Gi901_qt_12 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Rector Academiae Lipsiensis Solemnia Christo Redivivo Et Triumphanti Sacra A. R. S. M D CCLXXI Pie Celebranda Indicit Stemler, Johann Christian zr rre- i Atäaäaders FBu, re Ti, ecn w , e, Rr d. D. PeeeA —⸗ an Gocl fa. Uum laudet udendo, 4 A C A D EMIAE LIPSIE NSIS NISSIMI S ððð 5, atque CHRISTO REDIVIVO EFFE dendique . de eo 0. — tid quo. S A CRA oſtenis no⸗ Decembr. à2. R. s. cCII C C L X X I ʒPI E CELEBRAND A tiorum ptee editie, Al⸗ 2 Pamrum vete⸗ INDICIT. Diſeritur de abrogandie, aut immutandis Pericopis Euangelicis, uliano diebus feſtis ac dominicis in Eccleſia noſtra wſitatis. — renelata el Unceret; 7 Vt fomem cige firni rum terron Contr n⸗ umphat. Achiell, inkernz Pr. di et⸗ icit igitur, magno ante furore oppugnata et ve- 3 vata, inter ipſos oppreſſorum eius tumultus, ve- Ag ritas, quae, naturae humanae abſcondita beni- gnitate Domini noſtri leſu Chriſti, ſalutis huma- nae ducis, et auctoris, adlata ad nos e ſinu Patris, nobis que reuelata eſt, vt nobis, in hac miſeriae noſtrae caligine, prae- luceret; vt magiſtra eſlet ad vitam bene beateque agendam; vt fontem vberrimae conſolationis aperiret, et praelidia fidu- ciae firmiſſima ſuppeditaret contra omnem mortis et infero- rum terrorem. Perſtat immota, inconcuſſa et inſuperabilis contra quoscunque hoſtes et oppugnatores, glorioſeque tri- umphat. Redacti ſunt ad incitas errorum ac mendaciorum architecti, Chriſti et Chriſtianorum aduerſarä; de coelo ad inferna praecipitati, et tenebrarum catenis ita ſunt conſtri- Qti, vt aeternum ſeruiant, praedamque, e faucibus ſuis ere- Ptam, non tantum lugeant, ſed ſummis etiam in fraudis Poenam ſuppliciis, et his nunquam ceſſaturis, adfligantur. Atque huius quidem tam magnifici triumphi, et bonorum Praeſtantiſſimorum, quae mens et cogitatio noſtra vix cape- re poſſit, fructum vitae leſu Chriſti, poſt verum deceſſum, receptae, inprimis debemus. Dum enim, ſuperato mortis triduo, ſua ſe virtute ex mortuis excitat; ſole clarius diuini- tatis eius ſplendor ex hoc in vitam reditu, tanquam prodi- A 2 gio, IV gio, poſt hominum memoriam longe maximo, elucet; de- cretum diuinum, de mittendo perditis hominibus liberatore, ratum eſt; reconciliatio noſtra cum Deo, in qua ſumma eſt myſteriorum omnium, anceps eſſe ac dubia nequit. Stat fides noſtra, non dimouendae rupis inſtar, et quamuis mul- ta contineat, perſpicientia rationis ſuperiora, tamen pro- pter indicia diuinae originis et auctoritatis certiſſima, atque Ppropter hoc tam inſigne documentum tranſitus Chriſti ex morte in vitam, aſſenſione omnium non vacillante, compro- banda et amplectenda eſt. . Commouit rei grauitas priſcos Domini noſtri eultores, inde a recondita antiquitate, vt ſingularem religionem in temporibus, memoriae reſurrectionis huius conſecrandis, teſtarentur. In ipſas enim tabulas diuinas relatum legimus, ſub laetiſtimis regni Chriſti auſpiciis coiiſſe ciues eius quo- tidie ad memoriam eam obeundam, quam Paullus Timo- theo commendauerat 2 Tim. II. 8. Quae quidem conſuetu- do, diu ſatis continuata, maxime obſeruata eſt tempore pu- blicarum calamitatum, magnumque habuit momentum ad Pprimaeuam animi fortitudinem, in perferendis vincendisque vlItimis cruciatibus demonſtratam. Nec obſcura ſunt in iis- dem indicia, quod primum quemque hebdomadis diem re- colendae memoriae reſtitutionis Chriſti in vitam, quae hoc die euenerat, ſancte deuouerint. Actor. XX. 6. 7. 1 Cor. XVI. 2. Apoc. I. 10. Comprobatur idem euidentiſſimis Pa- trum Apoſtolicorum teſtimoniis. Enim vero Ignatius prae- cipit, vt Chriſtiani ſint uusri ααMöυυ. dm αιττοος,, 5X⁵α ατα uvtαανααν νοαν Ayreg, ev &α Son ν Gανταααπεπν ιντ non vt celebrantes Sabbatum, ſed diem domini digne agentes, qua vita noſtra exorta eſt; in Epiſtol. ad Wagneſia- . » 7 4 o. N. EIIII. diem hunc vocant riv dοααοναιοααοαιοον, 1 Sagt- AX, rie öττον οααουο reαον Uαεροον diem reſurrectionis Chriſti Cr luſh R ol ine ſed tute let den perl d dac gul haè po Obt dil cun coll Chriſti, reginam et principem omnium dierutm. De eoôdem et; (e. eatore, Iuſtini Martyris locus inſignis in Apolog. II. extat: rir 78 um k zRis uéa“ oi, Ayre 7 w7sâρα T isisο., e:αν Io Stat Xgisα, 6 Iércα Gorno, 1 dτ☛+ és en venpo* Avés ismuI. Solis die communiter conuentum agimus, quandoquidem en pro. I. C. S. N. eo ipſo die a mortuis ſurrexit. Non acquieuit atque in eo Chriſtianorum, amore Saluatoris ſui flagrantium, pietas, liſti ex ſed annua quoque ſolemnia conſecrauit Chriſto, vitae reſti- Oinpo. tuto, eaque ita celebrauit, vt diuinis laudibus atque maxima laetitia et gratulatione plena eſſent omnia. Ab ipfis qui- oltores, dem Apoſtolis inſtituta ea ſ⸗ merito Socrates negat, ac nem in perhibet, legatos Domini nullum diſciplinae Chriſtianae ad- ranlis, dictis iugum impoſuiſſe, ſed feſtum Paſchatis diem et reliqua ginns, Sacra ad ſalutarem Chriſti memoriam libere ordinata fuiſſe, gvo⸗ H. E. V. 22. Dubium tamen nulli relinquitur, qui in anti⸗ Timo- quis ciuitatis ſacrae monimentis verſatus eſt, anniuerſaria nluetu⸗ haec Sacra reliquis antiquiora fuiſſe et vbique! locorum a tem- grepi. poribus, quae ad apoſtolicam aetatem proxime accedunt, Um ad obtinuiſſe; quod ex funeſtiſſima illa Occidentis ab Oriente disgve didenſione et controuerſia de die ſtato Paſchatis, ſeculo ſe- ini. cundo et tertio magna animorum contentione agitata et per ſenre. ſynodum Nicaenam demum compoſita, doctiſſimi viri recte ne hoc colligunt; in qua quippe vtraque pars ad conſuetudinem Cor. Apoſtolorum prouocabat; quod documento nobis eſt, con- ö . T. ſtitiſſe inter omnes, eosdem memoriam tranſitus Chriſti per mortem feſto ritu celebraſſe. V. Baumgartenii ſuccindtam e Commentationem de veterum temporibus, memoriae Chriſti, vitat ouors, reſtituti ſacrit: In Programmat. Academ. p. & ſq-. Ipſa autem dare nomina, quibus veteris eccleſiae doctores ad vnum omnes cgur R haec Sacra ornarunt, planiſſimum faciunt, quam grati omni- Gu⸗ bus expectatique ſingulis annis redierint dies, huic memo- dons 4 riae dicati. Suo enim momento aeſtimantes bona, quae per V A 3 Chri- . 1 — dicatum a nece, nobis parta ſunt, et quae ex opere diuinae reconciliationis perfecto vberrime in nos redundant, Paſcha . . . . . 4 Princpem omnium et maximum diem, feſtum feſtorum, fontem et fundamentum reliquorum adpellarunt, et quid- quid ſolemnitatum diuinis oraculis conuenire crederent, id omne conferendum eſſe in hunc diem arbitrati ſunt- Fi- dem facit vel vna homilia XXXXII. Gregorii Nazianzeni Theologi, quae ſecunda eſt in Paſcha, in qua facundiſſimus grauiſſimusque diuinarum laudum praeco poſt exordium exclamat: Tiegoy oονσααα οαα%νιιι, bοασα bτσ, 2 . 5 dbéοατιαρ Yoisρ sα venpesv, hodie ſalus mundo tam vi- ſibili quam inuilſibili: Chriſtus ex mortuis. IIdo& Kooisg IIdoYα, .“ ‿n S IIdσνN⅝ ri ri r0i0ο Abry Soprovv ain Soori, o avivbis oννwvuüuoοουοσ roοσπ+̈ ο τâρ æιανραα οραα, 3 10 Qudοτνορσ vον ν%ς⅜ LανιοασsανWν⁵ο évα, R. 3 αο , Gor Ybiss, oj sz aurca TeSXν vg, 50οαναασαιοο. Paſcha; Paſcha Domini, iterumque Paſcha dicam in honorem Trinitatis. Hoe ſolemnium omnium maxime ſolemne et celebritatum celebritas, tanto ceteris omnibus non ſolum humanis, et humi defixis, ſed iis etiam, quae Chriſti ipſius ſunt, ac propter ipſum cele- brantur, ſuperior ac praeclarior, quantum ſol ſtellas ante- cellit. Oper. p. 676. edit. Colon. Non eſt inſtituti mei iam documenta paſchalis veteris Eccleſiae pietatis omnia his edita ſolemnibus, a Paullo Anto- nio aliisque copioſe expoſita, repetere, aut ſubducere illorum rationes, quae grauiſſimae fuerunt: ſubſiſtam tantum men- te et cogitatione in ſelectis ex ſacro N. T. Codice pericopis, quae praelectae in iis ſunt et explicatae coetibus Chriſtianis. Quemadmodum enim ſynagoga Iudaica in ſolemnibus die- raS Chriſtum poſt acerbiſſmum ſupplicium reniuiſcentem et vin- Gen bus feſtis ordinarias lectiones, Paraſchas Legis et Haphtha- 5 ſübt ni, ſelt Pto or ttti⸗ gac aett da ſoc 0 ede der ite cot II. cer tatt le Mar ho i ei⸗ Di ali ad 1o VII ras Propheticas, Vütatas diebus Sabbati, ſolebat ſeponere et M ſubſtituere alias, tempori accommodatas: ſic etiam Chriſtia- =ðOW h ni, qui, Vt eſt veriſimile, ſynagogae exemplum ſequebantur, =ð em ſeligebant ſacras quasdam Particulas ex Commentariis ſcri- ptorum N. T. feſtis diebus conuenientes, easque praelectas . populo zoο oinοονορ commendabant. Quod ad Paſcha 17 aattinet, multa ex vno Auguſtino loca aperte demonſtrant, l. quod per omnes ſolemnium iſtorum dies, perinde vt noſtra ns aetate fieri nouimus, hiſtoria redeuntis ex mortuis in vitam Saluatoris noſtri leſu Chriſti recitata fuerit. Conſentit Chry- nn ſoſtomus homilia LXIII. Oper. T. V. Qoreg 70 7 egl 78 5avS ey r uéoe ,0 AvαανρροννQhIJ⸗⸗, 2 7 S“ T Ayo- R Sd w, uc] r &enαααα οοoναπ Yενοoοντανω‿ 7τ τα αα= d Niv duviοααραοιν Quemadmodum ea, quae ad crucem in pertinent, legimus in die crucis, ita etiam in reſurrectione, .. iittem et in ſingulis feſtis diebus, quae in ſingulis acciderunt. N. conf. Ioſeph. Binghamus Originum Etale fiaßticar. LXIIII. C. D II. J. II. Vol. VI. p. 62. et Io. Andr. Schmidii Hiſlor. Fe- 6 orum et Dominic. p. 123y. Gregorius M. ſeculo ſexto in ean- Mün dem pericopam paſchalem, e S. Marco Cup. XVI. 1-5. de- hie cerptam, quam nos redeuntibus Paſchatis diebus, interpre- dH talnur, in concione ad populum, ſermonem habuit. Simi- d. liter Io. Mabillonius ex priſco quodam ſeculi ſeptimi Lectio- m . nario oſtendit, non alias iamdum pericopas, quam quas E PPoogie praelegimus, diebus Paſchatis explicatas fuiſſe, de An- es tiguit. Liturg. Gallican. L. II. p. 106. cum quo soννιααςοο 0. etiam conuenit Homiliarium, ſeculo ſequenti opera Alcuini uan publicatum. De diebus feſtis, Natalis Chriſti, Pentecoſtes len. Aliisque poſſem idem oſtendere ex Kalendario Dominicarum , ad vſum Breuiarii Romani ante nongentos annos deſcri- ⸗ . Pto, et euulgato a Leone Allatio, in diatribe de Dominic. Addgiad. Graecorum Traét. eius de perpetua occidental. es d⸗ orien- oriental. Eccleſ. Conſenfione, niſi a propoſito meo abhorreret, fuſe lateque ea de re diſputare, et repetere ſaepe ab aliis tractata, inprimis autem accurate expoſita a lo. Benedicto Carpzouio, celeberrimo Helmſtadienſis Academiae doctore, cuius de hoc argumento diſſertatio hiſtorico Eccleſiaſtica MDCCLV. publice defenſa multis modis praeſtat Io. Henr. Thameri Schediaſmati de origine et dignitate Pericoparum, quae vulgo Euangelia et Epiſtolae vocantur, quod ab anno inde MDCCXVI. aliquoties editum eſt, multisque et inſignibus erroribus laborat, quos cauere tam acerbum conſuetudinis in Eccleſia introductae reprehenſorem et accuſatorem de- cebat. *) Mihi iam conſtitutum eſt perſequi, quae nuper de mi⸗ nuenda feſtorum dierum multitudine eo conſilio attuli in medium, vt tuerer, quae in ſymbolis noſtris, et in Ordina- tione, quam vocant, Eccleſiaſtica bene ſapienterque pii ma- iores inſtituerunt. Compertum enim habeo, non minus eſſe multos hoc tempore, qui grauiter moleſteque ferant, retineri in Eccleſiis noſtris Pericopas Euangeliorum et Epi- ſtolarum diebus dominicis ac feſtis fixas, eamque conſuetu- dinem immutari et abrogari cupiant, quam multos eſſe de- prehendimus, qui de multitudine feſtorum dierum conque- rantur. Atque ex his nonnulli ſunt in eorum numero, quos Phaedrus breuiter et concinne notat, quod, vt ſapere prae aliis putentur, coelum ipfum vituperent. Itaque in emen- *²) Incurrit Thamerus in iuſtam virorum, incorruptius iudicantium re- prehenſionem et ſanioribus eorum conſiliis locum reliquit. Faſſus eſt enim in epiſtola, ad amicum ſcripta, ſe mente non mala ſuum Schediaſma edidiſſe in lucem, et malle potius reuocare, quam offen- dere imbecilliores. Tandem veniam petiit apud omnes, promiſit- 1petit apud. Promuht que, ſe tenaciſſimum fore eorum, quae in libris ſymbolicis et in Conſtitutionibus Eceleſiaſticis praeſcripta ſint. vid. die unſebuldi- gen Nachrichten ad An. MDCCVIII. p. 530. etmenda tepunga ſoedas 1 matone Fecleſia ſe ferun os de Pietats nbus ſa Igende AAkerm chet Cunt n ſere co⸗ perit iciant, ſignan nem e herus ſactis entia Per en maxim Phorim Perſpes maioril comme akadg Lato I ſect A ide kor Ca leteh emendatis per Lutherum ſacris quam plurima deſiderant, et d als repurgatae a ſordibus errorum ac ſuperſtitionis Eccleſiae edio foedas maculas et corruptelas exprobrant, nouamque refor- ore mationem moliuntur, et in aliam formam redactam cupiunt . 1 2 . ſiaſic Eccleſiam Euangelicam. uo ſanctiorem plerumque prae Henr. ſe ferunt pietatis formam ac ſpeciem; eo acerbius meritifſſi- varun, mos de re diuina viros traducunt; eo plura fingunt verae Oinde pietatis in Sacris publicis noſtris impedimenta. Inprimis ri- S nibus tibus ſacris, Pie inſtitutis et ſancte hucuſque obſeruatis, cor- udinis rigendae religionis deprauatae obtentu, repugnant, eosque n d. ad fermentum Eccleſiae Romanae ac Papiſticum, tollendum ex coetu Proteſtantium, referunt, ſeque ingerunt et obtru- de mi. dunt nouos corfuptorum ſacrorum emendatores, cum mi- tuli in ſere confundant et perturbent ciuitatem ſacram, impedimen- rCina- ta veritati ac ſanctitati impuris dogmatibus ſuis plurima ob- i ma. liciant, fratresque imbecilliores offendant. Ducem et ante- nims ſignanum habent Thomam Münzerum, factioſum homi- .R nem et Fanatico ſpiritu agitatum. Poſteaquam enim Lu- Eranh, agitat t Pyi. therus Pericopas Euangelicas in emendandis purgandisque ſetu⸗ ſacris a deprauatione Pontificiorum, ob cauſſas, quas pru- le de. dentia correctoris deprauatae Eccleliae poſtulabat, et pro- pter eam, qua in arduo ac difficii hoc negotio opus erat nque⸗ a, maxime, Gνννρντ οονια retinuerat, praeſertim cum magnum ſpere plurimorum ſtudium in rebus Liturgicis ſeruandis videret, nen perſpectumque haberet, ineſſe iis rebus, quae inſtitutae a emen. maioribus et per multa ſecula vſitatae fuerant, gratiam et commendationem: crude et aſpere in eum inuectus eſt, ſer- e uatasque portiones illas Euangelicas abrogari volebat, euul- ſuun aLato libello Teutonico: Ordmung des Teutſchen Amts 2u Al- ofen ſRtedt, A. I523. de quo legenda eſt b. Valent. Erneſt. Loeſche- W ri de Tkomae Münzeri vita et faltis diſertatio §. V. Idem fu- ll. ror Caroloſtadium inceſſit, de quo Lutheri liber aduerſus cokle- X 2 roel⸗ eſtes Prophelat conſulendus eſt; et Alberus von der Cntha. diſchen Lehre Lit. D. Placuit nihilominus inſipiens illa ſa- Pientia, placuerunt tumultuoſe et turbulenter ab eo facta iis, qui non amore veritatis ſtudioque virtutis, ſed ſuis ob- ſecuti cupiditatibus, noua ſubinde inſtituta in Eccleſia vr- gebant; irriſores autem et empaectae religionis noſtrae ſan- tiſfſimae, inter quos Democritus et Edelmannus, quem merito viri cordati prodigioſum et ſtultum terriculamentum vocarunt, primum locum obtinent, auide occaſionem arri- puerunt criminandi, resque ſerias riſui et ioco turpiter ex- ponendi, et omni maledidorum genere Sacra noſtra inſectan- di. Pontificios nondum recedere a priſtina obtrectandi ea- dem libidine, mirum non eſt; cum argumenta deſint, quibus veritatem efficaciter impugnent, doloremque nondum de- poſuerint, quod per ſacrorum emendationem, a Luthero peractam, Chriſtiana religio, relegata ſuperſtitione, ad inte- gritatem et puritatem reuocata, imperiumque Romanum multis in locis euerſum et concuſſum eſt. Atque ex hoc fonte accuſationem Cornelii Schultingii fluxiſſe arbitror, qui ieiuna vocat Sacra noſtra, ridetque, nos ſimias Eccleſiae Ro- manae agere, collectasque, reſponſoria, hymnos, cantica, in ea vſitata, vſurpare. in Biblioth. Eccleſiaſtica T. IIII. P. I4. Praeoptarem equidem, Godofredum Arnoldum ab eorum abhorruiſſe conſiliis et communitate, qui in eo ingenium perdunt et operam, vt recta faciant praua, et aberrantes a vera doctrina opiniones, peſtiferisque contaminatos errori- bus homines defendant, conceptas precandi formulas, col- lectas, quas vocant, preces, publicam Pericoparum Euan. gelicarum et Epiſtolicarum praelectionem et alia, tamquam reliquias Papiſmi, reprehendant ac damnent. Alieniſſimos eſſe ſcio a talibus conſiliis non modo in Reformatorum coe- tu multis praeſtantes meritis viros, Caluinum, Gualterum, Ame- mmeſſioum et dlios, CtOs, ate Drogand run Iarn 10 ex ſi conſoltor⸗ Dilil ger werte ine num iud eitniam in hac tar uoltorum Ule, gu⸗ ſarumm p na et ded Gignum ltionumn tentiam, commprobe Gbicge li gencdlipre ſuae fidei Prin tin ſindet, Optimni vi 3 Klutare Hiſtoriam nobis ſil TRlla alia fucoßio Chr. Ula ſa eo dt ſiis ob. ccleſia v. Oltrae ſan⸗ 6, gliem lamentum nemn an. tpiter er. inkeckan⸗ Gandt er. 1, guubus dum de. Lutthero 1d inte. omanum e ex hoc ior gi laeRo⸗ “M 11 1. 144. . Aunn ingenium trantes 4 s erroti⸗ las, eol. m Euar- tamquam eniſſinos rum coe. lterun, Aune⸗ Amefium Sixtinum ab Amama, Hoornbeeckium, Voetium et alios, ſed etiam noſtrae communionis T heologos et ICtos, atque ex omni hominum genere alios quam plurimos, abrogandarum, certe immutandarum, ſelectarum particula- rum illarum, quae diebus dominicis ac feſtis coetui Chriſtia- no ex ſacris literis praeleguntur et explicantur, auctores et conſultores. Igitur landibus eorum ac honori meritisque nihil detrahi cupio, nec arroganter quicquam ago, dum aperte ingenueque fateor, me quidem i in ſummorum viro- rum iudiciis libenter acquieſcere, quorum doctrinam puto eximiam eſſe, et quorum ſanéctitatem, vt debeo, reuereor, in hac tamen cauſſ⸗ la, quam diu ſatis certo iudicio, adhibita multorum annorum experientia, ponderaui, nondum repe- riſſe, quod me commoueret, vt inſtitutum retinendarum iſtarum portionum ineptum, abhorrens a prudentia Chriſtia- na et aedificatione coetus ſacri, quin immo noxium et in- dignum religione ab erroribus et ſordibus humanarum tra- ditionum repurgata, arbitrarer, et accederem ad eorum ſen- tentiam, qui non ferendum eſſe ritum, tot ſeculorum vſu comprobatum, cenſent, ſed abrogandum mutandumque, quique libertatem ſacrorum adminiſtris concedi volunt ſeli- gendi pro lubitu penſa, quae publice proponant coetibus, ſuae fidei et curae commiſſis. Primum ipſa Pericoparum iſtarum dignitas et praeſtan- tia ſuadet, vt temere ab eo more, vtili ac ſapienti, quem Optimi viri, qui Euangelica Sacra inſtaurarunt, profuturum ac ſalutarem Eccleſiae iudicarunt, non recedamus. Etenim hiſtoriam vitae et rerum a Chriſto, oννναà is“ Gοτσσροας Jν ad illuſtrandam Patris ſui gloriam et comparandam nobis ſalutem geſtarum exponunt, animisque inſtillant, qua nulla alia vel Praeclarior eſt, vel certior, vel humano generi fructuoſior. Scripta nimirum eſt, vt magnum illum ſalu- B 2 tis XII tis noſtrae ducem et aſſertorem propius cognoſeamus; vt ens αοονο fidei firmum, vt gοννονο ιαννιι X ρααας ha- beamus, in quo immota perſtet; vt certo aſſenſu recipia- mus, leſum eſſe Chriſtum, dilectum Dei filium, miſſam ad liberandos a pernicie mortales 5 vt in eius tranſeamus com- munionem, fructumque percipiamus ampliſſimorum eius promeritorum, in hac et futura vita is tribuendum, qui omnem in eo fiduciam collocant. Io. XX. 31. I IO. I. 3. Hoc ſuo exponere ambitu, hoc crebro inculcare et ſacrarum lite- rarum argumentis corroborare, hoc adplicare dextre, prae- cipuum eſt, in quo cura omnis et cogitatio fidelium Eccle- ſiae doctorum verſari, fixaque et collocata eſſe debet. Quis vero negare auſit, obtinendo fini tam ſalutari per Pericopas illas, ſatis eſſe Droſpedum, qui attente eas conſiderat ani- moque complectitur? Quid adduci in medium Poterit, quod ε bbανον ſit r6ρρ οααοd¼qοσαπαWοαν 27 00 Xενραν x 00° ταναοοαονooůhZö, r 99ρ 2 Oei* r/o S*αααναοαιονπ quodque oναα efficere poſſit hominem, Deo dicatum, ad omne opus mi- niſterii ſui perſiciendum, quod in iis non contineatur? Quem adparatum alium deſideramus, qui nobis non abunde hic ſuppeditatus ſit? Non repugnat propoſito fini frequens eorundem ſeri- pturae textuum repetitioc. Cum enim, quod apertiſſima de- monſtratione confirmari poteſt, compendium exhibeant ac ſummam omnis doctrinae Chriſlianae; per eam repetitio- nem efficitur, vt magis in ea inſtruantur auditores et corro- borentur in veritate: quia, Paulo teſte, eadem ſcribere ac dicere ſaepius ad 10 σ „ι in fide obtinendum accommo- datum eſt, quo nihil eſſe in religione magis neceſſarium ac frugiferum poteſt. Philip. III. r. Ebr. XII. 9. Adiuuantur per eandem ſacra priuata ac domeſtica, quae cum publicis Omiohgi. perpetuo debent; quod malo grauiſſimi Theologi, Balth. Palch. M iir ad puranlu/ llt: Melit one no ſtemten n Ace corumm, Tetinere nu do⸗ Cripti eae AMtit fſitur eni ſla tt/⸗ Larte vete glol omn ſrir ahote H Drucdenti Dungeli 4 la II ll 1e or nem, it tra gitur et! in cont we eüian arhus; pt ſOetlo ha- ln reahig. iſſum ad mus cont⸗ rum eius lum, Gni I. 3. Ho rarum lite. tre, Pkae. um becle. det. Quß Pericopas derat an-- n potett⸗ , 10N Priſe Opus m. 1.)Qvemn. nde bic em ſerl⸗ mma ce. hubeant ae lehettio⸗ et corlo⸗ enibere . ccInN. Nariumn a0 Gtuwaptur n poblidss Theoloy, Palthe Dalth. Meiſneri, quam meis verbis, exprimere: Wanuducun- Fun ad oltoghzlta, de Chriſto genuini diſciplinae eins alummi: prat- parantur animi ad attentiorem auſcultationeme tenacius doltrinae capita infgere Palikt memoridge, quae labilis eſt et pauta plerunt- gue rotier de tewtibus ſemper iunonatis, et plurimum ex Euangelio, iam ante cognito, deleltatiomis capiunt; ſiqidem ledtio lelta pla- cet: decies repelita, Placebilt. Tundem in tentationibus atgut agone mortis Jaciliu 5revordanktir Euangelicarum conſolationum iteratarum, vti experientia ſatis ſuperque comprobat. Aecedit auctoritas librorum Eccleſiae noſtrae Symboli- corum, qua obligamur ad eas Pericopas retinendas, quas retinere Confefliones iſtae egregiae iubent, in quibus ſum- ma eſt doſtrinae noſtrae, nihil recipientis ao probantie, quod vel a Ooripturit, vel ab Eccleſia Catholica diſcerepet. Docent autem eae Artic. Al. Aug. Confeſſ. de ritibus Eccleſiaſticis, quod illi ritus ſeruandi ſint, qui ſine pexcato Jeruari voſſunt, et proſunt dd tranquillitatem bonumque ordinem in EKecleſia; ſicut certae ferige, Jeſta et ſimilia, perhibentque Artic. NXI. Apud nos magna x Parte veteres ritus diligenter ſeruantur, et calumnia falſa eſt, quod omnes cerimoniae, omnia inftituta vetera, in ERecleßiir 20- ſiris aboleantun. Verum publica guerela fuit, abiſus gquosdam n vulgaribus ritibus haerere. R, quoniam non poterant bona conſcientia probari, correlti per nos ſunt. Iudices eſſe vVolO omnes, in quibus eſt ingenuus veritatis amor, et vel aliquis prudentiae et aequitatis ſenſus, annon illa Pericopatum Euangelicarum repetitio annua, quae procul dubio ad ſimi- lia illa referenda eſt, quorum Confeſſio noſtra iniecit men- tionem, iſtiusmodi ſ, Vt ſine peccato ſeruari poſſit, et pro- ſit ad tran quillitatem bonumque ordinem in Eccleſia? Sarta igitur et incolumis, in hac praecipue difficillimorum tempo- rum confuſione, huius profeſſionis auctoritas retineatur per hoe etiam inſtitutum, ad praeſeriptum eius ſeruatum. Adda- PB 3 US mus huic loco alium ex Catechiſino maiore Artic. II. Sym pol. fid. p. 495. Ceterum hasce partes, intelligunt paſſionem Chriſti et alia, ſigillatim huie compendioſo, et pro Pueris inſtitit- to lermoni non conuenit, ſed prolixis conlionibus, guae per totius anni circulum habentur, Praeſertin in temporibus, guat talibus proliciore ſermone trattandis deſtinata ſunt, de natiuitate, Vaſſo- ne, reſurrebtione, aſcenſione Chriſti ete. Quin iam totum Euan- gelium, guod praedicamus, eo tendit, ot hunc articulum probe per- cipiamus, in quo totius Jalutis noſtrae ſumma ſita eſt, guemque ob vſum ſuum longe laieque Haremton nunquam ſatis pPerdiſoere Poſſu- mus. (Auae verba perſpicuum faciunt, cum diebus feſtis pios maiores vſitatas Pericopas retineri voluiſſe. Symbolis Eccleſiae accuratiſſime reſpondent promulgatae Principum Saxoniae, praecipue immortalis AVGVSTI Electoris, leges, quae ſapienter conſtituunt Artieul. gen. II. vt Paſtores omnes et ſacrorum adminiſtri in orationibus ſacris, diebus feſtis et dominicis, non alios deligant ſuo arbitratu textus explican- dos, quam Pericopas vſitatas et lata lege Eccleſiaſtiea quaſi confirmatas, quae rudi ac humili multitudini a teneris cogni- tae ſint et peruulgatae, eamque ob cauſſam a patribus fami- lias repeti et inculcari facilius Poſſi nt. Idem praecipit Art. K. de ritibus Eccleſiaſticis, ne quis Eccleſiae miniſter audeat ſua voluntate, et prout ſibi lubeat, quidquam innouare aut mutare ac diſponere, idque ne fiat cum offenſione infirmo- rum in grege ſacro, Ephororum Eccleſiae eſſe, ſumma fide in munere ſuo verſari, vt ſui officii partes impleant Paſtores, nec arrogantia! quadam in perfringendis, quibus vincian- tur, legibus, in cenſuram incurrant. Ipſa, quam Apoſtolus etiam atque etiam commendat, vdραι ο v ννοσιυπ ſane in Eccleſia ſeruanda, poſtulare hoc videtur. Metuenda ve- ro eſt &τÿdI ſu ⸗e confuſio, ſi, abrogatis Pericopis, delectus textuum libertati cuiusuis Paſtoris relinquitur, cum ſint in ſacro 4 ſicto mn Urdent ii, Ii tentize n Opinione Parimmn gtam ni Ppud Re lior cete Ero Gictum (ient ol et veteru lmalo ea in Eed tor irornn Eniti, er orrur Dlürda . liaſimol⸗ 10 guis ins iiti Ihatis in eine Kitum 0 l gor 1 pe * Eig einen rnr Den ;, dey . LlC Il. Gm Haflonem jir in ſitu. Ver kotint ie tu ihut um Euun- Grohe per⸗ engle o; lere oſr. dus keltis Symbolis tincipuin is, leges, s Ofnnes is feſti esplicar⸗ iea Gnli ns cooni⸗ s an- KN.N. Audeat Oare At infirmo⸗ muma fie Paſtores, Finclan. pofols , linde jenda e⸗ Gelectus n lor in ſicro ſacro miniſterio non pauci homines indocti et deſtituti a prudentia, quae rationem habet auditorum, loci ac tempo- ris, qui nihilominus magno faſtu turgent, ſuique iuris ac ſen- tentiae nimis efle cupiunt, prudentiae cuiusdam ſingularis opinione, a qua tamen omnis eorum ſapientia abeſt diſtatque plurimum. Ab his quam inconuenienter, quam inepte, quam ridicule nonnunquam is delectus inſtituetur? quod apud Reformatos fieri, ipfe Benthemius non diſſimulat, du- rior ceterum in hac controuerſia dictator. *) Ergone coelo demiſſum eſſe putas illud Stephani I. P. R. dictum: Nihil ex iis, quae tradita ſunt, nouandum? obii- cient ol e& evavrlag, atque probrum peruerſi moris antiqui et veterum inſtitutorum ſtudii mihi inferent. Ego vero non diſſimulo, ſed prae me fero, abhorrere animum meum ab ea in Eccleſia rerum nouarum cupiditate, qua qui impellun- tur immodici ſui aeſtimatores inſtituta, quae nihil habent in ſe vitii, ſed peruerſae mentis hominum culpa labis aliquid et corruptelae contrahunt, ſine ratione tamquam inſana et abſurda damnant, et emendationis corruptelarum in Eccle- ſia ſimulatione confundunt omnia et perturbant. Enim ve- r0 quis eſt eorum, quae in ciuitate Dei geſta ſunt, inde ab eius initiis, tam ignarus, quin ſciat, perſaepe eueniſſe, vt, mutatis ritibus, culpa vacuis, mutata ſit incorrupta doctrina in eiusque locum ſucceſſerit falſa? Emendatiorem Eccleſiae ſtatum optare et votis omnibus expetere, id vero dignum eſt quouis homine vere Chriſtiano, inprimis autem ad do- tores pertinet, omnem curam, operam et induſtriam in eo Ml . cCol. *) Es iſt niebt wohl gethan, daſi ibhre Kirohe die BErwählung eines Trxtes einem jeden Predigen ſrey gelaßſen, wodureh zu eizen an manchen Orten ſolehe Sprüche erkläret werden, die wenig Erbauung hringen: Deunn hierinnen iſt eine geiſtliche Klugheit nöthig, welche ſieb aber nicht bey allen findet, in dem Holländiſch. Kirchen und Schulen Staat, xVI collocare ac efigere, Vt cum puritate doQrinae diuini cultus puritas, ſublatis ab eo corruptelis, in Eccleſia conſeruetur. Sed cautione opus eſt ea in re maxime, ne corruptelae fin- gantur, et emendandi eas conatus in Refor matiſmum, quem vocant, degeneret, ex quo incommoda quam plurima omni tempore orta ſunt. V. Neumannus de Reformatiſmo, Enan- gelicae Eccleſiae intentato, et Wernsdorfius de car WMi 7c turha- rum in Eccleſia H. XVI. Vol. I. diſſertation. p. 465. Re- ſpondere ad omnia, quae auſterius et iniquius dicta et de- clamata ſunt in eos, qui conſultum ducunt, retineri eas Peri- copas, praeterea remouere incuſationes et querimonias, quae conſtipantur aduerſus hoc inſtitutum: quod nimirum per illud, contra mandatum Chriſti, manibus excutiatur plu- rima Scripturae Sacrae pars; quod ſaepe turbetur hiſtoria ſa- cra; quod nec rebus, nec temporibus hodiernis conueniat et impedimento ſit, quo minus doceant verbi diuini miniſtri, quae coetuum vtilitati ſint accommodata; quod plebeculae ſuperſtitionem alat, quae illud tanquam Chriſti inſtitutum colat, maioremque tribuat his particulis, quam reliquis li- bris ſacris efficaciam; quod ignauiae multorum ac ſocordiae alendae fomes ſit; quod faſtidium excitet penes auditores, qui ſapiant; quod libertatem Eccleſiae adimat; quod fermen- tum ſit Papiſticum, tollendum ex coetu Proteſtantium; et quis inſectationes omnes enumeret? longum nimis foret alie- numque a meo propoſito. Non hodie demum aut nudius tertius haec obiecta ſunt, ſed inde a repurgatorum ſacrorum temporibus identidem repetita; reſponſum igitur ſaepe eſt a viris grauiſſimis, et non ita pridem denuo argumenta omnia tam accurate ſunt examinata et excuſſa abs laudato ſupra Theologo, Io. Benedicto Carpzouio, in diſertatione hiſtorico Eccleſiaſtica et polemica de non temere abrogandis Pericopis Kuangeliorum et EKpiſtolarum., nihil vt addi poſſe vi⸗- Videatur. ccet, il e0 IIIS, N d, cumm Kuctie ss erit in eulation copele, Ue volui, Pni eſts era, int (hs, qyos Deo probe ntiis, tutt, aut Ceterume da, inpuin ſiene N. ] Rintiitnan lium hoc Ccum do dum confi Gercitio. rillionis 6 cum Deo Nt u ar Cuti ls, ne dd on Cnni non tar0 Imagine . due redlin Dhetarum! Ertod teſt i cns . videatur. Si, quod veros Saluatoris optimi ſecdlatores de- Emeir. cet, in eo cogitationes omnes et curas diligentiamque pone- ehe fin. mus, Vt AXεονvw ſimus ev dαQaνααπ, ſtudiumque veritatis in gnen cum ſtudio caritatis et concordiae perpetuo coniungamus; imaothni res erit in ſaluo, atque omnes euaneſcent querimoniae et 9, Elun. accuſationes. Equidem vobis maxime, cariſſimi Ciues, mea ir tynhr⸗ hac opella, vindicandis Pericopis Euangelicis deſtinata, inſer- 65. Re⸗ uire volui, qui vos Sacrorum diſciplinae deſtinatis et ſuſce- chn er de⸗ pturi eſtis ſacerdotium, Putaui enim eorum, qui procurant ens Peri- Sacra, intereſſe maxime, vt rituum cauſſas habeant perſpe- limonis, Ctas, quos ipfſi peragunt, et certi ſint, ſe in re verſari, quae nimirutn Deo probetur ſaluaque fide agi poſſit: vt reſpondere que- iatur pla ant iis, qui, quae vtilia ſunt in Sacris noſtris, praetermit- lſtoria ſe⸗ tunt, aut corrumpunt, naeuos autem verbis exaggerant. uemuatet Ceterum cum ad Sacra Paſchalia, quae inſtant, rite celebran- miniti, a, inprimis pertineat, vt ſectiones illas, quae his diebus ex lebeerle ſacris N. F. libris praeleguntur et explicantur, longe prae- Uſtitarum ſtantiſſimas ſuis expendamus õ . commendare Cigil. pium hoc ſtudium eo magis volui, quo arctius copulatum ende eſt cum doctrinae religionis Chriſtianae tuendae munere, et totes, cum confirmatione animorum in fide ſaluifica ſanclitatisque Okermen exercitio. Agite igitur . excitate mentes, vt in ipſa reſur· zet gis rectionis Chriſti hiſtoria inſignia diuinitatis eius et perfectae Det ale⸗ cum Deo reconciliationis veſtrae documenta animaduertatis; rnudins vt ννιατιαιιαρουνι eins benigniſſimamque facilitatem ſuſpi- Sctorim Ciatis, qua factum eſt, vt triumphalem ſuam de morte vim lepe e ab omni dubitatione remoueret; vt accuſationem, poſtea cunenh non raro intentatam, credulos Piſcatores, falſa deceptos tmant imagine, falſa narratione corrupiſſe alios, tolleret, veritatem- etrint que reditus ſui glorioſi in vitam teſtimoniis omnium Pro- uuclil bherkum ſignisclue luce clarioribus demonſtraret iis, quos i dole. Certos teſtes ac praecones delegerat mortis ac vitae ſuae; in . . C quo- XVII. quorum conſpectum poſt exitum ex monimento vel decies venit, vt eum non modo audire, ſed etiam oculis cernere et manibus tangere poſſent; cum quibus cibum potumque ce- pit, vt, timore ſenſim miſſo, facilius perciperent, quae di- cerentur, eaque menti penitus mandarent. Horum ergo teſtium de redintegrata Chriſti vita oracula auide excipite ad confirmandos in fide animos veſtros, ad praemuniendos eos contra omnes hoſtium veritatis R. C. impetus, et ſpem exploratiſſimam beatae immortalitatis fulciendam, omnem- que in co induſtriam veſtram ponite, vt in ſocietatem vitae eius tranſeatis. 2 Eo pertinet ſolemnis Oratio, multa elaborata ſtudio, quam de quadrageſimali Clriſti rediuiui in terris commoratione, ſpem Chriſtianorum mirifice adiuuante et illuſtrante cras in aede Academica ab hora XII. recitabit CH RISTIANVS THEO- PHILVSKKOEFPPINGIVS, Kiebitzio Wiſnicuc, Art. Wag. et ad nedem S. Petri Catecheta, dockrina, vita et moribus bono cui que probatus. nonoque hes ſpecinine commendandus. Vt igitur eum frequenti concione beneuole audiatis 11IV- STRISSIMI COMITES VTRIVSQVE REIPVBLICAE PROCEREG8S GENEROSISSIMI NOBILTISSIMITGVE CVYLTORES DIVINAE AC HVMAN AE SAPIENTIAE, quam fieri poteſt, humaniſſime rogamus. Dabitur hoc audiendi ſtudium non Oratori, ſed ipſius Liberatoris noſtri honori, cui Vos ita deditos eſſe noui, vt ſperare queam, vos hoc ſacro ſancto tempore hoc documentum pietatis in eum vESTRAE pPublice declarandae libenter edituros eſſe. Rogamus ſummum vitae omnis principem et auctorem, propter duouνοοαιαν noſtram a mortuis ſuſcitatum, vt largiſſi- mos fruétus victoriae ſuae proprios nobis ac perpetuos in hac et futura vita efficiat. P. P. Linpfiae in Vigil. Paſchal. D. xXX. Martii A. R. S. CIo IoO CCLXXI. LIPSIAE EX OFFICINA LANHENHEMIA 104 6001 TH 54 c IT OOQ R NE LIPSIE NSIS. PE MNIA REDIVIVO ET MPHANTI A C R A e VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset Focus 1⁵ Balance 1. 129 1 9 C C L X XI 10 K H¶ ELE BRAND A J N D I C IT. t inmitandis Pericopis Euangelicis, zicis in Eccleſia noſtra vuſitatis. .„ Copyright 4/1999 VxyMaster Gmbh wwW. VXymaster. com