗
ſinere heredẽ. vt.ſ. Latu integruũ int eos cuſtodiri com. quia de hereditare re/
de bo.pol.ꝗ. quos uelit Gubſtituiturautem im ened egae videvr

ſceuola. Sed eſt. yt no. ð

t. ¶ Rüpuur.ſi qutem pꝛiꝰeuʒ

revult porerit. ſi at diinſtituto:ita ſi ubſtituerene⸗ iure perfectum eſt ſuperiuſm nltainc ner ar 5
pinmo loeo mone, mo poteſt ut ſiheres extitenit pitur:necintereſt:an extiteriit e polib lig . l i aur un
ti:⁊ hoc põt.vt bic n ſant ripers djberedatfiliemacipatet
arFelingullo et intra aliquod tempꝰ decel⸗ aliquis heresexpoſterioꝛete⸗ poſtea arrogaktune non rũ
boc caſu vno moꝛi ſerxrit aliusei ſit heres.ſed hoc ſtamento an non. hoc enim pitur. aut exrraneus qui po
enredefertſua dox .JMMM r ſten arrogatur: 2 tunc rüpi/
tio iure legittimo. l. tur. vt. ff. de contra tabu.l.

teſtatun vt pat de titius: aut generaliterut quiſ- Alet donec rumpatur in diſtincrone.
bonis er is quismihi patniberes ent qui initumue fiaat. (Rumpi « duge voonndo ayr
vr cĩ bic 5. ſles ? buſſ uerbis'uocanturex ſubſti turautem teſtamentu cum in p Ein denus veſ deno
.. Sfete mutione impuberemoꝛtuo fi eodeẽſtatu manente teſtaroee nus Znbus mo. tel. in⸗
1S lio. §. . 2 0— „ 23 H 110.tel. in
i ſtuurei⸗ ali lio qui eiſcripti aces an mpſinsteſtamen nsuinat ſinuat pſc nuncualit 5
uſcaſ⸗ ßᷣm qͥſdã.vt runt ⁊ pꝛo qua parte deredel ꝗgsaute poſt fact teſtamentu rmentk teſta. nũc qliter in⸗
muni alit eſvt if ſculo igitur uſqʒ ad quattuoꝛ Sroerm cuz Aeſt ſulini: u nup. §. ltrabienr caltin.
deral aund1. decim annosſubſtitui põt: fe ppꝛetoẽſin noſtrã cõſtõneʒ NEVſtĩ acoptaucnt.
. et de codicillis.l. . n ee EE. „ Aeonn i.ꝗqrrogauerit.
nfaunr.li p. mine uſq; ad duodecim inoſ eum quiin poteſtatepñsfue- Wſiutiong.
ES a geba⸗ et ſihoctempus exceſſerit:ſb ratteſtm eius rumpiturquaſi dres sͤ Hdorarrr.
bearplurel ſlios ſtitutio euaneſcit. ¶ Extra agnationeſui heredis⸗Do⸗ deadopt.5. boditee.

— — — —

non putauit. 5.ſi quis emancipatum. extraneum autem nepoten accipe
in non eſt ſuus heres cum alius eum pꝛecedat. als fruſtra. ⁊ tunc exhe/
redaretur. vt.ff. de ver. obli. quidam cum filiũ.⁊ delibe.⁊ poſthu.l.ſi qͥs
poſthumus..ſi filuu.
n ¶ Agnatione.i.ſicut natiuitate alicuius poſthumi.nam tunc certum eſt *
rumpi.vt.ff. de iniuſ.rup.teſ.l.i.in fi.⁊.l.iij.in pᷣn.et.l.verum.⁊ hoc ĩma
ſculi teſtamento. ſecus in teſtamento femine.vt.ff. de lib. ⁊ poſt. l. gallus.
.S.nunc de lege velł.in fi. S. Et eſt ratio qꝛ pꝛeteritio matris habeur ꝓp
exheredatione. vt. a. deexhere.li..ſi quid.ſed deinoffi.tel.agit talis po
ſthumus. vt. Q. de inoffi. tel. l. iij. ..
x ¶ Poſterioꝛe nimpuur. boc verum pm quoſdam.quando ſecundũ non
concoꝛdat cum pꝛimo.als durat pꝛimum.vt.C. deteſta. ſancimuſ.ſʒ cer
te hoc ſtare non poteſt. nam ſi valet ſecundum non valet pꝛimũ. cum idẽ
non poſſit duoteſtamenta facere.cum ex ſecundo tantum adeatur heredi
tas:econtra in ſententia.nam valet pꝛima non ſecunda ab eodem et ſu⸗
per eodem lata.vt.ff.de reiud.l.iunder
¶ Exiſtere.no. non conſid erari quod eſt ſed quod eſſe poteſt. vt bic. ⁊. ff
de here.inſti.l.pater filio.et.ff. de iniuſ.rup.tel.cum in ſecundo.in pꝛinci.
⁊. S.in futurum.ſed contra.ff.de libe.⁊ poſthu.ſi filius.in pꝛima charta.
Solu.ibi teſtamentum ſecũdũ non valuit etiã in pꝛin.hic aũt valun licz

p.l.xij. ta. ad fratres. vt hic.et.j.delegi. ag.ſuc. .i.ſed certe ex eo
ꝙ vltimo moꝛienti ſubſtituit: videtur eos inuicem ſubſtituiſie vſ
qʒ ad vltimum. ita iure ſubſtitutiõis magis qᷓ; legittimo inter
eos ſuccedi videtur. vt. ff. de le.iij.l.ticia ſeio.in fi.S.que eſt dꝛia
huic.ſʒ certeibi dixit plus.ſ.ꝙ nõ alienarẽt ꝙ teſtatoꝛ eis dimit
tebat. ⁊ ex hoc ðꝛ ibi iure ſubſtõnis ſuccedere.nõ qꝛ vltimo tãtũ
ſubſtituit. vt. ff. de le. iij. l. is qui. in fi. M
c ¶ Houiſſimꝰ.i.in vltimo.puta his vᷣb.qui ex liberis meis impu
bes vltimus moꝛiet ei tig beres eſto.
ubſtituit. ſ. pupillarit.
oĩatim. ſic.S.de exhere.li.S.noĩatſis.
Erit ſubaudi. ſit beres filio meo. g ibꝰ.i.generalibuſ
Heredes.ſ.patrris.ſic.ff.de exhe.li.l.i.O.noĩatim. vbis.
i¶ Exnterũt. ſibimet heredes.na ſecꝰ ſi alij qrant.vtputa pfi vel
dDhzo.nam tales.ſ.dſis vel pr q ſũt beredes:p filiũ vel ſeruum ex
pijs v̈bis generalibꝰnon admittunt᷑ ex ſubſtõne.idem dicas de
berede heredis. vt.ff. e. cũ filio.⁊.l.liberis..bec verba.⁊.l.ſe.
k ¶ YPꝛo qua. ꝓut eni dilexit teſtatoꝛ eos inſtituit equalit᷑ uel ine/
qualiter. ſic et in ſubſtitunone pᷣſumit.vt bic et.ff. e.ſi pr.et. S. e.
ſier diſpibꝰ. ¶ Maſclo. ad. xiiij. an. ſ. cõpletos. naʒ pupilli

— —

S
õ

poſitionẽ. vt. S. e.. poſteri⸗
oꝛe ꝗqvſq; buc.
q ¶ Vuminutus ſit. ly minia
capitis diminutione.vt.ſ. e.
§. non tñ. in fl. et. ff. de codi.
l.ↄficiunt᷑.S.ſi poſt teſtm̃ eiꝰ
.S.deteſ.mi..pe.ſed illð

ſpeciale eſt ĩ milite. Poteſt
et alius modus irritandi te
ſtamẽtũ adijci.quia ꝑ leges
qñq; caſſatur in duobꝰcaſi⸗
bus.vt in aut᷑.vt cum de ap
pel. cog..ſi quis de mcchz
ais. et. S. ſed vnũ ex pñtibꝰ⸗
col. ocaua/
¶ Ketulumꝰ. yt. . de ca. di.

ſeroc ſkeir (AX

pleta qᷓtta exlege falcidia he
rditatẽ reſtituat his qui in pꝛi-
oꝛe teſtamento ſcrnpti fuerant
pꝛopter inſerta uerba ſecũdo
teſtamento.quibus ut ualerʒ

pꝛiuſ teſtamentum expꝛeſſuʒ

eſt dubitari non opoꝛtet:⁊ ru⸗
ptum quideʒ teſtamentũ hoc
lio quo

—

qʒ modo teſtamẽtaiure facta

infirmãatur. ueluti cũ is ꝗ fece-

—

teſt infirmari teſtamentuʒ:ꝙ
poſtea teſtatoꝛ id noluerit ua
lere uſqʒadeout ⁊ ſiꝗs pꝰfa⸗
ctum pꝛius teſtm̃ poſtenꝰface
re ceꝑit ⁊ aut moꝛtalitate pᷣuẽ

tuſ:aut qꝛ eũ eiꝰrei penituit id

non pfeciſſet diui pertinatis
oꝛatione cautuʒ eſt. ne aliasta
bule pꝛioꝛes iure facte irritefi

ant: niſi ſequentes iure oꝛdi⸗

nate et perfecte fuerint nam

interueniat. lʒ non
ſit perfectum bm tũ
qñq;ʒ rumpit pᷣmuʒ
vti fi. bꝰ. . dicem⸗

b ¶ Moluerit. ſ. diccẽ

do bec verba nolo
teſtamentũ qð feci

qnq; et ſi ſint imꝑ ⸗

fecte ſecũde rüpunt
pꝛimo factaſ. vt. ¶

deteſta. ſanamus.

que eſt cont. ſed ib.

5 , .
Liber
adeat᷑ bereditas. Itẽ no.ꝙ id qð valet plus rũpit᷑ꝑ id qð mi / 6 (C aſu. ſcum quis capite diminuitur. .
5¶Inſtitutus. bheres in ſcõo teſtamẽéto. iſte verſus eſt exẽpluz qñ valet x ioquin. ,ſi im pꝛopꝛie dicere velim etlarge.
nuteſti ernon ertint in eo beres. et vide tna exempla. v S Nauſgid eipide mid fd Ko7kM”1HaeN S
a (Peceſſerit. quarenõ trſ “” H ierafeei.
Rarn neoe iendergdſes, ſolum ſpectatur:an aliquo ca rit teſtm̃ capite diminutus ſit a nereſt
onimne. . uerlſtere potuent Ileoq abusmocdlisacciditpioli. haemt reſiarcs
b oa ereho ſiquis nolueritheres eſſe aut bꝛoretulimꝰ. Moc autẽcali u b (Roman. vt aad.
— ci. 9 ino teſtatoꝛe aut poſt moꝛtẽ innita fien teſta dicũt cũ aliqñ marina⸗Yal nrii
enor glene eius anteq; hereditatem adie ⁊ que rüpant᷑: irrita fit: cead i orfenne
veler pma agatur. ſed ar. lit deceſſenit aut ante cõdicti⸗ ſtati ab untonodiure fiũt irrita c(oteſtatis. vti
dederratint. onem ſ cn eres ltun, ſũüt. ſʒc ea q iure taatn ſüt p⸗ uan⸗ alidno.
big r ſlnt notann · trus eſt deceſſerit in hiscaſi- ca ꝓpter capitis dimmutione ncico volütraren
higagus auatar babe bus paterfamnilias inteſtatus inuafiumt poſſumuibilomi · Rauiakamlae
eeennean vr Ioeltur. (Mam 7 pꝛius teſta neupta dicere. 55 eſane lbens 5. telemo.
. uS debere inſ el . mentum non ualet ruptuma coõmogdi erat ſ ingl aschs⸗ ſ⸗ in eg tetgren
lio. voenmulo ſa poltenoꝛe: ? poſtenus eqnul- gulis appellationib' diſtigui teſamae vt aca⸗
ak aashabet uires: cum ex eo ne ideoqdam noiure facta dicũt piiatur ab boſtide
. Slud ſ crßſtecn, moberes extitent. (Sed ſi quedàiure factarupiul irrita mnrralerts
abarerm ſe. quis pꝛioꝛe teſtamentoiure ꝑ fieriſnon tñ p oĩa inutilia ſunr maentuz vt /4nõ
Imnpcratoꝛes. ece ba fecto poſtenus equeiure fece eateſtamenta qab initio iure gKaelgis
e rer— nt:etam ſi er cenis rebus in facta ꝓpter capitis diminuti ſt Ppter ſicionz.
ſ(Aärenn. eco teſtamentoheredem inſti- onẽirata facta ſi ſt. Nã ſi.vij. vtPla de
negſerſdote. tuerit ſuperiusteſtamentũ ſb teſtiũ ſigniſ ſignata ſunt:pot t (Eabulas. noich
Beripius. Lin ſc̈0 teſts latum eſſe diuuſ ſeuerꝰ? anto ſe criptus heres mn tabulaste- deiureuilinõ ad
. n Bupplera ls en ihi ninusreſcnipl. erunt cuiꝰcõſti· ſtamenti bonoꝛuʒ poſſeſſiõeʒ mirituteuneln hil
honeſſtnan na, teſtato: tutionis inſen uerba iuſſimꝰ agnoſ. cere: ſi modo defunct?“ ſed ptoꝛio quo ĩſpe
* votuu prumumtenſ rang in nr̃o codice: cũ aliᷣ quoqʒ pᷣ ⁊ciuisromanꝰa ſue poteſta- maniqb̃ erat facruũ
neet ane non dorurnin tereai ea ↄſtoe erpſſũẽ. ¶Im ns moꝛtistempoꝛe fuerit.· acrca talig iu⸗
voluntare que exteſtõ pera peratoꝛes quoqʒ ſ euerꝰ äto Mam ſiideo irritum factũ Stonumnon bobe
baur tenana bmd. ve ſ e ninus coccello campanoꝰ re⸗ ſitteſtamentum: qꝛciuttatem pol .nos auten.
muoralq. quia moꝛtuus eſt ſcripſ erũt teſtamentum ſecũ- uel etiam libertatem teſtatoꝛ:
Aaenltemenerpmus be doloco factum licetin eo loco amiſit: aut quia in adoptionẽ
res ⁊ legata ex vroq; pᷣſta cerrarum reruʒ Heres ſcript? ſe dederit: moꝛtistempoꝛei
uEeo veſde dere, ſi it iure ualere: perinde acſi re adoptiuipris poteſtate ſit nõ
p Mocmodo. ſmbus ma rum mentio facta nõeſſʒ. Sy põt ſcrpptusheresſm tabłas
dis per anoganioneʒ et per teneri heredem ſcriptũ ut con bonoꝛum poſſeſſionẽ petere.
. garonan e de tentusreb ſibidatis aut ſup- (CErxreo autem ſolo non po

ereold
dicit ſolo.qꝛ ſi pluſ

valee.
erfecte. immo

S —

4

i
1s

l

n
N

ſie
in⸗
uo
6 1
N
ilt
ſu

f.
6

.

04
6

tin

unn.

ſſpe

ſin

s
dde
do.
ten.

1

Secundus

tam er curſu decennij qᷓ mutatiõe volũtatis illud euenit.nõ ſo⸗

la mutatiõe. item Z. ff. detel. mi. l. eius militis. 5. militia miſſus.

Sed ibi pᷣmũ erat minꝰſolenne iure cõi inſpecto.vñ facle potuit

rũpi.item õ.ff.de iniuſ.rup.teſ.l.ij.ſed ibi ſm licet nõ ſit perfectũ

iure cõi eſt tmñ perfectũ iure militari.vnde rumpit pᷣmuʒ.itẽ 5..

deteſta. hac oſul.
ſiquis autem. ſed
ibi in ſecundo fue⸗

n ſeundo wue⸗ imperfectum teſtamentum ſi
runt inſtiuti qui x ne dubio nullũ eſt. Eadem

i umus.i.vluere volumus.vt hic.et.ff. de le. et ſena. cõ.l.dig. ⁊ facit

Annetnar aeur ria ha⸗
t
de le. ij. qd pn. et. l. ſe. er. ft. de le. iij. l. imperfecto. et. ff. de inoffi. teſt. l. pa⸗

pi. S. ſi imꝑatoꝛ. Rub. De inof. teſtamento. Qualiter ipſo iureteſta /

menta infirmant᷑.S.t.i.dictũ ẽ.nũc aũt q̃lit᷑ officio iudi.i.ꝑ ſniam iudi.in

intentata querela.
a d Via exheredant. bꝰ
quiconqueruntur aut inque R Vrefert ad eos qͥ aſcẽ
ſe exheredatos aut ique pte dunmp lineã maſculinã ⁊ fe

glias ab inteſtato

oratiõe expſſit diuus pertinar

ſucceſſuri erant.vn Puike MaT
de facile zumpin non admiſſurũ ſe hereditatẽ
pꝛimum teſtame ii iri IT f,
inquo enranei ſfür Eills qui itis cauſa pꝛincipem
inſäinmtd⸗ faciius reliqueritiheredem. neqʒ tax
admütuntur veni / bullas non legittime factas in
entes ab inteſta. vt e
ar fr de vul. et vu. quibus ipſe ob eam cauſam
nhl. nna nen heres inſtitutus erat ꝓbatu⸗
Ra cad ide z. ff. Vum neq; enim exnuda noce
V ra re. nulle Pi heredisnomen admiſſurum
Se ſaarre eq; exr ulla ſcriptura cui iu-
ſtatoꝛ vt rumpetrp lis auctoꝛitas deſit aliqd ad/
mum aꝛ eaal .g eptumm. Sed hoc diui ſeue⸗
ud teſtamentũ face Luset antoninus ſepiſſime re
lenkl ij Ire .fF„. Unt legibus ſoluti ſimusatta
de acq. bere...dau/ men legibusuiuimus.
dins⸗Bed inon — —
valet pꝛimum. non —
qꝛ ruptũ ſir a ſeun PZeinofficioſo teſttameto
do. ſed qꝛ beres in⸗
ſtitutus in pꝛĩo nõ ,r —G
adiuit ex eo heredi/ (a dlcrg narenn ſi
tesſine cauſa liberos

tatem. vñ non *
niamanddrbac Nos exheredant uel'omittũt

ff. de hiſ qᷓ in teſ. de

len. l. ꝓxime. nec po

tuerit eam traſmit/
tere ſuo beredi ade
undaʒ. vt. C. ca.
tol. S. in nouiſſimo

inductũ eſtut de ĩofficioſote
ſtamento agere poſſint liberi

Item Z. C. dehis qui. vt indi.l.bereditas.ſed ibi dixit talia ver

ba ꝙ beres erat indignus vel ſilia que plus faciunt q; ſi ſinpli

citer diceret nollepꝛius valere.vel qᷓ ſi ſcm cepiſſet facere.⁊ iõ
ibi recedit̃a pꝛiĩo.vł dicillud qð bic ð eẽ verũ deiure directo vt
nõ rũpat᷑ pᷣmũ.ſʒ tñ aufert᷑ ei bereditaſ vt indigno.vt ibi.cũ hoc

cogitauerit teſtatoꝛ. vt ar. ff. de cõdi.inſti. l.quidã.in fi.

K hullũ eſt.no. nibil eſſe qð ꝑfectũ non ſit. C. ad ſil.l.cum ſilk.
in fi. Sed.õ.ff.quẽad.teſ.ape.l.ij..teſtõ.ſed ibi abuſiue dicitur

aliqð qð nõ erat perfectum. Itẽ S. C. deteſta. l. bac cõſul. 5. er i
perfecto. Sed illud ſpeciale eſt fauoꝛe liberoꝛũ.vt ibi dicit.ſicut
et aliud eſt ſpeci alem illis vt difficilius rũpat teſtatoꝛ illud in qͥ
ipſi inſtituti ſunt.vt in aut᷑.de teſ.imꝑato..penulti.

¶ Keliquerit.ſ.in ſolẽni teſtõ qð facit vt dunioꝛẽ faciat aduerſa/⸗

ritos hoc coloꝛe quaſinon ſa
ne mentis fuerint cuʒ teſtamẽ
tum oꝛdinauerunt. Sed hoc
dicitur nõquaſiuere furioſuſ
ſit:ſed recce quidem fecit te⸗
ſtamentum non autem exoffi
cio pietatis.nam ſiuere furio
ſus eſt nullum teſtamentũ eſt.

Mon autẽ liberistantũ ꝑmil⸗
ſum eſt teſtamentũ parentuʒ
inofficioſũ ccu ſare:ueruʒ eti
am uberoꝝ paremibus.¶ So
roꝛů qutem et frater turpibus

perſonisſcniptis heredibꝰ ex
ſacris coſtitunonibus pꝛelati
ſunt Noniergo contra omẽs

Svheredes agere poſſuntzultra

fratresigit᷑ et ſoꝛoꝛes cogna⸗
ti nullo modo aut agere poſ/
unt aut agentes uincere. ta
autem naturales liberi q;ᷓ ſe-
cundum uoſtre conſtitutõnis
diuiſionem adoptati ira de⸗

mum de inofficioſoteſtamen

¶ Liberon. ſ. eſt pmiſſum accuſare flli. t.
accipe in filio pagano emancipato.als ſi
vt. C. e.l.pe.in fi. Item ſi eſſet ĩ poteſtatet

mininã.ſed ſequẽſ clauſula
reſpicit tantum femininam.
y¶ Ael omittunt. boc tm̃ ad
femininã lineam refert᷑.naʒ

illarũ pᷣteritio ꝓ exheredati

one habetl. vt.S. de exhe.li.

S. mater.ſi autẽ aliquis ð li

nea maſculina omitteret fili
uʒ in ptãte:nulluʒ ipſo iure
eſſet teſtm̃.ſi emãcipatũ fili⸗
uʒz omitteret valeret.ſed per
tab.rumpitur.vt.S.de ex/
he.li. in pᷣn.⁊.S.emancipa⸗
tos hodie etiam emãcipatꝰ

pᷣteruus pᷣt dicere nullũ ip/

ſo iure. vt. S. de exhere. li. F.
nominatim. et. C. de li. pꝛe.
maxuimum.
5 ſit. ſ. ab adita beredi/
tate.j.quinquẽnium.vt.C¶
eo.ſancimus. .fi.et.l.ſi q̃s
filium.in fi.⁊.ff.e.papᷣ.in fi.
et. C. in qͥ.cau.in int.reſ.nõ
eſt ne.l. ij. ꝓpoſita quadam
petitione ad hoc vt teſtm̃ re
ſcindat᷑ que nõ eſt actio ꝓꝛ⸗
ſus nec accuſatio ſed medi/

um tʒ: qñq; actio ⁊ qñiq;

accuſatõ ðꝛ ſʒ ꝓpᷣe ðꝛ qrela
vt no. ff. e. poſthumꝰ. S. ſt qᷣſ

b ¶ Duerunt᷑.i. cõquerunt
c ¶ Exheredatꝰ.a qlibʒ lĩea
d ¶ Pꝛeterituſ. ab aliq deli
nea feminina.

ô” „. .
e Leſtamentum. vt. S.qui⸗
bus non eſt permiſſum face
re teſta.S. item furioſt
ſ ſunt ab eis exberedati.⁊ B

eſſet miles non ſubijceret qrele
eſtm̃ ipſo iure nõvaleret.vt.S.

qui. non eſt ꝑmil. ſa. tel.in pn. et facit. ff. e.l. nã 2 ſi parentib. D
g ¶ Soꝛoꝛ. hoc accipe in conſanguineis et vterinis: vel cſanguineis tm̃.

nam vterini nõ pñ̃t. vt. C. e.l. fres.

hb ¶ Autẽ. duo diat iſte. F. pᷣmũ q;

fr et ſoꝛoꝛ pñt agere qrela ᷣm qð verũ eſt qñ turpes ꝑlſ õe inſtituũt᷑ her̃deſ

urpibus. ſ. infamibus ipſo iure ve
ꝛelati ſunt.i.qadmiſſi ſunt. l

ſniam. vel enam de facto
ſun Hõ ergo.boc refert ad pᷣmũ rñſuʒ.
dut. ſ. deiure. n. ¶Altra. boc ad ſecundũ.

o ¶ Agetes vincere. ſ. que de facto agẽtes nõ vincerẽt. meli? ergo facerent
ſiſe ſumptibus inanibꝰnõ verarẽt. vt. ff. e.l. i. ſ H. ff. e. poſtbumꝰ. F. ſi qs

ex bis. Sed ibi nemo repellit agetẽ repelli tñ potuit.vt hic, ſ an filij frm

nium ſuis aduerſarijs.qᷓ inſtitutio eſt odioſa. ⁊ iuidioſa. vt. ff. de
here.inſti. l. pe. m

n Cauſã.ſ.litis.nã ſi legittias nõ/p⸗
bat.ſ.pᷣnceps:multominus ꝓbabit non legittimas.

n ¶ Pꝛobaturũ.i.cõmendaturum.
o ( Hadmiſſurũ.i.niſi ſolennit ſit inſtitutus nollet etiãẽ nomẽ here
dis habere. p
nõ valet. cũ multa ſint in eius factioneneceſſaria.vt. ð. de teſta.

Aucxas. vt quia aliqͥd deſit ꝓpter qð teſtm̃

q ¶ RKeſcnipſerunt. vt. LC. deteſ.l. ex imperfecto.
¶ Indunt.imperatoꝛes. s (Solun. yt. ff. dele. 7 ſe. con.

agant:videt᷑ ex bac l̃a eos excludi.ſʒ cũ hodie vocent᷑ ab inteſtato et fra⸗
tribꝰeq ꝑant᷑ foꝛte et ipſis querela dat.vt in aut.de he.q ab intel.de.⁊ in
aut.vt fratrũ filij.S. relictũ.col.iij.q eſt in. C. de le.he.aut᷑.ceſſante.⁊ ar.
ff. de inof. tel. l. poſtbumꝰ. in pn. ſʒ rũdent qͥdã ꝙ nõ admittunt᷑ ad que⸗/
relam: et tñ vna cũ eo qͥ pt agere admittit᷑ ab inteſtato.vt.C. de inof. teſ.
fratres. et. C. coĩa de ſuc. aut᷑.itaq;. VUel poſſet reſponderi ꝙ adnuttit᷑ iu
re duuerſo.nam frater agit querela et rumpit.et filius alterius fratris cuʒ
ſit ruptũ teſtamentũ admittit ab inteſtato. .
p ¶ Haturales.ſ.et legittimi.nã naturales tiñ non agunt in bonis pats
ſed matris.yt.ſff.e.ſi ſuſpecta.i. W
1

2

Liber

a (Viuiſioné. vt ab auo paterno vel man.
b ¶ Hdoptati.i.arrogati qui habent quarta ex cõ ſtõe diui pij. vt. ff e. pa⸗

pi. . ſi às impubes. Itẽ adoptati ſi auo pr̃no dati ſũt.vt.C. de adopti.
cũ in adoptiuis.S. de adop.S.ſed hodie.et hoc pᷣdixit.

c¶¶ AUemunt.i. venire pñt. vt iurelegati vel donatiõis: vt.ſ.e.F. pe. vel qda

eoꝛuʒ filij vel ſerui ſunt inſti

Parran ſuanz aut

minus: tunc ad ſupplemen
tũ agit. vt. . Pxi..

to agere poſſunt:ſi nullo alio

e PPonb umi.ſ. exhered ati.

na ſi ptiui:ipᷣo iure rüpit᷑ te⸗

ſtamẽtũ. vt. S. de exhereda.
li. F. poſthumi.ſed hodie nõ
poteſt exheredari.vt.C. e. ſi
g in ſuo.S.legis.
¶ Eeſtamento.i.iure inſtõ/⸗
nis cũ teſtm̃ facit. vt in aut᷑.
vt cũ de ap. cogno.S. aliud
ſed ſi alã volũtatẽ facit ſuf
ficit quoquo reliquatur.ti.
vt in aut.de trien.⁊ ſe. S. i.

g ¶Konſto. vt. C. e. oimoö.
b ¶ Eis.l. exberedatis vlłp⸗

i Fuerit adiectũ.vt. C. e. ſa

cimus.in pin.

k (¶Situtoꝛ. teſtatoꝛ extra
nelum inſtituit:et filiüũ exbe/
redauit:⁊ cuidã pupillo exi
ſtenti in tutela filij ſui lega⸗
tũ reliquit quod petijt filiuſ
nomine pupilli ſui.non ta⸗
men ideo repellitur a quere
la ſuo nomine.ſʒ Z. ff. e.l. fi.
i.rñ.ſed ibi certe aduocatus
vel pꝛocuratoꝛ ſponte facie
bat. cum illa officia ſint ſpõ
tanea. vt.ſ.man. S. manda

tum.at hic etiaʒ ex neceſſita

te. quia tutela ex neceſſita⸗

te ſuſapitur. vt. ff. de tuto. ⁊
cu.da.ab his.l.necnõ.et ne

ceſſanio geritur. xt. ff. de ad/

poſſunt.Mam quia
ditatem totam ul partemeiꝰ
hereditatis alio iure ueniuntꝰ
ðe inofficioſo agere non poſ⸗
ſunt. oſiboumi/ quoqʒ
quinulloa one uenire poſ⸗
ſunt de inofficioſo agere poſ
Oſſunt Sed hec ita accipienda
ſunt ſi nihil eis penitus a teſta
toꝛibus teſtamento relictum
eſt: ꝙ noſtra cõſtitutio ad ue
recundiam nature introduxit
ſi uero quantacunqʒ pars he⸗/
reditatis uel res eis fuerit reli
ctade inofficioſoquerela qui⸗
eſcente:id quod eis deeſtuſ⸗
qʒ ad quartam legittime ꝑtis
repleatur:licet non fueritad/
iectum boni uiri arbitratu de⸗
bere eam compleri DSi tutoꝛ
nomine pupilli cuius tutelaʒ
gerebat ex teſtamento patris
ſui legatum acceperit:cum ni
hil erat relictum ipſi tutoꝛi a
patre ſuo:nihilominuſipoſſit

¶ibilominus. nam vide
batur paternum iudiciũ ap
ꝓbaſſe et ſic non poſſe poſt
ea querela agere.ſed tamen
nihilomin? pot vt hic dicit.

m (PMatris. i. ipſius. turoꝛiſ

immo erat exheredatus.

2 Sed ſi econtrario. bic te

ſtatoꝛ illum ſuum pupilluʒ
exheredauit ⁊ tutoꝛi quem

nomine ſuo de inofficioſo pa
tris teſtamentoagere. Sed
ſi econtrario pupilli nomine
cui nihil relictum fuerit de in-
officioſo egerit:et ſuperatus
eſt ipſe tutoꝛ quod ſibi in te⸗

iuread defuncti bona uenire ꝗAlictum eſt nõ amittit

ſit. ſiue iure hereditario: ſiue

iure autenticoꝛum

ipſemet pater filio dabat legatum dimiſit. licet ergo agat de inoffici. no
mine pupilli ⁊ ſuccumbat:tamen ad legatum ad mittitur.⁊ ita no. argu.
ex hoc et ſuperioꝛi reſponſo ꝙ quis agit aliquid interdũ non vt ipſe:ſed
vr alius. ſimile.ff.de adop.ſi pat᷑.S.qui duos..ff. e. ſi beres.S.fi.⁊.l.ad
uerſus. . i. . C. de admi.tu. cũ quedã. :.ff. de cõpẽ.l. pe.C. de dolo. l. i.

o ¶ Igitur. foꝛmatur ex eo qd hẽs. S.e. . ſed hicita. vbi dicit: etiã ſi minꝰ

quarta habet non agit querela.ſed ad cõ plementum. ſo. hic loquit᷑ ante
iuſtinianũ. vt. C. e. cu querit᷑et. ff. e. pa. S. qm̃ autẽ quartã.ałs s.ſʒ iuſti
nianitp a. p. l. C. e. oimodo. ⁊ illud quod eſt hic ponit inceptiue non illa
tiue.ſic. ff. deiuſti. ⁊ iure.ius ciuile.S.bocigit᷑.vel legeillatiue.ex eo ꝙ ba

bes. S. e.S.tam.in ſfi.

Legati. ſed hodie iure inſtitutionis ſi facit teſtm̃.vt in aut. cum de ap.

cog. F. aliud. ſi vo alia ſit voluntas ſufficit quoquo relinqui titulo.vt in
gut. de trien. et ſe. . i. .

quarta dabatur. hodie triens vel ſemis: vt dictum eſt. Item oli
filij ſe gratos eſſe ꝓbabant. hodie beredes ꝓbat ingr aios. vt. E.
e. omnimodo. Item nota bunc titulum loqui de gratis filijs. ſi
enim eſſent ingrati:nil tenetur pater eis dimittere.vt in aut. ð he⸗
re.et fal.S. experedatos.et in aut᷑.de immenſis do. in fi. . fi. ſũt
cauſe ingranitudinis. giij. quibus filij erberedankf et. vij. quib⸗
pater a filijs.vt in aut᷑.vt cum de ap. cogn. 5. cauſas. et.. boc di
pimus. Et tres quibus frater a frame. vt in aut. de nup. 5. ingra⸗
titudinem. Sdictii
KRub. De beredũ qua. et dif qꝛ beredes de qbꝰ ſup dicũ eſt
diuerſi ſunt:ideo de eoꝝ differẽtia qlitate.i.differẽti qlitate vi⸗/
en autem neceſſarij. ſ. tm̃. deam'.
xE

xi. F ſui. et. SF. ceteri *

68

iuos.ſ. data ea cõditiõe: vt hec donatio inter viuos ĩ quar
ta coputetur. vt. L. e. ſi qñ. er. F. gen eralit.et hoc ſubijcit.
r ¶ Loͤſtitutiõibus. vt dotis cauſa ⁊ donationis ꝓpter nuptias
vt. C. de inof. tel. qm nouella.
8 (18 autẽ diximus. vt. 5 Pxi. F. =
. ¶ Poꝛrone. vt. ſa
licet quilibet habe⸗
ſta mento eodem legatum re- ar quantã buiꝰ par
gitur tis quã Pabautue
õ erat ab iteſtato. vt
deerrn n debet habere: C. e.l.parentibus.
utde inofficioſo agere nõpoſ erl. amn quentur.
8 fenõpoſ hoc tamẽ eſt hodie

iure legati vuel fideicommiſſi muratum. ſ. ad tnẽ
„α&1 tem:vt detur tertia
ulł ſimoꝛtis cauſa eiquartado ſtſunt quattuoꝛ vł
nata fuerit: uel inter uiuos ut paudoꝛes ſi vero
a t aſ aar plures ſint filij ex⸗
his fãtummodocaſibus quo eredamibaberdi/
rum mentionem facit noſtra mdiam. vt in aut.
conſtitutiouel aliſjs modis q de tnen. er ſeml. .
. igconnituti 2 i. que eſt.C. e. aut᷑.
in noſtris conſ titutionibus cõ nouilſima. Et
tinentur. Quod autem de nota in fine buius
quanea diximusita intelligen· ml gad
dum eſt: ut ſiue unusfuerit: ſi hodie non habere
ue plures quibusagere dein⸗ locum nili inter ſin
officioſo teſtamento permitti ſonis bereclbſin
tur:una quarta eisdari poſſit ſuruuſer bec fuit ſẽ
Ar; , tentia. m. per aut. qᷓ
ut pꝛo rata diſtnibuatur eis. id eſ. .dehb. ren⸗
eſt pꝛouirili poꝛtione quarta. ns vel heredatis
” aut.non licet. ⁊ au⸗
. ⸗ teñ. ex cauſa. SSe
=ð è nos dicamꝰ ꝙ ha⸗
Deheredu alitate 6bet locum vt olim
Dehei edlum qualitate et dif s plene dirim in
Ae aut. vt cum de ap.
. cog. . aliud. in ſe
Heg , Ie dicta aut. ex cauſa.
Eredes autem: aut niſi quedam ca⸗
neceſſarij dicuntur: pitulain dicra au
aut ſui et neceſſari:: circa querela ſuͤt ir
t extranei rgerel⸗ ee —
Tanel. Uwiecel ion tranſmitteb⸗
res eſt ſeruusheresinſtitutuſ sd ha danalſi
Ideoqʒ ſic appellatur: quia ———
ſi inc uelit ſiue nolit: omnino S.K er.l. ſeg hoe
oſt moꝛteʒ teſtatoꝛis ꝓtinꝰ) ſicad ſuum beredẽ
P 5 ſt cun vt. L. e. ſancimus.
in fine. Item olim

mei. de bis autem oibꝰbic ti. dicit ꝑ oꝛdinem. vt. j.

CGè —— — —— — — — —

EEE
—

—— SS=

— ☛ ☛ = S=. S=.

n
ſ
s
un
ed
a/

1

qui. ex cau.ma. nö

vno caſu grauatur
in alio debʒ releua
ri.vt. ff. de iureiu. l.

Aute aditaʒ heredi

Secundus

* (heeene ar. ad boc vt ſit neceſſaneſt neceſſe vt ſit ſemus teſta
toꝛis tẽpoꝛe teſtamẽti.vt hic.et.ff. e.ſi alienũ. in pn. l. Itẽ et tem⸗
poꝛe moꝛtis.vt.S.de here.inſti.ꝭ.ſeruꝰ. Itẽ ꝙ nõ ſit alteri lega⸗
tus.tũc enĩ legatanoo q̃reret hereditatẽ.ðet ipſe eius eſſet niſi idem
ſeruus ſibi ſubſtitulus eſſet beres et liber. vt. ff. de pupil. ſubſti.l.

——

a ( Pꝛotinus. i. ſta. b ., .
e quide pu liber et neceſſarius heres fit:
enſcur el: ſe. unde qui facultates ſuas ſu-
keums videturpr ſpectas habent: ſolent ſeruũ
ſ deacgul haee ſuum pꝛimo aut ſecundo:aut
parte. et.ff. de here. , „ 7
tſn ſi ſub oncin ⸗· uUlterioꝛi graduheredem inſti

one. 5. fi. etẽt igno⸗ tuere. ut ſi creditoꝛibus ſatis

rans.vt. ff. ſi cer. pe An K Ee . .
ta. eius qui. et. fꝛ6 non fiat potius eius heredis

teſta.qui iudicuum bona ᷓ; ipſius teſtatoꝛis a cre

ſi ſit inſtitutus ſudb· e

bac conditoeſivel ſtrahanturuel inter eos diui⸗
let: que verba faci/ daleun d ꝛohoctainen in⸗
0

um eun volutan commocdo illo ei commoduz

oborant vr.f. ð pꝛeſtaturꝰ: ut ea que poſt moꝛ
dene mſte, tem patroni ſui ſibi acquiſie-
neius. iit: ipſi reſeruẽtur ¶ Et qʒuis

c¶ VUnde.quia ne/

quia ſciuit ſe nõ eẽ

e eg cauſa res eius quas ſibiac.
ſoluẽdo. et facit..s ⸗⸗ .

quiſierit non ueneunt.

poſ.in pᷣn. et. S. de autẽ er neceſſe arij her des ſi ut
Vub in Pn. — ueluti filius filia nepoſ neptiſ

cunndo herede ⁊ li /· qʒex filio et deinceps ceterili⸗

ebero inſtiuto. beriqui in poteſtate moꝛiẽtis heredes nobisuident᷑. Qua
adenin mocofuerint. Sedut nepos de cauſa et qui heredesa ma
deſunct iniuna af neptiſue ſuiheredes ſint non tre inſtituuntur: eodeʒ nume
dae r an ſi ufficit eam eumue in poteſta t. qui⸗
boſ deiul. te aui moꝛtistempoꝛe fuiſſe. ſtate liberos nonhabent.
6 nennda ſed opuseſtut pater eiꝰ uiuo 1 Seru?quoq; heresa do
aſtngti. poatre ſuodeſierit ſuꝰ eſſe he minoinſtitutus poſt teſtamẽ⸗
b eeſauun. ſer res: aut moꝛte interceptus?: tum factum ab eo manumiſ .
li lorto bt gur n aut qualihet alia ratione libe- ſuseodem numero habetur

ratus a poteſtate patris: tunc
enim neposneptiſue in locuʒ
de , , 1 1 It .
aum qul in pn. Patnisſui ſuccedit. Sed ſui
ĩ¶ Poſt moꝛtem. ſ.· quidem heredes ideo appel⸗
tatem. xt. C. ad ſli. “

l. cum ſilk. Uel certe bic pꝛotinus videtur adita hereditas.et dic.
l. cum ſilk. alio caſu loquitur. l
KE ¶ Patroni.id eſt qui eſſet patronus ſi eſſet liber in vita illiꝰ.
¶ Kelſeruen
gat.i.non incepit admiſtrare vt. ff de ſepa.l.i.S.fi.als ſi incepit
adminiſtrare nõ poterit poſtea impetrare ſepationem:niſi ſit mi
noꝛ. vt.ff. de mi. l. ait pꝛetoꝛ. S. non ſolũ. q caſu tm̃.ſ.cũ eſt minoꝛ

vt ab hereditate ſe abſtineat. vt. ff. de acq. bere. neceſſarijs. F. f. d

m HHon veneunt. i. non venduntur.
¶ Gul autem. in ptqre.als ſi ſunt emancipati ernei ſunt. vt. . e

e
„ „ 3
kſeparationeimpetrata. ſi bona patroni non attin- a
b

e
li

o· ¶ Deſterit impꝛopᷣe ponit᷑ quia viuo
re q;tum ad id qð futurũ erat.ſic et ał

ca.l.iij..d eſinere.
P ¶ Unterceptus.ſ.filius.

De bere qua. dik.

pꝛe non fuit heres.ſʒ dicit deſine⸗
vt.ff.de vſufru. quemadmoduʒ

lantur: quia domeſtici here⸗

des ſunt et uiuo quoq; patre

quodammodo domini exiſti⸗

mantur (Vnge etiam ſi

quis inteſtatus moꝛiatur pꝛi⸗

ma cauſa eſtin ſucceſſioneli⸗

berorum.. (lM)eceſſariſuce

roideo dicuntur:quia omni⸗
no ſiue uelint: ſiue nolint:taʒ
ab inteſtaro q́; er teſtamento
exlege duodecim tabularum
heredes fiunt.
toꝛpermittituolẽtibus ſeab⸗
ſtinere ab hereditate:ut poti⸗
us parentisq; ipſoꝛum bona

bona defuncti non ſufficiant ſimiliter a creditoꝛibus poſſi-
d Suſpectas. vt creditoꝛibusiterum tamnen ex deãtur.

tranei heredes appellantur.
Itaqʒ liberi quoqʒ noſtn qui
in poteſtate noſtra non ſũt he
redesa noſ̊ inſtituti extranei

roſunt. quia feminein pote⸗ x Ernimantk. ſer artificoio

iuris ciuilis q; fingit eandẽ

/In hered bus autem er⸗
traneis ilð obſeruatur:ut ſit
cum eisteſtamentifactioꝰſi⸗
ue heredes ipſi inſtituantur:

Dicuntur. ſ. dicti filij.

¶ Leteni quiteſta
C. foꝛs iuri ſubiectinon ſunt:ex

ed his p-

q ¶ Ratione veluti emanci⸗

patiõe vel depoꝛtatione vt
S.qui. mo. ius pa. poteſta.
ſoh. §. terea. 7. F. cum autẽ
r (iberatus. eina cipatiõe

8 (Buccedit. ita vt etiam ſi
lius emancipatus repellak

⁊ nepos qui remanſit in po
teſtate ex eovel alio filio na
tus admittatur. et hoc iure
ciuili ꝙ non cognouit emã/
cipatos.qꝛ erant capite mi⸗
nuti.vt.ſ. de here. que ab in
tel. de. S. emancipatʒ. de iu⸗
re autem pꝛetoꝛio ſoli filij e⸗
mancipati admittunt᷑.non
nepotes.vt dicto. S. eman/
apari.ſed per edictuʒ de cõ

iũgẽdis cũ emãcipatis libe

ris eius admittit᷑ ſimul fili⸗
us et nepos.vt.ff. de coniũ⸗/
gendis cũ emanci.l.i.ij. rñ.
Mõð.i. ꝙ ſimul nepos cum
patre vel fratre pris admit⸗
tatur locũ hodie non habe⸗/
ret.cũ ſit ſublata omnis dif
ferentia que fiebat occaſio⸗
ne emancipationis.vt ĩ aut᷑
de here.que ab intel. de. S. i
coltlii.

t ¶ Bed ſui appellant ſ. ſu⸗

pꝛadicti filij et nepotes.

vV ¶ QAuia domeſtici. no. fili⸗ .
um domeſticum patri.ſunt

eangdem vocẽ vtriuſqʒ. j. de

yt. L. de iure do. in rebꝰ?. ·

et alij mlii domeſtici. vt. ¶.

de his qui ad ecdle.cõfu. p⸗
ſenti.S. ſane.

—— —

perſonã patrẽ et filiũ.vt. ¶
de impub. ⁊ al. ſub.l.fi.ites⸗

inuti.ſtipu. F. ei qui. Ite;
ideovidet᷑ dñs.quia in illiſ
bonis patris alitur ſicut ip
ſepater ⁊ ſicut vxoꝛ dſia do

.

tis.ſ.dicitur et habere poſ.

C. qui po.in pig.l. fi. ita et
poſſeſſione; viuo patre ba/

bere viget filius. vt. f ꝓ be
rede.l.ij.in fi. Hinc eſt ſo

la adminiſtratio dicitur trã

ſread filium cũ pater moꝛit.vt. ff de libe. ⁊ poſthu.l.in ſus.
¶Liberoꝛ. vt. ſ. de here. que ab inteſ. F. .

lunt.ſ. iure ciuili inſpecto aliud de p̃toꝛio.vt ſub ijcit.qð Baslc
ermittit.ſ.libenis in poteſtate poſi is.non habeant neceſſitare& ad

ire pꝛetoꝛem:ſed ſufficit ſi ſe non immiſceãt. vt.ff. de acqui.here.ei qui ſe.

et. . ſi vt ſe ab here ab. cll.
ſepationẽ impetbit etiã ſi iam attigerit hereditatem. non qautem c. e vx. act᷑...extranei.
ib

Hon habent. vt. 5. de adop. 5. femine.
Habet.ſ. vt ſit heres erneus. nam non urur megruncn ſcilicet.
tatem et hereditatẽ ex domini teſtamẽto qð eſt neceſſe. vt ſi

t neceſſa
f iij

—2

Liber .

rius. vt. S. de bere. inſti. 5. ſi vo a viuo. ac.

¶ Factio. paſſiue acipe. i. vt poſſit capere er teſtamento qd pt qlibet er⸗ q ¶ Succunit. vt. ff demino. ait ptoꝛ. . ſi
cepus qbuſdam ꝗs no.ſ.r ꝓri. r

b . .
ſerůus.

Pras⸗ ſit capar. al.
d Buobus tpibus. al. tri⸗
buᷣf.ſed tñ tria ſubijciuntur , . 1.
ſiue hi qui in poteſtate eoꝛuʒꝰ tate uel non adeunda.¶ Se
ſiue iscui abſtinẽdi poteſtas
eſt immiſcuerit ſe bonis here
ditatis:ſiue extraneus cui de
adeunda hereditate delibera
re licet adierit poſtea reliquẽ
de hereditatis facultatem nõ
habʒ iiſi minoꝛ ſit ui
qʒ annis. Giae an
hominibus ſicut in ceteris oĩ⸗

tꝑa vt ſubijcit.
e¶ Mutatio. vt q̊a medio
tpe efficiatur non capax. tñ
hijs tribus tpibꝰbene inue
nit᷑ capax. vt hic. er.ff. de be
redi.inſti.ſʒ ſi in cõditione.
S. ſol emꝰ. et. l. ſi alienum. F.
in exneis. ſʒ . ff. de acqᷣͥ. he.
ſi ſeruꝰ e qͥ. Sed certe q; b/
uus in ſeruitute nõ diceb at
capaxvt ibi:ex ꝑſona domi
ni pꝛicipaliter erat.nã dñs
erat non capax. vnde eo ma
numiſſo non nocet ei manu
miſſio: cũ pᷣſumat᷑ nũc ꝙ ⁊
tũc fuerat capax. Itez ſunt
ar. ð.ff/ꝓ empt.l.ij.in pꝛin.
et in aut. vt cũ de ap. cog. F.
generaliter.
¶ Cpa.ſ. in extraneo berde
ſed in ſuo ⁊ neceſſario exigi
tur vnum bm lo. ſ. tẽpꝰmoꝛ⸗
tis. vt. S. e. ſui. vel 'm Aʒzo.
etiam tempꝰteſtamẽni inſpi
cit qꝛ ſtati ſunt heredes pꝛe
moꝛtuo.ſq;.de iure ciuili.vt
ff de ſuis. ⁊ le. ĩ ſuis. In ne⸗
ceſſarijs autem tantuz duo
tempoꝛa inſpiciunk.. teſta/
menti et tempꝰmoꝛtis.vt.
de bere. inſti. ſi alienũ.i. rñ.
et. I. ſeruum.
eſtamenti. videtur.i.in
actiua ſignificatione.
b ¶ Acquirere. . poteſt.
i Kactionem. in paſſiua ſi⸗
Ificatine.—
K ¶ Sibi. ſi ſunt ſui iuris

H. legati.

Kommm nam ſeruo inſtituto dhi ꝑſona inſpicit.vt. ð. de here. inſti. F. 8

ſunt. et id duobꝰ tempoꝛibꝰ
inſpicitur. teſtamenti quide
facti tempusut conſtuerit 6
ſtitutio. moꝛtis uero tempoꝛe
teſtatoꝛis ut effectuʒ habeat.
hoc amplius et cũ adierit he
reditatem eſſe debʒ cum eote
ſtamenti factio:ſiue pure: ſi
ue ſub conditione heres inſti
tutus ſit. nam ius herediseo
marime tempoꝛe inſpiciẽduʒ
eſt quo acquirit hereditatem
Aecdio autem tempoꝛe
inter factum teſtamentum et
moꝛtem teſtatoꝛs uel conditi
onem inſtitutionis exiſten eʒ
mutatio iuris non nocet here
di. quia ut diximus tria tẽpo-⸗
ra inſpici debent. eſta
menti autem factionem non
ſolum is habere uidetur ꝗ te

—

ſtamentum facere poteſt: ſed
etiam qui ex alieno teſtamẽto

—b——

uel ipſe capere poteſt uel alij

acquirere licet non poteſt fa/

cereteſtamentum:et ideofu⸗

l¶Alij. ſi ſunt in aliena po⸗
teſtate. vr bic. et. ff. de teſta.
l. filiuſfa. et facit. ff. de flu.l.

m ¶ Efneis abſtinendt. vtẽ

ſuubß heres cui dat abſtinẽ⸗

rioſus et mutuset poſthumꝰ
et infãs et filiuſfamilias ⁊ ſer
uus alienus:teſtamenti facti/
onem Habere dicuntur. licʒ e⸗

difcultas ber pꝛetoꝛs. vt nim teſtamentum tege non
8. e. neceſſariij. . mer
n aeunda no. quattu poſſunt attamen ex n

oꝛ ꝓpoꝛtoonabilia.ſ.immi⸗
ſcere et abſtin ere.que duo p
tinent ad ſuos heredes. uẽ
adue et repudiare.que duo
ptinent ad exneos vt hic di
citur. ſed qnq; ſuus dicitur
e⸗ et repudiare.C. de le.

„

git. beredi. defunct?.

touel ſibi uel aliſacqerepoſ
unt. ( Extraneis antem
heredibus deliberandi pote/
ſtas eſt: de adeunda heredi⸗

0 Pel erare infra annũ deliberationis petito theæ indulto ab inp ia
lichlmine a nr̃is aũt iudicibꝰ.ſ.ix.menſes:et nõ niſi ſemel peti pᷣt. vt.C.

de ure deli ſancimus. . et boc quidem.

Smnibus. niſi ſint vſt iure comuni. vt. ff. de mino. l. verũ. J. itẽ nõ re⸗
ſtituik. Itẽ niſi iurauerit adultꝰſuper Zᷣctu. vt in.l. fred erici hac edicali

u

in aut. depacetenenda. . ſacramenta. ꝗr
bereditatem.

Sciendum. maioꝛi.ſ. cuidam

4

4 n puilegio v
Gꝛande.ſic.f de cõdi indebi. li. 5. iquid. et. iſ.
oꝛdianꝰ.ſy vbi ſunt.ll. iſtoꝛum imperatoꝝ.rñ.non habemus

lam obtinenti.

ſed habetur mẽtio
earum. L. de iuf de

ililſiii. ſancimuſ. in n.

intign⸗

7

bus cauſis deceptisita⁊ ſite
mere danmoſam hereditateʒ
ſuſceperint pꝛetoꝛ ſ uccurrit

adrianum etiam maioꝛi
uigitiquinqʒ anniſ ueniaʒ de⸗
diſſe: cum poſt aditaʒ heredi⸗-
tatem grande es alienum qð
adite hereditatis temꝑe late
bat emerſiſſʒ ¶ Sed hoc qð
diuusadrianus cuidã ſpecia

li beneficiopꝛeſtitit: diuus au
tem goꝛdianus poſtea militi⸗

———

etatis

bus tantummodoboceren-
dit. ¶ Sed et nr̃a beniuolẽtia

cõe oibꝰ ſubiectis imꝑio nro

hoc pᷣſtitit bñficiũ ⁊ cõſtõeʒ
nf̃aʒ tã eqſſimã q; nobilẽ ſcri
pſit: cuiꝰtenoꝛẽ ſi obuauerit
hoiĩes:lʒ eis adire hereditatẽ
⁊ intm̃ teneri in quãtuʒ ualere
bona hereditatis cõtingit.ut
ex hac cauſa neq; deliberatio

nis auxiliũ fiat eis neceſſariũ

niſi omiſſa obſeruatione nr̃e

ↄſtitutionis et deliberandu,ʒ

exiſtimauerit? ſeſe ueteri gra

ꝛeſtitit.al. p⸗
ſtauit. ſ. vt aliqͥs ñ
grauetur/ ꝓpter p·
uiſum debitum vel
etiam ꝓuiſum ſi eſt
non ſufficiens here
ditas. vt. C. de iur
deli. ſancimuſ. S. ex
omnibus. et hoc fa
cto inuẽtario ſi res

ppftes ſunt. ſ. tres

menſes.ſi abfuerũt

intra annale ſpaci⸗

um. vt. L. ö iure dð⸗
li. ſancimus. 5. ſin /
autem in locis.
x (Nonſtitutiones
vt. C. de iure deli.
ſancimus.

—

tum ad tracatum.

3 (Mobilem quan,·

tus ad ſniaz.
2 Eongüwoe .
que de cõpoſitione

dicti inuentarij lo ⸗

b ¶ Bꝛauamini. ſʒ

qð ent grauamen.
rñ.ten eb atur inſoli
dum omnibus cre⸗
ditoꝛibus ⁊ legata
rijs etiax ſi excedãt

mBenſuram beredi⸗

tatis.vt. C. deiure
dell.l. fi. F. ſi vo pꝰ
qᷓ;.ſi auteʒ petijt tẽ
pus ad deliberan⸗
dum et facit etiaʒ ĩ⸗
uentarium credito
rihus quidem tene
tur inſoliduz. ſy de
legatiſ detrabit fal
cidiam:ſiue adierit
hereditatem.j.deli
berationis tempuſ
ſiue nõ recuſauerit
ſed ſi non feciſſet in
uentarium omnibꝰ
inſolidum teneret᷑.
vt. C. de iure deli.
l. fi. S. ſ autem hoc
aliquis.et. F. ſi qs

aliud ture pꝛetoꝛio tunc enim

neceſſe habet coꝛã pᷣtoꝛe agnoſcere.vt. C. de iure deli. l. pub erem

et.l. ſuũ. et. C. ꝗͥ admit. ad bo. poſ.l. vl. 14
retur.ſi quid ergo pꝛo be
oluntatem illam decla⸗

d ¶ Muda. opoꝛtet tñi ꝙ extrinſec decla

rede v elut beres geſſit: vt bic dicit tune v

——

1

5
ien.
ſoli
6
it
Ni!
üre.
.
ttᷣ
fan
6
Gto
tene
jde
1 l

18

f

rat niſt pteſtekſe nonptbereds facere. vt hic. et. f de acqui. bere.

l berede.in pn. et.l. gerit. ſed õ id qð dieit bic nuda voluntate
eſt. L. de iure deli. poruit. Sed certe eſt neceſſaria voluntas ⁊ a⸗
ctus ſi ab actu incpias.ſic et als.ff. de acqui.poſ. quemadmodũ

Delegatis.

t (Gequẽti quia nec debenk niſl in teſtamẽto relicta et poſt heredis inſti

tutionẽ.ſed bodie ↄt᷑.in vtroq;.vt. ſ defideico. bere. §. Brata et⸗ .. e. F. G

vſh. et. F. ante. acur.
egatũ. ff. e. legatũ. ſed aliter diffinit. vt.ff. e. legatum.

4 4 nedꝗ donatio.ſũt enĩ tres donationes. vt. ff. e. l.i. et differt beca do

natione cauſa moꝛ.vt dixi⸗

biſe. .als eni
ber erano⸗ Pwaman makic ſupponere
nam nõ videt᷑ adi/ uoluerint. (Item extrane

re. vt hic. ⁊. ff. de ac

ditione non poteſt
gnte exiſtentem cõ/
ditionẽ adire. vt.ff
de acqui. here. is qᷓ

heres.ſũt ⁊ alia ne

e.ſi quiſ mihi. F. luſ
ſum. et. l.quotiens.
Iteʒ opoꝛtet ꝙ ſit
compoſmentis.vt
in fi. huius ti. Itez

ꝙ ſit maioꝛ. xiiij.ã⸗
nis als non pt ad/

ire. vt. C. de iure de

Pai herede.i.factis ipſis gerendo⸗ ꝓ berede.

us hereſ S inſtitutꝰ

ui. heredi.ſi is ad
qué etle q ouo- aut ab inteſtato ad legittimã
ſoce ge, gſe kt hereditatem uocatus: bond
pure. nam ſi ſub c5 alt pꝛo h herede gerendo uel nel

al.
Puken ſi rebus heredi⸗

ceſſaria.ſ. vt ſit libd
ſui uns qui adtt tarijs tanqʒ heres utatur uel
isnonbren, Uendendores pereditanias:
mini pcedẽte. vt ff. gut pꝛedia co endo locando⸗

ue et quoquo modo ſiuolun/
tatem ſuam declaretuł reuł
uerbode adeunda heredita- .
te:dummodo ſciat eum in cꝰ
bonis pꝛo herede gerit teſta⸗
tum inteſtatumue obijſſe et

li.potuit.⁊.l.ſi infäãw
. e ſcior mor⸗ ſe eiheredem eſſe. pꝛohere⸗
mum eſſe teſtator? de eniʒz gerere eſt pꝛodomio
als nõ pᷣt adire. vxt P
ff de acqui bere is gerere ueteres enim heredes
u kaes S. ſi g pꝛo dominis appellabant.
dubitet. 7.l. qui he⸗
rocntatc. r.l. nemt, 6 Sicut autem nuda nolũ
. Peüguncl ate extrane? heres fit:ita cõ⸗
te certus de con⸗ 6
Stoneteſtater es traria deſtinatõe ſtatim abbe
debet ff. de acq. be gereunurs (Enz q
na ſfi... ſurdusuel mutusnatusẽ u
— poſtea factusnihil pꝛohibet
pꝛoherede gerereet acqrere
ſibi hereditatẽ:ſi i tñ ttelligit
b eo domino.
eberes.i.dſůs.

P. legatis.

tatẽ res nobacqrũt: ſʒ cũ om ę/

nino deteſtamẽtis ⁊de here⸗

dibꝰ gin teſtõ inſtituũt᷑ locu⸗
ti ſumꝰ:nõ ſine cãſe equẽti lo⸗
co pᷣt heciunsmateriatracta

ſolennitas huiuſinodi uerbo

mus. S. de dona. §. i. in fi §
Item a donatione inter vi

uos cũ legatũ reuocari poſ/

ſit vſq; ad moꝛteʒ. vt.ff. de
adim en. le.l. iij. in fi. 7. l.iiij.

Oſt hec nideamul ſed nn donatoneint ino⸗
non eſt ita. vt. Z. de dona
legatis 14 ps iunis ett alie. Iteʒ differunt ab be
. ext ꝓppoſita adẽ ma uenaelarlung dnvn
P. tt ſine onere ſit: illud vovni
. enã u E alogmur ð bis ueer ale et cũ onere. vt. ff. mã
iuris figuns ꝗbuſ ꝑuniuerſi dat ſi beregitatem. et ar ſt

deeden. quedam. S. nil.
nedam verba. vt ſi di

r legatario vẽdico tibᷣi

temtalen vel heredi dicat
damno teilluʒ ere alieno li⸗
berare. vt. j. e. F. ſed et tale.

Item ſi ſic dicat. ſinite illuʒz

babere talem rem. Itẽ ſi di
ri. Legatũ itaqʒ eſt donatõ qᷓ HH
da a defucto relicta ab hereð illam. rarenvurcheip rare
P ada. Foliz gdẽ erat ega dt .ff. e.. ſin plibus in ſccu⸗
toꝝ genera qtuoꝛp uẽdicatõo, · (Einnöncua zons isnöbe
ꝑ dãnationeʒ ſinẽdi modo. p boönugũ.
5pceptionẽ cenadqdã uerba (ublata eſt l duchs duuz ſe.
cuiq; genen legatoꝝ enecnſe t onſtõ. C. omunia de
ta erãt:ꝑq ſingula generale leilpuma.
gatoꝝ ſignificabãt. Sʒ er cõ Anrineneunſnangaſg
ſtitutionibꝰ diuoꝝ pãncipuʒ Fm phos.luna dicit habere

J radios lugubꝛeſ: ſed ſol cla

ros. ſic in aut.vt iudi. Ane
rum penituſ ſi ublata⸗ eſt. Mo 4 lutin
alidioꝛes.interdũ no
ſtra autem coſtitutio⸗ quã cuz eeſt doluntaſ validioꝛ ſcptu
magna fecimuslugubꝛatiõe ra. xt. ff. de vſuftuc.l. alij. et
defunctoꝝuoluntates ualidi ſoe ſ de. lbenetn⸗
oꝛes eſſe cupientes: ⁊ nõ ner voluntas ſitvalidio:

bis ſed uoluntatibus eoꝝfa
uẽtes diſ Poſt uit: ut oi olbolega⸗

ſcriptura:qð non eſt verum

vt. f. de le. ij. cu pater. F. coi
imperfecta.⁊ de le.i.l. iij. yS5
io.et hoc niſi ſit imp oſſibil:

pr ff ad.l.acquił.item mella. F.l. acqᷣk.i iten dicũt ibentonicit be⸗
7 i.domini.
eſtinatione. dummodo et hoc actu extninſero. declaretur. ar.

tñ õ.ff.de pecuł.le.l.non ſtatim.
eidaterdn vel funioſus.
de legatis. Kubꝛica.
ſt hec. ſ.qᷓ dixim?. S. de teſta. ordt. hbucvſe .
n Pars. ſ.qᷓ ẽarca legata ⁊ lõga ẽ. vt pʒ.ff. pimttas m.
o ¶Pꝛopoſitam. S. ꝑ qs pſo. no. ac. . fl.
Loquimur. i. locuti ſumꝰ. et ſic tẽpꝰ p tpe ponit᷑ vt.C. de ſc.
7 poſſidoniũ. vel loqͥmur.i.loqui debemꝰſi materiã Pſeq ejremur.
ſic in aut.de cõſã.⁊ affi..ſi igit᷑.col.vj. J

4 ¶ Kiguris. . pa i. partibꝰvel foꝛmis que qᷓttuoꝛ ſũt.p ſucceſſionẽ ciui

lem.p pᷣtoriam. ꝑ arrogationẽ. ꝑ adiectionẽ okuãde libertatis
cauſa.vt.S.p qᷓs ꝑ.no.ac..ſfi.
Omnino. i. diligentifſime.

cpta. vt. F⸗ e.l. ſeruo alieno. F. .
Cupientes. quam verba ſollennia.
f (Negatis.i.omni generi legatoꝛum.
g Matura. quantum ad boc vt debeantur. ſunttſi qued fauoꝛabilioꝛa
alifs. vt. ſ. de ob. que er quaſi ĩ contractu.S. fi.

erſonalel.ſ.ex teſtamento.
Kk ¶ Per rem.i.per rei vendi.nam recta via trãſit dominium i in legatarius
rei legate. vt. ff. de fur. l. a tieo.
l Hypothecariam. ſ.in rebus alijs que fuerunt defuncti.⁊ no. ſilega

ſit in ſpecie ⁊ ſit res teſtatoꝛis competunt ille treſ actiones ſi in gene

re vt ſeruum competunt due.ſ.tẽeſtamenti ⁊ hypothᷣ.ſed in caſu tantũ v⸗

na actio.ſ.ex teſtamento.⁊ vna exceptio competit. vt ſi lego debitoꝛi libe
rationem. vt. ff. de liberat. le. qdᷣ mihi. et. ff. vt in poſ.le.l. i. F. ſi debitoꝛi. ſi
autem ſit res aliena due tantum comperant. ſcʒ perſonalis et hypothᷣ. vt
Q. com. dele.l.i.non tamen omnibus agit.i.act᷑.in rem ⁊ ex teſtamento.

vel hꝛobꝛols. i . eß. fi. vel in

ne aptis tomẽ ad hoc. ſic.ff. de conſti. pe. qui autem. in fi. et.l. ſe.

amentis. vt. S. de teſta. et tribꝰ ſeti.

ſed vna quam elegerit. vt. ff. de le. ij. cum filius. 5. vorhs. ſed ſi legatari

f uij

„

ſit dfis qualiter ꝑſonali aget.vt.j.deacti.S.ſic itaq;.tñ.rõne poſſeſſio/⸗

nis.vt. ff. de cõdi.tri.l.ii.·

a (Perpenſum. i. deliberaauu.“
dicta ↄſtõne.ĩmo ⁊ aliã fecimꝰ ð iſtam et
eande materiã. vt. C. cõia dele.l.ij. pma tñ remouet driam quattuoꝛ ge

b ¶ Rd eaʒ.l.non fuimꝰↄtenti.ſ.

neruʒ legatoꝝ.ſ.in quo erat
dria inter ſe. ſecunda vᷣo re⸗
mouet driam inter legata ⁊
fideicom.

c ¶ Stricte.i. ſtricto iure, ſic
vt ex teſtamentõò tantuz de⸗

beankt. vt. ſ. de fid eicõ. here.
H. pterae.
d ¶ agis. ſ. ;ᷓ legatavt
. ab inteſtato etiã debeantur
vt. ſ. de fid eicõ. here. S. pter
ea. Vel dic ex volũtate ma⸗
gis qᷓ; ex ſollennitate teſti.

e¶¶ Exequori.quantũ ad ſẽS⸗

tentiaʒ tractatũ.nõ quan
tum ad verbũ.nam nõ dici
tur hodie legataria libᷣtas:
licet fideicõ.appelletur.ites
ꝓpter legatũ nõ cogit᷑ quis
adire:ſed per fideicom. vni
uerſaleʒ ſic. vt.j.ad.l.fal.S.
ex diuerſo.et.ff. ad tre.quia
„ poterar e. oeſtgeneo bere

f
vt. ſ. e. F. poſt moꝛtẽ. ⁊. j. ð fi
Ddeicoõ. here. §. pterea. et. j. de
ſinguł re. ꝑ fideicõ.re.ĩ pᷣn.
g ¶ Amplius. ſ.vt neceſſita⸗
retur.qð nõ erat in fideicõ.

vt. jj. de ſidldics berein ßn.
id e

b (Sed neq; cunabul.
boc volumine. vt. S. e. in ꝓ⸗
bemio circa medium.

re vt dicit ĩi ſaluſtio.
nterim.i. anteq;ᷓ venia
mus ad illam conſtõez; vbi
tractãtur cõia eoũl
¶¶ Delegatis. vt bᷣ ti. et du ⸗
obus ſequentibus.vt in fi⸗
deicõ. here.et alio ibi ꝓxi. t.

¶ Logmnira. ſ. ſepatim.

iure. F. bis generaliter.

n (Mon ſolus res. ct in bis

nil refert ſi ſcierit vel ignoꝛa

i ¶ Operep auʒz.i. pulchꝛuʒ
k

tis una ſit natura et quibuſ⸗
cunq; uerbis aliquid dereli⸗
ctum ſit liceat legatarijs id ꝑ

ſequi non ſolum ꝑactioneſ ꝑ
ſonales ſʒ etiã ꝑ in rẽet ꝑhy⸗
pothecariam. cuius conſtitu⸗

tionis perpenſũ modũ exipᷣi⸗
us tenoꝛe ꝑfectiſſime accipe

poſſibile eſt. Sed non uſqʒ

ad eam ↄſtitutionẽ ſtandũ eẽ

eriſtimauimus.¶ Cum enim

antiquitatẽ inuenimuslegata
quidem ſtricte concludentẽ:
fideicõmiſſis aũt que exuolũ/
tatemagis deſcendebant de
functoꝛum pinguioꝛẽ naturã
indulgentẽ neceſſariũ eſſe du
ximꝰomnia legata fidicõmiſ⸗
ſis exequan ut nulla ſit inter

ea dña ſed quod deeſtlegatiſ
hoc repleatur ex natura fidei⸗
commiſſoꝛũ.et ſi quid ampli

us eſt in legatis:per hoc cre/
ſcat fideicommiſſinatura.

äl

niſt in alio caſu. vt ſi lið bõ leget᷑.qᷓ fuerat redemptuſ ab hoſtibꝰ
quo caſu a pignoꝛe eximit᷑vt.ff.e.ſenatus.S.fi.ſi autem cõmerti
um eſt in cõmuni. ſed non eſt ei ſq; a ꝗ relinquit᷑ v alet vt ipſuʒ de
tur. vel extimatio. vt. ff. e.l. moꝛtuo boue. 5. labeo. ij. rñ. et ſic intel
ligitur. ff. e. in.l. ſy ſi res.ſi autẽ tantuũ ei non eſt ceu pᷣſtare dʒ:ſi ꝓ

ſtare.uel ſi eã nõ pᷣtredimereꝰ

dierſunm delictuʒ
„ 1.. en vl ſecte diuerſitatẽ
mixtionem eoꝛum eruditi ſõ vrin iudeo t maa⸗
tilioꝛibus aundus accipere. Ppio chaiſtii⸗vt. C
NN Mon ſolum autem teſta mancthin vale
toꝛiſ uel heredisres:ſed etii nec enunaro dak.
° r ſif vt. ff. de leg. ij. moꝛ⸗
aliena legani poteſt itaut he moboue F.labe⸗
rescogatur redunere eamꝛ p irñ̃. cet ð ver. oblig.

multum intereſt. ſʒ

¶ Sechne in pris leguʒ cu⸗/

nabilis ꝑmixtedehis exponẽ
doſtudioſis adoleſcentibꝰq̃n
daʒ introducamꝰ difficultatẽ

operepcium'eſſe durimusin bit illiqui agit. ¶ Sed-
terim ſepatim pꝛiusdelega⸗ rem ſuam obligatam credito

tiget poſtea ðe fideicommiſ⸗

ſis tractare ut natura utriuſq;

iunis cognita facile poſſint ꝑ

nerit hoc defunctus. vt. ſ. e. F. ſi as rẽ ſuã. et. ff. de le. ij. l. vnũ er familia. F.
ſiqs rẽ ſuam.idem derecõi legata.ſᷣm Jo. vt. ff.e.l. v. F. i.et.ij. ſed certe

ibi non valet legatũ niſi ꝓ ea parte ꝓ qua non eſt erroꝛ.

o ¶ Aliena. etiã hoſtiũ.vt.ff. e. etiẽ ab omnibꝰ. F. etiã.
bus capta.vt.ff.eę.ſeruus ab hoſti.et.l.ad quod.

m io. item ab boſti

p Poteſt. ſic et. . deiuſti. et iu. F. his igitur.
¶ Redimere.ſpeciale ꝓpter cep.teſtatoꝛis. ſic. ff. cõidi.cõi diuidundo.

Sfi regulariter Z. vt. C. deõ. emp. inuitum.
r ¶Kedimere vllo modo. ꝛ nõ vult vendere. vdl ſipt mñ nimiũ petit pp /
do. vt. ff nõ dubiũ. 5. fi t delei apud iuli. . cſtat. A
8 ¾ ariiv pot n ea rectus hbaben.
t Edipiſci.paſſiue accij

AEd ue accipe extimatio.ſi apud eos nullum eſt comercium.
vel etiam eſt ſed cũ grandi difficultate non valet legatuʒ. vt hic. et. ff. e.l.

apud iuli. 5 fi.niſi teſtatoꝛ voluerit ↄᷣriũ manifeſte. vt.ff.e.ſi qͥs inqlinos

. . , ter ſtatus cõdi
eſtimationem eius dare. Ruempkceramai⸗
ed ſi talis res ſit cuius nninaluc toa⸗
„„ ltia contra⸗
commerciũ non eſt nec adipi ao leget ſtipendiũ
piſci pᷣt nec eſtimatõeiꝰdebe ¶ urſous ſi teſtatoꝛ
turueluti ſi campũ martiann ccn vinu inenſe dat
. „ en 2 matio als nõ.
uel baſilicas/ uel templa uel q vr ſf dele iij ſidei
publico uſuideſtinataſuntlle com F.l ſeno alie
gauerit. nam nullius momen mii S.ſi qd alicui.
ti tale legatumeſt. ¶ Qð v Baſtlicas. baſt
lis grece latine do⸗

auteʒ diximus alienã rẽ poſſe mus tegis dicim.
legari:ita intelligenduʒ eſt:ſi x (Beſinana ii⸗
defunctus ſciebat alienã rem Publica.
eſſe nõ etiã ſi ignoꝛabat foꝛſi⸗
tan eni ſi ſciſſʒ alienã rẽ eẽ:nõ

legallʒ. et ita diuꝰpiꝰreſcrip-⸗ x/ gnorabat aue
ſit. etueriꝰ eſtipᷣm qui agit. i. ſtpiuncrepſone ſi
legatanuʒ ꝓbare opoꝛtere ſeii relieu vr Lee um
uiſſe alienã rẽ legaſſe defüctã taliguiunlibentaß
non heredem pꝛobare opoꝛte Kud alimo vrſe
„5 de ſideicom.li.pau
reignoꝛaſſe alienas quia ſem- ius ſequa ſielle
per neceſſitas bandiincum gara Ran euicta.
rñ.ſi in ſpecie nõ te/
Sed⸗ 1 neni heres de euick.
rem Ata vt. ff. de euictioni.
n aliꝗs legauerit:neceſſe ha⸗ kaen rerdele,
bet heres eam luere: ꝛinboc heres ſed ſiin gue
quoq; caſu idem placet qðin ſiue extra iudicium
1. oe. lIſlſiue ĩ iudicio tradi/
ta fuenit legatario

non ſtipulanti. de euicti. agit. acſi nihil ſibi datum eſſet. ſi eſt exi⸗
neus.ſ.iſte legatariꝰ.vt.ff.de le.i.l.ſi domꝰ.S.i.et.l.non quecũq;
er de le.iij. ͥ cõ cubinam. F. ſi beres. et. ff. de euic. ſi heres. ſi de co⸗
iunctis eſt legatarius vt ſi vni de fratribus eſt pᷣlegatuʒ nõ agit
necreſcat inuidia inter eos. vt.C. de bo.queli.cũ opoꝛtet. et.ff.
dele.ij. cũ pat᷑. SF. euicti.ſed ſi oĩbus eſt pᷣlegatũ oẽs agũt ſiue di⸗
ſtributio pᷣlegatoꝝ ſit ꝑ iudicem facta:ſiue ꝑ partes.ſiauteʒ a te
ſtatoꝛe excipiendo ſeruant non agendo. vt. C. cõia vtriuſq; iuð.
l. ſi fratres. et.ff de le.ij. cim pat᷑. S. euict.
z ¶ Si ſaſſet. in eo caſu quo ignoꝛauit.

qui accuſare volũt. C. de excep.ſi quidẽ.j.de interdic. S. cõmoð.
C. de acti.et obli.l.negantes.et.. de ꝓbatio.actoꝛ. 2
a ¶¶ Qui agit. niſi qui negat neget ius et niſi pᷣſumet ius ꝓ actoꝛi

—

. Secundus Delegatis.
at reus negans. vt. f. de pba. ex ea pte.et.ff. de don. iunk H. ſi ead em. vſq; ad illũ.. ſt diunctim. J H
bnen mnererans. 6 o ¶ Mon pt. vt. ff. dele. i. plane. . ſed ſi duoꝝ.ð yt ſequit᷑ ex eodẽ teſtamẽ
hhn b ¶ Sed ſi luere. tribus caſibꝰluit heres.ſi ſciebat teſtatoꝛ rem ee to. ſo. illa intelligt hm by.5. diſtincionen.
ſen bligatã. vt bic. Itez ſi ignoꝛabat: ſed reliqt piũce ꝑſone.vt. ¶ p ¶ Eger. ff. de le. i. buiꝰ. S. i..ſo.ibi.teſtatoꝛis et heredis teſtantis eſt ea
Nſ de fid eicõ.lib.l.obligata.als eſt.l.pᷣdia.vel ſi ꝓ tãto erat res ob dem pſona.vt in aut᷑.de iureiu.a mo.in pᷣn.col.v.vel ibi in ſecundo lega
ligara quãtũ valet W o emorin redſrarienioß
cſini 1p maioꝛi ſũma. MM ðMDUB , — mi legati relictũ videt᷑.vt.ſ.
1nai⸗ vr oeleg..ſͤres fe alie na ut ita demum luere hʒ eaʒ ex cãlucratiua ſieſtima e.er contrario.quia non vi⸗
obligam neceſſe habeat heres ſi ſcie⸗ ſtionẽagere pᷣt. ¶Ea quoqʒ dermlegelt bis i duob
ini⸗ Can t bat defunctus rem obligata, resque in rerũ natura non eſt: beebit piſi ſenel.
ſtpoſt moꝛtẽ. vt ar eſſe.et ita diui ſeuerus ⁊ , ſi mõ futura eſt recte legatur as ſ ſdeleih 1
an gu. ſ. e.S. ſi cui inus reſcripſerunt Si nueluti fructus qui in illo fũdo Pe
ebe⸗ gi. .c. . ſicul. mnusreicnplerunt. Di Rerin S qiim ulo uido r ¶Rodo. ſi ät nec fuit res:
ralt tamen defunctusuoluerit le/ nati erunt:aut qð ex ülla ancil⸗ nee eſt in rerü natura: nece⸗
Iinarium luere: et hoc erpꝛeſ )ſlanatum’erit. (Sieadlem r deb nernuens d. .
hnih (Eonſequi nota ſerit: non debet hereseamlu⸗ res duobus legata ſit: ſiue cõ legan vt. ſ.ve inuti.ſtipu.t in
u⸗ antepon rol; ere. Sinres aliena legata iunctim:ſiue diſiuncti ſiam - ubn. Sianect arian
ec 2 9„ „ „ . .
pnti poteſt: ſed reʒ qᷓ ti fuenit:et eius reiumo teſtato bo pueniant ad legatum ſan cauet heres de pꝛoſequẽdo
itn en obli nidane⸗ relegatanius dominus factus ditur inter eos legatum ( Si enan egerenſer
iſcs⸗ deleug ta e ed ptioms ex teſtamenti agctione rit legatum:aut uiuo teſtatoꝛ gecamentumn alind in eo qͥ
noii her obliſſauum. Peecium conſequi poteſt. Si re deceſſerit: uel alio quoque deon ulo lenararf.
fl. S. effeguſ. ſed otra Pee conſequi poteſt. Si re decellent: uel alio quoq qui.ſ.eſt periculo legatarij.
W nos eſt. ff. de le. iij. Uero ex cauſa lucratiua ueluti modo defecerit totum ad col vt. ff. eo. ti. l. taʒ ſeruus. et.l.
lrenheri vi erdonatione ueler alialuem- legatanium ptinet Coniicti. iani iuneeSgentſbi
ner petẽdi et pᷣumpta tiula ſimili cauſa agere no pt. autem legat᷑ ueluti 198 dicat ¶exacno. vt. ff. de ver. obli. in
naſi — ¶ Mam traditum eſt duaſ ticio et ſeio hoĩem ſtichuʒ do Ska. S
ee te luctatiuas cauſasin eundem lego, Ziſiuncti ita ſi qs dicat dicardlli aurulilego ride⸗
voluntare de vominem et eandem rem cõo⸗ ticõ ſtichũ hoĩeʒ do lego ſeio duo rii ſtipulandieſſe vidẽ
— do Quida; i oi⸗ Currere non poſſe. (Ma⸗ ſtichu dolego Sed ſiexpſſit zurd eolai tich
bug cunt eſtinatonem ratione ſi er duobus teſtamẽ eũdẽ hominẽ ſtichũ:eque diſ v ¶ Loniunciim. ſ. per con
f iein bligatone. tis eadem reseidemdebeat: iunctim legatum intelligitur. unetonscopulatiud vtff. -
cann refuriua F.zvrri intereſtutrũ rẽ an eſtimatõe, .Si cui fundus alienusle x Diſinnct.Lſchanz vptſ
iſ. Eno uau erteſtoconſecutuseſt. Ham gatusſit:et legatanius eme- gamo⸗.
. . rem ere nõ võt t * I J inditur. virilit niſi ſio
tf⸗ to id qð babeo.pꝛi ſirem habet agere no pot qa ni pꝛopꝛietateʒ deductouſi u Bein tur. vin ,
E HW uo coniuncti eſſent qꝗͥ
nlipnn mus eſt vbi res mi = ͦ́ͦÿ”U?fet?«ℳ locn ne
lce bi data por auferiuiui rä locum vmus obtinẽt. vt. ff.
vrff deſolutſ rem. et.l. qui res.i. reſpon. Item ſi bab eo ex alia de bere.inſti. ticius. et in. l.interduz.
genos cauſa quam debeo babere.vt qua nonvidear habere cum pꝛeci z ¶ Aiuo. naʒ ſi teſtatoꝛe moꝛtuo legatari decedat ad heredes ſuuʒ lega⸗/
Naif um abſit. vt bic. Item ſi aliquid iuris rei deeſt adbuc eſt traden, tu tranſmituit. vt. C. de ca. tol. F. cum igitur.
inon⸗ dumm. vt. f. de ſolu. eriam. et de verb. obliga. iulianꝰ. 5. fi. Itey ſi a ¶Eeſtatoꝛe. poſt teſtamentũ tñ vt differat a ſequenti.
fdelei res deterioꝛ eſt dolo dantis er cauſa ſtricti iuris datur de dolo. b ¶ Pefecentt. l. legatari vt ꝑ moꝛte ciuileʒ. vel dic legatuʒ qð tribus ca/
nnno⸗⸗ licet habeat rem. vt. ff. de dolo. et eleganter. F. non ſolum. ſed in ſibus deficit et accreſcit legatanio pter duos qui ponunt᷑ bic. Pꝛimus ſi
ſin e bona fide agitur ex pꝛimo contractu. vt.ff. como. l.iij. als.iiij. F. non eſt collegatarius in reruʒ natura tẽpoꝛe teſtamenti.vt.C. deca. tol.
ſcicun ſi res. accurſius. JMMM . k1. 1n pꝛin. Decundus ſi mihi et poſtbumo qui aboꝛietur poſtea. vt. ff.
igd f¶ Exr alia vt legati. vt.ff. man.ſi bereditatem. non dotis pꝛomiſ co.ſi duobus. 5. fi. Zertius ſii mihi et beredi ſuo legat. vt.ff.e.l. plane. .
. o ſione. vt. ff. de actio. ⁊ obli. ex pmiſſione dotlis. ſi duobus.et ſic ſunt quinq; caſus.econtra ſunt tres caſus quibus defi /
g ¶ Hon poteſt. etiaʒ ſi ſua poſtea eſſe deſinit. vt.ff. dele.ij.l. me/⸗ cit. legatum ſed collegatano non accreſcit. Pꝛimus ſi mihi et ſeruo ſuo le .
ſiheh uius.S. duobu. MMM gat. vt. ff. e.l. plane. 5.ſi coniunctim. Secundus ſi mihi et tibi res tua le⸗
ſen b Kraditum a iure. vt. ff. de acti.et ob. oẽs.et.ff.e.l. ſi ſeruus loeo- ann vrſhel hulne F. ticio. Zertius ſi mibi et non capaci letatur. vt
gi i ¶ Hominẽ. ff. e. in.l. ſi ſeruꝰ. S.i.ð. ſo.ibi ꝑ obliquũ currũt nõ di/ c ¶ oniunctim. l. re et verb. vt. ff. de le. iij.l. re coõiuncti.
„R recto.vt hic.ar.ff. de vul.ſub.q̃ liberis.S.fi. d ( Diſiunctm. ſ. verb tm̃.nam re ſunt coniuncti.
1ſuen K Rem.i.ſpecẽ. aliud ſi titatẽ. vt.ff. dele.ij. ticio ſeio.ĩẽ prin. e ¶ egato.ſed nõne dando ſeio adimit ticio.vt.ff. de pu.ſub.ſt quis eum
gd le Ron poſſe ccr anf ſecus qñ emit᷑ rñ.quia nec reð hꝛe videt᷑ cuʒ etde adimen.le.l.ſicut.rñ.ſic ii pꝛobatur teſtatoꝛeʒ hoc.ſ.adim ereticio et
dare ſeio voluiſſe. non alias.vt. ff. e.ſi pluribus.S.i.

i pꝛeciuz ei abſit: et loco rei ſucceſſerit. vt.ff.de pe.here.ſi ⁊ reʒ.et ꝙ
me.cauſa.videamꝰ.et.l.ſi ipſa.
m ¶ Ratione.ſ.ſupᷣdicte regule. ac. L
ec n tamentio d. Dnon hominũ.ſi enim vniꝰ eſſet:pꝛimũ ꝑ ſcoʒ
coͦnd⸗ coꝛrigit᷑ vt.ð. qui.mo. teſta. infir. S. poſterioꝛe. Quid ſi in eodem

M bis leggnit. rh. diſtingue ſpeciem a quãtitate. vt. ff. de le.. plane

f¶ Diſiunctim.ſ.verbis tantum.re tamen coniuncti ſunt.vt.ff. de le.iij. re
còiuncti ſunt et alij reet verb diſiuncti.vt ſi dicã lego ticio dimidiã ſᷣui:ſẽ⸗
pꝛonio lego dimidiã eiuſdeʒ ui.vt.ff.e.ti.l.ꝓculo.nec ob.in eodem ti.l.
meuio.in pn. quia illa intelligit᷑ qñ vnam dimidiam vtriqʒ legauit.et in
iſtis non hʒ locũ acceſſio.id eſt ius accreſcendi.yt di.l.pculo.ſunt etiam

X

re diſiuncti.ſed verb cõiuncti.vt ſi dico lego tibi ⁊ ſempnio ꝓ eqͥs poꝛtio
nibus. ſunt ⁊ aliere ⁊ verbᷣ cõiuncti.vt.S. ꝓxi.⁊ cõiuncti vtroq; mõ pᷣfe⸗
runtur diſiunctis vtro qʒ vł altero tmmõ cõiunctis.cõiuncti vᷣo vno mõ

tm̃ ſimul admittunt᷑.ſ.retm̃.cõiuncti vᷣo cũ verõ tm̃ cõiunctis ⁊ diſiũcti/

re ⁊ verb pᷣferunt᷑.vt.ᷣff.de beredi.inſti.l.ſi ita qͥs beredes..ff. de le.iij.l.
re cõiuncti. S. pe.⁊.S. fi.
a ¶ Emerit. l.legatan?.

b Feruenentt. ſ. moꝛte vuu fiuctu et uſufructus ad euʒ ꝑ

agnargvlia dertſimi, uenerit et poſtea ex teſtamen
ſunue. ſnit rſie faäus ? toagat recte eum agereet fü⸗

bralg gpeiafenple dum petere iulianꝰ ait.quia
c ¶ Fundũ.i.ppꝛietatem ple ”õsõsl
aetndtes tamen offi⸗ uſuſfructus in petitione ſui⸗

doo aliter fit.vt.j.ſequi

d Wetere. hᷣ rpete qð diximꝰ iA, „ F
ereeſapete garg gemn officio iudicis continetur: ut

fundum peti ⁊ in plena pꝛo deductouſufruẽt u iubeat e⸗

pꝛietate.ſed opponitur. ple/ ſtimationemepꝛeſtani. (Sz
na ꝓpꝛietas cõſtat ex duo⸗ ſirem legatarij quiſ legauerit
bus. ſtꝛex nuda ꝓpꝛietate et irem legatan qui lega

vſufruau. iam babet par inutile eſtlegatuʒ quia quod

teʒ.i.vſũfru.ex cã lucratiua

quõ ergo pent᷑ fundꝰin ple⸗ pꝛopꝛium eſtipſius: amplius

na ppꝛietate. rñ. vſufr. boe eius fieri non poteſt et liceta⸗

tutis locum obtinet. (Sʒ

ſtamentum factum pꝛedia qᷓ

t (Jdqꝙ. Liuns eſſe. vl iſdem..impatoꝛe2es.
v ¶ Piggnoꝛi dedit.qͥd ſi rem obligatam creditoꝛi debitoꝛ legaue
rit nunqͥd valet legatũ.rñ.ſic.⁊ nibilominꝰpoterit petere debitũ

niſi voluntas teſtatoꝛis oſtendat᷑ ↄ volẽteʒ compẽſare.vt.ff.de

le.ij. l. creditoꝛem. ——
x ¶ Videri. niſi ſub
,„ — diicta diſtinctõne. i.
ſuam legauerit teſtatoꝛ poſt⸗ an babui aim 2
S or mendi vel non.v
eaqʒ eam alienauenit Celſus dienullo mo vb.
putat:ſi non adimẽdianimo 2. C. e qͥ po. B. qꝛ
uendidit:nihilominus debe⸗ nn⸗ alns raurs
S . *Vle ☛ *
riidq; diuus ſeuemset anto tervi.et vx ſi man⸗/⸗

ninus reſcripſerum. (Idem a kgesong
reſcripſerunt eum qui poſtte ſams. 5 ullo.
legata erãt pignoꝛi dedit ad⸗
emiſſe legatum non uideri et

ideo legatarium cum herede

eius agere poſſe:ut pꝛedia a
qeditoꝛeluantur. ( Si

caſu cũ fund perit᷑ in ptena ſienauerit eam non debetur: uero quis partem reilegate a

ꝓpꝛietate:nõ obnnet partẽ . Er,
dominij:ſed vicẽ ſᷣuitutis Nec ipſares neceſtimatõ eius

dialis.q nõ eſt pars rei auʒ iani 2
nõ poſſit eſſe ſine re.et ideo . (Si quisrem ſuaʒ quaſi

lienanerit:pars que non eſta⸗
lienata omnimode debetur:

no viderur peni ea pars re alienam legauerit: ualet lega pars autem alienata ita debe

que obuenit ex cã luci.ſ.xv⸗ rfum.
ſuſfru.⁊ boc de nigoꝛe.ſʒ ð.
de equitate vt ſubijcit.

in ueritate eſt:qʒ quod in opi⸗

(Metioe taliipiedita NMione. (Secet ſi legata⸗

fundiꝑ actione erteſtamẽ rij eſſe putauit ualere conſtat

vakinnunnsoakdam quaertum uoluntasefuun.

aʒ plus ualet qd tur: ſi non adimendi animo
alienata ſit. ¶ Si gs debitoꝛi
ſuo liberatõnẽ legauerit lega

tũutile ẽ etneq; abipᷣo ðᷣbito
reneqʒ abherede eꝰpᷣt hereſ.

qui bona.⁊. S.ſupꝑficiariuʒ. ſ cti habere Poteſt. (Sie rẽ=⸗ peter e neqʒ ab alio heredis 1

et. ff. de bo. au. iu.poſ. ĩ ven
ditione. et. ff. fa. herciſc. ⁊ pu
Seruitutis. ſ. realis.

g educto.i.eſtimatione vſufru.quem.ſ.vſuſu.ex cauſa lucratina bꝛa⸗

bet. ⁊ ideo non debet plus habere.vt. S.eo. .ſi res.

b limationem.ſ.pꝛopꝛietatis.
i ¶ SPꝛeſtari.ſ.ab berede ſuo.
k

egatum. vt. ff. de lib. legata.l. i.ð. ſo. ibi liberatio relinquit que non
erat d ebitoꝛis. 1

1 ¶ Poteſt. ſic. . de acti. S. ſic itaq;. ff. de le. iij. l. cum qᷣs. i. rf. .ff. de excep.

reiiudi.l.⁊ an eadem.S.actiones.⁊.ff.de acqui.poſ.l.iij.S.ex plunibus
m AElnanaeoretacat len, fi. . ſo.ᷣm.b.ibi viuo teſtatoꝛe aliena/
uit. bic poſtea. vel hic purũ fuit.ibi cõditionale ſᷣm Jo. ar.ff. e. cetera. 5. ij
n ¶ Quaſi. i. credens alienam. .
o ¶ Opinionem. no. ſic. ff. de manu. vin. ſt pater. F. quotiens..ff. de iuriſ
⁊ fa.igno.l.regula.S.qui ignoꝛauit.ar.õ.ff.de acqͥ.here.is qui putat.ſo.
ibi de reque conſiſtit in animo. ””
p ¶ Exitũ.i.effectum.vt.ff.quemad.te.ape.l.negare.ibi publice eniʒ expe
dit ſupma hominum iudicia exitum babere.i.res talis legatanio acquini
poteſt. accurſuius .
q ¶ Sirrem alienauerit vẽdẽdo.ſi donando indiſtincte videtur adimere.
nec diſtinguit᷑ an valeat donatio vel non eriam ſi reuocetur.vt.ff. de adi.
le.l.cum ſeruo.⁊.l.rem legatam.⁊.l.legatum ſub conditõne.S.i.ſi ex alia
cauſa a donatione diſtingue animum.vt hic.⁊ in dubio ꝓbat beres mu
tatam voluntatem. vt. ff. de le.iij. fideicõ.S.ſi re m. ⁊.ff.e.l.lucius. .pe.⁊
ff. de ꝓba. eum qui.
P ¶ Adimendi.quia animus ex hoc ꝓbatur.quia ſi neceſſitate rei familia⸗
ris non videtur reuocaſſe.als ſic.que diſtinctio in donatione non cadit.
vt.ff de adimen.le.l.rem legatam.⁊ no.C.e.quipoſt.
8 ¶ Deberl.. rem legatario.ar.S.e.S.nõ ſolũ.vbi ab initio fuit alienata.

☚ en

(S Ro wale detoto ad partem.
egauerit.qð tribꝰmodis fit.pꝛimꝰpeti nolo vł qð dʒ relinqͥ
vd acno.remitto.⁊ h̊ liberandus eſt legatarius ab oĩ debito.vt
bic. ⁊.ff. de li.le.l.ſi qͥs rõ es.⁊.l.aurelio.i.rñ.ſcðs eſt rõnes red⸗
dere nolo.⁊ h̊ ab omni liberatur:niſi ab eo qð penes eum ſit: et
ab eo qð dolo fecit.vt.ff.de li.le.aurelio.S.fi.tertiꝰ ſi damnauit
beredem ne exerceat actiones q caſu ſi bonam cauſaʒ hʒ teſtatoꝛ
litis euentus ⁊ ſumptus ab aduerſario facti legati videntur.vt
ff. de lib. le. petitoꝛ. ſi malam cauſam nibil videtur legare. vt in
ea.l.accurſius.
b tile. licet res ſua ſibi legari videatur.vt.ff. de li. le. l..j. rf.
oc verum niſi teſtatoꝛe viuo exactio fiat. vt.j.e.ti.S.tam aũt.
⁊. ff. e.l.fideicõmiſſa.S.ſi rem.
Beres. vel heres beredis. vt. ff. de lib. le. l. ij. in fi.

— „

d ¶ Petere. cum effectu pꝛopter exceptionem.vt.ff. de lib. le.l.iij.

. nunc de effectu. ac.

e ¶ Heredis. ſic eſt bonoꝝ poſſeſſio ⁊ ſideicom. vniuerſale.j.de
bono.poſſ..qͥs autem.⁊ de fideicom.heredi.S.reſtituta.
¶ Liberet. per acceptilationem.ſi ſolus eſt debitoꝛ ſi habet con⸗
reum ſocium idem.als conreus:ſiue ſocius pacto eſt liberatus.
vt. C. de libera. lega. l. uij. HF. nunc de effectu. in fine.

Econtrario debitoꝛ. ſecus ſi aliꝰ quia intereſt creditoꝛis pli⸗

b

g Panlicochterin ſolum noſtrum. F. ij.

reos babere.vt.ff. de liber. lega. ſi quis decedens.5.finali.

accurſius.

i no ſanuiren onaruralea cum effectu ⁊ pure.als. vz. vt. ff

e.l.ſi creditoꝛi.⁊ ꝑ totam legem.⁊.l.ſinautem.

tilis.ſo.hoc coꝛrigi 2 et. 5F. pe. e. F. fi. Item ſi fuit
tur. vel bi dicit in gad tempꝰ iub erene heres pe nus legatꝰnõ factoheredisꝰ neelted re P⸗
ueleonent tat. ¶ Econtrario ſi debitoꝛ manumiſſus fuerit:nõ tenek? enus. er dicfacko⸗ ic eſt cul⸗
tamen iſta ag. vt creditonꝝ ſuo'quod debʒlega heres. ¶(Siueroheredis pavamoa.
pioc:. uerit inutile eſtlegatum.ſini- ſeruꝰlegatꝰſit:etipſe eũ ma⸗ b ¶Meredis. contra de leg.

o Cſtitit. i. valuit

—.— ,,—

Secundus

(Eimpliusſed nunquid bodieſempet eſt pl'c babeatſtatim

reilegate dominium. et hypothecariã aliarũ rerum defuncti. Rñ.

non. vt. ff de le. iij.l. ij. F. ſi rem. quia pluſ tĩ quattu oꝛ modis di
citur. vt. ſ. de acti. S. plus.iſte autem modꝰnon eſt aliqͥs de bis.

EEi. ſe; geditoꝛi.
m ¶ Legauerit. ſ. de

bito. —

dele. ij.l. debitoꝛt.· Cconueniri ut liberet eum.
pꝛin.d. vbi eſt inu /

il plus eſtin legatoqʒ in de⸗

tem fugit.alłs.i.ſi in vita ſumptibus legatarij.vt.ff.de le.i.cum res. .itẽ

ſi res.de le.ij.ſi quis ſerpuum.

¶ Becedit.quia qui in ſpecietenetur eius interitu liberatur. vt bic.et.ff.

de verbo. obli.ſi ex legati.

6 ¶Bine facto.in boc quoq;.ſ.ſuo alieno poteſt admitti culpa.puta nõ

lomim⸗ f. locoẽ. ſed poteſt a debitoꝛe re legatũ Sirres legata ſine
teum. facto heredis perierit legata
¶ Noteſt autem quis uel ro decedit ¶ Et ſiſeruꝰ alie

qui ſi ſciſſet ſepoſſe vendere
nõ manumiſſet.ſed foꝛte cũ

certificauit heres dominum

videret velle manumittere.
vt. ff. e. l. cum res.S.ſi alienꝰ

pꝛe, I. namdqd.

uia. ratio illi⸗ 1 Pi numiſit: tenen ĩpſũ iulianus e HWanmtiſsRaiftd
uslalſe opinionis bito: quia nibil amplius ple · ſcnpſit. nec intereſt ſi ſcierit rnnieſtmarud
Mon r ige . gatuʒhabet. ¶ Qð ſi indi hereſ anignoꝛauerit aſelega d Zenetur. . ad eſtinaroʒ
Nibeeefr o emuel ſub conditione debitũ tum eſſe. Sed et ſi ali dona⸗ e uis munno F.
bo obll ano eipure legauerit utileẽ lega uenit ſeruumæet is cui donatꝰ ſed bicnon dicittenerema/
pheent adebisq tum pꝛopter repꝛeſentationẽ eſt euʒ manumiſerit tenetux numiſſionen. ſed dic j mi⸗
Pnon Erit Ha. MQ õð ſi uiuo teſtatoꝛe dies ue⸗ heres qʒuis ignoꝛauerit'aſe nasſticnanonem S
metallum.S.itez li ,. ; 4 5 . —
ſemoerpetanmn. nenit: uel nl iant a egatuen eſſ. e Seaſ as e Eier tereleur ec vbt
pbane. pinianus ſcripſit uule eſſeni ancllas cum ſuis natis legd“ mm quis manumiſert. vt
Ba vronipie⸗ hilominus legatum. quia ſe uerit:etiam ſi ancille moꝛtue ff oecondi indebl in ſum ⸗
nius.ſc in commo ri . int: le ſit. ma.S.ſi ſeruum.que eſt con
do repñtationis cũ mel con ſtitit qð et uerum eſt fuerint:partuslegat 0 cedit . tra. Ao.rñ.quia d ebuit ſci⸗
leganũ ſtatm. dos non enim placuit ſententia ex Idem eſtet ſi oꝛdinanij fui reanm faaum ſuum cenſea
da ennna bino die timantium extinctũeſſe lega cum uicarijs legati fuerint: I Qir. vrin aut. de iureiurj
annun nobi⸗ tum. quia in eam cauſam per moxtui ſint oꝛdinarij tamẽui: CtVonauert.lberes.
la. ſy imobilia ſta⸗

uenita qua inciperenon põt. ꝗcarij legato cedunt.

edſi
ein der v1o, Ded ſi uroꝛi maritusdotem-

ſeruus fuerit cum peculio le/

et.ff de do.li . legauerit ualet legatu. quia gatusmoꝛtuo feruouel mãu „
paum et. Jee de pleniuseſt legatum q;; de do miſſouel alienato ⁊ peculille
quantũ maritꝰface te actio.Sed ſi quam non ac ꝗgatum extinguitur ¶ Idẽ

rept vel eus here.· cepenit dotẽ legauerit diui ſe eſt ſifundusinſtructus uł cũ

vt. ff. ſo. ma.etiã.i. . „ .
i A legari inſ⸗ ueruset antoninus reſcripſe- inſtrumento legatus fueritt.
lidũ niſi in falcidia ſ qaii impnlid fur Nin⸗
4 Pbnas muctanf runt: ſi chnchen ſi⸗ nkliaic le Manm fundo alienato n⸗
i vtin aut debere. . gauerit: inutile eſſelegatum. ſtrumenti legatum extinguit
fal ſivono ece ·Si uerocentapecunia uel cer ¶¶ ¶ Si grex legatusfuerit: ⁊
peaadin Pindang tũ coꝛpus: aut inſtra dotisin poſtea ad unam ouem perue
mnmnmnuliens facta lut plegãdodemõſtrata ſũt uale nenit:quod ſuperfluit uendi⸗
1 õ icgatt tol ð”ů!
it luntur. vt. ff. de do l
tepꝛe.l.i..derf. %2 (BSeruumg teſtatoꝛelegatum. et erat heredis.
8 (Votem. iillam dotem quam non recepit legatanuſ. b (Leneturad eſtimationem. v t. S. ꝓxi.dixi. .

Inſtrumento dons. ſ. in quo confeſſus fuit ſe recepiſſe dotem i ¶ Ignoꝛauerit. ſ. beres.
quam non recepit.vt. ff. de dote pꝛeleg.l.fi.et.l. cim ſcniptum. X. k Duis natis. ats ſuo no.
„ Item qui.accurſiuus. — I NSBiquis. cedunt. quia duo legata ſunt ſeꝑata.vt.ff.de pecu.le.l.iij.et
v En pꝛelegando.i.legando. abundat enim pꝛe.vt.ff.de dote l. lancillã. ſed 5.ff. de ven. inſpi.l.. . ex boc. vbi dicik ꝙ ptus eſt poꝛtis
p:ele..I.e .errl. viſcerũ matis.rñ.ibi loquitur donec in ventre eſt.
4 x (Bi res. puta ſeruus ſtihus. m ¶ Idem. ſic eſt.ff. de pecu. le..ttüüſſſſ.
Facto.i.moꝛa quo caſu deinteritu tenetur.vt.ff. de verb. obli. n ꝛdinarij. qui ſunt hij. dic vt.j. qð cum eo. S. cum autem.
ſeruum. pᷣmo rñ.et dele.i.cum res.S.fi.vel quia ſine cauſa occe o ¶ oꝛtuo.ſ.viuo teſtatoꝛe:non ſi poſt. vt. ff.de pecu. le.tunc inutle.
6 dit: vt dicta.l. ſi ſeruum. aliud ſi cum cauſa.vt. ff. de le.l. qd ergo pè Extinguitur. quia acceſſio eſt. vt.f. depe.le.l.i.et. i. DOed quare non
4 . ſi beres. tenetur enim de dolo et lata culpa et leui. vt. ff. e.ſi cu ita ĩ ſuperioꝛi caſu.rñ ꝓpter bominiſ dignitate;. quia non ita accedit.vt

res. . ſi cllga. M fff. de edi. edic. iuſtiſſime. in pꝛin. Item qᷣd ſi vicarij erant tm̃ in peculio et
4 5 Kerern el non compareat quo caſu caueat beres de dĩdo: legatus eſt cũ peculio.ſ.idem vt expᷣmere peculiũ noceat.vt. ff. de condi
Z ſi ad eum redierit:et ſuis ſumptibus recuperatur quãdo pꝰ moꝛ ti. et demon. ſi ĩ diez. in fi.

è ””ä “M

¶ Igem eſt inſtruct. buic pꝛimo articulo Zᷣdicit.ff. de fundo inſtructſi⸗
cut.in fi.ſo.ſᷣm ax.hᷣ ſimpłi ꝓpter rudes ſicloquit᷑.vel dic ꝙ ſit idem qð
in partu et vicarijs.⁊ qð ſequit᷑ cũ inſtro:referat ad ꝓxi.de peculio.vłſſ
tilius refert ſnter inſtn fundi qð perit ſemꝑ pempto legato fundi:et in⸗
ſtrumentũ patriſfa.qð non perit:licet legatũ fundi pereat.et hoc caſu lo/⸗
quit᷑.l.ðꝛia.in eo.ni.l.i.ar.ð
ff.de fun.inſtru.l.queſitum

S. ſed ſi fundꝰ.et. S.ſi inſtru cari pot eſt G ꝛege autem le-

——

co. vel dicillaz eſſe pauliſe gatoetiam oues eaſ q pꝰteſta
tentiã.iſtam labeonis a iu⸗

ſtiniano ꝓlatanxet ſic co- Mentum factum gregi admit
gitur illa. tuntur legato cedere.iulianꝰ

ait: eſt autem gregisunũ coꝛ⸗

pus exdiſtantibus capitibus
ſicut edium unum coꝛpus eſt
ex coherentibuslapidibus.
.¶ Edibusdeniqʒ legatis
a (Einſtrumento. eſtanrten Columnas ? marmoꝛa quep
inſtrumentum apparat r⸗ teſtamentum factuʒ adiecta
rum diutius per menſuram ſvimm
ſine quibus non poſſet exer ſunt legato dicimuscedere.
cen poſſeſſo. vt.f de fido. ¶ Si peculium legatum fue
uatcſn ie nt ſine dubioqulcquid pecu⸗
uandi gratia cõparata. vt lio accedit ul diſ⸗ cedit uiuo £
ff. deſun. in.l.inſtra.queſüt ſtatoꝛe legatarij lucrouel dã⸗

illa bibabes. G . 2
b ¶ Alienatio. ateltatoꝛe. noeſt. ( QOð ſipoſt moꝛtẽ

¶ Bi grex. qui er.x. ombuſ teſtatoꝛis ante aditam heredi/rev.

incipe deberi. vt. ff. de ð. ſi.l.edere. Itẽ cedere q;tũ ad trãſinim,
onẽ. vt acapit᷑. C. de ca. tol. ꝑ tot.ct in vtq; pt bicacapMi.
n uia bona eſt rõ.ſi enĩ pus cederet idẽ eſſet qd in erneo eſt.
et alia ratio.vt.ff.de pecuł.l.deniq;.5.fi.vbi ðꝛ ꝙ veriſile eſt cũ
ei legat quaſi pꝛimoniũ ſuũ ei legat. “Sc
o Peculiß. ſc. C.
. . de pecul.eꝰq li.me.
fuerit non cedere ealegatoni lL.i.

ſiexrebuſ peculianbuſ auctũ b ¶Dua e G

jfuenit peculium. ¶ Pecu, ſu. ſ.qñ interviuos

lium autem niſi legatum fue⸗ eas e uar umif
nit manumiſſo non debetur“ vndecouerſa dõg

ʒuisſiuiuꝰmanumiſerit ſuf tiopᷣſumithm J0.

ſicit ſinon adimatur: etita di Pa vellateßg
uus ſeuerus ⁊ antoinus reſcri boaupanoneinr
tſ. qꝛ pᷣſumit᷑ au
pſenint. Ideʒrel. cniple- reſſporuegende in
runt:peculio legato non ui- aut de mien. etſe.

deriid relictum ut petitioneʒ luc d:tbit⸗ nuſ
habeat pecunie quam in rati pcct. leſa⸗
ones dominicas impenderit. pol. bac conſultiſſ
Idem 'reſcnpſemint pe eorr ſen,
culium'uideri legatum cuʒ raex c liötas fuitle

tionibꝰ redditis liber eſſe iulſ- Sata. aliud ſi exra

. neo.vt.ff. de pec.le.
ſus eſtet ereo reliquas infer⸗ ¶lvj.. ſ. e lſi ſti⸗
Tam autem coꝛpo⸗ cho.

cohnſtat: vel ſer vel quatu, ratem ſ. eruusacquiſierit iulia ralesres legaripoſſunt:q̃z in

oꝛ poꝛcis.yt.ff. de abigeis. AU. 114.
oues. nus ait:ſiquidem ipſimanu⸗

/Ad vnaz ſo ff e auul⸗ miſſopeculium legatum fue

nier.l. ſicut. .eſf. . uII
TSRarck teiirm. rit: omne qð ante aditam he⸗
niel.ſ. 5, 0o malius bak reditatem acquiſitum eſtlega
ve⸗ rfertcheigeel mu. tarioicedere debeni quia hꝰ⸗

et.ſß..l. ſed in grege. ini. moclilegati dies ab adita he⸗

coꝛpoꝛaleset ideo qð defun/
cto ðᷣbetur:poteſt alicui lega⸗
niut actiones ſuas hereslega
tario pꝛeſtet niſi exegerit ui⸗
uusteſtatoꝛ pecuniam. nam
hoccaſu legatum extinguit᷑.

ro . le c grege ſie mrecditate cedit. ¶ Sed erſi Sedrtalelegatum ualet: da

ſbridhd. , O„
sS (Coꝛpus.ria enim ſunt extraneo peculium legatum
coꝛpoꝛa rerum.vnũ quãdo
vno ſpũ.i.elementatione .
tinet vt homo lapis. Secundũ ꝙ ex cobeꝛentibus cõſtat vt domus et
armarium. Tertiuʒ qꝙ ex diſtantibꝰcoꝛpoꝛibꝰ:vt grex et populus.yt hic.
et. f. de vſuca.rerũ mixtura.S.i.et.ff.de rei ven.in rem.S.at in his.
hb Cedere.ſed colũna vel tignũ domus legari pure non poteſt. yt. ff. de
le.i. l. cerera.ne vꝛbs defoꝛmetur.
i Kuerit. ſeruo vel exrano. .
K ¶ Meculio.nam et futurũ peculiũ legari poteſt.vt.ff. de pecu. le.l.ei q;ʒ.
et facit.ð.ad hoc ꝓxi.S.ac.
¶ Eegatario.idem manumiſſo. . .
(adaenoena tpa ante moꝛtem teſtatoꝛis et poſt ante tñ aditã he⸗
reditatẽ. Item et poſt in pᷣmo tꝑe.i.qͥ inuenit᷑ ceſſiſſe dies legati oẽs ſũt
legatarij pares. Ham quicqͥd eo tpe acqᷣrit ſeruus talis:ei cui boc pecu/⸗
lium eſt legatũ acq̃rit:ſiue ipſi ſeruo:ſiue alij er̃neo ſit relicuz. qꝛ non ce⸗
dunt legata ſiłr in ternio.ſ.ſũt pareſ.in ſecũdo diſtinguit᷑ eẽ̃neꝰa ſeruo: vt
b.nam qð legatũ cedit eneo a moꝛte.hic ſeruo ab adita hereditate.quia
neclibtas ſibi pus debet᷑ vt. C. deca.tol.cũ igit᷑. et.S.in nouiſſimo. 7.ff.
qñ dies le.ce.l.ij. int᷑ q legatũ ſeruo manumiſio relictũ eſt vnũ.vt hic cõ
ditõalia vel in diẽ incertũ relicta:ex die vel cõditione exiſtẽte cedũt.id eſt
trãſmittunt᷑ ad heredes.nã ante cõditionẽ vel diẽ venientẽ:ſi decedit le⸗/
gatamnõ trãſmitut:vt.C. de cadu.tol..ſinautẽ. Hiſi in tribꝰcaſibus.
Pꝛimꝰ:vt.ff.de cõdi.et demõ.cõditiones. Secũdus.ff. e.l.iij. Zertiꝰ.ff.
qñ di. le. ce. ſi cũ pᷣfininone. Itẽ verbũ cedere duss hʒ ſignificationes.i.

nas heres meus eſto domum

t Parinone niſ teſtatoꝛ fuerit bꝰ oſuetudinis vt redderer ſuo
q ſibi debebat.vt.ff. de pec.le.dñis ſticho.S.i.in fi.
¶ Gidẽ.reſcp ſerũt.cũ ronibꝰ.q.d.ſi Fuo relinqͥ libtatẽ rõnibus
ab eo redditis: eoipſo et peculiũ legare ſibi videoꝛ. aliud eõ ſi li⸗
bertatẽ relinqᷣ: et rõnes reddere veto.qꝛ nõ videt legatũ peculiũ
yt. ff. dele. i.ſi ſeruus vetitꝰ. rõnes aũt reddere ðᷣꝛ qũ amoto do⸗
lo et raude reddit.vt.ff. de fideicõ.li.l.thays.S.ſtichus.
t (Reliqua. als reliqs. i.aliq que erant edenda reddere cũ iaʒ q⸗
dam reddiderat:vel etiam ſi nihil.vt.ff. de m. ſt. l. ceteroꝝ
d (¶ Inferre. repeteiuſſus eet.
F Incoꝛpoꝛales.i.actiões et ſuitutes.vt.ẽ.de re.coꝛ.et incoꝛ.et
de le.i.l.i. et. l. cetera in pn.
Eater. ine ceſſione tamen vtiles habet legatarius.vt.C.e.
exlegat.
Exegenit. nam ſi exegerit ſemper in dubio pꝛeſumo voluiſſe le
gatũ extingui.vt.ff.de adimẽ.le.l.pe.j.fi.et de li.le.non ſoluʒ..
liberanio.niſi ꝓbet᷑ Zꝛiuʒ vel qꝛ debitoꝛ vltro obmlit eo nõ petẽ/
te.vel qꝛ exact ꝓ legatario depoſuit.vt.ff. de leg.iij.l.fideicom/
miga. S.len. .
C(Bec tale. alieno liberare. nam vtilitatem babet.
b (Bi generaliter res. vt equus.
egatarij.a pꝛinepio et ex poſt faco ʒ. H.vt. ff.e.l. ſi ſeruus

Secundus

le atus F. cum bomo. Sed rñ.a pᷣncipio dabat electionem he⸗

„

VBelegatis.

—

da que dat a iure. hic autem nõ cõpellit in eo qð dat᷑ a teſtatoꝛe.

cteris eſtimatione, pꝛeſterſnaru portium. vt. C. c,
ãſferrebat᷑ in legatariũ.ðar. ff. de ſerui, ſi cui 1Sentenra rri ais eſtimationez pꝛeſtet maruͦpartium. vt oe⸗
. . 5 ig re ee ni .l. fi. in pꝛin. ac. MV
in e lu e o diſtingunaut in genere generaliſſimo vel ae oli r ebn⸗ idez ſolus legat. vt.ff. ..lij.
een⸗ ſrſub⸗ vel coꝛpꝰvel animal quo calu n aearaſpe Si in paſſiua fignificatione accipe. vt. S. de herecfee ES 4
4 ubaltno. ando lib eret. vel eo genere qð dy end. mmDenti. ſʒ qui ſüt iſti qͥn
. feſtucã vel muſcam dan D bent teſti factionẽ.rũ.incer⸗
J ciem appellant: vt ta perſona.vt.j.ꝓxi.S.item
1 bomoret ſimilia. et . Wata nech —— ſtue gai rre
. diſtingue. Ii De E .L. de here. inſti. l.i. Atez
aurnabenmbere illiusreficereuelillum ere ali- ro Eerhonisecle Gdincad rcaneetntie tne
i dltateſenos ne enoliberare. i generali fideicommi a Ol bis qͥ ꝓ aõ ſcrip.ha.l.ſi me⸗
e legatan eligit dů, iel res alia legetur conceſſum erat. ¶ Mam nec tallin Yraß De aannltetie
os modo non melioꝛẽ ter ſeruus ue res 4 ia! 8 7i lle 8 uidem incerte perſo⸗ cũ dñia cõmiſſo accuſatꝰ.vt
unl nt bie. er fe l le electio legatarij eſt:niſi aliul miles 4 i ir e ſrinte 3. de bere. inſti. F. ij. Atẽ col
. gato Liß erl du teſtatoꝛ dixerit. TE tiõil ne poterat reliquere:ut diuus legiũ nncbee len ert. .
. ein. . P . . S fü. Frs
Fnenbede legatum. id eſtubiteſtatoꝛ er adrianus reſcripſit. S drieſr lcollcgin ⸗
4 at et tuncheres eli ſeruis ſuisuel alijs rebꝰ opta certa autem pecſona . te⸗ no. eal..vl. Iten horee,
rnlene rii. 8— relegatariũ iuſſerat habebat tur quam incerta eunces . gael. H
4 iñ er liiß ſt aute⸗ olim in ſe conditionem ido ſtatoꝛ animo ſuo ſubiſciel al. apoſiate. vt. . de apoſta.
i teſtatoꝛ ex certisre legatarius uiuꝰ opta nelutiſi quis ita dicat:quicun biqui ſancram. Item muli
lingur ncert an nili ipſe legatanii 5 cz fili filiam ſuam ĩ ma ernubens.. annum a tem⸗
ipſeſenſit de cro. nerit ad heredem legatuʒ nõ qʒ filio meo filiam deſtcollo Poremotnſmnonti vrin au
nod patce eſinittebat ſed ex cõſtitu/ tnimoniodederit.id eſt co 5iemfdenup. Feii.
nene ionen in melioꝛẽ cauerit eiheres meusilluʒ fü oVncers vo concen
len tunc eligit heres et tione noſtra ethoc in me e dum dato Illudůquoqʒ bodie contra etiam an
eius voluntatẽ int im refoꝛmatum e et da ae 2 te.ſ. grecam inferioꝛeʒ ĩ pau
pꝛetatur. aut nõ ſẽ/ ſtatum refo⸗ etheredilegata qðhiſ relinque atur qui poſt peribus. vt. C. de epil. et de
ſit. ettunclegatari ½ ta eſt licentia et heredil Gat e. . n. id quod
16 eligit. vt. ff. .i. rij optare ſeruum:licet uiuus teſtamentumſt criptum pꝛimi umnecmliles end ſy
nauis ⸗ lo 1 legatarius hocnon fecit.⁊ di conſi ulesðᷣſignati erant eque miulitis voluntas ſeruaf ꝓ
be za donbane ligentioꝛe tractatu habito et inceneperſonelegari tic lege lae Sede reemill
in genere legara ſi cin noſtra conſtitutiõe ad tur et deniq; multe alie huiuſ g⸗ is ianuarij ſoꝛtiebat.
te o⸗ hoc in noſtra conſtiti — Liber⸗ in ktis ianuarij
babeteſenen De ditum eſt: ut ſiue plures lega⸗ . modi ſpecies ſüt. —Oe, id eſt incidlebant honoꝛes
mos: . reti . — DM r 2 epPerſa 0 admini are:et ante ꝑ tres
eligit beres . ſi non tarij extiterint quibꝰ optio re- tas ochwoatten e da le mnmenſes deſignabantur. vt
bate ren ellzaui⸗ licta eſt:et diſſentiãt in coꝛpo uidebaturpoſſe ſeld e ndierel Dublins
deriſoꝛium el eere inatim ſeruos libe er C. demagiſtra. mu.l.oi. „
tux. vr fteeſ dom ⸗ reeligendo:ſiue uiuuſ legata cebat nominatim ſeruos libe H
infundo in genre n 1 heredes ſint ⁊ intra raritutoꝛ quoqʒ incerteperſo r (Libertas darl. vr ſi dicart
legato: dienon va ⸗ rij plures heredes ſint ⁊ intr ri non poteſt ub! 8 liberum elle volo
lorvoan ſe ſecica optancdumn diſcuia dan Fomonik atione i. qnicapnelimunbine aſcẽde
us digeipeſne ne⸗ lio aliud coꝛpuſ eligere cupi certauero de certe per, nt vel ſimile fecerit. vt. . p/
ninndns rde al nnd qu certis perſonis incerte per-⸗ entenis vel tinc ih
iure do. cum poſt. ente ne pereat legatuʒ quod ex Sbenor nti * fle volo cũ habeat du
gaereum 5 pleriq; pꝛudentiuz contra be ſonerecte legabatur uelutier osſicbos. vr ſtbe martel.
Vtaa. niuolentiã introducebãt. fo cognatismeis qui nunc ſunt osf Eunbng
n 83 Fonditonan. tnnam eſſe huius optionis in ſi ah en fiiamnineſdin S rcmebine denms
ſicligereacgd. „ eſſe dirimendũ xerit ei heres me S le. i.l. ſi ſernus legatuſ. §. bo
bus e ¶ Etido. bona r5 dicem ſoꝛte eſſe neniatillis dato. ¶ Incertis autem E ffere. du. l. uidem, ſi
li vt. C. de ca. toll. . nt ad quem ſoꝛsdeueniati. i dato lfideicominil erilesgt. e .n.
ſnaurem aliqanigd. ententia in optõne pꝛecellat ſonis legata ue Geicoenn rcctbacarzl. gna,
er Anſamade Legani autem illis ſolu, ſa relici et pe rozenn laln iageglan ar ke
6 delellf· in pin. poteſt cum Senlene , arehe n autumerat enel vonius mn ſe n
o,crri s ue tiom . t ¶ Legabatur. ſed nec inſti/
fa oſtõne. Gti factio eſt. ¶ Incertisue ſtitu 8 egabatur. ſed nec inſ
g Myniaolöne ſ tifa J tueb atur iure ciuili. vt. ff. de
n (une libe. et poſthu. l. gallus. .
4 b ¶Kupiẽre. et alio . . illecaſus.
4 ſri . — s = . — — .
atete or. Wel oſimtone eqiff de le.i.l. f. in ön. v ¶ Suos. ſ. nanelalli qnfeanandpafionem vt ſequitur
i Beniuolentiam. .. equttaté ſec, aiainam deüe ſicgo 4 Sid ner , mon ſolum in poſtbumolſß oia üpts icta ab illo. 5. in⸗
3 P re deberent. vt. ff. e i. l. b?. F. fi. — .l . . ff. l. hoc le atum. i. rñ et.l.ea tamen.
el, Kk ( Et ſoꝛte. vel cum taxillis vel alio modo ſic.ff. de iudi. in tribꝰ certis:coꝛrecta ſunt.vt ar. ff. e.iij.l. gatum. i. rm.
Ra antare it eos ae iendũ 2 Conſtitutio. quam non babemus.
n ed quare iudex non compellit eos ad dſentiendũ.vt.ff. e bꝰ? a onſtitutio.quam n
iu fi. t. immo hoc modo cõpellit. vel ibi compellit in acti. eligen / b ¶ Muic.ſ. poſtbumo.
4

LZLiber

c ¶ Zutoꝛ per noſtram.ſ.ſopꝛadictã cõſtitutionem grecam. nec veteri luf

vt. f, de teſta. tu. tutoꝛ.

cc Incertus. vt ſi ita dicebat:illum tutoꝛem do qui pꝛius de tuſcia vene

E

oterat.ſ.de iure pꝛetoꝛio no

be et poſthu. gallus. 5. ille.

ee ( Moſtro.i.romano.
f Non porteſt. ſed que ẽ illa
que vxoꝛ eſſe non poteſt.tñ.

multe ſunt ille.vt.S.de nu⸗

pti. diximus. S. ſt aduerſus.
C. de teſta.l. iiſ.
ff
l.ſi quis in neie.
n nomine. nomẽ eſt ge
nus. ſed ponit᷑ hic ꝓ ſpecie
ſui. vt albertus qui dicitur

4*

ꝓpꝛium perſonenomen.co⸗

gnomen quaſi commune co
gnationis nomen. vt aſinel

ſus.pꝛenomen quod cauſa
differentie ponitur vt ſi ſint

duo tullij vni ſupaddatur
marcus vt dicatur marcus
tulius.nam marcus eſt pꝛe
nomen. Agnomen eſt qð i⸗
ponitur ab euentu. vt affri ⸗
canus quivicit affricã. Ala
manicus.et goticꝰ.vt.S.in

rubꝛica ꝓbemij hui libꝛi.

h¶ Legatũ. ſic.f. ſi cer. pe.l.
certum. C. e.ſi ſoꝛtidianum
i¶ eredibus.ſ.ſi erret ĩ eo

rüum nomine.

Kk Inrtelligankl.ateſtaͤter

boc in pꝛopꝛijs.in appella
tiuis diſtingue ſm io.an pa
rum erret vt libꝛoſ membꝛa
nos appellet.quo caſu va⸗
letmaxime cuʒ fuenit conſue
tuſ ſic appellare.vt. ff. dele.
iij. liberoꝛum. F. qð tñ caſſi⸗
us. an multum erret: 1 tunc

labeo.in medio...·
I(Vnurereſt. vnde liber ho⸗
mo ſibi nomen mutare pot
licet ſeruus nõ poſſit.vt.¶
demu. no.l. i. et. f. de fal. fal
ſi. accurſius.

Si quis.ſic. C. deteſta.

xrit.

n ciuili. vt. ſ. de bo. poſ.i.rñ.S.et.ff.de li

Noſthumo quoqʒ alie 4

no inutiliter antea legabatur

¶ Eſt autem alienuspoſt

humus quinatusinter ſuos
heres teſtatoꝛs futurus non

eſt. ¶ IJdeoq; ex emancipa

to filio conceptusnepos ext⸗

neus erat poſthumus auo.
Sed nec huiuſmodi ſpecies
penitus eſt ſineiuſta emanci⸗
patione relicta:cum in noſtro

codice cõſtitutio poſita eſt ꝑ

.

quam ⁊ huic panti medemur
non ſolum in hereditatibꝰ: ſʒ

eriam in legatis et fideicõmiſ

ſis:quod euidenter exipſiꝰle
¶ Lutoꝛ autem nec perno

ſtram conſtõeʒ incertus dari

debʒ. quia certo iudicio debʒ

Poſihumus au

e.ſi ſit. S.i.ceirca hec quattuoꝛ ſic dicas.et pꝛimo.falſa cauſa non
nocet.vt hic.conditio nocet ſi deficiat.vt hic.ðet.ff.ſi cer.pe.cũ ad
pꝛꝛeſens. et.l.itaq;.modus idẽ qð conditio operat᷑ excepto ꝙ id
qð datur ſub modo etiam anteq; modus impleatur petit᷑ cauti:

one tamen interpoſita de modo implendo.qð non eſt in cõditio

Sarunoimi nelut ſi ꝗs ita
legauent: ſuchum ſeruuʒ me
um uemam dolego:licet eni
nõò uerna ſʒ ẽptus ſit:ſide ſer
uõ tamen cõſtat utileeſt lega-⸗

tum ct conuenienter ſiita de⸗

monſtrauenit:ſtichum ſeruuʒ
quem a ſeio emi:ſitq; ab alio

emptus:utile eſt legatuʒ ſide

ſeruoconſtat. (Longe ma⸗
giſ legato falſa cauſa adiecta
non nocet.ueluti cuʒ ꝗs ita di

xerit:ticioqꝛ meabſẽtenego⸗

cia mea curauit ſtichum do le
go.uel ita:ticio quia patroci⸗
no eius capitali crimine libe/
ratus ſum ſtichum dolego. li
cet enim neqʒ negociateſtato

risunqʒ geſſ erit ticiꝰ neqʒ pa

õ debz trocinio eiusliberatus eſt: le⸗
ꝓtuteia quis ſue poſtentan gatum tamen ualet.
Ncauere.

tez alienus heres inſtitui ⁊ an fuent cauſ. a aliud iur eſt uelu
tea poterat etnuncpoteſtniin tihocmõticõſinegocia mea
in utero eius ſit queiure nſo · curauerit fundum dolego.

in nomine cognomine pꝛeno
mine agnomie legatarij teſta⸗
toꝛ errauerit ſide perſona cõ⸗
ſtat nihilominus ualʒ legatũ

m (Dernam. vemna eſtbu? ( ¶ Idemq; in here ibꝰ ſer

er ancilla teſtatoꝛis natus

n ( Si de ſeruo emptus. idẽ

et ſi non emit. vt ar. ff. de v⸗

ſuca.nonnunß. S.fi. ſecus
in venditione.vt. ff. de ðhẽ
da empti.ſi quis fundum.

latur et recte. NHomina enim
ſignandoꝛum hoim gr̃a reꝑ/
ta ſũt.qui ſiquolibet alio mo⸗
dointelligatur nihil intereſt
Huic ꝓxima eſt illaiuris re
gula:falſa demonſtratione le

o ¶ Longe. ideo dicit magis. quia ba falſe demonſtrationis ſũt de ſub

ſtãtia ipſius legati.vt cũ dico ſi

— . —

nõ ita.item qꝛ ca

cũ dico ſichũ vemam do lego. ſz Hba falſe cauſe
e legãdi nõ coherẽt legato.vt.ff.de condi.et de.cũ tale.

§. falſa ca. iẽ qꝛ h darepſumit. vt.ff. de con. inde. in ſũma. 5. ei qy.
Wed ſi cõditionaliter. no.coditio ꝑ ſi apponit᷑ vt h.et. ff. de Odi. inð.
4 ꝓPfniſit. et ꝑ cũ.vt.ff. de ver. obli.quocũq;.S.nõ ſolũ.niſi in caſu.vt.ff.

de tutel.l.muto.S.ſub cõdi.modꝰꝑ vt.vt.C. de bis que ſub mo.l. ij. cã h
quia.vt bic.demonſtratio fit oſtendẽdo aliqͥd qð nõ ẽ.vt.s r

„7. *°

„*½

uxoꝛ eſſe non poteſt. ¶ Si gl

. vt. ff. e.l. iij. et de ſup. le.l.

¶ An ſeruoheredis recte
legamus queritur et ↄſtat pu
reinutiliter leganinec quicq̃;

pꝛoficere ſi uiuoteſtatoꝛe de

poteſtate eius herdis exierit
quia quod inutile fueritlega⸗
tum ſi ſtatim poſt factũteſta

mẽtum deceſſiſſet teſtatoꝛnõ

debet hoc ideo ualere quia di
utiusteſtatoꝛuixerit.¶ Sub

conditioneuero recte legatur

ſeruo ut requiramus an quo

tem teſtatoꝛis alienata.
et. ſic. ff. ad. l. fal. l. ſi a ſeruo.

ſi conditionaliter enumerata

v

x¶ Hrtredis non ſit nann ſieſt adbuc ſemus. nõ valælegats al.
V

ne. vt. ff. de condit᷑.

et de. qui heredi.ꝗ.

fi. et de adimen. le.
liberto.S.lucius.t
ff. e.l. ſ cui. In de⸗·

monſtratione diſti

gue. vt. ff. e. ſi ſit. F.
pp ¶Fundum. ſalzʒ
dominium q fit be
res ꝑ ſeruum.quia
adhuc non eſt.
q ¶ Inutllit. ſic. C.

de neceſſarijs bᷣuis

here.inſti. quid am

F. illo. ð. ſed ibi nõ
imponit᷑ neceſſitas
dangi vel in mini⸗

mis loquitur.vt.ff

de ali. et ci. le. buos
nam cum ſit puruz
a moꝛte teſtatoꝛis
cedit.vt.C. de ca.
tol. F. cum igitur.

r ¶ Legari.pꝛopt᷑ 9/

fuſionẽ hereditatiſ
⁊ legatarij.qꝛ eadẽ
pſona ſibijp i debe
re nen poteſt.

S8Pꝛoficerẽ. quia

actuſ moꝛientiũ nõ
poſſũt eſſe in ſuſpẽ
ſo. vt. C. cõia.pꝛe.
l. fi. in fi. et ꝓpter re
gulam catonis q̃ ſe

t enant eruuſ le
9

tarius.quia hec
eſt regula catonia⸗
na. ac.

ss

vt cum reſ tua ſit ti
bi legata et añ moꝛ

nſtituto. ſeruo.i.do ex ꝑſona ſerui.vt.. ꝑ qᷓs ꝑſo.no. acqᷓ.

gn ſerui. ſed idem dñs erit beres.ergo non v alet legatum.qꝛ
idem non poteſt eſſe heres et legatari.vt.ff. de le.i.le gatũ E. F. i.

à (Meres ſit. i. dicere moꝛtuo teſtatoꝛe ſtatim poſt teſtamentum

non ideo ſtatim dñs ſerui erit beres ꝑ ſeruum et legatarius ꝑ ſe.
et ita non erit apud eum.i.eundem beredem bereditas ⁊ legatũ

Talere crccpt! V

i
ſo
i.

4

ſe

de⸗

6

.

ſh⸗
tbe
i

is
an
ins
1
hln
Nif
los
lnz
onss
d
r.

tant
ade
ebe

ris
ſuhi
ee
ſe

Kle
per
nis⸗

5

Secundůus

ad erat ſuperioꝛi. S. immo ad bocvt ſit beres p ſeruum duo pꝛe/

cedere oʒ.iuſſus dñi et obedientia ſᷣui ⁊ iteri pui ↄditio potertva dias beredum inſtitutiones.

„₰„

riari.ſed legatum nñ̃ interim habebit dſis. ſunt ergo ſepata bere i Canonabilior nit in duobus caſibus. vt. ff. dema. teſta. cuz er plurib?ꝰ
et dele.i. ſt quis a fi.S.pe.et.l.ferre.et ad treb.ſi patroni.S.ſed ſi non fru⸗

K

ditas et legatum interim cũ legatũ apud dominum. hereditas

apud nullum donec ſeruus vel manumiſſus ſibi vel iuſſu aliuu cnbus. ac.

ius domini eaz ad
b Intalligk naz tempoꝛe dies legati cedit: in cumheresmeusmoꝛtuus fu⸗
nanoeſt beres a poteſtate herediſ non ſit. ent: dolego. ( Item pꝛi-
buccune vommi ¶ Erdiuerſo herede inſti die q;; heresaut legatariꝰ mo
at ſequi voluntas. tuto ſeruo quin dominorecte rietur eodem ſimili mõ et hec
e rre haeain etiam ſine cõditione leget᷑ nõ coꝛreximus firmitatem hui?⸗
ſeun dhona d dubitatur ( Mam et ſi ſtati bꝰ modilegatisad fideicõmiſſo
ſcedat:ea addiia factum teſtamentum deceſſe rum ſimilitudinem pꝛeſtãtes
angrhnre a lit teſtatoꝛ non tamen apðᷣ eũ nein hoc caſu deterioꝛ cauſa
vt E decadu. tol. qui heres ſit dieslegati cede legatoꝛum q́; fideicommiſſo
in nouinmo vß reintelligitur'cum hereditas mum inueniatur. (Pe
mum fen bereditas alegato ſeꝑata ſit:et poſſit * neuod; nomine inutiliter le
apud nullam apa eum ſeruum alius hereſ effici gabatur et adimebat᷑ ueltraſ
bunc vel apð ulux ſi pꝛius qᷓ; iuſſu domini adeat ferebatur. Pene autem noie
ſi alienabitur. ſal,; in alterius poteſtate tranſlatꝰ legari uidetur:qꝙ; cohercendi

cEnte legabatur efficeretur: quibus caſibus magis aliquidfaciat: aut nõ

aliud in tutoꝛe enã ntile eſt legatum. Mðᷣſiin ea faciat. ueluti ſi quis ita ſcrip-

mu pel ad onu dem cauſa permanſ erit: ⁊ iuſ ſerit heres meus ſi filiam ſuã
VFaudanenan⸗ ſu domini. ſcili legatarij ad in matrimonis cum ticiocol⸗
cum ſine illo nulli ⸗ 1— erit uel er diuerſo ſi nõ
dicatur. vt.. de in 1 ierit euaneſcit legatum n⸗ locauerit uel er diuerſo ſi nõ

recodil.ſ .ſ.t. ij te heredis inſtitutionem lega collocauerit dato decem aure
Fin bane a de batur inutiliter. ſcllicet qate· ol ſeio: aut ſiita ſnpſerit: he

lpenk wicalpbur ſtamenta ui erinſtitutione he res meus ſiſeruum ſtichũ ali⸗
Eundan t oſ⸗ redum accipiunt: etobidue enauerit uel erdiuerſo:ſinon
qutfit beres perſer luti caput atq; fundamentũ alienauerit ticio decem aure⸗

um. qꝛ adbuenon intelligiturtotius teſtamenti os dato. intantum hec regu
e dinem no.o: ¶heredum inſtitutio. ¶ Wa la obſemabatur: ut per quaz-
dinem ſcrpruren? ri ratione neclibertas ante he pluribus pꝛincipalibuſ conſti
ſeuandun cfÿredisinſtitutionem dari pote tutionibus ſignificet: necpꝛi-
ſideicom. li . gene / rat. ſed quia inciuile eſſe puta cipem quideʒ agnoſcere poſ
mlter auc ero nimusſcripture oꝛdinem qui ſe: qd eipenenomine legatuʒ

ſal S inoꝛdinaum dem ſequi quod etipſi antiꝗ-
ioluneran re tati uituperandum fuerat ui⸗
hae viuperandu ſum: ſpemi autem teſtatoꝛis
uoluntatempernoſtram con
ſtitutionem etiam hoc uitiuʒ
emendauimus:ut liceat ⁊ an⸗

te heredis inſtitutionem ⁊ an

ſit: necex militiſ quidem teſta
mentotalia legata ualebant:
quãuis alie militum uolunta⸗

tis ualde obſeruabantur qui⸗
etiam neclibertates pene no⸗
mine dari poſſe placebat.eo

b ¶ Vonſtitutionez
quam nõ habemꝰ

ſane Peina veſe⸗ ſituel manumiſſusipſe hereſ heredis canſa relinquit᷑: quo

tes hisoꝛdinandis teſtamen⸗

In auordevadie teintermecdiaſ hereduminſti amplinecheredem peneadl
de ea queeſt in. C. tutioneslegatum relinquere: ijci poſſe. Sabinꝰ eſtimabat
HHS et multomagis libertatem cꝰ ueluti ſiquisita dicat:ticiꝰ he
arnon ermente re uſus fauoꝛabilioꝛ ẽMmoꝛ⸗ reseſto ſi iticius filiam ſuam i
ſran ncicii . ad tem quoq; herediſ aut legata matmonio ſeio collocauerit
Albeglias auia ö, lij ſimili modoinutiliter lega ſeius quoq; heres eſto. nihil
mum inſtinit bere batur. ueluti ſi quis ira dicat enim interat qua ratione ticiꝰ

—

8

BDelegatis.

—

dem et poſtea legauit. et poſtea alijs bered em inſtituit.et ita legat int᷑ me

—,— .êòẽ
Loꝛrexim?. vt. C. vt ac.

¶ AZegatis.in ſtipulationi⸗

bus idem. vt dicta. l. C. vt

ue tamen.quia legatum in⸗

ac. ab here. et ↄr here.l.i. c⸗

cipit ab herge vł heredi da⸗/

ri.qð pꝛimo nullo modo fu

it. ſed ſtipulatio fuit:licet in

cefficax. vt. ff. de euicti. qui a

pupillo.et.l.ſi ꝑx impꝛuden/
tiam. S. non mirum.

m (Inueniat. vt. ff. e.l. et

3. c.ti. S.ſed nonvſqʒ.

n (Adimebatur. becvba ex
pone. vt. ſ. titiil.

—

o¶Aliqᷣd.qð fieri vult. hm

io.hoc adiecto.ſ.in penam

peredis ſe cõmittere. als eſt

ↄditio.et valet.vt.ff.de his

qqui pe.no.l.i.et.ij.et inſtõe.

quia pꝛimo poteſt legarerẽ

ct poſtes beredem inſtitue⸗

re. gc.

p on faciat. quod fieri

non vult

volo

r ¶ Mon collocauerit. ſcilicet

qð fieri nolo.ſcilicet eazʒ col
loe u.
¶ Alienauerit.qð volo a⸗
lienauerit. nam vt alienat

volo. W–——
v Agnoſcere. ſc poſſe. vt

5.quibus modis teſt.infir.

—–

S.qdhdñg.
x. ofewanmmn vt Ede

v ¶ Collocauerit.ſ.qð fieri ĩ

a (Eonſtimimus vt E.5

bis que pe.no.l.i.

Anpnbda Fenct,
1.F.

i.ð.ſo.ibi non erat im⸗
poſſibilis.poterat enim eſſe
ꝙ diu viueret. ⁊ infra tridu
uʒ poſt id fieret qð volebat
Ael dic eꝙ ibi voluit teſta⸗
toꝛ beredem conſtituere ſe
ſoluturum ſi deced eret,ſ.te⸗
ſtatoꝛ.j.triduum.qð potuit
non autem ſoluere. Item
contra.ð.de hereð.inſti.S.
impoſſibilis.ſo.quidam di
cunt non valere ſicut teſta⸗
toꝛ voluit.vt bic.valet tam̃
pure.vt ibi. Vel diſtingue.
ſm io.aut apponit᷑ conditõ

impoſſibilis beredi:aut le ⸗

gatano:ſi heredinõ valʒ le
gatũ.vt hic.ſi legatario va
let. vt ibi. et quere exempls

Xher

C. dehis que pe. no.l. impoſſibilia. de impoſſi ibili dic: pꝛecipit heredẽ tnſ m ( St ſeio ſed ſi ſeius Atnon caparx:nunq̃d adenptio: a pꝛimo
ferri mon tẽ vel adiecit coheredẽ vel ei alia penã impoſuit vel pᷣ cepit hberre n⸗ ʒ. rfi. ſic. vt. ff. de le. i. plane. in pꝛin.
di vel legatario vt daret inqͥlinos ſinepᷣdijs. als penã impoſuit:naʒ in R b. Delege falcidia. Qualiter minuank legata adem⸗
p̃dictis:et ſilibus remanet heres et legatarꝰ.nec tenet᷑ ad impoſſibile y ptione vel tranſſatione dictuʒ eſt: nunc gugluͤer⸗ l. falcidia minu
c bbrald um:nt etiam ad penã igeo p unpoſſiůͤe vł ꝓbꝛoſũ nõ impleuitt ank. et ideo dicit ſupereſt ꝛc.

c ¶ Interdicta. vt ĩquilinos = Apereſt. fal /
ſine pꝛedijs.vt.ff.e.ſi quis idia. ideo ſic
uilinos. Z ,. . dicta. qꝛ vt falx fe⸗
cdaſen veſtimẽta Coerceatur utrum legati dati⸗ tum patrimoniuʒ legatis ero nü ſic b. l. legata re
in

nus. vt. ff. e. i. l. ſeruo a⸗ . ſecat. vel dic a falci
lieno. 5. firelias in mni. One an coheredis adiectione gare: quippe cũ in ea lege cau dio aurenteielgye

vt.ff. de condi. inſti.l. pe. in Sed huiuſmogli ſ ſcrupu tum eſſetuti legaſſet ſue rei erpubliciana a pu

zin. aucc — bict din. vt. ſ. S
il Gerate qui ſegno⸗ loſitas nobis nõ placuit ⁊ ge⸗ quiſq; ita ius eſto uiſũ eſt hãc igie. .
in

ciam boctpe non pati⸗ neraliter ea querelinquũtur li leganci licentiaʒ coartare:id-⸗ Aua. l.falcidia

5
oꝛ.ſic.ff.de pac.l.fi.in fi G Delp eriam.
Ku, Weagamttone cet pene nomine fuenint reli· q; ipſoꝛum teſtatoꝛum gr̃a p inn eba

legarorum. AQuia ambula⸗ cta uel adempta uel in allum uiſum eſt: ob id qð plerumqʒ eiſta —=

torin enenmenrolumgs. tranſlata nihil diſtare etiam a inteſtati moꝛiebatur recuſan- s ¶ Bue rel·ide; in
mun vtak, eamiee ceteris legatis conſtituimus tibus ſcriptis heredibus pio lenametvclti iße
§.fl et.l ſe ideo poſt datale uelin dandoul in adimendo nullo aut minimolucrohere⸗ enauit. nam et alie

gata enã de eis adimendis na rel legari poteſt
Sna al de eis aduͤn uel in trãſferẽdo exceptis his ditates adire. Et ſuper hoc nate ercſ aal

. N Denptio. adimank Uidelicʒ que impoſſibilia ſüt tam lex funia quaʒ lex aconia Un inpn. 7,5. dele.

ſq legata.acc. non ſolum.
N Giallro. te⸗ ul legibus interdicta aut als late ſunt quarum neutra ſuffi §. non ſolum

ſoꝛ „
ſramento Poclalli m qPpꝛobꝛoſa Puiuſmodi enim te ciensad rei conſummationeʒ ſe⸗ ſlicetteh

Idam non aliter. ſed nos cõ⸗ ſtatoꝛum diſpoſitionem uale uidebatur nouiſſime lata eſt ſtaroꝛibus eam re⸗
tra.vt in aut.de reſti.fidei/ nunciare niſi in ca⸗

m 5. manifeſtum. col r. lIe ſecta meoꝛum tempoꝛũ nõ lex falcidia: qua cauet᷑: ne pl Mvr ſte p de bo

patitur. legare liceat qᷓ; dodrantem nis. 5. fi. i, 4. liebi
toꝛ. ar. ac.
De ademptione legatoꝛun.. totoꝛum bonoꝛum.id eſtut ſi 0 e dar⸗

ueunus heresinſtitutus ſit ſi gula ſit ⁊c ſed bo⸗
J N DHemptios legatoꝛũ ueplures apud eum eoſue ꝑs Oieha eut. an
ARſiueereodẽ teſtamẽ quarta remaneat. Et eum ael ſal .
to adimant legata ſi queſitum eſt duobus heredi⸗
7 ue codicllifima eſt ſiue cõ⸗ businſtitutisueluti ticioet ſe
trarijs uerbis fiat adẽptioue⸗ ioſi ticij pars: aut tota exhau⸗
¶ Einna. vt ſt eodẽteſto ſf ·luti ſi quisita legauent: dole ſia ſit legatisque nominatim

at videt necdatum. ſi alia goita adimatur. nondo. non abeo data ſüũt: aut ſupꝛa mo⸗ „Cuareani

Bokenadetmeuw. pr. n lego.ſiue non contrarijs:ſed dum onerataa ſeio uero: aut 6 Geropare ,

de his qui in tel. de. l. i et.ff. glijs uibuſcunq; uerbis. nulla flicta ſint legata: aut ꝛ coanaa legz⸗,
de le.i. ſt ita ſcriptuin. ſz við N. ranſferri quoq; legatũ partem eius dumtaxat in APar⸗ uckne l

tur ꝙ nulla talis voluntaſ 5.
valeat cuʒ vid eat ſbi reu ab alio ad aliũ poteſt ueluti ſi tem dimidiam minuunt: aut o.

gare.vt. fde regu. l. vli gjita dixerit:hominẽ ſtichu, quia isqnartam hartenitoti Eigarendl eia;

repugnantia.que eſt huic õꝰ cauſa moꝛtis dona
nin.ſed biep mi diet der, quem ticiolegaui:ſeio do le- ushereditatishabet aut am re nam eribi locuz

paanamia anefephegnm/ go. ſiue in eodẽ teſtamento ſi pliushaber: ticio nihil ex le bʒ kl eeima⸗
konch⸗ inſtl ſ rinfeti habʒ uein codicill 5 00 fecerit.quo gatis gue ab eo relicta ſunt re QAa kpezire

locum pꝛedicta regula quũ caſu ſimul et ticio hoc adimi tinere licer et placuit ut quar-⸗ hac q̃ͥdaʒ pᷣdicãt.⁊

ä uideturet ſeiodarſi. tam partem ſuepartis ſaluaʒ aehiſihe
ſi autem apparet vltima va habeat et placuit poſſe quar⸗ cõ. vt. C.e. l.ij. ite
i⸗ e. npi ſpbiba⸗ .— G Pelege . alcidia tam retinere ¶Etenim in Dottarione inter
Alijs. ſ. vt adimo. vł pe i tec
Pnlted euo ad dedipal ſilſ pereſt ut de lege in ſingulis heredibusratiole Rmncsdnorihns
immo etiam nuda vol fal idi iſ 9 gis falcidie ponen LCe
volunta Q.e. in donat. i
teßſumpta. runmnetde⸗ alcidia di piciam Gs alci ieponenda eſt. . bis by loch as bie

deacmen. le. l.i. in fi. et. lo melegatisimpoſituseſt. CQũ trimonij ad quam ratio legis a Dograntem.id
1E nuiſfemiſnek feri, eni. xij. tab lege libera a falcidie redigitur moꝛtis te eſt nouen vnnas
lario ac. Gidiporeſtast ut liceret ul to ſt pectatur. Iaqʒ uerbi gra ſi n. dodrãs dꝛ. vt.

.
Secundus De ſideicom. heredi.
nn, dehereal inſtt 5 bidirae ſ a go ſiat in contrarſum eſn h⸗ o4 reania barccl deboemd tpemoꝛtis: lʒ confuſiõe ſit fa/
em uen ſee amemnt ſlinf 7.1 plautuis, E .l. ij. iã ergo ctum indebitum. vt.ff.e.qui fundus.⁊.C.i˖.irritum.niſi exgꝛeſſe pꝛobibe⸗/
ü nã nõ at. yt. ff. eo. ſi debitoꝛ creditoꝛem.
nſtſ. non eſt queſtio an beres poſſit retinere faladiam in vna re.nã nõ Gunene won mwonminentvtſk eletSeff.
i poteſt. vt in dicta. l. plautius.ᷣ ſed aliud quando quiſ legat patt p (Guneris. non mor M. e. li. ⸗ q (Sauorum. mos eratan
ſiti bono:um. runc. n. tiquitus: vt qui ſeruos non
garnte ſuccurnit bidldne habebat Bennn vel paures e
„ ſimattonen dare is qui centum aureoꝛum patri rum Fan in vumenmede aerdaner Autit
maluerit. vt. ff. ð le ium in boni t cen mum inre cederent:quo facto ſtatim ĩ/
ln ganb aplo. 5i. Monium in bonis habeat . tur: ut ex eoquarta pars apd talligunurmanumiſſt r ſi⸗
dl tlltum aufos legauer at nihil „ Aur urckeod illoꝝ manumiſſoꝛum detra⸗
let b. Eraum qſtum. gatarijs ꝓdeſſe ſi añ aditã he heredem maneat. tres uen oꝑpꝑ büur pꝛeciuz. ⁊ facit ad bãc
in ſit .el in ingu reditatem per ſeruos heredi- tesinter legatarios diſtnibuã⸗ Nocttnen ceNeleete,,
min Wopar ini llaru, tur pꝛo rata: ſalicet poꝛtione S.ſz r? qui dñi· Ael dic te/
c ¶ Bupꝛa moduʒ. taqnios:aut expartu ancilaruʒ DrPzorata: Ilice ſtatoꝛ alicui.x.legauit:vt ali
ine quarta. Hereditariarux: fetu pe- eius:quod cuicumqʒ eoꝛuʒle- enum ſeruum redim eret le/
D . hereditaniaruʒ: aut ex fetupe- ”õcü
iut d ¶ Ainuunt. alts Coꝛum tantum acceſſerit here gatum fuenit· Itaqʒ i ge Fermus ena Bubu rera⸗
nti miuatur. ꝛſierema litati ut centuʒ aureis legato⸗ musquadringẽtos aureosle biur laclar uidee a
Nort ſunt auamaranus? um nomine erogatis beres gatos eſſe:⁊ patrimonij quan ſpecerarhhac auprto
i (AAa bis. ſall⸗ quartam partem hereditatis titatem er qua legata erogg⸗ decem. ⁊. ff. e. ſed ⁊ ſi non ſer
En ng. n ptẽ habiturus ſit. ſed neceſſe eſt ri opoꝛtet quadningentoꝛum vui Euran Gum vpro
, arram ptẽ. i· WDuin 5.2 .
l E vndas ut nihilomin? quarta pars le· ecq̃na ps ſingulis legatariſs paum muncnullam paritur
8 Maber hociter⸗ gatis ðtrahaturEx diuerſo deber detrahi. ꝙ ſi trecentos falcidiam legatanus c
nn deftonger dia, fi ſeptuagintaquinq;legaue, quadragitalegatos fingam Beiens dednchen vrfel⸗
N ct rꝛ. mt: ante aditam hereditatẽ octaua debet dtrahi: ꝙ ſiqn⸗ ſauus clliulg.
inn. eeinee aner in tantum decreuerint bona: gentos legauerit:inino quin⸗ rKonobe genrk fühns
lo iis hi iuebidua cædiſſ foꝛte autnaufragijs aut ta deindeqta ꝑsᷣtrahpi dẽet. Nnefemm non de affen⸗
n no bʒ non aut de/fmnoxte ſeruoꝛuʒ: ut non ampli· Ante enim detrabendum eſt el pꝛccia. S
ã adimplen . —R—— 1X. . ata. vt ita quarta
8 inemaiitoba usquũ,ſeptuagitaquinq; au- quodl eum bonorum Ja Aetaameneet⸗
liquo iputabit ſoi reoꝛum ſubſtantia uel etiãẽ mi- tatem enn deinde quod ex bo⸗ mileratteſatos e ſt aliaa
in qᷓrtam:niſi in ſta . .ſoli is apud heredem remanere cærarreſiduum penes euz a
tulibero eſſet datus nusreliquatur: ſolida le 31 e cecem emane huc derrabit ad ſuppleto, o
ditaria ð qua eido ſt heredi cui liberum eſt non . milleſimam. vt. ff. e in quan
nare pmittit. vt. ff. ( ire ber Sirseen t oef De fideicõmiſſaria hr̃ditate. nitate.S.fi.⁊ facit ad hoc.C.
id añ ereditatem.que resef B., e al. phanting,
triſt .e. id aut. ⁊ de as⸗ adire hereditatem. 5 ..1. . . te e.. piqunusg.
ods⸗ moꝛ. ſtatulb. ficit ut ſit neceſſe legatarijſ ne H t¶ Itaq; ſi ngamus. reften
ei⸗ 2nereſen die deſtituto teſtamento nihil con Vnc tranſcanm 8 rrn babcbatin bonii
iputer vr f el. 5 ſequantur cum herede in poꝛ- Jad fideicomiſſa:l5 „ Hasha ſai ca duadnt,
je 1 7 . AſS 0 — . — . 2 . E
eut rna Fma tione paciſ. c'. (Cum autem — utde Hcle „ Etaun uect guingua⸗
D ¶ DQuantitaſ mo: ratio falcidie legis põitur:an- tatibꝰ fideicõmiſſarijs uidea Smaqmacölnaer bir atͤ
nnn aevete H. be tededucitures alienum. Ite,ʒ mus/S — itaqʒ ſ unatagnta nnctrſi
olga. ⸗ „ pP/ . . 1 entum.
bibo; ibi remanet ſeuus funeris impeſa ⁊ pꝛecia ſeruo fideicommiſſa pꝛimis tꝑibu
iaine⸗ quaſi peculij domi ðJ
hine nug, dcccarr.. 1x Quingentos. retento ca
lon K (Legauerat. ſlll SS bbat in bonis dradi it vllra q; br̃et contum.
dciat AKes partes bereditatis:⁊ quanta remanet.ita bʒ locuʒ fal. bebarin voni, argannts r elegeui ued ceogit. dn geus
Nftl quia centum hẽbat in bonis. vt.. dictum eet. „ (Denabi. impꝛope po ſicſemel poſitum verbũ pptie ? inpꝛope põi
tefi ¶ Ex diuerſo. legata dicunf. als dent. boc locũ bʒ qñ res beredi/ ad quartã que ẽ in bonis.⁊ ſic ſem bonn daceſetin muleio aſilna
Aliis tarie non legatepierint. ſi aũt legate peant. diſtingue aut erãt p? mn. vt. de of peon... Zrzvo Sle lbemenebis, caldus
oeinn dere nũero vel menſura. ætunc idẽ ẽ ꝙ bic dr. aut non ⁊ tunc aut quos dicas vt diximꝰ in aede Juſtinis pemadatũ legatoꝝ. dele fal.
6 S minem: ? tunc i uod hic. aut incertum ¶ Rub. De fid ecõ. br̃ditatibꝰ. Juſtinia. eG. Lela.
nan mcerum vmputa bominen: m unc iden q kſz deſigeico tr tauit.qꝛ lex falcidia in legatis pꝛius fuit inuẽta qᷓ;
1lst ex certis:vt vnum de ſeruis ſuis:⁊ tunc ſi om̃s pereant legatarij pꝛuſqᷓ de dcconra Ede le. Far defdcc iums pollicin diece
ii dohnun aSSeSareeis Ten erucheni ene ineegirangnds ⁊ iõ de fid eicõ. tractemꝰ. qꝛ de fideicõ.alið
gaöne vt ſtichus:et tunc ꝑit legatario:vt.s.de le.ꝭ.ſi res . vt. 5. dele. §. . co. ipꝛimo pidea⸗
m (Ea iie Hdertacreobiecnontq d nonncent imquum com /⸗ Sanerolefalluc eceſe gea terd dignius. de generali pꝛimo vi
m anerVonuger ne areperentptackentri Lnc. ſeam⸗ ſciẽdũ. q. d. ractaturis nobis de fideicom.quia eo
6 n aciſci.i.aliquid oʒ eos dare heredi vt adeat.⁊ ita nota ꝓñ Vnctranſeamꝰ. . ianiranſ
it e etiã bodieſann Fequars ſideicommiſſa legatis. nam fi· ¶Amm apud antiquos aliter ſe habebat tractatꝰ:nequid antiqui
d deicommiſſarius compellit beredem ſcriptuʒ adire.⁊ nibil eidat.

penitus ignoꝛetur: quare dicamus de fideicom. generalibus ⁊ ſpalibus

8

vt ar. S. deteſta. in pꝛin.
a ¶ Duibus. vt ſpurijs.⁊ in h

Liber

is nil innouat᷑ nã nec bodie vʒ fideicõmiſ⸗

6 „ . B ⸗ „ . ⸗ „ . „ . i.
ſſun. e Fdeni, frenon intelligit. SF. i. . ij. .iij. ⁊.C. de naturali.li.l.i.⁊

ij. 7. C. ad.l. fa

l. ẽt. ſm aʒo.ſunt ⁊ alij qui caꝑenõ poterant nec poſſunt

vt. S. dele. 5. legari diximꝰ. ⁊ in his oĩbus nil innouat. vt in muliere que

tranſit ad ſecunda vota in⸗
fra tempus luctus cui ab ex
traneo relinqui non poteſt.
vt. C. de ſecun. nup.l. i. ⁊ de

infirma eſſe: qꝛnemo inuitus

——=

ſunt pſecutoꝛie.vt.ff. de ac. ⁊ oblig. in onerar
ſecus in penalibus.vt.ſ.de ac.ꝭ.penales.

ijs. ?.ff. e.l. i. . ;uiſ

x ¶ HMereditatem.non facta ceſſione actionum. als.n. etiã directaſ

babet ex nomine cedentis.
x abant. ſic. S. titu. i. in pꝛin.

citici: ut cum pꝛimum poteris

5Konſulibus. ſs

exntibus.

a Exlege. i. dieere ·

Ni . „1. , . cantur ſpecialia le⸗
A d t en cogebatr pfareid ð quoroga- bereditatem meam adire ea, gata vt gmmu i.
one accu. tuserat. ¶ Quibus enimnõ Gas ſciofeadas 7 reſtlngs. vonneme füſtn
c ¶ Ainculo. actione. ſed ꝑ itaten (Moteſt autem quiſqʒ ⁊ de gencaale nideicõ.
leergelk de 5 boicrant Hercditaen velle G ſtit gah Sm ro Ofalcatur per pega
bo. ſignifi pecunie verbum. gata relinquere: ſi reliquebat parte reſtituenda here ſianum ſena. conſ.
Sacioms. — I ficdei committebat eoꝛum qui gareliberum eſtuel pureuel Pien Kendaftne
caſonar em aſens capere erteſtamento poterãt ſub conditione'relinquere fi- pna dr ure nann⸗
capaces de quibus ſupᷣ lo⸗ ⁊ ideo fideicõmiſſa appellata 4 eicõmiſſum uel ex certo die. detits r⸗ e dbe 4
cutus e diebſoan aruũda. ſunt: quia nullo uinculoeiunis Reſtituta autem hereditate urf eniable
e ¶ Intponere ſ. vt figeico. oꝛe eoꝛum ꝗ isquidem qui reſtituit nihilo- perioꝛibus ⁊ buſ⸗
P e gencalr in oibus. ed tantum pudo 4 59 BBa tranſuerſalib⸗
e¶Kr populare populo x rogabantur continebantur. minus heres penmanet (G. etruſleiali⸗
f naſſinaz.. vt afſidue Soſtea diuus pꝛimus au- ueroqui recipit hereditatem: queniur.-lparen
Aa ius reddatur eiam Giſſius ſemel iterũq; gratia ꝑ aliquando heredis aliquãdo lus:dbeel aucee
5is a nne— ſonarum motus: uel quia per legatarij locohabebatur. cin meuk mien⸗ E
nidieius deboc reqdereur. ipſius ſalutem rogatus quis neronis quidem tempoꝛibuſ bium bonoꝛunſb
r ideico ion. , . „Ly, „ — . 1 .vt. ¶. de
1 or. Hdeminaltog. diceretur: aut obinſignem ꝗ/ trebellio maximo ⁊ anneo ſe⸗ cictella. droras.
Lij 5.poſt deinde diuus. aa fũdam perfidianriuſſit conſu neca conſulibus ſenatuſcon- Alia que debetur
nd. jz libus auctoꝛ tatem ſuaz inter- lultum factum eſt. Quo cau⸗ unmiunote. r
ni Pdrve ſinni Bew,quo ponere:quod quia iuſtum ui⸗ tuz eſt ut ſi hereditas ex fidei gatis ⁊ fideicõmiſ.
niam aut fideicommiſ. vni⸗ debatur ? populare erat pau⸗ cõmiſſi cauſ⸗ an eſtituta ſit om dieb tie Blin aue
alale nnn n ammam latiin conuerſum eſtin aſſidu nes actõnes queiure ciuili hPe oiotur nebalani⸗
terigr ꝛ de eo in pꝛimis no. am iuriſdectionem tantuſqʒ e redi ⁊ in heredeʒ competerẽt. lier fuentt pegaſt
„ andan ſedind os oꝛum fauoꝛ factuseſt: utpau ei et in eum darenturcui erfi Brrhamegt
1Bainmat por eria abin/ latim etiã pꝛetoꝛ pꝛopꝛius cre deicommiſſoreſtituta eſt he vt quedebetur er?
teſtato. vt. e. 5. pꝛeterea. q aretur:qui de fideicommiſſis reditas. Poſt quod ſenatus ſünnon⸗ dini i
m aunle nora non va iusdiceret que fideicommiſ- conſultum pꝛetoꝛutiles actio Geadogato:vrs,
lee teſim ſinebercde. ſc.f. ſarium appellabant. Sn nesei: in eumui recipit he ten. Itcz iz ala
eli ed ege re misigitur ſciendum eſtopus reditate: quaſiheredi ꝛinbe vemaue aui mo
. (Eon duõe. qᷓ Ta quo fũt eſſe:ut aliquis recto iure teſta N redem dare cepit.¶ Sed quia quis igitur. collat.
undlede dic viſeefaa. . mento facto heres inſtituatur heredes ſcnpti am aut totaʒ deng,tdn
ermamerno.aö ſand eiuſ q; fidei commitratur: ut hereditatem: autpene toram Agernni ni
rſp cr ſe ſvoe mnole eam hereditatem alijs reſtitu plerũq; fſtituere rogabãt᷑ adi nnmn one at be
ſi ſine. S. ſed ꝙ papini. ff. de . Ii in en eiin . 5ÿJirasz „ m„ ſed .
heredi.inſti.l.ei qui ſolusdo At: alioquin inutile eſt teſta⸗ rebrditatẽ obnllz uelmimuz rio grauato alij da
. 4 fine. mvnux ins vr Mentum in quonemo heresi⸗ nierſtan abant atʒ obid exti tetteimuc vtdie
p ¶ Aliqñ.i.ſʒmvnuʒ ius.t lmnien & O nmm ſ WF Efideicoõmiſſa. . ſ. ti. i. K. il.
i rſrann dices. ſtituitur. O um igitut a igs Luebant Rdeicmiſſa. Molt c¶¶ Poſt qð ſe. cõ. ſ.
nam oĩa rranſiebant. ſcripſerit lutiusticiusherese eauero ue aot Pn te Bunubert
e S . ſto: ſcere: oꝛbus pegaloet zuſtinebat. ſc
¶ Auaqñ i. Gm aliud ius lto: poteſt adiſcere: rogotelu poꝛibuspegaſoet Puſione einanergt⸗
non erit loco heredis: ſed le YM WM e (Panem. ſcalice
gatarij vt per pegaſianum. . dodrantem. accur⸗
ſzym quod retet inſtututꝰ q̃r⸗ ſius floꝛentinus.

tqj. vt. . e. F. ſy qꝛ. ⁊. . poſtq;
Trebellio. ⁊ hinc dictum fuit trebell. ſe. con.
Hone. vt. ff. ad macedo. l.i. accurſius.
6 Baneninne tannnes⸗

vt macedonianum a mace f Golcbaͤr ſigre vetuſtiſſimo ſym pla.naʒ legatarius non ſuſii
“ nebat onera.⁊ ideo hec ſtipulatio interponebatur.ſed eum hodie
legata fideicom. ſint adequata. vt. S. dele. 5. i. in fid eicommiſ. di⸗
uidãtur onera inter heredem ⁊ fideicõmiſſaniũ.vt.j. ꝓx.S. ergo.⁊
§. ſed qꝛ ſtipulatõnes.pʒ ꝙ hec legata vlia ſeu ꝑticularia ſineſti
pulatione debent tranſire cum onere.⁊ faat ad bunc.F.ff. deleg.
ij. ſi quis ſeruum. S. fi. ⁊.l. ſe. accur.
g ¶ Interponi. puta quando legabatur dodrans.

t ¶ Dmnes.immo non omnes ẽt per trebel.vt.j.e. F. ergo con tra. Sol.lʒ
hic dicat omnes:non tamen diacit tote vel in totum ſʒm Jo. vel dic ꝙ qñ
detoto erat rogatus:habebat locum quod hic dicitur.ſi aut eʒ retenta Ir
ta eſt rogatus habet locum quod dicitur infra.

v ¶ Liuili. vel etiam pᷣtoꝛia dumõ tales ſint pᷣtoꝛie que ſint tranſitoꝛie vt

—

Secundus

H b ¶ Yommune ſit. ſed bac ſtipulatione nõ interpoſita omnia one
D ra erant heredis rogati occaſione quarte quam retinebat. vt.j.e.
n §at ſiplus. accurſlus. „ g
¶ ¶ Ergo. quia tunc demum locum babet ſenatuſcon. pegaſianuʒ
quando vel totum vel vltra dodrantem beres rogatus eſt reſti⸗

K ant⸗ Fen. .
H reſtituta.ↄtra. So GN .
tapribi e conſulibus ſenatus cenſuit ut
14 Tſupulanone ſu ei qui rogatus eſſet heredita-
l pꝛadicram intepo tem reſtituere perinde liceret
ad t rbfat. quartam partem retinere: ſi⸗
cut ⁊ ex lege falcidia ⁊ ex le⸗
er eG I.
gatis retinere conceditur.
ckh ¶Ex ſingulis quoq; rebusqᷓ
—— per fideicommiſſum relinquũ
“ tur: eadem permiſſavretentio
eet: poſt quod ſenatuſconſul⸗
ae tum ipſe heresonera heredi/
fald 15 .
i RH taria ſuſtinebat. Ille autem
n qui ex fideicommiſie o recipie⸗
i bat partem hereditatis le ga⸗
n tarij partianij loco erat.i.eius
d legatarij cui pars bonoꝛumle
ens gabatur que ſpecies legatiꝑ-
den ;— titiouocabatur:quia cum he⸗
enyide legatanꝰ partiebatur he
. redlitatem. unde que ſolebãt
“ ſtipulationesinter heredem:
i Lpaltiarium legatanuʒinter⸗
l poni eedẽ interponebanturiĩ⸗
ig; treer euʒ qui ex fideicommiſſo
1e9 recepit hereditateʒ ⁊ heredẽ
inn i. ut lucrum ⁊ damnuʒ heredi
dixk tanum ꝓrata parte inter eoos
n cõmune ſit. ¶ Ergoĩſi qui
npluſq; dodrantẽhe
lie frecitatis ſcriptus heresroga
6CGͤ tus ſit reſtituere:tũc ex trebel⸗
nſl lllieno ſenatuſcõſultoreſtitue⸗
he “ boeatur hereditas:a inutrumqʒ/
E 1 Si vero retiu actiones ereditarie pꝛo rata
i eret. ſpoͤte. na vwo parte dabantur. In heredeʒ
quartam reti⸗ een .
nereper pegaſianñ quidem iure ciuili ineuʒ uero
i vr. Genalt ar qui recipiebat hereditatem
. 8 nte⸗ bdan E .
AGure oneban ex ſenatuſconſulto trebellia⸗
ſie Raedior ema., no tanquã in heredem. At ſi
⸗ ¶ Sy ſ danoſaz. lipluſq; dodrantem uel eti⸗
t non aſigner amtotam hereditateʒ reſtitu⸗
Nꝛ vorie ſunt homi g.
6 nuz voluntares vr ere rogatus ſit: locus erat pe⸗
ff. ad trebel. qꝛ po. Gaſiano ſenatuſcõſulto:ut et
. 4 terat.
ſneſi

dinibus q;ᷓ differentijs utriuſ

p (Lum caſu.i. cum per trebelł.reſtituat᷑tota. Vel dic per pegaſtanum.ſ.ĩ

7.

caſu pꝛopſito.vbi coactus adijt.ſi vero non coactus ſed ſponte ſecus.vt

8.e. S. ſi vero totam. Accurſius.
q ¶ Atroq;.ſalicʒ trebelleis.quia nil retinebat.⁊ pegaſiano:quia coge⸗/

batur:⁊ ita quo ad ſentenniam concurrunt:quo ad verba enim non con⸗

currunt cum alio caſu vnuʒ
⁊ alio aliud loquebatur.

Accurſius floꝛentinuus.

heres qui ſemel adierit here- r ¶ Sed quia. dixi interponi

ditatem ſimodoſua uolunta ſtipulationes ſenatulcen

rend —7122 ſulto pegaſi.⁊c.
te adierit ſiue retinuerit quar⸗

tam partem: ſiue retinere uo
luent: ipſe uniuerſa onera
hereditana ſuſtinebat:( Sʒ
quarta quidem eal, quaſi
partis ⁊ pꝛoparte ſlipulatio/
nes interponebantur tanquã
inter partiarium legatariuʒ; -
heredem. Si uerototam he
reditatem reſtitueret:empte⸗
uendite hereditatisſtipulatõ
esinterponebantur. Sed
ſi recuſet ſcriptus heres adi⸗
re hereditatemob id qð dicat
eam ſuſpectam eſſe quaſi dã

noſam cauetur pegaſiano ſe- .

natuſconſulto:ut deſideran⸗
te eo cui reſtituererogatuseſt
iuſſu pꝛetoꝛisadeat ⁊ rſtituat
hereditatem. perindeq;ei ⁊ĩ
eum qui recipit hereditatem
actiones dantur. ac ſiiuris eſt
ex trebelleiano ſenatuſconſul
to:quo caſu nullisſtipulatio-⸗
nibusẽ opus:quia ſimul ꝛhu
ic qui reſtituit ſecuritas datur
⁊ actiones hereditarie ei et in
eum tranſferuntur quirecipit
hereditatem utroqʒ ſenatuu···
conſulto in hac concurrente aſtbe ſalvet ppter ſo⸗
,A ennitatem verboꝛum vt di
ſpecie. ¶ Sech quia ſtipulati cunt. Alel tunc qudo is auf
ones ex ſenatuſcõſulto pega antmra grarnon erarſolns
ſianodeſcendentes: ipſian Hapngeueliegarſt,
tiquitati diſplicuerunt:⁊ qui? oſos modos neſcimus qui
buſdã caſibus captioſas eas ſint.Acurſuus.

homo excelſi ingenij papinia t ¶ Simplicitaſ nota ſimpli

nus appellar: ⁊ nobis in legni ctatem amicam legis. ⁊ fa⸗
Ete Pli cit..ð legi.ag.ſuc..nos ve
bus magis ſimplicitas q; dif ro. fr dedolo.li. in pꝛinc.

ficultasplacet: ideo omnibu Acurſus.
modiſ ſuggeſtis tam ſimilitu S
in

uggeſtis. bicnota q;
ententia ſunt allegatio⸗
9 1

Defideicom. beredi.

xs repetende. Accurſius.

C. eo.ſed ſineſci

ad.l.fal.ſi vt allegatis.ho/
aie foꝛte cõtra. ſʒm quoſdã
vt in aut. de here. ⁊ fal. .. ſt
vero expꝛeſſe.
a Solurum. pꝛopter facni

non iunis ignoꝛantiam. vt

L. de ad.l.fal. erroꝛ

b ¶ Actionibus. I. creditoꝛũ

non legatoꝛum ſʒm.b. vt. ff.

tlxl. .l.i. in fine.. l. apud. irñſo⸗

ſed ⁊ legatariiis reſpondet.
cuʒ eis fidecommiſſaria poꝛ
tio non ſufficiat:ſic tamẽ vt
totius hereditatiſ quarta ſt
bi reſeruetur.vt.ff.ad trebe.
l.i. §. ſi is qui. bm Jo. ſed A
50.S. C. ad trebel.l.ij.ſed il⸗
la ſᷣim ſupꝛadictam diſtincti
Aen intelligitur.
i vero rſtitueret. que re
en fit re ⁊ verbo:re vt ſi
patiatur res hereditarias a
fideicommiſſario poſſid eri ł
totas veł aliquas earũ hac
mente vt reſtituatur heredi/
tas.verbo autem ſic reſtitu⸗
to hereditatem tibi licet coꝛ⸗
poꝛaliter rerum poſſeſſionẽ
non tradam:⁊ ex tunc res fi
unt fideicommiſſarij in vtro
q; caſu.vt.ff.ad trebellei.fa
cta. Sed nunquid etiaʒ an
te factam reſtitutionem eſt fi
dacom miſt arius dominus
vt. C. communi. de lega.l. i.
§. ſed quia.Rñ.nõ quia an/
te reſtitutionem omnia facit
heres: ⁊ etiam manumittit
ſeruum hereditarium:quod
non faceret ſi alius eſſet do⸗
minus.vt.ff.ad treb el.mar⸗
cellus.S.res..l.ſi heres in⸗
ſtitutus. S. ſi beres. nec ob.
dicta. l.communia de lega.
que dicit dari rei ven. fid ei/
com.generali.nam eſt intel/
ligendum ex quo hereditas
eſt reſtituta.vel ſpeciale in re
bus alienatis.vt ante reſti⸗
tutam hereditatem detur fi⸗
deicommiſſario vtilis reiuẽ
dicatio. accurſuus.
d Lompetũt. quia per om /
nia eſt vt heres. vt. ff. ꝙ cuz
27 l. ſi flius. F. fi.
eEuaar⸗ ,vt. 5 eo. 5. ſʒ ſi re
t. accurſius.
lpud heredem. cui etam
Ebandcdemmnahe⸗ dep
ſtando eum indemnem futu

rum occaſione bereditatis.
yt. ff, ad trebelleia.cum here

omnem auctoꝛitatem trebelli⸗
ano ſenatuſconſulto pꝛeſtare
ut ex eo fideicommiſſarie he⸗

od poſtea.quia pꝛius 8 fuit trebel. accur.
uartam. ſe ineolboniob. hereditatis:detracto tamen alieno ere. vt
tura. accur.
5 (Liceat. etiam contra vol untateʒ defuncti iure iſto.ſ. inſtitutionũ. yt. C.

qʒ ſenatuſconſulti placuit.ex
Por oſenatuſconſulto pegaſi
ano:quod poſtea ſuperuenit

reditates reſtituantur: ſiue ha

beat heres ex uoluntate teſta-⸗
toꝛis quartamſiue plus ſiue

minus:ſiue nihil penitus: ut

tunc quandouel nihil uel mi„

nus quarta apud eum remane
at:liceat ei uel quartaʒ uel qd
deeſt ex noſtra auctoꝛitate reti
nere uel repetere ſolutuʒ qua⸗
ſi ex trebelleiano ſenatuſcon⸗

ſie ultopꝛo rata poꝛtione actiõi⸗ ſtituere.
cq altero caſu ideſt cim dedu
cta ſiue percepta aliqua re ſiũ
pecunia reſtituitur hereditas
inſolidum:ex eo ſenatuſcon/
ſul.actionestranſferuntur: ⁊

busꝰ:tam in heredem qʒin fi-
deicommiſſarium competen

tibus. Si uerototam heredi⸗
tatem reſtituerit ſponte.om̃s

hereditanie actõnes fideicom
miſſario vnduerſi us eum com

ſpetunt. ¶ Srd etiam id qðᷣ
pꝛecipuum pegaſiani ſe Ataref

conſul.fuerat:ut quando re⸗
cuſabat heres ſcriptuſ ſibida

tam hereditatem adire neceſ-

ſitas ei imponereturtotaʒ he⸗
reditatem uolẽti fideicominiſ
ſario reſtituere: ⁊ omnesad e/
um ⁊ contra eum tranſire acti
ones:⁊ hoc tranſponimusad
ſenatuſconſultũ trebellianuʒ
ut exhoc ſoloneceſſitas here/
diimponatur: ſiipſo nolente
adire fideicommiſſarius deſi⸗
derat reſtitui ſibi hereditateʒ:
nullo nec damno nec commo

do apud heredez remanente.
¶ Mibilsautem intereſt utm

anckis 3 alſeheres inſtinunſ

ditas:⁊ etiam ꝓ futuris habet erceptionem. vt. ff. ad trebel.l...F.
quã ꝙᷓ. Sed hec cautio de qua bic dicitur qualiter fit.Rñ. per offi
cium iudi.poſtulante eo cui eſt reſtituenda hereditas: vel quota
pars:non autẽ ſic ſi ſingulare fideicommiſ.ſit relictum. vt.ff. ad
trebel.l. nam quod.5.non omnes.vel enam poſtulante pꝛocura⸗

aut totã hr̃ditatẽ aut ꝓꝑtere

ſtituere rogat: an ex ꝑte hrsi⸗

ſtitutꝰ aut totã eã partem:aut

partem partis reſtituere roga
tur. NHam ⁊ hoc caſu eadem
obſeruari pꝛecipimus que in
totius hereditatis reſtitutio⸗
nediximus. (Sie quis unaa
liqua re deducta ſiue percep/

ta que quartam ↄtinet ueluti

fundouel alia re rogatuſ ſitre

ſtituere hereditateʒ:ſimili mo

do ex trebelleiano ſenatuſcon

ſulto reſtitutio fiat perinde ac

ſi quarta parte retenta rogatꝰ

eſſet reliquam hereditatem re

¶ Sed illud intereſt

res que remanʒ apud heredẽ

ſine ullo onere hereditario a⸗

pud eum manʒ:quaſi exlega⸗
to ei acquiſita.altero uero ca⸗

ſuideſt cum quarta parte retẽ

ta rogatur heres reſtituere he

reditatem:⁊ reſtituit:ſcindun
tur actiones:⁊ pꝛo dodrante
quidem tranſferũtur ad fidei

commiſſarium pꝛo quadrãte

remanent apud heredem:ꝗn
etiam licet unare aliqua dedu

cta aut percepta aſtittuercal⸗
quishereditatem rogatuseſt

in qua maxima pars heredi-
tatis contineatur eque inſoli

dum tranſferuntur actiões:⁊?
ſecum deliberare debet is cui
reſtituitur hr̃ditas an ſabecli

ſat ſibi keſtitui. Eadẽ.ſ.ĩterue

toꝛe eius cui ſit mã
datum: nec ſufficit
cauere ð rato.vt.ff.
ad trebel. quidam.
F. i. accur.

g Wbäd diximus.

e. F. ſed qꝛ ſti⸗
pulationes. ,pxi.
§. Et no. qð iuris

in toto quo ad rotũ

idem eſt in ꝑte quo
ad partem. vt. ff. ð
acqui.here.ſi ſeruꝰ.
⁊.ff. de vſufruc. qui
ſcit. in pꝛinci.ar. cõ
tra.ff. de euictio. ex
mille.ac.

b ¶ Si quis quar /
tam. vel etiam mi⸗

nus quarta: ſed ta

m een agitur ad ſup
plementum:vel re⸗
tin ebit. vt. ff. e.l. i.

ſi heres ex percepto

ĩfi. accur.
i¶ Remãet. facit. E.
de ere inſtitu. quo
tiens. acecur.
Kk ¶ Actiones. ſclʒ
creditoꝛum. non le
gatoꝛum.quod dic
vt. S. e. eo. F. ſed ꝗ qa

in fi, accur.

Secundus De ſideicom. beredi.
16. H licet. i. quãuis. Accurſtus. x Zurauerit. nam in omni caſu erat olim iurandum: ⁊ in omni capitulo
ere i codicillis. Accur. vvrt. C. de iura.calum.l.i.in pꝛin.hodie ſufficit ſemel iurare.vt in aut. ð bis
“ 6 Glmmartol poteſt ab bis ſideicom. relinquere: qm̃ ſua ſponte quiingrediun. ad appella. 5. fi.
r inquereleginimam bereditatem videtur non inſtiruendo ali u, y abere ſed numſtis Nodie Fahtereg hoceum nullspetastur SHS
il , i ,1. . yrt. C. de iureiuran. l. fi. .l. generaliter. ſinautem.Rñ.non quia hec
vrt. C. deiure co. l. conficuntur. 5. . Accur. r. C. generaliter. Pe leia Zunmind ve 8
ffi en de fid eicom.l.fi.⁊ ita eſt iſte
*4 Aole — . ſpecialis caſus in quo quis
1 antiquo non. vf· niunt: æ ſiduabus plunibuſue exfacto anodinbiniameui — an,
— dele1. Nemn deductis perceptiſue rebus excelſus:a queſtoꝛ ſacii pala mimaciam non iitonno eus
munin dele l. die reſtituere hereditate; rogatꝰ aj ſuggeſſit conſtitutionez te Andemneir de . oeürra.
ergo antiauiai u j ſit. Sed ſi cerra ſumma peci camusper quam diſpoſuumꝰ 1l. ij.5.
tni Kadriur. v4 dr nie deducta perceptaue: que ſi teſtatoꝛ fidei heredis ſui cõ
6 diea..elei, quantam uel marimam par⸗ mil it: ut uel hereditatem uel
m que equpana tẽ etiam hereditatis continet ſpeciale fideicõmiſſum reſti⸗
i ſunt legara iates rogatus ſit aliquis heredita tueret: 7 licet neqʒ ex ſcriptu⸗
na vic. AMecr temn reſtituereidem iuniseſt. raneq; er quinq; teſtium nũe
ſius. ¶ Que auteʒ diximus deco roquiin fideicommiſſislegt-⸗
qui ex aſſe inſtitutuseſt eadeʒ tunnerſ e noſeninnol it res
Bum reſliengt. ferimus:⁊ ad eum qui en nifeſtari: ſed ſi uel paucio⸗
eum reſtiuat. tranſferimus: ad eum li er manifeſtani: ſec
1A quantum o N parte Heres ſ. criptꝰ E. i Dꝛe resqʒ quinqʒ uel nemo penit⸗
aer jm y. terea Ainteſtatus quoqʒ; inoꝛi- teſtisinteruenenit: tũc ſiue pa
boe ſolum. ſea nun turus poteſt rogare eum ad terheredis ſiue alius quicũq;
en Naen. guez bona ſua uellegitrimo iu ſitqui fidem heredis elegent
boc ſolum. reuel onerariopertinere intel- æ ab eo reſtitui aliquid uolue-
S . ligit: ut hereditatem ſuam to ntt: ſiheres perfidia tentuſ ad
Ranen onoi tam partéue eius aut rem aliꝰ implere fidem recuſat: negan
vt. 5. de dvonat. ꝓ. quam: ueluti fundum homi dorem naeſſe ſubſe r uni
eſt aliud. uniaʒ alicui reſtituat fideicommiſſarius iuſiurãdũ
nem pecuniaʒ alicui reſtituat fideicommiſſarius iuſiu
r ¶ Deraxit. beciu ⸗ cum alioquin legata nl⸗ erre⸗ ei denlen⸗ cum in ipt eð
ra ſunt.. ei paiun. ſtamentononualeant.¶ Euꝰ calumnia iurauent neceſſe eñ
Erfaao.i. F j⸗ cui aliquid reſtituitur pabere uel iuſiurandum ſubi
8 (Erfaco.. qquoqʒ cui aliquid reſtituitur hat fen n ſudr
ſtonedefano. poteſt rogare: ut rurſum alij reqꝙnihil tale a teſtatoꝛe audi
t onſtirutons. totum aut partem: uel etiama uit uel recuſantem ad fideicõ⸗ (Erden . vt compellar
vr C. ſdecs... liquid alid reſtituat. (Et qꝛ miſſiuel uniuerſitatis uel ſpe⸗ iurare hſelnre
Naginmus. no. baimna fideicommiſſoꝛumcu cialis ſolutionem coartan ne ,uod ſr dui augdo oo⸗
1 K. uneh ano nabula a fide heredũ pendẽt: depereat ultima uoluntas te-⸗ quandoiurauir⸗ per ſacra/
ett egio re * . vis fideik . i mentum fuit confeſſus: vel
a derracin ⁊tam nomen ;ᷓ ſubſtantiam ſtatoꝛis fidei heredis commiſ etiam anteq; iuret: ſed pꝛiuſ
reſ deſtere. acceperunt:ideo diuusaugu⸗ ſa. Eadem obſeruan cen⸗ negauerat relicrum: vt in ſi⸗
li ibrſed ine qui ſtusad neceſſitatem iunisead ſuimus⸗ ſi alegatario uel fi uctulis tiu diccnus ſta,
u, ,dc. traxit nuper ⁊ nos eũdem bꝛi gdeicommiſſario aliquid ſimi ei
cipeʒ ſuperare contendentes liter relictum ſit. ¶ Quod ſi
le
dſ
le/
eli⸗
chn
cno
ſ
vont
d
de⸗

a ¶Subtilitatem. que ẽ vr ex quo voluntas nõ ſolẽnis:non valeant ea
que facta ſunt. vt. C. de ideicõ.l.ſi veritas.?. C. de teſtamentis non du /

b E5 oluere cogendus.ſed quõ coartatur ex non ſolenni voluntate: ſic er
go ſoluuntur inutilirer relicta:ſicut? vtiliter:qð eſſe non debet: vt. C. de

cipiendo quantitatem vt ex eadem lege colligitur. Item õ. ff. ad
l.fal.ſʒ ⁊ ſi non ſuus.in pᷣn.ſed ⁊ ibi eodẽ modo. Rũñ.qꝛ q;titas
erat legata:⁊ onus erat poſitũ ĩ faciendo. Sed cum quãtitaſle⸗

gatur ⁊ in quantitate grauatur:ſicut hic loquitur. nunquid quar
tam iur.falci.poteſt oneratus retinere:ſiue ſit legatarius ſiue fisði

debet. vt. ff. ð tn. illud. F. pe
nultmo. dic ergo ßʒ Jo. an
ab initio confiteatur relictũ
⁊tunc non tenetur ex nõ ſo⸗
lenni voluntate. vt in.l. illa
contraria.aut negauit ſʒ pꝰ
ea fuit per ſacramentum vel
per pꝛobationes conuictus
vel delato iuramento confi⸗
teatur relictum: tunc iurare
compellitur: vt ita ratione
ſui mẽdacij teneatur:vt hic
⁊ ar. in aut᷑.de trien. ⁊ ſe. F.

eſt. nom poteſt a quolibet qᷓ

quãuisa legatariolegari non
poſſ. it. Pot aũt non ſoluʒ p⸗/

pꝛias res teſtatoꝛ ꝑ fideicõmiſ

ſum relinquere: ſed heredis
aut legatarij aut fideicommiſ
ſarij aut cuiuſlibet alterius

Itaqʒ; ⁊ legatarius ⁊ fideicõ⸗

miſſarius non ſolũ de ea rero⸗
gari põt: ut eaʒ alicui reſtituat

commodum quocũq; modo habet legari ⁊ fideicommitti.vt.C. cõi.ð le.

l. i. F. fi. T hoc ſtatim ſubijcit.

g ¶ Altenus.refert tñ an leget rem extrã

ei an heredis.pꝛimo caſu diſtigui/

recepitꝰ:non ſtatim extingui

tur fideicommiſſaria libertas
ſed differtur: quia poſſit tem
poꝛe pꝛocedente ubicũq; oc-

caſio ſerui redimendi fueritpᷣ

ſtari libertas. ¶ Qui autem
ex fideicommiſſi cauſa manu⸗
mittitur nõ teſtatoꝛis fit liber⸗
tus: etiam ſiteſtatoꝛis ſeruus

fideicõ. l. ſi veritaſ. que eſt õ commil. qui ſit gra
So. quidam dicunt ꝙ vbi grauamus. Qutdͤ
ſolenniter teſtari voluit ⁊? nñ.· .„ S .—. „ „„ „ „„ dicunt ꝙ ſic. vt. ff.
fecit haberlocum ler oonra isꝗ quo relictum dr poſtqne ſtare: aut eſtimationẽ eiꝰ ſol deaa ialo vena/
narals uoluittetan dele. gauerat afitent gdeʒ aliuid uere. (Nibentas quoq; ßnuo ma vtih emmu in
dicitur. vt ar.ff. de codicil.l. a ſe relictũ eẽ:ſed ad legis ſb⸗ ꝓ fideicommiſſi um dari põt: al. ſi cer. . nanch.
lnefnſachnua ehe niitatem decurat: omnino ut beresenm rogerur manu⸗ vaczuſſe
lenniter facit: vt ibi. ſi teſta⸗ ſoluere cogendus eſt. mittere uel legatarius uel fidi Accurſus.
. nor gaa bee id Eli vre. Deſt bgulstehue per fidei commiſſarius ¶ Mec intereſt AEin anten iß
an dicat beres non eſt voj O renee utrum de ſuo pꝛopꝛioſeruote ab ermanei licete⸗
nbilevarurn aſe . quo cãau N Oteſt aũt gs etiã ſtatoꝛ roget:an de eo qui ipſi⸗ tiam crediderit ſuũ
lengevtin oontrario:eo⸗ ſingulares res per usheredisautlegatanij ui eni depauts nhe
ſaluo vt ſi deferatur ſacram̃ . fideicõmiſſũ relinq am extranei ſit. taqʒ 7 alie⸗ l. alieno. in pꝛin. ſʒ
tum iuret. vt.s. pꝛori. , an Mre: ueluti fundũ:hoĩem ueſtẽ: nusſeruusredimi ⁊ manumit in pecuniano lega
dicat non poteſt petere: qui / S 76 . iidebet: ſidomi „t diſtinguitur: ſci⸗
a eſt minus ſolenne in uuo argentũ pecuni numeratam tidebet: ꝙ dommusenyno uent vel ignoꝛaue/
caln cogeraur vt k hoc uel ẽt ipᷣm heredeʒ rogare:ut uẽdat:ſi modo nihil ex iudi⸗ egen alienam. vt
. 2 4 1 . 19 4 .£ 6 P ig 2 . „H. .
gGer Atnegarerachocd ? alicui reſtituat uel legatariuʒ cio eiusqui relinquit libertatẽ Spon ſoricne

mil.beredi.deberi.⁊.l.ſi rẽ donatam.⁊.C.ad.l.falcidi.ſi ea cu⸗

ius ſeruum. Accurſus.
o (Recepit.ſailicet dominus iſtius.

—— —

p BDiffertur. q differk non aufert ſic ff deiudi cu furioſus. an 5

tur an ſciuerit alienam vel credidit ſuam. ſco non vt.õ.de lega.õ.ꝙ au
tem. ⁊. ff.de le.ij.l.vnum ex familia.S.ſi rem.ac.
hb ¶ Ipſius.ſcilicet legatarij. .—
i ¶ Inunliter. facit.ff. de le.i.plane.ij.S.fi.⁊.l.videndum.⁊.ff. dele. iij.l.i.
ſciendũ.⁊.l.iij.S.iuł.⁊.l.legatariꝰ. Dʒ in.d.l.plane.s.ſt cui.ſʒ ibi ſte
tit ꝑ legatariũ quo minus melioꝛem acceperi:vel melioꝛ videtur eſſe quẽ
elegerit:lʒ deterioꝛem elegerit.vt ar.j.de act᷑.S.pᷣterea. Item ar.õ.ff. dele
ga.ij. imperatoꝛ.S.i.ibi. eniuero ⁊c. Sed hoc qð hic djr intellige:qñ in qᷓ
titate legatur alicui ⁊ in quanntate oneratur.ibi aũt qñ qᷓ;titas datur ⁊ ĩ

ſpecie grauatur:quo caſu tantũ videt᷑ eſtimaſſe ſpem ſuam legatarius ac

C. de inof teſta. ſanamꝰ. S. fl. ꝛ. ff. de vſufr. ſi vſufr. Item no. qʒ
inſpicitur qðᷣ euenire poteſt.ſic.ff. de iuriſdi.omni.iudi.ſi ideʒ. .
fi.⁊.ff. de adimen.le.l.ſeruno.
q ¶ Alanumitnt.i. heredes vel legatarij vel fideicõ.
r ¶ ODꝛcimus. ſic dict? ab oꝛco..manuminn us ab eo q tendit ad oꝛ
cum.i.infernum. vel ab oꝛco quod eſt rectum. vnde oꝛenus.i.di/
recte manumiſſus. vel ab oꝛce quod ẽ capio.nam ⁊ inde archioꝛ

tus. g: multa capiunt in teſtam entoin quo multa fiunt.
8 (Ex ſuo.non expectata manumiſſione ab alio fadenda.

1 Mon vendat. vl “
etiam ſi vendat vl ⸗

ſtudium r.ad hog. que ei relicta ſit: ſed ẽt de alia ſit: ſʒ eius qui manumittit. Rma iuſtum pꝛecium
erda Degr e /ſſineipſi ſucalienat. Hoc Alris au dieco tellamento nmepande d
eniniend. e ſolum obſeruandũ eſt: neplꝰ libereſſeiubetur: ipſiusteſta- ſinon vedar. pr if,
rit nunc ſpecialibus dieot quiſ q; rogetur alicui reſtitue toꝛislibertus fit: qui etiam oꝛ- deele ii. non dubiu
rreq;ipſe exteſtamentocepit. cinus appellatur. necalius ll 5 Kacur.
NVDicll. ſingulares. Mam quod ampliuseſt inuti lusexdirectoteſtamẽtoliber- m¶ Sed modo in
r lnt cnea⸗ liter relinquitur Cum autey tatem habere poteſt:q; quiu-⸗ poſnoct.
legaraniam. ſelics ro aliena res ꝑ fideicõmiſſũ reli· troq; tẽpoꝛe teſtatoꝛis fuenit: n nibil.ſ enimna
gare vt aliquid alicui reſti- quitur:neceſſ e eſtei qut roga⸗ cet quo faceret teſtamentum ⁊⸗ liquid etiam modi
kear dccſe tuseſt: aut ipſam redimere et quo moxeretur. Directaautt anracnganeile
Alon voſſt. antiauo niſẽ =SèGM M legatum accepit cõ
inſpecto:ſʒ nouo iure aliter pellitur vẽdere.vt
hic. ⁊. C. de fideicõ

— — — -⸗ — — — — — S

E. – — —— –m =

—
—

—

—,

—

—

Belintepͦſd:e. De codial
dus N aber eor tees gt
Secundus Erene detaer mend
—. ger ienorenten prer e uaunur Hcogtai⸗ i⸗
nto cõfirmatis. vt. ff. e ofi⸗ eſt . pb etiam n Yo. Se . fiãt ſp
lamento.nd etam codi :eriam ab vno er pt e (Inon yt.ff.. añ t ident oonfirma t. F. ſi⸗
Zeſtamento. uel e Accur. ita: etiam fũü. ma voluntas. Lige eff. e. ſi quiſ tñ.
us raiartnleis hocdirin ium hoc cinibus eſſe egri · aste karfebeſtogtent
6 . oaln⸗ detur cuʒ ſarium as ⁊ longas keeg⸗ ſineab ue kegaramf be
nt. vt. 8.de ctis idetu . magn ere beredem . vt. ff. eo. l.
4 Ed ade libertas ſene ann manumit⸗ namortn que nneng e; Hrenrceecdl
1 nmu.öleomne. In ab alio ſemum teſtõ nation iſiquis o Her Cebe nen
aiuan ioguluciu araru. temeumcra⸗ Eelunamurezeu⸗
n id trebelleia.l. AIi . eeennuſ ac t 7 9 voeluntates ſi⸗ diſcerni
nle 3 la. –— liberatem eico deicommi icillos poſſet. icillos du a ab alta diſce i
* uola. Deco autẽ fidei Eͦͤ dic beo cod r: vt vn. ſi ideʒ ſign
n. ubꝛica. eſta erba aul . ſ U habẽ⸗ 24 cuʒz la „ . 4. E⸗ m oſſit.nam 1¹ noia
fſe wentar eorum tſoꝛũ hec mar ꝛuolo:mando: iſſet: iaz nemini eoptuno Kegren r. vt. C. e. ſiidem .
identia dicta ſunt ur: peto:rogo: u feci . odicilli iure A— da rentur. llicet vt de iur
ilg u: petonogo: o:que penn quin c Hon ſolum aibi .ſei
iden gepaul fidei tue un:areß ſommai admimngrentu o boet rarraimaut ge
ne de minima an 10% defirma ſſent. auteʒ teſtam e: ſed i En beredus eretur.
ni zuntate. nan ;: eſta en . Steſt. llos facere: ſee i⸗ e codicillis pet l. vt
nl 8 aictlidianur: unum “ codicillis. nsgoaſi Neercens ſider. eua beitlene i dic
it nutkoclre Preaa — ⸗ eſtatu icillis 1 ul tey leli. cuz
wemas Ae ltäa codicilloꝛũ Simn ſirſum umke ad inſtar cſn vt. ff. eo.. ij.
gt, —— ſüt insin uſu nõfuiſſe: m codicilli fac uires ha §.i. Acuur. nditioni
in a nentmez⸗ smu excuiꝰ gunce it non aliter uolũ 5. Acijcere aul kac n0 ba
i ad — ad 2pꝛim? ciꝰ lentulus eëce- manusal ciali poſtea fFra-⸗ K ecteneceſſe par ditionis
lis et ſeapha ad Seaeggeirannſſſe e e erez ſiſpe ESed diui fra⸗ berſed mn eus con onebe
et öben albe htodu N Maarang Bürun rnur
ule ſpmra. E tc r C. np⸗ te eru . illis ꝗ redita . inſti. l. pe. i fi.
ſen une ſaiꝛn perun et ĩ africa ſcri 8 Seuerus? odici eoenNr Reiff.
idaʒ dicunt ÿH 5 er dRe his c ynt f. de c uʒ cogitau
Quidaʒ D co eti naʒ cũ deced ento con⸗ „ ſerunt ex L nt poſ⸗ ſed foꝛte in van
az ſine ſrip oli ſitco :ui sab aug ſtamen ſſum peti ſi ap Wr cto. ſitñ ſubſtit om.
di⸗ pusmn fae⸗ dnaros:anibna o umm ut rnnitbein⸗ 1r rogaſſep ſchaton.
in ſcri .cli.l. fi. ijt per 5 cum diu rrN um q codi reſtiat. vt. ff. .
ut. C.debo. li. ſ er pa nid. Et cum d pareat eun req amincocdſi ed
. „, ſceuola. lures poõt
in pꝛin. faceret 9 14 . tez ausꝰim ta uolunta 2. eſſ iſſe. l. ſe odicillos. p rni⸗
“ . te. cõfir⸗ . uſtus uo u ei l 82 ꝛeſſeratn ⸗ ditas am omnes p⸗ ant vo⸗
el ſeree⸗ de pleſer denchs a commiſ Calaloauand lporeſt. —
t . T NI1 4 7 luntatem. e e. . Pt. 8. ꝗ.
iun moꝛmodlise E acsſeaui füh ganute 4 neq; dari H teſnangen aucere ie
nam pfiauntur. aut.n. ſa pꝛeſtabant: 5debebat ſol nfun . ideo moeſt. iuus. 5.i.
tn Uoncinu on ſap que iure nõ u? neco icilloꝛum: iicit. f.e dinus. 5.
ni nanen udunet⸗ r. (Dichmmon gu⸗ tonnn zcadichlon potell. u Enullas deillis guat
dli mann pᷣus Zan ut. (2 ſſe ſapientes ui exheredatio ſ hereditasco n aninaus da
ictum E quic/ uoc uo Directo au imi po 1qu i.teſtium: vel
qus dicun equie ſtus con cium que ecto aute adimi pe r. vel. vij. janu
X aus ualereuolo: ros inter qi ctoꝛitasma dicill neqʒ deicommiſſũ ſigiloꝛum: el ꝙ ſubſcnibã
odiallifa⸗ I cuiustunc au⸗ oſſz re d per fideic elin ſenbaniur: vel teſta. F. i.
poſtea c in pteri qʒ cun ſiſſe an p 11, teſt. HMam jcillis iure r. turteſtes. vt. . det es bic
r nſunttaur ußt⸗ erat: que iuris itas codidlli turt ſolẽnitates h
ne . dicilli pᷣ gera n8 2 tas . here uedamſ. t quin⸗/
2 aihannſtanans cpihocneren tone uſus eſt rnenaokn har bagenamrin nitu.
al Poſtea confir lalloꝛ . EE ici SS teſtes:
. akalkane Moaih dnum heece. Ginketoe =G Pen
rc caſus zr a.c ſ tre iliſſimum an . inteſtato feru ebo. poſ. vbim e
ger initio. Zertio ue diceret utiliſſi .H Debereditatibus que ab i ad niulum del loquitur tiñ d
ſdan cum tehanano e gubꝛica. Deberedita entes ti. v ſq; d tex. buius ti. at de mutuo
1 atoꝛ ꝗ D ꝛica. es ſequente ato. ſe vbi tract
H — ai ane ibi. ut ille ⁊c. Wens., unnaebucr T/ ſic als.ff.ſi cer.p vel quia non poteſt:v
ℳ5 erlet uim e gilud ricrnerlese U uis bered aaantun. uia non vu lt v
loꝛum rrtinrinu ſimaniucl abu po d mreſtatus erit.n 4
1o) enonarideusd Renganlckeru enro inure d
Lonaalocn ailauick einnn ebebankniſi ex teſtamen
8 e . *
g1 ius. ſcilicet au ta non d
d 5 Di cbat. ar lega
tis

vellẽt teſtaniñ
e: ſi vellẽt teſtan
ti dicunk eẽ: ſi vel
bi impꝛopᷣ e inteſt ati dicun
ioſus. lʒ bi
i lus fuonoſus
i NX

g iij
S.ti.ij erea.
ut diximus.ð.ti.ij. F. pꝛet
antiquo. rimus.

cogicilliſ non valeat. vt. C.

ſpõ. in.l. ab inteſtato.⁊.8S.

Ziber

his duobus.ſ.ſcriptura ⁊ dote. dixit.p.non valere matrimoniũ
qꝛ lex plerũq; de his dixit tali caſu.vt hic.a.Sõ.denup.S.non als
vt. ff. de regu.iu.nup.nos dicimus valere matrimonium. ut.C.
de nup.ſi ceinus.⁊ in aut.denup.S.nuptias.collati.iiij.ſj non
fien liberos legittimos.vt in aut.detri.⁊ ſe.S.fi.colł.i.

olune vt⸗Fdeſuis elel-tin pinn.
b Aut non iure fecit. qꝛ caruit ſolennitate teſtium: vel non bůit teſtamen

„

ti factionem fecet. eeeeennf
cKuptum. arrogatione vel agnatione poſthumi. vt. S. qui.mo.teſ.infir.

eſſet cum pꝛimo caſu.ſ.quan
do rumpitur legatum vt er

rh. æ no. q non eſt per omnia idem quando rumpitur: acſi nullum factũ

neqʒ ſubſtituere directo põt.
Eodicillos aũt ⁊ pluresqſ
facere põt: ⁊ nullaʒ ſolennita⸗
tem oꝛdinatõis deſiderant.

ti.i. S. non ſſ. = .
gnr percapi. di..
teſtatoꝛis.ut.s.qui.mo.teſt. 0,

mamanan..Rontane. Heheredicatibus queab
bo ſign. me inteſtato deferuntur.
de

e ¶ Extint. ſũt ? alij duo mo (X
Nteſtatus dece

de codicilł.l.i.ſecũdo ſic.vt
5J.de fid eicommiſ.heredi.F.
ꝛeterea.⁊.ff. de iur̃ codicil/
oꝛuʒz.ſi qui tamen.iij fi.i.re

diut per querelam uł per cõ
tra tabulas teſtamento reci⸗
ſo. vt. L. de coll. vt liberis.

fBupꝛa diximus. 3. de be Err *
re. rDiffe. .ſuaiiu. dit qui aut omni⸗
5Enerinr. Nralnaget de no teſtamentum
ceſeut nemo eos pᷣcedat v n . h
vid Fſers de bered. non fecit:auu ns
T diff. H. ſiu. R 2 :gutid
b ¶ Eilio.nato. alis ſier flia qð fecerat ruptũ imitũue fa⸗
l ne (tuͦ: aut ſier eo nemoberesi
¶ Eꝛonatus. i. pꝛocul a me E:aut ſli ex eo nemohere

mihi qui vocatur . 1 r . .
uri de gradi. 5ui. vel dix Hereditates er lege. xij. tabu⸗
polinun poni ublici. larum pꝛimũ ad ſuos hereðs
natum uel nataz;. ? ſic pone ei 2 S ””
pꝛo nepote pꝛedicto. VUł die 1 Prinent Suiaũt eredeseſti
maius loquiturde ommb⸗ anturut ſupꝛa diximus: qin
vſh in infinitum ſuccedunt ti filiꝰ filiaue nepos neptiſue:
exfilio ꝓnepos ꝓneptiſue:ex

ut in aut. de heredi.⁊ fal.ab

ena Hrr en ohaee nepote exfilio nato: ꝓpnatus
curſuuus. pnataue. Mec interẽ utrum
ierintcreſnaturalel i. naturales ſint liben: an adop-

tiui. ¶ Quibus cõnumerari
neceſſe eſtẽt eos qui ex legitti
mis mr̃imonijs non ſunt ꝓge
niti curijs tamen ciuitatũ dati

¶ Udoptiui.quo ad hoc vt
ſui dicantur:niſi emancipa/
ti fuerint.tunc eniʒ ĩtereſt cũ
naturales emancipati iure
pꝛetoꝛio ſuccedunt: adopti.
ui non. vt. ff. e.l. i. F. ſuos.

I.e. S. minus. D
m Auibus. ..ſuis berecditdd. ?
n ¶ Ciuijs.erat eni curia ſiue coꝛpus in q̃libet ctate que curia ĩdigebat of

ficialibus vt negocia expedirentur. vt in aut.de defen.ci. S. nulla.ĩ fi. coll.

iij. vñ qͥcũq; vellet naturalem ſuũ filium dareilli curie vel ipſemet filiꝰ pꝰ

moꝛtẽ pfis ſe offerre non extantibus legittimis: uel pf teſtõ illud dicat le
gittim? fiebat. vt in aut.qͥ.mo.na.ef.S.qð vero.⁊. .ſi qͥs igr̃.ſic fit remiſ/
ſio peccaroꝛum his qui vadunt vltra mare.

0 (Ses diualium. ideſt pꝛincipum ideſt tbeodoſij leonis.vt. C. ö na
m. .

Mibe. ſi quis. 7. l. quoniam.
p ¶MHecnon eos.ſ.neceſſe eſt connumerari ĩter ſuos.

.

q ¶Lonſtitutiones. C. dena. li. cum quis. ?.l. nuper.
r ¶ BGuſtul erit. ideſt habuerit. KNc.

s Vnſtrumẽta. in qbus ↄtineatur mñmonium inter ticum ⁊ bertã eẽ /
ctũ ⁊ dotẽ datam eẽ que inſtrumenta dotalia vel nuptialia dicuntur: ⁊ ſi

ſm pꝛincipũ diualiuʒ oſtõnũ

que ſuꝑhis poſite ſunt teno-
rem heredum ſuoꝛuʒ iura nã

ciſcuntur. Necnon eosquos
nr̃e amplexe ſunt conſtitutio⸗
nes ꝑ quasiuſſimꝰ: ut ſi quis
mulierem in ſuo contubernio

copulauerit:non ab initio affe

ctionemaritali:eam tñ cumꝗdq
poterat hr̃e ↄiugiuʒ:⁊ exeali/

beros ſuſtulerit: poſtea uero
affectione ꝓcedente ⁊ nuptia
lia iura ⁊ iſtrumẽta cũ ea fece

rit: ⁊ filios uel filias hũerit:nõ

ſolum eos liberos qui poſt do

tem edicti ſunt iuſtosdicimuſ
⁊in poteſtate eſſe patris:ſʒ eti
aʒ anterioꝛes qui ⁊ his qui po-
ſtea nati ſunt occaſioneʒy legit
timi nomĩs pꝛeſtiteruntquod
obtinere cenſuimus:⁊ ſi non
pꝛogeniti fuerint poſt dotaleĩ
ſtrumentũ ↄfectũ liberi uel eti
aʒ nati ab hac luce fuerũt ſub⸗/
tracti. Ita demum tñ nepos

neptiſue: pꝛonepos ꝓnepriſ-
ue ſuoꝛuʒ heredũ numero ſũt
ſipꝛecedẽs ꝑſona ðſierit ĩ po-
teſtate pentis eſſe:ſiue moꝛte
id acciderit:ſiue alia rõe uelu⸗
tiemancipatione . Mam'’ſi ꝑ
id tpᷣs quoquis moꝛitur filius

tineat. ut in dicto. F. e. Acur.

„

nancipatõe.vel capi

boſtibus.⁊. ff. e.l.i.F.ſi filius. Acc.

ſ¶ Pꝛeſtiterunt. ſci⸗
licet pᷣmi. nam ⁊ ob
hoc retinent qᷣdam
pus concubinaſ vt
experiãtur an ex eiſ
poſſint filios habe
re:ut poſtea accipi⸗
ant eas in vxoꝛes
vel repellant:quod
ſcilicet vt repellant᷑
in vxoꝛe pꝛohibitũ
eſt. vt in aut. quib⸗
mo. na. ef. le. F. quo
niaz. coll. vij.

t (Eenſuimul gui
ſi.d.non ſolũ ſi na⸗
ſcantur poſtea ⁊ ui
uant cum pꝛimis ſi
ue non naſcantura
liqui: ſiue etiam ſt
naſcãtur aliqͥ ⁊ mo
riantur.vt.C. na
tu. libe.nuper.⁊ no
ta ꝙ ſi etiam legitti
mos habeãt ex vxo
re quondam tamẽ
hec valent ⁊ ſiue ex
libera ſiũ ex liberta
ſiue ſerua quam po
ſtea manumiſerit ⁊
in vxoꝛem duxerit:
bec ſeruantur in au
ten. de inceſt. nupt.

S. fina.⁊ in aut. de

trien. ⁊ ſe..fi. ⁊ in
auten. de filijs an⸗
te dot. inſtrumenta
natis.per totum ti⸗
tulum. —
v ¶ Iea deſtienit. ſed
nunquid filius pꝛe
cedit nepotem exal
tero filio vno gra⸗
du. ut.j.ð gra.cog.
H. ᷣmo gradu.⁊.S.
ij. ⁊ tamen non exx⸗
cludit.vt.j.e.G.cuʒ
filius. Rh. nõ vid e⸗
tur pꝛecedere cum
ſui patris locuʒ ob

tis dimintitione maxima uł media:nõ
autem captiuitate.vt.S.quibus mo.ius pa.pot. ſoluitur.S.ſi ab

xMam ſi per id tempus. contra.].e. S. cum autẽ queritur in pᷣn.

olu. vt. .ti.i. . pri.
x? ¶ Duis. veluti auus. Accurſius.
Eius. ſcilicet aui. Accurſius.
Eeo. ſcilicet auo. accur.

OeANNR

impꝛopꝛie.vt.ff.de gradibus.il.iuriſconſult
verbo.ſigni.l.liberoꝛum. accur.
¶ Boſthumi. beredes. cum habeantur pꝛo
ceoꝛum commodis queritur.vt.ff.de ſta.homi.qui in vtero.⁊ no.

erſonis., cum omnes liberi appellenrur licet poſt rinepotẽ
SF. parentes. . ff. de

natis quotiens de

ii

on

a ( Ignoꝛantes. ⁊ inuiti.⁊ ſtatim licet iure pꝛetoꝛio abſtiere poſ⸗

qᷓ poſtbumus drpꝛopꝛie qui poſt bumationem pris naſci. ⁊ dĩ
etiam impꝛopꝛie:ill e qui facto teſtõ naſcitur.vt.ff.de iniuſto mup.

—-—

ſint. vt. ð. de here.q̃.⁊ dif.S.ſui.⁊.ff.ſi qͥs om.cq.te.l.i.O.qui ſub.

9

De bere. que ab intel. de.

ca.vt.ff. de accu.ex iudicioꝝ.ᷣalia conte.li.tranſeunt:als non.vt oĩa pᷣua⸗
tadelicta. vt. C. de delic. defunc. l.i. .j. de ꝑ pe. tẽ.act.S.non autem.
erduellionis.iõ dicit ꝑduellionis: quia per duellũ fiebat cerramẽ
ſialiquis criminis buius reus dicebatur:ꝙ aliquid in ipſum pꝛincipem

vel rempu.ᷣſfuiſſet molitus ſᷣm. P.⁊ po teſt dici boc⁊ defendi:qꝛ ⁊ ſᷣm iu/
b Heredes. ſ. ſui. ra romana videtur poſſe ſie
t als etiam non niſt nideberepugna.⁊ ſunt ar.a
n per curatoꝛem ſco,ʒ MZẽ „ liiqua.vt.ff.ad.l.aquil.qua
. quoſdam. vt. C. de in poteſtatẽ eius eſſet nepos bere non poteſt:cum fiſcus ei a Fnan qun colnctn
. 4 „ „ tio F. lur.
he .tenenlu ex eo ſuusheres eſſe non po⸗ ſuccedit. Sed poteſt dici ip⸗ modum. 2. ff. de kes qui no.
Daquin poteſ. teſt: idq; in ceteris dinceps li ſo iure eſſe ſuum heredem: ſy infami. atpletas. t. A dea,
i ge eeb beroꝛum perſonis dictum in⸗ delſinere Cuʒ filius filiaue ⁊ Aale Eguerra e⸗
hni cenum pe..ſia ſun telligimus. ¶ Moſthumi q ex altero filio nepos neptiſue de donatio. donationes. in
. oſo. ʒqui ſi uiuoparente nati eſ exiſtant:pariter ad hereditatt ¶bis enis legibus babetur
dü quaſi. bocideo Ba Sf Merani gra, mentio tali pugna que nõ
⸗ qꝛ in coꝛpoꝛalibus ſent in poteſtate ius futuni fo aun uocantur. ¶in qin gra⸗ fieret niſi de iure eẽt. AUel die
dicirur propꝛie on fẽt: ſui heredes ſunt. Sui au- du ꝓximioꝛ eſt: ultenioꝛem AX Ppadnclionise.vonsm,
am eſeceonte tem heredes fiunt etiamigno cludit. Equum ecnim eſſ. eui⸗ Rſeosdlaumatddeab,
6 le. boc repꝛobo: a:. Mtes ſed licet furioſi ſint: he gdetur nepotes nepteſq; in pa ſgni uoc noo. ſraan.
ti . . ig ſui re: pari emoꝛia.nam ipſe cu
ti hoſeſt ere redesſui poſſunt exiſtere: q ms ſuilocum ſuccedere: pai eMemon nmt um
! alia cotinuatur. vt quibus excauſis ignoꝛantibꝰ ratione:⁊ ſineposneptiſqʒ ex nar niſi a deo. vt ff. que ſen
n ſ deacqui poſ.p? acquiritur nobis ex his cauſis fiilio ſit ⁊ ex nepote pꝛonepos m6nennel Denulr.
en Ro aatn e5. 2furioſisacquini poteſt ⁊ ſa pꝛoneptiſue: ſunuluocantur Ae wauna vapenavla
Sa e leata. .F. tim mmoꝛteparentis quaſi con Et quiaplacuit nepotes nep- G faſſ: mMceobona ifie
Popreſe Gunm tinuatu otminiu;: cideo nec teſue. Itẽ paonepotes pnep en. nan boemenota;
wi ationem: qꝛ inter di tutoꝛisauctoꝛitate opus eſt in teſi uein parentisſui locuʒ ſuc cfmaus afficitur. vt . qͥ ma
e eardi gaaen pupillis :cum etiam ignoꝛan· cedere: conueniens eſſe niſuz ufdene alcwenmer
en 1 filius dinmn fierd tibus acquintur ſuis heredi- eſt non in capita ſed inæſtirpes ab eo facte nõ valebunt. vt
i neiunl ſunt. vt. . bꝰ hereditas:nec curatoꝛis aſ hereditatem diuidi ut filius ꝑ areemar penula in
8 e v ais v. ſenſu acquintur funoſo ſs i- tem dimidiam herediratisha a ionr.onarben
u * lIjn pupdlio. at. ſoiure ¶nterdũ aũt l in pp beat: ⁊ exaltero filio duo pleſ n Poteſt dia. ſ. venus.
t, ncprasnte m keſtate ictner beemnd egenle⸗ aleram diniclig. „ADcluaeflamienmmn,
rin toꝛis auctoꝛtas e re ſuus heresnon fuit:tñ ſu Item liex duobus filijs ne a. nam non faat ipſo iure ð
un fnn arus nee heres parenti efficitur: ueluti potes nepteſue exiſtant: exal- gnaeheredem ſunm esrale
nni fans: quo caſuſut⸗ ſi ab hoſtibꝰ quis reuerſus fu terounus foꝛte aut dug: exal⸗ p ¶Cum ſilius flio. ſerus ſi
t uror ve E. dge eri poſt moꝛteʒ patris ſui.iuſ rotresaut quattuoꝛ: aut unuʒ 7 nts derle ue vetuſtas
, itanti pardec altem poſtliminijhocfacit. aut duosdimidia pars pꝑtieat: q ¶ Eanum. vrin aul quib⸗
e ff dem. cu. da. ab Percontrarium autẽ hoc ad tres uel quattuoꝛ altera di e na icinn. ſu⸗⸗F. ergo.
SSSnuunſien euenitiut zquisinfamiliade, midia. (Cum autemquenk ela he : TP-.
4 deſuis. le.l.i. .. in functi ſit moꝛtis tẽpoꝛe tamẽ an quis ſi uushereseriſtere po bo poſ vocenk vt. deton
na Vn. g dete ſuus heresnõfiat: ueluti ſipꝰ teſt: eo tempoꝛe querendum mataburl.5.vorant Bec
a g (Buus. ff. de te⸗ 0 Ai1, 23 .. ff. de Z tabu. l. iij. F. i. ſok.
in ſta.ler. o in f.con Moꝛtemſuam pater iudicatꝰ eſt: quo certum eſt aliquem ſi nõ eſt oonra. qꝛ bi pꝛecedit
an mna. So . ibinon fu⸗ fuerit perduellionis reuſ acꝑ ne teſtamentoðᷣceſſiſſe: quod lius: quia patris loco ad
zc it reuerſus: ſed bic , 9 , m õ R optatus ad nepotem. vt. 5.
R.. hocmemoꝛia eiꝰ damnata fu accidit teſtamento deſtituto. Hita demum tamem.
. ent. ſuum enim heredem ha- HMac ratione ſi fllius echere⸗ (n npee o. nut.
0 . um.in ni.
contra.ſolu.vt ibi.
b Moſtliminij. quod fingit eum ſp in eiuitate fuiſſe. vt. S. qꝗmo. t ¶ Ex altero. ſic.. e. F. fr ſic. ff de inof teſta. papini..pꝛoinde ſiex duobꝰ.
ius pa. po. ſol. 5. ſi ab hoſtibnuas. ,—fſſic æ. C. deſuis T le. nepotes. . ..
i ¶ Poſt moꝛtem. no.qdam delicra tranſire ͥ beredes:ẽt lit.non v tem filijs. pᷣmoꝛtuis er altero chore R
conte.vel leſe maie. in duobꝰ caſibus.qñ qͥs ̊ pꝛinepem vłrem / r ¶ Rum aüt. eo diligenter notato qui ſunt ſui beredes:nuncnota quo tẽ
choti publi.fuit molitꝰ.als non.vt.ff. ad.l.iuł.ma.l.fi. ⁊ bis duobus poꝛe querendus eſt qui ſuus beres ſit.
Koe caſibus bictm̃ loquif. Itẽ dereſiduis ⁊ peculatꝰ ? repetundarũ 1¶ Certum eſt. 5 e. F. ita demum. Z. ſolue vt ibi dixi. —
vt ff. ad. l. ulirepe.l.f.. Itẽ apoſtatar. vt. C. de apo. l. ij. :.l. a⸗ 5 ¶Sine teſtamento.quod contingit ſeptem modis.yt. ᷓ. eo. in pꝛinci.di
1se poſtatap. in fi.q̃dã ẽt non traſeũt litenon ote.vt oĩa alia publi ,/ nmus. Accurſius.
no.

Sn α ο

.i. Accur

lium de inofficioſo querelaʒ

immo ẽt ea adita non anſ⸗

mittebatur oliʒ. Sed hodie

3. vt. C. deinof. te. ſanamꝰ.

aks.l. ſi quis filium. F. fi.
Zeſtamento. ſ. ab berede
qui non vult adire.
f¶ Eengit. nec. n. fuit ꝓrimꝰ
cognatuſ ei.ſ.auo viuo quo
viuo nondũ animal erat.vt
ff. vñ cog. l. i. F. ſi quiſ ꝓximꝰ
Sed nunquid hodieꝑ aut᷑.
ſuccedit.vt in aut᷑.de here.qᷓ

ab inteſta. F. i. p. dixit ſic:
qꝛ naturalis cã tm̃ ſpectat᷑.

Jo. . qꝛ necð iure pꝛetoꝛio
quo caſu naturalis inſpicie

bat᷑:admittebatur vt ſequit᷑

vt. ſ. e. F. emancipati. 7.ff. de
ſuis ⁊ le.l.ticius.⁊.l.penlii.

ccidit.ſ. vt videatur quis ſineteſtamento deceſſiſſe.
Noꝛtuo. ſalicet exberedato. Acur.
potuit.moꝛte pᷣuentus vt. S. e. 5· ita demuz tnñ.
olus. ſcilicet ſius beres. Accur.
ertum eſt. ſ. nepotem ſuum beredem eſſe cũ nulls pcedat eum. vt. .

d doru aſ;ᷓ adeat er
teſtam ento bereditas. vnde
conſtat nõ tranſmitti ad fi /

—

b (Enana

— . . ve

.titulo.i· .fi. Accur.

datus fuerit: æ extraneꝰ heres Itaqʒ duobusliberis extãti
inſtitutus eſt: a flio moꝛtuo: busemancipatouno:⁊ eo qui
poſtea certum fuerit herede,ʒ tempoꝛe moꝛtisĩ poteſtatepa
inſtitutum ex teſtamento non rentis ſuifuerit:ſane is quidẽ
fieriheredem: aut quia nolu⸗ quiin poteſtate parẽtis fuerit
it eſſeheres:aut quia nonpo/ ſolusiure ciuili hereseſt:⁊ſo
tuit nepos auo ſgoheres exi? lusſuusheres.Sed cuʒ emã
ſtere. Quia quotempoꝛe cer cipatus beneficio pꝛetoꝛis in
tum eſt inteſtatum deceſſiſ/ſe partem admittitur euenit: ut
patremfami. ſolus inuenitur ſuusheres pꝛo parte heres fi
nepos:hoccertum eſt: ⁊li-at¶ Ar hi qui emãcipati a pa
cet poſt moꝛtem aui natus ſit rentein adoptionem ſe dede
tamen auouiuo ↄceptus moꝛ runt non admittuntur ad bo⸗
tuo patre eiuspoſteaq; deſer na naturalis patris quaſi libe/
toaui teſtamento ſuus heres n:ſimodo cum is moꝛeretur
cefficitur. ¶ Olaneſi ⁊ cnncep in adoptiua familia ſint ( ma
tus ⁊ natus fuerit poſt moꝛte,ʒ uiuoeo emãcipati ab adopti⸗

aui moꝛtuo patre ſuo·deſerto uopatre: perinde admittun-

f¶ Mi autem concepti ⁊ nati
poſt moꝛtem aui.
nam agnati ſunt ꝓximioꝛes

qᷓ; cognati. Nunquid ergo
tertio oedine inter cognatos

vocãtur.Rñ.m.ꝙ ſic.vt.ff.

e.l.i.in fi. YOo.ð.qꝛ ibi de cõ
ceptis pꝛi natis poſtea loqͥ
tur ſec ſi poſtea concipiunt᷑
⁊æ naſcuntur.vt hic.⁊.ff. deĩ
iu. ru. te.ſi quis ſilio S. non
fuiſſe.

g Aoqnan itanc; agnan lierunt parentiseſſe. neq; ul-/

tur ad bona naturalis patris:

qʒ aui poſtea teſtamento: ſuꝰ d dong
ac ſiemancipati ab ipſo patre

heres auo non exiſtet:quianl
loiure cognationis patreʒ ſui eſſent:necunqᷓ; iadoptiua fa⸗
dbatriſ tetigit· Sed nec ille eſt milia fuiſſent: æ conuenienter
inter liberoðaui: quem filius quo ad adoptiuuʒ patrẽ perti
emancipatus adoptauerat. net:extraneoꝛum loco eſſein/
Hi autẽ cũnon ſint ſui quã cipiunt. oſt moꝛtem ue
tum ad hereditatem liberi: ne ronaturalis patris emancipa
q; bonoꝛum poſſeſſionẽ pete tiab adoptiuopatre:et quan/
repñt quaſi ꝓximi cognatił. tum ad huncadoptiuum pa⸗
hec de ſuis heredibus/Emã trem peniinet eque extraneo/
cipati autem iure ciuili nihil rum loco fiunt:⁊ quantumad
iuris habent. neq; enis ſuihe/ naturalis patrisbona pentinʒ:
redes ſunt:quia in poteſtate dð nihilo magis liberoꝛum gra⸗
dum nanciſcantur.quodideo
lo alio iure per legẽ duodeciʒ placuit ſic: quia iniquum erat
tabularum uocantur:ſed pꝛe/ eſſe in poteſtate patris adop/
toꝛnaturali equitate motꝰ dat tiui: ad quos bona natua⸗.
eisbonoꝛum poſſeſſionem un li
deliberi perinde ac ſiin pote- ad liberos eius/ anad agna⸗
ſtate parentistempoꝛe moꝛtis tos. ¶ inus ergo iuris ha
fuiſſent:ſiue ſoli ſint:ſiue cuʒ bent adoptiui filij q; natura-
ſuisheredibus concurrant. les:. Mamq; naturales eman

lis patris pertineant: utrum

¶ Mullo iure.ſ.neq; vt proni neq; vt agnati quos vocat ler.xij .
tabu. vt. ſ. titu. i. in pꝛin. 2.j. de ſucceſ.li.in pꝛin.aliud econtra. vt

Kk Soli ſint. em

Peefegibuatl cũ
alijs qui remanſe ·
runt in poteſtate.
m ¶ Dimidia.vt. ff.
de ver. ſl. nomen fſili
amm. §. poꝛtionis.
n ¶ At bi. ſ. vocãtur
ancipati:ſʒ non
oẽs:⁊ hoc ſequit᷑at
bi c. K.
o ¶ Adoptionem.i.
arrogationem.
p ¶ Hon admittunt
de contra. ta. l. iij
§. ſi quis filio. Con
tra.ſo. ibi non valu
it adoptio ſm Jo.
ſed hic valuit. Vel
diſtingue an detur
extraneo vt hic: an
detur in adoptione
nepos ex filio emꝗ⸗
cipato patri eiuſdẽ
vt ibi ar. S.ð adop.
§. ſed hodie. Item
C. de adop.l.penł.
. ſed ſi quideʒ. que
eſt conta. ſol.illam
intellige. vt. j. eo. X.

—

admonendi.
9 An is.ſ.pater

r Aiuo eo.ſ. patre
naturali. G
arersde

(Ernaneorum.
autem moꝛte patrii

agdoptiui facti eſſet

ſui iur. durat agna
tionis ius inter eos
i.inter adoptiuum
⁊ naturalem filium
adoptantis non e⸗
mancipatuʒ vt ſibi
ſit uccedant. vt. ff. de

gra. cog. filium na⸗

turalem.⁊.ff. vnde
cog.l.i.F. cognatio

l. antepe. M. Ite
⁊ ipſi adoptiuo pa:

tri ſuccedit.vt.j. eo.
S. ſec aag.

»

atre

n

. △⬤
Tenius Debroe quegbinte de.

¶doptiui poſt emancipationem: nõ pus. vt. .e. 5. necinkeſt.
y¶ Eius.i. naturalis patris.Ac.

——

a ¶ Ad agnatos.nã ſi non emãcipat certum eſt ꝙ ſilij non ſucce⸗
dunt naturali patn: ⁊ iia agnati ſuccedũt.vt.s̊. pxi. ?.ff. vndeli.
l.i. Di autem emanaparet ſucced erent filij.vt.S.ꝓxi. S.⁊ ſicin
eius poteſtate eſſet

ad quem bona na
turalis patris perti ẽẽB
ner uod ettabſun cipati beneficio pꝛetoꝛis gra-
um ⁊ contra reuu ee
l iuno vrhie c f. dum liberoꝛum rerinent licet
de bere.inſti.. lls i iure ciuili perdant. Adoptiui

ee egon Uero emancipati: iure ciulli

ſinus ergo iu .
'no:auanarualee pendunt gradum liberonus 7
enaneibati urede a pꝛetoꝛe non adiuuantur re
cdopeiui emeipa⸗ Cte. Naturalia enim iura ciui
adoptiui emãcipa/ . 4 .
ninon. vt.s/ ꝓxi.S. lis ratio pertinere nõ poteſt.
ergo§. —

e¶Matumles i. le, Mec quia deſinunt ſui heredeſ
gitinMi. — — elſſe:poſſunt ðſinere filij filie
dQ Emancipat. ab ne aut nepotesnepteſueeſſe.
e ¶ Hdiuuantur. ni / Adoptiui uero emanapa.
tib extraneoꝛum loco incipiũt

ſi ſint de ſuis: quia

auus adoptauit ne ñ ePe.
potem in ſic: po eſſe: quia ius nomenq; filij fi
ſtea emcipauit. vt lieue:quod per adoptõem cõ
ud rerculll i. . ſecutiſunt: alia cinli ratione

f¶ Ratio.i. emanci/ emanaiarlone Per dunt
i gue ui. ul. (Eadem hec obſeruantur:
eer kderenn ⁊ in ea bonoꝛum poſſeſſione
quam contratabulas teſtamẽ

g (Hon poteſt. ſic
3.de le.ag.tu.S. fi. tipar en ti gliberi ſpꝛeteritis id

ſic. ff. de re. iuf. nihil
taa.
b ¶ Emancipati. ab
adoptiuo patre et
poſt moꝛtem natu⸗
ralem. vt. S. F. poſt

toꝛpollicetur. Nam eos qui:-
dem qui in poteſtate paren⸗

i (Eſie. nota ꝙ ſi e tis moꝛtis tempoꝛe fuerint: et

mancperur ſlus k emancipatos uocat pꝛetoꝛ ad
non ſunt ſu here, eandem bonoum poſſeſſio-
des: non tamen de nem: eos uero qui ĩ adoptiua
nunt ſefli vnñ familia fuenint: per hoc tem⸗

gke, —J plus quo naturalis parensmo
Aaen deob reretur repellit'. (Item ad⸗

ſeruanturi bo. poſ. SS 11
pi liden ꝛin ata. Ooptiuos liberos emãcipatos

bo. poſ. ſemank. ab adoptiuo patre:ſicut ab in
¶ Inſtitutis bise teſtato:ita longe minus con⸗
mim inſtituis non tra tabulas teſtamenti ad bo⸗
datur bec bo. poſſ. .
nam ſi pꝛetentus
mumpat teſtamentũ —èèGM
T/ huuc ſalicet inſtituto viam aperit: ⁊ boc eſt quod dicitur: niſi p
tentus comimittat edictum. vt.ff. de contra tabul.l. iij. F. ſi quis
exliberis.ᷣ ſi autem pꝛeteritus nolit vti poſtquã ſemel agnouit:in
ſtitutus babet conra tabulas iure pm tabulas quod eſt mirabi
le:nec expectat pꝛetentum. vt.ff. de contra tabu.ll ſ poſt. F. fl. 28
lega.i. nonnunqꝙ;. Accurſius. .
m. ¶ Ppoꝛter. ſalicet maſculi nominatim: femin einter ceteros. vt
8. de exhere. libe. . i. Ac.
1 ¶ Ebaredatis cum ergo manis pꝛeteritio pꝛo exheredatione

babeatur. vt. . de erbere. libe. 5. vl. ceſſat ibi. tab. bo. poſ. vt. ff de orra
tabu. illud. S. ad teſtam.
0 ¶n poteſtate. emancipatis committentibus edictum.nõ als ſᷣm mar.

vt. ff. de contra tabu. l. ij. F. ſi quis ex li. Sed Jo. ↄtrg. nam nullum dice⸗
repht.⁊ conira tabu.ſuo iure bobent.yt. ff. deli. pꝛe.l.ſi duo. ⁊. C. deli.

pꝛe.maximum.

–

. Kepalur (heco repellit
„„ , niſi ſint inſtituti:⁊ eis com/
na eius non admittit:quia de munrarurzdimmvrfede⸗ 5
ſmiitrae ſ mer tabu.non putauit..in ad/
ſinunt in num ero liberoꝛuʒ eſ optiène. 7. J. vt autem. Itẽ
ſe. ¶ Admonenditamen ſu contra. ff. de contra tabu. l.
museosui in adoptiua fami F.ſ auis flio. So. vr..
lia ſunt quiue poſt moꝛteʒ na⸗ gt H
turalis parentis ab adoptiuo

patre emancipati fuerint: in⸗

teſtato parente naturali moꝛ⸗
tuo:licet ea parte edicti qua li
beni ad bonoꝛum poſſeſſionẽ
uocantur:non admittantur:a
lia tamen parte uocari.i. qua

cognatiðfuncti uocantur: ex

qua parteita admittuntur: ſi
neqʒ ſui heredes liberi: neq;
emancipati obſtent:nʒ agna
tusquidemullus interueniat
Ante enim pꝛetoꝛ liberosuo⸗
cat tam ſuosheredes qᷓ; emã
cipatos deinde legitimosmhe⸗
redes: dinde ꝓximos cogna

eſt necherechbusinſtitutisny tos. Sed ea omnia quidæ
ut opoꝛtet exheredatis pꝛe/ antiquitati placuerunt /Ali⸗

quamautem emendationem
anoſtra conſtitutione accepe
runt:quam ſuper his perſõis
compoſuimus:que a patribꝰ
ſuis naturalibus in adoptio⸗
nem alijs dantur. Inuenimꝰ
etenim nonnullos caſus:inꝗ
bus filij ⁊ naturalium paren⸗
tum ſucceſſionem pꝛopterad
optionem amittebant: et ad-
optione facile per emancipa⸗

q ¶ Admonẽdi.licet bos du
os qui ſequuntur non admi
ſenm de iure ciui. vt. . co. F.

J õä at hitamen:
tioneʒ ſoluta: ad neutrius pa r a bonom poſf ſal
tris ſucceſſionem uocaban⸗ cct vnde liben.

s ¶ Emanapati. qui ſunt ſui
per pꝛetoꝛem.vt.S.e.S.emꝗ
„ — cipati.Accur.
egitimos.i.agnatos.vt.ſ.ti.i.i.rñ.
v ¶ Pꝛoximos.ſic.ff. ſi ta.te.l.i.ſic.ff.quis oꝛ.in bo. poſ. ſeruet l. i.
x ¶ Sed omnia. que.j. e. . at bi. dicta ſunt. . . in ꝓxi. 5.
? ¶ Aliquam.quaſi.d.quedam coꝛr eximus quedam retinuimus.
5 ¶Conſtitunione. vt. L. de adopni.l. penulti. . .
a (Haturalibus legittimis. Accurſius.
mhonnullos. ideſt aliquos. Accurſſus.
c ¶ Ad neutrp. vt. S. e. F. at bi. d Eacbamhociden videtur etiã
ↄnngere hodie ĩ caſu quem hẽmus.j.eJ.nr̃a aut em. C. de qdoptio.l.pe.

—

Ziber

§. ſed hoc. Sed dic qꝙ auus adoptans tenet ei relinquere qᷓnam vt fllio
Aloane⸗ vt. ſ. e. F. nr̃a. ibi. quemadmodũ.

itutionem. ſ. pꝛedictam.
f aimnget nnne ergo non pmãſit. Rñ. ſinopimanſit. t. 5. de ad

opti. . ſed hodie.ſed hoc dixit referendo ſe ad facti. q. d. ac ſi de iure ⁊ 5

facto in eius familia eman⸗
ſiſſet. Ac.

g (Zm̃modo. NHunqui. eũ

in ius vocabit ſine venia. J

tem nunqd alimenta tali fi⸗/

lio dare tenek. Rñ.nop bãc
Kan S. ð̊ adop. .· ſed ho
ie. Pla. dixit
b (Ab afe ſ. ſunul cuʒ
alijs naturalibus.vt. L. de
ſuis ⁊ le.ſi teſ.non m̃ ſucce/⸗
dat alijs oſanguieis ſui pa
tris adoptiui. vt. C. de ad⸗
op. l. penulti. 5. ſi quidem. in
R Accur..
b eo. ſ. adoptiuo patre.
ure auili. qꝛ non eſt in
poreſtateſu.
¶ Mheqʒ pꝛetoꝛio. quia non
emaapat ab eo. vt. . 8
erbere. li. in pn. F. emãcipa
tos.⁊. S.fi. Ac.
m ( Inofficioſi. S. de deĩof.
teſta.contra.SF. tam autem.
So.illa intelligitur ſᷣm di⸗
ſtinctionem huius. 5. vt ibi
dicitur. Ac.

n (Conſulto. quod non ba,

bemus. ſed dicebat ꝙ tres
iuuenes arroganti deferebã
tur vt vnum eligeret:quo ca
ſu magna erat bec ſolẽnitaſ
vnde ex conſtitutiõe diui pij

quartaʒ ei dabat arrogatoꝛ

quod hodie non eſt immo
idem hoc caſu vt ⁊ alias.vt

hic. 6 C.de adop.l.penult.

F q autem.
d eius ſ. quarte.
b. Hoſtra conſtitunone. vt
Q. de adop.l.penul.5.ſi ve/
ro pater.
q (Parens. boc in infinitũ
zeh ff. de gra. l. iuf. cõ.
arentes.
eruauimꝰ. vt ſiue loco
filij bẽatur ſiuenepotis ad
optetur ac ſi vere naturalis
eſſet. ſ.filio pꝛecedente nepo
tem. vt. C. de adop.l.penlt.

F. quod autem in filio.
6 Auanadinoci d. ſic

tur. Noc ſolito moꝛe coꝛrigẽ
tes: conſtitutionem ſcripſi⸗
mus: per quas diffinimus quã

um adoptandum alij dederit:

do parensnaturalis filium ſu
i

integra omnia iuraita ſeruari
atq; ſiin patris naturalis pote
ſtate permanſiſſt. et: nec peni⸗
tusadoptio fuerit ſubſecuta:
niſi in hoc tantummocdo caſu
ut poſſit ab inteſtato ad pa⸗
trisadoptiui uenire ſucceſſio⸗
nem. Teſtamento autem ab⸗
eo facto neq; iure ciuili neq;
pꝛetoꝛio er hereditatee eius ali
quid perſequi poteſt: neq; cõ
tra tabulas bonoꝛum poſſeſſi i
one agnita: neqʒ inofficioſi.
querela inſtituta:cum necne⸗
ceſſitaspatri adoptiuoi. impo⸗
natur:uel eum heredem inſti-
tuere: uel exheredatuʒ eum fa
cere:utpołe nullo naturali nin
culo copulatum:neqʒ ſi ex ſa⸗
biniano ſenatuſconſul.Fextri⸗
bꝰ maribusfuerit adoptatus.
Nam ⁊in huiuſmodi caſune
qᷓ; quarta ei iſeruatur: nec ulla
actio adeius perſe ecutionem
ei competit.¶ In noſtra autẽ
conſtitutione exceptus eſtis:
quem parens naturalis adop
tandum ſuſceperit.utroqʒ eni
iure tam naturali q;ᷓ legitt imo
in hac perſona concurrente:
pꝛiſtina iura in tali adoptione
ſeruauimus: quemadmodũ
ſi paterfamili.ſeſe dederit ad
arroganduʒ que ſpeciali ter
ſigillatim ex pꝛefate conſtitu⸗
voſſunt colligi.

ſit: vtin boccaſud ſeat) Dam nctuſlis er mal⸗ culis

t ¶ Itẽ vetuſtas. coꝛrexim? ius antiquum circa liberos pꝛimi gra

v olos. in hoc male.Ac.

nteponebat. in bocbene.

dus naturales ſiue adoptiuos: nunc circa vltenioꝛes.
S

x
gne vocabat. ſ. vetuſtas non ciuilis i iuris auctoꝛitas: vt

pꝛogenitosplusdiligens: ſ o⸗
los nepotesuel neptes qui ex
uirili ſexu deſcendunt:ad ſuo
rumuocabat ſucceſſionem: ⁊
iuri agnatoꝛum eos antepone
bat'. Nepotes auteʒ qui ex fi
liabus nati ſũt: ⁊ pꝛonepotes
exneptibus cognatoꝛum loco
numerans:poſt agnatoꝛum li
neam eos uocabat tam in aui
qʒ pꝛoaui matemi qʒ in auie
uel pꝛoanie ſiue pateme ſiue
materne ſucceſſ ionez. Diui
autem pꝛincipes non paſſi ſũt

talem contra naturam iniuna,ʒ

ſine competenti emendatio⸗
ne relinquere. Sed cuʒ nepo
tis uel pꝛonepotisnomẽ com
mune eſt utriſq;: qui tam ex

totius rei diei. ſic in

maſculis q; exfeminis deſcen
dunt: ideo eundem gradum

⁊ oꝛdinem ſucceſſionis eis do
nauerunt. Sʒ ut aliquid am=-
plius ſit eis:qui non ſolum na

ture:ſ. ed etiaʒ ueteris iunis ſuf

fragijs mumuntur poꝛtioneʒ

nepotum ⁊ neptum uel dein⸗
ceps de quibus ſi upꝛadiximus

paulo⸗ minuendaʒ eſſe eſtima

uerunt: ut minus tertia per-

teacciperent q́; mater eoꝛum

uel auia fuerat acceptura:uel
pater eoꝛum uelauus patemꝰ
ſiue matemus: quando femi⸗

na moꝛtua ſit de cuius heredi
tate agitur:hiſqʒ licʒ ſoli ſint

qui deſcendunt ex femineoſe
xu adeuntibusagn
me nocabant. t quemad
modum lex.xij. tabulaꝝ: filio
moꝛtuo nepotesulłl neptesul
ꝓnepotes uel ꝓneptes ĩ locũ

natosmin-⸗

5. ſed pᷣtoꝛij.vt..ti.

i. S.ſed an.,.õ
Haterni.ſ.mo⸗
niente maſculo ð̊ cꝛ
ius bonis agitur.

. Ppꝛoxri.
Materne. ſ. mo

ente femina. vt. ſ.
pꝓxi. ꝓõOõ.

b in ipꝛincipes,
CL. de ſuis le⸗
gi. ſi ſi defunctus. et

ohae
Donauerunt. ſ.

põñcipes: ſʒ non idẽ
ormocunvrſei

Sgafoile
A

tabulan.
inuunt᷑. nota
duas rationes vin
cere vnã.vt.S. S ad

. ed 5elec bogtie. in in

f Benas ſcilicet
nullo modo niſi ter

tio oꝛdĩe ſucced eret
vt. S. ꝓx. XK.

g (Paulo. nota pa

detertia parte

aut.ð exhi.⁊ intro.
re. F. ſancimus.

b Eſtimauerüͤt.·
pn ipes.
Soꝛtua ſit. no.
o os caſus. ſi eniʒ
moꝛitur femina ne

=

potes vel nepteſ ex
maſculis vel femi⸗/

mis in nibilum oliz
niſi poſt agnatos:
Hoglie cum duninu⸗
tione ſuccedunt ter⸗

tie partiſ.ſi moꝛitur

maſaulus:nepotes

er filia tantum vo⸗

centur cum diminu

rione tertie partis.
vt hic dicitur.

uod de diminutio
ne hac tertie dicitur
coꝛrigit᷑ p ſequentẽ
S. ßm. MM. Sʒ nos

(D Duodecim tab.

ßßm. B. dicimus ſe⸗
quentẽ. 5. loqui ĩ qᷓ

dam alia parte que
debebatur agna/
tis.ſ.quarta:nõ au

tem de hac tertna:ſʒ

e auk. dicimus ð
aetertia coꝛrectum

N
iſi.

to

a

4

——

ne. Rubꝛica.

98

diui. .
b (Extat. dico
amplectatur. nam

Zenius

l. vtequalr hodie veniant. vtin aut. de rien. ⁊. le. F. neq; llo.

licet neponbus vel

pnepotibuſ e filia

——

a6 et tempoꝛa. vt

ris caſibus
wnram val eant.vt
C.de ſuis ⁊ le.l. vl
ti. Accur.

TIta tamen. hoc
ſequitur eſt re

ferendum. S. ad. .
diui non ad pꝛoxi⸗
mum. ac.

— —,—

8 tatuit. vt. ö.

§F. eum filius.

1¶¶ Similiter babe⸗

beant.immo in ca⸗
pita videtur diuidi
vt. ſ. titu. i. F. hoc eti
am addendum.in
fi.S.ſed ibi de colla
teralibus. hic ð de⸗
ſcendentibus loqͥ/
tur.

v ¶ Diminutione. ſ.
quante que debeba

tur agnatis:nõ ter⸗
tie que debebatur
patruis. vt. 5. pꝛo /
xi.S.diximus.
elegittima ag⸗
natoꝛum ſucceſſio⸗

nemo. e⸗
tiam ynuſ
ff. deteſts.

3 Pꝛetoꝛ. 5 j.titu. i.

§.

tu. i. F. quibus
connumerari. et. .

bec duo necefſaria

ſur.

Succeſſionem.
detunai.

Suus. 5. titu. .

ancipati.
oncnane.

Nocat.l. 5. e. F. cum filis. Accur.
ed leaaſngken, ar uam non enus vt ſe quitur.

patris ſui iad ſucceſſioneʒ aui

ſui iuocabat: ita ⁊ pꝛincpalis
diſpoſitio in locum matnis ſu
euel auie eoscum iaʒ deſigna
ta partis tertie diminntiõe uo
cat.Sed noscum adhuc du
bitatio manebat iter agnatos
⁊ memoꝛatos nepotes:quar⸗
tam ꝑtem ſubſtantie defuncti

* = „*

agnati ſibi uẽdicãtibus:ex cu⸗
iuſ dam conſtitutionis auctoꝛi

tate:memoꝛatam quidam cõ

ſtitutionem a noſtro codice ſe

gregauimus: neq; inſeri eã ex

theodoſiano codice noſiro cõ
oſtra autem cõ

ceſſimus. „(ne
ſtitutione pꝛomulgata toti iu
ri eius derogatum eſt: ⁊ ſanci
mus talibus nepotibus ex fi⸗
liauel pꝛonepotibus exnepte
⁊dinceps ſuperſtitibus agna

tis nullam partem moꝛtui ſuc

ceſſionis ſibi uendicare:nehi
qui ex tranſuerſaliñlinea ueni⸗
unt: potioꝛes! his habeantur:
qᷓ; qui recto iure deſcendunt'.
Quam conſtitutioneʒ noſtrã
obtinereſ. ecundum ſui uigo⸗
rem ettempoꝛa nunc ſanci⸗
mus:ita tamẽut quemadmo⸗
dum inter filios ⁊ nepotes ex
filio antiquitalſ ſtatuit:non in
capita: ſed in ſtirpes diuidi he
reditatem. Simlliter nos in⸗

4 (Auoquomod modo ter filioset nepotes ex filia fie

ſcilicet ci. vel dꝛe. in
Accur.

gnatum. capi⸗

non minutum. vt
ff. e. capiis.

f ¶ Pꝛoximum. id ẽ
remumn. 5

functo. . e. .. ſi plu⸗
res. 7. F. ꝓxi.

g ¶ Agnati.ſic. ff.

legitnma tutela.l.

ridiſtributionem iubemus: ue
luti inter omnes nepotes uel
neptes:⁊ inter pꝛonepotes et
pꝛoneptes:⁊ alias deicepſ per
ſonasut utraq; pꝛogenieſ ma

tris ſueuel patris:auie uel aui
. poꝛtionem ſine ulla diminuti⸗· deceſſiſſe e.
one conſequatur: ut ſi foꝛte

ſunt autem. Acenſius.

b ¶ Albꝛo. vt. ö. de le. ag. tu. F. ſunt autem.

De be que ab in. de. Dele ag fuc.

i ¶ CLognatiõe.cognario eſt genus: agnatio ſpecies. vñ̃ quiſazuis eſt agna

tus eſt cognatus:ſed non cõuertitur.

unusuel duo exuna pane: ex

gltera tres aut quattuoꝛ extẽt:
unus aut duo dimidiam:alter
tres aut quattuoꝛ:alteram di⸗
midiam hereditatis habeant

De legitima agnatoꝛum
ſucceſſione

Inemo ſuus he-
resuel eoꝛum quos
ter ſuos heredes

N pꝛetorzel conſtitutiones uo:
cant extat tet qu ui ſucceſſionẽ

quoquomodo amplectitur:
tuncex lege duodecim tabula
rum ad agnatum pꝛoximum

et hereditas. Sunt au⸗

teʒ agnati ut in pꝛimo quoqʒ

libꝛo tradidimꝰ ꝛcognati per

uirilis ſerus perſonas cogna-

tione coniuncti quaſia patre
cognati. Itaqʒ; ex eodem pa

tre nati fratresagnati ſibi ſũt
qui et conſangtinei nocantur
nec requinitur an etiam eandẽ

matrem habuerint. Item pa⸗

truus fratrisfilio:⁊ inuicem iſ
illi agnatuseſt. eodem nume-
roſunt fratres patruelesid eſt
qui ex duobus fratribus pꝛo-
ceatiſunt: qui etiaʒ conſobꝛi:

ni uocantur: qua ratione etiaʒ

ad plures gradus cognatiõis

peruenire poterimus. Ni eti

am quipoſt moꝛteʒ patris na-

ſcũtur:iura conſanguinitatis

nãciſcuntur NonPꝰtamenom

nibus ſimul agnatiſ dat lerbe

reditatem:ſ ed hisquit tüc p.

rimioꝛi gradu ſunt:cuʒ cenũ ſ*
eſſe ceperit aliquem inteſtatũ

quoq; agnationis ius cõſiſtit

er adoptionẽ

k ( Itaq;. conſanguinei,quaſi ex eodẽ ſanguine nati. tt eni agnatinõ di
cuntur conſan guinei. vt. ff.

dens le. l. ij. i⸗ nßn
tem inuicem. I. filius Fe
16 patruo.

ma Et ẽt ↄſobꝛini. impꝛope

gra. cog. S. li
Deknns ſi
ad ſuos fratres pᷣus natos
24 reliquos vero agnatos
agnationis tm̃ ius acquinit᷑
vt.S.pꝛori.diximus.⁊ ẽ ve⸗/
rum boc ſi viuente eo ideſt
de cuius hereditate agitur
concepti ſaltem erant. vt.ff.
ð ſuis ⁊ le.bere.ticꝰ.⁊.ff.vn
decogna.il.i.S.ſi quis pꝛo⸗
ximioꝛ. Ac.
o ¶ Mon tñ. q;uiſ agnati vo
centur ad hereditatem: non

tñ̃ ⁊c. Dat. l. l. xij. t.
ed bis.⁊ oĩbus hilſ.vt

J.eF. ſi plures.
Tertum. qð eſt etiam ſch

facto teſtamento qð emana

nit: qð dic. vt. . ꝓxi. 5.

1 Suoc. q.d. non ſoluz in

aturali cõſtituitur agna/
n ſed ẽt auili vt per adopti

onem. l. quãlibet iure iſto. vt

ff. de adoptio.l.i.⁊.S.de ad

opti.in pꝛin.ſed bodie pere

am tantum ex qua tranſit

in poteſtatem arrogatoꝛis.

vt.S.titu.i..noſtra autem.
ſed tamen licet nõ figt agna

tus.ſ.hodie:quia non tran

ſit in poteſtateʒ extranei ar⸗
rogantiſ:ſuccedit tamen ab
inteſtato patri tm̃ non alijs
patris agnatis.vt.C.ð ad

opti.l.penulni..ſi quidem.

Accurſius.

(Maturales. 2 leginimos

non tamen emanapatoſ. vt
ff. de gra. cogna. ſi filium. ac
curſius.

em ſi quis. non ſola pater de quo dietum eAſt. Antctio: dcön ſtitione anterioꝛi. . tariptaquee Celegi.
b Buos elle.. a ieaſanrur alijs agnatis adoptantis: ⁊ eis cognatus fit * e.lelege.xij. tabularum.
ven Edeadop. quiadop. ? Accur. t iꝛefatam. ſ. dictam. S. e. F. ceten. Ac.

eterum. i. certe. vel aliter. lex quidem. xij. tabu. deferebat bereditatem v

atis ꝓximis Jed media iuris peudentid en cum diſtinctione: ⁊ iõ dicit: ce

onn Pꝛo ſed.

d (Von giſlimo. i. decennio.

vt. . de ſucceſ. cog. F. fi. Acc.

e Quod placebat.no. cau
te poni placebat:⁊ non pla

te. vt. j. F. nos vero. Et boc

erat per mediam iuns pꝛu⸗

dentiam non per.l. xij. tab.
neq; ꝑ pꝛetoꝛem. vt.ſj. 5F. 7
hboc quidem. 1. S. media.

f(Feminas agnatas.
6 Fonſangoitafis,aöhe

is. Accur.
arum. ſ. feminaruz.

ſanguineas ſoꝛoꝛes de qui/
bus modo dixit.
l (Ba maſculos. ſic. . ti. i. 5
item vetuſtas.
en quia eas.ſ.agna/

ta eminal.

5 (Pꝛoximitatis. . cognati J

onis. Ac.
o ¶ Intemueniat. nee aliquis
ſuoꝛuʒ. vt. S. ti. ryacnene,
di.in fi.F. Ac.
p (Audem. queſ ſunt.iſ i. F.
ceterum. 7. H. ſed quia dicta
a n Ac.
Sed Ruplicktatez.. remo
erentia agnatoꝛuʒ. vt
ſnier maſculos ⁊ feĩaſ.ſic.ẽ.

de fideicõ. hf. F. ſʒ qꝛ.

r Janioꝛ. ⁊ ſic nore q lex
xij.ta.eſt vetuſtioꝛ eᷓ media

iuris pꝛudentia ⁊ qᷓ; ius pꝛe
toꝛum. Accur.

Aeruq;. boc pter con /

ueluti inter fllios naturales

⁊eos quospater eoꝛuʒ adop
tauit: nec dubium eſt quin im
pꝛopꝛie conſ anguinei appel
Mantur. Item⸗ ſi quis ex cete⸗

ris agnatis tuis:ueluti frater
aut patruus aut ðᷣniq; is ꝗlõ

gioꝛe gradu eſt adoptauenit

aliquez agnatusĩter ſuos he
redes eſſe non dubitatur.
crenun inter maſculos
quidem agnationis iure here
ditas etiam ſi longiſſimo⸗ gra
du ſint ultro citroq; capitur.

Quodad feminasueroat⸗

tinet:ita placebat:ut ipſe cõ⸗

ſanguinitatis iure tantum ca
piant hereditatem:ſi ſoꝛoꝛes

ſint ulteriusnon capiant.
aſculi autem ad earuʒ he

reditates etiam ſi longiſſimo

graduſi int: admittantur qua

de cauſa fratriſ tui aut patrui
tuifilie uel amitetue heredi⸗

tasad te pertinebat:tua uero
ad illas non pertinebat. Qö

ideoita conſtitutum erat: qa
commodius uidebatur ita iu
ra conſtitui:ut plerumq; be⸗
reditates ad maſ. culos ↄflue

rent. Sed qꝛſane iniquuʒe⸗

rat in uniuerſum eas quaſiex
traneas repelli: pꝛetoꝛ easad

bonoꝛum poſſeſſionẽ admit⸗

tit: ea pane qua ꝓximitatis

nomine bonoꝛuʒ poſſeſſionẽ
pollicet: lexqua pte ita.ſ.ad

mittütur: ſinʒ agnat⸗ ullus:
nec ꝓrimioꝛ cognatꝰ iterueni
at. Et hoc adẽ lex. xij tabu

la.nullo modo introduxit:ſʒ

ſimplicitatẽ legibus amicam

. „»
1.

Eas. agnatas feminas niſi ſoꝛoꝛes.

amplera ſiri mõomnes agna
tos ſiue maſclos ſiue femĩas
cuiuſ. cũq; gradus ad ſilitudi

nem ſuoꝝ inuicẽ ad ſił ucceſſi io
nem uocabat. Media aũt iu⸗

ris pꝛudentia q q erat quideʒ le

ge. xij tabulan iunioꝛ impꝑiali
aüt diſpoſi itõe anterioꝛ ſu ubti

tam differentiam inducebat:

⁊ penitus eas a ſucceſſi ione a

gnatoꝛum repellebat omni a
lia ſucceſſione incognita: do⸗
nec pꝛetoꝛespaulatim aſꝑita
tẽ iuris ciuilis coꝛrigentes ſi⸗
ueqð deſt adiplẽtes humão
ꝓpoſito aliũ oꝛdinẽ ſuis edi⸗

ctis addiderũt: ⁊ cognatiõis
linea ꝓximitatis noĩe introdu

cta:ꝑ bonoꝝ poſſeſſionẽ eas

adiuuabãat ⁊ pollicebant᷑ his
bonoꝛuʒ poſ. que uñ cognati

appellabat᷑. Nos uerolegẽ
xij. ta.ſeqᷓntes ⁊ eius ueſtigia
in hac pte ↄſeruantes lauda⸗
musgdem pᷣtoꝛes ſue huma
nitatis:nõtñ eos in plenũhu

iccãe mederiinuenimꝰ:qre⁊
eniʒ uno eodẽq; gradu natu⸗

rali ↄcunente ⁊ agnationis ti
tulis tã in maſculis q qʒ in femi
nis eq lance ↄſtitutis:maſcu
lisꝗdem dabat᷑ ad ſucceſſio
neʒ uenire oium agnatoꝛũ:ex
agnatis aut mulieribꝰ:nullis

penitꝰniſi ſoli ſoꝛoꝛiad agna

tox⸗ ſucceſſionẽ patebat adi⸗
tus. Jöõnos in plenum oia re

ducẽtes: ⁊ ad ius.xij.ta. eãdẽ
diſpoſi itionez ereqntes: nr̃a
0 oſtöneſa ancimꝰ: omnes legit

timas derſonas.l⸗ Puinle; ſe

ni.nam gdo cognatoꝛum non erat ad huc. vel dic et deſt

cientibus agnatis
ipfſi tamen non vo⸗
cabantur.
Ciuilis.i.medie
is pꝛudentie:qðᷣ
. ciuile dr. vt. ff. de
oꝛigi. iur.l.ij. F. hec

diſputatio.
Ee is bonoꝛuʒ .i.
mullieribuſ agnati-

vltra ſoꝛoꝛes.
9 Appellabatur.
ſicdicta: quia per e⸗
am chratid Vocan,
tur.

E unſei i. atpirſt
0 iagnatoꝛum.

d are etenĩ. be
ne dico foꝛte puidẽ
dum agnatis femi⸗
nis. guare etenĩ ꝛc.

e onſtirutis. i. 6*
dusantis.
f abat. ideſt con
cedel

8 ¶Adituſ. certens

erat ratio iuſta vel
ſ uffigens licet aliqᷓ
ſit. vt. S. e. F. ceteruʒ
in fine.

x nra cöſtitutöe.

L. delegit. ber.
Tlgert tabulatu

.

ns
o⸗

ede

ibe

ide
ſan

d.
.
A
Ktan

nets

hnt
rali
ſenu;
öe,
ber.

oti L

p ¶ Aterine. i. nate

Tertius

i ¶ Simili modo.i.bincinde:vel dic ita fenine vt mares.
K ¶ Lonſanguinitatis.i.licet non ſint ſoꝛoꝛes que germane vo⸗
cantur quaſi er eodem germinen,ttez,.,—
¶ Moc enam extimauunus. vt. C. de le. br. l. lex. xij. ta. F. i. 7. F. ĩ

bis. m?
ſoꝛoꝛes vel franes
vterini vel vterine
ſequitur. vt. C. de
leg. here.l. fi. F. ſe d
n ¶In legittimam.

ſ. agnatoꝛus.
¶Barnoͤͦei. nate

ex eodem patre et
matre cum defun⸗

—,.,ei—

ex eadem matre tã⸗
tum.

q ¶ Deinceps. i. vyt

oꝛes: ſiue in gra
du remotioꝛes.

r ¶ Guperſtitel. boc
coꝛrigitur ꝑ aut᷑.ceſ
ſante.qꝛ ⁊ cum his
admittunt᷑. Iteʒ et

ĩ dglio qð ſubijcitur

hic. F. coꝛrigitur. qꝛ
in ſtirpeſ fit diuiſto
hodie.ſed poſt hoſ
filios fratrum fit di
uiſio in capita. vtĩ
aut. ð here.que ab
inte. def. F. reliquuʒ
coll. ix. ⁊ in aut᷑.vt
fratrum filij. F. i. col

la. ix. vel dic qð di ⸗/

cit in aut. in ſtirpes
diuidi:veruʒ eſt qñ
aum alijs.ſ.patru⸗
is vocantur nepo/
tes. als in capita.

mane nõ habent. ¶ Hocẽ
addendum noſtre conſtitutõ

mmodo.i.non vlterioꝛ:ꝓximioꝛ tñ ſit yt ipſe

xum deſcendentes:ſiue ma⸗
ſculini generis:ſiue femi ſint

ſimilimodo ad iura ſucceſſio
nislegittime ab inteſtato uo⸗

cari ſecundum ſui gradus pᷣ⸗

. Bele. ag. ſuc.

¶ In capita. s. titu. . in f. contra. Sol. ibi de deſcendentibus loquitur

hic de collateralibus.

t ¶ Siplures ſint. in aut. de here. que ab inte. §. ſi veroneq; fratres. coll.

ix. .ff. de ſuis ⁊ le. here.l.ij. F. beredinas.
vx ¶ Mẽtur. boc coꝛnigitur. vt. ð. dixi per aut. ceſſante.
X¶ Pꝛoximus. ſic. S. tit.i.F.

plures ſint eiuſdem gradus

omnesadmittunt᷑. Naʒ ⁊ ꝓ⸗

pꝛie ꝓximus ex pluribus gra
dibus intelligit᷑: ⁊ tñ non eſt

dubiuʒ quin licet unus ſit gra

rogatiuã:neciõ excludẽdas. dus agnatoꝛum: ptineat ad e
q; ↄſãguitatis iura ſicut ger os hereditas. Pꝛoximus au

ni exiſtimauimus:ut tranſfe/

ratur unꝰ tantummodo gra
dusa iure cognationisin le⸗

gittimam ſucceſſioneʒ: ut nõ
ſolum fratris filius ⁊ filia ſᷣm

ciaʒ diffiniuimusad ſucceſ

ſionem patrui ſui uocentur:
ſed etiam germane conſan/

guinee: uel ſoꝛoꝛis uterine fi⸗
lius ⁊ filia ſoli: ⁊ nõðinceps

perſoneuna cum his ad iura
auunculi ſui perueniãt:⁊ moꝛ
tuo eo quipatruus quidem ẽ
ſui fratris filij ſuccedant:auũ

culusautem ſoꝛoꝛis ſue ſobo
li ſimilimodo ab utroqʒ late-

re ſuccedant:tanqʒ ſi omnes

exmaſculis deſcendentes le⸗
Gittimoiure ueniant: ſcilicet

ubi frater ⁊ ſoꝛoꝛ ſuperſtites
non ſunt.hisetenim perſõis
pꝛecedentibus ſucceſſionem
admittentibus: ceteri gradꝰ
remanent:penitus ſemoti ui
delicet hereditate:non in ſtir-
es:ſed in capita diuidenda

Si plures ſint gradusagna⸗

toꝛum:aperte lex.xij.tabu.p
ximũ uocat. Itaq; uerbi gra⸗
tia:ſiſint defuncti frater ⁊ al⸗
terius fratris filius aut pa⸗
truus frater habetur potioꝛ.
Et q;uis ſingulari numero
uſa lex.xij. tabu. ꝓximum uo
cet:tñ dubiuʒ non eſt quin ſi

tem ſi quidem nullo teſtamẽ

to facto quiſq; deceſſerit per

hoc tempus requiritur quo

moꝛtuuseſt is de cuius here-
ditate queritur:q; ſi factote⸗

ſtamento quiſquã deceſſerit
per hoctempusrequirit᷑ quo
certum eſſe ceꝑit nulluʒ ex te-
ſtamento heredem extituruʒ
tunc'.n. ꝓpꝛie quiſqʒ inteſta

tusðceſſiſſe intelligitur qð ꝗ
dem aliqñ longotꝑe declara
tur:i quo ſpacio tꝑis ſepe ac-

cidit ut ꝓximioꝛe moꝛtuo ꝓ⸗
rimus eſſe incipit:qui moꝛien

teteſtatoꝛe non erat pꝛorim
¶ Milacebat autem in eo ge
nere percipiendarum heredi

tatum ſucceſſionem non eſſe
ideſt ut quãuis pꝛoxrimusqui

Fʒ ea que dirimusuocaturad
hereditateʒ:aut ſpꝛeuerit he

reditatem: aut anteqᷓʒ adeat
deceſſerit:nihilomagis legit

timoiure ſequentes admittũ

tur:quod iterum pꝛetoꝛesim
perfectoiure coꝛrigentes:nõ
in totum ſine auunculo relin⸗
quebant:ſʒ ex cognatoꝝ oꝛdi
ne eos uocabãt utputa agna⸗

tionisiure eis recluſo.¶ Sed
nos nihil perfectiſſimo iure ð
eſſe cupienteſ noſtra conſtitu
tione ſancimus:quam deiu⸗/

re pronatus humanitate ſug
gerente pꝛotulimus ſucceſſi⸗
onẽ in agnatoꝝ hereditatibꝰ

aũt queritur. ſic. S. e. F.
non taen.
y ¶ Zunc enim. ſc; cum non
aditur hereditas ex teſta/

mento. Accur.

5 ¶ Zempoꝛe. i. poſt moꝛten
9 lacebat. ſcilicet ex.l.xij
rabulariu
b ¶ In eo genere. ſcqʒ iure ſuc
ceflionis. ac.

c¶¶ Mon eſſe.i. ſucceſſoꝛium e
ictum inter agnatos locuʒ
non habet. I. ð perſona in p
ſonam: ſed inter cognatos
ſic. vt.ſ.ſequitur.vt.ff.dᷣ ſuc.
e.l.i. F. quibus. ſed de oꝛdie
in oꝛdinem ſeu de capite in
caput ſic vt ð liberis i agna
tos:⁊ de agnatis in cogna⸗
tos ⁊ poſtin virum ⁊ vxoꝛẽ
vt ſequitur.vt. ff. ſi ta.te.nł.
d ¶ Wibilomagis. i. nõ ideo
magges.
e ¶ Ded nos. loquitur Juſſi
nigiugs. —
¶ ꝛotulimus.ſcilicetĩ grre
co. Accur.

Eum ſatis. ratio pꝛima.

„ O △H

us qð ius non tollit᷑ ꝑ ca.d.
ſicut nec inter fratres. vt hic
2. C. de le.tu.l.iiij.qð non e
rat rectum.vt.ff.de re.iur.l.
equũ eſt.vt.S.de le.pa.tu.in
r peyl-anpl. ſi pꝰ ẽp⸗
tionem. Ac.
¶ Succefſionem.i.ſucc. edi⸗
g Parens. ſecus eõ.vt.S.

——————————

tel. AEES —
b (onſtiure. vt. L. dee⸗
manci. li.lrf.
i Eiducia.ſic dicẽdo iuſ ſuc
cedendi in bonis tuis mibi
reſeruo:vel etiam ſic emanci
po te ↄcta fiduaa.ac.
kꝓãꝑ(lanumiſiſſet.i. emanci
paſſet. ſic. ff. qñ de pe.ac. eſt
an. l. i. F. alienatio.
natuſconſulto tercu⸗
liano. Rubꝛica.
. Ex ꝓponebat. im⸗

pꝛope.nam cogna
pyat vt ſequit

tos nullo mõ voca
m En bleum. t .
in Pꝛin. .
n Meceſſitudinem.i.cogna
tionẽ. nã dicunt᷑ cognati ne
ceſſarij. vt.ff. de iu. ⁊ iur. l. fi.
0 Cuun q̃ adinuicẽ ſunt
cognati.vt.j.de ſucc.cog.F.

—

vulgo. — „
* p Angullieno us die an
guſtioſum vel iniquũ. vt. ſ. ð
ſuc. lib. in pꝛin. ⁊.ff. ꝙ cuiuſ
q; iux.l.iij.in pu.
q ¶ Poſtea. ſ. poſt. l. xij. ta.

diuũ daudium ⁊ ꝑ ſenat.
conſul.tercu. vt ſequitur.

r Anin oꝛum. ſ. acie pꝛinci⸗
pi vt ar. S. de excu. tu.ĩ pᷣn
ci. Vel dic ꝙ generaliter ſta
tuit.vt.C. de inof.teſ.liberi.
pᷣma verioꝛ et.
8 (Eoꝛum. ſ. filioꝛum.
t ¶ Nuie. etiã hodie auia ſuc
cedit ſicut mater.vt in aut.

de here. que ab inteſta. SF. cõ

ſe ens. ———— 3
vy ¶ Pabens.i.tres babens
filios:non afit in poteſtate.

vt. ö. de adop.S. femĩe.quoſ

tres hr̃e videtur ẽt ſi ires ge
minos pepit ſᷣm Jo. vt. ff. ð
ver. ſig.l.cum enira.
x (arentis.ſ.matris ⁊ ita
nota de iure romanoꝝ vxo/
rem alicuius eẽ in poteſtate
parentis:nõ maniti niſi quo
ad debitum carnis.aliud ð
iure longobardoꝛum.vt hic

in lucro permiſſuʒ

.—

Ziber

——

pertum ẽ. ſ. ſucceſſoꝛiũ edictũ deꝑſona in ꝑſonã.

Bꝛadu. agnatoꝛum. Accurſius. . . “
Ag legittimã. eſt.n.filius agnatus patri ꝓximus.vt. ff. de ſuis le. fili

non eſſeeisdenegandaʒ:cuʒ

ſatis abſurduʒ erat qð cogna

tiſ a pꝛetoꝛe apertum eſt:hoc
agnatis eẽrecluſuʒ.maxime
cum in honoꝛe quidem tutela
rum ⁊ pꝛimo gradu deficien⸗
te:ſequens ſuctedit:⁊ quod
in honoꝛe obtinebat: nõ erat
d legit-
timam autem ſucceſſionem

nihilominus uocatur etiaʒ pa

rens qui contracta fiducia fi-
lium uel filiam: nepotem uel

neptem:ac deincepsemanci-

pat quod er noſtra conſtitutõ
ne omnino inducitur:ut emã
cipationes liberoꝛuʒ ſemper
uideantur qᷓſi contracta fidu
cia ieri cum apud ueteresnõ
gliter hoc obtinebat: niſi ſpe⸗
cialiter contracta fiducia pa⸗
rensmantimiſiſſet.

De ſenatuſcõſijttoterculiano.

Ex. xij. tabulanuʒ
itaſtricto iure ute⸗
batur ⁊ ꝓponebat

maſculoꝛum pꝛogeniem: et

eos qui per feminini ſexus ne
ceſſitudinẽ ſibiiũgũtur adeo
expellebat:ut neqʒ quidem ĩ
ter matreʒ ⁊ filium filiaue ul⸗
tro citroq; hereditatis capiẽ⸗
de ius daret: niſi ꝙ pꝛetoꝛes
expꝛoximitate cognatoꝛum e
as perſonas ad ſucceſſionem
bonoꝛuʒ poſſeſſione:unde co
gnatiaccõmodata uocabant
¶ Sed he iuris anguſtie po⸗
ſtea emendate ſunt:⁊ pꝛimꝰ

2. C. decondi.inſer.ſi vxoꝛem. v in longobarda qualł mulieria⸗
lienare permiſſum ſit. l.ii. y ulu.l iure antiquo cum qli
vt. ff.

bet hereditas pfñi per filiũ querit᷑.

de bo. queli.l.fi.S.ſi non econtrario.

quidem diuus claudius:ma⸗

tri ad ſolacium liberoꝛũ amiſ

ſoꝛum legittimam eoꝛum de
tulit hereditatem:poſtea aũt
ſenatuſconſulto terculiano:
quod diui adriani tempoꝛibꝰ
factum eſt:pleniſſime de tri⸗
ſti ſucceſſione matri non etiã
auie deferenda cautuʒ eſt: ut
mater ingenua trium libero⸗
rum ius habens libertina qt

tuoꝛad bona fdioꝛum filiarũ

ue admittatur inteſtatoꝛum
moꝛtuoꝛum:licet in poteſtate
parentis eſt:ut ſcilicet cima
lieno iuri ſubiecta eſt:iuſſu e

ius adeat cuius iuri ſubiecta
eſt. (Mꝛeferuntur autez ma

tri liberi defuncti qui ſui ſunt

quiqueue ſuoꝛum loco ſunt:

ſiue pꝛimie gradus ſiue ulteri
oꝛis:ſed ⁊ filie ſue moꝛtue fi
lius uel filia pꝛeponitur ex cõ⸗
ſtitutionibus matri defuncteꝰ

ideſtauie ſue ¶ Pater uero
uero utriuſq; non etiam auuſ

ater uero

et pꝛoauusmatri antepõitur:

ſcllicer cum inter eos ſolos

hereditate agitur. (Erater

autem conſanguineus tam fi
lij q; filie excludebat matreʒ.

*. ¶ Sed ſi fuerant
frater ⁊ ſoꝛoꝛ conſanguinei ⁊
mater liberis onerata ſit: fra⸗
terquidem matrem exclude-
bat. G
erat hereditas ex equis parti⸗

busfratnibusaſe oꝛoꝛib?/Sʒ
nos conſtitutione quam in co

dice noſtro nomine decoꝛato

ommunis autem

du de acquir. here.qͥ in aliẽa
ſed hodie in ſola ꝓfecticia non aduenticia.ſ.] öräo, vt. C.

5 Pꝛeferunk liben
etiã adoptiui.⁊ ita
demum ſt ipſi ſucce
dere velint.vt. ff. e.
l.ij. F. lib eri. ⁊. SF. ita

demum.

a Defunti. . filij
Ce beregltate

nunc agitur.

b ( Suoꝛũ. qð dic
vt. S. de here. ab in⸗

te. F. i. 7. ij. 7. F. emã

cipati. ⁊. F. diui.

c imt gradus.

d Ataourvrne
potes ⁊ ſimiles.
e (Et filie. q. d. non
ſolum nepos ex fili
o maſculo excludit
matrem deſuncti ſ
7 nepotes er filia.
f ¶ Pꝛeponitur.i.p⸗
g ¶ Defuncte.l. filie
b f.non ado.vt
ff. .l. ij. . ſ nʒ auꝰ
¶ ¶ Atriuſc;. l.q filij ⁊
filie hoc ẽ maritꝰ hu
ius mulieris volen
tis ſucceder̃ filio ſu

k (S olos.ſ.auum
iĩem defuncti.ſi

aũt ſit auus ⁊ pr et
mr defuncti pᷣfertur
auus mr̃i ⁊ et patri
vt. ff. e. eqͥſſimuʒ.F.

i.⁊.no. ꝙ bic fallit

regula ſi vinco vin·
centẽ ⁊ c.vt.ff. ð di.
⁊ tẽ.pꝛe.l.de acceſ.
nã auus pfi defun⸗
cti pfert. vt. ff. e. l. e⸗
quiſſimũ.s.i.⁊ pat
mri.non aũt auꝰ pᷣ⸗
fertur mr̃i qñ ſoli ſt

ſic fallit in aut. de e
qli.do. . is oñſ.

tem in aut᷑.qͥ.mod.
na. ef. ſui. S. diſcretiſ
Item. ff. qui. po. in
pi.ha.l.claudius.
ſic. ff. de iniuſto ru.
te. F. pe.
IExdudebat. ſed
ig 1e hodie. vt.j.e·
* dcum.
m ¶ Admittebat et

b vt.ſ e. F. lec cu.

n ¶ Sʒ ſi liberis. tri
bus vel ꝗttuoꝛ. vt
p. eo. 5. poſtea autẽ

—⸗ —-

ço , ——

falli

O Pitn

f 5d

gc.

jdefin/
ſel⸗
..4 in
l,
ſſoltf
K dee
,
gnah
Mln
ihon
uans,
Ro
N
6re

ſda.
cisn
worN
cho

Tercius Deſena. c ter. De ſena. ofi ·
4 ed. codice.ſ.quem uon babemus: ſinpꝛimo. Eremanſit r ¶ Sopꝛoſperimus.in ſucceſſione.
C. de iure deli. l. ij. acc. 8 Lonſulere.ſ.in tutoꝛe petendo.acc.

be r itũ. ſ. habere uel nõ babere tot filios cũ ex diuina grnra t

boc deſcendat. tu.
ee Peccauit. nam ſi peccatuʒ eſt: magis ſuiſetmont t. . de aduerſus delic.l.ij.

cituris. ſ. matnbus negligentibus. aliaſ nõ perdunt. vt. C. qui pe.
cum a matribus et maioꝛibus.alias ſimiliter non perdunt.vt.C. ſi

mpubemm. aliud ſi
lene leafl inſi. dp G moꝛiantur.vt. C.
ae eparten. niſi vee haſſe
cepti. i ui dem x ¶ Queſitus. niſi becmater
= poſuimus matriſ ubueniẽd dem ſole ſoꝛoꝛes agnate uel F Mueſius nin beemate.

Sed cum antea

ec tiöões quas

non habemus ſe /
cundum Jo.

f ¶ Perſonis. pa/
truò ⁊ filio ⁊ nepo
ti patrui. vt. L.e.
l. fi. in fi.i. rñ.

8 Faciebant. idẽ
aacher niſi p ip

dictis. act.
b ¶ Diſum eſt. vyt

4. e.l. fi.

Alinie detrimentuʒ ¶ Si eni tnbus ſolisuel etiam cum ſo

eſſe exiſtim auimus:reſpicien cognate et mater defunctiu fflius iluſtn marni non ſuc

tesad naturam et puerperiuʒ dekfuncte ſi uperſint: dimidiaʒ girgfec. ad oꝛſi.ſi qua il

et periculũet ſepe moꝛtem ex quidem mater: alteram uero Rubꝛica. Deſenatuſc

hoccaſu matribus illatam. dimidiam partem omnes ſo⸗ ſulto oefcand.

econtrario.nam
mus caſum foꝛtuitumein eiul tre ſ uperſtite et fratre uel fra⸗

ſupꝛa.ti.i.tractatũ
qualiter mater filio ſuc/

deoq; impium eſſe credi- roꝛeshabeant. Si uero ma ſ. Er oontrarium. id

cedit:nunc dicit ecõtra.vn⸗
ingenua ter uel liberta quater roꝛibus ſiue legitima ſiue ſo⸗ de vverſus. Succedit matri
nõ peperit: immerito defrau- la cognationis iura habenti⸗ Glins de eainne: Juut
dabatura ſucceſſione ſuoꝛu, businteſtatus quiſ uel inteſta lanum.

filioꝛũ. Quid enim peccauit ta moꝛiatur: ĩ capita diſtubu- 3 (Aiberiſtnicte ponitur

Perſonis. etiaz

i⸗ tri defuncti. niſi
in vſufruc. et toto

quando babebat
defunctum in pote

ſtate aliaſ in veſcẽ
do tantum. ſed et ĩ

Hoc caſu hodie in
totuʒ habet. vt.C

ee.l.fi.et de le. here.

l. de emancipatis

AIZure vero auten.
deſcendentibus ð

fertur equaliterpa
ternis et maternis
vt in auten. de he⸗
re.ab inteſt. F. con

ſequenlſ. 7. 5. boc q;

dem.

k (Diminutione.

que fiebat ꝑ agna
tos ſupꝛadictos ĩ

pꝛin.iſtius.XA.
¹ Auanagnail
q..d. quiin vno bo

noꝛatur ĩ alio gra⸗

uetur. ſic. ff. de iure
iuran. eum qui.

m ¶ Eam. ſalz ma

n.
n Gimiä aum
matre.—

—
H oꝛoꝛes. hoc ca

hodie idem

. Nuocl in ſequenti.
S. vt ĩ aut. de nup.

§. penul. 7. HH

p (Sivao.n maf

legitima. quia ſũt

q (Lognationis.
quia ſunt tantum

cxmatre ſoꝛoꝛes.

contranũ facie bant nobis au Er õtraniuʒ aũt fit: ut
tem uiſum eſtrecta et ſimpli liberi ad bona matruʒ

ſi non pluresſʒ paucos pepe atur hereditas eiꝰ Sed quẽ- Alſſe anuum . vt ſ. cHl .
rit:et dedimus ius legitimuʒ admodumnos matribus ꝓ⸗ liberoꝛum.
plenũ matribus ſiue ingenuiſ ſpeximus:ita eas opoꝛtʒ ſue
ſiuelibertinis ⁊ ſi nõ ter enire ſoboli conſulere ſcituris eis:
fuerint ul quater: ſed eũtm̃t ꝙ ſitutoꝛes liberisnon petie
eam qui queue moꝛteinterem runtuelin locum remotiul ex
ptiſunt:ut et ſicuocent᷑ in li· cuſatiintra annum peterene
beroꝛuʒ ſuoꝛum legitimã ſuc glerxerunt:ab eoꝛum impube
ceſſionem. ( Sed cũantea ꝰ mummoꝛientium ſucceſſione
ſtitutiones iura legitima ſuc⸗ meritorepellentur, ¶Licet
ceſſionis perſ. qutãtes: pantiʒ autem uulgo queſitusꝰ ſit fili
matreʒ adiuuabant:partiʒ ei usfiliaue:poteſt ad bona eiuſ
pꝛegrauabãt:et non ſolũ inſo materextercul.ſenatuſ. Go/ ad
Rn eaʒ Baeabautiſet ed ing⸗ mitti.
uſdam caſibus terciã
ei abſtrahentes ceneslerais De ſenatuſcõſulto oficheno

dabant ꝑſonis.in aliis autem

legitimis antepõiet ſine ulla tuſconſul.oꝛfi.qð oꝛficio ⁊ ru ieinmo ancllarumd,
m odo ſit ſibi facta moꝛ in
diminutione filioꝛum ſuoꝛu, foconſulibus effectuʒ eſt: qd fidecom.libertate vt. C.e.

ſucceſſionẽ accipere:excepta latumeſt diui marci tempoꝛai l.K.

fratris et ſoꝛoꝛis ꝑſona: ſiue bus et data eſt tam filioqʒ fi⸗ 5 (Eeginma. nonqida ler

xij. ta. daret: unmmo—— denega⸗
conſanguinei ſint ſiue ſola co lie legituma hereditas etiam batur. vt. S. t.·i in pꝛinci.ſj

gnationis iura habentes. ut ſi alieno iuriſubiecti ſi unt: 2 ſnannKor.dargs vuee
que madmodũ eã toti alii oꝛ feruntur conſanguineis' ag eboccrempluat

dini legitimo pꝛepoſuimus: natis defuncte matris. ¶ Sʒz c 18 r aſaunenl ſcilicet f⸗

ita omnes fratres ⁊ ſoꝛoꝛes ſi cum exhoc ſenatuſconſulto ang nineio ü ſt
guineis id eſt
moc Parente. — ue legitimiſint ſiue nonad ca nepotesad auie ſucceſſioneʒ de

atis
piẽdas hereditates ſimiliter legitimo iure nõ uocabantur Poriiunonbna aual
uocemus. Itatamẽut ſiqui- poſtea hoc conſtitutionibus

a (n atrum ingenuanmn
ciuia matrem omnibepfonis Inteſtatau admittant᷑ erſena-⸗ vallbenamm. ptf cl. i.

Liber

tollen. F. is ita. et. S. de vul. ſub. F. .Itez nunquid eſt neteſfbite
ruʒ adire.Rñ.non.niſi quando ex alterius perſona puta ſerui
fiat. mibi augmentum. vt ff. de aqui. h ere. ſi ſolus in fi.i. rů1 1
fin. l. t ¶ Et licet. anteq; accreſceret eis vł anteqᷓ; iſti qui re
pudiauerunt non autem antec; ſuam pantẽ adirent immo adi

arn epotes.idẽ in alijs deſcendentibꝰ ex haclinea. Sed quid ſi nepos
iſte fuit conceptus poſt moꝛtem auie. Rñ. vt. . de here. que ab inteſta. F.

cum autem diximus.
9 ciendum diminutione. ſed minima. nam per alias omne ius etiamm

cognationis tollitur.vt.S.de capitis dimi. F. quod autem.

b Regulam. tenoꝛ cuius uerant ut ſequitur
hic. et. ff. de capi. di. tutelas alias nõ tranſinit
onſo⸗ terent olim vel ho

ed ille ſole. ff vnde li.
1 in fi. contra. So. bic di⸗
cit ſole vt excludat eas tan
tum que ex ſenatuſcon. de
feruntur ñ pꝛetoꝛias ſucceſ
ſiones.vt.ibi.

lꝛ ¶Duogecim ſic. ff e. li. §.

pꝛincipalibus emendatuʒz eſt

ut ad ſimilitudinem filioꝛum

fiiarumq; nepotesmnepteſqʒ

juocentur. ¶Sciendum auteyʒ

ẽ huiuſmodi ſucceſſiões que

rum numeroſunt agnati: ete

hi quosin loco agnatoꝛum tã

ſupꝛadicta ſenatuſconſulta:
q́; noſtra erexit conſtitutio:

pꝛoximos ↄgnatos pꝛetoꝛuo

die. ut. C. ca. tol

len. l. mouiſſimo,

niſii perſonis libe
roꝛum.ut.C. ð hiſ

q̃ ante aper. ta. li

augmentuʒ ſupꝛa

capitis. ſic f de ſuis et lel. q terculiano et oꝛficiano ſena- cat:qua parte naturalis vgna dran De
pus. fuſcon. deferuntur capitis di⸗ tio ſpectatur Mazʒ agnatica ſucceſſone cogna
eferunnmn quaremagis minutione non perimi ꝓpter pite diminuti: ꝗqqueue ex his ¶ toꝛum.

rxij.ta. data here.pditur per

ca.di. minimam. qᷓ;ᷓ ſenatꝰ
conſul.delata.Rũñ. quia il
la agnatis defertur que a

illam regulam :qua noue he⸗

reditates legittime capitis di⸗

pꝛogeniti ſunt exlege duode⸗
cim tabularũ inter legitimos

ber. ab inteſt. S.i.

gnatio p ca di. minimã tol Minutione non bereunt. ſed non’ habentur: ſed a pꝛetoꝛe. . „E Wr
ſeureae nanſs⸗ ts qui ille ſole que ex lege. xii *. tabu⸗ tertio oꝛdine uocantur. exce- apar.
E —
tio no tollinn per a. dimi. larum deferuntur ¶ Noniſſi⸗ ptis ſoliſ tantummodo fratre (Cöͤſtitutiones.

vt. S. de le. ag. tu. S. .
m ¶Houiſſime. vulgo. quia
non habent certum patrem
vt. S. de nup. F. ſi aduerſus
multomagis i in naturali tã

mer ſciendum eſt etiam illos
liberos qui uulgo queſi iti ſunt
ad
enatuſcon. admittiSed

atris hereditateʒ ex hoc

et ſoꝛoꝛe emancipatis:non eti
am liberis eoꝛuʒ quos lex ana

ſtaſiana cum fratribus inte⸗
gri iuris conſtitutis uocat qui

: diui

ut. S. ð he. ab inte.

u ertiner. ſalz

gnati. ut. .
doe le. ag. ſu. in pꝛi.

b CEt bi quos.i.qᷓ

—

tum. vt. C. e.l. pe. 9 ſut ð numero le
n Deregitpten ſvna cuz, erp uribus legitimis here⸗ demad legitimamf fratris he⸗ timo. S
l iſi ℳ Conſulta. ut. 85.
leort nie nilicrat⸗ nat e dibus quidẽ omiſerint heredi reditatem ſiue ſoꝛoꝛis non e⸗ e¶ Konſult⸗ ek.
teſtaro non veninnr ſecen katem uel moꝛte uel alia cau⸗ quis tamen partibus ſed cum g Vanntinnu
naturalibus exlicitacoſue ſa impediti fuerint quominuſ aliqua diminutione: quam fa eleg. ag. ſuc. S
vSie acdcant: reliquis qui adierint glle eſt ipſius conſtitutionis F ſal⸗
dmitti. nũquid hodie accreſ. cit illoꝛum poꝛtio/ et li uerbis colligere. ¶ Alijs uero cet quos nemo ro
dekne Veigadente. cet ante deceſſerint qᷓ́; adierit agnatis infenioꝛis gradus: li= Srarairiinevins
na. . ſui. F. eertter ad heredes tamen eoꝛum mnber capikis diminnionem pal ſit ſiue plures ⁊ in
* iocognatis
terij. raen ⁊ ſimili. quo caa coset pwocul ui oꝛe quo bo. pol.
ſu nõ ſuccedit cũ ob hocipʒʒ De ſucceſſion? conaafſf Cos etiam qui ber feminini kara vt. ff. e.l.
damnãdꝰẽ vt in dicta aut. e luccelione conatoꝛũ erſ ſuerſe S. pꝛoximus. et. F.
et. ff. ſo. ma.ſi ab hoſtibus x ſexus p onasex tran u 0 gradatim.
aut no ettüc ſuccedit matri Oſſ ſuos hr̃des eos cognatione iunguntur: tercio t ¶Kognatio. nun
1 . nan pata. n am⸗ X Yq5 quosinter ſuos he gradu pꝛorimitatis nomine ntea ine ſe
Haran naurln, non ta edes pꝛeter Ragincnde rie ſucceſſi ionem ocer noꝛuz boß. i e ceti
mẽ ſuccedit ei niſi in duabꝰ C nt: cr oſl egitimos uo uo ui in a opti am ſi fiat poſtea li
vncijs ab inteſtato non et 8 c 4 4 c bun ber nõ datur. ut. ff
* tantibus legitimis. alias ĩ 3 èòè e.l. i. F. pertinet. et
nihilum. ut in aut. qui.mo. l. his qui.ſed nun
na. eff. ſui. S. diſcrets. quid adoptiui.ſalli
PPeg ſi er plunbus. iſte. cet quia non uidet᷑

cõis ad omnes tit u los quos in boctercio libꝛobabuimus. non tãtũ
ad bunc nitulum. et de iure acereſcendi inter legittimos tantum tractat.
vt hic. ⁊.ff. e.l.. S. ſi nemo. 2. C. decadu. tollen. 5. is ita. idem eiam ẽ in
bisguien iure Ppꝛetoꝛio ſuceequnt. vtaf. 6 bo. poſt. iſfinfi erl iſe et. v.

9 (Bla⸗ canſa vtſid⸗ defecerit. conditio ſub qua hiiſttun crant vro auib⸗

mo. teſt. infir. F. poſtenioꝛe.

——

(Egiennt. ſic ff dele i ij. cim pater. 5. libertis. ibi. ceterü put⸗ ꝛc.
ccreſcit. ſed pꝛo qua parte.Rf. pꝛout erant inſtituti. vt. C. Ldecadu

Annr r El. F. cognatiõzʒ.
Ham quiqʒ. bꝛeue debet eſſe.

3 Mon babentur. ut. S. ti. i. 5. ſciendum.

. inotialis Suſe. Reſpon. ſic. quia quibus agnaſchun crcs

i¶ Zercio oꝛdine.n am ſunt quattuoꝛ oꝛdines ſuceedendi. ueſf.

nulle. ex. li.

1d Sn

dele.tu. l. ij. et de leg. bere. l. fi. F. i.
n (Vutegi.i. non emancpati.

tis.nam iſti inter legittimos n numerantur.
8. ſcilicet fratres emancipatos. et ſoꝛoꝛes. ᷓR‚—
naſtaſiana. quam nõ babemus:ſed de ea babetur. mẽtio

n p
4

in a ¶Bꝛadus. cogna

ſnt tiohMis.
Ibe b (Eber vt. S. de

u bere ab inte.S. ad / ua familia ſunt: ad naturaliuʒ
nn. monench.
le c¶ Eodẽ gradu. ſs /Pal
haanu⸗ cogna⸗ dem gradu uocantur. ¶ Nul
ul ounuis. RZ P. —
f d S aũt. ſpecies G0 queſt itos haben enullosa⸗
ine nã cognatio ge, gnatos manifeſtum eſt: cum
nnr a löſan gimmt agnatioa patreↄgnatioa ma
N fratres tantũ eſt.vt tre eſt:hi u habere nul 1
H trem intelliguntur. Eadẽra⸗
pꝛino. tione nec inter ſe quidam poſ
iſi e⸗ ¶uneſbl ck. ſunt nideri conſanguinei eſſe
N .ſiſpurus. aum riearis
faq; oibus. in Quia conſanguinitatis ius ſpe
tra ſe:et cum matre
1 cies eſt agnationistantũ ergo
Bener os. bac cognati ſunt ſibi ſicut er ma⸗
in 8 Hocloco. iſte tre cognati ſunt. Itaq; omni
un. ſt oru ni busiſtis er ea parte competit
ni ag ſirſic ti l. ... bonoxꝝ poſſeſſio: qua primi⸗
di b ¶ Ceginmis. ſcal tatisnoĩe cognatiuocantur.
9 cngnatis. — NHocs locoet illud neceſſario
ꝛoximitatis. ⸗ .
i.- . Veonmduns. admonendi ſumus agnatõis
n u¶etoe cauteta quidẽ iure admitti aliqueʒ ad
ognan de ine ea. hereditatẽ: ⁊ ſi decimo gradu
. . non vocantur. — ſit ſiueð lege. rii. ta. queramꝰ
in oviſiue deedicto quo pꝛetoꝛlegi-
ift tũtantu vocentta, timis heredibus daturum ſe
nnasd agnati ꝙᷓ cognal. ponoꝛum poſſeſſ.pollicetur.
315 vt. ff. de vete a. mi. 1 LE je bis
ge ſue.l.i . Sy f. Pꝛorimitatis uero noĩe his
hm Ala etiã in caſtreſ,/ ſolispꝛetoꝛ pꝛomittit bonoꝛũ
dor bꝰ loquit᷑ hecĩ alifſfſ! oſ. quiuſqʒ dſ . .
el vel dic ꝙ ibiitae⸗· Poſi.qui uiqʒ ad ſextum gra⸗
6 õ dum cognatõis ſunt: et ergra
unto ad. r du. vii .Aa ſobꝛino ſobꝛiaq na
Cerſchenoib t0 nataue.
2 (araueb m. De grudibus cognationiz.
ſal aind nutaiineri —— ́MBM
4 gradu. Rñ.multi e
ul alij eſſe poſſunt vt Ocloco neceſſarium
in colligit. .t..i. 5. vi. eſt exponere:quemad⸗
i Itẽ et quare magiſ .
u, bi vocant᷑ qᷓ; aliin
hit vii.gradu.rũ.quia
ne bi reſpiciunt infenꝰ lineã trãſuerſalẽ. alij omes ſuperius. vt ar.

iminutione. tertie partis foꝛte.
nteponit eos.ſ. fratres emancipatos
Lognatis. ſ. anteponit et ſic vocantur cũ fratribus et agna⸗
lle tis et cognatis vlterioꝛibus pᷣferuntur.
Eos. etiã nõ ſolos agnatos capite minutos ⁊c. Accurſius.

ff. vnde li.l. ſqipto.in fi. ſed nunquid coꝛnigit᷑ hodie diſtinctio hu
ius. S. per aut.de he.ab inteſt.S.i.vbi nulla inter agnatos et co
gnatos differentia fit. P. dixit omnes in infinuum ſuccedere. et
uf⸗ ſiccoꝛnigi qʒ hic diciur.nos omnes vſq; ad deimum gradum
voeamus.nõ autem trabimus agnatos ad cognatos:cuʒ extẽ
dere ſucceſſiones debeamus. i. v elimꝰ. vt. . de bo. poſ. S. gdpuc
4 gr. cotra. . de pac.l. lege.et in aut. denup. S. deinceps.
hin (SDegradibus cognationuz Rubꝛics.

l.i. ſed tñ. conrana. .
d ¶¶ Filia. iſti nominatiui regunt ſupcnoꝛes geniniuos ab illo uerſiculo.

icenda. vt. ff. e. l. iurecõ.

De ſuc. cog
De gra. cog.

Ocloco neceſſarium. Sed quid ad nos dehis. Rñ. ꝓpter heredi
tates que per gradus deferuntur ertutelas: et ꝓpter teſtimonia

P HBꝛadus. quid ſit: dic vt. j. e.F. hactenus. .

¶ Admonendi.ſic. ff, e.lii.

modum gradus cognatõnis

arentum hereditateʒ hoceo numerentur: quare impꝛimis

admonendi ſumus:cognatõ
nem aliam ſupꝛa numerari:a⸗
liam infra:aliaʒ ex tranſuerſo
que etiaʒ alatere dict᷑. Supe
rioꝛ cognatiotſt parentuʒ:in⸗
ferioꝛliberoꝛum. Extranſuer
ſofratrũ ſoꝛoꝛũue et eoꝛuʒ qui
queue ex his generant᷑et con⸗
uenienter patrui amite auũcu⸗
limatertere.Et ſuperioꝛ qui

dem et inferioꝛ cognatioa pꝛi

mogradu incpit. at ea que ex
tranſuerſo numerat᷑: a ſecun⸗
doeincipit. Pꝛimo gradu eſt

ſupꝛa pater mater. ifra filius

filia. Secundo gradu ſupꝛa
auus auia.infra nepos neptis
extranſuerſo frater et ſoꝛoꝛ.
Tertõ gradu ſupꝛa pꝛoauuſ
pꝛoauia.infra pꝛonepos ꝓne
ptis et ex traſuerſo fratris ſo
roꝛiſqʒ filius filia:et conueniẽ
ter patruus et amita: auuncu⸗
lus ⁊ matertera. Patruus eſt
frater patriſ:qui grece patroſ

appellatur. auunculus eſt fra

ter matris:qui grece matros
dicit᷑.et pꝛomiſcue theios di
citur. Amita eſt patris ſoꝛoꝛ:
materteraẽ matris ſoꝛoꝛ.utra
q; euia ue apud quoſdaʒ eui⸗
tus appellatur. Quarto gra

du ſupꝛa:abauus abauia: ifra

—. —

r

¶ Zercio ex trauſuerſo. no⸗

5 Panm oꝛoꝛ. unde uer/
ſus. Sunt patrui patris fra

tem a

r. vt. ff. e. ſtignata. cõ
tra. So.ibi in directa linea
tantũ loquit.hic ĩ indirecta

8¶ Aſecũdo.ſʒ quarenon a

pꝛimò.Rñ.cũ ego patri meo
ſim in vno gradu: et ipſe pa

ter fratri meo in alio:ſumus

ergo in duobꝰ gradibꝰ ego
cum fratre facto aſcenſu ad
patrẽ quaſi ꝑ quendaʒ gra
dum. ut. ff. e. l. iuriſconſul. F.
gradus.ſed nullus extranſ
uerſo ꝓximioꝛ fratre inueni
tur.ergo nõ põt inueniri pꝛi
mus gradus a latere. ut hic
et. ff. e.l. i. in pꝛin.

t Mꝛimo aterermater ſ

pater ẽ mihi in pꝛimo et ego
ſibi in alio pꝛimo ergo ſumꝰ
in duobus.Rñ.nõ ſequitur

naʒ ſum ei in pꝛimo ita ꝙ in
eodem: et inter me et ipſum

unũ nñ gradũ facimus ad ſt

militudinẽ feneſtre. naʒz due
colũne exlateribus unaʒ fa

ciunt feneſtram. tertia etiam
adiecta fiet alia feneſtra. et

ita ĩ gradu perſona adiecca

etiaʒ una deinceps facit gra
dum. ut. j. e. S. hactenus.

u Flius qu lic multi ſint

omines patri ſunt in pꝛimo:
inter ſe autem in ſecundo.ut

ff. e. iuriſcon. S. tranſeamus.
x Ex tranſuerſo.nũc ð hoc

gradu incipit.cum nemo ex
hoc oꝛdine pꝛimo gradu in/
ueniatur.ut. ff. e. l.i.in pꝛinci

—

ta caute ꝙ etiaʒ illi qui ſunt
extranſuerſo diuiduntur in
ſuperioꝛem et inferioꝛem li⸗
neam:et ſicreperies in ſequẽ
tibus gradibus et quando
q; in parentibus.ut.j.eo..

tres amiteq; ſoꝛoꝛes. Frater
auunculus eſt ſoꝛoꝛ ſtma⸗

tertera matris.
(Quano abnepos. hoci

ferlus reſpicit.

8. bocrefertur ad ſuperioꝛem lineam tranſuerſalem
uunculus. hoc autem conſtat ꝙ qui eſt mei patris:pa truus mi

bi erit magnus panuus.qui mee matris auunculus:mihi erit magnus
auunculus.ſed quid ſi erat patruus matris meeuel auunculus mei pa⸗
tris.Rñ. Jo.omnem illum mihi eſſe patruum uel auunculum magnũ qui
eſt meo patri uel mam ſumplex.ut.ff.e.l.iuriſcon.S.patruus.et.C. de ſuc.

Item ſratns ⁊c.et ſunt iſii omnes in quinto gradu linee collateralis re⸗

b ij

5 rãſuerſo. bec ſuperflua
vi⸗

—

Liber

1 vt. ff deß
parentes. et quia ſu ad queʒ n gt k non faclle. et. . iõ
D aec c x algid-If vlterius numerare: nõ
60 aloꝛuin emonſtra . ſcant.
vtil itani

— ee, dicit pꝛopi
raheglio atur kinro nertmumde auld iain
iſunt ubau di apanul mei magni: et
f¶i ſcilicet filius
dentium ſci

Modo. ſ. adie⸗
m Ded cũper au
eſt vndeoauins.
iabendhrune abamita: ic Sebnms mi per
et liiſ. tranſ,· ter abpa r et ſoꝛoꝛ abauu durte rllnann,
Saebaentintarri epos abneptis. Extranſ⸗ abaui frate i. abauie fra valis ſubiena /
MHactenꝰ. ge ſi vna . 089 nep A nepoſ 9 bmatertera. ſo⸗ delibus.
de npleson vns ncn fratris ſoꝛoriſq; ter pa- cul iſror Item ſolbenn ſo⸗ denanrodipiſil
dvnainenſip nerſo: enienter pa ret loꝛoꝛ. Nem e ex vnge quidan
vt. ff. e. iun ſt verun er om neptiſue: amita magna bꝛineqʒ.id ẽ quiq atruelib⸗ be cabren.
hoce 8 b US: 9 . ibusp e e De ſeru .
Morgine Foletnend truus i ater et ſoꝛoꝛ. Zir, Hidndrci uel amitinis ⸗ e
Enaeknam do id eſt ul magnuset ner nel labn Iteʒ ppatrui p⸗ 8 lud alial
Uerlo alu in ſecundo: auunc id eſt auie . eneran . pꝛomater-⸗ . ſt hec ru⸗
mnerte ſpſtin e Keyg cõſobꝛinus con ‚amite pꝛe ſobꝛineq; eoꝛu se
Porerneveſmoute, nede erſo oͤſobauls ſnan. wreſebeuſo tnbus nel micognonde al
aers r gekrcje led bona. ic fratribus ꝓcn ios ;qui q atruelibus uel cõ⸗
eoꝛũ conſtderor noſtra eti⸗ bus aut . econſobꝛĩ ſoꝛoꝛibusp itinis pꝛogene
itatel! m rect x H mitinis pꝛe 9
zmnbona ppterbereditate ſed quidam ree tant: qui e bꝛinisul am Hacten
ambon uprer deferuntur ie dici pu rã ſo ius filia. (M⸗
EON 20 Ppedia ogenera 10 :filius filia. ad⸗
que per gr oſ. F. quos au eoſp ſoꝛoꝛibus pꝛoge ratur: . Pcat quem 1
vt. de bo. iuriſcõ. in pꝛin. uabus 9 os. Eos endiſſe ſu tionis
Aerle turnualt e änaacnscgrune
BecGenerndrg pd a 5 munreranuund ere quemad
ꝛogen 1. Si a eſtin rioꝛes gra⸗
pꝛog uocan. Si a⸗ palam lterioꝛes gra⸗
a⸗ U
be fratnbus ckege⸗ mochit netafe debeamus.
duo ſoꝛoꝛes patrueles dus numerare d enerata que
ſcuntur: ſoꝛꝛesp qui ex fra uippe ſemp ge diiciate:
pellantur e rint ß perſona edſ
tre et ſ deobrie wapauant. larefa dius ſn⸗ ſit:
imemr nli onſobrinun requoto gradu aßpells
Amitetue tuiillos amitinos pꝛopꝛie cognati re.
nplinen sma anen nuni; denrus.
uintoſupꝛaa neptis tionem tiois quoq; gra Sy*
. nf Ntnelan ſoꝛoꝛiſ⸗ Agnand nneanen ie
a. ſo fratr zͤ dem is ueritas ocu ms eĩ
uerlo 1s: et cõ⸗ Suentasoallata ni dicti. ſunt
Extranſue aceptcce dend animsbom. „Ent Ren an
pꝛonepospꝛone 8,Pami- cumt eraures ani eſſarix quatm ab inteſta
ganiecet pꝛopatruu moroe H ideo neceſſa ſſneis abi⸗ .m⸗
nen aui frater ter numint us poſt narrationeʒ to. vt. I.l.acarar.
uunculuset p. ete aduum etiam ſint bp. ation
et pꝛoauu nie frateret ſe aduum eti vpoſſin idaſt ognanionis
:ꝛid eſt pꝛoau is patrue gr. inſcribi: quatenꝰ pe irur. et vt.“
Rtera:id eſt pꝛ ris patru libꝛo inſcribi:q m inſpe vt ſequ per
(Adiſciat bic poteſt colli r02. oꝛis patrue itinj et et auri tes perfec tinet. Acc ere. ſeg
Cae gencna vrdes lis nel ſaoſchene nnſant o clione nd lelcc doctrinam Adernanans
gi eſt numer eini et con lliaapꝛopioꝛ . raaumn docennam .—————
tur. Bꝛadus ſonarum co⸗ bꝛinie efilius filia pꝛop iſimam g eee vt vl ipſe ſuce r
ſingularum p ffinitate con mitine filius itſunt patrui piſci. glaſnoredatur⸗ ,.
matſone vel a vna am ꝛina. hi. g adip e ia de ſuc.ſer
Anamni uot- Balianon bꝛinus ſob itemagne: auun ſi cognatione. arinn webeca
natrabalegaos magni:et am tertere magne De ſeruili cog us ue ga ſt⸗
lanideus gadus veſke⸗ culi fls.(Senogranſi⸗ H eſtad ſer eleopubeis
tanou⸗ Nadu⸗ ve de, filiusflia. mitaugg gnk: . Alcrtun Rad ptẽ 4 adorf,l fi.
¶Quoto. .. ꝛa tiitauus tiite Erx tranſ⸗ Iaen cogugtoel! omie Zccur⸗
onlenawen ghr ſinepos Tinforoeſſ aone⸗ cdictiqua pumitatis n
tinepotemvel neine ‚RglUexno: iſq;. et conuenien
tmin⸗ M non inueniun be⸗ os abneptiſq
daiſed Rpetonne I. P
aesvoehurveffe ln⸗

her o
1
toe

7

et. S. de capi. di. 5.

tum vnum alteri ei

tra. p̃fert enim pa/
tronuʒz fratri. vt. ff

Zercius

s omputabatur. bee vicetur mala ratio: cum magis iurepto

no qð naturalẽ cauſam intuebatur deberet computari.vt.ð. de
here ab inteſt. S. emãcipati. qᷓ ciuili. Sed dic ꝙ etiã ad alia.vt
ad tutelas et ſimilia.niſi quo ad nu Sas S. denup.S.illud. et.ff.
de niu nup.l. adoptiui.S. ſeruiles. Sed nunquid domin ex ſui
pſona ſuccedit co/
gnatis ſerui. Rñ.
non vt bic dicitur.

b ¶ Lenpoꝛa. loq bonoꝛum poſſeſſio permitti/
ruſennanus, tur non pertinere. Mam nec
charentus. ulla antiqua lege talis cogna-
nbe i tio computabatur. Sed no-
eſt donec ſerui erät ſtra conſtitutione quam ꝓiu⸗
¶eneunt. pa trepatronatus fecimus: quod
Venun aliud iusuſq; ad noſtra tẽpoꝛa ſa⸗
ſi liber factus ſer· tis obſcurum atqʒ nube ple⸗
uus iterum manu⸗/

num et undiqʒ confuſum fae

mittatur. vt.ff. vñ
rat:et hoc humanitate ſugge

cog.l. is qui cõtra

qð autẽ. quia ẽ ibi

qð ſibi mputetur. in ſeruili cõſtitutus conſoꝛtio
Beanunaul W liberum uel liberos habuerit:
cederernaturali ci ſiue ex libera ſiue ex ſeruili cõ
nſpena. yr. Soe ditionis muliere:uel contra ſi
uis et legi. heredi. mil
auten. ſtwrellione. lerua mulier ex liberouel ſer⸗
Kñ. non ſcõm Jo. Uo habuerit liberos cuiuſcun
quia pꝛetoꝛ natu⸗ .
eua inne A ſexus et ad libertatem his
batur. et tamen nõ perueniẽtibus et hi qui ex ſer
ocn ſt We Brdi uili uentrenati ſunt: libertatẽ
na Cocſus ale HMeruerunt: uel duz mmulieres
grl. erlibera. So. libere erant:et ipſiin ſeruitu
ic nouuʒ ius
ilogunuraquan⸗ ke eos habuerũt et poſtea ad
do nec facto erat libertatem pernenerunt ut hi

matrimonium ẽl k
bi quo ad bono⸗ olmnes ad ſucceſſionẽ patris

res loqtur bic quo lel matris ueniant: patrona-
ad ſucceſſines. tus iure in hac parte ſopito.
b Eleenus vpa⸗ Hos enim liberosnon ſolum
conma excluſo pa⸗ in ſuoꝛum parentuʒ ſucceſſio
nono. e bocſedn nem: ſed etiam alterum in al⸗
omnes. Itez liber
terius ſi ucceſſionem mutuaʒ
uocauimus ex illa lege ſpecia
liter eos ſuos uocãtes:ſiue ſo
li inueniantur qui in ſeruitute
nati et poſtea manumiſſi ſunt

deʒ fratri ſuo:⁊ ita
frater liberti pꝛefer
tur patrono.⁊ hoc
ſcom quoſdam. vt
bic. Sed. Jo.con

de bo. li. l. liber. et .
ff. de ſuis et le. he. benatem barentum concepti
inteſtato. e.·. ti. -. ſunt: ſiue ex eodem patre ſiue
§. ſinautem. ex eadem matre: ſiue ex aliis
i(Erxilla. ſſupia⸗ nuptiis ad ſimilitudinem eo⸗
R. e rum qui er iuſtis nuptis pcre
eb eritis . ic gati ſunt. Repetitis itaqʒ om
Onnes titu. ö. bot

rente conceſſimus:ut ſi quis

ſiue una cum aliis qui poſt li

Deſeruili cog.

tertio libꝛo Poſacretiden in ſequenti tiner, ſec alias. de ſucc.

cog. S. vltimo.et ad oꝛſi.S.ſi.
i ¶ Tradidimns.a pꝛincipio tercij libꝛi.

à Enumerauimus.vt curie datos a ananeſpatos. vt. . de bere.a b in

F. i. et. F. emancipati.

nibuſ que iam tradidimus:ap
paretnon ſemper eos quipa/
rem gradum cognationis ob
tinẽt pariter uocari:eoqʒ am⸗
pliusnec eum quidem qui ꝓ⸗
vmioꝛ ſit cognatus ſemꝑpo⸗
tioꝛem eſſe. Cuʒ enim pꝛima
cauſa ſit ſuoꝛum heredum et
eoꝛum quos inter ſuos here-

des enumerauimꝰ: apparet

ꝓnepotemuel abnepoteʒ de⸗
functi potioꝛem eſſeq;ᷓ fratrẽ

aut patrem matremq; defun⸗

cti. Cum alioquin pater qui⸗

dem et mater ut ſupꝛa quoqʒ

tradidimus pꝛimum graduʒ
cognatõnis obtineant: frater
uero ſecunduʒ:pꝛonepos au⸗

tem tercio gradu ſit cognatio

nis et abnepos quarto.necin

tereſti an poteſtate moꝛientis
fuerit an non:qui uel emanci

patus uel ex emancipato aut

ex'femineo ſexu pꝛopagatus
eſt. Amotis quoq; ſuis here
dibuset quosinter ſuosuoca

ri heredes diximus agnatus

qui iintegrum iushabet agna
tionis etiam ſi longiſſimo gra

du ſit:plerumq; potioꝛ habe

tur q́; pꝛorimioꝛ cognatus.

nam patnii nepos uel pꝛone⸗

pos auunculouel matertere
pꝛefertur
diximusaut potioꝛem haberi

Lotiens igitur

eum qui pꝛoximioꝛem gradũ

cognationis obtinet: aut pani
teruocari eos qui ↄgnati ſunt
quotiens neq; ſuoꝛum here-

duʒ iure qui queue inter ſuos
heredes ſunt neq; agnatõnis

iure aligspꝛefen debeat ſm

n Fuerint. Poc ſubdiuidy/

,

Exfeminino. qui tamen

idiminutione tertie par
iisl ſitcedit huius.l.tempo
re. 5. de here. ab inteſta. F.
diui. hodie ſine diminutõe.
vt in autenti.de tri.et ſe..
nec non.

p ¶ Amotis. ceſſantibus ſu/

llit adhuc hic regula
qui pꝛioꝛ eſt in gradu ⁊c.vt
ſ. e. F. tociens.

¶ Integrum. id eſt capite

minutꝰ? non eſt. ſic. S. de ſuc.
cog.i.Rñ.in fine.nam ſecus
eſſet ſi eſſet cap.minutus.qꝛ
ille ſucceſſiones que veniũt
ex.l.xij. ta.pereunt per mini
mam capitis diminutionez
vt.S. ad oꝛfi.S. ſciendum.
r Plauch. pꝛopter fratre
et ſoꝛoꝛem emancipatos.vt
j. e. ibi exceptis. Atem pꝛo/
pter quoſdam cognatos qᷣ
vocantur vt agnati.vt.ð.ð
leg.a g.ſucce.S.hoc etiã.itẽ
ꝓpter patrem qui filiũ emã

bani.vr.s. de le. ag. ſucc.

Iinepos. qui eſt in quin⸗/
to gradu agnationis.

t roncpos. .qui eſt in ſe⸗

xto agnationis.

v ¶ Auunculo qui ſunt ĩter

cio gradu cognationis.

4 ꝛefertur. in ſucceſſione

8 qui tales babet agna

,
btiens. nota regulam

am. vt et. C. cõmunia
de ſucce.l.auunculo.et.C.
vnde li.l.ij.et ad eius euidẽ
tiam nota tres eſſe oꝛdines
ſuccedẽdi. ſcilicet inferioꝛes
et ſuperioꝛes: et ex latere ve

nientes. vt in auten. de here
di. ab inteſt. in pꝛin. Pꝛimo
deſcendentes in infinitũ vo

cantur.vt.S.de herè. ab in⸗

teſt. F. i. et in auten. de here⸗

di. ab inteſta. S. i. his ceſſan
tibus vocantur aſcendẽtes
pꝛimo pater et mater.ſecun
do auus:et auia:et ſic dein/⸗

ceps.ſic tamen ut fratres ex

vtroq; parente deſuncto cõ
iunctim cum his ſuperioꝛi⸗/
bus vocentur.licet quidam

dicant aiz patre et matre tã

tum eos vocari et alios in/
ſriozee per fratres excludi.
h iij

;8ò

4

nobi s eſt auten. debere ab imtella. 5. ſ vero cum aſcendẽtibus. et. ff
ene rle. l. ij. F. bereditas. ſupioꝛibus ceſſantibus:pꝛimo frater ex vtro
q; parente:et ſoꝛoꝛ et eoꝛũ filij. ſecundo ex altero tantũ et eoꝛuʒ filij. tercio

becregula obtinet. qui pꝛioꝛ eſt in gradu ⁊c.vt hic.et in auten. de heredi.

ab inteſt. F. reliquũ. et. F. ſi vero neq; farres.eri in auten. vt fra. filij. F. i.

3 (Trad

idimus. vt. 5. ꝓxi.

§. et hoc. e. F.
¶ Exceptis. excipit t ab eo

quod ſupꝛa dixerat. qui in /

egon ⁊c.
a ¶ Pꝛeferütur. vt. S. de ſuc.

co i.rũ.

He ſ ſeceſſone liben oeuz

ent⸗

Auc. quia bucuſq; ð

A( bonis in enuoꝛum di

Olim. ſclicetle iſ. tab.
oc eſt pꝛimum ius. quat

to ai unt. vt hic. et. j. F. i

et. §. poſtea. et. F. ſ noſtra.
d Agimpune⸗ id ẽ fine ms

f Heredem. naturalez yel

adoptiu

g EErnaturalibus. ad dif⸗/

E ta demũ etnö aliter.

um. vt. j. inuit.

ferentiam adoptiuoꝛum.

b (Querela. id eſt non po/
terat patronus conqueri.

¶ INibil. id eſt nullum ſcoʒ
Jo. Accurſius.
12 voſtea. ſeom in ius. .
1 uris. dic. vt. S. ad ter.
in pꝛincipio.

m ¶ QAibentus. nullũ filium

nbolens

legitimum et natu/

ralem. ta pr 5. heogeſe.

bo.lul. iiij. F. patronus.
0 ADnaler bonoꝛum.i. vn
de legitti. vt. j. de bo. poſ. S.

cumqʒ.

c adidimus erceptiſefra

tre et ſoꝛoꝛe emancipatis qui
ad ſucceſſionem fratrum uel
ſoꝛoꝛuʒ uocantur.qui et ſica⸗
pite diminuti ſunt: tamẽ pꝛe
ferũtur ceterisulterioꝛis gra
dusagnatis.

De ſucceſſioe lbertoꝛi .

Vncde libertoꝛuʒ bo⸗
nisuideamus.( Olim/

cebat libeno patronuʒ
ſuuʒz impune dteſtamento pꝛe
terire. Mam ita demuʒ lex. xi

tabula. ad hereditatem liber-
ti uocabat patronuʒ ſi inteſta
tusmoꝛtuus eſſʒ libertusnul⸗
lo ſuo herede relicto. Iaqʒ
inteſtato moꝛtuo liberto ſi⸗ i 8
ſuum heredemreliquiſſet: pa
trononihilominus in bõis eiꝰ

ius erat:et ſi quidem exinatu⸗

ralibus ſuisliberis aliqueʒ ſu

um heredem reliquiſſ. et: nul⸗
la uidebatur querela.ſiuero
adoptiuus filiusfuiſſet aper-
te : iniquum erat nihil iure pa

trono ſuo ſupereſſe. Qua de
cauſa poſtea pꝛetoꝛis edicto
heciuris iniquitas emendata
eſt. ſiue eniʒ facicbatteſtamẽ⸗

tum libentus uidebatur ita
teſtari ut patrono partem di⸗
midiam bonoꝛum ſuoꝛum re

liqueret.et ſi aut nihil aut mi⸗

nus partis dimidie reliquerat

dabatur patrono contra ta.te
ſtamenti ptis dimidieꝰ bonox
poſſeſſio:ſiue inteſtatus mo⸗

riebatur. ſuo herede relicto fi
lio adoptiuo dabatur equepa

tronocontra hunc ſuum here
dem partis dimidie bonoꝛum
poſſeſſio. Pꝛodeſſerauteʒ li/

Liber .

p C Pꝛodeſſeſolebat. hoc iure p̃toꝛio. nam depꝛimo non neatda

bium. vt. S. S. ita q; in teſtamento.
4 atronum. l. in torum.
¶ Marurales. et legitimi. Accur.

8 Wana inſtituti erant.vt ſequit᷑. alias nec contra ta. datur eis

berto ſ. olebant ad exduden-
dum patronum mnaturales li-

beri non ſolum quosin pote-

ſtatemoꝛtistempor̃ habebat
ſed etiam emãcipati et in ado
ptionem dati. ſi modoex ali⸗

qua parte ſcripti heredeſ erãt
aut pꝛeteriti cõtrata. bo. poſ.
ex edicto pꝛetoꝛis petierant.

Maʒ exheredati nullo modo
repellebant patronum.Mo
ſteaPuero lege papia adaucta

ſunt iura patronoꝛum qui lo

cupletioꝛes libertos habebãt
cautumveſt enim ut ex bonis
eius qui ſextertioꝛum.c.miliũ
patnimoniũ reliquerat:et pau
tioꝛesqᷓ;ᷓ tres liberoſ habebat

vt. ff. de contra ta.

non putauit. F. in⸗

adoptione.

li.l.. F. ſed ſi patro

nis. nec a iure ciui⸗
li reſpicũtur. vt in

gauten. de heredi.et

falci.S.ex hereda,/

„Potennn tercuz
iu

l.papia:et male vt
alias. vt. C. de ca.

tol. in pꝛin.

ſiue is teſtamento facto ſiuie

inteſtatus moꝛtuus erat uiri⸗
lis ps patronodebebat᷑. Ata

qʒcum unum quidem filium

filiamue heredem reliquerat
libertus:peride pars dimidia
debebatur patrono:ac ſiis ſi⸗

ne ullo filio filiaue inteſtatus

deceſſiſſet. cum duos duaſue
heredes reliquerat: tercia ꝑs

debebatur patrono. ſi tres re⸗
liquerat repellabatur patro-
71 nus. Secd noſtra conſtitutio
quam proomni natione gre-

ca lingua compendioſo tra⸗
ctatu habito compoſuimus:
ita huiuſmodi cauſam diffini
uit ut ſiquidem libertus uel li
berta minoꝛes cẽtenariis ſint

id eſt minuscẽtum aureis ha
beant ſubſtantiam: ſicꝰenim

legis papie ſummam interpᷣ⸗

tati ſumus: ut pꝛo mille ſer
tercijs unus aureus compu⸗

teturnullum locuʒ habeat pa
tronus in eoꝛum ſucceſſione

Pebebak

1 ia. cr.

5 (Ded noſtra. qr
L a E⸗ ius.

Lompoſuim?. .
uius vt credo
habetur mentio in
multis locis.vt.S.
ti. i. de ſerui.cog. in
pꝛincipio. et. S. de

bi ſuc. F. ſi.

Sic em̃. itepo
be eſt.

tKRepellebant. .
pꝛo moꝛtuis habẽ
tur. vt. ff. ð diung.

x NLautum. ſaliJ

deſt paupertas fi⸗

lieo libern. ſic et ali⸗

as. C. de epi. ⁊ de.

ſi quis.S.ſinaut.

c oam. ⁊ in boc
coꝛrigit lex pa /
pia. Et nota ꝙ /

△
Zercius — ¶De ſucceſl.liber.
.V .è ; J ſerit. vt i 6. vt li. de
— — . R ltis modis perdunt᷑. Pꝛimo ſi patronus remiſentt. vt in autẽ. vt 0e
— int. ſcilicet iſti liberti minoꝛes centenarij. — multi ſi cõpulit libertũ iurare ne accipiat vxoꝛẽ: vel liberam ne
N Keernulelramnn eennns Lvrmntotum ſucegat vrg Füar engvemmkaatateaincfe Fr io negarei alune,
eth. pꝛin. AccurſXuss. 5 bi vtf debo. l:ſipatronus. Ité ppter teriepartis cocel one. vrbie⸗
alein eſt filios emancipatos.vt.S. de bere. ab in⸗/ de lileni 1 z.toneo. Z alterurer n rdgerns mar vdl de⸗
§.emancipati ſoerenns. Ve. f. de wure p.
rcs t 5 ſiue. Item ſi natalibus re⸗
b (Habeãt. ſcʒ li⸗ .B ituiiSEltirberte. ve ff. de
nann „⸗ — „ d ſtitutus eſt libent. vt. ff.
ſ n qᷓ ſi tamẽ teſtamentũ fecerint. te bonoꝛum ſuoꝛum neniu bo. lil etiaz. F. i. Itẽ ſimer
r Ansbendesuſr r eſtati deceſſerĩt nul- uel liberta eis reliquenit ita ſi cedem ꝓ futuris operis ab
dii tuti ſi ſe bainen lo liberoꝝ relicto tuc patrona . neonere ut nec E dea g.li.l. ſi quis. Iten lili
zing vamieribere ſtitu ius qdð eratex lege.xii.ta. liberteue exea parte legatau bertus domini moꝛtem vin
ſn s e te. fideicõmiſſa pſtarentur. ſecdd dicauent. vt. f deiurepa.
n iſuerut oabi pa integruʒz patronoreſeruaui „.— ideico hoc on?ꝰ l.penult. Item ſi eum capi/
n Apockkhede ie⸗ Cuuero maioꝛes cẽtenariiſ ad coheredes eoꝛuʒ hoc dns t aauſanent vr fſoe e
d Ol. vt. ſ. C. Do. ti. . Ai galu . qui cum maioꝛ.i.Rñ.
Nſicr. lflius. — ſint ſi heredes uel bonoꝝpoſ redũdaret. Multis ninaln auaun malor D
in d ¶ Omnibus. ſe ſeſſoꝛes liberoſ habeant ſiue caſibus anobis mpꝛerata co. erve a pꝛincipe factionem
nkeſlloamol, unum ſiueplures cuiuſi cunq; ſtitutione congregatis quos eſeneni kuperrauent, vt
barus bedni ſexusuel gradus: ad eos ſuc- neceſſ arioseſſe ad huiuſmo- Par et Net.
*M Rar. betut⸗den⸗ ceſſiones parentũ deduximꝰ di diſt poſitionem iuris ꝓſpe⸗ nal ſnauraen. .
*re e 4 ‚——— d Dat beris. quibus
ens ul. cog. in f.iXñ5. patronismodis om̃ibus una nmusut taʒ patrom pat onc Palkkiegara dliam rupto te⸗
Hagaerealibeatt niſua pꝛogenie ſemotis. Si qʒ qᷓ; liben ime Ueclöchn ſta percontrata vr foͤl⸗
„ „ . 7 * e . . * . t * l. –
qð dic. vt. . ti. . in gutem ſine liberis deceſſerint ex tr anſuer ſo faterenetiltuſ. pꝛe Biaſtenteß cuz ſllſ ſint
Geiamt euad ſiquidem inteſtatiad omnem q;ad quintum gradũ ibenca ſe nö ercludunt patro,
Afaneos. — hereditatem patronospatro- ceſſionem ap oruih liberta nun ve ic vrona⸗
6 S n oe cnor enoarét icut ex ea cõ⸗ ioꝛes.Rñ. bi filij erant ĩ
rentio p berede naſq;uocauimꝰ. Siuerote⸗ rumue uocetu li cu duceſz t. vt.5. e 5. ſi vero. Ael die
tione bber vr. . ſtamentum quidem fecerint: ſtitutione inte igengum en: ꝙ hi libeni erant nepotes qͥ
deexpereli.5.ms⸗ patronos auteʒ aut patronas ut ſi eiuſdem patroniuel pa⸗ Kiigaornu r arre
(ADaremuſ nö pꝛeterierint cum nullos libe- troneuel duoꝛum uel duaruz porer ereistahs legatn
14 irriuſtacau. ros haberent uel habẽtes eoſ pluniumue ſint ſſbhetligu do⸗ dabantun vt f delibe..
ſa ratuannigf exher edauerint: ul mater ſiue rimoꝛ eſt ad libegi uellil . i enele nunquid
rorl tenk, de auussmaternus eos pterier it te uocetur ſucceſſionex: d inſolidum ienebnnrur cobe
ap. cog. 5F. cauſas. 10 nõ poſſ. int argui inoffici capita et nõ m ſtirpes Rinichn E. i nen i . ſ d.
a e ſEon, teſtamenta:tunc ex turſucceſſio. Eodem modo ſicontratag. —
re agũt. vt in auẽ. Olꝗq coꝛ Henan , inhis que ertranſuerſo late Multis. ſch caſibus qui
a i, 1 noſ-aesſituseperboswn nen nünn ſer uando/Mene ſe uuntur ſtatim.
iparn parerprere poſſeſſiones contra ta. non di re neni ganao Wene. =
Mane j,vyR ore⸗ ualanun antea: ſed tertiaʒ ſſemm cõſonantia iſgecef (Panonech. vt f debo.
ta. haber. no autz Artem bonoꝛum liberti cõoſe tatis et libertinitatis in ſucce Lpare.
quaclam vizad. e uel quod deeſt eis er ſionibus fecimus. Secehe v ¶ Ziberi. vt. ff. de bo. liſi
aren es entur neld ione' re de his libertinis hodie dicen⸗ ater exhere.et. l. ſi ex pa. F.
bic large cape de noſtra conſtitutione replea- de his libertinis hodie l
noenna'g. tut'ſiquãdo minustertia parr da ſunt: quiin ciuitate, roma-⸗ ul.
el. ſe bfe berl. flt. r x6 qquintum gucux ui
aEe In d filius trinepotis ipſi
w. ¶ Lüc cõſtitutoõne HMUℳ⸗/ꝗ⸗ al
ni⸗ E reca. TSů eee . datroni vel eti⸗ mietninqos admitimr. viderurc non dehb edien
. ſi de iure pꝛetoꝛio vt.ð.e.qua de cauſa.yt.ff patroni v etial⸗ P quis tamen velit cõtradicere illud pꝛo ſein
n. § olil il nali. nepeetono. vt.. e, gua de Ean nn gentwſuneims locoſuctoiunt vts. ebeab
n. de bo. li.l. ij. §. fſnaaeil. duceret ꝙ omnes deſcene n. F.e
nd ¶ Lonſequantur.ſ.quocũqʒ titulo relicti. SD lerhechm Klius erin auren dehe i ng bo poſ.tanq;ᷓ er fami
——— õä xle⸗· y ¶Elocenturp noſtram conſtitutionẽ. liceto 10.Pol. ranch & iam
iegu gEPeuuunnn.—“ẽ 3 (apita. cum eodem gradu plnres inueniãtur. alias patruus nepe
ieg ge.,P eius ſuccedendi eſt et aliud ius patro· 3ʒD ¶Capita. cum eodem gra 16 ſi libertis.
de 11 leatur. pꝛeter bocius ſuccedendi eſt et aliud 37 atre excludit. vt. ff. de bo. li ſi lbertas. . ſi lil
6 ⸗Y natus ſalicet vt non vocetur ab eente re ede a Acniunt ſaluz iolis bamonis. puchſe sd auimtumn grodnm
n „⸗ „„ . . . E . 4 181 k⸗ e 2 — . . in
gih HAus a Ben vvelortom r Kde vel crrepaggengon b. ¶ Pene. pꝛopter ma E Peer veuvn de..deſne cag are
acrns pponar vteſf de excep. do. apud cee Hogueus nierröunttl * Ptutzi “ S errele- nonta. rs debere.
4 eobſeauii et. l. parẽs. IAtẽ ut poſſit eũ in ſerui qui⸗ NoPas n nuſa vnns panoni ſiins dudit nepotes
en, armerbercke Kercr Ite vbicu inuene 1n Bnr nomidenage menknbchkampiit debo e ſili⸗
un, Ik cdat nucrntib: t ſf oein us vo. genaalimg a beciuns . altad. ne rnic 8 b
iickh
ſue

bertus. pꝛeterito. 5. ſi libertus. et delegi tu.l. tutela. . ſi duo.

¶ Sed bec quodâmodo.nõ enim eſt vere peculium, cuʒ ſint liben. vt. ¶
de inoffi. teſt. l. fi qn fi. Accurſius.
d eruenerint. id eſt qui facte ſunt plenelibei. =
e ¶ Poſtea vero. noĩatim. quid boe ſit. dic vt.ð.de exhi.li.F. i.

f ¶ Eoꝛum. id eſt manumil/
ſoꝛum.
g¶ Quibus. id eſt latinis
bᷣAd ciuitatem. ſalicet. vt
duls romanus efficeref im/
petrando ius aureoꝛũ anu
loꝛum. vel natales. qð inui
to patrono non eſt facien /
dum. vt. ff. de natal. re.l.ij.
in fi. et. l. pe. et fi.

Qde lat. lib. tol. per totuz.
lꝛ ¶ Adiectionibus.ſcilicet
r.vel.xi.caſibus.C. delati.

lib.col. per totuum.

toꝛum. Ru.

am in
vng non eſt neceſfe.
q ¶ VUnde.id eſt an. Acc.
r (Eugneſcat. ff. e. l. vtrun⸗
q;.contra. So. ſym pla.ibi
valet aſſignatio facta emã/

dpato.vt ibi. licet enãcipa

nione hocperdatur ſi antea
fctã fuerit aſſignatio.vt hic
ar. ff. de arbitnis. non diſtin

De aſſignatione liber /

I ſumma.ſenatum. cu
i verba ſunt hec. ff. e.

nam peruenerũtacuʒ nec ſunt
alii liberti:ſimul et dediticiis
⁊ latinis ſublatis.cum latino⸗
ruʒ legitime ſucceſſionesnul⸗
le penitus erãt.quia licet ut li

beri uitam ſuam peragebant
attamen ipſoultimo ſpiritu ſi

mul animam atq; libertatem

amittebant.et quaſi ſeruoꝛu,ʒ
ita bona eoꝛumiure quodam⸗/

modo peculii ex legeiunia noꝛ
bana manumiſſoꝛes detiebãt
Noſtea uero ſenatuſconſul⸗
tolargiano cautum fuerat:ut
liberi manumiſſoꝛis nõnomi⸗
natim exheredati facti extra⸗
neis heredibus eoꝛum in bo⸗

nis latinoꝛum pꝛeponerentur
quibusſuperuenit etiam diui

traiani edictum:qð eundẽ ho
minẽ ſi inuitoul ignoꝛante pa
trono adiuitatem romanaʒ
uenire ex beneficio pꝛincipis
feſtinauit.faciebat quidem ui
uum ciuem romanum: latinũ

ueromorientem. Sed no⸗
ſtra conſtitutione pꝛopter hu-

i (Sed noſtra conſtimutõe.

iuſmodi conditionuʒuices et
alias difficultates cum ipᷣisla
tinis etiam legem iuliam et ſe

natuſconſultum largianuʒ et

edictum diui traiani imperpe
tuuʒ deleri cenſuimus:ut om
nes libti ciuitate romana fru⸗
antur:et mirabili modo ꝗbuſ
dam adiectionibus ipſas ui⸗
as que in latinitarem ducebãt

ad ciuitatem romanam capiẽ

dam tranſpoſuimus.

De aſſignatione libertoꝛũ

i In ſumma qdᷣadbona nisi
N ibertoꝛum attinet ad⸗ toꝛe gracia emẽdandiuteens

relictis.

guemus F. oompꝛomiſſo. Vel dic ſcom az. q; in.l. contraria nõö

dicit fieri aſſignationem in emancipatum. ſed an ſoli fieriin pote
ſtate poſſit.ſed nec in dicta.l.de arbitris dicit ſolui cõpꝛomiſſum

ſed dicit non compelli ſententiam dicere.
s ¶ AUerbis.etiam nutu.vt.ff. e.l.i.S.aſſignare.et pure vel ſub eõ⸗

monendi ſumus cenſuiſſe ſe-/

natumutq;uisad omnespa-
troni liberos qui eiuſdem gra

dus ſunt equaliter bona liber
toꝛum pertineant tamen lice

re parẽtiuni exliberis aſſigna

re libertum ut poſt moꝛtẽ eiꝰ

ſolusis patronus habeat᷑: cuii
pꝛiusis aſſignatus eſt.et cete
ri liberi qui ipſi quoqʒad ea⸗
dem bona nulla aſſignatõe in
terueniente pariter admitterẽ

tur nihil iunis in his bonisha⸗
beãt.ſed ita demum pꝛiſtinuʒ
ius recipiunt:ſiis cui aſſigna⸗

gnare.

De bonoꝛuʒ pol

ſeſſione.Rub.
As bonoꝛum
poſ. que eſt iuſ

perſequẽdi retinẽ/
diq; matrimõij qð

cuiuſq; cuʒ is moꝛ

tuusfuerit. vt. ff. e.

tuseſt deceſſeritnullisliberis

tum: ſed etiam libertam: ⁊nõ
tantum filio nepotiue:ſed eti
am filie neptiue aſſignare per

mittitur. Datur auteʒ hec aſ⸗
ſignandi facultasei qui duos

plureſue liberos in poteſtate
habebit:ut eisquosi poteſta

tehabet aſſignare libertum li

bertamue liceat. Vnde que

rebatur ſi eum aui aſſignaue⸗
rit poſtea emancipauerit: an

euaneſcat aſſignatio. Sʒp

cuit euaneſcere:qð et iulian

tronishoc permittitur facere
ex.ipᷣo ſenatuſconſulto quod
claudiani tempoꝛibus factuʒ
eſt ſub illorufoet oſtoꝛio ſca-
pula conſulibus.

De bonoꝛum poſſeſſione.

—
—

i . Esbonoꝛuʒ poſſeſſio
nis introductum eſtapß

lec tantum liber-

„5
et aliis pleriſq;uiſum eſt inec
4 intereſt an teſtamẽto quisaſ-
ſignet:an ſine teſtamento: ſʒ
etiam quibuſcũq; uerbispa⸗

t (Bnendandi.ſid

ſupplendi. quia
minus bene dicen /

do ad plenum. di⸗

xerat ius ciuile nõ

cognoſcens eman
cipatos.vt.S.ð he

re.ab inteſt. S. emã
cipati. ſic. ff. ad. l.
ro.de iact.l.vlt. .i
et. fi. Ael dic emen
dandi ꝓpꝛie vtĩa⸗

gnatis femſs vbi
ius pꝛetoꝛiũ cõtra
ius ciuile induxit.

vt. S. de le. ag. ſuc.

Kſec grerin oſt⸗

umo. vt. ſ. 5. pri.
Accurſius.

gui

1d
leſd

enot

ͤe
n

10%

tic⸗
ſ

¶ Juns. ſalicet ci

Emendauit. expoſitione.vt. .

doſthumus. quis ſit dic vt. . de le. poſtbumůös.
Hon poterat. vt. S. dele. F. poſthumus. cõtra. So. vtibi.
Honoꝛario.ff.e.nõ eſt.S.vbicunq;.cõtra.ſed hoc ſpecialiter
exilla regula excipit᷑ ꝑ iᷣm pꝛetoꝛẽ quo ad boc derogatur illi re
gule generali.quia
nõ eſt dubiuz quin
generiper ſpeennnʒ 2
derogetur. vt. ffde iuris nec ſolum in inteſtatoꝛũ
be ancrlegu hereditatibusuetꝰ ius eomo⸗

a ¶ Sed is. ſalictt do pꝛetoꝛ emendauitſicut ſu

nne e . p⸗ꝛa dictuʒ eſt: ſed in eoꝛũ quo⸗
greca. vt. ö. dele. q; qui teſtamentofacto deceſ

.poſtbumus ſerint. Nam ſi alienus heres
C ncognitus. Iʒ . P O
Weeguano. poſthumus fuerit inſtitut PB
ſtitutiones ſunt de Uis hereditatẽ iure ciuili adire

t cele vte de non poterat: cum inſtitutõ noõ
autem ciuile. ualebat:honoꝛario tamen iu/

d Dligaanilo⸗ge. rebonoꝛum poſſeſſoꝛ: efficie
nanal vtt? batur: uidelicet cuma pꝛeroꝛe
dãdi. id eſt ſpplẽ? adiuuabatur. Sed etisa no⸗
eInpugnand. ſtra conſtitutione hodierecte
vt. S. pꝛon.Rñ.dic heres inſtituitur:quaſi et iure
ic eſt coꝛrigendi. ciuili non incognitus.Aliqñ⸗
tamen neqʒ emẽdãdineq; im
pugnandi ueteris iurisſʒ ma⸗

uiligs.
g ¶ Poſſeſſionem.

Zercius

no.tres vias pꝛeto
ris.
b (Etremota. qua
re ergo fecit pꝛetoꝛ
Rñ.vt ſucceſſoꝛibꝰ
vias ampliaret. ſic
ff. de lega. ij. cum fi
lijs. S. varijs. arg.
cõtra. ff. nau. cau.
ſta.l. idem. F. ſy an
ſit. et. F. ſed ſi gra⸗

¶ QAuos ad bere reditas iure ciuili

ditatem. id eſt ad
ſucceſſionem vt e⸗
mancipatos ab in
teſtato et cognatoſ
leꝛ ¶ Mer ſe. con. ter.
et oꝛfi.

ſolus uocat pꝛetoꝛ ad heredi⸗

renon fiunt. Mam pᷣtoꝛ here

gis confirmandi gratia pᷣtoꝛ

pollicetur bonoꝛum poſſeſſio
nemænaʒ illis quoqʒ qui recte

teſtamento facto heredes in⸗
ſtituti ſunt:dat ſcðtabu.bo.
poſ. Item ab inteſtato ſuos

hr̃des ⁊ agnatos ad bo.poſſ.

uocat: ſed et remota quoqʒ
bono.poſſ.ad eospertinethe
uos aũt

—

tatem:heredes quideʒ ipoiu

¶onſtituuntur. 2 = 227 5
eeunntnt. autẽ tantũ uel ſimilẽ iuris con

l.ꝗũ. ſtitutõʒ hrdesfiũt:ueluti ꝑ ſe

nm ¶ Duamplures. natuſcõſultũ et ↄſtõnes pꝛĩci

.xij. tabi eE
S ir. pales. Sʒ cũ eis ptoꝛ dat bo.

2 lieuis. ſef. poſ.locoheredũ ↄſtituunt᷑ et
de interꝛog. act. et
ui.
o ¶MHam in angu23l
ſtiſſimis. nã ſui be⸗/
redes et agnati tm̃ ſuccedebant deiure ciuili ius integrum habẽ
tes.quia non ſunt emancipati.dealijs eniʒ nõ dici vt.S.dehe⸗
re. ab inteſt. S.i. de le.ag.ſuc.in peunn.
P ¶ Dunt pꝛeteritis.ſiue emancipatis ſiue non. vt. C. de lib. pꝛe.
małimum. circa pꝛin.

q ¶ Abulas. ſed quare datur ſuis cõtra ta.cuʒ ipſo iure nullũ ſit

De aſſignatione libertoꝛum.

KRZ De bononꝝ poſſeſſione. .

teſtamentũ.vt.S.deexbe.li.in pꝛin.Rñ.duas habet vias.vnã deiureci

uili:per quã nõ põt dici nullũ:ſed annullandum.tñ necſieri nec deſinere
poſſit babere deiure p̃to.vt.C. deli.pꝛe.ilfi.et.5ẽ.e.S.quos autem. Itẽ
quare cõtra ta.dicitur ex teſtamento: cũ magis ð teſtamentũ dici deberet
cum rumpit teſtamentũ.vt.C. de col.yt liberis.Rñ.ideo ſic dicitur.quia

uocãtur bo. poſſeſſoꝛes. ld-
hucautem et alios q;pluresꝰ

gradus pꝛetoꝛ fecit in bonoꝛũ

poſſeſſionibus dandis: dum
id agebat ne quis ſine ſucceſ

ſoꝛe moꝛiatur.Mamꝰin angu
ſtiſſimis finibus conſtitutum

per legem.xij.tabu.iusperci-
piendarum hereditatum pꝛe
oꝛ ex bonoet equo dilatauit.
Sunt autem bonoꝛum poſ⸗
ſeſſiones exteſtamẽto quideʒ

he. Pꝛima que pteritis libe⸗
ris datur:nocaturq; contra ta
bulas Secunda quam omni⸗-
busiure ſcriptisheredibus pᷣ
toꝛ pollicet᷑. JIJdeoqʒuocatur

ſcᷣm tabu.teſtamenti.Et cũ

de teſtamentis pꝛius locutus

eſt:ad inteſtatostranſitum fe

cit et pꝛimo loco ſuis heredi⸗
buset hisqui ex edicto pꝛeto
ris inter ſuos connumerãtur

dat bonoꝛum poſſeſſionẽ que

uocaturunde liberi. Secun⸗

do legitimisheredibus. Ler

cio decem perſonis: quas ex-

traneo manumiſſoꝛi pꝛefere/
bat. Sunt autem decem per

ſone he.pater. mater.auus.a
uia.tam paterni:qᷓʒ materni.

item filiꝰ. filia.nepos.neptis.

taʒ ex filio:q; ex filia frater ſo
ꝛoꝛue conſanguinei uel uteri-

ni. Quarto'cognatis pꝛori/
mis.Quintotanqᷓʒ qui ex fa

milia. Sexto patrono patro⸗

—

ſine teſtamento competere
non poteſt. Itẽ quare hoc
pꝛemiſit cum ſcõᷣm tabu.di⸗
gnioꝛ ſit.Rñ.quia dõec iſta
compeiit illa dari non po⸗

teſt. vt. ff. de cõtra ta.l.illud

ſimum.i.Rñ. Item nunqͥd
hec parenti datur ontrac ta
bu. filij emancipati.Rñ. ſic
adinſtar patroni. vt.ff. ſi a
pa.quis ma.l.i.⁊ argu.ff.ð
bo.dã.l.fi.ſic.ff.ſi ta.te.nul.
extant.lei.
r.·¶ Scom ta. ſic. ff. ſi ta. te.
nulle ex. l.i. Item boc quan
do teſtamentũ factum eſt in
ſcriptis.alias ſcõm nuncu/
pationem. vt. C. de ſecun.

7

ta. li ij. —
ſ.(Fecit.ſic.ff.ſi ta.te.nulle
el.

8 E pꝛimo loco. ſq; inter
eas que ab inteſt. deferunt.
Et nota hunc oꝛdinex qui ſe
quitur in edieto fuiſſe:ſʒ nõ
in obſeruando. vt.j.ſeqni⸗
t (Eoͤnumerantur. vt. . de

ti.

v uodelibe quid erit e

contra filio emãcipato moꝛ

tuo.rñ.pater habʒ bo. poſ.

vnde parentes vel vndeli⸗
beri vtiliter cum equa ratõe
vocent patrem ad heredita

tem filij. vt. ff. de ino ffi. teſt.

nam et ſi. et. ff. vnde li. ſcri⸗

pto. Ael dic vnde legitimi

cum ſemper contracta fidu

cia eum emancipet. vt. S. de

le.agn. ſuc. S. fi. Item nun·
quid filio in bonis matris
datur bec bo.poſ.rñ.nõ.vt
C.ð ſuis et le.here.l.fi. Itẽ

nunquid in alijs vlterioꝛi⸗/

bus ex linea deſcendentibꝰ

bere. ab inteſt. SF. emancipa

ſupꝛadicta ſeruant᷑.ſcilʒ vl

tra filios.rſi.ſic cum omnes

inferioꝛes dicãtur libe. vt
ff.de verbo. ſignifi. libero⸗

rx ¶ Secũdo legitimis. id eſt

agnatis et eis qui eoꝛum lo
co ſunt. vt. S. deleg. ag. ſuc.
§S. i. et. F. hec etiam. et. ff. vñ
le.l. ij. F. hoc autem. et. l. ij.

„ Eaco extraneo. id eſt ei qui emebat flliũ a patre et poſtea eummanu,/
mi

ebat. nam ſic fiebat olim emancipatio.vt.g. quibus mo.ius pa. po.
ſol. S. pꝛeterea.vel melius.vt.j.e.O.que autem. “
5¶ Quano cognans.qui iure ciuiii non vocantur.vt.ff. vnde co.l.i.i.rũ.

et. S. de ſuc. ag. i. rf.

⁊ ( Ex familia.quedabatur patrono liberto moꝛiente inteſtato.ſequẽs

dabatur eid em liberto moꝛiente

LZiber

eum teſtamento. ſcõm quoſdam. vel dic

ꝙ bec familie. ic eſt agnatis tranſuerſalibus patroni datur vſq; ad qͥᷣn
tum gradum.vt.ff.de verb o. ſig ꝓnunciatio. 5. familie. et. ſ. e. F. quicun /

q;.et.S. de ſuc.li. S. multis ſequens patrono etdeſ⸗ cendentibus et aſcen⸗
dentibus. vſq; ad quintum gradũ.pꝛima enimmon valet cum bic tracte

tur tm̃ de his que ab inteſt.
deferuntur. –
a exto patrono.q̃re pꝛi⸗
mo agnati patroni vocant᷑
qᷓ; ipſi patroni.ſRñ.hic oꝛdi
nem edicti ſeruat non quali
liter ſuccedide facto debeat
et hic erroꝛ in alijs caſibus
inuenitur. Ac·
b ¶ Septimo. deficiente pa/
rentela.etiam fiſco exdluſo.
vt. C. vnde vir et vxoꝛ.l.i.
c Sed eas. ſ.ſupꝛadictas
x.bono.poſ.

d Vucunoſum. id eſtfine

cura.

e?e (Koſtitutionibus. quere

manſerunt in greco.

f ¶ Meceſſarias.i.vniles. ſic
g ¶ QAuinto. ſq conumerak

bono. poſ.ex teſtamento et
ab inree.
b ¶ Manumiſſoꝛi. erpone
vt. S. SF. iij. vel dic ꝙ extra⸗
neus manumiſſoꝛ eſt iße pa
ter quando nõ exr contracta
fiducia enancipat.
Sed ſi queras quareſibip
ſi p̃fertur. r. ſane intelligaſ
vt pater auum emancipan⸗
tẽ nepotẽ pᷣcedat. vel ſi ipſe
pater emancipauit inueniũ
tur tamẽ nouẽ perſone que

eum pꝛecedun. —
i ¶ Lonſtitutio. C. de eman /

cipa. li. l. fi.

lꝛ ¶ WManumiſſoꝛibꝰ. id eſt
ecmancipatoꝛibus
¶ Eiducia.id eſt ſaluo iure
ſuccedendi..
m ¶ Manumiſſionez. id eſt
emanapationẽ.

Declit id eit conceſſit.
Hanumiſſio.id eſt emã

r. perſone.····⸗
q Lunq;ʒ. con ſtitutionem.
de qua habuimus mentio/
nene õ. de ſucceſ.li..ſed no
r ¶ Poſuimus. vt. S. de ſuc.
li. S. multis.

¶ Bufficit eis. ſcllicet tam

cognatis q; agnatis patro

t¶ Hliam altioꝛi. hinc trahe
dignioꝛes altioꝛi loco ſe⸗
dere debent. et eſt altioꝛ qꝛ
pꝛoximioꝛ domino eſt. tiro⸗
nes vero poſterioꝛi.vt. C.
detiroñ.l.fin.et.ff. de aqua
plu. ar.l. i. F. pe. et. C. de of⸗
fi.rec.pꝛo.l.potioꝛes.

ne liberiſqʒ eoꝛum et paren

tibus. Septimoꝰuiroet uxoꝛi
Octauo cognatis manumiſ⸗

ſoꝛis.Sedeas quidem pꝛeto

ria introduxit iuriſdictio:a no
bistamen nihil incurioſum p

termiſſum eſt:ſed noſtris con

ſtitutionibus omnia coꝛrigẽ⸗

tescontra ta.quidem et ſcõm
tabu. bonoꝛum poſſeſſiones

admiſimus:utpote neceſſari
as:conſtitutas:necnõ ab inte⸗
ſtato undeliberi etunde legi⸗
timi bonoꝛum poſſeſſoꝛes.
Que autem in pꝛetoꝛis edi⸗

cto loco quintopoſita fuerat
id eſtunde deceʒ perſone: eã
piopꝛopoſito et compendio⸗
ſo ſermone ſuperuacuã oſten

dimus.Cum eniʒ pꝛefata, bo
noꝛum poſſeſſio.x. perſonas
pꝛenõebat extrãeo manumiſ⸗
ſoꝛi noſtra conſtitutio quam
de emancipatione liberoꝛum
fecimus: omnibus parentibꝰ

eiſdemqʒ mãumiſſoꝛibus cõ

tracta fiducia mãumiſſionẽ

facere dedit ut ipßa manumiſ

ſioeoꝛuʒ hoc in ſe habeat pꝛi
uilegium et ſuꝑuacua fiat ſu⸗
pꝛadicta bonoꝛum poſſeſſio.
Sublata igitur pꝛedicta qui
ta bonoꝛũ poſſeſſione:in gra⸗
dum eius ſextam ante bono⸗

rum poſſeſſionem induximuſ
et quintam fecimus quã pꝛe/
toꝛ pꝛoximis cognatis pollice
tur. Cumqʒ antea fuerat ſe⸗

ptimo loco bonoꝛum poſſeſ⸗

ſiotanqʒ ex familia: et octauo
undeliberipatroni patroneqʒ
et parentes eoꝛum utrãq; per
conſtitutionem noſtram quã

Enumeratas.S.e.S. cmq;.

e

ecima. bene dico ſexto poni et boc dico ſublata derima.

¶ Septima. introduxerunt. vt. ff. vt ex.l. et ſe. con.l. i.rñ.

ʒ ¶ At detur. ſ; bono.poſ.Et nota duo eſſe neceſſaria vt hecbo.
poſſ.competat.ſ.vt lege caueatur.vt bo.poſſ.detur.et ꝙ deiure

de iure patronatus fecimꝰ pe
nitus euacuauimus. Cũ eniʒ

ad ſimilitudinem ſucceſſiõis

ingenuoꝛũ libertinoꝛum ſuc-
ceſſiones poſuimus.q̃s uſqʒ
ad quintum gradum tantum
modo coartauimus:ut ſit ali⸗
qua inter ingenuosct libertoſ

diferentia: ſufficit eis tam cõo⸗

tra tabu.bonoꝛũ poſſeſſioqᷓ;
unde legitimi et unde cogna⸗
ti ex quibus poſſunt ſua iura
uendicare:omni ſcrupuloſita
te et inextricabili erroꝛe iſtarũ
duarum bonoꝛum poſſeſſio⸗

num reſoluta. Aliã uero bo⸗
noꝛum poſſionẽ que undeuir

et uxoꝛappellatur: et nonolo

cointerueteres bonoꝛum poſ

ſeſſoꝛes poſita fuerat ⁊ in ſuo
uigoꝛe ſeruauimus:et altioꝛi
locoid eſt ſexto eam poſuimꝰ
Decimasuero bonoꝛum poſ⸗
ſeſſione que erat unde cogna
ti mãumiſſoꝛis ꝓpter cauſas
enumeratas?merito ſublata:

ut ſex bonoꝛuʒ tantummodo
poſſeſſiones oꝛdinarie pꝑma-

neant ſuo uigoꝛe pollentes.

— —

eptima eas ſecuta: quam
optima ratione pꝛetoꝛesintro

duxerunt. Mouiſſime enim ꝑ

mittitur his etiam bonoꝛum
poſſ. eſſio:quibusut detur le⸗
ge uł ſenatuſconſulto uel cõ

ſtitutione compꝛehenſum eſt
quam neq; bonoꝛuʒ poſſeſſio
nibus que abinteſtato ueniũt:

neq; his que exteſtamẽto ſũt

pꝛetoꝛ ſtabili iure connumera

uit. ſed quaſi ultimum et'exx

traoꝛdinarium auxiliuʒ pꝛout
res exigit accomodauit. ſcilʒ

ciuili non poſiit ſuc
cedere.alias cõpe/
titvnde le.vt.ff.vn
ð le.l.iij. et. ff. vt ex
l. et ſe. con. l. i. F. ſi.

a Nege.bonunt
quidam exempluzʒ

ex teſtamẽto.vt.C
de inoffic. teſt. l. iij.
F. ſed cum eam. ex
eo ꝙ filius natus
in puerperio inſti⸗
tutus pꝛeſumit᷑ ab
inteſtato.ponũt ex

emplum in agna⸗/

tis feminis: et in q

buſdam cognatis

qui eſſiciũtur agna
tis ſimiles. vt. S. ð
leg. ag. ſucc. F. hoc
etiam Vtrumq; re
pꝛobo. quia nulla
lex erpꝛeſſe dat ſu⸗
pꝛadictis bo.poſ.
ſed eos ſuccedere
dicit. ergo non da⸗/
tur bec ſeptima: ſʒ
vndelegitimi. vt. ff
vnde legit.pone er

go exemplum ex te

ſtamento in poſtu
mo alieno inſtituto
vt. z. eo. S. i. Iten
tam a teſtamento
; ab inteſta. pone
exemplum in eo 4
deceſſit apud bho/⸗
ſtes in cuius bõis
datur bono. poſſ.
ex.l.noua coꝛ.vt. ff
de bono. poſſ.l. iij.
§. ſed et eius.

b Genatulcon.
oꝛfi. et tercul. vt. ff.

vngele.l.ij. in pꝛin
cipio.S.fi.nam eis
datur bo. poſſ. ibi
et non ſucced ebãt
ð iure ciui.vt.s.ad
tercul.in pꝛin.debʒ
ergo dani hec. vt. ff
vnge le. l. iij.

c (Eonſtiunone.
ponunt exempluʒz.

3. de leg. ag. ſuc. F.

boc etiam. Itẽ. ¶
de eman. l. fi. Ded
hocrepꝛobo cuʒ. l.
non caueatur eis
dan bonoꝛuʒ poſ.

—

c
Ter zuns De acqui.per anogat.
4 vnde habent vndele.vt.ff. vnde le.l.ij. Poteſt tamẽdici ibi excluſus vt agnatus admittatur vt cognatusyt ſibi ſuccedere videatur
ſubaudiatur maxime. Vel melius dic.ſi aliqua noua conſtitutõ vt. ff. d e ſuc. e. l.i. F. ſed videndum. .
rb fieret de nouo:que daret bonoꝛum poſſeſ. ex ea daretur hecſepti 3 Rchnc auerir iuf ſnumtenpuo.
t (Er rvoꝛclmarſi,no duobus modis fieri bo.poſſ.extrao. q ¶In petenda vnles. in quibus mia cõcurrere orer manie co⸗
6 quia vaga. vt bic. pia ſit. Item actoꝛis. Itez
fnn Item non tribuit areediner vref te
dl venrer wm his qui ex legibus ſenatuſue nuʒ poſſeſſione dies utiles ſin poſſei ſerlnin puin er .
d halag agno⸗ conſultis conſtitutionibꝰ pꝛi Guli conſi iderantur. ſed bene 6. 2iĩcpes. E. qui admit.
ſcegelinsꝛque da⸗ cipum ⁊ nouo iure uel exteſta antenioꝛes Pencpes er huic 490,1lhe k—r—
tur ſine cuſe voni mentonel ab inteſtato ueniſt cauſe ꝓuiderunt: nequis ꝓ s Wilaadedc ne⸗
nl elij 5. cauſe 5 ſe— Qu igiturplures ſpecies ſuc- petenda bonoꝛum poſſeſſiöõe 2muipꝛetoꝛis cõpetebat. bac
n dunn eibe moffic. Oʒ ꝑ oꝛdinẽ diſpoſuiſſet: ⁊in admittentis eamad iudiciuʒ aliag demr quen pꝛetoꝛevi
teſta.paß. Slera unaquaq; ſpecie ſucceſſioniſ intna ſtatuta tpaoſtẽderit ple RSè0——
i eag cauſe eoin 4 Popline⸗ extẽt diſpari ge⸗ num habeat earum beneficiũ cmo dicarſe velle agno⸗
ae ij. C. ſi lone: nes . ,, 2 ſcere. que et iudicialis dici
e⸗ el . .aic i n dikerankilteelekghe Dee acquiſitiõe arrogatoez. potejt qui in iudicis pᷣſen
gan bo. poſſ. ſer.l. ij. . tia agnoſcitur.vt hic.et. C.
ugt dies. et. 5. ĩbono / quos conuemirent: et ne facile l , qui admit. ad bonoꝝ poſſ.
8 nmn. fuin bonoꝛum poſſeſſionem de · ¶ St et alteriuſ generis ꝑ EETe Tre ntdto⸗
ng e Tan aina din functi mittantur: et eo modo ¶ Auniuerſ itatem ſucceſſio bet. Kñ. ſic. nam et eas pꝛo/
hnli ſerrenanſerunto: ſibiconſulerent: ideo peten- queneqʒ ege.xii.tabularum poonere quis poteſtet rdra
e dinane. Nt. 5.S. de bonoꝛum poſſeſſionis cor- neqʒ pꝛetoꝛis edicto: ſed eo iu eceſoria eram eſt ie
aba⸗ aliam. vſq; ad. FÖ. õs Tibe ; eqͤ conſenli . emãapato et pꝛet noi
D ſpring. 6 tum tempꝰ pfiniuit Liberi re qò conſenſu receptum eſt: vncevir er oror nereſſonia
aſun a, itaczetharentibustamnatu⸗ intocnctaeſt. Ecce enin cd „demagrvroin endt
inf q; defaco ompe alibusq; adoptiuisin peten paterfamilias ſeſe in arroga⸗ eas tamen vti poſſumus:cũ
Deat tant. vt dirimus.S da bonoꝛũ poſſeſſioneãniſpa tionem dat: omnes res eius donus moaus ſoelgengi
eS. xvxv. ciim: ceteris autez agnatis ul coꝛpoꝛales et ĩcoꝛpeꝛalesque abinan pertonſhe .
ſtnn (Difranfſf cognatis centum dierũ dedit cũq; ei debite ſunt: arrogato⸗ M
bAbars natura et ſi intra hoc tps bonoꝛuʒ ali⸗ ri antea quidem pleno iure ac ſ aatcnumcorain quocũ/⸗
iot ds ct auanetbati⸗ qun eheeckionen non Hene⸗ quirebantur. exceptis his dne 7ͤ7 St eſt alterius ſuc/
4 bus. vt f. deſuc. . It: eiuſdem gradusperſonis (apitis diminutione pereunt. — ceſſo vr.if pro ſocio
i li·f. acreſcit. uel ſi nullus ſit dein quales ſunt operarum ſcilic; ⸗ d1t:an
anel ʒLECLebps: ceterisbonoꝛum poſſeſ- que patronis debentur obſe gantis er anogatt.
¶ Unni in bono⸗ ſionẽ pide ex ſucceſſoꝛio edi⸗ quiales obligationes et iusa (Ennes eo. gatam ſi
4 en ſangurni ln cto pollicetur: ac ſiis qui pꝛe gnationis. Mſus eteni ⁊ uſu/ iij. vt. . deadop. 5. illud.
arandi cumvelut cedebat er eonõ eſſet nume- fructuslicet his antea connu 1¶ Antea quidem. id eſt iu⸗

kSeo k: ad ꝓpꝛa bona ve ¶ ro. Si quisitaq; delatam ſibi re veteri.

ppꝛia bona merabantur:attamen capitis
niant. vt. ff. e. l. i. F.

uni largius. et de libe. bonoꝛum poſt. eſſionem repu⸗ diminutione minima eos tolli ¶ Percap. di.ſ. minimam.
me poſthumis. l.e n diauerit nõ quouſqʒ tempus bꝛohibuit noſtr a conſtitutio nanßSantde ſen ogan
ht⸗ e. bonoꝝ poſ. pfinitũ exceſſerit Nunc autem noseandem ac ir. vt. s. decapi.dimi. mi
l· ¶ Accreſcett. par · expectat᷑:ſʒ ſtatim ceteri here quiſitionẽ que per arrogatio⸗ nima.
enf tanr gereſengrpe⸗ deser eodem edicto admittũ nẽ fiebat coartauimuſ ad ſimi ; Pperaruz. bocintallie
rentibe. vt. C. af ſ tur In petenda autem bono litudinẽ naturaliũ parentum debpens quea libenis de
non pe. par.pe. ac⸗ bentur:⁊ nõ tranſeũt ad he
. crel. l.i. DJ redem extraneuʒ vt ſunt ob
nnon. ſequiales:que in faciẽdo cõ
anlc⸗ ſiſtunt. ſ. aſſurgere et ſimilia
i⸗ 1 Ex ſucceſſoꝛio. boc intellige in cognatis. ſz inter agnatos ſuc vt. L. de opis liber.l.liberti. Item in fabꝛilibus incertis. vt. ff. deoper.
e⸗ ceſ oꝛium edictum locum non habebar. ſed bodie vrumq; lomc̃ liſi operaniũ iudicio. aliud ſi ↄduxenit ille arrogatus opas alicꝰ. na iſti
1 babet. vt. . de here. ab inteſta. 5. placebat. arrogatori querũtur . .
oßt m PHollicetur. ſc; pꝛeto.— „ „ (Et ius agnatõis. ius ſuccedendi qð quis ꝑ arrogationẽ conſequitur
n (Eſiet exdluſus. tamẽ tanqᷓ filius admitni poteſt vtagnatꝰ et et hoc hodie eſt.vt.j.e.S.moꝛtuo. Item ius petende bonoꝛũ poſ.perit ſi
aze

“

NLiber

te n petitam ad arrogandum ſe dederit aliud ſt iam petijt. vt. ff. vn
deli.l. fi. et de cgntra ta. l.iij. S.ſi emancipatus.
. Lonſtitutio. L. de vſufruc.l.coꝛruptionem.
Hunc autem. aduerſatur ei iquod ſupꝛadixerat:qꝙ; omnes res acqui⸗

Piur arꝛoganti.

turalium. vbi in ad,

uennois tantũ vſufruc. que
ritur. vt. C. de bo. que li. cũ
dponet.

S euich 8s.

Poꝛtuo. alie pſone. vt

decendeures ex filio arro⸗/
gato. vt. C. cõmunia ð ſuc.
l. fi. vbi eſt conſtitutio de qᷓ
hic fit mentio. Iteʒ ſi bic ar
rogatꝰ eſſet impubes ⁊ im /
pubes decederet:admitterẽ
tur etiam alij ex ſtipulatiõe
vt. ff.de adop.l.non aliter.
et. l. his verbis.et.l. hoc au
tem. et. S, de adop. S. cu au
tem. Sed quid in patre na
turali a quo hic arrogatus
erat emancipatꝰ.Rñ. p. euʒ.
Pferri ar roganti. ſed hodie
fratres vtrinqʒ coniunctivo
cantur cuz arrogante. vt in
auten. de here. ab inteſt. F.
F. conſequens .col.ix.

f (Mon poſſunt. vtin aduẽ

ticijs.pꝛofectitia enĩ ſibi nõ
auferuntur.
g (Sed conuenietur. defa⸗
cto:nam non teneretur de in
re:ſed de his que contraxit
poſtq; fuit arrogatus tene⸗
tur de peculio.vt.ff.depecu
lio.in arrogatoꝛem. et ſi tũc
non defendat pater in bõis

quibus ex cau.in poſ.eatur
fuleinius. . ſi quis.

De eo cui libertatis cau/

ca.
eeſſrnouns. Et eſt
Xα bic quartus ſucceden
imodꝰ. vt. 5. per quas p/
ſonas no.acqui.S.fina.Ac
curſius.floꝛẽc̃.
1Konſtimtione. cuius ver
ba hec ſunt.j. eo.S. ſi virgi⸗/
neo.

lꝛ ¶ Acceperunt. d deſtinatio⸗

nem.

16 n n teſtamsto. Idem pꝛi

uilegium datur cuilibet pe⸗
tenti bona hac contempla/

to in adoptiua familia etiã do
miniũ eius ad arrogatoꝛẽ per⸗

Nihil em̃ aliud niſi tantũůmo
ðdo uſufructus taʒ naturalibꝰ
parentibus q́; adoptiuis per
fllioſt⸗ fa.acquiritur in hisrebꝰ

que extrinſecus filis ueniunt

dominio eis integro ſeruato.

Moꝛtuo autem filio arroga⸗

trãſit:niſi ſ ſupſint alie perſo⸗
ne que ex cõſtitutõe noſtra pa
trẽin his que acquiri nõpoſ⸗
ſunt antecedũt.Sʒ ex diuer⸗
ſopꝛoeo qð his debuit qui ſe
in adoptionẽ dedit:ipſo qui⸗
dem iure arrogatoꝛ non tene⸗/
tur:ſed nomine filii conuenie
tur.et ſi noluerit euʒ defende
re ꝑmittit᷑ creditoꝛibus per cõ
petentes noſtros magiſtratus
bona que eiuscã in uſufructu

fuiura fuiſſent: ſi aliẽo iurinõ

ſa bona adijauntur. Rubꝛi

3

tione.vt.¶C. de teſt.ma.l.fi-

nali.

m (Aaduur. ſcilicet ab he⸗

rede.

n lo creditaſ. quomodo er

go valer qnod in eo relictũ
eſt. yt. C. ð fideicom.l.eam

inteſtato exiſtente:in ea cauſa
bona eiꝰ eſſe ceperũt ut ueni⸗/

ſubieciſſet poſſidere et legiti⸗
mo mo ea diſt ponere

ipſis patns fit miſlio. vrif. Deé e0libertatis canſa

bona adijciũtur.

diui marci. Mã ſi bi quiliber⸗
tatem acceperunt a dño in te⸗
ſtamentoer quonõ aditur he

reditas uelit bona ſi ibi⸗ adüci

libertatũ ↄſeruandaꝝcã audi
unt᷑.et ita diui marci reſcnipto
ad põpilium rufum cõtinetur
uerba ſcriptiita ſe habent.
Si ꝰuirgineo ualenti qui teſta
mento ſuolibertatẽ quibuſdã
aſcripſit nemie ſucceſſoꝛe ab

re debeãt:is cuius de ea re no
tio eſt aditus rõe deſidenii tui

p

q ¶ Creditoꝛibus. pel o omnibus yvel vni nomine omniuʒ. vt. ff de
fideicom.li.l.iiij.

Cceſſitenouꝰ caſus ſue
ceſſionis ex ↄſtitutione

quom. Rñ. hic ſpeciale eſt.

de fideicom.li.l.iiij.F. aditi.

habebit ut libertatũ tã earum

que directo q; eaꝝque ꝑ ſpe⸗
ciẽ fideicommiſſi relicte ſunt
tuẽdaꝝ gracia adiiciãtur tibi
ſiidonee creditoꝛibꝰ caueris
de ſolido:qð cuiq; debet᷑ ſol⸗
uendo. Et hi quidem quibuſ
directa libertas data eſt:ꝑin⸗

de liberi erunt acſi hereditas
adita eſſet. Hiautem quos
heredesmanumittere rogatꝰ
eſt:ate libertatẽ conſequunt᷑:
itaut ſinõ alia ↄditõe nelisti/

bi bona adiici qᷓ; ut etiam qui
directolibertatẽ acceperũt tui
liberti fiant. Nã huic etiã uo
lutati tue ſi hi quoꝝ ſtatu agi
tur cõſentiãt auctoꝛitatẽ nr̃aʒ

accõmodauimꝰ. Et nehui⸗

reſcriptõis noſtre emolumen⸗

tum alia röne irritũ fiat ſi fiſcꝰ

bona agnoſcere uoluerit:⁊ hi
quirebus noſtris attendũt ſci
ant comodo pecũiario pferen

dã eſſe libertatis cãm: Zita bo

na cogenda: ut libertas his

ſalua ſit ꝗ eã adipiſci potuer̃t

ac ſi hereditas ex teſtamento
adita eſſet:hoc reſcripto ſub
uentum eſt ⁊ libertatibus ⁊ de
functis ne bona eoꝛuʒ a qedi⸗
toꝛibus poſſideanturet uene⸗
ant.certe ſi fuerint hac de cã
bona adita:ceſſat bonoꝛũ uen
ditõ. extitit em̃ defunctidefen
ſoꝛet quidẽidoneus ꝗ de ſoli
docreditoꝛibus cauet. In pꝛi
mishoc reſcriptũtotiẽslocuʒ
habet quoniẽs teſtamento li⸗
bertatesdate ſunt. Quid er⸗
doſi quis inteſtatus decedẽs
codicilł libertates dederit ne

qʒ adita ſit ab inteſtato here-
ditas an fauoꝛ conſtitutionis

¶ Di virgineo. venire.id Atvendi⸗ H
donee. fideiuſſoꝛbus vel pignoꝛibus vel fide babita vtſf⸗

qeditoꝛibus.

r (Hdita. no. mira

bile: ꝙ ex hac pa /

ctione ſerui fiunt li
beri. vt oꝛcini. qui
ſunt oꝛcini et vnde
dicantur. dixi. S. de
ſin. re.per ſideicõ.
re.S.fi.et hic. et. ff.
de fideicom. li.l. iiij
H. bi etiam.

9Liberti. ſubau⸗/
di. hoc tibiconcedi

mus.ſʒ operas ne⸗

q; oꝛcinis neq; ab
eo manumiſſis im⸗
ponat. ff. de ope.li.
ſi quis b gc⸗.

16 Ham b buic. ſub /
gudi concedimus.

— ——

* (CLonlamnizt ali

as in ſeruitute re⸗
manent.xet quẽ vo-

lunt habere patro⸗

num:habebunt do

minũ.vt.C. dema

iij.

e Aecomodaui/
8.ff. de fideicõ.

airs hian

x Attendunt. yt
pꝛocuratoꝛes no /
Pꝛeferendam.
quando com/

petunt libertates

Cognoſcenda.

accipienda
ſrum. ap

b Adita. olin em̃
peius fiſcus admit

tebatur bonis nõ
aditis ab alio.et

etiam aditis: dum
modo eſſent bona

ſoluẽdo.alias adi

tio ab illo factava

lebat. vt. ff. de fid ei
com. li.l.iiij. hodie

ingdiſticte admutũ/

tur. vt. C. de teſta.
ma.l. i. pe.

c eneant. id eſt
vendantur.

nu. teſta.l. finali. ⸗

Tercius De eo cui lib. cã bõa adijci.
De ſuccel.lib.ſublatis.
ðð tionibus. et ideo dicit bic. Nuncc. “
¶ Ducceſſoꝛ. nunquid er teſtamento vel ab inte.ſ. erit iſte beres ℳ Vnc tranſeamus.obligatio.videtur ꝙ nulla obligatio hic diffini
R L atur.nam ciuilis ſola non habet effectum exigendi vt paret in obli⸗

d Penelaalgaigenn

ſi.neutrũ dici põt. dic ergo bũc anomalũ ſucceſſorẽ eſſe:ſicut il⸗

lũ qui ſuccedit heredi nõ implenti defuncti volũtatẽ.vt in gutẽ.

. — — — „ . — . äs
gatione litterarũ ante biẽniũ.vt.j.de litterarũ obligatione. Itẽ patʒ in

Nß⸗ de bere.ct fal.S. in oĩbus.colł.i.⁊ iura ſepulcroꝝ habet vt bono. omni obligatõe ciuili et naturali ſunul.nã ſi fiat pacũ e non petendo:
poſ. vt. ff. de fidei⸗/ tollitur naturalis et rema⸗
ife cõ. i.l. iiij. F. f. net ciuilis.vt.ff.de ſolu. ſti⸗
i⸗ f (ifleminẽ. herede .— ð chum. aut panphilũ. 5. na⸗
eiſtere ab inteſta debebit locum habere. Certe nobis pleniſſima cõſtitutio in H tatedEs
n g Si is fim ee liinteſtatus decedenit:et codi quamulte ſpecies col ate ſůũüt terea. Ié nec naturalis. d
ſlvr f deſida clllisdederit libertatem com- quibusius huiuſmodiſuccel neehe ei ſr eractioꝛ liez in
ii Grn i dini⸗ petere eam nemini dubiuz eſt ſionis pleniſſimum eſt effectů bona lboe iure 5. fi ſyaͤt
l nes: id eſt caſus, tunc enim conſtitutioni locu, quas exipſa lectione conſtitu-⸗ ꝙ ſinul vrac; bie diſffinik
ön Eonſtitutio. K. , , Itset. .„ onig Seteſtanis agr item ſi bona elt diffinitio er
ti⸗ ¶onſuiurio. C. cſſeuerbaoſtendunt: cum ne nonis poteſtquis agnoſcere. αυhGhannn nn moof
af le ¶ Species. id eſt nO ſucceſſoꝛ ab inteſtato xl⸗ Deſit — , ”Zꝰẽ nito. vbicunq;ʒ ergo eſt iure
i caſus. ſtat. Ergo qᷓ;diu incertum ſit ucceſſionibus libertoꝛn inauſü eſt obligatio. cr ecõ
De ſue. lib. ſub, —O ene e. ſublattis. nma vbinõ eſt taleiuris vin
N ſant et alie conſtitutio.ſiuero certũ eẽ ce E¶ Mant autẽ pꝛeter dictã gerndetntr 2dniberrd⸗
ni nes/ tyendns bPerit neminẽ exiſtere: tc ent V ucceſſionẽ olim et alie uo hfalſinm qe manina
Enn nes. vr ſequiur ff. Conſtitutioni locus. Sedeisq per uniuerſitate; ſucceſſiões liobliganiom accedu. vt. .
e dezg epe verres. — in integrum reſtituipoteſt ab qualis fuerat bonoꝛũ emptio adeecntonnn
pel pponebat creditoꝛ ſtinuit ſe ab hereditate: q;ʒuis que de bonis debitoꝛis uendẽ ſidicas nõ eſt obligatio ſc
actionẽ: et ſi ele⸗ poteſt in integrum reſtu ui po disper multas ambagesfue les eenaruraltevern
ſ Paratnararſyr⸗ teſt admitti conſtitutio:et bo/ rat introducta. ct tunc locum etiam naturalis falſa eſt. et
ns nõ cadebat:. bona noꝛum aditio fieri Muid erz habebat quando iudiciaoꝛdi ſevs eltin oicrͤneobliga
nnende Goſipoſt aditionem libertatũ naria inuſufuerant. ſed cum nualiobligerde quis tene⸗
t bqᷣt ſua auctoꝛita-⸗ conſeruandarũ cauſa factam extraoꝛdinarijsiudicijs Role inrelligo deiu.gen guia ⸗
lipon te qð hodie non eſt in integrum ſit reſtitutus: uti-⸗ ritas uſa eſt:ideo cuʒ ip is oꝛ⸗ uenit ſolis bominibꝰ ⁊ om/
thic. et. E. de foꝛ III1 60 nibus.
er ie e mpela. qznon eri dicendum reuoca- dinanijsiudicüsetiamm bonor ..
den .. Itlibertates que ſemel compe uenditõnes expirauerunt“: et v (Hun vinculũ.i. ius vin
dͤ Hꝛimaria. id⸗ tieruntMec conſtitutioliber tantũmodo creditö bus dar igeer ſie t res ned
o ¶Erpiraueunt. tatum tuendarum cauſa intro officio iudicis bona poſſide- coꝛ in fyvt cni bones funi
4 aäc Ducaeſtrgofilbharaelmn ricPras mdscs ulmnen. Sa
1 nia. vt. ff. qub? ex le ſunt date: ceſſat hec conſti⸗ eadiſponere qð ex latioꝛibuſ ilectualiter. vt. ft överbo⸗
Tnzi Paltei. ſ tutio. Quid ergoſiuiuus de digeſtoꝛum libꝛis perfectius ſig.l.frfre.
n odie meade verit libertates uel moꝛtiscau apparebit. Erat et ex ſenatuſ x¶ Neceſſitare. tuncenim ve
ne! biti declarati. vt in en = — SE,. re debitoꝛ eſt cuʒ neceſſe ha⸗
. autẽ. de exbi. etin· ſa:et nede hocqueratur utrũ conſultoclaudiano miſerabi- bet ſoluere. vr. ff de verbo.
in no. . ſi vero. in fraudem creditoꝛum an nõ lisper uniuerſitatem acquiſi· ſigni.l. debitoꝛ. et ita ſcõm
4 Libꝛis. vt. ff. 1 2* „ „„ .2 „ ,„* 3 . i
EE factum ſit idcirco uelint ſibi tio cum libera mulier ſemuilia- bocnulie eſ b n aun
– totum. dgluci bona an audiendi ſint: moꝛe bachataipſam liberta- diffinitur. foere nulnon.
r 4 arbachr⸗ et magis eſtut audiridebeant temper ſenatuſconſultũamit ophonann ereme⸗
cepta. vtenij vino et ſi deficiant uerba conſtitu- tebat:et cum libertate ſubſti ¶uia deſit eſſe vinculũ na⸗
nrdgeoins tionis. Sed cum multas diui tiam :quod indignuʒ noſtris nrcbe Mtontunnks ed
vtnt re amoꝛis nil vebe ſiones eiuſmodi conſtitutioni tempoꝛibus eſſe exiſtimantes quando vmrunq; vinculum
4 mentius inueniuu deeſſe perſpeximus: lata eſt a et anoſtra ciuitate deleri: nõ ageſtvt in mac et vdll.ſunt
64 vtin auen Aut M ennn ckerrnolis obligari⸗
ſdut mo.na.effi.le. .il⸗/ G nis due radices. vnan⸗
hon lud. col. vi. ”?M ralis ſcilicet que ↄſenſu na/
600 6 ubnſantiam ooniungebarſealieno ſeruo:et contra domi ſcitur que inter omnes fieri poteſt etiam inter ſeruos.et hec naturalis di/
nnt ni denũciationẽ.vt.C. ad ſenatuſcon.claudi.l.eA. citur. vt. ff. de pac.l.i.SG.adeo.hec radix contrano ſenſu tollitur. ut.ff. de
fihe t ¶ De obligationibus. Dictü eſt. . deperſonis libꝛo pꝛimo. de ſolu. l. ſtichum. F. naturalis.quia nil tam naturale ⁊c.ut.ff. de reg.iur.l.
odit rebus in ſecundo et tercio vſq; buc:nunc de actionibus debʒ di⸗ nil. ſed bec naturalis uim non habet exigendi impedit tamen ſoluti repe.
iri cere.vt.S.deiure natu.S.fi.ſed quia obligatio mater eſt actionis titionem.ut.ff. de fideiuſſo.l.fideiuſſoꝛ.S.fideiuſſoꝛ.huic quandoq;ʒ ac/
ſcſn pt.ff. de pcur. licet. . ea obligatio. ideo pꝛemittit debis obliga⸗ cedit ciuilis etiam radi que illi naturali faciem dat uel foꝛmam uel ue⸗
4

ſtem vt poſſit parere actionem.ethec ciuilis tollitur cõtrario ciuili actu
non naturali. vt per acceptilationem.vt.j.qui.mo.tol.obli.S.i. alias. F.
item ꝑ acceptił. Item per ſententiam remanentenaturali. ſed boc nõ eſt
ipſo iure ſed per exceptionem. vt.ff. de condi. inde.l.iuł.ſententia eni eſt
deiure ciuili:cmm omnia iudicia ſint de iure ciuili.vt diximus.S.deiure
na.S.ius autem. in glo.vt
ſint ⁊c. per.l.ff. de oꝛi.iur.l.
ij. F. hec diſputatio.et hec ci
uilis non adheret ſeruis:cũ

inſeri nrñisdigeſtisↄceſſimus
nil ſint inſpecto iure ciuili.
vt. ff. de reg. iur. l. ſerui. et. l.

qð atinet. Item filis cõtra De obligationdus.

patrem vel econtra non na An )Dne crã ſeamusad ob

ſcitur. vt.ff. de condi. inde.
l. frater a fratre. cuʒ iter eos

Aigationes. Obligatio

non poſſit eſſe iudicium. vt eſt iuris uinculum quo neceſ⸗
ff.de iudi.lis. iuð ciuili im/ — — ,
pediente ratione patrie po ſitat aſtnin muralicuiꝰ ſol⸗
teſtatis. vt. S. depa. po. F. uenderei.ſcòm noſtreciuita

KRaindamſnat auia tisiuma. Omnium aute oblͤ⸗
verbum rei generale eſt. t gationũ ſumma diuiſio ĩ duo

ver.ſig.l.rei. Nen⸗ . 107,
ciuiles ſunt aut pꝛetoꝛie. Ciui
b ¶ Scdm. iſtõ ſm poteſt les ſunt que aut legibus con⸗

referri ad totam diffinitionẽ
q.d. obligatio ſic diffinitur
ſcom iura romana.i.ſcᷣʒ.l.
et ſic ciuilis et naturalis hic
ſimul diffinitur. Vel dic ꝙ;
refertur tantum ad pꝛincipi
um. ſcʒ iuris vinculum. Et
dʒðõ dicit quo aſtringimur.ſ.
quandoq;ʒ.vt quãdo eſt ci/
uilis etnaturalis.quando
q;mon.vt quando eſt natu .
rfalis ſola: vel ciuilis ſola. . Crr. en
vel dic ꝙ ponitur remotiue hec dictio ſcõm. q.d. illa obligatio eſt iuris
vinculum que eſt ſcm ius:non contra ius.vt.ff. de ver.obli.genecraliter
et. l.veſuti.et ſcõᷣm hoc refertur ad pꝛimum. Vel dicꝙ referturtantuʒ ad
illam dictionem ſoluende. nam ſcõm ius ſunt faciende ſolutiones.vt res
eque bona ſoluatur.vt. ff.ſi cer. pe.l.cũ quid.et.ff. como.l.iij.S.ſi res. Itẽ
congruo loco et tempoꝛe.vt. ff. de ſolu.ſi ſoluturus. Item de euictiõe pꝛo
mitti.alias non uidetur ſoluere.vt.ff. de ver.ob.l.iuli.SO.qui funð.et.ff. S
con di.ca. da.l.fi.et de euic.l.ij. Item per competentes actiones et iudi⸗
ces fiat ſolutio.aliteꝛ nõ valet ſententia:nec ſolutio fieri debet.vt.C.ſi a
non compe.iudi.l.fi.
c

ſtitute aut certo iure ciuili cõ⸗

quas pꝛetoꝛ ex ſuaiuriſdictõe
conſtituit:que etiam honoꝛa⸗
rie uocantur. Sequens diui⸗
ſio in quattuoꝛ ſpecies diuidi

yn--

—

in pꝛin. eſt em̃ quandoq; maioꝛ. vt.j.e.S.fi.

d EWPi uiſio.diuiſio eſt inumerabilis materie bꝛeuis cõpoſitio et diuiſio
ad multa facit.vt diximus in ꝓhemi ulr. =
e ¶ Legibus. vt.l.aquiliana.vt.j.ad.l.acquilł.in pꝛin. Item de pauperie
per.l.xij.ta.vt.ff.ſi qua.pau.fe.di.l.i.i.tñ. Itẽ furti nec manifeſti.vt.j.ð
noxa.F. ſunt aũt.ſecus autẽ eſt de furto manifeſto. quia illa obligatõ eſt
ptoꝛia.vt.j.de ꝑpe.et tem.ac. .furti quoq;. .
ompꝛobate.vt ſunt obligationes iur.gen.inuente.vt.sð.de iurena/
turali. S. ius autem. quea iure ciuili ſunt compꝛobate.vt. ff. de iuſti. et iu.
l.iusoutem i.
8g Prcrorie conſtitute.vt obligatio ex furto manifeſto. vt.j.de perpe.et
tenm.ac. S. i. item ex rapina et v bicunqʒ pꝛetoꝛ aliquam obligationem in
ducit vt patet per multos titulos.vt.ff.de iuſti.et iu.l.ius autem ciuile.
S. pꝛeroꝛium.
b ¶ Honoꝛarie.quia pꝛetoꝛes honoꝛes gerebant.qð dicit vt.õ.deiu.na⸗
turd. S. pꝛetoruum. —
Hequens diuiſio. ſcilicet obligationum.
Ex contractu. vt. j. vſqʒ ad ti. deob.que ex quaſi cõtratu.
uaſi contractu. vt.j.de ob.que ex quaſi contractu ſequentes. ſcilics
as perſo.no.acqui.et quot mo.tol.obligatõ.hiduo tituli vſqʒ ad
quartum libꝛum ſunt cõmunes.

2—

.
S

pꝛobate ſunt. Pꝛetoꝛie ſt nate

ñäü „* olα r d. n ,

mnium ſumma.id eſt pꝛima.vel ſi umma.i. bꝛeuis.ᷣ ſic. ð. de iure pſo. 3

in Er maletcio. vtcſ deobll e maleſtio vſqʒ ad ti. de obli. er
quaſi malefſi.
n P ex quaſi maleficio.vt.j.deob. ex quaſt malefi.et ſubau.
e ex varijs figuris cauſarum.yvt. ff. de actioni. et obliga. l.i.in
ꝛincipio.

o ¶ Ex cõͤtꝛactu. p⸗
pꝛie põitur quo ad

erererer illos contract vbi
tur. aut em ex contractu ſunt: buinanndenaſci ob
aut quaſi ercontractu autex·ugario Unpropue
maleficio:aut ex quaſi malefi de ver ſig.l. labeo
o. Pꝛiuseſtut ð his que er ſioſffſi cer pe.l. erx
2 õü ti condi.in pꝛin. et
cotractu ſunt diſpiciam .ha= deoffi. ꝓcon. etle.
rum eque quattuoꝛſunt ſpis liij.
„.⸗ 45 b (Laue. vt. 8.
aut em̃ recõtrahunt᷑:aut uer- q Eontrabuntur
bis aut litteris aut ↄſenſu.de yt.ſtiu. pꝛorimo.

quibus ſingulis diſpiciamus labisvtii.

ui ijj. vſqʒ ad titu. d
Qu banimotlis econnih. keent oblin
turobligatio. anell

NECcontrahitur obliga⸗ Enſeniu ve
oueluti ex mutui datio onlenſt drer.

ne. Mutui autem obligatöin ¶ aum ſequennibtik.
hisrebus cõſiſtit: que ponde-⸗ Ged gueeſt oifſe
re numeromenſuraue cõſtãät. ctobligationem e
ueluti uinofrumentooleo pe- ctractum. tdeo
7 . contractus eſt ver⸗
cunia numerata ere argento. boꝛũ conceptio vel
conſenſus.vt pat
5 ff. de ver. ol ig. ſti

- ulationum. §. ſti⸗
pulatio: et tfacti vt ff de cura. funo.l. conſilio in fi. 3ee,
tio eſt. quia ĩde naſcitur actio.vt ar. ff. ſi cer. pe.l. ij. circa fi. Actio
eſt quod poſtea inge ſurgit:et ſic nullum eſt alterum. vt. ff. de p/
cura.licet. .ea.et.j.ti.ij.in pꝛincipio.et hec duo ſunt iuris. vt iun
diffinitionibus patet.
Auibus modis re contrabitur obligatio.Rub.

Econtrahitur. In pꝛimis nota veſtiri pactũ id eſt quod eſt
udum. vi. modis. reut hic. verbis. vt. ſ.ti.. littenis. vt. ſ. de
litterarũ obli. conſenſu. vt. ſ. de ob. ex conſenſu. coherentia con⸗
actus. vtſi iuxta contractum apponatur aliquod pactum an/⸗
te vel poſt.vt. C. de pactis petens. et.ff de pac.iur.gen.S.quin⸗
immo. Item interuentu rei. vt in conractibus innominatis erqᷓ
bus naſcitur acio demum re ſecuta. vt. C. dererum permutatio⸗
ne. ex placito. Sed quid differt ea que veſtitur re:ab ea que inter
uentu rei veſtitur. Rñ.pꝛima habet veſtimentum et robur ſtatim
um naſcitur. nã tacite agit᷑ vt reddarur mutuũ vel cõmodatum
Vt. ff. ſi cer. pe. cum quid. Sed in alia dudum foꝛte poſtes quan⸗
do res traditur. vt. C. de pactis petens. et. C. de reruz permu. ex
plaato. et adde duos modos. vt no. dicto. F. quinimmo. er quã
doqʒ veſtitur legis auxilio: qð eſt quonẽs nudũ pactũ actiones
bant. vt in donatõe.vt.ff. de pac.l.legitima. Item rei pꝛincipio
vt in pollicitatione facta reipublice. vt.ff. depollicita.l.i. Item
Autoꝛitatelegis.vt.C. de dona. ſi quis argentum. Item iure⸗
iuran. vt. ff. d eope.li.vt iureiurandi.
F¶EMutui. Nota ꝙ quattuoꝛ opoꝛtet eſſeĩ mutuo.natura.vt ad
hoc ſic inuenta vt menſuretur vel metiatur. ſtcut eſt in pecunia.
vt. ff. de contrahen. em. l. i. Atem conſuetudo. vt ad numerum vł
ad pondus ſue nature aptetc Item actus. ſcilicet vt detur ſcoᷣm
naturã: verũ nõ in ſacculo.ſeq in peuunis.
P Pongere.vt. ff. ſi cer. peta.l.j. F. item mutuum coͤtra. So. ibi
large accipitur nomẽ pecunie.vt.ff. dele, i talis.

Tercius De obligationibus.
— Qulibꝰ mo. re hitur obliga.
V X¶ Aur numerando.vt pecuniam. Accur. ¶ Accepiſſet. vndetenetur. niſi in caſibus vt ſi ſoluitur ex cauſa qua inf
n ⁊ ¶ Aut metiendo.vt vinum oleũ frumentũ. Sed quid ſi libum cianone creſcit.vt.C. e.ea que. Item ex cauſa pietatis.vt. ff. e.̃cum his.
1i ad pondus dedero.Rñ.non eſt mutuum.quia conſideratur con §. ſi mulier. Item tranſac.vt.ff. eiu ſumma. Item rei iudicate. vt. C. e.
ſuetudo et aptitudo et natura rei talis.ſic.ff.e.l.ij.S.i. Itẽ quid l. i. Item ſcientie. vt. ff. e.l. i. et bic dicitur. Item iuf. vt. pde ac.S.ſi poſtu
i ſi pecuniam in ſacculo vt ſpẽm. Rũñ.non eſſe mutuum.qꝛ actus laante.xet ailias.vt no.j.deob.ex quaſi contrac.S. i.
pa in mutuo ſimul exi⸗
. gitur. vt. ff. ele i.
kel plane. S. ij. Accur. J ””M „D . . gi, Jomm ſſoy E ge —
x.Aurappenden auroquas res aut numerãdo nem condictitiaactio Mã p- * Wedebnt. Kagn
No0WB werau. Alit metiendo autappenden inde eiab eo poteſt cõdici: ſi· enoꝛen aedes ſe teneri no
le (Erus och ih. do in hoc damus:ut accipien apparet euʒ dare opoꝛtere: ac vatere na puplunn ,
enter enin aus tium fiant. Et quandoq; no- ſimutuũ accepiſſet. nde ſcdiſa obligatio non vide
non indie a ve bisnoeedem res: ſedalie eiuſ pupilly ſici ſinetutoꝛis aucto eurcrchcletone eſende
ar. ff. ſi cer. pe.l. quu dem natureet qualitatis red- ritate indebitum per erroꝛein roꝛem.
4 amnle ee dantur. Vnde etiã mutuum datum eſt:non tenebitur inde
D ſſepꝛopoſitivt ali appellatum ſit: quia itaa me biti condictionemagis q; mu (Eisotukdnta neiternik
u ndet enſ tibi datur ut ex mea tuuʒ fiat. tui datione Sed hec ſpecies fſacus locupletioꝛ.
peꝛin. et ex eo contractu naſcit᷑ actio obligationis non uidetur exꝰ SJðUMUẽdV
Hsl — 2 7129,7 E 4 ſiſt q/ . . Mẽ —
boniraris. aera. quoqʒ quinon debitum acce- ſoluẽdianimo dat:magis uo-⸗ netur exmutuo. Diſtingue
ate ſemper pᷣſumi⸗/ eS e . aut eſt infans mioꝛ.vij.an⸗
ri turagivt.f. ſicr. pPit ab eo qui per erroꝛem ſol- luit negociũ diſtrabereqᷓ; con nis t rune nullo moclo ꝛen⸗
„„* 7 . — 27 * .
ga⸗ l.cum quid. Uit reobligatur:daturqʒ agẽ⸗ trahere teʒ is cui res aliqua r vr fe. q5 pupily e
Jeff 18, — G . de actio.et obli.l.pupillꝰ
D ¶ Unde quia fi ti contra eum ꝓpter repetitio utẽda dat.i.cõmodat᷑ re obli⸗ an melceulanna etuneſ
tini accipientlis. s tutoꝛi ꝓmittat nullo iure de
enc d ¶ Quum fiat. com betur. vt. ff. de auct. tu. pu⸗
ſde ponitur enim ex in pillus. ſi alij pꝛomittat et ſi
tyen tegro et coꝛrupto . —SJ l ne tutoꝛe:naturaliter tantũ
vt hic.et. ff. i cer. peta.l.ij.ꝗ. appellata.Et nota ꝙ licet deſeruire tenetur.vt.ff.de nouat᷑.l.i.ſi cum tutoꝛe:etiam ciuilirer et naturaliter obli
as nomini. quia nomina debent eſſe conſona rebus.vt.S. de dona. gatur:ſed reſtituitur.vt.ff. de au.tu.l.impuberes.et.C.ſitu.vel cu.inter.
6 F. eſt et aliud. et nota reconciliari mutuum tribus modis. vt no. per totũ.et in adulto habente ꝓcuratoꝛem idem qð in pupillo.vt.C.de
6 ff. ſi cer. pe. l. ij. F.iſ. inin inte.reſti.minoꝛum..l.ſt curatoꝛem.aliter ſi curatoꝛẽ nõ habet: ciuiliter
Nen e Conanno ſeilie certi ſpecialis que de mutuo datur. que ap et naturaliter tenetur: ſed reſtituitur. et bec omnia ſunt vera niſi factꝰ ſit
Gan pellatur a quibuſdam ſi cer. pe.vt. ff. detriti.l.i. Sed dic ꝙ con· locupletioꝛ. vel quia fit ſàlua pecunia vel in aliam rẽ verſa.vt.ff. de ſol.
dep ditio certi ex mutuo ſpecialis dicatur. Eſt et alia generalis due l. in pupillo. tunc enim tenetur et ciuiliter et naturaliter et cum effectu. vt
jtin datur ex omni cauſa èt exr omni contractu ex quo certũ petitur. t ¶ff. e.l.naturaliter. 5. fi. et. l. ſequen. et. ff. como. l. iij. bis ergo eiſdes modis
ff. e. l. certi con. in pꝛin. Sed nunquid ad intereſſe datur certi on de indebito tenetur vt hbic dicit᷑ et no. ſimilitudinem inter mutuum et in⸗
Ditio. Quidam dicunt ꝙ non.vt. ff. ſi quis in ius vo.non ie.l.fi. debitum. quod valet ad multa.vt.ff.e.indebito.S.i.et. j.vbi reconciliat
MNſos dicimus ꝙ ſic:et ꝙdicta lex dici incerti condi. dic.id eſt cer indebitum eiſdem modis quibus et mmtuum. .—
ck Ii condi. que datur ad intereſſe quod eſt incertuz. et eſt ratio: quia p ¶ Ex contractu.nec eſt:iĩmo ex quaſi contractu.vt.j.de obli.ex quaſi cõ
ſde licet pꝛima facie ſit incertum: certiſicatur tamen per iudicem. vt.. trac.S. .item is.Aliquid tamen tacite geritur: ꝓpter quod eſt poſitus hic
co deact. F. curare. ſecus ſi ad factum. quia in ſententia non certif ͤ·¶(qſus inter obligationes re et cõtractu.vt.ff. e.ſt in area.i.rñ.et.ff. cõmo.
nav catur quantitas.vt.ff.de v er.ob.vt aũt.S.qui id quod.et. ff.ð re ſtis qui..vltimno.
i iudi.ſi quis ab alio.S. l. ä (um is qui.q.d.nõ ſolum in duobus ſuperioꝛibus caſibus.ſcilʒ qñ
3a Gs quoq;. p eroꝛẽ aliud ſi ex certa ſcientia. vt.ff. de condi. iun aliquis accipit mutuũ:vel quando accipit indebitum obligaturre: ſed
R debi. l. in debitũ. et. ff. d e reg. iur. ſi ꝑ erroꝛem. et. C. deiur. et fac. exriam in hoc caſu.ſi vero cõmodauero tibi res aliquã re obligaris vt poſ
ite iigno: cuip quuis ſim contra te agere cõmodati actione.ſed differentia eſt inter illũ qui mu
btn *D ⁊Q k(Pb eo. ſ.qui ſoluit. Aocctcu. tuum accepit: et illũ cui cõmodata eſt res.qꝛ ſi omod auero tibi equũ me
lkr b·¶ ¶ Actio. id eſt conditio indebin que datur ꝓpter indebita ſolu· um:et ego nõ do tibi ita eũ vt tuus fiat. et ideo teneris mibi de eadem re
nu t9. ſi facta ſint accipientis. vt. ff. e. l. indebiti. .i.alias nulla con, reſtituenda. ſecus in mutuo.quia ſi mutuaui tibi nõ teneris mibi reddere
lin ditio datur niſi dominiũ ſit franſlatum. vt.ff. de vſufruc.quẽad/ eandem rẽ:ſed aliam rem eiuſdem nature et equebonã.Alia eſt differen
nue modum ca.l.fi.et.j.de act.S.ſic itaq;.et.S.appellamus. Itẽ ad tia quia qui mutuum accepit:ſi caſu foꝛtuito amiſerit qð accepit nutuo.
nun ꝗQugmenta naturalia. vt. ff. e.l.ind ebiti.nõ ad ciuilia.vt.C.e.l.i. velut incendio.ruina.naufragio.aut incurſu latronum:nihilominꝰ poſ
ſnth et inq;tum locupletioꝛ eſt accipiens ſi bona ſide percepit.vt.ff. e.· ſum agere cõtra eũ ex mutuo.ſed comodatarius diligenter debet cuſtodi
upi⸗ ſi non ſoꝛtem. Flibertus. alias ſi ſciens acceperit in totum.vt.ff. re rem ſibi cõmodatam nec ſufficit ſi adhibeattalem diligentiã in cuſto/⸗
n e.l. in ſumma.S.ſi ſeruum.et quandoq; furti.vt.ff.de cõ.fur.l.qm diendo qᷓ;tam in ſuis rebus ſolet adhibere ſi alius homo diligentiꝰ po⸗
d qð dic vtibi. 2 tuerit cuſtodire.ſt vero ꝓpter maioꝛes caſus cõmodatarius nõ tenetur.
i erinde ei.cui ſolutum eſt. ᷣᷣ2ͦððMBHUP ſi tamẽ ꝓpter culpã ſuam caſus iſte non admittif. alioquin ſi nibi cõmo
le ¶ Grapparet. ſi id eſt quia. Sed videtur hic dicei ꝙ; pꝛimo ap· dauero ciphum meũ vt haberes in domo tua:et tu foꝛſitan tecuʒ in pere
niih. pareat indehitum. et ſic pꝛobetur anteqᷓ; actio pꝛoponatur. ⁊ ia gnnatione detuleris: et incurſu latronũ amiſeris:vel naufra gio:teneris
unl ante lit. conteſta. quod eſt falſum niſi in caſu. vt.C. deteſti. au· mihi de eo reſtituendo vel eius eſtimationenn.
ſön ren. ſed et ſi quis. Sed reſpondeo. hoc verbum poteſt quod hic r ¶Htem is namq;. pꝛima differentia inter mutuum et comodatum.
. eſt intelligitur cum effectu. ſ; vt cõdemnet᷑ reuus. 8Fiat. quod eſt in mutuo. MU

Liber

t (Re. quod non eſtin munnno. “
v Penarunn non deterioꝛem. alias nõ videtur reddita. vndetenet
ad intereſſe.vt.ff. cõmo.l.iij. S. ſi res.

a ¶( Et is quidem. Secunda differentia.
b Aldutuum accepit. bicno.mutuum naturale tm̃.ſc; quando fit nume

ratio ſine ſtipulatione ð ſol
uendo.ciuile tantum quan/⸗

. i et.l. ſtcero. F. interdũ. Item moꝛa facta in reſtimtione. vt. ff.

—

m ( ulpe. ſcilicet leuis.

S alia. S.fi.et hic ſimiliter tenetur de caſu.

n ¶ Imputani. ſic. ſ. pꝛo ſocio. 5. fina. et. ff. de minoꝛi.l. cum mãda

to.ð.finali.

ta aliud eſſe doluz

do ſtipulatio interuenit de vt quando eſtma⸗
ſoluendo ſine numeratione B „ „ „„ „ chinatio ſtudioſa.
ciule et naturale: quando gatur et tenet᷑ cõmodati actio tibiutenda data eſt. alioquin vr.f dedolo. l. 5
Item deficit mutuum ratto cepit longe diſtat. Mam non tibiuſus rel uidetur.gratuitũ gere quod omnes
r in re vn al d. itares daturut eiusfiat 0b enimdebet elſeomodatunm nanoſtanlinte
ratione perſone vt fſi er. id de ea re ipſa reſtituenda te/ NMꝛeterea et is apud quẽ res alindieuen. vrde
era..ſſoſt eraus eoa neturet is quideãquimutuũ aliqua depõitur re obligatur ſdiec neglifenne
uis. vſucapie adinſtar an accepit ſi quolibet foꝛtuitoca exactione depoſiti. quia et ip mam vt ſi quouuunn
none aliene pecunie datein ſu amiſerit quod accepit:uelu ſede ea requam accepit reſti⸗ q; modo potuitpᷣ
K nigercſo Enen anktagie . Wench etur Bedi ereo icecrtonhecut
c ¶ Maufra gio.bicnota foai aut latronũ holſtiuueicur. u: m lolotenetur. i quid dolo com nnoõ poteſt ſinele⸗
turaliqit cſus. T. de pig. isꝗq utẽdũ accepit ſane ꝗdẽ er id eſt deſidie acnegligẽtie nõ bus. vel incendiuʒ
act. qui foꝛuitis. actã diligentiã cuſtodiẽderei tenet᷑. Itaqʒ ſecuruseſt ꝗq pa cnaſcllicernon no
à (Eragam alias eraciſt Pſtareiubet᷑. nec ſufficit eitã m diligenter cuſtoditam rem vrj deofſe plec.
mann. et ſic ponitur poſitu? tam diligentiã adhibuiſſeqᷓ; furtoamiſit.qꝛ qui negligẽti vigllum.l. i. . . e
venit in cõmodato.vt ſi co litus eſt ſi modo alius diligen noſibiſʒ ſue faolitati imputa ta.et.S.5.pꝛoxi.ali
ao rmee enpa tioꝛ poterit eam rem cuſtod re deber MNcdito quon nſeln an.
w.5. nunc videndum. et yÿ. Le. ſed ꝓpter maioꝛẽuim ma- pignus accepit: re obligatur nnon poteſt vt..
interdum. quandoq; do?“ joꝛeſue caſusnon tenet᷑ ſi mõ qꝛetipſe de eare quã accepit ꝓri Seer. . depi.
H nõ ipſiusculpa iscaſusinter⸗ reſtituẽdatenet᷑ ctõe pigno⸗ ber.l.auc ꝛrunie
nes amici inuitentur ad ce/⸗ uenit. Alioqͥni ſiid qð tibi cõ raticla 3 Sed quia pignus U⸗
an e aimtus boe moclatuz eſt vomiperegrete tnuſqcauſadatur etebiro- ereärar nen
generaliter vt bic interdum cũ ferre malueriset uel incur- n quo magis ei crederetur nicauſa. vtin aut.
caſus vrſiulpa pꝛecdit ea ſuhoſtiũ pꝛedonũueuel nau- pecunia et creditoꝛis quoma- pencenuuſo F ina
murntdre Fallonun. fragio amiſerisdubiũ noneſt giseiituto ſit ceditũ placuit Sateſicht.
quin de reſtituenda reea tene ſufficer ꝙad eã rẽ cuſtodien⸗

e Ei.ſ. cõmodatario.
f Caſus.ſq; alius. .

aris. õmodata autẽ res tũc

dã exactã diligẽtiã adhiberet.

—

q Accepit. nota

n ppꝛie intelligit: ſi nulla mer⸗ nan ſi pꝛeſtiterit et ſi aliquo an epoõit accepit.
ercede.ſic. j. locati.X. cæ 5 5ℳi⸗ oꝛtui ſſori aliter nõ dicitur re
ſe ſman. F f cede accepta uel cõſtituta re fotuito caſureʒ amiſerit ſeuu en no birue n
õs creditoꝛi etiam nu
b ( Coͤmodatum. cõmocka⸗ da conuentione te
tum enim eſt ſi dedi tibi rem netur. vt.ff. de pig.
meam ututanis nec inde ac/ actio.l.pꝛima.et hi

cepi mercedem. ſi vero merces interueniat erit locatio et conductio. gra⸗
tuitum enim debet eſſe commodatnm.ideo teneris ad exactiſſimam dili/

ꝛeterea. ſi vero d epoſui penes terem meã mihi obligaris. et poſſum

entiam. ſic. j. loca.S.i.ſ.man.S.ſi.

agere contra te actione depoſiti ad rem mihi reſtituendam. et teneris ex
ſolo dolo ſi d olum cõmiſeris.ſed ſi negligenter cuſtodieris non teneris
et ideo ſi tibirem depoſitam per negligentiam tuam amiſeris furto debʒ
ſibi imputari qui cuſtodiend am rem ſuam amico tradidit negligenni.

li ¶ Deponitur ic eſt uſtodienda d atun vt.f e. depoſttl li.

pothecaria ſibi naſciur ad pignus illud perſequendum. vt. ſ. de

act. F. item ſeruiana.
r . ignoꝛatitia.que naſcitur demum ſoluta pecunia. vel alias
qtiſfacto. vt.ff. de pign.acti.ſi rem. S. omnis. ſic in actione tutele
que demum finita tutela naſcitur.vt.ff. detu.et ra.diſt. ſi tutoꝛ.S.
fi. et.l.ſequẽ. licet quidam dicũt etiam prius eam naſci.ſed nõ in /

tentari.vt no.dicto. .omnis.

8(Eractam. pꝛopꝛie ponitur pꝛo ſuperlatiuo.vt. S. e. S.at is.nõ
enim tenetur deleuiſſima.vt.ff.de pign. act.l.ſi conueniri..ve/

nit.et.l.ſequenitt.

t¶ MHꝛeſtitent. ſollicet eractam diligentiaiam.
v Foꝛtuito. Eʒ quis pꝛobat bunccaſum. rñ. creditoꝛ pꝛobatſe
amiſiſſe. vt. C. depig. act.l. ſi ceditoꝛ. Item debitoꝛ ꝓbabit do⸗/
lum vel culpam creditoꝛem cõmiſiſſe. vt.ff.de ꝓba.quotiens..

1 4 olo. Hota in depoſito ſolũ dolum venire. vt hic. et. ff. depoſiti. l.i. F.
illud. Item lata culpa quepꝛo dolo accipitur. vt. ff. e. qd nerua. Quan/
doq; leuiſſima.vt ſi boc fuerit pactum.vt.ff.e.l.i.S.ſepe. Itẽ ſi fuit in cul
ps quia depoꝛtauit rem poſitam per locũ periculoſum.vt.ff. e.l.in rebus

pulari. pt bic. et.f
us dicitur ftipulari. v
H ĩipꝛobꝛie ẽt pmittens dicitur ftip .—
ete ineironl⸗ NGüc.dcck 8
.H. 1. . 6 0 yeIe . * ne „ „ 32
dez. lſi eraditoꝛ. idunnacnilin, imus 5:eiin — cti vrffe i in
no. deã. l. ſi er⸗ con ue dixim ahen ontinẽn ſi qu V
S dez. d hec. q L. de contr . et inc 8. et. F. Ii
alr̃ diſtinxerit. vt no r Don tvadis epteſn a vtroq; ci. ⁊.F.qui p ea. inutilia
rc. lʒy bul. alr di . an tutid⸗di. ita inter.licz ver
dolo. 1.l. , erel Riaeniegee ane aſglvadio⸗, ira rnccnu vrifedueee
a dol⸗ cunum. reperep ver. obligatio. te ⁊ reſponſione t narlel 8. alias ſi dicere on
x Becurum.re De ver. ceden . trinſecus. non exigi: n
Kubꝛica. errogatõe. l. pꝛe on valeret. . ſuffi⸗ a expꝛeſſa non tractibꝰ
e niserin enogatdeir er nqʒ uti:ſed diarernb Pin ron ntur.
nare⸗ impediri creditum cerer quinetiam Aadalnch goinu
a lge reſſe one. gatareſponde ligua obliga Reng boc duid mun ſ
Nſ nunſkuncdligb etere. bligatione. daoge larina Sooſinn⸗ ⸗ ana nanerheie
liſ ff. e. ſtipu P 5 05 ige due ahere 5 pꝛomittis mit
. ne. vt. ſe De uerboꝛum . em contrah ig uerba olĩ tare:pꝛ ꝛeſentare ꝓ 3
nleſe: NDe igatio con Secd peclolenman oſtea avas re vrK decdnſ.
d Sene n . Ehiligocon õ leuar i
ſ evbiautem 5 qui õ quidezi ina conſtitutio“la⸗ keſf demu erbo⸗ v —
mie qutem ſtipu e tionee ineenobiſſtip ſcun⸗ ſenſum: par x urnd r ie locifit.
l io verboꝛum cõce t n fienine nobil ofiſciſcun. ſublata butraq; pa Kabocnill anoi vda
tio ver id da da due pꝛ intellectuʒa 4 li⸗ fi. et hoc niſi §. loca.
hr 0 qua aliqd da d qua dictioꝰ n intellectu at. licet qi in diem. r e Feloca vd
pro dut Pmitti ¶ Ex ꝗ nes tam cond z tei ſiderat. lice mane reigoe aabi
.c. vt.ff. e.l. tur act I ulati . te A n Sexpꝛel ran rerum natu inter
n ceni ſi ſiucaifan nniaſiai toure⸗ Fsezri
le Exqua.ſ. tn, al i e, g ⸗ 3 „ . in princi.⁊.ff. dad qᷣd
f * R Ipulatu! ur emm b con dum in fi. Sed ad
Sadts erithn cterofrmen Rär Aacuckneläncgane r an enis
* H efit. pure uelu . nfe⸗ e bee ttur. Kü! buz
beerceni genera 5 lum apudu ſtipite ð⸗ efit. puren idqʒ confe. Rreralienu vebie
1 dic. vt. Z. tl. pu urfoꝛteg ſtipi lim n reſpondes n diem? n eintelligend ſtati cũ
ds wie vres pri. llabaturt cre olim s dare ſp Indiem pꝛauen tveniat
. lerũt. ſpõ im peti p ecuma ratus. vt. ff. d
. Item et evbipe ſcendens dita fuerũt.ſp. ſtim P . die quo p⸗ ſacco par 8. ſed aliquod
ie laanhabe vhiße ba talia tradita 1s pꝛomit madiectodie ꝗ fit ueluti e. ꝙ dicimu diemm dã 5
vn. titur certum rn Uer 2 eo pꝛomitti P mit i 1r ſtipulatio gkalen. Jamet.enſvemuami5.
/ carmm niſip erata des ſpõd ittis fidei pi ſoluatu S Pamis kalen. dum Frif eeonſipe
ali pecunia num ria. 1 fideipꝛom iubeo. da⸗ decem aure des. Ich pe. et f . ff. m fere vbiq;
H ſiipulatu. t0. fl den lei aciam . gre marcn Aoe in wem iula⸗ e
nt⸗ (Xr ud E dabo. facies f ina au 1E utem q dem Xris t. j. x. dies fia eeſt bona
depi ſiautem i⸗ r: nõ trum auten lia lingua ſti murſtatim q ſes uenerit poteſtal ꝛeſ. vt. ff. de
wins midbi aatre —1I1 libet alia ing il int᷑ mur ipꝛiuſqʒ die⸗ — lem ip ſegum ſe ſide interpꝛe
ietenaſen cauel qualibe latur: nihilin⸗ ſed bor arner coquidem er ſe. conſule..
alio contra eincer latio concipi 5y ſtipulãti⸗ on põt . at ne ſtipulatõ facta tatione.
37 2 el J ,B P P 8 0 ¾ SE . .
enam no g pn llicet ſi urerqʒ lingue n ie in quem ſtipr 6 et .Hr
omn ti. nam dnomnka⸗ eſt ſcili um huius mngue ſodieinq⸗ K.a etE ak. tuilis. Rñ. ſic vt
actorbn oetoe um intellect ſe eſt eacey vode = Naclano Ngomschna Küiſent
8 di nachtl tiri habeat:nec nece H n diẽ ſ.ſit ſtipulatio. ardatepe⸗ computatun Kaaleand
n e.§. i. ybi de diaſ.t nculenio. Kun kaans bins tompumhrt deum
me. S. i. y D Sn⸗ nſtituta. ergo hic actus la aaus b⸗
ſi pmino aliquid p ct. 5. de conſ Důʒ dic ꝙ o. et illa regu
no GH npiin. Sed anid laimunan b Egiioereuitaaus Goechb uik ain en. r. etnõ nlus
1(Elnentn ni ac in —— bama reiedes Se r ot Giagelkvucectme
p. mei ve ngaidtacataggiru⸗ vt. ff. e.l. ita ſtipu FaacaktKane⸗ re. S.et die Y ideʒ dere
„ e. M. . i . Y . 1 . 5 . .„Nol. er
rarenoporrer PuscSnemneatur. e eg . rrulshlattaunie⸗ c. vt. ff. ver. ſeeces
. duicane rseunn no in alludit engocke vt. EEKERE e, repellitur er
,i Pꝛin. 7. . 1 . noĩia co , in dien NrWe it. ſe . in pꝛin. H 10
8 Sneuenen i rane⸗ dabarpuns altel kei har petn ee Eoeet bodiearempo rda
Ph⸗ i 1. et. ff. *Er . 0tefſt. lic. er⸗ —e — ett
4 2 ela ers gedanai Ranhen alre obakua nen ers tiecn oge⸗ Sec eRin dek. nen e
7 nnambgenſt eltefinepaek r, is d gertoanid f. ida ganegtal valam go male. Beabt Sð
n id ganana minanen heſ eſe c vlaltaua deßis anter,dies unamm na ilt cades dar. t tenninum p⸗
2 s haneütukamneeab eüoalepa vnd ſded⸗ ttezaaars
3 K dſact. ſen . e Be teranan Foies⸗ dcetbichbio queſtonen
ng. re. ꝑ t. vt. ſ. e. F. . Pt KEribui debet.
ſe aleinban rnr ſe⸗ meboaleſ eg, . f(Znd
vel ẽt al lolim per iden. eca:vel alia. vt ten. de eq
cun keganleaua opꝛie diaf. ſic in auten. L
euutan

Zartius

—
——

De yer. oll.

enptoꝛium partibus ad audiendam ſ. ententiam puta in die iouis. vna

Liber

partium non veniente ea die:quero quando debeat ea ſententia ferri: an
die ſtatuta vel ſeduenti. Et videtur ꝙ non die ſtatuta.quia vt in contra⸗

ctibus tota illa dies videtur ſi
mano.per quam legem etiam

patet ꝙ ea die ferri non de⸗

buit. Iteʒ alia ratione.quia

poſt peremptoꝛium deber e⸗
am partem abſentem citare
iudex.vt.ff.de iudi.lapoſt e⸗

dictum. ⁊ inter vnam citatõ
nem ⁊ aliã debet eſſe ſpaciũ

decem dierum olim. vt. ff. de

iudi. per ĩterualla. hodietri⸗

ginta dierum. vt in aut. deli

ngio. F. omn em. coll. viij. et

ſʒm conſuetudinem boñ.v⸗

nius diei. vnde patet ꝙ in

die peremptoꝛij non debet

ferri:ſed in illa lege poſt edi⸗
ctum exponitur debet.i. po⸗

teſt. Atem videt᷑ eõ ꝙ in die
peremptoꝛij debeat iudica/
ri.vt. C. quando ap. non ẽ
ne.l. cum non eo die. Iteʒ ſi
ſit ita pꝛope ſero vt certũ ſit
eanm partem amplius non
poſſe venire: debet iudicare
ifra diem peremptoꝛij. vt. ff.
de ver. obli.l.cum ſtipulatꝰ.

ſum mihi vel ꝓculo. 2. l. lib

g ¶ Datuʒ ideſt non eſt boc

homo. in fi. Et hec eſt verioꝛ
opinio.ſed tamen poſt veſ⸗
peras ſtatim vel in ipſis ve⸗
ſperis debet ferri. vt in aut᷑.
de iudi..S. ſedebunt. colla.

vi. ſed nec in nocte debet fer

ri ſententia.⁊ ita pa ulopoſt
exceſſum veſperarum debet
iudicare.⁊ ita quidam electi

ad quoddam conſilium de

facto iudicauerunt.

verum incommutabiliter.

1a. vt hic. ⁊ pꝛo hoc ẽ vt.ff.de feri.l.moꝛero
ſi media nocte veniſſet ſatis ſufficeret.vnð

non debetur niſi viuam. ar. ff. e. hoc iure. ⁊.l.in illa. vel dic ꝙ eſt
pure abnegatiua.ideſt non conditionalis.

b ¶ EPerpetuatur.ideſt donec viuat. ſic.ff. pꝛo ſocio.l.i.ſsm quoſ⸗/
dam.immo dic per omnia ſecula etiam poſt moꝛtem. nam tempo
re non tollit᷑ obligatio./ ipſo.ſ.iure vt ſequit᷑vt.ff.de ac.⁊ ob.obli

—.—. —

arbitrio ſoluentistribuidebʒ. iri:eamq; ipſam ſpem in he⸗

neqʒ enim certum eſteo die
quem pꝛomiſſuʒ eſt datum

non eſſe pꝛiuſquã is pꝛeteri-

erit. ¶ At ſuita ſtipulauerisð

ceʒ aureos annuos quoad ui-⸗
uam dare ſpondes pure fa
ctaꝰ obligatio intelligitur et

perpenuatur: quia adtempꝰ
non poteſt deberi: ſed heres
petendo pacti exceptiõe ſub
mouebitur. ¶ Sub conditi⸗
one ſtipulatio fit cum in ai⸗
quem caſum differtur obli⸗
gatio:ut ſi aliquid factum fu

erit uel non fuerit: committa

turſtipulatio: ueluti ſiticius
cõſul fuerit factus quinq; au
reosdareſ =

7

ita ſtipulatur ſi in capitolium
non aſcendero dare ſpondes

per inde eſit ac ſi ſtiplatuseſ
ſet cum moꝛietur ſibi dan.

biscontigenit.

—.,,.—

redem tranſmittimus: ſi pꝛi

———-—

uſq; conditio ertat moꝛs

inſeri ſtipulationi ſolent:ue⸗

luti chartagine dare ſpõdes

ne denaan A tideo ſi quis

E„nditionali ſipulati auteʒita ſe babent: ſtatim na

onetantum ſpes eſt debitum

gationum. S. plaq;
⁊. ff. de ſer. ſeruitu⸗
tes.ſed per excepti
onez vt ſequitur ð
heredi.pe.⁊c.vt.ff.
de ac. ⁊ obli.l.obli⸗
gationum. S. placz
⁊.ff. de ſeruitu. l. ſer
uitutes.

c Cnb conditiõe.
cafum. ideſt in ali⸗

XAi-. ſor quam foꝛtunam o-⸗
que ſtipulatio licet pure fienri piinataʒ vt poſſirſe
uideatur: tamen re ipſahabz babere adeſſe nõ
tps iniectuʒ quo pꝛomiſſoꝛ gltergnac defun“
utatur ad pecuniam cartagi e S.cdinones. a0,
curſius.

d Differtur. nam

hb ¶ Pꝛiuſq;. vt.ff. e. quicqd =M
5H. fi.? de pignoꝛ. actio.ſi neceſſariꝗs.S.ſiannua.
i E ſi ita.annuos.aliu

no. nam pᷣmo caſu in initio cuiuſcũq; anni:ſecundo ĩ fine commituitur ſti

pulatio.quia ſic eſt in legato ſicutĩ relicto. vt.C. qñ.di.le. ced.l.i. Sʒ ar.
contra. ff. qñ di. le. ce.nec ſemel. vnde verſus. Annua ſi debes tuncreſpi

cies caput anni. Anno ſi debes in fine tenebens anni. vt dices. ſ. de inu
ti. ſuipu. S. qui boc anno. ⁊.ff.e.l. qui anno. Ded nunquid eſt vna ſtipula⸗
tio vel plures.Rñ.vna eſt.vt.ff. e.ſi ſtichum. SF. i. licʒ legata ſic relicra ſint

plura. vt. ff de dona. cã moꝛ.l. ſenatus. . fi. Sed que eſtratio. Reſpõdeo .
quWuicſemel in ſtipulatione inſpicit᷑ conditio ſtipulantis.vt ſi ſit flius acq
rat patri. ⁊ vna eſt actio.vt.ff. e.l.ſi filius.ſed in legans plures conſidera

tur.ſ.ſingulis annis.cum ſingulis annis cedat dies legati.⁊ plures ſint

actiones.vt.ff. de ann.lega.l.cum iniannos.⁊ qñ di. lega. ce. l. cum in an⸗

nos. Sed. ¶0. dicebat banc eſſe differentiam. quia in ſtipulationeẽ vna
verboꝛum conceptio.ſed quantum ad rei veritatem plures ſunt ſicut le⸗

gata. facit pꝛo eo.ff.e. plunibus.S.i. Sed ibi cene per alia verba fuit fa

cta.ſ.ãnua bina tnina die. Vel dic ꝙ ibi quoꝛundam ſententia recitatur:
nec obſiat ꝙ vna eſt conceptio.nam ⁊ in legato vna eſt conceptio.
Quoad viuam. ideſt donec viuam.

àa Facta. ſ. ratone pᷣmi anni. ſed rõne ſequentium ẽ in diem quo ad quid

quia ante annum non debetur.⁊ conditionalis quo ad aliud. nam als

d ſi dix erit ſingulis annis.alið ſi dixerit bocan

(Loca cẽtinſeri.non ſolum conditio vł dies.

ſeſſone.⁊.ff. de ver. ſigni.l.creditoꝛes.ſed rõne ſpei creditoꝛes di
cuntur. vt. . e. E. ex condinonali. ð
i aſcen d ero. S. poſuit in affirmatiua ↄditiõe:nũc in negatia
ondes.ſ. v. aureos vel aliquid aliind. atm.
g oꝛiet᷑. ſiles ſunt iſte due ſtipulationes in hoc:quia moꝛtuo
ſupulante in vtroq; caſu committitur vt heredes agant.naʒ po
teſt obligatio ab berede ſic incipere.vt.C. vt acti.ab bere.⁊ con⸗
ira here.l.i.diſſimiles in boc:quia pᷣma conditionalis.ſcda in di
em:quẽ diẽ certũ ẽ euenire.vt.ff.de condi.ĩde.nã ſi.qʒʒ neſeamus
qñ.vt.ff. de ↄdi.⁊ de.l.i.⁊ in aut᷑de nup.s.deiceps. coll.iiij.
b ¶ Er ↄditionali.ſpes autem non ceſſit vel venit dies: ſed impu
ra ſtatim cedit ⁊ venit.vt. ff. de verbo. ſig. ced ere. ſʒ in illa que eſt
in diem ſtatim cedit dies legati:ſj non venit. S. e. S. in diẽ.
i ¶ EKranſmittimꝰ. ſic. C. debis qui anteap. ta. li.

K ¶ Lontin git. ſy qualr legatanus conditõ alis legati ſpeciẽ ad

heredẽ non tranſmittit. vt. C. de cadu.tol.ꝭ.ſinauũt.Rñ. in ſtipu⸗/
latione interuẽit factũ ſtipulantis volẽtis ſibi pꝛoſpicere.⁊ ſic he
redi.vt.ff.de ꝓba.l.ſi pactũ.qð factum non ẽin legatario:cuiꝰſa
ctum interueit. Et eodẽ modo Rñ.in br̃di conditionali.
m ¶Aps. að bonus iuder arburabitur. qð dicvt. f. e. continuus

——

rome ita ſtipuletur hodie car ahte euentum con
thaginedare ſpondes inuti? ditionis obligatio
erit ſtipu latio. cuʒ impoſſibi elat ve n
lis ſit repꝛomiſſio Conditi ſicea pendẽten
onesque ad pꝛeſensuel add eſt debloꝛ ſie nee
teritum tempus referuntur: nemſtitutus vr ff
aut ſtatim infirmant obliga⸗ famr hercſſma⸗
tionem: aut omnino nondift⸗ deconiti peruii.
ferunt: ueluti ſi ticius cõſul? ieo ꝙ diat odino/⸗
fuerit: uel ſi meuius uiuit da- aaledebius polſe
re ſpondes. nam ſi eaitanon ferniſicer debluum
ſũt:nihil ualet ſtipulatio: ſin Pegn v vgien
F ii quod. Item ar.
ↄtra.ff. ex qui.cau.
in poſ. ea.l. in poſ/

7

D
Zertius
äl eryno cabuͤeſit dena omiſra:nõ
ſfheratig ſtiht pmum:⁊ ſi er vno capiteſit pena ↄmiſſa:
1 ne ondde. cseeerdea reeeee
cum ita. n. Kepꝛomi i iſi vterq; baberet com ranſac. qui fideicom. ä
ugf kae viciatur. vt.ſ. de inuti. ſtipul. Sunvoicn vleſterer ſolu cõmitt NerenenC. Aüll ſrip ulari. de qua dictũ ẽ. 5. ti.i. ples ꝑ
enp⸗ ibi ꝓcuratoꝛem: ⁊ egiſſet quilibet eu ᷣu. Deduob'reis ſti. cit deduobus reis ſti. acpmit.
dahl to v elf Fſtmre os. ta. itaq;. æ.l. vuim ad pñs tenpus ſone interueniunt qñq;:ideo dicit de Z ſupulãdi. bic dr
B Conſul fuenit. ſic. f. ſi cer. peta. itaq;. .l. * ni gleſun⸗
nn 0 Coamldein kͤ anas alara .
J ogationeʒ pꝛomi tendi qui aliquaz
lic auödlabarten. Garioncm: licct apucnos nſ cum duobus ſeparatim ſtibu us iiñ dali. al dftens i
ulee Fdeiudi. ſed et /Ia ſed lantibusita ꝓmiſſoꝛ re Po cõnuenitur. vt. C. de
.In⸗ . ut ſj ſti 4 Une E .l. i. po 13
hnt conta. Sed die q exiam facta. ut ſi ſnuletmnn deo. Mam ſi pꝛius ticio ſpo⸗ Rarſiet iens ſtipulandi
Nanuns de liquid fieri uelnon fien Etin deo. t: deinde aliointeno⸗ ot chinence vt viatun in
. V rerum naturam. id / Uqu ſmodi ſtipulatiõibus op ponderit: 1 . li glo. Accht.
ſe 8 nanme ger huinſn t penam ſubijcere: gante ſpondeat:alia atchʒ glia ¶Sponde hoc adiecto
4 m . „ D „ „ . 2 . .
fn, Gucz ſola pteriin nenremikkae ſt pulationis in erit uikale nce ſienur vrſiut duo reiinſoltum enr
kir ⁊ pꝛeſentia ſunt cr ne quantitas ſt ſe duo rei ſtipulandi eſſe¶ Ouo amiure veren. vt. .leiet
de IE A, „. . r- bulis.
ah ta:⁊ ita hic accipit᷑. incerto ſit:acneceſſe ſit acto⸗ pꝛomittẽdi ita fi SF.fk. .5. cum tabult kemnal⸗
n nar Manee pꝛobare quod eiusinterſit. puncluene cden aren dare Wpat dimaranmr ad al
certa ſun 4 ———, E,, 1 „ unt me . ffe.
E ad nkeerelnnd Senentccen urecn r asE NeK
Cto libet: vt ſi moꝛiar. 8 cl pena 1 „ 2 1. .H. fl. .
i Ura tenannd⸗ ialaeng . an: tunc aureosdareſ noceerſ . be⸗ nanena ler aand mos⸗
E Nerng: betſitafdcnncs lzunne anederſRödee lret aderalcrenane os
türni nem. vt. ff.ð condi. enenomine dece aureos da 8 iobli? diyer at. ibl. naʒ P
nebi nam rſi. e leſ ondes ( Sedſiquedam deo. Ex niuſincel ns Dielicef etnaſt olt
adro derſa rKos no⸗ relpond non dieniun aea gationibus ſtipu gtiombus r. ronind eleſech ſũt re
fi uatio. ſi kongito, fieri quedamn Nlelt le⸗ inſolidumſi ingulis debetur 2 giroees dnd e dinerſarum
aralugezun⸗ dans hetene in mittentes ſinguliinſolidu, temm. vr ſe . erbuins. .
aremum ideſt in tur: clauſula erit huiuſmodſi ꝓm in utraq; tamenobloyoyo
ſodnd ſcientia dei ne vt adijcienda.ſiaduer us e aH tione una resuertt: æ uela Afdnoreite inſolidum. pr .
biun ſunt teſte Boeto it: tunc pene noĩe decẽ au lter debitt ium perimit t Er buiuſmodio i
peli tanqᷓ pꝛeſentia ſũt ve ſpondes rer ſoluẽdoomnium Renrr ni us. bocrefarnn ſnſeu
. EI rgſ . „èè ittendi: æ quo tur
nfiat Item allas.ſunt reosdareſp u.et d'o. Obligatiõez 1 omnesliberat. Pminen .ga reos ſti. vt
ille ãni ante ocu⸗ Aee, en ſolidum ⁊ ſti. ad reos ſti.
Et in⸗ drehe⸗ De duob reis ſtipu. et pꝛo. . rduobus reis pꝛomitten pbamur . ſtatin. vtmuſch
Nin⸗ ſterna dieſ quepꝛe ipulandi ?2,p- dialiuspure aliusin diemuel s nirac vniaſf⸗
n. terir. rhicimi di, Tſtipulandi ⁊,/p⸗ ſub conditione obligari Ppo⸗ ob knan vnn end eliſ. in
e mecarera nalnt/ —— ſuntect duo Fanect teſt:nec impedimento enitdi⸗ ſiſech plures ſunt: quia plu
N ra naturans: qd Erei nen pollunt. ſti inus res tenentur. vt bic·
as tnranatitians „ ſzn es aut conditio quo min x¶ Debitum alter. ſ. reoꝛum
idem eſt qð ipſe de ſtipulandi ita ſi poſtomnium (Oebitun
—ſſtipulan RD ſtipulandil.
vegnn Segouimrtns y ¶ Alter. reoꝝ ꝓmittendi.
ſuſpẽdunt ſiue di · NKN
HoO0 dc onem. ille qui accipit. ff. de arbi
n Vneena nk Fdete n ſi totum. wnr. . nla leaninn Vortrd⸗ qniſ⸗ ſulteloge utnd lenenn :Epfir fſieni in
nas pis vbi pñ ſolennitas erigitur: vt. vij teſtes in teſts. vt.. . iduo. Ael dic q quihz iſton refert ad vnj di.vt.ff.e.l. andẽ.
H . 5. i vel loguitur in ülis caſtbus vbi certa ſcientia v intellecx rono. . olz genere obligandi.v d
ignn ſta. 5eivel loquitur in illis aſtbus bi, vi, L.de dongenecin ſti vouobus, pör ſ nonmmedbiefpantas:gs eẽ non de Kkel. 0
cun eſe iturin contractibus pi p„ (Ex duobus. p dĩ fallit hic. vt. ff. e.ſi ex duol
4 depe Krarcn in conditionali. 1, 6. ſo ſi quis. Rh. ſzm. MD. qðᷣ ibi regulariter dueniente conditione
g⸗ irdutann eſtipula quein dãdo conſiſtunt hucuſq; di .f⸗ Alij vr. P. dicunt ꝙꝙ bicnon ẽ abgehoen oꝛeremanet impi⸗
u⸗ d Mon K denig anetane⸗ vel die ambo equaliter teneanf᷑ſed ad buc medio » H põt eẽ ipi
5 Bubiſccre tie Fdepꝛero ſpo .d. quoad tae. Quare dic in uanttaredebita vlreque ebeuu,non pot ezipi
e¶ Bubijcere. ſic. f. de pꝛeto. ſtipu. l. qSo. nõ inteſt quo ad tas. Quare dic ꝙ in quat t hic⁊.ff. e.l.ſi ex duobus.S.ſfi.
uantitas. ff. arbi.l.non aũt. contra. So. nõ inteſt quo⸗ tas.vt ibi:ſed in alijs põt. vt bi
io f¶ Quantitas. ff. arbi.l. ñ quo ad vtilitatẽ ſtipłatiõis. 3S in
i bhoe yt valeat opꝛomiſſũ. Inkeſt tñ guea
ſ

iente conditione: ſociũ poterit ↄuenire mandari ſsm
P teſkvrpicinmalker. · de c AMinus. aducniinteconltione. Reykrgaccmſtanidofepure du⸗
Rꝛobare ſe qaus mter bak Ri teſ vrpictunuif r. de duoſdan. va nerma nego. ge de & eltps agd canſtitl . t ſi bocacũ
iſche 9 Apꝛo eo-li.niſt peral doloalteremnep ſolü ſaam. vr f. os reos debendi ⁊ quly inſoliduʒ dneniii i⸗ viiaur.dedno. re⸗ß, enl
n Agin l ih Fin boe Aremar. . villaf. de expſiz: niſi e dliconnnnent depactis vt. Qdepactiorl,pe,
b ¶Bed ſi quedam fieri.putd ire romam. M uenunarutn ntelicnſutani g deh
eni, Banarſns bocredifſoo. nulti fdemne: ſiiuder. Acrurligs.

i
umn 5 (Klanſulgl⸗penglig,.

Liber

r ¶ Stipulatus.boc diſiunctim.i.diuiſim. ełaudi.ſed quid ſi vn⸗
iuſſit ſeruo:⁊ ipſe alteri ſtipulatus eſt nominatiʒ. Diſtin gue ex aan
ius re:vt ſi ex re ubentis ſibi queratur. als nominato. vt. C. per
quas no el derie pinde Ffiaf e. lʒ antiqͥ alr diſtin

¶ Rubꝛica. De ſtipulatione ſeruoꝛum. .—
Eruu dſii. qui dñs caput eſt ſerui.vt.j.denoxa.. omniſ.ex ſua
enim pſona nil poteſt. vt. ff. de re iu. lI. ſerui.⁊.l. qð attinet. niſi ex
quo manumittitur.tunc enim incipit hre caput.vrt.ff. de ca.di. ho

n pleriſq;. hoc ꝓpterea dici t. quia hereditati furtum fierinon /die. guant. ſ od ſeruꝰ vnius.nam cũ ſua ſit amplius q̃ni
poõt niſi in mibus caſibuſ.vt G non pot. vt. . le.
ff. ſir paredlitonie 7 lul. . V S.ſed ſi rem. ⁊. ſ. de
Item ꝓpter vſũfruc.qui ſer ,„„ ⸗ ,. m „ . ac. ſic itaq;.reſtat er
Trbniſond pmitu non po ab eo qui pure obligatus eſt bitur. ueluti ſi ſemꝰ ſtipuler ¶ go vr ſoli alten /⸗
reſyr barcimtl dueamt. petatur. ut libi ire agere liceat. ipſe eni auur. Aliucd ſierre
vt. ff. e. Vufructus. . P e ken or ipulet tunc
e¶ Peſunci no beredis. Ze ſtipnlatione ſeruoꝛum. im pꝛohiben non debʒ: nõeti· omnibus quaruur
hic ⁊.S. de bere. inſtit. SF. ſer . r n aʒ dominuseius. ¶ Seruus ſ Emn wunidi iu
c. ff. de acquiren.re.do —2 S õä ii dicio re⸗ cum
uitparciirae. que ſit ra⸗ Eruus erx perſona commum 8 ſtip ulando umcun Agit (cõi di. pꝛo iſto
tio auge parſonei deſtnei donlini ius ſtipulã doeeaint hi cndde ſnid rouo eue de
Zznon beredis. di habet: dominiacquirit niiimſſuum ne
ihabet: ſed ⁊ he⸗ lacꝗ ſuus lucratu
F. ſeruus — — HIDEe e, e ſuus tus erat
¶ Hereditanuus. ſicff dein edlitas in pleriſqʒ perſonede useoꝛum:aut nominatim cui erſtiularone ni:
iiſet F. auotie⸗ e⸗ »ot kfuncte uicemſi uſtinet. IJdeo⸗ Eoꝛum ſtipulatus eſt. tüc iy redditur illier cus
. 6 nernee q quod ſeruus hereditarius? ſoli eiacquiritur: quod ſi ſer- eguinur vrſf .
caſu non acquirit. vt.j.ꝓxti. ꝗqnte aditam hereditateʒ ſtipu Uus commums ſtipuletur: ſi e re
eeanſepbiſten aen latur acquirit hereditati: acꝑ alteni ex dominis acquini non phlanionum Rub.
feruus maus rin aiiſs laſt hocetiaʒ heredi poſtea facto toreli ſoliclenn alteri e v alali
quen. Sed nunquid filius acquiritur. Siue autem do⸗ Saug Vleper om/

pulatꝰ eſtunius domini ſit. ¶ ma fß de verb. ob.

De diuiſione ſtipulation uʒ. EGuctcalzrat 6f75
—— iudex cognoſcit de

mino ſiue ſihi ſiue conſeruo
ſuo ſiue ĩperſonaliter ſeruus
ſtipuletur domino acquirit.

poteſt ſtipulari fratri ſuo in
eað ptãte exiſtenti.vel ſeruꝰ
conſeruo ſuo. Dico ꝙ ſic qꝛ
ſeruus conſeruo ſuo ſtipu/

— —-

— — — —

lan poteſt vt hic igiur fa⸗ ¶ Adem iuns eſt ? in liberisq Zipulationuʒ alie alqna auln etne
e arnr. e diueee in poteſtate patris ſunt: er qui ſuũt iudiciales. alie paliĩndt. fit
vor pf̃is irellig. vorbui bus cquſis acquirere poſſunt pPtone ꝛalie ↄuentõ mrapanas ealcd
nordmeninur ve t½ ¶Sed cum factum in ſtipula Qnales: alie coes tampꝛetoꝛie les aiudieko.
mnoꝛtem ffde verbo. oblig. Lione continebitur: omnimo⸗ q́; iudiciales. (Nudiciales x Wrcrane. ſt a
ldominus. e.lſeguen. qho perſona ſtipulantis contie ſunt dumtaxat que a mero alinsdees hyn
b (Emperſonaliter. nuliuu cipalr. vt talis cau
„Crraang ha, Pirzeta

pꝛio nomine vel appellati⸗/

uo. vel facta mentione de nomine appellatiuo ſed non pꝛopꝛio. vt.S̊. de

exhere. libero. F.i. Accurſſus. e
¶ Acquirere.vt ex cauſa oſene ⁊ aduenticia iſto iure:quod dic vt.S.
er qauas perſonas nobis acquiri.S.ii.
l⸗ Bed aſennen ed ſi ſipulaiur ſeruus ſibi ſcnbi libꝛum ⁊ ſit factuʒ
nonnie acquirit domino.Rñ.ſic ⁊ quod hic dicit:ſed cum factum ⁊c.i.a ſer
uo faciendum.non ab alio vel etiam a domio.
¶ Omnimodo.ſic.ff.de vſu ⁊ babi.plenum.S.ſed ſi vſufruc.
m ¶ Lontin ebitur.ſic.ff. de condi.⁊ demon.qui hereditis.

5¶Konuctéales. q er ↄuẽtõe ꝑtiũ fiunt: 1 de bis certũ ẽ
⁊ CLes ſunt.veluti rẽ p.ſal.fſo. Sed q̃re dicunt᷑ aditiões.Rñ.qꝛ

n Ire. bec verba expone.vt. S. de ſeruitu. in pꝛinci.?.ff. de ſeruitu. ruſtic.
pꝛedio.l.i. Et nota quia per verba loquitur:aliud ſi per nomen. puta iter
tunc domino acquiruur.vt.ff. eo.ſicommunis.
0 AEriam dominus.ſubau.pꝛohiberenon debet.q.d. deberet pꝛobiberi.

ed contra. S. per quas per. no. acqʒ. S. non ſolum. ⁊. 5. de bis qui ſũt fui
vel alie.iur.S.i.ſed non eſt contra.quia ⁊ bic acqui.domino commodum

naz ad ſui domini vtilitatem ibit ſeruus.

p arn communis.ſtipulando imperſonaliter vel ſibi vel dñis ſuis
ſub nomine appellatiuo:aliud ſi ꝓpꝛia nomina expꝛeſſit.nam tunc qcqui
ritur pꝛo virili:non pꝛo poꝛtione deminij. Ded quid ſiꝓpꝛium nomen et
appellatiuum.Rũñ.ſi pꝛeponat ꝓpꝛium ꝓ virili:ſi appellatiuũ pᷣpon at/p
dßio.vt.ff.deſtipu.ſer.l.ſi ſeruus cõis.⁊.ff. de ſta.li.l.ita.S.i.
Moiatim. ꝓpo noĩe.vt.ð.de exhe.li.S.i.vel appellatiuo dummõ intel
ligatur de quo domino dicat. yt. C. deli. pᷣte.l. iij. 7.ff. ſi cer. pe.l. certum.

actoꝛis. vt.ff. de pcura. non ſolum. 9. ſi ſtatus.7. 5. turſul. 1. F. fi.
2.l.pomponi.⁊.lſi defnaĩgs· ”

tio legatoꝝ ꝓbandoꝝ ⁊ talis eſt dꝛĩa inter ea q dicta ſunt.

pncipaliter poteſt adiri iuder vt interponat᷑ cautio:cuʒ pupillus
bʒ tutoꝛem qͥ nõ ſatiſdedit rẽ pupil.ſal.fo. ſic dicet pᷣtoꝛia.põt ve

ro adini iudex non pꝛincipalr vt cautio deilla interponatur ſinea

liqua cauſa:velun cum pupillus non babet tutoꝛem põt petere
coꝛam iudice.⁊ iudex qui dat tutoꝛẽ ex officio ſuo facit interponi
cautionem rem pu.ſal.fo.⁊ ita dr iudicialis. Item quidem dicunt
illã cautionem rẽ ra.ha.eẽ cõem.qꝛ qñq; interponitur a pcurato

re actoꝛis:qñq; a pꝛocuratoꝛe rei.vt.ff. de ꝓcu.l.pompo.j. ſed et
is quis.vel alia rõne dr̃ cõis:veluti cum ꝓcuratoꝛio noĩe ↄuenit

iudex:ex officio ſuo dʒ facere vt cautio rẽ ra.ha. interponat᷑:⁊ tũc

ba.modo volo ꝙ ꝓmittat.⁊ ſic pꝛincipałr ad iſta ſtipulatõeʒ va
do ad pᷣtoꝛẽ vt ipia intponat.Hec ẽcõis ⁊ alia cã q; ſuꝑioꝛ.nã
hec ↄuentionalis ſi fiat extra iudiciũ ex ↄuennone.vt.ff. rẽra.ba

be.l.interdum. Itẽ iudicialis:qꝛ interponit᷑ a ꝓcuratoꝛe cum du⸗

bium fuent an heat mandatũ.vt.C. de ꝓcu.l.i.⁊. C. de ſatiſdat

l.i. als non poſſet reꝰ exꝑiri qꝛ non adnntteret᷑ j.deſaniſſda. S. pe.

Alij dicunt eẽ cõe:qꝛ a ꝓcuratoꝛe rei qñq; interponit᷑non ſolum

6a planũ.

Eiudicialis. Pꝛetoꝛia eſt qñ quis ꝓmiſit mibi ꝙ ꝓmitteret rẽra.

*

—

—0—

Zertius

De ſti. ſer. De di. ſti. Deinuti.ſti.

¶Prꝛetoꝛie. ſed cum hic ponitur pꝛctoꝛie vt ſpeces oppoſira iu m Nontraben dan zr iot poſſumꝰ dicere eẽ genera Zᷣctuum
¶ Bꝛetoꝛie. ſed cum pie ponirur ꝛetoꝛie vt ſpecies oppoſita iu m ontrabeudan. ſeĩ gencra. t quot po lcere e genera Zch
lfn erde ſel aum Hieloner te mrin denlin pe genu ſal ergenen dennorvplen Wrotrahlibi p&rſtipnlarlo inter
g⸗aeA⸗Qs Psckln pituriudicialis. ſ. a iudico. bi enixe. na ſtipulatio eſt Sctus. vt. ff. eteWdWdW9˖9ͦᷓ c
en gꝛerclerl won gel lblollter acupitur udicdialis..a iudia n Lonmannes abnevaftoslehe nonzterkcant ael uchfglales rſlc
a inaice. vt. d. u0:1.. lucis. uentionales tm̃: ſʒ ptum tim ex altero naturã accipiunt.naʒ ſi nõ
nn Auiciales.ſalicet ſtipulationes. uerinonoles tm̃:ſʒ ꝑtim ex vno:ptim ex a keonatur⸗ inaid upllo bocch
i a edolo. vtſta ſum peti põt: ⁊ quo ad hoc
ren So lanoraticlan ððJJMB . hbhboaabet naturam ptoꝛie ſi ne⸗
eh es neuiutes ỹon? ationes ſim iti titur tutoꝛ:⁊ per ↄñᷣs pꝛeſta
hih lo perdiders: vl iucdicis officio pꝛoficiſcuntur lationes ſi unt ueluti rem ſal⸗ mrſatkfanticn in ſwa bab;
l ius re in liqno leueluti de dolocautioueldepꝑ uam foꝛepupillo. Ham ⁊ p⸗ mn ſarñ ſteel ve
Udſen ſeris. vt. ff. de pig. eOAIRE1 ine ꝛe pl-⸗ ſatiſda u. §.i. Gedve c
tn aci. editoꝛ. I7ten ſe equendo ſeruo qui in fuga toainberren ſa kann foꝛ 2 aale es enandere,
cnan ſi rei vendi. agam eſt de reſtituendoue Peedo. pillo caueri: ⁊ inte i ex oblig.l. v. S. pꝛetoꝛie.vbi eſt
nri Pꝛo equam ſuſc⸗/ ꝛetoꝛies ſunt que ame- ſialiter expediri resnõ põtu bicii de verbo ad verbum.
enan piſti iam lit. conte. lIMHꝛetonc? ſunt qi aſci⸗ d ſtipulatioagitur. Itemn ſipetak bec ſatilgat
ihri laues de dolonea O pꝛetoꝛis officio pꝛoficiſcũ- derato ſtipulat 926 ed akeonuervamotes
eiid lienauens vel mau tur: ueluti damni inf ccti uelꝰ De inutili usinpulatiomibꝰ? er ↄftia pent᷑? non pꝛeciſe.
ntſi⸗ miſens ſeruum. vr 1ral W ꝛetoꝛias autez 4 N Mnis res que do- vndeæ in bocbabet naturã
Ansen ff. de rei vendica. ſt legatoꝛum ꝛetoꝛias auteʒ ii. iudicalis. vt. ff. de admi. tu
Beert Nan ſtipulatiões ſic exaudire opoꝛ mino noſtro ubiſ⸗ to. l. ij. rñ. 75. deſanſha.
eſi, ipaocmtor. F. e d e n citur: in ſtipulatio-⸗ tu. vel curat. F. ..§. ij. Ve
ligan ulll. .l.ſe. tet: uti 1 hig etiam conincgn. — H dic communes alio modo.
nie b¶ De perſeauen,/ tur edilicieꝰ.nam ⁊ he a iuriſ⸗ nem deducipoteſt: ſiue mobi vt.ſ.e. F. Sed m hocom⸗
nihi qictione pꝛetoꝛis ueniunt. his ſit ſiue immobilis. ¶ At nis pꝛerona poteſt elecom
u Poſenpeamang. Monbetionmle s autem ſũt ſi quisrem quein rerum natu munis.
nſt poſten perdicdis: Conuẽtionales autem r 4 uehereldien Dar Erbꝛctonſ, moꝛtuuſ. cu
Mni aunes dee peſeqn que ex ↄuentõe utriuſ ꝗ; tis ra noneſt: aut eſſenon hereſt ius verba non bobemus i
nnſi val aus pac ſe iut: Enzi iudicis iſtipulatꝰ fuerit: uelutſti⸗ ſententiam.vt.S.de ſatiſda
egen ſiuendo. vk f. gs Oocipiüt: hoc en iuſſu iudic 3 da ſtip ig fn us ſit quẽ ui- tii. m. in pn. Seili.
atec en Rno r nʒ iuſſu pꝛetoꝛiſ:ſed ex conuẽ chum qui zncerattſ⸗ 9 5Nudervinug. ERen
irecndz .dba tione contrahentium quaru, uere credebar: aut rcen AKaerar Honte Heſ
ſcth berſeuum quẽred totidem genera ſunt quot pe/ taurumqui eenonpo it nn tui pᷣtoꝛis:vnde inuitus cõ
nſuihe dere debet: quia au ne dixerim rerum contrahen⸗ tilis erit ſtipulatio. (Sdẽ u pellitura iudice viu¹.
nin rrdebaet lanuz .6rernimn es ſiru riseſt ſirẽ ſacamvaut religio r Pemto bec ateois T ,
eilft emptoꝛ de perſejn claruʒ (Kommunes ru lia cauſa qᷓ; ſuꝑioꝛ.nam hec
ctaant do ſeruum. 1 ſi bie . eſt conuentionalis qũq;: vt
Gtcin asrie eſnnarzi ſi fiat extra iudiaum ex con⸗ .
o. itoꝛi. vt ff. de edi. - jentions or n e e Item iudicialis qñ interponiturap
ufi eie ne 5Eellen Adecon c7 oa. ſperuniam. 5epenul. Uanonsr f ran Rrehoir dan fcemed en vr Aoe prurkr beiͤ
An c ¶ Ce. pꝛo vel. ꝛetoꝛie. ſtipulanones. curatoꝛe actoꝛis cum d eſt an ir tat. vr. de ſariſ. 5. pent.
RR e¶ Amero.i.puro.ſic ꝙ nõ iudicis officio.ſ.tali qli:⁊ ſupioꝛi cãn tiſda.l.i.als non Forres nere oeere⸗ 3atur neNhn
alt F amni. vt. ff. de dam. infec. l. ptoꝛ ait F. eũ qͥ. Df̃ ⁊ alio reſpe-· Alij dicunt eam coõem. Perge ns iclar. ceF. ſt ca d. c. . vl. a.l. pop.
lena ctu pꝛetoꝛia illa que ab initio erigitur: ſiue ſit pꝛetoꝛia inuentione machrig vr fdepcn- no lolu. F. legt . „2. U 2 e
icn ſue aulliſiue quocũq; modo inuenta: cxco. ſ pꝛeto: eã appzo F. ij.7.l. ſi defunct Se. De inutilibus ſtipulationibus.
bat. vt. ff. de ver. ſ. l. lege. hoc ſenſu compꝛebendit pᷣtoꝛias ⁊ iu Anis regſibntun⸗ l.ſabiſci poteſt. Sout n. quegam dea que
n. diciales ces: 1 0co pꝛcter conuentionales T ita accipifff. deß nis res ſubijcitur.i.ſu cſunt uecfuerunt. ſein reuna:
ihni. to. ſti. ll. ſice ff. de adop.l.ij ion pñ̃t eẽ in noſtro dñio:vel qꝛ necſunt n nreru
e d Cia dsaded vr de lenl . .—„—G I.ꝓx.S.vel ſi ſunt ẽ ĩpoſſibile de natura:vt in ſole ⁊ luna
m Sal learoert fvtlega, vel ncaco:no. .Leeef nn,vreſeciih in ſſibilis.vel de facto vt aureũ montẽ.vt.ff.
Oplis 5 dilie ſtipulationcs. edilicie vt ſi aĩal tibi vendo: de vicijs 7 imilibus. vt. ſ. e. F. lz nbo di oſemgzergtgen ſacrer relicole. e
8 Deniunt ededes ran gd B: üvenduur. von⸗. 5 ete lrelaes Felc blicd oictentes. glie ſimiles: vt liber ho⸗
uur ¶¶ Aeniunt. cũ ediles erant ex pᷣtoꝛi us. vt. S. de iu. na. 5. ppone ſancte ⁊ pu ice ⁊ in vſu pu Kęl0
ntnd b eg enrinrelligis dfia imerronas iudicialeſ.cũ M e ans. diui. i. ru. 7. 5 E
uap. hocti. acapit᷑ pꝛetoꝛia ⁊ iudicial. Rñ. q; pꝛetoꝛia a pᷣtoꝛe moꝛtuo ob. l. inter ſtipulantem. S. ſaram. a: pr oequi connnenk vr
ndi acn i dalt iecontilnei⸗ re in hrerona bj t⸗ 6 cbilis anus ahhellatione? per ſe mouentia:vt equi enencht v
pan uenies iudicẽ ob hoc ipᷣm pᷣnapaliter adiri.ſʒ in iudica iꝑ ↄñtiã „de ver. ſig. l. mous⸗ .„ ines. ſic. S. de ver. ob. F. oditoes.
ſt vt p er ſupꝛadicis exèplis. Item iudidales vage ſunt p ande Lerun natnta⸗ katgccratet I arermoeunm:niſt g:⸗ debito⸗
ie a coꝛpus iuns:ſʒ pꝛetoꝛielʒ ⁊ ipſe ſint vage: opꝛehenſe tñ ſunt ſił x Ene War⸗udtimn fft Ooſti. pe. l. pꝛomiſſoꝛ. ⁊.ff. de ver. ob. inter ſti.
attti in vno prno foeoeradc . Pots⸗ narare ttam ct woereu vr f deo pe.l. p veant
n len dfiam. vtno. de ver. ob. l.v. F. i. Dʒ dũs YJo. addit aliã diaʒ ſi ſtichum. q̃ .
ſin dicens:qꝛ pꝛetoꝛie ſunt q ꝑ ſolum oꝛdinem imponunt᷑ iudica⸗ y Hypocent R— H thauro quod nun⸗
gouf es queper quemlibet alium iudicem. l q;ᷓ fuit Vlum vude oraci. ne den .
iun K arnneales pene.iõ neſ pene: gel buſd glina 5 emiee inc n lon a i .
ccnd!⸗ contractus:vt ven itio in libero hoĩe ⁊ ſiłibus.vt. de Zöhen. a dem luris. ſ. vt ſiti 89s8s8ss . .
eſorſet empti.l. ⁊ liben. 7. ſ. de õhen. emp. S.f. in qubuſdam non vʒ ſti b tonrenratteintert get nnnlenner grnkwennrab.
uie bpula. yt. ſ.ti i. m. in f. . i. AQAuap.i.ↄuentionalium. ignoꝛantes yvt actio detur. vt. . de cont renp. „. i
ſi

Liber

anp.l. liberi. a.l.ſeid celſus. Sed que ẽrõ. Rñ̃. qꝛ in venditione non eſt
neceſſe manſferri dñium in ſtipulatione ſic. vt.ff. de contra. empti.⁊ vend.
l.ſi ta.⁊.S.fi.ꝗ eſt ſimilis ratio:quare quis poteſt rem alienam vendere.
vt.ff. de contrahen. emp.l.rem.ſed non obligare.vt. C. que res pigno.ob
lig. poſ.l.qui liberos.qꝛ in pignoꝛe debet ius cõſtitui creditoꝛi: vt ſibi det
hypothecariam actionem.iĩ
venditione ſola traditio cũ
obligarione euicnonis ſuffi

——

toꝛia exigitur fideiuſſoꝛ.vt.ff.de p̃to.ſti.ptoꝛie.ſtipulatur ergo pu

pillus his verbis a fideiuſſoꝛe ꝓmittis rem meã ſaluam foꝛe per
tutoꝛem vel curatoꝛem.nam ⁊ his verbil ab eis ſtipulatur.vt.ff.
tem pu. ſal.fo.l.i..l. cum pupillus. Pꝛeterea nonne quis ſꝑ pꝛo
mittit ꝑ ſe ⁊ ſuos heredes ea facta qͥ ꝑ alium pñt explican. vt. C.

cit. vt. ff. de pign. l. quenon ſa amequam humani iuris e ſſe miſſe oꝛis duenerit: extinguit
dum. S. quod dr.⁊ deactio. cedebat: uel rem publicam ꝗᷓ N ſtipulatio. (Acnecſtatim ab

emp.l. ex empto . =
¶ Keligioſam. bec verba er Uſibus popli perpetuo expo⸗

one. vt. S. de rerum diui. 5. a ſj ² tri
S S delgiolnm. ſita ſit. ut foꝛum uel theatrũ

d (Aſibus als ſ non Ein uel liberum hominem quem
otd alienar r. f. de ſeruum eſſe credebat:uel cu⸗
L Deeepauga. Fller ſc ſk ve ius commertumm non habue⸗

via pu.l. viam. rit:uel rem ſuam dani quis ſti/
vel rerum venalium. ſed fo⸗ ſtipulatõ:obid quod publica

re. di. F. vniuerſitatis. ⁊æ exlibero ſeruus fieni poteſt:

8O ¶ Kredebatidez ſi ſiebat commercium adipiſci ſtipu
vt. j. pꝛoxi.S.⁊.ff. ð ver.obl. oreſt: ſua ſtipula⸗
inter ſtipulan. 5. ſacram. ibi latoꝛ poteſt: ⁊ res ſua lup

re ſpondes⁊ ſimilia.que na⸗

initio talis ſtipulatio ualebit.
luciũ ticium cuʒ ſeruus erit da

tura enim ſui dominio noſtro

exempta ſunt: in obligatione
e ¶ Foꝛum. ſ. vbi redditur iuſ 5” deduc nullo modo poſſi unt.
. Ae uar⸗ iure.l.penul. puletur Mec in pendẽn erit ESE ꝗs alium daturuʒ actu

rũue quid pꝛomiſit nõ obliga

be nevr . lesin pꝛiuatum deduci poteſt biturꝰ:ueluti ſi ſpondeat tici

um quinqʒ aureos daturum.

Quod ſi effecturum ſe ut ti⸗ u

cius daret ſpopõderit:obliga

caſum enim ⁊c. toꝛis deſinere eſſe poteſt:ſed tur.(¶ Siꝰquis alij q; ei cuius

¹—— —

b ommertium. generale ¶ Pꝛotinus inutiliseſt. tem

iuri ſubiectuſ ſit ſtipulerur:ni

noimen eſt ad omnes ca contra licet in initio util ter reſ pil agit.¶ lane ſolutio eti⸗
ceus. vnde dicr aliquis ba in ſtipulatum ðᷣducta ſit:ſipo am in exraneam perſonaʒ cõ⸗

bere commertiuʒ rei: qñ per

enp. vel alio modo põtea, ſtea inearum cauſã de quibꝰ ferri poteſt: ueluti ſi quis ita
— P 9 . — 7 . 1 ₰⸗ . . 7 —
bre:quareiudeꝰnon hʒ com ſupꝛa dictum ẽ:ſine facto P* ſtipuletur mihi aut ſe eio dare

merciuʒ xpᷣiani mancipij. vt
L.ne chꝛiſtiani man.iu. ⁊c.
vnge ſi iudeus iudeo ꝓmit/ 5
tit tale mancipium non va/ =S
let:vel cꝛiſtianus iud eo vt hic.ſi autem chꝛiſtiano pꝛomittat iudeus valet
vt. ff. de ver. ob. multũ intereſt. ⁊ de le.i.apud iuł.S.ll.
i¶ Suã. nam cum ſua ſit plus ſua fieri non põt. vt. S. de le. 5.ſed ſi rẽ.⁊.ſ.
de acn.S.ſicitaq;.niſi rõne poſſeſſionis apud alium ↄſtitute.vt.ff. ð õh.
ep.l.ſi in ẽp.S.iij.vel niſi ſub ↄditione.dũ tñ veniente ↄditioneſtipulato
ris res elle deſierit.vt.ff. de ver.ob.l.ſi remmeam. “
K Pꝛotinus.i.ſtatim.qꝛ pura ſtipulatio ſuſpẽdi non põt.vt.ff. de ſtip.ſ.

—

l. vfufruc.ſec in alijs acnbus viuoꝝ.vt.ff. cõi.pꝛe.l.fi.imn .
¶ Itẽ Z. i. eõꝛio.nam. S.dixit q ab mitio res erat ſacra vł ſilis.ſʒ poſtea
deſijt: nunc eõ: qñ pꝛius non ſacra ſed poſtea fit.
m ¶ In eauꝝ.i.ſacra vel religioſa vel ſilis.vt.S.ꝓxi.. ““”ðMV
n ( Facto. qð eſt cũ erat res aliena. als ſi ſua ſi ſuo facto factum videt᷑ ẽt

ſi alienauerit poſt tpᷣs ſtipulationis.idem ⁊ ſi erat aliena dũmõ poſt moꝛ
tem. vt. ff. de ver. ob. l.ſi ſeruum. F. i. ⁊. ij.

1

o ¶ Erxtinguitur. ar. ö. . dele. 5. qy ſi vuiuio
p ¶ Similia. puta rem ſacram cum erat ꝓphana. ſic de ſingulis.ſ.ſacra
H
q ¶ OHbliganon em. ſ. iſtã. boc ẽ ſtipulatõem.
r iquis alium ꝓꝛſus extraneum. ⸗⸗ .
8 bligat. ⁊ eſt rõ.qꝛ nemo alienum factũ ꝓmittere põt.vt hic eff. de
ver.ob.ſtipulatio iſta.in pᷣn.niſi pena ꝓmittatur.vt.ſ.e.S. verſa vice. niſi ĩ
quinq; caſibus in quibus pꝛeſumit lerx intereſſe pꝛomitti niſi fiat. vt ĩ cau
none iudicio ſiſti. vt.ff.de verbo.obli.quotiens quis. Item in ſtipulatio⸗
ne iſta baberelicere. vt.ff. de verbo. obliga.ſtipulatio iſta.i.reſponſo. Itẽ
in ſtipulatione de rato.vt.ff. rem ra.hab.l.in ſtipulatione. Item in ſtipu
lationibus edilicijs.vt ſanum eſſe ſeruum venduum:vel non fureʒ ⁊ ſila
vt. ff. de euicti.l. ſi aq; quis. Itẽ in ſtipulatõerẽ pu.ſal.fo.nã cum ſit pꝛe

dicas debuo fructuanio. idẽ de vſuario. Iden

„

de conirahen. ſti. l.

fi. licet contra ſit ſi

non põt ꝑ alium fi⸗
eri. vt. ff. eo. centeſi/⸗
mus.S. id quod.⁊

C.de cadu.tol.l.i.

§. vt aũt. Rñd.non
eſt alius hereſ qᷓ; te

ſtatoꝛ: immo idem

pꝛeſumitur.vt ĩ au
tẽ.de iureiur.a mo.
p. S.i.coł. vi.

Effecturum. tüũc

enim ſuum factum

mãifeſte pꝛomittit.
idem ſi dixit ſe crra
turum vt fiat: vt. ff.
ſi certum peta.l.fi.

§.· fi. Ac.

Si quis alij. iu⸗
ri.i.dominio: vt ſer
uus domino cui ac
quirit.vt.S.per q̃s
perſo.no.acqͥ.S.itẽ
ſerui. Item reue
rentia paterna vt
filius patri.vt.s.ꝑ
quas perſo.no.ac⸗
qui. S. i. Item obe⸗
diẽtia vt monachꝰ

mõ aſterio cui que /

rit ⁊ ſe ⁊ alia.vt in
auten. de mona. F.

illud.colla.i. Ide;
de ſeruo bona fið

poſſeſſo:⁊ libero bona fide poſſeſſo:qͥ ex duabꝰ cãis q̃runt.vt.S.

Hibil agit. ⁊ eſt rõ qꝛ muente ſunt ⁊c.vt.j.e.S. alteri. :.ff de v.

quas ꝑ.no ac.S. de bis.⁊. S. idem plact.
0

ſi ſtipulanns interſit: quia ſit tutoꝛ eius cui ſtipulatur rem pupil.

i.ſtipulano iſta.S. alteri. fallit tñ in caſibu

s8.xvi. In pꝛimiſ vt

ſal.fo. Secundo qꝛ pꝛocuratoꝛi ſtipulatur dominus.Zerno fi ſti
puletur creditoꝛi. vt.ſ.e.S.ſed ſi quis.⁊.ff. de verbo. obli.ſtipula/

nio iſta.S.ſi ſti ſtipuler.⁊. .ſi quis inſulam. Quarto fallit in ommi

bus pꝛetoꝛijs ſipulationibus.vt.ff. depꝛe.ſti.in oĩbus.ut eſt dã
ni infecti.vt.ff.de dã.infe.dãni.S.fi. Atẽ iudicatum ſolui ⁊ ſiles.
vt. ff. de ꝓcu. in cã e.S.fi. Item fallit in ꝓcuratoꝛe pñitis. vt.ff.de
verbo.obli.ſi pꝛocuratoꝛi.⁊.ff.de ꝓcu.l.ꝓcuratoꝛ. Item fallit in

actoꝛe muniapum ex cuiꝰ pacio queritur mun

icipibus.itẽ in cura

toꝛe furioſi ⁊ ↄſilium ꝑſonaꝝ ⁊ tuto.vt.ff.de ↄſei.pe.eum qui.j.
ſi actoꝛi. Atem fallit in inſtitoꝛe.nã ſibi actõ ex pacto inſtitun que
ritur.vt.fr.de inſti.l.i.in fi.⁊.l.ij. AItẽ fallit in iudice vł in notania

vel in ſimili perſona publiea ex quoꝛum pactis ⁊ ſtipulationibuſ

alteri queritur.vt.ff. rem pu.ſal.fo.l.ij.⁊.iij.⁊.iiij.i.rñſo.⁊ in aut᷑.

de execut. ⁊ his qui cum.S.i.colla.viij.⁊ in auten.de heredi.ab/
inteſta. S. ex his. colla.ix. Item fallit in creditoꝛe ex cuius pacto

qu eritur acno debitoꝛi.ff. de pigno. actio.l.ſi cum venderet.i.rñ.

Item fallit ſi auus paciſcatur dotem reddi nepti:quam er am in

poreſtate non habet.vt.ff.ſolu.matri.caius ſeius. Item fallitin

pꝛocuratoꝛe vendentis.vt.ff.de acti.empt.iuł..ſi pcuratoꝛ. Itẽ

fallit in deponente ſi paciſcatur alij rẽ reſtitui. Itẽ fallit in com /
modante faciente ſimile pactum.yt.ff. depoſiti. pubiia.⁊.C.ad

Zamius

De inuti.ſlipula.
rſtf exbi.ſi res. (AYran fallitin donante ſimile pactum faciente in e⸗ empti.l. fundi. Sed dic vt ibi.

–—

oce L rrrund alienls conoitnuto: r A-br aena gueſu mͤ⸗ quoti k vcuns. cff Recroh trfe ſeruũ ?.ff de Zbe coͤmit⸗
ens. Item fallit ſi pater ſtipuletfilio vł alij poſito ſub ua ptãte ten. ſtipula.l.ij.⁊.ff.de pac.⁊ herede.F.nõ.
N.M.—ʒ filio quentur licet heres nõ ſit. l Eilij. cum vna ꝑſona cenſeantur prĩ ⁊ filius.vt. ¶. de ünpu.⁊ ali.ſub.l.
inßf vt. ff. de ver. obli.l.quodcũq;. .ſi quis ita.ſi vero pure ⁊ nõ poſt fi.fic ⁊ in ſemuo ⁊ dſo eſt eadẽ vox.vt.j.e. poſtmoꝛten.
Uint moꝛtẽ: ip̃i ſtipulãti in ¶ Acquiri.vt in pꝛofectitõ
dcent quentur. vt. ff. de vᷣ peculio ⁊ aduẽtido quo ad/
lanat⸗ bo. obli. l. dñs ſer/ l .. . vſiun fructuʒ. vt. S. per q̃s ꝑ
ul .. His enim aſ⸗ ſpondesut obligatio quidem terrogatus fuerit non reſpon ſo. Bracant Nee
ð bus er pacto v ſi . ſiani. J ꝛeterea inutilis. inter/
in pulationealtenꝰ al ſtipulatoꝛi acquiratur ſ. oluit deatueluti ſiquis decem au⸗ 6lirtorgintenntp.
onn teri queritur: non a tamen ſeio etiam inuto eore reosa te dariſtipuleturtu qn⸗ (Kf. deat. (congre. Dili⸗-2
rin asriea. cepoſſit : ut liberatioipſo iu qʒ pꝛomittas: uel cõtra. aut ſi gaentertſ attende: ꝙ vbicũ/
n Midn enin in recontingat: ſʒille aduerſus ille pure ſtipuleturtu ſubcon⸗ n dne ſenn blucgenu⸗
nni ſemalos nan ſun ſeium habet mandatiactio- ditione pꝛomittas. uel contra toti valearſtipulatio. vt ff.
bin quentam vt d⸗ nem. Quod ſi quis ſibi Talij ſimodoſq; id erpꝛimas. ideʒ Baerltliaun ace
Rin leg. v ſenatuſcon.l. cuiusiuri ſubiectusnon ſirda ſicui ſub conditioneuel in di ſi qualiate autin quanti⸗
ferni quod vero. ſed. m. i decem aureosſtipulatus eſt em ſtipulanti tu reſi pondeas tate aut in ſpecie diuerſitas
zuli diccbat bos caſus Sõs pulatõ. ſ⸗ ti die ſpondeo., nam ſj in pmo caſu nullo modo va 5
lcæreregulam. rſt Ualebit quidem ſtipulatõ. ſed pꝛeſenti die pondeo. nam ſi ſnbmo caſu nullo modo va
— HNiind pedien Utnum totum debeatur ſtipu⸗ hoc ſolum reſpõdeas pꝛomit freo.lcF.um adiatr 5. ſt
quod bic regula, katoꝛi: quod inſtipulatione ð to: bꝛeuiter uideris in eandeʒ Aäeefahlaeſ va⸗ ich⸗
uar Ean ae ductuzeſt: anueroparsdimi diemuel conditionem ſpopò valet ſiue detrabar ſiue adij
Snk Voratenmgl te dar dia dubitatum eſt: ſed placu⸗ didiſſe.n enim neceſſe eſt a e fr deven ob lir ſ
ii bat iuredirecro ns it non plus qʒ dimigiam par · in reſ pondendo eadem om⸗ nii nonthle bi ann ⸗
enan valere:ſed vtilit ac tem ei acquiri. (Ei ueroqui nia repeti que ſtiplatoꝛ ex ꝛeſ Siaiüt in ſpecie aut ꝓmitti
qui.põt. ⁊ ſic ᷣm e,ß , . B T inutilis eſt ſtipn tur vna ſpẽs p altera ⁊ tũc
ine ſanp er pacto alte tuoiuri ſubiectuseſt: ſi ſtibu⸗ſ. eritr. tem inutilis eſt ſtipu non valer vr. c ſis ann
ſun aucnur gua latꝰ ſistibi acquinis: quia uoxr latio ſi ue ab eoſtipuleris: qui aut alia adiccra t ira copu⸗
Nens nntereſterdiremo vk tula tanquã filij ſit: ſianti uor tuoiuniſubiectus eſt: uel ſi iis karnertnuc galer mali
di vungeneerenn filij tanquã tua intelligitur in ateſtipuletur. ¶Sed ſennus le S. ſed ſi. Si autem plurel
nonſ cacur. hisrebus que tibi acqn poſ quidem non ſolumn domino lennemuar Stile .
id Acquiratun ſali ſ. unt. E ꝛeterea inutilis eſt ſuo obligani non poteſt :ſed 1 vyalet in eo quod reſponſũ
in cE tantum. — ſtipulatioſi quisad ea que in- necquidemulli alij. filij ueno eſt: aut diſuncnuevtillam:
S b (Beio. nõ tamẽ — — aut illam pꝛomittis: quo ca
beredi eius. vt.f.8. ſu valet ſiue ad vrrumq;ʒ ſi⸗
1firn perbo. ob. cum qs.

iſe S ue ſimpliciter reſpondeat⁊
Nnl Item boc intellige ſtatu buius adiecti non mutato. als contra. in vtraq;. Si vero in vna non vʒ ẽt in ea lx in ſũmis nõ vicief alternatttie
nt, yvt. f.de ſolu. um quis. Itẽ boc intellige antelit᷑. ↄte.a ſtipulan ſi rſideat ad vnam nm. vt. ff. de . ob.l.. F. ſi qs. .l. iterſtipulãtem.
te. als contra. vt. ff. de ſolu. ſi qͥs ſtipulatꝰ fuenit. x. S. i. Ite lʒ ſol p (Expꝛeſſenit. ecn meuttuns dicunc in Zcibus repetita dicuntur
e⸗ ui poſſit adiecto:non tñ agere põt adiectus.vt.ff. de ↄſtit᷑ pe.ſell vt. ff de per. obli.l. ti .H. id em rfn. WWW .
ltnan L ſi filie.in fi.a.l. ſi vero. q ¶ Btẽ munlis.qᷓ;tum ad ciuile vinculm:ſʒ naturale contrahit᷑ vt.ff. ð cõ

ngl Eo iuito. qui ſtipulatur. d olnit. l. ſtipulatoꝛ. di.inde.ſi id quod. .l.frater a fratre. S.i.vnde fideiuſſoꝛ accedit. vt.ſ.ð fi/
its (EKontingat. niſi ĩ caſu. vt. ff. de eo certo loco. l. ij. F. idez itt. aeiuſ.in pᷣn. ⁊ bec vera ſunt niſi in caſtren. pecu.vel q̃ſt.nã tunc ẽ loco priſ
Irn ibi facta fuit ſolutio alibi qᷓ; ſien debuit vñ uenit intereẽ. ut.j.cd fa. vt. ff. ad mace. l. i. x.ff. de col. bo. l.. .. neccaſtrenſe. tunc. n. ⁊ cum pfe
phllin actio. 5. loco. in quo nõ potuit dſio pᷣiudicare accipiendo ſoꝛtem obligat ⁊ agit cum effeetu. vt. ff. de iudi.l.lis nulla.
teincn adiecus.vt. ff. de reg. iur. non dʒ. lʒ ⁊ ipſe dñs poſſet.vt.ff. deeo r ¶ Sed ſeruus. fili vero obligan ex omni cã. vt. ff. deiudi. tam er vᷣcnbus
unun qõð certo loco.l. certũ.in fl. ⁊.l. fi. in fi. f Elgle ccipuiade conuenini inſolii um durante pa.po.auctoꝛitatetñ patris interuenien⸗
fuse g andati.nunqͥd adiect' mandatiſp tenet᷑. M. dicit ꝙ ſic te ad quod pater compellitur officio iudicis.vt.C. de bo. queli. qudd nõ
nng ut bic. x.ſf. de ver. ob. iul. ..fi. n ſp tacitu mandatũ ⁊ ſinõ expᷣſ⸗ ſolum. F. . ? poſtea niſi in ſex caſibus qui ſunt.ff quod cum eo l. ij. ercipe
hnnttl ſum interuenire dicebat:⁊ ĩ abſñtia ⁊ ſine nuncio uel epla.qð ẽ z duos caſus:vt in mutua pecunia ex qua non tenetur cum effectu pꝛopter K*
1nd. ff. de ꝓcu. l.. F. i. qre dicemus ꝙ mandan agif ſi ĩterceſſit manda exceptionem macedonia. neq; pater. vt. C. ne filius ꝓ patre.l.i. Item iin
cidn tum.vt qꝛ pnᷣte adiecro fuit ſtipulatꝰ. vt hic ⁊. ff. de v. ob.l. iuk. F. voto uel deo uel reipublice faco.vt.ff. de pollici.ſt quis rem. 5. voto.naz
1s cn fi.⁊.ff.man. qͥ fidem. als agit nego.ge.cũ non ſit ꝓcuratoꝛ.vt.ff. licet als.ſ.ex contractu vel quaſi conueniatur a pꝛelato lociillius: hic ta/
ce de ſol. interdu. 2. ſ. de ob. que ex q̃ſi Zc. in pn. men non conuenitur. vt. C. de epiſco. ⁊ cleri.l. nulli. ⁊ in aut. de eccleſi. n.
ncunt b dſiqs. valebit.ſ. ꝓ pte dimidia.vt ſubijcit. vt. ff. dee S. ſi quis. colla.ix. Accurſius. G 4 R
ntatt qð cento loco.l.iij.S.ſi quis.Et co ige ꝙ non viciat vtile ꝑ inuuin g Stipuletur. vt. C. de pac. con.l. pactum do. contra. Sol. maxime ibi
me le. ſic. ff. de ver. ob. l. i 5. ſed ⁊ ſi mibi.ar. ð.ff. de arbi. l. parui. als po ſitum abundat.ſic. C. de teſta. manu.l.fi. F. i.
lrincn pedius.5. i.⁊ dic vtibi.ac. t Funoſus.negocium.ſcilicet obligatoꝛium. idem in ꝛodigo cui bonis
1404 ¶ Mon plus.t.f.de ver. obliſi mibi. Sed contra. de contrab. merdictum ell eitz cui. quia funoſo ſimilis eſt. vt. C. de curato. funo. l.

i üiij

u
1

li. rñ. . ff de resn iun mmion Jden mẽte capto.vt.S. decura. S.tei.
K.

el alic ſimiliter.

hʒ. vt. ff. de regu. iu. l. in ne

uctoꝛitate.ſic.S.deau.

upillus. l. pubenaripꝛorimus vt ſequitur. ⁊ eſtratõ. quia intellectũ
ocijs. Ac. cä

* Sr
.

pn. ſic. ff. de pac. l. ð iu
ris ciuilis.
a ¶ Infanti.i. vſq; ad ſepti⸗
mum annũ.vt.C. de iur. de
li. l.ſi infanti.i.xnũ.

familias alijobligam poſſunt.
¶ Mutuʒ neqʒ ſtipulari neqʒ

„

b ¶ Pꝛorimus.i. vſq; ad.x.

e

iX

an.⁊ dimidium. ⁊ ſic ꝓxiniꝰ
reſpicit.j.ſed cum dico pub⸗

tati ꝓximum a. x. an. ⁊ dimi
dio.S.intellige.naʒ ſicĩ ma

„ „ 22

ſculis debet fieri dimidiatõ

in feminis in nono ⁊ dimi /

dio.vt.S.qui ma.non poſſ.

F. fi. 1. S. qui.mo.tu. fi. rñ. ac

curſius. .

c ¶ Multum. nam diſtat ali

quantulum. ut in hcredita/

tequam tranſmittit infans.
vt. C. de iure deli. ſi infanti.

F. i. ſecus in funoſo. vt. C. ð
cur. furi.l. fi. F. ſinaũt. ⁊ hoc
ßſm aʒo. Sed certe ſic poſſet

diyxilſe. quia vnus paruuſ al

termagnus: alter continuũ
tempus. alter babet ĩterual
la dilucida. Dic ergo diſtat

in ſtipulando in hoc:quia ĩ/

fans ſine intellectu interdũ
ſtipulatur:ſed furioſus nun
qᷓ;. vt.ff.rem pupil.ſal.fo.ſer

uum pupilli. Item dicit nõ
multum ꝓpter pꝛoximuʒ in⸗
fantie qui intellectum babʒ
id eo coꝛrigitur ſtatiʒ quod

hic dicitur. ibi. ſed in pꝛoxi/
mis.

d (Wenignioꝛ. . . dictüz

ꝛoximi.vt alios ſibi ob
ligent: alijs vᷣonon obligẽ/

pꝛomittere poſſe palaʒ eſt: qdðd
⁊in ſurdo receptum eſt: quia
⁊is qui ſtipulatur uerba pꝛo⸗
mittentis:⁊ isqui ꝓmittit uer
ba ſtipulantis audire ðᷣbet. un
deapparet non de eonos log

(Kure ſcen ſine conditione. etiam ſi dies eſſet appoſita. vt. ff.
e.

.in ſtipulatione..fi.
ui poſſit. vt. . e. F. fi. 7. ff. e. eu qui
obli. S. omnis ſtipulano. m
nem inpoſſibilem:ita ꝑ abñtiam

* 5

uidem patre obligatur.
. b ,„wn „ 77
impoſſibilis cõditioob⸗

ligationibus adijciatur: nihil

ualet ſtipulatio. mpoſſibiliſ

natura impecdimento eſt quo

minuseriſtatueluti ſi quisita

dixerit:ſi digito celum attige⸗

qui tardius exaudit: ſed de eo gerodare ſpondes

gqui omnino non audit. (Eu
rnioſus nullum negociuʒ gere⸗

rere poteſt: quianõ intelligit

quid agit.¶ Mupillus omne ¶z ſtatiz petere

negociuʒ gerit recteta tamẽ
ut ubi tutoꝛis auctoꝛitaſ neceſ
ſania ſit adhibeatur tutoꝛ:ue/
luti ſi ipſe obligetuy. Nam
alium ſibi obligare etiam ſine
tutoꝛis auctoꝛitate põt. Sed
quod dirximusðe pupillisutis
q; de his uerum eſt: qui iam
aliquem habent intellectum.

pꝛorimusꝰ eſt:non multuma

furioſodiſtat: quia huiuſmo⸗

dietatis pupilli nulluʒ habẽt
intellectum:ſed in pꝛoximisi⸗

mur ſinerutose.vr.. pr.. fanti pꝛopter utilitatem eoꝛu,ʒ

f¶ Gmpubes. aliud ſi p
nam obligatur ac ſi eſſet ſui

iuris. vt. ff. .l. fi. F. i. niſt ĩ du
obus caſibus. vt. S. e. F. iteʒ
inurilis diximus.

g (ane. ſed que eſt ratio
de hoc ad pupillum.cũ tuto

re aſctoꝛe obligetur.Rñ.qui

dam ꝙ ob boc ipſum datur

mtntnuto. ſed pa.po.eſt ad coꝛni⸗
gendum: ⁊ eſt p eis.C. de bo. ꝗ

benignioꝛ iuris interpꝛetatio
facta eſt: ut idem iuris habe-
ant quod pubertari pꝛoumi.

(Sec qmiin poteſtateparen-

tum eſtimpubes: necauctoꝛe

*

lil.f. 5ſinaut. Vel dic q; tutoꝛem babet

obligatum ſi inale auctoꝛaf: parem non. vt. . debo. queli. cum opo&et
5§. ſub hac tamen. verſi. ſi non aũt hypotheca.

hb ¶ Giimpoſſibilis. obligatiombus quibuſe cũq;. vt. ff. de actio. ob. non

ſolum.ſe eſt ĩ vltimis
bere. inſti. S. penulitt.

.2 * A7—
4

ui natura.no uia

voluntanbus:

qꝛ tũc ꝓ nõ appoſita hẽtur. vt. ö. ð

Auinat ſi verboꝝ pplerio ſit. vt.f de condi.inſti.ſi ninꝰ. Jo.
3. tunc enĩ qnq; non diceretur impoſſibilis:lʒ non poſſet exiſtere:vt.ff. de

yerbo. obli.l. ſi tiaꝰ. Fm azo. ⁊ facit ad hunc.5.ff. ð re. iu. l. impoſſibil. F. i

Eu ſi ita
ſtipuletur:ſi digitocelum non
attigero dare ſpondes pure
facta obligatio intelligitur: iõ

uerboꝛum obligatio inter ab⸗

ſentes concepta inutilis eſt:

ſed cum hoc materiam litium
contentioſis hominibus pꝛe⸗
ſtabat:foꝛte poſt tempus ta⸗

tales allegationes opponen⸗/

tibus ⁊ non pꝛeſentes eſſe:ulł

ſe uel aduerſanios ſuos contẽ
Habe lectum. gentibus: ideo noſtra conſtitu
Nam infans et qui infannt

rio pꝛopter celeritateʒ dirimẽ
darum litium introducta eſt:

quam ad ceſarienſes aduo⸗

catos ſeripſimus: perquam

diſpoſuimꝰ rales ſcr pturasꝰ
que pꝛeſto eſſe partesindicãt
omnimodo: eſſ e credendas: . W Poſt tempus.
niſi ipſe qui talibus utiturim⸗
pꝛobis allegationibus mani⸗

feſtiſſimis pꝛobationibusuel

per ſcripturam uel per teſtes

vV 8.
ↄnineatur ↄhentes

—

poteſt. ( Itẽ

L.¶ Statim. cum ſpacio cũ quo ſol
Klis.⁊ de hoc dixi S. de verbo.
3 tem verboꝝ.ſicut ꝑ ↄduio
inutilis ſtipulatio.

n ¶ AÜbſentes. ira in

tellige abñte; vt au
dire non poſſit: vñ

ſiðẽ in turri vel a re⸗

motis ⁊ camet va⸗
let ſtiplano ſi ſe an

diant. ar.ff. ad ſit

l.i. F. ea.als accipit

autem conditio habetur cui vever moͤs. vkl ff.

de ver. ſig. l. abſen⸗
tem. ⁊ no. in aut᷑.de
fideiuſ..i. Sed ʒ

eſt

elſt. ff. de dona. inter
vi. 1 vx. l. ea que. ſʒ

ibi interceſſerat ſti⸗
pulatio ante abſen
tiam cuius verba e
tiam inter abũtes
nunc repetunt᷑. Itẽ
contra.ff.de pac.l.

labeo. in pn. Dʒ a⸗

„.

0 (R ꝛeſtabat. anti

P

liud in pacto quoli
bet alio: quod ſine
huiuſmodi ſolẽnita
te fieri poteſt: ſʒ ſti⸗
pulatio non. yt. ff.
de pac.l. i. in fi. 7. .
de acti. F. de oſtitu⸗
ta. Itez Z. ff. ð ſpõ.
l. iij. . l. v. Ded pt

dici ibi ſpeciale vt
valeat inter abſñiteſ

vel dic ꝙ 2⁊ per ſti⸗
pulationeʒ tieni poſ

lunt ſpõſalia.⁊ tũůc

inter pꝛeſentes. vt

bic. Item conſenſu

ſ.ſolo nien poſiunt
ſponſalia.⁊ tunc ẽt

iinter abſentel. vt di

cta. l. uij.

pꝰ i0 dicit: quia qñ
conueniuntur poſt

tfps ↄtractus talia

opponuntur.

Eernonee

cripturas. Sed qind ſi vnus ꝓferat inſtrumentum in quo
eſſe pñtes rome tali die alter boñ. Dicũt qui⸗

dam ꝙ neum credit᷑ Alij ꝙ bonus iudex debet anim aduertere
cui potius credendum ſit:vt ſtipulatoꝛ ipſo tpe tenebat ſcholas

boñ. ſtabit᷑illi inſtro quo contin et ipᷣm fuiffe boñ.
x ¶ Pꝛeſto. i. pntes.

ſnpiureniſi contra gbet ſic. C. de pba cum abus. .) e. F ſn

“”

Kales .quales
ſubijcit ſtati . ⁊ no

on ſtitutio. vt. L. de Z. ⁊ cõmit. ſti. optimat mganones.
t ¶ Diſpoſumus. loquitur Juſtini. auctoꝛ illiꝰ oſtitutiõis.

Omnimodo. nota ſtandum

D
Tertius BDeinuti ſtipoðD.
. ſaiptum. 1.ſ. ti. . F. fi. 1 boc qñ̃ foꝛmem bʒ publicã. als ſi puata ſtrumento: vel in eo ſcripti v el non tot vel plures erũr neceſſarij eir⸗
ſ ꝓſcenbente non valet.ſi ð ſenbentem vʒ li eſt cũ cã. vt in aut.x Frnenn. apencdeankngſoonan mnonmamon en Kefton
iureiuf. a mo. 5. i.J. . denõ nu. pe. generaul. ſum ſunt ꝓbatões vt pomis. vt. ff de pig öhitur. Iẽ qð dicit eo dieideʒ
3 ¶ Impꝛobis. I. pma facie que foꝛte ꝓbe apꝑebũt tandẽ. ſic.C. dicas ſi alio tali:qð bic eẽ non potuit.vt ar. S. de ver. ob. S. loaa.
de r de lane quucktapnin Jo. . e ¶ Quo. vel et alio.dũmõ ſit tm remotus locus in quo dicitur fuiſſe tem/
ſii a (Wäifeſtiſſumi poeꝛe quo dicitur inſtrumen /
b e ſridinratl. tum ec factum. Rñ.nõ potu⸗
lif b Sanpturam. ſ. . . „„ „ „ . it e. vt.ff. de ver oblil. vlt.
21n tmelk: doe aptaol auanin ipſo aſia uenerit hodie dareſ pon⸗ in de der ob. F. loca.
ſa oiĩ ex rotodie quo conficiebaturi ſmmitilig erar ſii . i1 dtt eẽ. i. fuiſſe. ſic. S. de
l Panenaaenil nmirun⸗ 4 nſii drerſa desinutilis erat ſtipulatõ: qui his qui ſunt ſui vel alie.iuf.
n Anuls cse ſi n ſeſe uel aduerſa a pꝛepoſtereconcepta efſt. Sin prjte. —
en es oppont vt nunmn ſuum in alijs lociseſſe. Sed cum leoinclite recoꝛda- foſt morren. Liure veru⸗
ha coinmit ſtipu. opti, Poſt moꝛtem ſuam dan tionis in dotibus eandem ſti ⸗· inno nolecoigiu.
. mam. ſibi nemo ſtipulari poterat: pulationeʒ qus pꝛepoſtera nũ g Eius. piis veldſi. —
i non magisq; poſt eusmoꝛẽ cupatur non eſſe reiſciendam ſGaget nn lur ireear
. nquaſtipulban. Elcr mnauct hob⸗ placuit ⁊ hu ſtipulatio inutilis: ita ⁊ ſer⸗
d (JYZoto die. nota: is qui in aliena poteſtate e ic perfectuʒ robur accomod uo talia verba dicente: vl ſi
t dies debenen polt moꝛteʒ eius ſtipulanpo re: ut non ſolum in dotibusſʒ re e eieſibſtilen.
lia ſunt neceſſaria rnt ohu kae nel (Bea etiam in omnibusꝰualeat hu⸗- Aeauſirs. nec. .
t dixi in aut. vt pp⸗ oce oquiui etur. De iuſcem di orſti 1 ded cũ ia.ſ. nuc coꝛrigtt.
e . onatur nomen im ce n i SDed ulcemodi concepno iipula- KkSPꝛidie.i. die cedẽti moꝛ
pe- facit. C. di Xli quisita ſtipuletur: pꝛidie „/ tionis .(Gta autem ſtipula⸗ tem. vt. ff. de fer. pꝛidie.
ii einb acna. Omonar uelpaidieq monie· tiocõcepta uelutiſitic dicart lic himum ie s deven ob
gian pbabitur cum diel Lis dan ſpõdesiutil erit ſtipu cum moꝛiar dare ſpondes uel liga. 5. ſed hbic.
ie ſnſumenn non de latio. Ged cum iamut dictũ cum moꝛieris:⁊ apð ueteres mAgacu vr de Pijs.
Ntf eat exhiberi. vt. ff. ſi 2 7cmit. ſtipu. l. crupuloſa
i bet erbbe vfeſter conſenſu contrahentiũ utilis erat: nuncualet.(¶Itẽ Valeanfſtat. AKicaxät
ureEn i ſeno⸗ ſtipulationes ualent:placuit poſt moꝛtem alterius recte ſti⸗ eſpoſt mans;: vnd ab he
föhe is petitur inſtru⸗ . ρα1 8 3 t — èòð rede ⁊ contra heredem inci⸗
Hßft mentum edi. Pꝛi / ein m nobis in hunciutis arti pulamur. ¶ Si ſcriptum ini prient actionẽ hodie qðᷣ oliz
nu mo vrfunder inten cu neceſſariam ſuhteete ſtrumento fuit pꝛomiſiſſe ali⸗ non erat. vt C. vtack ab be
Kbfil tionem ex inſttumẽ emendationem: ut ſiue po DBeri re.⁊ otra.l.i.
1a bh to rei actoꝛ:vel reuſ nd tem ſiue pꝛidie be 1ques perinde habetur atqʒ ſi 0( enefi Poſt boc verbũ
nengl innſtrumento actoꝛi Moꝛten liue padlie q; moꝛlaꝰ interrogatione pꝛecedente re venerit ẽ punqum. ſubau o
aii fndet ereptione tutr ſtipulatoꝛ ſiue pꝛomiſſoꝛ ſpõſum ſit. ¶ Quotiens plu dlqſcuq; vl vſ; ad anni
nes cum neutro cãu ad ſtipulatio concepta eſt: ſtibu⸗ . ſi aũt eẽt poſt illam dictionẽ
cnſal⸗ uerſariuſ vteret: að . Fece — pu⸗ fres res una ſtipulatione com⸗/ hodie non eẽt ſtipulanio in⸗
coſunt nangebeat eſſe: et latio valen . ¶ Item ſi quis pꝛehenduntur:ſi quidem pꝛo utilis amn iure veteri:ſʒ vti
uuncar tunc nulla pars in⸗ ſta ſti ſi ſe . „ 2 lis ⁊ ↄditionalis.vt.S.de dᷣ
inn ſunenigeber e ita ſtipulatus erat: ſi nauisex miſſoꝛſi impliciter reſpẽdeat. bo ob.ſub ſtene.
beri. vt. C. de eden. p Pꝛepoſtere. pꝛimo.n. dʒ
bnn l. fi. in fi. ⁊. C. dete. venire nauis ſᷣm naturã cõ/⸗
c ſta. l.minuſ.ſcdo.ſ. ditionalis ſtipulationis v el

—

nps

qñ aduerſarius vtit᷑.naʒ tunc edit᷑ vt videat᷑an aliqͥd eipoſſit op

conditionis qᷓ; dari bodie.

q ¶ Eriſtim auit. ſ. cü ita ſtipulabak mulier ſi ſine liberis deceſſeris :ꝓmit /

guuf poni:⁊ tunc exbibetur. ſʒ ſine die ⁊ conſule.ne matenia detur fal⸗ . ne li
rt ſum fa bꝛicandi. vt. d. ff. de eden.l.i. F. editões. .ff. quẽad. te. pbi tis mihi dotem redd ere vt de ea poſſim teſtani cũ pus teſtari pꝛoponebat
no an. l. i. F. i. LZertio vt de falſo accuſetur. ⁊ tunc ẽt cum die et oſule ea moꝛtua dotẽ reddi.vt.C. deiure do.ſi mulier. Ael dic fm Jo. cũ ſti⸗
eſt expib endum. vt hic. ⁊. C. de contrab. ⁊ commit.ſtip.l.optimã pulatur marit.ſic ſi dabis mihi.x. ꝓmittis te mibinupturam. pmo enim
m.— 2. C. de fi. inſtru. l. fl. Alijs autem modis petunf inſtrumẽta edi nubere poſtea dare debebar. r ¶ Placuit. C. de te. l. Ppoſteni.
s vel tradi ꝑ vana genera actionum. vt.ff. de eden. q dam ꝑſone ff s n oĩbus.ſ.obligationibꝰ. Erceptio.exactio.als ↄceptio.
iß 1 ſed dictis tnbus modis petunt edi.i.demonſtrari. Itẽ quõ hoc mñ ſir pꝰ ↄduõem exntem. vt. C. d eteſta. ppoſteri. in fi.⁊ facit ad büc.F. ſ.
— eſt ꝙ bic ꝓbat reus ð iuris oꝛdinem.vt. C. de eden.l.qui accuſ. non ſit curandus oꝛdo ſ. criptu re. ff. de pecu. le.l. quidꝗ. 1. S. de lè F. añ
ari ſñ.boc ꝓpter pᷣſe umptionem q eſt ð eũ ꝑꝑ ſcripturã.vt.ff.ð pac. 7. ff. de ſolu. non eni. ar. . ff. de vſufru.l.quotiẽs.ff.de fideicõ.li.l.genera
pums iure gen. 5. qð fere. Itẽ nunqͥd duo teſtes hbec ꝓbantes.ſ.alterũ liter. F. ꝙ quis ergo. cum ſilibus.. So. aut queris de pᷣlatione ꝑi one: et
1. vbentiu m abfuiſſe ſufficiunt. Rñ.ſic. vt.ff. de teſti. l. vbi. Sed nõ hic tunc ſeruatur oꝛdo ſcripture.⁊ eſt rõ.qꝛ pᷣlatio ex oꝛdine conſideratur.
ninc ne inſtrumentum vicẽ duon tenet. vt. C. de fi. inſtru. ĩ exercendiſ. aut qras an valeat ſcriptura vel teſtamẽtum: vel in quantum debeat ac/
Hicren quare videt᷑ ꝙ in dubio ꝓ inſtrumento ſtaretur.ſed certe non di/ cepto ferri: ⁊ tunc non ſeruatur oꝛdo ſed ius ſolum ſeruatur. als vt ſoluit
Gdt recte dr̃inſtrumento:ſʒ ꝑ obliquum.,ſ.ſe fuiſſe in ſcriptura quõ/ dictũ:qꝛ aut ↄſtat de ſnia legũ tradi voluntateteſtatoꝝ:⁊ hoc cũ oꝛdo nõ
ſcto dam facta rome:vel vt teſtis:vel vt ↄtrabens.ſi vero ð eũ dire⸗ ſpectatur. ⁊ ẽ rõ:qꝛ ſenſum ⁊ non vᷣba ſpectamꝰ.ff.de adim en.le.l.iij.aut
cto dr ples qᷓ; duo exiguntur vt vincant ſeipturã.vt.ff. ð teſti.l. dubitat᷑:⁊ tunc ſpectatoꝛdo ſcnpture.⁊ eſt rõ.qꝛ in dubijs.
tan iij. C. de contra. ⁊ cõmit. ſti. l. optimam. ibi. ali? numerus ⁊c. Vel a aüt erat. v t.ff. de bo. auc.iu. poſ.lI. bereditarum.
iſaß⸗ dicas ẽt bic erigi res. Sed nunquid ſi aliqui teſtes dicant ꝓ in?/ y ¶ Gaiptuʒ. nunquid idem ſit ſi teſtes dicunt aliquem ꝓmiſiſſe vt ẽt tůe

pena. vt hic dicitur. Atẽ no.

intelligatur interrogatio. videt᷑ qꝙ; ſic. C. de fi.inſtru. in exercendis. Sed

tamen contradico.vt. C. de vſur.l.i.⁊ eſt ratio ſm Jo.quia teſtes non ſic
in iure inſiræcti ſunt vt inſira que a iure ꝑitis ſiunt.

poſſibilis vel ꝓbabilis vel non. vt. . e. F. ſ ſpoſſblis. 7. .eo. F.
ꝙ turpi. Quantuas vero que ſic ĩſpictur: vt q;tacũq; ſit petat
certi ↄdinone ſi eſt certa. als ſi ſtipulatio eſt incerra acnone ex ſti

a ¶ Perinde.niſi contra ꝓb etur.vt.ff.de pac.iuregen. S. ꝙ vere. pulatu. vt hic. 7.8. de ver. obli. in pn. Iſta eniʒ no ĩa quis ⁊ que
b ¶ Spoponderit.als reſpondeat. Accurſi. ſubſtantie ſunt ſignincatiua non qttatis.ſ.cere vel taxate vłta
c ontrabit᷑. immo videt rande: ⁊ boc ʒ qʒ.
non valere cũ ſit diuerſitas Sed vt. ſ. de act.
in rũdendo. vt. S. e. F. pꝛeter . „ „ H , HKomnes. Sol. ut
ea. Sed diſtingue vribi di· dare ſpondeo pꝛopter omnes iecerit penam niſi dederit tot ibi. Itez conma. ff.

Iuus. Ac. . tenetur: ſi uerounaʒ ex his uel

aureos dare ſpondes tunc cõ

de euicti.l.ſi dictuʒ

Brannonternnnenet, quaſdamdarurumeſpopon lmittturſipulanos Sel ens Sectaenid 2
tnemm tanunm bis ing cdent obligatio in his pꝛo qui am ſi quis ſtipuletur alij cum ſo.lenuef ſeve,
tue ſcenſnmmrerrnſiov. busſpopondenit cont abit᷑ . eius intereſſet placuit ſtipula⸗ rematrimonij: nei
dirimus au equipareur ea (Er pluribus. enim ſtipulatio tionem ualere. NHam ſiis qui inßnium pena rͤ
Gäadonpende ſief. mibusuna uel quedam uiden- pupilli tutelam adminiſtrare edene Caie in
r̃di. .s. e. ptere.. tur eſſe perfecte. ſingulas eni ceperat: ceſſi it adminiſtratio⸗ Ab. dicut vſ; ad
e¶ Alten. ſic f de veb. obl. reg ſtipulan ⁊ ad ſingulas re- nem contutoꝛiſi uo: et ſtipula⸗ ſhunn eunces
. (WBenaite e ſpondere debemus.¶ Alten· tus eſt rem pupilliſ. aluam fo- „xr duplum non er,
uis ali hocr fultimni ſtipulani ut ſupꝛadictu eſt ne ræ: quoniam intereſt ſtipulato R——
ninenin wohoret Zantecnsſtun nis fiai auod ſtnulens ed rietgre
ai eiſiomnnr nonm ilen, Huiuſt modi ſtipulationes uel cum obligatus futurus eſſet lij vt Jo. dininaut
dum directam acquirimus obligationes ad hoc:ut unuſ⸗ pupillo: ſi male res geſſeritte peomuien nirmm on⸗
H quiſq; ſibiacquirat quod ſua net obligatio. ¶ Ergo et ſi plum ſe non teneri
uus dno T econta vt ö eo intereſt. ceterum ſi aliſs detur quis pꝛocuratoꝛi ſuo dari ſti⸗ ehe reſan,
.ſtauis alte. .. eiqaf⸗ nihil ĩtereſt ſtipulatoꝛisiſla pulatus ſit:uires habebit ſti⸗ au. ſed ſi quis 5
r peul eae de nnann ſtipulani conueniet: utni- quis flipulatus ſit quod ſua der eriencl erno
ſhea enzauid pe r ſiita factum ſitut eſt compꝛe⸗ intereſt ne foꝛteuel pena com⸗ plus. vt.ſ. de actio.
. al.fo.l.iiij. interdũ , — eere. N,I1. F. omn es. pꝛima ve
nullam. tuncneceſſana eſt henſuʒ:committatur pene ſti mittatur: uel pꝛedia diſtrahan ae⸗

pulatio:etiã ei cuius nihil iter tur: que pignoꝛi data erant

ELaucnan e egaen eſt. penam enim cum ſtipula⸗ ualet ſtipulatio(Nerſaui⸗ K (gn ndnone:
hlunt ſormar tnbus mo tfur quis nõillud inſpiciturqðᷣ ce qui alium facturum pꝛomi gatin paeteſ D
mubi dabis uln d eada. interſit eius: ſed queſſit quan- ſit: uidetur in ea cauſa eſſe it ditionalis.ſ. ſinon

modo penaʒ. aut ſic pꝛomit
tis illi ꝙ dabis ei ⁊ eodem
modo penam. Et in his du

„E, ,„ K. H I1. ii x— iſſoꝛ pr
titas in conditione ſtipulatio⸗ non teneatur niſiipſe am BoeAhn
nis: ergo ſi quisita ſtipulatur pꝛomiſent. ¶ Ntem nemo rez Eibe e
obus caſibus non valetr ne ticio dari nihil agit: ſed ſi inad ſuam futuram in eo caſu ens Hore me
q; ſoꝛtis neq; pene pꝛomiſ/ èMMäl mn4 Beaſt adtece,

ſio:ſed aliud quando debeWd« 1

ret vtilis vel directa acquiri
vt in pꝛimis duobus caſibus. vt. ff. deconſti. pe.l. eum. S. ſi gctoꝛi. ⁊. F. iu⸗
lia.⁊ hic. Aut ſic ꝓmittis mihi ꝙ dabis illi: aut penam mihi tm̃ ſupuloꝛ.

qꝛ ⁊ tunc hʒ locum qð hic dr. aut quano mõ dico ꝓmuittis ꝙ dabis mihi
reapienni noĩe eius quo caſu vʒ vtrũq;.⁊ ego illi cedaʒ cuiꝰ noĩe ſtipulatꝰ
ſum. vt.ff. man. ſi ꝓcuratoꝛem. . fi.

4 SAX tiam ei.ſ. ſtipulanti. cnius tñ non intereſt dan ei cui fuit ſtipulat⸗ nec
mirum qꝛ ibi fuit ſtipalatus penam vt mõ diximꝰ. ⁊ fa.ᷣff. de arbi. l. cñ pẽa

Ded õ.ᷣff. de ar.l.aduerſus.S.ſed ſi eũ. ſed ibi nõ diꝛecto ð arbirrium itur

2 inſpicitr an interſit ẽt in pena. cum ad ea que frequenter accidunt iu
ra ſe referunt. vt. ff. de lega.nam ad ea. Item contra.ff ſi quis in ius vo.
l ij. F. f.ſed ibi in pena ꝓpꝛia bic aũt in ↄuentõali dicit. Vel ideo ibi non
committitur qꝛ non debuit venire:qꝛ aduerſarij nõ intererat:⁊ ita per ob⸗/
liquum illa ratio redditur. L

—

denam ſtipulaf᷑ no. ꝙ caute ponit ſtipulatur. nã ſecus ẽ cum paciſcit᷑
tin:cu pena ex nudo pacto ẽt incontinenn appoſita ſicut vſura non poſſit

. peti.vt. ff. de ſer. expoꝛ. l. ſeruus. ⁊. ¶. de vſur. l. ij.

.

ue ſit. . que ſit quantitas ⁊ que ſit oditio inſpicitur: oditio vtrũ ſiti⸗

ne eo non dante. non autem illa inunlis effi

illi ſtatur. vt æ als. C. de ar.l.i.

nt ſtipulatio ſc; p.,

cit: ſed penemetu: et

n¶ Sopondes.ſ.mibi.als non valet vt mõ diximus.

o Bed 1 ſi quis. eius.ſ.ſtipulantiss.
Eeſſit. ſic. S. de ſani.iu.⁊ cura.S.ij. als. iif.
Obligatio.nã vtił actio pupillo dat᷑.ff.de ma. ↄue.l.i.F.pe.

P

r

dit. vt. j. man. §. tua gra 1 mandantis.

Nte ipſi ſtipulanti directa acquint vt bicd’̃. ””JM
Aires.intereſt.n.mea ꝓcuratoꝛi meo ſolui q̃ in rem meã expen/

1(MAö.Da. —

t¶ Snpulatio.non vt ꝓcuratoꝛi vel creditoꝛi ctõ cõpetat: ſz qui
ſtipulatus ẽ aget actione ex ſtipulato adintereẽ qᷓti ſua intereſt
qeditoꝛi vel ꝓcuratoꝛi fuiſſe ſolutũ.vt.C. de inun. ſtipu.l.fi.⁊.ff.
de ver. ob. l. liber hõ. F. fi. . C. de dona. cũ res.vel ſᷣm nos aget
certi ↄdi.ad interee. qð ꝓbauimꝰ. S. ð ver. obl. in yn.

S ſi data.ab iſto q nunc ſtipulat᷑.

vy Ra ſaulce acd ſupioꝛe F. alren.
penam mm tenet, ⁊ facit.. e. S. ſi quis.

enã. ſ tunc ad
tẽ nemo.fun⸗

glmnd
on to
tun
1ffſt⸗

ſten ſ†/
ntS

glon
Gaon
ſdend⸗
Piuuſe

Gitone.
aliſinn
hectoon
ſſeön
atiK
NnN
ianih⸗
ocler,
ſoſo⸗

nen:6

dpen

—

rßßn
nac
iat
o6 9

8

Noni

ram: vt partum anallle vel fetum alalium ſe uoꝛuʒ que ſua futura
ſunt. vt. S. de re. di. S. item ea. Itẽ mulromagis ſi ſtipuletur rẽqᷓ

nunc eſt. vt. S. e. F. i. ”8ü H
5y¶ Quo ſua ſit. boc ideo qꝛ in eo caſu quo ſua futura non ẽ valet

ſupulatio.vt.ff. de ver.ob.l.ſi rem meaʒ.

(Sipularus en
dari. ⁊ eſt ratio . .
quod ſuuz e ampli quo ſua ſit: utiliter ſtipulatꝰ
no ſus garnondo eſt Sů de alia re ſtipulatoꝛ
na ennm ſenſerit de alia pꝛomiſſoꝛ pꝛo

pſit ſtipulan. vt.ff. inde nulla contrahitur obliga
dene ob.l nemo · tio: at ſi ad interrogatum re⸗
quẽadmodũ ca..i. ſponſum nõ eſſet:ueluti ſi ho
ſed qð dirinus. minem ſtichuʒ a teſtipulatus
1 ¶ Sidealia credi quis fuerit tu de pamphilo ſẽ/
dens boe vaun ſeris: quem ſtichuz uocari ce
nſiſe vrft veye⸗ dideris. (Quod exturpi cuu
bo. ob. coninuus. ſa pꝛomiſſum eſt: ueluti ſi ꝗs

F. i.als autem ſi po HHñ e
teſt ßm vtriuſq; in⸗ homicidium uel ſacrilegium

tellectu valere: va⸗ ſe facturuʒ pꝛomittit: non ua-⸗

Feae relleani let ſtipulatio. ¶¶ umquis

verbo. obl.l. qui er ſub aliqua conditione ſtipula

pluribus. .l.ſtiu txus fuerit:licet ante conditio-

latio iſta. F. eum qᷓ. . .
nerolndantdd: nNem deceſſerit: poſtea exiſten

aitur minoꝛem pꝛe / te conditione heres eiusage⸗

eo repotelt:idem za pꝛomiſlo-
quia mioꝛ eſt ; da ſtis parte eſt. Muihoc anno
nor ni i⸗ aut hoc menſe dariſtipulatus
terea. Giautemb eſt: niſi omnibus partibus pꝛe

vnius intelletum texritis anni uel menſis non re

valere põt:ſᷣm ei —. 7. . P. „ 6
rclewan valck. ſe ctepetit Si fundum dariſti⸗ id qð ſibinaturalr debet. Fi

vt hodie dare mibi
bono. x. pmittis. ſi
ſi eni de hac bono⸗

nia in qua ſumus intelligat᷑ valet.als non.vt.ff.de v. ob. l. quo⸗/

tiens in ſtipulatõibus.⁊ derebus dubijs.l.quotiens.ij.
a ¶ Pꝛomiſſum. ſiue dicaʒ ꝓmittis homicidium facere:ſiue dicã
Pꝓmitto.x.qꝛ ꝓmittis facere homicidiũ.yt.ff.de ver.ob. gnůalr.
b ¶ Mon valet.hmõi.n. ↄditiones turpes impoſſibiles pꝛeſumũ

tura iure.vt.ff.de condi.inſti.l.ſi filius.vñ non vʒ ſtipulatio. t

ʒ.e.S.ſt impoſſibilis.circa qð tñ dic: ꝙ aut ipſum quod ꝓmitti⸗
tur eſt turpe vt facere homicidium:⁊ tũc non valeret ẽt pena ap/
poſita. vt. ff. de ver. ob. l. generaliter. ⁊.l.veluti.⁊.l.ſi plagij.ide⸗
dico ⁊ ſi ſub conditione turpi.vt hic.aut ſi boneſtum ꝓmittarur
ſed tñ turpiter.vt dare.x.ſed ꝑ metum vel dolũ.⁊ tunc valet pꝛo
miſſio facta:ſʒ exceptione elidit᷑.vt.C. deinuti.ſti.dolo. in fi.niſi
in caſu vbiipſo iure non valet tꝓmiſſio facta ꝑ metum.ff.q met⸗
cã.l.ſi mulier.S.qꝙ ſi dos.ſᷣm Jo.
c ¶ Cum quis agere.hocin ↄctibus vt hic.⁊.S.de ver.ob.S.ex cõ
dinonali. aliud in relictis.vt. C. de ca.tol.S. ſinautem aliquis.⁊
ff. de ma. te.l. ſi ita ſcriptum fu. in fi.⁊ facit ad hunc.5S.ff. de peri.⁊
cõ.rei ven.l.ꝙ ſi pendente.i.rfn.
d ¶ QAui hoc anno.ideſt qui ſtipulatus eſt his verb. ꝓmittis hoc
anno. vel hoc menſe.
e ¶ Pꝛeteritis.ideſt elapſis. ſed ſecus eſt in relictis fauoꝛe vlti/
me voluntatis. nam in caput anni pꝛeſtatio fit.vt. C. quan.di.
le.ce. l. .yel diſtingue: aut Pmittitꝑ bec ᷣba boc anno yvel quoli

bet anno:⁊ tunc in fine anni fit ſolutio.vt bic.⁊.ff. de ver.obli.qui hoc an
no.⁊.l.eum qui certarum.aut annuum:⁊ tunc in capite anni fit ſolutio.ſi
ue legatum fſit ſiue in Zctu fiat ꝓmiſſio ſm ꝗo. ⁊ bo.vꝑ ff. de condit᷑.⁊ de⸗
mon.il.ſi in annos.⁊.ff.qñ di.le.ce.necſemel.vñ verſus. Annua ſi debes

De fideiuſſoꝛi.

tunc inſpicies caput anni,. Anno ſi debes in fine renebens anni. de boc

dixi. S. de ver. ob. in pn. Sʒ
qͥd ſi vſq; ad foꝝ rem ꝓmi⸗
. ſenit.videt᷑ ꝙ ſtatim incepto
puleris uel hominem non po-⸗ fſoꝛo poſſitagi.vt.ff. ad tre/

e . e e ¶ Si fundũ.poſſit.modo
tum ſ Pacium pꝛeterierit quo ꝓmiſſoꝛis.vt.ff. de Per. ſig.

traditio fieri poſſit. l.nepos pꝛoculo. nec tamẽ
nimiũ expectat᷑: lʒ tñ pꝛius
De fideiuſſoꝛibus. non poſiit ſoluere. vt. ff. de

ver.ob. continuus. S.illud.
Item ⁊ ſi incontinenti poͤt:

tit ſolent alij obliga ff deſo. ꝙ dixim. quoddaʒ

i , „ ergo tempus medium exigi
ni qui fideiuſſoꝛes mus. ſſ. decem dieꝝ bᷣm quoſ

appellãtur: quos hominesac dann vr.ſtoeconſtr bel p⸗
ipereſ 8,/ rãt: . miſſoꝛ.vel dic arbitrio iudi⸗
cpere ſolem dum meſie hn cis.cum..l.non ſit determia⸗

ligentius ſibi cautumſit. Inn im. vt ff deiure deli. ij. in

omnibus autem obligationi⸗ ſqui uder ſtauer rempus
. , uoddam nec mimiu
busaſſumipoſſunt:ideſt ſuuue Riolann vieſkde ſo. l. ratũ

re ſiue uerbis ſiue litteris ſiue æren 1. 1 g 2 4. §.
conſenſu contracte fuerint. nunquid idem in quãtitati⸗
Ac necillud quidem intereſt bus:quod in ſpẽbus hicdĩ

„ ml n Rñ.non immo tpetanto qᷓ;
utrum ciuilis an naturalis ſit tum iudicatis datur expecta

obligatio cuiadijciatur fide⸗ mnur. vt fr de iudi.ſi d ebitoꝛi.

iuſſoꝛ: adeorquidem ut pꝛo f (aquanuoꝛmenſium. vt. &.
„ 1, I. , de vſur. rei iudi.l.ij.ʒ quo
uoquoqʒ obligetur ſiue extra dam.vel verius dic.vt not᷑.

neus ſit:qui fideiuſſoꝛez a ſer 5. dever. ob. F. omis. in glo

uo accipiat ſiueipſe dñs ſitin aibiſtanim ac.

De fideiuſſoꝛibus. Ru.

alio mõ quis obliget᷑.vt.j.e.S.i.⁊.ff.e.l.i.Nunqͥd acceſſoꝛie ob⸗/
Aligationi accedere fideiuſſoꝛ põt.Rñ.ſic.vt.ff. eo. grece.S. fi.⁊ de
pig. acti.ſi rem. Li. f ¶ Momines.i.ſideiuſſoꝛes.
gSolent. l. creditoꝛes.
b ¶ Lautum. ⁊ eſt cautum ſine dubio. vt. ſ. de replicat. F. fi.

„ Ne eo ꝓmittit.ſ.pꝛincipaliter ꝑ ſtipulationem:⁊ idẽ ſi quocũq;
P

i ¶ In omnibus.i.in omni ſpecie obligationum dũmodo non ſit legem
vt. ff. e.l. cum lex. Sed contra. C. de fideiuſ.do.dan.l.i. So.illud ſpecia⸗

le eſt. Itẽ in pñtibus ⁊ futuris negocijs põt accedere fideiuſſoꝛ. vt.ff. de
iudi.l.quemadmodum.j.e.s.ãfid eiuſſoꝛ. J —
K ¶ Lonſenſu.ſiue ẽt ex maleficio vel quaſi.vt.ff.e.l.grece.S.ſʒ ſi ex ðlicto
lI ¶ Mec.ideſt non. H
m ¶Qiuilis.ſ.tm̃.vt pꝛo eo qͥ fuit confeſſus ſpe futurenumeratioms. vt.ſ.
ti.pꝛoxi.habet tamen eandem exceptionem quam reus.vt.C.denon nu.

— *

teris continuo agere:niſi tan⸗ bell.l. q filius.. ſabinus.

Roeoqui pꝛomit⸗ non tñ iõ ſtarim exigitur. yot

pecu.l.pe.in fi.⁊.l.tam mandatoꝛi.⁊ ſic no.ciuili tm̃ obligationi accedere

fideiuſſoꝛem.vt hic.⁊.d.l.dicitur.⁊.ff.e.l.fideiuſ..j.
n¶ Matural.ſ.vt ꝓ ſeruo.vt ſubijcit.vt.ᷣff. eo.l.fideiuſ.S. fideiuſſoꝛ accipi.
qᷓ;tum ergo ad danonem fideiuſſoꝛis nõ intereſt:ſed quo ad alia młta in
tereſt.ſ.inter ciuilẽ ⁊ naturalẽ obligationẽ.vt.ff.de ↄſti.pe.l.i.S.debituʒ.
⁊.l.ꝙ ſi manitus.S.ſi qs aũt. o ¶ Cui.ſ.obligation.

p ¶ Adeo. ideſt intantum. q (Pꝛo ſemo.qui ſeruus deiure natu/

X

rali tenet tantũ.non ciuili.vt.ff. decondi.inde.ſi id quod.. g. de libti.S.
i.⁊.S.de inuti.ſtipulł.S.item inutilis.⁊ huicnaturali accedit bic fideiuſſoꝛ

Ziber

₰ 8 — — — .

Sed conrradico.ſi non inuenio q; ſit ſlc fauoꝛabilis:⁊= quia ſu
r ¶ Obligetur. fideiuſſoꝛ qui ꝓ eo intercedit. . ... um tecepit. vt. f.. de cond inde.l. repentio.
¶ Eñs.non idem eõ vt dũs ſeruum poſnit fideiuſſoꝛem dare.⁊ eſt ratio: Bt Bnn dnarri den 8.

ſeruus fideiubere non põt.vt.ff.e.ſeruo inſcio.⁊.l.ſe.

qula talis nideinſſoꝛ obligando ſe ſeruo per conſequens domino obliga g Si is. ſ.reus. b (Dinui adnam. facit. e.l. vr fideiuſſoꝛ
¶Rideiuſſoꝛes. obligantur. Sed nunquid in idipſum in quo re
us tenetur ſaltemre
manet obligatus:
qñ in plus fideiuſ-

tur. Item pꝛo eodem.ſ.domino obligatur quod eſſenon poteſt: vt idem
pꝓ eodem ⁊ apud eũdẽ pol⸗
ſit obligari.vt. ff.e.ſi quis ꝓ
e. F. i. 7.l. vꝛann ius.2.ff. ad

ſana t. ſueboc diec eiuſſoꝛnontantum ipſe obli debeant dare qᷓ; debet is pꝛo ne zam wneune
elinquit. ſiue hoc di , P 1 . . 3
it ſiue non: idem in omni gatur: ſed etiam heredem eHgquo obligamur an coꝛum boc generale: vtile
obligati.ex contractu vel q/ linquit obligatum. ideiuſ obligatio acceſſio eſt Pancipa per inutile nõ vicia
an a a ibir ans ſoꝛ ⁊ pꝛecedere obligatione, lis obligatõms:nec plusinac Aoee .
aibus. Sed quid ſi ad pe / ¶⁊ ſequi poteſt / Si plures ſint ceſſione eſſe oteltq; in pꝛin⸗ ſi quis ar. S. ſed in
Numdvetebt, R fideiuſſoꝛes: quotquot erunt cipali re At ſi er diuerſo ut 1 cubut. nee 5.
non manſit ad beredes. Am nNumero ſinguli:nſolidum te- minus debeant obligani poſ⸗ neiatur æ eſt pꝛo no⸗
deo no putotenen er boca nenturItaq; liberum eſt cre ſunt. Itaqʒ ſi reus decem au biiſ vrfe. grere. .

ſu heredem qᷓſi naturaʒ mu⸗
tet hoc caſu ſtipulatõ.vt ar.
S.ff.ſi quiſ cau.l.ſi eũ..qui

ditoꝛia quouelit ſolidum pe- reos pꝛonuſeri fideiuſſoꝛ in uus.
tere, ſed ex epiſtola diui Adri quinqʒ recte obligatur. cõtra

iniuriaꝝ. ?.].de act. S. fuerat ani comp ellitur creditoꝛ a ſin⸗ uero obligari non poteſt/⸗tẽ leplus con/
autem. ⁊ facit ad hunc.S.ff. n . ſerit fideĩ tra hanc regulam ẽ
e.lii. F. fi. gulis:q modo ſoluendo ſunt ſiille purepꝛomiſenit fideiuſ⸗ 5. de rerum di. F. ſi
Gianfiorprrrtgere pu litis conteſtate tempoꝛe par/ ſoꝛ ſub conditione pꝛomitte- Fnenlcrar r
ta ideiubeo m id qnod ſihi tem petere⸗ deoq; ſi quis rep oteſt: contra ueronon po⸗ emp.in pn. Itez. ff.
qedes ne H ex fdeiuſſoꝛibus eo tempoꝛe teſt ( Mon ſolum autem in de en a es
. . . ecem. * .
u gre uevin con.l. qam. oneratiſed ſiab uno fideiuſ⸗ münt Au Rlas inrrllſitar. bitomeſen bi oi⸗
SF.HF. Acd. ditoꝛ to ecu⸗ pluseſt enim ſtatim aliquid bus da generalem
c Siples. tenent idem in oꝛe creditoꝛ totum conſecu⸗ pluse ſtatim aliquid ininen prlie e

pluribus mandantibus v?ł tus fuerit:huius ſoliusdetri: eaehoſ tempusda ponas hanc litte/
e.Di

. . — . ,,— . 41 z. . 7 4 1- —
b eub ur f uſ. mentum enit: ſiis pꝛo quofidð Gre. quid autem fideiuſſo: mano hlicſepore
. panet ſna nn altbert tenen, iuſſit ſoluendo non ſit: 7 ſibi 1 P20 reo ſoluenit: eius recupe⸗ eſt in acceſſoꝛia ob /
tur ipſo iure: vt iam non ſit putare debæt:cum potuerit iu randi cauſa habet cum eoſnã liganoneſm Joã.
nafana eznots e idi Han. erepiſtola ans ichiamm dlat iclctnn⸗ rece fide· Item contra f de
ciur bic:niſi expꝛefſe inſoli⸗ B e eE, õs ma a .. iugl.non quemad-
dum pꝛomittatur: ⁊ ſic vide ⁊ deſiderare ut oparte in ſe iuſt. 02 pler umq; ua accipitur. mocun. olu. ibi
vrin ant ovue de Ht . detur actio. (Fideiuſi. des ſiue etiam uerbo. Secd non e M
vi. el venus vt puto di ita obligarinõ poſſunt ut pl?ꝰ et ſi dixent pꝛoeo erunt ac te reum: non tamẽ
cta Bnlelaaneut Iplurihaas — ”D . I bars reneur. Its
reis debendi iu quibus etiã contra.S.eo. acne.
iure veteri videtur fuiſſe cau· „ ſeaibi non eſt plul
tum:vt pꝛo parnbus teneatur. t. ff de duo. re.l. reos. at ſecus ſit in ſide⸗ eo nodo quo dicitur plus. Diarur enim plus quattuoꝛ mochs
iuſſoꝛibus quoꝛum quilibet tenetur inſolidũ vt ipſe reus ꝓ quo ĩtercedit: quoꝛum nullus eſt ibi...de ac. S. plus autem. Contra. ideſt ſi reꝰ
⁊ itꝗ hebit locum epła bodie vt olun. Aquinq; pꝛomiſit:fideiuſſoꝛ decem. 3

Eontra. ſi reus ſub conditione ꝓmittat. fideiuſ. pure.

d Er epla. ſed vbiẽ bec epła. Rñ non bẽmus eam ſcriptã: multot᷑ tůẽ de B r
onen tbie⸗ 3 m ¶ Plus dare facit ad boc.ff. de v. ſig. is cui. 5. fi. . ſ. de acti. F. .

ea mennonem faat lex.vt bic.⁊.C. de conſti pe.l.fi.⁊.ff. e.l.inter fid eiuſſo . d boc. f ch. 8.
e artes.hec tñ epla fallit in.v.caſibus.vt in fideiuſſoꝛibꝰ eres.⁊.l.ſe. plus auũt. .ff. de ſo. l.inſolidũ. a. ff. ſo. ma. ſi ↄſtante. . quotiẽs.
tutoꝝ:qꝛ non imploꝛant bñficium:lʒ tutoꝛes imploꝛent. vt.ff.rem pupil. n (Bi qd aüt ſoluerit. ſiue p iudicẽ ſiue non. vt.ff. mã. idq;. 5. fi⸗
ſal. fo.l. f. v.ff. detu. ra. di.l. . .. nunc tractemus. Item fallit infideuſ ⸗/ gaeiuſſoꝛes. ſ fallit in caſibus quattuoꝛ: ⁊ anteq;ᷓ ſoluit agit mã.
ſoꝛe fideiuſſoꝛis.vt.ff.e.ſi plures.ꝭ.fi. Item fallit qñ alij fid eiuſſoꝛes ſol / vt ſi hoc dictum ſit vt ad tpᷣs teneatur. Itẽ ſi ſuent ↄdẽnat. Itẽ
uendo von ſunt tpeli.ↄte.vt.j.ſubijcit ſtatim. Itẽ fallit qñ eiuſd e ſũme ſi cepit ſua bona diſſipare re. Itẽ ſi diu ſtetit fideiuſ.in obligatõ
ſunt fideiuſ.ſed non ꝓ eodẽ debitoꝛe.vt.ff. e.ſi a ticio. Ite ⁊ qñ inficiatur ne. vt. C. man. ſi ꝓ ea. .ff. man.l. luc. als non agit anteqᷓ; ſol⸗
yt. ff. e. ſi dubitet. F. ia. Ded nunqͥd bec excepnio epłe eſt peremptoꝛia voe] nat: ſʒ ſoluere dʒ. vt. ff. de 2di.inde.l.indebitaʒ. Sed ẽt in caſibꝰ
dilatoꝛia videt᷑ ꝑemptoꝛia:qꝛ ꝓꝛſus ꝑimit id in quo opponuur. Itẽ 1 eõ nullo mõ agit. vt ſi p muito aut donandi aĩo: autin rem ſi uam ſi
videtur dilatoꝛia:qꝛ añ litem ↄte.opponi debet. vt hic.quare videt᷑ dila⸗ deiuſt it. vt.ff. mandani.ſi remunerandi.S. ſi paſſus. 7.l. ſi pnte.
toꝛia.vt. ¶. de pꝛoba.l.excep. Sed dico eam quaſi anomalã: cũ nec per · Ittẽ ſi hoc actũ ſit vt non agã.vt.ff. mã.ſi remuner andi.S.ſi mar

emptoꝛi ꝓꝛſus imitetur quevſq; ad ſſiam opponitur:nec dilatoꝛias q̃ cellus. Itẽ ſi mandatũ non ſit obligatoꝛiũ.j.man..illud. Iteʒ
tm̃ differunt. vt. . de excep. S. boc ex.⁊. C.ſen.reſcin.non poſ.l.perempto⸗

⁊ ſi ſideiuſſoꝛ nõ opꝑpoſuit excep.quã debuit opponere. vt. ff. mã
rias. Sed quid ſi ſoluit. nunqͥq repetit qᷓ ſi ſit fauoꝛabilis exceptio. videt

da. ſi fideiuſſo. o ¶Aandati.ſalicet actione. ⸗=
ꝙ ſic. vt in velle.vt.ff.de condi.inde.l.qui excep.⁊.ff.e.l.qui contendat. P ¶udiciuun ſiinterceſſit mandatũ yel etiam eo pſ̃te fideiuſſiſſj

2
5

Velite obli.
ſ
vr.ff. man: qui fide.⁊.· xmandato. — futura.quid. n. pdeſſet dicere confiteo: me.x. accepiſte:vel d
lſe 9 HWTWss grece. cã mutui: Bos ſenbam niſi intelligatur: ? id eo daß. Zehe 6 raſter
vo 2.5S. de ver. obli.ſed vrrum. .dritn biekſenpenm acſtven arnmnrehi⸗ lo. . ex c mutui: hocſenbam. Rñ. quidaz non teneni pp
m ¶ In ſtipulationibus. actuʒ. q. ſe icit ſenptura a vereita rer upꝛadicam ranonem: qꝛ per verba futun tpis dʒ fieni. Sed cenefa/
. fuiſſet factum qð foꝛte fuit vei non ſuit aaum: cene pᷣſumitur po ns puto ꝙ pᷣſumar obligatus:ſicut cum ſcnibe me debere. vt hic. nec eniz
NNA ſcriptura vt ſic vide verbis immo rebus legem ĩ
u atur actuz. ⁊ eſt hec L enns de. Ccom. dele.
is: ſcriptura pꝛiuata. , ,„ „ . ij. Ael dic ꝙ ibi intelligi⸗
i diclem ſi unſe 1c. ſſi dixent .— (In ſti nominibus fieri dicebatur: futurdm. vr ibi p̃ᷣdir..
i cr cauſa vndein pPulationibus fideiuſſoꝛuz ſci que nomina hodie non ſun S. qblert. ſenpnra e
4 armii cnma pbe endum eſt hoc generaliterac jinuſu. (lane ſiqus debe esment.
i cat niſi contra ꝓbe mmn Lehen c * Mlat enquis dedbe à ¶ Mumeratum. als. n. ſi nu
i tur. vt. C. nonnu cipi ut quodcũq; ſcniptum ſit reſſeſ. n pſerit quod ſibi nu- mãatum eẽtnon litreris ſy
. rce.ean. gn dan uaſi actum: uideatur eam meratum non eſt de pecunia atodissendafmm ogimy an
4 Ff de verbo. obl. actuʒ. Ideoq; conſtat ſi qnuis mimenumerta poſt muliuz? reſponſo. . .
“W nbun a 5 ſcnpſentt ſe fideiuſſiſſe: lide tempoꝛis erceptionem oppo k ¶Ahultnz hoc erponiur.
aarne iomnia ſolenniterꝰacta'. nerenon poteſt. hocenim ſe⸗ I CErecpnonen Tnon ife
tum· in ſcptura aag ”ñůð iſſime conſtitutum eſt:a ſic peunieqqᷓ poteſt pponi ſiue
mni eiſtandũ multom H 4 UR im qi QL. eo.l.ſi quaſi. ⁊ in ſenptis
Fennr A aepe poteſtſ. cripturarobligetur⸗ ſʒ fEm quoſdam. vt in aut. tẽ
baicum predbus erea naſcitur conclitio ceſſate po non ſa pe ſnhe do
⁊ in nen de ſideĩ uer boꝛum obligationer. te. pᷣmum tamen bm Jo. ve⸗
85 negeeel ¶ Multum autem tempus nus eſt. AAAAA.
ſ vi. It nota bie⸗ m ¶ Conſtitutum. ſ. a multis
n ſumi oinnia ſolẽnit imperatoꝛibus qui fecerunt
6oi ðJJ M H 3 H leges tales.C.e.ꝑ totum vſ
len acta quod ꝓbant ſupꝛadicte.oll. HGB 4. l. generalr. nam poſtea Juſtinianiſnun.
ſee b ¶ Golenniter. i. interrogationem factã fuiſſe quã neceſſe ẽ pꝛete n adte ſicloquif q̃ſi ſupꝛadicta loquantañ tpa Juſti. ⁊ nũc ſubijcit
ſr dere. vt. . de ver. ob. in pꝛin. . C. de Z. ⁊ 9. ſti. l.. WVhocie fit idem. Vel dic bodie.i.poſtq; cucurrit hoc tpᷣs.ſ.quinquenniũ
t c¶¶ Ncra. ſed contra.ff. de publi. quecũq;. ſi. So. ibi ſunt errrin oliʒ: hodie bienniũ.vt. ꝓr. ⁊ ̃m hoc non dʒ eẽ: ⁊: in terunun.
ieih ſece ſolennitates detutoꝛe ⁊ iudice qui debent adeſſe cum pupil / o ihon pot.i.dũ querimoniam ꝓponere non põt de except. non nu. pe.
ch lus vendit.⁊ hic actus pꝛomiſſionis nullus eſt ſine actu interro 2 cucumt tpᷣs.i.obligabit᷑ꝑ ſcnpturam ad dandã pe.non numeratam.
Noi⸗ ganonis. vnde er quo dirit ſideiubeo vel ꝓmitto:intelligif inte p ¶ Oanptura. i.p ſenprufam. ſʒ certe videt᷑ neminẽ ſcriptura vellris obli
fide roganio fada eẽ quaſi ꝑs ꝓmiſſionis.⁊ ſic non eſt extrinſeca ſols gan:ſʒ intellectu qui ex lris ꝑapit᷑ ⁊ verb.vt.ff. de act᷑.⁊ obli.l.nõ figura.
naa⸗/ nitas:cum ſit ꝑs ſtipulationis. D qð quidã concedunt. ſ certe vtrũq; facit ad obliganõex. ⁊ ipſa ſigura lr̃a
nibi Delitteraruʒ obligatione.que fitſcniptura. Ru. rum oſenſus quẽ expᷣmunt. qð.d.l. dr non figura.ſ.ſola. Itẽ nunqͥd
goin im.ſcniptura.i.ſolenitate qᷓdam ſcripta:q ꝑ quedã no ⁊pꝑ Saiaʒ ſenpturã obligano ciuius nata poterit tolli:vt ſi creditoꝛ ſic ſœi
H ina ſpecialia ficbat vt ſubijcit. J bit. ↄfiteoꝛ non menumeraſſe:vel te ↄfeſum non fuiſſe: vel illum ſoluiſſe.
ni Plane.lʒ dicta vᷣba in vſu eẽ ðᷣſierint. plane ⁊c. Aß. ſc.vt.ff. de regu. iu.. nibil tam naturalefet.
N i quis. hõ pᷣuatus. idem c ⁊ ſi fiat ꝑ aliũ dũmõ ꝑ publicim q Ooligenur. ſ. auiliter naturaliter poſt biennium qᷓſi biennium pari⸗
Lee pſonã aliud ſi ꝑ pᷣuatam.vt. Soega inſra ar in f de pis. Aat naruralẽ obli gatõ em. nq an erat auilis tm̃ non naturalis cũ nibil nu
fhil l.ſi ideiuſſoꝛ. S. i.ſz ibi in ſeibentis piudicium credctz?.· meratum ſuerat. Itẽ ſi quil non ect fruſtra diceret hr̃elocũ erceptio. Dici
ods g ¶ Debere. ſ. ex cã mutui ⁊ ſine ſtipulanone. bec.n. verba non ſt mus ergo ꝙ ſola auilis ſit ante biennuũ: ſed poſt bienniũ natural adijc
in apta ad ſtipulationem.vt.S. de v er. obli. ..i.ſi aüt ſine c nonß vel qð eſt venꝰ non agijeil. ſʒ hma cuił inapit hr̃e vim natural ⁊ ciuil.nã
indicat.yxt.ff. de pꝛoba.cũ ð ĩdebito.in fi. Quid ſi ſtipulatõ inter ⁊ ſtipulano ẽ de iure ciuili.hx tñ effectũ naturał obligatõis ⁊ cilis.nã ciui
uenit.Rñ.⁊ tunc habet locum effectus huius ti.nam excep. in fa leꝑ ſe non vʒ ad exigendum. vt dium·. S. deobl. F. i. Aem ſic eſtin reiu ⸗
i5. ctum põt opponere.vt. C. e.l. cũvltra.⁊ boc ſi ſpe future numera dicata.adhuctũ dicunt quidãꝗ. vt Ja.⁊ NHu. ꝙ ſi vuli poſt biẽmũ excep.
. nonis.als ſi tanq; iam eſſet debitum cum non eſſet ſaenter don opponere ⁊/ ꝓbare ſibi non nu.pe.qꝙ admitti᷑: ſed añ bienniũ ꝓbat credi
ſi ſitetur videtur donare. als.i.ſi non vult donare:ſed quia credit toꝛ. vt. C. e. l. ſi ex caut. qð cene eſt equum. ita bienniũ boc ſoluʒ opet᷑ ꝙ
ſe ei debere non valet ſtipulatio:qꝛ obijcitur exceptio.vt.ff. dere. ꝓbationis ↄuertatur onus ⁊ ct ꝓ bis facit qð als dẽ ꝙ non fiant illiate
ur.l. cnius. ⁊.ff. de excep. do.l.ij. S. ij. Et nota caute hoc ꝙ ꝑ ver exactiones. vt. ff. de of. pꝛeſi.l.lliatas. Sʒ certe aliter de iure vid erar ſc⸗
ba pñ̃tis tpis ſit obligatio:vt per hec ſcribo me debere vel ↄfite licet vt nullo modo admuttatur eniam ꝓbans. nam ſacramentuʒ non po⸗
oꝛ me debere. vt bic dr.⁊ ſiceſt ð opĩoneʒ nr̃am qua dicmmus ob teſt deferre qð eſt ſpẽs ꝓbanonis.vt.C. e.l. in contractibus.S.illo.⁊.Q.
ligationem lñs debere fien ꝑ vᷣba futuni tꝑis tm̃.vt. C. de poſtu. de ure deli. l. f. S. Inia. Ded certe ſatis credo pᷣmum verum 2 equum.nec
N f l. ſub ſpecie.vt ſenbo me daturum nbi decem ex cã mutui ad ĩſtar obſtat qð de iuramento dixi: qꝛ ex parte illiꝰ.l.in contracibus non habʒ
ſtipulatiomis que per verba futuri tpis tm̃ fit.vt.ff. de ver. ob. ſti iuramentum vim ꝓbanionis:ſi non vult aduerſanus.vt.C. de iureiurã.
pulationum.S.ſtipulatio. Ged cene nec boc dico ꝙ per bec ver⸗ l. generaliter. §. ſinaunen.
n 4 ba naſcatnunc⁊ vt nunc:ſʒ qſi ct pus nata ſit ſi ↄfiteoꝛ pervba r ¶ ongicno. cilla. l. C. de non nu. pe.l. in Zctibus.
S pñᷣnss vel pꝛeterin tꝑis. ⁊ facit. C. de epi. au.l.ſi pñs.⁊. C.e.in ꝓ ſ Obligatione.i.ſtipulatione qͥ verbis fit. nã tuncn. iſte ceſſat: ⁊ bʒ locũ
tun cuibus.in pꝛin. Vel aptius.non faciunt hec verba vt obliger: 85 S8. ber.ob. qñ accepit vel bʒ locum exceptio in factũ. vt. C. e. ti. cũ vltra
t vt obligatus pꝛeſumar:lʒ habeam exceptionem. AVel verius licz S alnanan poſt multum tps exceptoem ꝓponerenon poteſt. vt. Z.

spponam ye ba pꝛeſentis vel pꝛeterin tempoꝛis:tñ ſꝑ intelligut

modo dixi. Quid ſit multum exponi bic. ⁊ nota multum pꝛo quinquen⸗

cor

x
. renahns etiam veri de⸗
bitoꝛes interdum talia op⸗
ponerent:⁊ ita occaſione li⸗
citi cõmitterct᷑ illictuz qð eẽ
non dz: immo ẽt licitum co⸗
artatur vt vitet᷑ illicitum. vt
bic ⁊ in aut᷑.de ec.titu.immo
( Wer conſtitutionè. vt. C.
de non nu.ʒ pe.l. in contracti
bus. Accur.

ʒ ¶ Altra biẽnij. ſic. C. de oĩ

agro deſer. l. q agros.

xtendat᷑. ⁊ bocin cauſa

mutui. ſi vero alia cã ↄfitea

tur in ſcriptis.veluti emptio
nis vel ſimili incõtinenti p⸗
iudicat ſibi:nec põt )̊ ꝓbari
niſi per aliam ſcripturaʒ. vt
Q.de non nu. pe.l. generali
ter. Item hic in debitoꝛe cõ
fitente. ſed in creditoꝛe confi
tente ſibi ſolutum.xxx.dies
ſtatuuntur:niſi in caſibꝰ vbi
incontinẽti pᷣiudicat.vt.C.
de non nu. pe. in contractibꝰ
S.ſuper certis.⁊.S.ſed ⁊ qñ
accurſius.

D eobil gatlonlbne ex con

acti. ⁊ obli.l. cõſen /
a Un emptionibul. vt. ff.
contra.emp.l.i..fi.⁊.j.ti.i.
An.

cò. in pᷣn. Sed ↄtra.ff. ꝓ ſo
cio. l.iiij. i.rñ. Sed certe ibi
non negatur quin conſenſu
contrabat᷑ ſocetas.vñ non
eſt contra.

uenire. vt. S. de ver. obl. F. ſ

onſtitutionibus.quas non .
ed ne creditoꝛes. non ſolum iſti ſed ver.
uis pecunijs. ſub. etiam. nam occaſione buiuſmodi ſi daremus lon

d
Onſenſu. ſic. ff. de

b rauonih tiů in
Societatibus.vt. . ꝓ ſo/⸗

Aber

k ¶ Blius ſtipulek. . di. nereſſe eſt ola dicankin ſtiplone n at
nihil venit in talẽ obligationẽ.ff.dene.ge.l.ſipupilli.in fi.⁊.l.qꝛ

nio poni:ſed ſed diuꝓ decennio ponit.vt.ff. qui ⁊ a quibus. ſi cum fidei/
.§S. ariſto. Hecuriiiiis.
habemus.

inhac exceptione antea qui⸗
dem ex pꝛincipalibus conſti⸗
tutionibus uſq; ad quinquẽ-
niũ pꝛocedebat.Sedene cre⸗
ditoꝛes diutiꝰ poſſint ſuis pe

cunijs foꝛſitan fraudari per

conſtitutionem noſiram tem⸗
pus coartatum eſt: ut ultra bi
ennij metas huiuſmõi excep/
tio minime extendatur.

Onſenſu ſunt ob
ligationes in emp⸗
Vonibus uẽditioni
locationibus:conductiõi⸗
bus ſocietatibꝰ mandatis .

Jõauũt iſtis modis dr obliga/

tio ↄſ. enſu contrahi: q; neq;
ſcriptura neq; pñtia oĩmodo
opꝰ eſt:as nec dari quicqʒ ne

ceſſe ẽut ſubſtantiam capiat
obligatio:ſed ſufficit eos qui

negocia gerunt conſentire.
Vngde interabſentes quoq;
talia negocia cõtrabuntur ue

17

— —

(ain his ↄtractibus alter
vñn non Aſteni obligatur:in id quod al
eMandels ſel none i⸗ S
ſtipulatione ↄſenſus dʒ int/

Dic. . ff. de pac.l. i. F. pe. Rñ. hic erpꝛeſſis verbis dz eẽ conſenſus. vt. ff. de

.

ver. ob.l. i. F.i. hic aũt aĩo ſine ᷣbis: ⁊ inter abſites.vt.ſ.pxi.ibiint᷑ pñtes
fm̃.vt.S. de inuti.ſti. Iteʒ verboꝛum. H .
eę (Sauiptura. hic caute no. dꝛĩam quã facit inter bũcti.⁊ ſupioꝛes.nã qð
diit neq; ſcriptura in hoc diſcrepat ab obligatõelr̃aꝝ.vt. S.ti.i. Itẽ ĩ eo
ꝙ dicit neq; pſñitia: dicit ꝑꝑ verboꝝ obligationem q inter pſites fit.vt.S.
de inuti. ſti. F.itẽ inutilis. Itẽ qðᷣ diat nõ eſt nccẽ qͥd dari:ideo dicit vt di⸗
*ſcrepet ab alia q̃ fit re.vt.S.qͥ mo.re ↄ.obl.pꝑ totum.
ſf·¶ Per epłam. vt.ff. de rei ven.l.qdam mulier.

g ¶ Iteʒ in his.ſupioꝛ fuit dꝛĩa ad tria genera obligationũ.hic aũt ſit dꝛĩa
a ſtipulationem vel verboꝝ obligation.

7A

Cötractibus. q fiunt ↄſenſu.

i ¶ Oz. a. d. bincinde Zhitur obli

gatio ẽt in his que nõ ſunt dicta. nã veniũt vſure poſt moꝛã. vt.ff. de acti.
emp. iuł. ꝗ. ex vendito. Idẽ eſt ⁊ in oibus bone fideiiudicijs.lʒ non ex cõ
tractu ſed õſi naſcunt᷑.vt.j.de act.S.in boneſidei.

luti per epiſtolam'uel nunciũ

Mué.
,

ter alteri ex bono ⁊ equo pꝛe
ſtare oʒ cuʒ alioquin in uerbo
rum obligationibus alius ſti-

puletur:aliꝰ ꝓmittat.

SDe emptioneet uenditione.

Mptio uenditio
contrahitur ſimulꝰ
atqʒ de pᷣcio cõue⸗

nerit:q;uis nondũ pᷣcium nu

meratum ſit:ac nec ꝗdem ar
ra data fuerit.nã qð arre noĩe
datur argumentuz eſt emptõ

nis ⁊ uenditionis cõtracte.

hoc quidem de emptionibus
⁊ uenditionibꝰ que ſine ſcnip
turatconſiſtũt obtinere opoꝛ⸗/

tet. NHam nihil a nobisin hu⸗

iuſmodi uenditionibus inno

uatum eſt. In his aũt que

7

ſcriptura conficiuntur nõali⸗
ter perfectam eſſe uenditiõe,ʒ

⁊ emptionem conſtituimꝰ ni⸗

ſi inſtrumẽta emptionis fu-

erint ↄſcripta:uel manu pꝛo⸗

pꝛia contrahentiũ uel ab alio

quidem ſcripta.aP contrahen

te aũt ſubſcnipta ⁊ ſi ꝑtabelli
onem fiũt niſi ⁊ cõpletiones

eemptione? venditione.Rubꝛica.
Aſprio⁊ vend itio contrabit᷑ hicno.tribꝰ modis pfici ẽpn
yno mõ.ſ.ex quo non pñ̃t diſcedere ↄᷣbentes.vt.C. de

ack. ⁊ ob. l. ſicut ab

iiitio m quẽ modũ

t conditionalis eſt
emptio pfecta. Se
cundo mõ qñ ẽ pu⸗
ra:⁊ tunc indipit ꝑi
culuʒ rei ad empto
rẽ ꝑtiere.vt. ff. ð per
com.rei ven.l.ne⸗
ceſſario.in pᷣn.⁊ ira
Zhitur hic ſiue ꝑfi⸗
citur. Zertio mo qñ
res tradit᷑: dr̃ plus
perfici adhuc ſiuei
pleri. vt. ff. de acti.
emp.ſi quis reʒ alie

— 2

aliquid datuʒ loco
p ¶ Arre. vt. ff. e.
Car pꝛin.
q ¶ Et emptionis
ge. non autem ẽ de

r ne ſcriptura.
i..ſiñ ſolẽnitate ſaip

8 Uenditionibuſ.

ſ.Dque ſunt ſineſcrip

tura.

v—LV——

t Conficiunkt patzʒ

bic ꝙ alia eſt ẽptio
ſiue venditio ĩ ſenp
tis:alia ſine ſcriptiſ
Item in ſcriptis dĩ
qſ hoc agunt ↄtra
bentes vt non alit
valeat ↄrractus:ni
ſi fiat ſenptura ſᷣm
quoſdam:qð non
vigemus in vſu. A
lij dicunt vt pla. ꝙ
ſufficit Zhentis

pel aliq;s eoꝝ dicat in n. ctus q; inde ſcriptura fiat:lʒ non di⸗

cat qꝙ alr non valeat niſi fiat:⁊ hoc appꝛobo.vt.C. de fi. inſtru.

l.Sᷣctus. ibi.illos tñ quos in ſcriptis fieri ↄuenit ⁊c. Si aũt ſim /
phliciter fiat ↄctus:ſʒ poſtea ad ꝓbatõem ſiat ſcriptura:vʒ qð ac
tum eſt:⁊ ẽt valuiſſet ſine ea.vt.ff.de pig.contrabit᷑ Et eo mõ di ⸗
co eẽ intelligendũ vbicũq; dr̃ lege ᷣctũ aliquẽ in ſeriptis fien vel

diſtractum. vt. L. de teſts. l. t

⁊ in aut᷑ de teſti. F. ⁊ lʒ. col. vij.

Sed cũ fiet in ſeiptis bmõi venditio ⁊ ſine ſcriptura nõ valeret
quare non dr̃ obligatio lr̃aꝝ.Rñð.qꝛ al iud bʒ nomen.ſ.emptio
⁊ veꝝ eſt hoc nomen:at in mutuo non eſt verũ mutuatũ eẽ.tũc.n.
re eẽt obligatio ↄtracta.vt.S.de lr̃a.ob.S.pltnanan.

Conſtitum. pteriti tpis c. ? dic. vt. C. de fl inſtm. Zctus.
u ¶ Contracte. non autem eſt de ſuba otractuſ.

x ¶ Miſi inſtra.que vulgo rõnes dicunt᷑m Jo.

uerint. ſ. becinſtra. 2 ſub. non alr ygleant niſt e. .

—,, — —— — —.,. —

fWKWK(— — — — — —. —

d

Zertius De obli. exolien. De emp.⁊ ven.
((ösmabateſ vnochſ anpeoiez pendtotertalofubirg b'Gcdaxmm nodu refiam ebet,esr , ctunn
ti fit als vbi Zctus fit alius in ſcnptis. vt in aut defi.in. .ſi dal i ¶ BPꝛecum. repetit depꝛecio qð deberinterurtfervtadgart duo. g ſit
en igf vult. ⁊. Eſi quis mutui.⁊. F. ſe. .), n 82 t.1 J certum. Item in pecunia numerata. .
iht 2 (X ompletiones. ihondum completum. enN2„ e k ¶ Moci de ho. 1 ( Deaſio. vt. C. de ↄtra. emp.l.ſi.
G àa ſ ää m ¶ tunauenit.nota ꝙ caute ponit de terna ꝑſona.nam ſecus ẽ ſi in /⸗
lib b Et fuerint. ſ. pentis arbitrio. vt dicemus
o, petatur ꝓ ſkel e ſ. e. F. emptio.
ſsi Piuramento in lite – 858 . „„„ s n noiatus eſt. AQuid ſi in —
1 . bloluna vr d acceperint fuerint pantib⸗ quãti ticiꝰ rem eſtimauerit tã air⸗ contulimus. vt vẽ
die abſoluta. . ſub ⸗ deeſt ex his: ⁊ penitentie locꝰ tis habũdeq; hoc dubitaba⸗ Roept ſplor, ſiinerten ſ
pe Iſqipta.ac. eſt:poteſt emptoꝛ⁊ uenditoꝛ tur:ſiue ↄſtet uenditõſiuenõ pꝛin. miſi.niſi in vno caſu qͥ
loe d (Eena. Sʒ qu? ſine penarecedere ab emptö Sednfa deciſio ita hic co eſt. ff. de pig.l. ſi fundꝰ. F. fi.
in ſine pena cum ſtai in e Pena Tece ereabempto —+☛ ed na deciſio ita hic con⸗ o ¶ Diffinierit.ẽt inique:qꝛ a
4 in arris euʒ puniat ne ⁊ uenditione. Ita tamen ſtituit:ut quotiens ſic compo pſdna certa non recedit᷑. vt
ni Iß. lnepena ite impune eis recedere concedi ſita ſit uenditid quantiille e deven oblſ her⸗
nin Eẽũ⁊ lur eiur in litem :iſiia . Ae E EREE. tu.⁊ hoc verum eſt qñ id qð
kfui naperpena erech nr wecn iinn arr. dun nann Rünanan ſub hac conditio⸗ deeſt ſubſtantie contractus
Nſoluentem: ne aliquid fuerir datum. hHoc neſtar tus: nt ſi ani apponitur. ſec ſi ofiteatur
Knenevt dd. enimſub⸗ cuto ſiue in ſcrip/ . Riet canetegeri 6: ut ſiqui qj5 eſt de accidente cõtract?
N accpientez. vt. f. ſi Eiun lublecuto liuem lenp demi le qui nominatus Epꝛe nam tuncad arbitrium bo/
Krgme Drns eh. tis ſiue ſine ſcriptis uenditio ciũdiffinieritꝰ:tunc omni mo nivin rerumtur fe bec ve⸗
unis alider liberak celebꝛata ẽ: isqui recuſat ad doſm eius eſtimationem et aaE ec Lale-
degeauge ſte tans implere ↄtractum: ſi quideʒ Ppꝛeciu perſoluaturꝰ:⁊ restra⸗ in lege.in pᷣn. qᷓ omnes ſunt
nii tonmarona. . elſtemptoꝛ perdat quod öde datur ut uenditio ad effectũ FaAtnnarehects Y;
deac. ob. ſicut az rit. ſi uero uenditoꝛdupluʒ re perducatur. emptoꝛe quide, arbitnium boni vin: x ſicnõ
46 ber lex ſibi pernit/ ſtituere compellitur: licet ſu exempto= actione: uenditox ontradicunt dictelll. nec ob
2 tat. Et no. ꝙ; huiuſ s nibil expꝛeſſumẽ/ acnone: uen — ſtat. d. lex. ff. de ver. ob. ſi ͥs
na / l. penniſſio eſt cum per ams mhil expꝛe umẽ re exuendito agente. Si arbint atu. qꝛ ibi non fuerat
i aliqua pena. ar. /Mꝛecium autem conſtitui o-⸗ qutem ille qui nominatus eſt arbitratus: quo caſu conce/
R nra. in aut. oſtõ qgue doꝛtet. naʒy null tio ſi aNreMulc qut nomning us do non recurri ad boni vini
eun de dig. F. illud. coll. bo —— aemp tio lne uel noluerit uel non potuerit arbimium. Sed quando di
kh L Ricne . mnon⸗ eſ. pcio eſſe⸗ põt: ſed ⁊ certuʒ eẽ pꝛecium diffinire:tunc pꝛoni( tur inique diffiniri. ſen ſe
Atmänan a, baccium ebet alioquin iin- ) bilorſe uenditionem quaſi lnranstdetgim ven
hei arnanſlatio. Qu⸗ ter aliquosita conuenerit ut nullo pꝛecio ſtatuto?. Quod ſi voluntate. ⁊·l.i. Uel vt
— am dlenunch non . puto iudicis officio expedi⸗ *
tyan H d an kal-. l tur:etiam ſi minoꝛ ſit decep/
tihi⸗ nica. Alij contna. mereſt, “ Kl rio:dũmõ non mĩma. vt.ff.
iſep vt. C. ſi quis alteri vel ſibi. l. nultum intereſt. ⁊.l. dolo. Diſtĩgue ñdein inte. reſti. ſcio. nã non tm ſibi ↄmittifin alienis qtum ipſis dñis li⸗
In aut per er oꝛem aut ſcienter. R p ↄdi er.l iſta. . er.l ſlla. ceret. vt. ff. ſo. ma. l. ẽt. F. i. .l. ſi conſtante. S. ſi maritus.
nen eompe lieſed acriene n. P odi. ex.l.iſta. . er.lilla. C. de p ¶Goluatur. ita fiat accipientis. vt.ff. de act. emp. exempto. 5. .t vyſu
renn finſtru. contractꝰ. vl ẽt p officium iudicis. tar. C. ð reſcin. yv repoſt moꝛã. vt.ff. de act. emp.l. iuk. F. er vendito.
NA . l.ij. Irem peract. e emp. itñ ſiebar n enditio mnela peis naz ſ q nc airedtaakenan vrderurnunentenck facere acci ⸗
mmn fieret in ſcriptis niſi elernonang plen ade er empto. cu pientis: ſed de euictione ſe obligauit. vt. ff. de act. emp. ex empto in pᷣn, ſE
nun non eẽt adhbuc venditio. vt bic df.ſed pꝑ di.ex.l.vel officio iudi nunquid pꝛeciſetenetur ad rem radendã. Ma. dicit ꝙ ſic. ⁊ fact pꝛo co
ön as vt dictum ẽ. Sz nunqͥd vſt banc dahliaten arranmn tene q bic dicitur: oſno rradatur c. vt bic ⁊.ff. de rei ven. qui reſtituere.⁊.ẽ.
ſA tur venditoꝛ ad intereé ſi non tradat. vt. ff. Ocac. ép. l..7,1. er , de dona. §. alie. ſed. G. contra. dicit enim eum liberari pꝛeſtando intereẽ
l. to. 5. idem ait. M. Azo. dicunt qy non: qꝛ ſibi piudicant aci 2 facit p eo. f. de ack. emp. l. .i. riñ. .l. er empto. 5. idem ait. . C. de acri.
etse . piendo arras:ſicut ⁊ als ſibipiudicat quis ſbidligedo vr e de emp.l.iiij. Sed foꝛte poſſet diſtingui an venditoꝛ babeat rem. tunc ſen
hond⸗ tribu. acti. ꝙ in beredem. 5. cligere. Jrm bor ent agere 5 tentia. AIl. tenet per ſuas leges:an non babeat rem: ⁊ tunc aut dolo vel
tr hentes irerſevramiſſlonen dn catoe akaz de eut ee renni aupa deſijſt habere eam in fraudem puta emptoꝛis: xtunc ſententia tenz
itn . ko dreſſd eſ baum Fr. ſi cer. pe. cum q S na e H. aut ſine dolo vel culpa:⁊ tunc nõ tenet᷑ venditoꝛ. vt.j.e.S. cũ aũt. eſſʒ
iin e.ij. cũ fillus. F. cñ varijs. z No 5 Dictin: n.0 ucpoſſe agi enim valde mirum quod ait. H. vt ſi compellatur eſtimationem pꝛose re
ve a ertttocreiinchan e deinobet. e renm e⸗ cipere. vt.ff. ſi cert. peta.l.ij.S.ij.⁊.C. de ſideicom.li.l.fi. Item ſic impꝛo
, . *1I. 149. tet. * Lolle. . 11 * . . . . . ff. de ,l . 1. §.
Lffact mdius.feack enn.r den baia in Sed qd ſiode/ beroruin Aucmrtins. hretoedichrp aaa ſeruabo. vt. ff. de pac. iu. gen.
er it ꝓ arris ⁊ ꝓ pagamento.Rñ. pactum ſeruandũ.i.non põt di / . xr ¶ Ad effectum.ſ.iã dicto mõ.ſ.ꝑ traditõem rei ⁊ pcij.vt.ſ.q.mo.tol.ob.
ae ſcedere.vt.ff. de pac.in tradinionibus.⁊ duo opari vnum vt ame ( ¶ Erxempto.no. qꝙ exempto ptonervealto Sirräne j5F. fi.
zis debeant duplicari venditoꝛe penitente. Item vt emptio remãe⸗ 2.f de ac. emp. er empto.i.rf. æ.l.iul. .er vendito. V
c firmar agatur ſaes r⸗ rotepenadr eadẽ duo opant t ¶ SPꝛo nibilo. vtnec ad boni viri arbimum reccurrat: vt mõ diximus ſʒ
e. Expꝛeſſum. ln il dictũ fuit a ptibus quid ſuꝑ aris fiat alte · legatum non iõ eſt ꝓ nihilo ſicrelictum vt. C. com. dele. ſi duob. F. ſi qs
o pemntente. r- M ſed ibi fauoꝛe vltime voluntatis ne pereat. M

¶ Eepot. vt.ff. e.l. i. . C. e.l. vlti. vx ¶ Statuto. ſine quo eſſe non poteſt pendino. yt in pᷣn. buius. 5.

Et in locanionibus. vt. ff. locati. ſi merces. in pꝛin.

dum re interueniente ex pa⸗
cto pꝛimo:vt ſubtiliter colli/

fiat pure.alias non pereat

ZLiber

ciem emptionis ⁊ uenditiõis men ſiadhucearesempto⸗
uetuſtiſſimam eſſe:argumen ritradita non ſit:itaqʒ ſi ho⸗

rerum aliud emptionem ⁊ uẽ ctislonge minoꝛ aut deterioꝛ
ditionem.alioquin non poſſe eſſe cepit:ẽptoꝛis damnumẽ

publicationerei.nam tunc non perit emptoꝛi.vt.ff. loca. ſi func

y ¶ Item pꝛecium. dicit pᷣcü debere certũ eẽ:nũc dicit ꝙ in numerata pecu Item ꝙ nullum pactum ſit inſertum: ꝙ piculum venditoꝛem re
a ufanten male vt.j. diem. mumumuſa. ſpiciat.naʒ tunc non penrret emptoꝛi.vt. ff.e.ſl in venditione. ꝛ.j.
b ołta homero.no.ar.qꝙ auctoꝛitates auctoꝝ⁊ phõꝝ ſunt in cauß alle ꝓxi.S.ꝙ ſi fu.⁊c.ſiue ſpecialiter eẽt de caſu foꝛtuito dicũ ſʒ.
gande. ſic ff. de ſolu. ſi pater. .f., de iudi.pꝛoponebatur. ?.ff. de ſta. bo. l. ſiue generolr ſm. MM. vt dicimus. f. ſi quis cau. ſed ꝛ ſi. . n— M
ſeptimo.ſed interduʒ redar,/ 77 rn
guuntur. vt hic.⁊7.ff. de rerũ tum. Item ꝙ ven /
di. intm̃. F. fi. 2.l. ſed diui. , . , . , dqitoꝛ nõ fuent inc
e(Hebus. puta equiſ. ius cum in uenditionibus no dicentis permutationem pꝛo o eder peen
Pls ve pieſ ncaſ due bis blacui na eſtabſt⸗ nrchen pꝛiam eſſe ſpecieʒ contractꝰ rino F Iic q,no
= et in loc bus cOo moeri t in moꝛa.naʒ tũc
Dinaſeſehgle inu arn n b aonbus em nc uenditione ſeparatam men (ni vlmima ſectmo
nilmen eſt bic ſic . mandati Ctionibus trahere. ¶ Item topꝛeualuit: cum ⁊ ipſe aliſs raʒ:ſibipert. vtf.
Sis aui requiun. pꝛecium in numerata pecuni- homericis uerſibus adiuua-⸗ S perix com rei ve⸗
¶ Erpedini·cognoſli. aconſiſtere debet. NHam ⁊in batur: a ualidioꝛibus rationi⸗ diillud.r bocve⸗
g ¶ Spãn contractus. inno de. Eig Datur: uaudhoꝛibus ration- mn boc caſu ſiue res
minati. nam non baber no. ceæteris rebus an pꝛecium eſſe bus argumentabatur: quod peritura erat penes
Necg e eree ruu⸗ poll. et ualde querebatur: ue· ⁊ antenoꝛel diui pꝛincipesad arpem ſa ndn
re diſiur innominatus u, uti an homo aut fundus aut miſerũt: in noſtris digeſtis .um res F . lice
Ba meee nomebabeat rh. toga alteriusrei poſſit eſſe p· latius ſignificatur. ¶ Cum E gune ar
minan quiſtatin vr ürpa⸗ ciumm: ſabinus ⁊ caſſius etiazʒ autem emptioet uenditio cõj. ſiverberatum .F..
Bar areſf depzeiuue gen. in alia re putant pꝛecium poſ tracta ſit:quod effici diximꝰ Rren nai res
pᷣn. ſiue fiant ↄſenſu vt ven⸗ ſtore ndei . . , que deguſtationem
ditio.vt.S.e.in pᷣ n.ſiue re vt ſe conſiſtere. Vnde illud eſt ſimul atq; de pꝛecio conuene deſid eret. vt vinuz
Nueuur ote qui.mo.re cõ. quod uulgo dicebatur pinu⸗ nit cum ſine ſcer lIptura res agi ⁊ ʒin ʒiber ⁊ ſunai
ob.in pꝛin.At ꝑmutatõ nec .,Deri . ſr. nam tunc diſtin gui
coratdnt pe we ſ tationeneriut emtonen et tur: periculum rei nenditeſta mran vendatuin
pani ex vtroq;.ſ.poſtea du· Uenditioneʒ ↄtrapi:eaqʒ ĩpe tim ad emptoꝛem pertinet:ta Herie⸗ mmepol
guſtationem eſt pe⸗

riculum emptoꝛis.

an in genere ⁊ tunc

itur. C. re. permu. ex pla
4o. hoc kennan Ni toq; utebantur greco poetaꝰ momoꝛtuus ſit:uł aliqua pꝑ/ ſune dito noreon
Aeactt. maloniuin con homero qui aliquam partem tecoꝛpoꝛis leſus fuerit: ante alorſe. beguatts
di. ob cauſaz. vt.f.depſenp exercitusachiuoꝛum uinuʒ ſi destoteuel aliqua parte incẽ zmmenſura ſiue hon
Vatius.i., melius 1 aptiui Quibuſdam rebus his uerb. fundus ui fluminis totus uel depen. ? cõmo. rei
q;; bic. vt in. ff. dicitur. Diuerſe ſchole auctoꝛes aliqua ex parte ablatus ſit: ſi· vEl inpᷣn. ꝛ. F.i.
ximus. 5. E. i . Sed Zʒo. d
* C iximus.S.e.in pn. ſentiebãt:aliudqx eſſe ge etiam in . . Begd Aʒ0. dicit ꝙ
contra ſentiebãt: aliudq; eſſe uectiam inundatione aque: in vino ſitſpeciale:
exiſtimabant permutationey aut arboꝛibus turbine deie⸗· ſtatim facia ven

ditione etiam ante

deguſtationem ſit

emptoꝛi periculum

1¶Stanm ſed eneimons rem erpedini pmutatis rebꝰ cuineceſſeeſt licet rẽ non ſffe Mn hen e inge.
i hnpnis alo iſiſtari ſeni pꝛecij noie data eſſ⸗ E. (Mam quid enim ſine dolo ⁊ culpa dianotee
tis wenalfio⸗non frauſi ad utraꝗʒ uiden ueniſſe ⁊ utraq; uenditoꝛ s accidenit:in eo uẽ⸗ noꝛarione vino ve/
anpeanen beneulun niſn? precijnoie datam eſſerõnem jditor ſecuruseſt. ¶Sed etſi aoinmeſa v⸗
defide inſtumen. con ⸗ non pati: ſed pꝛoculi ſentẽtia poſtemptionẽ fũdoaligqdẽꝑ Udirimus mo⸗ pl.
traetus.⁊.C. ð peri.⁊ com. Ir — dg N——
rei vendi.cum inter. Iteʒ ꝙ 5 . g6e, ane.

effuſionis ad venditoꝛẽ acoꝛis ⁊ mucoꝛis ad emptoꝛc. B. ait.
ſic:qꝛ boc ſub quadam conditõe fit.ſ.ſi menſuretur. Sec ceneip
ſemet mutauit oſilium poſtea: merito. qꝛ aliud eſt in alia odito
ne que non fit in poteſtate venditoꝛis:aliud in bacquem ſua po

emptoꝛi.licet ſecus ſi facta ſit deterioꝛ.vt.ff.de pi.⁊ com.xei ven.qꝙ ſi petẽ
de. Item ꝙ ſit facta venditio in ſpecie.naʒ ſi in genere.vtpura vendo bo
minem non perit emptoꝛi ante traditionem.vt.ff. de peri.⁊ commo.rei vẽ.
l. eum. ⁊.l.ꝙ ſi neq;. Item ꝙ ſit certa ſpẽs.qꝛ ſi ſub incertitudine eſſet tra
dita:lʒ ſit ſpẽs:non tamen ſpectabit ſemper periculum ad emptoꝛem pu⸗
ta.vendo ſtichum aut pamphilum.pꝛimus.n.moꝛitur periculo vẽditoꝛis

4. Cen0 achin effundere. vt. ff. ð pi. ⁊ cö. rei vẽ.l. i. F. f.⁊ ſicidi
vt.ff. de contrab. emp.ſiin empti.5. penul. Item ꝙ alio modo pereat qᷓᷓ

ſurã ẽ venditoꝛis. in (Ita nunc ponit exempla.

teſtate ẽ:cũ poſſit denũciare ẽptoꝛi vt deguſtera acaptan al hot

tun
ſonen,

.
6

g .

c⸗
nope
entitc
gun⸗
tſp
Nun
nczi
iſon
et ne⸗
one
thoeie
ſuere
anpns
nflenen
tfdee
Klr
gugan
Pnli

un ſi

Non ſS

ſhonen
yrpin
iſmi
dlingi
ndanrt
cpoli
eneſyr
wmpdons
getn
lacſoit
wlspen
degttnne
aſuepe
ßn
Nant
no,

n.4,H,

dicht 4
tſpeine
ſnaog ro

tonn ente⸗

chen et

haiuin

—
1
Ggnitl
gialun
gader
Nino e
ſornn

NGn e

nͦh

cſüſe
S
vanh
ſuhons
lae
1A
a

vt certo. S. ĩ
uuAlululullluuionem acceſſerit: ad em
Aüganaen. ptoꝛis commodum peninet.
dum. Nam et cõmodũ eius eſſe dʒ

Tertius

¶Meeial um ben fr vehel on eivenid qd et deregu.
iu. m naturam. et. S. dele. pa. tu. 5. ſi.
b ¶ Henijt.i.venditus eſt.

„ —
—

c·¶ Meq; culpa.etiam talis qualis in cõmodato gra vtriuſq; ꝑ⸗
tis cõtracto venit.vt.ff.de peri.et com.rei ven.l.cuſtodiam.et.ff.

e¶ Buſcepent. ad ui periculi eſt. Qdᷣſi fuge⸗

Pr aier i rit homoqui uenijtꝰ aut ſubꝛe
res .et. f. de peri. t ptꝰ fuerit:itaut neq; dolꝰne⸗

com. rei ven.l.i. FHt. qʒ culpa uẽditoꝛis intuenerit

¶s caſus.etiam

lanfſina alpa c⸗ aniaduertendũ enit an cuſto⸗
tingens. m io.no die e traditianz
de rro⸗lzem diam eiusuſqzad mahſiane
5. vt. C. depig ac. eius uenditoꝛſuſceꝑit.ſane
qua foꝛtuinis. enim ſi ſuſcepit ad ipſiꝰperi⸗

g ( Londitione;. ſ.

furtiuam. que.ſ.ſo⸗

culum is caſuſ ꝑtinet.ſinõ ſu

n

hominem liberum pꝛo ſeruo ce
Delocatione et conductione

hi intelligitur ſi merces cõſti-

Delo.et ↄduc.

¶ Aureis tot. puta. F. m (Yoca ſacra. que ſuntiſta babes. 5. de re.

5Aummna e.s nulliage. religioſum. V
iuatis.redde ſingula ſinguł.nam pꝛiuata cðᷣtraria eſt publice⁊ ꝓ
phana ſacre et religioſe.et facit.ff.e.l.et liberi.et.l.qꝛ.et.l.liberi.

0 (258 non.id eſt quia emerit ignoꝛans.vt.ff.de pᷣhen.em.l.liberi bomi

s. De locatione
iductione.
Ocatio.ff el.i,j.
pconina a
tractatum et q ad ſententiã
q ¶ Sipcio. vt. õ. ti.. F. Pci⸗

, Ree Lee,. um autem. ac.
O cano et cõductio P- r ¶ Si merces.ſ.certa etĩ pe
Rrxrimajreſt emptioni et uẽ ¶nia numerata vt.ff. depo

ſiti. l.i. F.ſi quis ſeruuʒ.et.ff
de pꝛeſcrip. v.naturalis.S.

ditioni.¶ Ijſdẽq; iunsregu⸗

lis conſiſtunt.nam ut emptio at cum do. vnde parciariuſ
ese colonus qui partem domi⸗
et uenditio ita contrahitur ſi no reddit fructuum impꝛo⸗

de pꝛecioconuenerit:ſicet lo⸗

EI pꝛie dicitur ↄductoꝛ: immo
catio et conductioita contra⸗

ſocius magis.vt.ff.e.ſi mer
ces. .vis maioł˖:ö·
8 uidem locati.ſicut vẽ

li dño dabatur. vr ſceperit ſecuruseſt. ¶ IJdem tuta ſit. et competit locatoꝛi q ditoꝛi er vendito. ita Eptoꝛi
b ¶ Erbibere ſ; ce q; rebusintelligimꝰ ¶ tiqʒ ueroconductiactio. ¶ Etqꝗᷣ m innn.
endnase tamen uendicationemrei? cõ ſupꝛa'diximusſialieno arbi- t Bupꝛa dirimus. v..e.
itin culpa als nõ dictionem exhibere debebit trio pꝛecium pꝛomiſſuʒ fuerit y rbumo.ſfe, i merces.
. derun ralendd emptoꝛi quia ſane qui nondũ eadem ⁊ de conductione ⁊ lo = nin ziri
. R lo. in pn. que eſt ð. lem emptoꝛitr adidit: adbuc catione dicta eſſe intelligim? * m debere Peechun ine,
P s e pſe dominus eſt. dem ſitn alieno arbitrio merces p uenie.
V α i Et damni. puta ¶ Bi fulloni. eſt autez ful⸗

r ſifuerit res vendi/
„ 2 gq venditoꝛi ſubtra

cta. vel in ea datuʒ 1 nditiged » C5
ſ pommm vt tam ſub conditiõe q; pure cõ
pᷣn. buius.j.naʒ h trahi poteſt. Dub condi
Dars da pntipini tione:ueluti ſi ſtichus int᷑ cer⸗
acquit Itẽ mala. tum diem tibi placuerit: erit

videtur ꝙ in alteri
us contrahentiſ ar
bitrium conferatur

emptio:qð eſſe nõ

poteſt. vt. C. e. l. in
ementis.als in vẽ⸗
dentis. et. ff. e.l. ꝙ
ſepe. S. i. que ſũt cõ
trarie.ſed dic rẽ ip⸗

ſam hic conferri ar
bitrio emptoris:a⸗
liud ſi commertiuz

vt ſit tibi empta:ſi
vis vel pꝛecium ꝓ

iniurie actione.

, 7 PeE
enam eſt de furti et de damni milla fuerit. an de cau⸗ loqui lauat:ſiue tingit:ſiue
ſa ſi fulloni pollienda curan- pollit. Garginatoꝛ ſt qͥ fa
cta veſtimẽta reſartit:vt di/ꝰ

¶ Emptio

tibi emptusaureis tot.¶ ¶Co⸗
teʒ
publica ueluti foꝛum baſilicã

ca ſacra uel religioſa.

fruſtra quisſciens emit.
¶ Que tamen ſi pꝛo pꝛo
phanisuel pꝛiuatis deceptuſ
a uenditoꝛe emerit:habebit a
ctionem ex empto.q; non ha
bere ei liceat ut conſequatur

cꝙſua intereſt eum deceptuʒ dã tibi aliꝗs dederit: et inuicẽ
noneſſe. ( Idemiuris eſt ſi atealiã rẽutendã ſiue fuẽda d

ueſtimenta quis dederit nulla
ſtatim mercede cõſtituta.ſed
poſtea tantum daturus q̃ntũ
inter eos conuenerit:non pꝛo

quanto voles vt dictis legibus contrarijs. Item opponitur
hec dictio que hic fit non videtr conditionalis. vt.ff. e.l.iij. que
eſt contra. Sed certe ibi fuit emptus pure. ſed ſolutio debebat
ſub cõditione fieri.at hic ſub conditõne facta fuit.vndenon pᷣt
uuhlen niſi impleta conditione.yt.ff. e.venditio.in pnincipio.ac
ius.

daue:aut ſarcinatoꝛi ſartiẽda veſtimẽta reſar
cemus.ſj.dðeman.in fſi.

pꝛius re non ſecuta.id ẽ nõ
dum tradita ad reaptandũ
actio non daret᷑. vt. C. ð re⸗
rum.pmu.ex placito.

pꝛie locatio et conductiointel e liomme auaſler nono
ligitur:ſed eonomine actõp ſſc. v. cl.
Iſſcnptis uerbis datur.Pꝛe b ebis. ſ. man. F. . 5.SS

diſtingue an certa merces ĩ⸗
teruenerit:ettunc agitur lo
cati.vt.S.e.in pᷣn.aut incer

terea ſicut uulgo querebatur
an permutatis rebus emptio
et uẽditio ↄthitur:ita q̃ri ſole
bat de ↄductiõe ⁊ locatione ſi
foꝛterẽ aliquã utẽdã ſiue fruö

bic.aut nulla:et tũc eſt mã/
datum. vt. ff. de pꝛeſcri. v. ſi
tibi pollienda.& in ↄꝛio.
c ¶ Aulgo. querebat. vt.ẽ.
ti.i. . item pꝛecium.

impꝛopꝛie ponit᷑ vt ſequit᷑.

e wos perit. ſua culpa.als non tenetur cum vtriuſq; gratia contractũ
ſit. vt hic. et. ff. de pꝛeſcnip. ver. ſi gratuitam. 5. ſi marganitas. et.ff. cõ. ſi vt
certo. S. nunc videndum.
¶ Mon fuit. bo na ratio.vt.S.qui.mo.recon.ob.S.cõmodati.
g Pꝛeſcriptis verbis.que cõpetit ex ↄctibꝰtribuſ innoĩatis.do vt des.
facio vt facias.do yt heiad. vtiſ. depꝛeſatip. ver.naturalis H. .. c i.

5Poſtea. no. poſtea. nam

ta:et tũc pᷣſcri.vᷣ.agitur.vt

oues commod arenk

als datur er pactis incontinenti appoſitis. vt. E. dere. mu. rebus als

—

datur quando dubiñ
et.l. ij. et.iij. et. iiij. ĩc.

K ¶ Aenditio.ſ.ex vna pte
l¶ Et conductio.ſ.ex alia

batur cum talis datio alie⸗

P EEE
q ( Redditus.in ſpecie.
r

natio ſit. vt in aut᷑.de nõ ali
enan.S.alienationis.col.ij.
qð locatio non facit.vt.ff. e
l.nõ ſolet.

tur cũ mercedem ſoluere te⸗

—

o ¶ Perpetuo. aliter accipit

vt. ſt p ſo. &i.
denſio. in pecunia.

lien auerit. cum multi

ſüũt modi alienãdi. vt.ff. de

publi.l.ᷣiij.et.iiij.et.v.et.vj.

interdum in tertiã ꝑſonam
vel gen erationem:cũ om̃ia
pacta ſuper hoc contractu
babita valeant. vt. ſ. ꝓxi.
ſed eccleſia dat in emphi.vſ
q; ad tertiam gen eratione⸗
tantuʒ. vt in aut᷑.de nõ ali.
colla.ij.F.emphi.vel vt pu/
to etiam in perpetuum da⸗

bit vt quilibet pꝛiuatus.vt
Hic. et in aut᷑.de non ali.em⸗
pbi. S.licentiam. col. ix.
8enoniana. vt. C. de iuĩ

ſterilia dabantur. vt melio⸗

rarent᷑.ſed hodie nõ tm̃ ſte
rilia dantur ſed etiam ferti⸗

lia:niſi in eccleſia que ſola

dat ea que congrua vident᷑
iconomo et alijs guberna/

toꝛibus eccleſie.ſic. C. de ſa

croſan. ec.aut᷑.ꝑpetuo q;.

p Meobnam. agitur ergo
1.

condictione ex.l.ad omnia

obſeruanda que conueniũt
ſed nunquid emphi.poteſt

„

Atruz emptio. qd vide-

eſt de noĩe contractus.vt.ff. de pꝛeſcrip.v.l.i.S.ſi.

h ¶aeo autem. hiſdem regulet queſtionibꝰ cõ ſiſtunt. multa ergo bñt in
ter ſe cola. i Aliquã. als non eſt in Ira aliqum.

acceperit et placuit non eẽlo⸗
cationem et conductioneʒ:ſʒ
pꝛopꝛium genus eſſe cont᷑ctꝰ

ueluti ſi cim unuʒ quis bouẽ

haberet:et uicinus eius unuʒ

n Et cõductio.qð videba

8 ¶ Afferreliceat. interdum
autem dakt ad certũ tempuſ

t (Emphiteoſeos. emphi
grxece latine dici᷑ melioꝛatõ
hoc ideo.quia olim tantuʒ

alij dare in emphi. rñ. ſic. vt in

placuerit inter eosut per de⸗
nos dies inuicem boues com

modarent ut opus facerent .
et apud alteruʒ bos perijt:ne

q;locati:neq; conducti:neq;

commodati competit actio.
quia non fuit commodatum

gratuitum ueruʒ pꝛeſ. criptis?
ſuerbis agẽdũ eſt.

Adeoꝰ
autem aliquam familiaritateʒ
inter ſe uidentur habere em/
ptioet uenditio Iteʒ locatõ

penſio.ſed ibi in pecunia tm̃.vt hicſcripſimꝰ. Item hic poſſidet
naturaliter ſicut fructuanius. vt. ff. de acqui. poſ. naturaliter. ſefs
cõductoꝛ nõ.vt.C.cõia.de vſu.l.i.item hic habet dominiũ vtile
ſed cõductoꝛ nõ.vt. ff. e.l.non ſolet.item hic ᷣctus fit in immobi
libus tantũ:ille etiam in mobilibꝰ.vt in aut᷑.de ali.et em.S.licen

catio ⁊ a abuſdã uẽditio eſſia
bat᷑ lexʒenõiana lata ẽꝗqᷓ ẽphi
teoſeos contractꝰpꝛopꝛiãvſta
tuit naturam:neqʒ adlocati⸗
onem neq; ad uenditionẽ in⸗
clinanteʒ.ſed ſuiſ pactionibꝰ

fulciendam. et ſi quidem ali⸗

quid pactum fuerit hicita ob
tinere acſi naturalis eſſet con
tractus. Sinauteʒ nihil de pe

riculo rei fuerit pactum:tũc ſi

quidem totius rei interitusac

ceſſit ad dominum ſuperhoc

redundare penculuʒ. Sinau⸗
tem particularis ad emphite
otecariuʒ huiuſmodi damnũ
uenire quoiure utimur

et conductiout in quibuſda,ʒ ¶ Item equentur ſi cum au

cauſis queri ſoleat:utruʒ em
ptioet uenditio contrahatur.
an locatio et conductio:ut ec
ce depꝛedijsque perpetuo ꝗ

buſdam fruenda traduntur:
ut qʒdiu penſioꝰſiue reddituſ

pꝛeſtetur pꝛo his domino:ne
qʒ ipſi conductoꝛi:neq; here
di eiuſ cuiue conductoꝛhereſ

ueeiuſ id pꝛecium uendiderit
aut donauerit:aut dotis noĩe
dederit:alioue quocunqʒ mo
do alienauerit afferreꝰliceat.

ſʒ talis contractusqꝛinter ue⸗

tereſ dubitabat᷑ agbuſdã lo⸗

vaͤre in enp boc. S. etin aut. denon alie. aut per. F. alie
nationis.collł.ij. Item nunquidillud vtile dominium quod ſoluʒ habʒ

tranſfertur in eum. rñi.ſic. cum rei ven. vtilis.ſibi detur.vt.ff.ſi ag.vec.l.i.
et.iij. Sed qualiter aget pꝛimus empbiteo. contra ſecundum vt eum ex/
pellat.rñ.rei ven.que licet de iure ſibi non competat.exceptio tamen op⸗

poni non poteſt. quia replicaretur. et ſic non dominus dominuʒ vicit. vt

¶Q. detranſac. vbi de facto tantum agitur et vincit.vt.ff. de excep.rei iu.
ſi quis rem. Vel verius agat pꝛeſcrip.ver.vel dic ex legeenonis ad mer

cedem.ga.—

x(Ead locationem. immo differt in. vij. nam bic etiam in ſpecie pꝛeſtatur as punctũ in dictioneſuo.

rifice ticius cõuenerit ut is ex
auro certi põderis certeqʒ foꝛ
me anulos faceret et accipet:
uerbi gratia decem aureos:u⸗
trum emptio et uenditio an lo
catio ⁊ ↄductio ↄtrahiuideat᷑

CLaſſiꝰait:materie ꝗdẽ ẽptõʒ
⁊uẽditõnẽ ↄthi:oꝑe aũt loca
tionẽ ⁊ↄductiõeʒ.Sʒ placuit
tm̃ ẽptionẽ ⁊ uenditionẽ ↄthi
ꝙ ſiticiꝰſuũ aurũ dederit meꝛ
cede ꝓ opꝑa cõſtituta:dubium

nõ eſt ꝗn locatio ⁊ ↄductio ſit
Conductoꝛ autẽ oia ſᷣm legẽ

cõductionis facere debet:etſi

.et. E. e.l. I.

e¶ AUnmur. ſunt ⁊ alia duo naturalia ſiue tacita pacta in bo

tiam. coll.ix. item H

agitur ↄdicti. ex.l.
ibi ex ↄducto.item

eſt hic Zctus iuris
ciuilis:ille naturał
vt hic dicitur. itẽ hᷣ
in ſcp tura:ille etiã
ſine ea. vt. C. de iu⸗
re emphi.l.i. et. ö.ð
ob. ex ↄſenſu.et.ẽ.
e. in pᷣnci.

y¶ Ad venditionẽ
quia bic penſio pꝛe
ſtatur:ibi reſ libere
tranſit. itez ob boc
res reuocat᷑.ſed ab
emptoꝛe nõ per vẽ⸗
ditoꝛẽ. vt. C. de rei
ven.l.inciuile.item
bic vtile tranſit do
minium ibi directũ
traditionen. .
5 Maturaliſ..id eſt
iuregen. qd natura
li ratione eſt indu⸗
ctum. vt. S. de iure
na. S. ꝙ vero. h em̃
ẽ de iure ciuili. et vt
als. ſ. de ac. F. deo⸗
ſtituta.

2

ſionez non babeat

b Warculeerk
megietatis vel mi⸗
nus ſᷣm.m. et io.ar
gu. ff. de vſufr. etiã.
et de ver. ſt. nomẽ ſi
liarum. S. poꝛtioniſ
et. ff. de dam. infec.
inter quos.S. dãni
et deð. em. domuz
NMNoſ dicimus ſi ali
quid ẽt pauꝝreman
ſit dã nũemphiteo⸗
te eſſe. argu. buius.

ctra

ctatu. vt de reijciendo emphiteotam ſi non ſoluerit penſionem ꝑ
tennium. vt. L. e. l. i. F. l. et in aut. de non alie. 5. ſcire. coll. ij. in
emphiteota autem eccleſia ſine colono pꝛiuati:dic vt ibi. no. ſc; P
biennium. Item et ſi velit emphiteota vendere ꝙ dſo pᷣmo de“½

nungare debet. vt. L. e.l. fi. F.i. dD

tẽ querit᷑ ſuo.ſ.artiſicis

e ¶ Foꝛme. ſ. demoͤſtrate. ſz qd ſi certa non eſt materia demonſtra
ta. tñ. non intereſt. vt. ff. de Z. emp.cõuenit.et.l.ſabinus.vel faci

e ¶ Eõductoꝛ.legẽ.ipacta.vt.ſf.

Hõðü H

Delocs. :condu. Delocte.
DWZ fuiſſe capitale.
MM ff. e. ſi non Aaele nac⸗eeFunns.
d. r mt. f Kaus vteluras poſt mon bo p (£ enn e ſelliertalig damni. ſilueruzivnarein
i. F. ſi ↄuenerit. conductoꝛ agi 4 C . ſcilicet pars luq enn dita fiat. vt ſi lu otigerit: vt
oſtti.l.. F. ſi econtra.nam extia. ſcilicet utatio hic erpedita num onigenit: vt
e⸗ * e pneſeng igan e⸗ e.ex conducto. ſic exponitur. vt. ff. e. ſi . dlla ad nainm domp lia vero wotnum⸗ lucruʒ
tobi = Kalg fiat locatio:nõ ſuneraſenn us in dnashen
ſen ¶ Dui p v r nam cuvt res . . in tertiam p ;
n 54 erces. 5. qui columinam mneãt: damni terti enrulrs in titt lucri:ſi re
rl vẽit exactiſſima. vt . artespertineãt:dða SS tnderns l ſupere
fon Krrand S. quid in lege pꝛetermiſſi nurfi ad ſeium due Penee is glim du bun quen
ns nunc viden r: quidi h Pꝛeſta :lucri tertia: an rata drt ferre deber i rebu ci⸗
ntal g pprleponunt. rid exequo ⁊ von Te⸗ ni:lucr n tedee ¶Quin⸗ erſunt tantum vn 2 r1 n
i dnr c chai pñt re debet. Qui Meancin : haberi H naturaʒ ſo Farmh: enonats aiünte vt
dAnnan zao⸗ ueſlinend merceclen ad eus as ralem Pactionem cẽ Vernus hirenns bi
b ¶¶ Amilerit. 5 aut iumenti merce ſto⸗ cietatis ta Lobidnõeſſera- . eruius. hic iderur. vt
25nuiderinõ poterat aut pꝛomiſit: ler euſtimar Seruius ſu m ius. ſed non eſt v
Balnd roren dit a is deſideratur qualem tam habendaʒ. Seru ff.e.l. mutlus. efacto boc
ſed dedane dia talis deſiderat erfamili- tam habendaʒ. Sen õ n
yr ſe . le am⸗ tam Ha ius ſententia p ? renon poſſe ſeiliet ro
n oͤducroꝛe di diligentiſſimus pat n picuscuiusſenten ſepe qʒ eénon po ſitĩ eadem ſo
pe⸗ tatis. ſecꝰ in wen ſi di ge⸗ s adhibet: quam luit cõtra ſentit:quia nnum ⁊ lucrum num lucro
bet vt. L. de vſu ibi as ſuis rebus iquo caſu foꝛ- lui ita pꝛecioſa eſt opera erorenn dom damno§
e dna Lie⸗ viet ſern volahocaſi re uchzi pae eosiuſtum ſi it . dcearan ri dr. et
6 ſir reiaunent e in ſocietare: ute in ſocieta⸗ duco in
ri⸗ Ae. nutocamn teinan ebitur. in ſocie melioꝛi in ſocieta- ſ.e 5. adeo.
.vt. ₰.. ontenel „ nditione re
d k Suceadit n, ſtinenca ennonte ctoꝛe itra conditionen aʒ Tita coi
ten e. viam. ſed m lte doꝛtuo con ucte ſ tem admitti¶N 2 dubita
n nente ſcholan vkt⸗ Ee uctionishereſ ocietatem nond ,
Pereh ain eten tneoejannde in conductio Raatate⸗ pecunum t Eragebefaenia,⸗
Loteit. ctionis: ſz eius eo ſe e. jferat: 7 ne e tunc demum locü
— agunsgbi ne ſuccedit. l eiglteins os oſunnene ſit batu grelins nerr
N lz vbi cer lucrum ite ſcuius pꝛo ere vel induſtni e⸗
unn gue pꝛeuaiz ä e licuius pꝛo ap fuenit.. ſi ve⸗
ona eligitu H iiſa era ali = ff. e. ſi non fu .
nu n haten ſoluitur. 2₰ ſocietate. quia ſepeobe Er* adeo 60 blaenerr ven Buo. n ſo⸗
l — ire pecunia ualet ¶ rẽtiam o etas iit fraternitan a
auemende he rinccuendne eeirnür
H . m qua nre:ut q nen: maxin ꝛiure con⸗
Defocfetate R mm bonoꝛun er nitpoſſeconuei damno nõ J0.5 modeleinenen wai
eſocietate. Ru ſpecialiter ferat ð dam . entionis valent ſig
ene ead b alicnins enpaamen uod'zipſuʒ ſerni nennonie. depoſili. i
ud Zanllun duoi. ppenunk⸗gurunles manct* oct ibi eſtins⸗ Warre non wrn aleckle,
dlutinuencrid be neg ndendoꝛum emen uit: quod tamen ita onna. ſi non fuent. 5.fiñ.
beit oꝛem queſtũ mqʒ aut olei aut u di⸗- pottet: ut ſi in a lllatum ſit Waegrfettnef dietnd
oidessſon doꝛumoa di uendendi- poꝛtet adamnum illatum „AEorodtmoaſ.
mencd uend aliqua ione facta ſolum epꝛoruno cauaunu.
i frumenti ſinihil de b malt ſatione facta ſo Ahochp nienter.i.ↄueniẽs
Etquidem nominati coinpell atone relligaturlu 1 Fenine⸗ uam dirit. . e.
ii ſ(ſſch. damni nominaii ſupereſt intelligaturl⸗ fnaſſied
i Socdetatẽ —— equales ſcilicʒ ared. luude⸗ hrci en laienan normfe
umn..conuenerint: Tin damno ſſen eſſt. a cauſa parſ fue v en Selchum ſeife dae
ſ . S: nla indamnd ſt: ſiinun uti in ſolo lucro ronem 9: .fami. herc. ſi
bi Peſſe F f enli. F. antur ¶ H ſi expꝛeſſe erpꝛeſſa: ueluti in ſol ne a tepopn ar F.ſf deli.
nß ealer: naz boc ſpectantu he ſeruari de⸗ eipecnd in altera lia. 5.itp odiſſime. ⁊.ff.
F. i. 2 . . L . amno. „ oſtbu.l.comodu. ene. ge
gi ſcil .5. nta tu. int partes! E 4 uel iſolod qʒ in quo pontou. l. n. 7.ff. dene. ge.
nomen. l. tot fuer m un 5dubinʒz guc; . loca.l. ea.i.tñ.
4 ſrriraten ad vnam bent. Mec cinm tea ntn rOo omiſt 3 ſnue eandeʒ Par⸗ ſi quis eorri. rcaunc,
. ren ſ di. Item fuit quin ualeat eo nt: ut ad pꝛeterm E ¶ anet autẽ ſAeucran non ablenti.
1KEe; ſi duoĩter ſe pacti ſi nies t tem ſeinan: donec in eo⸗ vieſhe racis gani.
n aly ſimplici quidem due partes e letas eouſqʒ r llideidem eſt iime
um bonoꝝ ei numquidem n ſocieta craue? H 3 ⁊ ſi ex
ka we ſee lecorn r HH . nni pertineant ada dem conſenſu perſeuet ig-⸗ pe utnolrmb dnz vrd
Gunat-. lium pentineat tione auaſti nuraein n ſoluitur ſ. den⸗ ne Liebeo. k ij
.4 Aacete „ff. . ane conuen õäü uenit lociet⸗ ſi aui al⸗ ſoaus. 5. fi.
1 Equales . ſic. ff illa ſan 37 re ſi quis
4 ,(rara ne, eſt: ſi ticius ⁊ ſeius ſonn tas.( Sed plane ſiq
egee ee venge⸗ cti ſunt: ut ad ticiuʒ
inſt u. F. ira demũ.

=

etiaʒ ex pacto.vt.ff.e.l.adeo
T.l.nemo.niſi in ſocietateve
ctigalium. vt. ff. e.l. verum.
.F. in beredem. et.l. adeo.i.
r.⁊ niſi denuo conſentiant
vVt. ff. e.l. plane.
¶ Ntem ſi alicuiꝰ rei. vt duo
tabernarij de vendendo vi⸗
nũ in foꝛo.

g ¶ Publicatione. quepubli

catio fit ꝑꝑ delicta. vt.ff. de
bo.dã.l.i..fiiñ.

b (Alius. ſ. fiſcus.

¶ Pꝛo moꝛtuo. ſic.ff. e. actõ

ne. F. publicatione.

k (Hẽétur. Sed quid ſi bic

ſoci cuius bona publicata
ſunt rõne oꝑis ſocius erat ſi

ren:quod eẽ põt.vt.S. eo.F.

nam ⁊ ita.Rñ.idem cũ liber
tatem vel vitã vel ciuitatem
amittat. vt.ff. de bo. dã. l. i.

cere põt.ne in carcereʒ detru
dat᷑.vt.j.de act. .fi.⁊.C.de
ceſ.bo.liil.
m Debita.qꝛ fiſco vel pꝛi⸗
uatis debebat. vt. ff. e. actio
u ¶Aeneat.i. vendatur.
o ( Sed boc caſu.q.di. non
ſicut ſuperioꝛi ꝓxi.ſ.qñ bõa
fuerũt publicata.nã viuens
⁊ in ciuitate exñs ſibi poſte/
gacquirere põt.vt.ff.de ceſſ.
bo. J. v.
p ¶ Socius. actione que eſt
directa ab vrraq; parte. vt

j. de pe.te. li. F. ex quibꝰ.⁊ fi-/

nita ſocietate naſcitur. vt. ¶
e.tam diu.niſi in caſu. vt.ff.
e.actione.S.nonnunqᷓ;.

¶ Ntem ſi alicuius rei cõtra⸗
cta ſit ſocietas ⁊ finis negocij)

ſ. ꝓxi.S.innuitur.in f.
enütenentasͤ ,,

locum alius ſi

ro aliud lucrifaciat quod non
captauerit ad ipſum ſoluʒ ꝑ⸗

ſtinet. Ei uero cui renunciatũ

eſt quicquid omninopoſt re⸗

uitur: adhuc ſocietas etiam
moꝛte ſocij:quia qui ſocieta⸗
te m contrahit certam perſo⸗
nam ſibi eligit. Sed ⁊ ſi con⸗
ſenſu pluriũ ſocietas contra/
cta ſit moꝛte unius ſoluitur:⁊
ſi plures ſuperſint niſiĩ coeũ⸗
da ſocietate aliter cõuenerit.

impoſitus eſt finitur ſocietas

ſcilicet ſi uniuerſa bona ſocij

publicentur. Mam cuʒ in eiꝰ

exſocij smole ðᷣbiti pꝛegraua
tus bonis ſuisceſſerit:⁊ ideo
pꝛopter bona publica aut pꝛi⸗
uata debita ſubſtantia eius
ueneat :ſoluitur ſocietas:ſʒ
hoc caſu ſiadhuc conſentiãt

in ſocie tatem: noua uidetur

ꝗ ¶ PHaſſus. qui de ſolo dolo tenetx lata culpa qᷓ dolum repſitat. vt. ſ de
poſi.l.ꝙ nerua. ⁊.ff.ſi quis te li. eẽ. iuſ.l... . non aũt.
. Kenar nin alter tanta culpa pſtiterit q;ta x iſte x affen ʒ par danũ quo

caſu ↄpenſat culpa.Itẽ dolus cũ dolo. vt. ff. de cõpen. ſi ambo. 7 de do /

—.—

cõtra⸗

pe nomine teneri eum. Cul

pa autem nonad exactiſſimã
diligentiam dirigenda eſt.
¶ Sufficit enim talem diligẽ
nunciatam ſocietatem acqui tiam cõibus rebus adhibere
ritur ſoli conceditur. ¶ Sol

ſocium:qualem in ſuisrebuſ
adhibere ſoletꝰ. Maʒ qui pa
rum diligentem ſociuʒ ſibi aſ
ſumit:ðe ſequeni debet:hoc
eſt ſibi imputaredebet.

BDemandato.
Andatum contra
hitur quinqʒ mõis
ſiue ſua tantuʒ gra

tia aliquis tibi mandet: ſiue
poſitus eſt ocietas ſua ⁊ tua:ſiue aliena tm̃: ſiue
¶ Publicatiõe quoq; diſtra ſua ⁊ aliena:ſiue tua ⁊ aliena
hi ſocietatem manifeſtum eſt At ſitua tantum gratia man

datum ſit: ſuperuacuũẽ man
datum:⁊ ob id nulla ex eoob

50
tenet. vt.ff. e.ſi remun erandi.ꝗ.i.

t ꝓpmoꝛ ligatio: nec mandatiiteruos

tuohabeture. ¶ Itez li quis naſcitur actio. Mandãtis

atis
tm̃ gra inteenit mandatum
leluti ſi quis tibi mandet ut
negocia eiꝰ gereres uelut fÜ⸗
dum eiemeres:uelut pꝛo eo
ſponderes. ¶ Lua gr̃a ⁊ mã
dantis: ueluti ſi mandet tibi
ut pecuniã ſubuſunis crede-

to

l mandatuz
Meſt officluz

gratuito ab eo qui
ſuſcepit exbibendũ
niſt. n. fiat gratis i⸗
cipit eẽ locatio ſi nõ
erat facturus.alł.ta
le factum iõq; loca
ri ↄſueuit. vt. .e. .
fi. ⁊ fit ꝑx verbum ro
go: volo: mando:

ſupplico.⁊ ſimilia.
x ¶ Quinq;. iĩmo vi

detur ꝙ. vi. vt ſeqͤt
ſʒ dic. v. ſqz obliga⸗
toꝛijs.vltimum eni
non eſt obligatoꝛi /
um. vltimuz eniʒ eſt
qñ tãtuʒ tua gratia
non eſt obligator /

fi. Item ßm Joã. ẽ

quoddam alið.vi.

obligatoꝛiuz: vt cũ
ſua gra ⁊ tua ⁊ alie

3 (Zoro⸗ olum. ⁊ boc expᷣſſo. vt.ff e.l. ij. S.i. als 5. vt. f. e. nec adiecet. lo.l. ſiduo. [(Solet. añ Hctam ſocletatẽ: in boc diſere
2 EE ukhacat iauſccn ſe icr ui au npol a ftanius H„. er cn are — rin bſel et a Sparf, ad gewa ſ
a eanaſur. ſe H rrreges. SF. non tantum. , aſ.de
b (¶onceditur. no. v.modos ſoluende ſocietatis bic ⁊ ſequentibus q̃ttu ¶ Quipaꝝ.ſic.ð.qui.mo.re cõ. ob. . pꝛeteres·
oꝛ.F. ſunt ⁊ alia duo vt inter . Gäü . tDe mãdato. ob⸗/
. enprlonene Botnrg Mnc Uatonum. lee
ciuiliuz. vt. ff. e. ven. F. penl. — E — BSbuntur: alie ve:
Ite aiz ab oninr ais lide in hoc renunciauerit ſoci incipere ſocietas. ¶ Socius lie lfis: alie conſe⸗
nouandi:vel iudiciũ cuʒ ali⸗ 1 ron, ſwrs 1 nimnme ſ4lu. vt. 8. de ob. item
quo dico aĩo nousdi vrff. Etati ut obueniens aliquod lu ſocioutrum eonomine tanti carreite Knin:
eactioue. rf. (qiuũ ſolus habeat: ueluti ſito⸗ teneatur pꝛo ſocio actione: ſi alieꝑ venditionen
olut mour deni toꝛum bonoxſ. oci n; ab ali quid dolo commiſenit ſicutiſ leß loera cdu⸗
dato. vt. f. bis qui no. iſa. quo hefs eẽt relict ihocrenũ qui ðᷣponi apud ſe paſſus ẽ: Alieꝑ mandati: vt
aluntellud. ccialentt ſodetati ut heredita an etiaʒ culpeideſt deſidie at 5deob roonſen/
Panackaustrrourat tem ſolus lucrifaceret: cogit q; negligentie nomine queſi- Pimus oirirnnnns
ter ſupſtites:ẽt vno moꝛien· hoc lucrum cõicare.ſiegd ue tuʒ eſt:pꝛeualuit tamen ⁊ cll quano.ſ.demãda/
te:non aũt ad heredẽ trãſit 94 o

na aliquis tibimã⸗

dat vt emas fundũ

Hien pꝛo te ⁊ ticio

tem vltimum põt

dici. vij. modis. Et
ſi ꝓcuratoꝛ.F. ſi tu⸗
toꝛes.vbi tutoꝛ mã

dat ↄtutoꝛi ſuo: vt
ſeruum neceſſariuz

cmat pupillo. 2 ſic

gratia mandantis
7 mandatanij ⁊ pu

pilli eontrabit ma /

V ¶ Obligatio. niſi dol c calliditas intcedt. pt.f dere iu. oflij
Pandãtis gereres.⁊ tunc qꝛ ſuſcepit mandatũ:non qꝛ geſſt

⁊ (Lug gfo. ſub yſuf in bocẽ ynlitas mutantis: ppter pſuran

— — —

ſrnn
ſdeni

Zue

☚

ttfii
Nchans
Ebben
ngune,
Cannoſe
nnsatn

a

etſe

orn

ornnnt
otſl
lii.

gg ine

ſclis
inmond
bligan

uzenit

agt
dblipen
fenliß
in i
nelog
oinzKd
umetkn
otſfn
mmsſu
otentn
inungt
zodts
. Nt
nſiin

hiſetnn

wiſoe

acni

AE
tutts
n en.

cbend

fe 6ℳ
S

Teritus

lucrũ. Sed cõtra.ff. de vſur.cũ quidã.S.ſi pupillo.in fi. Sed ibi

e¶¶ Mandet. ſq ſi ·

deiuſſoꝛ: et hoc ca⸗
ſu agetur contra ſi
deiuſſoꝛẽ mandan
tẽ actione mãdati.
nõ ex ſtipulatione
pꝛima:ſi nouandi
animo hoc manda
tũ interceſſit. vt. ff.
e.ſi mandato meo.
in fi.l.ft autem non
innou andi animo
agit᷑ ex pꝛima cau⸗
ſa. vt. ff. de ꝓcur. li
cet. S. ea obligatio
in fine.

d (Gug et aliena

mandet. hic agipo
teſt duabus ac. mã
dati. ſ. cötra mãdã
tẽ.et neg.geſ.ↄtra
ticiũ )̊ quẽ dat᷑ ma
dati. vt. C. deneg.

(Yrederes. äm

dauit.

f(Eua gracia bie

autem addunt do/
ctoꝛes.vi.mõs.qðᷣ
dic. vt. S. e.in pꝛin.
in glo.ĩmo videtur
Lc. in fi. glo.

neri.fallit tñ in caſt
bus qui his legibꝰ
dicunk. vt. ff. de do
lo.ꝙ ſi cũ ſcires.et
ff. de pſene.l. ij. ſed

certe ibi fuit frau⸗

dulentum conſiliũ
vt. ff. de re. iur. l. cõ
ſilij. Item fallit. vt
ff.ad.l.acquitł᷑.l.li⸗
ber bomo.i.Rñ. et

ff. de iniur. l. nõ ſo/

lum. in pꝛin. et.l. ꝓ
culꝰ.et.ff. ꝙ vi aut
clam.ſemper.S.i.⁊
ff. de fur. ſi qs vxo/
de ſer. coꝛ.l.i.i.rñ. ⁊

§. perſua dere. ſed

debet ſubaudiri tm̃. Vel dic:nõ ſunt ꝓpter lucrum inducte.ſ.pꝛin
apaliter vt ibi. ſecundario tñ ſic vt hic dictur.
Ei. puta ꝓcnratoꝛi mandantis. Accurſius.
pſius.i.mãdãtis.et in boc eſt vtilitas mãdantis.

res ei quiin rem ipiusmutua⸗

retur.aut ſiuolẽtete agere cũ

eo ex fideiuſſoꝛia cauſa man/

det tibiut cum reo agas peri⸗
culomandantis: ul ut ipſius
periculo ſtipulerisab eo queʒ

buerat. Nliena auteʒ cauſa in
teruenit mandatũ ueluti ſi ti⸗
bimandet ut ticii negocia ge

reres: uel ut ticio funduʒ eme/
res:uel ut ꝓticio ſponderes.
Sua eet aliena ueluti ſi de cõi⸗

bus ſuis et ticii negociis gerẽ⸗

dis tibi mãdet: uelut ſibi etti
cio fundũ emeres:ul ut ꝓeo⸗

ticio ſpõderes. QQua et aliena
ueluti ſitibi mãdet ut ticio ſbſᷣ
nſuris crederes ꝙ ſi ſineuſu
ris pecuniam crederes aliena
tantũ gracia intercedit mãda⸗
tum. Zuaſtantuʒ gracia inter

uenit mandatum: ueluti ſitibi
s (Eroſilio. nota?? Mandet ut pecuniastuasĩem
bonã regulam qu? 1
de conſilio non te⸗

ptiones potius pꝛedioꝛuʒ col⸗
loces:qᷓ; feneres:uel ex diuer⸗

ſo:ut pecunias tuas feneres

potius q; in emptione pꝛedio

rum colloces.cuiꝰ generismã
datum magisconſiliuʒ qʒ mã

datum eſt:et ob id non eſt ob⸗
ligatoꝛium:quia nemo exÄ con

ſilio mandati obligatur etiaʒ

——

ſinon expediat ei cni manda⸗

tur. cũ liberum cniqʒ ſit apud

ſe exploꝛare:an expediat con⸗

oc in maleſicijs: ideo nõ datur man.tenetur tamen vel de dolo
vel alijs actionibus. Item alias facturus non erat in pꝛedictis
caſibus: alias obtinet bec regula. vt bic.et.ff. e.l. ſi remun erandi
H. plane. Sed certe nec his caſibus videturteneri.vt.j. pꝛoxi.F.
Sed dic non teneturilli cui tale cõſiliũ pᷣſtatur. vt ibi.ſ illi in cu
ius leſionem cõſuluit. vt bic dicimꝰ. AUnde dici poteſt ꝙ nec bis

Demandato.

caſibus fallit dicta regula:cũ dicat nõ teneri illi. ſ. cui caſtliũ pſtitũ eſt ni

ſi in caſu illius legis.ff.

h ¶ Mandati.ſcilicet actione.

de dolo ſi cũ ſcires. et illius.l.ff. de ꝓſene.l.ij.

i ¶ Aberũ.ſq; ſuſcepto cõſilio:ſʒ ſuſcepto mandato neceſſe eſt conſũmari
ſcðᷣm Jo.niſi congruo tempoꝛe renũciet.yt.j.e.O.mandatũ.et.ff.e.man⸗

ſilium. Itaq;z ſi occioſam pẽ

cuniam domite habenteʒ hoꝛ

tatus fuerit aliquisut rẽ eme⸗/

res aliquam uel eam crederes
qʒuisnõexpediat eẽtibi emil
ſe uel credidiſſe:non tamen ti

tibidelegeritiĩid quod tibi de bimandati tenetur. Et adeo

hecita ſuntut queſitum ſit an
mandati teneatur qui manda
uit tibi ut pecuniam ticio fene

rares:ſed obtinuit ſabini ſen⸗

tentia obligatoꝛiũ eſſe in hoc
caſu mandatum:quia non ali
ter ticio credid ſſes q̃m ſi tibi

mancatum eſſ. et Gllud quo-

qʒ mandatũnon eſt obligato-

⸗ — = —
——

rium quod contra bonos mo-

res eſt:ueluti ſi ticius de fur⸗
to aut de dãno facẽdoaut de
iniunia facienda mandet tibi.
licet cnim penã iſtius factino
mine pꝛeſtiteris: nõ tamenul
lam babelnen us ticiumꝰ

actionẽiꝗs qui exequitur mã

datum non debet excedere fi⸗
nes mãdati .ut ecce ſiquisuſ
q; ad centum aureos manda⸗
uerit tibi ut fundũ emeres uel
ut ꝓ ticio ſponderesneqʒ plu
ris emere debesneq;ʒ in ampli
oꝛem pecuniam fideiubere.a⸗
lioquin non habebis cũeomã
dati actionem. Adeoquidem
ut ſabino et caſſio placuerit e⸗

tiam ſi uſq; ad centum aure⸗

os cuʒ eoagere uolueris inuti

d

dauero. F. fl.et. ff. cmo. l. in
cõmodatum.S. ſicut.

le ¶ Itaq; ocioſaʒ.nõ aliter

boc eſſe videt᷑ pꝛo opi.pla.
qui dixit duo.ſ.vbi conſulo
certe ꝑ[ſone mutuari:teneoꝛ
ita demũ ſi alias facturus
nõ eras.vbi aũt nõ eſt deſi⸗

grnata pſona non teneoꝛ eti

am ſi alias faqurus non e⸗
ras. Sed Jo. in vtroq; ca
ſu dicit cõtra. nã pꝛimo idi/
ſticte teneoꝛ:ſiue alias eras
mutuaturus ſiue nõ.ſecun⸗
do autem cũ diſtinctiõe: nõ
alias.xet facit ꝓ eo.ff. e. ſi re
munerandi.S.plane.S.e.F.

tua łt aliena.in fine.⁊.ff.

..

ne. geſ. l. iij. in fl. et. l. iiij. n
ob. qð bic dicit. qꝛ et ſi aliaſ
etiã facturus erat:tenet᷑ qui
mandauit:vt dictum eſt. vñ
poteſt ſubaudiri maxiĩe. qꝛ
non S
¶Gllud quoq;ʒ. obligato⸗
rum. etiam ſi iuramentũ in⸗/

K .

tercederet.vt in auten.vt ſce

nicas non ſolũ.j.i.col.ij.et
facit.ad hũc.s.ff.e.ſi remu⸗
nerandi.S.rei turpis.et.l.ſi
mandauero.S.qui edem. et
ff. ð arbi. l. ſi cum dies. S. in
compꝛomiſſo.et.õ.de inuti.
ſtipu.S. ꝙ turpi. et. ff. de ver
bo.oblig.l.generaliter. et.l.
ſe. et. ff. de condi.inſtitu. con
ditiones..

m oꝛes. bic querit d

ſi mandaui tibi vt illi nomi
ne meo iniuriã ĩferes: an te⸗
neoꝛ.Rñ.vtiq;.ar.ff. de dã.
infec.l.damni.S.ſi manda/
to..
n ¶ Pꝛeſtiteris. ſcilicet ei cui

cõmiſſum eſt maleficium:vt

penam dupli. et ita licet in /
terſit mand atarij tamẽ non

agit:quia nec intereſſe fingi
tur. vt. ff. de condi. inſti. fili⸗

us.et melius.ff.de reg qur.l.

quod quis culpa.in fi.

o (Xicium. id eſtmandan/

tettii —

p ¶ Is qui mandatũ. ſcilic;

cerłe foꝛme.nam quandoqʒ
habet certã foꝛmã:et tũc ha
bet locũ qð hic dicit᷑.et.ff. e.

diligẽter. qũqʒ non:ettunc bona fide facere debet.vt. ff.e.l.iij. ꝓbatur
etiam hec diſtinctio.vt.ff.e.ſi quis pꝛo eo. H
Cdangac actione Sʒ certe nec neg. gel. Im. B. et Jo. etẽ ꝓ eis.C¶
eneg. ge.l. vl. et. ff. de neg. geſ. qui aliena.S. libertis. et. ff. de pecu. ſic cre

ditoꝛ. S. i. Sʒ. M. dabat vtilẽ neg.ge.actionẽ: et rĩũd ebat illi.l.fi.ð neg.
ge.qꝛ ſpec ialis ibi fuit ꝓbibitio. Sʒ certemiroꝛ de bac opi.cuʒ videatur

„*

le üüj

Liber

n ſumma i bꝛeuiter ammodo buncti. expediamus.
legocij. id eſt contractus.
ſercede.ſ.vt mercede.vt quia alias non eratpariturus mã

lex erpedita qᷓ etzã vtilẽ denegat exp ſſe. vt. ff. e. ſi te. et. ff. ðͥ edẽ. l. i. . cã . p
b

e tem ſi adhbu

d Euaneſcit. ſpeciale eſt in
mandato:vt ſic facile reuo/
cetur per voluntaten vmꝰ
partis tantum.in alijs eniz
contractibus non ſic vt. C.
de act. et obli. ſicut. que eſt
contra.huic.et ẽ ratio.quia
bic non ſtatim ĩtereſt:et iðo
non ſtatim hincinde naſcit᷑
obligatio que ex ĩitereſſe da
tur. vt. ff. e. ſi pꝛocuratoꝛem.
S. mandati actio.et facit ad
punc.5F.ff. de iuriſdic. omni.
iudi. quia.et.ff. de miñ.ſi mi

a ¶ Cũ eo. actionẽ ꝓ pcio dato. vt. ff. de in rẽ ver. ſi fundum. .
Emeretur. eſt antẽ illa rõ: qꝛ maioꝛi ſũme minoꝛ ineſt. vt. ff. de ver. ob r.
li. li. F. ij. et. l. inter ſti. F. ij. et. ff. de arbi. diem. F. ſi plures. .
c (Recte.nã ſi nõ recte non eſt neceſſereuocari.vt.S.e.S.illud.

noꝛ. F. ſceuola. et. C. de re⸗/

pu. here.l.fi.et. ff. de ritu nu.

ſed vſq;ʒ quo dicitur integꝝ
Rñ.ſi fuit mandati actõ do
nec arras dederit. vel alias
ſe emptoꝛi obligauerit:⁊ idẽ
in ſimilibus.et vt bꝛeuiꝰ ac/
cipias:ſi iam ceperit intereſ
ſemandatarij nõ eſt res in⸗
tegra.alias ſic.ar.ff. e.ſi pꝛo
curatoꝛem.S.mandati.ſive
ro non eſt res integra nõ fi/
nitur mandatum niſt in iu⸗
dicio. vt. ff. de iudi. taʒ ex cõ
tractibꝰ.S.fi. Sed quid pꝛo
deſt ſi non finitur mand atũ
re non integra.Rñ.quia per
peredem cepta negocia de⸗
bent conſumm ari. vt. ff. pꝛo
ſuo.l. fi. licet noua inchoare
neceſſe non ſit. vt. ff. de neg.

cintegro.

habebis ſcilicet cum eoman⸗

literte acturũ:ſʒ diuerſeſcho⸗ re depuerindalancarun n
le auctoꝛesrecteuſq; ad cẽtu, ſuſcipere cuilibet liberum eſt.
ſuſceptum autem conſũman
dum eſt:aut qᷓpꝛimum renun
ciandum eſtut per ſemetipᷣm
aut per aliũ eandẽ rem manda
toꝛ exequatur. Maʒ niſiita re
nuncieturut itegra cauſamã⸗
datoꝛi reſeruetur eandeʒ rẽ ex
plicandi nihilominus manda

aureoste acturum exiſtimant
que ſententia ſane benignioꝛ
eſt. Quod ſi minoꝛis emeris

dati actionem quoniaʒ qui mã
dat ut ſibi centum aureoꝛum
fundusemeretur is utiqʒ mã
daſſe intelligiturut minoꝛis ſi

poſſi it pꝛecio emeretur iſſmRec tiactiolocum habet niſi iuſta

geſ. nam et ſeruus. F. ſivino

et.ff/ ꝓ ſocio heres ſocij. qð
non eſtre integra: cuʒz ceptũ
non ſit.

ſceperit ſoluitur mandatum.

te'quoq;ʒ mandatum contra- cauſa interceſſerit: aut non re
ctum ſiduʒ adhuc integra res nũciandi: aut intẽpeſtiue renũ
ſit reuocatuʒ fuerit euaneſciti ciandi/ Mandatum etiam in
Item ſi adhuc integro man/ diem diffeni poteſtet ſub con
dato moꝛs alterius interueni ditione fieri/ In ſumma ſciẽ
at id eſtuel eius qui mãdaue- dum eſt: mandatũ niſi gratui
nt uel eius quimandatum ſu- tũ ſitin aliam foꝛmã negocii
cadere. Mã mercede cõſtitu
ſed utilitatis cauſa receptum taincipit locatio et conductõ
eſt: ut ſiedð moꝛtuo ꝗtibi man eſſe.etut generaliter diximus
dauerat tuignoꝛans eũ deceſ- quibuscaſibus ſine mercede
ſiſſe executus fuenismandatũ ſuſceptoofficio mandati aut
poſſe te agere mandati actiõe ¶ depoſiti cõtrahitur negociuxʒ
alioquimiuſta cauſa et pꝛoba- hiscaſibus interueniẽteꝰmer

biis ncarti tibi danuʒaf · cede locatio et conductio ĩtel
ferret Et huic ſimile eſt q ligitur contrahi.et ideo ſi ful

¶ Hlioquin. ideſtſinõ poſ⸗

ſer agere.
ob abil que eſt in
facto alieno.vt hic.et.ff eo.
idemq;.S.penult.alias nõ
eſt pꝛobabiliſ. vt. ff. ad velt.
qmq;. C. de reſcin. ven. qſ⸗
quis.et.ff. de edil.edic.l.i.
cauſa.

b ¶ Ufferret. quod eſſe non debet.
et huic. ſcllicet pꝛoximo caſui.

— 2 —

iberto. pꝛimo diſpenſatoꝛi. , R⸗⸗ʒʒ
t huic. liberari eos. facit. ff. ſi cer. pe. eius qui.et. C. de ſol. ſi cũ ſeruis.
Mib erari. niſi in caſibus. vt.ſ. qui.mo.tol.ob.in pꝛin. dicemus.
Handatum. pꝛimum poteſt fien. G
uſta cauſa. puta caſus foꝛtuitus.nã de dolo tenetur et lata culpa lont ſilo gra lauat et tingit pannos:et etiaz pollit ele
et keui et leuiſſima ſym. B. et. Jo. ut. C. e. l.in remãdata.et.l.a ꝓcurato uand .
re. Alii dicũt de leuiſſima mãdataniũ nõ teneri.ſʒ de dolo tm̃.qñ gracia
im mandantis fit. vel de leui culpa quando vmriuſq; gracia adinſtar ali
oꝛum contractuum. vt. ff. de reg. iur. contractus. Sed pꝛimuʒ videtur ve
nus cum bic contractus in multis diſcrepet ab alijs contractibus.

loni pollienda curandaue ꝗs
dederit ueſtimẽta aut ſarcina⸗
toꝛi ſarciẽdanilła mercede cõ
ſtituta neqʒ ꝓmiſſa mãdati cõ

„

petit actio.

placuit ſi debitoꝛes manumiſ
ſo diſpenſatoꝛeticii per igno
rantiaʒ liberto ſoluerit libera=
ri eos:cuni alioquin ſtricta iu⸗
ris ratione nõ poſſint liberaniꝰ
quia alii ſoluiſſent q; cui ſolue

—

et ſeruo.

do.

dato.ſi autem alias pariturus erat et conſtituatur aliquod ſala
rium gracia remunerandi:non ideo minus erat mandatuʒ.vt.ff.
e.ſi remunerandi.i
rñ.et ad eiꝰ rei eui⸗

dentiam diſtin gue
tur.quia aut eſt in⸗
certum re et genere
puta ſi dicam tibi
bene retribuam ti /
bi hoc ſeruiciuʒ vel
recognoſcã:et tunc
non poteſt peti qᷣc
qᷓ;.vt.C.e.ſalariũ
et. ff. e. qui mutuaz.
S. ſalarium. aut cer
tum genere licet in /

certuʒ ſpecie.vt da
bo tibi equum vel
par veſtimentoꝛuz

et tũc poteſt dici ꝙ

valeat ↄuenno ſa⸗
larij cum nõ ſit pꝛ⸗

ſus incertum. vt.ff
e.ſi pꝛo fideiuſſoꝛe.

ſecus ĩ bis que põ

dere numero conſi
ſtunt. vt. ff. dele. i.
l.ſi hominem. ſi au

tem certum omnĩio

tunc aut ſtipulatio
ne ꝓmittitur: et tũc

certi condi.petitur.

ſi autem ſine ſtipu

latione et incòtinẽ

ti ante mandatum
vel poſt perit᷑ act.
ex eo contractu ſcʒ
contraria manda/

ti infoꝛmata. ſi au⸗
tem ex interuallo.

ſcilʒ poſtq; contra

hentes ad alia di/

uertiſſent negocia
petitur officio iudi
cis.vt. C. e.l. i.et. ff
e.ſalarium. et. C. ð

pactis.petẽs.et.ff.
de duo. reis.l. du /

os.in ſi.

¶ Interueniente mercede.ſcilicet in pecunia numerata.ᷣ vt dixi/
mus.S.loc.in pꝛinci. Item hec regula generalis vera eſt niſi ſit
talis perſona que non conſueuerat locareope as ſuas:vel res
talis que non conſueuerat locari.tunc enim non locati:ſed pᷣſcrii.
ver. agitur.vt.ff. de pꝛeſcriptis ver.ſi tibi.et.l.naturalis.S.at cum

o ſuperflua.ſed ſarenatoꝛ ecõtra qui ſarcit addit vbiẽ ſciſ
ſum veſtimentũ vel pannus et conſuit.vnde et dicitur iſte babet
ſarta tecta.quia cum eſſent fracta ſunt reparata ex quibuſdam
adiunctionibus.vt.ff. de vſufruc.hactenus. =

tr ¶ Vaio.immo videtur pꝛeſcriptis verbis compe⸗

—
— — — —

— — — — —.. —ÿ —,

ltc
lcain
eytd
hun
enen
ſolig
anoſn
oſep⸗
n tf
euſce
gtepi

delei
nu
oni
r
Netit
hen⸗
ſteton

.

kincdine

NIdedn.

veninn
focn’
maven

nn

com

e

rnegct
foi

R
661.

e d

Zentius.

tere. vt. . loca. S.i.ſo.vt bſbi·

obli. §. fi. vſq; buc. acc.

ſ. d Ab:auger dad
b ¶ Igit qꝛ de bis

obe era .ſr ox Oeobligationib?que exqua diligentiam adhibere: qualeʒ
eredchen neh⸗ cObi Nre du ſuis rebus adhibere ſolet: ſi

am⸗ de bacq er ſo ſi cõtractu naſcuntur. 5 ORE 1et:
la ꝓuenit amicicia. e modo alius diligentioꝛ eo cõ⸗

. I.

bincinde poſſibile .

ctuum enumerata di negocia. (utoꝛes quo⸗
eas naſci.naʒ exv⸗

fr⸗ citroq;.i. S Oſt genera contras modius admimſtraturuseſſʒ

na pte tm̃ qiq;d as HI—ð . . . .
de vrſtalea tgon ligationibus:que quidem no nNon pꝛopae excontr actu obli

int aſit.ſed ſua im. pꝛopꝛie naſci ex contracu in- gati eſſe intelligũtur.(¶ Mul⸗

on geſt cee e acn ⸗ rir. Lin
viſecaae nd ne telliguntur: ſed tamẽquia nõ lum enim negocium inter tu⸗

gociuz ſit geſtů. vwy ex maleficio ſubſtantiaʒ capi- torem et pupillum contrahit

enonagel iiic. unt: quaſi ex cõtractunaſa ui ſed quia ſanenon ex malefi-

no. rap. ſn Ber dentur. Igiturcum ꝗsnego cio tenent᷑ quaſi ex contractu
vi bo. ra.l. ij. F. 5

Urprero. aa abſẽtis geſſerit ultro citro teneriuidentur.hoc auteʒ ca-

qʒ inter eoſ naſcuntur actiõeſ ſu mutue ſunt actiones.non
que appellantur negocioꝛuʒ; tantum enim pupilluſ cumtu
e ¶ WMandato ſe geſtoꝛum. ſed domino quidẽ toꝛe hʒy tutele actionẽ: ſed ex
aunegocia geſſe· rei geſte aduerſus eum q geſ- contrario tutoꝛ cum pupillo
rrde ig er, ſit directa cõpetit actio:nego habet contrariam vtutele: ſi
tum que eſt oonra. cioꝝãt geſtoꝝ ↄtria qs exnul- uelimpenderit aliquid in rem

f (Vitilitatis. ſcy vt . 12 mzig as wtse õsl
ao impen, l0 Pictu ꝓpꝛie naſci mãifeſtũ pupilliuel pꝛo eo fuit obliga-
dit niſi denücatio /Eſt.

¶¶ Quippe ita naſcunt᷑ tus: aut rem ſuam creditoꝛi:

inbibeat. vt. C. l. i ionesſi ſine m e ein . k.
vdpatanaaffo iſte actiones ſi ſine mandato? buseiusobligauerit.

mevt Cee ſipa· gquiſqʒ alienisnegocijſ geren

ee anb ruz negocia geſta fuennnt etiã ueluti ꝙ pariter eis legata do
benus pioni gerr ignoꝛanteſ obligantur. Idqʒ nataue eſſent: et alter eoꝛum
egocha aieon utilitatis cauſa receptum eſt: alteri ideo teneatur commu⸗

bus nil repent ali · ne abſentium qui ſubita feſti- ni diuidundoiudicio ꝙ ſolus

oan añch eheenatione coacti nullidemanda frnuctꝰ exeare percepenit: aut
&t vtdicem.ſpri ta negocioꝛum ſuoꝛum admi q ſocius eius ſolusin eam rẽ

mo. 5. act. niſtratiõe peregre pꝛofecti eſ- neceſſarias impenſas fecerit

ſent deſererentur negocia:qᷓ non intelligitur ex contractu
ſane nemo curaturꝰeſſet ſide pꝛopꝛie obligatus eſſe:quip⸗
ene nen lam habitnuseſſct actioneʒ

¶ Sed quia ex maleficio

noceret. vt.f. el.. N(Bicut autem is qui utili- non tenentur quaſi excontra

b Mullam. euz ne ter geſſerit negocia dominuʒ eiu teneri uidentur. (Idẽ
mins ſit veiſimle habet obligatum negocioꝛuʒ iuris eſt de eoqui coheredi fa
lrae dl effundere geſtoꝛum ita et cõtra iſte quo⸗ milie herciſcunde iudicio ex
vt ff depba. c de qʒ tenetur ut adminiſtratiõois his cauſisobligatuseſt.
indebito.S.i. 2 . E quoqs leca
reddat ratõnem:quocaſuad ¶ Meres quoq; legato
eractiſſimam quiſq; diligen- ruʒ nomine non pꝛopꝛie ex cõ
SR**== –tiam compellitur reddereras tractu obligatus intelligitur
Gicut aute ob —— nin
liggtuz. ſc; iſolidäã tionem. Mec ſufficit talẽ neq; enim cũheredeneq; cuʒ

ſpiciamꝰ de ipſis ob q; quitutele iudicio tenentur

m

¶ Item ſi inter aliquos cõ
no. et.l. ꝙ in vroꝛ dis ſe obtulerit:ex q̃ cã hi quo munis res ſit ſine ſocietate:

eoquod quiſ impendiſſet nul penihil interſe contraxerunt

r G tẽ ſi inter. ſocietate.tũc
emm ageret᷑ ꝓ ſocio.ſ.ſi eſſʒ
ſocietas.vid etur tamen ꝗ;
hic. §. ſibijpſi or̃dicat. nam

Deob.q erq otra.na.

H MM dũmogdo ſit vtiliter ceptum negociũ.lʒ diuerſuſ exitus ſit ſecutꝰ.vt.ff. e. ſʒ
ub. Beob. que ex qua. con. naſ. . „ an vltro. F. i. In caſib?tñ nõ tenetur inſoliduz. vt ſi pupdllꝛeſt cuiꝰneo
Oſt genera.i. maneries vel diuerſitates vᷣctuum.vt.S.de cia ſunt geſta. Item ſi anio depdandi geſſit. vt. ff. e.ſi pupilli.i.rñ. et. S. ſiñ
quis negocia mea. Ite⁊ ſi ad noua negocia gerẽda acceſſit.vt.ff. e.ſi s
Exmaleficio. ſubaudi vł quaſi. vt ſit bona argumentatio. ſi negocia. Item ſi pacto hoc actum eſt. vt. C. e.negocium. item et ſi fuit in

culpa gerens. vt. ff. e.l. ſine

hereditaria.item ſi fuit ĩi mo
ra.vt.ff. dele.i.ſi res.ꝭ.fi.

rem interdum de dolo ſolo
et lata culpa teneri.vt ſi ad
deßta negocia acceſſit.vt.ff
de nego. geſ.l.iij. F.interdũ.
qñq; de dolo lata culpa et
leui. et hoc reglariter.vt.¶

e.l. tutoꝛ.qñq; de leuiſſima

vt qñ aliꝰdiligentius vole⸗
bat adminiſtrare:vt hic ðꝛ.
et.ff. e.ſi pupilli.S. videamꝰ
qñq; de caſu.vt in his caſi
bus vbi agit᷑ inquãtũ dñs

locupletioꝛ eſt. vt modo.S.

diximus in eo. XK.
Ei. ſ. geſtolil.

uã diu eſt tu.non oꝛit᷑ obli⸗
gatio.vt.ff.de tu.et ra.diſ.
ſi tutoꝛ.S.fi.et.l.ſed nõ dan
tur. azo.

n ¶ Ex maleficio. ſubau. vel

quaſi.vt bona ſit illatio.

00 ¶ Actionẽ.l. directã. tenek

etiam alijs actionibꝰ tutoꝛ.
vt diximꝰ. S.ð attil.tu.S.fi.
et ita habes hoc.S.actionẽ

tutele directã et cõtrariã eẽ

ex quaſi cõtractu. Quid de
actione ꝓtutele.rñ.idem cũ

gginſtar actionis tutele ſit

iducta. vt.ff. de eo qͥ ꝓ tu. ne
go. gel.l.i. p tutoꝛe.

p ¶ Contrariã. quam finita
tutela demũ intendit vt mõ

diximus de directa. vt. ff. de

S.acti. tu.l.i.G. finito.
q ¶ Obligatus. vnde abfu⸗/

turũ eſt. qd perinde eſt:ac ſi

iam abeſſet. vt. ff. dene. ge. l
ij.in fi. et. l. ſi quiſ mangato

in fi.

„R
—

nunc dicit ꝙ nõ eſt ſocietaſ
et poſtea dicit ſocius eiꝰeſt.
Seld dic ꝙ non eſt ſocietaſ

vera.ſed quedam incidens

nam vera contrabitur cõſẽ
ſu. vt. S. de oblig. ex conſen

ſu.in pꝛin. hec autem pꝛeter

ſpen. vt. in hoc. 5. dicitur.
kw iiij

—,wà(O—

K Eraciiſſimam. no. geſto

—

oꝛes.ſ.quõdaʒ. nã

t ¶ Ex maleſici

5

o. lubaudi vł qua

Ziber

s (Eius.ſ(conſeꝛs eius. impꝛope enĩ ponit᷑ vt modo diriing.
ſi vt ſit bona illatio.vt.S.e.ĩ pn.etfa.ad

buc. 5. f. famil. ber. beredes. .nõ tm̃.ᷣin fi. S. et. ff. coi di. l.i. in fi. . rñ. ⁊.ff
ꝓ ſocio.vt ſi ꝓ ſocio.et.l.actione.S.ſi poſt diſtractum. accur.

competit.hicaũt ad vniuer

ſitatẽ.vt.S. ꝓxi.et.ff ꝓ ſo.l.

ꝓ ſocio arbiter.item iuperiꝰ

plunes intendi poteſt. b ãät

ſemel tmvt. ff. fa. hr.l. ſi fil ia

rx Erx bis cauſis.qᷓs ſuperi

oꝛi.S. diximus

cio. ſubaudi vel quaſi.

Winetiin leg. F. noſtra.
rei vendicatio autem q̃ dat
vt in eo. F. ðꝛ: nunqͥd ex q̃ſi
contractu.rñ.non puto.qͥa

Zhbere videtur. vt. ff. qui. ex

cau.in poſ.ea.apud iuli..

eleen adeg trahat. (Se tamen pe- non omniblegataniſs hocbß mmn her vamnum
aau. cum is non vxeritqͥ po inde is qui accipit obligatur: buit:ſed tm̃mõ ĩhis legatis ? vr ſr ad.l. acquil.
ſidetꝓ berede vt ꝓ poſſeſo ac ſi mutuum ei daretur ⁊ iðjo fideicõmiſſis:q ſa.ſan.eccle- indeneraciuſ. efi.
ꝛe. nec etiam deliquit vel qᷓ/ ü Z 7. n, il,1.91,— et. l. ſeq. .ff de ink.
ſi vnde ſequit᷑ ex argumeni condictõne indebiti tenetur ſijſa ceterniſ uenerabilib· lociſ act᷑. qui ſeruũ.S.i.⁊
que fiüt in bocti. ꝙ ſit er ⸗ ¶ Exꝗbuſdã tñ cauſis repeti q̃ religiõis Hpietatiſ ĩtuituho S.ij.in fl. Sed nun
ſi contractu. ſtem ad de acti SI 2ðè quid hec ſunt vera
one fi. regũ.rñ.idẽ.qꝛ ⁊ illa ſiue in iure ſiue ĩ fa
bʒ ſilitudines multas cum cto erret is qui ſol /
acti. fam. Hꝛ. et cõi di. et cum uit. rfi. cũ.l. illa. C.

ntelligitur.ſ.actione ex

v Aeeree obligatus. vkma
lefi

4

vV ¶ Idem iuris.non per oĩa.qui

Bitur

ia ſupioꝛ. ..ſ. cõi di. ꝓ rebus ſingularibꝰ

def unctoullum negocium le
gatarius geſſiſſe pꝛopꝛie dici

poteſt. et tamen ꝗa ex malefi

cio non eſt heres obligatus qᷓ

ſi ex contractu deben intelli⸗
tem is cui quis per er
roꝛem non debituʒ ſoluit:q̃ſi
ex contractu debere uidetur.
a deo enim non intelligitur ꝓ

inhoc dareuidetur ut diſtra-
hat potius negocium q̃ʒ con-

peti. heredi.j.de acti. .quedam. et.ff. de peti. bere.ſine bone ſidei. F. peti/

tio hereditatis.

ſas. accurſiuſ.

a (Ex contractu. quia nullus erberditania accepit: vel ſolus fecit inpẽ/

b (renm is cui.nam eoipſo ꝙ ſoluit aliquid negocij contrabere videtur
vt. ff de condi. inde.ſi in area. cum ergo ſit ex quaſi contractu ad quid po
nitur hec condictio indebiti inter actõnẽ ſiue obligationem ex contractu

—.

creſcit. vt.ff. ..l. elegant. . fi. et. C. e. ea que.et bic dici jtem cau
ſa pietatis ſolutũ indebitũ non repetitur.vt.ff. de condi.inde.cũ

ſtea. F. i. Irem quando ſoluitur in cauſa queper inficiatione ac .

his. S.ſi mulier. Item ſi eſt ab alio debitum.licet ſit indebitũ ab

eo qui cedit.vt.C.de peti.here.de hereditate.

nõ pᷣt qð perroꝛẽ nõ debituʒ
ſolutum ſit.Sicnãq; diffini⸗

erũt ueteresex quibus cauſis

inficiãdolis creſcit:exhiſ cau
ſis non debitum ſolutum re⸗
peti non poſſe:ueluti ex lege
acchniia, ſtan ex legato qð

uetereſ quidem in hislegatiſ

locuʒ habere uoluerunt: que

õ tere. ſicut nec mihi
commiſſis extendi uoluit:ſed
mea ſi a nullo da⸗

e.ti. l. ea que non diſtin guit. nec ego diſtin guam. et eſt argumen.
ff. vt in poſſeſſi.leg.l.i.ſj quidam dixerunt vt ſi errauit in iure nõ
repetat.ſi in facto repetat.pꝛime tamen ſententie ſto.vt.ff.e.ſʒ et
ſi me putem.ſed contra hunc.S.eſt.ff.de condi.inde.l.et elegant᷑
S. fi. Solu. illa erit penalis a pꝛin. hec autem ex inficiatione vt h

non eſt obligatio vnde nõ =
debet dici er vel quaſt. pꝛie ex contractu obligatꝰeſſe ecerta conſtituta per damnati⸗ p Erlere acqlia⸗
eSa lgereſig ic ut ſicertioꝛem rationem ſeqᷓ onem cuicunq; legata fuerůat ſoluendo daͤni
qaue ſiliter egatanijs damur Mur magisut ſupꝛa dirimus Noſtra autem conſtitu ego degifem viae⸗
4ae n. erxrdiſtractu qer conactupoſ tio cum unam naurramomni Rauntenin as
a edz vevns ſitdici obligatus eſſe: nam ꝗ buslegatiset fideicommiſſii abaliodatum aſ⸗
naſcit actio erteſto.rñ. ade ſoluendi animopecuniaʒ dat indulſu:huiuſmodi augmen nã ſia nllo datũ ẽ.
o in Kae in tum in omnibꝰ legatis et fidi non inbediar repe

pᷣiudicat confeſſio

dicitur. cet.j.de acno.S.ſi furtum.item ex legato.quia et ipſum per

infitiationem creſcit.vt.j.de ac.S.item mixta.

5. qui. mo. re contra. obli. .i. que eſt buic contra.rñ. vt ibi.in fi. F. dirim? i n bis legatis.ᷣſallicet indebite ſolutis quantum ad ſ. oluentẽ
c ¶ Diximus. vt. S. qui.mo.re contra. ob. . is ꝗ5. .—. Dÿ̃itum tamen quantum ab alio vt et modo diximus in.l.acqͥ.
d eVWed tamen. ſ. benignitate inſpecta que pꝛeualet.vt. C. de iuð. plau et hocſ̃m quoſdam.ſed. G. contra. dicit enim de indebito a qli/

it. mam nemo debet locupletari cum aliena iactura.vt.ff.de condi.inde.

—–☚
l. nam vera.

e¶ Tondictione.ſ.indebiti.et ita tranſit dominium in accipiente. Lalis

enim condictio non daretur niſi contra furem.vt.ff. vſufru.quemadmo.

ca.l.fi.ſed contra.ff. de acqui.re.do.ſi ꝓcu.ſo.multuʒ intereſt:an erroꝛ in

obligatione ſit an in re.pᷣmo caſu tran ſit dominium.vt hic dicitur.et con

dictio oꝛitur. ſecundo non: nec tranſit dominiuʒ: nec oꝛitur actio.vndea/
gens excep. repellitur. vt. ff man. puum ticij.

bet. et ſic differt a ſuperioꝛi pꝛoxi.caſu.et eſt ſpeciale ĩ hoc legato
de quo bic dicitur. als autem.id eſt in alio legato diſtinguo.aut
ſoluiturſcienter indebitũ legatum quocunq; modo.et tunc non

repetitur.vt.ff.de condi.inde.fideicom. Si autem per erroꝛeʒ iu

nis idem eſt vt non repetatur ſi eſt debitum naturaliter. ſed aiuili
liter indebituz. vt. C. ad.l.fal.l.erroꝛ.niſi ſit minoꝛ.qui repetit ⸗
troq; caſu per reſtitutionem in inte.vt.C. ſi aduer.ſolu.l.ij.ſi vo

per erroꝛem facti:repetitur.vt.C. de conditio.indeb.fideicom

nioꝛis doctrine ad ꝓximam materiam de indebito. K ((Kuiq;. als cuicunq;.vt per bec verba damnas eſto beres il

f¶ Erx quibuſdam.iſte.S.non facit ad bunc ti.ſed ponitur bic gratia vbe dle⸗ .
lum ere alieno liberare. vt. ð. dele. F. ſed et tale. Accurſius Foꝛẽ

g ¶ Quod per erroꝛem.licet ponat vnum caſum tantum in quo ſolutum
per erroꝛem indebitum non poteſt repen:tamen et alij ſex ſunt vt ſi ſeient tinus legumdoc.· .—
ſoluit indebitum. nam non babet locum repetitio.vt.ff.de condi.indebi. l ¶ Lonſtitutio. vt. C. cõia. de le. l.dij.
l.i. Item ꝓpter ſententiam ſolutum etiam indebitum non repetit᷑.vt. C. m ¶ Ommbus. id eſt omnibus generibus legatoꝛum quoꝛũ q̃t/⸗/
tuoꝛ eraut genera. vt. S. de le. Oll.
n Leggtarijs. vt eis ſolutũ indebitũ non repetatuur.
o Keligiois. vt mõaſterijs. p ¶ Pierai. vt boſpitalia ſilia q̃ no

de con. inde.l.i. Item ꝓpter tranſactioneʒ.vt.ff.de condi inde.in ſũma.
S. et quidem. et. C.e,l.ij. Item ſi iurauit qͥs ſibi deberi etiam indebitum
defereute aduerſario:et fuerit ſolutũ non repetitur.vt.ff.de iureiu.nã po

õ

ng
tmcan
lec,
hiüh

—

eerfſt
odind
un i
nd
ſteine
lecs
nunck.
datli⸗
korhe

let teei.

Clicſt
lode/
hanpun
aguii
iuſ K.
deitt
ii

d nn

N ven
ſueltt
uil/
aC.
guncn
ineno
ſche
degon.
Neprb
unpe

veni

las
o

minant.vt in aut᷑.de non ali.S.nos igitur.
zub.p. Per quas ꝑ. nob acq. ob.
Xpoſitis.que.ſ.obligatio.ſed qͥd differt hicti.a ſuperioꝛe.
AS.p quas ꝑ.no.ac.rñ.ille dicit de rebus acqrendis.bic au
tem de obli. vt ibi diximus. Item quid differt iſte ab illo.S.ð ſti

pula. ſer. cum bi xꝰ vſuarium. ſic enit in littera
z. dicatur. rñ. ille D confuſio.ſicut.C. de colb il⸗
Peallsel i obli l . lam. et. S. qͥ da. tut᷑. poſ... ſt
ſanibaſtis ꝑ noꝛãtur derelicta ſunt: que ſi ſſionẽ tẽ pliberos hoĩes et qs. ted m alijs libꝛs no eſt
pulationen die debita ſol Pp. eo alſen — 4 vel vſum. et tunc planuʒ eſt
autez in omni gene in uantur:non repe alie s uos quos bona fide etnullum eſt conira.
reobliganionlloa tuntur. poſſiðtisacqnt᷑ uob:ſʒtĩ ex i ¶ Loͤmunem ꝓ dñica. niſiſ
rerantſene oꝑfi Duab cauſis. id eſt ſi quid cum ꝓpꝛia noia eoꝝ ſupła⸗
ium a eruum p Per quas ꝑſonas nobisac⸗ . 14.tel s 4 nioni inſeruit vbi ꝓ virilibꝰ
terch iſnt ereaſtr? uinturobudato. oꝑibus ſuisuel exreura acq pooꝛtionibus acquirit. vt.f.
ſpeenl del an d quuruturo 10. „rant Mer eum quoq; uum er egis ieug
caſibuſ nil , r 1., rENS..„ 1 tipulatus.ſ..alteri ſim
piopaie ate nerad Xpoſitis generibuſ in quouſumfructũ habetis ſi ꝓl ie ve ſibivſtorvr natl
erhardi, obligationuʒ que er militer ex duabusiſtis cauſis lſequiun als naliſeſter dn⸗
de bo. q li. TIne aſ AI s blum. vt. S. de ſti. ſer. 5. pe.
ſcunt᷑ admonendi ſumꝰ acꝗri dnica ꝑte dñis acqrere certu pſe S.prerea.
nan non ſolum per uoſmet eſt:excepto eo qð noinati un midnobligelktete oße
„„ ipfos: ſed etiã ꝑ eas quoq; ꝑ ſtipulando:aut ꝑ traditione, naſcitur de cetero. vt.ff. de
a ¶Anmñ̃. als eſt vt 5 ſolu.qui res. S. aream.et de

tñ ꝙ ꝑ ſeruos ⁊c.
als eſt vt tm̃. et hic
ſilr ſubaudit᷑ tamẽ

b ¶ Acquiritur. niſt

ab alio poſſideat

ſonas que in ueſtra ptãte ſũt:

uelutiper puosur̃oset filios.

uobis acquiriturꝰ:totum urſjm

sennn fat. (Ouocaurtemperli
poſſeſſione querit beros quos in poteſtatehabe
ſi non ex reeus cõ tilſ ex obligatione fuerit acqui
paui e oben ſitum: hoc diuidaturin ima
bone fidei poſſeſſo ginem rerum pꝛopꝛietatis et
Ar aniaegnö po⸗ uſufructus: quam noſtra de-
ſidet. vt.ff. de acj. Creuit conſtitutio : ut qð aba⸗
re. do. ſi ſerud.i.rin. ctione commoduʒ perueniat
et. l. lib bõ. §. fi. az.

Szm imagineʒ

hmõi uſufrucrum quideʒ ha⸗

q·d. ſiat bec diuiſio beat pater:pꝛopꝛietas autẽ fi
imaginaneet intl lio uet᷑.ſ.pr̃e actionẽ mouẽ⸗
lectualiter.nam vwi 22
ſibiliter fieri nõ po⸗ te ᷣm nouellenr̃e ↄſtõniſ diui
teſt. cum ſint incoꝛ⸗ M
poꝛalia que nõ di⸗/

uidunt᷑.vt.ff. de acq;.re.do.pᷣuus.S.incoꝛpoꝛales.et.S.de re.coꝛ

„

po. rtiaſer gjde vſuhu intrin.
d (CLonſtitutio. vt. L. de bo.qᷓ li.l.fi.S.vbi autem.

SPer qs p.no. ac.ob. Quib? mo. tol. ob.

yt.ff. de acq. poſ.l.q vniuerſas..i.et.ff. de pba.ſi qͥs liberũ.
der eum qʒ vſũfr. in quibuſdã libꝛis eſt in lr̃a vſfru. vel vſuz. et bm
boc videt᷑ ꝙ ꝑ eum pᷣuũ in qͥ bʒ vſum ex duabꝰcauſis acqrat.ſʒ cõt᷑ff. de
vſu. et ha.per ſeruum.in pꝛin. ſo.dicunt quidam illud coꝛrigi. vel dic ᷣm
io. ꝙ illud verbum.ex duabus.referat᷑ ad ſolũ vſufr. alterũ vo.ſi ex re ad

accipiendo:illi ſoli acꝗrit:ue⸗

er⸗ luti cũita ſtipulet᷑:ticio domi⸗
ut tamẽ qð per ſeruoſ ueſtroſ nomeodare ſpõdes.ſʒ ſi dñi

uniꝰiuſſu ſᷣuꝰfuerit ſtipulatꝰ

lʒ antea dubitabatur: tamen

poſt nr̃am deciſionem res ex

pedita eſt:ut illi tantum acq/

rat qui hec ei facere iuſſit: ut

ſupꝛa dictum eſt. d 4.
up ſt eur. ale tollit᷑ al.
9 mõistollit᷑ obligatio Aolniur.
Quibꝰ m tollit liga n ¶ Obligatio. ſiue re ſiue v

Ollitur aut oĩsobli
Ssatio ſolutiõe eꝰ qd
debetur: ueluti ſi qs ↄſẽtiẽte

creditoꝛe aliud pꝛo alio ſolue

ſed nunqͥd auilis tm tollitſolutione eiꝰqð del
q boĩem.S.fi.et hoc quidã dicũt.ſʒ pdico.ſi enĩ ſeẽs me debere ciuilit᷑ tiiũ

noxa.l.ſi alienos.et.C. de
remiſ.pig.cũ ex cauſa.⁊.C.
de ſẽ. paſ.ſi debitoꝛ vbi ma⸗
gis ſuſciratur ſolutio eiꝰ qð
debetur qᷓ; tollatur. vt. ff. de
nox.l.electio.S.fi.ſed ibi eqͥ

tatis ratione nec ſublata di

citnur.

bis. ſiue lris.ſiue conſenſu.

nam de his. S. dictũ eſt a ti.

deob. vſq; buc. Sed nũqͥd
eſt idem in bis q̃ ex maleſi/

cio ſunt.vel quaſt.rñ.ſic.itẽ

Hᷣ ſunt vera:ſiue ciuiliſ ⁊ na
turaliſ fuerit obligatio ſimk

ſiue naturalis tantũ.vt hic

⁊. ff. ad.l.fal.ſi pupillꝰĩ pᷣn.

debet᷑. videt᷑ ꝙ nõ. vt. ff. ð ſo

ſoluam.ſicut ecõtra.ſi nudo pacto tibi decẽ debeã et ſoluã cã mee ſideiĩ/

e ¶ Actionem. pꝛopꝛietas tamen eſt filij ipſius actionis.vt bic di

cltur. et obtinet boc bodie in omnibus aduenticijs.ſed olim tan⸗
tum quinq; actiones filiofamilias cõpetebant ratione ꝓpꝛietaſ̃
vt iniuriarum.ꝙ vi aut clam depoſiti.commodati.et actiones ĩ
factum.vt.ff. de acti.et ob.ſiliuſfa.et.l.in factum. has tamen pat᷑
exercebat.vel ſuus ꝓcuratoꝛ non filius.vt.ff. deiniu.ſed ſi vnuſ
§. ait pꝛetor.et. F. filio.et.l.pater.in fi.niſi pater abeſſet. vt.ff. de
audi.ſi longius. .i.qð etiam in mutuo erat.vt.ff.ſi cer.peta.cum
filius.ſed hodie ex omni cauſa aduenticia acquinit᷑ ipſi filio ꝓpᷣe
tas.vt hic dicitdur.
¶Miuiſionẽ. quã diuiſionẽ longũ eſſet hic dicer.ſʒ ðꝛ pleneꝑ oꝛ
dinẽ. in d. l. C. de bo. q li.l.fi. ððM
g Item per liberos.no.ꝙ lib homo qñq; bona ſide poſſidet᷑.
vt qᷓñ poſſeſſoꝛ credit eũ ſuũ eſſe.et ſuũ.qnq; mala fide.vt quã⸗
do credo eum puum eſſeſcio ⁊ meũ n eſſe.vt.ff.de acqͥ.poſ.l.i.S
ſ ꝑ eü.qñq; nullo mõ poſſidet lʒ derineat᷑ vt qñ ſcit liberum eẽ.

plende:q̃re non liberoꝛ.vt.ff.decõ.inde.l.fideicõ.Qð aũt in dic.l.qͥ bo⸗

minẽ ðꝛ ideo eſt.qꝛ aliud oꝑabat᷑ ſolutio qᷓ; crederet ſoluẽs.ſ.repetitiõeʒ

cum errabat credẽs ſe teneri naturalit᷑.nõ ergo mirũ ſinõ facitqð erede-

bat ſoluens.ſ.liberationẽ. Itẽ eſt ð ad hoc.i.rñ.in aut.vt hi qͥ ob.ꝑ.res
S. qui non tacuit.col.ij.ſo.illud ſpeciale eſt.item õ.ff.de ſolu.l.ſi rem meã
Itẽ d.ff. de ver. ob. iuli.S.qui fundũ. Itẽ õ.ff. cõmo.l.iij.S.ſi reddita.ſʒ
bis legibus licet fuerit facta ſolutio.non tamen facta fuit ſicut debuit fie
ri.vnde ꝓ non facta quantum ad hoc habetur. Item ð ad id qð ſubijcit
ꝙ demum ſciente creditoꝛe ſoluit᷑ aliud ꝓ alio.ff.de le.i.non ãpliꝰ.S.fi.⁊
l. ſi domus. F. ij. et. iij. et. ff. de au. et ar. le.l.i.S.fi. et. C. de dona.l.ſi qͥs ar.
ff. de ſolu. qui hominem. et. ff. de ver. ob. inter ſti. S. pe.⁊.l.ſi ſeruꝰ.in qui⸗

bus.ll. dicitur: ꝙ liberatur quis ſoluendo aliud pꝛo alio.ſed bec ſpecia⸗

lia ſunt.hoc autem regulare.
o ¶ Conſentiente. interdum tamem etiam aliud pꝛo alio ſoluitur credito/

„—„

ri enam inuito.vt diximus in auteñ.de fideiuſſo.S.pe.et qͥſdaʒ ex bis no

tauimus.S.ꝓri.

.
“K
è==
.

Ziber

d Solutio ſtat. patet bic q, beneſiciuz infert in inuitũ.ſy Z. f. dere. iu.l.

inuito.ſo.illa regula in puilegijs loquit᷑.hᷣ in alijs. Vel dic ꝙ nõ poͤt di

reco poteſt tamen ꝑ mediũ.pma verioꝛ eſt. Sed nunquid econtra põt
fieri alij ſolutio inuito creditoꝛe.rñ. non. vt.ff. de noua.l.ſi ſtichum. 5. fi.
niſi creditoꝛi creditoꝛis ſoluat.vt.ff.de nego.gel.ſilibto.vel pꝛocuratoꝛi

At Bul. totũ ↄtrarium ⁊ erat ꝓ eo.ff. de acceptił.que inutiłi.xſiᷣ
et. f. de conſti. pe.l. i. . eum qᷓ. ſed nos dicimꝰ idẽ qð mar. vbiſfit
inutilis rone rei vt dictũ eſt. itẽ idẽ qð. B. vbi eſt inutil roͤne co/
ceptioniſ.et facit ꝓ nob.ff.de acceptił.ſi acceptti.
b ¶ Conſentaneu. fa. ad hoc.j.e. S.fi.et.ff.de reg. iu.nihil eſt taʒ ⁊

Oaanorig vle a extiterit . . anltab empt.
heres creditoꝛ vel futuro de . , 1 5 dil. l.i et. ff. de ba
bironi val ſunilibus pſonis rit: nectamen intereſt ꝗs ſol? acceptilationem diſſ⸗ olui/ Si digab anpnone.
e uneeeneBeretd uat: utrum ipe gdebet: an ali· cut autem qued debetur pꝛo Se c
lutum. 5. ſolutam. uspꝛo eo:liberatur eniʒ ⁊ alio parte recte ſoluitur: ita in par- Diſoli =
— — ſoluente ſiue ſciẽte ſiueigno- tedebiti acceptilatio fieri po- de itum. Et nota
a . us ſütefüeſe⸗ . , . . . .
(Granrasirmene, rantedebitoe: ul inuto eoſo teſt. Eli autes ploditaſtipu- onemnanlannd
toꝛes. 7 ſponſoꝛes. vr. f.e ſlutio vfiat /Item 1 ireus ſolui latio que uulgo acquiliana 4p pateretur cõtractuſ
gcehlinnes . a. C.dens tur:etiam hiquipꝛoeoinine. pellatur: per quam contingit mund aung ae⸗
b Ipſe liberatur. l. fid eiuſ nerunt liberantur.¶ Idẽ ecõ ſtipulationemut omniumren ccprlanonen deci⸗
ſor erſi qudem ſoluat noie trario ↄtingit ſifideiuſſoꝛ ſol obligatio in ſtipulatum dedu puur et deduturi
ſuo lib erat ipſo iure. reuz it· bInali e Auendam non pꝛ/
liberat per exceptionem. v lUerit: non eni ipſe ſluge⸗ catur: et ea per acceptilationẽ ſus cõtrarium actũ
fr man. ſi quis.ct.l.papi.er ſratur ſed etiam reul. tẽ tollatur. Stipulatio enim acx vrin ſtipulatõeqð
ff. de pet. bere.l. ſi qs poſſeſ Aeer iS , , Sobligatoꝛiũ. ? li
ſnthttaenmde rai⸗ Paccptilationem tollit obli quiliana renouaromne⸗ obli· Rroano monn
beratipſo iure tei v de gatio. ¶ Eſtautez accepti gationes: et a gallo acquilio ceiure iſoyt ſes
nego. geſ. ſoluendo. xet.ff. de rS Nin D K, 1 . ꝛetea. et. ff. de ac.
nego . gec ſoluencho c de ſatõunaginaria ſolutõ. qðn. ita compoſita eſt. Quicquid obt obliganiond
ſibocveruz eſt ꝙ liberakre exuerboꝛuʒ obligatione ticio temihi ex quacunqʒ cauſa da fere .. ſi c ipſa ſti/⸗
ulſolemeſideiuſſor aus debetur: id ſiuelit tici? remit- re facere opoxtetuel opoxte pulon hannl,,
crederet act᷑. creditoꝛ fideiuſ en d 7 A tolli per acceptila/
ſoꝛi. quod facere debet. vw tere poterit ſic fieri:ut patia⸗ bit pꝛeſensin diemue aut ſub nonem. vt bic dici⸗

de ſolana. wogeſtanr., fur hecuerba debitoꝛem dice conditione quarumcunq; re⸗ reutans W
Nie . 2 „ — 7 200 1 10
nbus. queſunt banc.. tñ re.qð ego pꝛomiſi tibi habes rũmihitecum acto eſt. queqdy unur.l. volente cre⸗
illud poreſ ſien ante ſe oluti ne acceptum.et ticius reſpon abste petitio uel aduerſus te ditoꝛe. Sʒ Auna
onem. ſ.ceſſio.vel etiam pꝰ⸗ Jeoi eo inuito debuips
ea hoc acto pꝛius. quia við deat habeo. S ed etlaz grece pꝛoſecutio eſt uel erit. quod- ſoluitur. Rñ. aut cõ
muriucfſe vt hobarur ſo⸗ acceptilatð pᷣt fien:dũmõ ſic tu mecũ heres: tenes:poſ. itetur detoto debi
iuna f deſdaun aundis, fiatutlatinisuerb ſolet eigi ſides: poſſidereſue: doloue oaeniſitoum.
monen parere płes liberai Grecum. ¶ Quogenereut malo feciſti quominus poſſi⸗ vt ff de vſur. tutoꝛ
egerlack e, daene ita diximus tantum he ſoluũs deas:quantumcũqʒ earumre 5.lua⸗ aqneelt vu⸗/
ras. 5.erpluribus. ct. f.de tur obligationes que ex uerb rum res ent: tantam Pecum · cclnprh ot
arbitisſidno. m ne e er aCi E ti creditori.vt hᷣ di
c (Bieꝑ accetlarſonen. conſiſtunt: non etiam cetere am dari ſtipulatus eſt:aulus turaut diffieuur.
imaginaria.i.nicta.lic. de SS bori 2.. . 1 et tunc pars con
ag lamannarlo⸗ald di Conſentaneum enim uiſũẽ: augeriusſ popondit numeri-/ Srat ,Ruen feiſpl
Atur imaginaria.i per mo Uerb factꝗᷓ obligationem alijſ us negidius. Iteʒ ex diuer aur ab iuito. vt. .
mentum duratura. licĩ auk poſſe uerbis diſſi. oluiiSed et ſonumeriuſ negidiusinterro ſice-pemd. quides
pſalmo. In unagineptran id qð ex alia cau a debetur: pt gauit aulum augerium: quic· ecaʒ caſi poreſtin
ſibit bomo ꝛc. in ſtipulationem deduci: et ꝑ telligiqð bic dicit.

— r——

d tibi hodiemo die ꝑ acꝗli⸗
d (St patiatur.et etiam re⸗ S
ſpoꝝdeat ei vt ſequitur.ſ.e.
8.non eſt autem. in fi. F. nam ſola patientia non pꝛodeſt. ac.
e (Sed etiam grece non ſolum latinis.ſed etiã grecis verbis. dum tamẽ
aptis ad boc. vt ſequit᷑ et facit. S. de ver. ob. l. i. F. i. acere ſufficit
¶ Quo genere diximꝰ. vt. Z. F. e. lbi. qð enim er verboꝛum Tc. ſ.darecũ ſolũ qð erat dandũ in hacſtipłone deducit.vt.j.ibi tã
Cetere. ſ. que ſunt de iure gen. cũ acceptik.q eſt ciuił actus.vt.ff.de re. tꝗᷣ peou. ⁊crñ.ſic.ar.S.ð v. ob. ſy b ſa ollẽnia. et. C. de dona. l. fi.
iur actus. non poſſit iura gen. tollere. vt. .. de le. ag. tu. F. fl. q ſüt vetuſti⸗ n Perer bi dz dniuz trãſferre. vt. j. de ac. S. ſicita ;. et. S. de .
oꝛa et firmioꝛa. vt.S. de re.di. S. ſinguloꝝ.ſʒ nunqͥd alias obligationes ob.nõ apparet. F. fl. Oo ¶ Actio in ꝑſonã.ac petitio in rẽ perſe
iuris ci. tollet accepti. vt r̃arum et emphi.et ſiles.vt diximꝰ. 6. de iu. na. cutio vtrũq; cõtinet. vt.ff. de ac et ob:. actio in pſonam.
gen. et ciui. F. ius autẽ. rñ. nõ. cũ ſolã obligationẽ verbᷣ inductã tollat.vt P R etitio.in rem. q ¶ Deꝓp vel. r ¶ Kes. i. eſtimatio.
5 dꝛ. ſz certelz nõ poſſent tolli iure acceptilationis.ſ.obligatio iur. gẽ. et S Btipulatus. nunc mutat pſonas. deſe da enĩ trãſit ad ter
alie ciuiles. tñ pſñit iure pacti. eriã acceptilatiõe facta.ᷣm io. vt. ff de reſc. tiã. Et nota ꝙ etiam realis actio deducit᷑in ſtipulatiõe facta rei
ven. et emp.l.cum ẽptoꝛ.qdð generalit enã dicebatma.ꝙ vbicunq; fiere eſtimatione. et ita ipſa pecunia ſiue rei eſtimatio deducitur in ſti⸗
acceptilatio inutilis ꝙ bẽat vim pacti.et fa ꝓ eo.ff. de pac.ſ ſi ynꝰ. pe. pulationez er in acceptilationẽ.nã ipſa res non pt.cũ nẽore ſus

m ¶ Atautẽ pdita. i.ccoͤpoſt ita eſt his verb queſ⸗ equunk. quicaͤd
te ⁊c. Et nota ꝙ non poteſt ſic legi quin aliqua vᷣha ſunt h ſup⸗
flua. Itẽ nũqͥd vnũ ſoluz er bis duobꝰ. ſ. dare vel facere ſufficit

nri
,

odel
onpt
un.
N
Kb/
ſnd
tbdi
fone.
f
glh
nf⸗
oß
nb
nckin
cdck.

gch

poſſit ſtipulari ſibi dari. vt. S. de inuti.ſti. . ij. ſed quõ deducam
eſtimationẽ cũ nõ debeat᷑.Rñ.ĩmo quaſi debita ẽ.liberat᷑ em̃ exce
ptione quaſi rei vẽ.ſi pſtat eſtimanonẽ. vt.ff. de rei ven. eius rei.
et. l. ſe. ſi autẽ ipſam rem ĩ acceptilatõnẽ deductã valet iure pacti
ſcᷣm. B. vt diximus. S. e. F. quo genere. H

a earcren non⸗
ſolum ſolutione vł

eriam acceptilatõe
vt dictum eſt. .

b (Monatoöne. ſifi

at per ſtipulationẽ
vt ſubijcit: ſiue per
iudicium: vt ſi aliꝰ
nomine meo iudi/
cium ſuſcipiat ani⸗
mo innouãdi. vt.ff
de ſolu.l. ſolutionẽ
et. ff. de in rem ver.
ſi pꝛo patre.et.ff.ð
verbo.obli. ſcire de
bemus. in fi. i.rñ.

c Houe perſone.

etiam ſi hoc non a
gitur vt fiat noua⸗
tio iure iſto. hodie
contra.vt.ſ. e.F. ſ
cum.

naturaliter tenetur
vt.ff. de noua.l.i.ĩ
fi.ſi eſt maioꝛ ĩfan/
te:aliaſ nec natura
liter. vt. ff. de ac. et
obli. l. pupillus.

e ¶ Mulla eſt. Sed

nũquid reſtituitur
creditoꝛ in pꝛioꝛem
debltoꝛem. Quidã
dicunt ſic. vt. ¶
de repu.l. i. in. S. i.
et. ff. de fid eiuſſ.l. ſt
ticius.F. huic. que
eſt contra.⁊ qð hic
dicitur res admit/
tatur.ſcʒ iuẽ cõmu.
ſed non per reſtitu
tionem vt dictũ eſt
Alij vt pla. dicunt
hanc in impubere
quaſi ſtulte accepe
rit hic creditoꝛ tam
paruulum: illaʒ in
pubere loqui. Vel

7

anam ſtipulationẽ ſpopondi
id ne omne habes acceptum

reſpondit aulus augerius ha jſpꝛioꝛ obligatio/ Sed cuz hoc
beo: acceptumqʒ tuli⸗ Pꝛete

rea nouatione tollitur obliga
tio:ueluti ſi id quod tibi ſeyꝰ
debebat:a ticio dati ſtipulatꝰ
ſis. Nam interuentu noue ꝑ⸗
ſone noua naſcitur obligatio:
et pꝛima tollitur trãſlata in po
ſterioꝛem: adeo ut interdum
licet poſterioꝛſtipulatio inuti
lis ſit:tamẽ pꝛima tollitur no⸗
uatõnis iure.ueluti ſiid quod
tu ticio debes:a pupillo ſine

18 Atate ſtipulatus
(Apupfla- aut tutoꝛis auctoꝛitate ſtipula

fuerit:quocaſu res amittitur
nam et pꝛioꝛ debitoꝛ liberatur
et poſterioꝛ obligatõ nulla eſt
Noniidẽ iuris eſt ſi a ſeruoꝗſ
fuerit ſtipulatus.nã tũc pꝛioꝛ
perinde obligatꝰ manet:acſi
poſtea nullus ſtipulatus fuiſ⸗

ſet. Sed ſi eadẽ perſona ſit 4 japentiꝰ cognol. cere⸗ oCc am
plius he obligationes que cõ/
ſenſu contrahuntur: contras

qua pꝰea ſtipuleris:ita demũ
nouatio fit ſi quid in poſterio
re ſtipulatõne noui ſit.foꝛte ſi
cõditio aut dies aut fideiuſſoꝛ
adiiciatur aut detrabat᷑. Qð
autem diximus ſi cõditio adii
ciatur nouationem fieri:ſicin
telligi opoꝛtet ut ita dicamus

verius refert an minoꝛ iuuetur vt non teneatur per beneficium re
ſtitutionis:et tunc etiam reſtituitur creditoꝛ in veterem credito/
rem vt ibi.an vero non reſtituatur:quia non eſt neceſſe cum tan/
tum naturaliter ſit obligatus.vt.ff.de noua.l.i.in fine.et tũc nec
creditoꝛ reſtituitur.vt hic.nec etiam tunc quando dolo credito/
ris minoꝛ fuit obligatus.vt.ff.de fid eiuſſ.ſi ticius..finali.vnde
huic doloſo non ſuccurritur:quia fruſtra.et eſt.ff. demino.l.au⸗
xilium.in fi.et.l.ſi ex cauſa.S.nunc videndum.et ad vellł.ſi decipi
endi.Quod etiam in muliere diſtinguitur.nam reſtituitur in pꝛi⸗
mum debitoꝛem actio ea ſubducta per velł.vt.C. ad velł.ſimu⸗
lier. niſi fuenit dolo inducta.vt.ff. ad velł.quidã.et dicta.l. ſi tici.
us.in ſi. At ſecus eſſet vbi nulla eſſet ſecũda obligatio.vt ĩ ſeruo

fante dicã qui ſecundo ſe obligauerit.nã cum nulla ſit non tollitur pꝛia

ſubijcitur qui nõ põt etiam naturaliter teneri fideiubendo vel intercedẽ
do quoquo modo.vt.ff. de fideiuſſ.ſeruus inſcio.et.l e. Idẽ etiam in in

cum nõ habeat in quem tranſeat. Quidã tamẽ dixerũt uaturaliter ſeruũ
teneri etiã ſideiubendo qð falſum eſt.nã nec alite tenetur niſi naturalit᷑
cuius occaſione tenetur do

factã nouatõʒ ſi cõditio extite
rit.alioquin ſi defecerit:durat

quidẽ inter ueteres conſtabat
tũc fieri nougtionẽ cũ nouãdi

animoin ſecũdaʒ obligationẽ

itum fuerat. Per hoc autem
dubiũ erat qũ nouandi animo
uideret᷑ hoc fieri:et quaſdam

dehoc pᷣſumptiões qlii ĩaliis
caſibꝰ introducebant. Ideo

noſtra ꝓceſſit cõſtitutio que
apertiſſime diffiniuit: tũc ſolũ
nouationẽ pꝛioꝛis obligatõis

fieri:quotiẽshoc ipᷣm inter cõ

trahentes expꝛeſſuʒ fuerit ꝙ;
ꝓpter nouationẽ pꝛioꝛisobli⸗
gationis cõuenerũt.alioquin
manere et pꝛiſtinam obligatio
nẽ et ſecundaʒ ei accedere ut
maneat ex utraqʒ q obligatõ

ſcõðm noſtre ↄſtõnis diffinitio

nẽ:quã licet exipſius lectione

ria uoluntate diſſoluuntur.
Nam ſiticiuset ſeiusinterſe
conſenſerunt: ut fundum tu-
ſculanum emptum ſeius ha-
beret.c.aureoꝛum demum re
nõſecuta:idẽneq; pꝛecio ſo⸗

le ¶ Mouationẽ expꝛeſſe vel tacite.

minus de peculio: at hicnõ
tenet. vt. ff. de pecul.
ſi filus.et fa.ad hũc.S.ff.ðꝰ

l. iij. F.

fideiuſ.ſt ticius.s.huic.
f (Mõ idem. Sed que eſtrõ
diuerſitatis inter hunc.S.et
ſuperius rñſuʒ.Rñ.quia ibi
ſaltim naturalis obligatio
fuit hic nulla in ſeruo: vt di
ximus. Iteʒ hic quia pupil
lus potuit obligari natura
liter et ciuiliter cum auctoꝛi⸗
tate tutoꝛis:et per eum. ſcili

cet creditoꝛem ſtetit:

quare

ſibi ĩputet.vnde pꝛioꝛ actio
tollituret poſterioꝛ non ma
net. ſeruus autem nulliꝰ au
ctoꝛitate põt obligari ciuili
ter.ideoq; non imputat᷑ ſq;
creditoꝛi: et actio pꝛioꝛ du⸗/

rat.

g (hullus ſtipulatus. id ẽ

interrogatus. ſtipuloꝛ enis

id eſt interrogo ſcᷣm pꝛiſci.
ſic accipitur.S.de condi.in/

de. ſi non ſoꝛtem.. ſi.x.

b uatõ fit. nota hic tria
iura circa nouac. antiquiſſi
ma:vbi etiã ſi nihil noui in⸗
terueniret fieret tamẽ nona⸗
tio. vt.ff.de ac.et ob.obliga
tionũ fere.S.fi. Item noua
vbi nouatio pᷣſumptiue fie⸗
bat quotiens noui quid ĩter
ueniret: et ſemper intellige/
batur hoc a gi. vt bic. et. ff.
de nouac.l.ij. Itẽ tercia qñ
hoc expꝛeſſum diceret. vt. ¶

denouac.l. fi. Uel dic tãtuʒ

et verius duo eſſe. pꝛimo fie
bat ſi hoc agebat᷑ expᷣſſe vel
tacite.vt.ff.e.l.iij.⁊ nouo iu

re ſi id expꝛimat.vt.ſj.

§. ꝓx.

et in dicta. l. obligationũ fe
re.nouũ interueniebat.ſ.ſti
pulatio penał.et fa.ad hoc
S.qui.mo.teſ.infir.S.i.et.ff
de re iudi.l.iij.S.ſi ex duuen

tione. et. F. ſ ſipignae
i ¶ Duod aũt. fa. ff. ð
quotiens.

2
noua.

I¶ SBed cum hoc.introducebant. et alij in alijs.vt qꝛ foꝛte aliquid noui
in ðbligatione erat adiectũ.vt.S.e.S.ſed ſi eadem.

m
n

ccedere.fit tñ exactio tm̃ ſemel de eodẽ.vt.ff.de reg.iur.bõa fides.

o Woc amplius.que ↄſenſu.ſ.ſolo. Ss queſunt be. Rñ.numeꝛãt᷑.S.de
obli. ex cõſenſu. Idẽ in quibuſdã ex maleficio:vt nudo cõſenſu ẽt tollã
tur ipo iure:vt iniuriaꝛũ. Itẽ furti et ſimiles.vt.ff.de pac.ſi tibi.x.S.que⸗

dam actio.alias non ipſo iuretolluntur.

¶ Conſenſu.ſ.pacto denõ petẽdo:ſed per excep.vt.ff. de pac.l.ſi vnꝰ

S. pactus.

P SPꝛecio ſoluto. Sʒ nunquid ſi ꝑtẽpcij ſoluet. Rñ. non eſt res integra

Liber

ct ideo nõ reſcindit᷑ nudo cõſenſu:ſʒ ira demũ ſi hincinde fcã ſit retro tra⸗
dDitio. vt. ff. qñ li. ad emp. diſ.l.i.et.ff.ð pac. ab emp.et ẽ rõ vtrobiq;:quia
nihil eſt tam cõueniẽs naturali eqtati:qᷓ; eo genere qð q; diſſoluiquo li⸗/
gatũeſt. vt. ff. de re. iuꝛ. nihil.

dqẽeeſt. vt. S. e. S. Et no. in fi. hui ti.xij. eſſe modos ꝑ quos tollit᷑ob /

de ſolu. l. ſtichum. 5F. naturaliter. ipſa etiam ciuilis ſic eliditur vt non ha

tt ſine eo nõ fit furtũ:lixet volũtas vel alia verba vel ſenpka ĩter

ueniat. vt. ff. ſi qs vxoꝛi. S.neq; verbo.et.l.inficiãdo.in pꝛin. et.l
i. F. ſola. Qñq; tñ ſine cõtractatõe:vt in charta raſa. vt. ff. e.qᷓ ta
bulas. .. fi et.l.ſi qͥs vxoꝛi.S.ſi quis aſinũ.ſʒ certe ibi cõtractatõ
interceſſit:cũ generaliter cõtractationẽ accipiamꝰ licet nõ fuerit

ligano ta ciuilis qᷓ; natura ibi amotio.
lis ipo iure vt nulle remane l Rei. ſuba. mobi⸗
ant reliqᷣe. p ſolutionẽ.vt. S . .. 2 , 4 „. m m. lis:naʒ de ĩmobili
e in d Dgaerprtae⸗ lutoneq; fundo tradito: pla⸗ tio rei frauduloſa uel ipſinus no boͤrfiai ſunur.
nẽ: vt. S. e.S.itẽ ꝑ acceptila⸗ iteon 2 arm asi er vt.S.de vſucap.S.
tionẽ. Itẽ ꝑ nouatõʒ volũ cuenit inter eos ut diſcederei rei uel etiam uſt us eius poſſel qð aũt.niſi in tan
tariã. vt. ð. e. S. pter. et. S. F. ab ea eptoe et uẽditõe inuiceʒ ſioniſue:quod lege naturali vtt in creta. ſ certe il
Pr. Ze nonare ſta liberant. Idẽ eſtin cõductõe pꝛohibitum eſt admittere. liam eſt mobllis
nẽ litis. vt ſi alius meo noĩe et locatõe et in omnibus tra⸗ urtum enim uel a fumoid Item ſubaudi coꝛ
ſbeat ue ld riihn ccibusqui ex cõſenſu deſcen- eſt nigrodictum eſt: eoq; claz Poꝛalis na de lce:
anr rzvebpéſanione vt.. dunt: ſicut iam dictum eſt. et obſcurefit: et plerumqʒno umum ai neccon⸗
de gcr. 5 pe er inbo kor. S cte:uel a fraude:uel a ferẽdoꝰ tractatio in his eſ⸗
ege ne⸗rzt s Incipit liber quatus. ideſtauferẽdouelagreco ſer ahactſrn⸗
funone vehilvr edeſie. Heobligationibus que exde Decla quo fures gb Snanle,
iuſ.l.ſi debitoꝛ creditoꝛi.ite, Iicto naſcuntur pe antur rtoꝛũ duo ſun tẽ ſubaudi: alie/⸗
p oblationẽ cõſignationeʒ . 4 . ne: quia rei meenõ
R ocpoſitione. vt. C. deſo. genera:manifeſtum et nõma a umin eo ai
igainea E ZImnſt ervolitumſu mieſtun Mam concepinzet narnife ſc
cuniã.in fi.S.itẽ ꝑ interituʒ Nbenoꝛe libꝛo de obliga ol atum pecies potius actio us. ideʒ etſteſt nul
ſpe vrf de er oblil. ier tionibus ex cõtractu eter qua nis ſunt furto coherentes q;ᷓ luius. vt bereditane
itẽ maleficio ſuo m 2 SSõ 12 ſiernti on fit furtü. vt. ff.
e onnuu ſicotractu: ſeqt ut obligatõ genera furtoꝝ ſicut infenab- aob her ut ne e
ronẽ ſids intant. vel her nibꝰex maleficio ⁊ qi ex male /parebit Manifeſt? furẽ quẽ iqeo din ſubaudi/
fr ꝙ met l. eat etftDid ſuo loco tradidimusin quat- ſolum is quiin ipſo futo de- in raudilale.
we vrperepe At⸗ tuoꝛ genena diuiduntur?: heꝰ pꝛehenditur: ſed etiam is qui hoc do dicit. quia
. . tẽ nudo pactb.prin male Uero unius generis ſunt (Mã in eo loco depꝛehenditur quo .———
ſeig. Gen aebemge d omnesex renaſcunt᷑.id eſter funtum fit: ueluti qui in do⸗ kers guis tamẽ
Olnt . J. 1 „ „ . — t
naturalis:ſʒ interdũ ciuilis ip ſo maleficio. ueluti ex furto mo funum fecit: et nondum ten pmiſtüru: no
rantu crananer naruralis rapina aut damno:aut iniuria egreſſusianuam depꝛehẽſus fact funum. vt ſ.e.
vt p ſnĩaʒ.vt.ff.de cõdi.in. nken fuerit. in oli iuaz placuit.
l.iuł. Interdũ remanet ciui urtum enm eſt contracta- fuenit et quuin oliueto oliuax mearaſceae
lis et tollit᷑ naturalis.vt ꝑ .— turfültum fien etic
pactuʒ et cirographi reddi neſfangeſmaͤ.
tionem et iuſiurandũ. vt.ff. vtin eo qui ſacenm

peccunie ſurripuit. nã etiã ſacci noĩe furti tenetur liq; ſaccũ nõ/p
poſuerit furari ſy peccuniã.ut.ff. e. qui ſaccũ.ſʒ certels nõ pricipa

beat vigoꝛẽ.. de act. S. pꝛeterea. Item ſunt et alij modi quibus tollit᷑ o
liter ſcᷣario tñ uoluit ſaccũ ſurripe.Alius caſus ẽ ut.ff.de cond.

ligatio p excep. quos hẽmus.ſj.de excep.p totum. AMNcc.
b ¶ He obligationibus Rubꝛica. hic continua vt in pꝛincipio huius titu. ob cau.l.pe.Itẽ ſubaudi ad diffinitionẽ que fit inuito domino.

tinetur. .„ . — = nã eo uolẽte non poteſt cõmitti furtũ.ut.j.e.S.placnit.
. Vm ſit expoſitũ.ex cõtractu.vt.S.de obli.ex contractu. n ¶ Ael ipſius id eſt pprietatis ipſius rei.
d ( Ex quaſicõtractu. vt. S.de obli.ex quaſi conaert⸗ g
Ex malęeficio.caue tibi:qꝛ licet! hic ꝓmittat dicere de bis oibus: nõ tñ quadruplicat hic. Rñ. vſus eſtimatio tmñ quagruplicahpis ntn
dicit iſ bocti. de bis que ſunt ex q̃ſ maleficio.ſed dic.vt.ſ.de obli. er qſi 5
malefi. nec etiã de omnibus que ex maleficio:ſed de ſolo furto agit᷑ ĩ hoc

o ¶ Aſus.ut habes exemplũ.j.ẽ.ti.S.furtũ aũt fit. Sʒ qualiter
ti.ſicut et alias rubꝛica eſt gen eralioꝛ q; ſit tertus.vt. ff. ſi cer. pe. et de cõ
di. inde. et. C. de rebus cre. et iureiuran. nam non dicit ibi derebus credi
tis: ſed in ſequen. n. poſt illum.

plus extẽdat᷑ pena qᷓ; delictũ.vt.C. de pep.l.ſancimꝰ. et fa. ff. e.
l.vulgaris.et.l ſi qͥs fur.i.tñ.et. .i.et.ij.et.l.verũ eſt. Alij dicunt
ẽt ip am ꝓpꝛietatẽ debere eſtimari:qꝛ nõ põt ſepari vſus a ꝓpꝛie
tate. vt.ff. e.l.qui iumẽta.et.l.ſi vendidero.S.cum auten.
p¶ Poſſeſſionis. et hoc dico ipaʒ poſſeſſionẽ duplican:cum ali⸗
ud ſit pᷣciũ rei:aliud poſſeſſionis.vt.ff. vti poſſidetis ſi duo.. fi.
nbaudi ꝙ hoc fecerit animo lucrandi:alias non eſt furtum.vt

f¶ Sed ile. ſalicet que ſunt ex contrac. non autem repetit eas que ſunt ex

quaſi contrat. .
g ¶ Diuiduntur.ſ. re verbis litteris et conſenſu.vt.S.de obli.S.fi.
b ¶We. ſo que ſunt ex maleficio vel quaſi. .“
i ¶ Iniuria. ſed nõne fit iniuria verbis vt conuitio.vt. ff. de iniur. l. i. F. in

iuria. Itẽ lris infam atoꝛijs.vt.ff. de iniur.l.lex coꝛnelia..ſi quis libeꝝ
et. j. de iniur. F. i. Sed certeet tunc ex maleficio fit:et ſicre fi.qꝛ maleficiũ
fit verbis vel lris.et ſic habet locum quod hic dicitur.
lꝛ (Fur eſt cõtractatio ⁊c.et fa.extra de elec.c.dudũ.hoc exigit᷑ in funo.

9 ee naturali.i.diuina. vnde illud. non facias furtũ ⁊c. Itẽ
illud. quod tibi non vis fieri:alij ne feceris.
1

.

Anaf.
Ageed
lrave god Fainai.
eod 2.5. et⸗ ij.
Deo 1nenore eltaand
ee nnpe⸗ 4
rij. 1 ea e X
= zalezi nd⸗
MD a⸗
rtus cerri . Der gnl dſers. KWRü
Qna rctrer⸗ der r mune .i ducen
=ð Krrend .
pſo⸗ an eſhinm HDW racß Rdemeede
h lberzs blo⸗ iai D uen⸗ k ( giurme⸗ Ppe necſ
arli vt. ,. ud ſe q- it 4er dau argin. „
ingiregt er n — pucſe Hibue ſebagdan R lin/
rema ſaliecro j. —
erwen e ſeb rinanann ſa dibt⸗ eſ =
ho Ppꝛioch Atautell M fu inue ione P lbiti i r mhleſta. e er
rtun tam ſbe Nairnin. erleſb d n di
r ibie de ſolu ſu. iueto r ti?c abit tio⸗ coꝛn te.
W inet ae – linmnd Pete
Rtrae⸗ in 15 e nſu jan Li: let iſi n 0 COn
ſe ff. d iaranun aut in u ãdiu he m n 5 ſſu equi em ito ex dões
ſun ſu uni. . 92 260 tu diſt re tere U cte .:
i eſt iom ſern ete/ in ui ult nde ns! in di nanker celle nce
n us. niale in te en ue mnd ia rec
5§. = fe rem ſus tou o ꝑ 9 uſuc ifeſtuz fu uni ne
i eggee ſrt in eam en ꝛiua qze bu amtel em :furt e⸗
i pd diu ꝛeh ipꝛ tẽ ðpo⸗ 4 man sre ef noli
n bSer⸗ erſe ldep iueĩp an nt ðp 1 mm te lauen int tupl
tum nne te: ue ico ſi alio cal ertu⸗ quſchen cde xij ſu ladn. zor,
n Frdeze ubli lab efer dſipe 4 ſi qui enit ⁊ nori Abenper
n Poeſ ſdun b mnoue aeteſe ennt⸗ ſcepe eſtiob funi liben e.
bls 2pprd- nanmenun mi rit: q̃ aff. r⸗ tam furt 1 anife ifeſti eren ſo⸗
nee, H uenen eſtin⸗ aun umnre r. Im e erienn feſt non ſe i
e aratn i —— nifeltus fin i nm er nanmfeſtn endi
pn eſt Rar – n nr e
ſ v.ne⸗ ane tez. od r. na ſclli capin cau er ito ſiue cr re
ian l sbrure⸗ llligitu ſtid ſo l ud „ ed gen nnt ſi ue⸗ iue
mfe S e cumap „ eae mi 5 8 : ſiue
r nerts hciau tel Inon eſt mirn ir. ſu bit ̃
“ ſalle ſtu ſtum ſ:nn ta 82 cta is ſiu aren fanr i
nl ER ende ſi Pig oſi an nannnde fu rgẽ ——
in E dque: is fur . der ir um en is ar⸗ uiqſiboc
tin in e :qua once Qae llium 69 uti it: que et — n nnulun
Nhndl ſinnn a ealedt Galnce D tibi unn it: uel nantumme ſi
itu ella fu liquo cu itti ſ ace itatu ut gidit.. äabene t bie
KE uen⸗ enant apudte en. unitenaiin nn ſan com =
lenen po⸗ — lancl ine ſma⸗
ie j. t: eaqy a bo nicosac geſtan. ala e are de tiyal ti
gue a
⸗—M ob ſit: it: ut m iapð id! eq ſib ter e a⸗„ ſiis. cend S niſſuru
tdo/ ta fueri umq tibi ad . atuʒ ue ta⸗ kbeneren ata. vlik ve
n rep ata ud e am. pꝛia oda quod in laan oda lben eünartedan
ſ. bid ap r. N ꝛpꝛo uan m erit: qni in omin 6 Biammmb Here vi
ndo ius; retu a ſit: ulit q ſta dur e t. GWn tehae nnanann
i ftcoeche iobtul teſte achndſen nenn e in guir
in. . con coc u nſtitu lati. pendiuni quire turg coõm no ſn.l.
un ſchuenn. ſerii on llat ti fu men terut tafun mnuite tnõ
nalſodon⸗ ne rn bi ifurtu S ali inti ztid iſſe
i⸗ ennar mert, Leßt c 8 ſus Pꝛe it. Pꝛ⸗ iſi eũqʒſi
ie Eſt duer ibus uerit. icto re: e: en
S . ctio rae raiihe fant facer
ocH er. 0 foꝛ .2. er 1 „ itu 1
1 n
Pr merkan cueſn
. ars ber
18. .3 boct 2
Ni Vt.).

W
—
=

o (Curandi niſi in duobus caſibus vt dixi. . e. F. i. „ . furtiua. vt. ff. de vſuca. ſequitur. ñ. ſi rem. ꝛ.ff. pꝛo empt.ſiren.
5 Furandtn n de naſcatur: furtum mñ fit m quoſdam: fed certei⸗ vnde dic ꝙ quandoq; eſt res furtiua ⁊ fit funuʒz ⁊ naſeitur acö
10 hec furtu fit. vt. ff. e. l. inter oẽs. J. pe. ffurti. vt fere in toto boc ni. 2.ff. e. ⁊. C. e interdum nullum eoꝛum
. i meulo. 1 eſt:vt ſi remea vtar.interdum furtum fit ⁊ res furtia:ſed actõ fur

omino.i. meuio.

Einde pertul erit.i.dño bic renunciauerit. vt. C. de fur.l. ſi uis perſu n non naſcitur. vt. ſ.e. S. bi qui.interdum furtum fit ⁊ actio naſci ·
. ac.. zuriſec Ban ſi res
¶ Ad eum . ſ. ticeum. . ”M lurnua.vt bic dic /
6 ſt aspſuaſent. Kas permiſſurum :ac ſi penniſ Hnuſtodtinunitder Sl d Forergum Re
v. ¶ Actoneʒ. ſpeciale eſt as rum credant extra crimen ui um ſeruum qui facile poſſet tur:non manifeſti:
bic dicitur. ałs non fit furi ilt &, „ rr n . . ,19 licet etiaʒ depᷣbẽda
volenti⸗ vr.5, Pri F. F de ri optima ſane diſtinctio eſt: coꝛpi tale facinus a quibuſ emrwrſralg aa
dona:inter vi. vrol de quia furtum ſine affectu furã dam pemerret᷑. Interdum e e (Elluc had boe
enerhoeaſu dbent ee di no committituy.ſed ſicre- tiam liberoꝛum hominuzfur · mus ſauem Ft a
mhahle. Loe ſe en dat aliquis inuitodominoreʒ tum fit: ueluti ſi quis liberoꝝ densre k. .
quicũq;. S.fi.ſed ibi in in e. l. in furti. F. pen. ⁊
alteea vüio:hic autem b Commodatam ſibi contracta noſtroꝛum quiin poteſtateno . cere⸗ e

ſtra ſunt ſubꝛeptus fuerit. ¶ x Sed ſi ad. p la⸗
liquandoetiam ſue rei furũ ſautz vdl ſultiei
quiſq; committit:ueluti ſi de 5 Ku ſan Re

bitoꝛem rem quam creditoꝛi leſa. alioqͥn ſubſſidi

re:domino autem uolente id
fiat:dicitur furtum non fieri.
ndeillud queſitum eſt cuʒ
ticius ſeruum meuij ſolicita⸗

ipſo comrumpennte.
x ¶ Licet.i.quãuis.
yKRegule. quas regulaſ hẽ
mus.ff. de ſer. coꝛ.l.i.in pᷣn.
⁊ per totũ ti.

ſet ſeruuscoꝛruptus:et neex

Paricem. deſtico nenit: ut quaſdam res domi- pignoꝛis cauſadᷣderit ſubtra ra vt ſadlaaͤt
2Bnganſtate ſcji S. no ſubripiat:et ad eum per xerit terdum furti tener b At vbi adueſas
ed nedũ rallia. Ve ſr. tur pꝛoximo dicto:
a (Aubuſdam. Item? Ferat. ſeruusid ad meuiuum qui cipſe furtum non fecitq biee dire⸗
ntus pena firmetus multo⸗ pertulerit Meuius autem lis eſt iscuius ope ⁊ conſilio aum. —
An arboct pamtie, dum uult ipſum ticium inip⸗ factum eſt: in quonumeroeſt OPOpe ſuppont:
fectum:⁊ ſinon equatur ef ſo delicto compꝛehendere: ꝑ qun ribi nummosexcuſſit ut a lium ſolo facto.als
ſecrus. ſic. C. de epi. de miſit ſeruo quaſdam res ad liuseos raperet aut tibi ob⸗ diatur conſtiuz 0
eeen oen lpfn. u. eum fere: utrum furtiaut ſer ſtitenit ut alius rem tuam ex⸗ igrnnif eſſ
eonno depanis. ogia, ui coꝛrupti iudicio teneaturti aanck net oues el bouestu Auis fur 511 Ften
tionis.ſed certe hbec cogitato cius:an neutro æcum nobi Is 08 gauerit:ut a ius eas acci iatur conſiliuz ꝗ
iam deuenerat ad aliquẽ a⸗ . Sõ . alij datur bonum
ctum: vnde non erat nuda. ſuper hac dubitatione ſugge peret:⁊ hoc ueter es ſcripſe D v malum vt fe⸗
. tium ſuper hoc altricationes gauit armentum. Sed ſi qd Quod capitur a m
pꝛoſpeximus: quibuſdamne coum per laſciuiam ænõ da. ns vt. Cedele. 29
qʒ funi neq; ſerui coꝛruptia/ taoperaut furtum admittere ſtil bumanum.
dionem pꝛeſtantibusquibuſ tur factum eſt in factum actõ
b Wurerdum funun. nen cam furti tantummodo nos /jdari debet ieltubi ope meui
erboemaleſico non audie huiuſmodi calliditati obuia, ticius fecit futum: ambofur
ſe nminalitr agiurnam cuntes per noſtram deciſio⸗ /titenentur. ¶ Ope et conſili⸗
nn nah yr. nem ſancimus: non ſolus fur oeiusquoq; funum admitiè
ob. quecr quaſi dclic. . ob ti actionem: ſed etiam ſerui uidetur qui ſchalas feneſtris (Eare, am aaf
honnen aiminal eer aute coupti comtra eum dan: ly ſupponit foꝛte: autipſaſ fene areun linf
el f. ⁊ depꝛiua· dliol.ffñ. enim idem ſeruus deterioꝛ a ſtras uel hoſtium effregit it aiam ſine oſilio bu
Aarer veo nonage. Sy ſollicitatoꝛe minime factus aliusfurtu faceret: quuuefer us ade ten nur r,
ürnna:cumitſa ad poſſeſ. eſt: ideonon concunant re⸗ anann d eigencu aut w. rdever ſig. lale
onem vel ad ꝓpꝛietatem c? gule que ſeruicoꝛrupti actio ſchalasut feneſtris ſuppone be aliud videturin
bet un nais n nem introducerent: tamencõ renturcommodauent ſciens avor eenaut enr⸗
aecF.ſ gineeemorc in ſilium coꝛruptoꝛis ad pemici cuiusrei gratia commodaue- ſiats a Banmis
Un. 7. l. Rr .7. ff. de . . Ta 4 2 .— N. 0
hu poll om bereges . n. ein pꝛobitatis ſerui introdu· rit. cene qui nullam opem auga maliciam.
Pa:r ſtde reai ver l pe ctum eſt:ut ſit ei penalis act ad furtum faciendum adhi - vr.j. ad.l.aquilu.
PDann- t 1 X I e T * ls W ceterum. 27.j.de act.
uli uando ſubirarerr. Umpoſita tanq; ſire ipſa fuiſ⸗ buerit: ſed tantum conſilium cin Qadobpiuc
ed hec res non efficitur dederit atq; hoꝛtatus eſt ad ⁊:.·ff. ſe.. corriul.i.

.
net

e,
ci⸗

9

5§. perſuadere. Sed que eſt ratio.rñ.qͥa bic agit ex delicto ſecuto

poſt ꝑſuaſionẽ.nõ autẽ exipſa perſuaſione:et ideo diſtinguitur

an erat ałs facturꝰvel nõ.ſed in alijs caſibus ex ipſa ꝑſuaſione

agitur qᷣcqͥd poſtea ſequaf.vt.S.e.S.vnde illud.dummodo non

ex interuallo nimio ſequat᷑.vt.ff.de ſer.coꝛ.l.in boc.et.l.neraꝰ.

item econt᷑.j.de in /

ibi non erat als fa⸗
I¶ Hiq.nec ob id.

qð veruz eſt niſi liſ

fuerit eſtimata. vel

dñs vendiderit fu⸗/

ri. vt.ff. e.l.q;uis.

furtum faciendũnon tenetur
ſyjfurti. ¶nuquiin parentũ uł
dñoꝝ poteſtate ſũt:ſi rem eiꝰ
ſurripiant:furtũ quidẽ faciũt
ſed et res in furtiuã cãm cadit

nec ob id abullo uſucapi põt:

antreqᷓ; in poteſtateʒ dñi reuer

tatur.ſed furti actionõ naſci

tur:quia nec ex alia cauſaulla

poteſt inter eosactionaſci.

¶ Siueroopeet conſilio alteri

us furtum factũ fuerit:ꝗa uti
qʒ furtũ cõmittitur cõuenient
ille furti tenetur:quia uerũ eſt
ope et conſilio eius furtum fa

cum eſſe. ¶ Furtitautẽ actio

ſit filius hñſ caſtrẽ
ſepeculiũvel quaſi
caſtrenſe vbi filiuſ
tenetur pꝛi.et pat᷑ fi
lio. idem et de vxo
re qð bic de filio di
citur. vt. ff. eo. ſi qᷣs
vxoꝛi.in pn.

tereſt etiã modice.
vt. ſ. ti. F. fl. et. ff. vI

bo. ra.l.ij. F. T gene

raliter.item opoꝛtʒ
intſit ex iuſta cã
et ꝓbabili. naʒ ſi ẽ
malefiði poſ.vł hbꝰ
rei fur:furn nõ agʒ
vt. ff. e. l.ittaq;. circa
pn. et.l. eum qᷓ emit
§. bi autem. ſʒ ſi bo

num initiũ habuit

vt qꝛ ſibi cõmoda/⸗
ui vel locaui habet
actionẽ furti.et h ẽ
caſus in qͥ fur furti
ager poteſt. vt. ff. e.
qui vas.S.ſi ego ti
bi.ac.

¶ Ectio. res tamẽ

non furtiua.vt dixi
S. e. F. aliqñ.

eſſe:licet dñs non ſit. ¶ Itaqʒ
nec dño aliter cõpetit q; ſieiꝰ
interſit rem non perire.unde
conſtat creditoꝛem de pigno⸗

re ſurrepto furti actione age
(snafanrnn repoſſe:etiam ſiidoneũ debi

toꝛem habeat.quia expedit ei
pignoꝛi potiꝰincũbere q; in ꝑ
ſonã agere.adeo quidẽutq̃;
uis ipſe debitoꝛ eaʒ rẽ ſurripu
erit:nihilominꝰ creditoꝛi com

lopollienda curãdaue aut ſar
cinatoꝛ ſartienda ueſtimenta
mercede certa cõſtituta acce⸗
perit eaq; furtoamiſerit:ipſe
furti hʒ actionem non dñs.qꝛ
domini nihil intereſt eam rem
non perire.cum iudicio loca⸗
tia fullone aut ſarcinatoꝛe rẽ
et bone fidei ẽptoꝛi ſubꝛepta
requam emerit q̃ʒuis dominꝰ
non ſit omni mõcõpetit actio
furtiquẽadmodũ et creditoꝛi

Fulloni uero ⁊ ſarcinatoꝛinõ

aliter furti actionẽ competere
placuit:q; ſi ſoluendo fuerit

—

ei cõpetit cuiusinteſt rẽ ſalui

petit actio furti. ¶ Item ſi ful

b Furti autẽ. cꝰin⸗

qſuam perſequi poteſt.( GSed

Sed et bone. facit. ff. e. l. ita ſoluere.

tem ſi fullo.ſarcinatoꝛ. Qui ſunt di

Deéob.queer de. vłqſi de.na.

õpetit. contra debitoꝛẽ qui ſurnpuit. ac.

oſſit. immo videt᷑ ꝙ ſꝑ dñs debeat furẽ cõuenire.vt. ff loca. et con⸗

duc.l. cũ in płes. .veſtimenta.ſʒ ibi de actione in rem. vel condi.furtiua

hoc eſt ſi domino rei eſtimatõ

nem ſoluere poſſint.( Mã ſi
ſoluendo nõ ſunt qʒuis cuſto

dia ad eos ꝑtineat ꝓpter qð
eis actio furti cõpetit:tuncꝗa
ab eis ſuũ dñsↄſeꝗ nõ poſſit
ipſidominòfurti cõpetit actõ
quia hoc caſu ipſiꝰ intereſt rẽ
ſaluam ei eſſe. Idem ẽ ⁊ ſi in
ꝑte ſoluendo fuerit fullo aut

et ſarcinatoꝛe diximꝰ:eadeʒ ⁊
ad eum cuicommodata ẽ res
tranſferenda ueteres eſtima⸗
bant. Naʒ ut ille fullo merce
dem accipiendo cuſtodiam pᷣ
ſtat:ita is quoqʒ qui cõmoda⸗
tum utendi cauſa acceꝑir ſiłr
neceſſe habet cuſtodiaʒ pᷣſta⸗
re. ¶ Sʒ nr̃a ꝓuidẽtia etiam
hoc in nris deciſionibꝰemen-⸗
dauit:ut in nuolũtate dñi ſit:ſi
ue commodati actionẽ aduer
uerſus eum ꝗrem cõmodatã
accepit mouere deſiderat:ſi⸗
ue furti aduerſuseũ ꝗ reʒ ſur⸗
ripuit et alterutra earuʒ electa
dñm non poſſe ex pnia adal⸗
teram uenire actionem.ſed ſi
quidem furẽ elegerit:illũ qui
rem utendaʒ accepit penitꝰ li-
berari. Sinautem commoda
toꝛueniat aduerſus eum ꝗ rẽ
utendam accepit:ipſi quideʒ
nullo modo competere poſſe
aduerſusfurem furti actionẽ

¶ Eum autem quipꝛore

commodata conuenitur: poſ
ſe aduerſus furem furti habe
re actionem ita tamen ſi do⸗
minus ſciensrẽ eſſe ſurꝛeptã
aduerſus eum cuireſ commo

data fuerit peruenit. ¶ Siãa

neſcius et dubitans rem non
eſſe ſurreptam apud eum cõ⸗

dicit. hic autẽ de actõe furti

b ¶ Igem in parte. vt furti

actõ cõpetat dño ⁊ facit ad

1.ifulillo.
i ¶ Bed noſtra. in deciſioni⸗
bus.vt. C. defur.⁊ ſer.coꝛ.
l. fi. F. tales iraq;. acc.

k Ad alteram. vnde actio

furti hoc caſu non eſt ambu

ſarcinatoꝛ. ¶ Quede fullone

„

m (MHabere actionem. ? pe/
nam exactam dño reſtitue⸗
re nõ cogitur.qꝛ vbi pericu⸗
lum ibi et commodũ.vt.C.
de fur. l. fi. S. ſed cum.
n eruenit. agendo Z euz
one cõmodati.

bunc. S.ff.de condi.ſine cj.

—

—

1Epſi.ſ. modatoꝛ.

Liber
(Eb eo. coͤmodatario: Guppoſitum ſ. ſr/ren—? ganus. et. l. chꝛiſtianꝰ. qᷓ eſt buic ð. ſy illo ſpecialeẽ.
p ¶ XEi qui.ſ.cõmod ałario. ꝗ Lu manifeſtilſimü. vnde dico q; eligs d ¶ Atilis.i. efficax et directa.vel dic ꝙ directa competit qñ płes
do vnã repellitur ab altera ſi ſciens a pᷣncipio fuit. ” res rapte ſunt.ſed vnilis quando vnum tantum bonũ raptũ eſt.
¶ Sed is dolo.S.qᷓ. mo.re ↄᷣbit ob.S.pterea.et. EC. depoſiti. l. i.et. l. pe. x id eſt vna res rapta eſt et facit ad hᷣ ꝙ plis oꝛatio.ſ.raptoꝝ that᷑
l. fi. et idem qd bicbabemus. ff. e. eum qui.S.is autem. ad ſinglarẽ. vt.ff. de cõ. et de.l. falſa. F. vl. et. f. denego. gel. lij.
.— n ſumma.i.vt bꝛeuite: .negoc .et. ff. de
unc n. expediamus ̊ ,„ , „ .„ ere.peti.l.regula⸗
¶ Pꝛoximꝰ. ꝗ decimo ãano Mocati actionem inſtituir:pꝰ 7T eſEunti actio ſiue dupli ſiue nter. et. l. lict.

et dimidio.ſ.vt.s.dixi dein
uti.ſti.S. furioſus.et fa.ad
bunc. S. ff. e. l. impubereʒz. et
ff. ad ſilł.l.excipiuntur. ⁊. ff.
de reg. iu. l. pupillus.
v„* rn.vendicando.i.do

e ( Exrra penaʒ. re/
peètenõ manifeſti
f Dirimus .vt. S.

q̃drupli tm̃ ad pene ꝑſecutõʒ
ꝑtinet. Mãipſius rei ꝑſecuti
onẽ extrinſecus hʒ dñsquam.
aut uendicãdoaut cõdicẽdo Rrunz quopt ro

ea autẽ re comperta uoluit re
mittere quidem cõmodatiac/
tionem:ad furti autem actiõʒ
peruenire:tunc quidem licen

miniũ petendo ſi extet.

falſum.quia ibi erat acrum

tia ei conceditur: et aduerſus

rem cõmodatam acceꝑit ſed

poteſt auferre. ſed rei uẽdica⸗

extra penam rei ꝑſecutio eſt:

ptoꝛ nõ depᷣdendi

x ¶ Condicendo.i.in ꝑſonã i . J ,cuʒz dic atur eriꝑe qᷓ
endopdmonefontus ſi furem uenire obſtaculo nullo tioaduerſus quidẽ poſſeſſo⸗ ſisemanu auferre
Aumpti ſunt. x fat ad bü ei opponendo quoniamincer rem eſt: ſiue fur ipſe poſſidet vriſ neq eum i
Kornenr ⸗ ſre tus conſtitutus mouit aduer- ſiue aliꝰ quilibet. Cõditio au H
ac. S. ſicitach. et. C. de ſul ſus eum qui rem utendam ac tem aduerſi i⸗ neipſigane ferent vt ſi erat ani
aualle. cepit commodati actioneʒni demue eius l non poſſideat mu⸗ eipald et qua
ub. De vi bo. rapt. emni . ſe ſi ꝑ vim auferendi
N nen⸗ rpe pomina ab eo lariſtaccin⸗ competit. cde nonme iue
na. et conſequent᷑ vt potes eęſt. tunc etenim omnmnno fure .. niat.tñ eſt raptoꝛ.
vigere.S. ti.i.in pᷣn. ceren furti . Deui bonoꝛum raptoꝛum. ſed fur eſt qui babʒ
Vi alienas.large ac⸗ a domino quidem turti actio animüvt faciat cla
abbervt aia; ſiſntc/ ne liberari.ſuppoſitum auteʒ vi alienafi t3ßiinterdü depben /
mmunel idem ſit quo ad ſocij ęſſe ei qui pꝛo re ſibi commo⸗- i res alienaſ rapit datur. exqua dep⸗/
partẽ. vt. ff. de fur. l. ſi ſoauſ .- , . 4 ErS benſione efficiatur
3 (Furn. l. non manifeſti et data domino ſatiſfecit. cum tenet᷑ gdẽ etiã f. uru mnmanifeſtus. vt. ar.
ſidepbendat m.p. qd fal ·⸗ manifeſtiſſimum eſt etiã ſi ab AQuis enimagis ali· S.u 5.furum au
ſum eſt. ĩmmo ſi dependa miri i9 rienginirti 5 ſra dß tem a funo.
tur manifeſtus eſt:et in qua initio dominꝰ actionẽ inſtituit ena er nulto dñno prctat: qᷓ q b KRigiculũ. bene
dempli⸗ Bötconnantr vr commodati ignarus rem eſſe õ eſt ue nsridien
efur. ſivendidero. .c ra ſurreptam: poſtea aute, boc eũipꝛobũ furẽ eſſe.ſʒ tũ ꝓPꝛi· ¶ Muidam i n
toꝛ.ałs ſi non depᷣbendat P anm. eʒ —„ νπ„°ErE iüi ui dam. i. fur
on manifeſt renck acto ei cognito aduer ſus furẽ tra⸗ 5 actiõʒ eiꝰ delicti noĩe ptoꝛi Arannan
iataaiala,o, ſient:omninoliaricſ arẽ cõ moduut dueappellaurut nnsikkr
ff. e. l. i. jtem in caſu nec ma modatã acceꝑit. Quẽcunq; noꝝ raptoꝝ. et e intra annu manifeſtus in du⸗
nikeſti gerne manifeſti tene cauſe exitum dñs aduerſꝰ fu⸗ qdrupli poſt annũ ſimpli:q a piumn tantuʒ e
tur.vt ſi quis ex domo in e. Pimei, antikſt⸗oriꝗᷓ . phlum cum re.
tum Rac aotoneyivonch. ne obtinente: ſiue in pte ſiue / rem lʒ mima wpnerr. us dun eſt in pluſ tene
teneturſᷣm.p.vt.ff.de fur.l. inſoli Pi 5 Slüãärno . q; raptoꝛem. cuʒ
ſi quiſ de domo. ſed boc eſt inſolidum ſoluendoſit is qut dꝛuplu atno totuz penae in quintuplum cuʒ

furti non manifeſti. et igo ig gpud queʒ res depoſt ita eſt ſi icut in actõne furti manifeſti K ¶ Quia tamẽ. iſt
fẽðẽ
rap. quia excedit. : in id qaö obnoxiꝰ eſt ſi gd ipſe dolo ma ſecutio:ut pena tripli ſit: ſiue pꝓ ſed.alij ita tame
gerro delicu⸗ lo fecerit. qua ð cãſiꝛesei ſur cõpꝛehendat᷑ raptoꝛ ipſode czunceſtplamor.
ſ.. cui epta fuerit. qꝛreſtituẽde eiuſ lictoſiueñ. Ricdiculi eieſt le
rei noĩe depoſiti nõtenet᷑:nec uioꝛis ↄditiõis eẽ eũ qui rapit
obid eiꝰmteſt rẽ ſaluã eẽ: fur·qᷓ ꝗ clã rẽ alienã amouet Oꝛ
ti agereñ pᷣt: ſfurti actõdño tñũ ita cõpetit hecactõ:ſidolo
(Dutvtrobit d ull czper rſünn ſciẽdũeſtq maloquis rapuent: nam ain
vt bic a.f ꝙ me cau.. ſi c ſitũ eẽ: an ipubesrẽ alienaʒa- aliquo erroꝛe inductusſuã rẽr —ð —
en Fau vin. y, mouendofurtũ faciat:⁊ pla⸗ eſſe eſtiet:⁊ ipꝛudensiuriseo ſet ddee⸗
bEnnene Cecuit. qefurti eraffectu oſiſtit animo rapuerit: qſidſoliccat hio. udiciaſnia vt
penuli. itaqʒ ömũ obligari eo cieim⸗ etam per uim rem ſuam au⸗ uan deev
e Auadupleniſ in a puberẽſi prim pubtati ſit: ferea poſſeſſoꝛibus: abſol⸗ ſbe publua vec⸗
ſa nng. vi⸗L.de Pacndpo et ob id intelligat ſe delinque ui debet. cui ſcilʒ conueniens L.cõmiſſa.

ta

ſe

onſtõnibus. vt.

&

ed nedũ. pꝛo tamen m quoſdam. vel pone ppꝛie.
nueniatur. ſic.

.ti. i. F. vnde illud. 1.
C.vñ vi.ſi quis in tantã.⁊ in alijs ſequen

tibus vſq; in fi. ti. ſed hic ꝓſeqͥtur tm̃ tenoꝛẽ illius.ſi quis in tã⸗

„

tam. ⁊ in alijs ſequẽtibus uſq; in ſi.ti.ſuꝑ qua materia longuʒ

eſſet hic dicere:cũ⁊
xxi. conſtões ibi no
tent᷑ ſuꝑ p̃diqa le⸗/
ecee.
d (Soli. pꝛopᷣeqñ
qʒ tñ impꝛopꝛie.vt
QLL. de ac. em. l. ij. ſ
rei mobilis dicitur
occupatio:lʒ qũqʒ
etia ĩmobilia dicã
tur occupari. vt. E
de rei ven. l. domũ
e ¶ Sane. actiõ e.ſ.
vibo. rapt.
f¶ In bonis.i. ĩ do
minio. vt. ff. acqͥ.
re. do.l. re in bo.⁊
7. l.tatuas. . ff. ð
ver. ſig. l. bonoꝛuʒ
appellatio. v lſi ẽt
bona fide poſſide

eſt: necfurti teneri eum qeo⸗
dem hoc aĩo rapuit. Sed ne
dum talia excogitentur: inue
niatur uia ꝑ quã raptoꝛesim⸗
pune ſuam exerceant auariti
am:melius diualibus conſti⸗
tutionibus pꝛo hac parte ꝓ⸗

rapere:uel rem mobilẽ:uel ſe
mouẽtem: Iʒ ſuam eandẽreʒ
exiſtimiet.ſed ſi quiscõtra ſta
tuta pꝛincipum fecerit:reiꝗ⸗
dem ſue dominio cadere co⸗

antur:idem ẽ. — AEE ee
9 ES ex bonts. t gitur Sinautem aliena res

ſi aliqð ius habe⸗
at ut ſtatim ꝑ exem
plapbat. .
Hec actio.ſcʒ ui
bo.rab.
h Bppoſtra p/
miſſa cuſtodia a ð/
poſitario. vt.S.t.i.
F. pe. vel etiã cõmi
ſit culpam vt ſeqᷣf.
vel etiam ſi pꝛeciuʒ
accepit depoſitõis
non tñ quaſi merce
de tenetur eideʒ.ut
ff. e.l. ij. F. dicet ali⸗
quis.alioquin eſſʒ
locatio.vt.S.man.
i ¶Hanc actönem.
facit.ff. vi bo.rap.
l. ij. K. 7 generalr.
lꝛ ¶ Dñium.i.domi
ni èſtimatõeʒ. vt.ff
ꝙ metus cã.l. ſimi
liter. S. ꝙ poſſeſſio
nem. 7. ff. vti poſ. l.
penul.

BDelege aquilia.
oſt mal eficiũ ra
pine ſequit òð dam
no quod per.l.aqͥ.
punitur.
¶ Muni. iniurie
actio.i.actio le
gis aquil.que com
petit pꝛo dãno da⸗
to:id eſt pꝛo deſtru
ctione alicuius rei
facta.nam ſic dici⸗
tur damnum dimi
nutio patrimonij.
vt. ff. de dam. infe.

ſit poſt reſtitutõnem eius eti⸗
am eſtimatõnem eiuſdem rei
pꝛeſtare debet qðnon ſolum
in mobilibus rebus: que rapi
poſſunt conſtitutões obtine/
re cenſuerũt:ſed etiam ĩinua
ſionibus quecirca res ſoli fi-

untut ex haccauſa ab oĩ rapi

na hoĩes ſe abſtineant¶ Sa ⸗
S
ne in hacactõne nonutiq; ex
pectatur reʒ infbonis actoꝛis
eſſe. Nam ſiue in bonis ſit ſi
ue non:ſitamen ex bonis ſit:
locũ hecactio habebit. Qua
re ſiue locata:ſiue commoda
ta:ſiue etiam pignoꝛata:ſiue
depoſita ſit apud titium res

ſicut interſit eius eam rem ꝑ

uim non auferri:ueluti ſiide/

iigaue. poſita reculpam quoqʒ pmi

ſit ſiue bona fide poſſideat:
ſiueuſumfructum quishabe

at in ea:uel quid aliud iuris:

ut interſit eius non rapi:dicẽ⸗
dum eſt ei competere hãcac-⸗
tionem non ut dominium ac⸗
cipiat:ſed illud ſolum quod

Devi bo. rap.
Dele. acqui.

l.iij. ſ auteʒ rem alterius ſurriperes:lʒ videaris damnũ inferre: tamẽ

non infers tale ꝙ per bunc ti.tenearis.ſed ac. fur. yt. ff. e.l. ſi ſeruꝰ ſer⸗

uum. S.ſi oliuã.⁊. .idem ⁊ in ſilua.

m ¶ Pꝛimo capite. habebat enim bec tria capita ſiue capitula. de pꝛi

mo capite dicitur hic. Secundũ aũt non eſt invſu. detercio dicitur.j. .

ex quibꝰ cauſisfurti actiocõ⸗/

petit in re dam facta:ex eiſdðẽ
cauſisomẽshabere hãcacti⸗
onem.

Delegeacquilia.

. darte p⸗ ¶d Amnuiniurie actio con
ſpectumẽ: ut nemini liceatui ¶ itui᷑ ꝑlegem aquiliã

culius pꝛimo capite cautũ eſt
ut ſi quis alienũ hominẽ alie⸗
nãue quadrupedem: quepe
cudum numero ſit iniuriaoc
ciderit quanti ea resin eoan
no plurimiafuerit:tantum do

mino dare damnet. (M d
autẽnon pꝛeciſe ð quadrupe

de:ſed de ea tantũ que pecu⸗
dum numero eſt cauetur eo ꝑ
tinet:ut neqʒ de feris beſtiis:
neq; de canibuscautum eſſe
intelligamus:ſed de histan⸗
tum que gregatim ꝓpꝛie pa⸗
ſcidicuntur:quales ſunt eꝗ:
muli:aſini:oues:boues:cap
De ſuibus quoqʒ ideʒ placu
it.nam ſues pecuduʒ appel
latione continentur:quia? hi
gregatiʒ paſcũtur.ſic deniq;

⁊homerus in Odiſſea ait.ſi

cut diuus elius marcianus in
ſuis ↄſtitutõnibusrefert gre
cum: (Imniüuria autem oc

cidere intelligitur: qui nullo

iure occidit. Itaqʒ qui latro⸗

nem inſidiatoꝛem occidit:nõ
tenetur:utiq; ſi aliter pericu

lum effugere non poteſt/Ac

necis quidem haclegetenet
qui caſu occidit: ſi modo cul
pa eiuſ nulla inueniatur. Mã
alioquin non minus exdolo

exboniseius quirapinaʒ paſ q; ex culpa quiſ q; haclegete

ſuseſt:idẽ quod exſubſtan/
tia eiusablatũeſſe ꝓponatuꝛ
Et generaliter dicenduʒ eſt

ꝙ netur. Itaqʒ ſi quis dum ia⸗
culis ludit uel exercitat᷑ tranſ
euntem ſeruuʒ tuũ traiecerit

ſ

S. caput. ᷣm aʒo. ⁊.F. ca⸗
pite. . ff. e. l. ij.
n· ¶ Iniuria.i.nõ iure.vt.j
e. ꝙ iniurie.

ð

rit.nam ſi alio modo leſit

ex tercio capue agit᷑.vt.j.

eo.S. capite tercio.
p ¶ In eo anno. ſ; pꝛete⸗
ritõ.

tione non affectiõ e ſin
guloꝛum:ſed cõmuni exti
matõue.vt. ff.e.ſi ſeruum
meum.

rDomnino. vr f el i
mella. F. legis. vl qſi do⸗
mino:vt fructuariovł alij
qui habet ius in re. vt.ff.

Plunmt babna err⸗
in

e.item mella.S.fina.⁊ l.ſe

qjuenti.

tur.facit.ff.deleg.iij.l.le⸗
gatis ſeruis.S.pecoꝛibꝰ.

t ¶ Iniuria. fa.ff.e.ſed ⁊ ſi

quecũqʒ.S.iniuriam.

v ¶ Lanonẽ. ſc diurnum
vt tamen clam ⁊ ſe defen⸗

dat. ſed furem etiã ſi ſe nõ

defendat.vt hicſubijcit.⁊

x ¶ Elioquin. ſi culpa int/

ueniat.

V ¶Mõ minus.i.nõ plus
cæ dolo qᷓ; ex culpa: cũ eti
am leuiſſima culpa in hãc
actõnem veniat. vt. ff. e.l.
ſt in lege.vel ꝓpꝛie lege ⁊
cõuerte literam. nõ minꝰ
⁊c̃.id ẽ non minus erx cul⸗
pa qᷓ; ex dolo.ſic⁊ als.ff.
ð pac.l.iuriſgen..pacto/
rum. ⁊.ff. de ſcõᷣis nupt.l.
cum aptiſſime.⁊.ff. ð pig.
paulus.S.damus.⁊ eſt fi
gura bypbaton: m In.

3 ¶ Diſtin guitur. vtru cõ⸗

miſerit dolo velæulpavel
nieon.
Mulla cłpa.niſi data

n
3 9
opera factum ẽ. vt. j. e. l.ſt

obſtetrix. in fi.⁊.l.nã.

b (Reus.quia bocnõ ẽ e.

deputatum. ar. in aut. vt
hi qui ob.per.reſ mi.S.ſin

idem iuf.in fi.

uod autem paſoin⸗

„
—

c¶ Item putatoꝝi pu/ diſtinguitur¶Mã ſi id amili tentia expꝛimitur:ut ſiqsho⸗/ 1 Slluce anedi
aeg wem ubuneg gen⸗ te qui in campo eoubi ſolitꝰ minem tuum quihodie clau nins P votn büc⸗
ris ſunt. vdl et ias ar eſt exercitari admiſſumẽ:nul dus:aut mancus: autluſcus m ue⸗paatal
boꝛes na c arboꝛes bu/ Iaeculpa eius intelligitur. Si ernit occiderit: qui in eoanno in ege en Wgunt
d ¶Pꝛeclamauit. niſi fo, aliustale quid admiſit: cuſpe integer aut pꝛecioſus fuerit: amiſiſſe diamur
Boref el turet reuseſt, Ickemiunis eſtmi nontanniteneanm uantio auddba ean⸗
apige⸗kdges. ſiteſin iolocd id ⸗ vdie ſ quanti edAnopi mur defe o
l.ſi quis fundũ.ꝑS.celſus.“ eęrcitandum militibus deſti? rimi fuerit Qua ratõne cre⸗ inde.a.l. ſi ſeruum
en dFraſna Fnid natus eſt:id admiſit. ¶ Ite ditum eſt penalem eſſe huiuſ Ga.1 en n
tur. ff deſuſpec.tu.i.tu⸗ ſi putatoꝛ ex arboꝛediecto ra legisactõnem.quia non ſolũ medi qui catabãt
grace eeng, moeruum tuumtranſeuntẽ tantiquiſq obligatur: qun Seanacennnne
deßer infimitatem ſuam occiderit: ſi pꝛopeuiaʒ publi tũ damni dederit: ſed aliqu⸗ neſciebat.
in altenus leſionẽ cõuer ·cCcam aut uicinalem id factum dolonge pluris ¶Ideoq; cõ n. ¶ Qui ſupſunt.
tere. vt. ff. e. idem iuris. . . 2 facit ar. contra.ff.
¶Aeberetur. puta in e eſt: neqʒ pꝛoclamauit ut caſ ſtat in heredem eam actionẽ deac.em. ſiſterilis
da vel vebiculo vel eias euitari poſſit:culpe reus eſt. non tranſire: que tranſitura S. oum per vedito⸗/

rem. ⁊ de peri.⁊ cõ

ipeauo. ſegd ſipꝛeclamauit: neq; ille fuiſſet ſi ultra damnum nun mo teiv eml fi.

b ¶ Quanti. eo anno.ma⸗

terialiter hec verba ponũ
tur. ⁊ babes ea.S.in pnc.

di.

curauit pꝛecauere:extra cł pã
eſt putatoꝛ. ¶ Eque extra
culpam eſſe intelligitur ſi ſe⸗
oꝛſum auia foꝛte uelĩ medio
fundo cedebat:licet non pꝛe⸗
clamauit: quia in eo loconul⸗

li extraneo ius fuerat uerſan⸗

—
7

1

¶ Mꝛeterea ſimedicus
qui ſeruum tuum ſecuit dere⸗
liquit curatiõem:⁊ ob idmoꝛ
tuus fuerit ſeruus: culpe reꝰ

5 lis eſtimareturꝰ*.
non exuerbislegis:ſed exin
terpꝛetatione placuit.non ſo
luʒ perempti coꝛpoꝛiseſtima
tionem habendaʒ eſſe ſᷣm ea
que pꝛediximus:ſed eo ams

plius quicquid pꝛeterea per-

empto eo coꝛpoꝛe damni no
bis illatum fuerit.ueluti ſi ſeꝛ
uum tuũ heredem ab aliquo
inſtitutum antea quis occide

(BIöð o

ſqò quãti fueritĩ an
no retro. vt. S.e. in
pꝛin.

Liberum. danu

. ent. Impenitia quoq; culpe rnit q;ᷓ isiuſſu tuo hereditatẽ
. annumeratur: ueluti ſi medi- adient. ¶Mam herecditatis
¶ oͤſtat. in bered. niſ (usideo ſeruum tuuʒ occide quoqʒ amiſſe rationem eſſe

re debeat. vt in hoc exem⸗·
plo aliquis nõ videt vel
non ridet actualiter:tamẽ
aptus ẽ ridere vel videre
naturaliter. vt ar. ff. ð aqᷓ
quo.⁊ eſti.l.i.ꝗ. quotidia
7.ff. de flu. l.i. . item inter
dum.

pꝛopterimperitiam ſuam re- jjeſt .apite tercioð omni ce

7

nerenon potuerit/ Mis aũt
uerbis legis quanti id in eo

anno plurimiue fuerit illa ſẽ

tero damno cauetur. (Ita

qʒ ſi quis ſeruum meum uel

eam quadrupedeʒ que pecu

ex damno locupletioꝛ fa rir:quia in t: V i
Tbanmno loeuhlerꝛ f nit: quia male nn ſecuert: habendam konu Reinl. b (Eoptalisai
qius 5. banc. quia dupla aut ꝑperam ei medicamẽtu; expan mularum unam uel ex minis. legis coꝛ.
lucra ab beredibus ſut e dedenit. Ompetu quoqʒ mu quadrigisequoꝛum unuz ls oeſica. vtefr eo.l.
toꝛquẽda vt.ff. de calum. li idenit uel dis unꝰ inde neracius.ꝭ.ſʒ
I.iij. vel ſi lis fuerit conte⸗ aruʒz quas mu io pꝛopter un occidenit ue ex come 18 un⸗ ſi dolo ſeruus.⁊.)
ſtata cum defuncto. vt. Peritiam retinere non potuit ſ eruusocciſ us fuerit: nõ ſolũ ſed ⁊ ſi nam et pꝛo
yr beres deſuncrimnchtis ſi ſeruustuus oppꝛeſſusfue occiſi fit eſtimatio ſed eoam ſnerce, lege
e¶ Eſiimaretur opponiẽ Nit: culpe reus eſt mulio.¶ Sʒ pliusid quoq; computatur: vr ff.ad. l.oꝛn. de
Hõ plunniſ⸗ ſipꝛopter infirmitateʒ eas . quanti depꝛeciati ſi unt quiiſu rca le i. done
aliquo. nam non videtur tinere non potuerit: cum ali Nper ſunt Liberum aut eſt el terit agi reliqua vt
oecaln eſe penale⸗ firmioꝛ eas retinere potuiſſet cuius ſeruusocciſuſ fuerit ex foe emdilid.
ctio. ergo videt᷑ tranſire zas uig . i. ff. vi bo.rap.l.ij.
deberenn voccalh ad be⸗ ſeque culpetenetur. Eadẽqʒ iudicio pꝛiuato legis aquilie S.l ſed pacto vno:
redes:ſed non le unurl placuerunt de co quoq; q cu damnmn ꝑſequi⸗ capitalis cii aget eliano⸗v. 5.
cet em̃ reperiatur ĩ bocca/ DHerermirsi us nis eñ t Añ aui. ac. pꝛeiuð.
ſu ꝙ non ſit penalis:tam̃ equo ueheretun impetu aus Fimnuns cureuz fcaciabi cxri.l.i.⁊.ff. vi bon.
non eſt apta nata vt trãaſi Nt pꝛopter infirmitateʒ: aut ſcðm legis aquilie inu unon rap. l. ij. Ki.

q (Lapue. daͤno.

quod.ſ.non conn/
netur in pꝛimo ca⸗
pite.vt.S.e.ĩ pꝛin.

—— * —

—

2 — MMB — — — — — 2r

b

a (Rupti.quod verbum eſtlegis tercij capiis.
Eunaaazeer eſt nouum vt ſpecialiter quibuſdã enume

ratis generaliter ſubijciatur verbũ in quo ſingula complectãtur
vt. ff. .. ſi ſeruus ſeruum. 5. inquit lex.

c (iluc aureuſtadimm leuiſſima.vt.ff.e.in lege acquilia.l.le⸗
uiſfli

ma. alias non
vt.S.e.iniuria.

d ¶ Ex hoc.ſcilʒ ter

ciò quod eſt loco ſe
cundi.

e ¶ Dono. id eſt dã

no dato in ceteris
rebus—
f Erqginta. ſcilicet
quare minus ſpaci
um in tercio capite
qᷓ;ᷓ in pꝛimo appo/
nitur. Rñ. quia in
pꝛimo grauius de/

liquit. et ideo gra⸗

uius punitur. vt. ff
de offi. pꝛe. l. diuus
et meliꝰ facit lex p /
cedens.

g ( At nec verbum

adijcitur. id eſt nõ
eſt poſitum in hoc

terco capittte.

b ¶Romanazʒ. ergo
eſt plebiſcitum qð
verum eſt. vt. ff. e.
l. i. et.ð.de iure na⸗
tu. F. plebiſcitum.

dicuntur in contra
ctibus rep etita cre
düutur. vt. ff. de ver
bo. oblig.l. titia. F.
idem.i.rñ.et.l.ꝙſic
et. ff. de re. du. l. fi.
et. C. fa.her.l.quo
tiens. et.ff. de con⸗
di. inſti. l. cu; ſeruꝰ
et. ff. de actio. emp.

l.ſi venditoꝛ homi

nis. et. ff. de contra
hen. emp. qui fun⸗
dum. et de le. iij. l.
repetẽdis.et de cõ⸗
di. et demõ. l. auia.
et.l. lib ertis. et. ff. ð
leg.ij. latinus. et.ff
de fun. inſtru. l. iij.
et.l. ſeie. S. gaio.et
ff. de pac. do. cũ pa
ter.ſed argumenta

cõtraria ſunt.ff. de
an.leg.l.ſeio. aliaſ
ff. de adimen. le. l.

ſeia. et. ff. de fidei/
here.inſti. l. ſabinꝰ

ſcõm Jo.

le atenm placu
it.quia qui occaſio

nem damni dat dã
num dediſſe vide⸗

tur. yt. ff.e.l. qui oc

Peina parte. q
enim in pꝛefatione

dum numero eſt uulnerauerit

ſiue eam quadrupedẽ que pe

cudum numeronon eſt.uelu-

ti canem:aut feram beſtiã uul

nerauerit aut occiderit: hoc ca
pite tercio actio con ſtituitur:
in ceteris quoq; omnibus ani

malibus. Iteʒ in omnibus re

bus que anima carent damnũ
per iniuriam datum hac parte
uendicatur:ſi quid enimuſtuʒ

aut ruptum aut fractum fue-

rit:actio ex hoc capite conſti⸗
tuitur quanqʒ ſola rupti ap⸗
pellatio in omnesiſtas cauſas

poterit ſufficereꝰ Ruptũ eniʒ

intelligitur quod quoquomõ
coꝛruptum eſt. unde non ſolũ
fracta aut uſta ſed etiam ſciſ⸗
ſa et colliſa et effuſa: et quo⸗
quomodo perempta atq; de⸗
terioꝛa facta hoc uerbo ↄtinẽ⸗

tur Neniq; reſpõſuʒ eſt:ſiꝗs

in alienũ uinũ:aut oleuʒ id mi⸗

ſcuerit quo naturalis bonitas

uiniaut olei coꝛrũperet᷑ ex hac

Aelegodecl icenn teneri.
Illud palã eſt:ſicut expꝛimo

capite ita demũ gſqʒ tenet᷑ſi
dolo aut culpa eiꝰhomoantqᷓ
dꝛupesocciſusocciſaue fue:
rit: ita ex hoccapite de dolo
aut culpa:et de ceterodãno

quẽq teneri.ex hoctũ capite
nõquãti in eoãno:ſed quanti

in diebus. xxx. ꝓrimis res fue
rit:obligaturisꝗ dãnũ dede⸗
rit. At nec plurimiquidẽuer⸗
bum adiicitur.ſed ſabino re⸗

cte placuit perinde habendã

eſtimationem lac ſi etiam hac
parte plurimi uerbuʒ adiectũ

fuiſſet. Nam plebem roma-

namque acquilio tribuno in⸗

aidit. F. in bacquoq; qctione.

¶ Actio datur.l.l. acql. et nibilominus in factũ. vt. ff. e.l. ſt obſtetrix. 5F. ſi

quis bominem.

m d ſi quis. nõ di

terrogante hãc legem tulit cõ

tentam fuiſſe ꝙ pꝛima parte
eouerbouſa eſt. (Ceterum

placuit ita demum directaʒ ex

hac lege actionẽ eſſe.ſi quis
pꝛecipue coꝛpoꝛe ſuo damnũ

dederit:ideocq; in euʒ qui alio
modo damnuʒ dederit utiles
actiones dani ſolent.ueluti ſi
quis hominem alienũ aut pe-
cusitaĩcluſerit:ut fame neca⸗
retur:aut iumentum ita uehe
menteregerit: ut rumperetur
aut pecusin tautum exagita⸗
uerit ut pꝛecipitaretur. aut ſi
quis alieno ſeruo perſuaſerit
ut arboꝛem aſcenderet:uelin
puteum deſcẽderet:⁊ isaſcẽ/
dendo uel deſcendendo aut
moꝛtuus aut aliqua ꝑte leſus
erit: utilisactio in eum datur
¶ Sʒ ſi quis alienam ſeruuʒ

aut de ponte:aut de ripa in flu

men deiecerit ⁊ is ſuffocatus
fuerit eo ꝙ ꝓiecit coꝛpoꝛe ſuo

damnuʒ dediſſe:non difficul⸗

ter intelligi põt:ideoqʒ ipᷣa le

ge acꝗlia tenet᷑. Sʒ ſi nõcoꝛ⸗
poꝛe damnum fuent datum:

neq; coꝛpus leſum fuerit:ſed
alio modoalicui damnum cõ⸗

tingit cuʒnon ſufficit neqʒ di⸗
recta:neq; utilis acquilia:pla

cuit eum qui obnoxius fuerit
in factũ actõne teneri. ueluti
ſi quis miſericoꝛdia ductꝰ ali

enum ſeruum compeditumꝰ

—
. ente facit. ff. e.
l. pꝛima.

ſoluerit ut fugeret.
Seinuriſss.

G Eneraliter iniuria dici

refit. Specialiteralias contu
melia quea contemnendo di⸗

V

Delege acquilia.
De iniurijs.

* ₰ . ⁶ „ *
quis.nõ difficulter immo facile.vt.ff.e.l. qua actione. in flne.
n ¶ Acquilia.ᷣid eſt directa actione legis aenn

—,

o (¶ In factum. actione.id ẽ
ſubſidiaria:quein damnis
datur:quelege acquilia nõ
compꝛehenduntur vel non
tenentur.vt.ff.e.ſi ſeruum.
et. 5. flet videtur bec eſſe p⸗

toꝛia. vt. ff. de pꝛeſcri. ver.l.

actionum.

p ¶ Siquis miſericoꝛdia.ſʒ
lon ductus miſericoꝛdia
datur furti. vt. ff. de dolo.l.

et eleganter. S.i dem labeo.

q ¶ Lompeditum. eſt enun
dold ꝓxrunum. vt. ff. depo. l
ſi bominem.i.Rñ.

1 ¶rmugerer bie no. ꝙ qn/

amnum datur a coꝛpo /
re in coꝛpus:et tunc locũ ha
bet actio legis acquilie di/
recta. quandoq; a non coꝛ
poꝛe in coꝛpus vt patet per
multa exempla.S. ꝓxi.S.qũ
q; econtrario de coꝛpoꝛe in
non coꝛpus. vt ſi anulũ ex/
cuſſi vt in aquaʒ caderet.vt
ff. e.ſi ſeruus ſeruũ.S.ſi quiſ
de manu. et in his duobus
caſibus habet locum vtilis
actio legis acqͥlie.et nibilo
minus in factum ſcoᷣm Jo.
vt. ff. e. l. quẽadmodum.S.
magiſtratus.alias munici/
paleſ cũ in vtroq; caſu vtrũ
q; reperiam dari.ſcᷣm Jo.
vt. ff. vi bo. rap. l.ij. F. ſi pPu /
blicam. Quandoq; a non
coꝛpoꝛein nõ coꝛpus:et tũc

ſubſidiaria in factum com -

petit.vt. ff.e.ſi ſeruum.. fi.
de qua actiõe in factũ quot
habet naturas dic vt dixi /⸗
mus.ſ. de interdic. F. i.
(ve liurijs. Poſt alia pꝛi
uata delicta et de ĩiurijs po
nit quod priuatum eſt deli⸗
ctum. id eſt non publicum.

nec enim ciuilibus comperit

ſed iniuriato tantum. vt.ſ.
e.S.in ſumma.et.C.& iniu⸗
riarum. niſi in caſu. fallit p
famoſum libellum. vt. C. ð
famo.lib.l.ita.

Iniuſticia. id eſt iniqui/
tatèm cõmittit iudex quan/
do contra equitatem ꝓnun
ciat.iniuſticiaʒ quando con

tra ſtrictum ius.iniquitate,

et iniuſticiam quando con⸗/
tra vtrumqʒ ꝓnunciat.
l ij

Alber

vel alie. inris.l. ij. et. . de bis qui ſunt ſui vel alie.iur. .fl. q ſunt

T (Accepiſſe dicitur. ſcllicet ille contra quem eſt iudicarum.
y (niunaa. hic ꝓſequitur pꝛout hoc titulo accipitu.

3

onuitiũ. quaſi conuotium. cũ in vnũ plures voces ꝓferuntur. vt. ff. e.
item labeonem. S. conuitium. Accurſius.

a ¶ Duaſ debitoꝛis. cum non eſſet vt hic. et. ff. e.l. iniune.
b O

cctu em̃ fit iiuria.vt. ff. e. l.iij.

ui intelligeb at. ex affe

Sed quid ſi erat vere debi

toꝛ.adhuc videtur idem cuʒ

nihil adeo durum eſt q; fa ⸗/

miliaritatem pompaqʒ oſtẽ
di. Quid enim tam durum
tamq; inbumanum: qᷓ; pu⸗
blicationem pompamq; re

rum famil. et paupertatẽ de

tegi et vilitatẽ ſi eſt. vt. C.
quando et quibus debetur
quarta pars ex bo.de.l. ij.
i.ſed dico contra ſi iure eum

ꝓuocaui:vel meũ debitoꝛeʒ

appellaui cum eſſet. vt ur. ff
e.eum qui.in pꝛin.

c ¶ Keret. niſi nocẽs erat.nã

peccata nocẽtium nota eſſe
expedit.vt.ff. e.l.euʒ qui.in
pꝛincipio.

d (Alatremfamilias. ma⸗

tremfamilias dicimus que
eſt note auctoꝛitatis et ho/⸗
neſte vite in domo ſua.vt.ff
de libe. exhi. l.iij. F. fiñ. et. ff.
de his qui ſunt ſui vel alie.
iuris.l.nam ciuium. Accur⸗
ſius—

e ꝛetextatuz. pꝛetexta ge

. .

nus eſt veſtis qua nobilio/
res ciues romani ſolebant

cta eſt quam greeci appel-/ et mariti nomine. Contraau

lant. alias culpa quam greci
dicũt ſicut in lege ac

qjuilia damnum iniuria datuʒ

accipitur. aliasiniquitas etin- non uirosab uxoꝛibus equũẽ

iuſticia quam greci

quocant. Cum ehim pꝛetoꝛ ul

iuder nõiure contra queʒ pꝛo-
nunciat:iniuriã accepiſſe dici

n ¶ Per liberos.id eſt filios.
o ¶ Atrocius. qᷓ; equum ſit.
P

tẽ ſiuiroiniuria facta ſit: uxoꝛ
imuriarum agere non poteſt.
Defendi enim urxoꝛesa uiris

Sʒet ſocernurusnomine cu
ius uir in eius poteſtate eſt in⸗
iuriarũ agere poteſt. Seruisꝰ
autem ipſisquideʒ nulla iniu⸗

lur. Iniuria autez cõmittitur ria fieri intelligitur.ſed dño ꝑ

nõ ſolum cuʒ quis pugno pul

ſatus aut fuſtibus ceſus:uel
etiã uerberatus erit ſed et cui

conuicium factuʒ fuerit: ſiue

cuius bona quaſi debitoꝛisꝗ
nihil deberet poſſeſſa fuerint
ab eo qui intelligebat nihil eũ
ſibi deberi.uel ſi quis ad infa

miam alicuius libellũ:aut car

men:aut hiſtoꝛiam ſcripſerit:

cõpoſuerit: ediderit: doloue

vti.vnde ſi alius qᷓ; cui per
miſſum erat deferebat in ali

cuius perſone certe ignomi⸗
niam iniuriarũ tenebaturil

li quẽ inſectabatur.Aſſecta

ri eſt frequenter ſequi ſic ple
rũq;. Sed attentare eſt blã
do ſermone pudicitiam ali⸗
cuius impetere. vt. ff. e. item
apud labeonem.§. aliud.

f Luius.i.alicunius.

g Plunimis modis.qͥ no/

tantur.ff.e.per totum.et.C¶

2

e.per totum.

bet ſi ille qui iniuriam facit
ſcit egs eſſe in poteſtate:liq;
ignoꝛet in cuiꝰpoteſtate ſint
glioquin non ſicut marito:
ſi mulierem viduam credat
vt. ff. e.l. eum qui nocentem
F. finail.

i (er vxoꝛem. vel ſpoͤſam
vt

.ff. e. item apud:S.ſpõſuzʒ
quoq;.
Alꝛ

malo fecerit:ꝙ quicquid eoꝝ

fieret ſiue quis matremfami⸗

lias:aut pꝛetextatum pꝛetex⸗-

tatamue aſſectatꝰ fuerit:ſiue
cuius pudicicia attentata eſſe

dicet᷑:⁊ deniqʒ alijs plunimis
modis admitti iniuriã manife
ſtum eſt MDatitur auteʒ quis
iniuriã non ſolũ per ſemetip⸗
ſum:ſed etiã per liberos ſuos
quos in poteſtate habet. Itẽ
per uxoꝛem ſuam. id enim ma
gis pꝛeualuit. Itaqʒ ſi filiea-
licuius que titio nupta eſt in⸗

iuriam feceris:non ſoluʒ filie

I(¶ Q uius. ſcilicet femine.
m ¶ Geruis. nulla iniuria qᷓ;tum ad hoc vt agant.ſcʒ

nomine tecum iniuriarum agi
poteſt:ſed etiaʒ quoq; patris

Braq;.ſed etiam patris.licet in poteſtate patris eius non eſſet. pt. ff. x

inſpecto iure cuili

ſed ſicinſpecto iure naturali.pt.ff.e.eum qui. .i.et.ff. de bis qui ſunt ſui

eos fieri uidet᷑. nõtamẽ eiſdeʒ
modisquibus etiã ꝑ liberos
et nxoꝛes:ſed ita cũ quid atro
cius commiſſum fuenit.⁊tqð
aperte ad ↄtumeliã dñiareſpi
cit ueluti ſi quis alienũ ſeruuʒ
atrociteruerberauerit:ĩhũc

caſum actio pꝛoponitur. It

ſi quis ſeruoconuitium fece⸗
rit:ul pugno eũ ꝑcuſſerit:nul

la in eũ actio dño cõpetit. Sʒ

ſi cõi ſeruoiniuria facta ſit:e⸗
quũ eſt nõ ꝓ ea ꝑte qua dñs
quiſqʒ eſt extimationẽ iniurie
fieni:ſed erxdñoꝝpſona qꝛip/
ſis fit iniuria. Qð ſiuſuſfru⸗
ctus in ſeruoticij eſt ꝓpꝛietaſ
meuii eſt:magis meuioꝰ iniu⸗
ria fieri intelligit᷑. Sʒ ſi libero
homini ꝗ tibi bona fide ſeruit
iniuria facta ſit:nulla tibi actõ
dabitur:ſed ſuonomineis ex
periri poterit.niſi incontume
liam tuam pulſatus ſit:tunc
enim competit et tibiiniuria⸗
rum actio Idẽ ergoeſt in ſer
uo alieno bona fide tibi deſer
uiente:ut totiens admittatur

ſivſufruc. et. item ſi liberum.
¶ QZibi. non ſolum ei. Accurſius.

q

cIcontrarie

p Et as aperte. repete.et cum idem cõmiſſum fuerit quod æc. ſ
gutem non in domini contumeliam ſed ſerui tantum:tamen ad/

huc non debet inul
ta relinqui a pꝛeto

re. vt. ff. e. item apð

labeonem. 5. ſi js
ſic fecit.
Domini reſpi
cit.his duobus ca
ſibus domino da⸗
tur actio.hoc eſt ſi⸗
ue ad eius cõtume
liam fiat iniuria ſi
ue ſeruus atrociter
verberetur. et tunc
dominus aget pꝛo
pter iniuriam ſeruo
factam. non tamen
ſerui nomine qua/
ſi ſeruo competat
actio.ſed in pꝛimo

caſu ſuo nomineꝓ

ſ

iniuria ſcilicet ſibi
cõmiſſa.

r ¶ Munc caſnz. nõ
ſolum in ſuperioꝛi
caſu quãdo ad cõ⸗/
tumeliam domini
facta eſt iniuria

(Dominus imno.
pꝛo parte domini
vt. ff. e. l. ſed non eſ
ſe.contra. So.nõ
contradicit ſi recte
intelligatur. nã qͥ
libet agit ratiõe di

micgclie. vt ſi duo ſüt

vnus nobilis: aliꝰ
ignobilis: ſi ſeruuſ
eſſet totus nobilis
ageret iniur. in. xx.
nunc ergo ageti.x.
ignobilis aũt age⸗
ret. in. x.ſi eſſet totꝰ
ſuus ſeruus.nunc
ergo agit ĩ quinq;
et ita quilibet pꝛo
parte ſua. et ratio
dignitatis habet᷑
vel ibi erant pares
per omnia domini

t S Sed er domino
rum quaſi diceret

non ex ſerui perſo⸗

v„ (MWegis. q ti⸗
cio.

Menio.niſi ad cõ tumeliã vſufructu.ᷣ facta ſit. vt.ff l. item.

5 In contumeliam. nec minus ipſe iniuniarum aget. ideo tij u⸗
cusno diſtingui opoꝛtet. pt. ff. e item. F. item liberum.

„

.

ini
oblseg
lnode⸗
vecſkt
Gtune
fiuna
Anocte
atli
ron
nſen
Utanen
gecn
nper
Ppin⸗
onnen⸗
leſh

ri
ſpen
dadch
donrct
giene

sin
doin
ror
Oon
te
ni
noed
duoſß
ſis:
nbis
r a
agei⸗
gitoe
Aern

. MNR

gina

bet i
et tand
baobs
rns
Norit
nien
4 et

6.,G

Aldagna. bec

Honoꝛaria.facit
S. deiu. na. gen. §.
ꝓponebant.

g Eſtim atio. ꝓpo/

ſita actione iniuria
rũ pᷣtoꝛia:q̃ anno 5

tinuo tollit. vt. C. O¶ facta eſt. ſadenaananmn⸗
iuriarum ex lege.xij.tabu.in⸗
troducta eſt: ꝓpter membꝛũ
quidem ruptuʒ talio erat pp
ter os uero fractum numma

e.l. ſi non ↄuicij.ni⸗
ſi in caſu vbi anno
vtili dat. vt. ff. qd
Pe i ni excep.
Spo annũ.
b Eaoꝛe i caſtal⸗
..
i ¶ Hoie. qͥ modeſti
nꝰ vel mediaſtinꝰ.
als meſonauta dẽ
vt. ff. nau. ca. ſta. l.
.. Fech.
K TEiaopedfsrt
eo leruo q nullã ali

am affert vtilitatezʒ
ſz tm̃ ligat? ſtat.

¶ Sed ⁊ lex coꝛne

li.iõ ſic dicta qꝛ coꝛ
neliꝰ ſilla pᷣfectꝰ pꝛi
eã fecit. vt. ff. de ac⸗
cu. l.hos accuſare.
in fꝛ.
m hnnoduritfdi
cta.l.coꝛne.in q̃ᷓ a⸗
ctione ↄdẽnatio fit
eſtimatõe iudiai iu
reiurã. in litẽ. vt. ff.
e.in oↄſtoibus. Sʒ
nũquid his caſibꝰ
qui tres ſũt ex.l.coꝛ
eſt perpetua heca⸗
cctio. dicunt quidazʒ
vt. M. qꝙ ſic. cum
om̃is actio ex.l.de⸗
ſcendenſ ſit ꝑpetua
vt. j. de ppetu. ⁊ tẽ.
act. in pn. Sʒ Jo.
3. dicit enim ſemꝑ
eam anno continu⸗

otolli. vt. C. eo.l. ſi 1tuatur.

non conuicij. Et no
ta ꝙ his tribus ca
ſibus eſt ciuilis. al.
eſt vbiqʒ pꝛetoꝛia:
cũ a pꝛetoꝛe ſit ĩdu⸗
cta.vt. ff. e. l. ptoꝛ.

dofoe
o ¶ Uerbatũ ſ. cum
doloꝛe. vt. ff. e. l. coꝛ

ne. S.i. —
p ſn. facit. ff.
8 his qͥ deie. vlet. l.
i. F. bitare.
9 ¶ Atrox. i6 atrox ĩ
iunia ab alia ſepat
que ſiut minoꝛ yt per

Membꝛum. puta manum pvel pedez.
uidem ruptum. i. detruncatum.
Zalio.i.ſimilitudo ſupplicij.vt membꝛũ ꝓ membꝛo. .
rõ nõ ad ꝓximũ:ſʒ ad illð qð erat pẽa taliõis
ginauan ſacrn taxatione iudicis.
1

tuam contumeliam iniuria ei

riepene erant conſtitute qua⸗
ſiin magna ueteꝝ pauperta⸗
te. Sed poſtea pꝛetoꝛes per⸗
mittebant ipſisqui iniuniam
paſſi ſunt eam exiſtimare: ut

iudex uel tanti reum condem

net quanti iniuriaʒ paſſus exi-
ſtimauerit: uel minoꝛis pꝛout
ei uiſum fuerit. Sed penain⸗
iurie que er lege.xij.ta.intro⸗
ducta ẽ indiſſuetudineʒabijt

quã autem pꝛetoꝛes introdu/

xerũt que ẽt honoꝛaria appel
latur:in iudicijs frequentat᷑
Nam ſcᷣm gradũ dignitatiſ
uiteq; honeſtateʒ creſcit aut
minuitur extimatio iniurie.
¶ Qui gradus condemnatiõis
⁊in ſeruili perſona non imme
rito ſeruatur: ut aliud ĩ ſeruo
actoꝛe: aliud in medij actus

pedito ius eſtimationis cõſti

que de iniurijs loquitur: iiu⸗
riarum actionem introduxit
Que competit ob eam rẽ q;

ſepulſatum quis uerberatũ-
n (Pulſatum. ſine

ue uel domũ ſuã uiintroitaʒ

eſſe dicat. Somũ autem acci

pimus ſiue in pꝛobꝛia domo
quis habitaret:ſiue in condu
cta uel gratis ſiue hoſpitiore

ceptus ſitiAtrox iniuria exi⸗

ſtimatur uel exfacto: ueluti ſi

iniuriarum actio:quotiensin

¶ Sed ⁊lex coꝛnelia

De iniurijs.

hoc magis puniat᷑ vt. ff e 5. pena aut. ? facit.ff. e. l.̃toꝛ edicit. . atrocez
2. F. pe. ⁊.l.vulneris.⁊.l.ſe. Ex facto magis qᷓ; ex pqo rei.vt.ff. de incẽ.

ru.nau.l.pediꝰ.F.i.

r ¶ Humili. q ſit bumil die bt. Q. deince. nup.

libens. quibus aduerſus ꝑentes ⁊ pr̃onos agere pmit a.bumilẽ
tit: ſi ſit atroxiniuria faca eis a parentibus ⸗ patronis.vt.ff. eo.l.pꝛetoꝛ

quis ab aliquo unlneratus ſit
uel fuſtibusceſus:uel exloco
ueluti ſi cui in theatro: uelin
foꝛouel in conſpectu pꝛetoꝛiſ
iniuria facta ſit: uel ex perſõa
ueluti ſi mag ſtratus iniuriaʒ

paſſus fuerit:ul ſi ſenatoꝛi ab

humiliperſona iniuria facta
ſit. autparenti patronoqʒ fi⸗
at alibens uel libertis: aliter
enim ſenatoꝛis ⁊ parentis:pa
troniqʒ aliterextrãei ⁊ humi⸗

lis perſone iniuria eſtimatur.

Monnunq; ⁊ locus uulne
ris atrocem iniuriam facit:ue

luti ſiĩ oculo quis percuſſus

fuerit. (Maruiautem refent
utrum patnifa. an filiofa. tal
iniuria facta ſit.nam ⁊ hec a⸗

trorx iniunia exiſtimabitur.
(Gnſumma ſciendum eſtò
omniiniuria eum qui paſſus
ẽpoſſe criminaliter agere uel

ciuiliter: ⁊ ſiquidem ciuiliter
agitur: eſtimatione facta ſᷣm

qð dictuʒeſt: pena reoimpo⸗

nitur. Sinauteʒ criminaliter

edic. S. pꝛeterea illo.
t ¶ Monnunq;.i.aliqñ. ⁊ ſic
due negationes faciũt vnã
affirmationem. .
v ¶ In oculo. vel ĩ oꝛe. vt. ff.
e. l. pᷣtoꝛ. SF. fi. ⁊.l.ſe.
xEFiliofa. niſi qꝛ facta iniu
ria a filio due actões naſcũ/
tur:⁊ vtriuſq; exercitiũ cõpe
tit pri.vt.ff.e.ſi vnus.S.fili⸗

ofa.⁊.l.pf.ſed facta iniuria

papri non iõ fil aget.
y¶ Agere. ſictollit vnuz iu
diciuʒ ꝑ aliud:cũ tñ vnũq;
ſit ꝓductuʒ ad vindictã. vt
ff. e. ptoꝛ. F. i. .l. ꝙ ſenatus
ſecus ſi altera eẽt dere fami
liari.vt. C.qñ ciui.actio cri.
pꝛeiu.l.i.⁊ iõ ſi deiniuria a⸗
rtrrodi actum eſt in iure:nihilo
minus poteſt agi.l.aqui.ad
damnũ.⁊ ecõuerſo. nec.n. ĩ
actione iniuriarum agit᷑ ad
dãnũ: vt ad dãnum ſed ad
ↄtumeliam.vt.ff.e.l.itẽ la⸗
beo. F. ſi qs verberato.

pena.inff. —
a ¶ Pena. pecuniania actoꝛi
danda. ůcc.
b ¶ Extraoꝛdinaria.ſ.capi/
tis vel ſtatꝰ ſi iudici ſedeat ł
pecuniariaʒ inferendã fiſco
non actoꝛi.vt.ff.e.l.ſi.
c (onſtoõ. vt. C. e. l. fi.

d ¶ Illuſtres. hi ſunt qui tm

noĩe illuſtres ſũt ⁊ nõ digni
tate.illi aũt ſũt ſup eos qͥ ⁊
dignitatem admiſtratõe
hyñßit:ſupꝛa quos nemo ẽ niñ
impatoꝛ:qð dic vt notaui ĩ

E i lech. officio iudicis extraoꝛdinaria aut. vt ab illuſtri. ⁊ qui ſup
homine:aliud ĩ uiliſſimo cõ/ pena reo irrogatur.( Mocui

gelicet obſeruando qð ʒeno⸗

niana conſtitutio introduxit:
ut uiri illuſtres quiq; ſupere-
os ſunt ⁊ per ꝓcuratoꝛes poſ
ſint actionem iniuriarum cri
minaliter uel perſequi uel ſu⸗
ſcipereſᷣm eius rei tenoꝛeʒ q

Angrſelte apparet.

on ſolũ aũt is iniuriariʒ te
netur qui fecit iniuriaʒ.i.qui

Pcuſſit:ueꝝ ille quoq; cõtine

bitur qui dolo fecit iniuriam

uel ꝓcurauit:ut cuiꝰ mala pu

e Plasanlgimlröen e
eſſt ſpãle.alłs S. vt. ff. de/ pcu
ra. l. Iʒ. F. ad actiones. 27.ff.
de pub. iu. l. pe. F. ad cnimẽ.

f Wooarer dir a go bic c⸗

ſui eius legis ſi i’s. .
At cui.i. alicii.
Mala.i.⸗marilla.
Hercuteret. ſz videt q; ex
tali ↄſilio non teneaf. vt.S.
deobli. q er deli. naſcu. F. o⸗
pe.i fi. F. ſy dic vt ibi diximꝰ.
itẽ ar. ð.S mã..tua tm̃.ibi
qꝛ nemo ex conſilio.

k &E õ
luſſi vel comedi cũ eo poſtea.
AItem tollit nudo pacto ipᷣo
iure. vt. ff. de pac. ſi nbi. H. qᷓ⸗
dam actiones. Sed mundc

5 (Os dictum ẽ. vt. . eo. F.

Zte

necob. hec aũt.qꝛ nihil erit ei.i.arbitro pᷣter ſacim ⁊c.ſ.vt poſſit

Aſt nata ctiam ſtatim facta iniuria. an ira demum ſi dicat ad animum re /
uoco qð vltimũ dixit. B. vt dicunt. Sʒ certe ĩmo eſt nata ſtatim iniuria.
nec. n. er reuocatiohe ad aĩum vel verbis talibusj naſo bec actio ſʒ ex co /

mumelia. vt.ff. de pac.l. ſivn. 5. pactus. Ite quò abolet bec niſi eẽt nara

certe nullo mo. vt. ff. deiniuſt. rup. teſta. l.nã ⁊ ſi poſt. 5. poſt delectu. . ff.

de ver. ob. l. decem.

Hon reuocauerit.i.abole

uerit.non enĩ opoꝛtet dicere
ad aĩum reuoco: ſed ſufficit

ſi remaneat iratus ⁊ ei non

reconciliatur. Sed qͥ d ſi in
vltima voluntate in pnia re
mittit quaſi coactus moꝛte:
7 poſtea conualet. nunqͥd re
naſatur. vid et᷑ ꝙ ſic. vt ar.ð
dedona. cã moꝛt᷑. S. moꝛtis
cã. Item qꝛ coactus remiſit
vude pᷣtoꝛ ratum non babʒ
vt. ff. me. cã. l.i. Sed con
tra dico. qꝛ fuit ſemel extin⸗
cta.vndein perpetuum reſu
ſcitari non põt.vt.ff. de ſok.
qui res. S. aream. Item pꝛe
ſumo ꝙ perpetuo voluerit
remittere ſiue conualuerit ſi⸗
uenon.naʒ als non poterit
bene penitere.pꝛeſumam er
go eum non fuiſſe immem
reʒ diuine ſalutis.vt.C.ad
l. iuł. repe.l. fi. Item eſt con⸗
tra ad id qð hic dicit nuda
voluntate tolli banc actio⸗
nem. ff. de ne. gel. l. põp. ibi.
nã quõ ⁊c.ſed certe ab initõ
tollit nuda voluntate ⁊ ſim

plici.vel vniꝰ tm̃:ſed ſi ſenł

ad aĩum reuocauerit:non re
mittitur per nudam volun
tatem ſed ꝑ voluntatem nu
dam verbis vel pacto expᷣſ/

ſam. ſic ẽt ipſo iure vt dictuʒ

eſt per.l.ff. de pac.ſi tibi..q̃
dam.ac.

Rubꝛica. Deobligationi
bus que ex quaſi maleficijs
naſcuntur. Quia de obliga
tionibuſ ex maleficio diximꝰ
ſequitur de his que ex quaſi
maleficio ſunt.
iudex.ſiue ſit pa
terfamiliaſ iudex ſi
ue filiuſfamilias:ſʒ
guango eſt filiuſfamiliaſ pa
ter de peculio tenetur inquã
tum fuit in peculio.cum fili⸗
uſfamilias litem ſuam fecit

ui aut liberi. ¶ Cui

gno percuteretur/ Sed hec

actio diſſimulatõne aboletur
ideo ſi quisiniuriam dereli⸗
querit:hoc eſt ſtatim paſſus
ad animum ſuum non reuo⸗
cauerit:poſtea ex pñia remiſ-⸗
ſã iniuriã nõ porerit recolere.

SBeobligationibus queer

quaſi maleficisnaſcunta/

iuder litem ſuã
fecerit: non ꝓpꝛie
ex maleficio obliga

Itusuidetur. Sed qꝛ neqʒ ex

maleficio:neq; ex contractu
obligatus eſt:⁊ utiq; peccaſ⸗

ſealiquid intelligitur:lʒ perĩ

pꝛudentiam. ideo uidet᷑ qua
ſi ex maleficioteneri.⁊ inquã

tum de ea re equum religioni

iudicantis uidebitur: penam

ſuſtiebit/Otem is excuiusce

naculo:uel pꝛopꝛio ipſiusuel
conducto:uelĩ quo gratis ha

bitabat deiectum effuſũuea⸗

liquid eſt: ita ut alicuinocerʒ:
quaſi ex maleficio obligatus

intelligitur. ( Iceo auteʒ er
maleficionon pꝛopꝛie obliga
tus intelligitur:qꝛ plerũqʒ ob

cogere partes ſuo ſtareiudicio.vel eis.i.partibus.nam vocabit

alieram partem per iuramentum.ſed ⁊ contra arbitrum aget vt

diaum eſt per actionem in factũ. vt.j. e. F. fi.

n Fecerit.i.male iudicauerit.

is qui ea parte qua uulgo iter
fieri ſolet:id poſitum aut ſu⸗
ſpenſum habet quod poteſt
ſi ceciderit alicui nocere:quo
caſu pena decẽ aureoꝝ ↄſtitu
ta eſt. ¶ De eo ueroquodð
iectum effuſuue eſt dupli dã
num datum ſit:conſtituta eſt
actio. ¶ Ob hoiem uero li⸗/
berum occiſum.l. aureoꝝ pe
na ↄſtituit᷑.ſi uero uiuat noci⸗
tũq; ei eẽdicetur:quantuʒ ob
eam rem equũ iudici uidetur
actio/ datur.iudex enim com⸗
putare debet mercedesmedi
cispꝛeſtitas ceteraq; impen⸗
dia que in curatione facta ſũt
pꝛeterea operaruʒ quibusca⸗

ruit: aut cariturus eſt ob id
cinutilis factus eſt. ¶ Sifi

liuſfamilias ſeoꝛſum a patre
habitauerit:a qd ex cenaculo
eius deiectum effuſũue fue⸗
rit:ſiue quid poſitum ſuſpen
ſumue habuerit:cuiuscaſus
periculoſus eſt iuliano placu
it in patrem nullam eſſe actio
onem ſʒ cum ipſo filio agen⸗
dum eſſe: qð ⁊ in filiofamili⸗

as iudice obſeruãdũ ẽ q liten
tem 1(¶Quinquagita.

alterius culpam teneturaut ß ſuam'fecerit. ¶ Item exerci⸗

vtita ſint duo ſpecialis: ⁊ quia datur de peculio licet ſit quaſi maleficium
qð non eſt ałs.vt.ff.dehis qͥ deie.vel et.l.i. . ſt filius. Itẽ qꝛ inſpicitur tẽ
pus quo fecit litẽ ſuam in ↄdẽnando.lʒ als rei iudicate tpᷣs ſpectetur.vt
ff. de pecu. l. queſitum. ꝓbat᷑ hoc.ff. de iudi.l. ſi filiuſfami. vel dic ꝙ fili⸗
ↄuenitur. vt no. in dicta.l. ſi fliuſfa.

m ¶ Nitem ſuam. i. ↄtroue

iam vel linigiũ:vt in id teneat᷑ipſe in quo leſit a

liquẽ. ⁊ boc qñ p ignoꝛantiam vel impitiã.vt.j.ſequitur.nã ſi dolo: tunc
non habet locũ hic ti. ſed ex mal eficio tenet᷑ ⁊ fit infamis.vt.. depena iu
di. qui male iudi.l. fi. Sed nunqͥd hecoĩa in arbitro locuʒ hñ̃t. Dicit Jo.
ꝙ ſic. vt. C. de pac.l.ſi quis in oſcnibendo. Alij S.cuʒ poſſit pena peti tm̃
⁊ necſũia valeat.vt.C. delarbi.l.i.⁊.l.ij.? maxime ſᷣm noua iura quelo/⸗
quuntur cum eſt iuratum ab arbitro vel a ptibus ſjm quenihil eis enit p⸗
terſacrm. vt in aut deiudi. S. qꝛ vero colł.vi.ſed certe pᷣma ſententia va ẽ

ſimilis ẽ toꝛnauis:aut caupõe: aut ſta

0 ¶ Erconrract. ve

quaſi.

p Go vdeur ven
dubitauit circa le⸗

gẽ fuſiam caninam

duriꝰ punit. ſi autẽ

in.l.illa gallꝰ acqᷣli
us miti puniat᷑: et
hoc qñ non fuit da
ta pecunia iudici vł
ꝓmiſſa.als graues
pene ſequerẽtur. vt
Q. de pena iudi. qᷓ
male iudi.aut᷑.no/⸗
uo iu.⁊ facit ad hoc
rñ. ff. de va. ⁊ extra⸗

oꝛ. cog.l. fi. als.eiil.
q ¶ Utem is. habita
b

bãat. hoſpes plane
non tenet᷑: ſʒ is qui
hoſpiciũ dederit.vt
ff. de his ᷣ deir. vel
effu. l. i. F. pe.
r ¶ Ic poſitů. lʒ iß e

non poſuerit.
ſ¶¶ Si ceciderit.non

cni ſpectatur vtno⸗

ecẽ aureoꝛum.
vẽ ſolidoꝝ.vt.ff. ꝰ
his qui dele. vel et /
fu.l. fi vero. S. pᷣtoꝛ.
1.S. fi. ⁊ tunc dicas
actõ em in factuʒz fo
reannuam. vt. ff. ð

v e eo.eſt actõ ꝑ

petua ꝗͥ beredi da/
tur ſʒ in heredẽ nõ
datur. vt. ff. de his
qui deie. vel ef. l. ſt
vo. SF. hec aũt actio

⁊iõ certa pena ſta⸗
tuitur. qꝛ nõ poteſt
eſtimatio lib eri coꝛ⸗
poꝛis fieri. vt. ff. ad
ij. ⁊ competit bec a⸗

ctio intra annum. nec heredi nec in bered em datur cuʒ ſit pena
lis ⁊ popularis que pᷣus datur ei cuiꝰ magis inteſt. vt. ff. q deie⸗

ce.vel effu.ſi vero.S.que autem.

y¶ Acto datur. ppetua ſibi.ſed alij puta be redi pꝛo eo ſi moꝛtuꝰ

eſt annalis datur. vt. ff. de bis qui deiece. vel effu.l. ſi vero plures

actus eſt. qꝛ difficilimu ẽ eſtimare futuras opas.
⁊ ¶ SDi filiuſfa.ſeoꝛſum.i.ſepatus a pfe.

4

9 ¶ Hullã eẽ de peculio.vt.ff. de his qͥ deie.vel ef.l.i. ?.l. ſi flius.
Suam fecerit.i.ſi ſine pre hbabitauerit. als pater de peculio te
netur. vt. ff. de iudi.ſi filius.bm Joan.vel dicidem.ſ.vt teneatui
ipſe filius habitet vel non cum patre. Sed ẽt ᷣm Aʒo.pater hic
tenetur de peculio yt dictum eſt. perl.ff. de bis qui deicce. vle.l.

— — —᷑ —.

Nℳ
b

en.

Neff

Sd

Pörn
cdicn
aiyf
tfD
.
gad
Cid/
tid
debi
4l
ſtud

ggn.
ℳN.
aſt
orck
eichn
ific⸗
.
ban
ſhn
d

Quartus.

i. F. ſi filius. filio vo condemnato et ibi pater tenet᷑ de peculio cũ
videatur quaſi contrabi cuʒ filio ꝑ ſniam. vt. ff. de nox. ac.l.enã
ſi condemnatꝰ. ⁊.ff. de pecul.l.ü H.idem ſcribit.iteʒ exercitoꝛ qͥd

a ( Ex maleficio.i.actione in factum in duplũ.yt.ff. nau. cau. ſta.

L ga rneſurod-
uerſuſnau.cau.ſta „ R
bu.lfi. Item eſt e buli de dolo: aut furto quod
gli trune innaui:aut caupona: aut ſta⸗
u derecepto. vrſf bulo factum erit quaſiex ma-

nau. ca.l.lin ön. leficio teneri uidetur ſimodo

„ — „
b,Nnnaeu. ipſiusnullum eſt maleficium

c¶ Aliquatenꝰ l, ſed alicuius eoꝛum quoꝛuʒo⸗/

pe.fa.ff. ad.l.acqᷣł. . .
ea adN&, pera nauem: aut cauponam:
culus.er ff fur. ad, aut ſtabulum exercet: cum n.

.i. F. pe.

ſupꝛadicis oibus futa hec actõ:et aliquatenus
eheredi.pa/⸗
tienti iniuriam.ſed
in caſu de ſuſpenſo
non datur heredi.
vt diximus. S. e. F.
ob homins. ⁊ no.
hic driaʒ inter acti /

onem erx maleficio et quaſi.nam vbi eſt ex maleficio ſi plures ſũt

quilibet inſolidum cõuenit᷑ſed ſecus in hac actione ex quaſi ma
leficio.vt.C. de condi.furti.l.i.et.ff.nau.cau.ſtab.l.i.et.l.fi..ſi
plures. Item in actione ex maleficio vnus ſoluendo nõ liberat
alium. ſed in hac ſic.vt.ff.nau.cau.ſta.l.lʒ.S.poſſumꝰ. Item fu⸗
ri non conceduntur actiones ex maleficio.vt.ff. nau. cau.ſta.ſʒ et
ipſi. ſed in actione ex q̃ſi maleficio oↄcedunt᷑.vt dicto.S.poſſumꝰ.
datur etiã hec actio nõ cõceſſa.vt.ff.de his qui deie.vel effu.l.ſi
Ho plures. F. cum ante Nanhe generalius dantur heredibus
actoꝝ vt bic.qᷓ ille que ſũt ex maleficio.vt.ſ.de ppe.et tem.act᷑.
duerſus heredẽ. vt.ff. de iu.l.iuli.ait.et .S.ſed heredibꝰ.
ff. nau. cau. ſta. l. fi. . penul. HHHl ð
Rub. De actionibus. Ideo ponit in plurali.quia płes acti
ones ſunt.vt.j.e.ꝑ totum.ſed cum ſint płes quare in ſinglłari nu
mero diffinitur. vt. ſ. e.i. rñ. licet ſit numerꝰſingłaris: tñ ponit᷑ vt
genus: vt in alijs diffinitionibꝰcõtingit. et ſub ſe omnes cotinet
actiones.itẽ qᷓre nõ dixit de agẽdo.rñ.qꝛ illud eſt facti hoc iuris.
Abpereſt. ſz qͥd ſuꝑeſt.rñ.foꝛma.vt.S.de iure na..fi. Vel
Doke ſupꝛa tractatũ eſt de obligationibꝰ:quarũ filie ſunt
actiones. vt. ff. de pcu.ll. licet. S. ea obligatio.et.S.de ver.obli.in

pan.ideo defilia poſt matrẽ ponit quaſi oꝛdine ſucceſſoꝛio.
i ¶ Herõ autem nihil. no.ꝙ actio qñq; ꝓ actu ponit᷑.vt in aut.de
non alie. S. ſi minus.in fi.et. C. deſa.ſã.ec.aut.hoc ius poꝛrectũ
et de dona. inter vi. et vx.l. iij. F.ſciendũ.circa medium. Quãdo
q; pꝛo accuſatione criminali.vt.C. quando ciui.actio cri.pꝛeiu.
l.i. Qñq; ꝓ iure agendi vel perſequendqi.vt hic..ff. e. l. nihil. itẽ
no.ꝙ illud qð de actionehic dicitur voluit Pla.dicere de cau⸗
ſa.ſ.qꝙ cauſa ſit actio.vt ſicut apud dyaleticos dicitur argumen
tum qð ex ꝓpoſitione.aſſumptione.et concluſione cõſiſtit nõ tm̃
concluſio.ſic apud legiſtas actio cauſa agendi dicitur. vt ſi dicã
cõuenio te ad.x.quia vendidi nibi equũ pꝛo.x.ſit idẽ ac ſi dicerẽ.
ago contra te actione ex ven.ſed aʒo dicit ꝙ verum eſt aliud eſſe
cãm et aliud actionem. nam obligatio eſt cauſa et mater actiõis
vt. ff. de ꝓcu. l. ʒ. F. ea obligatio.ſicut ergo aliud eſt obligatio ⁊
aliud eſt actio:ſic aliud eſt cauſa et aliud actio. Item qꝛ vẽdidi
eſt factum. ſed actio eſt ius.vt.ff.de cu.fu.l.oſilio.S.fi.et hic.ites⸗
poteſt eſſe ꝙ vendidi et non competit mihi actio.qꝛ mibi ſolutuʒ
eſt. vel quia remiſi.vnde hec verba.quia vendidi non ſunt actio
Item nomins certa actionuʒ ſunt a iure inducta.ſcʒ vt exempto

qvquaſi et maleficioteneri uide
tur. ¶ In hisautem calibus ĩ
factuʒ actio competit que he
redi quidem datur:aduerſus
heredem autem non cõpetit.

— Mpereſt ut de actioni⸗

d. ¶ Aut caſibus . tractu ſit aduerſuseum e em nihil aliud eſt q; ius p iuns.lj S deinde erbis.

culpereuseſt quiopera malo debetur/ Oinnium aüt actõ
rum hominumuteretur:ideo num quibusinter aliquosa-

Deob. q ex q. ma.na. De actionibus.

et ſimiles:nec hoc eſt inductũ vt cauſa ſit actio.ſi quis ergo hoc velit dice

re non poteſt cum lex non dicat. vt.ff. de ſup.le.labeo.in fi Item ſi cauſa
eſſet actio fruſtra diceret lex mutari acnonis nomẽ cum agit᷑ de dolo p?o⸗

ni vel parentis vellſimiliũ ꝑſonarũ.de quoꝝ dolo non agit᷑ per actione⸗
de dolo. ſed per actionem in factum. nam ad quid mutaretur nomen cuʒ
tñ cauſa maneret eadeʒ cuʒ
eſſet ius in ſola cauſa. Con
cludo ergo et dico ꝙ aliud
eſt cauſa:et aliud eſt actio.
Item licet dixerim ꝙ noĩa

ſunt actiones:ſed actionuʒ
nomina:ſicut hec dictio hõ
Deadlionibus. bominem.
olim aliud erat. go eniʒ cõ
ceptio veboꝛum foꝛmata a
us loquamur. Actio magiſtratibus.vt. ff. de oꝛi.
S. omnium. vnde foꝛmula
vulgaris dicebatur.vt.ff.ð
fur.l.ſi ſeruus nauem.ſʒ ho
die hec ſolẽnitas eſt ſubla⸗
ta.vt. C. de foꝛmu. et impe.
l.i.et.ij. et etiam circa inter⸗
dicta eſt ſublata hmoi ſolẽ
nitas.vt.j.de interdic.S.fi.
Sed que erat olim dr̃ia inter actionem et interdicta.nam et interdicta e⸗
rant verboꝛum conceptiones.vt.j.de interdic.in pꝛin.rñ.vt dicemus ibi.
At hodie nulla eſt dria inter interdicta et actiõ es.cũ interdictũ nihil ali⸗
ud cSeri pᷣtoꝛia.vt.j.de interdic.S.fi. V
Das ins.ſ.ciuile vbi actio eſt ciuilis.vel pᷣtoꝛium vbi actio pᷣtoꝛia eſt
nam et ciuiles actiones et pᷣtoꝛiaſ dico hic diffiniri.item nota ꝙ actio eſt
ius quo perſeqͥmur.ſed obligatio eſt ius ꝓpter qð perſequimr.Et ſi que
ratur quid ſit iſtud ius:vel naturale:vel ciuile:vel pꝛetoꝛiũ:vel gentium

equendi in iudicio qð ſibi

rñ.quia ciuile vel pꝛetoꝛium vᷣt modo diximꝰ.nec facias magnã vim ibi.

quia cum multas habeat ſignificationes bec dictio ius.v t. ff. de iuſ. ⁊ iu
re.l.pe.et fi.hᷣ eſt etiã vnum de ſignificatis eiꝰvt dicat᷑ius agendi vel ꝑſe

quendi.Sed ꝓ deo ad cuiꝰ driaʒ ponit᷑ů in diffinitione ius cũ ſingula mẽ

bꝛa poſita in diffinitione iur. habeant ſuũ miniſterium.rñ.ſᷣm.¶Mſ.qꝙ ad
driam rerum coꝛpoꝛaliũ hic ponit᷑ vt det intelligere ꝙ actio ſit res incoꝛ/
poꝛalis qð verum eſt.vt.S.dere.coꝛ.et incoꝛ.S.i.vel melius dicas ad dif
ferentiam officij iudicis ꝙ non eſt actio.vt.ff.de mino.ꝙ ſi minoꝛ.S.fi.li
cet.M.dicat ꝙ officium iudicis eſt actio et eſt ꝓ eo qð dicit lex in actiõe
iniur̃.fieri eſtimationem iudicis officio.vt.S.de iniur᷑.S.pena autem.et.S
in ſumma. Sed certe actio iniuriarum eſt accuſatio alłs actio cui inheret
officium iudicis.non tamen illud officiũ eſt actio.ſed in facto potius hoc
conſiſtit.ius enĩ petendi per actionẽ mihi competit:qð ꝑ officium iudiciſ
mitigatur. Sed quid petã.rñ.qð eſtimauero.nam debeo eſtimare liq; iu
der poſſit refrenare.Eſt tamen quoddam aliud officium qð vicem ſuſti
net et obtinet actionis.vt dicemus.j.e.pᷣterea.in fi.

m ¶ Perſequendi.hᷣ dict᷑ ad dñiam exceptionuʒ que dant᷑reis ꝑ ꝗs defẽ
dunt.ſicut enim actiones ſũt arma actoꝝ.ita exceptiones ſũt arma reoꝛũ

vt. ff. de excep.l. ij. in pᷣn. S. illnuud. .
n ¶ In iudicio.hoc dicit ad drñiam eoꝝ que fiunt etiã licite et extra iudiciũ
non tñ ſunt actiões.vt ſi nocturnũ vel diurnũ furem.vel militẽ deſeren⸗
tem militiã quis capiat.vt.ff.ad.l.acqᷣ.l.iiij.et.C.qñ lʒ vnicuiq;ʒ ſine iu.
ſe vin.l. i.et. ij. IAtem et ꝓpter debitoꝛem fugitiuum quẽ cape poſſumꝰ.vt
ff. de his que in frau.cre.l.ait pᷣtoꝛ.S.ſi debitoꝛẽ.licet quidã exponãt.l.il
lam ibi ꝙ captus fuit aucte iudicis.

o ¶ Debetur. boc duobus modis exponit᷑ſ. ad driam realis actionis ſᷣm

aʒo.et ita ſtricte accipitur hic diffinitio ꝓ perſonali actione tantum. ſicut
accipitur.ff.e.l.actio in perſonam.als largius vt etiam realem cõtineat
non tñ officiũ iudicis.vt.ff.e.l.actionũ genera.qñq; largiſſime.vt etiam
iudicis officiũ contin eat illð.ſ.qð eſt loco actiõis.vt per qð reſtitutio mi
noꝛum petitur.vt.ff.e.l.actionis p erbo. Uel ponuntur h̊ vᷣba ad driam
iij

ſunt actionum ex empto et
ſimiles.caue tibi.quia non

non eſt homo ſed ſignificat
Elud eſt. patet ergo

—

*

Ziber

criminalium actionũ per quas non pꝛoſequoꝛ mihi debitum ſed vindi⸗
ctam er ſᷣm ho realem actionem dicas diffiniri hic.licet enim nõ ſit obli⸗
gatꝰqui realiter tenet᷑.vt.j.e.S.ibi autem cũ eo qͥ nullã ⁊c.verum ẽ perſo
naliter. groſſe tamẽ poteſt dici ꝙ ſit realiter obligatꝰ.et facit ꝓ boc vt ẽt
realis hic diffiniat᷑.qꝛ verbũ debere:et ad actionem in rem et ad actioneʒ

multe inuenirentur bꝛeuioꝛes.vt.j.e.S.alie.et.S.actionũ.et alie
quedã diuiſi ones que bimẽbꝛes vel bꝛeuioꝛes inuenirent
t ¶¶ Aut in rem ſunt.ideo in rem dicuntur.qꝛ rem concomitant ff.
de publi.l.imperat oꝛes.et in ꝑſonã.qꝛ a ꝑſona non recedũt ob⸗
ligati.vel heredis eiꝰcuius eadẽ eſt ꝑſona.vt.ff.e.l.actionuʒ ge⸗

nera. SF. i. . ij. ⁊ ĩ au

eoagit qui nullo iure ei obli⸗ e5 e oh.

gatuseſt:mouet tamen alicui veurbiereſpl
de aliqua re controuerſiim. al aut. a .aut
uo caſu pꝛodite actio-⸗ gruas ſal⸗
nes in rem ſunt:ueluti ſi rem Eſonales actones
coꝛpoꝛalem poſſideatꝰquis:

quam ticius ſuã eſſe affirmet r Bare un daro
It m

in perſonam refertur. vt. ff.
de ver. ſi. l.pecunie.S.fi.ites
facit qð eſt in diffinitiõ e ᷣ⸗
bum perſequendi quod eſt
commune tã ad realẽ qᷓ; ad

pudiudices arbitroſue deq̃⸗
cunq; re queritur. Summa
perſonalem actionẽ.vt.ff.e. diuiſioi n duo genera deduci⸗
l. actio . perſonã. Item fa tur: aut enim in rem ſunt:autꝰ
cit. j.e. S.i.in pᷣnci.vbi actio ij . F
realis ſpecier eſt actionis: in perſonam Mamqza-
ſicut perſonalis.et ita large At unnſquiſq aut cum eo g
accpias hoc verbuʒz debel. ei obligatus e ꝛuel excontra⸗

ſʒ in ſtricta ſignificatione . , . ligatione.
bi hui? debere tantũ alienũ ctu: uel er maleficio. Quo⸗ poſſeſſoꝛa utem dominum ſe yvylt. ff. de vabrobl.
enon maunm = caſu pꝛodite actiones ſunt in eſſe dicat. ¶ MNam ſitici bybiauten non. 5
vnde perſonalis obligatio Por I rrſN ſoi Prg.: 2 nali.
uñ diffiniri videtur. vt ſ.e. benſonan Peruas aetn. ſuanzelſ mrengar ennen (urſacereoper
§. ſicitaq;. et. . de le. F. z ſi Ledit aduer ariũ ei dare : aut ctio eſt. Eque ſiagat ius II tere. cum factum ſit
en lrenn⸗ aüch ago aiaz facere opoꝛtere:et alijsqbuſ/ bieſſe in fundo foꝛteuł edibꝰ vblcartone v
e i. n dam mocdis. Aut cum utendi fruendi: uel per fun- neſtomiſſi genbe⸗
penam.naʒ ibi non ago ad ack. ex ſtipulatu. vt
id quod eſt debitum. ſj ad 5. de ver. obligati.
id qð ex nudo pacto ↄuenit in pꝛin.

ſed certe illud naturaliter etat debitum qð nudo pacto debebat᷑ vtfde
fideiuſ.l.fideiuſſoꝛ.vł non agitibi ad id qð nudo pacto debet᷑ ſed ad id

qð vere debet.ſed pᷣtextu eius ↄſequitur etiam qð nudo pacto debetur.

vt. ff. de verbo. ſig. ſi . Item oppono de popularibꝰactionibꝰ.nam ĩ

eis non dicitur debitũ et tamen petitur.vt.ff de popu.act᷑.l.pe.ſed nõ ob.

ꝙ ſaltem poſt litẽ cõteſ.d ebetur. Vel dic:quia et ſibi debitũ ꝓſequif᷑.nã
cum toti populo ſit debitũ.ergo et ſibi. Item oppono in actione iniuriaꝝ
quia non dici᷑ eſſe in bonis.vt.ff.de iniuri.l.iniuriarũ.itẽ nõ ad debituʒ
ſed ad vindictam cõpetit.vt.ff.de col.bo.il.ijig.emancipatꝰ.et tñ ẽ actio
rñ.non eſt in bonis vt tranſeat ad heredes.vt.ff. ad.l.fal.l.penał. Item
licet det ad vindictã:tñ poteſt deberi mihi ꝓpter id qð eſt in eſtimatione
vindicte vel in alteram vindictã.t Jem opponit᷑ de here.peti. Itẽ de acti
one de pecuł.nam in his agit᷑ etiam anteꝙᷓ ſit penes poſſeſſoꝛem.vel an⸗
teqᷓ ſit in peculio.vt.ff. de pe.here.l.iiij.et.l.ſi quo.et.ff.de pecuł.l.queſi⸗/
tum.in pꝛin.et.ff.de liber.le.l.ſi quis reum. .idem. Sed dic eſſe ſub audi
endũ hic.vel debebitur. Vel dic ꝙ quãdo fuit actio ꝓpoſita.ſ.efficax tm̃
ꝓ eo qð tunc erat penes poſſeſſoꝛem vel in peculio.et poſtea cum agebat
eatenus.et actiõis efficacia creſcebat.cũ vniuerſalis vł in aliquo vniuer
ſo fuit petitio.vt.ff.deiudi.l.ſolemus. Item opponitur de actionibꝰ q̃s
intendunt aliqui ꝓ alijs.vt ꝓcuratoꝛ et tutoꝛ et pꝛelatus et ſimiles.naʒ
agunt et tñ non ſibi debitũ petunt.ſed dic ꝙ quaſi dñi ſunt.vt.ff/p emp
toꝛe.l.qui fundum...ſi tutoꝛ. AVel dic ſibi.i.ei cui actio cõ petit debet᷑ que
intenduur.vel ſubaudit᷑ ꝙ ſibi debet᷑ vel ei cuius nomie agit᷑.buiꝰ alt᷑na
tiue ſecunda pars eſt vera.

p ¶ Onrter aliqs. videtur innuere ꝙ alie actiones ſũt que coꝛã alijs iudici

bus ꝓponunt᷑.ſj non eſt verꝗũ.
q Fraane vel delegatos.
r
vt hic. et. ff. de arbi. l. i. Eſt etiam libellus offerendꝰ.vt.C. de arbi. l. cum
ante.S.licet.circa fi.ſed ð.ſᷣm pla.C.de epiſ.et de.aut᷑.gen eraliter.ad qð
rñ.quia ibi non de libelli oblatione loquit᷑.ſʒ de remiſſione cautiõis q̃ cõ
ſenſu partium fieri poteſt.ff. de fe.l.i.i.rñ.
8De quacunq;. generaliter accipe verbũ rei.vt.ff.ſi cer. pe.l.i.in fi.nax
ꝓ coꝛpoꝛalibꝰet incoꝛpo.cõpetũt actiones.vt.j.e..ꝓxi.et.S.ij.et.ff.ſi ſ.
ven. l. ij. in pin.
ſ¶ Summa.i.pꝛima quo ad tractatum.vel ſumma.i.bꝛeuis.bꝛeuioꝛ enĩ
eſſe non poteſt q; bimembꝛis ſicut iſta eſt.ſed opponit᷑.j.e.S.quedã.Rñ.
quia et ille ſunt reales qñ ad res agit᷑. Item in perſonam qñ ad pſõales
pꝛeſtationes agitur.immo etiam ſi ſimul agatur.non tamen egredit᷑ hãc
actionẽ.als diuiſionẽ.cũ ſit in rẽ et in ꝑſonã.niſi enim ſic exponerent᷑ iam

Irbitros. ſ. cõpꝛomiſſarios. nam et apud eos actiones ꝓponẽdeſũt

a ¶ Rem coꝛpoꝛalẽ.bñ rem dicit corpoꝛalem.

—— . 2. . .
3¶ Modis.i.quaſi ex contractu.et ex quaſi maleſicio.nec eni de
his ſupᷣ dixerat.qð repꝛobatur.qꝛ exquo dixit de hiſ que ſunt ex

contractu vel ex maleſicio.ꝑ conſequẽs de his que ſunt ex quaſt

contractu.et ex quaſi delicto.vt.ẽ.de ob.q̃ ex quaſi õ.in pꝛi.et.sẽ⸗
ti.i.in pᷣn. Vel dic omnia iſta ſupᷣ eſſecõpꝛehenſa.ſed ſunt ſupᷣdi
cta intelligenda vbi pᷣciſe agebat᷑ ad dandũ vel faciendum.hic
autem quando non pᷣaſeſed ſub alternatione vt hoc aut illud.
ſed hoc repꝛobatur.qꝛ non ſup dixit ꝙ pꝛeciſe quid fieret. Dic er
go hic de condi.furtiua loqui que eſt perſonaliſ.nõ tamẽ ex ↄctu
vel q̃ſi.vel ex maleficio vel quaſi.ſed ex varijs figuris cauſaruʒ
oꝛit᷑.vt.ff.de ac.et ob.l.i.in pꝛin. Iteʒ de interdictis oĩbꝰ pᷣt dici
ꝙ omnia ſunt ꝑſonalia.vt.ff.de interdic.l.i.S.fi.nõ tamen iure
oꝛdinario.ſed extraoꝛdinario ſunt in troducta.vnde nõ continẽ
tur ſub bac diuiſione ex ↄctu vel q̃ſi.vel ex maleficio.vel q̃ſi ex ð
licto. tamen ꝓpter delictum qſiqʒ dantur.vt in interdicto vnde
vi.poteſt videri.quandoq; nõ.vt in interdicto qð vi aut dam.
qñq; ð eũ qui nõ fecit opus ſed factuʒ bʒ dat᷑.vt.ff.qð vi aut clã
l. iij. F. et clam. et.l.cõpetit.Et vt bꝛeuiter dicam.ille tertius arti⸗
culus qui dicitur.ff.e.l.i.in pᷣn.ex varijs figuris ⁊c.eſt qð hic di⸗
citur et in alijs quibuſdã ⁊c.
⁊ Hure. nota hic ꝙ ille qui rem meam tenet nõ eſt mibi ideo ob/
ligatus.ſed rõne poſſeſſonis eum pofſum couenire. vt. L. de a⸗
li.iudi.mu.cau.fac.l.i.Sed oppono.teneris mihi ad rem reſtitu
endami.ergo es obligatus.rñ.non eſt verum.quia tenet᷑ duobꝰ
modis acoipitur.nam ſi dicas teneris:ideo quia ex natura actio
nis ſis mihi obligatus falſuʒ eſt. Si vero dicas:teneris:quia ꝑ
officium iudicis dʒ tibi neceſſitas imponi vt reſtituas.verum ẽ.
vt. ff. de rei ven. qui reſtituere.et ſi hocmodo acaupiatur: teneris:
ergo es obligatꝰ:non ſequit᷑

5 oſſideat. MHota in actione in rem ex parte actoꝛiſ alteꝝn duo

rum debere interuenire.ſ.dominium.vt.ff.de rei ven.l.in rem. et

pic. vel quaſt dominium. vt in emphiteota. ſuperſiciario. ⁊ in bo

nefidei emptoꝛe.et ſimilibus.vt..e. S. alie.et. ff. ſi ager vecti. vel
emphi. l... F. fi.et.l. ij. et. ij. et. ff. de ſupficiebus.l. i. in fi.i. rñ. et. .

gqð ait. Item ex pte rei ſimiliter duoꝛum alterum. ſc poſſeſſio. vl

quaſi.vt quia dolo deſierat poſſidere.vt hic.et.ff. de interro. act.
qui ſeruum.S.i io. F. i

ꝝ ¶ Dicat. boc non eſt neceſſe ꝓbare vel dicere. ſʒ ex volũtate dici

tur. vt. C. de eden. qui accuſare.et de rei ven.l.fi. et.j. de int. F. cõ
Mmodum.

. 4
*

— — —

Quartus. Deacdionib⸗
i quia incoꝛ oꝛalia non vendicank vt.ff dereiven.l. vendicatoo. I (Sſte q́; dequibꝰ. 5 pri. . dixit nam ad prima eſt faciẽda relatio. ot
b ¶ Eque.ſ. datur actio inem. c (Egat. l. agione con⸗ ff. de le.i.ſi ſeruuſ pluriu.5.fi.et deteſ.beredes.S.ſed ſi notã. nam alie nõ
if⸗ feſſoꝛia ꝙ; ſic vocetur legit᷑ ff. ſi ßui.ven.l.ij.in pn. 4 ſunt negatiue:ſed affirmatiue.ſʒ in eo ꝙ dicit in rem ſunt.pᷣt ad vtrumq;
ich d ( Vrendi. bec ſuit?eſt ꝑſonał.ſed ſequentes reales ſunt.vt.ff. I ¶ Nõ genus actionis.ſ.negatonian et affrmatiuauum rrefern.
an conſenhrle⸗ deſeui .i. Etno. ꝙ, nomẽ acnõis largebicponit al. vo p pſonalibꝰtm̃. vt dirin
ſe f ¶ Beneris. ſ. vt ſit 3. eo. H.il.
nij· ¹in rem. in ¶ His.ſ. in cauſis reꝝ coꝛ
8 . . — „ „ „ — 792 „ „ „ „ — Ppoꝛa ium⸗—
ſſ 8 (Altius tollendi. Dum uicini eundi agendi: uel dipꝛoſpiciendiue: uel pꝛoiſjci n ¶ Quinon poſſidet. inſo
uu vt ſi erat in q̃ſi po cmm Inini õõä ,S1 lidum. ſi eni duo aſſerant ſe
Unoneſemdui do exr fundo uicini aquam ducen endi:immittendi. ¶ Iſte quo poofſidere et vtq; vincit po /
Pſi mmus mee ne mibi li di:in rem actio eſt. C qʒʒ actiones in rem ſunt: ſ⸗ Pne⸗ tent altervẽdicare.vt.ff. vti
one cerʒ altiꝰtollere me as 1 poſſi. ſi duo.in fi.i.rñ.

dem generis eſt actio de iũ pᷣ gatiue.qð genus actioms in

volẽte edificarede Cenn Beikeii A Ver
R 1beo agee negero⸗ dioꝛum urbanoꝛum uelumi ſi controuerſijs rerum Coꝛpoꝛa⸗ (ne⸗ bec
ind na. et ita hic intere aaat ius ſibi 11 Ii nanso . C 0 (MMeget rez actoꝛis.hec
nin. ununt exemplum negg agat ius ſibi eſſe altin 5 ecdes glium procitunnoneſ. Mma ba reſiringũt pꝛecedẽtia.ſ.
toꝛie vt ff.i ſeit. ſuastollendi: pꝛoſj piciendiue in his is agit:qui non poſſi- eio ⁊c nam hoc perpetuo
pösct ſiſorte. Klein Uel pꝛoijciendi aliquid uelim det. ¶ Eiuero qui poſſi vamum eſt als non darur
hac eni negatoꝛsꝛa —„„ „ 7„ S . gccio poſſidenti per qua ne
Ki ſeruitute verbis af⸗/ mittenditigna in uicini edes. det non eſt actio pꝛodita per garrem actoꝛis eſſe. ſed po/
n nmarinia e cctel⸗ ¶ Eontra quoq; deuſufru quam neget rem actoꝛis eſſe. ki doni caſus vt Poſteno
te le nreſer Ctu:et de ſeruitutibus pꝛedio Sane unorcaſu qui polſ- afenm ee vr tr oere vẽ
i ven.llol Alia ve rum ruſticoꝛum. Item ſidet:nihilominus is actoꝛis diloffianm. er fvſuner
rro exemnpla quepo wodicpim miirer ſnot eir in ari uemadmo.ca.ſi vſufruct.
ſni nanturedene ponũ pꝛedioꝛum urbanoꝛuʒz inuicez partem obtinet. ſicut in latio⸗ Ronaneronſlarenun com⸗
NRen tuur in confeſſoꝛiawvſ quoqʒ pꝛodite ſunt actiones: ribus digeſtoꝛum libꝛisopoꝛ⸗ modatarium non poſſidere
H q; ulue.· e contra. ut ſi quisintendat ius non eſ · tunius apparebit ¶ Sed· ercommodantẽ poſidere⸗
Ncnin æc. Ulpone bocer I. di ü „A 5 vt. ff. commo.l.rei.idem in
kſue emplum in confel/ ſe aduerſario utendi: fruendi iſte quidem actiones quaru, cõductoꝛe et locatoꝛe. vt.ff.
8 ſeela oriitalez ul⸗ eundi: agendi:aquamue du⸗ mentionem habuimus. et ſi devſuk. nen A Ln i
pic idebeas ſeruitu⸗ . s aIeris ee IIz. . duicunt. l. illam officium lo
rſii tem vt altius tene/ cendi. Item altius tollẽ⸗ que ſunt ſimiles: ex legitti? quando alius nõ poſſidẽs
Cunbe as edificatũ. vt.ff. 2ð gggit. vt ſic ratione detenta⸗
tl deſer. vr. p. ſi arbo . JMUU tionis talis agatur. Sunt
ade rem. §. interdum. et. l. eum debere. et alij vt bul. et io.qui diqint ꝙ eoipſo ꝙ agit poſſeſſoꝛ reiuen. renunciat
eerd b ¶ Lontra. i. in contrarium. nam. . de confeſſoꝛia ꝑ quam ſerui cauſepoſ.cum boc ſit impoſſibile:et poſſidere et vendicare poſſe.pᷣma ve
auſen tutes debentur: nunc denegatoꝛia ꝑ quam ſeruitutes denegank p¶Ano caſu.vt in duplicibꝰiudicijs.vt.ff.de iudi.in rioꝛ eſt. *
Pt N äyrt ff. ſi ſer. ven. l. iij. tribus.et.j.e.S.qued am.et.ᷣff. vti poſ.ſi duo.S.i.et.j.de interdic.S.tertia.
n iu i ¶ Pꝛodite ſunt actioneſ.ſ.negatoꝛie. et. ff. famił. her.l.i. Vel dic ꝙ dicit de qualibet exceptione pꝛoponenda.
cOnn k (Altius tollendi.exemplum cõfeſſoꝛie.in his eni exemplis om nec enim hic dicit ꝙ ſit actoꝛ:ſed caute dicit ꝙ ꝑtes ſiue onera actoꝛis ſu
litet nibꝰ repetit᷑ vel dic non repeti.nõ ad hᷣ exemplũ ſed ad alia ſic.ſʒ ſtinet. m io. vt. ff de excep. lti. ꝗq ¶ Apparebit. vt. ff. de iudi. l. in tnibꝰ.
one qꝓueritur bic quare noĩa talia dantur talibꝰ actionibꝰ.rſi. pla.qͥa bᷣm pᷣmum. vel.ff. de excep.l.i.bᷣm ſecindum.
ucen, negatoꝛia negatiuis verbis ꝓponit᷑cõfeſſoꝛia vᷣo affirmatiuis. r (Sea iſte. latenter accedit ad ſecũdaʒ diuiſionem.ſ.alie ſunt ciuiles: et
cdi bec opinio reprobat᷑in ſeruitute altitollendi.ibi enim confeſſo / aglie pꝛetoꝛie.et de omnibus exempla ponit.ſed querit᷑ de duabus.ſq; de
sani⸗ ria negatiuis. negatoꝛia affirmatiuis verb ꝓponuntur. dic erga actione in rem que datur contra eum qui dolo deſijt poſſidere.videt᷑ enisʒ
Kpen ponius inſpiciendam eſſe naturam qᷓ; verba.vt confeſſoꝛia ideo p̃toꝛia. vt.ff. de nox.acti.l.elctio.S.i.ſed ⁊ ciuił videt inſpteta ꝑſona acto
V dicatur. quia ad hoc vt confiteat᷑ ſe debere dat᷑. negatoꝛia auteʒ ris que de inre ciuili admittitur ad agendum. vt. ff. de rei ven. in rem. ſed
ſevchl quia negatur. Item quare iſte dicuntin rem. r̃.qꝛ ad ſiłitudinẽ dic etiam ciuilem inſpecta potius perſona actoꝛis que dignioꝛ ẽ. vt. ff. de
Cden rei ven. dantur.ſicut enim illa rõne dominij vł quaſi datur.ſic et excep.do. pure.S.fi. Et hec conſideratio ſemper babetur.nam bere.pe.di
gicki iſte. vt ecee rõne dominij dat᷑ confeſſoꝛia.ſ.dſño fundi eui ſeruituſ cirur pꝛetoꝛia quando bonoꝛum poſſeſſoꝛi datur.vel fideicõmiſſaria lic
dnch debetur. vt. ff. ſi ſer. ven. 1. ij. F. hoc autem. et rõne quaſi dominiſ. contra poſſidentem ꝓ berede vel pꝛo poſſeſſoꝛe det᷑.et econtra ſi det here
R— vt fructuario creditoꝛi et ſuꝑficiario. Item publidana dat ei cii di deiure ciulli dicatur ciuilis. vt. ff. de peti. bere.l.i.ſemꝑ enim iudicamꝰ
unn ſeruitus eſt conſtituta a dño fundi.vt.ff. de remil.l. ij. F. idẽ iuli. actionem ſit ciuilis vel pꝛetoꝛia inſpecta ꝑſona actoꝛis. cdo querit᷑ de
ſemi et de ſupfi. l.. fi. et ſi vſufru. pe.l.i.et de publi.ſi ego.ij.et.iij.rñ. actione cõmodati.ſed dic eam ciuilem. vt.ff. cõmo.l. cõmodato.S ſicut.
pos Item ſicut ratione poſſeſſionis vel q̃ſi dat᷑ reiuen.ſic et hec con / Et qðõ dicitur. e.ti.l.i.pᷣtoꝛ ait ⁊c.vel cõpꝛobando vel cõfirmando dicit:
feſſoꝛia rõne vere poſſeſſionis aduerſuſ eum qͥ poſſidet agrũ qui non inueniendo.ſic et de pet᷑.here.ðꝛ.ff.ſi pars here.pe.l.i.in pᷣn.ſj tamẽ
gnn ſeruitutem dʒ. vt. ff. ſi vſufru. pe.l. vti. S. vtrũ. vel quaſt poſſiget. ipſa ciuilis eſt: cum ſit ex ſe. con. et centũviralis dicatur.vt.ff. de here. pe.
n vt.ff. ſi vſuu. pe.l.fl. boc idem in negatoꝛia. nã ipſa rationedo item ve.5. cum autẽ. et. C. de here.pe.l.fi.in pᷣn.oẽs enim actiones q̃ oꝛi⸗
neiſ⸗ minij datur domino fundi qͥ negat ſᷣuitutẽ deberi. vtilis auteʒ q untur ex his quinq; partibꝰiuris.i.lege.ſe.con.plebiſci.pꝛin.pla.et Rñ.
ne ſi dño.quia ius hʒ in fundo quẽ negat ſeruitutẽ debere.vt.ff.ſißpeꝛu.ciuiles ſunt.que vo a mgr̃atibus vel pꝛetoꝛũ edicto deſcendunt.pꝛe
ſicg ui. v en.l.ij. Econtra ratione poſ.intenditur cõtra eum qui poſſi · toꝛie ſunt.vt.S. de iure na.S.conſtat.vſq; ad.S.ex non ſcripto.et.ff.de iu
ſrt det rem ratione vſufru.vt.ff. de acqui.poſ.naturaliter. vel quaſi ſti. et iu. l. ius autẽ.et.j.de perpe.et tem.act᷑.in pᷣn.alie autẽ pᷣter duas ſu⸗
ſrnc poſſidet. vt ſi revtatur contra illam huitutem quã ſibi dict debi pꝛadictas incerte ſunt:vtrum ſint pᷣtoꝛie vel ciules.
tam in qͥbus nõ eſt vera poſſeſſio eti naturatł.ar.ff. deiſer. vꝛ. pPp. S uarũ mentionem.ſ.expꝛeſſam vt de qꝗbuſdam dictum eeff.
l.ſi edes. 5. lib tas.et. . ſe. et ratione hoꝝ et ſimiliũ dicunt in re. t ¶ Et ſi que ſunt ſimiles.vt ſubijat.vt que ſunt ex contra.vel q̃ſi.vł ex de
n, Item no. qð dicit pla. ꝙ negatoꝛia ita demum dat ſi fuerit hui⸗ lic. vel quaſi.vel ex varijs figunis cauſarum.vt.S.e.i.et.ij.
nid tus ↄſtituta et poſtea amiſſa. ſed falſum eſt.cõpetit enĩ ⁊ ſi nulla v (Cegitrimis.i.ex lege.xij.tꝛa.
od fut.yt.ff.ſi ſer.ven.loci..cõpetit.et.l.fiſtulas. x Er pꝛo id eſt.

8 Dieit. et ſic videtur q; pꝛetoꝛ ꝑmittit mentiri qð pla. ↄcefſit et
idem in ſequẽtibꝰtribus caſibus.et faut. C. debo. ma.i.i.vnde
ſic libellum foꝛmab.peto talẽ rẽ quam poſſides. quam emi vel
alia ſimili iuſta cauſa babui:qꝛ dico me vſucepiſſe.nam liʒ hec v

¶ Liuilibus.et dic ciuilibꝰ. i. ex aucte iuriſpꝛudentiũ et eoꝛum thſis.naʒ
totum eſt ius cinile. vt. ff. de iuſti. et iure. ius autem auile. et de oꝛigi. iunis
l.ij. F. nouiſſime. = ——
5 (Eann in rem.i.tam in rem tantum qᷓ; in pꝑſonam tantum.nec enim aliqᷓ
oꝛia inuenitur que ſit mixta.ſ.in rem et in ꝑſonam:licet ciuilis tal in⸗

ſtatim dicemus.
Diceret. agendo publiciana. acc.
Ael er diuerſo. boc exponitur. j. F. rurſus.
oſſeſſoꝛ.id eſt dis quondam ad quem redijt nunc poſſeſſio. AUl dic
poſſeſſoꝛ quondam nunc petitoꝛ.
b (E iuſta cauſa.i.ex aliquo contractu qͥ deſcendit ex iuſta cauſa.i.ex af
fectione vtriuſq; partis.vt.ff.e.l.in omnibus.quam affectionem iuſtuz
eſt ſeruari.vt.S.de re.diui.S.per tꝛaditionẽ.et h dũmodo cã vel titulꝰ fue
nt aptus dominiũ tranſferre licet non tranſferat.qꝛ traditio non plꝰtrãſ
fert qᷓ ſit apud eum qui tradit.vt.ff.de acqui.re.do.l.traditio.⁊ nomina
tur bmõi tractatus.vt.ff.de pub.il.i.in pᷣn.et.l.ij.et.iij.et.iiij.et.v.et.vj.et
et.vij.ſi o cõtractus nõ eſt abilis tranſferre dominium:non cõpetit pu
bli. vt.ff. e. quacunqʒ. SF. fi. —
¶ Zradita. a non dio. k (Effectus. p vſuca. nam ꝑ traditiõe
dñis factus nõ fuit.ſi autẽ altero iſtoꝝ modoꝝ factus dñs fuerit publici⸗
ang eine tur:ſed directa reiuen.vt.ff.de publi.l.i.in pꝛin.S.i.
1 aſ ämmoerſtnorunch mõ.nam et ſi per furtũ vel rapinaʒ vel aliã
vim amilſerit.nõ tamẽ habet in rẽ actionẽ directam.ſed hanc:licʒ hbabeat
et alias actiones.vt furti.vel vi bono.rap.et ſimiles.vt.õ.de ob.ex deli.
.S.ſed et bone fi.et.S̊.vi bo.rap.S.ſi.
m (¶ MHullam. de alijs autẽ realibus ↄſtat.ſed de hac reiuen. dubitatur
n (Duectam.ſʒ nũqd publiciana competit ratione vtilis dñij.quidã di
tꝙ ſic. dicentes ꝙ vtile dñium habet cui publiciana cõpetit.⁊ dicũt
banc eſſe cãm publidane.ſicut directum dominiũ eſt cauſa directe actio ⸗
niꝛis in rem. vt. ff. de reiuen. in rem. Alij dicunt ꝙ nec vtile dominium ba⸗
beat. cũ ille qui vtile dominiũ:bʒ etià cõtra dñm agat.vt.ff. ſi ager. vec.
vel emphi. pet.l. i. et. ij. et. iij. qd nõ eſt in publiciana.vt.ff. de pub.l.pe.et
o ¶ Dendicet dominiũ.hoc videtur falſum. nã aut habeo dominiũ /fi.
ett᷑tunc non vendico qð babeo.ſi non habeo:nec tũc vendico.vt.ff.de rei
ven.l. in rem.i.rñ. Item dominium eſt ius et res incoꝛpoꝛalis: quõ ergo
vengicatur.ſed dicdominium.i.rem ranone dominij.
p ¶ Caſu.ſ.iſto ſupꝛadicto.
q ¶ Actionem. qð erat ſcõm ius ciuile.
r ¶ Actio.ſ.publiciana. vt ſtatim ſubijcit. als niſi pꝛeroꝛ actionis nomen
diceret:in factum daretur.ſicut ex ciuili obligatione noua dat᷑ ex.l.oditõ
ſi nõ caueat᷑ de noĩe acõiſ.vt.ff. nau.ca.ſta.l.idẽ. .i.⁊.ff.de Odi.ex.l.l.i.

Q — 0

pꝛ ba me vſucepilſſe: directam reiuen. magis videanfinducere tamẽ
iatur. vt. ſ. e. quedam. Z . ex adiunctis pu/
kdrpoſſeſtberecite, perit, blicianam ſenar
l.iij. ⁊pꝛimo biedereglibu⸗ 8 — VB dotil: aucl Zu dlrerunt ita
dicit vſq; ad. .in perſonaʒ I. y. ĩs deſcc : . elſſe foꝛmandũ.
ocl daſho, mis et ciuilibue cauſis deſcẽ natloms du ul:aln egarg ro rẽ raleuaz di
cetta. dunt. (Alie autem ſunt qs mm:meci um eius rei domin) (o meã.ſed qꝛ fon
a Eolas. .pꝛcoꝛias qua pxetoꝛ er ua iuriſdictione cõ⸗ effectus ſi eius rei caſu poſ⸗ tens poſſe; ꝓba⸗
ſtdicerer non ſolum ciulx argtashabet tam'in rem qʒ ſeſſionem amiſerit: nullam ni ali vanar ve
quam expoſuimus. . q5 n. „ blici. alij dicũt v /
b ¶ Meceſ arium.i.vtile. ld in perſ onam: quas et ipſ. as habetin rem directam actio⸗ trãq; altanartue
vtin aut bec conſtitutio in / dere. ¶ Ecce plerum,; AQuippeita pꝛodite ſůt petorẽtaleuĩ di
no. con. in Pn. coll. viij.nec irgꝗ permittit pꝛetoꝛ in reʒ age⸗ iure ciuili actiones:ut quis do teai dominij. vel
im neceſſitas in pꝛincipe õõü ſtet hanc appꝛo
Gpontpoten vt ſtdele c⸗ re:ut uel actoꝛ diceret ſe qua- minium ſuum uendicet. Rer wnſuehdo⸗
er . . 3 4 *
—. uel ex diuerſo:ſi poſſeſſoꝛ di natco caſu deficere actioneʒ quia quò diceret
acti. vt reſponſum. et.ff. de ceret aduerſarium ſuum non inuenta eſtapꝛetoꝛe actio: in ſan ſwamſepluc⸗
ol.bono. .pꝛetox . iuli nſucepiſſe quod uſuceperit. qua diat isqui poſſeſſiõʒami nerum noend
c Eeee poreſ pami ear Namqʒ ſi cui ex iuſta cauſa ſit eã rẽ ſe uſucepilſe quãuſu periuraret iĩ ſacra
plum. að erponi ſtatim ibi regaliqua tradita fuerit. uelu non cepit etita uendicat ſuaʒ Renralcſchſe
namq; ⁊c.ac. e, T. . ca.l. ij.
d eumqgz. e Por ſemß ti ex cauſa emptionis:aut do⸗ eſſe: que actio publiciana ap li reſpondent. qa
dicere non poterit.ſq; cont NSr M. boc facit lege per
dominium. niſi in caſibꝰ vt 6 . mittente. vndenõ

periurat.ff. ar. qui ſatiſda. co.l. f. Sed nec vltima pls. quia vnã

debet eligere et non pluribus agere actionibus.vt.ff. de regu.
iuris.l.nemo.ꝭ.quotiens. Dic ergo quarto eſſe foꝛmandum in

bunc modum libellum. peto rò talẽ mihi reſtitui iur̃ quaſi domi
nij. perinde ac ſivſucepiſſem. verbum enim quaſt poſitum. S.eo.

alio.hic repete et ſimilitudinarie ponatur.non affirmatiue.i.di /⸗
recte.ſicut vendicarẽ q ad effectum re vere vſucapta. ita nũc q̃ſt
vſucapta.et idem in ſequẽtibꝰcaſibus.Ex pꝛedictiſ patet ꝙ qͥn
q; ſunt neceſſaria vt detur publiciana.ſ.traditio vł q̃ſi.qð dico
ꝓpter res incoꝛꝑales quetradinõ poſſunt.vt.ff. de acqͥ.re.do.l.
Fuꝰ.S.incoꝛꝑ ales.et.ff.e.l.i.et.l.publiciana.j.i.ſcdᷣo ꝙ exti.ap/⸗
to ad mutationẽ dñ̃ij.vt h̊ dicit.vel ex venditione vel ſilibꝰ Itẽ
ꝙ a nõ dſio accepit.nã als dominiũ eſſet trãſlatum. vt.ff. e.l.i.
i. Item quarto ꝙ bona fide acceꝑit.vnde credidit ſe dſm facũ
eſſe tunc.vt.ff.de acqui.re.do.l.eum qͥ a furioſo.sS.pꝛetoꝛ.quinto
ꝙ credidit ſe dñm hodie non eſſe cum ꝓponit eam.als ſibi eſſet
contrarius.ſed tm̃ duo ex bis quinq; ſunt diffialia agenti.ſ.pꝛo
batio traditionis et tituli.reliqua ↄſiſtũt in intellectu agentis cũ
ſit de ſua conſcientia que ꝑ teſtes ꝓbari non poſſunt. Sed qͥd ſi
dubitat vtrum actoꝛ bodie fuerit dñs vel non.rñ.ſalua fide pꝛo
ponat qð ſibi melius videt᷑ vel reiuen.vel publiiſed qñ penitꝰ ẽ
in dubio ꝓponat publicianã et in ea obtinebit:niſi aduerſarius
ꝓbet auctoꝛem buiꝰdominij fuiſſe.ꝙ ſi ꝓbet:dabitur buicreiuẽ.
qui egit em̃ actione pub.et ſuccubuit nõ repellit᷑a reiuen.directa
vt.ff. de euic.minoꝛ.S.ſi ſeruꝰ.licet quidam dixerũt contra ĩ vtro

Nq; caſu.quia ius ſuũ vndecunq; et qualecũq; in pᷣmo iudicio de

duxiſſe videtur.vt.ff. de excep.reiiudi.ſimat᷑.S.eadẽ.Sed expo
ne vndecunq; et qualecũq;.i.ſiue de iure ciuili:ſiue de iuregẽ.dũ
modo directu.vt.ff.de reiuen.in rẽ.in pᷣn. At illi dicebãt:ſiue di⸗
rectum:ſiue vtile. Et ita patet:qꝙ cũ ſint contranie reiuen. directa
et publiciana:vno libello ꝓponi nõ pñ̃t.vt.C.ſi ſeruꝰex.l.i.ſʒ ex
conſuerudine contraniũ ſuat᷑.nam vtraq; ſimul ꝓponit᷑.licet ſu ⸗
per vna pꝛobationes tantũ inducat ne ſibi contraniꝰſit.qdð certe
eſt cõtra dic.l. C. et regulã illã.ff.de reg.iu.nemo.S.qᷣtenſ. hoc
ex parte actoꝛis.ex parte autẽ rei expectamꝰ an poſſideat vel do/
lo deſierit poſſidere.vt in rei vendi.diximus.nam contra omnẽ

cee
ne
nip
hPbef
fegri
is
ſoi⸗
urin

Ntin

Gonz
anft
Gob
no
dlcͤrp,
mmgene
hen
denon
glenin
nniN
Ncappt
ſnenet
neſer
ſplen
dier
ſephe
hboeni

e oG
faſſn.

C
lißt
antc
tleyeſe
epntenn
gluni
fdeng⸗
Indunte
gſdoni
niuei)⸗
nüci
aq
gdd⸗
endel
Gi
ſn
lefa
Dſinn
onlin
ſbict
aniſpr
entis
Gil
aſicepe

fhan

ucſene

huictie
edin
miſmn
hiohoode
Otc
Litegede
hirſuen
en. Drm

alihe

jtlirt⸗

ſtgi
nſn
oN.
en gi

me

f

poſſidentem datur pꝛeterqᷓ ð dſim. vt. f de publi.l.penulti. ⁊ fi.

Sed etiam contra dſñim datur in ſex caſibus. Pꝛimuſ eſt ſi a nõ

dho emit: qui poſtea vero domino ſuccedit: ⁊ ad eum poſſeſſio re
dienit.nam licet ſit factus dñs:tenet᷑tñ publiciana.vt.ff.de exce.
rei ven.ſi a ticio. Scos ẽ ſirem a non domino emi:⁊ poſtea verꝰ
dominus voluerit
a me vendicare:ſed
ego fui abſolutus: , .
hoſten res ad i pellatur:quoniam pꝛimuma
um redijt:agaz pu eis ſn I
blic.⁊ ſi krabiarde B publicio bꝛetoꝛe in edico
dominio:ego repli⸗ poſita eſt. ¶ Rurſus ex diuer

cabo. quia quando ſo:ſi quis cuʒ rei publice cau

q; eo agente fui ab

umo vt.f. de er ſa abeſſet :uel in hoſtium po

cep. reiudi.ſi qnua teſtate'eſſet: rem eius qui inꝰ

rem. Zenius eſt ſi ciuitate eſſetuſuceperit: per⸗
egi noaliter cõtra

bo fi pol. ſeui. ix ittitur domino ſi poſſeſſoꝛ

ſe degit euz mibi ꝓ reipublice cauſa abeſſe deſie
noxa.ſiue eniʒ con/

trame poſſid entes rit:tuncintra annum reciſſa

verus dominus a/ Uſucapione eam petere:ideſt
gat:ſiue eo poſſidẽ
te ego agam publi⸗/
ci.obtineo.vt.ff. de

noxa.gen eralr.⁊.l.pᷣcedenti.in fi.Quantꝰ eſt ſi ego fui miſſus in
poſſeſſione viane domus quam aliqͥͥs boaſide poſſidebat poſ.

non cauente:⁊ tunc verus dominus inueniatur poſſidere vi foꝛ⸗
te:⁊ vñ vi interditum ⁊ public.hẽo.vt.ff.de dã.infec.dãni.S.nõ

ſolum. Quintus ẽt adijcitur.vt ſi rem poſſideaml⁊ eã non dolo

ſed culpa deſij poſſidere.⁊ ſiclitis eſtimatõem tm̃ ſᷣm ius vendi
canti pᷣſtiti.vt.ff.derei ven.qͥ reſtituere.ſʒ ſi poſtea res ad dſñm re
deat agam public.ð eum.vt.ff.de rei ven.ſi culpa.vel expone.il.
illã vt hẽat vtilem actionem:quã actoꝛ directam hr̃et q̃ſi nomen
emiſſe videatur. Sextus adijcitur ſi me mandante rem meaʒ vẽ
didiſti:ſed me ꝓbibente tradidiſti emptoꝛi:hac actõe vel excepti

one defenditur.pᷣterea ẽt contra me dĩm bac actõ eagit.vt.ff. de

publi.ſi quis pꝛohibuit.
ublicio.ſicut ab acqͥlio acquilia fuit inducta. vt.S. ad.l.a/
S.ex hoc tamen capite. SS ⸗
Rurſus.ex diuerſo.i.eõrio.nam ſupᷣ affirmãdo ⁊ ſe vſucepiſſe
diat hic negãdo ⁊ aduerſarium non vſucepiſſe dicer.

ſula poſita dereſti.ma.l.i.in fi. Idẽ in ceteris cĩtatibꝰ dicendũ ẽ.

vt. ff. de reſti. ma.l. ſy ⁊ ſi per pᷣtoꝛem.S.pe. Idem ẽt ſi cã munici/
pij alicui.vt.ff. dereſti.ma.l.legatur.

d ¶ Abeẽt. als abſs eẽt.qꝛ abſuit reip.cã rem pſitis duobus mo

dis potuit vſucape.ſ.ꝑ ſe:⁊ qꝛ rem illã detulit ſecũ ſiue domi di⸗/
miſit:⁊ aĩo poſſedit:⁊ vt dr̃ de eo qui ad nũdinas ꝓfectus eſt.vt
ff. de acqui.poſ.dam.S.qͥ ad nũdinas. Item ꝑ aliũ.ſ.ꝑ filiũ vel
ſeruũ vt ſtatim in captiuo dicdemus.

e¶ Ael ĩ hoſtiuʒ. Qui ſunt hoſtes.df.ff de capt᷑. boſtes.⁊.ff. ð dxᷣ

bo.ſig.hoſtes..quibꝰ.ſ.quibus ppłs romanꝰ bellũ indixit: vel
qui ppło romano bellum indixerunt. Si ergo ab alio quis capi
atur.nunquid boclocum hẽbit qð hic dr̃. Credo ꝙ ſic.ſicut quã
do abeſt cauſa alicuiꝰ ciuitatis vel municipij.vt ſupꝛa dictum ẽ.
In boc autem differunt. qꝛ non fiunt ſerui taliũ hoſtium.vt.ff.ð
capti.hoſtes.⁊ ſic poterit facere teſtm̃:quod als non poſſet cũ eſ⸗
ſet ſeruus:immo ⁊ eius obſes non poteſt.vt.ff. de teſta. l. eum q.
7.l.obſides. Accur.
tate.i. ſeruitute. als accipit p iuriſdictõe: vt cum dicimꝰ: po/
teſtas bʒ ptãtem in hoĩes de diſtrictu.i.deiuriſdictione. Itẽ po/
nitur ꝓ obedientia in qua ptãte monachꝰ eſt ſub abbate:⁊ cleri/
aſub pᷣlatis. Itẽ ponit᷑ꝓ dilectione ſiue pietate:⁊ bec patria po
teſtas dr. vt.ᷣff. de ver.ſig. ptãtis. Sed quõ iſte ab boſtibꝰ captꝰ
poterit vſucaꝑe cum ipſe ab alio poſſideat᷑ vt.S. ð iure pſo..ſer
ui.ergo ipſe poſſidere non poteſt.vt.ff. ad.l.iuł.de adulte.ſic eue/

6

niet. ⁊.ff, de acqui.re.do.bomo liber. ..qcquid. ergo nec vſucapere. vt. ff.
de vſucapi.ſine poſſeſſione.Rñ.vſucapit᷑ ꝑ ſilium vel ꝑ ſeruũ in re peculis
ri.vt.ff.ex qui.cau.ma.item ait pᷣtoꝛ. boc aũt.⁊. S.deniq;. ⁊.l.ait pꝛetoꝛ
HS. bi plane.⁊ ff. de vſuca. iuſto..fi. Sed nec videtur ꝙ perſeruum poſ⸗
ſit captiuus vſucapere.yt.ff.de vſucapi.neq; ſeruus. Sed dic ꝙ illa lo

tur in cauſa nõ peculiari:qð

verum eſt: vel loquitur ipſa
veritate inſpecta.hic autem
iure poſtliminij inſpecto qð
pꝛeualʒ veritati.vt.S.qͥ.mo
dis ius pa.po.ſolui.s.ſi ab

ita petereut dicat poſſeſſoꝛeʒ
uſu non cepiſſe:⁊ obid ſuaʒ

eſſe rẽ:quod genus actionis boſtbus.

quibuſdaʒ 7 alijs ſimili eꝗ ui s n ciuitate. quaſi diceret
tate motus pꝛetoꝛ accommo qui non abeſt. Quid ergo ſi

. . vterq; abeſt.⁊ alter alteriuſ
dat: ſicut exlatioꝛe digeſto- ren vſucapit.kf. ⁊ tunc ba
rum ſeu pandectarum uolu beet locu iſta reſtitutio. vt. ff.

F qui.ex cau.l.fi.videtur autẽ

„ „ . „ 2—
mine intelligere licet. ¶ Iteʒ deſin ere abeſſe cum domuz
ſi quis in fraudem credito⸗/

redijt vł redire potuit finito

p. „ .. negocio pꝛo quo erat abſẽs
rum remaſuaʒ alicui dederit: Item pñis rem abſen⸗
bonis eiꝰ a creditoꝛibꝰpoſſeſ ¶ ſ vſucepit.vt. f. qui. ercau.
ma.l. i. F. eadem verba. et
tunc ſiue completa eſt tota v

ſucapio in pꝛeſentia.i.infra
modicum tempus:ſiue in abſentia ſiue poſtea parum:idem eſt. vt.ff. eo.
ab hoſtibus.S.ſed quod.a tunc dr deſinere abeſſe:niſi iuſta cã impeditꝰ
fuerit in redeundo.ſtatuuntur enim ei.xx.miliaria diurna.vt.ff.ex qui.cã.
ma.ſi cui..ſi tamdiu. Sed pʒ ꝙ de neceſſaria abñtia tunc intelligitur.
als contra.vt. ff. eo.l.item bi.⁊.l.ſequen.ſʒ verbum deſierit bic poſitũ ſtri
ctius ponit᷑i.ꝙ poſſit conueniri.
b¶ Annum. ſ.vtilem:qui ↄſtabat ex.ccclxv.diebus.vt.ff.de ſta.li.cũ hbr̃s
§. ſi ſtichꝰ. in quibꝰ actoꝛ bũit facultatem agendi:nec impediret᷑ per ſenec

per reũ nec ꝑ iudicem. nam bec tria neceſſaria ſunt: vt vtilis dies vel an⸗

nus currat.vt.ff.de diuer.⁊ tem.pꝛeſcrip.l.i.hodie vero in oĩbus reſtitu/
tionibus quadriennium continuum computatur.vt.C.de tem. in ite.re.
l. f. Et ita nora hic ꝙ hicliber coꝛrigitur per. C. in hoc anno vnili genera
liter ſm quoſdã.ſed dico contra.qꝛ illa tm̃ in reſtõnibus dicit.vnde ĩ ali
is remanet vtilis annus.
eciſa. in inte.reſti.petitã a iudice viuo vt ſubducat᷑ tpᷣs vſucapiõiſ
quo fuit abñs.vt.Q. dereſti.mĩo.l.iij.ſicut ⁊ minoꝛes petũt.vt.ff. de exc.
l. exceptiones que ꝑſone.in fi.l.⁊ hoc ipᷣm.ſ.qð poſtulare pnit a moꝛtuo
pᷣtoꝛe conceditur eis.vt.ff.e.l.i.p totum.reſtituit ergo eos pᷣtoꝛ viuus:vt

ſic agant antiqua actioneac ſi res non eẽt vſucapta vel actio pᷣſcripta:et

iõ actio ad quã reſtituit᷑ dr̃reciſſoꝛia:non ꝙ ſit nomen pꝛopꝛium actõis:
ſed q̃ erat pᷣmo real ſiue ꝑſonaliſ directa nũc dr̃ vtilis.vt.ff.ex qͥ. cau.ma.
l.fi. ? de cap.l.ab hoſtibus.Alij dicunt ꝙ ſtatim eo reuerſobʒ reciſſoꝛiã.
⁊ dicunt eẽ ꝓpᷣum nomen actionis:⁊ ſic dicunt ꝙ maioꝛes iure actionis
ſed minoꝛes officio iudicis reſtituunt᷑. Dicunt tamẽ ꝙ hecreciſſoꝛia actio
efficaciã non hʒ anteqᷓ; inſuflet in eũ pᷣtoꝛ ſpũm vite dando reſtitutõem:
quod ſatis recidit in pꝛeimam opinionẽ.nam ſꝑ verum eſt boc qð a pᷣto/
ris moꝛtui edicto.hoc fit auctoꝛitate pꝛetoꝛis viui.

k ¶ MHon vſucepiſſe.⁊ ſic videt ↄcedere mẽtiri. qð pla.pfitet᷑ſʒ dic qd non

mentit᷑ſed ita dicit ſibi reſtituendũ ac ſi vſucaptũ nõ eẽt.vt.S. ꝓx.diximꝰ.
ctionis.ſ.reciſſoꝛie ſupꝛadicte.
uibuſdã. vt ſi rem abſitis vſucapiat pñs. Item ſi abſis fuit ꝓbabi
licã.vt ſtudioꝝ. Itẽ in vincuł poſitus.vt.ff.e.l.i.⁊.l.ſed ⁊ ſi ꝑ pᷣtoꝛem. in
fi.⁊.l.ſe.⁊ deilł legibꝰ.j.facit mentonẽ cũ dicit de volumine digeſtoꝛum.

n ¶ Item ſi quis.ſ.debito.
o ¶ In fraudẽ.nota ꝙ vterq; tã debitoꝛ qᷓ; receptoꝛ oʒ ꝙ fraud em ꝑtici/

pet qñ titulus nõ eſt lucratiuus.ſt aũt eſt lucratiuus puta donationis.vt
ſi dedit:⁊ hoc intelligead hocvt creditoꝛ poſſit reuocare alienationẽ:tũc
ſufficit fraudem debitoꝛis tm̃ interuenire.vt.C. de reuo.his que in frau.
cre.l.penulti.⁊.ff.que in frau.credi.q autem.S.bhoc autem edictum.⁊.ꝗ.
ſimili modo.Et de hac fraudenota bonam diſtinctioneʒ. quia aut adhi
betura debitoꝛe alienante ĩter viuos:aut in vltima voluntate:vel a liber
to in fraudem patroni:ſimiliter ĩter viuos vel in vltima voluntate.ſi ĩ vl⸗

Deactioni.

K*

Liber

tima voluntate:tuncaut perlegata autper libertates.? ſi perlibertates:
aut directas aut fideicõ. Si debitoꝛ in fraudem alienet inter viuos vno

caſu pꝛeſumitur fraus.ſ.quando omnia alienauit. vt. ff. e. om̃s.S. lucius

caue tñ quia in boc caſu non pꝛeſumitur niſi fraus alienantis: 7 ideo ĩ nõ
lucranus ſufficeret hec pᷣſumptio.quia.s.loquitur ſolum in lucratiuo ſ.
S. luauſ. vñ in oneroſis trãſ
latum eſt dominium. ff. de
hen. emptio.l.ſi ſceiens. Si
autem non oĩa non p̈ ſumit.
ſepe.n. de facultatibus ſuis
amplius q;; in his eſt ſperãt
hoĩes.vt.S.qui ma.nõ poſ.
G. in fraudem. debet ergo ꝓ
bare eam creditoꝛ. Et adde
hic qᷓ habes.C. dereuoca.
iſan. rel penteliſe vnau bonis debitoꝛis manſiſſe.
evnius vel vtriuſq; ſeu di e nnP r ai ſo
ſtin. tituloꝛum Kurabul ro, (Btem ſeruianatet quaſi ſer
neroſi. ⁊ hec diſtinc. per om
nia ſeruatur.etiam in patro
no.vt.ff.de ꝓba.parronum
⁊.l.quotiens.S.qui dolo.in
vltima voluntate ſilegatuʒ
vel fideicommiſ.in fraudem
creditoꝛum reliquit:ſolum e L
uentum inſpicimus: lʒ fraus non interueniat vt in donatione cã moꝛtis.
vt. E. de iure deli.l. fi. S. ſi vero creditoꝛ. cum legata non debent᷑ niſi dedu
cto erealieno.vt.ff.e.qð aũt.S.penul.⁊ ad treb el.l.i..is qui qdraginta.
idem in prono per oĩa ſi libertus in fraudem legauit:vel fid eicõ.reliquit
vel don auit cã moꝛtis.nam ſolũ euentum inſpicimus.vt.ff.ſi quiſ ĩ frau.
pfro.l.i. in pn. ⁊. S. i. In libertatibus aũt in fraudem relictis diſtin gue di⸗
rectas a fideicõmiſſarijs. in pᷣmo caſu ↄſilium ⁊ euentũ inſpicimꝰ.vt. ¶.
de his que in frau.cre.l.fi.⁊.l.i.
p ¶ reditoꝝ.large accipe ꝓ oĩ eo cui aliquid debet.vt. ff. de ver. ſi. l. credi
toꝛ. ⁊.l.ceditoꝛes..l.ſi cui.⁊ in aut.de fideiuſ.s.penul.
q ¶ Bem ſuam. ſ. coꝛpoꝛalem. er eo ꝙ dicit tradiderit:ides tamen eſt ĩ ĩcoꝛ/
poꝛalibus.vt patet per multa exempla.vt.ff. que in frau. cre.l.i. 7.ij. .iij.
vſqʒ ad.l.qui autz.·
oii eſſis.i.poſſideri iuſſis. nec enim re ipſa a ereditoꝛibus fuerant poſ
ſeſſa bona debitoꝛis:cũ ipſe alienauerit. Vel dic poſſeſſis q remanſerant
⁊ non ſufficiebant.vt.ff.e.l.ait pꝛetoꝛ.

8(Pꝛeſidis. puta qꝛ fuit ↄodemnatus: ⁊ non ſatiſ fecit condẽnationi ifra
tenipus:vñ miſſus fuit actoꝛ in bonoꝛũ poſſeſſionem.
¶ Permittit.ſ. infra annũ vtilem. vt. ff. de his q in frau. cre.l.i.. t̃. ð eo
m qð peruẽit ad eum: vel quod dolo fecit quominus ꝑueniret ꝑpetuo da
tur. vt.ff. e.ait pꝛetoꝛ.S.hec actio.
t etere. ſed qua actõe.Rñ.pauliana:que datur creditoꝛi ad reuocãda
cõpoꝛalia:ſed in factum ad reuocanda iura.vt.ff. de vſur.l.videamus.
F. in fauiana. 7.ff. e.l. bacin factum. vel verius dic ꝙ nulla dr̃ pauliana
niſi adiectiue: qꝛ a paulo fuit inducta. ſed in factum pauliana dr. que ad
reuocanda coꝛpoꝛalia ⁊ incoꝛpoꝛalia competit:⁊ datur contra accipientẽ
⁊ heredem eius in quantum ad eos perueniat:etiam non reſtituto ei pꝛe/
co. vt. ff. e. ait ptoꝛ. 5. fi. . l. ſe. ⁊.l. ſi debitoꝛ. .l.ex bis. In eum autem qᷣ ĩ
fraudem alienauit:actio nõ datur cũ nudus ſit:neq; emptoꝛeʒ qui emit

mittitur ipſis creditoꝛibusre

tere:ideſt dicere eam rem tra

1

ad hoc ꝙ ſoluantur legata:qꝛ tranſlatum eſt dñium. vñ opoꝛtet pꝛoba/

re fraudem emptoꝛis.ff. de contra. emp.l.ſi ſciens.vnde ſolum contra le⸗
gataris vel donatarios agunt.vñ contra eos babent condict᷑.inde.C.
de iure deli.l. fi. F. licentia. niſi ita fraudulenter diſperſit vt res apparere

non poſſit.quo caſu etiam in carcerem detrudetur.vt.ff. e.l.fi. Eſt ⁊ fauia

na que datur ſoli prono ad reuocanda ea qᷓ libertus in fraudẽ pr̃oni alie
nauit inter viuos vel vltima voluntate:quominꝰpr̃onꝰ hẽat tertiaʒ.vt.ff
ſi qͥs in frau.pro.l.i.in pᷣn.⁊. .i.⁊.S de ſuc. libe. S. ſed noſtra conſtitutio.
Eſt a caluiſiana ⁊ ipſa tam patrono qᷓ creditoꝛi competit. vt.ff. ſi quid ĩ
frau. credi.l.in fauiana. Quidam tamen dicunt contra in eo ꝙ de fauia /
na dictum eſt ar. ff. de vſu. l. vid eamuſ. S. in fauiana. Dʒ certe ita dicit ibi
in lr̃a:per quã.⁊ ſic refertur a pꝛoximam tantum.ſ.paulianam. ⁊ iſte due
imittantur naturam ſuꝑioꝛis in factum pauliana. Dʒ quero qre ſint bic
be poſite inter reales pꝛetoꝛias:cum ipſe ꝑſonales ſint.qð ꝓbaturꝑ id

ſis ex ſententia pꝛeſidieꝰ: per
ciſſa traditione eam rem pe/
ditam non eſſe: et ob id in
uiana que etiam hypotheca⸗/

ria uocatur: exipſius pꝛetoꝛis
iuriſdictione ſubſtantiã capi

GB A△*

quod dieit l̃a.in fauiana quoq;. vt.ff. de vſur.l.videamꝰ.S.ĩ fa
uiana.nã pꝛoxime direrat de perſonalibus.vndecontinuat eazʒ
cum pſonalibus. ꝓbatur. ff.ſi quis in frau. pa.l.i. . bec actio.
Sed rñ.qꝛ ſimilitudinem habet cum ſupenioꝛibus duobꝰ caſibꝰ
in eo ꝙ ſicut ibi permitntur aliqͥd dicere ꝙ non ſit:vel eſſet faciẽ

dum aliqͥd ac ſi nõ
pꝛoceſſiſſent que p/
unt. (Semniang autem erpe Item ſintbbi rre
uUocatio:ita ⁊ bic er

. er,
riturquis ð rebuscoloni que coßz hecita debet

pignoꝛis iure pꝛo mercedibꝰ di be reales ſicut
fundi ei tenentur. Quaſi ſer ubpenoꝛes: quod qᷣ
AAQAdganm gconceſierunt.
uiana autem qua creditoꝛes ¶ Sed m̃. bicnon pe
pignoꝛa hypothecaſue ꝑſe- iur quod meuz fu
uuntur ter pi eiit:vt in ſuperioꝛi
9 Buter pigius au⸗ caſu: nec quaſi meũ
tem ⁊ hypothecam q;tuʒ ad vrin publi vt. . e.
actionem hypothecariaʒ ob⸗ S. alie. Necob. ſ. .
„ il t. Vãde pꝛoxi.quia hypote/
tinet:nihil interel HNã deqᷓ caria eſt in rem. nec
tñmeuʒ petitur vel
q̃ſi: quia ibi qð pe⸗

. to: peto quaſi me-
um.ideſt poſſeſſionem per bypothecariam actioneʒ vel ſeruianã
bic auten neq;ʒ poſſeſſio neq; dominium eſt meũ nec ſuit: imo in
accipientem tranſiuit:lʒ in fraud em ſit credentium alienatum.vt

ff. de contrahẽ. emp.ſi ſcens. in fi. ⁊ pdicte tres actiones reuoca
toꝛie dicunt᷑ Sʒ vnde oꝛitur hec actio.Rũñ.ex quaſi maleficio qũ

dolus fuit in vendente ⁊ emente.ſi tamen in vendente tantũ tũc

põt dici ex quaſi contractu ſi agitur ↄtra illum poſſidẽtem. Sed

nunquid habet retentionem vt ab eo non reuocetur ſi vult ſolue
re quod ſibi creditoꝛi reuocare volentidebetur:quidam negant.
vt. ar.ff. re. amo.ſi cum dos.S.fi. ⁊.l.ſe. Sed ↄᷣdico ad inſtar po
ſterioꝛis creditoꝛis ſi vult ſoluere pꝛioꝛi qð ſibi debet᷑: põt br̃ere
tentionem. vt. ff. de euic. l. euictus. qð dic. vt. ff. de bis queĩ frau.

cre.ait pꝛetoꝛ.S.illud.

v ¶ Wanſiſſe. videt᷑ erg
P
v

tẽ ſuiana.q.d.nõ ſolũ publidana ⁊ reciſſoꝛia reales ſunt ⁊

pꝛetoꝛie de quibus dictum eſt:ſed etiam due iſte capiunt vim ex

pꝛetoꝛis iuriſdictõe:ideſt pꝛetoꝛie ſunt vt bic.⁊.ff.ð pac.ſi cui.S.

de pignoꝛe. Accur.
x ¶H£ is.ſ.dominus fundi:ſiue ſit partiarius ſiue nummiſ colat
em etiam pꝛo deterioꝛatione domus.vt.ff.qui.ex ca.pig.ta.l.

ij. licet ex locato ſit actio.

—

¶ Coloni. ſub. vel inquilini. nã ⁊ eius res ſuut tacite obligate.

vt.ff.qui.cau.pig.ta S.l.ij.⁊ eſt colonus in villa:inquilinꝰ in ciui
tate.vt. ff. de acqui.poſ.res pignoꝛis. Differentia ẽ inteꝛ has du
as tacitas obligationes.nã in ruſticis ita demum ſi dſs ſciatĩ
ducta ⁊ illata:in vrbano ſiue ſciat ſiuenon.Et eſtrõ:qꝛ ſancta

ruſticitas om̃ia palam hʒ:ſed inquilinꝰ multa ẽt clam appoꝛtat

q̃ locatoꝛ ignoꝛat.vt.C.loca.certi iuris. Itẽ cũ vtroq; ſi eo aĩo

ſunt inducta vt ibi ſint ꝑpetuo non ad tpᷣs.vt.ff.de pig. debitoꝛ

⁊.ff.qui.cau.pig.ta.cõtra.in pꝛedijs. .i.
Dignoꝛis. ſcilicet taciti.
undi. vel domus. vt ſupᷣdictum eſt.
Quaſi. hoc ponit᷑ad driam ſuperioꝛis. vtraq; ſeruiana dr a
ſeruando foꝛte dicta:cum omne ius aut in acquirendo aut in ſer
uãdo aut in amittẽdo ↄſiſtat.vt.ff.de le.⁊ ſe.cõ.l.fi. Sʒ qͥ ẽ dꝛĩa

inter ſeruianã actõem ⁊ ſaluianũ intdictũ:cum illud ad idẽ com
petere videat᷑.vt.j.de interdic. S. interdem.ſRñ.qꝛ in ſeruiana ox
ꝙ creditoꝛ ꝓbet debitoꝛem fuiſſe dñm tꝑe obliganoonis.yvt.ff.de

pig.⁊ q̃ non ſunt.S.i.ſʒ in ſaluiano ſuffiat ꝙ ꝓbet euʒ poſſediſſe

vt colligitur.ff.de ſalui.interdi.l.i.in pꝛin.⁊ diximus.j.de inter/

dic.S.in terdictum.

a mbil intereſt. niſt in ſono vocis. vt. ff. de pig.l. res bypothe/

det ergo ꝙ, pmittat mentiri:q nõ ẽven: ſz ita
t ac ſi manſiſſet in bonis debitoꝛis.vt.ẽᷣ e nalle 7. F. rurſus

Ouanus Praaumt
4 „G etqtum ad actõez videtur intereſſe. na l.i. 5. .. ij. Accurſius. . „
. EFupionue inmo vr ctmo ealernritenſit n⸗ 0 Roniaruaunt pepplran bec verba conſtituo me ſoluturũ qd ego vel ü
ſ pꝛeſaptio hñti pignus non curnit cũ p rdu iterdu. xxx. interdũ le debet ⁊ ſimulia. vr.ff. de conſti.pe. qui aüt. in ſi. ⁊.l. ſe. ⁊ hocita ſi ſit de⸗
. na aun curt pꝛeſcriptio t ealrt . yel xl. an. cum bitum qð hiecedat ſiue ciulle ⁊ naturale ſimul:ſiue naturalem̃: ſiue pꝛe⸗
ſ rl an: vt. c. ſiadue cel.c. i. . deſcnp. xrp. vel.. an. toꝛium:ſec ſi auilenm.yt. ff. de oſti.pe. l.i. 5. penul. :.f. 2.l. ij. F. 1.
lſi nonſſimi.⁊ de anna ex.l.i. F. i. P(Mulla. erge ernudo pa- T
in b 4 Deuns beli ng cto oꝛitur acno.quod eſt ch⸗
u ver mobin n tra ius commune poſitũ. ff.
ttr datur qeditoꝛi vel . ſto⸗ . . de pac. iuregen. 5. ſed cũ nul
ter non. copoꝛalis vk retinter creditoꝛem ⁊ debito⸗ ne pecunie nituetrant fu deporl eden e nal
I incoꝛboralis ercebremn conuenerit: ut ſit pꝛo de ſumeſt: ⁊ ea qua npnacua reiſns. Lcgen rß. 1. C. de
t a vꝛeino ſeruure iur obligata utraqʒ hac ap- uiſa eſt cum ſua auctoꝛtate g poac il. legem. æ eſt hoc ideo
hd que non poteſt obli bito iga unad; in noſtris leaib? recedere Itẽe foꝛte ſpeciale.quia ſicut vnũ
“ oocment. vt bellatione continetur: ſecd in no ie deina eere koaui nſtautingua⸗
tas defoꝛmetur. v. liig Gi ia eſt. n. 15* 20 tur vt non teneatur niſi ela⸗
gfi ſf. de pig. ſi is qui. alijs diffe cientia ſt. nam pi- fliozi ſis decem diebus. vt. ff. de
3 2oO peculio ſenwꝛuʒ filioꝛũqʒ fl-⸗ p
ni c AEpalanone. pꝛie rem contineri dicimus: õ aſs ſtanm mmaun vr )
84 rpotecania. vrp o ſsi pe aret te ir, . t: bo.ob. euʒ qui kalendis &.
16. actõne peti poſſita que ſimul etiam traditurcre⸗ ctoꝛ unſauent „ als b nſts⸗ quorlens⸗r0 vb. ſig. cedere
1N J bundat. vt. C. ð te At eaʒ que ſine tracitione mu Zolene wanoſon vt. ff. de iureiuran. eum qui. R—,
ir ſta.ma.l.ſ. .ouo qja conuentionetenetur: pꝛo- cumqꝙ; pꝛolſe uelꝑꝛ· ſci / in pꝛin. Sunt ⁊ ali adbuc c.·. r. at,
n,/ roraeer mteren eie etiam hypothece appel · turos ſecõſtituerit nulla ſci- ſer caſus in quibuſ ex nudo
lani B re vt ſit pign: ẽ1 p Pꝗe —L S . öne i ſta. acto oꝛitur actio.vt ecce in
nn⸗ tradatur creqiton: latiõe contineri dicimus n1 licetſti nanarine ueoſſte dogatione bodie: licet olim
dn gno dicamr. vt.f. ſua iuniſdictione peopoſitas miſenine iure ciui e. deedoharen us o
iii vabo. ſigni. plebs Habet pꝛetoꝛ ueluti ð pecũia ¶ Nctiones autem epe ſi mulier dotem ſineſtipula⸗
O §. pignus. Si aüt ſtituta. Cuis ſimilis uide lioideo aduer ſus patrem do tione dare marito conuenit
ſole mobilis ẽ ⁊ nõ tra / con * l minũue: comparauit pꝛetoꝛ: vt. C. de dot. pꝛo.l. ad exac.
G datur. Item ſi im/ batur recepticia: ſʒ ex noſtra m comparauit p 17 d?erei yro. actio. . . F. i. J
Ndo mobilis eſt:tradat ſtitutioneꝰ: cum ⁊ ſi quid qꝛ łʒ ex contractu filioꝝ ſea eruo tem ſi quis ob honoꝛem de⸗
hi ”c tõ mueipſoviure non tenentur: creum veldecemendum pa
eſt. patet ergo ꝙ q̃t plenius habebat:hoc in ac 0 ePpIO „ luAUam pollicitus fuent. igeſt ſi
B tuoꝛ ſunt orſes ü ne interrogatione. dt⸗. de *
in ctiones in rem. ſeoli — pol.l. i. F.i.⁊.l. pactũ. tem
cet public. ⁊ reciſſo⸗ V S . . nau. fe. l. piculi.in fi. Itẽ in acceſſione frumenti
ig:r ſauiana v auaſiſeruiana. Iten aronmerſhc la i es vdviupg adnne egerfen n vſunis auitati ꝓmiſſis
n6 tea vej ac5 acckips dnn veerrlanen r. r . vt.f. de vſur.l. etam. allas autem ꝓpter ſni figiditatem nudum pactum
. . quis ad non modicũ tps ↄduxit. vt ff. de ſi l. i. in fi.i. rñ. ⁊. F. ff. rerenon poteſt. “ðMB
3 ch alt. r.l..r. f. dere ven. ſup iano.r.1 prori E derand (Juregulli vngeer iipulatn vbi incenum eſt ex ſtipulatione vlco
lt cain depe dorenarpal na l 4 ne H ddnecamahcritpaianone. tur pliten arwge ver. li in
cã.metum..volenti. Gunt ⁊ alie.ſ. onoꝝ : hel . Anee lure ciuil iinducta. vt hic cum de iuregen. ipſa nõ
nl. 1 deic. b . bo. poſ. pᷣma datur ei qui ſuccedit pein. que ſtipulatio eſi a iure ciuili inducta. ic ipla
perntio. Item ſideico here per. ertallraseſnnm fuit. licet alij contractus fuerunt de iuregen. vt. ö. deurena. genti. ⁊ c. F.
e. p pꝛetoꝛem.ſcdᷣa ei cui ꝑ trebel. hereditas reſtituta ẽ. vt. ff. de bo. fuit. contractus iureciuli , non babeatin ſet aurale vin
lu lar tere hel t ie.ft deſdeto bere pe.i. .i ih ſic de / õ qutconſenſus en denrenm
cem ſunt pꝛetoꝛie in ren. . .
Gool e ¶ In perſonam. q.di. dictum eſt de realibus pꝛetoꝛijs ſequit᷑ de li.vt.ſf. de pac.l.i. O.be. 1dicere bec eſſe ppꝛia nomina acti
ſin 5s3se pſonalibus.S. inter r cede lberdemnnanlees aensnn Srengdd inne
ur poſuent in. . item ſi quis. Aa ſrag der⸗ le es lerũq; appellant ens acnões. vt hic. Sed ve⸗
* berunia. vt.f. de oſti. pe.l.i.in pꝛin. jqnis cõ ins ſt vrugleckic, pan r. ſic enim dr mandati actio ð peculio.yt. ff.
dad⸗ ö Lui ſimilis. ſ. quo ad quedaʒ:qꝛ vtraq; dabatur vbi quis cõ rnius eſt vt adiectiueponantur. .
hin⸗ ſtimebat ſe ſolutun p ſevel pꝛo alio: ſed diſſimilis videbat. qꝛ an aeonru H
nbartr ubemund iftet kesd nnge ddefne ge fmuereſpeau ſeul ſunt mcotrdlanua.
ane Bond oncla⸗ l b ſo iure.ſ.cinili.qð non vult vt alter ex alteriꝰ pſona obligetur. ⁊ ſic
4 ent oopeitagwnenſg n ededucabanf ie e non debern etd filio in ſpecto iure ciuili. — ſeruo non
ecretd⸗ Pandt. Tebe Ahpeteſhfg. r nhclauie e debertenen dñs: quia ſeruus pꝛo nullo eſt inſpecto iure cuili. vt. ff. dere.
n . iͤ⸗ . ꝛetoꝛ equitatem conſi quia p q
in h onſtoe.vt. C.de oſti pe.l. j. 1 e rerchec f: Karaenmgcccgechſanen ſubijat: qꝛ qd paremonia queritur. vt
e le embsg ent enn 5· ?.1l bic nõ dica ſbepen peculium. veretñ non eſt patnimonium filij Bennamere de
H8. de quibus diri. . . penales. inofft. te.l. fi in fi. ec ſerui.vt. ff. de ver. ob. liber homo. Ideo autẽ
1Eumemhe„ba creane davoegruar interuẽi õ filio:dhᷣm ꝓ ſemo tenen diat. diligen /
i An oibus. upiis als obligans paoſe vbipꝛo Srerar iern iſtinguas vtrum bant filius vel ſeruus vel quaſi ↄtrabant. Itẽ
ituti . lo. Dic er en eit
nen cotiſtiuno vel p alijs: vbi ꝓp alijs interuenit oſtitutio. D go ter tñ diſtinguas v un hat quilibet illoꝛum dñs vel pater actio⸗
furioſus cũ nec p ſe nec p alijs obligef: nec ↄſtituere ſe debere po vtrum delinquat vel quaſi: ſi
the

necpſ 1ger: nec oſti . lium:in cuiꝰ ↄdemnatione deduat᷑ ex ipſo
eſt. YIdem in ꝓdigo ⁊ ſilibus. tẽ mulieres cũ als ꝓ ſemm̃ obli⸗ ne ex eo contractu tenet in peculium: i .
, Peronſhann p ſenñ Zen p aics vpſt ver, onſn.pecu. peculio quicqͥd ſeruus naturaliter dño debuit. yt qꝛ domin? ſeruo mutua

uit vel als ſecum vrit. Item deducit quod deb etur his qui ſunt in ptãte
domini vel tutela vl cura: cum videatur dñs pꝛeueniſſe. vt. ff. de pecu. ſʒ
ſi damnum. §. i. 7. ij. obligatur enim ſeruus domino naturaliter. vt.S. de
fideiuſ.S.i.⁊ ſunt hec cõia in ſeruo ⁊ filio:excepta cã mutui:ex qua nec fili

us nec pater tenetur.ſecus in ſe eruo. vt.j .ti. i. F. illud. 7. C. ad maceð.l. pe.

Item que dicta ſunt quan⸗
do contrahbit hic filiuſ vk ſer
uus:eadem ⁊ quando qu/⸗ è
ſieontrahlt vrſi alterus ne equum tamen ẽ peculio tenꝰ
gocia geſſit. vt. ff. de neg. ge. —T e iien oſt
ſi filius. pꝛeter hanc actionẽ quod ueluti patnimomnum eſt
tenetur de peculio adhuc pr

vel dominus. quandoq; te oHα Arzr
netur de in rem verſo: quan noꝛum condemnan eos Otẽ

do.ſ.filius in rem patris: vł ſi quis poſtulãte aduerſario
ſanonn 1 en omint cöne iurauerit deberi fibi pecuniã
tit: vReſtinſolidum vſc; ad quam peteret: neq; ei ſolua-

quantitatem verſam.vt.j.ti npreleler; .
tuei. 5. in rem. Az0. ſed pe tur: iuſtiſſime accomodat ei
culio agitur quatenus pecu
lium durat. vt. . e. F. ſunt p⸗
terea.⁊.j.ti.i.S.in rem autẽ.
Item eſt actio qð iuſſu que eſt inſolidũ:qũ filius vel ſeruus iubente dño
vel pr̃e contraxit.videtur enim contrahi cum ipſo pfe vel dño. vt. ff. qd iuſ
ſu. l.i. F. fi. Atem ſunt alie tres.ſ.exercitoꝛia que datur 3 dñm nauis qui
pᷣpoſuit magrm naui ſeruum ſuum. ⁊ eius rei gratia contractum fuit. Et
iõ dr exercitoꝛia.qꝛ exercitoꝛdr dñs nauis. Item inſtitoꝛia que babet lo⸗
cum qñ aliquis ſeruum ſuum tabernev el ſtationi ppoſuit. Atem tributo
ria qua agitur ita ꝙ dñs vocatur in tributũ. vt. ſ. ti.i. SO.introduxit.⁊. S.ĩ/

ſtitoꝛia. .. F. i. In delictis autem ⁊ q̃ſi deli. idem olim ſeruabat᷑in filio ⁊ 5

uo vt ꝓ noxa dari poſſe ent. vt. j. de noxa. in fi.ti. ſed hodie ꝓ ſeruis tm̃ agit᷑
noxalr vt ibi dr.⁊ ꝓ delictis vt.j.ð noxa.in pꝛin.⁊.ff.de noxa.l.i.⁊ in qua

ſi delictis: vt ſi ſeruus babitans cum dño babuit ſuſpenſum vel appen⸗

ſum vel effudit aliquid qð alicui nocuit.vt.ff.de his qui deie. vel effu.l. i.
5F. ſi ſeruus. 7.l. ſi vero. 5. pꝛetoꝛ. niſi in duobus caſibus. vt.ff. de bis qui

dele. vel effu. l. i. F. cum ſeruus. ⁊.ff. de mino. ſi minoꝛ.S.ſi ſeruus. Poꝛ⸗

ro licet in delictis ⁊ quaſi agatur noxaliter: tſi ⁊ de peculio agitur ſi locu⸗
pletatus eſt dñs inꝗ;tum id peculiũ locupletius eſt. vt.ff. deiudi.tam ex 3
ctibus.⁊.ff. de pecu.l.lqʒ.S.ex cã.
x Item ſi quis.ſcilicer actoꝛ. .
y Poſtulante. ⁊ petente reo vel deferente. ſi. n. ſine voluntate aduerſarij
iuraret:nihil ꝓficeret iuamentum. vt. f. de iureiur.l. i in pn.
ʒy ¶ Jurauent. vel ei remiſſum fuerit. vt. f. de iureiurã. non erit. F. fi. .l. ſe.
de re credi.actoꝛi.
a ¶ Deberi. ſic ſimpliciter.ſ. non adiecta cauſa quare debeat᷑ ꝙ infoꝛmiter
dteimus. ſi autem cum foꝛma: veluti qꝛ vendidi. tũc agitur acti.vtili ex eo
Zctu nata ex ſacro:cum pꝛo vitare accipiat᷑:⁊ aduerſario ſiłr acrionem tri
buit ac ſi vere cõtractus pᷣceſſiſſet. Idem eſt in alijs contractibus. vt. ff. ð
iureiurã. ſi duo.S.ſi quis iurauerit. ⁊. S.id em dicem?. 7. F. marcellus. Itẽ
circa actionem realem ſi rem ſuam eẽ iurauerit datur actio in rem vnilis.
Pꝛeterea in factum ð deferentem tm̃ vel heredem.vt. ff. de iureiurã. l. naʒ
poſtea. S. fi. . l. ſe. ⁊ ira actoꝛi interdum datur in factum: interdum vtił ex
eo contractu ⁊ vtilis in rem. ex parte aurem rei ſi iurat in actione perſona⸗
li: tunc exceptionẽ tm̃ parit: ſi auteʒ in actione reali:tunc diſtinguitur. aut
iuranerit rem petitoꝛis non eẽ:quo caſu exceptio tm̃ datur. an ſuã eẽ:quo
caſu etiam actio ſi res actoꝛis ad actoꝛem redeat non orra alium. Et hoc
qd diri in actoꝛe bʒ locum ſi iuratur ex ſacri delatione.ſed ſi iurat᷑ ex tradi
tione facta occaſione iuriſiuran. tunc publiciana datur quemlibet:eum
ſit iuſta cauſa traditionis.vt.ff.de iureiurã.nam poſtea. §. fi. 1. l. ſeq. ⁊ de
publi.l.i.in fi.vſq; ad.l.eum qui. Hec ob.in.e.titu.l.eum qui.S.ſi petenti

quia ibi verbum dumtaxat dñm ĩ excludit ↄ̊ quem pub.non dak. vt. ff.

de publiciana.l.penul. ⁊ f..
ſuſtiſſime. qꝛ ꝓpter ſacrm datur.

ctionem. in factum. vt. C. de iureiurã. actoꝛi.

ueritur. etiam ſi piurium vellet ꝓbare: quia ſufficit diuina vltio. vt
ff de dolo. ꝙ ſi deferente. . l. ſeqᷓn. ⁊. L. de re.credi.l.iij.niſi in caſibus.vt

C. de re. cre.l. fi. a. ff. de iureiurã. admonendi. Et nota ꝙ bocſ. acramentũ
qð eſt dere. vt. ff. e. quotiens. ideſt de Hitate. vt. ff. ad.l. coꝛ. de fal.l. i.F. ꝙ

2

talem actionem: per quam

filioꝛum filiarumqʒ: item ſer- nia debeatur: ſzan iurauerit.

LZiber

in rõnibus.triplex inuenitur.voluntarium qð ex voluntate dat᷑
ſuſcipit:⁊ recuſaf:⁊ extra iudiciũ.vt.ff.e.l.iuſiurandũ. Iteʒ neceſ
ſarium:quod neceſſitate impoſita a iudice defert᷑ ⁊ ſuſcipitur. vt.
ff. de in litem iuran.l.fi.nec enim poteſt hoc ſacrm refern vel recu
ſari: niſi pꝛetendaturiuſta cauſa recuſationis.vt. C. dere. credi.
generalit. 5. ſinau /
tem. Item iudicia/
le quod ſic dici᷑ a
iudicio quando ſci
licet pars parti ſa⸗

non illud queritur an ei pecu⸗ 4 cramentum in iudi

earin:1an ein. o defert: quod no
¶NMenales quoqʒ actiones verctnrenlanere⸗
pꝛetoꝛpene multas er ſuaiu- feri vt. e. dela
riſdictõe introdurxit ueluti ad e generallr 5.
= ,„h 17 inautem. ſed iure
uerſus en ꝗ9 qd ex albo eius veteri non poterat
coꝛrupiſſet: ⁊ in eũ ꝗ pronũ recuſari.vt.ff. e. ma
nifeſti. Sʒ m pla.
ita denum actio in
factum datur ex ſa⸗

cramento ſi ſſia non ſubſequatur. als quare oꝛitur actio in factũ
cum ex ſententia eadem naſceret᷑.vt.C. de re.cre.actoꝛi. Sʒz nos
contra. Iqʒ. n. due ſint ad idem ⁊ eodem noĩe non nocet. vt. ff. dea⸗
ctio.emp.non eſt nouum..ff.de fideiuſſ.heres a debitoꝛe. ſemel
tamen fiet exactio tantum. vt. ff. de verbo. obli. qui bis. ⁊ dereg.
iuris. bona fides. Accur.
e ¶ Penales quoq;. dictum ẽ ſupꝛa ð pꝛetoꝛijs rei perſecutoꝛijs:
nunc de penalibus pᷣtoꝛijs. Sed que eſt dria inter penales ⁊ ꝑ⸗
ſecutoꝛias.Rñ.multe qꝛ penales pꝛetoꝛie ſunt annales excepta
actione furti. vt. j. de perpe.⁊ tem. ac. in pꝛin. ſed reiꝑſecutoꝛie ſüt
ꝑpetue ⁊ tpales actiones.vt.ff.de ac. ⁊ obli.in honoꝛarijs. Itẽ
penales odioſe ſunt: rei pſecutoꝛie non.ff. depe.l. interpꝛetatõne

Item penales non tranſeunt conna beredes niſi aliquid ad eoſ
peruenit. vel ſit lis conteſtata. vt. C. ex delic. defun.l.i.ſʒ ꝑſecuto

„.

rie. ſic vt. ff. de ack. T obli. ex contractibus. Item vbi plures tenẽ
tur rei perſecutoꝛia vno ſoluente ceteri liberantur:non ita in pẽa
li. vt. fl de di. fur.l.i.. ff. de li. cau. l. vlti.⁊.ff. ad.l.acquili.l.ite
mella⸗ §. ſiplunſuſrſregggs.
ene. i. kere. vel meli dic q̈ abũdat. nã vere multe ſt.
Auid.i. aliquid. — ””Mä
h¶ Ex albo. erat.n. albũ dealbatio quedã poſita in loco eminẽti
vt appet in aut.delit.S.cõem.ibi.voce pꝛeto ⁊c.in quo albo erat
ſcriptum:vel de citãdo aliquo vel dealio pᷣcepto generali vl ſpã
li. vt. ff. de albo ſori.l.. .l. j. . de iuriſdi.om. iu. l. i qs id.
i ¶ Yoꝛrupiſſet. vel poſitum ſuſtuliſſet. q;uis non coꝛrupit. ⁊ ſiue
per ſe vel per alium: 1 tunc ambo renentur. nec vn liberat alium
eſt in.l.aureos.vt in.d.l.ſi quis.⁊.l.ſe.tenetur etiam iſte coꝛrup
toꝛ. l.coꝛ. de fal.vt.ff. ad.l.coꝛ. de fal.l.penul.cuiꝰ pena ẽ depoꝛ⸗
tatio ⁊ oium bonoꝛum publicatio:in ſeruis etiam vltimũ ſuppli
um. vt. ff. ad.l.coꝛ. de fal.l.i.in fſf. “ “
k ¶ In euz. l.flliũ vel libertü datur actio in factũ:que eſt ſilr vt ſu
pioꝛ in.l. aureos. que datur patrono vel patri: ſi libertus non
poſſit ſoluere dictam pecuniam caſtigabitur. Idem foꝛte in filio
licet non noxaliter non detur. vt.ff. e.ſ.ð in ius vo.l.pe.⁊.j. no
xa. in fi. Supioꝛ tñ punit ſolum dolum: bic ſolum factum oſide
rat. vt. C. dein ius vo. venia.
(Pronum. ſ ub. vel pronam. item filios ⁊ patres eoꝛum. vt. ff.ö5
in ius vo.l. iij. F. i. Et accipe bic patronum qui manumiſit vel p
quo iudicatum eſt in cã ingenuitatis ⁊ libertinitatis.vel ſi ex cau
ſa fid eicommiſ.manumiſit.vel ſi em erit eo pacto vt manumitte /
ret:⁊ manumiſit vel non manumiſit. Sed ex cõſtitutõe diui mar
ci ꝑpuenit ad libertatem.vt.ff. dein ius vo.ad optimũ.. i. ⁊. l.cls
quoq;. ⁊.l.ſed ſi bac lege.item liberos patroni accipemares ⁊ fe
minas ⁊ parentes etiam adoptiuos.vt dicta. l. F ſi haclege.S. li
bertos quoq;.⁊.S.parentes. 1
9 ¶ Del pentem. ⁊ bic accipe marem ⁊ feminã ⁊ vſq; in in finitum

Quartus De actionibus.

—

yt etiã ſt adam viueret: non poſſet vocari in ius ſinevenia. Ite debet pater conſentire ſilio agenti ⁊ reſpondẽti.ut. C. de bo. quelib. l

non refert ſi ſunt legitimi parẽtes vel naturales.vt. ff. de in ius fi.in piin.

i vo. liij. F. i. :. i. v. ij.1.l. parẽtes. . l. patriſ. ⁊.l. adoptiui.ĩ pn. d ¶ BGrẽ aduerſus eum. ſ. datur actio in factum penalis.ut ece cuʒ voca
u b (In ius vocaſſet.i. iure expiendicã vocaſſet. vt.ff. dei ius vo. rem tiaum in ius qui tenebatur mibi actne tꝑali:s dum eſſet in itiner
l..i. ?.l. hoc. ⁊ boc ſiue cã ſit ciuilis ſiue crimial.v el multomagis detinuiſti eum vi: vel capiẽdo eum ꝑ ꝑſonam vel faciẽdo dolo vt aliuſ
i nam ⁊ tunc etiã cũ aun dennneret ? tatum ꝗ
venia non põt. qa dies actõis mee eriuit:te⸗
8 non ↄceditur. vt.ff , b. “ðM neris em̃ mihi quãti iura/
Ren us o ene uel parentem in ius uocaſſet as innumerabiles erd onerhe Kaad
rn J aiſa an accuſa⸗ Cum id no impetraſſet. Itẽ ciales actionesin rem eſſeui Ha rei vanate rtelurm⸗
. tus. in f. a.l.bi. F. aduerſus euʒ qui ui exemenit dentur quales ſunt per quas bo: erpꝑtetua. quia das
4 i. Sed aud ſlo eum qui in ius uocaret᷑ cuiuſ · queniur an aliquiſ liber ſit an ubn alieeg n m
ſune Rñ.non incidit. in lle dolo alius exemerit:et ali⸗ ſer uusuel libertus ſit uel de in ius voc. vi ex.l.pe.S.i.
d hoc edictum.vt.ff. Sup hoc.S.pꝛimo quero
5 de in ius vo. liber⸗ cum duo ſint tituli. vt. ff.
Uin tus. Item quid ſi „» ne quis eum qui in iuſvo.
Gnan nou veniat vocatus.Rñ. ſemper incidit: ſed facilius reminitur vi ex. ⁊ alius ti. de eo ꝑ quem factũ erit.ð quo fit mentio in hoc.S.Rñ.
eſne hec pena quando vocatus non venit. vt.ff. de in ius vo.q;uis. depꝛimo.aqꝛ inde oꝛitur aqio ex vtraq;ptepenalis ut dictũ eſt. ſed ex
hpl. liq; quidã dicunt vocantẽ nullo mõ caderein edictũ ſi vocatꝰñ alio eſt penalis ex parte rei tantũ cum ad intereſſe actoꝛis detur. vt. ff.
abin venit er pꝛedic.l. q;uis. ⁊ hocideo qꝛ verba oum effectu ſunt ac· de eo p quem factum ẽ.l. f. irñ. Item pꝛimus de quo fit mẽtio hic con
feſh cipienda. vt. ff. ne quis eum qui in ius voc.eſt vi exi.l.pe. S. do ſuluit actoꝛi tm̃.ut patʒ ex. l.ij. . iiij. F. eximere. At ſcs cõſuluit voca⸗
gfai cere.ſed pꝛima ſentẽtia verioꝛ eſt.vt qꝛ in dic.l.qᷓ;uis.non dicit to non ſolũ ſʒ etiam vocanti.ut.ff.de eo ꝑ quem factum ẽc.l.i.F.ſi reus
Snes ꝙ non incidat in edi.tuz niſi cauſa cognita. Item nunquid he/ in fi. ⁊.l.fi.i.rñ. Item pꝛimus haber locũ quãdo aliquis exẽptus Eañ
fden res poteſt vocare in ius ſine venia.⁊ certe ſi extraneus ẽ poteſt. ſatiſdationẽ ⁊ poſt in ius vocationẽ.ſed ſecũdus poſt ſatiſdanõ es.ſ
ina vt. ff. de obſe. pꝛeſtan. libe.l.heres.ſilius non põt vocare in ius factas iudicio ſiſti.⁊ als que firmãt iudiciuʒ.ut.ff. de pꝛe.ſti.l.i.ĩ pnu.
N ſine venia. Sed quare ſecus in berede liberti ⁊ in berede patro Et patʒ differẽtia ex oꝛdine illoꝛũ tituloꝛũ. Iteʒ pꝛimus quãdo vi ex⸗
ni. Rñ.in pꝛimo odium verſatur quod debet reſtringi. in ſecũdo emptus ſit quis.At ſecũdus etiam ſine vi.vt pʒ in.l.i..ſi dolo.de eo
ujs fauoꝛ qͥ öbʒ ꝓꝛogan.vt.ff. delibe.⁊ poſtu.l.qdã. Itẽ ſi alter a⸗ ꝑ quẽ fac.ẽ.⁊ neqͥs eum qui.l.i.⁊.l.ij.in fi. Ael ſatis dici põt ꝙ ð utro
in gat tutoꝛio noie curatoꝛio. ar.ff. de in pvo.l. in bãc.l. 5. fin. .l. qʒ bic loquitur. ⁊ ꝙ licet duo ſintilli tituli tñ de vno edicto ſunt. Itez
W queſitum. Ratio.qꝛ nemini officiũ ſuũ debet eſſe damnoſum. vt ⁊ ꝙ dicatur penalis actio etiã illa que ex vna ꝑte tm̃ eſt penalis. Du⸗/
ieſt ff.quẽadmodũ teſta. aꝑi.l.ſi quis er ſignatoꝛitbus. per boc. 5. ſco qu eritur. nonneꝑ conuètionẽ ſolam etiam iure veteri
3. c Eun id non imperraſſet.i.non peniſſet ⁊ non accepiſſet. debz Ppetuabatut actio. ut. ff. de ac. ⁊ ob.l.conſtõnibus. non ſolum ꝑ no/
ame em̃ a pᷣtoꝛe ſic petere. dñe ꝑmitte mihi vt poſſim cõuenire patre ua iura. ut. C. de pꝛeſcri.xxx. an. cũ notiſſimi.⁊.l.ſtcur.Rñ. hic non ꝑ ex
a vel patronũ mei. vt colligif.j. de pe.te.liti. . f. v.ff. de in iuſo. ecutoꝛemn ſed ꝑ ſuam denũciatõem eum cõuenerat ułuerbũ quaſi po/
en l.iij. F. i. IAllud etiam quero an bec poſtulatio venie debet fien ĩ ſitum in dicta. l. conſtitutõnibus aſſertiue ponit᷑nõ ſimilitudinarie. et
* pſonis om niũ qui in ius vocari non pñ̃t que enumerãtur.ff..de ßbm boc hodie eſſet coꝛrectum quod hic dicitur. Vel dic ꝙ talis fuit
ui in ius vo. .ij. ⁊ ſi non fiat ꝙ cadat in penaʒ. Quidam dicũt Duetio in illa. l. ↄſtõnibꝰ. que pꝛo lite ↄteſtata babebatur. ut qᷣa actio
ilen ſic. nos ꝙ non. quia bec pena tm̃ in eum ſtatuit᷑ qui incidit ĩ edi erat tꝑalis ⁊ libellus fuit pꝛincipi datus.ut.C. qñ li.pꝛin. da.lił.con.
. ctum.at ille ꝑſone in edicto non continẽtur:quod maximepba fa. l.i.7. ij. Uel dic hm Ao. ꝙ leges ueteres circa perſonales actiones
tur ex hoc.S.Aliter tñ puto eos puniendos ꝓut placuerit iudi/ loquũtur ubi non ꝑpetuantur per executoꝛem.ſed lex illa cum notiſſi⸗
ci ad ſimilitudinem iſtoꝝ. Sed nunquid hec petino hodie ẽ coꝛ mi. ⁊ lex cum in rem.loquũtur in reali.vnde ad huc etiã hodie nõ coꝛri
mniri recta. ut qꝛ babent hodie liberti ins natalium ⁊ regeneratõnis gitur ic dicitu TC1o
omn vt in aut.vt libe. ð ce. 5.i.col.iij. Rñ. non. qꝛ⁊ ibi reſeruant᷑ iura AEaumetaples Hum numerari ppt.ſʒ dicũtur innũerabiles.qᷣa
i patronis maxime obſequialia que natura debẽtur. ſuꝑioꝛa qᷓ; defacili non pſit numerari. Unde dici᷑ non poſſe fieni cõmodeqð cuʒ
igiſ⸗ tum ad libertũ plana ſunt. In filio diſtingue.aut erat emãcipa difficultate fieri põt. ut.ff. de ver. ſig. nepos ꝓculo. enum era ergo ali
ius aut in poteſtate.ſi emancipatꝰ erat: tũc babent locũ ſupio quas.ut ẽ actio in factũ de calũniatoꝛibꝰ.de qua dicemus.j.e.ꝭ.qua⸗
l ra.ſi vo in ptãte tẽ nec cũ venia nec ſine vẽia pt cõuẽire patrẽ. vt drupli. Itẽ gctio qð metus cã. Itẽ furti manifeſti.itẽ ſerui coꝛrupti in
laln Q.de in ius vo..l.fi.⁊.ff.de ac.⁊ ob.l.actões.niſi ꝓ caſtrẽſivł q̃ duplü.de q̃bus dicemus.j.e.S.oẽs aũt actões. Sunt ⁊ alie in factuʒ
tann ſi caſtrẽſi peculio. vt. f. de iudi.l.is. ⁊ tunc cũ venia. vt. ff. de in ut de efuſis. ⁊ de eiectis. ⁊ de appenſis. ut.ff. de bis qᷓ deie. vł effu.l.ſt
Oepor ius vo. adoptiuũ. S.i.⁊ boc cũ agit contra patrẽ. Si autẽ porra vero. 5F. ptoꝛ. Et aliemulte ſunt quas enumeran non erpedit.
ſpl extraneũ:tuncſm vetera iura tĩ quinq; actões filiofa. compe, f Pꝛeiudiciales. ꝓ oſtanti ponit bepᷣtoꝛie ſunt:cũ in tractatu pꝛe/
tebant. vt.ff. de ac. ⁊ ob.l. flliuſfa. ⁊ in.l. in facrum acnões. z toꝛiarũ ponũtur ⁊ ſunt in rem. quia res petitur a vendicatur. Vñ que
frprſo bogdie oẽs veniẽteſ ex aduẽticia cã.vt dixi.S.ꝑ quas ꝑſo.no.ac ritur quare non poſuit inter reales pᷣtoꝛias.Rñ.quia quedam de eis
hs r qui. F. i. J tem quero quis iurabit de calũnia cum filiuſfam. erit ẽ ciuilis.vnde eius occaſione ⁊ de ceteris bic dicere reſeruauit.⁊ ſunt
enſi in iudicio. Rñ. ſi filiuſfa. petita venia patrẽ ↄueniat iurabit fi tres. Pꝛima ẽp quam quentur an aliquis ſit liber ſubaudiul ſeruus
ſuͤn⸗ lius ſi maioꝛ eſt. als curatoꝛ ſibi dabit᷑ ad litẽ.vt in aut᷑.vt lice. Scwa an aliquis ſit libertus ſubaudi uł ingenuꝰ. TZercia ẽ de partu
9N ma. ⁊ aui. .i.in fi. Si aũt ſit in poteſtate patris ⁊ agat ð caſtrẽ agnoſcẽdo ꝑ quam quenttur an quis ſit ſilius uel non utoĩa dſequa
ſi vel quaſi caſtrenſi pecu.⁊ tunc filius iurat cum paterfa. habe tur que filius a patre ↄſequi debet.alłs aũt agitur de parmu agnoſcen/
f; atur. vt. ff. ad mace.l.ij.ſi ᷣo eſſet minoꝛ daretur curatoꝛ liti:nõ do ꝓpter alimẽta tm̃.⁊ tunc filiatõni non pᷣiudicatur.qꝛ ſummatĩ que
ſoß ꝑſone cum ſit in poteſtate.vt.C. ð cu.fu.l.fi.in pꝛi.⁊ de bo. q li. ritur.ut.ff.delib.agno.l.i.S.iuł.⁊.l.ſi quis ali..ſi uel parens.⁊.ff.de
ſcren l.fi. F. ſi autẽ / patre. Si aũt cõtra extraneũ agat filius:ſi agat his qͥ ſũt ſui uel ali.iuris.l.ſi iudex.lʒ uideat᷑ cõtra de oꝛdi.cog.l.ij.F.
gre, baret: uomine pater iurat.vt.C. de iura.calł.l.ij.S.ꝙ obſeruari fi. Sed dic ut ibi. Sʒ dicũt qͥdam ⁊ maleꝙ tm̃ dueſunt.⁊ ð duabus
hliſun Si filius foꝛte patre abſente vel ſᷣm veteres.l.in quinq; caſibꝰ pꝛimis faciũt unã hoc modo.an aliqͥs liber.i.ingenuꝰuel libertꝰ.⁊ hi
itle vel ſᷣm nouas in omni aduẽticia cauſa iurat filius cum ſuo no/ unã faciut. aliã uero ð ptu agnoſcẽdo nõ mutãt.ſ pꝛima opin. uerioꝛ
se mine agat ⁊ maioꝛ eſt:ſi modo pater in aduẽticijs non hʒ vſum ẽ cum ſit ↄmodius ſingulas cãs ſingulł appellatõibus diſtingui.ut.ã
eled metun gk pater agerer reſpõderera iuraret. ut. C. debon. qui.mo.teſt.inſir..alio aũt mõ. Itẽ qꝛ poſtea dicit.cetereuero ⁊c̃.et
ia. i. in pꝛin.vbi vero filiꝰ iurst licet pater nõ babeat vſũfru. ua loqtur de pluribus excepta una.item quare dicunt᷑ pꝛeiudiaales
Pfnin

Liber.

Rñ.ſᷣm Aʒo.⁊. G.ideo quia in modum erceptionis ꝓponuntur: ⁊ ita
pᷣiudicant.vt ſi agas contra me ⁊ ego obijciam tibi ꝙ; ſis ſeruus me
vel filius.vndenon poteſt eſſe iudiciũ inter nos.vt.ff.de iudi.l.lis uul⸗
la.⁊.S.de ob.que ex delic.S.bi.cõiungas cum glo.iſta pꝛimam partes
ſequẽtis.ibi.vt dicit.vel ſi agas contra me pꝛeter bec ⁊c̃. ⁊ pꝛo remea
vſq; ad verſiculum qͥ diicd
tur de aſ cripticijs.⁊ tunc
dimitte ⁊ reaccipe qð di⸗
miſiſti ⁊ pſequere vſq; in
finem. In pꝛimo ergovbi
querit᷑.ſit liber vł ſeruus.
Dico ꝙꝙ ſiue ſeruus agat
cõtra dñm dicẽs ſe eſle li⸗
beruʒ:ſiue ecõtra dñs cõ
tra ſeruũ ⁊ ſeruus ſitĩ poſ
ſemnõe libertatis ꝙ hec ac

partu agnoſcendo. Ex qui⸗
bus fere una illarum legiti⸗
mam cauſam habet per quã
queritur an aliquis liber ſit:
an ſeruus. Cetere exipᷣi⸗
us pꝛetoꝛis iuriſditõe ſubſtã⸗

ẽ pꝛeiudicialis.vt.ff. ð li.
cau.liberis.S.fi. JIdeo di
co ſiue patronus vẽdicet
libertum in libertinitateʒ
ſiue libertus ſe vendicet ĩ
ingenuitatẽ vtraq; ẽ pᷣiu
dicialis.vt.ff. ſi ingenu⸗
us el.di.l. fi. in pꝛinc.⁊. X5. l
ſi. Intendit᷑ etiam hoc caſu officũ iudicis.᷑vt.ff de iureiu. ſi duo patro
ni. in pꝛin. ⁊.ff. ſi inge. eſſe di. l.i. . ij. .ff. derei vend.l.i.S.i.idem dicaſ
in tercia. vt ſiue agat pater petẽdo filium in filiatõem. vel filius ſe di⸗
cat non filiũ.⁊ erit pᷣiudicialis⁊ directa bincinde. Quidã dixerũt ꝙ di

O i,1 pe ntendi . . —kKE —
tio in rem que intenditur ſtiam capiunt ic itaqʒ d·

ſcretis actõnibus certum eſt
non poſſe actoꝛem ſuam rem
ita ab aliquo petere: ſiappa-⸗

recta datur patrono parenti ⁊ dño:ſed illa que datur liberto filio ⁊ ſer

uo eſt cõtraria qð nulla lege cautũ inuenit᷑:lʒ alie quedam inu eniãtur
directe ⁊ cõtrarie:vt mandati.depoſiti ⁊ ſimiles. Sed qualiter foꝛmã
tur libelli ĩ his. Rñ. ſic. peto iobãnẽ in filiũ meũ iudicari vt mihi pater/
nam debitã pᷣſtet reuerentiam ⁊ alia que patribus a filijs debentur.⁊
idem in patrono.⁊ ex tunclata ſentẽtia pꝛo actoꝛe alimẽta patri et pa⸗
trono pꝛeſtabũtur.vt.ff. delib.agno.l.ſi quis ali.in pꝛin.⁊. .ſolẽt.qa
ſnĩa ꝓ veritate accipit᷑.vt.ff. ð ſta.hoĩm.l.ĩgenuũ.⁊ ꝓbat᷑ ̊ libelli foꝛ⸗
matio. C. de fideicom.l.i. In ſeruo ⁊ dño ſic. peto tidũ in ſeruũ meum
qꝛ eum meũ dico. Ecõtra ſeruus vel libertus vel filius dicet. peto me
non inquietari a ticio qui meut ſeruum vel libertum vel filiũ tenet.qa
me in tali vinculo non ſubeſſe dico.vt.C. de ingenuis ma.l.diffamari.
vel ſic.peto ut ingenuus vel liber vel non filius ꝓnũcier contra ticium
qꝛ ſic ſe rei veritas habet.Et differt hec ab ea qua petit pater filium in
ptãte exiure romano.cum ibi tm̃ de poteſtate queratf.hic autẽ de ſiliati
one.ut. ff. de rei ven.l. i. F. ⁊ hic dicitur. Item hec pᷣtoꝛia vt hic.illa ciui
lis.Quibus aũt modis filius poſſit peti:diximus.õ.de pa.po.S.ius
autẽ poteſtatis.item quare dicũtur pᷣiudiciales.Rñ.ſᷣm quoſdã qꝛ in
modum exceptõis ꝓponũtur ⁊ ita pᷣiudicant.vt ſi agas contra me be
reditatis petitõne:⁊ ego obijciam tibi ꝙ ſeruus ſis defuncti.vel quia
ipᷣe defunctus ſeruus fuit.ut.ff. de peti.bere.l.ſi quis libertatem.⁊ fa⸗
cit ꝓ hbac ſententia.¶. de oꝛdi.cog.l.ij.⁊ de here.pert.liber.⁊.ff. ſi qͥs in/
ge. eſſe di. l. fi. Alij dixerũt ideo dici pᷣiudiciales.quia ſentẽtia lata ſuꝑ

bis ſit pᷣiudicum omnibus alijs queſtionibus.vt.ff.de ſta. ho ingenu

um. 7. ff. de lib. agn. l. i. S. fi. ⁊.l.iij. Sed certeſ̃m boc etiam querela in⸗
offi. teſta.dicitur pꝛeiudicialis.qꝛ pꝛeiudicat alijs queſtionibꝰ.ut.ff.
inoffi. teſta.papᷣ.S.fi. Sed contra hanc ſentẽtiã eſt.ff.de libe.cã.ſi ſer⸗
uus.ſed ibi non fuit pꝛonunciatus ingenuus.vel colluſio ibi fuit. VUel
dic ſm Jo. ꝙ pᷣiudiciales ideo dicũtur. quia omnes alie queſtiões q̃ᷓ
interim inter eas perſonas mouẽtur debẽt ſilere. C. de oꝛdi.cog.l.i.et
iij. ⁊.ff. delibe.cauſa.l.oꝛdinata.⁊ ad hoc fa.ff.de noxa.l.penul.i.tñ.
niſi eſſet talis cauſa que ageretur:etiam ſi cõſtaret eũ foꝛeſeruuʒ qð ẽ
qũq;.vt.ff.de iudi.vix. Sed ſᷣm hoc cũ q̃rir inter patronũ ⁊ libertuʒ
de libertinitate non eſt hec queſtio pᷣiudicialis: cum alie queſtiones in
tærim inter eos poſſunt exerceri venia tamẽ petita. vt.S.eo.S.⁊ in euʒ.
Sed dic ꝙ ille queſtiones quieſcunt que non competerẽt ſi conſtaret
eum libertum.vt.ff. de in ius vo.l.ſed ſi hac vi.S.penul.⁊ fi. Iteʒ quid
ſi nulla alia queſtio mouetur. nonnetũc iſte dicũtur pᷣiudiciales: cum
non habeant eui pᷣiudicẽt.Aʒo dicit ꝙ non. Sed Jo. dicit contra.in
ſpicitur em̃ aptimdo.qꝛ abilis eſt eſſe pᷣiudicialis. ſicut auguſtus diat

lʒ nõ ſp augeat.vt.S.in rubꝛi.ꝓhe. Itẽ nunquid ſunt plures pᷣiudici

ales niſi hetres.Rñ.ſic.vt hereditatis petinio.nam ⁊ tũc ceſſant omẽs

alie queſtiones donec ipſa intenditur. vt. ff de pe. berel. ſ quis
libertatẽ. ⁊.l.diuus.in ſi.lʒ hodie contrariũ ſit. vt. C. de bered.
pet.l. fl. F. . x. j. Itẽ q iure aſcripticij coloni cẽſin: ſimiles petũ
tur. iñ. vtili piudiciali. direcra non. ? ipi coloni ſeperũt ĩ liber
tatem contraria pᷣiudiciali vtili:non directa. ideo qꝛ liberi ſunt
ſi ſerui.vt ĩ autẽ.de
ſanc.epiſc. S. aſcri⸗
pticios.⁊. S. ſi Fᷣuꝰ

ret euʒ dare opoꝛtere. nec eni Jẽ ideo piudiciali

quod actoꝛis eſt: idei dareo- Abarũ a ſeiuis di

„„* ſtant quo ad ſerui⸗
poꝛtet quia ſollicet daꝛi cuiʒ na que facreot.
intelligitur id quod ita datur ar. dcagrir c
ut eius fiat. Necres queiaamm Sd aliſ dionnt
actoꝛis eſt:magis eius fieri ofddo iudicis pe⸗
poteſt. (Mlane odiofu-⸗ Aal herit vt
rum quo magis plunbus ac⸗ donmios accuſ. po.
tionibus teneantur effectum lli.x. Sed cene
, er officiuʒ iudicis nõ
eſt: ut extra penam dupli poſſet babere locũ̃
ad futuras pꝛeſta⸗
tiones.yvt.ff.vvſu.

l. i. Alij dixerüt ha
berelocũ negatoꝛiam ⁊ cofeſſoꝛiã vtile.vt que dat᷑ directa ſer⸗
uitutibus alijs.hec vtilis dic datur quod nihil eſt. Itẽ ſi quis
ad aliq̃ annua ſeruitia teneat᷑.quo iure petit᷑ut ↄdẽn etyt pᷣſtet
in poſterum ⁊ ipᷣe quo iure petit abſolui.rñ.ſatis puto ꝙ iudi⸗
cis officio hoc fiat.ſiue ꝓmiſſa fuerunt hec ſeruitia ſiue ex cõſue
tudine debeantur. Sed ⁊ ſeruitia ipſa ipſa poſita longo tem/

poꝛe ex pꝛomiſſo petuntur. ut.ff. de uſuris.l.cum de in rem ver/

—( ——=W—

g Er quibus. ſ. ibus p̃iudicialibus. que ꝓmiſſiqpbabit er

lon go vſu. utibdi. .
h (Fere.ideo dicit.qꝛ in ciuilibus queſtionibus quattuoꝛ conſt
derant.ſ.act oꝛ.iudex.⁊ reus.⁊ ipᷣa res.hic autẽ idem qͥ cõuenit
⁊ ↄuenit᷑ vł iõ qꝛ pᷣtoꝛ introduxit de partu agnoſcẽdo.⁊ ad ſe.

conſul.confirmant᷑.

i ( Yegitimam.i. de iure ciuili.

le ¶ SDic itaq;.foꝛmatur.hic itaq; ex alia diuiſione quefit.S.e.S
pamo.q.di.dictum eſt que ſunt in rem actõnes ⁊ quein ꝑſonã
itaq; ſic eis diſcretis.i.ſeꝑatis ⁊ diuiſis patet ꝙ hec regula eſt
vera.qꝛ ꝑſonalis actio que competit ad dandũ nõ competit p
re ſua alicui ut hic.ideo dixi ad dandũ.quia ad tradẽduʒ bene
põt dari actio ꝑſonalis.ut cõmodati ⁊ depoſiti ⁊ ſimiles.Et ẽ
ita vis inter dare ⁊ tradere ut hic ſubijcit.⁊.ff. de act᷑. empt᷑.l.ex
empto.in pꝛin.⁊.ff.de ver.ob.vbi autem.in fi.⁊.l.ſi rem tradi.
⁊.l.nemo.⁊ boc eſt quod ſubijcit.ſt apparet eũ dare opoꝛtere.⁊
ita agit in ꝑſonam ut aliquid detur. Sed qͥdam dicũt ut Pla.
ꝙ bec verba ſi apparet eum dare opoꝛtere ſint nomia cuiuſdazx
gcionniiiiKis.
¶ Opoꝛtet. id eſt opoꝛtet ꝙꝙ non detur. eſt enim impoſſibile ꝙ
detur ut ſubijcit. quia dare eſt accipientis facereut ſubijcit. nec
res quevc. J
m (¶ Magis.ſed opponitur pluries deberi põt. ut.ff. de except᷑.
reiiud.l.⁊ an eandem. .actõ es.in fi. .ergo pluries do miniũ
poteſt ſieri meum. Sed non ſequitur. nam licet pluries d ebeat᷑:
tamen ſemel facta ſua non debet plus fieri ſua.ut ibidem dici⸗
tur. ⁊.ff.de acqui.poſ.l.iij.S.ex pluribus.⁊.S.dele.ſi rẽ legata⸗
rij.niſi iterum deſineret eſſe ſua vel mea. vt.ff. de verbo. obli. ſi
rem meam. ä
n iane odio.Sed in quo vertit᷑ iſtud odium.Rũñ.qꝛ in cõdi
tione furtiua quis de facto infamat᷑ apud bonos ? graues. vt
ff. de obſe.l.honoꝛi. licet non infamia iuris. vt.ff. de act᷑. ⁊ ob.l.
ceſſet.ſed in rei vẽdicatõne neqʒ de facto neqʒ de iure infamat᷑

Itẽ multa veniũt in cõdictiõe furtiua que nõ veniũt in rei vẽdi.

vt qꝛ interitu rei non liberatur ſed in rei vendi.vt.ff.de condi.
furt.l.in rem. ⁊ iᷣo malũ eſt furi ꝙ bac actione teneatur. JItem
ſicut pꝛodeſt alicui plures habere reos debitoꝛes.vt.ff.de li.le.
l.ſiqs decedens. 5.fi. ⁊ẽ habere plures actõ es.vt.ff.ð le.ij.cum

—

— —

a —

Quanus.

ſilius. 5. varijs ita econtra deber dici nocere ſi plunbus teneatur
actionibus: licet etiam nulla alia eſſet vnlitas. Item nunquid
vna tollit ꝑ aliã. Dic ꝙ ſic. vt. ff. de odi. fur. ſi fure.S.furti.

—

a (Siapparet.i.qꝛ apparet eos ⁊c.idem dicitur de actione in ꝑ

ſonam. Sed videtur boc ſtarenon poſſe. nam certum eſt eũ qui

agit dominũ iſine
ergo et nunc eſt. qꝛ
ſine facto ſuo do⸗ „ „ .
meinz ab eo diſte Alt quadrupli rei recipiende
enon parnlv nomine fures etiam hac actio
d naſide. . neteneãtur ſi apparet eos da
de pba.l. ſue pol · reopoꝛter quis ſit aduerſus
ens ego node cos etiam hec in rem actioꝑ
tur quod eſt ſum quam rem ſuam quiseſſepe⸗
et tamẽ hic dicit eir A lnpellamus ſ
ſic. Sed dic relatõ nt. Appellam mentregicg
nem cſefacienda, rem quidem actiones uedica
aa genus: non ad tiones. In perſonam ueroa⸗
e per auam allas ctiones: quibus dare aut face
agiur ad dandux reopoꝛtere intenditur:ſq; cõ⸗
ſq perſonali. ſy hic
non ad dandũ in⸗ Cn . , H
tenditur. et ira ẽmi denũciare pꝛiſca lingua. NHũc
rabile ꝙ rem meaz
per perſonalem ac . 7 D
tione; pero reſtiui Ctioneʒ actionem in perſonaʒ
alias contra.vt.ff.
vſufruct.quemad/

dandum. ſcilz poſ⸗/
ſeſſionem dandaʒ
quam amiſeram ꝑ
furtum. vt.ff. de ach
qui.poſ.l.rem que
a nobis.et.f de condi. tritica. l.ij.

„ „

b ¶ In rem. actõnes.i.reiuendicationes que pꝛo dominio iure ci
uili vel gentium queſito intendunt᷑.vt.ff. de reiuen. l. in rem. Itẽ
nota ꝙ bic. F. locum habet in quolibet maleſidei poſſeſſoꝛe alie
ne reinõ ſolũ in fure.vt. S.de reꝝ di.S.ſi cũ.et.ff.decòõdi.triti.l.i.
in f.et.l. i. in pꝛin. Interdũ etiã cõtra bone ſidei poſſeſſoꝛem dat
conditiõ ratione poſſeſſionis.vt.ff. de condi.inde.l.indebiti.F.
ſz ſi nũmis. Sed nunquid rem ſuã poteſt quis etiam a non fure

ꝑ cõdi.ſine cauſa repetere.vt.ff. de ↄdi.ſine cã per totũ. Rñ ſcom

quoſdam ibi dicituꝛ competere actio perſonalis: nõ tñi talis per
quã intendat᷑ vt aliqͥd def. Alij dicunt ꝙ ſi alicubi inueniat con
ditio ſine cauſa ꝓ ſua re cõpetere:de vtili intelligendum eſt.

c (Laaicarones ineres coꝛpoꝛaliũ de quibus dictũ eſt. C. de
reiue

2p totũ.et.ff. e. ꝑ totũ.ſiue rerũ incoꝛꝑaliũ:de quibus ven
dicationibus eſt. ff. ſi vſufru. pe.per totum. et.ff. ſiſemi.vẽ.ꝑ totũ
ſiue ſint directe ſiue vtiles iſte vẽdicatões.vt.ff. de publi.per to/
tum. et. ff. ſi ager vec. per toti.

iſte non appellant᷑ oditões in ſtricta ſigniſicatione acceptovoca
bulo. vt bic dicit. Vel dic ꝙ in actione cõmodan et depoſiti et ſi
milibus intendit᷑ dani vel fieri.ſq; ipſa detentatio rei quaſi ipᷣm
factum poſſit qͥs in ſtipulatione deducere.vt.ff. de ver. ob.l. vbi
autem non.S.id.quod non fieret niſi aliquid daretur: cuʒ ſue rei
nulla eſſet ſpulatio:ſed aliene tĩ.vt.S.de inuti.ſtipu. .i.
e ( Yondictiones.ſ. appellamus.
f ¶ Benũciare. dicũt qͥdam ꝙ qui volebãt aliũ ↄuenire pꝛimo ſi⸗
bidenũciare debebãt. vt ar.ff. de ſerui.vꝛ.pꝛedi.l.quidam. Sed
boc non placet.quia ex voluntate aut bonitate vel yꝛbanitate

d ( Auibꝰ. igeo dicit qbus.qꝛ ſunt et alie quibus nõ intendimꝰ
dare facere:ſed reſtitui.vt cõmod ati actio et depoſiti et ſimiles.⁊

pene perſequende: quedam .
7„ KR „7 ð
mirxte ſunt.¶ Rei perſequen
de cauſa comparate ſunt om⸗

De actionibus.

boc fii: non neceſſitate. ſed dic ꝙꝙ bec denu nciatio fiebat per magiſtratuſ
cum actões coſtituebant vel dabant. vt. ff. de oꝛi. iuml.ij. F. omnium. qdðᷣ
eſt hodie ſublatum. vt in fi. buius.S.dicit.et. C.de foꝛmu.ll. i. et. ij.

g Abuſiue. vere abuſiue dicit᷑ condictio.i.actio in perſonaʒ. quia nõ be

ne conſonat nomen rei quam ſignat:qð fieri debet.vt.õ.de donat.j.eſt
et aliucd.
hb (¶ Bequens. bec eſt tercia
diuilſio actionum in boc ti/

gratia comparate ſũt: queduũa mlo.

i ¶ Compate.i. adinuente.
Hixte. ſed nonne que/
dam ſunt que nullum hoꝛũ
babent. vt ſi ago ne quid ſi
at in loco ſacro vel ſancto:

nesin rem actiones. Earum vlnſacrum et tollarun.
moro oemni ,. alie ſimiles que neq; ad re
uero omniimm actionum que necq; ad penam necs mirnz
in perſonam ſunt he quidem ſe habent: ſed vel ad rei re⸗
que ex contractu naſcuntur fe nerentlam 14 ac doblican.
mI— 7 „₰ £ en Nre⸗
re omnes rei perſequende ca adrei perſecutionem ſc; di⸗

comparate uidentur.uelutiꝗ
56⸗ busmutuam pecuniam: ul in
dictiones . Condiccrecnĩ eſt ſtipulatum deductam petit
actoꝛ. Item cõmodati.depo
uero abuſiue dicimus condi/ ſiti.mandati. ꝓ ſocio.ex em/
pto. uendito.locato.condu⸗
eſſe:qua actoꝛ intendit dari ſi cto Plane ſi depoſiti agitur
Nuenade biopoꝛtere. Nulla enim hoc eonomine ꝙ tumultus incen
decondi ndel. i tempoꝛe quo pꝛius fiebat: eo dii.ruine. naufragii cauſa de⸗
ale vr pirdieln nomine denunciatio fit. ( Se poſitum ſit:in duplum actio⸗
Ad agi etiam ad quens illa diuiſio eſt ꝙ que- nem pꝛetoꝛreddit ſi modocũ
dam actiones rei perſequẽde ipſoapud quem depoſitũ ſit

l.generaliter. 5. illud erit norandum.
6

uine rei vel publice pertinet
cuius nomine agere videoꝛ
vel etiam meo nomine. cum
cuiuſlibet interſit deũ vene⸗
rari.vt. L. de heret. l. üiij.

¶ Actõ es.ſ. que decẽ ſunt.
vt diximꝰ. S. e. F. Item ſer⸗
uiana. Sed certevidetur q;
ſunt omnes penales: nã in
eis iuratur in litẽ. vt. ff. ð rei
uen.l.qui reſtituere.et.ff.de
in litem iuran.l.in actõnibꝰ
ſʒy dic ꝙ illud non fit iure a⸗
ctionis.ſed officio iudicis.
vt. ſ. e. S.pᷣterea.in fi.S.vnð
non dicuntur penales. Alij
tamen dicebant ꝙ idco nõ
diceb antur penales:qꝛ non
oꝛigin aliter illud fit qð cre/
ſcat per ſacramentũ in litem:ſed ex contumacia. vt.ff. de in litem iuran. l.
i.et ideo magis attendebant qð naturaliter erat qᷓ; qd incidenter. Sed
certe actio depoſiti in quattuoꝛ caſibus ab initio eſt rei perſecutoꝛia: ⁊ tñ
penalis dicitur inſpecto ꝙ creſcit ex contumacia. vt.j. pxi. et.j.e.S.qua/
drupli.vñ pꝛimã reſponſionẽ appꝛobo. ́M
m Faeige dicit ꝓpter acnonẽ ex ſtipulatu per quã pena petitur nec in
ſpłatur ꝙ interſit.vt.S.de inuti.ſtipu.s.alten.ſcdᷣm quoſdam qð eſt fal
ſam. imo ꝓpter actionẽ depoſiti in qttuoꝛ caſibus.vt.j.ſubijcit. Itẽ pꝛo
pter actionẽ redibitoꝛiã que datur in duplum aduerſus vẽditoꝛẽ:qui ne
qʒ pᷣciũ neq; acceſſiones ſoluit.vt. ff. de redibi.l.redibitoꝛia.
n Pen actoꝛ.ad vtrũq; autẽ.ſq; ad mutuum et ad eam pecuniam que
in ſtipulatu deducta eſt certi ↄditio dat.vt.ff.ſi cer. pe.l.ſi quis cenum.
et. S. de ver. ob. in pꝛin.ita ꝙ ad mutuũ det᷑ cõdictio ſpecialisde mutuo.
vt.S. qui. mo.re.còtra.ob.in pꝛin.Ad pecuniã deductã in ſtipulatõede
tur cõditio certi generalis ſi certũ ſit.vt.s.de ver.ob.in pꝛin.
0 (C qucto. B; nõ oẽs iſte dant᷑ ad intereſſe.etiã qð eſt extra rẽ.vt. ff.
de act emp.l.i.in pꝛin. ergo peto aliquid qð tibi nõ adeſt. ergo ſunt pe/
nales. Sʒ dic tribus modis dici actõz penalẽ. Pꝛimo illa que bincinð
eſt penalis vt furti et ſimiles:quãdo peto qð mihi nõ abeſt et qð tibi nõ
adeſt. Secũdo qñ eſt penalis ex ꝑte vna.ſ.ex ꝑte rei t̃:qð eſt vbicunq;
actoꝛis intereſſe excedit id qð reo adeſt.in hac ſignificatõe actões iſte di
cunt᷑ penales.ſ.ex empto et ſiłes.et etiã reiuen.qñ in litẽ iurat᷑.et iuſpe
cta perſona tantũ rei penales dicuntur ꝓbat.ff. de eo ꝑ quẽ fom eſt.l.i. F.
ſi plures. et.l.fi.et. S.e. S. penales. LZercio diet᷑ penalis inſpecta perſona
actoꝛis tantũ.vt ſi accepiſti ab aliquo aliquid vt me accuſares ꝑ calũni
am. nam repeto:licet nibil mihi abſit a te.ſ.oui adeſt. vt ꝓbat.ff.de calũ.

n duplũ.ſc; ſireus inficietur. vt.. e.5F. ſed furit.
Holo ipſius. ſallicet heredis. ex dolo em̃ defuncii in ſimplũ tãtũ.vt. ff

ℳ —
. „*
22 *
— —

pei. et cõmo. rei uen..illud. Item quid ſinõ inficietur: ſed dicht
nõ valerervel alia pponat ronabilem cãm. Rñ. quidam ꝙ puni
tur ne inueniatur via per quam negantes ſuã exerceant auarici/
am. vt. S. vi bo. rap. S. quia tamen. Alij cõtra quod verum puto⸗
vVt. ſ.S. at ille. Item nunquid hoc in legato gene ali et ſpecialilo

depoſi. l. i. F.i. Et ratio quarein his caſibus datur in duplum:et alijs in
ſimplum eſt. quia Gic ex neceſſitate depomit᷑:nec potuit pᷣuidere apð quẽ
oneret. vt. ff. depoſi. l. . F. inuito. Accdur. —
aagtcel⸗ Sed quare plus manifeſtũ furtũ punit᷑ ꝙᷓ nõ manifeſtũ
cum dlam facta magis punienda ſunt.yt.ff.de admi.tuto.l.non exiſtimo
et. ff. de ritu nup.l.vlti.Rñ.

l.i.et. l. v. et.. de ob. que ex
delic. naſ. F. ſ.
x AAuadfuplum. vſcs. ſch
ad annuʒ: poſt annũ in ſim

Hins vrg vbortopt ĩpu. dꝛupli ſiue non manifeſti du⸗ mirta eſtactio aduerſus eos poed une ſed alis
tra chꝛiſtianum agat: tunc Pli:de ſola pena agi. Ham quirelictaſ acroſanctis cccle-⸗ dam adbue idan
dublum tantu agiur. vt ipſam rem pꝛopꝛia actione p⸗ ſusuelaliis uenerabilibus lo ——l
Sec nunquid etigs naptoe ſequiturquisid eſt ſuam eſſe cis :legati uel fideicõmiſſino Ire in dubgs pe
maura noneße petens:ſiue furipſe eam reʒ mine daf diſtulerit: uſq; ado neſuuut mollince
quia m dupli ranum tene Poſſideat: ſiie Aigs Pulliher ut etiam in iudicium uocaren perfenehelan en⸗
l.i.niſi ĩ cãu vbi necĩ duplũ n n Ae ne. Iis It, moa et ipſa re, id
renetur ſcom eum. vt. ff de bonoꝛum raptoꝛum actio mi⸗ re compe luntnr:et aliud tan⸗ eſt ſine interpalla/
ſurt.lſ quis er domo. xtg eſt. quia in quadruplum?* tũ pꝛo pena:et ideoin dupluʒ tione dicam moꝛẽ
certe ibi erat actum actione P no Ccommitti adinſtar

vibo. rap. vnde ſublata e⸗

id mixte ſunt. NPenam tantũ

perſequitur quiſ actione furti
ſiue enim manifeſti agat qua⸗

reiperſecutio continetur. pe

eiu sfit condemnatio OQ

quanti plunmmi ⁊ magni pꝛecii
is homoin eoãno fuerit ſcðʒ
iam traditam diuiſionẽ. Iteʒ

ue⸗

dinnn0 magis inaul au ſcom Jo. cũ vtrü⸗
palam q; qui dam amouet , ð ¶; fit legatuʒ. vt.
vt. z. vi bo. rap. in bem vn⸗ aut cum herede eius de doloꝛꝝꝛ ſiaduerſus inficientem in de fercom. bere.
deoffi pfi ninus ipſius ageretur. quocaſu mi plum agatur:ſed interdum et dade ſae⸗
(erens. reine. OMa eſt actio Exmaleficisue ſiñin ſimplum quiſqʒ agat.ue Itẽ quid ſi duplũ
A; cr es. deob .ꝗ ro ꝓdite actiones ſunt:alie tã luti ſi quis hominem clauduʒ en hora aucre
v» ondicto.ſiſfunina qaue tum pene perſequende cauſa aut luſcum occiderit quiineo frdepel. de gen
. koo oatmr erparctic⸗ comparate ſunt.alie tam pe- anno integer et magni pꝛecii· altter er⸗ C. S ſer.
redem. vt f decondifuni. Ne q; re perſequende: et ob fuenit. tanti enim damnetur: gulunch *E

d In indicio. qᷣd
ſi in iudicium non

minoꝛum quibus

tat acrio ſunn non manife⸗ na autem tnpli eſt. Sed et le dam actionesmixtam cauſa,ʒ legata debetur. vt
r efevibo aptla.f. gis acquilie actõde damnoin obtinereuidenturtam inrem Ain quibuſ ca in
de act. et ob.l. qui ſeruum. PeE . . —„ . inte.reſti.nõ eſtne
ſed ſatis videtur ꝙ etiw ma iljria dato mixta eſt:non ſolu,y q́; in perſonam:qualis eſt fa-⸗ ccſ.l.in minoꝛum.
nifeſti furti noĩe cõoueniatturr l DMV Iteʒ quid ſi reipu
et in quadruplum. vt ar. ff. blice vel fiſco relin
defurt᷑.l.ſi vendidero.S.cũ quatur. Videt᷑

⸗.

Wen .l. ſi quis ex domo. li

y/ domo. licet Pla. contradirerit. vt dictum eſt.
n ſimplum. vbi côtra confitẽtem datur:nam tunc in ſimplũ:et cõtra

negantem in duplũ. vt hic. et. . e. F. acille. et. C. ad. l. cquil. contra. et.l.
conttra negantem. xet.ff. de iureiur. eum qu.

3. (Zraditam. vt.s.ad.l.acquil.in pꝛincipio.nam ibi diuidit pꝛimuʒ ca⸗

put.l.acquil.a tercio capite:ex quo tercio fit condemnatio qᷓ;tum res re⸗
. tro valuit.in.xxx.dies.vt.s.e.ti.S.ex hoc capite. Item adiunge actione
ꝙ me. cauſa. nam er ipſa mixta eſt. vt. ff. ꝙ me. cauſa. l. ſi cum ex. F. i. Ac⸗

19 — —

a ¶ Kontra eos.ſq; beredes vel alios qui legatis vel fideicõmiſſis gra⸗/

uari poſſunt:quoniam onerati ſunt pecuniariter. vt.j. de ſingu. re. per fi⸗

deicom. relic. in pꝛin. et.ff. dele i plane.in fi.

bᷣ¶Locis. ꝗᷣ multa ſunt:et enumerantur in auten. denon alie.S. non igik
Diſtulerint.ſ. fraudulẽter vel ſineiuſta cauſa. alias nõ puniũt᷑ vt.ff.
ſicer. pe.l. ꝙ te. et.ff. de vſur. l. ſciendũ. et. ff. de peti.here.l.illud. Ct nota

quem punin ex/ pcraſtinatione vel dilatione illicita.ſic. f. de eqen.l. pꝛe/

toꝛ. ,/ ſed et ſi ſeruus.in fi.et eſt ſpecialein his legatis. In alijs legatis
vel fideicõmiſſis pᷣſtat duplũ.ſ vſure currunt exmoꝛa vel ſaltẽ poſt cõ⸗
teſtationẽ litis.et fructus rerũ reſtituũt᷑. vt.C. de vſur.leg.ſeu fid eicõ.l.i.
Itẽ hec legata habent in alio pꝛiuilegiũ:vt ſi indebitum ſoluatur nõ re
petatur. vt. s. de ob. que ex qᷓſi cõtra.ĩ fi. Quid ſipꝛĩo negauit poſtea cõ
fiteatur. rñ. põt penitere cũ exoneret actoꝛem a ꝓbando. vt.ff. de iureiuf.
l. eum qui.ar.cõtra.ff. de edil.edic.l.qͥd ſi fugitiuus.in pꝛin. Itẽ quid ſi

cõfeſſus eſt et poſtes negat.rñ.punitur:cum yltima moꝛa noceat.yt.ff. O

.. .
21

—

idem ſit: cum ius diuinum et publicũ ſimile ſit. vt. C. de ſacr. ſa.
eccle.l.fi.et in autẽ.de non alie.S.ſi minus.colł.ij. Sed dico cõ⸗

tra. quia pene ſunt molliende.vt diximus.ff. de pe.l.penult. Itẽ
quid in redẽptione captiuoꝝ. videtur idem: quaſirei venerabili
ſit relictum. Sed certe non extendã cum ſit pena. Item quid ſi
deo vel alicui ſancto vel adminiſtratoꝛi: que idem valent. vt in
auten.de ec.ti.S.ſi quis in noĩe.et.ff.ad.l.fal.l.i.et.ꝭ.ad munici
pium.rñ.locũ habet hic..quia venerabili loco eſt relicum.vt.ff

de an. leg.l.qannua.S.a tissño.

e¶ Pꝛo pena.ſi hec eſt ratio vt ſit mixta:patet q conditio ex.l.il
la f quis in tautaʒ ſit mixta.vt.C. vnde vi.ſi quis in tantã. Itẽ

ctilla cõdictio que dat᷑ ex.l.conſtantini.vt.C. finiũ regun.l.ſi cõ

ſtitenit. et omnes ille actònes vbi et res et aliquid ꝓ pena petitur

quod verum ett.
f. ¶ Duedã actiones. hic adi

.

jcitur tercium membꝛum illi diuiſioni
quam habes.s.e.S.i.vt ibi diximus·

g ¶ Namilie. actio iſta ſic dicttur:qꝛ familia ꝓ berrditate ponitur.
b ¶ Heraſcunde.i.diuidende.quaſi diceret actio diuidende bere
ditatis. Itẽ ideo dicitur mixta.quia in ea petuntur dominia reꝝ
coꝛpoꝛaliũ non dani.ſed tradi vel aſſignan ꝓ parte ſua. et in boc
dicitur realis. Itẽ petũtur fructꝰ ſi alter eos nñ percepit. vel iße
ſolus ĩpenſas feat.et bec petũtur dan.i.vt fiãt ſua cui danturnet
ꝓpter hoc ðꝛ ꝑſonalis.vt.ff. fami.herciſ.litem labeo.S.familie

*

— 52 . 4.

et.s. qe obli.que ex quaſi cõtrac. S. iten. et. S. e. S. ſicitaq;. Sed

Gai
ſſe
ni
5Nö
hbr.
eſcc⸗
inc⸗
dupli
dlete
pore
we
N
ig
ole

nſi
a
G
tic
bſone
loe.
Linn
On
Hürn
hng
eed
no
lbſtar
lbus
e t
ain
Kye⸗
Nunn.
fein
ſe
coch
J
biii
dſi
in
mici
vif

niie

quanto tempoꝛe durat. Rn. xxx. annis inſpecto potius ꝙ ſit ꝑſo
nalis. vt. C. de an. excep. . i. Item quero ex quo naſat.R. ſcom
Zʒ. ex voluntate agentiũ. vt.f. famil. ber.l.i.ſed cene imo ex qua
ſi cõtractu. vt. S. de ob. que ex quaſi ↄtrac.S. idem. .
a ¶ Tõmuni diuidundo.que ſunt hic loco perſonalium pꝛeſtatio

5. —,
De actionibus.

clauum de naue abſtulit quaretota nauis perijt. nam ad totum damnũ
tenetur. qdð etiam quadruplũ et vltra excedit.vt.ff. deincen.rui.nau.l.uij
S. ſenatus. Item aliud contra in actione ex enpto vbi occaſiõe pecoꝛis
moꝛboſi totus meus grex condẽnatus eſt.vel occaſione nigni vicioſi to/
ta domus coꝛruit.yt.ff. de act.em.l.iuł.in pꝛin. Sed certe his tibus cõ

num et que loco re
alium dic eodẽ mo
do vt pꝛoxime dir rj e V ”l
musin narone fa / mMiliesherciſcundeꝰ actio que
mil. ber. et idem in do di⸗
mt came competit coheredibus de di⸗
ad bunc.S.ff. om Uidenda hereditate. Item cõ
mu. diui p hociu/ muni diuidũdo que inter eos

ne ſciliq; ſine ſocie

tate vel eum ſocie⸗ — eh , 5
tate. vt.ff pꝛo ſocio ctio qua iter eos agitur quico/
Anns a aueẽ fines agros habent. In qui⸗
lieranaſlconna. bustribus:iudiciis permitti⸗=
S. ſiinter aliquos. tur iudici rem alicui ex litigato

e ¶ Item finium re
gundoꝛum. ſcʒ eſt

b ¶ Aliquid comu/

»„ 9 9 b
redditur:inter quos aliquid
commune eſtut id diuidatur.
Item finium regundoꝛuma⸗

ribus ex bono et equo adiudi⸗

mirxta. vt bic et. f. (are:et ſi unius parspꝛegra-

ega lra eloe nariuidebit: eum inuicem cer
d (Eoͤfines ſdo- ta pecunia alteni condemnan
non haber locuz ſi ſimplũ cepte ſunt ul iduplũ
bincideſint domꝰ nł ĩ triplũ ul iquadruplũ.ulte
vt. ff. finiũ regun.el. tem nulla actio exten⸗
iiij. in fi. Si autem nus autem! —E, .
er altera parte m ditur. In ſimplum enim agi⸗

ſit domus: er alte⸗ frur: ueluti ex i pulatione uel

ra fundus:tũc vti/
lelocum habet iu⸗
dicium finium reg.
in pꝛin. et adiunge his tribus actionibus mixtis qnandã aliã.ſ.
here. pet. vt. C. de bere. pet᷑.l. hereditatis. et.ff. de pet. bere.l. ſine
bo.fi. S.fi. Item quid de omnibus noxalibus actõibus.videtur
enim ꝙ ſint in rem.qꝛ contra quẽlibet poſſidentẽ ſeruũ dant᷑.vt
j. de noxa. act.S.oĩs aũt. Itẽ quid de actõe detigno iniũcto: nã
et bec datur contra quẽlibet poſſidentẽ. vt.ff. detigno iniunc.l.i.

in fi. Itẽ quid de actõne qð metus cauſa.nam et bec quemlibet

poſſidentem ꝑquirit.vt.ff. q; metus cã.l.ſi cũ ex.S.pedius. Ite⸗
quid de actione in factũ que datur contra eum qui babet aliqͥd
in loco publico poſitũ.vt. ff. ne quid in loco publico.l.ij. S. ante⸗
penult. Itẽ quid de actione in factũ ſiue interdicto qð vi aut clã
nam et bec conna poſſidentem datur.vt.ff. qð vi aut dam.l.com
petit.in PS tẽ qͥd de actõe ad exbibendũ.naʒ et illa poſdentes⸗
perſequit᷑ ſicut et cetere ſupioꝛes.vſi videntur om̃es in rem. vt.ff
de ac. et obli.l. obligationũ genera. Quidã dicunt eas anoma/

las.i.nec in rem necin ꝑſonã. Sed dic om̃es eſſe perſonales.et
eſt ratio.quia pꝛincipaliter fuerũt introducte in perſonam.ſed ex

conſequenti ex quadã equitate.vt.ff.ꝙ me.cauſa.ſi cũ exceptõe.
§. aliqñ. in fi.et ſic apparet ꝙ nõ ſunt iniuſte:qꝛ nõ reſpiciũt vtrũ
qʒ equalłr in cõponẽdo. vt patet in actõe ad exbibendũ.vt.ff. ad
exhi.l.iij. S.eſt autem ꝑſonalis hecactio.
e ¶ Anbus. ſ. fa. ber. oõi diui. finiũ regun. —-
¶Bermittitur. a lege. .”ł
g Adiudicare.et quod adiudicatur ſtatim fit eius cui adiudica
tur. vt. j. de offi. iudi.S. i. JòMẽ—
h Omnes aũt. bec eſt quarta diuiſio que fit in hboctitulo.
ctio.ſ.vltra quadruplũ.Sed cõtꝛa in.l.acquił.vbi occaſiõe
vilis ſerui interfecti agitur ad vnam bereditatem perditã que va
let cẽtũ marcas.yt.ð.ad.l.acquil..illud. Itẽ cõtra de eo qͥvilẽ

6 eſ

mutui datione: aut ex empto
uendito.locato. cõducto. mã
dato. et deniqʒ ex aliis qᷓ; plus

micanſes daln Buolu⸗ agi
mus.ueluti furti nec manife⸗

ſti. damni inuurie exlege acꝗ

lia depoſiti ex quiuuſdã cau⸗
ſis. Item ſerui coꝛrupti que

competit in eum cuius hoꝛta⸗

tu conſilioue ſeruus alienus

fugerit: aut contumar aduer-
ſus dominum factus eſt: aut

luxurioſe uiuer̃ ceperit:aut de

niqʒ quolibet modo deterioꝛ

factus ſit. In qua actione ca
rum etiam rerum quas fugiẽ

do ſeruus domĩoabſtulerit ex
timatio deduci᷑ . Itẽ exlega

to qð uenerabilibus locis reli

trarijs non agitur ad aliqͥd
qð ſit pena inſpecta perſo/
na agentis ſed totum eſt ſu
um intereſſe.nam hunc. F.
intellige quando penalis ẽ

actio ex vtraq; parte. Item

contra in eo qni manumiſit
ſeruum alienuʒ in pꝛeſentia
pꝛincipis.nam duo manci⸗
pia domio ⁊ tria ſimilia dat
fiſco. et ita in quintuplum
damnatur. vt. ¶. de his qui
a non do. ma.l. fi. Item cõ/⸗
tra in eo qð dicit lex.ſi dedi
tibi pecuniam ne mihi calũ
niam faceres: et ab alio ac⸗
cepiſti. vt mibi calũniam fa
ceres:in octuplum mihi te/
neris. vt.ff. de calũnia.l.et
gener aliter. et. S. fi. Dʒ cer⸗

tepꝛimo caſu pᷣſtatur pena

diuerſis. et bene dicit gloſa
diuerſis. nam ſecus eſſet ſt

vni.ff. de act. et obli. cum ex

vno.poſſunt enĩ plures ac/
tiones ex eodem crimineac
quiri diuerſis.S.de iniur.

patitur. nec vna remiſſa al⸗

tera tollitur. ff. deiniur.l.i.

S..fi. facit ꝓ pdictis. ff. ac.

ctũ eſt:ſcðᷣm ea que ſupꝛa dixi riaere pKa plir
musꝰ/Zripliuerocuʒ quidaz quadmplum. Inſecundo
r agautem caſu non vna actio⸗
nebhabeo quadruplum ſed

duabus. Item contra in
eo quod dicitur ſi dediſti pecuniam nemihi fieret calumnia. nam tu re/
petis quod dediſti. et ego in quadruplum ꝓſequoꝛ. vt.ff. de calũ. ſi quis
ab alio.in pꝛin. Sed certe duobus fit pᷣſtatio et neutri vltra quadruplũ
Itẽ contra in eo qð dicit lex ſeruũ in ſeruitutẽ reuocari occaſione leuis
offenſe: et ita pena in vniuerſum excedit. vt.C. de lib. et eoꝛũ li.ſi manu⸗

miſſus. Sʒ dic ꝙꝙ illa eſt accuſatio nõ actio.vel dic ꝙ nõ pᷣſtat᷑ pena ha
bito reſpectu ad rẽ. Itẽ ↄtra eũ qui ſurripuit ſeruũ fiſcalẽ.nã danati.xij
libꝛis argẽti ⁊ ſeruo reſtiruẽdo.vt. C. deſer. fugi.ſi quis ſeruũ. Dʒ ibi no
ſit relatio ad ipſam rẽ vel ad ſimplũ.eſt em̃ bic. S. intelligẽdus quando
actio eſt penalis. et in pena ad ipſam rẽ habet᷑ reſpectꝰ. Itẽ cõtra. ö. de
inuti. ſtipu. S. alteri. nam ibi nõ inſpicit quanta ſit: ſed tota exigit.ſed ibi
nõ habet᷑ reſpectus ad ipᷣam rẽ.vel dic aliud in pena ↄuennionali vt ibi
q in legali vt bic. Item cõtra in eo qð dicit᷑ eũ qui emit adminiſtratõs.

nam qui accepit quadruplũ reddet: et ſua bona cõfiſcant et cingulo pꝛi⸗
uat᷑.vt in autẽ.vt iudi.ſine quoquo ſuffr. . ſicigitur. in fi. col. ij. Sed ü/

lud fit per accuſationẽ: non per actionẽ.

lꝛ ¶ Funi manifeſti. vt. S. de ob. que ex delic. naſ. F. pena.
Acquilia. puta per inficiationẽ. vt.j.e. F. At ille.

Ex quibuſdã. veluti qð tumultus incẽdij.ruine. naufragij cã depoſt
tum eſt. vt. 5. e. S. rei pſequenler.
n/ Eſt. ſ. in mente.nã ſi in coꝛpoꝛelocũ babet lex acquilia.vt.s.ad.l.ac
quil.in pꝛin.et hoc ſiue fiat de bono malꝰ:ſiue de malo deterioꝛ.vt.ff.de
ſer. coꝛ. l.i. F. ſuadere.vſq; in fi.⁊.l.fee.

A ducif᷑ vt om ne cũ ipſa re damnũ duplek:ſiue peruenerit res ipſuʒ
0

icitatoꝛẽ ſiue ad aliũ.vt.ff.de ſer. coꝛru.l.in hoc iudicio Sed nũquid
iure actionis fit hec exiſtimatio vel iudicis officio. Rñ.fit iudicis officio
ſcdᷣm Ir.ita fit in actione q; metus cauſa.ff. ꝙ me.cauſa.ſi cũ ex.S i.⁊.
quadruplat. Ded pꝛo filio coꝛrupto pel ꝓ filia qualiter agitur.rñ.habʒ

banc vtilem action em. ff. de ler. oor. l. in tantů. F. i. vnde dicunt ꝙ veniet
intereſſe patris conſiſtens in opis filij.qꝛ modo vult operari:et cũ ſit coꝛ
ruptus aliud qᷓ; opera non poteſt eſtimari. quia liberum coꝛpus.nõ reci⸗
pit eſtimationẽ.ff. de his qui deiece.vel effude.l.ſi.habet enã iſtã vtileʒ
ac ſi eſſet nobilis:et erit in eam ſq ſummã quã ipſe eſtimauerit ſuo iure⸗
iurando. vt de actione iniu/
riarum dicitur. vt.S.de in⸗
iurijs.S. pena. et.ff. de iniu⸗ —„
rijs.l. conſtitutionibus. ve maioꝛem uere extimatomsqʒ
mm halna arrimat wud er titatem in libello conuentio⸗

ſummam ad quam compe⸗/ . 111, J .
Itt. vt ar f. decuſt reoꝛuz. l. Nis inſeruit: ut ex hac cauſaui
ſiquis reum. atoꝛesid eſt executoꝛes litiuʒ

P (Dirimus 5. eo.temmi, anplioꝛem ſummam ſpoꝛtu⸗

bank eyecutoꝛibꝰ dabankañ lik. conti. poꝛrecto libelloꝛiſte alie

in ↄteſtatione cauſe dabant᷑ iudicibus.vtin autẽ.de exhi. F. ſan
mus. l. v. et de iudi. . ne autem laboꝛ. col.yM..
t (¶Lonſequit.conditõe ex hac lege greca. vt ſubijcit que erat in
alio codice:nõ autem eſt in eo quẽ babemus. et pati actoꝛ banc
penaʒ mipli ſiue ſi
ne dolo ſiue cũ do⸗
—,ʒN A lloiſeruit. ſic can/
tione oꝛitur: in quadruplum ande vel eonſe,
. ſm tiue dicitur. Sʒ nõ
condemnationem ump onens ne etiam cauſama
his executoꝛibus litiuʒ qui cõ mitti vt ¶ depl·
tra noſtre conſtitutionis noꝛ⸗ petl. .ſed cateibi
plus deliquit. qꝛ ĩ

mam a reis quicquaʒ exegerit cenamine negocij

aFihn ie⸗ larum nomine exègerint. tunc Segd funi quidem nec mani⸗ cautionem de pen
no y libellus eſt tie enim id ꝓpter quod eoꝛũ cau feſti actio et ſerui coꝛruptiac⸗ nms pournt venr
dus in cauſa. quod eſt vru ſam damnum paſſusfuerit re tioa ceterisde quibus ſiml lo gurff de offic pꝛe.
Ptclc,omuktacnctait e; :id in triplum abactoꝛe cõ cuti ſumus eo differt ꝙ heac nampvigeng aig,
c. C. deli cont. auten. offe⸗ ſequatur ut in hoctriplo etij tioneſ omnimodo dupli ſurt reannguo angne⸗
Pemn F. licul colech,. Alind ſus eſt cõnumeretur. Quod lege acquilia: et interdum de⸗ doctotes dabnat.
de edẽ.l. i.niſi in caſu. vt. C. in noſtro codice fulget: quaʒ in confitentem emʒ in ſimplũ tiquitus cauſam a
de dig. quotiens. Atem ſe⸗ pꝛoculdubio certum eſt ex le⸗ 4 dantur. Sed illa que de his mitrent. ſi penam
nonielig camcken, Je cõdicticiañemanare/ Qua competit que relictauenerabi buus 5. vellan⸗
denda. velres rita enan dauri SHH ſin ma ſonslci ſe u norrlolen in on. i. nam poſten⸗
cre cerificaner aun vhie Nifeſti. Item deeo quod me- ficiatione duplicantur: ſed e-⸗, òẽꝙ.
n arat neſtte adt tus cauſa fachum ſit: et de ea niam ſi diſtulcrint relicn ſolu⸗ , oge tien
cludendum. col. viij et. f.5 pPecunia que in hoc data ſit ut tionem uſqʒ quo iuſſu magi- x¶ Condicticia. lex

reiuen. ſi in rem. S. et ſi veſti⸗
menta. Tercio nota ꝙ ſpoꝛ
tule vel ſalaria que daban
tur executoꝛibus.id eſt nun
cijs qui faciunt homines re
p̃ſentari:et alias qui faciũt
uiuſmodi exactões pꝛo ſu
is officijs dabantur ſcom
quantitat& petitam.vt bic ñ .
dicit. ſed hodie magis ſcdᷣm conſuetudinem yvel longitudinem itineris.
vt. L. de epil. et cleri. auten. ſed bodie. Veꝗl dicas ꝙ bic dicitur er hac cã
eſſe cauſatiue non conſecutiue dictum. ſed ille ſpoꝛtule que iudicbus da
bantur certe ſunt nec creſcunt:liq q;titas petita ſit magna.nec decreſcũt
licet ſit pamua. vt in auren. de iudi. . ne autem. col.vi. Item nota ꝙ reus
ſoluebat huiuſmodi ſpoꝛtulas.vthic et. C. de epil.et cle auten. generali
ter. ſed actoꝛ ei reſtiuebat. niſi iuſta cauſa eum vocaſſe et. vt. ff. de iudi. euz
qui. Item nota adhuc ꝙ huiuſmodi ſpoꝛtule quibuſdã pꝛoꝛſus remittũ
tur.vt pauꝑibus.vt in aut᷑:deman.pꝛin. .opoꝛtet.col.iij.a quibuſdam
paucioꝛes exigebant᷑.vt a clencis.vt. C. de epi.et cle.qut᷑.ibi poſita. ſed
hodie Alijs autẽ ꝑ pꝛiuilegiũ pꝛincipis viuentis remittuntur in totũ ul
ꝓP ꝑte.vt. ¶. de fruc. et li. expẽ.l.ſi. Sx quero ſi be ꝑſone que habent pꝛi/
uilegium ne ſpoꝛtulas ſoluant an habeant actionem in triplum. Dicunt
quidã ꝙ ſic.ne fauoꝛ noceat eis.vt.. de le.et conſti.qð fauoꝛe.Alij di/
cunt ꝙ nõ.quaſi ſuo iuri renunciauerint:cum volentes ſea oluerũt qð poſ/
ſunt. vt. C. de pact᷑.l.ſi quis in conſcribẽdo.qð venus eſt. Si autẽ inui
Niexacti ſunt:in qdruplũ g exacoꝛẽ vel executoꝛẽ agit᷑ vt.ſ. e. F. qᷓ drupli.
Sed cum hodie caueatde duplo reſtituendo.vt in autẽ.de execu.ꝭ.i.vi⸗
detur coꝛrigi quod bic dicitur: vnde hodie nulla eſt actio in triplum: q8
verũ puto. Sed alij dicunt ſi cautio eſt omiſſa habet locum qð bic dicit.
alias habet locũ auten. pꝛedicdd.
r·¶ Spoꝛtularũ.ideo ſic dicuntur:qꝛ in ſpoꝛtulis quibuſdã oblatões bu
luſinõi ponebãtur. Eſt autẽ genus vaſis ſpoꝛtula vel ſpoꝛta. B
deus. alie ſpoꝛtule que iudicibus pᷣſtabatur abytroq; pᷣſtabantur.vt
in quf.vt iudi.ſine quoq; ſuffr.S.volumus.coll.ij. Iſte ſpoꝛtule que da

is cui datur calũnie cauſa ne⸗
gotium alicui faceret uel non
faceret. Item er lege condi⸗
cticia quein noſtra conſtitu⸗

quedam erat que

ſtratuum noſtroꝛum conueni⸗ nqiencia vocs⸗

antur. in confitentem uero et bak er ſub ſe auaß⸗
Rri . 5 danm conſtitutões
anteq; iuſſu magiſtratuuʒ cõo⸗ pabebar vtmec
.ſ. e. F. item ex lege

ueniatur: ſolutio ſimpli reddi

b¶ Eurti. facit. . de ob. que ex delic. naſ. pens. —
¶ Oð metus.ſ. actio que ex cõtumacia fit in quadruplũ.vt.j.e.
S.itẽ actio.et vſq; ad annũ tantũ.poſt annũ in ſimpluʒ.vt. ff. ꝙ
metus cã. ſi tamé ex. “l.
à (Mepecunia.ſ.actio in factũ de calũniatoꝛibꝰ annalis in qua
dꝛuplũ:et perpetua in ſimplũ.vt.ff. de calu.l.i.in pꝛin.et.S.i.que
locum habet ſi do aliquid alicui vt calũnioſe aliquem vexet. da /
tur enim actio in factũ ei ob cuius malũ data fuit:nõ aũt dann.
Grenn danti qñ dedit vt ſibi negocium ſine calũnia nõ fieret.vt

b ¶ Congdicica. de qua dic vt.S. e. .tripli.in fi. SF. diximusg.
c ¶ Konſtitutione.quam nõ habemus. “

d ¶ In quadruplũ.cuius quadrupliiure nouo tripluʒz fiſco ſim/
plũ dãnũ paſſo dat᷑.vt in aut.vt lit᷑iur.in exoꝛ. li.. hecquoqʒ.⁊
petit᷑ ꝑ cõditionẽ ex hbaclege quã nõ habemꝰ.cũ no ſit cautũ quo
genere actõis agamꝰ.vt.ff.de cõdi.ex lege.l.i.
õſtitutõis. pᷣdicte qua nõ babemus.
oꝛmã.i.foꝛmã.certa ei erat foꝛma in ↄſtõne quã
reis.i. conuenssss.
Bmnimodo.de acõe furti cõſtat ꝙ ſemp eſt in duplũ. vt hic
et. S. de ob. q ex delic.naſ.G. pena aũt. Itẽ de actõe ſerui coꝛru⸗
pti:niſi in caſu.vt qñ marito in vxoꝛẽ datur:et econtra.vt bic et
ff. de ſer. coꝛ. l. doli verbũ.S.hec actio.et.l.fi.vel dic oimodo.i.ſi/⸗
ue neget:ſiue nõ.nõ autẽ in omni perſona.

Dcepoſitl als eſt de dolo depoſin: et nc dic actionemn depot

nõ babemꝰ?

SO —, ı

Qua s. Zractionibus.
— Zri n . aqʒ nõ poteſt babere locum ſimul.ſ. autem. §. fl. l. H fundũ. et. ff. de re iucdi.l. ſ quis ab alio.F. fi. que veniunt
Etdohredaſun ertehoienrreci non eſt de inbo.fi.iudicijs.vt.ff. de act.emp.l.i.in pꝛin. Iſtq ergo omnia que vicẽ
D dolo. et tunc plana eſt litera. obtinent acceſiionũ non vemiũt in ↄtracnbus ſtricti iuris. niſi vt dicrum
1 (Buplicunt l.ſ leg timis ꝓbationibus non iureiur. cõuinc/ eſt. necob. veniũt iſta in arbitrarijs que ſunt ſtricti iuns.qꝛ iudicis offi
mu vt. C. ad.l. acquil. cõtra. f.de iureiur.l. eũ qui. cio veniũt:nõ iure actõis.vt.j.e..pꝛeterea. et.S.ſed iſte.in fi.ſed in bo.
dden a ¶ Sed üla. ſalixlG fi. iure actionis veniunt:pꝛe
ſu achio ex teſtamẽto ter vſuram que venit ex mo
ſe et ↄſtrue.ſed illa a⸗ .„ ra officio iudicis. vt. C. de
in un ſ ertetamen tur. Item actio deeo ꝙ me ſunt: quedaʒ ſtricti iuris. Bo- konner oe e ger
r. * . t . *
Gi ue, tus cauſa factum ſita ceteris ne fidei ſunt he. exempto. uẽ bonenicel venanr en de e
. 7 C ⸗ * . . . „
ie peri:ð bis quere. de quibus ſimul locutiſumuſ dito.locato.conducto.nego⸗ busner aaum neecogiril
m ve. o·duploztur ⸗· c0 differt ꝗyeius natura taci; tioꝛum geſtoꝛum madati. de vnt. ff. de nck enpe. fundi. 5.
ig ¶ Infiiatione. te continetur: ut qiudicis iuſ- poſiti. ꝓſocioꝰ. tutele. com ſirupta et. C. deack emp
ipe Bineanone, reſtituat ri.. Hf ticia .fami⸗ ven.per totum. Ite ex boe
beneẽ diar inficea e ſuipſam rem actoꝛi re tual, mocdati.pignoꝛaticia.fami⸗ HH
un tentur non tenenk· Abſoluat᷑. qdð in ceteriscaſibꝰ lie herciſcunde. cõmuni dini nm quam die vriſ co. Fin
le vel ſi iuſiuranduz nõ eſtita.ſʒ omnimodo quiſ/ duncdo pꝛeſcriptis uerbis. baſekerer wgo 6 enr
d dalen um qqʒin quadraplũ cõdẽnat᷑. qð que de eſtimato uel eſtimatio Qum ſuum ad ea que bone
n banoe vnff. denp eſt et in furti manifeſti actõe. ne pꝛoponitur:et ea que ex ꝑ fidei On etrenchttchen den
reur.l. um qu· qActionũ aũt quedã bõe fidei mutatione competit. et here 5. de ob. que er conſen. i f.
ellgſo. 4 — — ——B . . * „ —
AER eo dicunt᷑ bone fidei et
. (Simul caute e iuris.
boie Lwntiaeſt d/ i62 epoſiti banc actionem
bug algs dir otS. e 5. quadrupli. dicunt quidã eſſeſtricti iunis ĩ quattuoꝛ caſibꝰqui numerant.ff. depo.l.i.
Uont ituat. vſc d difft itiuam ſententiam. quod intellige de H. i. Sʒ Jo.cõtra.et daturin duplũ cõtra eum qui depoſituʒ ſuſcepit de
hun , datcnſch 15 d enone qð me. cã due feruntur ſententie eo ꝙ dolo fecit.ſed in heredẽ defuncti datur in ſimplum. vt dicto. . ali⸗
linn in ſtiruend⸗ alia de dando quadruplo re computan as ſemper tenetur in duplũ qui depoſitũ ſuſcepit. Et eſt ratio quare plꝰ⸗
ate kamcomt. f ne tanſe ſi cum ex. S. hic autem. Ded nũquid puniatur in pᷣdictis quattuoꝛ caſibus qui numerant.ff.depoſi.quia gra
on vtraqʒ s vtraq; diffinit controuerſi⸗/ uius eſt fideʒ fallere ei qui ex neceſſitate deponit q; qui ex volütate. vt di
n. vlffe re iudi.l.i.Alij eſſe dicunt admonitionem quandaʒ cta.l.. merito. Sed nunquid in his caſibus eſt bo. fi. Dicunt quidaʒ ꝙ;
Aln pꝛimam ſententiam.vt in autenti.de heredi.et fal.S.ſi quis autẽ nõ. ar. ff. de pꝛeca.l.i.Hos cõtra.ᷣet dicimꝰ ꝙ ſit bo.fi.cum lex non diſtin
. nã et ex eo ꝙ per pꝛimam ſententiam admonetur.et tamdiu erpe guit:nec nos diſtin guere debemus. ..
le metum intulit. ideo dicitur becactio arbirania. vt. ſ. lꝛ ¶Eꝛo ſo. que ẽvtriq; directa ab vtraq; ꝑte. vt. . ð pe.te. lit. 5. ex qbꝰ
4 Paetrenee walitced den utele. ſc cum iſte tam contrane q; directe inueniantur nunquid om e
4 Abſoluatur. ſq; a pꝛeſtatione quadmpli. nes ſunt bo.fi. Rñ. ſicin dubio: cum fauoꝛ ſit extendendus.vt.ff. delibe.
Olt uod in ceteris. que numerant᷑S. e. S. quadrupli. . et poſth. l. uim quidam. ⸗
oes g ¶ ¶Acrionũ.hec eſt quinta diuiſio actionũ. Sed quare actionux im Ainorantig ſam directa que debitoꝛi dat᷑ ſoluto debito. vt. S. qui.
gie et hon cõtractuũ. kñ. quia generalius et plenius loquitur dicen m e ganrra d! Eĩ cõtrania que datur creditoꝛi. vt. ff. de pig. acti.
do actionũ q; contractuum. . 07. 5. 00 dcWcccwcwü. .
gig b¶¶ Wone ſidei.ſunt.xvij.actiones que numerant᷑ in hoc.S.etſe. n amuie aue inter coberedes datur. vt. ff. famil. her.l. ij. t. . de obli.
bone ſidei ſunt. alie autem omnes ſunt ſtrictiiuris.nam quãcnn quęeex quaſi contrac. S. item. bab . cum ſoclera⸗
q; hic non inueniam:ſtricti iuris eam iudicabo.quia poſito vno o NPiuidũdo.que datur inter eos q abent rem cõmunem cum ſocie
decontranijs⁊ omnia alia intelligenda ſunt.vt.S.de his qui ſui te del ſine vt eeSe dlcrquan ner Senen ſiirer Rano
2 vel alie.iuris ſunt.S. videamus. Sed quaremagis be dicuntur erno.S.e.quedã.Sed qͥd de actõe iniũ regun. Rñ. quidã idem ꝓpter
m — r nenne e,G, poſuit eſſe mala fides in a militudinẽ quã habet cũ bis duabꝰ. vt. S. e. F. quedã actões. Sed ↄtra
⸗ lijs. Rñ. non. quia in omni contractu bona fid es debet interue/ dico. cũ hic de ea nõ inueniã. Et põt eſſerõ quareſecꝰ ſit in iſta qᷓ; ĩ alijs
nlee vr. deock et obli. l. bonam fidem.ĩmo ſi interueniat dolꝰ duabꝰ.qꝛ in iſta id qð puꝛe meũ eſt põt alten adiudicari. vt. ff. fi. reg.l. ij.
u in contractubone fidei qui det cauſam contractui:non valet ip/ in ſi. ſed in alijs duabus cõis res nõ ꝓpꝛia adiudicaf.vt.j. de offi. iudti.
gue ſo iure.vt. ff. de dolo. et eleganter.in pꝛin. Sed in contractu ſtri· SF. fi. vel dic alit q; iſe ge⸗l. cõi diui. et ſrger et uole in ſe ius fra
nden iuri r acnionem vel per exceptionẽ doli. vt. C. de ternitatis: qð nõo eſt in fin. reg. cũ ideo bo. fi hic appellaf᷑. LHAauu.
ani imrſtidu. vole e ved ineldtrn conralen bo. fi. — p De armnarervriubiren meam 88 et rurnno eilran Kenlnen
a.N . .vt. ff. de actio. emp. et ven.l. iul. F. gut decem reddas.ſi vero plus vendas tuum ſit:et tunc periculũ ac/
3 ivendton Becen atmmis de dolo aonurde excipitur. vt di cpientis indiſtincte. vt hic et.ff. de exti. ac.l.i.ſi autem ſic dixi:rem aut ex⸗
DW ctum eſt. vt. ff.de dolo. et eleganter. F. non ſolum. et. ff. de ver. ob. timationẽ reddas tunc diſtinguat᷑ quis rogauerit:vtrum ego te de ven
ſi quis cum aliter. cum ergo dolus vbiq; puniat vel mala fides dendo: aut tu me detradẽdo: vt ſit peniculũ rogantis.vt. ff. de pᷣſcri. ver.
hn ad quid bone ſidei iſte dicuntur. Rñ. alie ſtricti iuris dieumure⸗ ſiro ualt ollag gnernwam Ei.
g it in eis niſi qð ſtricte exigit natura actionis. vndenon q (Ct ea. ſ.q actio pᷣſcripti⸗ g8383·.. — 2-
penind Pineermmin oangarns ſtricti iuris.vt.ff. deneg. x ¶Ex arnntartofeu⸗ naſir td aun ab alret⸗ parte ſeurd a een
.l. qui dem.et.C.de vſu.l.iij.et de condi.inde.l.i.ſʒ in Firaditione rei ſed ex pacto du u appoſito.vt.QL. de reꝝ ꝑmu.l.ex pla⸗
SEict Ananoeda⸗ vt. ff. de aerempeinby. ex vendito. et.ff.de cito. Sʒ cũ iſtis duobus caſibus ſit bo.fi.querovbi ſtricti iunis erit.Rñ.
Hon⸗ vſur. moꝛa. 5. in bone fidei. Item in actione ſtricti iuris fructus vbi datur ex pacto in cõtinẽn appoſito:qð euenit. vt. ff. de pac. iuriſgẽ.
non veniunt er moꝛa ſi petam quod non fuit meum.niſi a tempo F. ſed cũ nulla. et. F. quinimo. et eſtratio quia non inuenio ꝙ ſit bone fi
bie relit. ote. tũc em incipiũt venirefuctꝰ ex moꝛa. Sʒ ſi petã ꝙ ali ,/ dei: niſ iin duobus caſibus. Itẽ in cõ tractibotribus inominatis. do vt
oen. qſ fuit meum veniũt fructꝰex moꝛa. Secꝰin bo.fi.iudicijs.vt.ff. facias.facio vt facias.etiĩ tertio de quo diximꝰ.do ut des qð ẽ ꝑmutatõ

ied
0

6

de vſur. videamꝰ. 5. ſi agionẽ. Iẽ nõ yenit intereſſe ſi rẽ dan eſt
in obligatõe.ſecꝰ ſi rem tradidi vt factũ ſit.vt.ff. de ver.obli.vbi

In pꝛimis ei duobꝰ pᷣſcrip.yer.actio eſt ſtricti iuris:ſed in tercio eſt bo.

m iij

fothiedicimr. In quanto ofractu innominato, ſſfacio vt des: de dolo

agit᷑ pᷣſcriptis verbis:vt.ff.de pᷣſcrip.ver.naturalis..at cũ facio vtdes

Itẽ in omni cõtractu vbi eſt incenu de noie actõis habet locũ bec actio
et eſt ſtricti iuris. vt.ff de pᷣſcrip.ver.l.ij.iij.et.iij. Sed quid de actiõe in

factũ nunquid eſt bone fidei.An.quattuoꝛ ſunt genera acõnis buius in

factũ.vnum vt detur ex om

ni edicto vel interdicto pꝛe/

ᷓ;; peeſcriptis verbis actio

poteſt ſub regula compᷣben
di:ſicut nec moꝛa. vt. ff. de

bet locum certi conditio. ff.

tamen nemo dicit aliquam

Ex ſupulatu. que ſilr ꝓ dote datur.

l.acquil.vt.S. ad.l. acquil.

ex varijs figuris cauſarum

— *

toꝛis vbi nõ dedit pꝛetoꝛ cer
tum actionis nomẽ.vt.j.de
interdic. 5F. fi. et. ff.nau. cau.
ſta.l.idem.in pꝛin. Secun/⸗
do vbi datur in ſubſidium

fi. Lercio vt detur vbicũ/⸗ d
E. erlovt deur vbie tio ſit: ſiue non: noſtra tamen

datur: et tunc eadem eſt qad conſtitutio aperte eaʒ eſſe bo

actio pᷣſcrip.ver.vt.ff. de pꝛe
ſcriptis uerbis.l.i.in fi. Itẽ
quarto dicit᷑ in factũ que eſt

vt.C.de ſacroſan.ec.l.ſan⸗
cimus.qð quartũ genꝰ non

uxoꝛia ante habebat: cũ mul⸗
tis diuiſionibus in actionẽ ex
ſtipulatu que ð dotibus exigẽ
dis pꝛoponitur:tranſtulimus

vſur.moꝛa.in pꝛin.nũquid
ergo eſt ſtricti iuris ſemper.
Rñ.ſic.cum hic non inueni⸗
am eꝙ bo. fi. ſit. Sed quidã
dicunt eꝙ in tercio caſu v bi

loco p̃ᷣſcrip. ver. datur laue r .
na eſimnanone ſitbo a ta:ex ſtipulatu que ꝓea intro
eſt falſum.quia pꝛo om̃i cõ/⸗ . Aci
nmaeu vbi cnim gebe ra dcta eſt: naturam bone fidei

iudicii tantum in exactione do
ſi cer. peta.certi conditio.et

conditionem eſſe bo.fi. Itẽ
quid de actione pꝛeſcri.ver.
que ꝓ pꝛecario dat᷑. Dicũt
quidam ꝙ bo. fi.eſt. vt.ff. ð
pca.l.ij.F. hoc interdictum.

Sʒ33 dico. qꝛ bic nõ ĩuenit᷑ qꝙ ſit bo. fl. vt. ff de pca. l.i. F. bocinterdictus

¶ Hetinio que damrcòtra poſſidentẽ herede vel ꝓ poſſeſſoꝛe.vt.ff.de
per. here.l.regulariter. et.l.ſe.et.l.q interrogatus.
Adbuc.i. vſq; ad tpa buiꝰ legis vel noſireoſtõis deqᷓ ſtatim memoꝛi
Eonſtitutio. vt. C. depe. bere.l. f in fi. zam facit.
uerat. et rei vx. ac. nomẽ erat actõis.vel dic ꝙ factũ denotat.i.rẽ ip⸗
ſam vxoꝛiã

3 ( Traſtulimꝰ.vt. C. derei vxo.ac.l.i.in pꝛin.et cõpetit hec actio ex ſtipu

la ſiue marito vt ei dos det᷑:ſiuevxoꝛi vł patri eius ut reſtituatur et ſiue
vtilr fuerit interpoſita ſtipulatio ſiue non tamen ſemp credit᷑tacite et vti⸗/
liter ĩteruenire.vt.C.de rei vx.ac.S.i.nã ⁊ als ĩtelligit᷑ ſtipulatio tacita

vbinõ ẽ. vt. ff. de ado. bis verb. et.ff.ſi cui plꝰ qᷓ; ꝑ.l. fal. l.i. . itẽ ſciẽdũ.
à ¶ Meruit.ſ. actio ex ſtipulatu. vt hicet. C. derei vx. act. S. ſy nõ ignoꝛa

mꝰ.alei ſtricti iuris ẽ.cũ nõ ĩueniamꝰ ꝙ ſit bo.fi.vt.S.e.O.actionũ.

b ¶ Zacitam.ſ.actionem hipothecariam.
c ¶ Ei.id eſt actioni ex ſtipulatu vel muliei.
d ¶ Hypothecã. ſ. ex vtraq; parte:ſiue er parte mulieris ad repetendam
dotem: ſtue ex parte viri ad perendam eam.ſemper eni ſunt ibi tacite by

pothece.vt. C. derei vxo. act.S..i.

e ¶ Treditoꝛibus. ſed nunqͥd om̃ibus indiſtincte. rfi. ſcdz. All.ſic. ſiue pꝛi

mi habeant pignus expꝛeſſum ſiue nõ. Sed hec opi. non valet. quia lex
diſtin guit. vt. L. de iure do. l. vbi. Item ſiſcus et mulier pani paſſu am/
bulant. vt. C. de pꝛiui.fiſ.l.quãuis.et fiſcus non pᷣfertur habentibus ex⸗

peſſam.vt.ff. qui.po.i pig. ha.ſi pignꝰ.ergo nec mulier. Secũda ẽ opi.

“

vt diſtinguat᷑ iter pignꝰ.ſ.traditũ.et hypothecã.ſ.nõ traditaʒ.vt pꝛimo
caſu non pᷣferat mulier: ſecũdo ſic. vt ar.ff. qui.ca.pig. ta. contra.l.peult.

ditatis petitioſ:que quamuis
uſq; adhuc incertum erat ſi⸗
le inter bone fidei iudicia cõ⸗
numeranda hereditatis peti/

ne fidei diſpoſuit.Fuerat an
tea ⁊ rei uxoꝛie actio una ex bo
ne fidei iudiciis. Sed cũ ple/

nioꝛem ex ſtipulatu actioneʒ
inuenientes:omne iusqð res

tis meruit ut bone fidei ſit.ſʒ

Ziber

Sed et banc repꝛoba p id qð eſt. 5. e. Fint
opi.ſcõm. B. et Jo. et Aʒo. vt babentib⸗
pferat᷑:non aũt habennbus erpᷣſſaʒ.lex e

er pignus. Lercia eſt
tacitam hypothecam
nim ſuum pꝛiuilegium

qð dederat pꝛimis eis adimerep ſumitur ꝓpter mulieremi:nõ au
tè id pꝛiuilegiũ qð quis ſibi adiueniſʒ.et hoc caute ꝓbatur per

ſtitui debeat. In quo et illud

ver ba. l. C. qui po
S „ licet anterioꝛis tẽ⸗
thecam.pꝛeferri autem aliis porꝛis puilegio ſint
creditoꝛibus in hypothecis vallan. .
tunc cenſuimus cum ipſa m
lier de dote ſua experiaturcu⸗ aX igi via
ius ſolius ꝓuidentia hec' in-· diatipſa. nam all⸗
. ⸗ „ 1
duximus. In bone fidei aut- us non aaminiur
indiciig lihe aſn. aag tale pꝛiuilegiuz
iudiciis libera poteſtaſ permit agens provot: ér
ti uidet᷑ indici ex bono etequo beres mulieris. vt
eſtimandi: quantum actoꝛi re C. de pꝛiuil. dot.l.

i.niſi ſit de ſuis he

et tacitam er dedimus hipo⸗

nd er! regdibus. id eſt deſi
continetur: ut ſi quid inuicem lis eraliſe diſien
actoꝛeʒ pꝛeſtare opoꝛteat: eo vr. C. qui poipi.
compenſato in reliquum is l.fi.ſed nnnauuc;,
2. curatoꝛi młlieriſi da
cum quo actum eſt debeat co miur boc pꝛiuilegiuz
demnari. Sʒ ⁊ in ſtricti iuris rf.ſcev o ma.
z dicrii Pteo dini glia. et. ff. de ꝓcur.
iudiciis ex e ſcaripto dim mar. l.ſi minoꝛ. S. quoni
ci oppoſita doli mali exceptõ am. Ite quod bic
necompenſatio inducebatur dici devoteſua ĩ
Sed noſtra conſtitutio eaſ- imndonarppternu.
dem cõpenſationes que iure amin ennon ha⸗
aperto nituntur latius ĩtrodu vrarido ine
hlrvgg.l.fi.in fine. Dʒ
quando mulier po
teſt experiri de do /
te.rñ.ſo.ma.nõ pꝛi

ns niſi maritꝰad ĩopiã vergat.vt.C. de iu. do. l. vbi. et. ff. ſo. ma.
l.ſi cõſtãte.in pꝛi.et hocſiueipᷣa dederit dotẽ ſiue aliꝰ extraneus
4q tñ nõ fuit pactꝰ de ea ſibi reddẽda.quo caſu ſibi: nõ młieri da⸗
ret.vt. C. derei vx.ac.S.accedit.ſi aũt pat᷑ mulieris dederit dotẽ
patri actio et filie ſimul dabit᷑:ĩmo aliq;tulũ plꝰ hʒ pat᷑ qͥ agit et
filia ſemꝑ credit᷑ cõſentire:niſi babeat iuſtã cãz cõtradicẽd i et cõ
tradicat.vt.ff. ſo.ma.l.ij.S.fi. et.l.nõ ſolũ.et hanc dotẽ integram
dʒ ſeruare pat ꝓ filia:niſi clade.i.tẽpeſtatevel vi ſuũ fuerit patni
moniũ diminutũ.vt in aut᷑.de eq̃li do.S.qꝛ vero oĩa.coll.vij. Dʒ
nunqͥd patri hoc pꝛiuilegiũ dabit᷑.viðꝛ ꝙ nõ.qꝛ ſua actõne agit.
vt. ff. ſo. ma.l.ij. F. volũtate. Econtra ꝙ ſic videt᷑.qꝛ ꝑ hoc filie ꝓ/⸗
nigdetur:cũ pater hanc reſeruare cogitur ſilie.et hoc verũ puto vt
hic dicitur cuius ꝓuidẽtia ⁊c. AQʒo. g (Bolius. l. muliens.
hb ¶ Hecinduximus.ſ.vt aliꝰ pᷣferatur. —
i¶ ¶ Reſtitui.large accipe:ſiueꝓ dando ſiue ꝓ reſtituendo.vt.ff.de
ver. ſig.l.verbũ reddendi.et hoc intelligas ſiue in vſur.ex moꝛa.
vt. ff. de vſur. moꝛa.S.in bone fidei:ſiue intereſſe agẽtis.vt.sõ.de
obli. ex conſenſu.in ſfi. ——
l: ¶ In quo. ſ.officio iudicis. l ¶ Opoꝛteat. ſ. reo.
m ¶ Lopẽſato.ſ.oppoſita exceptione compenſationis tantum.
n ¶ Voppoſita doli mali.que exceptio iðᷣo dabat᷑:quia dolo facit
qui petit qð reſtituturus eſt.vt.ff. de excep.doli.l.dolo.et ita no/
rnr eſt differẽtia: ſʒ quantũ ad verba vel ni⸗

o ¶ Cſtitutio.vt. C. de cõpen. l. fi. goꝛem iunis.

p ¶ Aperto.i.vbi qᷓ;titas hincinde debetur. nam ſpecdiei ad ſpeciẽ

vel ſpeciei ad qᷓtitatem: vel quatitanis ad qtitatẽ: ſi eſt q;titos

—

ur
i;
it

el.
be
deſt
o
nis
vi
NI
n.
l.
i
bi
o

0t,
pi
e

1.
i
t
0
n

1
N

de
1
1

61

.
i⸗
8

Itẽ et fiſconõ opponit᷑ i qb uſdã caſibꝰ:quos dic vt.ff. de iu.fiſ.aufert᷑.

vt ſpecies nõ fit cõpenſatio:qꝛ nõ patet iure aperto.vt.ff.de pig.
ac. ſi ↄuenerit.i.rñ.et.ff.de cõdi.inde.ſi nõ ſoꝛ.S.ſi centũ.eide im
pen. in re. do.fa.l.qð ðꝛ.et.l.fi.et.ff. de pecu.l.ſi creditoꝛ. .i. Ded
nõne ſtatim bic ſubijcit ꝙ actõi in rẽ põt obijci cõpenſatio.ergo
videt᷑ fieri de ſpecie ad qᷓ;titatẽ. Sʒ dic ꝙ ſit rei ven.qñ re no re⸗

d.qͥ cõpẽſat᷑.itẽ ĩ curatoꝛe qͥ fraudauit

Se actionibus.

publicã ãnonã.vt.ff.ð cõpẽ. ob.

f ¶ BHefraudet᷑. Sʒ nõne bec rõvbiq; pᷣt bꝛelocũ.rñ.nõ ita qi negociũ
ſi reſtitutõ denegat ẽ dolꝰ.vt.ff. ma.ſi ꝓcuratoꝛeʒ. S. dolo. Itẽ depoſita
riꝰ de dolo tm̃ als tenet᷑. vñ ſi bicmagi s grauet᷑ nõ ẽ miru.vt ar.ff. de iu

ctiones tam in rem qᷓ; in per-

ſonam inueniuntur. In rem
ueluti publiciana ſeruiana de

rebus coloni: quaſi ſeruiana

que etiam hipothecaria uoca

tur. In perſonam ueluti cum

quibus de eo agitur quod ui

aut metus cauſa aut dolo ma⸗
lo factum eſt. Item cuʒid qð

certo loco pꝛomiſſum eſt pe⸗

titur. Ad exhibẽdum quoqʒ

actio ex arbitrio iudicispẽdet
In his enim actionibus et ce
teris ſimilibus permittitur iu

dici ex bono et equo ſecunduʒ
cuiuſqʒ rei de qua actum ẽna
turamꝰextimare quemadmo-
dum actoꝛi ſatiſfieri opoꝛteat

reiur.eũ qui.in pꝛin.
g (Pꝛererea. arbitrarias.
ſ; nunqͥd ſunt bo. fi. vł ſtri⸗
cti iur.rñ.quidã q bo.fi.ſũt
qꝛ in iudicis arbitrio ſũt. vt
ſ. ꝓx. S. in fi. et. S. e. S. in bo⸗
ne fidei iudi.ſʒ hoc nõvalet
qꝛ officiũ iudicis qdð in bo.
fi. iuð.venit ẽ iure actõis.ſʒ
hoc qð ẽ in arbitrarijs me/
nũ eſt. et in iudice tantũ ẽ.vt
ff. de eo qð cer. lo.l.in bo.fi.
Alij dicũt ꝙ nec ſunt bone
fidei:nec ſtricti iuris.ĩmo ẽ
tercia ſpẽs ad illã diuiſtio⸗
nẽ que eſt. S.e.S.actionũ. et
facit ꝓ eis.ff. de in litẽ iurã.
l.videamꝰ.ałs in actõibus
F.plane. et. ff. de vſur. l. ĩ fi⸗
deicõ. F. in his. hanc etiã re

peꝛoba.qꝛ dicta diuiſio ẽ per

fecta et imediata Alij dicũt
ꝙ verius eſt ꝙ ſint ſtricti iu
nis cũ bo.fi.non inueniank.

vt. 5. e. F. actionum.

b ¶ Ex arbimio. bene diclt

ex arbitrio nec em̃ obligatꝰ

eſt rẽ reſtituere vel ſiłe quid

facere:qð pꝛompte dices eſ

ſe verũ in actòe in rẽ. In p⸗

ſtituta iuratur in li
tem vel in vera eſti
Paran Koete⸗ xitut actiones ipſoꝛiure minu
Itẽ quid ſi binan antur ſ iue inre ſiue perſona⸗
eee n de les: ſiue alias quaſcunq;: ex-
bommnen m⸗ cecraſola benolin actiõe: cui
hi hominẽ. Rñ. fit IHimA anie
id compenſationis nomi
compenſatio.vt. ff anqu 3 d ſatis impium eſ
ſic pars bere. pet. e opporin P 2
Snten ne e ſecredim ne ſub pꝛetextu cõ⸗
no minabar iiñ. penſationis depoſitarum reꝝ
afoelen Puns quisex actione defraudetur.
EEIa. §. ſed ii v'no.
Itẽ quid ſi abvna 6 ꝛeterea nlcann Nrl
pante debimm e co arbitrariasi. ex ar
nnen dicis pendentes appellamus
patet apeno iure. in quibus niſi arbitrio iudicis
vndenon ſit com ·is cum quo agitur actoꝛi ſatiſ
FTortpen.iſt.5. pe faciat: ueluti rem reſtituat ul
anm fi cõpenſa / exhibeat uel ſoluat uel ex no
tio ſi ira duos me I
ſes debium pꝛius Lali cauſa ſeum dedat ſen⸗
negatuz pbaripon demnari debeat. Sed iſtea-⸗
ſit. ſicut de fllco di⸗ MMM
cif. ff. de iure filc. l.
auferk. 5F. qui cõpẽè⸗/
ſarionem. Accurſius.

a ¶ At actiones.ᷣ accuſatiui caſus eſt. Acuur.
b ¶ Ioſo iure. adeo vt dixerunt quidam non eſt neceſſe voce bo⸗
minis opponi cõ pẽſationẽ.vt hic. Sed certe ĩmo eſt neceſſariuz
vt opponatur. qð pꝛobo tribꝰ rõibus.nã fideiuſſoꝛ cõuẽtus eli

git: vt vel qð ſibi vel qð reo debetur cõpẽſet q̃ electio ſibi nõ da/

retur ſi ius cõpẽſaret.vt.ff. de cõpẽ.ſi qd. Itẽ et reus cõuentus
eligit in quã cãm cõpẽſat ſidebeat ex pluribꝰcauſis.vt.ff. de cõ⸗
pẽ.l.ꝙ labeo. Itẽ lex dicit eũ male agere cui obijci põt cõpenſa/

tio. vt. ff. de cõpen. l.verũ.ſʒ quimale agit bʒ actionẽ: ſʒ elidit ex
ceptione. vt. ff. qñ di. vſufr. le. ce. l.. in fi. S ſcõm bancopi. quid

ad ijcitur in actõe ſtricti iur. ad id qð erat olim. Rñ.qꝛ doli mali
tm̃ obijciebatur exceptio.ſj nũc ẽt cõpẽſationis exceptio opponi
tur. vt bic et.j.e. S.pe.et nihilominꝰ doli:cũ generalis ſit.vt.ff.ð
excep.doli.l.ij.S.et generaliter.

cCc ¶ Minuãtur.ſœ compenſation

d Siue alias. actiones. vt mixtas que ſunt quattuoꝛ. vt. . e.
§. quedã actiones. Item perſecutio fideicõ. Itẽ officio iudicis

ſonalibus aũt et arbitrarijs que bic enumerant᷑ dices ꝙ lʒ exhibitio vel

reſtitutio ſit in obligatõ e:pena tñ:id eſt intereſſe vel quanti in litẽ iuratũ
eſt non niſi per offidũ iudicis pᷣſtatur.et ideo arbitrarie dicuntur.
¶ Keſtituat. vt in rei vendi.que eſt arbitraria:cum pꝛima rem reſtituen⸗
dò liberaref᷑. alias iudicis arbitrio in litẽ iuraf᷑.vt.ff. de in litẽiuran.l.in
actione.et. ff. derei v en.l.qui reſtituere vel bipotbecaria.vt.ſ.pꝓx.ꝗ.vbi
bec omnia exempla diligentius dicuntur. R .
lꝛ ¶ Ael exhibeat. cũ ad exbibendum agitur.
¶ Del ſoluat.ſ.cũ certo loco eſt ſoluendun.
Uel noxali.cũ noxaliter agitur. n ( Dedat.i.der.
oͤdemnari. diuerſis modis fiet condẽnatio ſicut diuerſe ſunt iſte ar⸗
buᷣrarie. vt dicemu ſpror Feinſi.
ed iſte actones. I. arbitranie.
n rem.ſ.ſeparatim.nã vna et eadẽ actio nõ pt in rẽ et in ꝑſonã eẽ
niſi in quattuoꝛ caſibus mixtis.vt.S.e.S.quedã actio.

r Sublilana dfao babge g:-al. —⸗. .
8 ¶Beruiana. de bis duabꝰ ſpẽbus habes.S. e.S.itẽ ſeruiana.

et ſimilia.que actiones ſunt largiſſim e accepto vocabulo. vt. ff.
de actio.et obli.l.actionis verbo.vn de et petiriones cautionum
occaſione damni infecti compenſãtur.vt.ff.de dam.infec.l.i.⁊.l.

ſi quis..ſi quis quia. ü
(Pepointas tu intelligas qñ pecunia nõ ſignata eſt depoſita

quo caſu eriam aliam ſimilem redd ere poteſt.vt.ff. depoſiti.l.lu⸗
cius.et.l.die ſpo.s.i.ſi aũt eſſet depoſitio facta in ſpecievel ĩ pecu
nia vt in ſpecie qðᷣ eſſe põt.vt.ᷣff. de le.i.plane.5.ſed hocita.tunc
etiã alia roenõ obijcietur cõpẽſatio:qꝛ in ſpecie nõ fit cõpeſatio

Irẽ ꝙ hic dicit in acõe depoſiti:idẽ dicũt qͥdã in actõne cõmo⸗/

dani. vt. C. cõmodati.l.ſub pꝛexexru. Sed certe imo eſt ibi rõ qꝛ
in ſpede fieret.nã ſole ſpecies cõmodãtur:nõ q;titates: niſi ᷓti
itas vt ſpẽs cõmodet.vt.ff. como.l.iij.S.fi. Itẽ ceſſat alg cõpẽ
ſatio vt qñ per violẽtiãmibi rẽ abſtuliſti. pt. C. de cõpẽ.l.ſ.i ſi.

t ¶ In pſonã.lʒ ſit in ꝑſonã vt hic:tñ in rẽẽ ſcripta.vt.ff. me. cã. l. me-
tũ.S. iaduertendũ.ał.cũ aũt.et de hac dic.vt.S.e.S.itẽ actioo.

V¶ De eo dolo. actio de dolo eſt arburaria vt hic.qð eſt ideo: quia libe-

ratur doloſus verũ intereſſe pᷣſtãdo ſi reſtituerenõ poſſit.ałs indicis of/
ſico iurat᷑ in litẽ. vt.ff. de dolo.l.in arbitrio.in pꝛin. H

x ¶ Atẽ ceno loco.ſ.pecunia petitur.
BPꝛomiſſuz.idẽ etiã ſi lega

ñ ſit relictũ certo loco dandũ: et idẽ ſimu-

tu ſit datũ certo loco reddẽdũ.nã his tribus caſibus locum habet ceni
conditio aibitrana.ſ.in pꝛomiſſione et legato.et mutuo.⁊ alias nõ.vt.ff
de eo qð certo loco.l.ij. S. hic autem.et.l.ſi beres.ðet.l.aut.et qð bic dicit᷑

tis qᷓ; rei.vt.j.e..locco.
5(Actionibus.ſq; perſonalibus.

₰

petitur.ſ. al ter qᷓ; vbi fuerat ꝓmiſſum dari.et venit in ea vtilitas tã agẽ

aà Similibꝰ. ſ. in rẽ. et ſunt. x. de qbus dixerat. z. vel dic galie ſunt arbi

noane que hic nõ nũeratur.vt ecce actio in fañ quedat᷑ ͥ nautã cauponẽ

m uüij

tiuius modus eſtut non in q;
titate demnationis fiat ar

ſtabulariũ.vt. ff. nau. ca. ſta.l.i.in pꝛin. Sʒ q̃dã dicũt eã nõ eſſe arbitra⸗
riã.qꝛ ibi nõ ferunt᷑ ſnie due. Itẽ eſt actio in factum que dat᷑ contra publi

danã.vt.ff. de publi. l.i. in pꝛin. Atem actio fi. regun. ff.fi. regun. l. ij. in fi.
et.l.iij. Atem actio redibitoꝛia. vt.ff. de edił. edic.l. redibitoꝛia. Itẽ actio
ex ſtipulatu que pꝛo dote repetenda datur.yt.ff.ſo.ma.l.filiuſfa.O.mari
tũ. Sed certe iſto caſu non .
ideo iurat᷑ in litem qꝛ arbi/
traria ſit: ſed quia bone fi/
dei ſit. vt. Z. e. F. fuerat. Itẽ 9

ncrat. Qurare autem ðdebet iudex:
ctio rerum T . 3 i.
birana vr fraus amota. Ut omnimodoq tum poſſibi-
ſi cum dos. infi.
b ¶ Maturã.i.bonitatem.vt
dicunt quidã vel melius.id
eſt ſcõm naturam actõis ar Ctae
bitrarie que intendit᷑. nam Fe
triplex poteſt modus cõdẽè⸗⸗
nationis depꝛehendi in ar⸗
bitrarijs.vnus vt due ſnie
ferantur.pꝛima de reſtituen
da re. et niſt reſtituatur fiat
condemnatio in penam vel
intereſſe per dilationẽ iuriſ
iurandi in litẽ vt patet in a⸗/
ctione ꝙ me. cã et in actõe
de dolo. et rei ven. et actiõe
ad exhibendum et ſimilibꝰ
et alius modus vt vna fera
tur ſententia:et in ea ſtatim
intereſſe conſideratur.vt qñ
certo loco aliquid dandum
eſt: et hoc ẽ in iſta ſola. TZer⸗

tentiam ferat etiam ſide ĩcer
titate apud eum actuʒ

ne ſua plꝰ cõplexusꝰ fuerit q̃ʒ

debat. id eſt rem amittebat.
nec facile in integrum reſtitue
batura pꝛetoꝛe niſi minoꝛ erat
xxv. annis.huic enim ſicut in
alijs cauſis cauſa cognta ſuc
currebatur ſi lapſus in iuuen
tute fuerat:ita et in hac cauſa
ſuccurri ſolituʒ erat. Sane ſi

interueniebat:ut etiam cõſtã⸗
tiſſimus quiſq; labi poſſet e⸗
tiam maioꝛi.xxv.annis ſuccur
rebatur.ueluti ſi quis totuʒ le
gatum petient poſt deinde ꝓ
lari fuerint codicilli:quibꝰ au
teʒ pars legati adẽpta ſit:aut
quibuſdam aliis legata data

bitrium:ſed in qualitate vt
in actione noxali in qua ar-
bitratur iudex an lib eretur
dangdo ſeruuʒ pꝛo noxa.qðᷣ
eſt quando domino ignoꝛẽ
te vel pꝛohib ere non valen⸗
te deliquit alias inſolidum
tenetur.vt.ff. de noxa.l. ij. ĩ
pꝛin. et.l.in delictis.in pꝛin
ciilo-
c Parn fieri. Sʒ nõne hoc
idem in bo.fidei iudicijs fit
Ruñ. dic ꝙ tniplex eſt officiuz

pꝛimum qð obtinet actionis vicem per quod officiũ petuntur ſalaria ad

uocatoꝛum et reſtitutões maioꝛũ et minoꝛum.vt.ff.de mino.l.qꝙ ſimĩoꝛ

F. fi. Aliud eſt qð bone ſidei actionibus inheret.qð iure actionis venit.

vt. ff. de eo qð cer. loco.l.in bone fidei.et vna cum actione penit.vt.C.de
poſiti.l.iiij. Zertium eſt qð inberet actõnibus ſtricti iur. qbuſdã.ſ.ð arbi
trarijs:et hoc ex motu ſolo iudicis deſcendit: vt liberũ ſit hoc facere.ſed
in actionibus bone fidei aſtringitur ad hoc. Itẽ in actõibus bone fidei
vna fertur ſnĩa.in his autẽ plerũqʒ due et modo diligenter notauimus.
d Lurare. poſſibile. hoc ideo dicit qꝛ interdũ nõ poteſt certam ferreſen⸗
tentiam, qͥd em̃ ſi homo in genere ꝓmiſſus petit᷑.vel ſub alternatõeputa
ſtichum aut pãphilũ:aut dãnũ emẽdari:vel ſeruũ pꝛo noxa dari.certe iu
dici nõ eſt poſſibile ferre certã ſnĩam.qꝛ natura actõis nõ patit᷑. vt.j.de

offi.iudi.in pꝛin. Idem dico in here.pet᷑.nã ſicut ſufficit in libello ꝓpo⸗

nere vniuerſaliter: ita et in ſnĩa:puta ſi ꝓnuncio te herede extitiſſe: vt ex
aſſe vel ex ſemiſſe et ideo tibi hereditatẽ reſtituendã.
e ¶ Hecunie.ſcilicet cum pecunia petitur. —
f¶ Ael rei.qñ alia res pent᷑ que in qᷓ;titate cõſiſtat vel non et hoc ſi certũ

eſt petitũ.alias em̃ non renet ſnia niſi aliqua parte actoꝛum res certa ſori

pta inueniat᷑.vt.C.de ſen.queſine ceꝛ.qᷓn.l.hec ſnĩa.ſi autẽ eſt incertum

gut certificari põt:ut ſi peto intereſſe qð debet coꝛam iudice ꝓbarilet de,

duci ad certitudinẽ. vt. C. deſen. que ꝓ eo qð intereſt.l.vna.S.ij.et tũclo
ci bobe bic. 5. gut non poteſt deguc in certitudinem. pt in bominegene

le ei ſit certe pecũie uel rei ſen

i quis agens in intentio

ad eum pertinebat a cauſa ca⸗

tam magna cauſa iuſti erroꝛiſ

“
raliter petito et ſimilibus que modo diximꝰ.ettunc non habet lo
cum. H. ſe. 272
g Ferat. ⁊ in ſcriptis.vt.C. deſen.ex ꝑi.reci.l.fi.niſt in quattuoꝛ
caſibꝰ.vt in aut.de mã.pꝛin.S.ſi tibi.⁊ in aut.vt iudi.ſi.quoquo
ſuf. S. neceſſitate. et ĩ auten. vt cle. apð ꝓpꝛi. . Ac.

b. ¶ Deincerta. vt
doeintereſſe —r

ſint: que efficiebant ut plꝰ? pe tentõneiid eſt libel
tijſſe uideretur petitoꝛ q; d/A ybi erat intento

dꝛantem: atq; ideolege falci-⸗ l ¶ Koͤplexrus. ena

1 i. tr*“ MI91 tempoꝛe. vt. ff. de
dia legata minuebã tur; Pl lrleha⸗ l⸗non ſola⸗

autem quattuoꝛ modis peti F.i. naz plus quat
retẽpoꝛe loco cauſa. Re.uex iuoꝛ modis dicitur

⸗ 5 — j. . §. t i
lutiſi quis pꝛo. x. aureis qui ei pie qmmibdo lol
debebantur. xx. petierit. aut ſi babet. S.iſte.

is cuiuser pante reseſt toram ſotcp 5, tenp⸗

eam uel maioꝛem partem eſſe rales.et qð bic
Intenderir moede at in pꝛiuato:ides
ſuam intenderit. Sen e erit in fiſco. vt. C.
ueluti ſi quis ante dicm uelan deiurefilll iuſtas.

te conditionẽ petierit qua rõ⸗
ne eũ qui tardius ſoluit qʒ ſol⸗
uere deberet minus ſoluer̃in⸗
telligitur. Eadem ratione: ꝗ

m Aute. minoꝛi
xxv. annis.

dicit cauſa cogni⸗
ta.nã oẽs in inte⸗

pꝛe mature petit plus petere grũ reſtituere oo
pluspetit᷑: gnita ꝑmittuntf. vt
uidetur. co plus P ae ne ff. de in inte.ᷣre.l.nõ
luti cuʒ quiscertolocoſibi id omnes.

quod ſtipulatus eſt alio loco o (Gn uueuteid
Petit ſine cõmemoꝛatione üli⸗ C. kac itate ſua.idẽ

11 1eEr nn multomagis: ſi do
us loci in quo ſibi dari ſtipula lo adueſanvf.
PnerkRi ſa ſii. i demino.l..i.
tus eſt uerbi gratia ſiis quiita Eoſtaiim a
ſtipulatus fuerit: epheſidare enauit i ſi quo
ron intédat pudentiſſimi fallũ
ſpondes: rome pure intẽdat n nam
q¶ Huibus. ſcllic

, „ „„ codiallis.
Ouibuſdã.ſ.legatarijs pᷣter ea que ſibi in teſtõ relicta ſunt.

8 ¶Dinuebankt᷑. nã tot erant legata vt lex falci.locũ haberet. id

eſt opoꝛtebat vt legata defalcarent᷑ ad bocut haberet heres fal
cidiã:qꝛ dodrantẽ excedebant.vnde heres debet detrahere fal⸗
ci.vt.S.ad.l.fal.S.i.
t Plus aũt. vt oibus bis modis a cauſa videatcadereiure an⸗
tiquo.vñ verſus. Plus petit᷑ cq tꝑe req; loco. =
Ceenpere tEte⸗ ſimili per cõtrarium.
etere. vt hbic et.S.de fideicõ.l.non ſolum.

V
x

y ( Coco cõmemoꝛatione.id ſine vtilitate rei vłintereſſe rei.nam

eſt habenda eius vtilitas ſi ſua interſit in loco deſtinato ponus
conueniri. AUel dic de ipſo loco.nam ipſum locum vbi erat faciẽ/

da ſolutio in libello ponere debet ſic. peto.x.vt mihi ſoluas hic

vel ubi ſoluere ꝓmiſiſti. vt hic. et.ff. de eo qð certo loco.l.ij.S.ſfi.
poſt hec niſi ſoluat:poterit eum cõuenire vbicunq;ʒ voluerit.dũ/⸗
modo cõuentus habeat ibi foꝛum non alias.vt.ff. de iudi.l.he⸗
res abſens.in fine. Sed pla.dicit ꝙ ſcilicet vbicunq; poterat eũ
conuenire.etiam ibi vbi non hab eat foꝛum.et eſt pꝛo eo.ff. de iu⸗
di. l. eum qui.et.ᷣff. de conſti.pecu.ſi duo.S.ſed et certo. Sed certe
quod dictis legibus dicitur vt quolibet loco poſſit conuenini ve
rum eſt idoneo vbi conuentus habeat foꝛũ.yt ar.ff. de mu. et bo.
l. yt gradatim. FJ.ii. r

i ¶ Si quis ſua in“

l ¶ Ymittebat. faccit

n (Kognita. bene

a ( Adimiti adimere deſiderat. non tamen adimerepoteſt.
b VBrbitrana. i vtilis cerii conditio ex ſtipulatuvbi ſtipulatõ in
rerceſſit vt bic fuit.vel vtilis certi condino ex mutuo vbi mutuuʒ
erat dandum certo loco reddendum vel vtilis aciio ex teſtamen

Heactionibus.

plus petendo cadat a tota cauſa. vt. S. e. 5. ſi quis agens.

r¶ Et noſtra. ſc; greca quam non babemus. Actur.

8

q lra gea⸗ quam non habemus.

Lonſtitut.o. ſ. greca. vr dirimus. cuius ſententia eſt vt tempus debe⸗

to vbi legatũ ẽ dãdũ certo loco.nec enĩ eſt ꝓpꝛium nomen actõis at duplicari conuento et expenſe omnes ſbireſitut. vr vccrcep. . bo⸗
vrff ve eo a oer⸗ e (Puantltate dſief..
4 elo Kleen . ðBG l v ¶ Modo.id eſt loco yłcã
res.erl. aur ſimu· dare ſibi opoꝛtere ido aut pl? chum.aut aureos.x.ſibi opoꝛ vt.s.. plus auten.
T c 73 ꝛoponitur. id Petere intelli gitur: qꝛ utiliiatẽ tere darc. ic eſt eoc mod . „ irimus. vt. . e. 5. tiipli
e Haranr. vłda quã habuerit ꝓpmiſſoꝛ ſie phe peteret quo ſtipulat eſt R 2e t ibibuius noſre canſak⸗
H tur. vr.f deeo ᷓ ſi ſolueret adimit e pura intẽ terea ſigs generaliter homi⸗ nonis greee nbinrgernn
1 ool.ſepbe tione. pꝛopter quam cauſ. am nem ſtipulatus ſit: et ſpeciali· ſed criam cautionem eregit
d oiuiſſoi ſd alioloco petenti arbitrana a“ ter ſtichum petat aut genera⸗ bonleecomena amim de,
arenanmarm criopꝛoponitur: inqua. 1I. ra liter mni ſtipulatus ſit etſpe- piumeniun oden e
„ uſq; vtilitas ſimul tio habet Ur utilitatis que pꝛo- cialiter capanum petat aut ge na ſante d ſonrat hen-
Gercndur vri miſſoꝛi competitura fuiſſet ſi neraliter purpuram ſtipulat“ pent: ſed percte vulrvr
da. lij.rn. lllo loco ſolueret quo ſe ſolu- ſit:deindeſi pecialiter tyriẽ e — ra babe . annin non
e¶MHura unon ba turũ ſpopõdit. Que utilitas tat:plus petere intelligtur Pa .deplus pA.
one aavn e plerumq;in mercibꝰ marie in electionem aduerſano tollit ,(Ronn amn alec on
. nr manda ſau uenit. uelutiuino: oleo. fumẽ cuiſtipulationisiure iberum r Spuniann Fäncanas
¶ Duicauſa. be 10. que per ſingulasregioneſ fuit aliud ſoluere q; quod pe fectum babuimus. 5. e. .. ti
de Arfen electione diuerſa habent pꝛecia. Sʒ et teret. Quinetiam licet uiliſſi pilt Zin ho eplus auten .
1Wocrbaniſ az pecunie numeratenõ in obuſ mü ſit qð quis petat nihilomi R libdllo intentönis:
. den Rani regionibu; ſub eiſdeʒ uſuris nus plus petere intelligit: · bocpa aroꝛen ſienim
P tune enim alteum fenerãtur. ſiquis tamẽ ephe- ſepe accidit ut pꝛomiſſoꝛi mmci quoſdam Bedronutn pre
eoa veetbie ſi petat: id ẽ eo loco petat quo lius ſit illud ſoluere quod ma troq; nunc donare pꝛrſu⸗
quod carolo. . nn? Ut ſibi detur ſtipulatꝰeſt pura ioꝛis pꝛecij eſſet. Sed heca maiur niſ unc cucona,
ern woei⸗ actione agit recte. Idq; etiqʒ dẽantea in uſu füerant poſtea re pꝛeſumitur. vt. ff. de reg.

bleũq;.in i. pꝛetoꝛ monſtrat.ſ.qꝛ utilitas uero lex enoniana a noſtra rẽ iur. l. cuius per enoꝛem. bie

. = . . en — autem nõ erat datio:ſʒ que
An rgo eiie ſoluendi ſalua eſt pꝛomiſſoꝛi. Varrani ⁊ ſi quidem nep e doam abſtinchtin. vngeſte
2 Eere dt. I n qui L erit petitum quid ſta⸗ ſciat de reliquo qui agir ſi /
6 lk ¶ Facit. i eſt face Duo iem qmn loco plus pe puus fuenit pe 2 G mo ue non tempoꝛe cepti iudicij
C SelAI— kere intelligitur pꝛorximus eſt tuiopoꝛtet ʒenõs diue me loannbaberF.ſte
6 .

dara. et eſt acio er is quiscauſa pluſ petit. ut ecce nie loquit᷑ conſtitutioꝰ. Sinau⸗

P E1 . qʒ ante ſententiam reliquũ
dihh e ecee nem ſtichuʒ aut. x. aureos da- fuerit petitum omne ſi quod poenent ſine noua conteſta
ſuug. re ſpondes: deinde alterutrũ foꝛte dannum ut in ſ⸗ poꝛtulis Bancte Mdrofham deb
4 Derar. boc petat ueluti hominem tantu,ʒ exhac cauſa acciderit ei cotra roͤnes falſas. vna qua po⸗
. aualrer caula aut. x. aureos tantum. ideo quem plus petitum fuerit: cõ teſt emendare libellum quã
qualiter cauſa pl ner, . Een pli cõdẽnatõne: ſi docunqʒ ante ſententiaʒ vt
, betatnur. autẽ amplius petere intelligit miſſa tripli cõdẽnatõne: icnt dicunt ereſt P eis. f deno⸗
Eolt i cttol quia in eo genereſtipulatõnis Ipꝛa ditimus puniatGmi xatłin vllicto. . ſi derracta
Tevulr. ſt elec. tent S S . fuerit alias directa. et ſic ĩtelligũt
o ¶ Mecij. fact ad ꝓmiſſoꝛiseſ telectio utrũ pe- nusintentõne cõplerus fueri C. de eden edit3. Alia ra/
b0 if1oen. Jien cuniam an hominem ſoluere actoꝛ q́ ad eum pertinet uelu n eſt. quia ſcoͤm eos etiam
. eronr tenn malit. Qui igitur pecuniã tãs= ti ſicum ei.x. aureideberentur non berar abraher hor
0. alnm ſt tum ul hominem tantum ſibi v. ſibidari opoꝛtere intẽderit berdeber ſeoͤm ſuam cöͤſciẽ
em adier ſvedt dare opoꝛter intẽdit eripit ele aut ſi cum totus fundus eius ncondannarercum rs
eſea ſi neura. ctionem aduerſario: et oomo eſſet panem dimidiam ſuam Fi regun liſtanae
gen nnm. doſ uam ouidem conditionẽ eſſe petierit: ſt ine piculo agit. nc offieium erin bac ſenten
h bactenus. 5. inali melioꝛem facit aduerſarij ue-⸗ In reliquuʒ uero nihilominꝰ neſem For. d S
c.l.ſe. ro ſuideterioꝛẽ. Qua de cau- ſudex aduerſarium in eodem rhiones⸗

ſtipulatu hoc mo⸗

p Geg bec quidẽ

ſcz ue diximus. yt

ſiquisita ate ſtipuletur:homi

ſatalisin ea re ꝓdita eſt actio

rẽ q;titate uel alio modo plꝰ

iudicio ei condemnat: ex con
ſtitutione diue memoꝛie ʒeno

3¶ Judicio. id eſt quõdocũ/

falſum: et due ranones ma

le. nam non poteſt quis ümn

mutare libelluʒ niſi vſqʒ ad
luis conteſta. nec etiam bo⸗

lüuiuidicem. et dicit i

1

die poſt datũ libellũ. qꝛ ſic dicit aut. ꝗ babet neceſſe in pꝛimo libello cõ/

ſiſtere. vt in aut᷑.delit᷑.S.omnẽ.
niſſe qð poſt lit.cõteſt.contin gi

col. viij. Atẽ qꝛ nõ videtur in iudicũ ve/
t. vt. ff. de iuð. l. nõ põt. et. ff. de exce. rei u

di. cũ queri᷑ et.l.egi.nec ob.qð hic dicit᷑ et að dicit eodem iudicio.nam
ſic dic.id eſt coꝛam eod em iudice et ab eodem actoꝛe et reo. nam et ꝓpter

bãc cãm.ſ.ꝓpter idẽptitatẽ
perſonarũ ẽt vbi ꝓꝛſus ali/
ud petit᷑ tñ dici᷑ iudiciũ idẽ

vt. pri 5. Item nõ ob. ff. nis. Si quis?aliud ꝓ aliointẽ

de noxa. in delictis. S. ſi de/
tracta.qꝛ ibi ex eade cauſa
et eadem actione et ad idem
agebatur:licet eſſet variatõ
in quodam beneficio qð do
minus habet per. l. vt dñs
poſſit pꝛo noxa dare.vt. .8
noxa. ac. SF. ſumma. et. ff. d e
re iudi.miles.S.i. Item alia
ratio nõ eſt bona.qꝛ nõ ſʒm
cõſciẽtiã ſʒ ſcõᷣʒ allegata de
bet iudex iudicare et ꝓnun/⸗
ciare. vt. ff. de offi. pꝛe. illici⸗⸗
tas. S. veritas. niſi babeat
conſcientiam vt iudex.vt in
di.l. ff. fiñ. reg. ſi irruptione.
G. ad officiũ.et hoc in ſingu /
laribus iudicijs. Sʒ quid
in vniuerſalibus.Rñ.põtĩ
eis adijci quãdocunq; an/
te ſententiã. vt. ff. de pet. be⸗
re.l.iiij.et.l.ſi quo tempoꝛe.
et ſic intelligitur. C. de ap.
a Lonſtitutione. ſq greca

——
— —,—

„

c E udicio.i.apud eundem
.

.

derit nihil eũ piclitari placʒ:ſʒ

in eodẽ iudicio cognita uerita
te enoẽ ſuũ coꝛrigere ei ꝑmit
titur.ueluti ſiis qui homineʒ

ſtichum petere deberet herõ⸗

tẽ petierit.aut ſi quis ex teſta⸗

mẽtodari ſibi opoꝛtere inten⸗

derit qð ex ſtipulatu debetur
ut pterea quedã actões qui
bus nõ inſolidũ qð debet᷑ no⸗

bisꝑpſequimur:ſed modoſo/

lidũ pſequimurnon minꝰ. ut
ecceſiin peculiuʒ filij ſeruine
agamus. Mam ſinon minus
in peculijs ſit q;ᷓ perſequimuꝛ
inſolidum dominus paterue

condemnatur. Si uero minꝰ

inueniatur eatenus condẽnat

dẽ iudiciũ ꝓpter idẽptitatem ꝑſonarum:et iudicis. tam̃

vere aliud eſt. Sʒ nunquid noue dilatões dabuntur. hñ.ſi poteſt eſſe in
ſt ructus er petitõe pꝛĩa etiã ad ſecundã nõ dabuntur: cũ neceſſarie nõ vo
luntarie ſunt dande dilatões.vt. C. de dila. l. i. nã ſi pꝛimo egit actione
vibo.rap.et poſtea mutet᷑ et agat᷑ actõne furti:ſatis põt reus eſſe inſtru/⸗
ctus. ſi autẽ ſunt diuerſe petitòes vt in hoc. S.dicit noue dilatões dande
ſunt. vt. C. de dil. l. i. Itẽ nũquid iterũ de calũnia iurabit᷑.Rñ. ſic.qꝛ po
teſt e in hac cã cglũniari.vt.ff. de dam. infec. l. qui bo.fi. . añpe.

2

d ¶ Coꝛrigere. no. ꝙ pmittit᷑ alicui erroꝛẽ ſuũ coꝛrigere. Sed nũquid ve
tecni habet neceſſe pſiſtere. Rñ. nõ ſym hãc.l. Sʒ hodie cõtra. vt in auten.
de litig. 5. omnẽ. col. viij. et ita intẽtabit veterẽ et nouã: niſi reo abſoluto
in veteni obijciat exceptio rei indicate in noua. vt qꝛ ſit eadem cã agendi
et eedem pſoneet eadem res:licet alia ſit actio.vt. ff. de iureiur. l. duobuſ
. exceptio.et.ff. de excep.rei iudi.l.ſt iure.S. eandẽ.et.l.cũ querit᷑.vel vbi
actio pꝛima ita ſe habeat ad ſe ecund am vt elecrione tollat᷑ qð in caſibus
contingit. vt. C. de fur. l. i. et. C. ſi ſeruus emi ſe mã.l.i.et. C. de codicil.
l. fi. et. E. de pac. inter emp. et ven.l.cõmiſſoꝛie.et.ff. de tribu. l. qð in bere
dem. F§. eligere et. ff. dele. ij. l. cum filius. F. varijs.
e ¶¶ Intenderit.ſcilicet ſibi deberi.
f ¶crões. inmuit hic quandam diuiſionem actionũ.ſ.ꝙ alie ſunt perſe /
cutoꝛie inſolidũ. alie non. et hanc pꝛoſequit᷑ in fi. buius ti.et nõ eſt iſia di

uiſio de. xij. diuiſionibꝰ.nã pꝛĩa eſt ꝙ alie ſunt in rẽ.alie in pſonã. vt. S.

e. F. omni. Secũda eſt ꝙ alie ſunt ciuiles alie pᷣtoꝛie. vt. ð. e. F. ſy iſte ſunt
actões. Zercia fuit. S. e. S. ſequẽs. Quarta..e. S. omnes autem actiões
Quinta. S. e. S. actionum quedam ſunt. Serta eſt. ꝙ alie ſunt tempoꝛa⸗
les alie perpetue. Septima ꝙ alieſunt tranſitoꝛie ad heredes: alie non
ꝓt. ſ. de perpe. et temp. ac. S. non omnes. Octaua eſt. ꝙ alieſunt famoſe
alie non. vt. . de pe. te.liti. SF. penuln. Hona. ꝙ alie ſunt directe. alie vti
les. vt.f ſi quadm. pqu.fedil. penulti· Decima. ꝙ alie directe alie con /

dex quatenus in peculio ſit.
z (Gicquis intenderit. ſalz
ſibidebeir.

ſio. Eſt autem et hec extrauagãs de qua hic

ZLiber

trarie.S.deob.que ex quaſi cõ.S.i. Vndecima.q alie ſunt ſin gu

lares:alie vniuerſales: alie generales.vt. ꝓ ſocio. axbit. Duo
deama diuiſio eſt. ꝙ alie ſunt ſimplices alie duplices.vt fa. her.
cõti di.fi. regũ.et quedã interdicta.vt.ſ.de interdic.S.tercia diui/

Quemadmodum autem pe-

culium intelligi debeat ſuo oꝛ

ine pꝛoponemusteʒ ſi de

dote iudicio mulier agat pla-

cet eatenus maritũ condẽnari
debere: quatenꝰ facere poſſit
id eſt quatenus facultates eiꝰ
patiuntur. Itaq; ſi dotis quã

titati concurrant facultates e/
ius inſolidum damnatur. Si

minus:in tantum quantuʒ fa⸗
cere poteſt Pꝛopter retentio
nem quoq; dotis repetitio mi
nuitur. nam ob impenſas in
res dotales factas:marito re⸗-
tentio conceſſa eſt.quia ipo iu
reneceſſarüs ſumptibus dos
minuitur ſicut ex latioꝛibus

digeſtoꝛum libꝛis cognoſce-
re licet. ¶ Sed et ſi quis

—— ——

¶ Impenſas. dic ꝙ impenſe alie neceſſa
factis res erat peritura vel deterioꝛ futuꝛa:

non factis res non erat peritura: ſed eis

dicitur.

ff (Pꝛoponemus.
vrt. ſ. ti. l. F. cu aüt.

——r—
g S tem maritum
vel eius heredes.ſ.
filios cõmunes. ſe

cus ĩ extraneis he⸗

a. l.:etiã filios mu

lieris.et.l.marituʒ

b Eaultates. vt
tamen ipſe maritꝰ
non egeat. vt. ff. de
re iudi.inter eos.⁊
ff. de re. iur. l. in con
demnatione perſo
narũ.et hoc niſi do
lo fecerit maritus
quo mĩꝰ poſſit cau
tiõe expoſita ab eo
dem de ſolido ſol ⸗
uendo ſi ad melio/⸗
rem foꝛtunam per⸗
uenerit. vt. C. ð rei
vxo.ac. .cum aũt.
et. ff. ſolu.ma.l.eti⸗/
am filios.. licet.⁊
ff. pꝛo ſocio.l.verũ
F. id quod autem.

ſunt: vt quibus non

alie vtiles. vt quibus
factis res eſt melioꝛ futu

ra. Alie volũtarie que tantũ rem exoꝛnãt. vt.ff. de ver. ſig. impen
ſarum. et. ff. de impen. in rebus do. fac. l. ij. et. l. quod dicit. F. vti⸗
les. et. l voluntarie. In pꝛimis impẽſis dic ꝙ minuat dotemip

ſo iure ſi cõſtat in pecunia et ſpecie. vt eſt ſi

fundus et pecunia in

dotẽ data quantũ in fundũ impẽdit᷑tantum in pecunia ipſo iure

deberi deſinit. Si vero ſolus fundus in dotem ſit: tunc ſi tantuʒ

expendit᷑ ſimul vel ex diuerſis vicibus quanti eſt fundus:tuncip

ſo iure deſinit eſſe dotalis:niſi mulier infra

annum ſponte mari⸗

to impenſam obtulerit. Si vero non tantum:no deſinit eſſe do⸗
talis:ſed tamdiu totus vel pꝛo parte retinetur: quamdiu impen
ſe reſtituantur. vt. ff. de impen. in rebus do. foc. l. quod dicitur. et
ff. deiure do. l. ſis qui. F. penultimo et finali. et hoc in neceſſarijſ

impenſis. Si autem vtiles ſunt tunc per actionem nego. geſt. vel
man.ſi mandato mulieris fecit repetuntur voluntane non repe/
tuntur etiam ſi mandato mulieris facteſunt ſed abꝛaduntur ſu⸗

neleſione pꝛioꝛis ſtatus.vt.C. de rei vxo.
penſam.et.ff.de rei vendicatione.in fundo.

cti. S. ſed nec ob im/
et ſcᷣm hanc diſtin /

ctionem hunc. S. intelligas. Et quod dicit in littera quaſi nõ de
notat impꝛopꝛietatem: ſi eſt impenſa neceſſania vt dictum eſt. ſed
ſi vtilis vel voluntanaa nullo modo habet locum bic. 5. Accun⸗

ſius floꝛennnus.

lI:z Hos.in pecunia conſiſtens. H
Nibꝛis. vt. ff. de impenſis in rebus dotalibus facns per totuʒ

tuulum. Accurſius.
m
ta:qls puniuntur. vt. . e. . et me. Ac.

Sa et ſi quis.. filius vel libertus qui agũt venia impetra

☚ Do ců reo q in alie. poteſta.

a ¶ Sotio. et ſe confitente ſocium. alias non datur ei boc beneſi⸗/ Miuatamen ſuperius.vt. s. ti.i.. actiones autem. et. . ſunt p̃terea.
cium. vt.ff. pꝛo ſocio.ſi vnus.S.vltimo. “ BDiligentius.qᷓ; ſupꝛa dicũ ſit.vel dic diligentius.i.diligenter.
b ¶ Poreſt. quod ſemper ſic acape detracto tanto ꝙ poſſit viue Jm Fere. boc dicit pꝛopter macedonianum qð habetlocum in filijs: non
re inde conuentus.vt.ff.de reg.iur.l.in condemnatione. in ſauis. vt. ſ. e. F. que diximus. et ppter alios caſus quos ibi diximus.
c ¶ Ex donatione. id eſt quando non poteſt ſoluere cum donare n (Intellecturi. nam ſimilium ead em eſt diſciplina. vt bic. et. ff de in rean
pmiſii. ver.l.iij. .. ꝓinde.et..quo/
d (CLonueniatur. tiens.

—

—

ſcilicet conditione — o· ¶ In bis. ſcilicet parente
erlege. vt. C. ðͤ do cũ parẽte ſuo patronoue agat poteſtate parẽtũ ſunt: his fe- cetfiio =
a aus al. in Item ſi ſocius cum ſocio in re eademiuraſ. eruant. neuer Rende us. nr. ſe .
L biccõdemnaturin iucdicio ſocietatis agat:nõplꝰ boſa fiat diſputatõ:dirigam W. c
auanus ee bo actoꝛ conſequitur zaner⸗ ſermonẽ in perſonã ſenn dñi-· Homin lalz volentie
eno. vt f. dere i. ſarius eiꝰ facere poteſt. Idẽ q; idem intellecturi de liberiſ nigar iufſum ad ſemum: ſi⸗
mre ae get eſt ſiquis ex donatione ſua cõ quoq; et parẽtibus quoꝛuyin ude eenne e e ſe⸗
. En ue ndiN. neniatur ¶ Compenſationes poteiſtate ſunt. nã ſiꝗd in hiſ cings modo oonnartura
e Comverſoröes quoq; oppoſite plerumq; ef· ꝓpꝛie obſeruetur: ſ eparatim mnhabnie orf qð iuſſu. l
Pioprer venonen ficiunt: ut minus quiſqʒ con- oſiendemus Siigitur iuſſu (5 e, Eele e ſaut ehro /
n depoſn crats qſſequatur q́; ei debeatur. Hã dñi cũ ſeruo negociũ geſtunn daanm cpremn
6 dam in quibus nõ ſpi⸗ dum † r¶ Nigeatur.et vt etiam a
no. vr. .e..in bo. ne eius qð inuicem actoꝛez ex dominum actionẽ pollicetur. dicipoſſit. vte F. pentt.
4. ſare g Anb. eadem cauſa pꝛeſtare opoꝛte- ſcʒ quia is qui ita otrahit fidẽ Kanonc aii fſen o,
6 . ret in reliquum eum cum quo dñ̃ ſequi nicce Cae rõne enone guta faenk ,
f rande koq actuʒ eſt condemnari: ſicut iis pᷣtoꝛduasalias inſolidũ actio n. 5. in fl.
U 8 . * 7 .
a Amm qolibz 6 Rehi un e nes Po ct am bire 4 b. t ¶ Ererci: oꝛia. que ppetuo
i⸗ tractu bone fi. vel cre ltoꝛi 8 UIS oms ce lt ercitoꝛla :a tera n itoꝛig al 9 heredi er in heredem datur.
. iatur 50 ſi poſtea aliquid acquiſierit: pellat᷑. Exerctoꝛia tũc habet Jardan mm eamen. F ſ.
dtum ekt. quod idoneum emolumentũ locũ:cũꝗs ſeruũ ſuũ magiſt? nſtiro. 1. nouiſſime. Iden
n Ciegito iit habeat ex integro in id quod naui Ppoſi uerit: et quid cũ eo ectiam nren vaſo vrif an
5Aba ſennonpo facere Raelteefegtoe cum eiusrei gra cui poſitus erit aecu. eſtan.l. queſti
teſt antequam de, eo experiuntur. Inhumanuʒ coõtractũ fuerit. IJdeoautẽ er—
. , , , , „ . . . . —
6 hium agnaſcat vt enim erat expoliatuʒ foꝛtunis erxcitoꝛia uocat: q exercitoꝛ is (ei⸗ ggct bene min di
vr ff. de ceſſ. vol. ſuis inſolidum dãnari. appellat᷑ ad queʒ quotidianꝰ amrem puta negocijſui vel
non reducaturde/ Muod cũ eo ꝗinaliena pote toꝛia tunc locum habet: cum pitmutam pecunmlam non
a menrentee ſtate ẽ negotiũ geſtuʒ eẽ diceẽ quistabeme foꝛte aut cuilibʒ RT——
e Ce. . SS WD ats Ans 1 ominus. vt. . de
i l.i. et in acquiſi⸗ — 5„5M . negociationi ſeruum ſuump erci.l.i. F. non autem. nec eſt
to poſtea cõuenia 6 Via tamen ſuperius poſuerit:et quid cum eo eius nereiſe vt qeditoꝛ iia dili⸗/
anan e“ . J. mentionem habuimꝰ reicanſauel gracia iipecbo— gnsſtevrſarin auanei
n cit. õõ ſue erit contractum ficn. ſ6 ſufficit ſi phibet lein re
4 igg: ci in fti roꝛi tionem nauis mutuaſſe.
mrumfamilias: ſeruoꝛumqʒ agi deo autem infſtitoꝛia appel fectionem nauis mutuaſſe
— 2. * * 2H t. ff. b. ſe
. rierrgſd o, tur: opus ẽut de hac actoe: æ ſatur: quia qui negotiatõnib?ꝰ me in in eo gul muimn duſt
narnia littera ꝙ exr deceteris qui eoꝛundem noie pꝛeponuntur: inſtitoꝛesuocã- Nanomno vel ꝓcſratoꝛi ec/
ainanee, inparktesdominoſuedariſo tur. Iltas nim duas acrõcs geiegamenegarwoua
n veniatur vt ſubi lent diligentius ammoneamꝰ pꝛetoꝛ reddit:et ſiliberũ quis am eſe veſam in vtilitate
Ne cit.⁊ ſic intelligitur Et quia cum ſeruis negociuʒ hominem:aut alienum ſeruũ eccleſte:alias non auditur.
ꝙ inſolidum coue ut ſi:ſiuecuuhi den belne: aut enilibet vt in auten. denõ alie.con/⸗
1, niatur: qᷓdiu tamẽ geſtum ſit:ſiue cum hisquiin naui:aut ta emne:aut cin tra hoc ius poꝛrectum. Ac⸗
poteſt ſoluere. bot curſus. —
tamen eſt deducto S S x ¶ Queſtus. id eſt pꝛouen/
ſemper ne egeat. vt tus ſiue lucrum ſʒ magiſter
ff. de ceſſ. bo. l. qui . . abppellat᷑ cui totiꝰ nauis an
e bonis.et.ff.de reg.iur.l.in condemnatione. choꝛa.i.gubernatio cõmendat.vt.ff. de exerci.l.i.SO. magiſtꝝ aũt nauis.

i ¶ Ru. Quod cũ eo qͥ in aliena poteſtate. Qualiter conueniamur
e cõtractibus vel funis nobiſcum babitis dictũ eſt:nunc quali
ter conuenigmur ex babitis cũ bis quos in poteſtate babemus.

e
5
P

ernum vel liberu. vt in fine buius. A.
ocantur. nota ꝙ inſtitoꝛia appellatura pᷣpoſito:
ente yocatur.vt bic.et.s.pxi.S.accur.

ſed exercitoꝛia a pᷣ

Zbg

et de in rem verſo.i.ille qui pꝛoponit actionem de peculio:conſe⸗

¶ ¶ Duas.per boc ꝙ dieit duas exduudit pꝛimã qꝙᷓ; iuſſu. Accut.
¶ Equitatis. no. q vbi eſt eadẽ equiras idẽ ius ſtatuendũ eſt. ſic. ff. ad
l. acquil. illud. et. S. qui.mo. ius pa. po. ſol. S. pari ratione.
a ¶ Introduxit.nõ in dhica. vt. ff. de inſti. ſed et ſi pupillus.S. penult.

.

quitur effectum actõis dein rem verſo. et qʒ ſubiſcit duas babʒ
ↄdẽnatões.ſq actio depeculio. vnã ſa ꝓ ſuo, effectu: et aliaʒ ꝓ
effectu.ſcʒ aciomis de in rem verſo cõdemnari debet. fa. ff. de in

b ſHegocietur:ad omnẽ quoq; poꝛrigitur negociationẽ. vt.ff. dembu.

–
f—

rem ver.i ꝓ parte..in rem.

c edinus banc actionem pecdlio.
tributoꝛiam dicunt quidas „ „ 2 „ „ Eun antem ds
non danni dominus pꝛj negociationi pꝛepoſuerit:ſ. q mercatꝰ erit. Itaqʒ ſi erdecẽ? m :ſaeber a⸗
mo diſtribuat. et dicunt ꝙ . catigerate aunreoa r9 t1* enim inſpecto iure
coꝛrigitur officio iudicis. et quia eadem equitatis ratdelt utp uig auics quos ſeru⸗ tu naturali ſeruus li/
boc Olligik er boc. 5. auia EO caſu interueniebat/ntro aticiomutuo accepit credito⸗ ber ſit et appar ꝙ

dicit minus. Vʒ dico ꝙ an

duxit et aliam actionem ptoꝛ

rituo.v.aureos ſoluenit: reli⸗

naturaliter poteſt

te et poſt competit.quia miꝰ½ . . eeeen e bbligani etiam do
ne honea nn quetnibutoziauocatur. Ham quosueto. v. quolibzmõ con muns ſuo⸗ vteſ de
yt. ff. de tribut. l. illo. F. ſi cu qʒ ſi ĩſeruusin peculiati. merce ſ umpſe erit. ꝓ.v.ꝗdẽ iſoliduʒ cõdi.inde.ſiid qð

ius dolo. et ar. ff. de verbo.
ſig.l.minus.et.l.verbũ am⸗
plius.ſcᷣm Jꝓo.
d Wea⸗ eo.caue tibi. qꝛ de
duabus achonibus diat. ſ.

dz dſio et dſis debet ſeruo

naturalit.qꝛ qð ſeruꝰ impẽ
dit in rem dni venit in actõ
ne de peculio. vt. ff. de pecu.

de peculio. uicario ſuo ſeruꝰ debet: id er dinarl.
l.q;ᷓ tuberonis.S.ſed eticd ⸗⸗ 1 r— Aleein n e „ ECo ertinet. id
orquod nibil aliud eſt ᷓ ſuʒ intelligit gcgd neceſſario peculio eius nõ deducat/C e R modo ſub
de in rem ver. agi. ctira quu in rẽ eiꝰ ipenderit ſemus.ue⸗/ terumdubiũ non eſt: quin is nubedii obtinʒ in
agit de peculio:et de in rem boc caſu.

ver. agit. Ded Jo. dicit

diuerſe ſunt actiòes:et actõ

nuʒ foꝛmulc. nec qui foꝛmu
lam vnius pꝛoponit: alteri

us foꝛmulam pꝛoponere vi

de in rem verſo ꝓponere:tamẽ

ſciente domino negocieturꝰ

quid cum eo eius rei cauſa cõ

tractum erit:ita pꝛetoꝛ ius di⸗

nõ ſit in rẽ eiꝰ uerſuʒ id eatenꝰ
pꝛeſtare debeat his qtenus pe
culiuʒ pati᷑ In rẽ aũt dñiuer

luti ſimutuatus pecuniaʒ cre

ditoꝛibꝰ eiꝰ ſoluerit: aut edifi
tia ruentia fulſerit:aut familie
frumẽtũ emerit ul ẽt fundum

nõ demonſtrat᷑ edictũ qð ſit de peculio tã

mũ:ſed generale quod dicit de omni eo qð fit cũ eo qͥ in aliena eſt ptate. vt
in eadẽ.l. S. verba aũt. Item non ob. dicta.l.filius.in fi.quia quo ad effe

ctũ pꝛoponit dein rem verſo.quia pꝛoponit de peculio non quo ad foꝛ⸗

mulaet eodem modo expone quod bic dicitur vna eſt actio depeculio.

donari debes ꝓ ceteris uero
v. eatenꝰ: qᷓtenꝰ in peculio ſit

Ex quo.ſ.apparʒ:ut ſitoti.x

culio ueluti ſi isin ipſiꝰ pecu

0 (n huius. ſ. oꝛ⸗
dinarii..

lio ſitqð eo pertinet.ut ſi ꝗd

quoqʒ qui iuſſu domini cõtra
xerit cuiq; inſtitoꝛia:uel exer-
citoꝛia actio competit de pecu

lio:deq; eoquod in rem domi

et. ff. de peculi. nec

deperulio tein rem ve Cit utnicchnid igiemarin⸗ aurei ĩ rẽtuã nen al atel. bet vareieuus bil
oo etrit: quodq; inde receptum r. aureos ticiũ ↄſeq poſſe.licj aui ſuntin poteſta
Reeerrthe erit. id inter dominũ ſiquid ei emuna ẽactõq̃ de peculio:de 16 ngm vbre
etbieaaſuneFeerti debebitur et ceteros credito⸗ q; eo qd irẽ dñin erſuʒ ſit ga e popillis daininl
Erotus facik f. deim es pꝛo ata poꝛtiõe diſtribua tur: iñ duashabet ↄdẽnatoes nn , peennu
ran ver. ſipꝛoparre. in re tur. et quia ipſidomino diſti Itacq; iuder apð quẽ deea ac n ¶Sis ig cuide
g. Aſndentm ror veberene butionez pro permutt. Nã ſiõe agit añ diſpicere ſolet an berun. Pum habe⸗
r. vt. 5 p. ſi quis ex creditoꝛibus querat inrẽdñiuerſuʒ ſit.nec alit acd qui oꝛdinanus di⸗
be Pebes faate f. deinrs quaſi minus ei tributuʒ ſit qd peculii eſtimatõʒ tranſi: q; ſi Aurduibabe b
Direr bor nanteis ⸗ opoꝛtuerit: hãc ei actioneʒ ac· aut nihil in rẽ dñi uerſuʒ intel-⸗ us dicit. ſtc̃ oꝛdis
eſt hic: ita pꝛaue intelligunt comodat que tributoꝛia appl ligat᷑:aut nõ totũ. Cum autẽ nus aliquid debet
einlto vigeurinterate laur,/Paren introductaẽ querit qtĩ in peculioſit: ĩte Depeulo ondina,
lam foꝛmulam et agere:ſcllz actio ð peculio deq; eo quod deducit᷑ quicqd ſeruꝰ dño ei ni:no deducom ꝙ
demn ren aſ ien n in rem domini uerſum erit ut quiuei poteſſate eiꝰ ſit debʒ vlean debek:aen
l. Fiat ſin SS — ☚. 155 in pmptu. quia
fi.ct. ff de pecul.l. . 5. eſt au⸗/ quãuis ſine uoluntate domini et qð ſupereſt id ſolũ peculiũ ſideduco pꝛo vica
io agitur debita peculiana in rem eius uerſuʒ fuerit id to eidebet ſeruusqui in poteſta E ackia, Ket
computant er ira qð ſemui tum pꝛeſtare debeat: ſiue qd te dñi ſit:non deducit᷑ ex pe- deductio cũ ſemper

maneret oꝛdinarij

m Debet. q. d. et
id deducat᷑ qð doe⸗

q¶¶ Seruus. ſalic

oꝛdinarius. Accur
ſius.

¶ Leterum. ſc d⸗

detur. nec ob. dicta lex depe zIi liã r ri⸗ ninorſinn Wr. et us. S. in illo. 5.
culio.l.. §. eſt autem. quia aut libet ali rẽneceſſariam ni uerſum eſt agere poſſit: ſ Pererca chis agn
licet ibi videatur ſub actiõe ð peculio qͥ ↄxit cũ
et edicto de peculio actionẽ ſeruo iuito vligno

rãte dño. vñ viõꝛ q qui cõtrarit eo volẽte puta iuſſu ſuo nõ poſ

ſer agere depeculio. Sʒ tñ aliud eſt. et ideo dicit ceterũ ꝓ ſed.
t ¶ Sed erit. no. quẽ eſſe ſtultũ ſi eligat malũ cũ poſſit eligere bo /
nu. vt hic. et in aut. qui.mo. nat᷑. effi.ſui. S.i. col. vij. Accur.

a (Bs quoq;.ſacit.ffdetmibut.l, aliquando.

M Auanus.

L Denoralibus actõibus.

b ¶ Modo.ideſt ali Bando
c ¶ In bac attione.ſq; depeculio.
d Megociatur.et quod inde receptum eſt. vt. ff. detribu. l ꝓcura
aaiiic aesgn nonner

e¶ Eligere. et poſtqᷓ; elegerit non variabit. vt. ff. de ibut. qð in

ratũ hab eat.vt.C.e.l.fi. Itẽ ſi paterfa.factus ſoluerecepit. vt. ff. e.l. ſed
et iul. ñ. ſi. et. l. ſe. alias auſẽ locnm habet vt nõ teneat pater vel filius: ſt
ue pecunia fuenit mutuo data:ſiue aliud in fraudẽ ſena. conſul. vt. ff. e. ſi
filiis..is autẽ.et.i.ſed iuł.. mutui dationem.
l: Directo.i.certi conditõe directa nõ adbibita bac adiectione de pecu⸗

. lio. vel dein rem venſo. Sʒ
deces F digoe nunquid ſupꝛadicta ſex no
8* farn ein e V 81ſ. imln. exercitoꝛis.
1Pe 5„. . . . ena inſtitoꝛia. tributoꝛia. de pe⸗
ſic um oo aum actione qua facilime ſolichun ma urin eoꝝ per – ⸗ ſena ltom-nburoris, bene,
ac Ro. exrpor ceæx contractu conſi. equi poſtit: tuſcõſultü imaced omanu pꝛo noia actionũ.Rñ. quidã qꝙ
Auediinus a ſiad difficultatẽ perducat ſe hibuit mutuas pecunias dan nc. æſnciit p cis inſinne e
((MDuedainus. iinen irſ ſuʒ eisq in ptãt arẽtis erũt:⁊ei ges que dicunt de actõe de
pein n vſ;bur ꝓbandi in rem domini uerſuz eisꝗin ptate paretiscrũt: cei peculio:er ſic de ſingulis.vt
6 (Kade chmad ſſenel habere ſeruũpeculiu, ꝗcrediderit: denegat᷑ actõ:tñ parererin rubꝛica cuiuſubz
achtones ſupꝛadi,/ E euel! veamoz Acreaickeri 1fili Eliꝗᷓ tituli. Sed Jo. cõtra.dicit
aas. ſed in qubuſ et tantũ habereut ſoliduʒ ſibi aduerſus ipᷣm filiüũ filiuen „* enim ſunt gleeriones a
. dam non dande⸗ ſolui poſſt it. Is quoqʒ cui triꝰ potẽ neptẽue:ſiue adhuc 1po gionum: non acriones. et
4 pecuma ga gie r butoꝛia actio còpetit: eque de teſtate pꝛis ſũt: ſiue moꝛte pa NH
Z yn S. Nen ſi peculioet de inrem uerſo age rẽtisuel emãcipatõe ſue pore vnrun en bec. li. 5.cul
. Rra be e⸗ re poteſt. Sed ſanehuic m ſtatis eſſeceꝑint: q; aduerſuʒ 1 Koncaf n Sams
. panẽ obligat aua do tributoꝛia erpedit modo ð8 patrẽ auũue: ſiue habeat eos ve inſtitoꝛia. Item er de in
emznbe peculioet dein remuerſo. tri- adhuc inptate ſiue emãcipa- inren ver vt oein reen
4 vt. ff de pecu.l. j. butoꝛia ideo expedit agere:q; ti fuerit. que ideo ſenatus pꝛo iien latit fi ge
leu eie in ea domini oditio peecipua ſperit: q;ꝛ ſepe onerati ere alie n. toꝛ. F. ſi ſeruus. etff
drſeruus . Iteſl ⸗ non elt. id eſt quod domio de no creditarũ Pechcten dhas tcpeluftütetenun.
n ius ſigeiubere vt petur nõ deduci᷑: ſed eiuſdẽ in luxuniã cõſumebãt:uite pa⸗ Rub. Denoralib? aed7
nigar ve ft vpe iuniseſt dũs cuiuset cetenore rentũ inſidiabantur. Illud in on Dnecb at
4 erl i :ſi .6 gliitoꝛes. At in hac actione de ſumma admonẽdi ſumus: id untconnemhnmekeg en
Wn ſ ge WM peculio ante deducit᷑ q dĩo qð iuſſu patris:dñiue ↄtractũ er delictis: et quia p eis no/
ppter hoc dirit fe⸗ debet᷑ et inid qð reliquũẽ:cr e fuentt: qdqʒ in em ein. uerſũ F5irer vgnu ideo de nora .
4 e i as de, ditoꝛi dñs cõdẽnat᷑. Rurſus erit:directo quoqʒ poſſe aps maleficijs. iden eſt
uienuichi epeanioi mpoditagerech, nedommnouccomteitmnndͤ ( ſanating en e
8 vt bic diat. et. C. in hac actõe totiꝰ peculij rato pꝛincipaliter cum ipſonegoci p Seruopecr de ocplene
. uterltonu er habek. Atin tnbbotoꝛinei?tj um geſtelſet. Etquoch den oirinus. eacr aeroes
4 neſi Ppare. tũ qᷣnegociat et põt quiſq;ʒ exercitoꝛia uel inſtitoꝛia actõe a ( Fereri ſuppleertraneo.
. Eadatilu tercia fote pte peculij aut qᷓ“ tenetur direaopoſſecondia erigein ſequenb? arneul. nã
4 ce. vt. ff. ad ma⸗ ta: uelẽt mima negociari. ma⸗ placet.quia huius quoʒ iuſ⸗ r werbiers a81
ſtſuent mies ſliuſ cipiis: uel fenebꝛi pecunia ha- Denoralibusactionibus. Wererſeru, va ſet ſnin
6 e 20 mae bere ꝓut ergo expedit 0 al äl b ꝓhibere nõ potuit.ᷣ alioqͥn
6 8 t ad qzuel hanc actionem: uel illã maleficis ſ. ewor ue nnioliai tnek vr f denor.
ir mac..i. Itẽſipu/ eligere debet. Certe quipõt Nuti ſi furtü fecerint aut Lire. dchicris.2..e.
F. bueeavid Pharein rem dñiuerſum eſſe dona rapuerit: aut dn dede I Eninatoneh, puts.
bat. vt. ff. ad mac. . rr int: aut iniuriã cõmiſerit: no⸗ ad que ſemp eſt obligatus
u ſiqs pꝛe. Itẽſiſu de in rem uerſo agere debet. nint: aut iniuriã cõmiſerit: ſednberarn dade anangs
Guiz goee Aue dirjmusde feruo er vo, ralesactões pcteſuntbus a guouſch ocione iuc ſta⸗
2 landeonegt 25 mino:eademintelligimus et dño danato per mittit aut litis kler geretrnt geen⸗
Rinteniee defilio t flia⸗er neporeet ne eniſtimatõz ſuffere:aut büc rbere itan veniunn „ ctm
zieit btte: ettpatre: auoue cuiusibo hominẽ noretradereul dele Hecttimus.
, at paterfa. debiu teſtate ſunt Illud ꝓpꝛie ſer⸗ re. Noxa autem eſt ipſuʒ co: t (Moria. vndeverſus. Ho
p Haiageet n⸗ xi delictum: delinquẽs no⸗
4 ʒenodov. Ité qꝛi xa vocatur. Sed quando/

vertit in rẽ patris.vt.ff.e.ſed iuł.j.ſed ſi filius. Itẽ ſtnõ accepit
vt venerer in rẽ patris:pꝰ ea tſi vernt. vt.ff. e. ſʒ iuk. F. ſy ſi ab ini /
tio. Itẽ ceſſat q pat᷑ ↄſenſit:vel pñs nõ cõtradixit.vt.ff.e.ſʒ iuł.
.· quanqᷓᷓ.et.l.ſ tñ ſaẽte. et. C. e. ſi ꝑmittẽte. Itẽ ſi poſtea pater

qʒ vtimur vno pꝛo alio. Accur.

v ¶ Iniquũ.ᷣſed iniquũ eſſet factũ alienũ alijs eſſe damnoſum ſcõm Jo.
ARactRtmns dinamo geva

x¶ Büs liberatur. Sed cũ ſeruꝰ non ſit in obligatione:ſed in damni ext

matione. vt. ff. de re iudi. miles. F. decem. quõ dando ſeruum liberat: cus
aliud ꝓ alio ĩuito creditoꝛe ſolui nõ poteſt.vt.ff. ſi cer. pe.l. ij. F. i. Rñ. ſpe

ciale eſt.quia iniquũ eſt ſerui nequitiã vltra ipſius coꝛpus extẽdi.vt.S.e.

ſinus.q.d.licet detur / alio.ſ p delicto yel eli §. lummDa. infine. =’r=æꝗ& . =MV
ms Hone ddictiramen doſminnnn tranſfef. AA ene. id eſt fere. yel pene nomin aliter ſalicet pꝛo coꝛpoꝛepe/
giateſuunervemodooi pusQðnocuit idẽſen, o nullanaſcik. Mazinterdm benen
amo.l.non enim. Sed certe Ua ipm maleficiũ ueluti furtũ et qui in eiꝰ ptãte eſt: nulla ob S. mog ige

eſt ſpeciale fauoꝛe libertatiſ

ſicet alias.C. de patri. qui
fi. di.l ij. et. ff. ſi ingenuus eſ
ſe. d.l. ij. ſic et. ff. de bere. in

ſt pignoꝛ. I nonmaon⸗ erat iniquum nequitiãẽ eoꝝ ipo:neq; cũ eocuiꝰ nũc in po- iuder litem ſuaʒ fe
Sunn fun nonmant . Utra ipſoenm coꝛpoꝛa domis teſtateſit: agi põt. unde ſialile vormec veiud i
ſieſ pieoua vt. ſ deppe. datnnoſaz eſſe. Onñs noraliu nus ſeruꝰ noni tibi cõmiſertt ſiliuſfa. vel ſi dam⸗
a ae. dicio ſerui ſuinomine conuen etispoſtea in ptate ua eſſece viral o co upe⸗
(¶ Lommiſerit ſcllicet erra tus:ſeruum actoꝛi noriededẽ perit: interdici᷑ actio.q;ꝛin en tratim babitante a
8 voreſtate vd oolo ſta doliberat Mecminus in ꝑ caſuʒ deducta ſit: in qno cõſi· pare vr deobl
dſ minus fit. nam tune petuum eius ſerui dominium ſtere nõ potuit. Ideoqʒ licet f re td e⸗F
Eniis nora a dominotranſfertur. Sinau exierit de tua ptate:agere non velefl.. . lfluſ
feſi bo. ſidei c.l.eeno . tem damnum ei cui deditꝰ? eſt potes. quẽadmodũ ſidñsi ſer dat din conn diek
e ¶ Direcro diſtinguean ſer ſeruꝰ reſarcierit queſita pecu- nuʒ ſuũ aliquid cõmiſe erit: necantiquos cõmenta
oeindn, dommans nia auxilio ptoꝛis inuito domi ſi manumiſſe us: aut alienatus toreoe.
teneturpoſtea facus lber. no manumittet. Sum aũt cõ fuenit ſeruus:nullam actione*
rs weoblt Edate hiled, ſtitute norales actões aut legi contra dominuʒ habere pot. t onuenit ſah
rr ertde d, bo aut edicto ptoꝛis. Zegibꝰ Szueteres quicdẽ hocin filiſ allerl ſe ubus
. duers vrbie Seurenc, ueluti furti ex lege.xii.ta.dam faimlias maſculis et femisad ie chdannane
ola ans geſtr mſauau nlie. iniurie. ex lege acquilia. miſereꝰ. Noua aũt hoim con infaan dere indi⸗

ma autem ratione permiſſum

te: cum ea quam in libertate

fecit tenetur: nõ alias. vt.ff.

damnum: rapina: iniuria. Sñ

eſt norxe deditione fungi. Mã

Edicto pᷣtoꝛisueluti ĩuriarũ
etui bonoꝝraptoꝝ. Ois autẽ

debatur licite a patre ſicut ſeruus a dho.ſʒ bodienõ ſic. vt. ð. de
iure perſo. .ij. et de libe. er poſthu.l. in ſuis. inft.
p· ¶ Exiſtimauit. vt bic.et.C. de fur.et ſer. coꝛ.l.apud antiquos

ligationaſcipõt. Ideoq; ⁊ ſi
in alienã ptãtẽ ſernꝰ puenerit
aut mãumiſſus fuerit:neq; cũ

uerſatõ hmõi aſperitatẽ recte

reſpuẽdã eſſe exiſtiauit: ⁊ ab

ꝓpter ſeruos.

ſEilios. non etiã
patres vt ſi filiuſf.

cata in peculiũ. vt
ff. e. l. ſed et ſi cõdẽ /

=W ſao lih. noxalis actõ caput ſegt na ſi uſucõi hoc pẽitꝰreceſſit. quiſ iein,
in⸗ = Cbe ſeruꝰ tuꝰ noxiã cõmiſerit: q;em patiat filiũ ſ uũ: et maxie fi bir Sed auid ſtin
f (bro. vt . deimre per· dlui tua ptate ſit tecũ eſt actõ liã in noxi alii dari: ut pene p perenoluitimo c
%Siat alteri ptatẽ puenerit coꝛpus filie pater magisq; fiꝓ uumaciternon voit
itauva oiataſe cũillo ĩcipit actõeẽ:aut ſima lius piclitetur.cũiin filiabꝰ eti e ocſoſton⸗ bas
. defideiuſl.. numiſſusfuerit directo ipete am pudicitie fauoꝛ hoc bñ e lijpfeenci. videur
b 4 Roreſtare cunali⸗ net et extinguit noredechno. cludit. Et ideo placut in ſer Gn a del
er anclllarum. 5. ſea i alile Ex diuerſo quoq; idectaac uostantũmodo noxales actio pater vt hic dicitur
Aee hbomonori cõmiſerit:⁊ is ſer uetereslegũ cõmentatoꝛesin lerx poteſt cedere
le ¶n Rarakgte melſis uusu? eẽ cepit qð gbul dam uenimusſepius dictũipſos fi bonis ĩ peculio ta
anfel namn noſtlit conre. caqſib? cfficipiolibꝛo tradidi lioſfamilias' pao ſuis delicis poſtetm e nii in
lienus ſeruus. Lt eſt ratio: mꝰ:incipit tecũ eẽ noxal actio poſſe conuenir. eęeeroo ꝙ diait: vel a pa
Fnrerdticiur faci. ſde uus dño noxiã cõmiſenit actio edicn pan ſe. onenctelee
minoꝛibus.l.verum. in fine èèð e filij loquitur de ca⸗
i.rñi.et.ff.de le.i.legatarius. ſfſtrienſi vl eo qð ha
inf. bet a pane ſibi eun

mn Ens potuit. ſ. noxalis actio. Et no. rẽimpediri ſi deducitur in eum aa ctiin caſtra donatũ: quod eniq caſtrenſe dicitur. vt. C. fam̃.herci.

ſum a quo inciꝑe nõ põt.ar. S.de le.S. econtrano.

0

n (öoͤt. ar. ff. de capti.et poſtli.re.l. 1.F. i. alias de capi. di.l. ij. F.1.
dmiſere iure p eten dabat᷑filiꝰ ꝓ noxa vtſeruus.vt bic. Item occ⸗

ſi fulius. a Eu. Siquadꝛupes. De maleficijs ſeruoꝛum di⸗

ctum eſt:nunc de maleficijs irrationabilium animalium. WHam
aut damnum dat bomo liber:et tunc locũ habet. S. ad.l.acqᷣl.x

—,

ANs Aut feruoꝛe. id ẽ
moꝛe.vt ſi equus E

Quanus

totũ. aut ſeruus:⁊ tũc babet locũ.ẽ.ti.i.ꝑ totum. aut aliud aĩal
T: Ptunc hʒ locum hic titulus.

MNimaliũ.ſ.quadrupedũ.x t.ff.e.l.. in pꝛin. ſed noĩe damn
dati a bipede vtilis locũ bʒ. vt.ff.e.l.pe.ace.

b·¶ Laſciuia.i. luxuria.yel dic facilitate vt facit pupillus.

Si q̃dru.pau.feciſ.di.

Debis quos age.polſ.

dicagofto Ytf Deed ari bieg nonaunt .
T ¶Ceonẽé. Itẽ lupũ.pantberã.⁊ generałr oẽ aĩal quod debeatuocere
ſiue ſolutũ ſiue ligatu:ita tñ ꝙꝙ damnũ nihilominus facere poſſit. vt. ff

de edil.edic.hi em̃.⁊.l.generalłr.

8 Er nocitũ.in coꝛꝑeita ꝙ nõ ſit moꝛtuus.als ducẽti ſolidi debent᷑

vt. ff. de edi.edic.qꝛvulgo

t ( Londemnet᷑.rõne diſ⸗

9/1

. „— „ —— rED iFE „ .
nngnc aln mes Mimaliũ nomiequera ro rerũ Werer ſe wagte ſit imhnanio non habita ſ
adiret:⁊ oſtiũ meũ . ri N v roJili impenſaꝝ tm̃ in curatõne
fregerit. ⁊ dicit᷑ fer⸗ one carent ſiqualaſc dupli. . ꝛeter. has aũt edili„ factarũ:⁊ oꝑarũ amiſſaꝝ
uoꝛ.qꝛ calefacit a⸗ Uia :adr feruoꝛe aut feritate ciasactõnes ⁊ de pauperielo eengentenn r eler
moꝛ.vt in aut᷑.qui. . rinten, ſtE z enzatzs beac. Item condemnak in
mo. na.ef.le. illõ pauꝑiem fecerint :oralisac- cum habebit nndzenaete. duplũ occaſiõe dãni dati
d (Feritate. i. crude⸗ tio lege.xij. tab. pꝛodita eſt. nesp ſertipẽales de eadez re in alijs rebus ex boc edi⸗
elarrn Que animalia ſinoxe dedan ↄcunrẽtes alia aliã ↄſumit. Feprtie e e grvulgo
. e¶ ¶ Aciio. que voa Lur: ꝓficiunt reo ad liberatio B bisp erquogagce , ». wr ber ißre do
1 tur in factũ.vł ſin nem.quia ita lex.xij.tab.ſcri — ſſi mus auos Le 8 modos agenal de edili.
re Prarekruipraſterumcig. . rHabebirt orle aio 5
afr. ee 2Eh E 30 Otr.- vie-
ee ¶ Pꝛodita.i.ad, troſuſ calce ꝑcuſſeꝛit:autboſ n NVnc admonẽdiſum vi5. eß. bicaũt. cc.
nnvrg e. Comnupeter ſolitus conupe Dagere poſſe quemlibʒ· E eradelcr faco lo
ler. .. inaute e.f. tienit. Hecautem actioin hiſ hoiĩem: aut ſuo noie:aut alie 3 (Koͤſumit boc intelli/
nbee dee — quecontta naturam mouen no. alieno: ueluti ꝓcuratoꝛio Scesce Penenche
dolin vroq; erem tur: locum habet. Eere⸗ tutoꝛio:curatoꝛio: cũ olim in ad euidentiam iſtaru dic
H blo na eiam ide ẽ ruʒ ſi genitalis ſitueritas ceſ ulſu fuiſſet altenus noĩeager auaͤd a coperurplures
piin buus i ſat actio Deniq; ſiurſusu nõpoſſe: niſi ꝓpupillo: pli: an:autotopcnales i
6 b (er autem. on git a ðño ⁊ ſic nocuit:non po bertate: ꝓtutela: Pꝛetereaꝰ du de re eruroꝛie aun
tra naturam.i.con Qan m dijg romieniri Roſtili WPir ie pẽaleſ:alie rei pſecuto
ris illius aĩalis:lzʒ 3 Sellenet lera. Ee E oẽ ſ exvno delicto:tũc vna
ſit ſua conſuetulo euaſi⸗ 1(Naupies autẽ eſt pud hoſteseſſent:aut reipu-⸗ tollit Bllau prepege ala
dt. WEt . FeS 22——— 2 „ 171 „ „ „Vl. H. . ,dD
. r ade duonn damnuz ſine imuria facients blice cauſaabeſſent: quinein Balen ve tdeaug d,
1 Pandana niaie datum. Mecenim poteſt ani- eoꝝcuiustutela eſſent. ⁊ qa uod õ te
pars boum nõ cor a r Ee 3 Asret ü rap.l.i.⁊.f.de ac.⁊ obl.
i nupetit:qꝛ eqͥ ⁊ ho mal ĩiuniã feciſſe dici qdð ſeſu hoc nõminimam incõmodi⸗ ſeruũ.i.rñ.⁊.l.cuʒ ex vno
. ues diaiturmaͤſue carʒ.hec ſunt quead noxalẽ tateʒ hẽbat ꝙ alienonomine delcro non autẽ concur⸗
6 ti. ⁊ mãſueta dicun önem ptinent. eterũſci- ,»ecz ercii 5 u. vt hic dicit. vbi autẽ ex
ſcuntur. Andebm aum Eiree dedaleleo P⸗ 0 1t alterã ẽt pceptõe. al. pꝑ ex
aenen ne. hibeninos canem: uen: apr mtoꝛes ſuoslitigare. Njay ? ab ve e. lnuc
manſuetoꝛum. naʒ urſum leoneʒ ibi habere quo moꝛb? ⁊etas:⁊ neceſſaria pe oss (nrrei ꝑſecutoꝛie dic
i maioꝛ pars canu Mulgo iiter ſit: ⁊ ſiadueꝛſuſ ea regrinatio.itemq; alie multe ꝙ aut cõra eundẽ dant:
ene gane⸗ factum enit ⁊ nocitum libero cauſe ſepe hominibssimpe⸗ Permranenstegunſtupe
. nim paſcitur. Ded homieſſe dicat᷑:qdᷣbonum 7 dimento ſunt:quominus rey ffloc. ſi merces. S. culpe.
rle⸗ derto vt ſe⸗ condemnetur. Ceterarũue curatoꝛ neq; certisuerbis ne- p excep. vt.f loe,llocu. *
fi. que eſt contra M cõdemnatio. In tercõ ca
4 Bot vtlis: vribi ſu i
4 l. vtilis: vt —„27 u ſq; qñ alia eſt penaliſ ⁊
locũ habeat: directa non. vt hᷣ ⁊. ff.e.l. i. F. in beſtiſs. altera rei ꝑſecutoꝛia tñ̃:ſubdiſtin gue.quia aut eſt penalis oꝛiginaliteꝛ
¶ Si genitalis. ſ.ſta genere babeat ꝙ ſit feaer.. unnnc neutra p alteram tollitur. vt. f. de fur. ſi pignoꝛe. 5. cum furti. 1. ff.
4 le eritas. i. crudelitas. de condi.fur.ſi ꝓ fure.S.furti.hoc tñ fallit in caſu.vt.ff.nau.cau. ſta.l⸗
4 Actio. ſ. direca. idem.ꝭ.fi.quia ibi altera cõpetebat de iure cõi:altera deiureſpali.aut
berpoſta er S. defe di ſre Pan daſgnen er denetib:stevne ꝑ alterã tollitur. vt.ff.qð metꝰ
uanefeit. vt. S. de re. di. §. fere. V. metum.ꝭ.licet.acc. r
. n ¶ HPaupies, mirabilis eſt hec erpoſitio ⁊ legalis.⁊ ideo ſicfoꝛ Rubꝛi. De bis ꝑ quos ⁊c᷑. quia de actõibus diximus videamꝰ ꝑ
4 te dica:qꝛ paupꝑiem aliquã facit ſieut ⁊ damnũ diminutio vel gquos exerceant᷑.⁊ in boc incipit. HNũc ⁊c̃. ——
depditio pꝛimonij dicit. vt. ff. de dam. infec. l. ij. acc. Mcadmonedilumus:i ämonemus. p ¶ Agere.ſ. hodie.
o ¶Caret. qñq; tñ res inaĩata iniuriã facere dicikumpꝛopꝛie.vt Aꝝ ¶ Quẽlibet. ſ. idoneũ ꝓpter ſeruũ qͥ nec ſuo nec alieno noĩe ad/
N ff. coõmo. l. ſi j iudi W
cmo. l. i vt certo. F. plane ſi cõmodaui. mitn. vt. . iudil.ſeru. It ꝓpter pupillũ.·vt. C. leg. ba. torũi.
u p ¶ Ad noxalẽ. ſupꝛadicta duo: ⁊ ꝙ noĩe fere beſtienõ agat bac a (Qum. i. ;uis. b ¶ Wꝛ eteres eor. ſ. ſi qs faceret funũ captiunis
4 actone. ⁊ ꝙ noĩe mũſuete noxaliter tiñ agal. vt.ð ꝓ. .⁊ ĩ pᷣn.tni. veę reipublice cq abſinibus. HZ ͦUMU

Dui . pupilli.

d ¶ ¶uius.i.alicuius.q.di.no

mine eoꝛũ qui ſunt in tutela captiuoꝛum

⁊ eipublice cauſa abñtium.acc.

e ¶ Impedimento. Sed quid ſi nullum ſit impedi mẽtum. Rñ.idem. ut

ff. de ꝓcur. l. is. F. vſus.

¶ Verbis. immo quibuſ⸗
libet aptis tñ ad hoc ſiue
generaliter ſiue ſp ãliter. i

caſibus tamẽ ſpecialemãꝗ

datum exigitur.ut interdi

cto delib. ho. exhi. vt. ff. ð
ꝓcu.l.põ. Itẽ ſimãdo a⸗
licui ꝗꝙ; inueniat marituʒ
filie mee.vt.ff.de rit.nup.

l. generali. Item in cauſa

ſuſpecti tutoꝛis.vt.ff.ð

cura.non ſolũ.S:ſi. Item

qſñi duos generalłr faciop
curatoꝛes.nam neuter ab
alto exiget niſi hẽat ſpãle
mandatũ. ut.ff.de ꝓcu.l.

itaq;.⁊.l.qͥ duos. Jtẽ in

inte. reſti.pet᷑.ut.ff. de mi⸗

no. l. illud. S. ſi talis.

ff ¶ ſadugſand
g ¶ Luicũq;ʒ.ſ.habili:non
milin. ut.ff.de ꝓcu. filius
§. vetera. Itẽ non femia.

vt. ff. depcu. femĩs.itẽ nõ
habẽs imminẽs impedi⸗

mẽtum quare non poſſit

cogi.vt.ff. de ꝓcu.l. neq;
femina.itẽ nõ minoꝛ.xxv.
annis. vt. ff. de ꝓcur. ſi mi
noꝛ. Itẽ non furioſus.vł
mutus.ut. ff.de ꝓcur.l.ij.

§. furio ſus.⁊.l.mutus.i.

rñ.itẽ non accuſatꝰ de cri⸗
mine capitali. vt.ff.de p⸗
cura.l. rerum.

b ¶ Rem tuã. ergo ⁊ vnas

⁊ plures.ergo nũcius ⁊ ꝓ
curatoꝛ.qð verũ eſt.vt.ff.

dspet
I efendere.ſ. mandato

iuterueniẽte.als ſimplici⸗/
ter poſttum hocverbũ de⸗
fenſoꝛ ſnnemãdato.ſʒ ꝓ/
curatoꝛ cũ mãdato eſt. vt
Fdepn. dHeurac F.e
cõtrariũ.⁊ facit ad hũc.S
ff. fa. herc. l. plane. in fine.
le Aibero. vt. ð. eo. qͥ da.

qʒ pñte aduerſario immople
rũqʒ eo ignoꝛãte conſtituituꝛ
Quicũq; eni ꝑmiſerisrẽ tu⸗
am agere aut defẽdere:istu⸗
us ꝓcuratoꝛ intelligitur. Zu
toꝛes et curatoꝛes quẽadmo-
dũ cõſtituũtur pꝛimo libꝛo ex
poſitũeſt.
Atiſdationum modus
lius antiquitati placu-

compellebatur:ut ſiuictꝰ eẽt
nec rem ipſaʒ reſtitueret:nec
eius litis eſtimatõnem:pote/
ſtas eſſet petitoꝛi:aut cuʒ eo
agendi:aut cum fideiuſſoꝛi⸗
bus eiuſ que ſatiſdatio appel

latur iudicatum ſolui. NHnð

autem ſic aspellatur:facile ẽ

intelligere. nanqʒ ſtipulaba⸗

tur quisut ſolueretur ſibi qðᷣ

fuerit iudicatum: multoma⸗
gis is qui n rem actione con/
ueniebatur ſatiſdare cogeba
tur:ſi alienonomine iudiciuʒ
accipiebat. Ipſe autem qui ĩ
rem agebat:ſi ſuo nominepe
tebat ſatiſdare non cogeba⸗

tur.pꝛocuratoꝛ uero ſiin rem

tu. te. poſ.p to.⁊ de le. ag. tu. alios ſequ entes.ti. uſq; ad ti. de latil.

tuta.⁊ curak.

Kubꝛi. Deſatiſdationibus. facta mentõne ꝓcuratoꝛũa quibus
ſatiſdatio exigitur:cõpetenter de ſatiſdatõne ſubiungit.

= „

nui vel teſtamẽtarij

Atiſdationm. poſſeſſoꝛ.ſuo noĩe conuẽtus.

Au eores nias⸗ —
ntelligere.cũ nomẽ ſit ↄſequẽs rei.ut.S.de dona.S.eſt ⁊ aliud.
dericulũ. ff. de iureiu. l. nam poſtea.
Cdicti.ſ.pꝛetoꝛis.qð edic

— .

tũ tamen non habemus.
Dis. ſ. tutoꝛibus ⁊ curatonbus. Sʒ qñ hoc. Rñ.foꝛte tũc qñ erant
ſꝑ inqͥ ſirõ em. nã tũc nõ cauebãt derato.

r ¶ Sanſdanio.ſ.de facto. acc. .
8 (Mecitaq; erãt. bic non deber eſſe. S. m Jo.quia ⁊ quod ſequitur ẽ

deantiquitate.

r ¶Egeb atur. vt ſuo nomine agens non caueat rem ratam eẽ dſim ba/
bůurum. ut. S. e. . ipe autẽ.⁊. S.ꝓcur atoꝛ.

De ſatiſdationibꝰ

t:alium nouitas peruſuʒ am
plexa eſt. Olim enim ſiin rẽ
agebatur ſatiſdare poſſeſſor

—

„ ¶( Himnimddo.ſ.cuʒ mãdatovel ſinemãdato. QAuia nẽo. no.

antiquã regulã que eniam hodie bona

reus.⁊.ff.de/pcu.l.non videtuar.

6

eſt. vt hic. ⁊ .e. S. ſivero.

x ¶ Logebatur. in hoc ſolo caſu differebat ab actõe in rem:lʒ-ꝑ

multa verba bucuſq; iuter eas notauerit differẽtiam.

agebat: ſatiſdare uidebatur

rem ratam dominium habi⸗
turum:periculumꝰenim erat
neiterum dominus de eadeʒ
re experiatur. Zutoꝛeset cu⸗/
ratoꝛes eodem modo quoet
pꝛocuratoꝛes ſatiſdare debe
re uerba edictirfaciebant ſed

aliquando his agentibus ſa⸗

tiſdatio rmittebatur: hec ita
erant ſi in rem agebatur. Si

uero in perſonam ab actoꝛis

quidem parte:eadem obtine

bant que diximus in actione
qua in rem agitur:Abeiꝰ ue⸗
ro partecum quo agitur:ſiꝗ⸗
dem alienonoie aliquisinter⸗
ueniret omnino ſatiſdaret.

Quia nemodefenſoꝛ in ali⸗
ena re ſine ſatiſdatõne idone
useſſe creditur.ꝙ ſipꝛopꝛo
noĩe aliquis iudicium accipie

bat in perſonam iudicatũ ſol

ui ſatiſdare non cogebatur?*.
(Sedhechodie aliter ob⸗
ſeruantur:ſiue enim ꝗain reʒ

actione conuenitur: ſiueper⸗

ſonali ſuo nomine nullam ſa
tiſdatõnem pꝛo litis eſti-
matione dare cõpellit᷑:ſed ꝓ
ſua tãtũ pſona ꝙ in iudicioꝑ
maneat uſqʒ ad tenninum

atiſdatiõem.
id ẽ nullã ꝓmiſſio
nẽ ꝑ fideiuſſoꝛeſ fa

cere.naʒ ſatiſdatio

ꝑ fideiuſſoꝛes fit.
ut. ff. ꝗᷓ ſatiſda.co.
l.i. nã nec defẽdn

do: nec de dolo qoͤ
abſit nec iudicatuzʒ

ſoluere ꝓmittit: q̃
tria continẽtur ſub
hac clauſula.ſ.iudi
catum ſolui.nec vl
lam aliã niſivnam
quã ſubijcit. Sed
econtra nunquid

actoꝛ aliquam fa⸗

cit ſatiſdationem.
Dic ꝙ ſic ꝙ duas
Pꝛimo ꝙ litẽ con

teſtabitur vſq; ad

duos mẽſes connu
merãdoſ a die libel
li poꝛrecti.vtĩ aut᷑

ð execut.⁊ his.S.i.

que aut᷑.eſt.C. ð li
te conte.l. libellum
aliam ꝙ pfiſetvſ⸗
qʒ ad fi.⁊ ſi victus
fu erit in iuſte ſe no

uiſſe litem: decimũ¶G

Ptem litis noĩe ex⸗
penſarũ dabit reo

vt in aut.ð litig...
sd ↄdudẽedas. q ẽ

in. C. S epi.⁊ deri.

aut. generalit. qñ /

qʒ tñ be due ex con
ſuetudine non ſer⸗/
nantur.

ſatiſdatio appeltlta

tur iudicio ſifti ut bic patet.ꝛ.ff q ſatiſda.co.l.ij..pᷣtoꝛ ait.ĩ fl.

Et caue tibi in notanda differẽtia hoꝝ capitul oꝛũ.hic enim pri

mum loquitur quando immobilia non poſſidet. ut hie.⁊.ff.qui

ſatiſda.cog.l.ſciendũ ẽT.

b n terminũ.quod eſt tempus diffinitiue ſententie. Sʒ nun

quid fideiuſſoꝛ rã diu ten etur ſalicet qᷓ;diu durarlis. Rñ.diſtin

gue.aut fid eiuſſit in certum tempus:tunc tamdiu tenetur ⁊ nõ

vltra.vt.Q. fideiuſ.l.penul.aut non.necin cã publica: nec in

ſenptis: ⁊ tunc non tenetur vltra duos mẽſes. vt dicta.l.C. de
fideiuſ. dicitur. Et eſt ratio.quia actoꝛ videtur ſibi remittere:cũ

pꝛomiſerit litem ſe conteſtaturum vſqʒ ad duos menſes. vt in
auten. ð execu. colla. vij. S.i.ſi autem in cauſa publica vel ĩ ſcri⸗

ptis:tunc perpetuo vel quod eſt verius vſqʒ ad triennium tene
tur:cum tantũ duret inſtantia cauſe.vt.CL. iudici.l.pꝛoperã
dum.in pꝛincipio. Sed nunquid ſub pena fiet hec ſariſdatio.
Heſpon, non niſi ↄuemiat᷑ inter partes.led intereſſe mñ yenit. ut

Eſrn vbi poſſidet immo/
el E bilia. Ité ꝓpt pᷣui

ff. qui ſatiſda. co.l.ij. F.fl. ſed ſi ẽpmiſſa ⁊ ẽ ſtatutũ tpᷣs infra qð
ten eat᷑ fideiuſſoꝛ.ſi quidẽ ſex mẽſium ẽ:infra alios ſex mẽſes po
terit fideiuſſoꝛ moꝛam purgare.ſi maius: nõ habeat tamẽ niſi
ſex mẽſes infra quos põt ⁊ moꝛa pene purgani ſi exbibeat᷑ reus
lIʒ pꝛimo exhibitus nõ ſuerit.vt. C. de fideiuſ.l.añpe.Sed qͥd ſi

poſſidet imobilia
ñ auealeute
oↄpueniat᷑ in.c.nũ .
ſanſdabit. Rñ ſle litis:uel cõmittit᷑ ſue ꝓmiſſi-
ea minus ieo oni cũ iureiurãdo quã iurato
eaſtin roto ᷓ ad to fiam cautõemuocat ul nudã
emnt peIpmiſſionẽ uel ſatiſdatiõem
qui. berel. ſiſeu? pꝛo qualitate ꝑſone ſue dare
eus. cöpellit. Sinaũt ꝑ ꝓpcurato-

a ¶ Pꝛomiſſioni. l. rẽlisuel infert᷑ uel ſuſcipitur

legiũ. vt· C de p̃n.
agẽ.l.fi.⁊.C.li.xij. s s
dedig.l. quot. tre lel pñs dñs litis in iudicio ꝓ⸗
⁊ in caſu qñ ñ po- curatoꝛis ſui ꝑſonã non cõfir
ſidet immobilia t . 5 — b bi
¶C.in oẽs taʒ ci.qᷓ mauenitrataʒ rem dñm g0t
cri.l.ibi iuratoꝛie turũ ſatiſdatõnem ꝓcuratoꝛ
tñ cautéema᷑t.
nn r do.⁊ ſi tutoꝛuel curatoꝛ ut. a⸗
c ꝛomiſſione;. „ Ir
repete dore obein lietales pꝑſ· one que alian re
iconomuf er alij Nũ gubernatõem receperũt li
clerici.vt in aut᷑.de 6 S1 6 i1. gi
ſan. epi. 5. ſi quiſ te Abuſa ſaall Beii e
pecuna. Uero aliquis coneſmi: Niqumide
qllber ſo emnor p eſt: põt uel ipein iudiciuʒue-⸗
Wonen accipit. v nire:⁊ ſui ꝓcuratoꝛis ꝑſonaʒ
ein o voe r piiudicatũ ſolui ſatiſdatõem
qui alteol . ſolẽni ſtivulatõne firmare:ul
ij. 7.S.q ait ptoꝛ.ſʒ mAiriiz ſati 6
nũqͥd hodie indiſti extra iudiciũ ſatiſdatiõʒ erpo
cte ſatiſdandũ eſt. Nere ꝑ quaʒ ipᷣe ſui ꝓcurato⸗
vt in aut.de exhi ⁊ J
intro.S.ſuſcepto.q̃
E in. C. delit. ↄteſ.

autẽ.offerat᷑.Rñ.illa ſᷣm diſtinctõem huius.l.intelligit᷑. naʒ po
ſterioꝛes ꝑ pꝛioꝛes intelligunt᷑.vt.ff.dele.⁊ ſe.cõ.l.ſed ⁊ poſteri
oꝛes. e ¶ Perſone.ſ.rei. .
MMãdatũ. extra ius factũ.
Inſinuatũ.coꝛam iudice demonſtratum.
Coôfirmauerit. repete non. nam cõfirmare poteſt ⁊ tunc ſatiſ
dare non tenet. vt. ſ. F. pxi.
¶ Mabituꝝ.i.ꝙ dñs ratũ habebit. ⁊ cõmittit᷑ q dñs ſcit ⁊ pot
hre ratũ ⁊ non bʒ.vt.ff. rem ra.ha.quo em̃.⁊.ff.de ſoł.l.ratum.
ubi dicit᷑ ratũ aũt hr̃e dñs dʒ cũ ꝑꝛimũ certioꝛ factus c.hic tñ di
ſtin gue an ſit certũ br̃e mandatũ:⁊ tũc nõ cauet.vt.C. ð ſatiſd.
l.i.aut certũ ẽ ; nõ bʒ:⁊ tũc etiã cũ ſatiſda.nõ admittit᷑vt.ff.ð
neg. ge.ſi pupilli.S.fi.aut dubiuʒ ẽ ⁊ tũc ſᷣm pe.ẽ in electõne rei
vtrũ exigat ꝓbatõem mãdati a ꝓcuratoꝛe an ſatiſda. recipiat.
⁊ ẽ ꝓ eo ar.in aut᷑.de col..eos.in fi.col.ix. Sʒ ibi nõ loquũtur
ðᷣ ꝓcuratoꝛe ſed de exactoꝛetributoꝝ. Sʒ Jo. ecotra dicit eẽ in
electõne ꝓcuratoꝛis qð duoꝝ iſtoꝝ facere velit.qꝛ quotiens ad
duo qͥs alternatiue tenet᷑:eius ẽ electio.vt.õẽ.de act.S.huic. B.
aũt diſtiguebat vtrũ diceres nõ habes mãdatũ:⁊ tũc ꝓbet mã⸗
datũ.ᷣ an dicat dubito: ⁊ tũc ſatiſdat.ſʒ Jo.opin.verioꝛ ẽ.pᷣſtat
etiã aliã cautõem ꝓcuratoꝛ actoꝛis.ſ.ð defendẽdo eũ ꝓ qͥ agit.
vt.ff. de pcu. bu. .fi.als denegat ei actio.vt. ff. de pcu. l. mutꝰ

De ſatiſdatio.

F. peng. le MAlienarũ. vt pꝛes in bonis filioꝝ.vt.C. de bo. ma.l.i.
⁊ de bo.que li.l.fi.O.vbi aũt. Itẽ oꝛphanotropbi ⁊ getrophi.vt.C.ð
epi.⁊ cle.in oꝛphanotrophos. Itẽ iconomi vel actoꝛes vel ſindici.vt
ff.qð cuiuſq; vni.no.l.i.S.qͥbus.⁊.l.nulli.⁊.l.itẽ.S.i.⁊.C. de ſa.ſanc.
c.iubemus.circa pꝛin.ibi:nulli iconomi.⁊.C.ð epi.⁊ dle.oẽs qͥ vbiq;

—

ris fideiuſſ. oꝛ exiſtit ꝓoibus
iudicatum ſolui ſatiſdatõnis

cldauſulis? ubi ⁊ ð hypotheca

ſuarũ reꝝ ↄuenire cõpellitur
ſiue in iudicio ꝓmiſerit: ſiue

extra iudiciũ cauerit:uttã iße

qʒ heredes ęius obligentur.

in actoꝛiſ quidẽ ꝑſona: ſinec¶ Alia inſuper cautela ul ſatiſ
mandatũtactisinſinuatũs eſt datõne ꝓpterꝑſonãipᷣiꝰ ex-

ponẽda qð tꝑe ſententie reci
tãde in iudiciouenerit uel ſi
non uenerit:oĩa dabit fideiuſ
ſoꝛ que in ↄdẽnatõe cõtinẽt/

dare cõpellit᷑:eadẽ obſernan niſi fuerit puocatũ.¶ Siue

ro reus pᷣſtoex quacũqʒ cã nõ
fuerit ⁊ alius uelit defenſiõeʒ
eius ſubire:nulla differentia
inter actõnes in rem uel ꝑſo⸗

naleſ introducẽda põt hoc fa

cere:ita tñ ut ſatiſdatõem iu
dicatũ ſolui ꝓ litis pᷣſtet eſti⸗
matõne. ¶ Memo enim
ueterẽregulaʒut iam dictũ ẽ
aliene rei ſine ſatiſdatõne de

fenſoꝛ idoneus intelligitur.

Que oĩa aꝑtiꝰ ⁊ ꝑfectiſſime

GF. B nihilominꝰ.itẽ ap ocri

pharij.vt in autẽ.qũo ozʒ

epiſ. S. ⁊ illud. itẽ mgr̃atꝰ
nomĩe municipij. vt. C. ð

iur. ꝓpter cal.l. ij. F. i. Iſti

em̃ pſñit inferre ꝑ aliũ lites
vt hic ſubijcett.
¶ Inferũt. p ꝓcuratoꝛq
qð ẽ intelligendũ ſi pꝛiu.
ip̃i litẽ ↄteſtent᷑:⁊ ſic linũ
dſi efficiant. vt. C. de pꝛo
cu.l.neq;.alłs nõ cum nõ
dhi ſʒ admĩſtratoꝛes ſũt.
pcuratoꝛ a dño dʒ coͤſti
tui. vt. ff. de ꝓcu.l. i.ĩ pꝛic.
ſed ſi ipᷣe ſupꝛadicte ꝑſõe
agũt:nũqͥd de rato cauẽt
vel de iudicato ſolui ſi cõ
ueniunt.Rñ.nõ.vt.C. de

agdhmi. tu. l. tutoꝛes debita.
7.l.ſancimus. F. defenſio⸗
nẽ.iʒ tñ in tutoꝛe videtur

dicere lex ð ſi ſit incertũ 5
officio ſuo.vt.ff.deadmi.
tu. l. vul go. ſy certe ibi nõ

dicit qꝙ; debeat de rato ca

uereſz ꝙ reus damnũ nõ
ſubibit ꝓpterea ꝙ iſte nõ
ſit tutoꝛ. Sʒ q̃ ẽ rõ ꝙ pꝛo
curatoꝛes ſatiſdãt: ſed ſu
pꝛadicte pſonenõ.Rñ.qꝛ
S.dicte ꝑſõe q̃i dñi ſũt vt

ff ꝓ empto.l.q fundũ.S.

ſi tutoꝛ.⁊.C. ð epi.⁊ cleri.
oꝛphanotrophos.ſʒ inp
curatoꝛibus ſecꝰ.quia nõ
ſunt dñi vere ſy ficte. vt. ff

de ꝓau.l. i.in pꝛin.
m Oſis. pñitem accipe
ſi

etiã ſi ſit in oꝛtis vel in cõ
tinẽtibus edificijs vt.ff.ð
ꝓcur.l.pñs.⁊.l.qͥ in foꝛo.
7.l. ideo.

n ¶ Hot. i debet ſᷣm quoſdã.dicũt em̃ ꝙ ſi dñs ẽ pñs ipᷣetm̃ dʒ fideiu⸗
bere ꝓ/ꝓcuratoꝛe ſuo.ſi aũt abñis ẽ ꝓcuratoꝛ põt ⁊ dʒ fideiuſ.ſuos datr
⁊ facitꝓ eis.ff.iudi.ſo.ſi ad defend endũ.⁊.ff.de pcu.l.qͥ ꝓpꝛio.in pᷣn.
yvel certe dici põt ꝙ etiã ſi dñs ẽ pñs tamẽ poſſet ꝓcur.dare fideiuſ.cũ
etiã ſine mãdato qlibet poſſit aliũ defendere.vt.C. de ſatiſda.l.i.c.¶
de ꝓcu.l.exigẽdi.⁊ etiã inuitũ.vt.ff.de ſotł.l.ſoluc.⁊ ita ꝓpꝛie acepit᷑ ᷣ
verbũ põt. o ¶ Exponere.actoꝛi vel notario ſcribẽti ꝓcuratiõem ex
cuius ſtipulatõne querit᷑ actoꝛi vtilis actio.vt.ff. rẽ pu.ſal.fo.l.nõ q̃ſi.
p Llauſulis.qͥ clauſule tres ſũt.ſ.dedefendẽdo reo ⁊ de dolo qð ab/

₰

ſit.⁊ qð ſonat ipᷣm verbũ.vt.ff.iudi.ſo.l.iudicatũ ſolui.⁊ bic dici᷑.

Coôpellitur. p iudicenm.
r ¶ Meredes ſui.nam habet naturã hec ſtipulatio vt ad heredes tranſ
eat ſicut ula iudicio ſiſti.vt.ff.ſi qͥ cau.l.ſi eum qͥ.S.in iure.
ſius. ſ. rei. t (Exponẽda. a ꝓcuratoꝛe.
Aeniat. ſ. reus qͥ litẽ pꝛius cõteſtatus ẽ ſuo noĩe.

— ——— —

ſideiuſſoꝛ datus nũc a pcuratoꝛe. acc.
Cotinẽtur. ergo dz ↄdemnari ꝓcuratoꝛ pfis.
Si vopſto. . pꝰ litẽ cõteſta. a ¶ Satiſdatõem. no. q ſiue intue
niat ꝓcur.añ litẽ cõteſ.vt.S.e.ſi vo.dʒ ſatiſdare.ſiuepoſtea. vt hic.et
C. de ſoꝛ. eiul.li.l.iuenecob. qð ðꝛ ꝙ dʒ fien añ li.ↄte.vt.ff. de pcu.l.
pp. ⁊. l.ratibabitio. qꝛ ibi interuenit ꝓcun añ li. cõteſ. vbi aũt poſtea
interuenit:⁊ poſtea ſatiſdat.vt dicum .

8

V
5

11

9*£

„

—

–

llemo. ſ/pcuratoꝛ. 1 (Dicü. 5. e. F ab euss.

a (Regio. ſ. Lonſtantinopolis. vel dic de veren ſoma.
b ¶ Capur. C. de ve. iu. enu. l. i. F.nulli.. S. ſed ſi quale. .
c ¶ Dequi.ĩmo nõ vid et inſpidendũ qͥd ibi fiat.ff. de offic.pᷣſi.l.ſ lʒ.q̃

ẽS. Sed hᷣ ẽ intelligẽda qũ ex certa ſcia eſt ↄſuetudo vel lex:nõ ꝑ erro
rẽ vt ibi.⁊ facit ad hãc.f. 2
de le.⁊ ſe. cõ. l. de quibus
d (Ve ppetuis ⁊c̃.qͥa de
actõibus ẽ dictũ: ⁊ qᷓ daʒ
ſunt ꝑpetue:q̃dã nõ.iõ ð
his ponit vt.j.e.in pꝛinc.
Itẽ qꝛ q̃dã trãſitoꝛie ſũt
heredibꝰ ⁊ 5 heredes.⁊ ð
his ponit.j.e.S.nõ autẽ.
I.Oc loco.ex.l.xij.tab.
Nrinneber vrif fa⸗
mi. her. l.i. Itẽ noxalis ðᷣ
pauperie.vt.S.ſi quadr.
paupe.feaſ.di.in pꝛin.itẽ
de noxa. vt. S. denoxa.y.
ſinautenm. —
e¶ Coͤſulto. vt bereditanſ
petitio.vt.ff. de here.pet᷑.
itẽ veniũt.S. pꝛidie.⁊.C.
ð pe.here.l.fi.in pꝛin.iteʒ
⁊ ſi qͥs clauũ denaue ab/
ſtul erit: cuius cã tota na/
nis perijt.vt.ff.ð incẽ.rui.

a quotidiano iudicioꝛũuſu in
ipis reꝝ documẽtis apparẽt.
Quã foꝛmã nõ ſolũin hacre
gia urbe: ſʒ etiaʒ in oĩibꝰ nr̃is
ꝓuinciis ⁊ ſi ꝓpterimꝑitiaʒ
foꝛte aliter celebꝛãt᷑:obtinere
cẽſemus:cũ neceſſe ẽ oẽs ꝓ⸗/
uincias caput oĩim noſtraꝝci
uitatũ.i.hãc regiã urbẽ eiuſ⸗
q;obſeruãtiã ſequi.

De perpetuis et tẽpoꝛalibꝰ

et contra heredestranſeunt

nau. l. ij. . ſenatus. Oc locoadmonẽdi ſu
f (oͤnonibul r oane . mus eas quidẽ actiões
ex.l.qᷓ dat ex cõſtõnibꝰ qͥ/

que ex lege ſenatuſueↄſulto
ſiue ex ſacris ↄſtitutõibꝰ: pfi
ciſcunt᷑ ꝑpetuoſolere antiq⸗/
tus ↄpetere:donec ſacre ↄſti
tutiones tã in rẽqᷓ; in pſonali
bꝰ actõibꝰ certos fines dede
rũt. Eas rroq ex ꝓpꝛia pꝛe

buſlibet pꝰ.l.xij.tab.ↄſti
tutis.vt.ff.de ↄdi.ex lege
l.vnica.et.ff.ad.l.iuli.de
adul.qð aũt ex his.⁊.C.
de dona.l. ſi qs ar. F. fi. ⁊
S.de act..tnipli.vel ex q̃
cũq; alia ꝑte iuris. vt ple
biſcito.vt ptʒ in.l.aquił.
vt. S.ad.l.aqͥ.F.ceterũ. et
ff. ad.l. aq;.l.i. Hã quiq;
ſunt ꝑtes iuris pᷣter pᷣtoꝛi
um. vt. S. de iu. na. S. con⸗ — „
ſtat. ⁊ totũ ẽ ius ciuile.vt.ff. deiuſti.⁊ iu.l.ius aũt.⁊ actòes ex eo deſcẽ
dẽtes ſunt ꝑpetue vt hic dicit.i.ſine pᷣfinitiõetpis ſᷣm antiqua tpa.ſʒ
ſacre ↄſtõnes in ꝑſonalibꝰ metas impoſuerũt.xxx. annis.vt.¶. dep⸗
ſcrip.xxx.vel.xl.an.l.ſicut.⁊.l.oẽs.⁊.C.qͥbus nõ obij.lõ.tẽ.pᷣ ſc.l.ne⸗
qʒ vnũ.⁊.C. de anna.excep.l.i.⁊ deoſti.pe.l.ij. In realibus aũt impo
nit᷑ meta ꝑ ↄſtitutões in rebꝰ mobilibꝰ triũ annoꝝ. in imobilibꝰ.xan.
inter pñtes.xx.inter abñtes.⁊ hoc qñ titulũ hʒ poſſeſſoꝛ.ałs.xxx.ãno.
vt.C. de vſuca.trãſfoꝛ.l.i.⁊.S.de vſuca.S.i. In bypothecaria etiaʒ q̃
ẽ in rẽ certa ſtatuũt᷑ tꝑa.vel.x.vel.xx.vel.xxx.vł.xl.ãno.vt..ſi aduer.
cre.l.diuturnũ.⁊.C.depᷣſcꝛi.xxx.an.l.cũ notiſſimi.⁊ de an.exce.l.i. Sʒ
qũo erat ꝑpetua rei vẽdicatio ſᷣm antiq̃ tꝑa immo tꝑaliſſima.vt.S.de
vſuca.in pꝛin.ſRñ.ꝙ hic dicit ꝙ erãt ꝑpetue.ſ.ꝑſonaleſ.ſʒ meta impo
nit᷑ tã in realibus q; in ꝑſonalibꝰ.itẽ caue nibi qꝛ due ꝑſonales ſunt ci

uiles q̃ durãt ꝑ annũ tm.vna iniuriaꝝ q̃ deſcẽdit ex.l.coꝛneł.vt.C.de

iniu.l.ſi nõ Ouitij.alia q̃ dat᷑ ex.l.iuł.repetũ.vt.ff.ad.l.iuł.repe.l.ij.
g Eas.ſ.pᷣſcriptoꝛias penales.⁊ tũcnõ eſt neceſſe plerũq;.ðvel ſi ba⸗
bes pleruũqʒ.exponevtiſſſſſ.
b ¶ Plerũq;.hoc dicit ꝓpter rei ꝑſecutoꝛias q̃ ꝑpetue ſunt niſi in reſciſ
ſoꝛia q̃ annałẽ.qꝛ õ ius ciuile dat᷑.vt.ff. de act᷑.⁊ ob.l.in honoꝛarijs.ꝰ
ʒ.de ac..rurſus.⁊.j.e.S.itẽ.niſi in redibitoꝛijs q̃ dant᷑ ad tpᷣus lʒ rei
ſint ꝑſecutoꝛie.vt.ff.de edi.edic.l.ſciendũ.sS.fi.qꝛ dat᷑ id qð ↄuener̃t
Zhentes. Itẽ fallit dicta regula.ff.qð fal.tu.huiꝰ actõis.S.has actò.
nes.⁊ q̃ in frau.cre.l.ait pᷣtoꝛ.S.annꝰ.⁊.C.de do.l.fi.⁊.ff.de eo ꝑ quẽ
fac.ẽ.l.i.S.pe.ſi aũt ſunt penales pᷣtoꝛie locũ bʒ qdð hic dꝛ.vt ſint anna
les:ſiue ſint penales ex vtraq; pte ſiue ex altera tm̃.ff.de calũ.l.i.⁊ deĩ
ius vo.l.pe.⁊.ff.de ali.iu.mu.l.poſt annũ. .
. ¶ Annũ..vnlem.nã detalibus annis pᷣtoꝛes loqbant᷑.ᷣ yt pʒ.ff. pi

Pt tuodat᷑.abſurdũ em̃ eẽ eſtia⸗
actionibus? quead heredes uit anno eã terminari /Mon

—

⁊ vi ar.l.i.annus.x.ff.deedil.edic.l.ſciendũ.s.ft.niſt in caſu
vbiẽ inutilis ad ſui pꝛincipiũ:ſʒ ↄtinuus ad ſui ꝓceſſum. vt de
calum. annus. l? ¶ Aliqñ. ecce quare dicit plerũòdz.
¶ oͤſtirutõbus. de quibus dixit. S. ?. in p»in.

mP oſſeſſoꝛi·i· culibet poſſeſſoꝛiq vult ſuccedere iure ptoꝛio

hʒ bere peti. b.po.

. detabes. K fi⸗
T, ser =Tr S 272 deicõ. ere. pet. per
toꝛis iuriſditiõe pẽdẽt: plerũ totum.

ni ⸗ n Güt. vt qbꝰ ẽre⸗
./ intra annu uiuere. Maʒ 7 ſtituta hereditaſꝑ

ipius pᷣtoꝛis intra annu erat ſideccõmiſſum: qun

imꝑiũ:aliqñ tñ ⁊ i ꝑpetuũ e- bus dat here. pet.
ä 1 Lr . fideicõmiſſana. de
tendũt᷑.i.uſq; ad finẽ ex ↄſti. q̃ bes. pᷣdido titu.

tutionibꝰ introductũ. Qua⸗ ptotum.

les ſũt heqᷓs bonoꝝpoſſeſſo- Paroſiclſak no
m. „ — „7 ⸗ ctõem furti mani⸗
ni ceteniſq; ꝗbrdis locoſũt fſeſii eẽ ptoꝛia:ſ ñ
accõmodat. Furti q qʒmani s dewratg:
feſti actioq;ʒuis exipi ptoꝛis Tnrauts.
iuriſditõe ꝓficiſcat:tñ ꝑpe-⸗ P ¶ Nimauit.l. b·
toꝛ.⁊ idẽ in quali⸗
bet penali in eo qdᷣ
it annd eg termiman puenit ad delinqn
oẽs aũt actões q in aliquẽ aut —
ipᷣo iure ciuili cõpetũt: aut a dedo. l. labinus.

ptoꝛe dant᷑ ⁊ in heredẽ eq co⸗ q ( Mõ oẽs. ponit
diuiſionẽ. naʒ alie

petũt:aut dari ſolẽt Eſt eniʒ

ä 1 ſunt trã ſitoꝛie:alie
certiſſima iuris regula ex ma nõo. ſed ſupioꝛ fuit
leficiis penales actões i here ꝙ alie erãt ppenne

S .— — vt. S. e. in
dẽ reinõopetere uelutifuni puen vr ein

ui bonoꝝraptox:iniuriax di r
ni iniurie: ſʒ heredibꝰhmõi
actões cõpetũt:nec denegat t

pꝛiuatis vt ſubijcit
in exẽplis.⁊ ſubau
. di. vel quaſi male⸗
ficijs. vt. S. de obli. ex quaſt delic. S. fi. Quid in publicis de qui
bᷣtractat᷑. j. d edu. uch. Kũ.idẽ ⁊ plus.qꝛ enã li.ote.nõ trãſeũt
heredes.vt.ff.de accu.l.ex iudicio.niſi in quinq; caſibus.pꝛi⸗
mus ẽ̃.l.iul.maieſtatis:in duobus capituliſ tm̃ eius.l.vt.ff.ad
l. iuk. maie.l.fi.ſecũdus ẽ crimen hereſeos.vt.C.de apoſt. l.ij.
l. apoſtatarũ.in fi.tercius ẽ crimen repetũdan. quartus de reſi
duis. quintus peculatus crimen.vt.ff. ad.l.iul.pecula.l.fi.
a ¶ Coͤpetere. niſi lis fuerit ↄteſtata. vt.j.e.S. penales. ⁊.ff.ð ac
cu.ex uidicioꝝ.in fi.itẽ niſi aliquid ad heredẽ ꝑuenerit.tũc eni,-
tenet᷑.vt.ff. de calũ.in beredẽ.⁊.ff.qð me.cau. videamus.ĩ duo
bus tñ caſibus ẽõᷣ.vt in actõe vi bo.rap.q̃ nõ dat᷑ in heredem
lʒ ad heredẽ aliqͥd ꝑuenerit.ſʒ furtiua dat᷑ ↄditio.vt.ff.vi bon.
rap.l.ij. S.fi.itẽ in interdicto vñvi.qð in heredẽ nõ dat᷑ ſed in ſiʒ
ctum acio.vt.ff. de vi ⁊ vi ar.l.ij..fi. scc.
niurie.i.legis aquilie actioo.
beredibꝰ.i.de heredibus eoꝛũ qͥ; Pa ſunt h maleſicia.
Actõnes. nam bec nõ dat᷑ beredi niſi lis conteſtek.
Actõne. hoc iõ qꝛ non ẽ in bonis noſtris añ li. ↄteſt. vt. ff. de
iniur.l.iniuriarũ.ꝭ.iij.in pꝛin.⁊.l.intereſt.Et ẽ alia rõ.qꝛ nibil
mihi de pꝛimonio oabeſt nec reo adeſt.vt.ff.de col.bo.cũ eman/⸗
cipati.S.emãcipatꝰ.Sunt ⁊ alie ſimiles ei vt ſubijcit.in qbus:
nec actoꝛi aliquid de patrimonio abeſt: nec reo aliquid adeſt⸗
vnde idem iuris eſt quod ⁊ in iſta vt eſt actio in factumqͥ datur
contra libertũ vocantẽ pꝛonũ in ius ſine venia in.l.aureis.vł
filia vocãte pꝛem.vt.j.de pena te.li..fi.⁊.ff.de in ius vo.l.pe.
Ze in popularibꝰ actõnibꝰ.vt ſi qͥs habeat poſitũ vel ſuſpen
ſum. yt. ff. de hbis qͥ deie.l. ſi yero. S. que aũt. Quidã dicũt iden

b
c
d
E

de dolo. vt hic . ff

OQuanus
—

De exceptõnibus.

de actõe in factum de caluůniatoꝛibꝰ.ff. de calũ.l.hec actio.ſ̊ cer n rãſeũt. niſi in duob⸗ caſibꝰ.pꝛimus in actõededolo.vt.C ð do⸗

te ibi alia rõ.qꝛ bʒ ↄdi.ob tur.cãm.vtibi diat᷑. Itẽ qꝛ abeſt ibi
aliqͥd actoꝛi ⁊ adeſt aliqͥd reo.vñ nõ ẽ ſilis ſupꝛadictis.
nueniat᷑ bic ↄnnuat illi.S.q̃ eſt.j.penales.
SAliqn. actio.i.actio de dolo nata/ ppter dolũ adbibitũ ĩ con
trahẽdo.nam ſi de MZMD
dit dol? cãm Zctui:

a er excepta iniuriay actõe: 1 ſi

de dolo. l. elegãter 2
in pꝛin.ſi em̃ eẽt in tn etiaʒ ex ↄtractu actiocotra

cidẽs:ageret᷑ actõe

ret᷑ dolus. vt. ff. de

ect rob.. erzai⸗ depoſito: ad heredẽ eiꝰ ni- dit᷑ darete opoꝛtere efficaxẽ

—,i —
=

cepta inunan 1ſiqᷓ tu coactꝰ aut doloinductus
alia ſimil inueniat.¶ Aliqnaut enoꝛe lapſus ſtipulãti ti-
fuctiazer cio ꝓmiſiſti qð nõ debueras
5petritr: . Halꝗ inre rinilki in pꝛin.
eredẽ nõ cõpetit: ueluti cuʒ ꝓmittere:palã ẽ iure ciuilite Eub. De erecptioͤb⸗

lo. l.fi.ſecũdus in retractõe alicuius in ſeruitutẽ vel libertatẽ qᷣ ꝑ collu
ſionẽ ꝓnũciatꝰ fuerat ingenuꝰ.vt.ff. ne ð ſtatu defũ.l.i.S.ſʒ interdum.
o ¶ Bupeſt. bec de vita ⁊ traſitu actionũ dicta hm ꝙ in rub. ꝓmiſit di⸗
ctaà ſunt:nũc deiudicis officio di.qð cũ exponere debeat:iam pauca vt

modicũ reſpiret deliberat
nã ↄceptũ ſᷣmonẽ qͥs reti/
nere poret.
p ¶ Abſoluere.ſ. ab obſer
uatione iudicij.nã pꝛinci/
palis cã ẽ ſublata ſoluti/
one. vt. S.qui.mo.tol.ob.

em tenet actõnis.vt

7– h V ,— „— „
er eo veruvt punga teſtatoꝛ doloſe uerſatꝰ ſit in obligatũ eſſe: ⁊ actioq inten Equit᷑ qꝛ exceptõ vi

bul. x.ff. deac em. Hil ex eo dolopuenit. (e ſiniquũ ẽte ↄdẽnari:ideoqʒ

l. iuł.S.ſi vẽditoꝛ.

dar Ein beredes Nales autẽ actõesqᷓs ſupꝛa di datr᷑ tibi exceptio ꝙ; metꝰ cã
autidoli mali:aut ĩ factũ ↄpo
ſita ad impugnãdã actiõem. r Teenkaaun inuete.

vt.ff deac. ob! l. ximus:ſi ab ipᷣis pꝛincipali⸗

erzpebus. vd põe pus pſonis fuenint ↄteſtate:

caſum ꝙꝙ dolꝰ fuit

incigẽs vel ſupue ⁊ heredibꝰ dant᷑: ⁊ otra herf Ickiuris ẽ ſi ꝗs qᷓſicredẽdi s
niens ⁊ remaneret destrãſeũt . ¶ Supꝑeſt ut cã pecuniã ſtipulatus fuerit:

ↄctus:⁊ nõ agit᷑õ

beedeniſipuene, admoneamꝰ ꝙ ſiañ rẽiudica neqʒ nũeraueꝛit. Mã eã pecu
nt aliq ad ei. vt tqm iscũ quo actũẽ ſatiſfaci niãa te petere poſſe eũcertuz x
daeen eã te opoꝛtet:cũex
comiſit ipulatõe teneanis. Sʒ quia
poſito ca rumulluſ iſſet iudicii accipiẽdi tẽpe ut iniquũ ẽ eonoĩe te ↄdẽnani:
placet exceptõe pecunienon x ¶ Buipulãti. crederes te

in actõe depoſini qᷓ „ n d. 1,11,
dat in vupll 5 enn at actoꝛi officio iudicis cõue⸗

q dolũ cõmiſiti de nit eũ abſoluer:lʒin ea cã fu

vel incẽdij vel rui.

vel uau. ſy in bere⸗ dãanani debeat. Et hoceſtp
dẽno dar ĩ dublů gulgo antea dicebat᷑ oĩia iudi· nũerate te dᷣfẽdi debere. Cu
ius exceptõistꝑa nosſᷣm qðᷣ

ex dolo defuncti: lʒ

in ſimplũ det. vt. ff cia abſolutoꝛia eſſe.
depoſſti. l... F. i. ittte l
quał eſt actio in fa⸗ De exceptionibu..
n Anar gaeni⸗ ſ Dõ s
menſoꝛez: nõ aut Ceptio
Banreinee Equit᷑ ut de exceptio
mẽſoꝛ fal. mo. di.l. A e 55
iij. 5F. pe. Jdẽĩ a arate aũt ſũt exceptõnes de

Ren ifulaum fendédoxeon gfa ci quibuij-

erat cõuẽtus ĩ iure agit᷑. Sepe enĩ accidit ut licʒ
nt. f. ſi quis cauti. ipa pſecutio qᷓ actor erꝑit᷑ iu

ſi eũ. S.qͥ iniuriarũ

Itẽ imn actõe tribu⸗ ſta ſit:tñ iniq ſit aduerſuseũ
ioꝛia. vt.f.ð tibu. cũ quo agit ꝛuerbi gra ſ ime⸗

l. illud. F. fi. ⁊ ð bil
caſibꝰ loqͥtur h. .
als aũt ex Zctu agi

tur ð heredẽ etiã de dolo defuncti regulariter.vt.Ff. de ac.⁊ ob:

l. ex õctibus.⁊.l.ex depoſiti.que ſunt huic ↄꝛie.⁊ hãc ſpecialita
tẽ denotat hec littera cũ dicit:aliqñ tñ ⁊ c.

b ¶ Holoſe. dolo dante cam Zctui. vel dic incidẽti vel ſupueniẽ

ti vt modo diximus.

—

¶ Ba beredẽ. ſed ſi ſupueniſſet actio in factũ ppetuo ð̊ heredez

3 defunctü darek. vt. ff. de dolo. l.itac. ⸗ de dolo olim. j. ãnũ
vtilẽ hodie.ſ.bienniũ ↄtinuũ dat᷑.vt.C.ð dolo.l.ſi. S

offi. teſ. poſtbum?. 5. ſi. Yo. vl ſinepꝛepatoõe dat q̃rela hr̃di.ac.
m ¶ Dant. niſi in duob? caſibꝰ. pꝛimꝰcũ agit᷑ ad oꝑas ðᷣ libertũ
⁊ moꝛit᷑ pꝛonꝰ extraneo herede relico ad quẽ nõ mãſeũt opꝑe ẽt
li. otel. vt.ff. de ope.li.l.opꝑaꝝ iudicio.ſecũdꝰ in pꝛe repetẽte do⸗
tẽ filie qᷓ a viro diuerterat ⁊ decedat pater extraneo herede reli⸗
o etia lite vte.nõ traſit.vt. C. derei vxo.ac.S.videamus.

iã ſuꝑioꝛibꝰ libꝛis ſciptũ ẽ: x ¶ Obligatũ
ↄſtitutiõenr̃a coartauimus.
de exce ¶ Pꝛeterea debitoꝛ ſipactꝰ
ibꝰ diſpiciamꝰ.¶ Cõ fuerit cũ crechitoꝛe nea ſepe/
cunia peteret᷑ nihilominꝰ ob ʒ Efcard, ſin ſuiſub/

de excep. l. i. iõ pꝰ actio⸗
nes ponit de excep. Et q:
de armis actoꝝ vidimus
dereoꝛũ armis vidẽdũ
ẽ boc dicit vt ſecdtur.
Eon.i. reoꝛum.nã ipſi
ſunt cuz qbus agik. vt. ff.
de iureiurã.l.iij.in pꝛinc.
S. eum. a
t ¶ Nuſta ſit. pꝛima facie.

iuris iudicijs. in bo.ſfi.ãt
iudicijs ipᷣo iure nõ tenet
vctus.vt. ff. de dolo. ⁊ ele
ganter. in pꝛin.

dedere cũ nõ deberes. vt
bic. 7.ff. de excep. doli. l. ij
g. contratez.
C ũ eẽ. ſ. inſpe⸗
cto luris rigoꝛe: de eqͥtate
obligat?noõ ẽ vt. ff.ð ver.
obli. l. obligatꝰ eſt. F. obli
gatũ. 7. ff. de ver. ſi. l. ſi cre
ditoꝛ.q̃ ſuntꝰõ.

ligatus manet: epacto ↄuẽ Kan nam auile er na⸗
——e g. muraliter éobligat 2 pu⸗
toobligatiões noomo diſſol re:ſʒ nõ efficax q;tum ad

uuntur: qua decã efficaxrẽad
uerſus eũactio q̃ᷓ actoꝛ inten
dit ſi apꝑet eũ dare opoꝛtere

— α G

lꝛ ¶ Diximus. vt. S. e. S. non auũt. HZ
¶ Noteſtate. imo ut det᷑ heredi ſola pꝛepatio ſufficit.vt.ff. ð in⸗

ne agat.itẽ ĩ pignoꝛe remi

opẽ exactnis.vel dic effi
cax ẽ inſpecto genere.nazʒ
pꝛima facie ↄdẽnãdꝰ vi⸗
det:ſʒ inſpocta qlitate.qꝛ
ſit dolo facta vel metu vl
ſimili cã impediatẽ ineffi
cax.⁊ ita expone in ſequẽ

tibus caſibus. a ¶ Metus cã. hocqñ metu fuit cõpulſus.
b ¶ Aut doli. hoc qñ inductus fuit ꝑ dolum.
c¶ In faaũ. redde ſingula ſinguł ꝓpoſitis cauß ſm Jo. Sʒ nonneh
tercio caſu.ſ.qñ ꝑ erroꝛẽ ꝓmiſi dat᷑ doli exceptio. Certe ſic. vt. ff. oli
excep.l. ij. F. certa. quare dicit ꝙ h actio in factũ ẽ ꝓponẽda ĩ ſubſidiũ
doli exceptõis.ſ.ð patronũ et parentẽ ð quos turpes exceptões nõ/p
ponunt᷑.yt. ff. de excep. do. apud celſum. S. aduerſus.⁊ ita h̊ accipitur
Scriptũ eſt. . de lfarum obligatone. HW
Coartauimus. vt. C. de non nu. pe.l. in ↄtractibus.
Meteret᷑.nota ꝙ pactũ denõ petedo tria opat᷑.nã tollit naturalem
o iure. vt. ff. de ſolu. ſtichũ. F. naturalis. Itẽ elidit ciuilẽ. vt ĩ boc. F.
tẽ obligat naturalit᷑ paciſcentẽ petere.nã ⁊ als qͥs ẽ obligatꝰ natu
raliter aliqͥd nõ facere:ut nõ facere furtum.vt.S.ð ob.q̃ ex deli.na.S.i.

—

Dino. qꝛ h ciuił ſy naturał tiñ. vt. ff. ð ſoł.l. ſtichũ. S. naturałĩ caſi⸗/
bᷣ iñ ipo iure vtrũq; tollit pacmn dem maleficijs factis ſi qͥs paciſcat
0

„

ꝑ paqi.yt.ff. ð pac.l.ſi tibi.S.qdã actio/⸗
i

nductꝰ.hoc ĩ ſtrici⸗

Liber

nes. 7. 5. de pignoꝛe. bH Apparet. ozo poſita loco actõis bm Pla.

cata de iure ciuili eſt. ⁊ iõ

tollit ⁊ inducit ea que ſũt

de iure ciuili.⁊ ita obliga
tionẽ ciuilẽ tollit ⁊ actiõʒ
queẽ ð iure ciulli inducit
vt. ff. de oꝛigine iuris.l. ij.
S. deinde ex bis.ea autẽ q̃
ſunt iuris naturał nõ tol
lit vt obligatõem natura

¶ Nec exẽpli cã retuliſſe ſuffi⸗

ciat:alioquin qᷓ; exmultisua⸗

riiſq; cauſis exceptões neceſ

ſarie ſint:ex latioꝛibꝰ digeſto
rũ ſeu pãdectaꝝ libꝛis intelli⸗
gipõt quaꝝq̃dã exlegibꝰ ul

27

conteſt. ſed ꝓbatur poſtqᷓ; actoꝛ monſtranerit quod aſſeruerat

enĩ ⁊ dilatoꝛie iſte exceptiões
appellant᷑:alioqn ſi intꝛatpᷣs
egerint obiectaqʒ ſit exceptõ

neq; eoiudicio ꝗqcqᷓʒ ↄſeque

rẽtur ꝓpterexceptõneʒ:neq;

potpᷣsolim agere poterãt cũꝰ

ſed Yo.contra.vt diximus. S. de act. S. ſicita. vyvrt. L. 5 ꝓba. l. excep. . C. e.l. ſi quidẽ. ſecus in except. foꝛi ani
i RcanRoirnein li. iur.l. fi. ⁊. ff. de iureiu. nã poſtea. F. dato. antellee toteſtarcpponir bardeberknaboſtgi . foꝛl. quia
† quoſdã.vt. ff.e.l. pe.
⁊. f. de dolo.l.nã ſufficit. hoctñ fallit quotiẽs ẽ cõtra.l.iuratũ.qꝛ non Sed qͥd de excep.nõ nu.pe.nũqͥd eſt dilatoꝛia vel bemptona.
ſeruakt ſa erami vt in aut.ſce.mu.nõ ſolũ.S.i.colł.v.q̃ ẽ denupt.- Rũñ.quidam anomalã eã eſſe.nos dicim⸗ ꝙ ẽ rempoꝛalis bien
aut.qð eis.⁊.ff. deiu.pa. nij.ſ. vel. xxx. dierũ
l.adigere. 2. C. le. ⁊ cõ. vt. . de lit. obli. F.
l. nõ dubiũ. in fi. Iteʒ qñ — —— „ A denoen⸗
dertas alas Afoniß Sed qꝛiniquũ ẽotra bacto; ex his qlegisuicẽ obtinẽt ul l. in onnaclbas⸗
eli Iteqi oeiatſa⸗ Eeũ danari: defendit᷑ ꝑ excepti exipius ptoꝛisiuniſditõe/ ſb⸗ t Gea in boebo
cramẽtũ a iudice.vt.f.de One pacti ↄuẽti.¶ Eq ſi debi Nſſtãtiã capiũt. (Appellant Auneekgnbetih
u rar e n eeta, toꝛ creditoꝛe deferẽteiuraue- aũt exceptõeſ alie ꝑpetue? ꝑ ¶Erapit hic iñ no/
l en ſui diſtinguuur Iit nihil ſe dare opoꝛtere: ad, emptoae: alie tꝑales dilato mepelſ e eun⸗
e viri iure Ka eutpe hucobligatꝰ ꝑmanet. Sed nie. ¶ Merpetue pempto⸗ onetua. Itez que⸗
am eẽ dat ſibtactio 1 er⸗ Oiniquũ eſt de ꝑiurio qᷓri: de rieſunt qͥ ſꝑagẽtibꝰ obſtant me dort. ccodeme⸗
ceptio. ſz ſtiurerenroris fendit᷑ tñ ꝑ exceptiõem iuriſ- ⁊ ſꝑrẽ deq agi᷑ perimũt:qliſ do ſolue. vt. ¶. de
ñ ee: naſcl ſbiebno d iurandi. ¶In his quoqʒ cexceptiodolimali:⁊ qd me- do cau. non num.
petitoꝛẽ tm̃.vt.ff.ð iureiu. õ . . — l. fi. 1 auk. ibi poſt⸗/
ʒa ſi poſſeſſoꝛiix:ij ri. actionibꝰ quibusin rẽagitur tus cã factũẽ pacti ↄuẽti:cũ ꝛa. Itẽ quid deea
16 bar d. aſk eq neceſſarie ſunt exceptiões ita ↄuenerit:ne oĩno pecunia ause opponitur vt
m ( Durat. l. ſi pꝛimo erat neten ſi petitoꝛe rkfute poſ peteret᷑. ¶ Lꝑales atqʒ di am nctun ia,
obligatꝰ. vñ ſi ſoluat n? ſeſſoꝛ iurauerit eã rẽ ſuã eẽ:⁊ latoꝛie ſunt q ad tpᷣsnocẽtet ¶ cerepoteſt. Reſpõ
etit: cũ debituz ſoluat. . ee . . . 2 Tone,afem-
vlf oeodt indeb..ſti· Nihilominus eã rẽ petitos uẽ. tpis dilatõem tnbuũt: qis ẽ aun vanhoꝛalem⸗
der rliulir cauenbi a· dicet:lʒ eni ueꝝ ſit qd intẽdit: cõuẽti pacti cũ ita ↄueneriit: liqua acquiret:⁊ ſic
2 p 1. „ο nit rij A „ ——- rirſ.ſ
Rarumlio tollt oblisas ic nem ei: eẽ: iniquũtſẽpoſ ne inta cenutpsageret: ue⸗ poten horai ſat⸗
vrfrdeiureiu..f. ipꝛu. ſeſſoꝛẽↄdẽnari. ¶ Itẽ ſitiu luti intra quinquẽmiũ. Nã fi rl.ſidefunaus.
Fande lut.leue diciotecũ actũ fuent: ſiuein nitoeotpe nõimpedit᷑ actoe nam non repentur
tri tollit iuta renans N ſiue in ꝑſonã: nibilominuſ reʒ exeꝗ.ergohigbꝰ intra cer Aeereuon poſſivt
namrat eſlSodet. obligatio durat : ⁊ ijipo iur̃ tũ tpᷣs agere uolentibꝰ obii ff decondi.inde.l.
inducarres iudicaa vbi Poſten de eadẽreidadueꝛſuſ cit᷑ erceptio: aut pacti auenci. Ren ſieſinpepe,
nulla nn erat. vt. C.ö te agi põt:ſj debesꝑ excepti aut alia ſimul differre debẽt tua: cum ſit fauoꝛa
re. cre.l.actoꝛi. quare non ſn ſi⸗ n S — vi,ff. de on.
e ren n tes ndOem rei iudicate adiuuan. actõem ap' tpsagere. Iο bilts vr iff de con /

di · in e.l.q excep.

lẽ. vt ar. S. ð le.ag.tu... f.
n Erxlegibus. neqᷣs con
ueniat᷑ niſi coꝛã ſuo iudice vt.C. ð exc.l.ſl. o ¶ Obtinẽt. vt ſena. cõ. vt
ʒ.ti.i.in pꝛin.ſicut cexce.macedo.⁊velł.vt.ff.ad mace.⁊ vell.ꝑ totũ ti.

p ¶ Juniſditõne.vt.S.de dolo malo ⁊ metus cã.ut.ff. de excep.do. per

ankracklteshnnr gi hei ,

a (Zempoꝛales. aut alia ſimilis cõnẽri ſalicet ercept. connenti
ſcilicet vſq; ad quinquẽnium:veluti ſi quis ſtipuletur id quod
in vtero eſt:vel fructus futuros:vel domum certo loco ediſica⸗
pacti. vt. ff. de pac. iunſge. 5. itt. nyrii:vel cum rome eſſet epheſi dare ſtipulatus ẽ.vt.ff.de ver.oblł.
q (Agentibus.i. ſine pᷣ finitione tꝑis.vt.ff. ð doli excep.l.pure.S.fi.iꝛta l.interdum.ſᷣm Aʒo. . “W
tñ ſtañ ſnĩiam opponant᷑.vt.C. ſenten.reſcin.nõ poſ.l.pemptoꝛias.ni 2ð quis agens. :f del le.l.n ſolᷓ.
ſt in ſeptẽ caſibus in qͥbus etiã opponi pñt pꝰſniam vt rõne etatis.vt §. . . C. iu. fl.l.iuſa.
C. e.l.dꝛ. ⁊.ff.de mĩo.l.mioꝛ.xxv.an.omiſſa. Itẽ mules.vt.C.deiu.?ꝰ c·¶¶ Senoniane. ſcilicet grece.cuius meminit.5v.de ac.5.ſed bec
fac.ig.l.i.Itẽ in mace.⁊ velł.xt.ff.ad mace.l.tãetſi. Iteʒ in donatoꝛꝛe quidem. ———— e n een e
qͥ opponit vt ↄueniat᷑ inq;tũ facere põt etiã poſt ſnĩam: vt.ff.ð reuö. d (Lontinet. qð dic vt modo diii per.l.de verboꝛum obliga. l.
l.neſenniꝰ.S.ſi. Itẽ exceptio falſi ꝓcuratoꝛis.vt.C. de ꝓcur.l.lʒ.ſec ſi interddaum.—
rõneꝑſone/pcuratoꝛis opponat᷑ exceptio. vt qꝛ miles vel mulier. qua e ( In duplum. ſed videtur ꝙ nullam patiatur penam. vt. ff.
talis exceptio dilatoꝛia c.vt.ſ.e.S.pᷣtoꝛio. AItem vbicũq; dicerẽt nulliů pen.here.quod ſñi in diem.in pꝛinc.que eſt huic contra.Sed dic
fuiſſe iudicium.vt qꝛ ſit yenalis ſnia:vel falſis teſtibus vel inſirumen illam coꝛꝛigi. Vel melius dic ꝙ ibi ad hoc ſolum agebatur: vt
tis iudicata. vt.C. qñ nonẽ ne ꝓ.l.venales.ᷣvel cũ iuder non ſuus.vt eodem iurep enes agentem baberetur quo erat apud defunctũ
CQ. ſi nõ cõpe.iudi.ꝑ totũ. Ite ſi iniq ſub iudice compulſus ẽ eo tte vngenon fuit plus petitũ. .
quo cõpelli non debuit.vt.ff.de fer.l.i.ſed dilatoꝛia ꝓponit᷑ ante litzz f ¶ Imuriã. non ti tale ppter quã agere poſſent.

tſdt
in
mns⸗
giun
l
lint
gel.
64
e
ong
n⸗

ei
o
ſian
odt

5(Lali pena. facit
L.ad.l.iul. repe.l.
pꝛima.ff. de penis
l. capiralium. 5. p.
⁊. L. de fideicom.

li. l. ſi quis in lſuo.

b ( ADulierez que
ꝓ alio agere non
poteſt:niſi pꝛo pa⸗
rentibus ſi moꝛbꝰ
aut etas eos impe
diat:nec ſit qui eo⸗
ruʒz nomie agat.vt
ff. de ꝓcurato.l. fe/
mine.

ꝓ coꝛũ libertate vt
ff. de liber. cã.l. iij.
contra pm

le (Dicipliner.
fit line offenſa di⸗

ſcipline.non aute
ſic intelligitur vt ⁊
hoc non poſſit fie⸗
ri:ſi diſciplina:id
eſt exercitium mili⸗
tare offendatur:ſʒ
ſiue offẽd atur ſiue

non: pᷣſumitur nõ

offendi vt hic.⁊.C

de ꝓcur.l. qui ſtipẽ
dia.

ſtu. l. i. F. lo co. T in
F. boc edicto. So.
ibi de maxima infa
mia:hic de parna.
Acl illud ð aduo⸗
cato qui emolumẽ
tum tm̃ habet:b in
ꝓcuratoꝛe qͥ tm̃ bʒ

onus.

8

quia exceptio ꝑ re⸗
plicatõem eliditur

temere rẽ in iudiciuz deduce-

bãt ⁊ ↄ ſumebat qroe rẽ amit
tebãt.¶ Nodie aũtnõita ſtni

cte hoc ꝓcedereuolumꝰ:ſed

eũ ꝗ añ tpᷣs pactõisul obliga

tionis litẽ inferre auſusẽ:ʒe⸗
noniane conſtõni ſubiacer̃ cẽ

ſemꝰ:quã ſacratiſſimꝰ legiſ-
latoꝛde his ꝗ tꝑe plꝰpetierũt
ꝓtulit ut ⁊induciasqs ipᷣea⸗
ctoꝛ ſpõte indulſerit ul natu⸗

¶ Vel in rem. niſ ra actõis ↄtinet: ſiↄtẽpſerit

in duplu habeãt hi ꝗ taleʒ in⸗
iuriãſpaſſi ſũt:⁊ pꝰeas finitaſ
nõ alii litẽ ſuſcipiãt:miſi om̃s
expẽſas litis antea acceperit:
ut actoꝛes tali pena pterriti:
tẽpoꝛa litiũ doceãt obſeruare
¶ Mꝛeterea eti ex ꝑſõa ſũt
dilatoꝛie exceptõesqles ſunt

ꝓcuratoꝛie: ueluti ſi ꝑ militẽ

aut mulierem agere ꝗsuelit.
Nã militibꝰnec ꝓpatre uel

emfmfeuel uroꝛe nec ex ſacrore-
¶ Lonquieſcere.
ſed contra. ff. ð po

ſ. cripto ꝓcuratoꝛio noĩeexꝑi
ri ↄcedit᷑: ſuisuero negociis

ſupeſſe ſine offenſa militariſ

diſcipline pñt. ¶ Easuero
erceptões q̃olim ꝓcuratoꝛi⸗
bꝰ ꝓpt ifamiã ł dãtis uł ipiꝰ
ꝓcuratoꝛis opponebãt᷑:cũ ĩ
iudiciis frequẽtari nullo mõ

Kubuca. — pꝓſpeximꝰ: ↄquieſcere ſanci⸗
ereplicatõibꝰ,

mꝰ:nodũ de his altercat᷑ piꝰ

negocii diſceptatio ꝓteletui

cognoſcere. E
aũt ꝗbꝰ debitoꝛ defẽdit᷑ pleꝝ
ʒ accõmodari ſolent ẽt fide-⸗
iuſſoꝛibꝰ ciꝰ ⁊ recte.qꝛ qð ab
his petit᷑: id ab ipſo debitoꝛe

ideo ꝑ conſequens ſcationibus.
de replicatione di⸗ Bete
at. vt. ſ. e. in pꝛinc. „
decrecp liſ LEn euenit ut exce⸗
acc. AN oο ina
Plreer Aptioq pꝛia kacie iuſta ui
ludtperee det᷑ tñ iniq noceat goͤcu acci
tionem.acturſiu ir ali. atiòe pSadit-⸗
floꝛentinus. dit alia allegatiõeop eadiu⸗
uãdiactoꝛis gra que replica⸗
Moerat non tiouocat᷑ q; p eã replicat᷑ at⸗

¶ ¶ Loͤuenitur ita qʒ; reſoluit᷑ ius exceptiõis:ue

— luti cũ pactꝰẽ aliqs cũ debito

o ¶ Digeſton vt. ff e ſuone ab eo pecuniã petat

de repr.l.i j. deinge poſtea in ↄtrariuʒ pa
dect debe cCrti ſũt. i. ut creditoꝛi perereli
ret eſein fi ſupio- ceat ſi creditoꝛ agat: ⁊ excipi

at debitoꝛ:ut ita demũ ↄdẽne

tur ſi nõ ↄueneit ne eã pecu⸗

niã creditoꝛ petat nocet ei ex⸗
ceptio.cõuenit eniita:nanqʒ
nihilominꝰ hocuer manetlʒ
poſtea in ↄtranũ pacti ſũt.ſʒ

qꝛ iniquũ ẽ creditoꝛẽ excludi:

replicatio ei dabit᷑ ex poſteni· alius ereo dieus f
oꝛe pactocõuẽto. Rurſus ſoꝛ ꝙ pꝛo alio fidẽ ſuam

intdũ euenit ut replicatõ que
pꝛia facie iuſta ẽ iniq noceat:
qð cũ accidit alia allegatione

opꝰ ẽadiuuanderei gfa q du
Et ſirurſꝰ

plicatiouocat᷑: (Et ſin
ea pꝛia facie iuſta uideatur:ſʒ

ꝓpt aliquã cãʒ actoꝛi inique

¶ Rur ſus alia allegati
one opusẽ qᷓ actoꝛadiuuet᷑ qᷓ
dicit triplicatio:quaꝝ oĩm ex⸗
ceptionũ uſũ intdũ ulteriꝰ q̃ᷓ;
diximꝰ uarietasnegocioꝝ in⸗
troduxit:q̃s oẽs aptiꝰex dige
ſtoꝝ latioꝛeuolumine facileẽ
xceptões

petiuidet᷑.qꝛmãdati iudicio
redditurꝰẽ eisqð hi ꝓeo ſol

uerint.q rõe ⁊ ſinõ ð petẽda

pecũia pactꝰ ꝗs cũ reo fuenit

pexceptõʒ pacticõuẽti. Ill
qqʒ ꝗ ꝓ eoobligati ſũt:ac ſi

etiã cũ ipᷣis pactꝰ eẽt ne abeiſ
ea pecũia peteret᷑ Sane que

dã exceptõesnon ſolẽt his ac
commodari. ecce.n.ðbitoꝛ ſi

bonis ſuis ceſſerit:⁊ cũ eo cre
ditoꝛ expitur:defẽditur ꝑ er

ceptiõʒ ſi boĩsceſſerit.ſʒhec
exceptõ fideiuſſoꝛibꝰñ datur
iõ ſcʒ qꝛ ꝗ alios ꝓðbitoꝛe ob

Dereplicatõibus.

ris ti. Sed certe cũ repli⸗
catio ſit exceptio bñ ponit
bic generaliter tã ad exce⸗/
ption es qᷓ; ad replicatio⸗
nes ptinens.

q Eideiuſſoꝛibus. appel
gSdeirde⸗ oꝛis nen⸗
ceſſoꝛiũ acape ſiue ſit mã
datoꝛ ſiue fideiuſſoꝛ: ſiue
alius ex eo dictus fid eiuſ

aſtrinxerit.Et no.ꝙ dicit
plerũq;.quia exceptõ reo
competens gratia ſue p⸗
ſone vt quia ſit minoꝛ fið
iuſſoꝛi non competit. vt.ff
ðᷣ mino.i.in caule.in pᷣn.
⁊. ff. de excep.l.excep.in ſi
ne.l. Itẽ ſi ẽ damnatus ĩ
omnibus bonis ſuis rõe
ſui delicti.vt. ¶. defide.
l. i. vel ſi ceſſt bonis.vnð
pꝓſonalr ei ſubuenitur ne
in plus con ueniat: q; in/
qᷓ;tum facere põt.vt.S.ð
act. F. fi. .j.e. in fi. Item
vbicũq; quis inq;tuzʒ fa⸗
cerepot condẽnatur. naʒ
fideiuſſoꝛi non datur exce
ptio.vt.ff. de re iudi.l.⁊ ſi
fideiuſſoꝛ.in pꝛin. niſi fidðᷣ

uuſſoꝛ vt defenſoꝛ conue⸗

niatur:tunc eñ vt defen⸗
ſoꝛi non vt fideiuſſoꝛi da
tur.vt.ff. ꝓ ſoo.l.veruʒ.
H. i. . ff. ſolu. mat.l.alia.
vbi autem exceptio rei co⸗
heret ut pacti conuenti:⁊
rei iudi.fideiuſſoꝛibus cõ
petunt vt hic:etiam inui⸗
to reo.vt.C. de exceptõ.l.
defenſiones. 7. ff. ð excep.
l. oẽs.

ſoꝛibus ⁊ ſimilibus.
8 (Bane. pꝛopter bũc ca
ſum dixit. S.pl erũq;.⁊ ꝓ
pter alios vt diximus.

t MWaxime. S. 8 fideiuſſ.
in pꝛin. acc. .

¶Kubꝛicc.

Deinterdictis. quia In-

terdicta vicem ſuſtinent
ſeu obtinẽt actionũ.ideo
poſt acònes ⁊ de interdi
ctis ꝓponitur.vt.j.eo.in
pꝛin. acc.

quitur. actõnibus

ligat hoc maxime ꝓſpicit e . N. ſſalicet in ſnaum. ſ.e.
cũ facltatibꝰlapſuſ fueꝛit:de Ffinali.

bitoꝛpoſſit abhis quos ꝓeo
obligauit ſuũↄſequi.

p¶ Nerboꝝ. i. dicere verba

cõcepta ⁊ foꝛmata a pᷣto⸗

re ꝓponẽte interdictum.
u ui

it p ofuent „(Glis quoc. lfideiulſ-
placuit ꝑinde ſuccurẽduʒ eẽ Illis quoc;

6O

cretali. nã ſtatim hſt hoc intdictũ directũ vt ↄſequant᷑ poſſeſſio
nẽ hereditatis:qð appellat᷑quoꝝ bonoꝝ.vt.j.e..adipiſcẽde.
vtilis vo dat᷑ illi q ſuccedit de iure ciuili vel ex teſtamẽto vel ab
inteſtato.vt.ff.quoꝝ bonoꝛũ.l.i.in pꝛin.⁊.C.quoꝝ bon.l.i.ſed
eõ in hereditatis petitõe.nã directa dat᷑ heredi ð iure ciuili.vti

Sed ſm boc qᷓ erat dꝛa olim inter interdicta ⁊ actõnes:cũ ⁊ actio erat
foꝛmula. vt. ff. ð oꝛi. iur.ll.ij. F. deinde ex bis.Rñ.quidãꝗ vt pᷣ ceptoꝛ me
aʒ0. ꝙ interdicta foꝛmabant᷑ in ꝑſona volẽtiũ ea intẽtaretĩ. vñ inter
duos dicunt reddi a pᷣtoꝛe loquẽte duobꝰ. vt.j.e.ꝭ. exbibitoꝛia. b ẽt
colligit ff. ſub multis ti.in tractatu ðᷣ intdic.ſic.n.dẽ.vñ vi illũ deieciſti

⁊æc.vt.ff.de vi ⁊ vi ar.l.i.ĩ

ꝑ triticana. vt.ff.ð conð.tri.
ð acqͥ. poſ.l.fi. .ff.ð rei vẽ.l.pe.⁊.C. loc.l.ſiqs. bᷣ
ſiue retinẽda ſiue recuꝑanda ſiue adipiſcẽda.vt.ſ.e.S.ſequẽs diuiſio.
e¶ Quaſi poſſeſſiõe.vt cũ ↄtẽdit᷑ de poſſeſſiõe rerũ incoꝛꝑaliũ.vt vie ?

l.l in f. .l. ij. Itẽ per codi exlege. vt. C.

oſſeſſione

itin eris ⁊ actus ⁊ aq̃.ybi nõ ẽ vera poſſeſſo.vt.ff.ðᷣ acqui.re.do.l.ſer⸗

tencbat defunctus tpe moꝛtis vt bic. Itẽ in ptoꝛium. vt pettt.

here. bono. poſ.

c ¶ Poſſidet. vł dolo fecit q; minus poſſideat. vt.ff. quo.bo.l. cii·

pꝛin. erpone bec verba p herede poſſeſſoꝛe. vt. ſ.e. S bero
de. 2. F./p poſſeſſoꝛe. d ¶ Poſſeffionẽ.ꝑ interdictũ vñ vi.qð

vo ei qͥ ſuccedit de

pꝛinci. Item uti edes de . „ klure pfoꝛio. vt. ffG
qbꝰ ⁊c. vt. ff. vti poſſi. l.i.ĩ Deinterdictis tat eaut cũiubet eig ui ðpoſ bo. pol. here pet..
oĩm dmzt vr qcuͦch ene Equit᷑ ut diſpiciamꝰ ð tui poſſeſſionẽ . ¶ Exhibito uã conſtönẽ inuen
ritex broggareferelt Oiterdictis ſeuactõibꝰ qᷓ na ſunt ꝑ que iubet exhiberi: ͤr⸗ 1 eritholſ.
e vebis ve . aPhis erercentur. Ert autẽ ueluti eũ ð cuiꝰliberateagi: appare nbpitiani
de bꝛeuna drun mle ⸗ interdicta fome atq; ↄcepti aut libertũ cui patronꝰ opdgs „iornharüͤmna.
entiga ahenn onesuerbon qb ptoꝛ aut iu indicere uelit: aut cũparẽte Jdt oihiadnim.
bus fonmabant: vt pi erx bebat aliqꝗd fieri:aut fien. ꝓliberos eius ꝗ inptãte eiꝰ ſüt. l.ſi.·ſed qre diat
goria um hbens hibebat qð tũc marie fiebat ¶Sut tñ ꝗputt ꝓpꝛie interdi erpoſ ouu
bodienil anud ẽ intedi· cũ de poſſeſſiõe aut qſi poſ cta ea uocaꝛiq ꝓhibitoꝛia ſůt Rñ. inpꝛopꝛie dici
aum q; ſat⸗ kronai fa⸗ ſeſſiõe inter aliquoſ ↄtẽdeba qꝛinterdicereẽ denũciare p ur reſtuuerep da⸗
1 ie d nintd⸗ tur. (Suma aut dinilio in hibere: reſtitutoia aũt erbi vabu reddedi ſff̃
cs reſtuuroꝛis 1 crhibi⸗ terdictoꝝ hecẽ: q aut ꝓhibi bitoꝛia ꝓpꝛiedecreta uocan: Sle ill. audaz
toris o enegin ied⸗ toꝛia ſũt: aut reſtitutoꝛia aut ſʒ tñ obtinuit oĩa interdicta gſona veſunin d⸗
3¶ Hꝛobibebat. að facri exhibitoꝛia. ¶ Pꝛohibitoꝛia appellari: qꝛ inter duos dicüf reſtirutoꝛii:is nan
eiuons mratas vt ſunt quibuſ uetat aligd fien: uelreddutur. (Sequesdi⸗ Geodintz eee
a ¶ Abarime. bociõ diar Ueluti uim ſine uitio poſſidẽ uiſioĩterdictoꝝhecẽ ꝙ qdã quon bo.li.S.l.
quia qñq; per interdica ti uel moꝛtuũ inferẽti: quo ei adipiſcẽde poſſeſſiõis cã cõ⸗ b ¶ Polſeſſoꝛe due
nõ ſuꝑ poſſeſſiõe ſʒ ſupr x . 2 ,8. linſacxe arata ſũt: quedã retinend . ſunt vie ſuccedẽdi
iure rei ↄtẽdit.vt pʒ in in/ ius erat inferẽdi e mn. acro para 3 u que gretinen le: ſeo iure ciuili ⁊ iure
agicto mozmnomieen loco edificari :uelñin flumine quedã recupande. ¶ Adi⸗ Prorio⸗ Mala ſud-
do v! i icet in erre epu „ . 9 , 2 „ 2 2 „ — 7 „ diuidir in poſſe
chꝛo inedificãdo vbi licet publicoripaue ei aliad fien piſcẽde poſſeſſiõis cã inten di rü pꝑ conſtonẽ Di
2 ſedinrarrref dergr. quo peius hauigetur.Ke⸗ ctum genedten bonoꝛuʒ uui adnani: penito
infe.l.i.in pꝛinc.⁊.S.pᷣtor ſtirntoia ſuntaonibuſ leſſoꝛi: ellatur & riũ.vt ꝑ peritione;
ait. Itẽ quãdoq; ꝓpꝛie⸗ ſtitutoꝛia ſnt cſuſbaf n uin 1 bolelſtr . ap de la rärbe⸗ bpereditaniſ directã
tatis ⁊ poſſeſſiõis ſimul. aliquid iubet: ueluticũ bono bonoꝝ:elul q; uisac pial hec bat. Itẽ ſca ſik
vt.ff. aqᷓ co. T eſti.l. . F. rũ poſſeſſoꝛi poſſeſſionẽeoꝝ cẽut qð exhis boĩs quiſqʒ qꝰ⸗ ſubdiuidit i poſſeſ
fi. . ff. e.l. intdictoꝝ. S. q ê= oſ⸗ . 1 licui data p ſoꝛiũ.vt ꝑ intdictũ
dã. ſ nũquid alio mõ qᷓ; quãꝗs ꝓ herede aut., p po “ ruʒ poſſeſſio alicui data eP quo. bo. p qð petit
intdicta agit ð poſſeſti⸗ ſeſſoꝛe poſſidet ex ea heredi hjr̃de aut pꝛopoſſeſſoꝛe poſſi ¶ſucceſſoꝛ ð iurepꝛe
one.Rũñ.ſic vt ꝑ ↄdi.inð. = toꝛio ſe mitnĩ poſ
l.ind ebiti.S.ſi nimiũ. iteʒ ſeſſionẽ bonoꝛuz qj

uus.S.incoꝛpꝑales.ſʒ tñ ẽibi q̃dꝗ quaſi poſſeſſio:⁊ ð ea rerinẽda cõpe
tũt inttdicta deitinere ⁊ actu ⁊ aq̃ qñ ↄtẽdo me eẽ in q̃ſi poſſeſſiõe pᷣdi /
cton iuriũ. vt. ff. ð iti. ac. pꝛi.ꝑ totü.⁊.ff. ð aq̃ co.⁊ eſti.pꝑtotũ.⁊.ff.ð bui.

l. pe. ⁊.ff. ſi ſer. ven.l.ſic vt.S.ariſto.

d ¶ Süma. i. pꝛima nõ mima.qꝛ ⁊ deduobꝰ mẽbꝛis aliqua inuenitur.

e ¶ Reſuituroꝛia. qñq; tñ quedã inueniũtur mixta rã ꝓbibitoꝛia q;; erbi
btoꝛia. vt.ff. e.l.i.S.intdictoꝝ.⁊.ff.ð li. ho. exhi. l.i.nã petit᷑ exbiberi ⁊

hibetur inuitus retineri.

f¶ Poſſidẽti.vt ſi qͥs miſſus fuit in poſſ.iuſſu p̃toꝛis.vt.ff. ne vis ſi.ei
qͥ in poſ. miſ.ẽ.l.i. in pꝛin. nã iuſte poſſidet ⁊ ſine vitio qͥ actoꝛe pꝛetoꝛe

poſſidet.vt.ff.ð acqᷣ.poſ.l.iuſte. è
nferẽdi. qð intdictũ ẽ.ff.̊ moꝛtuo inferẽdo.l.i.ĩ pᷣn.s.b int᷑dictũ

b Ediſicari.qð intdictũ bẽs.ff. vt ne qͥs in loco ſa.l.i.in pꝛin.
el ĩ flumĩe.⁊ hẽs.ff. ne qͥd in flu.pu.fi.⁊ neqͥd ĩ npa.l.i.ĩ pn.acc.
a ¶ Poſſeſſoꝛi.i.ſuccedẽti ð iure pᷣtoꝛio tm̃.vt de filio emãcipato vel co

—

gnato qui dicunt bonoꝝ poſſeſſoꝛes ex bonoꝝ poſſeſſiõe edictali⁊ de/

intra annũ locũ bʒ ꝓ his q̃ non ꝑuenerũt ad violentũ: ꝓ alſis
petuo.vt.ff. ð̊ vi ⁊ vi ar.l.i.in pꝛin.⁊ hoc ſi cuilr ⁊ naturaliter
poſſideat deiectus.ſi aũt naturalr nñ vtile bʒ vt fructuanius t

ff. ð vi ⁊ vi ar.l.iij. S. vñ vi.

e RHubet. ſ. ptoꝛ ð libertate. vt qꝛ liber bõ detin ek inuit. q in /

terdictũ bẽs.ff.ð li.ho.exhi.l.i.

f¶ndicere velit. i. ↄuẽtus mniũgeret. q̊ caſu ageret ð libero boſe

exhibẽdo.vt. ff. li.bo.exhi.l.fi. acc.

g arẽti.in hoc caſu duo ſunt intdicta.vnũ ð li.ho.exhi.alte⸗

rũ deducẽdis.vt. ff. ð li. ho.exhi.l.i.i.rñ.⁊.l.iij.i.rñ.
hb ¶ Obtinuit. inter ſapiẽtes.
Duos. a pᷣtoꝛe foꝛmant᷑.vt no.S.e.in pꝛin.

„ — — .

ͤ er bis. innuik h qy boc intdictũ etid ꝓ vna reppetit. ſed

3 videt ꝙ ſit vle. xt.f.quoꝝ bo.l.i.S.fi. Sʒ certe nibilomm?ꝰ eſt
vle lʒ ad vnã rẽ det᷑.ſic.n.ẽ in bere.pe.vt.ff.ð pe.her.l.regulani

ter. ⁊.l.̊.quã ↄſtat vłem ee.vt.ff.ð rei ven.l.i.i.rñ.

(Poſeſſio. l. decretalis. m ¶ Data.l. a voceptoꝛis vini y

Beinmdiate.
lo. In bis
anala: Jn hi⸗
Quartus ti
8. .. ſi in 5 incoꝛp. lü tit. uni p cuſare. HW
Andeseere as etat ced der Hiũ f un pol.l.i.
. poſ.l. i. am oit ĩduobꝰ iſtis. i emanet. fa⸗ Qel ediũ.ff. l
ka bo polt. „— e Kan nifrui. Wdedi if abvtru
ã quolibet indice. biriuliſu . io non . . ra vẽ.l. n⸗ bi. ut um pe ponit/ p
pogiecod auoliber Baraunterns lahauihe⸗ bere ingos eriſtit conten⸗ vramplius arbeus
aeerel batae i.ſed dlude titulo. vt. . . ſꝑ ingẽs Gee (LTom araru “ mehne
io 1 .lon. te. ouꝝ bo. l. i ccipif p Tfer „ oſſeſſi 7 eo eſt uft. Men :cũ mobili
ſalconera,fnn oꝛo qñq; a nonpoſſeſff. 2 de ipa poſſe eẽdi in eo el 2= eſoſd Sch nobig
obeege Icui bonoꝝpoſſe tio deiß⸗ oſſidedi i polſ⸗ 380 ponrlean tpoſ
o ron⸗ guh d at: id ei cu dẽat. modũ eiusresn éſuaznon pp bilia tm̃:ci oſitio. u
4 — deat: ſtituere dẽat. idetg n nia ſieiusres rẽ ſuaznon ſano ſipeuͦb lin pꝛic.
lfllo. vt q ñnõ ſit: ta ẽ re dereu pol qpe :ſimõ actoꝛ SS et'i ſelſio q̃ſ .pol. l. i. in
idt edẽ cũ no da ſit poſſi oſ ‚ſimõa are reman S vrpol bilia q;
. ſe berec ik. et ut poſſid 20 Pol det: 6ꝓbare ren ff.ð acq mabaſa .
fe ſel ic accip i. edea E. ſi bar m etñ tan poſſiön
ſüzuizei Pare ocſacr imd o⸗ Rolocopalſen utnulh i katatin,
lid bere. vt. ff. ð ”MB is poſ jam . loco nt 1 A o.l, ””ͦ”ÿñ
bere. v berede. ꝛe lsp letia . ſuo ra ſu — ſo⸗ g iM1. equo ꝓp/
n 7ee ſeſſo ereditaniã uel ns ad ſe 3 nobſcun⸗ Eiudicari ſo⸗ Anrqicti i sdud
nin p (Saés. v 1 heredi eʒ ſciens a Ecãmcũ etitoꝛẽ iu to quidẽ a0 ntdicti. i. ——
pAlbeoanarepa rem teſciens tẽ Fäanatechcnc di b &S edlen. ,
d ſtanen raſ ns er niure let. Sen⸗ tgt i3 unn gauerſa,
C. r- ditlt. vr. aglip ctij: eitmutil ipoſ m ſſeſſ dent ðreꝝm „ bs vt.ff u õ
ente l. q inten . dictũ:q z dipiſcip , m po „ dicto itur:quo mi. vt. bat r eatiuf
i kecgatn ſent. eſt inte Amu congi ſigsade⸗ bi uero internd eclituürigimg omaͤch⸗ o. ciunn
(Almſenn ũcp⸗ 2.065 Itaq; ſi ſt 'eã „711 eſſiõe e⸗ 3 m „1 in uni po citiuſ
innn ((UAm „ nüc ei. ẽ amiſerit oſſ „ nmaz ebati er5: ge iru
ionẽ rei. mi biliũ po plurim ba & renongetiu,
ſedii . Lompat. ex⸗ spoſſe ,70 iinutile eſt. rũ uis apud u n e ter⸗ obilia trã mo. l. .
Pd lonũ dire lle vt. C ocinterdictuʒ uoqʒ quod ſedif ãauti poſſi i interdi- mobilia di. a diuo .
ſ. traneoſ. vti dic. l. i. hoc in terdictũꝗ ipiſcen at. nã ut e . ui interc . ff. de re iu poſ.l. en
luf delal. inten fatltu. Inten luianũ: ad tüf. bebãt. nicebat: mõnec Bebfeſtone 5
eb (S omꝑpatu’e. be isice t: ſi mõn FF Ae ſonẽ.n5
lic r.f. litẽ ep. pe k ſale⸗ 5 comꝑpar 9 dictio ſſideba õ ctuſ m ( oſſeſſio dig
hun A dnſt bſſeſſiõis e di dereb⸗ cn tꝑe poſſid pcarionac HH l rana dis
ni dand ſörrin de poll t dñs fun edibꝰ ctit clam nec p 10 poſſeſſi anFad alia Ponidis
däiks Eocqʒuti ise mererdihn ginge dddhurmniop aut zincra berrune
dl e fie l nii: quas ee beign fuerit i ui expuler ſſeſſi⸗ in reb obüb⸗ locũ be —
8i 1 Pepig loecer. in. noꝛi futu ſſiõis cã ct ſi aliũui ienã poſſeſſi⸗ bienznobd eei
aliti fert int ſeruianaʒ. 1 E „.* ata ſunt n cuʒ utra nẽ:aut pc⸗ alicerlicere. . genera u⸗ o depaemue
tine auma! na opoꝛ comꝑ is*: utr obi licuius o je aneirrclctdi, pñs Naanna Sr pa arg
bi ienenate oſſidetis letate alic Wrrobtnaro Ne lecins⸗ iduioerl dirutſnaars
id colonu! tois. vt q; bte de rſia ſit: et. ſſiderf icebat qui maha⸗ ec pcario reuel e Midegten
. bliga üb⸗ 17 Ouer er n r, poſſider̃ uiceb „ cclã n t ho⸗ 0 facere re: hʒ lo 3
nins f. p Ri 2l 1 er ex litig Ear. ei,1 annun fſ. rio poſſið . Nazʒ —— ..ff. q
i einn nrF. dt utere etere deat. nit utnus baduerſa ſeruatur. I m docti uim facit. ſiql HW
alk nõũ ſu fdicto iſto uter pete loꝛatũ fuer 6t peti- abs 5 literobſ⸗ . qʒtũ ad uiar. am. l. . F. ſniö⸗
t.ſinte ißm u añ exploꝛatüt põt peti- etnalitere ptqs qʒtũ a⸗ Sdat ſepoſſis/
hoſi eit cit ſi pbet de niſi añ Pi ſit: nõ etcuil di intdicti p taẽ ut ui at ptẽdat ſ r mihi
doi enitdom, — bug ſſio'eoꝝ itui. qꝛ et ciun i utuſ qʒ in met exeqtaẽt ſtillen ñ iniuniatu int⸗
Nd ſſedi . oſſe , E itui.q 9poſſi U TPiz Ptin li in remo e:ſʒ ſolũ iniu hʒ hᷣ int
bat inner ad polſe ctio inſtitu aliꝰpoſſi ſſeſſie;! e ſoli ⁊ inn 2 qhuc locũ ſ.ſi dud.
ſde „ immobi⸗ natural ro oſſidẽte peta 32 H uincat? 65 nec ictů. ut. .l. q pe
ſpo v„ ebus immo G natural poſſidẽt ille ſſeſſiõʒ d fnere anea
bus? ibe. j. e. at: a nodiꝰ ẽpoſſi . bi iniurian mihi la: ſz qꝛ ſeru bo h inte
per. lib mobilib de x moch 1 lexqʒ ” iniuri niuria:ſ ntẽtabo ibi poſ⸗
, ſy interd .ob 79210 9. tere: r2 us. Se ſſeſſionis lã: ſi ego poſſic lo me ſuſt corme
lii ꝛietate. . 9 C cin oſſe ia:ſ . clãcu tñ ſuſp
de 4 aapame , poti p n “”“ unncnn
ies — ſß. ſi pol .uen. li. kndünei aue iſſime naturalép i natu
S. X ſine ietatis d S i ſeur.e edit᷑ fund inuito ſep edit hʒ ne ingrediẽs ad
. badrn allmat. n⸗ ehangr ð
nusſ = ideat. C. 5 ali. mu. poſſerep de acq. po icq; ego unalepan ſtati⸗ rerinet eñ n 6 tñ nocet
etere deat. i ienis oennen. —— l. ij. F. fl. iullé. Uel d eã naturale immo aio naratetnbakince⸗
aabbn fepnp of. mnn nannkatke atener bʒ. Ras i tonen me. ut ſi pci
ot . uk vta RS geleurer⸗ facit a lis ntlais indian fruaſliuan daderaduanm
iu. cä fa.l. i. ð arbit.l. pe 8. in alijs itinere facit cb inrdich cario aũt
diind Grotnm vr fz d et fwofilt eus rẽ aq co. et adh ſi uicuus.
einge ſuꝑ ee e erin q co. ⁊ eſti.l.i.
6 etia erroa detzanaſt üunärtii
nic ti Rnierwo⸗ er eodẽ ca
do eſti. tẽ inter eos q ex
Pit

n üiij

Liber

fuis motus conceſſi ſibi pcario. vt. f. de pca.l.i. in pꝛin. . F. i. Et diſt⸗ lꝛ Sinautẽ. lapides.ſ.de pu.uidi.ꝭ.itẽlex.⁊.ff de vi⁊ vi an.
gue in pcano.qꝛ aut agit᷑ vt ois poſſeſſio in accipientẽ trãſt ferat: qð fie l. ij. in pꝛin. ff. de verbooꝛum 11 gni. l. armoꝝ. Sʒ nüquid dʒ ali-
en põt. vt. ff. e. in reb us..ff.de acqui.po.põ po. .. ſi is. aut vt nulla:· quis erpectare ſepꝛimo pcun q; ꝑcutiat. Dicũt qͥdã qꝙ ſicvt ar.
pec valet. vt. f. ö pca. certe. 5. is qͥ. aut vt hat naturalẽ tm qᷓ accipit: ?x C. vnð vi.l.i.⁊.ff.ad.l.aquil.ſi er plagijſ.O.tabernanus. Hos
ſᷣ valet. vt. F. de pca. l.? babet.S.eũ.Sʒ nunqͥd in oĩ pcario vinco ba contra.ſed ſufficit iuſtus nimoꝛ recte poſſidẽti ad defendendam

ff. de vi ⁊ vi ar.l. ij. F. ꝗͥ ãt
oponik.ſ. dalc.
An vi. Sʒ quare d? vñ
vi.Rñ.qꝛ talia erãtverba
pᷣtoꝛis. vñ illũ vi deieciſti
⁊c⁊ ita a pꝛin.verboꝛum

pᷣtoꝛis ſumpſit denoĩatõem ſicut ⁊ alia.vt quo.bo.⁊ ſilłia.vt.ff. de vi ⁊

e¶ Ab eo.lſ. deiectus.vt qꝛ bodie expoliaui te: vel qꝛ cepi poſſidere rem

abeeo quiui deiecit ul cã uel

pcario poſſideat:ſʒ er ↄſtõni
bus ſacrisut ſupꝛa diximꝰ ſi

tuã dam vel vi.ſequẽti vo die me expuliſti.nã reneris mibi hoc intdi/⸗

cto. ſecus ſi incõtinẽti mereijcis.vt.ff. de vi ⁊ vi ar.l.iij. F. cũ igit. ⁊.l. qᷓ

oſſeſſionẽ.qð incõtinẽti accipe anteqᷓ; ad alios actꝰ extraneos diuer
P .

tat. vt. ff. de duo. re. ſti. duo.

g ¶Supꝛadiyimus..ſ.vi bo.rap.S.qꝛ tůũ. h
ſed interdicto vti poſſidetis poſſeſſio eſtimat᷑.vt.ff.vti poſ.l.pe.S.fi.
i Pꝛiuata. pena aũt bmõi legis ẽ tercie ꝑns bonoꝝ publicatio:ſi ſine

f S tõnibus. vt. C. vnde vi. ſi qͥs in tãtam.

„

armis.⁊ relegatõ etiã ſi cũ armis.vt.j.de pu.iudi.ꝭ. itẽ lex iulia.de vi

pu. 1. L. ad. l. iul. S vipu.l. qñ q;. 7.l. ij. 2. f.ð ac.l. bos accuſar̃. S. oibꝰ

Rei dare.ſ. ꝓpꝛietatis

fuat:reꝰ ẽ qui aliquid facer̃co

nat᷑. Duplicia ſũt:uelutiuti

poſſidetis inidictũ ⁊ utrobiꝰ.

pꝛima 7.ij.

—

r ¶ Interdictis. ſc

ſolennibus.
8 Actio.i. actio ĩ
factũ que dat᷑ loco

cuiuſlibet int᷑dicti.

Et no. q̃tuoꝛ eſſe genera actõis in factũ. vna ẽ q exroĩ edico vel
intdicto pᷣtoꝛis dat᷑ vbi ſpãlis actio ñ dat᷑ vt hic. Alia eſt legis
aquił. ſubſidiaria:qñ dãnũ dat᷑õ nõ coꝛꝑein ñ̃ coꝛpꝰ. vt.S.ad
l.aqui. S.fi.q̃ ⁊ ipᷣa pᷣtoꝛia ẽ.vt.ff. de pᷣſcrip.ver.l.qui actionuʒ.
in fi. Lerciũ genus ẽ errraoꝛdinariũ.qꝛ ex varijs ſiguris caÜrum
eſt introductũ quotiens equum ẽ actonẽ dari vt. C. de ſa. ſaͤc.
ec. l. ſancimus. Quartũ genus ẽ qð eqͥparẽ actõi pꝛeſcri.ver.q̃
actio pꝛel.ver. vna.cũ iſta in factũ ciuiis dicit.vt.ff. de pſcript.

—

in ↄtractibꝰ innominatis tribus.do vt des. ⁊ do vt facias. et
facio vt facias.vt.ff. de pꝛe.ver.l.naturalis..i.⁊.iij. Dʒ in q̃r
to innoĩato ðᷣctu.ſ.facio vt des.hʒ locuʒ acno de dolo. vt.ff. de
p̃ᷣſcni.ver.l.naturalis..q ſi facio. Icẽ in ſcdo genere exoiĩ pa/

—

—

per.l.i.in fi. Et habet locũ in tribus genenibus negocioꝝ. Pꝛĩio

bentẽ a me ꝑ boc intdictũ polſeſſionẽ quaz ſi
Rñ.non illum qͥ bʒ omnẽ — „ „ „ nee vico tenebat in
poſteſſone⸗ cũ bocinti⸗ dã nec pᷣcario ab aduerſanio quis rẽꝑuim occupauent: ſi culhatemrce mo⸗
aum poſſeſſoꝛẽ tueat᷑.vt ſpj unidz in Ranis e Riaeina deramie illatã. vñ
n boſe lrFac S.‚ſ. litis oteſtate tempe detinet. guicein bonisei dnid eils Unde ppulſarelict
ergovinco ſupꝛadictos et (Pon ider eaut uicet gſqʒ paua rſi aliẽa Ppp el reſtõneʒ vt.ff ad.l. aquil. ſ
enbabchi bonen nololuſiipiepoſſideat: yſi creſtimatoezrei dareui,ꝛpal ndf rte
rio vrb.r.fr vri poſl. „ Eis noie aligs in poſſeſſiõe ſit ſocõpellit. ¶ Quiãt aliqu? fj. devir viar i,
fi...ij. lʒ is eius iuri ſubiectus nõſit ð poſſeſſiõe ꝑuim deiecerit: 5 mat. —
ot arntol icſ liſẽ colonꝰ inꝗlinꝰ. Per tenet᷑ exlege iulia ð ni pꝛiua⸗ Ez rnlic,
quis aũt. nas nõ poſſidẽt eos quoq; apud quos depo- talaut ð uipublica ſʒðui pua onũ diuiſio. n q/
n 0⸗ neenemae ſuerit ꝗs: aut ꝗbᷓ cõmodaue ta:ſi ſinearmisuim fecenrt. vem der ier nean⸗
nug er iles. vrb.. f ve lit ipepofſidereuidet᷑: ꝛ boc Sinautẽ cũ anmis e depoſ· cc5is vt f iu
vchra nag ſo nees dul Eqð dicitur retinere poſſeſſi ſeſſiõe ui expuleꝛit:ð ui publi m! Brornt f
lainer poſſidere vr fr co onẽ poſſe aliquẽpꝑ quẽlibʒ ꝗ catenet. ¶ rmonãat appel ne qa in loco ſacro
dil ördr⸗ nep ea ln eiꝰ noie ſit in poſſeſſiõe qnett latione nõ ſolũ ſcuta ⁊ gladi li.
echugere idaeclonũ am ſolo aĩo quoq; retien poſ os galeas: ſza fuſtes ⁊ẽ lai Cerbedene
Ronne in vllat ſeſſionẽ placet.i.ut q;uis ne⸗ des ſignificari intelliginus. ꝑ Wertbe Re 2
inaſinus in cuitatevt. f. ʒzippe ſit ĩ poſſeſſiõe neq;ʒ e TZercia diuiſiointerdictoꝛu, αnobl. Nr nt
de acqui.po.l.re pignoꝛiſ cip ₰. † „ ‚ —rrr ee e dictũ de ſupficieb?ꝰ
a 65 cdo videkſ er9o Mie aliꝰ: tñ ſi nonꝛelinquẽde hec eſt: ꝙ aut ſimplicia ſunt vrfk deſußfilii5
aiupoſnderee poſ poſſeſſiõis aĩo:ſspoſtea fuer. aut duplicia. ¶ Simplicia ſi Lbanite: Dre vt S
nda vlreut lusinde diſceſſenit: retinere ueluti in quibꝰ reꝰ alterẽ: ali UVnterdicon ſ.
naturalr poſſid ereſiu er poſſeſſionẽ uideł. ¶ Adi- actoꝛ: qlia ſunt omia reſtituto cũ onnq ſolenitare
lo en vkſüpi aſudi piſci ueropoſſeſſiõeʒ ꝑ quoſ ria aut exhibitoꝛia.nã actoꝛii- une anwut d
1 ¶ Rerinere ſ alo tenea gliqapõt: ſdolibꝛo expoſui- cqui deſiderat aut exhiberi: deope no. nun. l.
nõ tñ aio quentt. vt. ff. de mus. nec ulla dubitatio eſt: aut reſtitui . ¶ Reꝰ aut is a toꝛ ait. S. noͤnulli.
acqui. poſ.l. quẽadmodũ in aio ſolo adipiſ ci ſſel⸗ quod eſid ut reſtituat: vel enaʒ in factum
7. C. de acqͥ. pol.l. lʒ. ⁊. . quin aio 0 0 pua poniel⸗- qu 1 er atur ut reſtituat: actio loco cuiuſlibʒ
Ere ns 5 8s ſionẽnemo pot. Mecu⸗/ aut exhibeat. ¶ ꝛohibitoꝝ onans
Blgkqu erbi perãde poſſeſſiõis cã ſ. olet in ãtinterclictox alia ſimplicia q ¶ Oꝛdinei erra
b Eai aliuc in rc non terdici ſi quis ex poſſeſſione ſut: alia duplicia. Simplicia antiquã ſoleutate
baiby na pbis ehertdi fuciul ecdiü uideiect?fuerit. ſüt ueluti cuʒ ptoꝛ ꝓhibet in een.
viar.l..F. bocinterdiad Mã ei ꝓponit᷑ intdictũ unde loco ſacro ul ĩflumie publi- ſuc ſubla. in punc.
2. illud. .5.plane. nii ie: p q is qui iecit cogitu? co ripaueeiꝰ aliquid fieri. ni affo negoel geſt.
mobilia cũ immobilibus zesIxis actoꝛẽquideſi l. actio. ⁊. C. ð foꝛ.
petãtur hoc interdicto.vt ei reſtituere poſſeſſ. dez. yis actoꝛe qui de iderat ne quid rimpe. ac lubla.l.

Depena te li.
incipio non ſolum inficiatöne. vt bic. . des .
63 anm vtC. 8 ain eifapemahio urat decaluͦnia. vt. . l een
V 2, „ Bas afegase & . 4 ACG& — — 5 urat 1 ij. i n. .
tinẽti ante vel poſt ap poſito ealaus ren tercio ge⸗ “ te⸗ actoꝛis.q.d.nõ ſesreus a de in diokſez in
tto incõtinẽti ante vel pol C. de pac.l. petẽs. Ite lis. pt. ff. de GS tin conſtone noſtra ſenutiũ pᷣſtent. vt in dine non bab
4o egeemen aur⸗ vẽ. l. ij. ⁊. C. s. vt patʒ in exẽplis. gadꝛ. vt unt.l. iuſtu 2 fidele ſenntiũ . conſuetudl ecaueat.
erbuci; oüubtatden p woi. 2.lil. i (Subeunk.. .„. odreunel legacagent
nere vbicuc ſf. dep̃ſ. ver. l. . ꝑ totũ. . D . vt. C. deiu ni. facit in
racier deß. pᷣtoꝛe. ,⸗ — 1 rupli:nec am. 5. patroni.
Kadie an lo mo⸗ cia nocantur. qs furi mãifeſti aahrmline õ
4 dAlaramere ingg ũt duplicia uocantur. c manifelti dupli. n⸗ GSedeſacs⸗
mun. Clſch ncdt par utriuſq iſqᷓz pcipue liisꝗ is qʒ ſimpliẽ matocaeierer .
. nenn par utrin uiſqʒ pcipue liis at: Pluris q; ſimpliẽ? 17.5.e 5.ite actoꝛis.
ſ de ; aꝛ con õditioẽ: nec quiſq ſ ſiuefate Penn⸗ calũ 11.2.c.5. 8
dictů ẽ. Bʒ C . t:ſʒunu . b ctoꝛis quoqʒ no. denz
e i interdu . L intelligi *1 . Itẽ acte —„ pxin actio eniʒ
git eas inte 2 uł actoꝛ s ptẽ ſuſti actio. ã ẽt actoꝛ pro ntroduca. tuꝛ
il de pena temere lui gaſ⸗ ᷓ;ta reiq; a⸗ dine etueteri nia coe . itur ex nra quedã calũniaʒ litiga
gantiũ dicit. net. Deoꝛ S ũ eſt calũni etiã ꝑtis ad/ tin decimam p Oed
NWyne net. tdictoꝝ ſuꝑuacuũ ſtõne: utridſqʒ etiã ptisa 8 8 nodiecon ginr 8
— . nt. Ais ere. Nãaꝗ n Ocati iuliura 2 2 ſ eſt ⁊ boc it ſtatũ: ly nõ iu /
z iginec. ftra oꝛdin —— ſſered a k , . eteris ca re illius ac in aut. deli⸗
ii⸗ S. poſt oꝛiginẽ. t⸗ ia iudicia:ñ ẽ nece Hec aũt oĩa ꝓu — is officiũ. vt in au Cas.
ſi axime. i. certt. die oia iudicia:nẽ necelſ dica He . cta ſũt q̃ in ds .f d exdudendas. x
rf. iinterdictũ: ſz pinde iudica E tõe introducta ſũtqᷣ nor erbon g. r er dic au
:Pennete . interdictũ:ſʒ 1s: ac ſiuti nieact inẽ abiit ᷓ in ꝑte de nota ex boc. 5. lff. de
50 e Nl d ſine interdi dicti eunn deſt ncinerenrch nabar i linius nam⸗
le vt. pri §. SS Lur ſex cã inter ima litis . S re. iur.l. e. ber. l. illu
Mrort neniſto⸗dr fuiſſet. Iiri arirn dnuld hisintroductũẽ d ſe litigauerit vtnõ
n tureiu. l. ij. ac ne litigatium. (Sʒ ꝓp ndũ: ut ⁊ impꝛo moſeliige ri in expen
fn Crdeiu ieſeg. Depenatemere fatũ iuſiurandũ: ut imp. bearentiniut
Wrbnieſeh. e bengte dmonẽdi ſumꝰ pfatũi toꝛ ẽt iaʒ danũ ? im Rekucaiiabenn
. an. n R ne ge urg egiſſe eos bus niise in ferre 3 duerſario den lzin.C.veuudtl.
Conſtöne. E. — eei unne. Eſas liti Er abuſdã iu- ignoꝛet. l §. ſinaute;Z.
i de ureiu ꝓp ſura ſuſtinebãt ne rent ſuo cogatur E mnioli fi indiſtincte dica in apen⸗
Hini paius. on minesad ir ,P* oma dicus 7. ibonoꝝ ra⸗ ſis. ſed eſt intellige öne „
nut dic pꝛi ſaapꝛi/ dð ernobᷣ ſtu temeritastã unt: ueluti fuj ·ð dolo. Itẽtu m onreefaclats vt
ſtote actoꝛ che⸗ q⸗ efi pt: temer 2 :ꝛiniuriaꝝ: „„— iſ ſi calũnioſe opoꝛtet.
o. uſq; au ſch renſin nme lie cñgbᷣ agi m adati depoſiti: in aut. de ĩ
f rer d C. deiunca⸗ agẽtiũq eoꝝ cugb agi rã⸗ tele madati depoſ. Jtépſo le. Adam
il Liin peim⸗ Pecunladg Pen famie metu nootra traq; pte directa c. vao gonebi
nn d Bid contradicẽ di lgem iurädux D irer ex ſoalscontc Fa oron de f hoe
ſit⸗ u. nota diligẽter coercet.A — ſtitutöe ⸗ 4 9, omia notat᷑ x5 no. int ꝛdinario u de⸗
t ala dlgere, ibꝰꝗ ↄueniunt᷑ ex oſtit 1 io danat?ignomi⸗ oxrapto⸗ aindiceoꝛd- nnat;. ſe⸗
capitula h 5 cib?gouen nã reꝰ nõalit ſu⸗ codanat ui bonoꝝrapt legato ſit cödemn f de
mẽti. actoꝛ eniʒ ßa defertur. nã reꝰ nõ Pꝛüus f rti ꝗqdẽ autui 5 aaltab arburo. vt. ff. de
ms iuararch bona inſtã nia de zibꝰ? utit᷑: niſi Paus füurt iaꝝ:aut ð dolo LCLs ino. infam. l. q er
iat iavenit ad agẽdin legatõib uti . e rũ:aut iniur ztur ianomia bis quine no.
tia venit a is allegat zs ſe bona in⸗ tur ignomia excoͤpꝛomuiſt.
dan C. de iura ca. l. „n .. utasſe —— ñ dãnati notã — go. . xca ob id tutoꝛ
Ft⸗ delnt⸗ ert ꝓpinaslebo ſolũ . Plurimum irecta. 7 dã⸗
i Ire no oabi iurauerit otradicẽdũꝑ⸗ ſo recte· Plu n (D illo d
⸗ va degie de dſi ſantian nerſus infician⸗ ſʒa p ſtutrũ ex delictoa tus mfamanr. Jden
4 an rae r nenl At aduerſa liuel em̃ intereſtu ebitoꝛ ſit. natusi pirams.ſrus
. Sng eg, tesexr ꝗbuſd can r: uelun ſi gsautexot ctionũ inſtituẽ con ndenari. vt hic. e
2 exigz A oↄſtituitu . . miuũ aut a di at con no. infami. l.
66 vel faciat ꝓbatõe iurie aut lega „ darũ Anapiuz E 5 di ꝛima. Et nota quia ĩ
vnnnioſ vtione, daninn, ib? relictoxnomie“ pficiſciturquã Peetoꝛcc uena; cõtrania infamat.
cio de his qͥ ingre. a uenerabili ſit abinitioplu⸗ cti Ptia ãdo.utiqʒ.n. ſu ic. 7. ff. de bis quind.
foo appel. . fi. col 6 f. Stati aũ cit de in in infam. l. furti. F. mandat
in Sarensinarö, gagak. S : ueluti a anpla demalchoſs: m uatuo:
. eac nee nsq̈ ſimplieſt acnio⸗ os bie ponuntur etanpla demalefichſs ino⸗
o capitlo iurat ſe Irẽ nota ꝙ quatu uſſu ptoꝛis. vt. ff de bis qᷣ no.
4 vribonaconnadi äpꝛo, * un ua deua Po enss ſineiuſlu ptoꝛis. vt. f. debit
5 one. i. a qᷣ pꝛo rti. eti .1. m.
. Leian. Seartl e edernier d an uerrtir aun
in e Deg gel Ite alibi ſibi debitü ſolutu n nrine
ſi. f(Hoieag libi. vt ſi cregitoꝛ negat ..l. ci de ind ebito. Item ecte. vt. ff. de
dnärtar⸗ er vo garle⸗ poſſeſſionẽ. vt. ff. de
Poſeienehi ſepoſtiieeſid
9,

iudi.l.eum.

„ „ uo. l. iij.
ir de in i ut. ff. de in ius
5 ꝓ ponit de in ius yoc. ut. ff
dicti. id eſt edictum ꝓ ponit de
g 1

§. pꝛetoꝛ.? per totum titulum.

r Dicturus. ff. de in ius vo. lil. .. . .
6 Pealaorae q̃ſ inofficoſus caſtigat᷑ ſi p inopia penã ſoluerenõ
poſſit. vt.ff de in ius vo.l.pe.⁊ fi. Et intellige bocin emãcipatis ſilijs
als non poſſet eẽ iudiciũ inter patrẽ ⁊ filiũ.vtC. de in ius vo.l.fi.⁊ di

Ziber

l.ſivſufru. ⁊.ff. ſin. regũ.l. ij. F. pe. ſi aütno ſepauit adhuc iõs

ximus.S.de actio.S.eũ quoqʒ. Itẽ no.qꝛ pʒ bic ꝙ aureꝰ ꝓ ſolido acci/

fundi ſunt. ff. de rei vendi.l.fructus.

bꝰ loqui qͥ ſunt ꝑcepti:ſed nõ ↄſumptia b
facti poſſeſſoꝛis nõ rei ven. ſed iudicis offi
de rei ven.l.certũ..bona ſfide.ſi aut mal

Bed dic de induſtriali⸗
on. fi.poſ.nã cũ ſunt

go petũt. vt hic.⁊. C
efidei ſit: de oſumptiſ

— in s velllt, tenebit cõditiõe ſi⸗/
ertus.⁊.l.iij.cũ dicat.ll „ „ . — ————. „ „ „ ne cã.de extaͤnibus
nurgeer bicdicrſolio ĩpꝛimis aduerſ. arig lius uocã tñð litis eſtimatõe caueat ci rai ven. no bico ea⸗
rũ. Itẽ not.qꝛ.lxxij.aurei 1 nocãd?a in Aei 1 dẽ rei ven.
fraintibes aun ve Loe dils i: ad eu uocãd' ẽꝗ ius fideiuſſœeſiinfra tpusq ei dera ven quae
luſcep. archa. l. quotiẽs dd ſit:q̃ᷓ Jepmenb⸗ datũ ẽ noreſtituiſſet. ⁊ ſi her no. l in pe bere ſit
Heofs us 7 patronis. Itẽ parẽtibꝰ“ ditas petita ſit: eadẽ circa fru ſecus. vt. C. derei
ub. De offõ iudicis. L., e e ., .l. certuz. i. růſ.
ioen. Syvũ ſupe liberiſq; pfonoꝝ ꝛ patronaꝝx ctusintueniũt q dirimꝰ iniſe Nnlconuz tunt.
eſt Kn. ardeac. din⸗ hũc pᷣſtat honoꝛẽ: ut nõaliter nire de ſingulaꝝ reꝝpetitiõe tẽtenetoffcõ iudi
7 de . r. 8 . „ , „„%½% . „ . — —„ òè 4 „£ ſg
aicrqlcda mudub de liceatlibenislibentiſq; ozin (Sllonaut fuctuũ quos aervtſic ilani
camus aus offie area ius uocare:qᷓ; ſiidabipopto culpa ſuapoſſeſſoꝛñ ꝑceꝑit. uis...fi. ſi o ma⸗
q̃ verſal. . rint im eillov pit. An n⸗ lee fi. poſ. titulũ ba⸗
En piumis Lnpima-, fe poſtulauerint imperraue ſiue illon quos pcepit. In u⸗ ben hoſe ſh üba,
palibꝰ vel int pꝛincpalia rint.⁊ ſi ꝗgsalit᷑ uocauenit:ĩ eũ traqʒ actõe eadẽ rõpene ha net᷑cõdi ſine c. de

nã pꝛimo libellꝰ dã dus ẽ

penã ſolidoꝝꝰ quiquagĩta cõ

bet᷑ ſi pᷣdo fuerit.ſiuero bõa

extãtibꝰ rei ven.a

vt. C. delit. ote. aut᷑. offe/ 3 . cipiẽdis ꝓpt᷑ ti.
ar r cje erd mntari pᷣce ſtituit. clepoſſa oꝛfuenit:nõhabe . Nalavr s rei
dere dʒ hãc obbuãtiam q̃ f tur roõꝰ⸗ umptoꝝ neqʒnõꝑ- E.ſi fundũ.niſi in
circa ſnĩiam adhibetur. vt SDeofficio iudicis. . 5 ar Ztuoꝛ caſib? vbi d
C. de iudi.l.iudices. Vel .„—. . cep tox. p? inchoatã aut Peh apichs tenetqͥ
ſcʒ circa ſniam adhbibẽdiſ icis diſpiciamꝰ. Et g9 K Er.S, diglamee.

pa poſſeſſoꝛis ꝑceptinõ ſũt:

nã ⁊ alia ſũt obſᷣuãda.ſ. Sõcü X., „ di. .ſi qͥs a ñ dño
dein ſenptis. vt. Cð Dem in pꝛimii illð obuare dzʒ uel ꝑcepti oſũpti ſüt. (Si n ⸗
n a de teei .. ſaer iudex: ut alit noiuckicet q; qd ad exhibẽdũ actũ fuerit ñſuf cr önelrſemntis
⁊4.. . ſancimus. ſz boc dn . g⸗ ſir ug⸗ ficit ſi ae eiseum quo nem. ſecus in pſo/
ẽpꝛincipale ꝙ ßᷣm legen ri itũ ẽ. Sõqʒ ſi noxali actũẽ: ʒ opꝰe ut ẽt rei cãm trnalibulſ. qꝛ iiij. mẽ
ntSnusat,in,. iudicio adit'c: obpuare debpʒ dẽat erhibere: id eut e cim Reegai def vr.
peaton. uuut ſi ademnãd uidet᷑ dñs ita habeat actoꝛ quã habiturꝰ e. E deviu raudi.
e¶ ¶ Eur moꝛib.i.oſuetu· dẽat ↄdẽnare:publiũ meuiuʒ ſet ſicũpꝛimũ ad eribẽduʒe ; E eretas

dineq ꝓ lege ſeruat᷑. vt., ⸗ r . —
de n naeh erhon ſcpto Lucio ticioĩ decẽ aureos con et exhibita res f uiſſʒ. Jö prelita. ſi beredita⸗

Sed qᷣ ſi vnũ eoꝝ altei dẽno:aut norã dedere. Et qqʒ ſi iter moꝛas exhibẽdi uſu us petione acum
argatennnedie ſiin re act ſit cora; iudice:ſi capta ſitresa poſſeſſoxe: ni· it gdenanioſeu
⁊: ſe. oſul.l.nõ ẽ no.⁊ coon ↄtra petitoꝛẽ iudicauerit: ab⸗ hilominꝰ ↄdẽnabit᷑ Pꝛe ꝛin ꝑſonã.vt.s.
Reud Hatorvniq⸗ ſoluere dʒ poſſeſſoꝛẽ ſiue cõ⸗ terea fructuũ medii tpis:idẽ ze auecee
2ſe con l. dequibus. ſue tr poſſeſſoꝛẽiubere eü debʒ eiꝰ qð pꝰ acceptuʒ ad exhibẽ? mmuat ſuems aix
alhe nnn udre ißan reſtituat cu fucti du iudici añrẽ iudicatam in revrs mde —
Pde l veditee 5.ſi coſtat bus.ſʒ ſiin pñti neget ſe poſ terceſſit: rõem dzhreiuder. qu leulans babe
d ( Moxã.ſ.ꝑmitto.nã dã ſeſſoꝛ reſtituere poſſe:et ſine Qd ſi neget reus cũ quoad bat. als ab illis ꝑ

cipiẽdis excuſatur
vt mõ diximus.
m ¶ Ace.l. in rem

ni eſtimatio tm̃ ẽ in obli.
2 in ↄdẽnatõe..vt.ff. dere
iudi.l.miles.S.i.⁊.ij. al

fruſtratõe uidebit᷑ tpᷣs fſtituẽ

un Ps rſtituẽ exhibẽdũ actũ ẽ in pñtiſeex⸗
dicã petere:indulgẽdũẽ eiut

hibere poſſe:ettpᷣs exhibẽdi

eẽt incerta ſnia qð ecẽ non bebac.
Einn. ſ. poſſefſoꝛem. cit. qꝛ in petitõe bereditatis veniũt eadẽ rõne qua res. ſed ĩ re

ven.alia ẽ reivendicano ꝓ re.alia ꝓ fructtbdis.
o ¶ KRoõ. bocẽ veꝝ ꝑ rei vendicatõem vel ꝑ iudicis offm. ſj ꝑ con
ditionẽ ſine cã ſic:cũ equũ ⁊ bonũ ſit.vt. ff.ſi cer. pet.l.⁊ ſime.
ercepti.niſ infasvel pupillꝰfuerit poſſeſſoꝛ.vt.ff. ð rei vẽ.l.
qꝙᷓ infans. q ¶ Aſucapta.ſʒ qũo potuit vſucapi cũ interru⸗
ptione facta ĩ actõe ad exbibendu videat᷑ facta etiã ĩ rei vendi.
vt. C. de an. exce.l. fi. Añ.ſᷣm Jo. l. illa intelli git in tnibꝰ caſib?ꝰ
ibi in lr̃a poſitis nõ ał.Alij dicũt illã gen erałr intelligi ꝑ.l.ff.
de iudi.ſolemꝰ.Et q h̊ dicit circa res mobiles.intellige in qbꝰ
nõ int᷑rumpit᷑ vſucapio ꝑ li.ↄte.vt.ff.de rei vpen..ſi poſt. pꝛtima
ſnia verioꝛ ẽ. —
1 ¶ Baum. 7 obtentum.

¶ Ut rem ipᷣam.idẽ ⁊ ſi in ꝑpſonã.vt ſi res petat᷑ vi poſſeſſa p ac.quod
me. cã. vel er ſtipulatu ad rẽ tradendã.ſi aut in quãtitate vel in genere
aliqͥd petatf: ⁊ fũc a petitõe actoꝛis abſoluit᷑ vel ↄdẽnat᷑ in re petita.
9 E fuctibus iel deqbus fructibus loquit᷑.nũqͥ d de naturalibuſ
vt depomis ⁊ ceruſis ⁊ ſilibus.anvᷣo de induſtrialibꝰ.Rñ.de natura
libus nõ.qꝛ illi aut extãt:⁊ tũc ꝑ rei ven. petunt᷑ ſicut res ipᷣa:cũ nulluſ
ẽt bo.fi.poſſ.faet ſuos.vt.ff.de vſur.l.fructus.Aut nõ extãt:⁊ tũcnõ
ten et:cũ nec habeat nec dolo fecerit quo minus hꝛet.ſed ↄ ditõe ſine ciõ
eſtimatio debet.ff.ſi cer. pe.l.ſi ⁊ me.⁊ vtroq; caſu ceſſat offm̃ iudiciſᷣ
quo hic agit᷑ cũ iure acõis petant᷑. Itẽ de induſtrialibꝰ nõ:ſi a bo.fi.
poſ.ꝑcepti ſunt.qꝛ pcipiẽdo eos ⁊ ſeꝑando a ſolo ſuos facit ⁊ lurraf.
vt.ff. de re. di. F. ſi q a ñ dño.ſiue habeatti.ſiue nõ vt.ff.qͥ. mo.vſu.a.

De publi.iudi.
Quanus en,
Sðð?MMB ua no fui llatũ. It nec ob. ſnia l⸗ ð.l. iul. qꝛ ill
gexbib. de eo. 5. ſi uuſa. peiuatus a qua nõ fuit appellat toꝛ. vt. ff. à condi. ind. l. iul.
6 t. vt. 5. e. 5. ſed ſi neget. ff ad erbib. deeo. 5. ſnak ſonalt reo abſoluto ꝙ rmnincbeBalig Pant dienn diiore cae⸗
Sdens e bantoifaur is s ve t dein viun dmaade. ſa ie cGeenetganas vnotais deniubera.
enad. deiaro E te . lis: e⁊/pꝛ eN. 1 noAc
„ia E deaeS Aaedaſner nen. ele oihfoneeao⸗ Depublias udiajs
pſumoſit. v 1C 7. n. fam. ⁊ pecunie. vt. S. e. S. iuilia iudicia dicta ſi 1.
. antradiuduano reꝝ ⁊ pecunie.vt.S.e· s dlil culer nchcta e giala
aut circa dana da⸗ . õe teri in certa pecũia ↄdẽ ſſcqʒ circa pꝛiuata delictavt
S. ꝓxio. ⁊. ff. cõi di. cape e WiN k: dari ei dʒ ut Si finiũ regũ derx anneceſſa vſq; ad ti.de act. iõ nunc
8 I. iii. poſt 17 ſi diſi icere ðʒ —2. onit de pu es im
6 Poſir no non tñ caueat ſe reſtituturuʒ:qſ ria ẽ adiudicatio qᷓ ſane uno Ablica p aces un
cõmoditate fitvt h neqʒ; 9 hibitu caſu neceſſariaẽ: en Site. bv erbü nimiſ lar
fi .f dever ignl. hibeat: neqʒ; p· eHWi. bus finbꝰ diſtingui agros c05 * epoſitũ ſicintellige.qꝛ¶
4 ndan als eus tuͦſe caueat: odenãd' ſitiid bii dius ſitzolim fullſerdi⸗ Aehanin ge ralig on
Vaäabſncoe 1intererat ſi ab initö modius ſit q; ce ẽex alte ¶ſ bic vt puniat accuſat.
i duũ vt fundꝰqᷣ di⸗ qð actoꝛiſ eet. Si fami her ſtincti. Mãtũc nccẽe erius cira oſiderara pentõecd
niairhinvollteee erhibita eẽt. Si fami. her rius agro ꝑtẽ aliquã altenuus qucris ni bßt ſſte inſpe
ꝛilfa. vt. f. dele.i. Vel exHit cioacti ſit: Ene 5 to fine nec in pꝛin. cůvnũ
bar Ra erirurg ciſcũde iudicioactũ ſe ſinen agri dño adliu dicare.quo cãu cto ſienerin dub aecine
n F. n. Alindnu e esſ ingul hidib ſonap. ↄueniẽsẽ ut is alteri certa pe acgemalie irct
de dun vrb vtbier iad ſi ialteriꝰ pſonã pj ↄueniẽsẽut isalten Eo q q; 1o: cũ ĩ ciuilibꝰ ꝓbʒ acte
evſuca. l. rerũ. Ccare dʒ. ? ſi ĩ alten ꝑſona . tↄdẽnari. nio:ců .l. ᷓ accu
4 Faen L Galrne uideat adiudicatio . Gengeilen⸗ alqʒ hoc iu n. 6 Edelga re
Signn udt dz hücinuicẽ coheredi certa noiĩe foꝛte circa fineſ aligo are bciec or.
4 eeaeo pecunia ſicut ii dictũ Schde dictocpfo⸗ ſit: uerbi gra (allacit.2. C. dekfal. vbi
i mnibuaramun pa Pecuma licti axnoie cohe⸗ malicioſe cõmiſit: ue 9e In alhs aörmikaſunrſi
ſ nank. ſ/ domib⸗ nare. ¶ Eo gnogadecoe Rlapides finales furatꝰ ẽuk milia.na vniſz fir ibe
aue dttece rediqlq; ſno odenãd' eſt q wresfinalescöcilt: otäa mnanek eaf ibils
8 no agit ſi arſind ſolꝰ fructꝰ hereditarii fundi arboꝛes noie qſqʒ eo iudi- fer S calũ. iura
1 agee vlt finius perceperit: aut rẽ hereditanã cie aecr elan ſi gsiubẽ· me ier veiuauin
ni ni ſel⸗ga cornpit autoſt umpſit. q adẽ tenane⸗ metiriagrospaſſuſ airantt wral ſ
din rl alif. rinenlures auoachdnos nõfuent. ¶ Qð ãt in iſtisiu⸗ bonis eon.l oecc.
adani coheredesſubſequi idiui Diciisalicui adiudicatiſitid (Ermnatnegis b l
1,6. e. euidẽ ao. —„ —„ „ er 1 er Nrr N ₰G. 4 klibe .Khn. e2
4 e Kidiudicarif. deradeẽ intueniũt? ſiin ſit ſtatim eius fit cni endiudicatu Daeichele ctiannr
d nreg.l. . Kfr. .l. dũdo de plurib febactaſie. ſt. publi⸗ is iudicijs. accuſati ⁊ annũ ⁊ menſez
ij.n, lijeinh ſi deuna re ueluti de fülo eſt. Ee publici oöminu fnirrine l,
irrcediar adeiſtefund⸗ dapatied b Dblicaiudicunecp nbindni
iureiu.in litt. EE lat: —ð ſriE nec ti libelli dʒ inſeri.
4 e urat?. Sy ad ondb⸗ diuiſionẽ ren dzr. Et Jactoes oꝛdinant 8 iſ ſ dies eͤmiſſt crimis vel
gi danabit. Rñd. eiꝰ ſingul adiudicare 5. r: ino quicqʒ ſile hñt cũ ceteꝛi. Pens nõ ẽ neceſſe. vt. ff. 5
63 annr euc⸗ ſiuniꝰ ꝑs pᷣgrauari niich 5 iudiciis de abꝰ locuti ſumus acou Hbhorupame
B tiracoz: pöt ven, ſium . ſiia alteri cõ 1 E7 in aut. de exbi. rei. 5.
14 minalit᷑ punin ĩ.l. ſſ inuicẽ centa ecta n magnaq; diuerſitas eoꝝ ẽ 71 . anti Ploch r ipubll⸗
5 aureos.ex.l. agra⸗ dẽnãdꝰ ẽ:ꝙ ſi Zinode iſtituẽdis ⁊ in exercẽdis. Du co ⁊ in pꝛiuato crĩe qñ cri
. 50 envor non poſſit:ueluti ſi hõ fonte ece dicta ſunt ꝙ cuiuiſ ex mimalt agit vteſt denu.:
V npis ihto vr ſ. lusde quoactũ ſit:tũc blica ãt dicta ſun 5plerũqʒ delb.l. f. qñqz mñ o D
be nia ner auck wilik alit mulus eg 3z. i lo executioeoꝛuʒ plerũq; tas non ẽ nccia. vt in leii
4 nin nercull collie totꝰ uni adiudicãdꝰ ẽ:⁊is al PP dexecn aimie. vt. ff. de act. l. leuia
eumale msd to ſibul in aboſincaceuſaoc as nanen t
pſernen auk ff. de du. iu. l. eekoiglenb,ncrmead i oedales i ocor d
m. der⸗ De tniſitnterim doneraltan ereek vr fnegu ne .. caſns bis leae nar e, l.pe.a.ff. de ſu Pemautor r e E
M S f Nömmarſo adé k.ſ. ad inteſſe delato iureiur. ĩ deteſti. l. nullü. 7. C. de pha.l. F. ſi libert?. 2 idez in .
— is qͥ. Coͤtumacie. ↄdẽna iudicis dſium trãſferri. ſicẽin h.l.i.7.ff. de bo. li.l.; cñ maioꝛ. F. bm. B. vt. C. de falſ. vbi.
6 gi⸗ aoette f ene boſcih., l Nmnag,i Aoesale in ſarietefin falſi inſtituta.
miſſtöeq ir er ſcdo fi.ꝛ.ff. coi di. l. led ſi res. qᷓ ſic accipe: ſi fue⸗ Jo 5. dicir hipyincip r publica fi populica.ſic.S. ð ſuſpe.
noralica aga. l.i.in fi. ꝛ.ff. i di.l facit dñm ſed traditio. iuis. B rõ qᷓre dicunturp dũ nõ als.vt. ff.
5 g⸗ nã ſola ſnia non a (¶ cuiuis. bil ad accuſandũ n
Nr taonll proeni 2.5. de re. di. 5. p traditõem. . f. de 94 §. oñs. intellige ꝙ als poſſit ee a
õ in rei E. ſi res ẽ aliena mia Pſeie: de Accu.l. accuſare. — ẽ publica accuſatio ⁊ tamẽ nõ cope⸗
4 1 vaſe nſe nasa⸗ ſñ.idẽ. cũ em̃ Nerena mihlocra b Aauz bort d adz tnltca nen⸗ ptus Pbiacenſan
TD ex eg ca mihin f r tradit. vt. ft. de pub. riij. in fi. ergov! it cuilibet ius accuſandi. .F. i. Vrem Dꝛo ter accuſatõenm
4 ns ofo mihi mgust me Dieeſered t.ff. de pub. l. po.. ranara pp de fal.l. lege ncee gren E.. l. iul. de adult.
1 ẽdñs dʒ ex ſnia trad a. vt. ff. de pcur.l. non ſolũ. als põpo.ꝭ. dulterij que pꝛimo defertur certis p
4. Pꝛetea vide erptaert ſi int necob. ꝙ erroꝛ ſit ibi erqvide a uis
N) ſe his.⁊.ff.de exec.rei iudi.l.ſi int᷑ nec. lech „
4

la r 6 põt iudiciſ ſnia
atur dhiũ nõ trãſire.qꝛ bic erroꝛ iã rĩpꝛoban nõ põt iudiciſ

d Altio. qs intertamur moꝛtẽ vt ff ð peĩs.l.fi. acc. e Intdictöůe b¶Hdioß.i.artificis odioſ.nã oĩs ars ẽbona. cGuſumis.
qẽmoꝛs ciuil. vt.ff. de ð ta. l. ij.ĩſi. f ¶ MMPetallo. bas penas expoe .i.incãtatõibꝰ.nã h̊ ſcia repꝛobata ẽ. vt. C. ö malefic matbe⸗

vt diximꝰ qͥbus mo.iuſ pa.po.ſolui.S.cũ aũt.acc. ꝗ ¶ Infamia. vt ma. l. eoꝝ. d ( Acciderint. etiã ſine dolo. vt. ff. de penis.l. ſ

in.l. iul. de vi ꝛi. ⁊. ſ. e. J. ite. l. iul. de vi publica. h. Lapitalia. ⁊ qs aliqd. S. qͥ abo tõnis. ſecus ĩ coꝛnelia. qꝛ dolꝰ cainccis. ner
iſta appellankreiegatbes. vr. ß. el i. ¶ elbolliti ſuͤt. cũ effectu t; ſufficit et lata culpa.vt. ff. ad.l. coꝛ. ð ſic.l.ĩlege. e (SPa⸗
ſola eraennde. “ õ
ad.l.iuł.ma.l.quiſd. . — „ . G — 5 - ⸗₰Üa „ ⁊ filios vſq;ʒ ad in⸗
le ¶ Aie. .alan coꝛpis. ni dak. Publicoꝝ iudic oxqdã lãt. Zelũ ãtut Caiꝰ nr̃er ini ſiniti. vt.ſt dei iu
ai ns ibois idapite capitalia ſũt: qdã ñ capitalia. ptatiõe legũ.xij. ta. ſcnptũre aich .rl.

l.ſancimus.inſ.
ct mẽoꝛia.i.dꝛe etiã pꝰ
mòꝛtẽ pot accuſanvt boa
deferãt i fiſcũ ⁊ auferẽdo
br̃dibus tãqᷓ; indigniſ vt

nuptiaꝝ gladio feriri ox vt
C. ð adult᷑.l.q;uis.in fi.

0 C Daſcuł nã⁊ h̊ cãu ar

Qapitalia dicimꝰqultio ſup
plicio afficiũt: uelutiaq etig-
nisintdictõe ul depoꝛtatõel

metalloceia ſiquã ĩfamiã ir

danat᷑. Itẽ lexiulia ð adulte
ris coercẽdis:q̃ñ ſolũteme⸗

pꝛũ:⁊ tñ maioꝛ pẽa imponit᷑ pꝛimꝰ ẽ ſi qͥs ĩ puen pmittit.qꝛ tũc gladio
punit᷑.ut.S.e.S.itẽ ⁊ qn tutoꝛ ſtupꝛauerit eã cꝰ ẽ tutoꝛ.ut.C. ſi tu. pup.

ſuã.l.i. Itẽ ſi fuerit ſtupꝛata aliq a ſuo ꝓpꝛio
ꝓpꝛi.ſe imi.l.i.Et no.penã ſtupꝛi eẽ q̃nquẽnalẽ niſi qñ ꝑ vim ↄmittik
iſtitui.vt.ff.ad.l.iuł.de adul.l.marin.S.

tũc.n.ſine pᷣſinitõe tꝑis põti: l. de adul. l. marin.
Itẽ lex coꝛnelia.ſ.oputat int publica iudicia

qͥnquẽniũ.⁊.S.fi. v

Fuo.vt.C. ð mul.q̃ ſer.

liꝗt:uulgo ꝗdeʒ id appellat᷑

fAffectois. ał. affi

qð ab aꝛcu mittit᷑ſʒ hodie oẽ

ſignificat᷑ qð maucuiuſdam

mittit᷑.ſeꝗt ergo ut lignũsla

ſimeſcripta. Siccani aũt ap
pellãt᷑ a ſicca eo ꝙ ſignificat

ſʒ maioꝛ hͥ imponi’᷑. m ¶ Zeſtam̃taria.iõ ſic dicta.qꝛ ⁊ ð te

nitatis vel alit af⸗
fecotxis.

g. (oͤnnek ſed qᷣ

ſüt qͥ hac appella⸗

ſtamẽto falſo ibiagi᷑. n ¶ Inſinm. ſ. emptonale vła icuius
etus. o (Scripſerit. ⁊ na veritatẽ mutauit. vt in aut.ð fl.

inſtru. F. i.ĩ pᷣn.

e Elntnarl,ae rogãt cuʒ danopecũiario hec pis ⁊ ferũ hoc noĩe ↄtineat: a eee tſen
teʒ accuſari:intelligas in publica ꝗdẽ ſt:ñ tũ capitaliaꝰ dictũq; ab ab eo qilõgiquũ res vr diximus. itẽ
isb caplis na. b et Publica ar iudicia hec ſtler mittit a greca uoce figuratũ. Collarerales urfia
a hiarhi mſis ad ma⸗ iulia maicſtatis: qĩ eosq con æhãc ſignificatõʒ iueniꝛepol mde t prumicg
lu: ats finit moꝛte vtcta tra imꝑatoꝛẽ Irẽ publicã ali ſumꝰ aĩ greconoie.nãq noſ eis. it afneſ qd
m (Breleealin dmrte gd moliti ſũt ſuũ uigoꝛẽ ertẽ. teliũ appellamus: illi telos ap „unogugn, 210
bliea indida nurat. ac. dit: cꝰ pẽa aie amiſſiõeʒ ſuſti pellãt. admonẽt nos epigrãa⸗ ceri. et et pꝛon? ut
„Auur gos net 7 mẽoꝛia reiẽt pꝰ moꝛte, mataĩ ʒerophilo uerbcautiſ- felia.·ſaẽdů

⁊.. cu p.
b Prchaucrt. nr
te⁊ ſi non decid erit

ant᷑ iura vt gladio feriã 1. . = „ . ſim Pla.⁊ fa. ꝓ eo
murvr f adl ur adel. Latoꝛesalienax nuptiay gla- ferei cultx. Eadẽ legerue- genta edee
pe nto maus. . dio put ſzt eoſ qcũ maſcuł nefici capite danant᷑ qartib⸗ ulü ſpaͤle caſum.
(ageul 16odalens nefandã libidin exercereau- odioſ ta uenenisq;ſ uſuniſ Anaf pluſpunut
bʒ hlermlta capka. vt. f. dẽt ſʒ eadẽ lege iulia ẽt ſtupꝛi magicis hoĩeſ occiderit Ima qᷓ ſiſpeocadigeer.
teqnto. q c nen nrginatnicſu hacheumd rit. (Xllia aceleraſomnd eAa anne in
a ſi vibi. e S. inat biu ſtupꝛauerit ¶Penããt eandẽ crimẽ noua pena pꝑpſeꝗt᷑:q põ iẽ. vel ſi h vicina
Aee, jexrinogat pctõꝛibꝰ: ſihõeſti peia ð paricidiisuocat᷑: q c- ce ele
pua evigieniſ ſin me ſi publicatõz ptis dimidie eo uet᷑ut ſi gs parentis aut fili I ¶ Suſtiuebir ſe
hiſoen ocſo nu rũ bonoꝝ.ſi huũiles coꝛpis co aut oĩnoaffinitatis eiꝰq nũcu nine facnhle
adul.lſiupꝛu . ertionẽ cũ relegatõe. Itẽ ler patõe par cidii ↄtinet᷑ fata ꝑ lcoꝛ. tenct videtuẽ⸗
8¶Nules. q ſunt hůles coꝛnelia ð ſiccaꝛiiſ qᷓhõicidaſ petrauenit ſiue cl ſiue palaz ſic ur ffel. i. ſij
vk hoeſte dic vt. C. dein⸗ ltoꝛef⸗ ſegt: uel idauſꝰ fuerit: α 3. QL. e.l.i. dic ergo
ceſt. nup.l. hüilem. toꝛe ferro P* gt Ue eosꝗ 90 uen necho 18 C do ꝙ hac.l. coꝛ. tenet:
¶Euü relegatoe P diſin· hoics occidẽdi cãcũ telo äbu lomaloid factũẽ:łↄſeꝰ cnau⸗ ſz ñ accuſat. vl dic
cnio pene fallit ĩ tibꝰ caſi/ ſim Jo. ꝙ nõ tenet
bus in qͥbus cõmittit᷑ ſtu/ aeageʒ pẽa capitali

ignauerit.i.ſigillũ qð ĩ eſtis apponit.
vt. õ. de teſt. F. pꝰea. Itẽ ſignũ qð cartis iponit᷑ ut qñq; faclliꝰ
fiat comꝑano ex inſtru. ut i aut.de fi.inſtr. F. oʒ.

plici.qð interpᷣtatmoꝛtẽ.ut.ff.ð penis.l.vlł᷑. r ¶ Bepoꝛta
tio.⁊ oĩm bonoꝝ publicatio.Et ſicno.qꝙ ex eodẽ cõmiſſo plus
ſerui qᷓ; liberi puniũt. ut h.ꝛ.ff. ad.l.coꝛ. ð fal.l.i..pe. ⁊ff. ſi ex
noxa.cq aga.l.pe.⁊.ff.ð pen.l.i ſuoꝝ.ĩmo ⁊ int᷑iberos magis
puniunt᷑ mioꝛes qᷓ; maioꝛes.ut.ff.ð incẽt.mi.nau.l.pedius.
tẽ lex.no.ex maioꝛitate delictt maioꝛẽ penã ĩponi.ut h.e
Q.ad.l.iul.de vi.l.i.⁊ fa.S.de intdic.S.qͥ e h daͤnat? fit

x¶ Doſiccarijs.qre ſic dicat᷑ dic vt.j.e..ſiccarij. y Aeerſee. b.
ſeqͥt eos qͥ homicidiũ fecerũt cũ ferro.nec.n. pꝑ banc.l.occidit occidens
ſz depoꝛtat ⁊ oĩa bõa ſua publicant᷑ vt.ff. ad.l.coꝛ.de ſic.l.eiuſdẽ. S. le
gis. ⁊.l.pe.uel dic ꝙ pſequimur hoicidas ferro.qꝛ eos occidimꝰ hodie
vt. ff. ad.l. coꝛ. de ſic. l. ij. F. ſy ſolet. ʒ ¶ Ambulãt. z eos nõ occidãt
vt. C. ad. l. coꝛ. de ſic. l. is ͥ. no. capla ex qͥbꝰ aliqͥs hac.l.tenet᷑.vt.ff.
ad.l. oꝛ. ſicl.. ⁊z ¶ Sequit᷑. vt. . de intdic. S.q alt.
Capis. facit. S. deintdi. q aut. 9 Prai totũ qð ſeqͥ t᷑ omit
tas. ¶ Diccarij. a ſicca.vñ videbat᷑ ꝙ tm̃ qͥ cũ ſicca occid erẽt hae

5

lege tenerent᷑. Sʒ tñ generaliꝰ hodie accipit ſicca ⁊ telũ p interpᷣtatõe
vt. z. pxi. F. Eſt aũt ſicca vt ſubijcit cultellꝰvrriq; ſandẽs quẽ poꝛtät x
ꝑegrini qñq; i baculo quodã ita ꝙ nõ pʒ.vñ vᷣſus.Eſt ſicca mucro la
tẽs ſiccanꝰ inde voca᷑. a ¶ Cadẽ lege.ſ. q ꝛ coꝛnelia ð ſiccarijs et

ven eficis.nã plꝰ ẽ hoĩeʒ occidere yeneno qᷓ; gladiovt.¶. ̊ matbe.l. i.

8
infamis.ut. ff. ad.l.iuł.de vi pꝛi.l.i.i.xrñ. t ¶ Binaũt din. z.
qñ ſine vi aliqͥs ↄmiſerit ſtupꝝ.ut.õ.c.S.nũc qñ vi.vł cõtninus
cũ ſuꝑioꝛi ꝓxi.S. v EKonſtoͤnis ur. K. ta vir. l..i.
Publicã. ſ. cuitatis romane nõ altenꝰ. ut.ff. 8 fur.l. ob pean
miã. 7. ff. ad.l. iuk. pe. l. iij. F. pe. y ¶¶ Sac a. ut calices 1 tbu⸗/
nbula q ſacra ſut. ut.S.de re.di. S. nullꝰ. z (Religioſã. ut o:
namẽta ſepulcbꝛoꝛü. a ¶ Furan ſůt. uel et imiſcuerüt ita ꝙ

10s

ſ

te

Nce

lun

de

die

—
s

Qua

tus

dã nificauerũt rẽ publicã.vt.ff. ad.l.iul. pec.l.i.

b ¶ Miniſtenũ.i. adiutoꝛu..
c ¶ Suſceperũt.ſ.ad cuſtodiendum. —

d Depoꝛtatõis. depoꝛtant.n. Et no. ꝙ quinquẽnio durat h

actio. vt. ff. ad.l.iul.pecuł.l.peculatus. Itẽ eſt ſpalis in eo ꝙ õꝓ

heredes inchoetur
vt. ff. ad. l. iul. pe.l
finali. —

eWeplagkaris.

ic dicta. qꝛ oꝛbato
pꝛe filio:vel domi⸗
no ſeruo:hec lex pu

nit oꝛbantẽ.hʒ em̃

locũ qñ aliquis di
ſtrahit alienũ buũ
vel filiũ: ita pat
vel dñs nõ põt re⸗
habere. vt. ff. ad.l.
fa. de plag.l.i.⁊.l.
lege. ⁊.l.eũ.⁊.l.pe.
G. fi. Itẽ ten et qᷣ li⸗
berũ hoĩem ð loco
in locũ trãſpoꝛtat.
vt. C. ad.l.faui.de

plag.l.qm̃.⁊ hoc ſt

dolo facit: nõ alit᷑.

plag.l. legis fauia
ne. Itẽ hac lege te⸗

net᷑ ſi qs ſeruũ ĩ fu

ga cõſtitatum ven

miniſ exiſtit:lʒ extraneꝰ ſſit pe

na paricidii pũiet᷑:⁊ neqʒ gla⸗

dio neqʒ ignibꝰ neqʒulli alii

ſolẽni pene ſubiciet᷑:ſʒinſuꝰ
tus culeo cũ cane ⁊ gallo gal⸗

linaceo ⁊ uipera ⁊ ſimia:⁊ int

cas ferales anguſtias cõpᷣhẽ⸗
ſus ſᷣm qð regiõis q̃litaſ tule
rit uel i uicinũ mare li amnẽ
ꝓiiciat᷑:ut oim elemẽtoꝝuſu
uiuꝰ carere icipiat:⁊ ei celũ ſu

Pſtiti:terra moꝛtuo auferatuꝛ

Si gsãt alias cognatõe laffi
nitate ꝑſõas ↄiũctas necaue-

dat ita vt ẽptio ſta

tiʒ ten eat.vt.C.ad
l. faui.de plag.l.in

capitalẽ:cũ capita
lis alłs ſit mĩoꝛ:ał.
maioꝛ.nã in genuꝰ
nobilis in metallũ
ignobiliſ gladio fe
rnitur.ſeruꝰ ut liber⸗
tus beſtijs ſubijcit᷑
vt. C.ad.l.faui.de
pla.l.fi. et.ff.ad.l.
fa.l.fi.in fi. Itẽ q̃/
dam ciuil pena olĩ
imponebat᷑ queceſ
ſat hodie.vt.ff.e.l.
fingli.

rit:penã legis coꝛnelieð ſicca

rüs ſuſtinebiti. Itẽ lexcoꝛne⸗

lia ð falſ q etiã teſtamẽtaria

uocat᷑:penã irrogat ei ꝗ teſta

mẽtũ ul alið inſtr̃m falſũ ſcri

f (Interduʒ.ſ.ma
ioꝛẽ aliqñ minoꝛe,

pſerit ſignauerit recitauerit

ſubiecerit ul ſignũ alterinũ fe
cerit:ſculpſeꝛit:expᷣſſerit ſci-
ens dolo malo:eiꝰqʒ legis pe
naĩ uos ultimũ ſuppliciũ ẽ:

qð ⁊ ilege ð ſiccarüs ⁊ uenefi

cs ᷣuat᷑iliberisuero dep or-

tatior. ¶Itẽ lex iulia de ui pu⸗

blica ſeu pꝛiuata aduerſ ꝰeoſ

exoꝛit᷑ guim ł armatam ul ſi⸗
ne armscõmiſerit.ſʒ ſigdeʒ

armata uis arguat᷑:depoꝛta⸗

a ¶ Bulia. q̃ hʒ locũ

in qtuoꝛ caſibꝰ.pꝛi

mo ſi qͥſ ded erit clã

pecuniã ut aliqueʒ
ſoꝛtiat᷑ honoꝛẽ̃.nõ

in ciuitateromana

tio ei ex lege iulia de ui publi

ca irrogat᷑.Si uero ſiñ armis

naz ibi ceſſat h le:

cũ pꝛinceps ibi eli⸗

gat. vt. ff. ad. l. iul.

de ambi.l. i. ĩ pꝛin.
6o dixi clã.qꝛ pa⸗
ã põt. vt. ff de pol

in terciam ꝑtem bonoꝝ ſuoꝝ
publicatio imponitur. Si ãt
puim raptus uirgisuł uidue

uel ſãctimonialł ul alie fuerit

ꝑpetrati:tũc ⁊ pctõꝛes ⁊ hiꝗ

lici. l.i. F. i.ff. de offi. pꝛeſi.l.barbarius. Scðo habet locũ cũ qͥs
ſtat in mgratu ultra annũ.vt.C.ad.l.iul.de ambi.l.i.Zercio ſt
qͥs ingredit᷑ domũ iudicis cognoſcentis de cã crĩali. vt.ff.ad.l.
uul. de ambi.l.i. Itẽ in q̃rto ſi qͥs iudex nouũ vectigal inſtitue/
ru:⁊ ẽ pena cẽtũ aureoꝝ.vt.ff.ad.l.iul.de ambi.l.i.ſʒ in cãu de/
poꝛtat᷑ qñ.ſ.bis idẽ offm̃ ẽ aſſecutus vt.C.ad.l.iul.de amb.l.i.
ſed falliti aſſeſſoꝛe.vt.C. de aſſeſſ.l.liceat.itẽ ĩ ꝓcõſule.vt.ff.ð

ſibileẽ ſcire. ¶ Lex iulia pe

Depubli.iudi.

offi. ꝓcõ.l.añpe.vł dicibi ſex faſtibꝰ.i.ſex mẽſibꝰ.qꝛ tãtũ durabat eiuſ

officiũ. b

epetũdaꝝ.q̃ bʒ locũ qñ iudex ꝑ pecuniã facit aliquid

vel omittit.vt.ff. ad.l.iuł.repe.l.i.iij.iiij.v.vi.⁊.vij. eſculẽtũ tñ põt ac⸗
cipere iure veteri dũmõ nõ nimis magnũ.vt.ff. ð offi.ꝓcõ.ſolẽt.in fin.
ſʒ iure nouo nõ:niſi qñ deficeret ſalanũ.vtĩ aut᷑.ſcrip.exẽpla ⁊c̃.ĩ me⸗

opẽ flagitio dederunt:capite
puniuntur ſᷣm nr̃e ↄſtitutõis

diffinitõeʒ exqᷓ hoc aꝑtiꝰ poſ c

„

culatꝰ eos punit publicaʒ
pecuniã uel rẽ ſacrã eligio
ſam furati fueriut.ſʒ ſiqdeʒ
ipᷣi iudices tꝑe ãminiſtratõis

publicas pecũias ſubtraxerit

capitali aĩiaduerſiõe puniunt᷑
⁊ñ ſolũ hi:ſʒ⁊ ꝗ miĩſteriũ eis
ad hoc exhibuerit:uel ꝗ ſub⸗
tractaſ ab his ſciẽteſ ſuſcepe
rinte. Alii uero ꝗ in hãc legẽ
inciderint:pene ðᷣpoꝛtatõis
ſubücient᷑.
blicaiudicia lex fauia de pla
giariiſ que interdũ capitiſ pe
nã ex ſacris conſtitutiõibus ir
rogat interdum leuioꝛẽ. Sũt
pꝛeterea publica iudicia: lex
iulia ð ambitu:lexiulia repe
tundarum : et ler iulia de an
nona:et lex iulia de reſiduis:

que de certis capitul loquũ⸗

tur:et anime quidem amiſſio
nem non irrogant:aliis auteʒ
penis eos ſubiiciunt:qui pꝛe
cepta earũneglexerint.¶ Sʒ
de publicis iudiciis hec expo
ſuimus ut nobis poſſibile ſit
ſummo digito et quaſi perꝰ
iudicem eatetigiſſe:alioquin
diligentioꝛ eoꝛum ſcientia uo
bis ex latioꝛibus digeſtoꝛum
ſeupãdectarum libꝛisðo pꝛo
picio aduentura eſt.

colũbis:ats qui aucupant᷑ ad columbas.

¶ Eſt ⁊ inter pu⸗

dio pꝛime col. pena auteʒ
bʒ.l.ẽ ciuiłi q̃drupluʒ.vt
Q.ad.l.iul.rep.l.i.crimĩia
lis extra oꝛdin.vt.ff.ad
l. iul. repe. lex iuł.S. bodie
eannona.hᷣ lex locũ
bʒ qtiens qͥs facit ut ãno
na carioꝛ ſit:⁊ ẽ pena ĩ ea
ſtatuta.xx. aureoꝛũ. vt.ff.
ad.l.iuł.de anno.l.ij.

d ereſiduis.⁊ h̊ lex lo

cũ bʒ qñ aliqͥd ſuꝑfuerit

eͤx aliq̃ admiſtratõne pu/

blica:⁊ ipᷣe ĩ vſũ ſuũ con⸗
uertit cui erat illa admini
ſtratio ↄmiſſa.vt.ff.ad.l.
iuł.pec.l.ij.⁊.l.iij.F.lege.
pena ãt hꝰ.l.ẽ in tercia ꝑ⸗
te quã accepit ampliꝰ q;
dz. qð Pla. ſic dixit vt eẽt

in q̃druplũ. Vel dic ãpli/

us tercia ꝑte.qꝛ punit᷑ in
ſimplũ:⁊ ĩ tcia ꝑte ſimpli
vt. ff. qd.l.iu.pe.l.iiij.S.ſʒ
⁊ qͥ pecuniã.ĩ fi.maxie q a
pene reſtrigede ſũtvt.ff.õ
pe l.interpᷣtatõne.

e Bubijaũt. l. legeſ pdi/
cctẽe q̃ttuoꝛ ſubijciũt.vł dic
ꝙ loquit᷑ indeſinite.vt pʒ

in inferioꝛibus.

f¶ Ean.ſ.legũ.·nã ĩ Zctibꝰ

⁊ alijs q̃ debẽt ð iure ſoꝛ⸗
tiri effectũ ⁊ nõ ſoꝛtiũt᷑: iu
dicat lex nõ valere.vt.C.
dele.⁊ cõ.l.nõ dubiũ. itẽ
in crialibꝰvarie ↄſtituunt
pene q̃rũ q̃ dã ſũt oꝛdina
rie qͥ.ſ.hñt certã penã ali⸗
qua.l.inductã vt pʒ ꝑ mł
tas rub.ff. de pu.iudi.⁊ ĩ
ſeq̃n. Alie ſunt exoꝛdina/
rie.vt.ff. ad turpi.l.ĩ pua
tis.⁊.ff.de extraoꝛ.cri.l.i.
⁊ in ſe.ti.vſq; ad ti.ð pu.

g ¶ Süũmo. i. lõ gioꝛi digt

to cũ quo quis tãgere pᷣt
altius qᷓ; cũ alijs:qͥ diac
medicꝰ:ałs medius.

b ¶ Per indicẽ.i.ꝑ aliũ di

gitũ qͥ dici᷑ index. Vl dic
meliꝰ ꝙ hec dicta ſunk ut
ſint index vł demõſtratio
alioꝝ dicẽdoꝛũ ſicut ⁊ ſſᷣ
gallina ouuz dimittif ad
hoc ut ibi alia faciat oua.
⁊ idẽ in his q̃ accipiunf᷑̃a

i ¶ Aduẽtura i.vt.ff.de pub.iudi.ꝑ totum libꝛũ vſq; ad libꝛum de ap/

pellatõnibus qui ſequitur.

Inſtitutõnum opus cura ſumma
atq; diligentia caſtigatum Finit.

¶ KRubꝛice pꝛimi libꝛi inſtitutionũ.

De üuſticia ⁊ iure. carta ſecũda.
Deiure naturali gentiũ ⁊ ciuili. c.iij.
Deiure perſonarum. c.iiij.
De ingenuis. c. v.
Delibertinis. c. v.
Aui ⁊ ex quibus cauſis manumittere non
poſſunt. c. vi.

De lege fuſia canina tollẽda. c.vij.
De his q̃ ſui vel alieni iuris ſũt. c.vij.

De patria poteſtate. c. viſ.
De nuptijs. c. viij.
Deadoptõnibus. c. x.

Quibus modis ius patrie poteſtatis ſol/⸗

uitur. c. xi.
Detutelis. c. xij.
Qui teſtõ tutoꝛes dari pñſt. c.xiij.
De legitima agnatoꝝ tutela. c.xiij.
Decapitis diminutõne. c.xuij.
Delegitima patronoꝝ tutela. c.xiiij.
De legitima parentũ tutela. c.xv.
De fiduciaria tutela. c.xv.
Deatiliano tutoꝛe:⁊ de eo qͥ ex lege iulia ⁊
ticia dabatur. c.xo.
De auctoꝛitate tutoꝛum. c.xvi.
Auibus modis tutela fini’. c.xvi.
Decuratoꝛibus. c. xvij.

De ſatiſdatõe tutoꝝvł curatoꝝ. c.xvij.
De excuſatõibꝰtutoꝝvł curatoꝝ.c.xvuij.

De ſuſpectis tutoꝛibꝰvł cura. c.xix.
ecundi libꝛi
Dererum diuiſione. c. xx.
De rebꝰcoꝛꝑalibꝰvel inco.q. c.xxvi.
De Fuitutibꝰ ruſticoꝛũ pᷣdioꝛũ. c. xxvi.
De vſufructu. c. xxvij.
De vſu ⁊ habitatõne. c. xxvij.

De vſucapionibus:⁊ longi tꝑis pᷣſcripti⸗
ombus. c. xxviij.
De donatione. c.xxix.

Quibus alienare licet yel. non. c. xxx.

Ziber

Per qᷓs ꝑſo.nob ius acqͥrif. c.xxxi.
Deteſtamẽtis oꝛdinandis. c.ᷣxxxiij.
De militariteſtamẽto. c.xxxiiij.

Quibꝰ nõ ẽ pmiſſũ facere teſtm̃.c.xxxv.

De exheredatõne liberoꝝ. c.xxxv.
De beredibus inſtituẽdis. c.xxxvij.
De vulgari ſubſtitutõne. c.xxxviij.
De pupillani ſubſtitutõne. c.xxxix.
Quibꝰ mõis teſtm̃ infirmef. c. xl.
Deinofficio teſtamento. c.xli.
De heredũ q̃litate ⁊ differentia. c.xli.
Delegatis. c.xliij.
De ademptõne legatoꝛum. c.Lxlvij.
De lege falcidia. c. xlvij.

De ſideicõmiſſarijs hr̃ditatibꝰ. c.xlviij.

De ſingulis rebus per ſideicommſſum reli

ctis. c. I.

De codieillis. 4 c. li.

Kaci libꝛi.
De bereditanbus que ab inteſtato deferũ⸗
tur. c. li.
De legitima agnatoꝛũ ſucceſſiõe.c.liiij.

De ſenatuſcõſulto terculiano. c.lv.
De ſenatuſcõſulto oꝛſicano. c.lvi.
De ſucceſſiõe agnatoꝛum. c. lvi.
De gradibus cognationũ. c.lvij.
De ſeruili cognatõne. c. lvij.
De ſucceſſionibus libertoꝛũ. c.lviij.
De aſſignatõne libertoꝛũ. c. lix.
De bonoꝛũ poſſeſſione. c. lix.

De acquiſitõeꝑ arrogatõem. c. xx.
De eo cui libtatiſ cã bõa adijciũt᷑.c.lxi.

De ſucceſſiõi.ſublatis q̃ fiebãt ꝑ bonoꝛuʒ

vẽditõeſ ex ſenatꝰcõ.daudião. c.lxi.
De obligatõnibus. c.lxi.
Ouibꝰ mõis re bit᷑ obligatio. c.lxi.
De verboꝛũ obligatöne.

De duobus reis ſtipulandi et pꝛomitten⸗

c.lviij.

De ſtipulatõneſeruoꝛum. c.lxiiij.
De diuiſtone ſtipulationũ. c. lxiiij.
De inutilibus ſtipulatõnibus. c.lxv.

De fideiuſſoꝛibus. c.lxvi.
De litterarũ obligatõne. c.lxix.
De obligatõne ex cõſenſu. c. lxix.
De emptõne ⁊ venditõne. c.lxix.
Delocatõne ⁊ ↄductõne. c.lxxi.
De ſocietate. c.lxxij.
Demandatis. c. lxxxij.
De obligatonibus que ex cõtractu vel quaſt
ↄtractu fiunt. c.lxxiiij.
Per quas ꝑſonas nobis obligatio acquiri⸗
tur. c. lxxv.
Quibus mõis tollit obligatio. c. lxxv.
De obligationibus que ex delicto vel quaſi
delicto naſcuntur. c.lxxvi.
De vi bonoꝛũ raptoꝛũ. c. lxx viij.
De lege aquilia. c. lxxix.
Deiniurijs. c. lxxx.

De obligatõibus que quaſi ex maleficijs na/
ſcuntur. c.lxxxi.
De actionibus. c. lxxxij.
Qð cũ eo qui in aliena poteſtateẽ negocium

geſtum eſſe dicitur. c.xceſ.
Denoxalibus actõnibus. c.xcij.
Siq̃drupes pauꝑiem feciſſe dicat᷑ c. xciij.

De bis ꝑ qͥs agerepoſſumus. c.xciujj.
De ſanidatõnibus. c. xciiij.
Deperpetuis ⁊ tempoꝛalibus actiõnibus et
que ad peredes vel contra beredes tranſe/

De exceptõnibus. c. xcvi.
De replicatõnibus. c. xcvij.
Deinterdictis. c.cxvij.
De pena tem relitigantiſũ. c.xcix.
De officio iudicgs. c. xcix.

De publicis iudicijs. c.c.

luf

— 2 . . 4. 4
S 1 7 . 4 . 5
7 1 8 4 5 6 . . .
32 . .
8 . SM . .
„ . .
. 8
. ä
4
*7
.
d„
.
7 .
=
5
.
.
.
17
.
. .
.
1
.
4
.,
/
„
. 1
/
4
. 8
.
4
=
W . .

●
Pꝛimus.

ERegis. nam idẽſi e olia. qꝛ difficlle erat tot bomines conue

f nire.Aco.

g Ceng lii. interrogani. n antea ppłſiterrogabat᷑.v t. 5. e. ti.
§. P

.plebiſcitũ. vt ſicut

dicis eſt ſententia
et ſic non oĩs vox

ꝛincipis eſtleer.

i¶ Habet vigoꝛeʒ.
ideſt lex eſt et pꝛo le
geſeruaturr.
k Regia. bac lege
cautũ fuit vt pote⸗

ppꝓłs interrogabat᷑ pꝛiꝰ:ſic poſtea ſenato/

lege regia que de er inpeno
lata eſt populus ei etin eum
omne imperium ſuum et po

Deiu. na. gen. 1 l.

daut.yvt cleri. apud pꝛopios epi.et. C. de epiſ. et de. cum dlericis.ct.l. om̃s
qui et curę ⁊ alijs.vt.A. de leg.et con.l.ij. Sed nũquid intelligitur ſine

exemplo ſubuenire ſi cui ſnpliciter reſcribat.Rñ. ſic dũmodo non ſit ibi
aliquod ſignum ex his aruor aue dicuntur. C. x leg.et con.l.iij.

iuridederũt ¶ Rꝛoponebãt
et ediles curules edictũ ð qui
buſdã cauſis:qð edictum iu⸗

teſtatem conceſſit.¶ Quod ris honoꝛarij poꝛtioeſt.

cunq; igitur imperaꝑ epi
ſtolamconſtituit uel cogno⸗

Reſpõſa pꝛudentum ſunt
ſententie et opiniones eoꝛuʒ

les dnncentuzerarnunkero interrogabant᷑ a cõſule. vt. C. de pe. b (MHon tranſgreditur. qaſimmns: to dingnean 36 ſui
ere.l. fi. in pꝛin· poſtulatõnez ſit conceſſum
. „ . . „ f.
b A oladrdd imim eum conuocare legis? obtinent iunis auctoxtatcem. Auocalknanſgrant veihl
cicnvicömunen ſi anciendecauſa: equũ piſum ¶Moc etiam ius honoꝛanuʒ iuntl.i lea ieſolumur
iatzis vrſenut eſt ſenatum uicepopuli cõſu- ſolemus appellare: ꝙ qui? alud cons Ceßuc li
C. de. ſen.l. erſti· li¶ Sed et qð pꝛincipi pla- honoꝛes geruntideſt mag na quod ad aliud =
ulatione. naz ibi lir: leci j 15 squctoꝛi Puic- ¹iur boc non eſt dicere vt ali
buensn u (uit: legis habet uigoꝛem cuʒ giſtratusauctoꝛitatem huic nrpecvone ene vrelt .

melius licet egrediatur per⸗
ſonam. nõ ẽ tamen genera⸗
le ius.nec videtur alius.ſ.
aduerſarius ꝓꝛoꝛſuſ cuʒ ſit
contingens occaſione con s
trouerile.
c ¶ Zenent.i.ligang
d (Pꝛetoꝛuz quoq; edi

V

ad eenagnlo ſcensdecreuit ueledicto pre quibus pemuſſum erat iu aueſepin rane albo -
ad pꝛinapẽ. vt bi cepit: legẽ eſſe cõſtat.(He racõdere ¶ Mam antiquitus dil ſi qfid a. ĩ pꝛino mñ
er f. deð oꝛig. iun. ſunt que conſtitutões appel cõſtitutum erat: ut eſſent qui e ¶ Hon modicam. ſed me
neets lantur. (Mlane erbisque- iura publice ĩtepꝛetarentur: qui ideo quig.
arad hocf deoõdam ſũt perſonales: quenec quibꝰa ceſare ius reſpondẽ-⸗ g EWagiſtratus. ſc ißiß . 3
ſi. beiepo.lvbi ad exemplum trabũtur: quo didatum eſt. qui iuriſconſulti ed dr bedenalfirii 5
et banclegem regi niaʒ non hoc pꝛincipes nult. appellabantur:quoꝛum om-⸗ Dedemum. vrif. 5 orid
n aanere⸗ MNam qð ob meritum in · nium ſententie et opiniones uᷣ El i. coderenpoꝛe⸗ 5
gio. i. inpio tran dulſit alicui: uel ſicui penam eam auctoꝛitatem tenebãt: ut Arrondum etmceb 0
us a ſ. itſogauit:uel ſi cui ſ ine exem iudic recedere areſ põſoeo⸗ cervicoſis animalibus.
Paapiquo aa bo⸗ Ploſubuenit: perſona non mum non liceret: ut eſt conſti. droran aualten m
noꝛe rin eum quo tranſgreditur. ¶ Alie autem tutum. ¶Ex non ſcniptoinſ quia ediles erant erpꝛctor
mZnper ns cum generales ſint omnes ꝙ uenit qdnſeuis appꝛobauit. buſvr,ſoedt ſir be. 0

ferendo ð populo culdubio tenent ¶ Pretoꝛꝰ

eneem na quoq; edicta: non modicam

Mam diuturm moꝛes con⸗ Picrotie.

u utentium cõpꝛobati:le ¶¶ Reſponſa ſententie. ſent.
ſenſt ten P tia Kanme et indubitate

Focus

gio . i. ĩperio tran) reſponſio.ſcm Jo.
ferendo. m ¶ Opiniones. opinio *
n ¶ Conceſſit. i. trãſ „ „ cuʒ dubitatõe reſponſio. ſſ
tutit.ſic vt ipſe populus ammodo non babeat ſibi hoc ius.ſic cundum Jo. ——— —
C. de ve.iu. enu.l.ij. . ſed boc. et deleg.⁊ ſen.con.l.fi.ſed alij di n ¶ Publice.i. quarum interpꝛetatio fiebat publica auctoꝛitate conceſſ. =
cũt ꝙ ⁊ adhuc populus poteſt facere legem.et quod dicitur ſo/ a pꝛincipe.vt vulpia.papiñ.et ſimiles qui fecerunt leges.ff.de oꝛig.iur.
lum pꝛincipem hoc poſſe:verum eſt ſolus.i.nullus alius ſolus ij. S. poſt oꝛiginem.et.S.iuris ciuilis ſcientiam. HS æ
ſecundum hßicch. O( ceſare auguſto. vt. S. i:reſponſo. Acc. —
o ¶ Per epiſtolam. vt. j. de hisqui ſunt ſui vł alie iuris.S. domi p ¶Vt iudici.ſcilicet nulli. ”sss
noꝛum. et.ff. de conſtitu.pꝛincipũ.l.i.Acc. q ¶Konſtitutum.i.ſicut ipſi conſtituerunt. r E non ſcripto ius v
p ¶ Decreuit. vt. C. e. ſi imperialis. nit. de iureſcripto vidimus ꝙ in ſex partes diuiditur.ſequitur ð nonſa

q ¶Edico.vt. C. e.l.ij. deſecundis nup.l.bhac edictali.
r¶ Eegem. generalem quam potes cognoſcere quattuoꝛ modis ſ
vt. C. delegi. et con. l. leges. vel ſpecialem vt ſequitur. D
8 ¶lHe ſunt.ſalicet que conſtituit imperatoꝛ.
t¶ Perſonales. dummodo iuns coꝛpoꝛe non ſint clauſe.alias
omnes ſunt generales.vt.C. de no.C. confir.l.vnica.in. SF. fin.
v ¶ Ob meritum. quia multum ſeruieſat pꝛĩcipi.et ideo aliquã
penaʒ quam dẽbebat ille pati pꝛopter delictum qð foꝛte fecerat
ei remiſit.
xAliani. penam meren.
¶¶ Irrogauit.ſcilicet non merenti vel merenti:ſed maioꝛem qᷓ;

pto.vt.ð.e.S.conſtat. W
iuturni.ſed quãto tꝑe vſus facit moꝛes vł conſuetudinõ Rñ.x. a
vt.ff.qui et a qui.ma.li.l.cum fideicõ. S.ariſto.licet ſcᷣm quoſdam exi
tur tempus cuius non extat memoꝛia.ar.ff. de aqua plu.ar.l.i.in fi. ⁊.f᷑
de aqua coti.et eſti. l.iij. F. ductꝰ. ⁊. C. ꝗᷓ ſit lon. conſue.l.ↄſuetudines.
C. de ſacroſanc.ec.l.fi. Itẽ que dicit᷑ longa:patʒ in rubrica. A. e..ff.
longa aũt.x.an.dicit.vt.j.de vſucap.ꝭ.i.ſequitur.q.x.an.fit robuſt
Sed nũquid ſemel ſufficit.vt.j.x.annos.rñ.nõ.ĩmo debet ad minꝰ bis⸗
ſcm eũ iudicare.vt.C.de epi.au.l.iij.in fi.vel querimoniã: vel libellu
poſitum cõtra cõſuetudinẽ talem ſpernere.vt.ff.deleg.⁊ ſena.con.l.cu⸗
de cõſuetudine.Hũquis ergo iudicat᷑ exempliſ.rñ.nõ. vt..de ſen.l.n

J

H

————— —

IN NIITL.

dignus. vt pena eius metus ſit multoꝛum.yt.ff. de penis mo iudex.⁊ fa.ff. de offi.pſi.ſʒ licet.ſʒ ex cõſuetudine que appꝛobat᷑ exen 5
aut facta. F. finail. plis.et ſic cõceditur aliquid per obliquũ quod directo nõ cõcedit᷑.ſic e
3Dine exemplo.i. vt alij caperent exanpltum. . ff. que reſ pig. ob. poſ.l. aniſto.in fi.ſic econtra peto ex ꝓmiſſione quepꝛ u.
a ¶ Dubuenit. yt clenciſ in quibus multa ſunt ſpecialia. vt in miſſio pꝛobatur ex longo vſu.yt.ff. de yſur. cum de in rem verſo. .—
2 W u
* 6
. 2 3
=
.
.
. „ 5
m 5