Gi673
author: Molina, Antonio de

À

8

ä

-

——

N12«511986178 021

LELLEE ERE TT

UB Tübingen

——

——

a

—

—X

l

A

Af

HA(U&

"lh

INSTRUCTIO

SACERDOTUM

dx R. P. F'.

ANIONIO MOLINA

Hifpano Carthufienfi -

EX

SS. Pätribus & Ecclefiz Doc&toribut

ftudiosé concinnata.

H«'f'

|

(

(J

J

t

"T

;U i

/j

,

n

If

N

BL

M

!u

H

| [uL

(

lii

[

| df

(4|

——

:

7

E

LasRuM ENEUM SACERDOTALE. Zxo4. 30.1£,

SIFE

INSTRUCTIO

SACERDOTUM

Á

SS. MISSJE SACRIFICIUM

dlgnc reverenter, ac devoté celebrandum:

)uA eminentif/zna Sacerdotum dignitas,

requifita vita perfectio cb f[antlitas /imma Sacrificis

exeellentia , debita ad Mud praparatio , attentio ,

frequentatio , nece[]arm per finceram Confeffonem puritas , €$

ibfa deniqite div.num Offcinm recitandi

£E

attentio ]al:de expam:ur,

*

SS. PATRIBUS, ET ECCLE&I!E D

$4

RIBUS

ftudiosé per VII. Tra&tatus concinnaca

a R.P. FF ANTONIO n MOLINA

MONACHO CARTHUSIENSI;

Opus fan? aureum , quod poft. [eptimam in Hi, jþzmm

xmpïe/]z'anem latinttate donavit

R.P.F. NICOLAUS $A4NSSENIUS BOT

Ordinis Pradicatorutm.,

Cui ultimó acceffit Tra&tatus VIII. five Explicatio

in Canonem & reliquas partes Sacrificii Miffze.

Editiadin Geymania Quinta; C"varierum Epi[c

ea M

xXvPS

defíderto poffvema , eum copitfifimo Capitn

423

Rerum (5 Verborum Ind:ce,

COLONLÉE AGRIPPINA?

Apud FxaANcIscuM METTERNICH, Bxblïopöï

lIncer güloon YQaagen/ ANNO M.D.CC.XI.

^

l

i

Y

W

11

J

a

MV

Ü

& t

AMAT

A

3

N

VN

WU

| Uoa)

dj

7

, l.b

ddcrq

:a:äag

fn^

Atrgy

*J»f

D

;/f

K

1141

s

1. Ns

mro,l

uWc

T

RY

OE«

»,

o

Á

"f

V

ï

" XX"

SSN

5

d

—

:

4^

17

RA

D)

a

j

&

Y

U

A D

m m

(

((Q

H

À

A

d

7

E

—

L

G

/AUC

IO

RIS

Nter czceras calamitates, que etatem

p6

?

hanc miferandum in modü afficiunt,

.

z

E non mi

t

nima eft, forié maxima, efle

C d

K

Pa5l abufum, licentiam , confufionem in

munere Sacerdorali. Etenim tam humilis zfti-

matur ha'c dignitas, quz in Ecclefiaftica Hierar-

chia veré princeps , ut fine cruciatu dici necco-

itari pofli. Non loquor de honore, quem Sa-

o.'

Á

cerdotibus deferre laici tenentur , [in quo vehe-

menter deficiuat] id tantüim deploro; Sacerdo-

tesà (eipfis vilipendi, quivocationem fuam am-

pliffimam nefciant , ignorent in hac inclufam

excellentiam, conjunctamque Religionem vitz

fan&ioris, non meminerint rationis exigendz ,

neque eorum, qua fcireipfos neceflarium eft.

uz luesadeó invaluit , ut miferationem excitet

craíliffima ignorantia, & torpor afferenda falu-

tis. Nam ex coto numero Sacerdotum, qui gran-

discít, paucos reperias, quirationem aliquam

reddere poffint , multosqui intelligant nihil efle

hoc fungi officio , quàm à laicis vefte diftingui ,

& Horas curfimrecitarc. Ex quo fit; ut equé de

quavis arte Mechanica, & de facerdotio cxifti-

metur. Nempein flatus dele&tum cum Sacerdo-

rþi-

te mercator, patroni, nrïcdici & fimiles proa

3

ui9

L'

!

PROLOGUS AUCTORI&

r

?

j

trio comparantut: ac porró difcutitur ,quis ho«

y

5

rum faciliüs ea quzrat, quibus vivere tranquillus

lmf

offic.

uod veró pejus , & ex hoc fequitur , uc

n

qui hoc pacto fefe ad huncftatum applicant;poft

j

& fungantur eo tepore, quo clegerunt, adeoque

r*füd

nihil pzné diftet eorum vita à fzcularium, ut ho-

/MM

M.

dié experientia conftatíatis, Ecenim omiflis qui«

j

bufídam, quz magiseflentialia, & que minus di-

K,Sllx(di

€i poflunt, dicemusid , quod commune eft , in-:

gt

que omnium oculis veríacur, ícilicet quód exig-

t

norandafeu confideratone; quam diximus,mu-

nus füüm complures exerceant quoad exter-

W

p

numcultum, fine ullà pocné reverentià ac reli-

[

gione.Videmusenim celebrari facrauflima my«

fteriatam modica gravitate & decoro , fine mo-

( Ml

do, caremonia, pronuntiadione , uteum , qui id

j

i

intueatur penitüs ex affe&tu, dolore concuti ne-

u

i

-

ceíle fit. Certum quippeeft,i Genrilem myftam

r

videremus litantem idolis ea celeritate & ievita-

um

tc, dicam, qua plures Chriftiani Sacerdores offe-

runt Deo zterno unigenitum Crucifixum , qui-

!

bus non fannis jocifque exciperemus? Frquod

lacrymas merctur, fi nota ipfis eflent (an&ta, quaz

| [

in Miflà tam abje&é tradamus, nunquid certó

li

j

nobis illuderenc & ipfi ? Quocirca, fi animi rectà

affcdione crutinemus,clarum erit non efle opifi-

üp

BI

ccm in Republ. quin munus füum, quantumvis

humile, exiftimet magis, meliufque, & ad amuf-

L/

duj

Dfnp

fim fciat exercere , quàm Sacerdotes vix fuam

A0

gítimantes dignitatem divina exequuntur.auod

aut dici

lmpuþ,

ita cüm fit, imo plusquàm hic dicitur ,

pocctt ;

PROLOGUS .4UCTORIS.

oteít; non cemeréquifpiam judicabitunam ef-

,'guism

fe hanc calamitatem in maximis, plurium cau-

Id

fam,aut cunctarum. Nam cüm fümmo Deus be-

Ifüfj

neficio homines affecerit dando SS. Sacramen-

ol

tum,&obftrinxerit fibi Sacerdotes maximis me-

[

riüis, eos legendo in ampliffimam dignitatem ;

,udo-

graviter & molefté fert fceleratos , qui ob delatüi

lique

honorem debuiffent fervire enixiüs: multoque

üisdi-

magis utSacerdotes noxiosodit, id eft , quod in

d

miniflerii deficiant fervitute.

kip:

Hinc meum femper fuit judicium, remeffe

Ym

lu

praclaram, dignamanimoillius, qui ardet ho-

norem Dci, Chriftianamque rempublicam afle-

cide

rere; conniti , ut, quatenusin fe erit, medicinam

Tije

admoveattanto malo. Etenimjam abhinc mul-

]00-

tisannisin voto habui , ut quifpiama ingenio va*

qui

TE

lens & fan&titate huicfefe accingerer, quó graffa-

tadudum luesaliquando tolleretur. Quód veró

] um

id ipfe facerem,prafümere nunquam volui:cüm

!.&Wï'

st

quódfcirem (Deolaus) meaminfirmitarem ad

rem maximéarduam, tum etiam ut his , que ad

[ qm—

Monachi profeflionem fpectarent, pertinaciüs

E;quod

inhererem ; mihifcilicetfolicario incumbit ora-

l&)qüz

re & filere, ftudiofis & magiftris docere , quz ad

ul

falutem. Sed,cüm vult, fupremailla Mens quz-

dam excipità communi curíu, &utitur adalia

Mi

(

inftrumentis,que placent. Ita fa&tumin fcriptio-

WUVIS

ne hujuslibrijad quam fateor vim quandam ani-

nf

mo meo impreflam effe , violentiam quandam

(í j

internam, cuirefiftere nec fcivi , nec potui. Hec

j

ipfa impulit me ad fcribendum, que non cà

pie-

gt

4

am,

gumh

PROLOGUs AUCTORIS

y

bam, &ad quz opus erat majore fcientia, erudi-

;

tione, &ípiritu.. Quocirca ex hoc alii(que ad-

^

jun&is, quz concurrerunt, neque híc funt refe-

renda, mihi adeó perfüuafum eft, fuifle Dei vo-

a

luntatem , ut hzc fcriberem , ut fieri non poffet

unquam re non ita credere. onod cüm affixum

v*(m

ïlmm)

animo eflet, opinatus füm conftariter voluiffe fic

tdi

Deum, utauctor raminfirmus tamque humilis

redderetur fecurus, & (i quid fcriptum foret bo-

Q

hydt

:

num atque utile, adícriberetur Au&ori princi-

(

pali, & eidaretur gloria, àquo omne bonum

rocedit.

L

g

Non me latet effe boc zvum tam ferax libro-

rum, qui fcripci funt, & quoridié fcribuntur à vi-

ln

risdoctiffimis pleni eruditione & fcientiá,in om-

Q

(

nigenere facultatis, in omni materia, ut videri

T.

J

queat fuperfluum,quod ultrà fcribitur. Sed hanc

u

abundantiam librorum nunquam mihi vifum

V

"

eft, [urquibufdam inepré ] vertendam effe vitio

ujus ztacis , quinimo, felicitatem eftimandam,

bonamque fortem noftri evi,quod inter cetera,

M

quz affligunt, in hoc à Deo ditatur , ut videat, &

! lj

mirctur viros fapientes , quifcripferint ad mira-

DT

culum dod & erudira , que magno fru&tui fint

s

Ecclefiz. Proinde judico non eflerationem ju-

D

ftam , quá avocentur àafcriptione hi, quibus da-

[/7

tum eftid poffc ad Ecclefiam inftruendam, & fi-

Em

deles ad virtutem excitandos, quantumcunque

n

enim Ícribitur, reliquum femper eft, quod fcri-

frrg

batur; neque falíüm erit unquam , quod perSa-

[ !

lomonem Spiritus fan&us propalavit : Facezdi

Al

phwes

*

PROLOGUS AUCTORIS.

i.

plues libros wullus eff fnts. Néque limitem effe

Qied

convenit, quódfaliva multorum fit tam varia ,

Y r

qui indigent varietate doctrinz : hi enim de hac

kl vo.

guftanr;lli dealia. Deniqueob hujus abundanti-

pofi

am annusinfelix vocari non debet, fed fertilis &

firum

beatus; maximé veró, cümiftius materie, quam

lo fic

tractamus, (umma fit penuria; quamvis non va-

ürjli

lerecifta, hec excufatio haberetlocum.

ebe

- Quód ficuipiam videatur, hanc doctrinam

pnnci-

non effe tam neceflàriam , prout hic fignifica-

um

mus: cüm Ecclefiz Do&tores multa & praclara

fcripferint , que adinftruendosSacerdotes que-

rjb

antfufficere. Huic refpondeo ita efle: & fiSan-

TE

&orum documenta Sacerdotes traderent me-

Inon

moriz,ac attenté ruminarent, füfficiente do&tri-

videt

na potirentur. At certiflimum eft, paucos efle,

du

qui,quid dicant illi, noverunt. Hoc enim Sapi-

vfüm

entes folent inquirere, qui ftudiis applicarunt

[e v

omnem curam. Nequchi omnes, fed iitantüm,

du

qui$S. Patrum verfantfcripta , mque illis affidui

rettr

funt. Aclicéc in hoc omnesincumberent

- .quæ-

a

San&ifcribunt , hinc inde jacent fparía, variis in

"

libris, & diverfo fzpé inftiuto : híc una fenten-

ii t

uia;aliaillic: unde omnibusSacerdoribus fuffi-

m

ciensnequiteffe inftru&tio. Quocirca is, quiin

hoc tantüm füdaffet, at quz fparía erant circa

u

ldimränl

anc materiam colligerecin unum corpus, ube-

rem meílem in Ecclefia omnibus Sacerdotibus

d

ylttt

offerret. Nimirüm dareturjunctim ,quod hinc

'(dpcha-l

inde magno ftudio effet conquirendum. Ec veró

im fata-

j

fateor hocfuifle mei con'(ilii; primümen

j

gebam,

j"

!

PROLOGUS 4UCTORIS,

gebam, ut hgc doctrina tota effec Sandorum;,

Deinde vifum fuit foreíariüs, (ut meliore guítu

!

acfru&tu legeretur,fi formam quandam ponerc-

musdodtrinz redactamin ordinem eum fua de-

D

elaratione,quod proindeà me factum.

Adcóut, cüm multosfibivideam plaudere,

"

j

quodin fuis fcriptisnihil aliunde fint furati ; con-

tra glorier nihil hiccontinerimeum, fed eíle ex

N

i

alienis monumentis excerpta , efle doctrinam

i

Sandorum, &quam graviíIimi Auctores tradi-

A

j

derunt. Furtumnon eft, quia effe nequit , quod.

AW

habetur proalieno , uthic ; cuilibet enim fuus

v

auctor adícribitur, & ex quo fonte, declaratur,

Porró quz videri poffent à me didta aut excogi-

tata, aliunde deduxi ; adeóque fapiüs aut fem-

| um

b

perallegari poflent auGores, ex quibus ,qua di-

co,defumuntur ;(nec enim ex hacfcriptione ho-

norem mihi aucupor , feu famam aurg popula-

ris, quz non mihi, fed aliisdebetur ) omiflum ves

L

ró, ideff, ne nimiüm videremur prolixi ; neve.

NI

ejus,quod dicitur, obfcurior effecintellectus, fi-

lum fententiarum abrumperetur, lectorideni^

que offunderetur confüfio; pra'fertim in hoc li-

|

L

bro, quinon efít adjadantiam & curiofitatem ,

M

(ed adfru&um ; undefüfficit dicere , omnia de-

ld

dudia effe ex auctoribus magná fide & xfiima-

ln

tione, Quapropter in hujus compofitione libri

[

i

de me, velur altera Ruth exiftimo, de qua narrat

"T

facra Hiftoria , cüm pauper cílet, nulla haredi-

um

rate aut cenfu, ad diviris cujufdam agrum (eíe

]i Uþu

conulit a fequens mefforum ve[Higiay&ipicas col-

4 INUUL 3«

igens,

"n

PROLOGUS AUCTORIS

i

ligens, qua excidebant manipulis, quo fcilicet

«

labore penuriam arceret.

Idem ipfe conatus

ORElv

Id

füm,quiconfcius mezegeftatis fübivi campum

feralitlimum facrarum Literarum, atque ibi fe--

(

quens veftigia 8S. Patrum ( qui funt primi mef-

ores, quitam copiofos manipulos camque áb«

TU

undantem meflem coégerunt , ut per cam ho-

lat

Ti

dieque alatur 8, Ecclefia, ac pafcatur fpirituali

doctrinz cibo)fpicas nonnullas co

l

t

legi.ad com-

tid-

ponendos hos feptem Tradatus , veluc feptem

qi

ii

fafciculos, quos Deo offero, ejus inügrg quod

pracepitin Lege,ut de fruduum primitiis quili-

r

betaliquorfpicarum manipulos penderet. Que

XCOgl

meaoblatio fi Deo grata fueritacce praque, affa-

fem

tim operz precum tuli,

luædl

jl

Duo híc notanda: unum, inquododti non«

nulli religione quadam dul fünt , cüm ea , quae

l uh'

um*

fcripfi, priufquam fubiicccentug przlo, examis

narent. Hi,ficutalii forté, exiftimabant de pri-

j I

mo & fecundo Tradatu . efle rigidos valdé ac

du5

ftrictos, qui tantopere debitam Sacerdotibus

yiar

perfecionem atque fan&imoniam inculcent ;

n*

volunt enim omnes Angelos,Seraphicos; nec

.(

um

iftud quidem füfficere, Enimvero, cut hoc vide-

,mma i

tur ; hunc obteftor , judicium füfpendat , donec

g

librum femel evolverit:fietenim, opinor, ut per

j

€a, quz fequuntur, quidquid durum nimis afpe«

j

rumque, mitigetur ; adeó ucjuncta fimul omnia

[

optimam faciant harmoniam. Porró ,fi & cunc

perftec opinio concepra , monco, expendant ju-

j

Plcäsc

dices ejufmodi , numid; quod à me allatumeft ;

WS,

incuim

PROLOGUS A4UCTORIS.

"V

meum fit, meicerebri & nonSan&torum. Quód

ml

fihoc [ut veré eft ] & (int Do&orurh fentenaz ;

J

períuadeant fibi hanc e(Ie dectrinam fanam &

9

fixam , quamvis videatur difficilis, nempe diffi-

»

cilia funt, quz pulchra, quz excellentia. Ad hec

Ü

meminerint Philofophi docentsin qualibet re-

gii

rum claffe unam efle perfectiffimam, eamque

normam czterarum ; unde & Cieero maximé

al

conatus eft depingere Oratorem perfe&um , ut

at

M

hic reliquis eflec exemplo , & ad hunc illi fe totos

conformarent. lta etiam meritó factum , ut de-

g

Ícriberetur Sacerdos perfe&us , quem omnes

W

il,!a

ftuderent imicari &efle. Etenim ut in gradum

fummum nunquam pertingant, non tamen id-

/

circó diffidendum: quin , quoad poterunt ,ad-

ln

fpirare conentur ad maximam illam perfectio-

r

nem. Sanéconíulentemaudiant Poéram Horat.

j

iï.:m

W

,

epift. r.

Non pofis oculo quantum contendere Lynceus,

Non tamenideircocontemnas li pus immgi:

Nec, quia degberes inviddimembra Glyrani:,

Nodofà corpus molus prabibere chiragra.

Alierummoneo : ftylumeffinxi planum, gra-

DN

! Mu

vem, rebus,quz tractantur, confentaneum : uni-

ceenim fugio dictionem immodicis figuris, ver-

li

borumque infolentia affurgentem. Nec eamío-

| ff

lm;quz doctisomnibus improbarur, (ed eciam

lr.d

quazcunque arteconftat, fummaque clegantia,

Itdy

mihi non tantüm nihil adferre videtur , verüm

MU

in rebusfpiritualibus & feriisimpedire íru&um;

Atgy

pre-

lil

;n his enimnulla of-*ccqratio, nullacuriofitas

tcn-

AU

PROLOGUS A4UCT7ORIS.

i

cenditur, nihil, quod deledetauditum, multa,

l;

ux animis ferant falutem. Ita € Patribus non

m

pauci ftudiosé in rebusfpiritualibus difcefferunt

df

àlenocinus verborum , ftylum planum fecuti &

lnt

feré communem ; talis eít $. Auguftini in ícrmo-

u^

nibus, & in materia morali. Cüm veró is clo-

It

quencia inftructiffimus , magnus Orator, Rheto-

(I

ricam Romz, ac Mediolani profeílus., in 1llis

)it

humiliter ferpat ; credendum eít fa&tum ex infti-

010

tuto. Si autem dicor hic conjectare , non id fa-

A

t

cio inoperibus S. Gregorii; nempe fatetur hoc

)

ipfum de fe, quod patet in Prologo Moralium.

ylum

a

Ip[am, inquit , artem loquendi,quam magifferia

nl

difcipline exterioris infinuant , fervare de[pexi.

/

d

Nam ficut bujus quaque Epiflata tenor enuntiat non

i

l0«

metaci[mi colliftonem fugio , non barbarifmi con-

(rit

fulionem devito , fftus morufque prapofitionum ca-

fufque fervare contemno quiaindignum vehemen-

at

zer exiflimo , ut verba celeffis oraculi restringaum

ungl

ub regulis Donati.Ydem feré S.Ambrofius P fuper

jIihy

Lucam. EcS. Hieronymus, cüm foret ex natura

74

difertus, aic: Mwltuo laboravi in deprimendo

l gm'

le;idipfumin pluribus Sanüis eft reperire. Mi

li

W W

iftud nullo confüiritlabore, quia eloquens nog

It ;

fum; atfateor ,uceflem, ftylum deprimerem ,

a

me his conformans, quivulgari di&tione utun-

wur. Hocenim mihiunicéin ous, ut Le&or plus

j

Ü

j

attendac ad fübítantiam fru&tumque íenren-

,J'dm

fitionem.

tiarum , quàm ad verborum fucum fcq compo-

"U

4 Gregor. inep. Proaem.ad lib. Moral. c.j. & Ambr.l.z.

j

p

in Luc. c. de Nativ. Salvat.

De-

!

PROLOGUS AUCTORIS.

$^

ä

^ Denique; exveroaffirmare poffum , ex quo

r

me applicui ad fcribendum, conatus fum 1llud

dicere, quod maximo eflec commodo Sacerdo»

i p

;

tibus , quod excitare poílet ad dignam muneris

1W

functionem, acque in hoc oculos defixi, nihil

mv

pratereà concemplatus. Adquem finem nullis

X',TW

füccubuilaboribus, quin ea adferrentur ; quibus

1f

facilé quis ifto poriretut, Evenit porró, ut fic cre-

zW

Ícerecliber plus quàm vellem; quem opravi,par-

vuseflet, & finugeftabilis: vifum tamen füitmi

E

nuüsincommodum, ficreíceret, quàm fi omitte-

iM

retur aliquid, quod ad rem deferviret.

tUt

, Defervireautem permaximé dico,fi eminen-

| ij

, tem piilimamque Canonis & reliquarum

j

uih

;» Miflie partium explicationem eximii Dodto«

;; risP.Francilci Veken,Societ.Jefu,adjcerem,

m

"

,» quem pro necetlària Sacerdocum plerumque

;; ignoranrium inftructione , juffü SS. Alexan-

d

ulm

; dri PP. VII. edidit Colonig , dum ejuídem

,,; tunc quà Nundi Apoftolici agetec Theolo-

LT.

j gum, & Rome poftmodüm Epi(coporum

,, examinatorem. Tractatumuriq; uuliffimum

;, &devoriífimmum,quiomnium verborum,my-

,5 fteriorum & ozremoniarum in hoc Mitlze fa-

|

, Ctificio, & Canonecontenrarum expofitio-

; nem, adfolidam pi;tatcm , &reverendalem

;, függericaffectum.

Decetigitutfané,ucanimum hunc,quo (cripft,

benigné adípiciantSacerdotes, & ita legant, cam

candidé;tam finceré,quo animo conícripta funt,

tlà

; .-('!kl.odüüat,fpondcc.) foye 3 ucnnzullush Pænitcn

Uue

PROLOGUS AUCTORIÀ

?

u

&ucatur. Quatenusveró in me exopto,quotquot

11

,

funtSacerdotes,legant, & fi fieri poffet, gratisof-

trdo

ferrem , fola conditione ut legerent. Magnam

IDnl

enim & uberem fper fubjicit mihi animus,fütu-

tili

rum ucquicunquelegetint/proficiant.Non quód

hulls

arroganter prefüumam in hacfcriptione tantam

ibuf

effe efficaciam; fed quia fpero mittendumà Deo

Ts

Spiritum; dum hzc legentut atcentiüs, qui fru-

[, lf*

é&tum operetur. Cüm enim tnihi perfüadeam ,

a

nec fine fündamento & probabilitate) ut hec

od

t

€

riberentur, fluxifíe é mente divina , etiam illi

incumbit, (ut finis confequatur;ad quem fcripra

JIisld

funt) vimillis addere atque vittutern. Quod eer-

Aifült

tius eric, quó majores funt defe&us in opere cul-

pdoe

paauctoris humani. Si porró ifte finis íequatur,

!

(ii]

operz pretium factum eft, fin minüs; & hoc erit,

mque

cüm receperit voluntatem Deus, qua fcripfi, cui

exit

placuiffe pretium eft immane laborum : & cui

d

placere fcribendo ftudui, 44 majorem ejus glo-

heolt

viam. Amen.

A

p

|

Jrmufm

Jmml

poro

i

/

xpolïw

D

S

O

[e

EX

ii

N

W.

H

yi

!

nf

u"&l "

i

«

i^

ARGU.

SUBSRSEOITSSETMBRRSATSO

B

9R -e35o- 50 us« pl esc «696e o D

dgcqumpqmpqqgqqouquie

j

"

ARGUMENTUM

Mi

:zj,q'

TOIIUS LIBRI.

n

J Nientum principale eff , inffruere

M

Y

Sacerdotes , ufque offendere veligio-

1

nem, qua tenentur vatione ffatus ac

n

y

Ü

muneris ,modum denique pra[cribere,

i

quo [e omnt debito (ol'uant.

ii

"u

//)/

"Ald hoc fundamentum eff,cogno[ce-

re excellentiam Eïmamzmdmem Sa-

o

TM

cerdotii , beneficia , f

7

"UOYt72 , quem

|

ll

Deus exhbibet Sacerdotibus , rationem

i

i

þ'riäz]ïmam, ngæ fuper tilzs exigetur.

"n

:

De ö]uiäm' omnibus fermo eff inprimo

WW

Jracdiatu.

i

I

N

IAUErO non

þæjjïcit generattm (ci.

lh

[u

yeo

a

lieationes,n

e|

ifr diflintté €9 finguln

ill

coeno[canturs; binc

!

Tractatu (ecundo

hn

offenditur [anttitas €9' perfeäfia » quA

U

J //;;,

pollere debent Sacerdotes ratione mu-

Á

neris, 9 quantum in-virtute decet, ex-

lg,

celant [aculares yfingulatimcommen-

W/r

daniur

^

Oa

P (

Anck;umfnkïrïum Toris Lisnr-

-

*

dantur nonnulle "Virtutes ipfis magze

propria , mumirum Oratio, Cafíitas ,

Paupertas Exvangelica, Moderamen

b

deni

d

1

"ue , quotn Ecclefiafficarum cen-

7

þ»mm a(i/raäï*:iane atendum.

6

l

7

/

"

UA vero primarium munus Sa-

K

gM

cerdotis eff Miffam dicere,Horas reci-

It A

tareytrattatur tertió de

$5 Máfa facri-

(

c10, eju|aue excellentia, 9 qua gYAUL-

tate,quo decoro tp[um deceat celebra-

M.

nit-

re. Denique,qua attentione €9 IT Itb

recitandum [tt Offcium drvinum.

qW

Poft bac maxtimée v

efert

ff

Autm

fcire , qua

M

preparationeopus [iz

ad di

gne

£9 reve-

TU

renter celebrandum,

p

de quo in féquen-

LHbus [ermocontinuus. Primói

enere

JTracfatu quart.

j

AVILer

0, poffea particu

D

! fü

duobus f

equentibut. Prapara

Ho eniza

|

nl

ad duas partes principales redacitur ,

l

E

€ fimt puritascon[ctentie, 9 con[ide-

;

If

"]

li

V4ltO €jus, quo agifur.

j

J

Proinde Iratfatu quinto diþeriün*

;

j

u

ie Sacramento Panitentia :

A

4omoda

,],,;mm

id ritä ]?equmm:zgam ; ub j

f

4

7 7-

i

dium

AncuMENTUM Torrus LibRi.

dium ti"aditzif'cä'äfcïäiztiæ exgurgam

(

da. Sextü autem , de con[ideratione de-

!

bita ad digne celebrandum. Ubi habes

eouria exercitia €9, zmeditationes ante

]

|

€S9 þq/ZMi A.

Poffremo, neforté ex primisTradla-

ii

Ti

tibus nonmulli Sacerdotes metu€9 pu-

25

W

fIanimitate quadam. corriptantur. ,

A

s

qua abflineant Ynterdumá IMffa cele-

braudasTrattatu feptimo declaratur,

b 0?0

Y

finia

q'wim diligenter J";"kquentazndum J AY $.

)j

i

[L Wdl

Sacramentum: ubi adducitur egregia

doctrina Santtorum circa banc mate-

ï

;fzfzzm, tam

.þra" Sacerdotibus, 7u4'm lai-

[WA1

"Tdradlatu

äen??zie otkavo exponun-

tur occiltiffima [aerificii Miffe myffe-

bünv

ria €9 carenionia , quorum cognitione

animus velut bolocauffi qgnis debet ac-

w

.

!

ii

cendi,€9 totum Ad m

3)

orcm,DEI glo-

dj

riam.

P d

E

wvïr"/!/,'(//" Jü

W." Á

*' Sacerdotes , qui :;ccedimr! aa Domimum,

fanctificentur, ne

37

k

percuciat €os Domif

n

nus, Kxod. 19. Y. 22.

APPRO-

K

N

äää&ääää-äöäï ü*äöemä'ymtwä

'ng?l«

,,ev-"ü-s

810 r

QW

m.zäi

Qu

ia

APPROBATIO

4 i

COM)/ 75 Am-wa/*pz

d

Éc Injlrï»fha Saterdoturi pet R. P. F. Ax-

H

xoNiuM de MoiNa Carchufienum primür

6p

hxfp'ämco Sermone edira, nunc vefó latiné red-

Til

dita per R. P. F. NICOLAQMJANssqu Bor , Or-

W

diiis Predicac. admiodüni] piaeft , & propter va«

(

ria prepofico Argumento connch ,Videlicec de

Sacerdotum mlmüeno,convcriauone & exems

ji

plo fumrniám commendatdonem meretur , dig-

ngd

nà quæ cxcudatur ác dwulgecun Ita cenföo

tif

nii

L Be]erlmc&.Arc/uprwä 5 Canamc. Ecdt.

Cdtbedm/. Mtvv:rp 4c Ltärvr Cenjar.

(Á

vt

ml

LICENTIA

EDITIONIS LATINJX.

n

T Sacerdetes Domipi induantur juflitim d-

i

U;

I Dei in Ectleffaexultent , uriliter bac

Dgghï'

Infiractio inlatinum Idioma franslata per R. P. F.

Nicelaum Janffen. Boy, Ordin.noffri Pr.ed;mtamm

P d

ConvmtwAntwwrP zmprtmetur

an,

Fr. Michael Ophovius SS, Theol. Do&or,& Px iof

osW

FF. Predicatorum , ac Vicatius Provincialis

per Brabantiam.

n

**2

CEW—

|

j

^

uiititiii

edi

—

i

$

|

CENSURA

j

|

Ordznarii Colonzenfis.

Jm

u

TNfrutii Sacerdotum.R.P.F. Au-

-rowit de Moxiua Carthüfienfis ui-

Du

fpanicé primüm conífcripta, & in lu-

[

cem edira,ac multoties in codem idio-

[

mate ex poft recula, tandemque lati-

lfj

né reddita,meretur in hac quoque lin-

M

guá denuo przlo fübjici, ac publici ju-

m

M

risfieri. Ita cenfeo Colonix r1. Au-

tifih

tl

m

guPci 1:711.'

/

"

ConxzLIus B

nzwix S'S.AThcbl.

( n

lin

V Wg

Dc—)öt((.)rþ, Libro:fp'm ch?füf. :

"

1l

l Áitj

D7 j !

[j

1

IN- |

GL(M/

/

i

l)

H Eikkkkkkkikkikk

*93 99 9 UM w A

k i

—

[? 113

LIT LLI

T

-U

ii

illlll

"

|

ï.

l

INDEX

À

IRACTATUUM.

fU

CAPITUM, ET SECTIONUM,

Quz in hoc Libro continentur.

m

ILRACIATIUS.I

p

il

De eminentiffima Sacerdotum dignicate, & di«

ftridaratione, quam funt reddicuri,

Pag.3

Md«

Car.1. 8357

('t

Umquam gentem adeabarbaram

p -

D

(-!

extmjfe,qum Sacerdetes babue-

If«

*

vit: «t deautloritate ac bonare,

l*

C

—

e

&

uem Gentiles írs detulerant, r

I

w

i. De bonore C auctoritate, qua fab lege xaturald

[j d

Sacerdetalemunus celebatur,

UL Debonere, aucForitate,qua ]uä lege /?rtpts S4-

cerdotale munus colebatur,

,1$

IV. Deprecellentia, quam veterinovalegis facere

24

Ti

doetium [uperaddit,

p

V. Sapétorum aliquot [ententie adducuntur, quie

24.

W$ Sacerdotalis dfficii dwmta: commendatuy,

Vl. Sacerdotes vatione feá muneris c a'zgnztatt:

natura bumanalimites tranfilire debent :ad

ép

confiderandi funt tamquam quid altioris or

Y

tis,C$ cenditienis, ä- plu/äzum bamines,

34

N

E

Ay

l

INDEX CAPITUM.

D

E yU Sacerdàótes im. Scriptura an'eli appellantut,

0

2* quorum -w'rvenda.4ignitat&m"æmulgnmr C

i

r

quantá ab banc canfa

y4

comveniat,

$

m ]IzPientiä- pradites e

H

37

p

VIiL Sacerdetes a

L

us dexcellentius ob;re patun

d

1;!!&41

i

:

& minifieriumquam Prac

;

F

urþreæDbmäp?]au;a-

gem Bap'isfam declaratur,

42

gt

JX. -Sacerdojes in Scriptura Dii appellamtur guim

ratiío eft,

li

q;:.äd l'aer(gtafuïm remittcndarum ba-

.

beant pteflatem,

46

Ms

C. Demaxima SAc

p

'erdetum dzgnitkte LA

qui

( mj

poteflazem " habeant. eonfecrandi && tractandi

uj

Corpus C SanguinemChrristi - c quonj;qdo ig boc

U

Sacrattikna Virgini Marie comparentur,

$4

XL. .-Declaratur unio . Chriffi cum eo , qui [anétiffr-

IJU

munvecipiz Sacramenium, per docirinam San -

orum & cemparationes eorumdem; -

$$

n

[

XIl.. Mysteriaque à Sacerdotibus peraguntur , fu-

perant omnia mirabilia, quaolim Deus patra-

Lb

Uvif,

"

63

Y r

AUL Offenditur d.

£

gnztas Saceido talis ex e0,qi

üd

i

Chriflus Sacerdotibus prampzi[fim maorem ge-

L]

*

!]

]

FALIAB 0mnibgs,qua ad miniitertum ipforum [he-

|

&Gant : unde mugnavita fantlitate praditos effe

T

f

t

eportet,

57

j

jl

.XIV. Quibus cavemonits e& adiukäi; Chriffus

l Mi

ptimos Sacerdotes crearit , &iv quomodo per ifía

fl

$ooSacerdetalis diguitas demeonflvetur,

74

ts

KV. Demonstvatur excellentia Sacerdotum, quód

gj

(Sþrgjgäggz,a..: Jfti amicos adféiverit , d [nerum

/Iffi/ï(,;,,,

T ele

é

7

i

Fs

: cyrz'z:uäz'ärq-s: «:crefom'm,

*

p

L

XVi.. Deus

N

N

INDEX CAPITUM

R.

(tlun.

"XVL Deus à Sacerdotibus ffritfifimam exiget

IHf

ii

exerciti muneris vationem : f qui mal? fundis

( ferint, quantis [npplictis ffnt afhcieudi,

$4

J

XVII. Adinonentur Sacerdotes,u£ 0älzgutzm ?fla-

MTC

tu5s fui refondeant , C quanta. cantrá facienti-

Mij )m

bus penapraparata i it : qtma' Sm('ïamm /äntm—

[]

tiis declammr.

$9

[3

M n

Y

1

TRACTATUS lT.

/

vl

^ -DePerfe&tione vite & Sanditate , quá ftatus f'u1

/

^

Ini þhh

magnicudini refpondere Sacerdotes cenen-

tür, & dequibufdamvircutibus, que illis m-a-

p

ximé COBVCIIIUI]E. ?

Áif,

^

p28:

lii

E altiffmo virtutis & /Zmähmamæ gm-

TA

Car.1 D

du , quem Sacerdotalis dienitas poftu-

j

lat ; quod ex precedentibns dsduä'um infertur

96.

j

L Declaratur magis /þecuztzm perfedtio ch [an Bi-

j gt

|

fas, cil Sacerdotes adjlrzngzmtur unde p/m 9-

pera ad eam [ibi comParmdam Panere Lenentur,

r (

100.

m

Ill. Sacerdotes excellere ple/;em tenentur in þm-

d

éitate vita : i regiafpiritus mbzlztaze decbent

e]e amämzz

I0$

IV. Sacerdotes osoni debent macula /þlrtmlz care-

æ] l dll'w

s

u

r£ ad exemplum earvm,a]w invelert lege Sa.cer-

doteseli gebantur,'

!IO

V. Devvirtutibus zmultis , quas 'ueafzmmm Sacer-

JMJ [ J

: ] fW

dotis lezalis ngnz;?mmnt,d" quibas Saærpz'atem

Evan gel CUf decet exoraart,

IIg

**x

VI.$acer-

w p

$4

J

INDEX CAPITUM.

|N

VI. Sacerdos totus [it divino cultui. con[ecratus ,

yr

j

velut res cujus prater Deumnemo fibi portem

nüw

vindicare po[fit ,

II9

VIL . Sacerdotes quam maxime orationis exercitio

incumbant ,

fine quo wix [atisfacereofficie pof-

j

. Jimt,

luug

424

"VIll. Oratio mentalis ef exercitia fpiritalia

Pïa-

T

( pri? ad Sacerdotem [pelant : acproindeomni a-

W?Wl

lia occupatione abflinereprobibentur,

271

"

l !

U

A. Sacerdotem quàmmaximé decet virtus cafli-

Tatis, eju[que muneriomnis impudicitiacontra-

dl

Yiaiur,

5

136

W

X. Graviffim? Deum offendunt , qui frne caflitate

W

4d aivtna accedere non verentar,

ij

144

W

XI. De quorumdamin bac vitapunitione, qui c

0n-

d

UT

Jeientid pollutá. [acram Euchariflinm percepe-

runt ; C quàm facilefit anim

'i

IWM

Zem,

f' obtinere -puritgz-

149

li

XIL. Sacerdotes ad caFWlitatem cf virtutum exer-

TM

citiaoblig.

arz:, exeamplis My?a(um Gentilium de-

"n

claratur,

1j2

r

XIL.— Paupertas & bumilitas Evanzelica pro-

| .

pria efl Ducomveniens dignitati Sacerdezum ,

At

Iff.

W

D.

XIV.. Appendix ad docfrinampofitam ,qüa" EvAn-

gelica paspertas. Ecclefiaflicis commendatur,

Ái

Ió4.

J

XV. Omnes Pralati ac Beneffciati aäligmiur in

con[cientia totum,quod bone[Le fullentationi u-

$

ero-

perfuerit, in eleemo[yna

N

.1 aliaque Pif' qæm

£4re,

169

$.1.

MI

INDEXXCAPITUM'

lnnfarmu

$.1. Eccl

,

f

flaflici uerum dominium [uorum cen];(um

í pm

ac decimarum acquirtnt,

178

m

J

Mtr()

$.2. Refolvitur puntfum principale circa banc ma-

3

"

feríam,

473

ifriy

-$.3. Probatur cenclufio zenevalis, per ]uris Cano-

li

nes C aucloritates Sanclorum,

177

nl n

$.4. AMucforitates Sandlorumulzerits adducuntur

TTUM

( explicantur ,

Pe2 1

;

J

l

.5. Conclufto c declaratioomnium ditlorum, 154

ivl

XVI. Dedivifiene redituum Eccleffaflicorum,qua

fM

|

]

- elim f'acla eff., & beneficiorum eredlione, que fu-

radicfamulttm couffrmantur,:

If6

mþimr

XVIl. Peccata Sacerdotum long? graviera funt

Il

peccatis populi , C ia majori feveritate Deus

f

cafHtgat,

194

Fm'!f!'

XVIIL. offenditur porrà graviffima effe Sacerdo-

| yuritzz-

£um peccata : e quäm graviterä Deo cafligen-

W

£ur,

Y

I9f

u a

XIX. Recenfentur quadam [upplicia mlkirkä

lie*rj

ii

renda,qua Sacerdotibus inflixit Deus ob peccata

fl

3

Aliqua , qua

v(ame(z n0n ita gravia f([/idebantur,

|ju "

204.'

s

qritit

Jit,

/ex-

XX. Severitatemporroffen

quam ilf pfmt

dis Deus Sacerdotibus exercet,

2608

at

XXI.. Deus Sacerdatibus maxim?indignatur ,quia

l WHW 1

fuis

peccátis reliquos ad pm'mdumüfqartmmr.

2(5.

/

?

j i

]

n

,

W)l

/

iil (

ii

e-

U

TRA-

l

L

';

^

y

?

1

IJNDEX GARITUM.

"

p

£

T ER ACLAJYIJ G

]

:'Wd

V'Dcf'an&o Miflie Sacrificio , cjufdcquE:' excel-

l

i

( uuili

Jentia: quo irem externo cultu peragi 'Conves

E

r

— . miat qua deniqueratione Officium divinum

E

222

j nl

attenté fic perfolvendum.

(

Ecclefía Catha[ica,.veruzh àc þraprz'u'm

TE

CA]?. I.' ä N

[2 d

! Mi[[t

?ur.

ejje þzcrzfciqng quod m Miffa o

"

2242

V.

y

IL Haec vocem, Miffa, ab-Apaffolis impofit am

Wt

J

effe , unde c femper bac Eccleffam tifam fuiffe ,

de eju(dem i1tem declaratione & etymologia ,

Iti

226

«

D]

11(4

[l

li. Mif[um effe legationemad Sanctiffr

;-',-u»aw Trini-

I

Mib

l

Latem, nomine totius generis bumanz , de nego-

k

tiis ectantibus ad [alutezuniverft,

231

)

IV.. Maffamn effe repra[entationem omnium my[fe-

uA )

viorum Chrifli, tam vivam d perfectam , ut in

m

ea mirabiliter illa renoventur , fao[que iterum

m

effectus [ortiantur,

235

"ss Solus-Chriflus eft fapremus & printipalis [a-

]

W

1x

*

cerdos novi Teflamenti,

j

ibid.

Dl

$.2: äxce/lmti[]iüm eff privilegium novi Tefra-

N

menti pro principali facerdote atque . Pontifice

?

[

Ghriflum haberi,

234

X/ü/

i

iffom

$.3. Tetam Chrifl

f'vitdnz unam tngztüm Mi

flüy

fuiff.

240

li

$.4. Eandemin Mi[Jacemam renowari, quamcum

/' ttá

241

Di/&jpulis Christus felebrd-vit,

V. De-

u

DN OD!IEX. CA IPTITAOAPM

V. Declaratur quad Miffafit verum öv;vraprmw

l

AC r;,ä'cmm, tamperfecfuxs tamque excellens, ut

ddem omnino fit e;ufdcmg, pan: deris ac vir£ulis,

108 &t

eum ee, qaod in Cruee Domiuus in»molavit, 243

l"l C()l]?t«

-ML..De quatuor titulis & rationibus priuc zpalwys

dwmum

Deo facrificandi : ad qua omnia facmjcm Anti-

J

tareducuntur,

2f8

VII 1n Miffe Sacrificio omnes Deo j?n m]z"rzmdz rá-

i

tonesexcelleatiori quadà máóda concurrunt.l252

lm/m

$.. Mi at:/lperffc'?zgrmumha!amh UPs

2j4

n

OE sza eff perftä?z[ mum [acrifrcium , quo pra

[

p

acceptis beneficiis grares Deo aguntur,

26

[W/"ü"» :

$. 5. Miffae]F per/ädz[/þ'muw /Zxcr!faum propztz.»z -

w/rgm

EF IY

forium Pra pe CALAS.

$. 4. sza eff efficaciffimum fm zfcmm &t 4 Deó

VTIill

-

2fe

esiulata zmpetremu:,

duugv

VIiL. De prima Mifía ch:*/lent!d, gwad fít ves 1n

p

Eccle[ía maxime venerabilis,

263

s

IX.: De fecunda Miffeexcelentiaquot fit acrifici-

illy H

um,quo maximus Dea bonos deffrmr » Adeb gra-

TL

tum 45[617::471-;« ueJut tale à creaturisofferri uibil

il

267

fl"dhsf

X. Mt]am effe rem maximo acceptam Humani -

j

o

tati Chrifi, Jacratiffima Firami, ompibu[/que

,,Wl

Sanélzs: cum varia mfeper e gr ma'z excellen-

7 Pllr "

- fia,

272

7][

L. Cultum extertorem in My?a cjfe nece[arzum ;

" j /am

quiaper hunc Deo alzüqu iusn praflamus item de

gravitate earemontarum Eccle E

ul

antiquitate ej

[

(

j

ff : 4c de magna relzgzam' ) qua ad 1/!4: præczse

Jl

ebligamur..

476

P

XII Qm—

l

INDEX CAPITUM.

XIL/ Quanta cura Deusolim commendarit obfer-

j

Wl

vantiam cáremoniarum, j quàm fever? earume

"

puniveris tv anfgreffores itemneva legis anajo-

(

24f

j

ri effe dignas veneratione,

jGémU

$.1. Loca quedam Scriptura, in quibus commenda-

tur obfervantia caremoniarum. Et de nennul-

wl*

lL

ibid.

' o

lis penis tran[grefforum,

$.2. Caremonias Eccleframagis effe venerabiles,

1mm]

quäm veteris Teflamenti,

247

,

3.5. Caremonias cultus divinirit? exercendas effe:

id daceri eerum exemplo, qui magna humanitate

C obfervantia Regibus teyra famulantur, | 258

XIIL. De fatioeffentiali && nece[[ario,uz ritz Mif-

| facelebrezur

]

r

ci nan"fa-

u

|

: fíae qw abjäz(e reattu d;

£eff,

»

201

Mzr;!rä

$. 1.

Pralznm

tur dubium ,C ratia dubitandi.. 292

$.2. Conclufio genf:ralis, quá dubium refalvitur,

m,Q

l

203.

XIV. De [fatio veluntario, qua Mifa celebvavi pe-

"n

teff : quod. ut vitàfíat ; atius effe imultum quam

um

arum temporis inf[umere,

297

Mi

$.1.. Conclufio ? R

€[popn[m,

[ $

huj

hs

XV. Utrüm [acerdotes abbreviare Miffam dehe-

W

ant , ut conforment fe audientium waluntati, me

Y

-

yue

tadio aftciantur,

Pn,u

XVI. Debonore creverentia, que templis locif-

U

que facratis debetur ,ubi jänäiþmuïn facrifici-

jro

| ,

um efertur,

N

J

$. 1. Eecleftas vere e [rqpriä Dei domos dfyqäqri

l ffm

effe,

1DI

Ptj

C locis

!(!l;m,,

| $.2. Die bonore & reverentia, quatemplis

, 4:(57;

üN

INDEX CAPITUM

vdarinbfa

Dytrim

feris. debetur , quia antiquitis in magna fin$

(

^ babita-veneratione,

313

n

XVIL De munditia &* nitere , quiin te

mplis ad --

l/:(gi:

i

- bibendus eft, atque in iis, qua ad Milfa facrifici-

f

T

mm apparantur,

316

!t m»i

XVIIL. Deus magni facil fires ad [uum cultum de-

"

dicata ornate [int d- praflantes. De magnaitem

tnttili

i

ebligatione quá Ecclefiaflici bu

?: '0lf-ringuntur.

y^

mnid

P

hn

A'rrtknrxl

du

TR

ACTATUS II.

unil

: Inqua Regulz quedam indicantur , quibus.ai-'

l

4

tenté & rcligiosé Officium divinum recite«

. a

tur.

334

':MUWI

Uám fit neceffarium,c quanti — :

CAP & Q

$i recitare Officium divinüm cumat-

zentione,

334

lii

Jin i^

l. .anndacmque.recimbit aliquis Officium divi-

M

-um, fe corporis my[Hici, quod eft Ecclefía , mem-

337

ii

vum e[je cogitabit,

li MM

Ill. Mulzum refert aliquá uti preparatione ante -

divini officii recitationem,

334

gghmwi;

J

j AV.. Praparatio ante Officii divini recitation

Lem,l

MnGo

] WP[U

-

iuni

j

W

« Praparatio

gis :arixyendio/ä ad pf'imip

cujufque Hora,

344

- Ut quis Horas attentper[olvat , neceffariam.

/

i

€ffe recollectionem

gmyiam j cä- campn/itimem

&W

cexterioréem,

324*

Wlu

VIL Dec

pm

*

"!

j

INDEX CAPITUM-

HW

VII. Detripliciattentione , que ]ärwarz potefh in

: Officie divino,

Wl

46

(l

Vili. Admamta, a:attendzt quis ad ]än]i:m ejus;

W

w

;

l

qaad rectitatur,

0344

(

nf

9& i-

T lifi

g 2« De verfu, Deusip adjutorium,&c. -

349

W[M

$.3 :De Gloria Pa;na*dlleluya,

349

"i

$.4. De Invitatorio.

3459

t

$.5. A9e. bmedzdwnzäm C conclufi atilus [eilio-

8PHm,

4$2

LUl

W qw

$.6. De Oratzambw é Pftlmts,

353

n

IX De iertm attentione , ö« auédo 1;.0 illa P"f"'

&

7 r

" fAUda e,

354

li //m'

X De maa'a applzm»dz !Mamtma: ad myjlerm,

lr

u ilabora acciderunt,

356

mdv*

XI De modo applicandi alias Horae ad myfferia

Afftonts;

361

WD(W

XIH.. Alius modus brevior applicandi Horas. — $é7

mrm

t'nm:n,

TRACTATUSIV

]i

De Przparatione ad Myfteria Miflze celebran-

da.

Ms

379

Ü

Ut

CAP f. C

Aufa , ob qmmmultz parum profíciunt

D

ii

frequentanda SS.Saeramentum eft de-

- fedius pravia difpofitianis,

374

u g(/,,,

ll. Quam graviter peccent, quii celebrare in pecca-

10 mortalipre[umunt : $- quam jufla ipfis fis va-

W;a

377

- io,cur Det judiciumperherrefcant.

IIL Pecmm venialia d Affeilienes terrenas (0'4?

Qkajm

lliüïül-

r d

n

INDEX CAPIT üÀM.

j MF lJ

. iuarä'inutdg multlläz impedirä,quamim)s exlans

éiffimi Sacramenti perceptione ffeäu: debizi

conlequAMtuly..

Jj tj

385

Wi

IV. Jareà Deo poftulari dilbofitionem £ reveren-

"Eam [ummam , ut recipiatur & tralletür San-

- ifitanum Sacramentum.

394

V. Quamvis pe[fit Deus omuem diüoftibneri

£05

L

H

- venientenenobis [uppeditare ymeritó Lamen ex-

f

J

: 'igit?*uf Ipft, quantum 1m noffraparte, fueri?, €am

?

l

il(

- ebtinere fludeamus,

309

VL 44 digne celebrandum fídei puritas räqu

irí-

j

l

j

tur, quá intelleéfus [ubjiciatur ei,quad ducetur,

- € nullá adbibeatur indujria ) t myferii alti-

vVI;/m-

fndosnnote[cat,

J

40f

7

l. Depuritate intentiouts , quam , ubi celeb

rat,

7,70

/í

j

- Saceraes babere ténetur : df de variafine,

qui in

- Milfadebet pratendi,

410

y[ftril :

ele-

j

VIIL. De puritate con[cientie qua ad d)'ghä €

U

* brandum requiritur : & ut

Jf perfecta , etiam

41$

- de vgnigliþus effe delez.

OPDACTATUS V

li

rit

9

De SS. Sacramento/ponitentie , & de modä

confitendi, ac nonnullisadvertentiis neceffa-

fl

/Tiisad confeffionem.

422

ll

i

J

Cap.. Qümto beneficio affecerit Deus bomines per

Sacramentum Penitentia,eb quam fa-

ii

j /(W

- &lle G efficax remedium [it ommium peccatorum.

)

4242.

ul «æ

effo? — 423

$.1. Quam facile r:medi:-m fí£ comfe

$.2.M Agis

WW*

- ,x INDEX '«C APITUM.

j

p

$.2. Magis declaratur facilitas confeffronis, 425

" ,

$.3.

u

um efficax ( potens fit r&æedium cenfef-

ffonis,

1

427

n

us ex b

d')

Jl De maznis commodis ,4

gju) frequenta-

tione Sacramenti na[cuntur,

E

!

| ;äïilih

d

&x.. Penitentia eff cuncfarum egritudinum medi -

X

1

|

l

gl

cina,

46

$.2. Penitentiaefi fons , inquo auimi viacule ab-

T.

luuntur.

at

xx-43

6.3- Penitentia efl arca,q

uá emnes Chrifti thefau-.

ymi

ricontinentur.

436

Mwng

$.4. Penitentia e3! copclave , in quo anima pul-

Wt

l

cherrrimis veflibus adornatur,

437

m

$.. Dealiiscommodis fingulatim,que ex confeftio-

//Mg*d

ne venialium confequuntar,

439

L

Ill Decontritione c? dolore , quo confitenda [unt

ET.

nb

peccata , quamevis venialia : - de 0bligatione,

r

quä fenéntur Co

*

ife[farii advertere , quomodo

Ó

adwminilirént Sacramentum,

441

Vi

IV. De Ce.

nfe[[ione, C mudopeccataordinaria con-

ünfuüf;

fitendi.

446

fitm,

Vi

J

j

MEMORIALE ET FORMA

m

confitendi peccata, in quz communiter la-

h

buntur Sacerdotes

nfi-

! &illi , qþi fz'pius co

ll Ái

'FGHCUF.

445

Al /m

L

Inbis,qua Deo e-lel&—ent:»',dx

44

In bis,quá proximo debentur,

449

4$r

mm

7n bis, qua fibi ipfi debentur,

ibid.

Quanttt äd cogitationes,

u-

U

l'?'.N:"D*/E'X' CAPITUM

'upad verba.

hi, i

"

42

mmj;

Quoadopera cb» amilfiones.

1

453

i

V. Popuntur quedam [igna '-valdääner'ej]kria

pre

j Mi

ufà Memorialis [upradicli. Et de to

$A materid

4

- tenfe[fionis,

;

linmi

$.1. Cozfe[fto venialiummon

2

eft de a&ligatiomf

ü

/

" Aarbitrio facienda,

ibid.

*

nl

$.2.. De aliabrevie facili methodoconfftendi,quá

/

v eommuniter utamur.

456

ho

$.3. Ef con[ilium admodum [alutare c anfeffionem

]

"'aliquam generalemi

njlituenï- 1 ö* éterum aliam

D.

* fingulis annis,

458

6.4. : Peccatanon funt confitenda werbis conditio-

"

patis aut generalibus , fed particularibus cf- di-

r2

? füindhis.

459

af

$.5. Procuran

daeft atfaalis þ'rmtriti*o eorum ,

que

gm, —— tonfiferis: C* qua ratione illa poterit obtineri

!

u- ^ a60.

C

u &6. Nonef neceffe , ut credat veus

pfisyque confitetur, mumquamo !

")

'en[urum,

46à

—

8.7. Laudabile eff prater culpas pm/ähigs, Z0n

»ul«

7

WE

las adjicere, q

j

WAS taæpüreprfeteritþ f&æ

15 C0M-

fe uy,.*u. £s

.

* jbid.

"".'?w h.. : 5

8-

bfolvi-

]u

Quid reus in fíne cov feffionis

V,:(y;äluma

H

tur,faceve debeat; -

.z VI. Laudabileeff

quotidie

cazf&ien,;;qt(—iräzlq

ina-

L

/i

: fg cä' que fatz'v frt babenda.

"-" ' — : 4'4.6—*

-

/

p

i

K**

æl

dMe

q

P

dibs.

INDE X .'C*A'P'"fl TIIM'

v

u

IRACTATUS Xl

b!?*

j

De attentione & confideratione. neceffaria ad

l ;WW

celebrandum,

69

Jiwin

4

u!beil

Car.I. Q

hUäm fit culpabile && damno[um

Qus

celebrare Myflevia, fine attentione

«etifideratione debita, C quàm fit nece[faría fs

1b

- cerdotibus meditatio,

469

m

yi

W. Porri offendit,quàm neceffaria &« propria fa-

j

s. Cerdotibus fit con[ideratio, Q* oratio Sacramen-

u

QV

x

t4lis.

477

IlL 7: empore Miffa Sacerdos maxime frt mente com-

H

T

Paþ'm: utmelius e majori at.(mt;lme mnyfteria

-- altiffma [crutetur,

440

[

IV. Ut quis bonacum difpofitione celebret, duplici

( gorifiumnm affectione ducatur, timore G- amore:

:

b

s

ad quas affectiones cesera veducuntur, in quibus

devetio confiflit,

k

444

nj

tv

V. Preambulum ad mnjz'dö'mtimes;äuas ad devo-

£ecelebrandum Sacerdotes exercere poffunt. 488

[

Vg

VI. Ponuntur feptem confiderationes, qua per dies

, feptimana diflinguuntur , per has quatidie con-

M

. fideratur Chriftus fub titu

»fe

In

:

f'!l

hami?e dz'?er]ä.

!

b'xi 4,1. *

Dic D

[5

OMINICA. "c(mpzärm; " Dnus - dbid.

(i

iL

1

499

hi

Dig Luw&.. Con[idereturut REX.

Die Manrz. Cosfidereturut: HospEs ANIMA,. | m

503.

1h

Die MrRcumm. Confdereturut MAGISTER.jO7 — WAj

j1o

ADm ?ovxs. Cohfdefefurut Pas10QR.

A

Di&

IIWJ M/g

U

NDEX CAPITUM:

Dig VzrNERI1Ss.

—

Cenfideretur ut KEDEMPTOR. $Y3,

Dig Sas2A'Hr.

Confideretur uz. SAcERDOS. £f*

Il

SACRIFICIUM.

xufariot

VIL. Poguptur item) feptem confidevationes pro

Ó

Altera hebdomada,

"eadfn'z, quapriores, for

ma

J

& metbodo.

$28

Htfv

Die DowiNico. / Cozfideretur ut MEDICUs. 526

Muj

Dig Luxx. Confideretur st AMICuS.

L

i

Dir. Manris.

Cou[ideretur u PATER.

529

Dig MrRcunn. . Confideretur ut. SPONSUS. :534,

i

T d

Die. Jovis.

Confideretur ut. Cigus ANIMAE.. 538

n

Dig. VENERIS. Can/ideremmft-þ,.FszAoy

4 Vt-

E

VA.

S

$44.

WMM"

Die SassATHI €.

Vr-

/»y///u

anfde?etkr utq Sor.d-Lux

7

RA

^s i

L.

lid

VIIL..Quid faciendu

pf

junt

Miffam.

mþ't imbzeä?&iä .u;tä c.

$$T

ii

indu-

n

$.1. Deconfideratione,

j

ji

.erefacerdos debet.

quá jk;ris .,/Z' vestibus.

ibid.

&.2. Exercitium ordinarium poft Mi

(ram.

if

fut il

$457

ll'" Jl

Oratio, quà Chriflus eterno Patrioffertur,

"T

IX. . Ponirur forma C modus generalis inflituends

Memento, & offerendi fanttum Miffa [acrifici-

j

$154-

um, proquibus.deb

N

*

et offerri , aykpro quibu

2

-« , €erdes ordinarit.

j /

equitur Memento

J

eu forma qf ererzäü,ücgjfciwþ

]

proomnibus ,

WW'

v $62.

d

proquibus gpte'[t? ä' ee??;,pjä"f,

Pro quibus ffertur in genevmli," |

E

';564

$65

p

Pro quibuseffertur /ääf&fïïm: ip particularis

For-

»n

«t

LINDEX CAPITUM

$73

P d

Formabreviorin[lituendi Memento.

P

üemnto defunétorum.

libi.d.

pl

l

CTTRACTATAÀIS VIL

IMIIIS

De fr,cqucntationc' SS.Sacramen u,qua tam $a-

ii

cerdoribus, quàm Laicis incumbit,

$74

moh canatur impedire f?*eqlmztaiia.

! qu

CAP L

b

^ nem Sancl iffimi Sacramenti, quia inea

;

:

gt

- virtus anima ( utilita:þ /ämæa cantinetur ,

Vl

il. äzgfifläsuc&näö' enixé omnes imoitat ad fve-

vb

gin

. quentandum $5. Sacramentum , nom excludit

quemquam , nec terminum limitém«ue circum-

/

T

ij

feribit,

$40

,&;mþ

7

F(mm

Yl 46 Apoffolis confirmatam effe confuetudin

e7m,

l

li

at fídeles quotidie ommünicarent quedein

de 4-

nf

liquet annas in Ecclefta perduravit,

147

IT

YV. Omnes Santfi enixo commendant facram com-

v

munionem: (j nulloeam limite circum[cribunt,

ini

Umificumpravia defcit;;mp?rdtia,

149

!

mj

$.2. ductoritates Sdnäïa;*uiþþ

&

a

errà aaldua(nmrv—,

) Ím

d

$,3. Sententia D. 'I hw»ä

circa fiïeqwe;zrim €0m-

T

munienis,

"

495

h

$.4- . Quid Concilium Tridentinum eon[ulat circa

f h

|frequentiam communionis,

IA497

hij

$.5. Conclufio

pmafiä/'fargm , cm docfrina mtatu

l ïfl///hn

--. éign4.

29

/W'l/llü

V. Pez

f

untur qua

dm m;abilia " findament.

4,

*

0!(/04;,')

qui "u$

u

TN?'..;'D"E'X/ CA I ISDUMM, .

!

quibus ingfzdri poffit metbodus infff'qumfnn.

W

dacommuntone,

600

$.1. Laici emnes ad Confe

07

jäïii aröi;rium fe c

[74

W.

forment,

$.2.. Confeffa

AYIHS ex;aminet/ ffudiose intentionem

UM

b finem ejus,

0m-

l

l

quifrequentare deþdgratxs. C

— Wunientm.

óo2

t

$.3.. Confiderandus e]l : Latus perfoma : ut frequen-

lt

£et $5. Sacrameutumsq? obligationibus fe olvat,

u

quzlzu: ex parte ejus tenetur,

603

$.4. Licentia feuvenia frequemtanda communio-

nis d

[

"N

tlf

[d

endeat femygr äfïnj?]irii -qr þitri

lul

voluntate, —

605

(ifCiie

6.5« Mdwertendum quid per Communionem proft-

in

ciat, aut deperdat communicans : non tamen illa

alit!

^ facile omittatur,

r

274

lii

quam'vis clam; non appa

606

profectus,

n

$.6. Delatio nom addit communicaturo emajorem

p

reverentiam , welioremoe difpofrtionem , quin

609

p

ad bac ipfa frequentiaplurimum confert.

r

$.7. Nonpoteft quis jkpiü: communicanda peccare

J perexceffm, nift in cafibus duabus : fed per de-

* éra

d

ofectum im multis poteff.

$. 8. Qua frt difpofitio.

fifcrie d um

endum

*88. Sacramentum , &* qualis debeat procurari,

n

$3 613.

?

J

'$.9. Chriffus

magna ufirifw?bäfmï?, cim afideli-

"

— obpus $$. Sacrameutum frequentatur,

é1$

n

VI. Traditur methodus mage particularis : qua

i

|C o fervandain frequentia communianis,

612

e aut cón'veniens fit, wt

j

vll Declaratur , lz'a;n:f

MM

4

pr4-

INDEX CAPITUM.

n

f

preter facerdotes alii ad communionem quotidie

accedant,

fl

L

623

VIIL. Dereligione , quà arcoobligantur facerdo-

sd[m

£es ad Miffam: ef licet de pracepto non tenean-

í

ul

Eur qubtidie,lcanjilia tamenutiliffiza parebunt,

633..

]

vt

IX. 4 Miffa abflin

ere,ob or/cup/zztianes Lemporanes

h

Jfüu

-s eft reprebenfione dignum, quod Deus moleffà

j

? fetat t ut tale

[44

tget.

630

".

h

yut

. Sacerdotes, qui

/

cienter funt difbofiti, Mif-

- famnon debentomittere titulo reverentia atá,

nwm

bumilitatis.

64$

M

7

-TRACTATUS. VIII.

uanto tremore & reverentia SacrificiumMiffze

[j

pcragcndum

658

Nitium facrificii Miffe ,

663

L

lod

!

$.1. DeIntroitu Miffe,

ibid.

l

$.2. Kyrie eleifon, C Gloria in excelfs Deo, 606

lii

$.3. De Collectis, Epiit

n

664.

?la ; Evangelio c Sywbalq.

IL DeOffrteorio,

670

&ï AT

(1 x

n

$1. .Quem obffnem inflitutum O.

f?rtafium,

671

j D!lll&l

$.2- .Qua praxis fervandain oblatiene,aliisque a-

lia

éHibus veligiofis,

j

72

$.5...De preambulis

Oblationis , .gku;la Alta

Yif,AC

V.l

l l

D

Alutatione populi,

L]

674

114

6.4.. Dequatuor modis offerendi,

676

W(Q]

$.5. Deprima Oblatione,Sufcipe SanGePater,/77

675

UOUQ

$.6. Demixtione quicif,

Wüm

»

$.7. De

Uy

INDEX CAPITUM.

WMW

6$.7. Deoblatione Calicis , & oratiomibus adjuno

lj

éfis,

641

hr fitn,

633

W NU

$.8. De fígno Crucis,

$.9. Deloetione manuum,

624

ymbm

$.10. De Oratione, Suícipe Sancta Trinitas, '687

^ M

$.11. DeOrate fratres,&c. u/d ad Praf ationem, 04

Ill De Prafatione,

659

iDtumW

$.1. De primaparte Prefationis,

690

693

| $&2. Demedia Prafationis parte,

ljl /J/

$.3. De extrema parte Prafationis videlicez de

777 ttg,

bymnotriumphali,

697

i

at

IV De parte Canonis , pmredmte Confecratis-

,lfm

. 700

Il

$.1. Def ülentio Canopis, C memoriaPa Jonis ibid.

$.2. DeOblatione : Tei igirur, ClemenuffimePa-

amMifz

cer,

(

.702

$.3. Mcmento eduam Domme,

795

L

$.4. Coramunicantes & memoriam veneran-

i

te$,

799

6! Du l

$.5. De Oratione : Hancxgxcur Oblauonem fervi«

if

tucds noftrz,

712

l

$.6. Quim oblauonem tu Deus in ommibus,

quæfumus

714

hr J

l. Decon[ecratione,

16

W»A"W

le Deper[ona quam Sacerdos bde fostinet,

717

$.2. De Gonfecratione Gorparis Chriiti,

A

)*

l

S ER Dee;ufdmadamnme, elewtzane C feligio-

9 coz£adiu,

&

720

l

5- 4. De Cenfecratione Smguzm: Clmjlz

743

w

$.. Hz'c quotiefcunque teceritis ; in mei memo-

j

Ul

riam facietis;

!

726

"

Vl. De

q

INDEX CAPITU M.

"

l

VL De parte Canonis /Equmte Cän/ätnthem,

^

J

727.

rl

$.1.. De Oratione : Unde& memores nos fervi

j

tui,

728

K

$.2. Supraque propitio ac fereno vultu &?c.. 770

ial

l

$.5. Suppliceste rogamus , Ommpocens Deus,

€.

733

5.4 Mementoetiam Domine famulorum fa-

n

- mularumque,

"

736

u

738.

$3. Nobis quoque peccaroribus,

T0

$.6. Perquem hzcomnia, Domine,femper bo-

N

nacreas, c?c.

741

VII. DeOratione Domzmm » caterisque ufque ad

- AgnusDei.

743

$.1. :De Proermio Orationis Dammme,

744

I W!M

$.2. Detribus primis Petitionibus,

747

n

v

$.3. De reliquis 4. Petitionibus,

749

$.4. Libera nosquafumus Domine, cc.

752

$.5. Deboffia fraüzme ä'mmmzxtwne,

754

A

VIII. Depropinqua difpofitionead Communionem.

acerdotalem,

757

!.

$.1. AgnusDeiquitollispeccata mundi;c?rc. 759

6.2.De tribus [equentibus orationibus,

761

"

$.5. Defumptione Corpam Chri

762

k

& 4. Defumptione $an

neuinis C

n

7

,"

765

H'Wf 4

$&5. De þa/iremæ Milfe

« parte pq/l comimmunio-

A.

762

tflfgv,

du

5. é. Mamm 4d Le&arem.

£

769

"r

D i,

U.

TIRÁA-

Ü

,-ag(xv) o

feulin

MOROXRORIRMORBIRIMORORORIXSMRARGRGRGROARORORIROR

ss -qe2c3]- 0209b : 6209 :-ge2r2p-

/

'Ily

L

TU

TRACTATUS I.

Qs D

DE E MINENTISSIMA

i SACERDOTUM

)

DIGNITATE,

n

lg

ET DISTRICTA RATIONE,

l

QUAM SUNT KE DDITURI.

l W

nj

CA'PIIJ.T l,

n

JNumquam gentem adeb barbaram extiti[fe , quin

M

Sacerdotes babuerit : 9 de autloritate ag bonüe

W

re, quem antilef 325 detileraunt, :

RU

i

$. T.

h

c3

n

AV

s

A AGNUM effe , & fuiffe nomen ac

j

& ?

;

munus Sacerdotale, clarum eft, non

l3

v t

7

-tantüm 2 facris, verüm etiam om-

L

s

niumgentiumlitteris atquelinguis,

Isa probAs

ï1

*

tur & Thes

l

Hoc: ut perfpicue magis intelliga- ologss.fa

/

tur, fciendum, ficu: nihil umquam certius fuit, 4 2« 4« f«

eum

lj«

atque adeó omnium hominum impreffüm , at-

honorane

que infignitum animis , quini Deum effe

[in aum effe

n

quo omnes gentes quantumvis barbarz femper aliquo

Ji

convenerunt ] fic nulla ríatio tam fera , nulla cultunoe

runt Ofni«

omnium tam fuit imraanis , cujus mentem hzc

nesex in«

non imbx;mrii opmao ) ïqucfväam in Republica

ftinctu nse

EitUS tuga,

ni

E

2

TRacrArus PRiMUS

4

'V[H

ricus effe necellarios , quibus & debitus Deo cultus

r "gü

2:2.4-85- exhibeatur, & facrificiotum oblatio procutetur.

a

6.1»

Hinc afferit S. Thomas, Deo àcrificium offerre ,

yl

Jl m

Fidede €lelegis naturz,hominemque fic opinari illa duce,

at

boc Aug.. nulla ratione, nullaque doctrina.Unde elicere pof-

j

l. 1. de. fis, inipfis mundi cunabulis facrificiorum natam

€ivit.c.. e(feinftitutionem: quod primüm nobis füo exem-

4 C €.

m

Piat.dial.

;Plo

Cain & Abel, exinde Noé & Abraham, cateri-

8.de legi, QU€

Patriarchz teítatuim reliquerunt. "Necfolim

r

Atrift.1.7.ii qui

fidei lumine illuftrati , fed & Genulescratfis

golit. &

T

norantiz tenebris eircumfufi : qui damonum a-

lib.s. Eth. & ia & dolo cüm illuderentur,veri Dei potentiam

n

lib, de

629.6»61':

' & majeftatém idolis? lapide , ligno ac metallo fa-

INat.

bricatis adíeripferunt : atque eademi deorum in-

n

Deer.

ftar venerati illisipfis obtulerunt facrificia , ftatue«

runtq; Myftas acSacerdotes, qui fingulari hoc mu-

Multis

nere tungerentur, Qu dignitas apud quaícumque

gentibus

Rex& $a

nationes ; inqueomni Republica pro ampliffimo

cerdos

honorisgradu femper zftimata eft, Ex hoc tam-

"

M

effe debe- quam origine & fonte promanavit , üt non paucis

bat,

gentibus, ad regiz dignitatis (þlendoiem atque au-

«&oritatem confirmandam , confuetudine ac lege

gl

Md

nl

cautumfuerit , ne Rex haberetur , qui not eífet &

&Platoli6.

Sacerdos, quinimoó nemini Regem eíte licebat, ni-

fi Sacerdotibus czteris prazemineret religione.&

ade regno

l

"Ambr. . fapientia , quod

ufü tenuiffe /Egyptios auctor e&

intet alias pere-

| M

ferm,i8. plato. Idcircotefte $. Ambrofio,

nes,quas ille fufcepit,fuit potiffima, qua in

Gd

.." Pf.a18. grinatio

;

E

tu

m delatuseft ,ut vite geftorumque Mofis,

! & eorum quz ad Deilegem & Prophetarum doe-

]i

— &in& facerent;certus redderecur. V erba ejus funt :

:ïwä

Platoerudirionis gratid profettus eft ine/Egyptum,

n

t AMoyfi gelta legis oraenlaX4 Prophetarum diía

*Itey d

v/£gy-

co. Engmjeeret. [nt([g(iaantmdidici::afud

Wüonr

Pi 19$

j

-

MU

Dr DiowrTATE SACERDOTUM.

3

Ytus Dd

príos non licere Regem abiá, [acerdotio imperare,

i proqr

yinim fi ex alto genere qui[piam regnum ufure

Kium dn

parety cogebatur flatim [acris initiari, ut fsmul

nl

Rex effet &$, Sacerdos.

ndkehcercïa

Hanclegem & ipfe tulit in ea Civitate,quam fin-

(mm Y

xit, càüm mores optimos,& optimum Rcipubl. fta-

yido t

tum exquireret.Ob hanc etiam caufam magnus ille

xl

Mercutius ZEgyptius fe'Tri Ímegiftum nominavit,

i Nel

quo titulo fe tripliciter eífe magnum innuit, ma-

ii

gnum (cilicet Sapientem , magnum Regem , ma-

n

gnumSacerdotem. Xenophon infüper genetatim

Apotenmam

omnes Reges Lacedzmonios etiam Sacerdotes Tfá. 17

albb

faife afferic. Illud ipfum primi Romanorum R e-

u2

n.!fg'..

Áeorumi

ges, acpoft Imperatores obfervarunt

» ut notat S, tur i, c,

da , flv

Ifidorus, atque in Decteto refertut. DionyfiusHa- Gleros a,

rilocimt

licarnafeus exprefs& Regem Numam primum a- P. Dio.

m'cumquc

pud Romanos Sacerdotem creatum eíle comme-

elc.l. 2e

uet, 15

mlj(üma

motát : & auctore Suetonio Sacerdos Fqit; Galba

Gajba,

r t

Imperator. Poéta denique quàm diferte

Virg. s.

,monyms

Rex AntoRex idem hvminuwl'hæäig'? Sacerdos, «£a.

u

In facris porró Literis idem fignificatur : ubi de G€« &

ie £

Melchifedech conftat fuiffe Regem Salem, & Sa-

]mondl&t&'

cerdotem Dei altiffimi, ac obtuliffe facrificium pa-

Keli(e'Wï

nis & vini myfteriis plenum ; figuram nempe ejus

At

W ïgmrfö

acrificii, quodin novo Te(tamento excellentiffi-

i i

mum ptzdicamus,&ibidem patet quantamilli re4

j

verentiam & honorem detuleritAbraham Patriat«

gl

cha,cüm datutum fe fructuum decimas

Paölïus fit. H

4f052

,

jl

58 ID

v

2098, ALf

A.

$9l

Leni (unt totiusantiquitatis annales, pleniffi-

990. 57

j

Í

j

P

m

maqueauétoritate Scriptorum oftendit Baro-

42 43*«

nius , ab omni gente pbpuldqgc Sacerdotibus ma- C'mnes

| MPW

gentes

ximos honores decretos fuifle, Et quamvis vera

Sacerdg«

Deiagnitione non fruerentur ; occulto tamen af-

n

tibus de«

PM

A 2

u fggggg,

W*lïf

,

4

TuacraTus PaIMUS

y ä)m(

9l

flatu & lumine naturz a

liquam Divinitatem Ticet

falíam, cümagnofcerent ; eodem naturali inftin-

ul

&ujudicabant, eosqui Deieffent mipiftri, & offe-

u

T

xendis facrificiis deputati, pollere debere omni au-

€toritate, omnique probitatis exiftimationc'/en.c di-

j

480

niffimos.

$irabol.

Refert Strabo , in Zthiopiz five Abyffinorum

1-*—Nj'r

"d

37, Gegr. fegno fuümma Sacerdotem poteftate & imperio va-

t

luiffe: adeó ut penesillum jus eflet Regem regno

TU

exuendi, & preficiendi quem dignum ipfe exifti-

j

4Elién. maífet. Idém Z&lianusin more /Egypriis tuilTe tra-

[ JMM

"yar.

$JL.

!j

du4. 6347

dit, additque foli Regi ac Sacerdoti ufum purpurz

D

S

conceffum. Perías & hoc obíervaffe narrat Eufe-

jyrit

bius , folifque Sacerdotibus de rebus difhicillimis

I

tofephus L. creditum judicium. Jofephus praterea teftatur in

",

14 42/-£. ypaeno illo Areopagitarum con£e(fu , ubi graviffi-

AA

36,

qma quaítiones decidebantur;judicandi pote(tatem

l

folis Sacerdotibuspermiffam.

at

Cafar.J.6.

lt bello

Prodit Cefàr Druidas Sacerdotes apud Gallos

a

- olim fürhmo in honore fuiffe, acde controverfiis

€allico.

n

ublicis privatifquc conftituiffe. Ariftoteles porró

hu

in Politicis clare docet inter cateraReipublicz mu-

E

niia , quibus illa fabilitur, & perenni quadam tran-

d

—1(

quillitate perfruitura eft , pracipuam cenferi Sa-

eerdotii dignitatem : cujus eft divira curare ; victi-

mas pro omnibus offerre, communemque falusern

þlm

Pier.in — deprecari.

.

f

Hserog. l.

Admirati

one dignum e&', quod recitat Pierius,

lü

20. c. de

aof

gocf.n

: intanta, apud ZEthiopes ,

deorum Myftas habitos

licet & Regi, dixiffet

tuj

Confue. . &ftimatione ; ut cuicumque;

m ]

tudoGen. Sacerdosillum diis iratis vitam trahere ;

mifer ille

Wtj

tilium no- mortem fibiconíciret, ratus magis conducere vità

tatu dignd

xivari Sacerdotibus obediendo , qu& illà frui cone

:' qm

Diod.Sic.

2, z. de

f?"Jis D.

wadicendo, quod & Dieägrus Sicu

jus cc—mlï:mat.v

nb fab,

MU

Dr DiowirATE SaceRDoTUM,

5

In Germania, narrante Cornelio Tacito; nulli

Yi

fzcularium Judicum, ne Regi quidem, fas fuit,

naturdid

quemquam morti addicere: folis vero Sacerdodi- ;

tnitr t

bus. Perfüadebant. fibi gentes barbara [ & meri--

lbereorz

to |tamarduum negotium , quale eft vitz: huma-

mutipnet

nz, ad nullum potle tribunal fecur£ agitari , quàm

Sacerdotum ; firmiter credentes,quod illiin re tam

«

feria (tatuifTent, non fine diis fore determinatum.

t cinor

Dertinet huc, quod fenfit Coma:dus : etiamfi hu- 'p/eurus

ATa

mana nequitia fe ad quvis alia ícelera extenderet, «m Ruden*

gnumy!äm&

numq

uámtamen eó prorumperet audaciz , ut 8a- ^^ ad.e

€» Zs

W.Mm

cetdotum facrofanctum nomen aut niunus viola-

wuimpuxpurg

rec. Quis eff bomo, inquit, tanta corfrdentia, qui.

um Bu

éacerdoter violare audeart ?

dffollm

Hac quidem fufficiunt , ut propofit

um confite

yellauri

metur, quöd fi prifcis illis temporibus Genules,

gv

fpiffis ignorantiz nebulis circumdati; in hoc ratio-

y?ozcüawm

ne feniti folida exiftimarent ; quid modo in lege

gratie, tenebsis clariffina luce diffafis? Unumad-

gl

dam,& fuprcmmh.

Lib.2.d6

wmm'tï j

In fua Tullius Repu

blica | mitifi& extollithono-

Tegs

jadepr

rem Auguribusfolitum praftari : qui cantus eft ha-

g

bitus , uc'fummo jure & auctoritate fummis

um

przeffent imperiis & poteftatibus. Magiftratu fe

g at

ábdicarent Confüles, decernebant: legem tolle-

GW'W,

bant, finon jurer

ogata effet; nihil denique domi,

1emqucw

nihil forisgeftum (ime eorum adíenfü poterat cui-

i

j

quam probari, Addit Halicarnafleus Sacerdotes p;ry, ]. ;

j

publico ftipendio alitos , imà Platarchus in Pro- pif, Rem.

j

j

ye

blematis refert , Sacerdotes Romanos ad jut-

&fv

jl

jurandum à judice compelli nefas. fuile. Sed

jf

P

càm inre graviffima eorum requirebatur te(timo-

joc

nium ,-abíque Sacramento teftabantur : quod.

'wllifm]mr

Sacerdoralis officii dignitas tantam nudis verbis ,

o

j

'quan-

D

w!l

6

4

TRaACTATUS RRiMus

i

$!

quantam czterorum jutamentum ,

Iet.

N

Eden'äï ppfïdfa-

r d

Wa

&U

mur

$. III,

[ Qb

. [ 4Ec reverentia Sacerdotalis, quam omnes

o

u

L À profanz hiftoriz loquuntur , factisitidem

qui

Ge"f 47-

Literis maximé commendatur. In Genefi patet ,

Iu

qu

graffante feptem annos fame JEgyptiá , eumfru-

menta nulla excreíceremt , cütm (eri necarari terrà

r

poffet, tanta omnes penurta conftricos , ut pani

J

Sacer,dc;- :

comparando , hareditate cunctifque opibus fe ex-

:

tum inJE-

uerent, Hocteraporemifero pofleffionibus & a-

u

j

gypto

tis Sacerdotum nihil detractum eft: àdeb ut non

;

J

quanta

olüm fuis non éederent , nec tributo aut vectiga-

€urá;

Ü

libus gravarentur, verüm illis ipfistamquam gen-

* &i divinis obfequiis devote , & qua communi bo-

.:-

N

noinvigilaret , & regalibushorreis neceffaria victui

ultro delata fint.

PO E/dfo

Similealibi: ubi legimus ab Artaxerxe Derfa-

6176

.

rum potentiffimo Monarcha, licet veri Dei cogni-

tione illuftratus non eífet , tanto Sacerdotes hono-

ge praventos, ut praterquam ipfe regia indulgen-

tia omnes L evitas ac Sacerdotes manumififlet? in

n

(

itinere commeatu publico pracftiterit fecuritatem.

ke-nl

].

Infüper argento & auro, quod Babyloneconvehe-

gent, facrificia rürfüs procurarent; conceffic:: di-

W

ftricte inhibens , ne quisminiftrorum aut Prato-

5j

tum eó procederet confidentiz , ut fervis Dei altif-

(f t

- fimi portoria , tribut

[]

Urenme

a, aut hujufipodi vexationes

imponere prafümeret,

12 jj

Geef. 1.

Porró ex Genefi conftat , càm Jofepho totius

'-'Al';f, &HR

JEgypi gubernacula tamquam ptimo à Rege

o

delata e(fent , edixit Phárao , utilluna omnes flexo

5. VOWI:

.geiu coletent, nihique fine ejus moderamine

&d, i

agere-

4

1

:

U

: Dr Diowurrarr SacERDOTUM.

7

ageretür, quinaureo ipfum torque , inftar Velleris

Hdemp&

aurati de collo pendente annuloque regio dona-

vit. Hisomnibus uxorem filiam Putiphar Sacerdo-

tis * Heliopoleos fuperinduxit. Unde collige,quan- * i4 eff,es-

tz fit auctoritatis officium Sacerdotale, cüm Rez vitatse

quim ont

folis.

y rl

illi filiamconjunxerit Sacerdotis , quem ampliff-

[ d

mz pra'fecerat dignitau. Non deíünt tamen au-

&ores graves, qui negent illum Sacerdotali mune-

Yi ünh

ao

refunctum fuille : fed tantym nomine tenus, ut

majori,e:n&imationc polleret , & regio fänguini

voppr

iaf

fplcndbrcrq qucmdam adjiceret. Hinc in przce-

dentibus Scripium dilucide affirmat. Putiphar re-

Gen gr,

s

diyutnon

gi exercitus Ducem ac Imperatorem confticutum.

San&us veró Hieronymus hoc ipíüm probabili ,,, Quif.

tvelt

umgn

conje&ura & Hebraorum traditione conatur af ; Hebra. in

ferere: qua fuitle in uíü dicit, utcum laboribus, Genef-

unbo-

bellis ac fenio confedti duceseílent , ad majorem

gv

auctoritatem conciliandam facerdotio ornarentur..

s t

Et hac ratione Jolephum Pharao ftuduit magis ex-

tollere, Sacerdotis eum filiz copulando.

3

ADUWSM

^

N

lst

S L

ainlitt

[j

w

Dipfüm admirabili hiftoria confirmatur ; quam

-

I.;fepb. [A

l

Joteph

»us in libris Antiquitatum recenfet , ait

tz. nE

fu.

illehoc modo:

Cüm Alexander -Macedo graviffi- ;;

(mecom't.

(; Exem-

m obauxilia negata , Hierofolymis infeníus.e

od

plutp no-,

pl

fet , miferabili (trage civitatem & incolas delere

certus ; exercitu jam pene admoto Pontifex Iad. ^"*

al

dus omnem defendendz incolumitatis fpem ere-

| od]WjHCS

ptam coníiderans , Pontificalibus indutus orna-

menüjs, & magno Sacerdotum agmine ftipatus

Ajtodli

u

Alexandro, utrbcnignï: poterat , obviare decrevit.

j

Quas ubi occurrentes vidit Rex , tanto. ftupore

W;S h«t

petculfus e& , adeóque mentem immutatus, ut

eque

g([&

A4

8

w

TRaaAcrATUS PRiMUS

equo defiliens irz & furotis immemor Pontificem

m d

veneratus fit, juflericas eveftigió figna cándida ra«

$"

"

bris detractis vendlari: atque ita clariffimo pacis

indicio utbem & templum ingreffus, victimas Deo

il

immolavit, Omnia infüper , quz Jaddusad divini

(

cultuspetiit fplendorem ; regia munificentia largi-

1150

tus eft , qui vel Gentilis, hoc honore coluit Sacer-

i

l

- dotes. Quodlicetadmirabile, majoritamen admi-

cauione dignaeft ipfa , qua factum, intentio: digna,

jj

inquam, Chriftiano magis Principe. Dum enim

!

s

hac fübita benevolentia milites inftuporem veruif

fer, Parmenionicaufam tam diverfi adfectus (ciíci-

h

tanti Rexitarefpondille fertur: INos buné adora-

Wm

)

i, (ed Deut, cujusfacerdotio fungttur.

hges

-^ Declarant hecquanta olim obfervantia habitum

P.

[55

l

^ fitnomenac munusSacerdotum , quandoquidem

[2

Apfiethnici veri Dei lumine fru(trati, quique viliffi-

mis & humillimis idolisadvolvebantur , tanta eos

p

TU

profecuti fuerint veneratione , quód diis litarent :

unde fequitur ipfum nomen ac munus in fe rfultae

[

iÉ

&

€reg. L4, €lle exiftimationis. Hinc etiam Gregorius Papa

regift. ep, Ícribens Imperatori Mauritio eidem hac ratione

A

754 65 re

impietatem exprobravit: quódipíe, cüm Chriftia-

VA

Jértur $n

€. Sacer,.

nus elfet , hegarit Sacerdotibus honorem ,' quem

L":w

3. 4.1. Gentilesfalforum deorum Myttis detuliffent. Vere

D

aejus funt : 24nte tempora. Conflantini n Rep.

m(,x

ls

Principes fuerunt , qui Deum verum ue[cientes,

deos ligneos C5 lapideos colebant : $ tamen eorum

j

Gacerdotibus bonorem maximi tribuebant. Quid

p

ergomirum, f5 Chbriflianus Imperator veri Dei Sa-

al

terdotes dignatur bonorare ,dum pagani honorem

zj

j

cl:ryþ/i. vmpendere Sacerdotibus noverunt , qui diis ligneis

H fg[[f[ta

bon.ós.. &9 lapideis fersiebant? Eodem invehitur zeloin

at j

quit)

ete-

afläpfa

*^Gem, Chriftianos J oa?.Cþryfogtomus. ANe m in

us

Dz DIGNiTATE SACERDOTUM.

9

OrDortfre

deteriores wwfidelbus : qus propter. errorem idolo-

à Cindi

vum [uorum , adbuc tantum cuitum exlhibent eo-

iil mpy:

rum Sacerdetibus : fed quantum diflant evror 6d

vidinvs]s

verits, tantum diflant illoyum €2 Dei Sac&rdatf:,

dusaddrz

CATUT IT

uHccmialaq,

COT

De honove E4 autieritate , qua (ub lege natsrali

Sacerdotale munus colebatttr,

ntmadtr

[

"

'

I

:

Y Dunem

Ofitis feorfum Gcntilii;usæofum, qui Empcr

:qmwmf

A

P

vero Deo cultum exhibuerunt , ineamus fo-

ditri

cietatem: proponariusinde ab ocülos, quantoa-

hu tliti-

pud eos in honore Sacerdotalis dignitas habica fit.

In primis fi de legis naturz ftatu féu conftitutione Quis a«

;bzbitum

&i

lbquj velimus;

itilla à mundi creatione ufque ts legis

iiquidem

intempora Moyfis , quando ícilicet pet ipfam po. Paturee

yeviif

pale fuo Deus legem Ícriptam promulgavit , quod

/utt eo

przcedens avum legis naturz appellatur: quia

i hrei

nullaetlet, quàmipfiusnatarzlex, ad cujusnor-

afefüta

mam re&zque rationis dictamen emnes homines

ss D

conformare fe , & vitam inftituere tenebantur.

d HI?OIW

Hoclongiífimo temporís tractu; ecfi nullus cer-

tus ritus colendi Deum , nec cxremoniarum circa

i

d y Ru*m

facrificia inviolabilis effet confüetudo ; conttat ta-

Mgn[.vt'

men jam inde ab ipfo mundi principio Sacerdotes

TUTLI

extitiie, qui fingulari ad divina peragenda nia-

" "[m"h

nerefungerentur: ut exprefse teftantur facrz Li-

terz ,u

b

À

u

i adfirmant Melchifedech & fuiffe Re- Genefa4.

gem & Sacerdotem. Ex hiftoriis quoque , alii£

jl

l

J

que au&oribus oftendi peteft , hanc dignitatem

1

Primoge«

,,,mm

tantz fuifle zftimationis , ut neceíArio priorem

nitus no»

natufequezetur , adeeque illufrium familiarum

jl

hllum slg

A a

o li

primogeniti, Sacerdotes effent : & hanc pra-

cerdos ;

1]

qlllh

Fipuam eíle prarogativam, qua jus primatus na-

-

$

tailili ;

y

lo

TRacrArus PniMuS

Hie* - calitit, (eu primogeniturz, fibi vindicarent ficaffe-

pif ad

runc SS. Dotores Hieronymus, Auguftinus, Iíido-

[l

u. Heb. rus, Euc

hérias, Thomas, Antoninus,Lipomanus,

v

.

M

sn Gen. — Cajetanus, Glofla ordinaria , & Scholafticz hifto-

X

"Aug. Td. viz fcxiptor. Hanc veró preeminentiam S.Antoni-

PJ

Gl.'-)l: od

* nusin fex poti [fimüm rebusait confiftere. In vefti-

E

zif fch

j

Jaft. fup

mento proprie Sagerdotali eidem minifterio depu-

Gen iy.

tato : in facrificiorum oblatione : in ultimaz bene-

d

Eucb. l. 2. dictionisà patre fufceptlonc: in ceteris danda bene-

p

i

Paj

in Gen*f.. dictione actibus publicis & folemnibus : in recipi«.

€. 48.

enda duplici cibi portione, & duplici parte haredi-

s

d ho.i.2.4.

105.2.1. tátis: & indominio füper reliquos fratres: quod-

F

ni-

p

ad i.4nt. que omnes haíce prerogativas habeat prim

RM H

L. p.bir.

d

€

[27 28 A2 0

us , quia Sacerdos fit. Hancetiam dicunt fui

i

D

cellentiam, quam Eíau germano fuo ]acob pre

(

$.9.Ca-

jet. fap .

lentisedulio divendidit: quem idcirco Apo&olus

Dl

Hebr.5.

dul

profanum vocat , quód dignitate füa cellerit ob

Quam

tam vile pretium , nec poftea pa&um refciderit:

præemi-

nentiam

"dbut parvipendens , quod primogenita vendidif-

É

Wt

fraiti fuo

[et. 'Tali ingenio reguntur i, qui nihil praeter lubri.

vendide-

ta hujus vitz lenocinia appetunt : afpernantur ni-

rit Efau.

mirum qua folida , que verz divitiz, utpote fpiri-

,

od

Genef.3.5.

Hebr, iz

tales nuncupari & zftimari debent. Gloriofus Do-

kbuty

&or S. Thomas híc, Efàu non tantàm profanum

Tho.fup.

Heb,22,

fuiffe contendit, fed etiam (imoniacum , addit-

RLT

Ie 8, 3.

que Dionyfius Carthufianus illum reum perjurii

Wi

Dion.i44 fuiffe: quod, etiamfi interpofito jurejurancio vene

ditionem fanxiffet, id tamen non intenderet im-

plere, fed vi dominium ,. quo ceflerat, fibi vindi.

73

care. Quin hocvelletextum , ubi ait, pro nihilo

hi.j

duxiffe, quód jus fuum vendidiffet, quia jam fi-

Tl

dem datam fallere deftinarat, Atque id probatur ,

Jf

quod o animo decrepitum parentem accellerit ,

(m'(,plm

et. Sed

ut (üpreme bencdiötiegis fructum prariper

áa

Uodm

parum

u$

: Dr bremfArE SACERDOTUM, IT

rent

pafum emolümenti aftutia & fagacitas hunrana

Non pi"o-'

(linus i

urtaftutia

percipit,ubi cum divina providentia non confentit:

Efau con-

Liponum

quacautum efat , ut Jacob , quantumvis fimplicis

dlticelils

tra Hmpl]-

naturz & pacificze mentis,dolos fratris füi eluderet, cit

atem

n$Ant

& u

machinas ditlolveret, & jus, quod obtinuerat, reti- laceb,

neret, Nec ideó maxime , quód ipfum emiffet , (ed

iltiodes

quia divina mens fanxerat, ut hareditate ifta pöti-

uinziem

sj

retur.Hinc abíque mendacii crupulo potuit Jacob $. 4fug. 7.

€ont.one -

affirmate:: £go fum primagenitus tuns E[au. Qui

i r:a'pi.

dac.es. d&

quamvis períoná non effet , erat tamen jure , cui

Gez. ad

Pmm:

renuntiaverat frater, Sic dixit Chriftus de Przcut- , 5

gt

fore,quod effet Elias : fpiritu quidem; non pezfoná, Matiloux,

;

yanigen

l

quia. ficut hic przcurfor venturus eft Judicis , ita

li

;

d

ille przcurforfa&us eft Redeinptoris.

mb p

- Caterüm veftem, quá Jacob Rebecca operuit ,

ipo&olus

affirmant S. Ifidorus & Eucherius , fuiffe Sacerdo-

Jf4. in

Genel 1.

jeit d

talem, quáfolüm utebantur , dum folemnemali-

Euch.l2

Ácadeits

quem actum facerde io adhexum exercerent: qua-

in Genef,

quidf-

les funt (acrificia offerte, & ultimam à patrebene- « .

gb

dictionem recipere. Proinde dicit Scrip

tura fuitle Quz ve-

i5 data

;[müï Pi'

veftem hanc admodum pretiofam , & folitamafz I

acob à

u[PolCl I

fetvari in loco odorifero , quód tanto in pretio ha-

matre ad

yiois Dv

beri debeant ornamenta , quibus divina myfteria

ICCIPICDE

yianid

j

peraguntür ; unde etiam Ifaacgrato veftium odore dam bene-

,üühaa

(

& fragrantia alledus majori adfe&tu benediétio- "!no"

*

g

nem iinpcgtiv;r.

T l

$. II.

Wpdmï'

.'lfr[*b'r .

Er didta enucleandus hiclocus occurrit Apo- y o«u,

ftoli; illisenim incogniti&diüïcil?: caperetu. difficilis

l[lF;

h-

Ad Hebrzos dicit Chrittum privata auctoritate Apoftoli

u

officium Sace: dotale (ibi non afferuifTe , (ed jure id explicacus

€Or* $o

t

obtigiiï?;, pattiaque auctoritate : illi coramenda-

Pater -

i

cum effe, quod Píalmus maxïifc&atx, ubi

&Lter.

y

12

| TRACTATUS Pa1MUS

$

ffalm. 3.

aternus: Filiussmens estu ,ego bodie genui te s Ície

p af

la

licetin hoc die zternitatis. Qui locus non videtur

j

evidenter inferre , à Patre Filium facerdotio deco-

]

a

H

ratum: nifiprefüpponat do&rinam jam allatam;

J

N

quód nobilium familiatum primogeniti fint Sacer-

d "x

dotes. Atqueita, ut probet Chrifto de jure com-

ügjmf

mendatum à Patre hoc munus , oftendit, quia eo-

dem parente & in ipfa zternitatis die genitus fit,

ammg

cdon

unde & fübjungit: Suemt i» alro loco dicit : Tu es

Sacerdos m eternum (ecundum ordinem AMelchi-

«

fedech.. Quafi fignificet idem eife , Primogenitus

m*m

M

meus es, ac fi dicas Sacerdos es, & jure cibi hoc mu-

"

[

MA

nus obtingit..

^

Quifnsm

Hác ipsá doctrinà

nititur , quod aff&rumwmul.

[

u

!

fit Mel-

ti, Melchifedech Regem Salem [ qui obvius pro-

chife-

ceffit Abrahz , cüm vi&or de quinque Regibus

13l

D

dech,

revertiflet, & à quofpoliorum omnium decimas ,

ia

Ser;J deci

quód Sacerdos eifet Altiffimi, recepit. ] Sem fuiffe

fra, t

"us avus

No£ primogenitum: qui cüm obviaret fuerit 350.

kl

[n:

,Abraþæ.

annorum, & vixerit poft Abrshze mortem trigin-

b

(

D

taquinqueannos. Quia vetà primogenicus INo€

Sacerdoserat, & Abrahz fio nepoti occutrit , ut

La

de vi&toriagratularetur ; & Sacerdotalem benedi-

lnl

iM

Mser. ep.

étionemimpertitet. Sic D. Hieronymus, & com-

W

(d Evag.

munem effe Hebrzorum traditionem afferit:. cui

TE

i.

S. Thomas, Glofíà ordinaria , INicolaus de Lira,

Heb.ad

l W&*c&;

Get. $,

aliiqueadftipulantur, Et notandum, quoties hujus

] SWZE

Thom.

obaliud intentum meminit Scriptura , eum appel-

g

IN3e. Lzr

lat Sem Noé filium: tantüm hocloco ubi facerdo«

||

Mj

(Glzfond

tii firmentio,Melchifedech vocatur,quafi dicasR e-

ïFmrurz, |

$n Genef,

-

gem ju&tiffimum, & Regem Salem fuiffe dicitur ,

TeÍiy

id eft pacificum, ut hac rátione excellentia Sacet-

5

n

dotalisoftendatur. Quod nimirum in tam eminen-

: Reges;

l"*ï*mmm Í

tidignirate confituti Reges eíle debeant

(Wbïi

ggquam »

/h

[uf

Dzg DiGNITATE SACERDOTUM,

13

genimy

inquam, qui retundant effrenatos impetus, pallio-

5 Don r

num ftirpes elidant , femina etinguant: Keges

erdotiod

in induenda virtutum omniüm pcrïöötione , Czte-

jm lus

rifque facem ad eas praferendo. Hinc fubnedti-

i nl

tur debere efTe Reges juftiffimos, id eft , inomni

yejrec

fanétitatis genere eximios: & Reges pacificbs, id

vlt, as

eft, cales qui exteríüs cum proximo, interiüs cum

TO

Hibr..7.

animo tranquillitate fümma perfruantur. ; Adjun.

ur dica«

i: d

git'ApoPcolus eum , nec patrem, nec matrem, nec

o Jlb

tur,quàd

genus habuiffe , nec füorum principium aut finem

Melchi,

Mgrm

dierum.Non quód iftis careret,càm verus effet ho- fedech

UI

mo, ( in quo graviter antiqui quidam decepti funt nec pa-

nec

alferentes fpiritum fuiffe human

afpecie: quem er- tret

fpaurem,

Emntþmul-

rorem $$.Auguftinus & Epiphanius abunde re-

nec genus

fis pto»

darguunt) quod manifeftum eft: & ut fic patrem& pabuerit,

lgbrs

matrem habuiíle pro certo credendum. Sed dicit /tug. l44

dcas,

his eum carere , quód illius mentionem faciens 4e Her*

AT. 34*

gafule

Scriptura, facerdotii tantummodo rationem ha-

E5 p!nm.

ficapo

71.:r. $5 a'

beat, & uttalem; príncipio nec fine dierum coar-

t

€tari. Infig

[o]

num, Sacerdotes adfe&tu tamm fcjun&os 67. Vide.

nti- Caffrue

ss

& feparatos debere effe ab his, quafi nullis pare

Brwfrih"F

bus nati, tam juratos fpiritualium rerum conte

t V Melchss

fedech.

"

plationi, & in cultu Dei occupatos , velut coclo la-

1b &[Om'

p£ aut ad hoc folim vita donati effent. Apoftolus

(f

denique ornnibus modis fimillimum Dei filioex-

dust

m CUT'I

ftitiffeait: quia convenit talém effe,

1 Altlmml Tra&. 2.

Sacerdotem fe profitetur, Sed hzcm

i

faciamus, e, 1.e? de-

uoüöb"w

«

qua fuo loco proprie difcutienda fünt.

$neepss

u

j

Munus acerdotale magno fuiffe ia pretio fub le-

genature , fatismodo arbitror declaratum. Quo

j

(j

tempore facerdotium adeó erat imperfedum &

i

debile,ucnulla expreffa lege,nulla Dei fanctione ef-

1N

mncn

fet inftitutum, fed folo naturz inftinctu, licecinter-

s

;

M

dum Dens fanctosaliquos fingulai infpiratione di-

gnaretur,

,

Huc

g

]

N

»

14

TRaAcrarus PRaiMUüS

]

l&b. Ii,

Huc facit, quod Propheza Job; qui eá vixit zta-

te, denuntiat. Hic exaggerans divinz uluonis in

j

! j

eccata feveritatem , ítaait: Bakbenm Regum di/-

p

[otuit, $ pracingit f'une venes eorum, ac illbjungit:

Duciu Sacerdotes inglories,€8 optimates fupplan-

£at.. Quali velit , tantus eft vindi&tz rigor , ut

A d!

non folüm regia majeftate non fle&tatur , quó mi-

L.v»þü

nüàs militare cingulum eis detrahat, regiis armis ex-

t (;JUI

uat, & in horum loco fune vinciat :: verüm etiam

1l

MV

a

Sacerdotes füa privet gloria & auctoritate , turpil-

W

iv

fimafque illis ighominiz: notas inurat. Hoc cum

Vsdyh

W

majori, qua poteft, exageeratione proponit : quia

tD

i

Deus ftatum illum , eui tanta dignitas, tanta gloria

[

W

lob fuig

adjuncta eft , magno furore diflipat & evertit. Id

Sacerdos.

Í

lr

expertusloquitur ipfe , quodSacerdos : ut multi

Patres affirmant , & colligunt non ex eotantüm,

uód in dies holocaufta pïo filiis immolaret : fed

[

m m

U M

Tob cujus;

etiam Rex effetut communis fert opinio:illo enim

Rlius,

l

vixittempore, quo Reges etíam facerdotio funge-

MA

t

bantur, de quo 1. capite : tàm primogenitusfuit

"n

Zará, deftirpeEíau.. Atque ita Sacerdotalis digni-

m

[

r

tas primogeniturz illuftrium familiarum obtinge-

g ia

bat, qualiseracilla Job , que erat Reguoiillorum

?talruy|

& Principum, qui? femine E(au prodierunt.Cum-

R

que eflectam claroloco nátus , tanta przditus po-

D

tentia, utpote regali titulo infighitus , meritó feve-

l W:,n

hi

zam Dei manutnaperit: qua virum tot amicorugm

!

pauló ante ftudiisgloriantem, tam multis opibus

circumtluentem , in tantas fübitó calamitates egit,

imma

ut ab omnibus fe defertum , fpoliatum, opprobriis

LT

ïüäniauc

divexatumin &;;culinü fætor;bus inveniret.

! V:fwlm

V dtjp

CA

"r

MUs

Dz DicNITATE SACERDOTUM,

Ij

t vitg

CAPUT HE

ht ultui

m Imi

De honore , autloritate , qua [ub le.g-a fcripta 3'4.;- !

N

n,acibbjurg

cerdotale munus colebatur.

W Ilpffu

$L

[L]

tint j

Xa&a legis naturalis atate , Deus fibi gentem

W* qoa

E

itpivicist

elegit. cui certam vivendi , normam præfcnba :

m d

ret. Pra cateris igitur Sacerdotes inftituens, eos

facra, ceremonias, omnemque cultum edocuit ,

t i

ri, hr u

pracepitque , ut omnes illorum colerent auctoti-

[

(yi: qi

tatem, imperium, juflàque amplecterentur. In pri-

mis mandavit Moyf,, ifti minitterio Aaron & qua^ Exoz. z6,

gt

i'.'[til.

]

!

tuorejufdem filio

sdefignatet, quiinduerentur ve- Vefles Sa«

cerdo'ales

T

fübusSacerdocalibus, auro, hyacintho, purpura ,

nt pr&-

cocco bis tincto, byflo adornaus. Etenim tam arti-

QtanQa,

tiofz,

— ficioía erat hzctextura , tamque admiranda operis

hit: d

xiloenm

polymiti varietas , ut nullos hodie teperias phiy-

ilng

giones aut fegmentarios,qui non dicam exzquare;

:

fed nec ex parte imitati po(fint.

;gmimsïuk

Omnem hunc exquifitiffimum ornatum

adhi.

pl

beri voluit Deus, ut Sacerdotum major eílet di-

m

enitas & reverentia : Factes vefPem [antam 41a-

gnmdlamm

Tonyin gleriam €9 decorem.

j n

Adeumdem finem multis ceremoniis Sacerdos Sacerdog

l Ixmïw

|

Wv

creabatur, ut plaribus in Exodo & Levitico capitu- cresbatur

,nrii

ulo f?ul[is ca.

' lis videre eft.. In primis juíffit Deus, utàpop

rifDOneis,

n

fejungeretur: quód deceat Sacerdotem à commu-

ml

ii hominum ccctu feparari , aliaque vite coníue-

i

tudine uti. Deindé utante,fores. Tabernaculi

j

quotidiana exueret veftimenta : quia ei neceífa-

T

rium fit vetus peccati fermentam deponere , om-

ia prava defideria cum vitiorum fordibus ejice-

(

16 vivopuroque fonte feabluere; qui tam divi-

nuin

y

16

TRACTAT&S PRIMus

num minifterium digne & reverenter obire velit.

IU

N SR'

Yta porró mundatis facris ornamentis veftiebatur ,

vtl

fanéizque unétionis oleo perunctus certas victi-

i !gü&ü

mas pro confecrationis beneficio litabat. Et hec

p

infpiciente populo peragebantur , ut venerarentur

'Wg&

illum , quem tanta folemnitate divinis obíequiis :

l

mancipatum agnofcerent.

NI

Plutimaadjecit Deus,quibus crefceret honor &

j

w

j

ebfervantia Sacerdoralis. In omnibus plane voluit

Ui Wsa

Sacerdotes plebe efle fegregatos.Populum cenferi

n

Num.as.

imperabat: az £ribum, inquit,Levi noli »merare,

quinn!

ned, pones fummam earum cum filiis ffrael: [ed

«uutt

cor[lhrue eos [nper Tabernaculs miniflerium. Om-

IT

nisautem populus füpra viginti annos , Sacerdotes

Qu

& Levitz unum poft meníem cenfebantur.Etenim

d

càm terram promiffionisinter fe filii Ifral divide-

a

rent,neluit; ut cum populo acciperet partem tribus

TRER

Levi, neque certa hzreditate frueretur , quiaipfe

bt l

u

eorum elle portio;illoíque fovere geftiebat. Erwzt-

u

que Levita mei , C$ ego bareditas eorum. Scilicet

u

Ddv

non convenitSacerdotem tertenis impediri,aut ne-

I.*'*gg

W

f

Num.lS-

gotiis futilibusintzicari. Fuis erge Levi deds om-

Populus

nes decimas ifraelts 2 po[feTiouem, pro emin:[Terio,

Ms

quafi ve-

quo [erviant mibi in Tabernaculo federir. Quip-

lüm;sg

Gigalia

u.[).mu

pendebat

peut cultum divinum, cærcmoniafquc & vi&timas

Sacerdo-

Wmh

procurent, czteros tamquam vc&igalcsu fecit &

M

cibnis,

tributarios , atque agricelas ,qui feminarent , me-

L

li

terent, & deterra frugibus eos fuftentarent.. Hoc

(f

bene advertit S. Cyrillus Alexandrinus, Philo quo-

Cyr. AL .

que gravis admodum fcriptor diferte ait : Ex bis

*'»dofu P[oq

l.3.de Sa-

eer. Philo

vebus liquet jnxta legis judicium, Sacerdotes equi-

l æb'l

dlïüpmn

lib.de 9a- parari bonore ac maje[Vate Regibus : fiquidem vlis,

cerdotmnm £

G

:mlaud'(f

lonore.

Nqua Principibur , canf&rri-trüilm smperat.

7s

$. II,

(j

Di; DiGNiTATE SACERDOTUM, — :7

Ver olv

$. L.

it velids

Uid po:/rö dicere

Regibus Sacerdotes zquari? Princeps

s Ctftts d

n populg

metitó dixiflet in altiorem dignitatem evettos, 1

eferebat

itlet, D

majori donatos au&oritate. Videamus igitur Deü

Sacerdoti

LVelleratttg

nontanuim julfi(Te;ut à plebe Sacerdos coleretur,

tanquam

fed ctiam R'egibus & Principibus mandafle, ut o-

fubdiulf.

vimsobfcq;

mnem illi teverentiam obfervantiamque defer-

'eretoorl

rent. Ita patet Num.27. ubi cüm vellet Deus Jofue Num. aze

gplatvoli

toti populo ducem praficere; Moyfen tamen ad-.

monuit;à Jofué Sacerdotem in fümmo honore ef-

|urcenfet

MBEIMIAY

fe habendum, aít enim : To/le fofue filium Nun ,

lls [ed

virum., in quo efl [piritus , qui ff abit coram Elea-

a. Om.

&aro Sacerdate, Pro boc; fi quid agendum erit,E-

cerdott

Jeaz.ar Sacerdos con[ulet Domnum. A« fidicat:

Quamvis in populo futurus fit Princeps cun&iq;

yr Étenim

xddiride

ejus imperinmamplecti debeant, Sacerdotem ta»

m

men fibi agnofcat füperiotem ; adeó ut horum ,

quz decernet in plebem, priüs à Sacerdote confi-

u,quiaip(c

j Wt

lium quzrat :qui ex divina voluntate , quid fa&to

opus, refpondebir.

g. V

i at

In Deuteronomio item pracepit ,

ut dici legi-

timé creato lcgis divinz traderetur exfcriptum,ad

m

cüjus mebtem omnes vitz füz dirigerer a&iones;

nj

& plebi quitatis jsira adminiftráret. Hunc gra-

gni Qï

duim excellentiz conftituit Deus ,. cüm Ifrazlitis

XUC

wl

mandavit, ut filis aliqua occurreret decidenda;ad

&12115 [

Sacerdotem appellarent , quodque ill fecundüna

u

j

as & equum judicallet , omnibus prebaretur.

;

Á

Quod (i res adferretur protíüs ambigua; fzntentiá

11

É

QIIO'

n

Sacerdotis procertiffima veritate haberetur: adeó

lrE'ff

ut quicunque bove jadicium pertinax anderet con-

"

l

"

temnere ; capite luetet , in pocnam fibi, cereris in

r ls

exemplum; audi textum : 5i difficile &* ambiguum

-

in- Deut.iyi

epud tejudicium efe pev[exeris,eg ]tfdi;(tm

L

r

W

!

M

18

TRAcrArTus PRiIMUS

Wh

g

sra portasceuas videris verbavarsarp [nvge & a.

"

[cmdg ad locum , quem elegerit Dominus Denut

i

EHns, vente[qne ad Sacerdotes Levitici generis ,

/

quare[que ab eis; qui j udicabunt tibi judicti ve-

ml.

gui

ritàtem, €$ facies, quodcunque dixerint, feqne-

K

44

rifd, fente

ntiam ecorum.nec declinabis ad dexte-

ais

rAm,net à

4 finiflram. Qui autem [n perbierit no«

JWP&

[ens obedire Sacerdotis imperío ; morietur bomo

ille,£dauferes malum de l/rael,cunttufque popn-

Ins audiens tymebit , ut nullus deinceps vutnme-

(f

fcat [uperbia.

N

M

" Argumentum quoque exce

llentiz cü,quöxd! Sa-

w N

cerdotibus pracepít,ur caput nemini quamvis cla-

ia

l.gvb.zx.

ra fticpe aperitenz ; quàd videlicet in ummo di-

u

gnitatis faftigio collocati nulli mortalium deferre

hac ratione deberent. Porró in Num. hortatur, ut

bw:"ï

Aum. T.

| hi

memores fui munerisin omhibus fuam aucorita-

lailiim

Sacerdotes tem tueantur:7 & aszer 6d filii tni cuffodite facer-

au&orita

tl

temíuam

dotium veflrum, & omnia,qua ad cultum alta:

ris pertinent , €d intra velum funt, per S«terdo-

i

tueantur.

Mrkq

te i adminiflirabuntur , fiquis extraneorum ac«

lorte

ceferit occidetnr.

Deinde prodigium:

lud oftenfurns,quo ]ordä-

d-:i'»:t:,ïbl

Jordanis

N tt&)

retentus

nis rerentüs eft, & port£ aquarum apercz funt,ut

Ob reve-

IT

populus omnis tranfgrederetur ; Sacetdotes fta-

rentiam

pendi hujus miraculiadminiftros elegit: qui pedes

Wt

Sacerdo-

W

Q

tum.

in extremo aquarum tinxerunt, quafi tranfite vel-

lent, ut videretur flavius curfum fuum Sacerdoti-

ttiói

bus ftitifTe: atque ita illi procedentes in medio]or-

M)üüüpo

À

Jfue ».

danis fteterunt accin&ti , done£ omnis pepulus a-

fm.m

zentem alveum tranfiiffet : ipfi(que exeuntibus fe.

tf tMp

quebantur undarum montes repreffi , reverfique

dfüomm

'üty

in alveum füum tota crepidine flaxerunt. Confit-

Á

duo-

nat ;tiam,quod pracepit Dominas Jofue, ut

ecim

W&Wdah

P

INüs

Dz DicwrrATE SACERDOTUM, .

19

Vr

decim vitos per fingulas cribus sligeret;quiéloco,

Dimm)

in quo confiterant Sacerdotes, duodecim lapides

u [

affamere&nt , utinmmonumentum admirandz Dei

1l judit

potentiz toti pofteritati erigerentur,& in fignurm,

rirt f

quód Sacerdotes in fluento Jordanis ftetiffent.

ahadden

Advertendum autem eft diligenter , Primates

lpl

totius gentis dele&os,qui humeris fuis attollerent

vrirdin

lapidzs ;

ftabat.

quos pedibpg Saccrdotqm calgatos cone

A

;

um

& Hf

OST hac voluit

Deus Sacetdotibus deb

;tum Miniftes

tio Saceta

hat

honorem &obfervantiam alteto portento af«

dotutn

us d

ferere, Nimiim ut mutos Jerico ab(que omni

muri Jeti-

gmo d

bellicarum machinarum irnpulía profternere: fo-

cho cot«

im defem

lo, operá Sacerdotum ufuseft : quí eostubis ac zuerunt.

ottatüfy U

buccinis arietinis clangendo funditüs diruetunt.

audorit

E hoc faffzcit, ut potentiffima ac miunitiffima ci- Iofue 6«

ii

vitas in lraelirarum tranfiret poteftatemn, Ob qua

d ddtd

tanta exiftimationa officium Sacerdotale cultutfi

eít , ut frequenter in facris literis, ubifermo de Quiexil«

" S(md"

uftri aut

um d

Principibus ac Regibus habetur, repetias ilios, et-

fi reapte non effent, Sacerdotesappellatos. Quod

regia ftit4

e vocati

j goJOIt;

2. R.:g. pater, ubi dum recenfentur omnes Princie (unr Sa.

g

pes domus David,&munera quibus fungebantur, cerdotet;

1 :[[Z(

additur, fi/ii autem David Sacerdotes erapt. Ec 2 Rag.9.

lo

cettum eít reipfa non fuiffe tales,cüm effent de tti«

UE

mhlIWW

bu Juda: in qua; Apoftolo tefte, nullus potetat f« Hebri i

j

cerdotio fungi : atque inde idem ille probat Chrie

hu

Id

um non potuiffe Sacerdotem effefecnndüm Or-

p

fu.

dinem Aaron, huic loco conformiter loq

uendo , , Rég.201

l

neceífe cft affirmare,quàd Sacerdotis no

meh pct- 757 JV;z,

L

fonas denotet ptimarias &regales.

i

ag

Eadem notione L;r.Rabbé

(

hanc vocet alio cap. repetías : ubi dicitur [ram d«/emen

Jaititen Davidis Sacerdotem effe : & conftat ofa- € ^/102

yu du

ietp,

j

d

4

€

l'.

o

bl

vt

20

CToacrATUus Parwus

lanC

€io non fuiífe, cüm fic anté nomipentur Sadoch

"

^

& Abiathar Sacerdotes : fed tantüm fignificatur

p

i

ánter Regis amicos primum tenuiffe lotéum , &

n

g. Reg«c.4. quód reliquis judicibus pralatus effet,Sacerdorem

Sacerdos 4

pellatutn. Ita accipiendum eft, quod 3. R«g. de

j

pro Prin«

D

ul'X iM

Zabud filio Nathan dicitur Sacerdotem effe , fa-

€ipe, &

r 'L((mlül

períona

miliarem (cilicet , &'quo privare RexSalomon u-

R«gu,

teretur. '

i

! C Eligïïhf

giiïüblli*ll

Hac explanatio alíis quibufdam S. Scriþruyæ

ol

locis dabitlucem.

Geuef. 41.

Enimveró pradicta robur aceipiunt ab his,que

g:qmu:.ö

Zxed 16.. de Ozia réferuntur. Cüm is anne-ratís (cx:o de-

n

1ob.12,

ARA

Alsas.

€ cimoregnate cospiffet , tantá pracfuit clicitate ,

»

2. Paral.

E uti

figaes aliquot abhofte victorías reportarit ;

ul

€. 26,

- plurimas urbesarcefque munitifmas cx(truxerit,

T

i

Oziasgex inque tantam excreverit potc&acem, ut exercicum

ut Bajori trecentorum feptem millium cenfuerit, quibus

u

giiet in

honore

iple atma dillribuit , & ftipendia numeravit : tam

n

Sacerdoti

1

; denique profperis bello ac pace fucceffibus ufus

*

&nunusvo lit,tüit nomen j

us per exteras gentes long? latéque

A

"

n

m

lutufu- vagatetur, Ad taritum honoris & famz culmen ;

hD l

pare.

cüm evectus effet , dicit Scriptura , £levatum eff

ii

cor ejus in interitum [unm: adeo ut mcro faftu

alteram (ibi voluetit vindicare dignitatem , nem-

A

Mu

i

M

pe Sacerdoralibus indutus infulis churibulo acce-

qu

pto ingreffus fit San&uarium,[quod fas (oli Sacet-

ARl

doti] ut adoleret. Officio hoc, quód fibi excellen-

Pnfllcl

unu

tius videtetur , uti volebat, Sed enim fua fretum

MT

potentia Ázarias Pontifex ab íncospto conatus eft

lg]'

detertere: Non ef, inqait. ez offieiz/Ozia, nt ad-

VTA [i]

oleas iucen[um : (ed Sacerdotum , qui eon[ecrati

tl

:

li

funt ad buinfcemodi mim]lerium: egredere de

Mj

Sanülaario. Relu&antem Regem lepra invafit,

Porró man«-

bus ,f:]

que & ip(um revocavit à temeritate.

D

fit

aj h

H

*

[

MU

Dz DrzGxiTATE SACERDOTUM, 21

tinennrf

fitinfe&tus ad vita finem: adeó ut Joathan filio

lm [piü

regnum cedere, & ? populo eje&us campeftrem

ife n,

caíam habitare coa&tus fit.. Quod fanó multa di-

t fuetde

gnam eit confideratione, ut intell 'gatut,in quane

d N

tà faerit id temporis zftimatione dighitas Sac

*I- Chryf. has

x df

dotalis: quandocäuidcm, nt regni füi gloriam t

Stomon

ed- i 4 dé

- deretclariorem; eafe Ozias prefumpferitadorna- verb.lfas,

te, quod elegantiffim? in duabus homiliis Chry-

-:7z anedio

iXj (oftomus; nbi hanc hiftoriam füsé exponit.

sllius, &

bom. ; &

l'eccato huic fimile fait Saulis offerentis facti-

pring.

vlisque

ficiu : qui tazdante Samutle fe exculavit, dicens :

$0fi. 1.

wode

Jeteffitate compul[usobtulifacrificium, Ob hoc

iiat ,

Ícelus tanta eum viudicta Dominus eft perfecutus,

Sauloffi-

ag

10 Sacer-

ut & regno «X vitàexuerit, non obftante, quàd ^

otis fun«

selra

multis lachrymis. Samutl. teatum. de

refettim

precatetut. a.

Eadem fuit temeritas Core , Dathan; & Abiron ,

j, quht

cotundemque aflsclarum : qui invidià atdebant. Nuss; ug?

vt

ob facerdonii honoreto Aaron & liis delatum : Temeritas

Vs

—

fins

cümque Levitz cffent; ibi illum affezere níteban: . Core &at

g u

tüur, qnam prefaürmprionem fic altus eft Deus, uc C 2rum.

T

fpe&ante omni Ifra£l terra abforbuerit vivos, &

m

infernus ctuciandos devorarit,

micm 4

?7$ IV.

/

j Y

"Ognitum eft, quam poenam Matiz inflixerit Poena wa-

C

qlasit

3 ?

Deus, quód fratri fuo murmurando dérogaf- riz fororis

"d

fet: qu& tanta fuit, utlicet Mofes pro eaenixe iupo Moyti,

d

plícatet, leprá tamen infecta fit ,& diebus feptem

0"4" f*;-

j

€xttra ca&ta gcmucrit c&tecotum. communion

D

prívata,

mwü*'ld

wll

Maximas imó poe

Inas » quas Deus 6xu!ccrat6

furore de Ifcaelitis i

MW;

n dcfetto fampfit , feditiones

1

",/,ndl

ille adverfus Mofen & Aaron acciverunt: quipe

?ïiuvaüh

pe:Sacerdotibus illatam injuriam promptiffimé

g m

vis patienter alia crimina

]

Íemper ultus eft, qumþ

Fj

fetxe

Á

y

j

22

TaacraArus PnarMus

"

$

(

fetre videretur , in illa tamen vindex inexfpe&a-

N

a

4

tusanimadvertit,

t i

Alig plurimz legunturin facris Littetis eotre»

fs

jl

priones.quibus eos,qui Sacetdotibus debitum ha-

('W (10

norem negarunt, apprehendit, quod fcelus quan-

[ qu,ü

efee 4.

tum ipfi difpliceat, conqueritur Ofeas: ubi exag-

,:mnml

getans magnitudinem peccatorum , qua Iíraelitze

j J,"

. inidolorum cultu commiferant,eos comparat his,

-j

qui Sacerdotes nullá teverentiá obedientiáque di-

m

nantur: Populus tqts, fícut hi qui contradicunt

P

Tsed.i

7* Sacerdeti. ln Exodo fan&tum eft : Homo quicun-

Rebellis

[ Wmïw

Sacerdoti

que fuerit a fuperbiayut non exandiat Sacer do-

w

&poriature

6« aut Judicems quicunque fueritsn diebus il-

m

lis mortettr bomo ille.€4 omnis poptilus timebit

li

eum,cam asdierit. Proinde multüm commendat

g?ïf

" SpiritusS, ut honor Sacerdotibus proprius dcfe-

(

:VA

edeT. tatur:Jntota animatua time Dominum, C$ Sa-

»

n

€erdotes illins [an£Hfica. Acftatim a'tero verfu re-

wl

etit; Honora Detum ex tota anima tua, & boua-

ii

rifica Sacerdote:. Übi manifefté liquet , Sacerdo-

ld

tis honorem-divino fübjun&tum fuifle : ac fi velit,

adivina Majeftate nihil dignius aut venerabilius

bteris

hii

xepetiri. Unde fic explicandum eft à Sacerdotes

fanthifica , id eft,illos habe tanquam rem fan&tam

tylr

L

& Deo conífecratam, quia ín fan&iffimo munere

| M

eccu

antur. Hanc ipfam obfetvantiam pluribus

item

j

Mij

.r]:'l- lo«

ocis inculcat ; /wite tangere Chriffos meos,

lttds

€9 in Prophetis meis nolite malignari. Ec : Qj"

Llb

adietshs t apcitqot,tangit pupilam oculituei.

V.

D

Wm/amä

Áf

Liud füppeditat facra Hiftotia, quo eftímari

A

poteft, in quanta veneratione münus Sacet-

Nutr3f. dotum haberi oporteat, cüm Phineesheroico fa-

us.pu*

lg

cinogo' (c nobilitaffet ; quo zelo Dei impolf

giono

IN

Dz DicwiTATE SacrRDOTUM.

23

dey incxfpoä

gionecransfixit Zambri Ifraelitaro aufum cóncum-

berecum Madiauito fcorto, in grave totius popu-

Literisen

li fcandalum,manif:ftamque divinz Maj:ftatis in-

jutiam , ut oftenderet Dominus, quàm gratus fibi

itdebitgnl

ET

hic viodi&tz furot ex(tiuffer, fuam ipfe iram miti-

gavit, premiumq; ftatuít ultoti, dicens ; Er£t tamz

Jb

tpfiquam (emini ejuspattum (acerdotsi fespitev-

htl

tompità

num : quia zelatus eff pro Deo fuos €$ expiavit

feelus fliorum ljraet. Unde patet, quàm debeat Sacerdoti

diviáqd

1777

e(le Sacerdotibus cordi honor divinus,quantoque proptius

ft 2elus

eis zelo & fetvoreincumbendi , ut tarpitudinem '€

m

onoris

TINTOI

omnem atque immunditiam ex hominum cotdi-

1Vitii,

bus evellant & extitpent , quod veró maximé ad

ii

rem,ob facinus tam infigne & glotiofum nullo a-

jpplum

goome

lio premio dofatus eft , quàm in Sacerdotali di-

gnitate conftantia , inque nepotes propagatione.

stpriu:d l

nun 1

Ita Ecclefia(licus,à quo thagnisencomiishoc ipsä :

fa&tum celebratar: Jdeoffatsut élli teffamentum Ecelius:

gt

paeis, ue fit ills & (emins ems faqerdatii dignitas

x

$n aternim ldem venerabilis (enex Marhathias fi-

gt

-

liis fuis ob óculos potuit,per hoc eos animando,ut

st

fine metu przlium ineuntes fanguipene prolege ,

Ti

Dei profunderenon dübitarent, P bisees, inquic- r Macb.t,

];üïäSW |

barpater noffer zelando zelum Des acceptt tefla-

lmm Iu

mentum (acerdotii ater i. Exquibus colligi po-

yifimo?

L

&eft (ummo in pretio dignitatem Sacerdotalera

ial

haberi, cüm ipía quafi in tipendium operis heroi-

Ci & excellenriffimze virtutis data fit.

! md"'p"'

u^

. lMlud denique imprimis notandum , quàd ipfe Chriftus

,l

it

Chtiftus fammus Sacerdos & Rex Regum ; cüm etiam mas

Doftrá te&us catne inter homines verfaretur; po-

losSacer«

dotes ho-

It

A

teftatem Sacerdotibus quam habebant, non dero-

noravit.

d

"

garit, (cd eandem agnofcensleprofos à (e munda-

Matth.8,

fizs

tos ad illos remiferit; ur pro munere fuo ipfi defi-. Zuc, s.

N

p

p

B

nirent

gk

N

"qnácrarus Parwus

ïgall

yiet

nirent; fani e(fenc, nec ne, tum etiam at reciperent

j

oblationes , quas lex prefcribebat. Quin aliquos

[

r

fanate ftatím cüm nollet, eosad Sacerdotes mifir,

n

quí initinereàlepra mundati fuhe , ut viderenrur

jl

ob prompram obedientiam , qua fe offerte Sacer-

"

v?

dotibus non tárdabant, fanitati priftíng reftituti,

a

Luci. ldconftatin decem leprofis , quos propter ca&el-

«MW

lum Samariz obvios habuit.Et quod tmagis miran-

gt

dum.cüm fciret Chriftus Sacerdotes efTe hypocrifi

infe&os, fimoniá depravatos, avatitià ardentes,(ü-

;5'13',&1&5

petbiá ínflatos , pluriumque vitiorum contagione

'y;*i:g:m'«

pollutos; precepit tamen populo, vt eos henora-

- ;gm'ua fs

m

tet , & . quz pradicarent exequenda , cerficeret.

— Matbis, Onniaqua dixerint vobis, feroate &v facite: fe-

thcï

eundim operaveró eorum uolite facere.

q

hi

Iy.

i

COA D U

[

i

D

De Pracellentia , quam ueteri nova legis (acer-

Mp

dotium [uperaddst.

jur. ï

$.

I

p n

À, qu& prata&ta (unt, quamvis magna appa-

hzW

reant ; ntibestamen fuerunt & ambra,quibus

lr

verum & propitiatoriotn legis Evangelice facer-

DT

NetsTe- dotium fignabatur: omniaenim , qua in lege na-

ht

ftamen

turali & fcripra tam accurate obfervata (unt , figu-

Vrb

tum novi

! fam quaüdam five tabulam pictoris arte delinea-

| ltglxïn&-

figura

tam prz fe ferebant, per quam altifima legis grá-

tie myfteria prenotabantur. Hoc Corinthiis de-

[

1,Cer. ia.

puntiat ApoftolusOpsnía in fipuva contimgebant

Ti

illis.Et ad Hebrzos , ubi fpeciatim defacrificiis &

Mts n

"

facerdotio tractat , dicit veteta illa adumbratam

/rtnol

fuiffà imaginem prz his,quz in novo Teftamenro

f(i) [4,

Hebr..dv. peraguntut , ait enim: "Umbram babens lex fu-

li,

[ (

Hm.

lm

L

! fur?rum bonorHun gon gpfam imaginem ver

Á

XUj

DE DIGN[TATE SACERDOTUM.

1j

Ut

Ac ibidem fuse interfe nova legís & :mnquæxa- Qux d,fre.

j Qmmnu

cerdotium & facrificia comparat. Quód nimirüm rentia in-

Cs

non fit minor corum d: fïercnm,quäm vivi homi- ter Sacer-

iU videm

nís & picti, aut [ut meliàs explicemus,] rantaeft dotes &

viferte f

diftantia, quanta effe pote(t; cüm Deo vntuh ,rauri,

acrificia

novz &,

Áine refs

& cztera anitmantía OHCFUUIIII, cumqnc cndem

anuqua

poptedi

Unigenitus propeccatis noftris interemprus,& in

legis,

Is

noftram juftificationem refufcitatus offertur,quod

Mltbyyon

facrificium divinz Majeftati: adeo gratum , acce-

vudnto

prumque eít & fuit, ut propter illud , oràni furore

mwn!zgwua

dep'*fre peccatis indulferit : quamvxs enim peril-

us

la graviter foret exulcerarus , majoti tamen per

m&l Mlb

hanc fioftiam clementià eft mitigatus.

etjnt)

Hinc provenit;ut in Scnptura (zpiüs deiftis (a-

771

ctificiis ranquam faftidiens loquatur , uti Apofto-

lus refe:t , 'bi fuprà, ex Pfalmis: Quia hn/?m;J Hebt. 10,

l

an[m 39«

oblationer €$ bolocautomsata , €4 pro peccato xio-

Sacrificia

l hn

Àuifhi, nec placsta funt cibi, qua fecumdiom legem

j

antiqua ex

efferunar , e4c. Jlla ergo dicit Deus minime fuff-

f* parum

cere; ut furorem fuum vä hominum fcelera non ef- valebant,

fundat: /mpo[fibile eff imquitfanguine taurortm.

MW"W

ii

€3 bircorz anferrs peceata. Tunc dixuecce vento,

n»tfanamDew volunzatém ttam.Hiac(ait Chii-

Wcllff u

ftus) ex iplazternitatis fade, Ó Pater, in hanc mife-

qwnlcgw

tiatum abyffam defcendi,quód oculis cuis antiqua

,mnedat

legis acrificia parü accepta fint: ipíe igitur venio,

ürtuam menrem itnpleam ;litaturus ejufmodi vi-

ul

(yit99^,

Gima, quz gratiffima fatura fit, tamque efficax,ut

inveterztám omniüdelictorum rubiginem fitab-

n (Wu!(

fteríara.Alibi com gente fua expoftulat Deus, & (a-

ii

u

crificioram objicit vilita'em quæ,mqmr,ncccff itas

l

fe

yt'

mihi cit , ut hlrcorum aut vitulorum (anguine in-

digeam? JVos acespiam de domo tuavitulos, ne-. Pfal.4gi.

W//I-V/'

que de gregibus tuis byrcos , quoutam euea [nnt

MW'

Pl

eumnes

st

26

Taacrarus ParMus

r

3441

omne: fera filparum,jumenta in montibus E4 bos

L

j

es: cognoviomnia volatilia eeeli. Ed pulchritudo

.Pv

u)m

agri mecume[o. Si e[uvievo.non dicam tibi : mem

Ü

enim ff orbis terravum,€9 pleniudo ejus nun-

g

an

m

quid manducabo carues taurorum aut fangus-

"

weri bircorum potabo? dern cleganter r, apud Ifa-

r p)uw

wjei. x.

iam capit. Quo wibi intltitudinem villimarum

Mzmö

veflrarum? dicit Dominus,plenus fum, bolocane .

j

ii

fle avietum £4 adipemm pinguium ,€4 (anguinem

Jerem. 6« visulorum £ agnorum d bircorum nolus. Ipfum

gmm

item perJeremiam fcilicer ut fignificaretur,quàm

jd T

humilía ex fe abje&taque effent ilta (acrificia.Quód

igd

finonnunquam accepta forent, [ ficut veré erant

d.

cüm exlege ftatis ceremoniis offerebantur] id e-

hh

ftimari aut ex pletate offerentis, aut quia pre(igna-

u-

rent facrificium illud divinum,quód in lege gratiz

."Cf'ff]'l»'*

excellentiffimum habemus. Caterüm qualisinter

N

lt

[

factificia diverfitas reperitur, ralis inter facerdotes

[ur

con(tituenda eft; nam ex (actificiorum praftantia

u

NU

facerdotii dignitas eftimatur, fi ergo faerificia an-

!

pius

tiqtiz legis excutiamus, dabirür videre, quanto di-

g."m:t

ftent intervallo, quantoque munere Evangelici

morl

Myfta fanganturiin id enim Sacerdotes quondam

yani

Minifte- urplurimüm incambebant , ut agnos, arietes , &

ln

yiuto 5a-

hujafmodi animalia occidereat ; pellem detrahe-

I

cerdotum

vec, Teft, *

ent , in partes Ícinderent;fuam altaris factificio ,

V

Sacerdótiofferenti fuam affignarent; lavare item

| i

pedes & veotremyignem vi&timis (tuere; & fimi-

N

lia ipfis exercicia erant; quz magis ad lanienes aut

fhijtiy

coquos, quàm Sacerdotes pettinere quis neget?

z

.

nj

.Fcrtur :Sifacerdotium

æfpflliolhl;

X quibus hocliquidó in

äi CUIHI AF

in vetetilega,imperfe&am plan& & mancum,

3yii

/tantælfuexiz digr;ica:is. tantá cultum vcnctätþn

c.s

ut

ä;;&gw

LIMUE

Pd

Dre DxGNJTAü SAGERDOTUM, 27

L ]

ut jam declaravimus , quód uwmbra rantürn effet

Vhlhrii

DT

Evangclici ordinis quantam püutamus hujus,ex-ï

cellentiam zftimari oportere? Arichmetici vellem,

fldafj/tr, n

numeris (uis rationem inirent , fi horum adinvi-

atf

cem

roportionem depreh«ndi poffe judicarent ,

ii pudl

nu

F

fed

lla inter finitum & infinitum;inter ímmen-

vt

Ám lg

fumSolis otbem & minimam (cinti?lam pg»;cft a(-r

fignati proportio.

d

Ite'n infertur; omne, quod in factis Litteris fa-

s.l

cerdotii antiqui præ&antiam & auc&totitatem con-

vt qua

fitmat, primarió novz Ie'glsvfaccrdodo attribuen-

s

gt

dum eft: cüm illud umbram , hog ipam veritetem

includat..

imurde

- Ex his fequitur : ut Evangelice hujus diguttatis

zi

Præccllcntiam explicemus, nullum eft tantum flu-

n gt

men ingenii , nulla dicendi tanta vistantaque ca*

avdiintt

ia quz in hoc non deficeret, cüm quecunque di-

d

ci poffunt ampla & magnificalonge infrà magui-

l

tudinem futura fint, Etfi veró tanto nosoneri 1m-

'W&W

pates fatcamur,&'quæ di&uri famusjipftus rei di-

ndm.W

uitatem nec inminimo adzquare poffint? dice-

galbu

. mus tamen fine verborum fuco , cüm tantum ne-

bt

- gotiam (ilentio preteriri nefas videatur ; eó quód

o d

maximé interfit , utSacetdotes , quos in tantam Maxima

" tl'üb

Deus amplitudinem evexit;cognofcant fug digni-

intere(t ,.

p

quod no-

j t

tatis praftantiam,minifterii (ui induant au&orita-

int Sacer

tem, Deo denique gratesagan qui eas elegit; Ut aoie; am.

intanto faftipio collocareo qui & 44aros elezit 4b. plitudi

yil

"

em fiyn

omni vivente,offerro facvifiaum Deo, & placare ?

ignitdris,

p

propoputo fuo. Nam beneficium non agnofcete ,

[

qwä'

Eccli as«

tefte Philofopho, ingratitudinis eftproinde Chri-

Al

ftus, càm Apoftoles initiarar, percunctatus eft 1

r

j

Scitis, quid fecerim vabis ? Ec jure percundtabor:

IQM; I;Q

y

d

Patres & Dominimei, quibus tantà praftitit Deus

g:ag

m

1

yn

28

TRACTATUS PRiMUS

gratiam, ut vos fibi affampferit in Sacerdotes , Íciz

——

W

tis, quid fecerit vobis? an iateilexíftis, quid fit cffe

.f'ïï :

* Sacetdotem? atteoié tumínati eftis , quodnam fit

.am.!l

munus, quod ille vobis comendavit ? majeltatem,

m*'

in quamr elati e(tis?vinculum UJGH[OKUID.C:UO cone

m

ftcicti eftis? rationem ftrictiffimam, que (uper iftis

|

|

r*"h'"

exigetur? hzc evolvite, ne pates firis flliis Heli ,

i

"as

t.Reg.a, quorum cum dellecore meminit Sctxptura Fili

s

Heli filti Belsal; ne[cientes Dominum,ned, vffeiss

m

Sacerdotale,pempe immemores fuz. dxgmtans,ü-

307]

nealiqua divini cultüs obfervantiá , impietatem "

exercebant: unde fe Deusconvetüit in vindictam,

L

i

Tratl.z, c, uti infrádicetur. Neergo fimili nosingratosultio-

20.

n

ne perfequatur ; ferió decet munetis crediti digni-

w ii

n

LR

tatem inífpicere, qua quanta fit, divina ad fpuantc

Mit;n

aura explicare propcfitum cft,

N

MT

ICAPUT

V.

J,hu

.üihl

Sanllorum aliquot fententia adducuntuv.quibus

Vs

m

s

-Sacerdotalis Wcu dignitas comsaendatur.

"Ka

$S. Patres. &

? An&i Patres,, cüim de liac:matería loqui infti-

efferunt

4

hia

tdunt, eloquentiz explicant vela, & omni fce«

fDaxime

matum Rheroticorum varictate inftar Tullii aut

inhii

dignita-

tetn facer-

Demofthenis enituptur hujus amplitudinem mu-

(l

u

doti

netis «xaggetate, féd infra dignitacem, & dicendo

ln

ii

zquare nón poffünt , quod vix affequi datur cogi-

[

tando. Quiatamen Sanctorum in hoc genere do«

&tina graviffima eft & utiliffima; vifum fuit non-

TT

nullas eorundem fententias addacere , cüm firtais -

ii

ülll/!frm

ter tnihi períuafif&m maximum legentibus emo-

lumentüm poffe parati ex iis , quz deSan&is ex- «

777

cerptá bic adne&erentur , ut fundamentum fint

duj [

l

eorum; quz fupczædlficarurr fumus.

Mf

Sequitur catifa, ob quam in Hi(panicum idioma aucia-

LUm

ritates Sanílerum yon comverterit , illem bic wm ad rem.

fulavimus,ciun lakim? (eribamus,

ij

$.

-

ET

Dz DicxiTATE SacERDOTUM,

29

Podg]

l

N

il qidg

/ 'Agnus»DionyGus Are

[o)

gzagita libro , clulucm de

i od

,ceelefti Hierarchia in(criptit , füb nomina Sa-

Ub

' cerdotis intelligi vult hominem cceleftem;in omni

rdmm,quom

fcientiz generé verfatiflimum : Qu Saterdotem

Dion. de

cal Hser.

eperi

dicit, augu[Horem pror[ufque dyvinum infmuat

( dl

yirum, totiu[qué [an&la feuentsa peritlfimam.

't'-l-

p H

'S Iguatius in Epift. ad Smyrnenfes; facerdoti-

um aflerit epiceg effe bouorum ommium,qua funt

wf

Ignat. ep,

dpiaij.

3n bominibns. $i quis ergo Sacerdotes ínhonora-

10. 4d

Sm]m.

inpiutm

verit, Deum inbonorat , € Dominum fefnm

Chrifiup primogenitum omnis creatuva. -

inida,

al

Gregorius Nazianzenus : /Vuon tbf inquit, bo-

/Or4$.12,

porss expevs vidétur boc [acerdotium , quod ipfi

4d cives

lgl

quod, Angeli puvilimi Dei eultoves venerantur timmre

m

gerculfoss

tanquam ipforum eultus minime impar ?.

-- S. Do&or Ambrof(ius tom. 4. fafum tractatum

"nb,l.de

de diguitate Sacerdorali inftituit, & dignasSacer- 7

o

. 55

;:MUMW

cerd,

gl ;

dotibus przmittendo falutationes, magnaillos ve-

neratione compellatz Z4udite me , beatsffimi Pa-

,,;Wïïh'

l &ml[ü'

tres,Cd fi dygnum ducitis fantliffimi fratres. ddn-

dite me f'rps Levitica,germenSacerdotale.pra-

TL

Lj

L

pago [antiificatayduces 94 vellares gregus Chriffs

melk

s u

andite rme rogantem yos pariter €6$ timentem , &

hbonorem [acerdotalem demon[lrare voleutem-:ut

lmduwz'*

€m bonoris vobis prarogativa monfframns, me-

u

ritaetiam CongrHA YequirAmns. Dign& e]i e5122,

d

Btdignitas Sacerdotalis prizs no[catur à uobis d

c[fy[üm p

deinde feryetur à nabis,ut Pfalmogr aphi feitemria

p

repelli queat à nobis,Homo cit in bonore effer.non

ïic&ï*ïæ j

intellexit comparatus efl jumentis infrpientibus,

J

& imilis fatlus ef sllis;bonor igitur Gd [nblimitas

facerdotalis, nullis potevit comparatianibus ada-

" u

(tpg dias

;,,ul'""

gu-«m". $i Reghs fulgori comp aresc$ Prín

demati,

j

; wu

3o

Tnaacrarus PaiMus

P.

demati , /angä erit inferius quam i pinmbi mt«

L

j*

1aUnm ad aurifulgorém compares ; quippe ezum

videas Regum E4 Principum colla [ubmiti geut-

WM'

bus Sacerdotum, &$ exofculatis eorum dextris o«

rationibus eórum [e credant commumiri, Sicin»

"

i MW"

greditur S. Aubrofius , & inftà pergit ; Vibl ef

in boe (ectllo excellentins Sacerdotibus , i quod

MIX !

i rmm"l

Jumusprofeffime aione potiss quam nomíne de«

g

mon[tremnt && nomen congruat ackioni . atii8

re(pandeat nomini ne fit nomen inauc $ crimeu

],1 [

)u

"

immane,ne [it bouor [ublimis, $ vita deformis,

ne fst deifica profeffio, €$ sllicita actso.

vaï'tl(hl

eiit

Eloquentiffimus Joannes , qui ob auteutn elo-

quentiz torrentem mctitó Chiyfoftomus nupcu-

joit

atur, fcx librosde dígnitate Sacerdotis etiídit: in

u

/äll'«'l

quibus multà adfett, qua digniffima (unr, utà Sa-

cerdotibus altffiimà memorià reponantut , ex illis

/;,;nmgi

injha

Cheyfaft,

(equentes ententias deprompfiaus: Sacerdorum

lib.s.de. ipftm im terra quidem peragitur ,

fidinverum

d

erendum efh ,.

de Saterd. colefhium claffem ordinemáue vef

nl

atá, id quidem merità. Quippe non smortalis quif-

ln&;äxägm

piam,non Angelus ynon alia quayi4 ereata peren-

Md

tia fed Deusspfe ordines bujn[modi di[ponityed.

Htb

eirco necefje effsSacerdotem lic effe purum. ut fl in

"n

ealis ipfis collecatus , inter caleffes illas virtutes

frjw,

medius fLaret : terribilianamque atqne horrifica

lilhexu[.

funtqua adminifirat.Siquis confideretquantum

LC

id fit myflevismyis probà vatelliget,quanto bonore

/räfippir

quantag'g dignitate Sacerdores Spirstus $. gratid

7)

dignata fuerit . Etenitn ii qui terram incolunt,

li

atque im ea ver fantur.comm:i[Jumefl ,ut ca, qut

ln

in clis [un.difpen[ent,iis datum e[f , ut poteffa-

LT

tem babeant ,quam Deus Opt. Max.nec AAngeo

WW/'*

lis, nec Avchangelis datam e[Je volmit : wed,enim

7 /

ad idos dicum e[f, Quacunque ligaveritis ffp"f

W!/fql/

Ts

Ds DIGNITAT£ S^CERDOTIUM,

j4

Wp/mäl

gerram, erunt ligata $ incaliss & quacund, fok-

i

eritis [uper terram,érunt [oluta €$ inealis E-

« näm::iga

zeyim quidnam boc aliud e[J2 dicas , mifi omnem

Ym t

rerum celeffium poteffatemaillis effe concefJam ?

yiri Y

quid cnm boc bonore conferri pateflt à terrajnds-

HIULT

cands principalé aufloritatem [umir coolum,fer -.

thif, f

vns fedet judex 10 terra CO Dominus [equitnr ec

t

jus fententiam atá, confirmat: ut quidguid bicsn.

(l 4

inferioribus judsayerit; bocálle $n (upernts com-

u Bermt

probet. Qugnam qme[o poteflas bac nua major effe

df

ueat? Pater omnem pote[latem dedit Fvio, ca-

h

terjem video eandem-ip[am omnifariam potefla-

at

tem à DeoFilio Sacerdotibus tradittam.Nan quafs

us nuncd

jam in colum translati, ac fuprà bumana natu-

aielidial

vam pofits.fic il ad principatu ff perdutti (unt.

Á t :

Alibiidem Chryfoft.Q»o igsznr non oportet e-. Cheyf, hg.

ïumf,tli

fe puriorem tali fruentem [acrificiosquo folatira- mil.óo ad

u

dio non fplendidiorem manum carnam banc di- £P 4nt.

j i

videntem ,5 quod igne [biritalirepletur,linguam

w,r'qmiml !

qua rremendo nimis (anguine rubefcit?! Cogita,

mmlllï?ï'ï

quali fis infignitus bonore , quali men(a frnaris ,

m*rmtl""m

quod AAngelividenses hovrefcunt,neá, Gberà en-

*

dent intueripropter emicantem inde (bendorem

*

sipe

m

boc nos pa(cimur.busc unimur i fatli (amus un&

Chrifli corpus, G una caro.-Audiamns ergoQ? $a -

jl

"T il

ecrdotes & fubditi,quali e[ca faths [umus digni ,

audiamns E& borreamns (autliscarnibus [uisuos

ij

il

dedit implers, (emerspfst appo[(mit g9molatsi: qua-

!

")qwn

ztam igitur erit nobis excu[atio.esm talibuspaffi

j

T

talia peccemus,cum Inpsfiamus agnicomedentes,

T/)

Idemalioloco: Sacerdotimm eff ipfo etiam re-

Homil. s.

ful

,W

n

gna majus ac veneralilius, Nam [ivis videre,

in caf. G. *

M(f

quantum ab[it Rex à Sacerdote.expende motum

[/ais

' [wm

L

poteflatis utrió traditasvidebisSacerdotem mul-

m

n

i

tà jï:blimiü:äege]&dofn:em,anquam enim ne-

l

t

T&ACTÀFus PErMUS

»

i5 admirandus videater thronns vegitis,obreme

i

mas affixas, C$ aurum quo cin&use]l : tamenree

r

v& terrenaría adminiflrationem [ertitur, verim

ul

/

n

Sacerdoti thronus incats collaeatus cfleqde ca-

"

leflibms negotits pronumtiandi bubet au&oritate.

"

Item : Habet Saterdos juflitia tboratem Pabet

P

Bom.s.4d

s

gep. An. C Loricam veritatis,babet &àcalceamenta moultó.

'4'

i

bonejfwora ab Evangelto pacit, babet & gladiuns

;MWM

non ex ferro, fed f[hiritus)babet && corónam capits

impolitas : [plendidior becarmatura atque pre«

m

yüfllü!n"'s

tésfior efl. Quamobrem Rex bic dicendus eff , &

;:»l.icmw

multo lobonoratior. Nam fi de bouis celeftils

agatur, Rex ad Sacerdoteg, nonSacerdos ad Re-

d

Ha&enus Chryfoftomus.

m

gem confugere [olet.

$.

lvl!":fw

ndo;: Auguftinus, in ('Jomr-'-

n

d DQ&orümlux&iplc

mentario fuper Pfalmos;attonitus & taptas ob

fsh)

altiffimam Sacerdotum dignïraæm, & divinamy-

ul

ftecia, quafacris eotundem matibus peraguntur

lus

n

in hunc modum exclamar: O vestrandaSacerdo-

n

D

Mi

Murufi.— tj dignitasim quora nanibut, velut sn utero Fír-

fap- Pf2 oinis Filius Deisntcarnaturi Q facrsim &8 «olejle

iil

my[fersumsquod pev ues Pater €$ Falins 09 Spirí-

rijtus,

tusS.operaturVUnoeodemá moaentodem Deus,

Mu

gqui prefidesin celis,sam inagibus veffrisefl in Sa«

3 W.I?!l!ügm'xï

cran. Altaris.O venerabilis [antlitudo wannu

Mi

ü felix exéreitii o vire mundi gaudigi Chráffus

n

trallat Chrifium id ef. Sacerdos Dei Fl enjms

/V(aMu

—ofmnt delicia effecum filiis bomiuumCquod dar

!&w;m,

noneff Angelus ronce[[aeft bornini-Sacerdos entm

Ti

boc ine[fabile cofes: tnyflerin $ angeli couficients

^ ditgy

fibiquahi Fapanli affiff unt. Super bos tatufigsi pri«

WM[

vilegi fHapet caeitz, miratur terra,veretur bosmos

Wmiy'i,,

eYatur

bfrr?: infernns,contremp[cit diabolus C) ven

ua!,(,v,,,,

?

jkäWi

AU

3DE DicNiTATE SACERIDOTUM. 33

rtgwl,ob!u/.

quàm plurimum AAngelsca. celirudo, 1n alio quo- Ser.s7. d

Va

dam Íérmone dicit : O Sacerdotes 6 4m anitma cu- J1^fres in

€m,

"l/tu tj

jnslibet jufhs fedes efl Deiymnlro magis [edes Cótem-

uf

plum Dei vos effe debetis mundum C immaculaté.

tasdrniui

Si fepulehrum ejns gloriofum efd, in quo corpus eius

1777

jacust exanime , emultó glorzfiora 8 diymura de-

t ml

bent effe corpora veflra, qua àmorthis [n[citatus

'6'!/44:/1»

wottdie inbabitare dignatur. $t beatusefl venter,

n

qui novem me»fibusChriffum portavit&$beata de-

i d a

bent e[fe corda wefirayim qnibus bo[bitium quotidie

ud, d

eligit Filns Dei.Si beata fnnt nbera,qua parvulus

lil

Jusxitbeatum debet e[[e os,quod carnem ejns [umits

ld Re-

€$ [anguinem [ugit. Carnes ergoveflras cum timo«

fs

re cjus configite , C vobis diligenter providete , sst

lngiua; qua vocat de coelo Filium Dei, contra ip|um

n Com:

Dominum loquatur y €$ ne manus qua intinguntur

fanguine Chrifls , polluantur [anguine peccazorums,

:mpmsab

lia

Haótenus. Auguftinus.

Laurentius Juftinianus vir omni pietatis laude

wagumüü

i

infigniffimus,in quadam quam deVenezabili &di-

vinoAltaris Sacramento habuit concione,miro elo-

ininoc

:vlimWW

quentia ftudio , & fervore orationis Sacerdotalem

g

evehi dignitatem , inter c&tera notatu digniffima

hac referuntut. ag pror [usCS. admiradaSacer- zaur,

nradmnw

luft. ferm., ,

n

dotz eft dignitas , maxima tllts eft collata poteflas:

e Corpes

d

fuAnamque prolatione, €$ ad eorum pané libitum,

re Chrás

w

eorpus Chra[Hi de panis tran]Jubfl antiarur materis:

L

eefcendit de celo incarne Verbum &8altarisuerif- ^ 7

MDHFW

n

T

fimé reperitur in mensá x boc illis prarogarum e[f

nü""

gratiequod snnquam datum eff Angelis : affifiunt

j

" !;,//ll"

Deo, illum conutrettant wanibus, rribunnt populit »

35 [eG, fu[eipiunt. Verum -dngelorum, frue 44&4»-

7

7 d

IIWW

tíhum [jve minifly antium,quoniam vice fanguntm,

Ti

manam debent conuere. ^ .

"

prtim "tngelicam quam b

M

&

fatio-

TRA.CTA;I'US PRIiMUS

Jf

a^

fationem babere. Accedat ipitur Sacerdos ad alta-

4

"

!

Ij)mw

ris tribunalut Chriffus, affifü at ut Mugelus , mini-

LU AURY

l

yi

Jfiret ut Sanéius : populorum offevag vota, trt ponti-

Á

fex v interpellet propace,ut mediator , pro fe autem

4

(um

exbret, ut bono: buic expedit,ut divima landis fit

o

»

gn

emator , veligsofus 1n fe, bunailis corde,C2 ergapro-

xcdimorum errata vompa[[ione compunttus.

| r'j(;!mlmï

"

l

;Plurimz Sanéterum fententiz his poffent ad-

jangi: verüm infrà:propriis queque locis mifce-

um

]

buntar; przallegatze tamen eorum qua circa hanc

"

ziateriam tra&tabuntur; fandamentum fint : quod

eul

enim fübnectam ; commentarii potius locum for-

D

tietur : cüm iltis przjactis firmiori auctoritate, quae

-fqm dicturus ftabilienda fint.

CAPUT VL

[u

[

E

Sacerdotes vatione fui muneris d dignitatis natu -

w

F

re bumana limites tranfilire debent : adeod, con-

fiderandi [unt tamquam quid altyrzs ordinzs 68$.

r

;fdnditiäni:, €s plujq'uam' bamine;; ;

u

/$ T.

Ti ote

Sacerdo-

Ngredimur efgo

& exordium ab ea Martytis

[

tium füm-

]

ARA

snain-ter-

Ignatii fententia ducimus, quà facerdotium api-

!ntj

cem & fupremum bonorum omnium verticem ;

risdigui.

"

Vr w

gas.

« qua hominidedit Deus , conftituit : cui refpondet,

** quodà Chryfoftomo adjungitur , Sacerdotem me-

X

L

diüm quoddam effe inter Deum & homines : fie

ii

ucilli itinferior; his veró füperior effe videatur. .

ts

Sacerdos

:.Exhac fententia elicitur, Sacerdotem ratione

9

plus quàm fti muneris &

2

radus, in quo collocatus eft ,' non

!ï'fämfomg

homo effe

debere de hominum plebe a(timari , fed in am-

Wirfd,

debet,

pliore conftitutum ordine & dignitate: qualesaf-

Juriy, (

UT

4,«,;];." firmat S. Auguftinus haberi illos, qui fpiritalibus

fug. 9- $ inhiantes defideris, fe viiorum fordibus expurga-

A

Iunt

j

!

TM

. Dz DicNrrATE SACERDOTUM,

35

Mritil

runt, & veteri, nt fic dicam, homincvdcpofïto, CO.

Atl w

lefti Adam, Chrifto nimirum, induti in via virtutis

0014 f p

roborantur. Hi certé homines appellari nequeunt,

^if frain

qui füprà humanzfortern naturz ad füperna tran«

! ld)

"cendunt. Porró 72 homo, in ficris Litetisfere pro-

'w tll/d,n

bro datur; qua notione ab Apoftole accipitur di-

]

centead Corinthios: /Vozse bomines effzs,€8 fe. 1. Cm,m,,

Menl 4l

eundim bominem amhnulatis ? Nominentur veró 2»

Hhoscio

Ydiahint

filü'hominum: quippe qui natalis füi & natura ex

homine ducant principium, quoad reliqua Angeli-

at quod

shomhr

€& aut divinz cenfortes poteftatis cenfeantur. Ta-

lia erantanimantia, que vidit Ezechiel [ & viros Eztcb. 21

r

. fan&titatisopinione & re praftantes denotant |de

quibusait, tantüm in eis fimilitudinem hominis

fuille ; £ ffssslirudo bominit i eit, His equales i

EL j

pgrïcätifïixfm vitz inftitutione effe decet Sacerdo-

ad:oq; (tt.

ces: citeriim dienitatis excellentia , quá eminent,

um

tantaeft ; nt naturz noftrz fortem & humilem fta-

tumlongiffime relinquat.

- "Atque ita multa dignum eft confideratione,

pa ag

quod inlegepricepit Deüus, ciim demodo, quo

'. Sacerdos offerret, tra&tareut, ftatuit enim ; ZV//us Levit. 164

g*

iNon adfic

dperinum [it in tabernaculo , quando Poutiféx in

homo Sa4

]jum der um

ii

reditur [antinarium. Qui fieri potuit, utnemo

cerdote

adelfet ?ipfeSacerdos homo nónne aderavRefpon-

celebrane

i o.xcmül*

detur , illum ut fic non pto homine , fed folüm pro te.

&hom'fW

Sacerdote z(timatum effe , qui ordinis füperioris

g

elfec & dignitatis. Clarius hoc altera translatione

!CCHWJ j

Hebraico magis conformi indicatur,: ZVow erit

la

| hi

bomo in taberzaculo, quando Saceraos intrat [an-

W. (

tnarium. Cinm enim Sacerdos accedit oblaturus ;

:]im"'ïf ]

homo nogadeít , quia hominis exuit Pcrfonam,

1

j

cogitatus exuit humanos , virtute Anpelica: & di-

,1

j

vinaconfirmatur, quamobrem: quia fanctuarium

P

ingtee

.56

: TRACTATUS PRIMUS

w

ingreditur, victimas litat, adolet incenfum. Quod

EJ,*W

diferimen, dum agni aut vituliimmolantur, incen-

[

/)

i

fumadoletur, & càmi pfe veriDei Filius in hoftiam

Tmfr

Patrioffertur: hazc eadem eft difcrepantia inter vez

ng

jd

MP

&era & novatam facerdotia quàm facrificia. Undà

ig

oftulatur meritó, cüm Sacerdoslitaturus accedit,

L

t

aliquidamplius quàm homo fit,& virtutum fplen-

dore humanam abícondat vilitatem: qua ratio da-

ul

bitur petenti, quopacto facrificium peragendum

WSII L]

h

fit, fic quifque neceffüm eft , ut perfaadeat (ibi, qui

j

noverit proportionem fimilem aut cona

païaciq-

hu

nem reperiri non potle.

Huic confiderationi favet Apoftolus hac dé re

F.

P

fcribens Ommis namá, Pontifex ex bominibus a[-

l

fpmptuspra bominibus confltmitur m bis qua [unt

edDeum, ut offerat dona 9 [acríficia pro peccazis.

ss

Ubiadvertendum «à Pozt;fe:x, quamvis proptia (i-

iecim

gnificatione Principem Sacerdotum appellet , ut.

|

m

plurimümtamen in $. Scripturaindifferenter poni

!

|

dl

proSacerdote : quemadmodum multislocis & hic

as

exApoftolo clarum eft, ubi de cujuslibet Sacerdotis

leertm

munere manifefté tra&tat : dicit ergo quod quivis

Finr i

Sacerdos a/fmpeus eff ex bomimbus : per quod,

Saqeräo;

d

numero

quid intelligatur, declarat Gloffa Interlinearis: Ex

[

anmero bominum a[Jumtrnr ad aliquiddignins.per

heminum

s

$ít exet-

quod pu[[it alios jtvare, & Glof.Ordinatia: /4/fum--

ia

prus.id

ex communibominum flatu , fnper alios

pur.

c:kzh hy

elevatus, & eloquendi modus, quocommuniter

utimur, cüm Religioíus quifpiamad Epifcopalem

I

D

1

Rn

dignitatem extollitur , dicimus enim : 44/fwsprus

Áitráy;

e[f ex tali Ordinc. Pariratione Priufquam aliquis

Sacerdos effet, in hominum nutnero cenfebatur :

1j dj

4'"/7'! Áj

ubiinitiatus fuit ; affmmptus ef ex bhominibus , id

W(m.fm

eft, de (tatu illo coramuni fublatus eft , ut eminen-

WW:

norl ?

*

Ilj

DE DicNiTATE SACQRDOTUM.* 37

Ctnlum,

lt i,

tioticlarefceret dignitate : füumChriftus couftituit

Quazftorem, ut de hominum quareret neceffitate,

lll

AYt t

&provideret i bis que funt ad Deum: Ydeoad

tantum/henorem illumextulit ; üt vic&rius confti-

tf L

tutus fp

iritali omnium falutiinvigilaret, patgrnäq;

lnisa d

m[mfph

omnes benevolentiá conjple&ïcrctur.

"

V 300 d

QuAOPAELOE - VIE

tapendum

Sac'efdotrs in Scriptura zAwgelt appellautur , quae .

tlb qi

yum vivendo dtghitatem euulentur : €8 qu antá

mpafado-

ab banccau[am [apientta praditose[fe conventat.

licdtre

E 1

$. I.

E

dl

Uemadmodum Sacerdotes ex parte munetis Sacerdg.

um

fui plusquàm homines funt, & alterius ordi- tes vocan-

'p:mti:.

tur Ange-

nis; ita Scripturaiifdem nomina imponit, quz in

.I, [

yropn'aü-

!ïlperiori dumtaxat dignitate collocatis proprié tri-

bent his

at u

buuntur. Sepenumero Angelos efTe dicit,ut conftat e(e fj

piqont

exMalachia : Labia Sacerdoti5 cuflodtent fcten- les.

jistde

tiam,E legemequivent ex orc ejus,quia Adngelus Malach,

at -

Domin exercituum eft, quod hiíce verbisexponi

tz.

qnod qui

Chryfoftomus: 442 ignorasquid fit Sacrdos ? dn- v a, 2

fj

gelus utiá, Domimte[ft : non ex feip[o logquitur , fl Jup.y. ad

defhicis , xom tllum dejpicis , [ed Deum , qui sllum Témotb,

i

iil

ordimavvit. Legatus eft, quinon ex fe, fed Dei juffu

"oD

legatione fungitur, atque ut talis zftimandus eft,&

sj

colendus. Ac propterea ad hunc locum cemmen-

tatus $. Hieronymus Sacerdotes Ángelos vocati gp,, .

aitquiaAngelustantumdem eft ac legatus aut nun- fvp,Ma-

i

L F

cius: Sacerdos, inqdit , Dei vertf/Iimà "Angelus, td lách.s.

eflsuuntius dicitur , quia Dei €$ bomtnum feque-

rl

Fler eft, eiufque ad populum nuntiat eoluntatem :

yT

CÓ ideircbin Sacerdotis pettorerationale eff , £8 i

yo"

vattonali doilrina CÀ veritas ; wt di[camus Sacer-

e $

dotess

"

88

y

T&R&AcrTATUS PniMUS

W

dtem dotium effe debere , €4 praconem Dominica

Verttati.

T

j p

Sactrdo-

v

tes debent

Quia Angeli (ant, omni apientià inftzu&tos effe

,2

effs (a-

oportet ; proinde dicit Scriptura Sacerdotes fcien-

Ts «

piemes,

tiz totius debere efe cuftodes , & in depofito

um

feuatca fervandam effé ab iis divinz legis intere

l

pretatiomem , ut tempore congruo inEccle(iz u-

Ai j gl

— furam refundatur : nimirüm illis incumbit igno-

rantibusexponeze legis veritatem, & dubitantibus

wüïmw

Sup-!! g'

infundere fideiclaritatem. Hincalibi idémS. Hie-

$4 2,

g

ronymus : 444 Sacerdatis pertinet difeiplinam ,

m

snterrogatum vefpoudere delege : f autem Sacer-

ao

do: ignorantiam. [acrarum Scripturarum. obten-

v

derit y frufira jallat dupnitatem , cujtis opera non

p

exhibet,. Et tdeo Paulus fevibit ad Tuum : Ut po

qens fit exbortariin dottrina fana, 84 contradicen- .

[

tesrevincere, Etaliolocoidem vir (anctusfcribit:

zi

Qn' Sacerdos eft » [ciat legem Dowint, ff enim

d d

agnorat legem , tpfe [e avguit. non effe Domint Sa-

—

, €erdotem : quia ad Sacerdotem pertinet , mon [a-

WWN n

B [cire legem , fed ad intevrogatarefpondere de

[2

lege , legem enimm vequivent ex oreeius. Nota :ó

"

ku

reqirent: quia jure fuo idiotz poffunt àSacet- '

t,um

dotibus Chriitianz legis exigere rudimenta & ía-

T

nam informationem : quorum notitiam jlli tan-

500

Cor $,. tamfübi compäraffö debent , ut licet facrarum Li-

UL

«erdots terarum volumina penitus abolerentur , in Sacer-

Q

urca tefla» dotuim ore inveniri &

suehti,

reftitui poffent. -Unde S. .

| ml

Gregorius in Regittro: Quid eff Sacerdotale cor,

t i

Greg, n

veg. tdf-

nifi arca Teitamenti ?. in dU , quia Jhiritualie

il [

320*

dothrina viget , procul dubto tabule legts jacents

8 qllOd Í

idcirco Sacerdotibus veteris teftamenti vini ufüm

3, al

interdixit Deus, & quidvis aliud Eluod',illos, dum.

munus fuum exercerent ,. ebriorum inftar titubare

follS-'vmï

ü

D

coge. -

/

Ti

Dzr DicurraTE SACERDOTUM,

39

(f Mw

eogeret. Ut babearss [cientiam di[cernendi inter, Levit. Y«

'

[anttum €$ profauum, doceatisque filuos Ifracl om

»

üilfogs

niaá legitima ?H€4.

Xtoxer

uaivis multiignorantie pratextu nubema«

VU du

Hquam fuis poiïe eiroribus obducere videantur :

du

Sacerdotestamen excufationem prattexere hacra-

ub cdela

üone nequeunt; quod ipfis propriiffime conyez

T im.

niat omnis fapientia & doctrina; Atque ita djli-

dibiantbi

enter advertendum eít , quod ilïggniofä confides

lm -

ratione eruit Ori'gencs Ícribens in Leviticum: nubi Orig. fup.

Áiphur,

cim mentio fit de caterorum hominum peccatis Levst.

DMTA

-dicitur: $: peccavertr per 19norautiam. Nullaau-

n t«

'tem de erratis Sacerdotum mentio habetur : quod

Auprtd m

prafüpponatur illos ex ignorantia delinquere non

. U

poffe; tenentur enim tantum fcientize imbibiffe,

gutdditen-

quantum fatis czeterorum effe inftru&tioni judicae

Vusfcibi

tut. Obfervandum Jané , quód ia peccato Sacer-

i,j um

dotis nou, addit legislator , Quia. pev igm»:kn—

-gz Duritio

tiamnan peccaverit : neque enim ignorantia CA«

w j p [d'

"dere p

oterat i eum , 4qui m:- alios doceret , proue-

us erat.

D

um

min. N

-.. Quanta porró noftrorum temporum calami-

Quanta

calatpitas .

:polïunt i

tas, quanta confufio (càm hzc do&tinaà Spi-

acerdo--

minend U

riu fan&to profluxerit ) e(le & . videri Sacerdo-

tes eífe ine

Eu 1u3 ;

te$ , qui nec Theologi fpeculadvz'; nedum

doGot.

j i

practicz ,' nec Scripture. facrz: ledtioni incubuü- ;

Wg,m&v

erunt, neque incumbent , fatis fuperque ido-

M

neos: fe arbitrati f1 latiniratem vix à limine falu-

u Uü.dï-[

M

tarint/ Utinam hujus cognitionem omnibusiftis

j

p

infundat Deus ,. ut optent intelligere & intelli-

qld

7

I(;Mfs

gant, quod pfittacorum inftar reciuantes igno-

raht; adhibeat, inquam, remedium , qtu po-

j

n

tet Deus : nam procul dubio triftem judicandi

dj

Ü

poteftatem in eos exercebit , qui de.tam crajla

d

q

C 4

ig'no-l

hW |

4o

Tnk.cr;.rus PRiMus

n

p

A ignorantiá fuerint convicti, Attendite, attendite ,

42

quieumque hujus mundi vanitatibus intricati illi-

j

€ita committitis , & füummz , quam habetis, con-

k

5

traría dignitati : agite, quod tempusin nugis & me-

tis gerristeritis, cum ufüra jam tanidem in divina-

um

rum rerum contemplatione & ftudio collocate.

u

Nosautem Pralati , qui velut in füa

'M'T i

quippe puppi

gu

fedentes Ecclefiafticz: Reipub. clavu

m tenmetis,quà:

tandem affectione movebimini ; éà

m fümmus Ju-

gul

dex rationem ftrictiffimam exieet,

quod eosinitia-

z

ftis , quiafini proríüserant ? quód

riulla fedulitate

ii

eríixi eftis, ut acrá dockriná imbuerentur;

quód de-

lst

tam ferja

prehen(i eftis remiffi & negligentes inre

-

qua ad ftatus illius decorem , ad divini cultus in-

PQHLJ-

TU

ecementum maxime pertinebat ; certi deni

qüc e-

^. ftote, fapientiam requiri in Sacerdote ,

nggï'fs

:quia Deiin

n

[

tetris Aqgclus conftitutus fi;/

[

tafts d

$. II.

gt

.I

N veteri quidem Teftamento Sacerdotes Ange-

losefe nominatos conftat; quid in novo? ma-

al

üt

4Mpor.s.x.

gisitemexprest & communiter. Quod clarum eft

!gw&

"!

ex Apocalypíi, ubi per Angelos feptetn Ecclefia:

Wnn

ant

&

"* fum, ad quos (cribit Evangelifta ( (i Sanctorum de-

Wt n

clarationes recipimus) Epifcopi fignificantur aut

[

T

earum Sacerdotes , hoc ita intelligendum effe ind&

ts

- liquet: quippeilla quz ibi recenfentur , Sacerdoti-

It

us quidem in terra conftitutis, Angelis ceeleftibus

| Jingd

convenire nullo modo poffünt , & ex hoc loco de-

B

ov fumpfit S. Chryfoftomus , quod commenrtatur fü-

nj

per Pauliepiftolam ad Galatas , quá hábetur : £rf

Yij

"dngelus de colo evangelizet vobis , praterquam

w) 'U[/äm ;*,j

quod evangelizavimus vobis , anatbema [j ubi

entia

hia

enucleate additur z4ngelis dc celo , ut differ

inter

N

D

Dzr DiGNITATE SACERDOTUM.

AT

Udifc j mmg

inter terreftrem, qui Sacerdos, & cceleftem confti-

U ii

guatur , ita ut cüm in fronte pofüit Evangeli(ta,

li

Angelo Ephefi, zquivaleat huic, Epifcopo Ephc(ï;

il'nnugis&m

& fic de cateris.

m indm,

' Paulus etiam prima ad Corinthios pracepit.; ;. Coriftt.

Áb ag

ut mulieres in Ecclefia capite velarentur, & hoc .

Wt

propter Angelos, quod licet de füpernis illis Spi-

Ts qu

ritibus intelligi poffit, quiprafidio fuo homines

lm

tueantur,& quibus hi omnem teneantur obfervan-

deosinia.

tiam deferre ; magis tamen proprit & aptiüs de

xelite

Sacerdotibus accipietur : propter honeftatem qui-

dem & reverentiam ipfis debitam; tum propter

btollk

at

cautelam & decoriratia , cui prefentibus iis (em-

ltüsi. -

per invigilandum : Arigelis enim cceleftibus pa-

iniqie t

rumintererat , fl opertzean aperteeffent. Etenim Cur Sa-

cerdotes

yaDein

Angeli Sacerdotes appellantur ['ut acute excuffic

nofter ille Dionyfius Carthufianus ] quia inaltiffi-

Angeli

Vi

entur,

mam totius Ecclefiafticee Hierarchiz dignitatem

Anfpeculo

prove&i funt : & cüm tefte S. Diony(io fum-

Sg[lrd.

vinh

mus ordinisinferioris , infimum ordinis füperioris Libr. de

i m*

atüngit , & in infimo cceleftis Hierarchias choro c«icf-

: Hierare

dinnd

Angeli credaptur; patet , quód Sacerdotes, qu

l

Summum

tp[

gmïcdtüä

füpremum in Hierarchia Ecclefiaftica locum ob-

infimi at-

n

d

tinent, meritó Angeli vocentur ; nec nomine üingit in.

p

tenus tales effe debeant, fed totis viribus eniti, fimum

fupreri,

gint

uüt iifdcm-cælcftium virtutum imjitatione confor-

&[CW!

mentur.

D

i/öi fuprá.

d

Ideni nofter Doctor , qui omni femper fancti-

u*

tatis opinione praftantilfimus fuit, Sacerdotes in

MP

n quibus

cort

multis fimiiles debere etle Angelis atfirmat, pra-

Sacerdo-

jj

eipüe veró in quatuor. Primo in Ícientia & fa-

$

tes debe-

li

pientia , utjam ofeníümeft.. Deinde caftimoniz anr timi-

'tu ),M. ;

d

laude debent excellere: que virtus Angelispro- leseffe

m

Wm

pria cftimatur z gua ita Sacerdotlbus amplecten- Avgeli

h

gt

da

)gj

22

TaaAecrarus ParMus

"

42

2*

daeít , tamquam corporea maffa compofiti , nec

Vi

carnea mole gravati , fed fpivitali ab histerrenis ef-

Ü

i

fentia elevati effent , ficut imfrà fufiüis exponetur,

u

Tertio, nuntios effe & legauoms munus. ftadiofif-

T

ial

fime implere decet; ut nimirum cundctis ventxbus

1] )urümä*

fideiafferant veritatem, & credentilus Dc1 annun.

rh.mw

tient voluntatem.. Quartó denique, qucmadmo.

u

dum Angelos ícitnus hominum minifterio & tute-

m J,'tkül«

le dcputatos ; fic Sacerdotes ii(dem præfides &

vindices conftxcutos.

pm,.l A

i d

CUU Y VA

v

];,M l

Sacerdatec altius 65 exce/!mtzm obire munwö'

I(Ufu

minifLerium quam Pracur[orem Domini joan-

nem Baptiflam declaratur.

[40 1.

$. I

);:Lp..

X dictis fï:qultur ineminentiori munere ver(a-

L/-n IM'FT

E

ri Evangelicos Sacerdotes,quàm fintea munia,

(y/r;q-

T

quibus Joannem Baptiftam decceratam fuifle con-

W.,.IMD..

fitemur. INemo éxiftimet virtutes & fän&ltatcm

E

Va

hc d

gmfonamm inter fe compaxarx id enim facere,

magna foret ineptiz & temeritatis : cüm Deus fo-

D]

Ym

lus hujus fit judex & arbiter , qui cujufque merito-

SENILE

Prov. 16 riastrutinat actiones : Pamieramr [pirituum Do-

f

diex

L minus. Qg'mtum veró ad hocattinet, clarum eft

& manifeftum excedere & in gloria & in fanctitate

Domini Przcurforem , qui prmf quam naíceretur,

i [«lv

in utero fanctificatus eft , o

gratía ftabili & innocen-

MJUOM(C

t&ix laude illuftris modo mfuper clara Dei fruitur

»Mmf (

Vi

majeftate, qua fanctiffimi viri meritis debebaur ;

tuf'le'

contrà fcimus & indolemus multos eífe Sacerdo-

m

tes omni virtute deftitutos , atque ( opudou)

um c;

gravi peccatorum pendere depreffos. Hic ergo

u-

nulla

L

Dr DicNirATE SACERDOTUM. | 43

ücompofm',m

nulla poteft inftitui comparatio , aut quipollen-

tia reperiti :conferimus tramen minifterium Sacer-

Dlitre g

Álérg

dotum, cum eo quod ille prz Chrifti perfona ex-

us hll

ercuit, De hisdicimus excellentius effe munusSa-

cerdotale ; quàm fándtiffimi Baptiftze,

o

.. Hocitaefle Evangelii veritas declarabit : com- Duo mu-

3 a,

niaS.Io-

; Qutmadno.

periemus enim duo inter cztera mufiia, quibus D

annisPrate

jJoannes prir'üariö func&tus eft unum Pracurforis ,

T

curforis

p

alerum Bapuftz. De primo deriuntiat Zacha- & pyii.

rias , cüm linguz ufum recuperaflet. Z puer Pro- fia.

pheta Altiimi vuovaberzs : prasbis enim. ante fa« Luc.t.

l

ciem Dominiparare via ejus. Chiriftum nimirum

jmmut

pracedes , ut mentes humanz rit& fecomparent :

i u

recipiendus quippe eft, qui.(anctificat & vivificat-

Modus perro , quo hzc inftituenda eft preparatio:

erit , 442 dandam fcientiam falutzs plebs. ejup..

Idem Patri prdixit Angelus : Pracedet parare

Donnuno plebem perfeilam. Quod & fecit pracdi-

numcvcrä-

[nheanuras

cando, baptizando, & indice teftimonium ferendo:

g il

Etce g nus Des , ecco qui tollit peccata munds ,

s entitet

adeo ut omnis populus tam magno tefti fideim ha.

d eüjm bwp

-

buerit: quod dicit Evangelifta: Ur-emnes erede-

vent per 1//uza..

-Imn. Is

T

-.Munus hoc multa effe auctotitatis nemo

.inH-,Comp:-

mïu[guemtnü

]e rantur Sa*

Cietur: majoris tamen procul dubie Sacerdota

cerdotes

uy.(þntmf

R

zftimandum et: nam per hocomnis anima piis:

cum S,Io.

monitis inflammatur , ut muadi Salyatorem in

pnkns^

aqne.

J

«2]

venerabili Euchariftie: Sacramento congruá dif-

j

i

i?

pofitione recipiat : idque Sacerdotes non tantüm

lr

J

adhortatione perficereconantur , & bapufmate,

r od

quale eraz B. joanuis [ quod in paenitentiz agen-

mas

ul

lüu

da, & Chrifti rite excipiendi fignum confereba-

Ll

tur | verüm excellentiori methodo & májori ef-

agf

[ ia

u

ficacia ; dum magnum Panitenj Sacramen-

:Prcï

[

*

tum

0

| kwm

44

TRacrarus PüiMus -

1

tumfdelibus adminiftrant: quod propria fibi vit«

$

D

tute confeífos peceatorum omnium teatu abfolvic;

f

';mdöl

cceleftis gratiz fontes aperit , attritis denique cons-. ''

w

j

uitionis beneficium impertitur. Ifto apparatu gen-

]

"

Ü

tem perfectaminftituunt; eó quód tali difpofitio-

"

neanimusadornetur, ütdebita venerationein n

'-!wyä

O-,

""

biliffimo Chriftum excipiat Sacramento.

[5

Porró fi teftimonium perhibere , ataue ipfüm

g Y

indice demon(trare magni zftimatur ; Sacerdos

W

lss ]

non id folàm digito uno praftat, (ed utraque manu

N

5

populo 1þc€tandum proponit: & teítimonium

mmü

tantz auctoritatis ac obfervantiz profert , ut fimul

Gixerit: Zoc e/f CoYpHs um , omnes fternamur

ts

fleboueoi

cernui, & inhoftia adoremus, quem Cathelici Dei

filium confitemur.

g]; t

;Quidtantoperé admiramur , quod plurimi ere-

du

lt

diderint S. Joanni afferenti Chriftum veree(feMe(

fiam ; cüm idtam effet verifimile, ut fine tefteid

agam

credere debuiffent , cumque dioceret ipfe Chriftus

n

[«

opera fua teftari (e ele , quem Prophetz tot ante-

actis fzculis prenuntiaffent? At res eftcitra con-

'anu

troverfiam omni admiratione digniffima , quod

r

^

D

ubiSacerdos panem manibus complexus ( in quo

minimum apparetDivinitaus faturz argumentum)

ubi enuntiarit: Zoc e/? gl-arpm meums quicunque

alfiftimus , ingenua provolvamur, Deüm venere-

ET

mur & redemptorem , fenfibus noftris frenumin-

|

)

jiciamus, oculis manibafque fidem aegemus, ce-

téros omnes, qui panem fe videre, tangere,guftare — "u la

alferunt, mendaeiiac b'afphemiz arguamus , ne-

ldl

Ícite item quz tangant, & quetueantur, dlaame. ^ "nf

mus, nee ftandum effe experimento fenfüum, fed

n

teftimonio facerdotum.

mwm

- Sant veriflimum hoc eft , quia teftimonium

Joan.

lu

Dz DieNiTATE SacERDOTUM.

Ll

Ti

Joannis pondus accepit , quód fan&us ipfe effet, &

MWyj, virtutum omnium fplendore illuftratus : verüm

Hdtimy - quod perhibet Sacerdos , auctoritáte ipfius Ch.ifti

nititur fic dicentis: qui veritas prima cüm fit, fal.

MPttüw,

tidipis

lere nequaquam aut falli poteít : hoc eft princi-

kj

pium , ad quod tota. R eli

1

mdogcinm

teducenda eft.

gionis, no(lix certitudq

m;'uc iplm

Alterum$S. Joannis officium, Baptiftz illum co-

Munus

5 Acetdo

gnomento infignivit : quipp& baptizabat folemni Bap'ifiz;

AUA

rità ad fluenta Jordanis , ubi dignus eft habitus,

T

ut Filii Dei Baptifta eligeretur , excellens certe mu-

vt

nus & admirabilis przrogativa: fed hoc Sacerdo-

Mmir

taliminifterio an comparandum? quantum porró

NiciD

ifte Baptifmus à noftro diftet & reliquis nova le-

gis Sacramentis , in quibusadminiftrandis Sacer-

yimiete.

dotesoccupántur ; neminem efTe, quiignoret, exi-

eleMt

füme. Enimvero à Joanne Chriftum effe bapti-

pdtid

zatum fingularis privilegii eftindicium ; fed majo-

iCnhs

tis haberi, quo Sacerdotes fruuntur, in dubio pofi-

tum non eft.

r t

d

Unis tantüm vicibus Baptifta facratiffimum

[

fo, d

Domini verticem attigit, idque füammá revereven-

s (ntt

ti & fübmiffione, cüm fepiüs (e ranto indignum

!

muhere proclamaffet: Sacerdotes veró in dies Sal-

D)

5 Qu

" vatorem fuumi manibus complectuntur , verbis

, füis confecrant, & in pectoris füi adytum facris

J

1

i

amplexibusdeducentes , ibi eurn includunt,quem

negotiorum füorumfamiliariflimum Macenatem

Uf agnofeunt. Tanta numquam dignitas $. Baptiftz

:^. ebtigit, & Patribusin veteri lege negata eft, quip-

T

;, PeEvangelicisSacerdotibus deftinata erar,

u

& 3

Ex quibus liquidó apparet Sacerdotale munus

UW'-

À

hoe

is W&erio'longä pracellere ; & prae

$e

! M m

pr

-

^

46

TRAöTAi'us PniMus

'«y*(.

PU

Sacerdotes

d

nandos.

jure nue'riti[ïïxbo Angclos efï& 'nomig

N

g Vw*a

S. Fran-

Hoc optime intellexiffe videtur Seraphicus P.

u

ciícus ma-

FP*'

Ü

Franciícus : de quoin ejus vita S. Bonaventura ré-

9

,U

gishono-

rat Sacer-

fert, folitum dicere , fieadem via pauperrimo $a-

p

dotem

cerdoti & Angelo coclefti , aut cuivis Sancto , qui

PT

quim Àn- Sacerdos non fuiffet , adeoque S. Baptiftz obvia-

| mam

ge 'um.

»

.

ret ; feprimum & fhajorem Sacerdoti honorem

t

- exhibiturum.

à

at

i ?0.« |

CAPUT IX

t

gt

Sacerdotesin Scrip;um Diappellantur : eujusr.

.

Vg

ti0 eff , quüd peccatárum vemutendorum bá:

p

beant peteflatem.

[rist

" d

LU

li

On exiftimemus magnos Sacerdotibüs de-

g

"

ferri honores , f1 Angeli vocentur: quin po-

j

AUX

tiüsipfis Angelis honori cedit, quód nomen ipío-

t

p

rum Sacerdotbusimponatur : càám horum munus

Yén

long? poft fe Angelorum ac Seraphinorum mini-

fterium relinquat , ficut fuprà San&torum Patrüm

p

auctoritate contirxï]atuhï eft; & infrà clariüsoften-

1

L gen

detur.

W

'Hac de caufà non füfficere judicavit Spiritus

ia

fan&us eos Angelos vocari: pluribus enimlocis

:

feinmom;

in facra hiftoria majoribus & excellentioribus en-

1/177|

comiis Saccrdotcsindigccaviz ; ait regius P(altes:

M L

Sacerdo-

Afferte Domino Filui Dei - afferte. Dorsino filtos

tes Filii

"arietum. Bafilius illuftreillud l'heologoram fidus,

Htbl

5 i

Ddvo- qui maximo in Scripturis explicandis judicio

coptur.

olluit , in hunc Pfl. commentatus , primum ver-

"M

"F (aitn. 28.

füm Sacerdotibus quadrare farbiryatur : dicitque- "/n]

Bafil. fup.

Pflzl- :8'

rede "u

Dr DicwurATE SACERDOTUM.

UI

47

rect? Dei filiosappellari , qui eidem ex officio fà-

CUT

crificant , & tales fint oportet , qui hoc divinono-

mine volunt honorari , rationem hujus ingenio füo

rl

Tonaveyug

dignam affert :tfolus enim verus Dei filius Patriac-

apertior

ceptum offerre facrificium potuit: ideó enim venit

in mundum, quia nullum tale poterat reperiri. Quui PjaIm,go,

ia

€Ur.19o,

lpitzdn

ergo ex parte & mandato Filii Dei propitiatorias

hoftiasimmolabunt, quantum fieri poteft, ipA affi-

Vr onortz

milari debent ; ut eodem nomine & encommio di-

'mi habeantur,

Hinc Apoftolus ubi de Melchifedecli mentio- Hedr. 7

;

i

nem facit , [ quiSacerdos Altiffimi primus panem

ur:tuim

& vinum obtulit, infi

l]

[e4

uram ejus facrificii ; quo

adirm Mi

poftmodum Evangelici Sacerdotes litarent ] inter

catera przconia (imilem ait fuitle Filio Dei. Atque

jta convenit , ut Sacerdotes vocentur,, & fic vitam

inftituant;ramquam Chrifti Dei : quoillos nomine

clotbus de

P dl..!o4.,

appellatScriptura: Zve/re zangere Chriflos meos ,

PA 4*

w qupe

j

&in libris Machabzorum : Qui [imt de- genere

F;;H&. l,

Chrifforum Sacerdotum ,. & ylüribus locis.

hu

lixm

- Sedaltiori indiget confideratione ( ut fäþientcr

annotavit Gregbr,ius ir epift. ad Mauritium Ím- Greger:

m bs

ératorem ) quód in Scriptura ratione quadam ^r-4-

jndaisd

4fE. 31«

abíoluta Saeerdotes Dii effe perhibeantur , quia äa

cerdo«

exe.eue"dus;-quod imponeretur , nomen non etat: te

s Dii

wiaid

hs?

ut in Exodo videreeít , ubi defervo dicitur, qui appellati,

feinmortem domino obftrinxit: Offerer eum da« Exed.zts

a

s

Exed, à2,

minns eju Diis: & E:quenti cap. Dominus do-

; a.vtrlgqmp

[.

us applicabitur ad Deos. & : Diis mon detrahas.

j )

Á

Inquibus locis intellieit Gloffa laterlinearis, Dirs,

li:

Mf

ideít, SacerdoriLus . Idem

planein Pfalmo : Dewe Pjal. $g

d

5

j

j

[letit in Synagoga Deorum.

[a1,

-Hoc ipfum D. Hieronymus excuffit füper E--

fi!

d :

oga-

Vaffgeüum, in quo Chriftus Difcipulos interr

Lfts

M&n

8

Tmcmïus PR1MUS

,1

Matib.— vit: Vorautem quet me e[Je dicitis? aicenimS.Doe-

r»ïäs ,

17. $0$

"

5. Hier,

&or : Prudens Leélor attende quód ex confequene,

] /'(-Wh

N

Eibus,textud, fermons 'Apoflo!i nequaquam boe

jf

mines » [ed Dui appellantur. Gum. emm dixi[et :

«

[

dl

Wwem dicunt bortnes e[fe filium bominis? [Fatims

( fübiecit : Vos autem quem me e][e dicitis? quaff di-

us

Ceret : Hominibus, quia bomines [unt.bhurmzana opi«

T

santibuss vos qus efHis Dityque me e[fe exiflimatse

.

Quod fan& maximá dignum eft admiratione,

W)mugl

quandoquidem nomen Deorum exofüm füummo-

Wïüw

pett fuille ex veteri lege conftet : fed Sacerdotibus

od

idinditum , quia altero dcfïcicntxeþfuprcmam notet

yotiti

aa&oficatgm.

:

$. II.

[i(, p

ii

D

fb

fisSynagog« Sacerdotibus ( de quibus fu-

M!

»tà diximus , non tani in honore habitos ,

141 MX

| quoód tales effent,quàm quía Evangelicos Sacerdo-

9N

tes defignatent ) de facratiffimis novz Legis Sacer-

Ym

)

Sacérdo. dotibusagamus, Horum fi dignitatem jufto ponde-

Wrsntt

t&&Evan-. e tcutinemus, meritó Deos appellari judicabimus,

gelicire-

VE

&GeDii

qui polleant au&totitare, qua propria fitDei: ea

vocantur

j

nempe, quaà mortales fcelere oppretfos erigunt, &

Wt

à poteíta

peccatorum farcina ab(olviint.Hanc tradiditDeus,

tc.

f

ciim à mortuis excitatus Difcipulos fic affatus eft:

tean. 30.

jl

tccipite Spiritum fantium , quorum remj/:ritil

f

: peceates venasttuntur eis5 8 quorumretinueritir,

|

Atf

fecti

retenta funt.. Ex quibus verbis Theologi certam

'& indubitatam conclufionem eliciant ; Sacerdo

RU

J

tem fcilicet in adminiftrando. Paenitentize Sacra-

BU

mento, ficut dicic: Ego te ab[olvo , pofle dicere,

,WH( f:?['urw

— Egoremitto tib: peccata ttta, fimiliter omni dubio

"gt

füblato Doctores aflerunt Sacramentorum for-

n

maseffe veriffimas , necid tancüm, fed & practi«

Mi

Cas,

Tin

Dz DroNrTATE -SACERnb'ruM.

49

MWiaiini)

cas, qua efficaciter & per modum cauffz efficien.

ïbi/:xranlffw

tisillud.operantur , cujus figna vifibilia. (unt z.

l Mu

Quemadmodum f Aïthiopi dum dico , Te pofità x

) t dj

nigredine album facio ; efficaciam haberent &

hrzi?[in

vimhzc verba , ut eodem

/

momento nivjs inügr

?ilqll:?;u l

dealbetur.

«

i

- - Hisfuppofitis, quz citr.

;ï.iiem fumt ; quid admie Mira Sa-'

fcfimui

rabilius & magis obftupefcendum , quàm homi: cerdotum

Halitationt,

nem haberi mortalitati obnoxium : qui tantá fit

poteftas

vamlummo.

adremit-

potentiá , tantá preditus aucteritate, ut f1 accedat

tendapee-

(üdotbus

altergraviffimorum crimitiutn pondere onuftus,

Cata.

denuntiare eidem poflit. Ege te abfo/vo , remitta

um

tibi peccata tua? atque hoctanta veritate & effe.

&u ; ut fi impedimentum ex rei parte pofitum non

fit, ftaximillo inftanti, quo Sacerdos de(iic , oms

/ quiBus f ,

nireatu anima abfolvatur ,. & tamquam particeps

vt habito,

Angelicz pucitatis refplendefcat; quamvis. om»

Á

nf -

ni cloaca immundior ,. omni fuiffet. damone

foetidior?

*

,,WgSaw-

Semel dixit Dominus Pamlytzico: Han;al, rermt- Luc. .;'2'

m&wm*a-

y i

tusitur tibipeccata , & quicumqueaudierant,tanta

offenfione commoui fünt;ut intra (e dicerent: Quis

u f;l Wïï"

| [elïüs *ïigw

poteff dimutere peccatas mf [olus Dens ?. inhoc

ol

veritatinon parcebant , quia id facere proprium efc

fecDei.Hocporró munus,hanc poteftatem,licet fi-

bi propriam,Sacerdotibus Deus delegavit : adeó ut

ii

fide Chrifti interpofitá: quecumque illi in. terris

1

peccataabfolverint , abfoluta fit habiturusin czlis.

"y

W

?

-

y

^

Ogratiam fingularem ! potentiam admirabilem."

1c)idmïï! '

auctoritatem ftapendam, qua oninem eloquentia

Dj

"

"

Í

í

A

füperat facultatem ! Ó prodigam liberalitatem ,

(

r

l

p

quà Deustantum donum hominibus impertivit?

imilildïü" (01'

6 clementiam & faaviffimam benignitatem , quá

*

ämm,W*ï ?ï:ccatonbus fuum Judex. judicium cedfit /

Quis

x

WE |

- A TRACT'ATUS", P-arjwus-

4

yf

: Quis fuit ille Princeps,qui vel familiariffimo f.-

U

bi tantum concredidit , ut regia au&toritate in gra-

viífimis regni negotiis uteretur , ut quidquid de

u

mhü

proprio ageretur honore , quacunque judicia fe-

bt

»/W

renda effent , quamvis perduelles lzfz majeftatis

:Dmhm

arguerentur, folus ipfe determinaret, quod ratum

:

judicalfet , ratum haberetur ? talem Regem nullze

imil

»

d

hitoriz loquuntur , qui vel germanum aut pa«

J

trem tantie prafecerit dignitati. Etenim , quod

d

mortalibus inter fe inufitatum , hoc virtutum au«

p

&toreii ; Religionis affertorem , gloriz Regem fe-

éiffe nullus obítupefcet 5 ille enim qui humanoin

g

corde inveniri non poteft; in divino Sacerdotum

peo

pe&tore conquicfcit: & hanc au&toritatem dedit

tionuni, fed omnibus Sacerdotibus , quia fine dif-

qmmlh H

u

cretiotie uuumquemque pro neceífario intimo am-

lexatur.-

g m

|ti mm

Nulli an- : Ecquando claþ(ïs tempotibus tanta Deus largi-

zi

tiquorum tateuíuseft? quem Sanétorum veteris Te&amen-

Sacerdo- titár nobili munere honoravit , extulit? nec ami-

sl

£um tanta , .

vl

poteftas

c

U

im füum Abraham , quicum familiariffime con-

ve atus, nec fideliffimum Mofen , cui facie ad fa-

€redita,

p

ciem locutus eft; necaliumi SS. Patriarchis adtan-

g,

hts

tum honoremprovexit. An fort? Baptiftam fuum

& Pracurforem? Hunc quidem raris przrogati-

lat

vis affecit , fanctitate & innocentiá , fed hoc pra-

! rcnu':&gg;

E

cellenti minifterio non ditavit : Baptifmus enim

quem predicabat , peccatorum remiffionem non

Is

operabatur, folüm admonebat , ut paenitentiz ali-

df

uando mortales incumberent.. Quid ultrà ? nec

]

t fmg

Archangelis aut (üpremis cceliPotettatibus licet di-

qet, t

cere: £go te abfolvo , aut remuto tib: peccatatwa.

m

Sacerdotibus dumtaxat Evangelicis hac auctoritas,

fe ha-

nj

LT.

hié honos delatus: qui vcg?: affirmare pollunt

bere

ATX

Dr Drcmw&z SACERDOTUM.

$X

Favl

bere claves regni ceelorum , ut aperiaüt iis aut

Wirtuts

claudant, quibus id convenire Deo affentiente, ju-

t qw'dqmdü

dicarint.

Youe j

Maximi in facris Litteris eftimatur , Eliam tri« s.

Rega7.

t nojl

bus continuó annis claufiffe coclum. ne plueret , Z

1

t qudta

:';b. P

iterumque ubi vifum fuiffet;aperuiffe, verüm quid

m lt

unis vicibusid facere? Sacerdotibus femper licet ,

M àui P

non ut detur pluvia illa materialis, fed ut ros gratize

ttin, qui

& fcelerum ablutio procuretur : hocque ipfüm

VCRU dU

verbis divinis & à Chrifto traditis operantür dicen-

nl

iDumano

do: Egoremuto tibs peccatatna, Huic nihil poteft

fineinjuria comparari, càm zqualitatis ratio ne-

cetdoum

queat afTignari.

atem dedit

Erenim. omnem honorem & auctoritatem

ü finedi

quam Deus, priuíquam carnem indueret, Angelis

jntmoam

conceffit, u in Dei períona loquerentur & dice-

rent , Ego Dominus ; abftulit Chriftus fa&us ho-

usl

mo ; nectaleauditum eft amplius, fed Sacerdoti-

yTdanete

bushoc deletum , qui in Dei períona & Deo fimi-

dio a

les pleniffima auctoritate ab omni crimine abfol-

N

(

vunt,& ficut Chriftus ipfe, confecrant, Eic eff cor-

| wmmü

pus meum. INotumarbitror , priufquatm Deus car- Angels

W&sldï

nem fumeret , quànta veneratione Angeli apud deferune

BaPuüxm(W

homines habiti 4nt ; càm eos adoraverint Abrae Sacerdo-

Vs P(W*

ham, Mofes, & plures Sancti , quosilli nullá reve- tibus.

1

g

rentia dignabantur. Nunc veró maximá homines

. B;ynfmü

coluntobíervantiá, & fpeciatim fingulari Sacerdo-

tes preveniunt honore , quibus divina exequen-

u

D

tibus myfteria cum vekeratione aífiftunt. Hoc

"

n

teftatur Evangelifta Joannes ,. cui cüm Angelus

t

j"

appareret , & mira, quz fcriberet , revelaret ;

fetur ille procidiffe ut adoraurrüs : fed inhibuitAn-

1] rlk

PW

(s

gelus dicens : V;de ne feceris,conferuus tutus [um , Apecigq

^

in]

ideft, noli id tentare: Sacerdos enimaes, nullus & 24«

Da

mihi .

n

4

p

1

TzacràATus PRiMUS

,

;J

mihià te honor debetur, quippe fodalis tibi füm,&

p

7

*

^

eidem Deo infervimus.

j

us

!

&

-

*

;nona

: z

$. III.

ä

st

o

AU^

Patres Sandti COgnofcamuä & zítimemus di-

opP

gnitatem , ad quam nos Deusexulit : grates

Vi

jU

g

eiteferamus, quod tanto nos dignos honore duxe-

"

Teuad

rit, tam eximio munere honeftarit. Qui fieri po-

::g(bx;ljïu.&

teft, ut elingues fimus , nec in laudes Dei prorum-

1'—3) us [

pamus. Q» dedir pote[Latem talem bominibus ? O

Archangeli, ó beàti fine corpore Spiritus , canite

j

j d

g ia

| pro nobis omnipotenti Deo canticum laudis: im-

E

paresenim fümus tantis meritis, haret lingua, defi-

!

nauut

ii

ciunt verbamentis oculi ad tantam munificentiam

65&upefcunt. Quid ergo mirum, fiSacerdotes Dii

Wt

| rl

vocentur , qui propria Deo auctoritate & potentia

mjxäfa:

fruuntur?. Veriffimie ita eft, Deos efle in terris, qui

(Urenn l

;.Corinib,

Dei Pote&acem receperurit € caelis. Nunc certe

' «mïj(l

4.€»16, nonadmiror,non ftupeoApoftolum injurias & op-

« probria fibi illata, blafphemias nuncupalle : quam-

d

lais

visenim genus hoc contumeliz fit detractio quz-

dam honoris Divini ; Sacerdotes tamen eodem et-

[

p

lt

jam pertringi dicuntur, qui in terra ptze füa au&g-

n

' ritate Dii appellanmr.v

dotalis in re conffdcrationc

"

[Sï:'(-

^

Sacerdos

Hzc majeftas Sacer

ffima clariüs apparcbiä. Quantus illeeft, qui

| tl j

benedicit digni

Chrifto in dim celebrat, plüribus vicib

us ipfi Chrifto bene-

i

hoftia

Ül

dicit, Crucis fignum füper Corpus & Sangumem

confecra-

ta,

Dominicum formando? Omni cert& hocadmira-

äW Áini

tione majus eft : Apoftolus enim pro certo & in-

]Mü, in (

dubitato refert, quód, quialteri benedicit, ejus re-

ii

erior habeatur: Size contradillione , in-

uedr.7. fpe&u füp

"O

us eff , àmajoribus benedwitur. Ex.

quit , qued miz

"Ug

Præfti-

hac ratione probat Melchifedech Abrahz

m

Gifle,

NU

Dr DicNrrArE SacrRDOTUM.

$3

Xl

diffe, quia benedictionem ei fuam imperuvit. Huic

id, quod oftendimus , conforme eft & confonum.

Nam quód ante confecrationem pani & vino be-

nedicat, mirum non eft : fed tes eft maxime ftupen-

almemis :

da, quód facta confecratione, cüm in altari verum

Mült: ont

Chritti Corpus & Sanguis creditur , manu extenía,

ilbmredix

benedictionem imperuiatur.

ulecip

, Hoc argumentum pofuit $. Thom. in matetia g ,,,

Depronm.

de Euchar:flia , & eidem fcholaftict refpondit di s.g. qu.

mulw/0

cendo illas non effe proprias benedictiones , nec s. 4. »-

Sacerdotem uti crucis fignatione ad benedicen- 4'£«4-

;!'Imsy, cafn'æ

T

dum, fed folüm ad commemorandam virtutem & /

u d

modum Paífionis Chrifti. Contra hanc folutio-

slicentiam

nem una e(t difficultas , quód Concilium Trident. Ceneil,

exdotesDi

ubitraclat de acrificio Miffz , abfolute myfticas 74 fef-

21 €. 9

| &Potenn'a

vocet benedictiones , quas in illa Sacerdos expri-

yetis qu

mit, abíque dilferentia priorum aut.pofteriorum.

Yux

Hactamen latiüs in fcholis ifcutiantur: nos ve-

d

10 ad rem inde eliciemus id,. quod dignitatis Sa-

y a&ïwm" N

cerdotalis augeat fplendorem & majeftatem. Chri-

üusitafque duobus inaltari modis confiderari po-

deo Q

d

teft : uno, prout fummus Sacerdos , qui potif-

T uww

fimtofferat facrificium : & ita benedici nulla ra-

pl

tione poteft ; omnes enim benedi&iones , quasa-

gitSacerdos , ipfiusagit nomine, & tamquam mi-

u 2d

YUR

nifter.. Altero confiderari poteft, inquantum ho-

il

ng

fuajque Deo immelatur : & ficSacerdos perfonam

d

Chrifti Pontif. Max. reprafentans modum quen-

]

dam feu gradum füpcrlationis habet pre eodem

j

j

!]

Chritto, in quantum ille efthottia & facrificium ;

nf

"

gtöf'

quodà Sacerdote offertur. Hinc licet benedictio-

r,jj

nem exprimere füper hoftiam confecratam,quam-

a

"W'B

vis in ea veraciter Chrifti Corpus.agnoícatur &

'M

aderetur, Quanta porro fit hac dignitas & prz-

d

É

cellen

V

j

!

y^

$4

TRACTATUS PniMUS

[2

"

cellentia, neminem , qui non coecus fit , videre exi-

T

F m

£imo: voluit nimirum Deus ut Sacerdos , in quan-

L jmtu

tum minifter, eminentiori fitloco quàm teneatip.

| W,

fe, in quantum hoftia & facrificium ; utque tali au-

TA

r

étoritate benedictionem impertiatur.

p

[

4

gie

CX P x

A'?üüïh q;m

b: maxima Sacerdotum dígmtate : utpote qui 0-

zeff atem babeant confecrandi 3 tratlandi Cor-

gv

prsC$ Sanguinem Chrifli: €9 quomodo in boc

N^

Sacrati[ima Virgini MAR iA copparentur.

WW

Ya

$. I.

n

muld

L /LAGNA diximus de poteftate ligandi &ab-

/l

p

folvendi: prz hac Sanctis & Angelis ante-

g

Dupliéi - pefüimus Sacerdotes:

majori tamen porro ma-

teftate :

| n

yollet 5a-

i(que admirabili minifterio potiimtur. Dupli-

Y

ul

Ál

cerdo-

cem quippe in facerdotio poteftatem , ad quam

caterz reducendz (ünt , veneramur. Unam ob-

DN

tium,

tinentin Corpus Chrifti myfticum, quod eft Ec-

ia

dityit

-clefia: de qua anté egimus. Alteram habent in

naturale & verum Chrifti Corpus in fanctiffimo

a

dtcs

Altaris Sacramento : hzc veró fecunda origo eft

& radix, und? prima emanat : quz tantó eft ma-

l

fiicin

!

| n

" jor& excellentior, quantó magis verum Chrifti

Corpus myfticum excedit. Has duas effe claves

r

ia

Ut

ajunt Theologi Sacerdotibus concreditas, unam

Ordinis, alteram Juriídictionis. Quód fi diximus

; d:lidaara

: fuprä neminem reperiri tanta vi præditum ingenii,

t dj

'tanià eloquentiz copiá inftru&um , qui fedepri-

ag !

ma illa auctoritate digne verba facere poffe con-

D)

€ divi-

DT

fidat; quis gd fecundam hanc rem maxim

nani,

Vi (;

$5

Em

Dr Dicewrrarke SacERDOTUM.

U

nam, pro dignitate tractandam non requirat di-

Mtrins

vinum quoddam (ctiptionis genus ? quid autem,

nos homines adducemus. Si quia potc&auem in

oQmtry

3j d

folvendis liganclifque animis habeant Sacerdotes,

W

nontantümantiquisillis PP. fed & SS. omnibus ,

atque adeó gloriofiffimo Pra curíori , totique Àn-

,

gelorum ceetui excellant ; non dubito, quin vix

V

jnveniri

"aTte

Eo(ïit , qui cgm ipfiscomparare poffe vi-

if G.

deatür &

nec in ill:la Sacerdo»

Enimveró nec in militante hac ,

te: valdà

TTTE

triumphante Ecclefia quemquani video, qui eis

fimiles

tpitiin.

queat z-quiparari , quàm Sacratiffimam Virginem p,

Vipaxc.

;Mariam , qua cateras creaturas innumeris prze

rogativisantecellit ,. folaque eft proxima. Divina

ii t

majeftati, fola, qua fuper omnes polos exaltata

hod n

incoleftis regni confortiumaffmpta eft; Perpen*

n oO m

dite ferió Sacerdotes muneris veftri dignivatem,

voselleadmodum/fimiles Reginz ccelefti compe-

m Dl*

i, d um

rietis. Fuitilla, qua primó Dei Filium caftiffi-

« mis füis vifcetibus excepit: iderh quotidie vobis

yi, Ui

licet: Fuitilla qua o&to hifte verbis: £cce Z4nezL-

um)qmät[ülu

la Domuni, fiat voili fecundum verbum tuum, ip-

]i

pl

füm Verbum Patris zternum à regali gloriz folio

& azternitatis lede detraxit, & in Purifflmo uteti

n ?üï'f

fui (acrario collocavit & fovit, vos quatuor tan-

g

tiim verbis aut eumdem aut fimillimum effecum

vemm["

producitis, cüm illis enuntiatis, decodloin manus

"m

veítras deícendit Deus , & veftris in amplcxibus

g ao

defiderat commorári, Rem fane omni. adimira-

j (

tione digniffimam , omnibuíque ante (zculisin-

I

auditam !.

du

M

j

'Divinam Majeftatem

-in ütcro Pu.elllæ virginse

bufit

ld]ï

li quieícere voluifle- mixatur, Auguftinus : quo

y m

'dccla:at in Cantico ,. :

quo baptilinaus fui diem

D4

cuim

$6

)

W

TRacrATUS PnuiMUs

Q

;

cumS. Ambrofio con fäcravit? dicitibi: 7» ad lzbe

vaudum ["fcepturss baminem

v

yAton borruiftz V'irgie

d

susuterum, Qua(i exclamet: (Quid agis Domine

0o

a

Deus?tunon refugifti oneris hu jus maznitudinem,

Q

quód naturam noftram

primi parentis depreffam

u

lapíuac peffümdatam à

g

duriflimo jugo zterna re-

dimeres fervitutis: idque ut impleres, null

[

o potui

ftihorrore à fententia dimoveri ,

-quin teipfiim ar«

w&æt&(

&itni

q1215

mo Virginis utero , & anguftifTimo quafi car-

cere tuam includeres májeftateni. Hoc admiratur

w thx

& flup

et Auguftinus : aft alterum quantó admita-

wmwm

bilius ? - Deus

qos d

quidem in Virginale corpus deícen-

dit: fed tale,

quod puritate fingulari niteret, nullá

r

nb

,

Uns

"

maculá, .nullo peccati veftigio deturpatum effet;

[

Vs

Virgo eratex hominum ftirpe ; fed qua religione&c

innocentià coeleftes Spiritus füperaret. Virgoeerat

um

carne amicta & compaóta; (ed quz fideribus effet

ii

candidior,& fole clarior refplefideret.Q uód autem

Jiionte,

idem;lle Deus, quiin Empyreo regit , cum omni

jrée

fua pompa & majeftate non dedignatur miferrimi

us

s

n

peccatorispenetrale ingredi, tantis aliquando ob-

j

ii

noxium celeribus? hoc eft , quod miremur , imó

1

quod omnem Iüp&ret admiratzionepn Patet igitut,

m d

o

exceptá

eipatá nihil effe in hac immenía rerum

ts

univerfi

táte, quod cum facerdot

*i

e, qt fic, confcrþi

sls

ullo modo poflic.

j

lb

$.. 1I,

] li

Lura (übjiciam : fed pacetua, Regina s&gniæ.

ET

"

fH4, & cautione honoristui & altiffimz digni-

't!/lügll]ogm

tatis, te enimterrz Dominam , cali Imperatricem

'y.ïhisaümcnw.'

iconfitemur : quod hic dicimus ; millüm magnitu-

"Rif

dini tuz.& majeftativülnus infliget : fcimus enim,

M tdprh

adi

?-m inte brachio potenu Dfus operatus eft 1

2

nec

E

Dzg :—DIGNI.—TATF. SACERDOTUM.

47

diciubi:]mhk

E

necimminur poffe. Quid enim unquam füpernus

wgf»rrggf, li

illearafex ita nureris fuis abfolutum effinxit? igie

as D

tur ábíqueullo tuo detrimento & honotis tui de-

FE ii

rogatione expendemus clementiam liberalem &

Itnjy dePMI'ä

copiofam , quam unigenitus tuus generi humano

Jratman

.faceredignatuseft.

t lo potg,

In di&a comparatione , certo qüo&am mödo

Compaes

ra'iodi-.

itpuma,

nonnullas video excellentias, & adjunéta quzdam

lus

toquali

'feu circumftantias, quz majori me feriunt admi- examina.

tj

tatione ; .quàm Myfterium illud incarnationis Filii tur,

ibalni.

Deiinvenue Virginis femper inta&o: ipía enim

mitin. |

fuis verbis caufe efficientis rationem non induit,

itet, mll |

fed tantüm meritorio coníen(u digna eft habita,

m df

ex cujus purifïimo fanguine humanz formam na-

Telpione

türz Deus affümeret. Verba autem, quz profett

Vigoenat :

'Sacerdos , quamvis dimidia, illorum quantitäte,

iabuseft: -

füntcauffa vera , propria & efficiens ( ficut Chri-

Qubdmtcm 1

ftiinrumentum, cujus nomine proferuntur ) üt

t omomm [

"Corpus ejufdei Domini noftriiin hoftía confecra-

ao

taaccidentibus iifdem fabfit, quibus ant& panis

fübttantia (abeffe credebatur, ibi ( ficut diximus)

vüqurio oþ ]

i,

putitfims & nobiliffimz Virginis conclave eft in-

F-

p Dutigt

- greffüs: híc in pectore multis criminum aduftio-

i

Arym

nibusdeformato recumbit, ibi parvulus, & cujus

tit, t

locusiftenon incapax: hicin ztatis füze plenitudi-

^ij tantüis quantus eft incoclo, & quod mireris,

füb alterius minima quantitate j'ibi mortalis & pe-

'riculis mortiqueobnoxius: hic immortalis pror-

g

L

"füs, invi&us, impenetrabilis, ibi unis vicibus;hicin

diesfingulosrequiefcit, ibi cattiffimo Virginei fan-

x

guinis alimento nutriebatur; hicad fpiritalis vitze

Illf

, uu Mmgwm'

"füftentationem ; Sanguinis füi & Carnis vivifi-

Dsa]lml

^€üm Sacerdotibus confert nutrimentumy; ibi hu-

1

s

tátem

; '-r'n?.x"xitatckä Virgine ve(tiebatur : hic humani

fimul

W

$8

TRaacrATUS PRIMUS

,

fimul & Divinitatem offert fumenti,, ibi verteba-

,

tur caro Virginis in carnem Chrifti? hie ita con--

«iüïd!x

jungitur caro Chri(ti cum carne Sacerdotis ficut

r f

"

l

illa, quz unitur cemedenti : adeó , ut Chriftus &

A

Sacerdos unum quid fiant , vivantque uno eo-

14

".

demque fpiritalis vite inftituto, ficut quàmpri-

inüm oftendemus.

,5

a

CAPUT XL

HM?

Deelavatur unto Chrifficum eo, qui [antiiffimum

;II.WGïW

ib

vectpit Sacramentum ,per doClrinamSantiorum

v

ts

eó corn'paratian:s eoru:ydew.

Qu

$. I.

Yus

Vnio,

[NIO qüi Chriftus fe cum Sacerdoteaut quo-

[7]

l'l,

Chrifti

vis alio communicante, ut ita dicam,cenglu-

H

h

, «umeo

qui recipit

tinat,& poteftas , que Sacerdotibus in adimplenda

u

Sacramen-

hzc divina axyfteria confertut , tam eft admirabi-

mghïï [

tum eft ad- lis, adeoque humani fagacitatem ingenii excedit,

quta

suirabilis.: tanta depique, quantaab intellectu explicazi poffit

valist

autéxcogitari. Hiec eft unioilla mirábilis, quam

inter íe & fideles fuostantopereChriftus exoptavit,

j

càmà fuprema cena Patrem ita allocutuseft : Pa-

l

loatt 1. ter fantte * rogo* ut omnes unuen [smt, focut tu» Pa*

D

PA

ter in me ,CÀ egointe, ut tpfiin nobis wnum fint , *

i

freit À mos unum [nmus. Ydetn voluit cüm diceret:

r

lonn.6..— Quinsanaucat meam carnem, 68 bibit meum [an-

pi, ;

guinemyin mt manet,C9 egoin illo: (icut Pater meus

du

i

in me et , & egoinillo , quia ejus vita & elle mea

ftdtrln

funt, Sicut mifit me vivens Pater, E$ ego vvvo pro-

if

TU

pter Patvem;ic , quimanducat me, viet proptev

BA

P 770 :XMa ut dicere cum Apoftolo pofïït: l'ivojam

um

5ton ego, Uivit verózn me Chrifl us , idelk, nonego

u L

!

d proprià meá vitá fungor,hoc enim vivere;hoc elfe,

x

:Wüma

a

oc

MM

Di-: DieNITATE SaCERDOTUM,

$9

UP M

hocoperari meumnon ett, fedChriftiqui operatur

il i

Og:ntu!g;

.

in mejiíta & plura includit , »0£» »emaner, €$ ego

includat,

r

$n illo: Ó vocem vere divinam nectare & ambrofta

"

?n6&

It Clb

fuaviorem ! fed non fufficit dicere , medullam ani- ,,, $.

"u umv

mz & vifcera penetrosibi moror, ibi delicias meas, egeim $lod

Iïw:quämpn

ibicarnem meam & fanguinem inalimentum mi-

nifo: mutuisibigaudemus amplexibus,& infepa-

rabiliamore cepulamur , cert hac non fufkciunt,

l

[

majorem emphafim denotat: £» me manet , C2 ego

fufifnm

$n tllo. Neício quo melle,qua dulcedine affluat fua-

um

viffimailla melodia; videtur nihil in faetis Litteris

tanta fuávitate refertum , tantz afflictis mentibts |

eile confolationi, quantam adferat unius fencentize

rolatio : ts me mazet, 4 ego1nillo: ££ quimandu-

nteatque

catme , Wivetpropter me. Exenim fateor qui hic

m gl

porrötra&anda effentnullo verborum genere fatis

ulinplni

'exprimi pofle ; paucos reperiti , quiid queancaffe-

duniad

uicogiiatione : in quorum numero ut fimus , ut-.

tüïl C!Ctalu

que dulcedinem illam in animo fentiamus , rcïigif:-

j

ne viie & innecentia comparemus,

yols, qu

WMHOW

$. 1I.

jians

Tfi unio Chrifti cum eo, qui digne S. Euchari. In uniene

II

V)[i"'xrlmmh,

ftizz Sacramentum percipit , verc & proprieeft

-

cum recis

li m

fpiritalis mediantibus eratia & virtutibus, quz in

jente

womww

facra (imptione conferuntur? negari tamen non. gnirabile

poteít , quin & corporea (it, & quód per hanc me- marrimo»

du

uä!'hm*pm

diantibus Sacramenti fpeciebus noftram corpus nium,

*

realiter &'veraciter facraxiffimo Chrifti. corpori

ejusU

nE ul

conjungatur. Hac copula contrabitur divinum

m m

llud matrimonium, quo duo corpora unum fiunt:

f

'& de quoícriptum eít: Erwsr dwo n carne nnà :

"

T

Gene,

n

"

D

"iaque jam n funt duo , [ed una. care. Quod:

M. dnb.

ACr -

,

d

j matrimonium expendens Apo&olus ait :5

we5-

i

x

60

TaAcrTATUS PR»IMUS

3D

vll

,

Ephef.5. pentum boc magnute e[t , ego auterm dico , in Chrza

[

j

! flo&$ £n Ecclefia, additque,hac de caufa: Adembra

(

p

(

[tmus corporis ejuss8d de carne ejuaCÓ de offibus e-

)mu

"

jus. Ita at quilibec Qhriftianus,qui ad (àcram Syna-

,

d

xim rite accefferit,queat dicere: Foc »unc o5 ex offi-

wä

(U.

bus mets,E$ carode carnemea. HincSS.Doctores,

g"

jim

ut hanc Chrifti nobifcum conjunctionem & caele-

Qu

^' fe matrimonium exprimerent , przclaras fane &

m

U

m/l

maguificas compararioncs*adduxcL'unt. ;

2

era

Cyeill.

Prodeat Alexandrinz Ecclefix Cyrillus : ille,

mmüï

AE

4-n Ioan.

Alex. Bb. Sicut [i quis, inquit, liguefatle cera aliam infude-

rit ; alteram cumaltera commn[ceatynece[fe e[l 5 sta.

s

€2p, 17.

Compa

:W

ui carnem C9 [anguinem Domini vecipit , cum

W&m

&m)m-

ratio mi-. ?p/0 ita conjm

ngitur , ut Chriffus inip[o, &$ p[ein

tabilis,

Chriflo inveniatur.

Wg*m"xï-

Declara-

Adverte tamen hocnon ita effe intelligendum,

tur magis, quafi inter carnem noftram & carnem Chiifti u-

t M'JZ

180

D

h

nio quzdam effentialis contrahatur, quippe id fieri

gl

non poteft : fed dicitur uniri & idem elle cum re-

cipiente hac ratione, qua de ferro candenu dici-

t

mus ignemeffe: non quöd veraciter ita fit; fed

quz

quia adeo vires ei füas ienis communicarit pene-

lat

trando, ut omnes effectus, incendia, calorem, at-

Verit

dorem poflit producere inftar propriz virtutis, Pa-

u'zmmg

ri modoS. Chrifti corpus rité fufceptum , per gta-

od

lts

tiam,quam animz infundic

,miras qualitates ope-

ratur: lrafcibilem potentianï refranat ; illicitos

tiptinm

appetitus mitigat , affe&tibus immoderatis frenos

gualg

injicit, ad immortalem vite & gaudiorum fruitio-

fronmg;

.nem difponit? tantam denique adfert conjunctio-

tit g

nem, ut per hoc Chrifto caro no(tra conformetut :

! Ui

qua fimilitudine una cato & unum cum Chrifto

M

- corpus eíle dicitur , ficucipfe tetatur: z» me ma-

fsl

"Attt V G$ egoinillo, Cj vivit propterme , & Apo-

^

olus:

nj

MM

6t

Dr DicNirATE SAcrRDOTUM,

ULTA

folus: /7ve jam mon e$o, vivit veró in me

ïccaufä:lm,

Chriffus.

Vnio

ud !üäfh-.

- Ceterüm ,þqno,d afferimus, hec unio non eft

hrifti

Ailninfs

er folam voluntatis utriuíque conformitatem:

.

cum recis

l- piente .

&»mmä

quod haretici Sacramentatii commenti funt , ex

x Dods

ftimantes non realiter , fed fpiritali quodam modo non eft

per folam.

itn&cel.

carnem Chrifti manducari & fanguinem fumi.

Ccontor-

t n

Qui vero facr fidei lamineilluftrati füumus , ma-

mitarem

I

4

voluntatis,

jorem veritatem agnofcimus , ampliorem majefta-

yils: ld

tem veneramur: corifitemur & firmiter credimus fed realis

lmifid-

fos in fan&iffimo Altaris Sacramento verumChri- &vera.

ujb

ftamrecipere, & riosei realiter uniri, non tancüm

(h , o

per voluntatum conformationem & caritatisaffe-

T

us verüm etiam corporali conjunctione; quia

fänguincm ejus bibimus; & carne

?n realiter mnan-

dloendum,

dücamus.

» ial

"* Hinceft, quód anima in Sacramenti fumptio-

4

u

gl

rienon folüm fpiritalem gratiz infufionem coníe-

yelecimtte

quatur, & caritatis ceterarumque viitutum orna-

mentis decoretur ; fed etiam caro recipientis ,

caln d

ii i

quantum fieri poteft , pro fua capacitate, ex Chri-

od fe*

fti carne párticeps féddatur munditiz , caftitatis

üa, (ahma f

&temperantiz , quz immoderatos concupifcen.

) fmii "

tiz ardores extinguit. Qüi effe&üs ton produ-

cuntur tantüm per ,contactum.corporalem me-

um P

diantibus Sacramenti fpeciebus, ( quod digne &

[i W*"

Tf

indigne fümentibus eft commune) verüm & per

gratiam & virtutem fpiritalem, quam Chrifti cor-

mmülcfäüïw

pus communicat recipienti: ideoque dicitur hu-

gallde

jus in fe coipus convertere , & unum cüm eo fieri

«up

fl

& effe, UndéSarcti magnificas. faciunt compara-

tiones, ut hzcunio Chrifti cum (üfcipiente decla-

uumfïw

retur : quibus bené intellectis divini flamma amo-

"

al

p

*

y

tis ingexadjtur, & fexvor pietatis augmentatur

$. IIL

j '

j

62,

TRAcTATUS PRIMUS.

ïny

"

z.

j

A HH

4(

f

I5

4&

Alia com-

n

Ivus Gregorius Ny(lenus , utidem extollat &

g,

paratio

D

exaggeret, non minórem comparationem in«

item no-

tabilis.

fütuit, ait enim : S«ewt parum fermenti [ibi affimi-

jl hu

lat totam confperfionem, tta corpusChriffi m fue-

Fü

Greg.

f

Cari

xyffen.

vil iptrAno[lrum.totum ad f[e tran[mutat Cf rr amse

d Pm!w

erat có*. fert. Ad hauc alludit Chryfoftomus . cim dicit:

gt

tecb. caf- Noy

[ecum.ut itadicam,m unam ra([am veducit z

37

g m

Chryfoft.

neá, id fide folim, fed re ip[a nos [num corpus effiest..

bom« $8.

q

r

Exalibi: Ea re nos alimur , quam AAugeli videntes

j

in Mattb, tremunt , nec ab[que pavore ad[bicere po[funt . €8

r wt&

Hom. 85

w

$2 Matth.

5n05 in unam cum tllo ma[Jamveducimur , effetiiu-

num Chrificorpus €$ unacaro. Item : Ut taque

jouttn

JHomsl 6o.

omaiio

ad pop.

non tantitm per caritatem boc fiamus , verim €$

A"'i?:ho

gmx'kïw'l

ipfa ve tn illam mi[ceamur carnem : boc per e[cam

efficitur, quam largitus eff nobis, volens offendere

d

pl 1

defiderium, quod erga nos baber. Ubi clare patet

SS. Patres non vereri afhrmare eum, quírite hoc

riewiet

lnn.

percipit SacramentumyinChrifti carnem transferri,

eodem fþiritu fruí, in unum corpus, in eandem

malfam tranfmutari , & plura his fimilia: qua ta-

ul

men illo, quo diximus, fenfü accipienda fünt.

S. Joannes Damafcenus de has materia ficlo-

)

hu

Alia

Id

€ompzra

quitur: Quemadmodumilla , qua mediante igni

tio.

aurum attingunt, deaurantur , fümptoque colore

'Dümdl-b'a

vel ferrum auri inftar refplendefcit ; ita fideles,

bbr. 4. de

Ua

fíde ortho-

qui digne ad Sacramentum corporis Chrifti acce-

hn

dqxd e,

dunt, ac mediante igire caritatis carnem ejus facra-

145

tiffimam cmï'tingunt, eidem uniuntur Chrifto , a-

MM

AU

lii

deoque fimiles videntur vita & opere , & quadam

l

zatione funt.. At verum ceri eft, ipíiin Chrifto,

dudcnm

& inipíis Chriftus. O myfterium venerabile! Ó

Vs

mni ad-

dignam"'Dco.m.ajeftacem'! 6 prodigium o

Wi

mira-

AUL

Dz DiewrraTE SAcERDOTUM,

65

mitatione majus ! . Quis audivit umquam talia?

quis digné poterit hocexpendere? quistantum fa-

n

vorem mente complecti? quis petere , quid dico

DPAGOGoter)

peure? quis defiderare tantam meritorum gra-

rf

tiam audeat ? Sacratiffima Chrifti caro omni labe

xrorfus intacta , íe conjungit putridze carni pecca

nf

M r

toris! Sanguis Chrifti vivificus,cum fanguine mor-

Is Qs d

tali ! Pote£ profe&tó dicere quilibet Sacerdos ,

f

quantumvis mifer & humilis [ poftquam ritz fa-

tificarit ] quod fapienter & divino afflata fpiritu

if

eratulare-

lt

virgo Agnes protulit, càm fibi defavore

Esj

yfm: d

tur, quemcoeleftisilli [ponfus prattiterat , dicen-

do: fam cerpus ejus corporimeo [ociatum eff , €8

rf

1177

fanguis ejus ornavit genas meas.. O immenfam

urim Ü

omnipotentis Dei benignitatem! Ó clariffima fi-

gna ardentiffimi amoris , quo amplectitur & depe-

iprijam

vf

ritgenushumanum! Q»is /nguetnur potenttas Do-

ydrt put

mini, auditas faciet omnes landes ejus ? coufitean-

tur Domino mi[ericordia ejus, C mirabilia ejus fi-

u

mmsïm»

lits bominum.

s h enit

CAPUI XI

iia: u

ial

,. M/I eria,que à Sacerdotibus peraguntur. fuperant

T Ld

emnia mirabilia , queolim Deus patravit.

u ch

p

$. I.

j

MLA

L

URE ait Dominus per Iàiam: INe smemineritis Iþ;, 43.

»mmww

]

priorum, €3 antiqua ne intueamini : ecce ego fa-

«t

Cio nbvJA , É4 nuncorientur , utique cognofcetis ea.

w

Promiffis his ftetit Deus , càm long? majora perfe-

ott,

Md

rm[fm

cit, quz vetera illa quafi oblivione deleverunt ;

l

n

yi

nempt facrificium hoc omnium mirabilium maxi-

Tib

int mirabile inftituit , & frequentari mandavit.

g

Mira

,i;;J

fpl

i

à

-

64

Taàcra1US PRIMu'ä

g

Exod. s.

Mira quadam ratione, & multis pro

dipiispo.

k

ii

€ feq-

paulum füum Deus à fervitute ZEgyptia & captivie 9

(

Exea. L

tate Pharaonis liberavit: per marisrubri altiflimos

"

flucus viam ternendo, iiídemque prócellisregem : |5/f

*

sl

Wx

Exed, 16, Cüm toto exercitu involvendo. Iíraelitas fic affec-

WWW

$ap.16, tos, qui fexcentorum millium numerum exple-

j

bant , quadtaginta annosin longiffima folitudime |9

T

;

avit edulio coclefti , quod vel quemcumque co- . |/?

1

Num.2o.

?mg'btf

medentibus faporem offerret :jinibi etiam falientis g

€1. Cor.

9. lof. ó,

aqua rivum unico vitgz tatu ex datiffima rupe gt

finientibus elicuit t poft veró Jordauis impetum re- W»W

preldit , ut tranfgrederentur : inde füperbos muros guiein*

urbis Jericho dicuit & folo zquavit, non bellica

lofuesz. catapulta autariete , fed fo]o cubarum concentu;

füo denique populo optimam , qua fub cocloeft,

"

r

egionem al[lienavit, & Principes,qui eam diuturna

N

pace obtinuerant, ejecit. Sed hzc bene meritalon- liib

ga inferiorafünt, quàm ut iis, que modó oftendi- ET

mus,comparentur. Quamvis enim illa f0 tempore w

prodigiola vifà (int: funt tamen hujafmodi,quz in zil

rebus, reatisoperataeft manus Creatoris, illeeft, — al

E

Wa

Pf.n4. de quo Píaltes: Ormata, quacumá, volt Dominus,

fecit n colo C n te7ra,E8 vu onmbus abyffis. Ome- — ünoui

nia quippe ejus fubjecta funtpoteftati : acproindé, — mum,

quam przdicta adferte poffent , multum detrahi- . lii

Majom

tur adinirationi. Hzc veró prodigia,qua declara- — ul

funt mira-

mus, in ipfà Creatoris perfona creaturz mínifterio — Wslg]

cula nov

legis

& opcratione.complentur ; hincjubet Déus,anti- |uyg

m

quiman: quane intueamini , fed alta, oblivione fepeliantur s

tiquz,

S L

cum novis enim legis gratiz qïifacuhs com'þarari (

nullo modo poffunt.

/;'*"!/m//'l;

Profectó ita et : erantfiquidem figurz &ima- Wg.

ines adumbrata omnium corum, qua maxima in

ttitígi

lliás

oya lege Deus facere decreverat: nec ifta u

funt

Pj

í

l

INus

De Digzitate Sacerdotum,

é$

lts Pm&ggïc

h

füntaftimation:s aut momenti p hoc,quód ho-

t ün

minibus concefferit facultatem , ut toties quoties

rrbriddis

quatuor voculas proferendo, Deum ipfum mani-

eprocde

bus fuisgeftent : idque tanta certitudine , ut anté

tiltas d

immenía

i

illa cceli machina rueret, aut cesleftes or-

Mttum ey

bes diverío motu. raperentur ; quàm vel minimo

[nz ol

teraporis puncto prolatis veibís mora fifteretur.

IAUTIQUE (

Prifcistemporibus mirabile vifum eft, quód o- 7 R«g. i::

tàti ln

ratione Eliz Prophetz dofcenderit é coelo ignis ,

tilinany

qui holocauftum, ligna & aquam , quaifta erant

smllpewmrc-

irrigata, abumpferir , fed quid ad hzc; que omni

X(OOs muros

n

fünt admiratione majora ?

, nontelic

T COTCRDAUT

MY ;

$. II.

übeolod,

Efcio, an repeiri poflit res magis &upendä » Mirutb eft

aridiücüm

I

N quàm quódDeus tantis meritis homines ob- homines :

xmentalon-

ftrinxerit;in ram füblime dignitatis culmen evexe-

ingratos

efle Dea .

»,odö O(ffndi-

tit,&quód illiacceptorum bonorum immemores

beneme.

in

f

tati perfiltant , nec de gratía quidem cogitent iro,

sïmem

habenda , nec honoris füi amplitudisem expene

4

äümx Mür

dant. Nunquid deplorandum eft adeó hanc apud

m

nos copfuetudiné invaluiffe,ut fepiffim res haíce

|

hn

t

divinas non confideremus ? illas nempo zftima-

mus, at communes & obvias, quz fzpé oculis no«

j

m

pluné

ftris offeruntur : illas quafi vilipendimus, quz effi-

caciffima funt, ut divini in nobis amoris excitent

qi)

Ü quzüw

iacendium;illas tarn frigida pietate tra&tamus,qua

LGW[W

n

s

&xcutere omne frigus poflent , fedintam affiduo

o

frigore, anr

(

otiüs rempore, non poflunt.

d

£hryf:

uU

Quid S. Chryfoftomus : Zauquam leones ignem

borish. é9d.

Wer

fhirantes ab illa men[a recedamus, faii dsabolo

ad gopul,

m

tervibiles, & certé non immgtitó : quia Deus no-. Assiech,

ls

m?"(

"

&er ignis eft,qui ab(orbet & confümit, at sssquid Deuter ,

pote[Í honso ab[condere iawem in inn [uo st ve[fHi- Pre 6

"pnuta

d

l

68

Jratfatus I^ Cap. XII.

r

leod, 10 gpentaillits non ardeantiSi defcendente de coclis

Dominojut legem condertet, mons Sinai fecte Dei

[

prxfentiam nequivetit,quin vivas flam:masconci-

jl

i

pecet & atderet;nes poterimus ín cordibus noftris

MM

geftare Chriftem, nec divino catitaris igne flagra-

Áj

j

bimus? 7angit, Ptopheta tefte; monres , 62 fumi-

Qfal. 103

(IHPW'

4

annitolo ca&u; qui fieri potelt ur animis noftris

affociatus,& indies quafi conglutinatus cum fic;illi

/

soninflammentur,nadum incalefcant ? Magna fa-

giay

n6 eft mentis noftre dutities, magnus inftar glaci-

[

N&Rxg;mü

eialgor:nec faxam illud duriffimamrumpitur,nec

qia

radiis Solis diviniliquefeit ; nec flammeus iftsig-

VEWaud

nis, qui fe vilceribus noftris inclnfin glaciaro afper-

gl

timam diffolvit, Atqui montes niveftrati;que flu«

licholan

j

mita ftantia non refolverentur , fi, ut proximi fü-

ag

mus,ita & illa folaribus vicina lammis urerentur?

qaruia

l

2eny].

Seraphinus ait S, Dionyfius, quia maxirgé Deo

';«i'im,m.'

Bb.deee- propinquant,

divini amoris incendio prz catetis

m ml

lef. Hier. fpititibus inflammari:& vosSacerdotes qui in hac

Sacerdo-. Hierarchia Écclefisftica Deo proximi eftis,quippe

1 '&iz&,gïpm

tes funt

z u

I

. familiares illius, quid obítat, quo mintis velutSee

Seraphin

Cb

jn Eccle-

raplíini ardentiffima Deum catitate amplexamini ?

fia(tica

id facere meritó deberetis:fediu, ópiiffime Sal-

ml

f

Hierar- — vator; per inzftimabilem & immenfam amoretn,

€

.

ET

qui tc,ut tanta perageres,adduxit,qui tibi, ut nobis

taniquam inftrumentis uteteris; perfuafit ; menti-

|m Fi'n'aw

Ug

bus neftris caligine difcuffa lumen infunde : at be-

- | tj

nemeritatua agnofcamus,quibus nos in tá alto dige

lil

nitatis faftigio collocafti.Nonnetu dixifti Domine,

dg;

Kaein — Jpnem venimittereiu terram *ergo talem ia no-

bisaccénde, qui vitiorum noftrorum tribulosab-

DT

L

; qu

fumat; & cgi amotis aydcnti dcfi"dc»rjo' qenügat.

ämi/ibUSP

;

C A-

p

De Dignitate Sacerdotum,

67

d) s

Y

CCAPUT XIIIL

Vns il

Milemmun

O:/i:.nditur dignitas Sacerdotális ex eo, qz:ä/;i

trordbrwds

- Chriffus. Sacerdetibus prompti[fite snorems

trrire ln

gtrat im omnibus , qua ad miniflerium. spfo-

t Gf

rutm (peilant : unde mag

T

"Aayite, jkn&iïate pras

Vtaniis of

o dires effe cportet.

tytrcum ftj

$,

I

N

Mul

ROccdamus porró in compatatione facra

tiff-

wtlarglo

SUDpitnte

mz Virginist ibi enim plura fupererant difcu«

cutienda , quippe in altiffimo Incarnationis my-

aatsitige

fterio reii unam prz cetéris admirabilgm video: Magis

glaciumafpcr-

foirum

durigeh

& eít, quód Filius Dei, quem Seraphini & Ange-

eft Chrie

lice Poceftates venerantur , fe tanta eum fübriit-

utproximifw

flum obes

xiuterentur

fione Vitgini fubjecerit , quanta à quolibet obs-

dil' [ Slq

diente fiexi poteft maxima. Quod fialtiori mentts. cerdoti ;

at Duo

diupmæ!cn's

oculo inrueamur, majoricert& nos decetadmira. quam as

tione affict , cüm idem ille Deus quia homo Sa- ''!'u&

ii

yidis i

cetdos fit , ei promptiffime fubdatur, unde non

tanta videbitur obedientía, que matri Virgin&

ysinis

exhibita eít : licer enim creaturaeffet, reliquasta-

f

u ö?ü WI?

méü puritatis & fan&timonix laude plurimum

fuperabat : ita valuntas ejus volüntati divinz erae

qedmat

conformis ; ut nihil umquam appeteret, quod

Mw'w

non Filio (ao probaretur. Tum etiam, qui obe-

M

t

diebat , quamvis fecundüm anime conftítutio«

p j

nem & divinitatis fibi propriz majeftatem excel-

ubmmimtl 1

lentifimus foret; atque omni venaratione profe«

jidU

nW

quendus ; tamen pro &tatis ac corpotis tenero £a«

,!c[go

tuparvulus erat & &liusfamilias, qui füb matra

firo

9

e(fet & patre, ejufdeenque laboribus aleretur: his

i

[

autem fimilibus proprié obedite incumbit. Licet

ctiam jure fuo divino regia dignitate emineret in

4

actü

cl

WS

(

6?

Traflatu3 1 '"Ca & XII).

W?

p

P

a&u fignato $( utfic cum Ph:lofophis loquamur)

,

nontamen in á&tu exetcito: diffimulaverat enim

PL

majeftatis faz geríona , (plendorem naturz noftra

M

'w DMW

humanitate obumbrarat.Etcenim tnajorem caufare

n

W M

debet admirationem , illum , cüm modo regali fit

"

diademate infignitus,Judax univerfo mundo con-

,52

th

þ. 9s

ftitutus, in.dextera Patris collocatus ; Patcrxipfc

Mi

faturi (zculisíefe fübdere non Virgini fan&iffima,

P

fed miferrimo peccatori , qui ad facerdorale mini-

g

fterium füblimatus eft, & tam pracisé eidem par&-

gkibi&mk

te,ut priüis terta & eelum ruerent, quàm vel tern-

n

À

jt

il

!M'

poris pun&o Sacerdotis voluntati rclu&aretur.

ia

" Chitio-

.... Que excogitati major poteít obedientia,quàm

bedientia

illa; at quoties & ubicumque confecrationis ver-

Puzm;i

€rga Sa-

baSacerdos pronuntíat , toties abíquaomni mora

gTWI

esidgtet,

divina Jefu Chrifti majeftas delabatur, & reipfa

t

ac períonaliter fe fiftat , atque hominis manibus

a

somprehendaur , iifque dumtaxat hoftiis fubfit ,

p bind

quas Sacerdos determinarit ?fic etenim in altari eft

t n

con(tirutus, ut pro celebrantis volu ntate aut exal-

quiziau

tetur aut deponatut , aut fidelibus erogetur , aut

a

denegetur : & quibuícumque libuerit , facrificii

toniti)

virtus & merita applicentur. Denique quidquid

Mi

d minifterii fpe&at executionem, hec Chriftum

facerecerta fide credendum.R es eft profedtó;qua

Jpiri

ttlbeli

omnem intelligendi vim , multo magis cloquen-

D

tiz facultatem excedat.

f

* Semeltantümlegimus in Scriptura Deum vo-

t il

ci homines obtemperaffe;idq; cüm Jefue fücecffor

ille Mofis & minifter ante fideliffimus turbata &

ht ol

imä !!!Um

laxato hoftium acie fugientes infequereturiqui vi-

KX*X W £t

*2 C

densSolis occa(um jamjam imminere, & noctera

impedimento fore,quo minüs ád fatietatem czdee

-

eilla 8&z

rentur, & palma nobiliffima referretur, '( p

o

Wczþ

|

Mi |

De Dignit ate chera'nltum.

é5

eonfidentia, quam veri fetviin Deo conítitaunt,

hplilus

IDUVd s

ad Solem convetíus eidern pracepit;ne loce cede-

ret , donec Amorrhzus ad internecionem deletus

D atorz s

Dijortm t

effet, Obedete Domino voti bominis. Magnahl

cerie adferc admirationem , dicere Deum homini

rmodorcga]iä

domundoms

loquenti patuiíle : at hoc proprié non fuit Deum

a5 Prtrii

ad obedieotiam quafi compulíum, fed Soli tan-

tummodo imperaíle , ut obeditet. Quis veró non

vtl

dotle ia

attonitus demirabitur , quod idem ipfe ceelorumm

Domiínus non unis, fed innumetis vicibus voluns

Ecidrmpa!ä«

dmielteme

tati & voci Sacerdotis obtemperet , à tegali & di-

du

vino folio in manus mortales, (zpe etíam ncfarías

dcfccndat ?

j

eaquin

50 Il.

qtIonis tl

| Patres , quàm admírabile prototypon & ex- $seerdoti

imnimot

busexetü«

emplar, at omnes promptiffimam fuperio-

f &rcipf

tibus obedientiam exhibeamus! Deus enim, cu-

plo Chris

i ab

fu obedie

juseft mandare, cujus ipfifübjicimur moderamini

entia ex-

slsfb

ss

& imperto.fübditis fuis,nobis, mquam,parére non e;cenda,

recufat, Ubique gentium fi veftiges, an reperias,

M a d

qui tantá alacrirats mentem impleat Przlatorum,

egu t

quanta rerum omnium Dominus Sacerdotis ob-

i o*

temsperat voluntati ? Dominus fervo, Rex (ubdito,

Iu

qm

qu

Magiftet difcipulo, Deus creaturz. At quin ulrro

j I

Prepofitis nofttis fubdemur,nec iis cantüm, fed -

sthw(

qualibus & inferioribus, & omni homini , fi'vera

j

Dei caritate ardemus? Quis tandem erít Sacerdos,

(fibanc fibi.à Deo praftitam ebedientiam intuea-

w

tur) quiilli reluctari audeat, & fanctiffima ejus

"

ii

mandata conculcare ? quis non, priufquam hac o-

lf

bedientiá, felucis ufurá privatum velit?

f

t

, Cüm Chriftus ad Joannam divertiffer, ut ba«

nj

gt

ptifmo ejuf(dem tingeretut , ille de canta humilita-

du

j

tetüpefadtus exclamavit: Ego à te debeo baptix.

&6

L

'.'.' Maliib.t

(f

Y

J

u

7?

Tra;ä*'am: PA 'C"a XUT,

$

"]

vi,£4 1n venis ad me:Pati modo quemlibetSacer-

V.

dorem magno podore & profunda animi fabmif-

F

fione iterate oportet : ZEquum eft, Domine, ut.

f Sgglüüï

tuum ín omhibus ample&tar numen & atbitrium,

(

& te mez fabdis voluntati ? per mirabilem hanc

J

tuam fübjectionem te obteftor, ne finas me um-

j ,mynl&

quam anino effe tefra&tario , fed qui tuam ad a-

Ji

U

tmulfim exprimat voluntatem. Magnis utique co-

a

j

natibus decetallaborate, ne divería à Deo fera»

u)

þll

mut libidine, fed conformes plané fimüs :quod

;*;W* .W

, tahto nos honore fit dignatus, & mraximam de

g

rit.

- nobis fpem conc

guty.

Genej.i0. — Cüm fan&tusadolefcens Jofeph ad crimenab

*

gt

, uxote Putifatisdomini fui vocaretur, fapienter cü

w

LA M

plum pro

PM

Sacerdo: :

agiuiteto Ícorto ratiocinatus eft : Ecee Domsinus

us

n

tibus,

mens omnibus mibitraditisignoratquid babeat

o

$n demo [na,nec quidquam eff, quod nonin mea

"d

fit poteflateyvel nom tradiderit,prazer te,qua u-

W

3

C(üd.[f

'tor ejus es:guo modo ergo po[[nma boc malum fa-

H

£ere,Q peccarz in Deum meumnon fieri poffoer-

p

bittor ut maxiímorutm in me meritorum gratiam

lr

ia

tam nefatio(celere compeufem. O Sacerdotes ju-

ml

1cid nos dicere convenit,cü act demó nos füis ar

001

tibusaur caro (üis illecebris, aut ia vanitate mun-

D

. dus invitat ad cxleftium mandatorum & divini

W

NÀ

n

Numinis contemptum : nos, inquam , convenit

n

dicere & itetare, Quomodo poffum boc malum fa-

lul

eére,tam facro me crimine ob(tringere? Dominus

A

meus copiofiffimum meritorum fuorum thefau-

r

l

£umtn mánus meastradidit: nihil eft cujus mead-

4

14

n

.

ii

1

n Ubl l

aniniftrum non conftituit, imÓ nec fponfam fuüam

ia

1u

À n

Ecclefiam à mea poteftate exemit, mihi abfolven-

WnLí

"

dorum ligandorumq; peccatorum legavit au&to-

Wtp

- titatem ('ac proinde calorum clavcs concredidit)

[

cip-

IIj

De Dignitate Sacerdotum,

71

us !

eipfum denique non excepit , ut m« fabderetur.

vo

luntati : quo modo igitur hane proteram r

atl

fandus, qui immerentem rantoperé exaltavit?

h D

X arbitg

$. III.

T

enim fi Sacerdotes non fumus rupis inftat fi-

itibiem l

E

ne fenfü & ratione;nec inftaz dzmonum prz-

teltasmem,

fta£tisfieri non poffe auguror,ut nobis animus,pes;

ipitum d

manus,lirfyua, aut aliquid corporis adfit, quod di-

gaka!iqucc&

vinam in (e peccande excitare queat ultionern.At-

At Deo fera

que ita fi lingua delinquere Sacerdos velit , aliena

du iquod

uratur, nece(füm eft: quo modo enim lingua illa

tuigum de

quz vetbis fuis tam excellentis myfteria conficit,

E

otiofa aut jocofa proferre poffitifi non iaj quantà

] ia

mínusturpia & viticía? os quod Sanguine Chriftí

,fapicnteraï

pafcïtur,an poterit apcri:i 1n murrnura.juramenta,

te D

mendaciaConfeer azum eff os tiumait melliluus

pBernard,

gl

Bernatdus ]talibzs aperire illucitum efl.a[fnejeve

Iib. 2.de

Anprin m

verà facrilegum. kloc fi de verbis nugacibus && (,,57 4

ii u,qut//'

jocofis ; quid de peioribus affirmarec? Si Sacerdos. gugen.

« [

Deüm manibus offendere prafütnat ; alienas, qui-

yieiuttt

us peccet, affamat ; manus quippe qua factofan- .

n p

&um Chrifti Corpus tam familiariter verfant, in

,OSzce'.&otäï

quibus omnes fuas divitias & opes Deus colloca-

lod

vit , fietínc pote(t ut inquinentar iis ; que cidem

u

d

Domino contrátianrur ? Oculi perbeati funt, qui

Lucaict

o &

vident & penetrant gquad multi Keges volzertnt

[

" videre: & illitam faci'é intueantur ca,qua dittca-

h mulm )

an?

MW

hanr,multó minus qu« illicita cupiditate accéd

d

Auditu accepi, Mauros qui Mecham,ut Maho-

am

um d

"

methi maü(olaeum adípiciant, proficifcantur,t

z

pilil

a

o

- felices, ubi viderint fe exiftimare ; ut multi ex

illis

) [2

| l

oculos eruant, quia indignum videatur iis ocu-

i

em!h

j i

lis profana intueri , quibus ram fanóta tamque di-

i

j

(

vim, at opinantür,; co'

xemplai funt. Deum im-

D

d

E *«

mor-

j

14

| pf

72'

Jraéfatus I. ng P TP

^

mottalem ! quanrum intereft rnter mentes homí-

iqüt

num & cogirationes ? Chriftiani ad hzc pudore

pl

ii

non fuffundimut : qua ratione;Ó R.ex xterne,ocu-

i;ummtl

los meos erigam , ut vídeam vanitates , ut illicita

"l

muül[

pf s. conremplet, qui ínteomnem putitatem,infinitam

^ Mdhb.lxo

pulchritudinem admiror?Domine, Jverte vcslos

,qu

$H605,n€ Videant Vanttatem:tumetitó przcepi-

J z*lhübmwm

fti, aut cexté confuluifti, ut fideles f(ibi oculum eru-

PT

erent;qui fcandalo feu offenfione perimerer;id eft,

d

Ut ptopriz libidinis affs&us refrenarent , multó

gl

magis id Sacetdotibus faccrc incurmbit, qui coram

r

N

l

$aéerde; tuamsjeftate tam mira operantur.

tibus re-

xpendite ergo, Patres, & zftimate (erib, orn-

W&SW J

medium nes vos cuftodiz Veneràbilis Sacramenti dedicas

tisq

melioris

tos, quorum nec corpota nec ánimos profanís ufi-

ftue

l

,

vit2 esit

erpenfio

bus inherere fas fir, cüm veró rem aliquam vilem

ugiidi

"

d

onoris

atrentabitis ; dignitatis veftrz memoteseítote, &

ii

cellati,

honoris eximii, quem vobis przftitit Deus, ut ita

u n

hii

fimilem referre venerationem dií(catis, id pruden-

Chryff. ter contülit S.Joannes Chtyfoftomus hiíce varbis:

um

0?—40.. 6I.

a

&d pop.

"dttendampss staque mobis spfis,diletlilTimi, tali-

wdatsocb,

nf

Bu fruentes bomis, €4 cusm Aliquid tuvpe dicere

Voiuetimus/Uel nos ab iracorvipi viderimus,vel

tiüstul

alio quoquam bujufmda'i Vitio; cogitezus quali-

t

busfati fumns digui, €À ft irrationalium nà-

lnl

£ís motuum /corrc&'iq, taliscogitatio.

wl

Vl

--

CAPUT. XIV.

tit lpl

Quibut eerimoniis E6 adjunilis Chriftus primasv

Jttdop,

Aaterdotes crearit , ? quo modo per ifla $a-

ii

cfrän:

alis diguitas deimn/l;/*:mr.

lg('l

$.L

!

p

' Axime intereft , ut Sacerdotes rectam vite

Gf

mm,a;gü

normar féquantut, (cire & intelligere fta-

À :3(1&

tus

^ XIy

De Dignitate Sdr;)-datum,'

95*

n

tus fui amplitudinem, & quanta eos Deus aftíma-

tione dignetur : idque przíertim illorum emoli-

Mrzenus

mento, quianimo erecto & nobili indole officie-

lts il

rum gratía excitantur. & amore pari ducuncut.

Mtrminfria

Hincopetz pretium effe putavi, paululum huie

sdurtewih

pundo infiftere, & rem altiüs indagare.

EO at

Pra omnibus, quz facerdotii excellentíam de-

Bu

clarari poffino;nihil mihi tam aptum videtur,quàm

Tintreridaf

ponere ob oculos ritus & cerimonias, quibus

atnt, ml

Chriftus Dominus primos inftituit Sacerdoes: his

À gicoum

bené expenfis & acítimatisclatiffima lampas orie-

tut.Porró pretermittá temporis & loci adjun&a ,

ilttio

quamvis in illis , quod examine dignum fit, repe-

d

tiassquoad te

m

s quidem, Pafcha erat folemnif-

Prof:m's Mf

fimum, & qua

És

antea numquam celebratum eft :

Qaando |

um viltm

nam ptifcis fzculis, [ut tetigimus] in enigmate &

Chriftue

vefllot &

figura pera&a funt,quz tunc reip

fa Deus & homo ordinaves

as ut ia

implevit : erac etiam v.tz Chri(ti (upremus dies rit Sacet-

pl

(Pridie quám pateretur)quo nimirum graviffima dotes,

al w

negotia homines componunt, & quo maximé in

,l(ülüïmiaw'(þ

uoscatitas eluccfcit. Hac refpiciens ait Evangeli-

1

i nl

fta:Czm dilex:lfet [UHos,quierant s mundo, in fi- "- *

nem dilexit cos. Ecut fignificatet eori przcellen-

widcvimllh"*'

qrimit

tam,quz actarus effec.(ic Difcipulos fervens amo-

T d

re allocatus eft : Defiderto defideravi boc Pafcba

Luc.2z,

mandncare vobifcum,antequam patíar.Locus e-

;ogtmio.

tiam fua confideratione non caret: Chriftus enim Quo loco

Y

cüm Apoftolos ad paupertatem voluntatiam hor- primi or«

tatus efTet, & ad illam,(no prziiffer exemplo,utpri»« dines cols

y]?IJ C*W W

ymd? y i

miüm facros Otdiues conferret,appatari voluit cg« 9f*

fu.

naculum mag nur [fr atum.Etenim tvaditione di-

*

lbidem

dicimus calicé in quofanguinem fuum Domin

us

m

confecravit ditiffimum fuiffe,ex uno lapidc preti-

Qfo effi&um, & inauratum: qui Valentig aílerva-

rc&iü!äl"fdg

E j

tüfs

»

"

74

Traäaty: I. Cap, XIF,

,9

tarquem & ipfe hifce'oculis vel indlgnus vidi.Pa-

s

tena vetó, que Corpus coafecratum excepit, 8 fj«

[

)

mili materia fabrefacta [ ur refertur ] Genuz non-

l

l

numquam videnda proponitur.Utergo tam gran-

WW

de my(tetium conderet Salvator,cüm omnium ef-

"

g.

fetDomiaus;potuit PrincipisautR eguliíntrare pa-

latiién , in quo tam pretiofa fupelle&ile atezetur,

F o

Maiib.z6. & hoc innuere Evangelifte videntur , cüm claré

s

Luc?i. — exptimatit Cbriftum loci proprietates tam fignaté

f &(M

l

diícipulis indicaffs; omne autem geftam eft,ut e-

C»'?m;j'i

Carem

o; jusquod inftituendü erat , exeellentia oftenderee

i

nis in pri

tur, His itaq; prztermi(fis carimoniasinfpiciarus,

&kgsz

1na ordina-

quibus hifce in Ordinibus uíus eft Chtiftus.Primó

Vi

tioneSa-

uidem federe fuo jutfi pauperes illi pilcatores,&

nii

hn

cerdotutS. je(e menfa (rgere.Quis ifte, qut hominibusaffur-

Pw,"h' :

git i Gignificat hoc Scriptura verbis gravibus & di«

Yoan,15.

gnis confiderarione : Seiens qmia ommia dedit es

li

or]

Fiil

Pater insnanuseá quia a Deo exivst, C$ ad eum

(

at

vadit; furgit à cana , & ponit ve[limenta [ua.

[

n

i

Peníare hic oportet, illum, qui furgit , « quali

eyit

l

u

aMa

effe cum Patre poteftate, ac proinde omnipoten.

Id

n'us

tem:peceffaria enita ezat tanta auckoritas & facul-

maadgt: "

tas,ut divinum hoc primus facrificitim offerret, &

Q

r

N

'

l

k!:

codem litandi Sacerdotibus faceret. poteftatem.

pen

Sciamus igitur illum àDeoproceffiffe primó gene-

n

ratione zterpa, póftincatnatü in temporead nos

l

T

deícendiffe : & morte cradeliffima peremptum ac

ltm'cri:lmu

"

xeíurredtione gloriofa triumphantem ad czleftis

j Dony

U d)

"

regni folium effe reverfum, Cürn tanta fit pczdi-

E

tus dignitate, à coena furgir, veftibus exuitur,fe lin-

! Mi

teo precingit,aquam mittitin pelvim;pifcatorum

L

illorum pedibus advolvitur, eos lavat, & ofculum

&git : affiftunt veró millium Angelorum millia ,

Dd

um

qui hac fubmiffione attoniti obftupefcunt. Sancte

Deus

r

J

3

Dpe Dignitate Sacerdotum,

»

nl

j

Deusquidhoc ? quinam ifti, quibustam nobile

T r

ir G.

obíequiuto exhibecut ? fuüt Archangeli ; Poteftae

tes, Principatus, aut Seraphici Beatorum Spiritus?

;'tlcfgotzmgm

V

non (lïüö: nec enim umquam Deéus tam inufita-

*

cam Angelis praftitit benevolentiamifunt veró his

tpliay

omnibus nobiltores & excellentiores: (tint ii quos

tileteren

initiare facerdotio decrevit : & talibus officiis dig-

u Cl C

nitatis hojusamplirudinem ftudet maniféftate, &

st pnat

dineure

primus ipfe c(fe qui Sacerdotibus deferat , ut füo

exemploquilibet Chriftiani illos pari obfarvantía

vufendette

colantac venerentur. Nihili porcà zftimandum

sf

vibirito

eft Reges ac Cafares Sacerdotum manus deofcu-

lari: non mirum Angelos fümmaipfis venetatio-

zpilcuorcs.&

nédeferrc; cüm verus Dei Flil[ius princcps/hotum

xinburdfur

pedibus ad volutus & ofculo digaatus fit.

;revibus&di'

d n

I

wia dul

cs('.Sxan&o-

a ddam

f ^ Eintum primís illis Saceztlotibus honor

X4 maximos exhibuiffz,meridiana luce clarius rufn erga

jlb

acerdo-

eft, ex quo ptoceffit;ut, qui vera (an&itate flotue-

tesobfer»

nïmgihüä*m

zun:,eofdé illosfamma veneratione profecuti fint.

- vàntia.

g

Narratde Magno Antonib Athanafiustlicerille 4,5454y,

du s

tot tahtifque virtutum oninium ornatmentis €X« ia vitad,

jdmodert

cültus eífet, ut longé lateque fama fandtitatisejus 4men.

g o

petvagante ipfi Caefares (uis illum litrerrs faluta-

WW;

rent ; liceranimantia bruta fefe ejas voluntati fub-

Qu

dérent;& demonibus rára meruendus forer atque

khüm?*mïï

terribilis;nt malti ab illisagitatiinvocaro Antonii

p

nomine libezacentur 5 talis cantufque Patriarcha

, n

,

]

adeó Sacerdotes revetebatur, ut demíflo corpotis

vefi

u^

habitu Sactas illas manus deofculazetur,& fupplcg

ín pl

benedi&ionetrm recipetet,

Anion. $.

Qs

De gloriofa virgina Catharina Scnenfi refert

£f 7)3]3 .Bitc

) A"n

' Antoninus:cüm Sacerdotenrincedentem vidiffet,

23 6« Df

y

ia n

tettz, qam calcaverat; ofculum imprimebar:

De

T va&latus I. Cap. XV-

j

J

yó

Bosav.ss. De Seraphico Patce $. Franciíco ait D.Bonaveme

p

j

eita S.

,

tura, illum ram intenfo honote Sacerdotibus de-

|

1

Zrancifos,

tulifIe ; ut ad facerdotii dignitarera lufcipiendam

,;SIM

b*

;

i

fiumquam potuerit adduci.

Exemp!a

In prima fanétz Ecclefis ztate conftat (atis,cüny

K(ï

J

honóris /

vigeret fidei auctoritas & R.eligionis zelus, quan-

lol

W

exhibiti

Sacerdo-

tá obfervantià Sacerdotes ubique genrium culti

j5

tibus.

fint ; quandoquidem ipíi Principes ac Imperato-

ï

gt

tes maximáillos reverantiá dignarentur.

p

ia

Quantum honorem iifdem exhibuit Conftan-

gt

Cencili tinus? de quo intercztera Ómnilaude digaiffima

WW*

ei Aïiz:em'

corumemoratut,cüm celeberrima Níceni Concilif

j

e5b

v

, ripari,

conventio a

i

geretur , ipfe pedibus ramdiu religio-

J

ji

;

fiffimus Imperator infitebat, donec omnes Patres

Dola

æ "

concedi(fent : Et ?4ncnom ais federe fuffinust,

li

lh

quam [acrofantlns Sacerdotum chorusanuif-

P

N

fet : necceteris altioriolio; fed fede dimiffa & m-

[

dv

]

fra pedes ac veítigia Sacerdotum.

j

Av

"

ü

Sursus $n

. De Henrico Imperatore quid ? numquam ille

| *váts S.

adnnonis

regiis infigaibus aut diademate folitus eft infigni-

CA

1

Archiep, tisDifi benedictionefacerdotali munitus effet,

Imtr

Colon.

Scverus Sulpitius de B, Martino rradit, crim ex-.

j

d"uriu:ï'ifl. ce

«psta d.

ptüsaliquando convivio à Maximo Imperatote

effet : tantam ei hic vel tyrannus & (utnmafuper-

iris

Moertins.

bia inflatus. venerationem detulie , ut ipfe cum

Presbytero fella juxta Regem pofita accumberet.

[

Pateram ergo Reg! à míniftro oblaram ille Epif-

t

4

copo poriiis dari juffit , expecans atque ambiens

Vrl

ut ab illiusdextera poculum fumerer. Sed Matti-

j f/fleu í

nusubi ebibit, illam tradidit Przsbytero, nulluma

Mil

fcilicet exiftimans digniorem, qui poft fe biberet,

nec integrum fore, fialiquem prauliffet: quod

I r

. : fa&kum imperator omneíque , qui cunc aderant,

pti

(:'-Iïänom':

fic adrirati (ant,, ut hos ipfuljli, in quocontem

ld.

- Hlþï!

1

0Im

[!

.D? Dieniate Saceidotum:

7?

O0 ,

d

fuerant, placeret. Aliàásitidem Augufta ejufdem

2 li

uxor à Martino fümmis precibus cxtorferat, ut ad

«onvivium veniret , quod ei tpfa paraffet, illoau-

tUf at

tem fedente , eminus (ecundilm famulaptium dif-

ciplinam conftitit, cüm opus effer, fübminiftrans:

lus que

finitá ceenulá ftagmeota panis affampfit micafq;

jl cii

collegit: fatis fideliter illas reliquías regalibus epue

AC lgt

Tif

lis anteponens.

at Cotfat«

Omnis ifte iis temporibus honor, ex maxima

'quam de Sacerdotii dignitate conceperant ; opi-

l:dgniaïm

viCondlf

nione procedebat, contrà miferrimo hoc fzculo

extrema hic eft negligentia & defpectus; qued illa

lo cpte

eDuutt

dignitas b idiotis non expendatur, autaftimetur.

Porró hacoritur inter profanoscontéptio , quàód

infülfis moribus Sacerdotes eam parturiant, vitas

Junth-

»miif; n

que illorum abhorreatà priftina majorum gravi-

tate & fanctimonia , fed de hocinfrà füfiüs: mo-

dó Pgopoüto infiftamus.

umquam li

T

CAPUT-XV,-

gt

v m t

IDemopflratur. excellentia Sacerdotum , quod

Chriflns illos [ibi amicos ad[ctyerst , fuornm

mïm?mm(!

slegerit arbitrosfecretorum-

d

j u

5. I.

MRU

JErimoniis circa pedum lotiopem rit? imple-

C

Qu i'u'tþ

tis Vacratiffimum myfterium agí ceptam eft,

TU

"

& Sacerdotum ordo cteari hifee verbis : Zfac fa-

gmtttt

£ite in menam commemorationemjd eftjpfe Cor-

)

pus meum & fanguinem confecravi,incruentü (a-

gsbylcl

i

crificiá obtuli, idé ex hac hora facere fatagite,quia

:lül

"

plenatiam ad hoc vobis confero au&oritatem,

pl

m

quod, et(i non referat S. Joannes, reliqui tamen

qu

m,fuse fer-

n

"

id";tf,c&amm: ipfius enim erat intehtu

. (nonem

^

4

!

^

78

Traifatus I, Cap. Xf.

n

monem Dominicum enatrare : fed revera hacita

Wv"

p

eracta func, unde facilé intelligas lotionem iftam

|

à

diípofitionem quamdarq fuiffe, ut ifta fan&iüsine

w

)

(tituerentur.

LL

.f

i

il

42an.15*

- Apoftelis veró initiatis prolixo illo (ermone

pak

14. 15».

ufus eft,quem prz cateris Joannes ftuduit declara^

jmd

1e, In quo inter plurima amore & benevolentia

Chriftus, pleniffima;cosfic affatns aft: Zamsmon dica vos fer-

j m

vocaát »a3-

m

cerdetes

yos ; quid hoc páffime Domina? quo eos nomine

&micos.

appellabiszan forté majus poteft nobis encomium

obtigete, quàam ut fervi tui dicamur & fimus ?

i

nonne tibi fervite plus, quàm regnare eft ? eftne

wl

ereatura,qua tuis ob(equiis dedicata non fiunum-

g

, quidtutotius Re&toruniverfi i qui ezgo fieti po-

yit

»

teít ut eos fervos appellare nolis ? Non dicit Do-.

fs

miaus ; Servi mei non etitis : qued enim tales fint,

(s

anté confe(fusa(t:Zos yocatis me magiffer $ Do-

Dor n

minus,€4 benà dicitis: (um etenim.SedSetvi mei

1 n-wncml

licetfitis, eorum tamenloco vos poflhac nomine

Ms

tenus habiturus non füm : quipge 10 altiflimam à

bl

(taig

me digsitatem fublimati eftis : proinde vostitulo

execllentiori honorabo: clegi enim, quíbns tati»

Q

"

quam arbitris & neceffariis myfteriorum omniura

At

atcaria revelavi,clegi eos de quibus fümmam fpem

ii

concepi, & quibus confiíus furm, hoc vetó atmicís

Mi

proprium eft, ideoque ex nunc o4 " dix$ amicos.

vtl

ereger,

- S. Gregorius, cüm hoc verbum excuteret,fumo

TW

)

affte&tu exclamavit : O soirá dbvina Donitatis dig:

fit /mqul(

nátiol fervi digui uon [umts, €$ amitá vocamur

- Rrüens

&yill, . quanta dignites fl bonsinii.e fs amicos Des! Cy-

llklf/im;k

Alex.lib. villuseti&áadmirabundus interzogat: Qsid majtu

10.606/2,32.

&tl

uid clarius quam Chrifls amiuum 68 e[e Gd ap-

Rnl

Jenti. 22.

pellarit excedst hac dignitas natura bumanater-

; ïdmu'm

it Pfal-

minos. Omm':f Enium jerwn'n: Creators, uta

tifta 5

-

T

4

De. Dignitate .Sacerdotum.

79

dl

tüifta,sec quidqua eft auod jugo lervitutise]us non

gt ronat

iil räü&iüi:

/hbjitizmr,quod ct ita fit.ferratesmandatafuay

Dominusui fervos,[ed amicos appellans;ut amicos

inilt fs

$n omnuibus tratlat,magua «v []lendidaifl apra-

ia [unt; Plan&appatet homincs ufq; adeó à Deo

tl decs

ztimatos,nt in amicorü numero & fomine, & re

dbentrole

habiti fint;fienim adagio credinius; dmicos efl alL-

a. Rek.u' *

df

ter ego.lta videmus Jonathà Saulis &liti, quàd fin-

gnomsnominc

cerá cum Davide amicinrá contraxiflet;illü ipfti pa-

itnomitm

ribis fecü veftibus patibus armis, cin&ifo; militari

lr fs ?

induiffersut ró'David effe;fed alter Jonathas vide-

g 1 d

retur.Idé cíi Sacerdotibus Chriftü egiffe fateamur,

von (

quos paribus fecum circumdedit veftimentis. Or-

o itipe

Baméta quippeSacerdotum veffes denotant Chri-

Vn dici D

fli:itaut cümiifdem Sacerdotes induuntur salteri

almiaist

; 4t4 Zui

Chrifti videantar, Plusauté Jonarhá contnlit Sal-

af

vatot:qui nódumtaxat veftimenta fua; verüm eti& c ?o]/-': m

Vi

pröpriumCorpü's & SangüiréinVen.Sacramento 1. Cor.12,

Jliconia

eofhunicavitquo mediánte (e iraunir fumencisucé fuger sTe

idilinimi

ducbusunum quid exiftat:uitq; Sacerdos non alte

t ver£o,sa&

& Chrs-

sindeyt

effe.Chriftus dicatur;íed quodammodo idem ipfs

fjus;ait,

Chri(tus,falté cercum & illum manere in Chnifto, , ooones

:mmaqmm

hvimonos

& Chrftumin illo, & vivere hunc propter Chri- fideies aen

dscantur

juma

ftüm, ut ipfe aflerit, ficut XI.cap. eftafteníum. .

Corgus

d

Etfi magnus hic honor,magna hac dignitas a.

Chrifis,

y i

nf

metur;pauciffima tamen illa vetba,quibus Domi-

quia [unb

evbüm :wm'y

nusSacerdotesamicorum titalo dignatuseftprz-. ;pfeCórs«

ter hzc qua diximus,immen(am divinarum opum./ws am

Áj

snaje-

j

Er

vimin fe recondità habenr,cüm enim,ut ajunt; d-

res quàm

HiCeYomniA frnt communias lequitar Chríftum.

miuores,

,,[[ul»*

Sacerdotibus tamquam amicis füts czleftium divi-. Quid utis

atf

ut litatisin

tiatum qu&f(turá detuliffe.Et (apé.ita fe reshabet,

amiill it

Secerdos,cürn divina celebrat myfteria,thefauzu

ig &micitia

n

gl )

hrift

x

ditifimü mcriwrü.Chnüi,cuilibucricapplicandil

Ti

9

abcat

)

xufm

46 7?40?42:4: l, Cap. XF.

n

WP

j

habeat poteftatem,lignum autem claciffimum ha«

$

juíca- familiaritatis indicium fuit , quód ex tunc

"

,.a'»

fuam ad menfam Difcipulos juffetit confidere, &&

fecá comedendi dederit facultatetn.Hoc veró non

s

ss

intelligendum eft, ut de menfa matetiali & com-

A

muni interpreteris, ( femper enim id ipfislicuerar,

AT

j Jr

mlm

Ll

i

quin & Publicanis & Pharifzis )[ed de menta SS.

gj

Sacramenti accipias, in qua iftius cibi participes

o ptopria füftentatur divinitas.Et hoc ma-

' W*m

facit, qu

H

ximum aificitiz monunmentum fanxit ; hunc favo-

!

jin'ffït'ivïlüïjï

qnim

rem exhibuit ; quo major effs uon potuit.

jther. y.

Magnaus ille regís Affueri amicus Aman,tantum

ii

w

!

fibigratulatus eft, quód aliquando à rege ad pran-

cätifmmþg

dium effetinvitatus; üt cognatis & affinibus regía

in fe benemerita recenfens, ceteris oznnibus hoe

paawm.

hi

unum praculerit :à R egina invitatus, é$ CrAs €4p

v r

Rege praofurus (umr, O Patres, zquum eft.utoffi-

t

ciorum, quibus nos fibi gloriz R«ex devinxit, ma-

moriam reparemus: zquum eft, at expendamus

z ia

eujus meníz nos convivas accumbete voluerit,

D

jj

1

cetté illucefcente die magna animi letitia & fpi-

[&L'T:;B'ä:

ritali gaudio dicere quilibet pdtq& : Hodiecum

Rege pranfurtts (n

".

S

h

a, Reg.o.

Daàvid Rex,cüma

Miphibofctho obpatris Jona-

- thzfinceram & acicabilem benevolentiam gra«

l

lt

tes teferre flatuiffet, parem Íe poffe referre exifti

] t

rabat; fiaffidugm in menía comitem illum ad-

"WW

hiberet. 7» cossedes, inquit, panem in tnen[a w264

Df

emper. ]dem przmium teftamento cavit , üt Rex

Mllm &

-Salomon filiis Beizellailargiretur , quód fibiin fu-.

: Ffüiusum

preina neceffitate conftituto ftrenuá operá navaf-

W«'þgen:rz

(ent: Erunt comedentes in meua tna. Enimverà

$Mp

Muf

Y

nihil hzc,ut cü amore Ch:ifto Sacerdotibus przs

jïlfqua'ü

ple ad

ajg

! l,'titg comparentur:hi nimirum in dies curn i

fncne

££

L

.De Dignitate Sacerdatum.

Q ls

menfam ccleítem accumbunt, pane illo vivifico

ib qudus

veícuntur , qui cibus Angelis & divinitaus eft ali-

titorln]

mentum.S;cpenfavitChriftus fidem,quamApofto-

ao

liadhzrendo coluerunt , cm diceret: Ego dsfpono

xl d

vobas [icut difpo[utt mibi Pater mensvegnum, ut &«

ilipíslicung

datzs Chbibatis fuper men[Am meam inveguo meo ,

eemenliti

& fedeatis [pher t bronosjtedicantes duodecim tribus

tl puics

I/räc"l.(&xæ vetbaadDifcipulos Chriftus habuit,cü

t Brlocme

jamSacerdotes inftituilTet: ideoq; hac ratione pote-

dr,flunrfzvo-

runt apté explicari : Sicut difpofuit mihiPater meus

U

rcgnum,ut menfa divinitatis ejus paf'car ;2

vobis,

um

qui familiares mei eftis & amici, eamdem in

þ.ccle-

qid a

fie militantis regno paravi;ut eiaffideatís,&ceodem

iib tj

edulio caelefti,quamvis diverfimodead ve(tram ca-

xinibur ho

pacitatem inftructo fruamini; fimul etiam,ut maxi-

um

m folium auctoritatis occupetis, ex quo fenten-

nelutofi

tiam de gravifïïmis hominum negotiis , peccato«

OA

rum ícilicet abfolutione aut ligamine feratis : quam

tcxWWï

dixim.s poteftatem facerdotio annecti. Fuit itaq;

jee vt

fumma Chrifti die

o

natio,quód amicorum titulo de-

j t

corarit Diícipulos , eofque menfze füzz, quam pa-

j Bo

raífet, convivasaffiduos defignarit.

$. II

pdptil

Rædi'&a- augent,

quz fequuntur :in quibusra- Quare

P

g

tionem adfert Chriftus, ob quam Apoftolosa- Chriftus

micos fuos eíle dixit: Quia omuia quacumó, audivi

Difcipu-

d

'W

sl

os atnicod

gt

& Patremeoynota feci vobis.Cyue Íententia non pa-

vocarit.

rum difficultatis involvit : qui enim fieri poteft

Mmll",

f

Chriftum ea omnia aperuiífe , qua didiciffet à Pa- Quj Chrj-

od

iU

j

tre? Filius tantum percepità Patre, quantum novit ftus mani-

Pater : in generatione quippe aterna , infinitam illi feftarit

d

totum,

DL

fapientiam communicavit : in generatione vero in

uodauà

nl

o od

/

tempore per fcientiam infufam , multoque magis djv àPaj

per ícientiam beatam , fanctiffima Filii humanitati «e,

Y

F

tari.

X

Tpfllm

$2

Traclatus J, Cap, XF.

1 Uv

tantum contülit, quantum ipfe fciebat per (cienti-

L5

3

am vifionis: qui ergo potuit Chriftus hzcmanife-

uj*

r

Y^

ftare Diícipulis adeo rudibus & incapacibus codle.

M/m

ftium difciplinarum, maximt cüm fubjunxerit Do-

minus: Azsitavobis habeo dwere, qua nom pateffis

gD-

n

N

portare modo, [cietis autem poftea ? quid ergo? Do-

g

ctores i

y»s IWP

u

n varías circa hanc fententiam opinione

;

abierunt,

a5bl

I!

€hbryfoff.

Grzci Patres explicant - 0om»£a, at non abíolu-

[s

u

qéeoph

Butbyn

& intelligas,(ed commodá diftributione, id eft,om-

' ";':,qwmmü

nia, que Ícire vios pro hujus vite ftatu convenit.

æ s n

Hac explicatione ruit omnis difficultas, & verba

eootyd

Muguf. planafunt ácfacilia, fed qua limitare videntur il-

n

4« 66 lid,quodextendit Chriftus. Latini Do&tores *ó

a

fif.,w.öa

lsb, de a-

feciin temporisfuturi differentia accipiendum pu-

tant, ut nemp? fignificetur, quód miffus Paracletus

| IU::?LAW

goneChbrz

fi^. cap. o.

in decurfü feculorum nota fa&turus fit ea, que Da-

177

Filio commifit, uthominibns revelatet,

Beda bic , tet

a

0' ali,

At fi explicationes ha altiàs excutiantur, diff-

bt

. €ültate & objectione non carent : nec, ut ex inte-

groaffentiar, queo permoveri : illaenim verba ma-

b

jus quiddam magifque abfolutum includere viden-

p

«ur, & excellentius quiddam concipit intelle&us.

v

Itaque, fine priorum declarationum nota ( quz,

| r

^. quódSan&torum fint, non uíque adeó cemere funt

NT

rejicienda ) alia gloffà intento noftro accommoda

) M"M:g

adduci poteft : quam multo fote cenfentaneam ar-

ms,qu[m

bitror, corfideratis, quae circumftant , tempore a

u

occafione,quibusprafata Difcipulis fuis dixitChri-

l

i

i

fecum (

Alia €X- - &us - cürn videlicet Sacerdotes creatos facrxe Com-

tff:ï' TUtt n

plicarioad

munionis participes feciffet ; in hunc feafum allo-

propoli- -

qusrecopug

[10:m

cutuseft: Ex hoc vospro amicis veris & néceflà-

| "m

riis habiturus füm: omne enim quod Pater mihi

D

c?ntulit in generatione aterna ; 'immen/íos nimi-

Kuna

Wi

]

]

IT

De Diguitate Sacerdaltum.

42

du

rum fapientiz füz thefauros, plenatiam potefta-

m la

tem, & infinitum majeftatis füz fplendorem, cete-

Mapadle

raqueattributa , fuam denique divinitatem, omne

tss

hoc,(imul cum humanitatequam ex putiffimo vir-

L

ginisMatris (anguine allumpti, vobis & communi-

Agidero])

cavi & manifeftavi,non verbo tenus (c enim inca-

uf paces eratis ) fed opere, Corporis mei & fanguinis

Sacramentum impertiendo , ejuídem confecrandi

atnonzbfl

Potä&aæm conferendo, quod cüm dedi; cantum

imidefon.

hn conrent,

dedi,quantum mihi dedit Pater, & hoc munus lar-

hs w

gitusfum,quod divinam in feincludit fapientiam&

majeftatem, caterafque virtütes, quibus ipfe Deus

evidemri

dorninatur, quapropter e»nia qnecumque audivi

P EM

Dostore

dpatre meo, notafeci vobis.Congruebat certe,cüm

piendunp.

fuiip,(ius' tantam Apoftolis fecitfet notitiam, & fio-

hus Parschnn

*

rumteftes arcanorum elegiflet;ut ftatim fuübjunge-

j

Iet, Jam non dicam vos fervos,fed amicos : vobis

d

enim penetralia cordis mei aperui;

sl

dit mihi Pater, manifeftavi vobis.

& quanturrll de-

w ent

Huic interpretationi faver Ecclefia , que illis

atmmübm

iplis verbis in (imili occafioneutitut: ordinatisni-

j

mirum Sacerdotibus & SS. Sacramento munitis ii

N

j Dv

Chrifti nomineait Epifcopus : /ame s dicam vros

Ex Ponti«

l

ynum d

*f

, férvos, quia feruns ne[citqtid factat dominus ejus:

ficali Ro«

&Bano.

t g&tottmï

j

! V05 aHLem dixi amicos , quia omnia , qua audyvi à

VDWMDW'

Patre meo , nota fecivobzs.

uod fané indicat fta«

i^

tus, ad quem füblimati funt , amplitudinem: indi-

"

glb

cat amicitiam & famiïiaricatem,quam deinceps co-

m

m

lerecum Chrifto debent : hujus quafi archam re-

cu

!)

ceperunt Corpus & Sanguinem Dominicum, ejuf-

jl

$"

demque confecrandi poteftatem : quod pignus in

)

micó

fe divinorum arcanórum thefauros,& omne quod

)

nne

Chrifto dedit Pater, comprehendit,

"n

f

tl?-

'JOmm'a &qula pra;;:liita plarimum digni

ti&

| j

j

$4

Tracfatus 1. Cap. XFT.

y

æl&t

tis Sacerdotalis excellentiam. commendant : fed

ra!

"

miniis & longe infra amplitudinem declarata funt ;

n

uód non tantüm verba deficerent , fed & ipfius

intelle&tus acies nimio fplendore obtunderetur:

| ',jlll

w

;quamvis vero plura quis poflit concipere , defutu-

4;4-'""!

*tatamen vérba exiftimo , quibus exprimantur co-

,,;ïunul!

gitationes, fatis ergo vifüm ett breviter conceptus

perfcripfiffe, in quibus confiderationis materiam

r

a:ï'ü*".i('"

invenire quivis quïït.

3likt£(lffmïaï

QV

CAPUI XVL

gt

Deus à Sacerdotibus fl vitliffimam exsget exerciti

munerisrattonem ; €9 quimale funtli faerimty

w

[CM)A;") :

UR

quantis, fugþlicii: fsnt afficiendi.

st

$. I.

Uæ hactenusat

*

tulimus,utSacerdotum digni-

Dj

-0

tas & majeftas oftenderetur , oneris impofiti

t

inferunt magnitudinem & pondus: dicere enim

d

f

quódin tali ftatuhemines ipfi non fint, plus quàm

Archangeli & Seraphini, cum facratiffima Deipara

sugani

comparentur, Dei filii & appellentur & ánt, quili-

ewcl

bet tarhquam Chriftus fit & Deusin tetra : dicere,

inquam, quod Chriftustantum illis'cxhibucrït ho-

IN

norem & reverentiam, ut non dnmtaxat à cubicu-

* fis,fed etiam à menf elegerit, & velut intimisamis

| rtth;m

tdta

cis pe&toris füi fecreta revelarit; hacc officiorum

ibin

przftitorum exaggeratio poftulat parem merito-

:/,73:0/,)4

rumgrátiam referri , & dignitau's excellentiz vita

rb n

inftitutum adzquari.

od fïcut beus in benefi-

77

Deus. lar-

-: Proquo notandum, qu

j/

24«/:1",

4

gusin

ciis conferendis eft largus , itain repetendis ftrictus

dm, /JM;

dando. — fit, & ( fi dici poteft) rigorofus & parcus; hac por-

Va

firidusin. 5 rario non ut communis illa hominum in(titue-

exigendo,

tülir;

Prev,16,

tug (ed pro fao arbitrio & fententia, ut ait : Poudus

- pe Dienitate Saferdomn).

4*

378

Ltte. t9.

€4 flatera [nnt judicia Domivi; ia ut qui plus rece-

( |

SuiGior

wmdedins

petisplus redditurus (it;tete Evangelitta: Crs meL-

erit ratio

tum datum efemultum quaretur ab eo: $9 cut com- com Sa

tf fed t

mendarunt multum;p!ns petent ab eo. Hinc S.Hie- cerdoti-

Xe um

bus-

ronym. Pulgus indollum in die judiMi , ramquam

Hieron.

Qivte, d

Gitb €3. crirnmum',cornþjemr virga €$ baculo.

$-

Vpanamur

cerdotes autem magnis [uppleis torquebuntur :

eg Quzp..!]ai.

ICV!WODCCPM

sJ

bocDomini fiet iudsctogutolTendut 1n cuntlis mtra-

D0U Datefit

Bbile confiliums [uums, C$ juffit ia verstatem , nt qui

Ins acceperunt, plus exigatnr ab ers. Aqyita pra-

J

&tict in parabola de talentis: ubi fervo cui duo ob- Maitb.is.

m

tigerant talenta, alia duo füperaddita func ; & illi ,

cuiquinque , alia quinque, quod (1 duo tantüm

ii utty

reddidillet, nonfolüm non laudaffet , nec przmio

affecillet , verüm duobusillis receptis poena: adju-

dica(fet: ut ei contigit; quiunum talentuni reftituit,

rdommdignij !

nec füperluczatus erat. Fixc videlicet ratio pro Dci

Mi;jmporlü

(übducicur voluntate, ut expofitum eft.

Á

; dore

Tetribile fuit portentum, quod Scriptura narrat Exem-

j ia

oblatum fuiffe BaltazariBabyloniorumMonazchae plum ter-

d

ribile,

qui magni ficum & regale epulum regni fui magria-

Y &m&

übus cüm apparalTet; in fine coenz viderunt quafi

aniel.y,

n n

manum bominis feribentzs tn (uper ficte partetts au -

xülistxäxb?mï"

leregie: ande licet magno timore omnes pcrcellc :

g

rentur, vehementiüs tamen turbati funt, quód non

d

ellet, qui (criptum legeret, donec Propheta Daniel

"

D "

g

idipfum explicaret, tria erant verbaChaldaica: 444-

ztty Thecel, Phares, quze Gignificant ; Aremerues 4p-

d

mmüicïïw

peufío, Divifro. Hacc ille fic explicavit: Z4ame : -

meravit Deuregnum tuum , C$ complevit sulud.

fícxe

Thecel : appen[us esin [Latera 69 mventus oj sminus

babens. Phares : dyvifusn e[f regntm tum , $ da-

i

perem

;

um eft. 7Medis &2 Perfis. Appenderunt pau

r

j homrf

regem ip ftaterajinca

pofuerunt regale diadema &

F

Íceptrum,

a

L

i

T

46 .

Tracfatus I, Cap.

XFI,

i

9

| u

j

fceptrum,cxteraque mfiwnla,honoxem & majefta-

] (

j

Ti

tem ; cumque hec 1mmcnü elfent pondem , non

| (

x,JL

[

POtLllt virtus nec OfHClOl um remuneratio æqulva-

lere: quxbus deficientibus ad vite mtcmum &

mortis calamitates dainnatus eft.

t b

dj

$. II.

.w[

oU

Tudicium

Remendui certe eft ac horribile cogitatu,

m*

Dei firi-

y

&um.

quam trifti fcrutinio cuj ufque virtutes ac vitia

ii

J

Deus examinabit, ficut enim aurüm expcndmur,[ïc

m

& homo : aut[ at Gloffa j ficut pecunia & metalla

s Mmcon

examinantut , utrum deb1 um adíit pondus & om-

y MMNQ

fiis qualitas requifita ; fic & mortalium excutientar

u («f

actiones , quz fiuna monade feu moimento defici-

*SW )

fo

ant; iniqui,ut ita dicam,pondetis effe ]udlcabuntur.

hi

, Und S. Archangelus Michal ( qui ex Ecclefiz

tradmonc animas (uícipit demigrantes ) pingitur li-

omficatur animam de

bram manu geftans , quo fi

5

hac vita exeuntis evolare ad ipíum tamquam libri-

LL

pend»m ut examinet, num tefponderit obhgauo-

[

D

w

mi ftatus, quem g ceffit in terra,

l

'Tunc, tunc c'(pcmcmur quanti fuerit & quàm

VA

immenfi Pondcus cáfula illa(acerdotalis , qua no-

bis, cüm initiaremur, impofita eft , tunc oblxoauo-

num & visculorum ex ea dependenuum gravxta—

tem fentiemus : certe tanc appaxebl t quanta fit ha-

benda dignitas Sacerdotum , cüm tam fevero judi-

u

Ml

ClO bené ce(tz tcütlmoma quuuentur.

[/

ipiáàum

Hocipfum M. Avilla fanctitate morum ac vitze

potabile

venerabilis intellexit : cui cüm diceretur , Sacerdo

TU 7UUR

BU

tem qucndam recens ordinatü intempeftiva morte

LU

utpote juvené obiiffe, percunctatus eft, an aliquan-

*Multum-

- do celebraffec: refpondentibus,(emel, fub;ecxffä fer-

'»'/'f,'ph]

(J]rt: l

defertad

u* Vucbo lleua , de que dar cuenta. Non vana

MUH;W;A

'udlcem L

oplmonc veritatem d1x1ffi: augutor , & exactiffimü

uper

nl

457

]

De Dignitate Sacerdatum.'

Dortn g

lïlpcr hoc fore examen .omnino credendum ett.

Qued ferió nunc,dum tempus eft, xftimare, & ex-

DL od

endere actiones no(tras non ordinaria fori lance ,

l!t E

æfntcmum,t

- fedipfius fan&tuarii elfe examinandas ; poenitentize

.

ftimulum & pietatis cenferet incrementum.

— Advertendum veró eft libram fanctuarii Scri- Lipra

- ptutaatteftante, multó fuiffe majoreni illa populi : fanvarii

i. Qu

Vt654C Vi

& revera medietate tota excedebat : adeó ut ea qua. 'PtJor

qua

inforo & ad ufus profanos utebáur,fi integra elfet

vulgi.

rf

Y

t femela

& unius pondo ; pre illa fanctuarii medium dum-!

müsfam.

taxat pondo contineret: tánta erat divcrütasimtcr

-talenta, modios, reliquaíque mepfuras. Quia ni-

1000

yexo d«

mirum decet , ut omnes ilie excellentiz fupra vul-ï

vicbumt. *

gus in Sacerdote reperiantur.

jecbedhle

Hinc Origenes diligenter confideravit hiftori-

Origen.

Lom.9.1n

)nrga

am , qua reterc tranfitum populi Itrael per Jorda-

Iof.3

nem, ubi Dei juffu per pracones mandatom eft, ut

anmam at

Sacerdotes Levitice ftirpis arcam facderis defer-

u lhr-

rent, & ne quis inveniretur , qui ad illam cujut-

Wbügm

cumque tandem effet dignitatis, accedere pra'fa-

meret, fed t cubitorum duorum millinm fpaiium

f

relnqueretur, Quid tei Sacerdos eft,nifi arca Te-

il quo

- ftameni, in qua manna vivificum & lcgis pracepta

l,mcdüï!f*ï

Dep!;)-

requieícunt? Inter Sacerdotem ergo'& populum

yandum

du ff

talis dittantia requiritur, utLaiccrum vita & con-

eft Sacer-

veríatio nedum ad duo paffüum millia adfacerdo —4,,., ,a

x&eïiïhqw"tï

att

um

j talcm»pcrfe&ionem

dtt.

:

ingat, undt pro maximo in- effe vulgc

v

fortunio & ignominia ait Prop

heta tempus adfutu- meliores,

u

.rum, quo Rcfp. Chvti&iana tantis malorum con

nd](tlw*lw

&

i

.curfationibus opprimetur , ut inter Sacerdotem

j

populum nulla fit fatura vitz ac morum diverfitas:

Ifaía.14

hat

Erit ficit populus , [ic Sacerdos.

u

)

fen

Ef inter nos hoc malum ( dicit, S. Bernardus,

eríam à

(

& potiori jureid ipfg dicam) & in tam div

virtute

Jtt"

j

4

44

!^

Tracatus I, Cap, XVI,

"

virtute viam retroceditat , utexclamage poffim:

j

r

Non fscttt poputus [ic Sacerdos.Nidemus etenim ple-

F' w(?"

beios & proletarios multos , qui majori virtutum

i M

defiderio excitentur, diligentieriad vitz acmorum

at

honeftatem capeffendam ftudio incumbant, quàm

ii

Sacerdotes; in quotum, pró dolor! converíatione

quanta fepenumeró vitiorum portenta , à quibus

D

ipía plebsabhorreret,reperiuntur ! O Dei atq; he-

sq

minum fidem ! quantum dedecus, effe non tantàni

m

o

virosíed & mulieres in Laicorum grege, quitam

, varis virtutunmt ornamentis nos przcellant ! quanta

g

infamia [.& ubipudor? ] videre tot in eculo de-

g ii

od

gentes, qui orationi incumbant, mifericotdiz ope-

.xibusvacent , omni denique pietatis exercitio fe

mn,;mb;l,

/'exornent? conttà Sacerdotes vitam inftituere pror-

(l

m

fusab omni fan&titacis fpecie alienam , adeoq; illos

bonorumaé&tuum eífe immemores, quibus offcio-

n

p

rum relieione adítringuntur ; ut, quod debent vul»

I;mim

J

go exhibere (an&tipronia exemplum, illud ipfum à

imcin

plebe Sacerdotibus proponatur ?

:

ingtji

Chryfoft.

Sentit hocgraviter , & meritó D. Ch

ryfo&; ubi

kndtrüt

Mom.so. ait;Pe

ve magna confuloeff Sacerdotum C6omnium

ii

?mper-

tlericorum , quando lass inventuntur fidelores ac

tl

fes.

jufHores : qno godo autem non fst confwufio e[fe illos

L

suferiores laiezs quos etiam effe «30ales magnacon-

| lii

sxiseron.in f^fio eff ! Idem fic S. Hieron. Qualis edificatio erit

ii

eap. 2 ad difciphli, (i [esntelligat magiffro e[Je majorem s un-

if

Témm, — de Presbyteri C6 Diaconi debeut magnopere provi-

Mi

dere, ut cuntlum populum comver[atione €9 [ermo-

la,

ne pracedaut, quia vebementer Ecclelfiam deftvuit

Itf

epeliores latcos tiveniri quam Clericos,

äh&m&&g

Ututeft, hac ifenfüra à nobis ratio petetur, &

Vrj

haclance tratinabimur : quód fi alicubi deficiamus

- *ETMgtmz

in divine atq; humana religionis obfervantia ; di-

cetur

, MW/('

,

pe Dignitate S&cerdätäm.

49

;

d

cetur nobis quod olim Babylonico Baltaffari : 445-

mistig

peníys s m Lateva,Cd smventus esmints habens, ac

oj

proinde , dvifusm efl regnum tuum, €$ datum eff

liüzatmm

AMedis €$ Perfir. Regni fcilicet amplitudo & pra-

Rur/ant qi

miorum dignitastibi przparata dabitur meritorum

('omerdti

atiam referenti,quod ultionis flagellum peccato-

: Matib.2rs

i, dquis

ribus promifit Chriftus, cüm diceret: «twfererur

4

Premium

Df

vobis regnum Des $ dabitur genttifacientifrutlus qia Sa.

brontaim

ejss.cuicamq; populo &genti,(i virtutibus operzm cerdori

dandum

tg, qum

impenderit, daturus eft (acerdotale bravium, & ju-

br! quata

eidabitur;

re quidem : nam ut $. Hieronymus: Nv dignitor,

qui ejus

itlaclo

Jfed-opus dignitatis Sacerdotes falvare con[uevit.

habüerit

ao

Dcus.pcrfonarum acccptor non C&l, nec cham&c— fan&ita-

rexito

rem, nec diguitatem Sacerdotalem praemio afficit, tem.

litrpt

fed vircutibus quafi ftipendium perfolvit:

atq; ubi Bseren.

uper Sos

ao

Sacerdotum merita & rectas operatienes inveniet,

ghon.s. -

us

ibi jufto judicio facerdotalem infulam ac ceronam

dul

imponet. Hoc teftatur Chryfoftom. càm pradictis

fübjungit: Laicss £s die judécti folam Sacerdota- Augr

lem accipier, C8 à Deo Chyifmate ungetur 1g Sacer- imperfee

n lii

dotem : Sacerdos autem peccatar [oliabitur facer. 8 ub

f9.

j

dbtii dignitate. O remtriftem & deplorandam,vi-/"

p t

Xilfe hominem in fümma & (acratiffima auctorita-

j i

i

te, qui Chrifto Judice,facerdotio exuetur, ad infer-

ni triremes damnabitur , & nebulonum infamium

qxlako W!"y

y i

confortio addicetur ; prsmium veró illi paratum

| l'[[

i

devolvetur ad pauperem homuncionem , qui licet

mifera vifus fit conditionis , religiofam tamen vi-

j

L

jf

tam duxerit , frequenter precationibus fe dederit ,

& meritos Deo decreverit honores, quod propriif-

; us

l

fim& füerit Sacerdotum.

l"tm

joist

o

if

Sapienter idcircó obtemperandum eftconfilio,

qued Evangelifta PhiladelphiaEpifcopo proponit:

o^

Scio quia modicam babes viviutem ecee venio cità, Mpoc, g.

s "

éené

f:

14

»

j

90

,Traäigtus I. Cap. XVIT.

tene quod babes , ut nento accipiat coronam tuam.,

p

4

Ia eít ,.Ó Patres , & confiteri debemus parvamin

4f'

.Mvehl

nobis vivere pietatislcintillam : certó item credi-

te, brevinecopinató venietin judicium Chriftus:

W

p

i

quamvis enim univeríalis judicii tempus incognie

W

t:um mortalibus fit. & Angeliss particulare tamen

&W*m

f

cujufque procul abeffe non poteft : fümus enim in

ä;ygrifl; !

vitz terimino, & cümi minimà putaverimus , manus

Domini irtuet füper nos: quotidie efferri videmus

P

gentiles & contribules nofttos fine Paenitentiz Sa.

, gt

cramento, fine ullaad Deum fuiipfius commenda-

gt

tione.Apoftolo bene confülenti pareamus,& facer-

| (WEQM, þlg]

u

dotio annexa vircutum ftudia amplectamur, acnos

afnrd)

ipfos religione, qua fümus devincti, (olvamus ben£

vivendo; ze alsus accipiat coragam . mfrram. In

u

altera vita corónam Sácerdotalem promereamus$

Roi-ïz;;nz

[

nam quid prodd& in hoc muudo.illainfigniti , fi

fuprema Judicis fententia alter! imponetur?

z.uulrfv'):

C A;POUCI. XVAL

Rv

"Mádmonentur Sacerdotes , we oblgatini fLatus [ui

ht d

re(pondcant. $ quanta contr af actentibus pena

ml—d

| práparata fit ; quod

cälü&w'.

claratur,

San&amm [:fztenti:ä df-

TT

$. T.

[

1

]

An&iffimus Do&or Gtegorius divinz: rigorem

p

Greg.

.

!

'Jam. Pt

ftitiz in exigenda À Sacerdotibus ratione per-

al

45 Evang.

Pcndems,in Íermone quodam gravi & luculentoad-

| hnj

hortatur illos , ut meminerint , quantum negotii,

| hrtgg

uid oneris habeant , qui officiorum magnitudini

|oses

quoquo modo refpondeant : 7ismeams , inquit;

"nirg

vehbementer fratras chartffona, $ curemus. s con-

tds

ventat atlioni noflra ip[no vsnifferium noffrum ,

3:.*:00)::;1!,»

de nofira quotidid relaxatione cogitemts ,con[rdeves

Zif*iffntm; l

sin [ine ce[Jationes quid fiusus .. mempé Sacerdotes,

"i

ganfe

3

N

r

777

De Dignitate Sacerdotum,

penfemus negotuum noffrum:pen[emui pondus quod.

: D pog

fufcepimus : faciamusa quotid:é nobtfe urn v attones ,

CtOlten

quas cum "udice noffro babebsmus.Mague e(tima- Sapientes

Hiciom Cs

praveni-

bitur effe prudentiz,qui praecognitaDei in judican-

tur ratio

tzempusmw;

atus .

AO t

do feveritate , eamdem pravenerit , necimpal'

in

eunda,

praftolabitur : praefertim cüm judicii dies Deo ipfo

«amieni

[

admonente, cüm minime cegitaverimus , adfutura

tInus,

fit: Effote parati, quía qua b

Mietidems

. bomzis vestet.

.

ora n;a'n pnians, filum

tentie

* IdemS.Greg quod faprà, alibi verbis notatu di- G,ry.

TO.

nis tecenfet; ait enim:SantIum Evang elium.fratres bomn. g.im

ais at

Chariff/mi, foheité confiderare nos admonet,nenos, F'eang

hu cs

' quuplus cateris in bocmnundo accepi[fe cermmur.ab

Jyomusber

autore wundi gravius inde iudicemur , eism enim

afran. d

augentur dona ,vationes etiam augentur donorum.

Onereamis

Reat hortatur nos id folicite confiderare debere ,

hlnll';lllfb i

atq; ita pigritiz veterno excuti;ne contingar;ut ho-

u)

nor in hac vita nobis delatus &neglectus, in peene

|

!

!

.€onferat gravitatem, & divnitatis noftr amplitudo

gj li

majorem cauffet ruinam , equidem tantó erit illa

fuunhim m

major,quanto ftatus, ad quem evehimur;fuerit ex-

" [mz:mib i

cellentior. Hoc evidenter divinus Bernard. Sz a/zro-

rem ( non meltorem effe dele&lat:, nom pramium

fed practpitium expetlamus.Jam ex precedentibus

ms&mM y

patet;Sacerdotalem dignitatem fümmam etfe,qua

u

in Ecclefia poffit reperiri : ergo videndum ett, ut

d

honoremillam non folüm datum , fed etiamcre«

mm&l

í

^

ditum accommitfüm patemus : fic in prattantif-

1j qw

í

jl

5

fimo ver(emür munere , utomnium oculosin nos

[

ConjeCtos arbitremur : utnos & munusnoftrum

Ti

quafiin aliquo orbis tercz theatro verfari exittime-

n

l

[^|

mus: ut omnia femper,que jucunda & vel bonefta

ul

j

4il

nobis videntur,noti modó extraordinariis cüpidita-

u yi

'þibqs,ü:d,ctiä ipfi riaturz ac neceffitati denegemus:

t

p

Tratfatus T,. Cap, XFII,

!

02

fi enim minus ; non pramium,fed fupplicium pto-

pediem imminere firmiter nobis per'fuadcamus.

jf

Quemadmodum veró ex altiffima rupe pracipita-

i

N

rimaxiroe periculofum eft, ita in zterno falutis dic

Wh&

crimine periclitantur Sacerdotes f1 ? fanctitate vite

b

a

Gcinnocentia in peccati abyflum pracipites ruant ;

um

Hieran.

idaíleric S. Hieronymus : Grandss dignitas Sacer-

Wmm

Jib.13, s

jom

M

dotum;[ed grandis ruima eorum [i peccent yletemur

£Ap. 43*

ad ad[cenfe«m , fed rimeamus ad lap[um : mon eft

atl

Ez:eth.

tantigaudis excelfa tentfíe 5 quanty-moveris de

æktmce

Augnf. — (ablimtoricarrti[[e.Quod confirmat & D.Auguft.

T

epif 149« ubidicit : Sicmt iil e(f s bac vita beatius Presby-

s g

6 refer- aov d

zgnitate, [5 eo modo militetur, quo Jmperator .

at

tur c.An-

$€ ofhnis

nofter ChrifHus jubet ; itamhil eft apud Deum (

mmwrgmäf

40 diff..

fhimsymiferabilius €$ damnalitua , f perfuntlorie

d

atque adulatorie res agatttr. Hlis affentitur melle

wj

Ambrof.

dulcior Ambroftus in hunc modum: $w sibiul eff

libr.de

qm

Sacerdote excellenttus, fic nibid ,e»/i miferabilius , fs

dgn,Sa-

l

cerd.

de tanta vita periclitetur , [j Sacerdos in crumme

teneattr ; quia ut levinus efl de plamo corruere s fi&

j

k

€Ap.3. ,

gravius eff de [ntlimi cadere dignttate: quia fHi-

al

ha, qua de altoeft, gravica[u calliditur.

purit

Sacerdö.

Notandum eft , cüm ait: i de /aga

vjzu.peri;-

tern non

* ln i

clitetr. Nam Sacerdoti magno vitio vertitur, fiin

iltigg

effe fan-

&utcp, ma

, eo quid de morum probitate, ad quam tenetur,de-

dots,n?ä

ficiat: nec enim a(timare debemus ftatum illum,

lum eft.

:W

quafi communis vitz inftituto contentus fit opor-

ii

teat ; fed talem tamique füblimem , ut nifi Sacerdos

j g

|

omai fit virtute exornatus , aut faltem in virtutis

M

i

ftudium ftrenue incumbat ; periculum fitimmanis

1

t (

ruinz, ob imminentem exactoris rationetm , qua

Pl

pro dignitatis amplitudine exigetut.

nj

juxta hanc dotrinam non inepte commentabi-

enos,

Mi

mu:, Sacerdotes eífe duosiillos calathos ficis pl

»

qUOS

D

| "a

]

m

De Dignitate Saærdotm;z,

93

Hl

quos ante Domini templum confpexit Jeremias: r epy, a.

Sacerdotum enim eft prz foribus Ecclefiz vigilare;

mmgc

"

&cultui divinoafiftere.Porró de calathis cüm per-

Tif

cunctaretur Deus Prophetam quid videret,refpon-

gtts!iäümïuan

dit: Fieus : ff7 us bonas , bonas valae : malas malaa

p

valdé , que cored: nov po[[unt , e0 quód fint mala.

m!wm

Hoc proríüs ad rem facit : (icut enim nihil pracfta-

(fuetsum

bilius, quàm Sacerdos fanétitate venerabilis , qui

L

uml d

officii ac (tatus füi religione fe exfolvit ? ita nihila-

deó deteftabile & divinzMajeftati abominandum,

TU

quàm Sacerdotem dari » qui dignitatis füze imme-

eresi)'

mor, profanis fe totum dedat cogitationibus, &

,ulnpmm

mundanis intricatüs necotiis coeleftium exercitio-

o

us

rum curam nullam habeat; iftum fic cenfet Papa

T

Symmachus: 'iliffimus computandas eff quieft ho & p.Vi-

(ntnur t

morepreftantior , nifi

obl

gtiam pracellat fcientia GÀ 1 fegnu, x

digmtate.

4.t

mï(fdMW l ü

Q PL

TT

Agnum timorem incutere debet revelatio , D,'),,,;f,

gt

M

quam Dienyf. Carthuf. lib. de 4.Noviffimis Carté. 5

"T d

g 4« fig^

rcfcrt,aicq; Religiofüm quemidam Anglum raptum

*U1/l. aff,

jior.

in fpiritu deductum effe ad (applicia Pargatorii vi

47*

gt

fenda , & inter catera horribilia fammoperefuiffe

) u()&!xmll

admiratum,quöä tam paucosibi confpiceretSacer-

m

dotes, reffeclu eorum,qui w biá, tervarttm caftino-

"

st

ntam pollnunt : reípondiffe veró Angelum: Quia

n g

"eraliqu talium vcram babet contritionem , ide

€treo pen? omnes hujufmods ezernalitter. condem

,hmtm ,W j

m

mantur.Sunt espo Sacerdotes, qui innocentiam co-

cnalh*mH

luerunt, & illi aut (tatim coclos adícenderunt , aut

reviffimo tempore purgationis igne mundati

Aofls f

unt : füuntitem quiáb omni pietatis opere abhor-

yoeti

f;*al

ruerunt, & in voluptatum ac cupidinum coeno de-

nj*

"

H

a^

f'ïcïff füa turpitudine acerdotale decus facdarunt

-

$

! WU"

, ii

Qf

94

Traifatus 1. Cap. XVII.

his perraró ob fummam ingtatitudinem Doeniten.

h

p

')mqm

tiz conceífum eft Sacramentum , ideoque plurimi ,

f

accernis fuppïïciis funt addi&i.

jil

Enimvero ne

N

hzc (ine ratione aut

(ifndämentb

þgtm

^

»faï'm

dicta videantur ; adducam S. Chryfoftomi füper

" ao

hocjudicium ? cujus quoties verba lego , & nunc

TU

ïl

, dum Ícribo, totisartubus ac mente coptrenifco:

[

« q

quia nimirum ex ore fluxerunt iftius San&ti , qui di-

gj p

Cbry

p vino quodam afflatusSpiritu hec perícripfit : 2Von

Wm

Vom. z.

in temere dicofed nt affctius [umsac [entiot non arbi-

AGR,

£roy inter Sacerdotes e[fe multos.qui [ai;ui]'z'an:, fed

gl

lt

Apoft. —

muliplares qui pereaut : in can[a e[f. quoniam ves

Sententia

s

excel[um requirit anmmum,C9 innusmeris ocults il-

horribilis.

d £

us opus eft ndique. Hic adverte, quod objici forte

[)CI

potuiiïät , hoc occupatum fuiffe càm praponit :

ANon temere dico , ideft , nequisà me hoc ita dici

K

WV

exitimet , quafi & libidine mea proferatur ; fic veró

jfUn

dico ; prout exploratii mihi efle firmiter fcio, quod

l pi

ii

Ms

& unuíquifque noftrm procul dubío fatebitur , f1

Y

*

WUA

rem altiis infpexerit. Etenim fi expendamus Sacer-

dotalis officii excellentiam,& quanta ifti muneri fit

h

n

annexa fanclitatis operatio, ('utinfrà oftendetur) fi

Cogitemus,quàm incorrupta exactio inftituetur : at

t'uz;um

p

exaltera parteinveteratas vite noftrze confuetudie

1 dul

nes difcutiamus,debiles in virtute progreffus.& in-

firmosad pietatem conatus ; paucos falvati minime

|

treie

videbitur obftupefcendum; interrogemus itaque

mibb

j u t.'f&]ïar,(

Matth.15., um Apoftolis admirabundi : Quis ergopoterit fal-

At

vits e(fe : & quid refpondebimus: quod utique füis

Deminus refpondit: 24psd boxtnes boc sympr[fibile UT

eff- apud Deum autem omnta poffibilia fumt : viri«. Wuttnj

bus humanis. nemo íd affequetur , fed gratia Del — vf

|

quavis poteft* quz facienti

l

It

quod infeeft, numj |

t

ggam denegatur.

Ad ,

"

N

D

De Dignitate Sacerdotum,

9f

ldienheo

:Ad hanccum divinagratia cooperationem lucu- De dili-

lj ldtoqugm

Jeni nos adhortatur Primipilus Apoftolorum Pe- gentiaad-

E

monerur

crus: Qaapropter , inquit, fratres, magts [atagire,

Va fidn

at /jer bona üpera certam ye/iram vocationem €8 e

lln z P;tr.

Arfioni j

deiijonem factatz : fic enim: abundauter minifira-

il n

bitur obis sntroszus tu aternum vegnum Domini

Y Contrenif

ü(a/fn' €€ Salvataris f«f« Chrifh. In hoc; Patres, o-

3itdr qui

mni nervorum contentione elaboremus ; nihile:

xioplt: M

nim eft , quod tantam requirat diligentiam & affi-

duitatem , quin imo cztéra omnia nugatoria quo-

htitmrr

nf d

dam modo funt & futilia ; tota autem vigilantia in-

lLa

cluditur in 70 02g15 fatag:te, ut nimirumintelliga-

m li

mus nop mediocri tantüm ftudio effe incumben-

N

dum , fed quanto fieri poteft: adeó ut his qui fibi

um præponi[:

per(uadent ftrenuam fefe dare operam , nectamen

mehoc jadt

te ipfa id efficiunt, dicatur magzs [atartte : quo ad-

var; vt

monentur majori conatu eniti & vigilantiores eíle:

(

nullus quippe excipitur , quin certam .Facere vOCàa-

tionem fuàm teneatür.

;ulmo m&m 1ü

Vocavit nos &clegic Deus ex omnibus genti-

WMSW

bus, üt eminentiffima facerdotii dignimte funge-

gl

temur : quod cert? noluit eíle caufam , 'ut damna-

gbl

tionis eternz peenas fübiremus, ( necenim morte

at

MUW U)Vï.&

peccatoris aut hominum perditione delectatur:)

fedut Sacerdotalepramium in calo bene fungen-

MW,&?M

tibus retribuetet , nifi forté fcelerum confcie: tia

le*

j ?MUS

nos illo fpoliaret. Incumbit unicuique nofrüm

h iuzmïg'ä?

hancele&tionem certam facere, fortiter in hac vite

jutl

j

arena decertando;virtutum nosarmis defendendo,

ymis

q**«

j

& infra conditionis noftre amplitudinem nihil

lgnirt

comtpittendo: ficnempée coeleftis ille Ago-

H

!

up J":n:

Anor.hcta. finito certamine brayium -

l

ternitatis imponet,

)

«,',':9 $

AMEN.

/

q

TRÀ-

$d

Ia

iil

"T

'-061 (96 )56 ;

(

a

a

M :;Mm

Ph

hk

bhikkhkibiik

Mp p NSSE RE N EOARAR ARA IRIRROS

!

WW

'::

ao

mJ

!

c!&&l

IRACTATUS II.

)u

n

DE PERFECTIONE VITJE

,;:Jäomxï,ïu

ET SANCTITATE,

UA STATUS

m

SUJ& MAGNITUDINI RESPONDERE

EL

Sacerdotes tenentur, & de quibuídam

PA

ia

. Virtutibus , quz illis maximé

conveniunt.

j ;:w;*m'x&'&

Wi

l

,

!

i

irit

i

ö XKPuY t

-

tfot]2

De 4Itiäïma-virtutk €$ [aAnttimomia gradu , quem

fi

Sacerdotalis digmtas poflulat , quod ex prace-

Á

!

dentibus deduitum infevtur.

DAEN

a

,

) UA£ przallegata fünt, cüm vcritat&

U

$

);Q M

-

fümma non careant, cüm certum

E

,

k.'.:käx;cu:

item fit , rationem à Sacerdotibus

A

quód

me*u)u

Va d

0 (Lrictiffimam elfe exigendam,

A:

"inampliffima dignitate fuerint col-

um::mïum

Wt

locatiï ; re&tt me facturum exiftimo, fi vivendi mo-

düm & virtutesip(is propriasenucleat? perfequar,

1 lll dlj/(mzu;

quibus obligation

i füz refpondere, & folvere fe

D7 0nlmds

d& fiat , (üffe-

Ttzttines

religione poffint. Quod ut commo

cerit præcedcntiacompendiosï: referre : his enim

] lii

Af

ad duasevidentes prarmiffas redudtis; bent fequi-

tur vitz innocentia & mundities, cui obligantur,

RTM

ficitaque

iibl li

P

RIMA PROPOSITIO. .

"ts

Sacerdotium eft fumma dignitas, & res excel-

**';HSP"&"A*TUSLQ

s inftituit,

lex;ci(lïma , quam inrerum natura Deu

| "j W»xï;

SECUNe

L

]

De Sanülitate vSactrdatum.

?

[

SECUNDA.

i

W r'

-'l'

!

otibus tatio petetur exa&tiffima (ecun-

ü Á Saccrd

M

dàm ffatus ob:enti amplitudinem , & beneficio-

rum, quz à Deo receperunt, quaptitatem.

Sacerdga-

Ex hisin bona confequentia infertur Sacetdo-

U 1

tibusin.

tesad (üummum perfc&ionis apicem conari debe-

curmbit

EVITI

re,quantum in hominis fit poteftare, adeo ut fan.-

adfum-

&titas Sacerdotum inftar normz fit;ad quam actio-

mum gra-

A STATIS

NNDERE-

nes füas ceteri qaicuraque compatare teneantur,

dut fan4

Gitatis

m -

HincDo&or Areopagita cüm vellet Religiofos

conari.

& Monachos ad virtutis amorem inflamare (l:cet

1

Diony[.

inpocen:: videreptur fj peculum & (an&imonig

li£r.d.

——ÀÀÀ—À

parfe&iffimum exemplar : ut cenftatex vitis Pa-^ ce/eftá

trum & Collationibus Caffiani, multifa; locís Hi-

$F.

!

eronymiAuguftini;Gregorii,aliorumqueSancto-

pl n

rum , qui heroicarum iftius evi virtutum teftes

gwi a

füntac przcenes) càm vellet,inquam,(ttmulos il.

Jis addere;ajebat tantá debere effe preditos fan&i-

tate, acf1 da Sacerdotum nüraeto een(erentur.

, umv

San&tus potró Chryfoftomus quàm maguificé Monachis

; m m

anGiores

od

loquitur & confidenter? /MMaxacborz, inquit,cer-

debent efz

t ' l!ïhm)qm

tame ingens C labor multus eff:verum i confer -

fe Sacer-

ve quis volet iu]litutá illius [ndores curmn vetlà Ad-. doies,

qpie d

miniffrato [acerdotioxerté tantum e[fe inter duo

Chryfoff..

UL

lib.6,

i

$0a difcrimen comperiet, quautum e[) inter pri-

D

Y

yati ( regem.oc etiam optime multi Anacho-

deSacerda

um

rece intellexerunt,qui ecf forent integtitate & re-

m& Ejïl'.

ligione illuftres addivinas revelationes extollerea-

i

Molti

gt

tur, prophetico exccllerent fpiritu ; facerdotio ra-

San&i

sraï"a*'s'br

»|

men initiati prorfus noluerunt , fugiendo & abí-

noluerunt

imä,mf»-

condendo fe & rationes excogitando , que nobis

- dotes.

e(TeSacng

ineptz ac abfurda viderécut. Verüm hoc ardebaot

J

0j

46&

fingulati Spiritus fandti impulfu, qui mentes illorü

n

.

i lu&nl:bat,ut petcipere poflent facile , quanta fan-

J

Sülng

)

Qirare

; ,;.W

[T4

Traäatus II, Cap. I,

d

Citate munus rantum deberet futtineri,utque fibi

,

perfuadäfcnt,quamvis magnas habetent virtutes

Wwolm

& incredibiles ; nullam tamen efle in fe , aut fatís

[

4

amplá, aut claram,aut illuftrem,denique fatis dici

ii

mngün

fingique poffe , quz dignatam divino minifterio

wnt?xag

1n -vi'?h

judicaretur. Patet id in Abbate fan&iffimo Ifaac ,

)

PP. £ar.

l,-,m,qw

ui cüm in monaftíca veríatus difciplina fic fa&as

Zogn 2,1--

e(fetad omnemanimi moderationem, & vitz in»

"

nocentiá;nulle uteum umquam cupiditates à cone

gent

du

cepta femel integritate & virtutis ftudio «educe-

rent; & jam omnium ín Scythi confentu mona-

ag

chorü initiandus eligeretur ; ramdiu in fpecu deli-

mmm

tuit,donec Deo infpirante eft repertus:qui deczlo

w

lianc lluerc otdinationem meritó arbitratus , (ub-

pl

jecit (e eligenti volunrati.Similiterfanctiffimi P.

poM:r;

o

Antonius;Hilarion,Macarius, Árfenius,& glorio-

fiffimus Patriarcha Benedi&tus, innumerique alii ,

ag

quotü magna& prgclara in publici omniurn utili-

jm

taté virtutum exftanr of&cia & mosumenta pieta-

[

tís,quiq; in terrís Angclicaxquafi puritate vixerunt;

ti'm:'m

facerdotalé ambire infülá ex (e numqná aufi fünr.

S.Francif-

'mf.ïïnïüa

éus noluit

Seraphicus Fraücifcus jam Diacomus multum

u

rogatus eft Fratcum interpellatíone , ut facerda-

picat

effe Sa-

«erdos.

tium füíciperet : illeergo quadam vice faper hoc;

Mu

utrüm fine periculo faceret, meditabundus ince-

tftts

dens , appatentem fibi Angelum vidit, qui manu

ilimn,

phialam cryftallinam oftendens liquore plenam

l

Sjm

clatiffimo , videntem fic allocutus eft: Francifc

,

EL

tam puram, ficut hic eft liquor, decer animam e

r

e

j Plï/i Cl

Sacetdotis : tanta Veró erat refplendenris liquoris

Itl mumy

clatitas , ut vit ille (an&iffimus de facerdotio pre-

]

"tf

fumere non auderet.

j

:"md/ /äw[

dnviis

Abbas etíam Theodorus fpectata & nobilitas

D7

m ut mi-

L

l?-!rf" * rà vittute, Diaconuscüm eflet , numqua

piíterio

th, !

De Sauclitate Sacerdotum

lt

29

niftario tuo fangeretur, adduci potuit : cüm vero 4e bumit

lbt

multís eó rationibus impelleretur, orationi fe de- 4"te me-

Xleinfe, s

dit,fi forté divinz voluutatisargumentum illuce- ""*

u,dcmqudui:-'.:

ret : & ecce appatuit oranti columna ignis ad ciz«

dino m

lum ufque pertingens; ac vox audita «Si inftar co-

kndilimoli

lurna hujus igne flagras carítatis; minifterio fun-

UT

gere diaconatus , quo vifo ac audito perfuafus eft

n &v

numquam illud exercere;nec ut tap

pitttro

potuit umquam permoveri,

gdref calicem,

ldo cedm

Pluta (üppetunt exempla, quztemeritatis no- Non faciz

yedlamone

fttz atque audaciz redarguunt inconfiderantiam, lisad à-

itiade

cerdotiugi

nosquorum animus tam anguftus eft ac humilis,

fitpro«

isqido

tantifque interdum opplerus tenebris ac libidi-

bitaus l

motio,

num fordibus, virtutis ut fplendorem intueri non

ntlfni

pollit, ad tam czlefte adfpitabimus contuberni«

TL

um, tantis nos ultró honoribusofferemus ? qua

umg[iqm lh

portó virtus , quis animus ad pietatem iis ineft ,

amnümadti

qui (ine Majorum confülto aut Superiorum au-

o t

&oritate , fua ipfilibidine tantam ambiunt acin«

u

'vadun; quodammodo dignitatem ? (cilicet hunc

g

inter & Keipüblice quemlibet ftatum maxima

yogts 0U

dilctepantía nonreperitur. Certé qui fapientize

g U 5

patiterac fanciatís laude floruerunt , & quibus

s i

purgatior pauló atyris ( quippe quiczlitus, quanta

mä!übun&ä

effetoneris magnitudo, agnofcereht ) longé fecüs

judicarunt,

)&mk'.l&ihq:l

S. Joannes Ch

"

tyfoftomus , cujus ( ut hic eum

llïoölmsfü"*h

landemus

)divina atque eximia virtus magnis po«

)

puli

uoïywä:þ

Chriftiani lu&ibus funcribufquc fübvenit;

omnis memoriz clariffimum lumen : hictalis ac

uffp

*156'(5;

táptus multo tempore in latebtis hzfit, & omnem

u

declinandi facerdotii mo

dum veftigavit. Eodem

)P

fpititu & fancta fab

miffione fex de facerdotio

r

i

libros Magnuo Bailio familiati fuo inícri

Pür.: in

fch 'p';

Ga

quaps

*á

J

P

j

J00

Tra&fatus I1. Cap. II.

y

j

quibus efficaci(limis rationibus atque elegantiffi-

y 5

4

»gcnl

mo ftylo dignitatem perfequitur Sacerdotum , &

W:" "i lt

vitz quám eos decct inflituere , parzncfim long?

[

q

j

rzclariffimam, tnter cetera (ic commndat : /Ve-

N

Ür

UO

n

x

eeffe eff Sacerdotem fic efe purmmsnt fi in spfis ce-

aM ]

lis collocatus,snter cæl&]ies illas virtutes maedius

,:

fUv

«agit

1&!

flavet. ltem aliàs : Sacerdotes animum Solaribus

j

[

vadiis puriorem e[fe oportet, ut dicereills l[iceat ,

Fivo egojam non ego,vivit veràin me Chriffus,ne

(

wiu

quando defolatum illi Spiritus [antLus relinquat.

leniti

Deniq; cüm inftaret S Bafiliusut facris initiatetur,

4.)0(

RI

fic re(pondit: Necdum borre[cis quod ad tale mi-

yin

nifterium me nitebaris pnduceretindutumá, [or-

Y

j Wi

qm

didis veflibus Sacerdotii tn[erere dugnstati, m

J

Qu

[

taléChriflus à conpryanziti congvegatione fep ara-

qwc"'J'

"

yeriti[plendore ettam vita tot iluminantisorbe

Dd

f'lgere debet. animus Sacerdotis: nofler autesm

tantis operitur tenebris mala can[cientie , ut in-

?

tl

eurvetur femper,nec ad Deum andeat ve[picere.

dul

Sacerdotes item falesterra [uut : noffram autem

i

iM

inliptentiam quis queat facile [uflinere ?

l jani

7 Tfü&- P

Malta hujuímodi iis libris continentur , qu&

l

i

GHP. j

huic propofito ferviunt : unde füprà qualdam fen-

&ü)ilqll

tentíás deprompfimus : & deincepsaliquas excer-

k

pemus, cüm ad rem facere vidébuntur.

m

CAPUIT l,

ii

hiluij

Declaratur magss [peciatim perfetlio 68 [antli-

LA5 CHi Sacerdotes adflringuntur : undeplns

It

" epera ad ca fibi comparanda ponere tenentur,

0mnide

Dignitati

.

L

Q g

Sacerdo-

at 4f

tum ad-

X di&is ben& infartur, üt faeerdocium recté

E

neé&itur

ad niniftretur,fan&itarem requiri maximam,

^

i Qmiv;

fadjas, quodclau

s videbitur, fi n patticulari magisrem

Mil

ip.

*

De Sanäitqte Sacerdotum: ^ t

Ca;.f Il

LU

fam examinemus. $1 enim Sacerdotis minifteria

longà munus S.Praturíoris excedanr:& fi ad iliud

I ts

obeundüm ralem elegerit Deus,qui excellenti effet

avl

virtate pradirus, fan&ificatus priufquam nafcere-

COmmend

tàc

tur, ab eante &ta

a

ultot deferti,af; e:rimi fic dc-

n fongfa

WIALA ]

ditus vitz, ut Angelus potiüs quàm homo víidere-

m ln

tur ; quz vite innocentia , quz religio ac probitas

in Sacecdote requiretur , fi ad dignitaris amplitu-

7777

dincm viccüs debeat comþarari ? Ecenirn f1 verita-

'me/'nF/u,zr

teri dico; quod dignitas Sacerdotis ( uc SS. Patres

du

Tvadi. ,

minitretty

afferunt ) erninenter celeftium fpirituumri excellat

eap. 7.

Md tl

dignitatem ; quis me ineprite arguct,cüm illum in

*

vitz fan&titate ac munditia parem. Angelis cffa

m'urumä!(or-

volo, quos ipíe muneris (ui au&toritare & ;pre-

xgnynan.,:üw

flantiaantecellit ? Przterea fi quilibet Sacerdos ef

.

ztxowf!pwi'

[* 4

"d

claves czl

1

parhitnl

quafi Chriftus , & Deus inrerra ,

wl at

rtcepïnquibus fummam imperii vim, ligandi fci-

!

licet atque (olvendi habet poteftatem, ( quod foli

ilb MU

Deo proprié ex natura tribuendum ) cui inicum

i iptrt

videbitur , & dixero Sacerdotes Chrifto debere

vl

affimilari , & quantum humana fragilitasconce-

h!

dit , divinarum in fe virtntum exprimere excel-

x d

lentiam : Denique fi Sacerdotes omnes fua Chii-

iil

ftus predicatione in amicos & commevfales per-

T d

peosadoprarit;que abfurditas po(tulare,ut vefte

hn

Íemper induantur nuptiali? cercé quoridie epnlis

iftis ftuuntur, ob quas eos felices vocat Evav geii-

rl

3 '/1[06. $s

fta; Beati, inquit, gui adcenam uuptiarum Z4c-

nflm

ni veratifunt. loitur cüm honorifice excipian-

n BIW l

tur;omnidecoro accumbanr, & fimiles Deo red-

i

dantur, à quo ad tam divinam menfam funt invi-

J4P

tati. Huic aftringià (piritu (ancto videntur , cüm

»

h

dicit: Quando federis, &t comedas ad men[am Proverb.

23,.

T

potentis, diligenter atteudeyga appanumtwr t:

)llnf'æ

5j

57

P

AWM

q02

(

Tratfatus II, Cap. xII./

)fïic

P.

bii 6 fitmitte manum tuam , [ciens quia tde

u

lia opertet tepraparare. Hunclocum fic legunt

ZAHnbrof.

[

f

1

Septuaginta Interpreres, & SS. Do&tores , Am-

Lioffcec.

i

3r

brofius , Auguftinus, aliique acde menfa. Vene-

iW

gin

Ausuft.

tabilis Sacramenti . intelligi volunt , quz me-

li

$t2(1,47.

ritó menfa potentis & diviris appellatur: nam om-

1

t

$n. Ia.

Ü

5

& |

nes thefauri & tota Dai potentia infümi debue-

/l

p

zunt, üt tam magnificum ac regale epulum para-

PU

retut, admonetur autemconviva , Z4itte zmanums

'""l'»el**"(

tHuam . [ciens, quiataliaoporret tepraparare. De- .

;;,quct'fwh'

um irüortalem ! homunciones miferrimi ac pror-

,

i

fus inopes tale poterunt convivium appatare? an

yipi

forté (imile condent Sacramentum ? quod nega-

r

]

tum eft Angelis,poterit homo:foli idDei potentiz,

(Y

fateor, refervatum : necaliud fibi hoc vult; ut Au-

u

guítinus declarat, quàm, ficut Salvatoz nofterar-

u':,';;,r;

um

dentiffimo flagtans amore nobis quietem fuisla-

d

boribus, libertatem (ua fervitute,vitam deniq; fua

:| üimhm

morte pepetit; ita Sacerdotes, qui in menfa facra-

tiffima Deum verum eummdemque falutis fuz affer-

]

vj

» W

torem recipiunt,tanto inflammari debere caritatis

m

incendio,ut pericliranteDei honore;fanguinem ac

us

vitan profundere haudquaquam vereantur ifta;

LUA

,'.V-,a.

catitate ,

& virtutum omnium parens ac regina

lm

meritó zftimatur , quantum fieri poteft ; ipfius

kiuy

Chiifti tudeant aff2qui fan&itatem, & prafertim

"as

eam imitati conentür, cüm ad diviaam Sacra-

!

At

mentorkm fun&ioncm accedunt.

quni

g' I Il

fl poh

f eut

E

ST de vobis , Patresampliffimi , de me eft,

o hr

quod (ctibo, maximo cum pudote ac tremo-

re:timirüm quia video inter nos pluresqui ne mi-

At r

ftri-

Sntm)

nimum quidqm fatisfgcerc tot officiorum con

D

&i

102

h1

pe Sa;zäitate Sacerdotum,

LT

&i vinculis(atagunt, Càüm oculorum íncendoaci-

m [ h

ern, ut iïnnoccmiam ac puritatem muneri noftro

annexam conrernple:; illa perftrin gicur,nmmioque

VOGOIGS b

detenf ]

«

fplemdore hebetatur,

& eb petducor, ut iftam So-

An-

laribus radiis, gloríofi Przcurforis fan&itati ,

t Taton

gelorum mundiriz, i pfius denique Unigeniti Dei

debeam majcítati comparare. Qüm vero redu&is

itinideb

luminibus prono adípe&umores plurimorum cere

Al p

litman

no dcprvayat'os,confuctudincs tamquam alteram

nàáturám radicatas ; füffaodorignominia , confu-

hr De

Tilst t

fione percellor , nec video qua ratíone, quo titulo

Sacerdotís nomen multoque minüs facerdotti am-

ft"

bire dignitatem audcamus. Cüm itemn, perpendo

od p

hac menfuta rationem omnibus effe reddeodam,

Jepstuit, *

« t

concutior ttemere, & neutiquam admiror, fipro

a noftcat

paucis faciet fententia judicantis. O Deusto zqui-

tatises arbiter, fateor: fed & clementia tibi vin«

ao fl

dicas bonitatem : ergo folita, obteftor, piétate &

lil

at

mifericordia , icelerum noftrorum reatustége, ac

i

totius negligentiz maculas tuz paffionis merito

r

abíterge.

JNon utconfun

dam vos bac fc

iiäo', fed ut Pa-1.Co-

yingitt

rinth. 43

tres meos chart[[imos moneo. Minime intendo Sa-

Neconci«

g wl

cerdorum infringere animos,ut quáfi defperabon-

dantani-

yptti äüf

exerceic mo Sacesi

dideaffequenda ftatus (ut perfe&ione

definant quod ceperunt ? id enim cemerariu

m fo- dotes.

um

ret & abfutdum ; (ed per Jefu Chrifti vifcera hot-

) QMVWE

tatum eos venio, ut incam rationem incumbant ,

uÜ

"

qua multi fan&itate florucrunt : recordentur vir-

tuti fe, non defidiz ; continentiz, non voluptati

: memi-

pietatis: exercitio, non otio effe natos

) [imü'; )

^

nerint fein (ummum honotis faftigium eveQtos s

BHe, ut

mp^ .

ideoque ftrenuis animis elaborandum €

P

teftinguant malarum affe&tionum aftus, pcxditcs

fno«

G «

[o

M(FT'W

104

Tracfatus L. C Izff.

d

mores in melius emendent , cum fervore faluti

u

füz invigilent : fic namque mentes humanz ci»

a

n

j

leftium bonorum plavía irtiganttiz, ac gratia Dei

DL

»

"

cooperante ( quz petentibus non 5:gatur)officio-

W

rum fe vinculis & teligione folvum.

u

t

'Altitude

E:fi vetó fumma fit dignitas Sacerdoralis, ut fa-

!

excitare

facerdotii tis oftendtmus ;; non idcirco timore debent cor-

ripiSacerdotes, ut defioant obire minifterium, cui

"

debet ad .

&neliorem

fuaipfi voluntate f devoveranr,& ad quod à Deo

gin

nW

g

founer; Allumpti (urit ; fed majores deber hocaddere apt-

[

mos,ut variarum virtaturm ornamentis circamda-

fun&io .

g k

nem,

ti, dign£ idipfum valsant exercere. Quàd ficzla-

(&MW

fiium donorum affluentia deficiente nondum pet-

Q'L'&Mm

fe& illis cingimur ; faltém in votis illa habeze, &

vintat

B'aülxx i ':'

vitiotum fordibus eliminatis ad integriratém an-

'hclar?,atquc humilitatis (tudium am ple&i defide-

rio oportet , quantum ia nobis erít , quod perfe-

)d

l

&ionis defiderium, fi (incérum eft & efficax , ac

'*W*W

cum diligentia conjunctum ;à Dzo meritorium &

um

laudabile reputatar, & duos hos effe&tusin omnie

| F'l,mzugïzö

um animis conditionis noftcz amplitudo ; & fan-

iniyii

" &itas requi(ita opetari debet.

IWIM:I

Sententia fuit Zenodoti, qua ob famzs celebri-

[

€icero

tfatem Gracis meruit inter Adagiateponi : Sitgs^

(

Orator.

$m apprebende, €$ medío potiéris.Tulliusicem

ad M. Brutum de Oratore petfe&o , cüm vellet

NT

fingere & cxprimere Oratorem fummum, tantas

D

ait ci neceffarias qualitatcs, ut necinveniatur , aut

: ; :j///lizb:

umquaminvenieadus fit, qui omnesin fe efTe pof-

fit confiteri. Dicit tamen neminem ob id defpera-

tione debilitare debsre, quód propofkum fe affe-

: gUad "i

qui poffe diflidat : fed illi, quem aut natura fua aut

fütin,

pratantis ingeníi vis forté deficiet,tenendum effe

"(frvide

curfum quem potetit, ait enim:;Par eff omnia ex-

3l

perirni

—

[

!

1

pe Santlitate Sacerdotum,

Iof

QU r

peririeosqua ves magnas 6 magnopere expeten -

H As

dasconcupioere, * & prima [equentem, boneffum

Ht rl

eft in feeundis zertiisá, confiflere. Pari rattone, Ut quis

uj

boüum imó optimum Sacerdotem qualem quan- bonus fit

lt

Saceydos,

tamque fingere non deceret ? unde illud ipfum,

maximé.

Atl

quod in tali eft optimum ; defperandum non eft:

laberan

tttdlntgg,

ná in praftancibus rebus magna fünr a, qua (unt dug,

"üfertm, oj

optimis proxima,quód fi fecundi, aut infra fecun-

dndi D

doseíle non poffimus, medium faitem locum ie-

nlreap.

neamus. Hoc e(t, cujusadmoneo, dum facerdotii,

ticttrmd

dignitatem & fan&titatem oftendo : illadtamea

Qulfteh

quod hacteaus eft didtum, minus eft pro tci maje»

um

fiate, & quam longé ampliotem cogitatione tats |

iib

tüm & mente comple&ti debeimus. Finto ye:bis S.

Bafil. bss

Vi

Bafilii, qui poftquam Sacerdotes munetis fui &

snil, z.

ii deide

puritatis fervandz: memores reddidiffet, hac ex

de bap-

quipele

Apoftolo fumpta admonitione concludit: Clm has ;

?/[mo, €»

um L

stad, promt/[rones babeamus , dileili,vepnrgems .

2.Co-

À

st

n05 ipfos ab omms inquinamento carnis ac[psritus,.

rénlp. 7

Á oms L^

perfictentes [an&ificationem in timore. Det: ncc

ia -

llam aliqua in ve dantesoffenfionemsut non vi-

!

tuperetur mim;[icriüm noflrum , fed tnomnuibus

Vil

cþy:mewde»m: nosipfos tamquam Dgi nfifz(zjiras.

ii

T

CAPUT :

jó g ü*?-

Sn&erdate; excellere plebem tenentnr in fantli-

/|

d

tateyita : ö' regia [piri

d nobilitate debent

wl

: e[e con[bicus,

gmnöiü f*

af

) N 'A

Uod voluimus effz vitz Sacetdotalis inftitu-

i

tutum , nonnullis ftri&um nimis ac difficils

mutrf'(

u

fortaffis videbitut,te etenim vera arduum prorfus

it

l

apparet ab homine infirmo in peccaris concepto

TU

H ;

."I" M

rod

Tratfatus Il. Cap. 1LI.

1 ? Nm,

& nato S, Baptilte poftulare virtates: cüm ille in

p

j

m

"natris utero fanctificatus, & tam inufitate Dei fa-

P m

X

vore przventus (it : flagitare item ab eo, qui carne

y/ ;1

yr

cingitur mortali , czleftium mundittam Angelo-

"n ;A ggml

rum, afperum ac durum reputatur. Uade;quamvis

praallegata veriffima fint ; pronoftro tamen fo-

| 'VL,«JW'g

latio minus aliquantulum exigemus , eam nimi-

:,-a)w'"-ojgü?

£um vitz integritatem, quz in veteri iege äSacct—

dotibus exigebatur , quod ceité moderatum erit

[f'hww

omnino, cuüm facerdotium no(tram itad antiqui

| .,;,,'gmun

Teftamentilong;(Iimé poft fe relinquat:tum etiam

:m&.m&nï*

quód cenditiones omues ab illis equifitae, probi-

m

2.C»-

eia1b, 1o.

tateni his (e&tandam denotarent.Enimvero fi tunc

] W&.miv

omnia te(le A poftolo,in ng'ris contingebantigi-

, A'm,'l- lu

tur.ea maxime quz ad facerdotii mirüfterium f pe-

: d

ii

Hie.p. 9tbant, hinc SS. Patres , qua tunc Sacerdatibus

fif- ad conveniebant, nunc maximé convenite fenfu mye.

^

ia

L

Fabiolat. ftico atbitrantur,

Íic DD. Hisronymus.& Grego-

dnit

Gregor.3n

gller.l.2.

tius id magis figillatim perfequuntur.

Quirr'malm

£. 1. (f5

Primó itaque precepit Deus , uté duodecim

T.

€» lib. :

* tribubus filiorum Ifracl, una Levi eligeretar , quz

bt

regi/l r£

à plebe disjunéta cultus divini miniftería fubitet :

p;uþlulul

€. 24*

Eotezepore /epami;xt tríl5n Leui, utportaret are

Deuter.

Y9. -

cam faderis Damini , hinc elicicut uba conditio ,

j

Sacerdo

qua multutn Sacerdotibus softris neceffaria à po-

þui,m',

tesà ple-

pulo feparatio probetut:id eft , u nullis populari-

m

be fint

buscogitationibus íntenti,nullis intticati cupidita-

feparati,

ii

hi

tum impedimentis excellentiorem quandam vitz

[

E

)

rationem perfequantur,hoc enim per hanc fegre-

c'c'z:pcu:h

gationem intellioi fic declatat Ambrofius:Zides im

«dmbr af.

!rm//vf!n

L 1. 6ep2t,

Sacerdote nibilplebeiumrvequirimibil populares

tl

&. d Ire-

nihil commune cum [Hudio atque u[n C snoribns

gausm

lo

multitndinisobriam à turbit gravitaté feriam

ilun(,

t fa-

at

2yilog, yi:hm,jt'ngaldregandus,dz('gnimsjh'w'ndim

eer

, (1

j IIl

De Santitate. Sacerdotum.

107

TUtes i

cérdotalis, Quo mado enim poteft obferyari à po-

D

ulosqui mibst babet feparatum & pepnta.difpar Á

mabcolqlïiü]

multitudinei ind enimo $n te miretur i [wa «n te

Ddftam hyi

recornofcat t fi mibil in te ad|piciat.quod nirrafe

Sidsqua

anyeniat?li qua in fe erubeftit,un teyqué veverendit

i

BO Lmenfy

arbitratur offendit ? [npergrediamur sgitur ple-

105; 640 t

" deas epinsones, aC vtlgaris fexnita [olià declinemns. .orig.

ts

t

"

:ec heec Jeremie verba:So- born.1te

HacacceditOrigenes fu

hat ej

Ins [ecdebam, quonia cüóminatine vepleflitne, ait e-

fetet -

mä'fudanriqui

nim: Qsado yrtAmultitudints smitamuv,ntc con-

| erith. o

um

: varfatianaflm P popnlo e[ff smelioryeo pe[fnmus di-

o p

cere,Salu: fedeba fedemus quippe cum plursmis,

sreroütüng

quando auté vita nofiva fuit talusue nnllus nobís

apbtie

fenfu s fermaue , ge/iz'.t coaquetur s tiumc po[umus

lml

- diere Sofus (edeba ficut dixit Jeremias Sacerdos.

cerdatbn

Eandem do&ripá de Sacerdotum digna & (an&ta poBrina

t

fupraple

bé converfatione confirmatmirificeCon- notabilis

us eft : ex Gonc.

.M& Gty»

cilium Tcid.in prócemio feff. 14.cujus titul

Trid.

- Quid clerici laicos sn vita, fictst in officio, prace-

Ontilo

;E&uo&ecïm

dànt, in quo capite inter cetera hoc cormendatur :

Trident.

ia

Monegt Epifcopi (uosClerscos,at cover[ationesfer- m u

Yi

s0one, fcientia Dei populo praeantmemores ejus

a?

guod [evipti eff x Santhi efFote .quia & ego fantius

suuond

sARCÀ jnxta "Apoffoli vocé nemini dent ulla offen-

N

o fioné ut non vituperetar minifferin eorüi : fed in

vlf -

omnibus exh:beant (eficut Dei minifivos.ne illud

üsïmiwiäj

Propheta détd vmpleatur in eis , Sacerdotes Des ,. "

Qu

contarpinant fantlaty réprobant (egé.Ex pótt;i- 53

p

dé rep:titin hunc modü : INibil eff quod alios ma-

Jmbt

gis ad pietaté e4 Dei lii affidue iflrnat quàm

eorg vita €$ exemplg.qui fe divino miniflerio de-

j

dicarunt. Ckm emim àrebus feculi im alttsvé [nb-

u

4f

lati loctin confpitiamtur, in eostamquain [pecuo

gf

n

lüveliqui octlos conjiciumed ex eis (umunt quod

,j

j

tmitentur. Quapropter fic decer omuino cleri

| )

,

10$

Jqralfates II Cap. ILI.

H

jn

cos && forté Deivocatos vicam more(a, [(uos omnes

i^ Á

cáponere,ut habitu.ge[f uyimceffn.[ermone,aliifqs

M i

",

p

omnibus rebus vibil nifi gvaye moderatum,ac ves

p

o

Ligsone plenum pre fe ferant. Leyia etiam deli-

^

u

Ga , qua n tp[is maxima effent, effugiant,nt eo-

o

s

rum acliones cunttis afferantvenerationem Cám

t

D

R(m

fgiturquo major: in Ecclefia Deié£ó utilitati $

ornamento bac fint , itaetiam diligentiss f[unt

j a

ab tp[is obfervanda. Fla&tenas Conchum,ubi fane

4 m

multa fant digniflima,quealtá memozii reponan-

-mW

tar,ut (ecundüm hzc vitz fuz initituaut act

gal

y

^

iongs.

$.. II

3 ka D

Oluit ergo DeusSacerdotalem familiamàte.

Mwm»q

V

liquisolim fejungere;& cultui (uo dedicatam

qu

AL

n

Sacerdo-

nobilitate excellere, liberamque effzà ve&tigalium

p

N

o

tesà fpiri-

onere & cributorum, Hoc ipfüm nunc majoti jure

*

tu nobiles 2

T

fuis Sacerdotibus poftalat,fiat nimirum alta qua-

fint.

r

dam mente præditi,& animos ggrucr«»ü)s iuduant:

nonago de vanis majorum ticulis & exterioti li-

v

L.

bertate quátantoperé ambiunt ac veaetantur ho;

u;;.-:s*ärr

mines plebeii, ( licet etiam iis gaudeant & exemp-

tion'bus faisac immunitatibusfruantar)hzc enim

"u

minoris (ant momenti, fed (piritualem commen-

(

do nobilitatem, & liberos affectus, quibus negent

Qn

jlied

vectigal demoni,catni ac mundo:genérofascom -

mendo cogitationes,quibus fuperna veftigenr , &

| lomup

terrena altis fordibus immetía prolctariz multiru-

1

ltzmüïn

|

Phil:P. ?- dini relinquant;ac fateanturcumA poftolo, -ffra

pl

conyev[atioef? in celis,nos cumillaftri Angelorum

du

gente commetcium habemus;quippe nobiles no-

Aüitry

bilibus adhzrefcunt, Tales effe Sacerdotes atfir-

1. Peir, 2.

|

Is;rhmæ

matS. Petrus: vos zutem genus elefium , Regale

[Itttocy

M

facerdotium.gens [aufla,popuius acquifitionissut

|

li

d

l

Viribtes ejus aumtintietis,qui vos de tenebris vo-

"tln

(AUit,

L

7

4j ]l

De Sanäim*te | Sacerdotüm,' — 109

WT//Z; /[mm

cavit in admirabile lummen (utwmn. Gentas dieit e..

Vfj

detium,non per carnem & fanguinem, Íed nobi-

N

"d"'"'"ü,m,;

litate [piritos & adoptione fiiorum Dei, fimile ei

Sacerdoà

AYt thag]j

animi munditia & clarítate. Regae facer dotimm :

tes qui

"lï'!ldnr.«m

Rege£$

Reges effe oportet;ur in pravas menrtis affectiones

IHlttn (

dominemini , & corporis lbidinem reprimaris:ut (inr,

ACnbdugn

in omni actulegem impleatis divinam,& ad re&z .

Wl/l!(l/!l);t /m

ratiopis dictamen vitam compatetis , véftti re&to*

tumybifin

rescüm eftis, populo item operibas bonis ad ex-

amireponm.

emplüm 1mperatis. Regesterrz vos appellat.quód

30401004,

terrenas delicias contemnpatis : Reges hominam;

quöd ip1llos, Deo tantüm fecundi,f piritali utamie .

aiamite

ni poteftate,quz longé major eftac praftabilior eá,

TM

r

vés hujus mundi ia fübditos gaudent

quam Prioci

rediplim

exercere, quid ulttà ? ipfi vobís.damones patent ,

Tj

& veftram auctoritatem verentur, tabta cum Deo

ag |

vobis conítituta eft neceffitüdo , ut ad nutum ve-

(orodutnt

ftrum czlo delapfus fuorum fe. fi&at tmanibus Sa-

.eeitil

.cetdótum.Vos denique quia regz!i eminetis facet-

quarc o

dotio,corónam quod regn: inigne eft.& in verti- '

d o

ce geftatis. "Pro tanto merito gratiam Deo refcry—t CT.

muhacelt

Evangelifta: Qxia fecifHi nos Deo nofiro regnm. G.

€$ Sacerdotes, & regnabimus fnpär terram.Hioc

ymconnte

etiam fibi reliquifque Sacerdotibus adícribit Na-

Gregor,

;;,qnhusucgm

Nazaanz,

Y nkü[äi(ï

zanzenus: /sspersum enim uo3 ipfi gerimts mml-

ótat.ad cé-

yidit

to etiam prafl antiuus & perfeciuns regnoterreno,

"ves Na;.

tam illuftriloco ftnt Sacerdotes,vt fe & Reges ap-

Md

pellent & habeantur. Addit Apolftolus : Gers fan-

umAWW

Ga;quz confecrata & divinocultui (it devota,que

vll

annuntiet virtutem , & Dei pradicet majeftatem.

qip?

Populny acquifitionis ; quem fibi Dcps fanguinis

f

L

i

! g!;äl!

fui pretio comparavit.

j

Mitabile eft, Deum voluiffe,qni minifterio fuo

u

r

;

7

Sacerdotes legesentur , nobiles effenz & agimo il-

"T

uftiiy

n

4

4l

»

410

Jraéfatus II. Ca

lF.

gW"

luftci, [ ur jam di&am] «ft at nonoe videmus id fa«

;l

A

LP

cere reges terrenos, quorumà confilio aut cubícue

Pü

4"(&

n

n

lisiitantum effe poffunt;quigenetis fplendore aut

P mum

adícita faltem nobilitate antecellunt ? Mandavit o-

«t

du

x-hq

D8. 1

lim Nabuchodonpfor,ut Afphenez przpo(itus Eu

j

212

n

nuchorem zztrodnceret de filits /[vael £ de fe-

WW

sniye Regio. tyranmornna pueros,in quibusnul«

| gt

la ejfet ynacula, decoros formaa & eruditos omzs

g'tïitW

fupa'en;id, eantos feientia €4 dollos difeiplina, &

l*m'mm'

quipolfent fGavein palatioRegss,"ut euutrititri-

j m

bus annis, poflea [Larent im con[petln Regis. Quis

ergodemirabitur,à Rege Kegum & omniumDo-

gt

d

mino eligi Sacetdotes , qui & ftirpe regia vittutum

ont

fint; & cximi:a animorü pulcþri:udinc elucefcant?

n

CAPAILT.IV

qizin

L

l

nl

Sacerdotes omui debent macula [pivitalicavere,

g u

adexemplum eorum, qui in'vereri lege Sacer-

i

v dotes eltgeþ.znmr.

|/

"

st d

M

S b --

. Wa

"TON fatis vifum eft Deo unam ducdecim

?Xiüm

tribubus elegi(le, hanc fuo juffa à plebe fe-

"u

l

d

gregatam cfle, ipgularibus gaudere privilegiis, &

emnialiacura fepofita divino cultui ex íntegro effe

| Hs

mancipatam:non id fatissinquam, fed plura exegit,

d

t

1

ut quifpiam ex ifta tzibu, Sacerdotali munere fun-

Levizl.

getctur;ut videre cítin lega& prefertim zt.& 22.

J qäuf

e& ..

Levitici, ubimültz tequiruntor condiriones : in-

Qd

Condi- tet ceterasha 21. cap;Homo de feimine "daron,gni

lTA

tionesre- babuerst maculatm.non offeret boflias Deo (uoymec

ltrivgl

quifitz ad

accedet ad minifleriz vins.fü cactis fuerct, fi clata

At

facerdo-

tium anti«

dits;fi parvovel grandi,vel tote nafo.[i fratto pede

At

quum. Vélmánn, fi gbbns fisppus, [ialbuginem babens

Pj

37

D

s y

De Sakä'r'itate Saterdotum,

TIÍ

nen.ïcwdm

án octilo, fijugem (cabiem, fr ;mpr!zgz"ncm- incor-

ifüüähom

oreés Vel hermio[us.Ecficut certum eft,quantum ad

Wilplnjo. ^

fenfum literalen, legem hanc exoleviffe, & plures

r Ma,

defectusibidem enumeratos parvo fore impedi-

ovl

mento;quo minus aliquis nunc initiareturiita con*

DLT

ftanter dicendum per minuti(fimorumdefectuum

VMohon,

expre(lionem,Deurn fignificaffe, eum;qui futurus

Pitility um

efletSacerdos, vit« innocentia & fingulati mentis

dpina t

putitate excellere debere: nec in illo reperiri poffe

tj

vel minimam morum deformitatem, quz exofum

effet redditura , itacommentantur $S. Elierony-

, Mi Q]is

lrcritnDo-

mus & Gregotius; aliique, A Deo videlicet, quo-

Hier, d*

Greg. ub$

Ifayimm

ad hoc munus, cecum excladi; quia indignum fit

fuprà

elictan

protíusac ineptum , eum Sacerdotem effe, qui

Condi-

nulla fit erüditione atque do&trina illuftratus , &

tiones illae

[

n

c&leftem Theologi difciplinam vix à limine fa-

mylticé

explican-

u'r(u.lifarm,

lutatit, R ejiei veró clandum $ quia velit Sacerdo-

tür,

m dttt

[

teseíle, qui viam virtutis umra celerirate perfe-

quantut.Fra&o pede aut manu debilem ; quia de-

cet, agiles (int , qui optimis exercitiis incumbant

Gibbura ; quia eorum abhorreat convetíationem,

gt r

,quiad hac tetrena devexi voluptatom in ceeno

volutantur , il'ofqueamet, qui cxleftium amote

Lmüïxxiyw

jpiie

ducuntue , & ad füperna mentibus elevantur.

ag

Hunc potró, qui parvo, vel crandi vel torto nafo,

id eft, nefarium, aftarum,& verfipellem ; quia (in-

g.mmxkld ?x'mä

eeritatem candoremque animi ampic&atur. Lip-

K Mhm-"

pum, quia fuorum toilat de numero miniftrorum, ,

i

sz[mu'

qui nulla confideratione incumbunt aut attentio-

p

ne, ut divina mínifteria rité peragantur, Albugi-

j

nem in ocnlo habentemiid cft;in cujus mente pra«

hp

vi affe&tus radices agunt : quia, ficit nubes oppo-

(4019

fita aufert oculo vifionem , ficinordinati impetus

T (l

zectz raionis judicium abfcendunt, Herniofum

if

A

ji

depiz

h

II2

JTratfatus. LI. Cap. IF.

j W(,uu

denique ; quia abominetur eos,qui corpus infami

p

cupiditate maculant , & à libidinum turpitudine

d

nequeunt avocari, fic pet omnes defe&tasin lege

a

nominatos, interne mentium deformítates intel-

,íP

liguntur.

Praterea, cüm hzc ita precepta effent;ut facile

| h

p

capi paHe;nt & teneti ; eadé tamen Deus tepeten-

;gllldtlm

docommendavit; Nec ingrediatur intra velum,

j !al[

wec accedat ad altare, qui mactla babet, 8$ con-

'W". W

tanmináre uon debet (antlmarium meum. Quz

lt

fic expofita proeuldubio probanr;quod i conclus

gl

one poficum eft, Sacerdoti neceílariam efle mo-

ij at

rum integtitatern, munditiam vitz, & viitutisa-

Is

bundantíam, ne inipfoinveniatar vellabes mini-

ennol

ma, quz infamiam arguat aut fccditatem: per hanc

enim, vel leviflfimam, Angelico munere declararü

! iriindignum,quod bené ex sggerat Apoftolus ubi

Jrin

P5 Cg.,

dicit: $ic nos exiffsmet bomo:ut miniffros Chriflà

tipin

rinth. 4, €4 difpen[atores myfleriorum Dei,quahi velit;Ta-

ln

Sacerdo- |is à nobis vitainftitaturtam fancta & àd omnem

tes vivant,

compofita puritatem ,omnes cxpers vitii & offen-

ut decer

toinifiros

fionis,ut ex a cujas derur intelligi, nos e(Te »zná-

Hü

Chüfü, Jféros Chriffs €9 difpez(atores myfieriorum Des,

Idem Apoftolus alio loco expendit emphafim

n

ii

inclu(am im 0 15:/fros Chr 1] i declaravitque eo

t

fighificari innumeras & excellentes virtates, qui-

| Mi

a Corni, bus cópatatis veré miniftri Dei & haberi poffumus

m[lümmgü'm

[

& vocari:cumq; diceret, Ex bibeamns no[mettpfos

|

Bu sls

Dechra — ffeur Dei miniflrosgloísá addidit, que exponeret,

tur in quo-

nj

oporteat

quod allatum erat iavolutum : ( minsffros (eilicet)

in multapatientia, in tribulationibus, in necef-

"dgiys

e(Te mini -

s

firos

fitatibus,in ang u flHiis, a plagst,in carceribus,im

li

me;

Chifli. — feditionthns, in laboribus,im vigiliisan jejuntit,

t£ 15

.M(m

Árii

zn ca[Hitate , im [esentéa v in /langanimim

A

Spirí. — "n

il

]

De Sandlitate Sacerdotum,

113

qu,quicorpmi[&

N l

Spiritu [ancla , in caritate nonfiLa, vn verboveri-

tatis,in virtute Deti, per armain[litia À dextris C8

Md

Fniféris , per glariam C ignobilitatem, per snfamia

r

€3 bonam f'amam ut fedutloves t$ veracesficut qui

ignoti Ó cogniti: quafi morientes, 4 ecce vivimms:

Vdfenz u

ut cafligati 5$ non martzfcatl:i: quaf trifes , fem-

D (Qet

per autem gaudentes : fjcut egentes mnltos autem

(ritrg u

decupletantes : tamquam sibil babentes » C omnia

N TTS

olfidentes. . Ceecus fit omninó , quinon videat ,

nntn, Qu

quanta hic attentiüs infpicienda adferantur; híc

udlsconde

n deme

enim quafi myftic? explicantur illa , quz in Sacer-

dotibus antiquis obfervari voluit Deus; quorum

1 i

loco virtutes (üb(tituendo , qualia fint oportet Sa-

6s nil

cerdotum ftudia, declaratur. Ad quod pauló fufiüs

t p

perficiendum Deo auctore accingimur.

mee du

CATPDSEES O.

TT ii

De wrtutibus miltzs , quas Velimenta Sacerdotis

iOf

legalzs fjemficarunt , €$ quibiis Sacerdotem E-

;1.gux'.'wtilüïa-

Vangelcum decet exarnari,

/

N

j

al

Tá ;liquem fuprà d

iCb conditiones non defi.

E

Suþ. Le

j

cerent,non tamen hoc folim,ut facerdotio fun-

sl

Vil2

geretur, fufficiebat : re enim vera , fatis minims eft

yalut

vitam nulli türpitudini aut reprehenfioni obnoxid

mftk&?&W

ducere, nifialtera Juftitiz pars adfit, que docetho-

mwsvmcj-?

minem piis operibus infudare,& virtutem À natura

pe

infitam corroborare diíci

P

»lina ; unde pracepit De- Exe4. 1?3 ,

Eu

us, ut Sacerdotem nulla conditio deficeret ; ad mu«

" d

hus tuum rit? decenterque obeundum ornamentis

admodum divitibus indueretur

ULL

,quz fingulariar-

-

:þll/d!l"'*'üx

iticio, ipfius Dei juffü, confe&

a elfent.

Wguv iï:'lm

Quz quidem veftimenta,prater fenfam littera- 7,,5.

'il

j

«m,quem füprd oftendimus, multa reconditain fe c. ».

Veftos $43

[ /.[ ll C:,r

mnyfteria comprehendunt, potillï;nüm virtutes in.

gcmä

cerdops

"

114

T vatiatns 1I. Cap. F.

)'RBW

antiquifi. te

quibus Sacerdotem decet exor-

i

rva5 & fpiritales,

! Wml

gnificant. 5 rj (ic SS, Hieronymus & G

regorius ubi füprà.

virtutes

l)

Saceidotis

G:?gor.

Veflimenta etenim Sacerdotis; quia aliud

T

Ü 1 jion

innova . 4/4m "ve

Éa cpera uirtutum debemus accipere ?

i

lege.

Proplieta atteflante » qui aut : Sacerdetos tui in-

r

q,lææ)mï

Hier.C — duantur juflitiam.

!

Greg. u*

Porro confotmiter huic dectrinz & Spiritus

u

Emi

j

Jup.P[-31 C i ctiintento , operz pretium videtur.magis enu-

p

cleat& myfticam iftorum ornamentorum referre

Juuujü.ä

declarationem.

g

bat:

€xuere

Primo ordinariis fe:veftibus Sacerdos exue

i

m

inziet

vitérem — utiielligat

ur Dei miniftre opus elTe deponere fe-

hominerm

cundum priffinam comver[ai tanemveterem boni-

r

" h:ff *l em,qui corrumpitur fecundzm delideria evtorts :

dyet at

nj

renovari autem [pyritu mentis a& ; 8 indnere no-

Iu

" eum hominem ,qti fecundzm Deum cveatus eft in

juflitia,CÀ [antlitate veritati, GL ex quo fueritini-

piüetlln

tiatuslong? diverfam vitam fibi effe ducendam ex-

m

iftimare. Ind? ve(tiebatur tunica longa & candida,

z

quamAlbam vocamus; hac fignificat Sacerdotem

m

debere obtinereintegritatem & vitz innocenuaámyg

al

quam puer babuetit;in cujus fignum ei inBaptifine

Vign

Recupe- - dictum eft:. dcespe veflem caudidam C$ smmacn-

dmï*w w

rare inno» /475 jssocentia , quam praferas ante tribusal

dtfmhxluäx

cemiam. ()5,/7; Ejufmodi etiam verba preferuntur , cüm,

Wt g.

. ubi Sacerdos inftituitur , Racerdotali veftimento

i

donatur : ut rfiemor fit virzutis ftudi

o cengenitam

Ti ,

cis efflorefce-

,tunc puritatem quotidie magis ac ma

L2

per

Tmmemlis in-

Mi

j

xeroiti

g re debere. Defüper hac, pallio fü

Kf/ IIWW

emniüm . due

batur mirabili opereintertexto , ut

detur intel^

^ bf, fömm

virrutum, liei non füfficere , fi

probus eftimetur & integet ;

nj

ti totius virtutis ornamenta ,

fed pracer hoc requi

us

qua fiativum quafi

colorem addito fplendore ac-

id eít,

ägæfqua

8td, 29 c;pdant. Há&c tuuaica vota erat h]mfnth»m :

£010-

W,,,,,,m

.T.

De.Santfitate Sacerdotum.

IIf

Mi

colere ccelefti & intalas u(que propendens , mini-

Jtytc d

itdihi ia

mt dubium eft , quin id fibi velit, ut virtusSacer. Vita Sa«

cexdoruq

Man At

dotisnon fit plebeiorum inftar, fed heroica & qua,.

ccele:

Va i

ficosleítis, qux' Divorum in coaelis commoranti.-

füs.

um zmuletur munditiam , exprimat fanctitatem :

ut non tetra, fed corli incola, non homo, fed An-

ime & a

geluszítimetur: quod efíe Difcipulos , càüm eos

dnt pagits

Sacerdotes inftituiffet , dixit Chriftus « os de

inm rl

boc Ioan, z5,

mundo zos effzs.

Hoc eft vettimentum quo cir-

cumdati Sacerdotes o

irsenitar

ptabat Pfalmifta : Sacerdoreg Pfal.

j

d dputtlt

tl indnantur jufliziam. Tuftitia porró virtus qua-

damuniverfaliseft , qua ceterarum in fe formas

gum

ngnwü

compleétitur: quaíe Job , qui['ut fuprà ] Sacer- Trad, ;

dos erat , amictum teftatur fuiíe; dicens : fuffitia *"P. .

um

indutus [j $ vefHivi me [icut vefFimento, Ubi !9

mzmmgüq

notaillum velle, f&

vf

juftitia plané füiffe coopertum

D Grag. [A

qqia docente $, Gregorio, quiunain re

juftuseft , Moraz,

iigdme:

cxterarum reus; ftmilis videcur illi,

qui ex uno

Mga& mä&aï

latete tectus , ä;cero nudatus incedit

j

1 fed opus

eft veftimento,

quod totum corpus operiat , ac

uum:maï

tueatür.

mnmüm

Subdudtitium ve&iä ht

timorem: ille enim

yjus dicit Gloffa effe Dei Timor

:Wö [

juftitia cuftos eft & fan&titatis Dei.

fn i

defenfor : quae füpe

refle neutiquam poffent, fiti«

1 : (Mm'

mote deftituerentus, Unds communiter in Scri«

ii*

ptura fantitás & timor conjungunur , $a Sapiens: Ecdl 2

du

(f

Fisccedens d fervitutemDet La im inflitiaGlti- .

$

more,

g

Et deS. Simeone affirmat Evangelifta : Erae Lue. zy

jufbss

8 rimoratis ; etenim (i

D

C fe res habet , quó

jutior

» €ó majori quis ducitur timore : quilibeae-

Jrcüfjr*o"gii

nim»q

uanto ditior , tantó diligentiüs invigilat, ne

Iszlv ;3;

sf

n

tieíauri & opes conquifitze rapiantur. Ex hujustu- Exem.

;

Cz, quz czralea erat, fimbriis dependebant zz4- plum &

m[l( " 115

$,

"

f

li

nabula de anra puri?mnoqua cx mento$.Hiero. do&jna;

2

-

nymi

yP

116

Tralffatus 11,. Cap. F.

W«

nymi erant fepcaaginta due, & hacinter malogra-

ym

d

nata in extrema parté tunica per g yrum.

1od innuere videtur , non efle fatis,

fi vita Sa;

1!

l"vw"gl

j

Q

j

cerdotis in

fe(c incotrupta fit, fed debere illam illu

J

p

&xi fao luminejintuentium in fe perftringere aciem,

üymh(fm

& opere, verbo ac motu omni itaafficere , ut illi;

agint

vittutem quam ftupent , imitari ocyüs conentut j .

ml

qi

fic enim animi pulchritudinem foris promicare ne-

äi:fv(mf[':q

ceífe eft, & ex oculis, vultuque, toto denique cot-

n

, pore corufcantes quafi fanctimoniz radios emitti ,

"m

ut velut campanz fono omnes ad pietatem invi-

&

q ï[ml.W

tentur ,

nec paffüs debetfigi , quinon ad virtutem

erudiat , & re&z alicuj(ts affe&tionis inftituat tra-

jechsd

£tationem, ut quoties greffüm fixetit , tocies de di-

4

u

(ermonem habuiíte videatur : & in marginem

j

n

vinis

Iu

m decet plane , ut integritatis

(

-- ufque veftimentoru

;

circamferat teftimo

nia: nihil deniquein meimbris

m,a&

,quod

! s

emnibusfit , quantumvis appareathumile

:tonà fan&titate compolitum quivis fateatur.

rutidim

rtenoh

Exed. 304

Super

bis duabus tunicis , Swperbumerah deco-

rabatur, v

eftebrevi quidem, fed que alias (mptu

aret : nam facta fuit de asro,hyactue

& valore fuper

tho €$ purpsra,

coccoG, Uis tinélo, G8 byffo retortao-

QUmm

3

mirabili arte & textura,variorum

p polymitarz'o

.

m

coloru

m

ecIes

fundens, qui quatuor elementorü

| t

fimilitu

r

em quandam referebant. Hinc colli-

L

unc Docto

resin ifto fhpcrhumcrali totius mundi

Wm

*

í

telligat Sacerdos ,

R,

j

ignificationem inclufam : ut in

h

fortitudo illum tanquam Acdantis a

licujus humeris fuftinen-

RUT

t (an&timoniam requiri,

& patien- dum effe, camque proind

a t

tíia.ad fuf-

(lit (üfficere: ut intelli-

ferendos

uüz & fibi & proximis po

WL]U], f

nium hominum fce

lera & neceffi-

libores,

gat, inquam,om

tates fibi effe portan

dàas, ac cum facrificio litabit ,

.

F:«aïä

um reatu veniam

L

sanq

uam cauflidico , pro omnj

Pra-

u

togandaga

o« P:cmul;a.ndag',

61

De Sm!ïitate Sacerdotum.

i

kbzcixmb'

?

Pratereà confectuny elt * Rarionale , itém ex " idefi

dÀ

pectorala.

anro, byacyntbo, purpura, coccoá, bis tunt1o,E9 byffo

T

Exod. 3g»

Mfel

retorta , quadravgulum duplex , menfura palm

55

ol

fatlad, funt catenula fibi invuem cobarentés de a&-

pcdiphgcrm

ro puriffimo. Pofitiqüe (unt in Rationali lapides Caritae

tditre, u

duodecim pretiofiffimi,in quibus (culpta erant no-

qua: ad

Vayiscont

proxim

mina duodecim tribuum Ifrael, [Fngnli per notmina.

X

habetufe

fingulorum. Parati [npt. &5 duo lapides onychini ,

m'ud:m'qucca

adfiriéli €9 inclufi auvo ,E2 fculpti arte pámmaria,

valoremit

fingnli [ex nominibus filiorstn lfraél , pafítió, funt

jj

en lateribus fuperbumeralia i2 monutnentum film-

abl

rum jfrae!. Hic noverit Sacerdos. humeris fuis fü-

j ifb

ftinendas efe omnes fratrum moleftias,& diffscal-

j, od ded

tates; ac quamvis melefti &graves fint,ftimandos

yinmugnt

elle pro unionibus, nectantàm humeris geftandos,

t intprz

fed & pe&oribusinfigendos efTe , & ipfis medullis

vemmen.

praferendos , ut fic eos ament atque miferentur,

Wk, Qu

Hzcomhnia catenis ex asro fabrefactis uectebanz

vt

tur : quo fignificetur caritatem effe , qua reliqua»

ghumïtm

rum virtutum cuítos (it & ornamentum,.

rf

g

$. II.

Baö 5]5""'"

Us tetigimus , ornamenta Sacerdotum veteris

;w&W

— Teftamenti , divinis plcna myfteriis erant: id-

citcó enim noluit Deus , ut ex Íegmentariorum at^

g

od

Hg)

bitrio pararentur , fed ipfe facurz módum quoad

)

fingula minutiffima pre(cripfic: nimirum utincel-

ligatur , omnia quid majus portendere, & arcana

utW ,

plmima cofitinere, Id denique maximé commen-

(

"

dagum voluit Sacerdoti ,ut fatisfaciat ; ducendam In pedlo-

P

re Sacer-

elle vitam , qux exemplar antiqua religionis fit,

Id

7

dortis fit

quz pietatis & do&trinz radios lone? lateque diÉ-

z

do&rina

mlwlf; p

fündat. ; Quod ihn

uebant verba , qua n Rationali a qeritas,

mf

£d Thum, id cft, dotire-

)mW

'fcfïpta vilebantur, Urim

H

?4TS

"

4

;|

;mw

r

Trallalus II Cáp. F.

"i

nam t$ wriiaiem , aüt fecundüm alios, illmüna.

WZ

i?

tionem €4 perfetlionem, nec enim fafficit, ut Sacez-

dotís animus virtute prxditus fit , nifi eamdem

d

)

"menti effe infitam , foris doctrinz & bonorum o-

h

i

perum exempla declarent.

u

tArgu-

Unde colligere eft ; f1 Sacerdotibus antique

W"D

e£nentum

efficax.

Legis tantum Deus virtutis ftüdinm comimenda-

n

n

vit, quod exigetabiis , qui in leg'eAEvangchca mi.

niftrare præfümant : cü&n' huju.ä facerdotium ex-

hn

cellentius fine omni comparatione habeatur ? Res

yn!

digniffima confideratione , quam al excuffir S.

g u

w

Ambrof, Ambrofius: quiidem , quod rangimus, cümexa-

w&w: :

B. 1. Off. ainalfet, ita fubjecit: $125 figmra tanta obfervan -

'4'- 5

1 yini

Lia, quanta in veritate ? di[ce Sacerdos, quid fit la-

vare ve[imenta tua, ut muxdum cor celebrandis

"

exbibeas Sacramentis, Si populus [ime ablutione

j

! /mflw

vellimentorum [uorum probibebatur accedere ad

"bofliam , t illotus mente pariter C8 corpore , au-

/,Al Ó

disi

[

deas pro alizs [applicare ? pro aliis drvina Sacra-

a,

D

menta mintfirarez

D

Cur. Sa-

S. Gregorius beneficia recolens, quibüs Deo Sa-

cerdotes, Cerdotesob(tricti (unt., vulteostam effe fanctos,S

aM

falterme. taliafanctimonie exempla edere, ex quibus cate-

ml

fu8qY

ri;quod imitentur , delumant, & hoc Chriftum

I

Grer.

voluitfe , càm Apoftolisdicerev: /os effzs falter-

Udig

offi. 1Y.

j i&th(&

r4. Porró ficcommentatur: Sepé videmus quid

$n Evang.

I t ts

petra [alzs brutzs amimalibus anteponitur , ut ex

£adem falzs petra lambere debeant €9 meliorari.

dtey

uaft ergo inter bruta animalia petra[alzs , [ie

qoatign

ij

! debet effe Sacerdos in populis , ut quifquis Sacer-

doti jungitur, qua[iex [alu tatiu atevna vita [4-

wiajyi

gorecondiatur , id eft , tam efficaciter vite fan-

1 vaoz:

Ctitate & virtutis exemplo permovere proximum

Bga

ccceí-

Vj d

l

| Sicerdos (tudcaf, & quicumque adillum a

ferit;

(j 7 '

De Dignitate Sacerdotum,

IIg

Hümlfæ, [

ferit ,& moribus & folo alloquio guftum quendam

nl

fentiat pietatis, & vite fuæ emcnäacionem auípi-

It n g

cetur,

t l.

dcAPDT Vb

Bacerdos totus st divimo eultui conjecratus y velut

TU a -

lm m

res Cujus prater Deum nemo libi partetus viudis

t'apdan.

«are poffit.

$, I.

dedbum

ddvari

iRater hzc, qua attulimus, in Sacerdotum or-

retufr $

A namencisaliad quiddam ad rem faciens depre-

hendo : przcepit enim Deus, uc facerenc tiatam

1 n

Exod, 39«

"

audjmut-

Sacerdoti , & illiadítringerent /ammam facra ve-

lmll

merariospis de anro pnur.[Jimo » Jeriberentque 1nea

vtl

opere gemmario , Santlum Donini, $ adjunxit:

Áie bt

Erit * lamina femper in froute gacerdatis ) At pla-

ia -

catus fit ei Domints.

Hic maximt innotefcit , qualiter Sacerdoti v

du

T

vendum fit ; nempe fanctum fe effe Doraino ope-

ribus oftendat, ita vitam comparet , ut quilibet di-

vinoillum cultuieffe confecratum fateatur, ut nuL-

" &NSW&

;umtüt[müyf ;

la creatura vel minigam in eo partem fibi vindi-

cet, ut dicipoffit Aomo Dei , 'cujus-imbiberir fpiri- 1. 7524

g, p

tum , cujus proindé Íetamquam poffefforis volun-

T

fer.6p.

tati fubjiciar. Hac de caufa illum Clerzesm vocari

ad Nepo&

g. f ii

afferit Hieronymus [ quod pofteà magis expone-

trad. 3.

r SL?WW

tur ] decet quipp? , utfefe velut Dei zftimet hare- ,,, .

"T i

nfecratur: i& $.x.

ditatem : idcircó enim inungitur & co

i

quo a&uimpripiicur animz characte

r ille indele- Clerieus

ymi

b

Deofacer.

bilis, utfe deinceps non foiipfius, fed Dei eff cer-

jj I

ul

tus fit: cujus ignum menti impreffum gerat,&per

Sacerdos

uod divino zterpàm cultui mancipetur.

; Deo & di-

(f ó

a

Usd* fequitur : quemadmodwm calix, qui

vitio cul- . '

jpermo

"

; diyinis fit minifteriis confecratus , alceri ufti ap- wi eftcor-

ml

H 4

plicaci feeratus.

Wm

320

Traéfatus I1I, Cap, VT,

p

plicarinon petett , foretque facrilegiumfi ptofanis

AKW'

;Ddl!, f.

quibuícamque , etfi non illicitis ufibus adhibere-

"

tur ; [ quodin Rege Baltazare gtaviter Delisani-

l

madvettit ]itaSacerdotem convenit nihil tractare,

»

(

j

t

quod fanctumnon fit, & ad eultum honbris divini,

ad hoc enim przftantiori modo, quàm

ipfe calix ,

,zu

coníecratus eft : qui; ficut & catera va

rP

a, inftru-

p

qi

mentum quoddam mortuum eft , & exteriori (o-

g i

lüm contactu Sacramenta cohtingit : Sacerdos ve-

1 gt

i

xó proptia fibiactione & verbis, c«leftia illa iny-

fteria conficit , & in fe non externs tantüm attin-

m

gendo tecipit, fed & ad intimas animze medullas

EUA

s

o

transfert uniendo illam Chrifto ,& velut unum

quid inter fecopulando.

$ g

Sscerdos

g

€fi cufto-

Ex predi&is (imiliter infettur , quanta venera«

rar

dl;ä Chii-

tione corpus füuim haberé debeat Sacerdos , quia

l,

videlicet in eo tamquam adyto excellentiffimum

Jif(w

in

Ecclefiz Sacramentum affervatur , nec in ilload

Fa

diem unum reponitur [ ut die Jovis (an&to in area

4

ia tid

facra velut fepulcro, aut ea hierotheca, quaz in fefto

od

Corporis Chrifti quibu(dam in locis tantiim pro-

3 lus

ponitur, & adeum finem omni rubigine abítería

"

um

nitidiffims exornatur : qua Íolemnitate traníacta

G

prioriabaco feu vafario recluditur j talis enimatca.

(! ii

vocari poteft quilibet laicus , qui tunc maxima fre-

véas

quentia accarrant, ut confeffione expiati vivifico

fli,ïllqïfü:

illo ciborecreentur : quibus rité peractis., ut ant?,

n

negotiatione profana intricantur : fed Sacerdos

hii

meminerit fe onani tempore inftar fan&uarii , hu-

ü!dgmm

jus Sacramenti cu(todem effe : qui non tantüm

RLT

vigilare dilizenter , veràm etiam pulcherrimis vir-

äï'*/l/m

tutum. gemmis animum illuftrare debet, quip-

TIt (j

p

q

4

qui fit ipfo fan&uario fanfihor , & vivaftatio

u füäm &

Dcitatiä.

Hanc

Tb

4JI

De Sandlitate Sacerdotum.

121

i

jufbn

x

)

Hanc ob caufam tam enixe Deus olim inlége Levi. zz,

222

d

commendavit , ut Sacerdotes fibi caverent ab jis,

du D

qu« vel minimam labem poffent imponere : ne

UT

cadaver quodcumq; attingerent, ne domum, ubi

D'nrigi.

vel paternum haberetut , intrarent: ne jungeren-

tünp(as

tur illi matrimonio , quz aliquo infamiz dedecore

"i, jf

fra&a , aut repudiata effet : ne immundis cibariis

L titerr j

vefcerentur : adeó ut in ipfaufque menfarum fer-

ïï&arjosvc.;;

culacaverit, ut (anctieffent & confecrati: ac proin-

f*'"Wämy- * depanes propofitiontsillis a(figuavit & victimas im-

a,

.anolatorum. Hacenim effe, que unumqu'emque

trelilis

admonere debeant fánctimoniz & puritatis , pre-

:

cipue veróin ea parte,quz ex facrificio obtingebat

u

Sacerdoti ; juxta multorum PD. fenrentiam , com-

at vetie

mendantur virtutes & animi bona, quibusillam

t qui -

deceat exornari, Undé pracepit , ut daretur ei pe-

Levit.7. '

lrl --

-

Gu[culum & armus dexter bofiiarum y armum Saceridos -

v ia

*

etenim habere debet, id eft, fortiter ad emnem pa- habeat pe-

ia

. tientiam erudiri, ricque ulla calamitate à virtutis

mesum &

us, hu-

curriculo inflecti aut retardari. PeEbss veró , 1d

T

brachium

xunm

: eft, zelum & animos, ut peccatoresá vitiorum tut- jeum,

at d

- pitudine deterreat , integritatis pulehritudinem

commendet. Brachium autem five armum foitítu-

uml

dinis obtineat, id eft ; bonorum operum ftudiisin-

; ditina

um

viétam fibi vindicet probitatem : ille autem Zexter

d

— fitut quivis intelligat , omnes Sacerdotis motus ac

operationes debere eíle ? lege Dei ac re&tz rationis

dfc?üWz

impulíu : nec in iis finiftrum quíd aut reprehenfio-

"T

iE,

ne dignum polleinveniti. Addit pratereà Textus « f,,445up

vi

z

armum illum;praterquam quód dexter fit, debere Pe&ufca-

]

i

elfe * 4rmum elevatinis $ (eparationis : quia rü

lum..

n u

Levit, ?.

E

"T

mirum ejus opera non tantàüm recta eífe onrtc;,

Uh. 28e

Ehoh&æ

verüm etiam excellentiam quandam & aktitudi- ;,, , poe

nem prafefecre;ita ut plebeiorum communia exer- Tragl. esui

eitia

5

k*s

jl

122

'fmä?ams JII. : Ca PU

ij

[

citialong? poft fe relinquat. Pe&wfculum item fit

ii

cos[ecratum , necenim ih pectore Sacerdotis defi-

j !

deria f(edeant & affe&tus ,'qui non ad (àn&timonie

$"

i

& religionis incrementa excitentur.

a

$. II.

4

T kï

LÀs

ij

Atetigitur, omnia ea, quz ad Sacerdotes vete-

(

rislegis petinere dicit Scriptura , myficofen-

du

fa & allegorico plena eíle; ut commendetur rara

xD(O i

n

vitz modeftia & puritas, qua decet cunctosab o

À

wkd M

mni labe & maeulaexpiatos eminere. Ut hoc ex-

j

jdt

preífiüs Deo. fignificaret , pofteaquam plurimas

[

i

Zenis. 3.

cxremonias & fanctiones culiffet , ita fubjecit:

.

n

Sint ergo [anthi , quia À ego [anttus fum , Domi-

mf'c?

Sacerdo-

tes t

nus dti [antlifico vos , & iterum ibidem: ass

fandti.

evnnt Deofto , C monpollutzt nomenejus: incen-

] Dwrll'

Jumenim Domini $ panem Dei [uiofferunt , &

í

-

audat

j

ideo fantli erunt.. Quibus verbis quanto pudore

ls

nos oportet füffandi, quanto timore percelli? nihil

mïx&&u

minus à Sacerdotibus requiritur , quàm fandti ut

ml

fint. Satis faerit feculatibus, fi virtutem colant, &

[

iecatem fequantur: fed illi rnionfatisfaciunt, nifi

la

fan&titate & religione excellant,

pe

| edoml

Quia r

Santium, dicit

dhryfö&o'mus, non folamunda-

eífe fan-

l

E

&um.

tjo peccatorum facit , [ed quadam eminentia $

As

|

C€hryf. —

excellentia magza virtutum , prafentia ffiritus ,

[

bnm. H

€9 bonorum opertm opttleutta. Awque hoc exigitur

Pimmqm

fur-ctift.

à Sacerdote. Laicos idem Doctor eíle ait inftar

W/ïl(, i |

44 Habr.

Compa-

hofpitii, in quod Rexaliquó profe&urus divertit:

lo

id licet humile fit & . rufticanum , nihil intereft :

lii ]

gátió,

füfficit veró utadornetureá, quáfieri poteft, ma-

| Frütn

ximà diligentià , & fordes bene everrantur, priuf-

liz

quam regía fuppellex proilla die inferatur , porrà

Wt

ubi Princeps recelfit, ad priftinum omnia conver-

tuntur.

"

De Smä'itätc Sa&erulotuin,

123

Mk/m[mmg

tantur. Siclaici & quilibet feculares , quamvis po-

äorc&r:;dom;«

pulariter vivant, & parva virtute prediu fint, tole-

1 nf

raritamen poílunt? Apoftolus enitn iis ipnofcit ,

Tf

T1C/fs 7,

'(iuöd occupationibus terrenis impliccntur: Fgo

autem volis parco, tantüm in id incumbite , cüm

excipiendus eft Rex Regum, ut omni cura fepofita

Fäïätrdatsvag

penetrale cordis pia qfxadam fedulitate compare-

, m)'me[m,

tis. Sacerdos autem palatium eft ordinarium Dei-

:bmjwrm

tatis, Deo propriuma & con(ecratum , quod , fatis

t

minime eft, fi expurgatum fit, & periftromatis ex-

At r

olitum ; fed eiam grande (it , oportet , zdificio-

Mlugn s

rum mole, & divitiarum congerie opulentum : a-

HM&A» iükll "

deo ut,cujus eft; divinz Majgüatis dignum effe re-

il .

ceptaculum, omnes fateantur.

n d

Laici facrificium funt oblationis , quod pärtim Laici fünt

m M

renti cedebat: & ali- oblatio .

Deo offerebatur, partim offe

Sacerdo-

*/IM[W, Ü

quando cor dumtaxat & vifcera animalis Deo lita-

tesholo:

[

bantur, catera Sacerdoti litanti obtingebant, Hu- (aufum,

p

jufmodi plane funt, qui in fxculo verfantur: quo-

qalatt

l

rum fibi Deus corda tantüm & animos depofcit ,

ml

reliquum corporis , licet negotiis profanis impe-

xïzdsïlmh E!.

diatur. Sacerdotes veró' rationem induunt holo-

h

caufti, cujus nihil remanere poffit, & quod Deo

——

oblatum , penitüs igneabítumatur ; illi enim divini

T u

amoris incendio cremari debent & exuri , totosfe

ivinocultui fic mancipare , ut nemo in ipfis fibi

.,?n[mllfr'-

y gtf

partem qua defideriorum, qda a&tionum vindicate

Md

políit , id proprie eft Deo offerri ac confecrari,

hinc dicitur : Sap& erant Deo fuo , & infrontibus

jjnite

Santium Domino confpjcietur

mm P^

Ferire magis debent verba , quibus Sacerdotes

quäfrf!-'ï

advice fanctimoniam Deuüs adhortatür, Sagáf,

TT

dl

?xlqmt,fnt.,guiaä ego [«ntlus [um.Videtux exige

n.:'.

ut

z

n

jnun/

g

Ls

£x

IW

224.

Tratiatus I Cap. V L.

(MW

ut pares fibi conentur effe (anchitate, & cinctarum

m.

n

/

imitatione virtutum : ac proind? Sacerdotum vire

jf

tütes non debere effe communes, fed tales, quz di-

j

ína

vinisproxima fint, ficut & ipli anctoritate & po-

t

tcn;ia proxime cam Deo comparantur.

1 MO[

u

C A U-T-: VE

'mm

Sazerdotes quäm "RAX IÉ OrAPlOMIS exerüttio i,

f

8'

l

| f

WW (F

' cftmäant » fine quo vix [atisfacere officio poffz

L2

.

*

m

lícutiamus mapis enucleat? rationem , ob

Pl

jaot

(di

quam à Sacerdotibus, ut dictum eft;tanta vitae

ss

ac religionis exempla & teítationes requirantur.

Levit.3. San(Wfint, quia incenfun Dom

m&mggü

k

ini 64 paones Dei [ui

M

offerunt.

po!

(l

Conftat fütis per incenltim in facris L itteris ota-

J

W,,v

"at

Pjal. 14v. tionem fighificari : ut videre eftin Palmo : Diriga-

PHY ov atto meavfs ut incen[um ts confbetTu tuo, & in

simm

m M.

|

4fec. s. Apocalypfi: Habebant phialas plenas odoramento-

n

vum,qua [mnt orationes [anflortm ; ve etenim veta;

g

gmmrf!!l

nihil equeDeo gratü acceptumq; eft, atq; fragran-

tia illa odorifera,que ju&orü orationibus excitatur;

ut:ï*rnänn

Propria

Unds recte infertur proprium effé & adnexum

ql('.»,iw ni

eftSacese

dotibus

facerdotio,vacare precibus, $z crebró Deum inter-

niu t

atifidua

Wal

pellare: Sacerdotss enirn eft populo divinam con»

Or2tio,

ciliare mifericordiam, quód per fe id ille facere non

inumi:tw

poffit :Sacerdotise(t, Dei ponere furorem, ( quane

Dua

do hominum impietate exulceratus fe ad füpplicia

9N

&.pcenias accingit. 'Quin immoó càm ipfe , & per

Jfas sd.. Prophetam dixerit : Domus mea, domus ovationts

lr

MaHbRT. eff , & Sacerdotes miniftri fint dosius Dei ; benz

ln

fequiture mente Doctorum, orationem cH&'quam

!t

viivibre f equentare, qua fe excolere maxim? conveniat Sa-

zi

fup. 1. Ti- cerdotem; ita S.Ambrofius: Secerdores die « 20«

r

mistb.s. Uleproplebe fbi commija oportet orare : mundiores

:14, g

ev-

tv

T

De Sautlitate Sacerdotum.

12$

ülüte, &

ergo debent e[fe cateris, quia allores Dei [unt , fie-

ls

sum plebiz bominibus, orationis cat[as ad tempus

Bd i

abflinere pracipttur , quantó magis Sacerdotibus

rl

Augaft.

ui femper orationi a ere debent ? Magnds Au-

er.2. 30

Ut

uftin. Zalem. effe oportet Domint Sacerdotens, ut

e[llq;d-

"

quad papslus pro fe apud Donsinum non valet, 1p[e

Ug

pro popnlosmereatur , quod popo[cerit impetrare »

quia fcriptum eff : Si peccaverit populus , orbit

mj

ro e0 Sacerdos , i autem Sacerdos peccaverit ,

qui erabit proeo

.

f!tï!tü;m,gbl

j

um

Dicit S.Gregoriusi

n qua&am epi&ola,pr'eprium

1m&ym.

munuse(le Sacerdotis;inter Deum & populum;pa.

n udr

tronum agere , ut remiffionem ei peccatorum ob-

tineat: hoc ut rité exequatur , opus eíle, ut ante

al

per osationem cum Deo neceffitudo & familiatitas

Grag. lib,

i

conftituta fit: Qu enim fiducta pro peccatts alte-

.. Regiff,

ais ad Deum interce[for venio, apud querms depr

[]

m'/ïfältlmä'm |

dcag. 24«

TTTE

priis [ecurus on [num $ hi fortaffe quifpjam. apn

potentem virum , qus (ibà ivatus , C6 msbi ejjet snco-

rj '

n

d

fui

gonitus interte[Jorem [umm we fieri quaveret , proti-

du

Aané ve Fþondere)n : a intercedendum venire ne-

m gülc&ülïmm

qHeo , quia ejus AoLitium ea fedula familaritate

-s babeo. . Atque ita concludit neceílarium eífe ,

d

ut munere füo ben? funeatur Sacerdos , orationi

; o&ïvmü

incumbat : per quam ftabilis firmiffimaque cum

gl

Deoamicitia conftituitur, & con(tituta roboratut.

od

l

$. 11.

d

e orationis exercitio M. Àvi-

- GBNS item d

j CM ?

la, vir rara quadam (apicntiæ laude praftans,

j p i

inquodam fermone adSacerdotes , nonnulla no-

i doit

tatu digniffima adfert : quz càm in prafens defer-

j GEZHOHC

viant, & au&torem habeant probatiffimum ; San-

at

"€torum etiam fententiis duxi inferenda, ut & pet

T

Y d

l

"hacid, quod intende, confirmetur & fertius eva-

A.

at "

"dat, icergo infit ;

'W

126

Traä'am II. Cap.PFII,

Dolrind

MJ

Magnumeft adolere & acrificate: & hecadeó

WW'

éradita à

M.tvila.

connectuntur , utunum fine altero eíle non poffit.

i&

L

h)

Adolere eft orare, & cujus e(t orare, ejufdem etiam

g

facrificare reputatur ; ille porró eft, qui intereDeum

44 m

(

j

& homines conftituitur (equefter , ut clementiam

P

p

illius nature noftre conciliet, non brutorum vi&ti-

| J

q

mis, fed vivifica illa Filii immolatione , quà factá ,

,

omnisprotinusira fedatur , & ad nos fe divina fen-

4 Mi

füs benevolentiz convertit,

g&mm

Chyfof.

2

l.6. de Sa

De hoc orandi munere ficaureusille Chryfoft,

,wuäom |

€leganter: Eu qui pro civitate totay4uid dico ci-

cerdeiso,

gl

vitate? imó verópro umwer[o terravum orbe lega-

m

2Hé &nterCedit , deprecatoró, eff apud Denm,ut ho-

c(:mrwüf

YRÍWHTB, ÜYAMHID , 199 UtYentium odo , fed etiam

"

u

mortuovutmpeccatis propitius fiatqualem quafo effe

j

1

W';a.f.

eporzet ? Equidem neá, Mofis ,neQ, Helia fiducioam

Y

[

fore unquam [atzs putaverim ad f[upplucationem

l

:!f

jot h

bhjufmodi peragendam: quandoquidem qualfimun-

[j

[

dus ulinnruer(us concreditus atq, adeo vmmum [rt

Dj

h

i

þater,ät ad Deuss tpfe accedit, deþrccam quidquid

r

h

hu)

u

ubias bellorum e[l , extingui, turbas fol'us , atque 1m

:2

bornm lotum pacem uc felemverum [latum fuc-

"

at

m:l

tedere : dcnig'? celerem malorum unicuique immi-

d

Hentium quaprivatim , quapublice defuntlionem

BUA

poffulans.Porr sidum cp[um oportet tautó omnb? in

rebus uispreflare proquibus antercedit,quantà par

s

efh ut [nbditos pr afellus excellat.Cim autesa ieCS

ii

Y

lo h

Spmitum S.4mvocaterit, [acvificiuma, illnd borrore

iil

acreuerentia pleniffimum perfeceru , commumi o-

mium Domino mambus a[fIutte pertrattatot qua-

, Teex te, quoto zlltzn 122 ordine collecabuzms ? quáns

Rcsc!id:gu,

tam autem ab eo utegritatem exigemus? quan-

f

p

tamreirioneni? Confderaenim quales manus las

amque

Ut

; a;?m'mþmnm e(fc oporteat : qualem lingu

| verba

ctfl, à :

o$e Sanäitate Sacerdotum. :

I2f

2f n

verla illa effundat . qpa demquere mon pttriorem

Wuduy — fan&tioremue effe comueniat animam , quatantum

( ls

lum tamque dipnum Spiritums. receperit. kda-

Agim» . étenus Joannes Chr yfoftomus.

; Utdémgn

O Paues , quidad ifta? ego quidem animusque

U meusincredibili ftupore hereo ac perturbor, cüm

tantam in oratione efficaciam exigat Chryfofto-

iUl qll:ï[ääi

tudniefs

mus , ut totimundó commodum adferre poffit ;

affirmat , Mofis & Elie virtutem ac fiduciam par-

- vam fibi viderinec fatis efficacem. Enimveroifte

* Cl

(üa interceffione obtinuit , ne exercitus ille maxi-

Mutdtt d

hais

mus Ifaelis ob graviffima fcelera ad internecio-

nem in folitudiue deleretur ?. hic autem pro libitu

um b

eclos orando conclufit , ne pluviaterram rig:irct »,

i j ia

iterumque ad beneplacitum ; imbrem excivit : ig-

utuldi

Hilufitim

nem czlitus evocavit, qui eos , quos vellet devora-

f

ret; eademque oratione fortiffima mortuos vivis

reddidiffe conftat atis. O me miferum! fi excel-

umqw/m-

m

lentiffimorum heroum virtus fatis efficax non judi-.

«€etur , quz pro totius mundi falute Deum interpel-

]FuquW '

MQthüqM "

et; ego , quiin :zmpliori Íam dienitate, tiecut ini-

nimüm quidem iftorum equo (nctitatem auteffi-

« mm[n

caciam deprecandi, quidimpctmäo? Eienim cünt

wmzmutw

divino tribunali (iftemur, & nobisbella , peítes;

Pnhuäzh*"&m

crimina , harefes , alizque calamitates innumera,

me ^

uà corperales,quà [piritales, in;putabuntur ; tünc

quäu,ü, !

Y

fotta(fe Sacerdotes fuifle peenitebit, & facerdoui

x(äi?. ,w T

honor,'rcditu('quc. accepti tam grave onus vide-

W.W, J

buntur , ut fimus optaturi quàm maxime , netan-

,,/,rf:mi»f?

tum unquam pondus jubi(Iemus.

l

N

;;/ZIWFWI'I

Reseft digna , qu Íe

rio expen

datur à me, Quï

77

"mihi ipfi non füfücio , qui amicorum ego auxi-

mf

lis,ut Deo concilier , cujus in meindignationem

ele-

n

peccando excitavi à me; inquapi; qui vix Íc

iW

;wlnw ;au

L

j

128

"Tratcfatus l, »/Ca 2 » VTI,—

)

hl

rum meorum foetorem pcrcipio; tam fpiritales ac

I*F*Wn

vivifenfus requiruntur, tantum exipfisanima me-

"

gy

dullis caritatis incendinm ; ut omnium mala fenti.

re facile poffim, & tali fan&itate excellam, quaDei

j

MTO

füuroyem arbitrer mitigandum , qua ex Judice irato

i ch

benigniffimum fore parentem confidam.

Y Jænimmu

Kunm, 16.

De Aaron loquitür Scriptura,cüm ignis concita-

m mmm

tam multitudinem corripuiffet , & ftragem ederet

qiri,

A!H

luctuofam, accepit ille thuribulum, €4 £auffo igne

de altari emifit incen[uma de[uper , €9 ffans inter

ij i

hmmn('W

mortuos C viventes , propopulo deprecatus eft , €$

NWW

Qm(m

plaga ce[javit. Sacerdotes Dei vobis tale quid un-

T

qiam evenit ? tam forti oratonecum Deo præliati

lod

eítis aliquando, utipíe irà accenfas dixerit : Sinite

A

me fulminare, vobílque non acquiefcentibus,evin-

MM

ci fe permiferit? N id quidem vidiffe puto nemi-

Dum

l mï»

nem. Quin imo funt [ utinam fallar! | qui nec ora-

M

n

tioni incambant, nedum ea vitz inpocentia praditi

xl t

fint,qua Dei furorem ab hominum cetvicibus pro-

pulare ullo modo poffint; cert? [ ut dicam, quod

anjatigu

D.

LA

fentio ] vereor efle;qui quid fit ozatio, quid orare;

Qu

Qu

minime intelligant : nam tefte S. Hieronymo, ora-

tiogemitu nuagisquàm verbis perficitur: & unus

bbont

CB»

At

i(te novit ric cemere, ut vires habeat otatio , cujus

Spiritus S, mentem in(truit ad orandum. De hoc

: AdRorm.8.

nosadmonet Apo(telus: Qwid orema , ficut opor-

k

tet, ne[cimns : fed spfe ä:z'rlpu

ts

qnitibis inenarrabyibus.

poäü[at pronobis ge

lt

.. — Sciendum hicSpiritum S.in fenec poftulare;nec

t

gemere: fed tantüm dici , po/lulat pro nobis gemuti-

o jgei

Atl

" àus, id eft, movet cor noftrum & animos, ut gemi-

tusedant, qui narrari non poffint.. Quantus eft

^ij Mi

;

udor haberi. Sacerdotes , qui tam parum huic

3;-:1;,/,&!":

gxefädo dediti fint, ut fi per fpatium unius Z4//e-

Wgaf/

fert,

[

dj m; :

. De Saæ&?tkte Sacerdotum,

12

J üm![m

rert;aut pauló majus,in Aemento pro amicorum

Db

aut aliprum íalute. fuerint intenti, exiftimsnt fe

Atimij

abundé ora(Íc,& munere fue apprimé fatisfeciffe t

ii

0 Deam immortalem, fic exulceratus tuus animus

Attr od

molliszuc? fic bella conficiemus, pacem exorabi«

ufdm,

mus ? Fidem incredulis, íceleeibus emendatio-

nem, juftis conftantiam & invictos animos, labo-

Müm Jgnls fron]

Lltetmek

remíinimo res (ummas obtineamtis ? oratio qua

hao

nugax videtar , negotia maxime feria componat?

rf i

Gemitibus, gemitibus, inquam, opus eft, non iis

pf d

qui humano affe&u emittuntur , fed quos divini

st u-

Spiritus impul(us exprefferitt qui zqué intelligi

chopxæïm

nequeant ab his qui non habent, atque ab illis;qui

s iver : ub

habent, epatrari non poflinr, Scitis, qualiadebe-

dodbustr

ant effe fuipiria, quz efficacia fint, ut univerfo

if

mundo remedia falutis queant compatare? S, Ba-

filius id oftendit ; càm air , Sacetdotibus, ficutin

r gicen

st

muncre (uo Chriftum referunt,ita cundeto in ge«

mitá & oratione imitandum cffe : hec enim fibi

s

annexa habet dignitas, Sacetdoralis.Excutiant di«

fcäuï&ümaqm

O,ïm» GPX& qd

ligenter càm ad divinaperagendafe componunt,

quanto Salvator affe&te, gemituquantifque lacry -

Va

5 &gur: E

mis Cruci affixus, facratiffimo ctuore undique de-

fuente, pietatis numquam immemor pro omni«

GW[)WIO)C

bus, & quidem infeftiffima gente depracatus fit,

m Y

Heär,; $

i MW |

Dicit Apoftolus: Cura clamore valido €$ lacrymis

preces [uppluarione[a, offerens, exaudtus eff pro

nerd"

fna reverentia, hic ergo nobiyin exemplum to-

tius vituris,ab hoc nobis animi compun&tio defüu«

,s.mfewii

menda, Arque ita éüm in nomine ejus precamur,

w/llld!

Ia]l

illumque manibus noftriscontingimus , 1n corde

um

item fufpiria ac gemitus ducamus ; ut quemadmos

| Po , 4b

um ipfe exasditus eff pro [(na reverentía , no$

i

Q L

ndo & 5

H

s facti

etiärp ; cüm i;li geme

i

xarfdo fimile.

fucri«

C a

j

428

i

, Tratdatus: LI. xdap.- Zi.

ii

fuerimus, ab eg tmereamur exaudiri. Porró i ali-

, UI

quifiat ( de quorum me fateoreffe numero ) qui

uF ht

metum non mediocrem concipiant , quàd in ora-

tione fundends (e aridos omnino experiaatur;fen-

"

$h

fawd |

tiantfe proximorum falati non intendere, nullafo

W

"t

n

j g

efle (an&titate; qua cfficaciter Deum poflint obte-

gt

ftari,nulla adefle fufpiria,nullam divinatum rerum

intelligentiams videant denique fe prgcul abetfe;

bim (ontt

ui fruantur hoc munere czlitus dato,quod ramen

| ,-;.mmhw

ad facerdotium rité obeundum proríus neceffari-

PT

um eft, & ut quis patronus & ittercefIor coram

ibemiune

fupremo Judice fiftarur, Ec horum aliquis fo-

«tidig

licité me interroget ; Pater, quid faciam ? lon-

at

'giffime abfum; qui modum teneam orandi & de-

(

precandi. Facilis eft refponfio: Si facerdos non (it,

/ caveat huic (e muneri immi(cere, nec enim tribu-

Quistiól

nal illud divinum ulla ex patte eum terreno hoc

iirin

poreft conferri, nec quifquam praefumaraccedere

] Wm&ä

tamquam orator, qui ín hoc genere numquam eft

converíatus , exercitio quippe opus, neceffitudo

T

t r

. conítitura fit, oportet, fan&itas comparata , affe-

]

€tuum inferiorum facta exftirpatio;extrema que-

E

Cuts

Afw[ H.

dam fcdulitas, & (aper hec omnuia Spiritus $. gra-

l.

J

Q

tia& favor: quia exillo, tamquam fonte primp ,

:

czlefte hoc munus ditnanat. Si vetó Sacerdos fit ;

tclligm'-'-:*sï

tet la

dicam, Ploret, quia temeréfe inge(ferit tante dig-

lum

nitati,cüm deficérent eum conditiones,qua ad ob-

Dodtos

. tinehdam illam omninorequirebantur.Dicam,re-

r

farciendum effa damnum: nec facilé refatcire pot-

Pl

/le, nifiomni diligentia, quod ha&enus defuii, fa-

M

vtfoms]

!

tagat comparare. Dicam, Vereatur ne fibiid con-

L Jih

dp5,14. tingatquod dicitur in Evangelio * ic bormocepit

adifieare, Ó non potuit cenfummare, O Domi- /'

hrj

scavil-

:firfwnim

: gs Dgus averteà mipiflris tüis, no infernale

latores m'Wäjz,

l

il

LW

De Sanitate Sacerdotum.,

13f

d hg

. latorésnos opptobriis divexent:averte , inquam,

feorclänummg

t r

neargaant & exprobrent tenuiffenos fummam

digniratem, & vita humili ac fordida, eá nosin«

nino:xpcriaanzg

f

dignos reddid:ffe,

Mittnder g

Dnpoliogy

Hactenus doctrina fanctiffimi viri M. Avilg,

, qui velüti majore quodam numinis afflatu per-

"üriimie

cul(us fatis fuperque oftendit, quid referat Sacer-

wegmaldd

dotes orationi continuz effe intentos, ut religios

n tant

ne folvantar , & quomodo ratio iniqua prorfus

g ccar

tutclor a

fabducetur, (i maximz noo relponderint digniras

tà, Lucem ftiam cun&orum animis ínfundat Da«

i dqis(

us; ut inrelligant 1n quo.deficiunt, & erratis co

st

g'f,

od

à niþis emendare ferió vitani conentur.

CAPUT YVIIL

fcardosmonl

acenimbe

Oratio mentalis & exercitia Jpiritalia prapfü

gmiereno lo

Ad Sacerdotem [beslant : ac proindeomni a-

Mi

Jiaocenpatione abflimere probibentnr.

u

d

]

j

at W

| I;ri potell, ut face

rdotes non pauci, cum Ho-

n

ras 7. Canonicas, Rofarium, aliafq; preces re-

[ Mmtmqu

citarínt, faris fnperq; fe óraffe putent, dec Deus ita

g ii

fit, & illiobligationifuz refpohdeanr. Sedid quo

lii

«vtclliga*pt omnes quod-4 fa recitatur effe oratio-

aT

nem, & quz fit oratio , de qua hic agimus ; apté

ügmäümm

. modà exponetur : fieri enim poffe quis neget, ut

T

multz Horz mulreq; preces à te recitatz fint, nec

r

tamen oratio ulla habita faerit;necà Deo recepta ?

U

* Pro hujusintelligentia Notandum Otationem

d

yod t

( quod omnes Theologi cum S. Thorna fatentur )

yercat

effe atum petentie rationalis , intelle&lns $. g. Thon) -

D

voluntatis:& ita accidit orationi, fi voce profeta-' ». 2.4, sp

gcho

tüt:& comuniter preflat eam fine fono peragere:

pj

c:-:ïipias tamef cum

per modi obligationis, velut

l"

l2

OfEcig

j

L

kt

/

Jj2

Tradfatus II.' Cap. VILI.

j

W

officidm divinum; aut ob alias caufas fic recitatur,

Unde ab omnibus maximé probatur d«finitio tra-

pf

[

i'üg T

Q'd fit | ditaá $. Joanpe Damalceno: Oratioeff elevario

Y

p

Onto — »rriris Deum,adcoutillaquz folavoce abfol-

,j

vitur, abíque haceZepatione mentis ip Deum,no-

m

mine orarionis digna non fit,nec ftri&? loquendo

(H!W*w

e([e poffit, ficut enim-homo pi&tus proprie homo

M..m

gon eft,quamvis fic vocetur fed rancrüm forraa ho-

,

W"" t

minis,que vità cateat & fpiritu;íta oratio,que fola

mm"l' |

vece perficitut, vocalis eft, & (ine (pirita cüm fit ;

" [( wl

*

mortua repütatur , quz necullam emolumentum

od

i

patiat; & raro dettirnentünon ferat; nam vix fine

4liqua pecccati labe, hujufmodi oratio abfque fer-

W,»I"""'

vore pietatis &animi contentione recitatur: ac

prafertim cüm ejufdem peragendz religione con-

W/WM

wj

. Thom. fttingimar.fic D. Thomas;à quoA poftolus citatur,

«b f(up.

/

W;M"f

ert.132.

& plurima San&orum teftimofia adducuntur,

a

qux infrà in Additione officii divini refereptur.

Tract. $.

du

Unde ínfertür, ex eo quód ad Horas Canoni-

w,eþmþä

Adper.

cas obligamur;non debemus mentali orationi non

folven-

! int;ndcregfcd tnagis illi adftringi vidermur,utcum

f

dum rité

. tam precifa obligatione meliüs Horas perfolva-

! r«dm(u;

vofficium

-mus:non enim fieri poreft moraliter, ut attenté &

um

divinum

«onfert

tité officium divinum tecitemus;fi omni orationis

fnpluw,n

"Dratio

mentalisexercitio autintentione careamus. Hoc

frloams

pftty

menulis, porró dicimuseffe orare, &afferimus ad Sacerdo-

tem attínere, ut femper affidua cum Deo a&tiona

TT

[710/77

mentem in ipfo figat.Potró fancta Mater Ecclefia,

qua przcise ad Horás Canonícas nos obítringit,

ZT

. €üm eas ita pattitafit, ut per quamliber pzné dici

diffecentiam aliqua debeat perfolvi 5 .certiores

'wlü!llsd!m

M

. nosfacit munetis effe noftri, toto diurno tempore

Em

impediri oratione divinifque laudibus, & calefti-

77

um teram centemplationi deditos e(fc.

V Iu

Hac

De $Sanditate Sacerdozum.

135

(

tl

Hoc verum cüm fit,& & mente $. Matris Eccie-

whtrdii

fiz,ut magis debite fuo officio fungantür Sacerdo-

rf

tes, cavit fapienter, ne illi ullo pa&to facularibus

lod

negotiis implicentur,hoc per multos Canones Ju-

AT

ris & Conciliorum probari poteft:potiffimüm per

mc(hi&äloqmm

eum; quem Apoftoli fanxerunt,& ficíehabet : £-

; n detr.s. ;"

pifcopus aut Sacerdos auit Diaconus nequaquam gpiyc . ggs

T pyiels

dax al

aculi euvas a]]umant y[im aliter, dejietantur . & dift, Cany

duviioquelt

alibi: JNen oportet Eprfcopum att. Presbyterum. $

prituint

autDiaconumpubliets [e adminifivationibus im-

zemolun;]

mitteres fed vacare C* commodum fe prabere hifi-

imty at

bus Ecclefiallicis. In animum ergoinducant hog

ara:ioab.'qn(u-

faceresaut deponantursneno enimpoteff duobns :

Q recittt d

dominis férvire.Conciliumitem Carthaginenfe:

Epifcopus velSacerdos tustionem teflamentor us

pieigaec

lls

non f&cipiat.&4 nullamreifamiliarts curam ad .

X

ia addcunt

ferevocet:fed le&ioni 8 oratiani €6 verbo pradi-

—

& Te 1*

d

catiouts tantummodó yacet.Clemens Papa in de-

Hetfi, ll',

x C

cteto : Sacerdotem oportet irréprebenfibiluter yi-

4 i

vere; €$ fummo findió miti , ut omnesvita bujus

sdjcojpit

al

eecupationes abjiiat , ne fidejuffor éxiflat,nt ado - .

d Pulolï)

yocatus litium fiat,neve in ullaaliqua occupation .

z

ne pror us inyeniatur mundialis officzi occafione

W,MKCM

s

ao

perplexus :neqyenim judicem, neque cognitorty.,

WWW

fecularium negotyorum Clericum eJe oportet : n

prafocatus prafentibus hominum curss non poffie-

ia

&mwmw

verbo Dei vacare s fed hoc exhsbeant vacantes las

dci : Clericuta veró nemo occupet. ab bis féndiisy:

müllülh

us

per qua falus bominibus datur.

21

f

S.

1.

i

NT

rqu

Uanius circa hoc

zelus faerit majorumteftatur

l]

[ püf(

if

A^

""hisverbis eloquentiffimus Cyprianus : 72 prs- . d

T

j&,

dé in Concilio Ep:fcoporum flatut& e[fmt quis de. st

1:!:W

vis tAtorem-wel enratorem digna,

(leriq': €$ Deiminift

13

te[rds

".

€cx 0 mä*,&my II.; Cap. VTII. :

jn

veffamento [uo mominaret : -q'tmndoq"uidelm fa-

i

lel[ll

gnli diviho (acerdotío bonovati Ó in clericali mai-

jf

eyp.l

?M

* wifferio canflituttmon nifi altari €8 f acrificiis de-.

i

Ep.9.

r d

ecfertur

fervive, & precibus atá, ovationibusvacare debe-

m

$n c, Cy- &t

fertptum ff enim, Nema militans Deo im-

q

D.

l g?üt

ptian.eu plitar f cuvis [ocularibus,ut po[fit plaeeve ei,cttá

a

d . feprobavit.Quod cism de omnibus dilin fit,quan-

|

s

g

o magis molefliis C9. curis facnlavibus obligavi

son debent , quidivinisvebus 69 [piritalibus oc-

;admniSW

, ii

enpati,E4 ab Eccleffavecedeve, «* ad tervenos &

g:;ü'füï(llm

faculares atinsvacare non poffunt? Cujmsordina-

zionty Q? religiomis formam Levita priis in lege:

gl

zenuey unt.Nam Leviticatribus,qua templo 9al-

QWMM

l

na'lm,w

tari G divinis minifleriis vacabatnibil de porti-

|

one terra perotperet;fed aliisterracolentibus,illa

t

tanttins Desi coleret,63 abalistribubus decunis

Tuunt

[7

pET

« €priviitiis fuflentaretuv.Quad totü fiebat de at«

m

i.

o Eloritate & difhen[atione dvvina, ut qué operatio-

aibns divinisinfilebant in nullare avotarenttur,

g::äcba&nïzu i

mec copitare amt ageve [acularsacogeventur. Qua.

t;fmzascirz::cz

Mu

yihne vatio 66 formuatnClerotenetur,nt qui n Ec«.

du

clefia Dei adordinationem clericalem promoyen-

turynullo modo ab adminiflratione dwvina , nec

| Tujnilo

b altari-8 (atvificits vecedant : fed die ac noile

lod

caleflibns vebus ac [piritalibus exercitiis ferviat.

lml

hj

Quod Epifcopi anteceffores noftri veligiose coufi-

derantes, 64 (alubriter provisdentes cen[uerunt,

Junni

he quis decedens ad tutelaveleura Clevicui nomi-

777 !

/WM 0][,','"

maretcé fr quis bocfeciffet,naoffevretur pro eonec

fasriicin pro dorzione eius celebraretur. Nc

z. "]

:'rr)/.x'hnm

2uim ad altave Dei meretur uominari, qui ab

&b

1

'M/,//w,,

4à

tari Sacerdotesed Dei misiffros voluit ayocare.

Ug

Obcüpa«

i

In Jute Canonico plora ejufmodi continentur,

'"Mm

fpha.

Wic nibas. 15"

ibus 'Saecrdotibug achfticis interdicitut

tifte-

'V(f/w/,

-

W

De Sanctate Sacerdotum,

17

hi,

tifierium, ludi illicirsnegotíatio, & cerere occupa- facular j-

u$ ,

Mdl

tiones fzeculares, przcipué veró 7324/5de vita €$

fintliberi

? (/( MIM«

bonejfate Clericorum.Exc,ne Clericivel Monachi $acerdo-

Vhirutqui

fe immifceant negotius facularibus. Exde Clerico ves.

ln u

venatore. Et ín dift. 88 . Decreti,

(lemtia

Ex quibus claré patet Ecclefiz (empet menté fu-

iffe utSacerdotes orni prorfus occupatione mun-

vidifi us

ln i

dana folverentur, & intelligerent fai effe muneris,

altari & divinis vacare;orationiac ledioniincam-

Urilincu

hum d

bere , aliifq; fpiitalibus exercitis deditoseffe nec

Nuim. wg» .

m

immeritó :fi enim in vereri lege Sacerdotes ac Le-

ia

vita nihil aliud poterant ; quá divino infiftere cul-

ti,& facrificiorü oblatíones procurare;proculdue

gmmplsöal-

whi dl

bio meliori ratione id nobis curandü eft, càm plu-

n

riü officiorà viuculisad hocà Deo obftri&i (imüs,

Enimveró ne quis fallatur , quod exiftimet

de- Concil,

ubucdenm

&reraantiquiffim 'que arculimns(quia forte iis

ab- Trident,

üifadum ,

! füpradicta

T a;:rar/f- ;

ulu conrrazio derogatum fit) in oullo aur patvo

confirmmaf

pretio habenda effe, advertat omnes eos Canones

ntinMh

confirmatos effe ac renovatos per Concilium Tii«

v

uogmnm-w

uulv.llq""'

deotinum : cujus hie verba. gravifima adícribo :

Statuit (anila Sysodus , ut quaalias à. [wmmi5 Conpsk, -

nl m

Pontifcibus, €4 [acrisConcilus de Clericoria veta, Trideut,

t du

honeflatescultu, dotlrinaá, retinenda;

ac frmul LAf 22

"

cap. N

de Infu, cqmeþziambm,charei:xalci:,?a/ïäw,uc

jugii

quibu[cung criminibus nec non [actularibus ntv

lp

qotiss f'ugiendis copiose ac falubviser [ancita fue-

ufuf

j

, füut:eadé in poflersi ii[dà penis vel majoribus at«

l

r

Aitrio0 Ordinarts mponendis,ob[erveutur.5Si qua

uf

£ ul

verà ex bis in defuetidiné abuffe Epifcopi compe-

m

reriuteaquamprimi in us revocari,Cd Ab omui-

yr t

7

bus acettrate cu[lodivi flndeaut: non ob(iau[hibns

" LP

cotífaetudunibus quibuscid, ne [ubdutar s neglee

tj mi

üeemendationis ipfi condignas Deo vindwe pot-

qari

845 per(olvat.

l5

iee

uj,ute

[2

Tyracfatus II. Cab, 'IX'.

WW

Hzc non modóà Cletici & Sacerdotes fed eti«

WP) )

"

am Prazlati examinent diligentet : finem (pe&tent,.

m a

&d quemfupradiéta omnia prohibeoturiNimirum

i w&ml

ut curis terrenis valedicant , orationem frequen-

WW

tent,& fpiritalibus intentí cam foloDeo ineant Fa'-l '

E

miliatitatém: ad qux propri:ffimé tenéntur. Hine

n

^

tulitEcclefía,ut omnis plebs decimis,primitiis alii(z-

que cenfibus eos fuftentaret: ac proinde non inep-

n

| -,mnïzh j

'þ'l 104;-

tum videbitar, fíin ipfos quadrare dicamus illud

Pfalmiftz:Dedse idlis vegiones gentildm,ö, labores

;gliciitt

N

popselorum poffederunt.ut cufladiant Jufhficatio-

nef ejuscd legem ejust vequirant, Áttendant bic

ii

qui beneficia & reditus Ecclefiafticos obtinent :

WWM

Vobis concsffit Deuis ópes & facaltates, quas Pa-

d

tres. veftri teftamento non cavétunt, nec veftris

ais d

partas laboribus poffidetis,quid ita ?comediisla-

m

ais

bores & bibitisfudores populorum , quám multi

fant qui totisannotum decur(ibus terram vertunt,

neri

il

agroscolunt, ut enatis frugibus veftram leniant

paupertatem,& plutibus[utinam fal(us fim vates! ]

ln g

rodigis & avartis infauftas fune(ta(que opes ac-

ii

quirantiilli verà libenter & Dei juffu, w cwflodia-

qursitma

tis jnfbificationesejueed legem ejus vequiratirut

u

Vacetis ab occupationibus histerrenis, & pratet

Wittoiin

vitcutem & fan&imoniam nihil arnbiatis.

qu Waj

u?d'mïi

GAPBI TOX

A0 "u

Jl

Sacerdoemquam maxim decet virtus caffita-

ts : eju/2ue mun

DT TT

trariatur.

á

erá omuis impudi:ina con-

Pt a

"hegio

$.

I,

J2 bes

Ut o

v? G. eió,

Upra rationem pofaimus, ob quam voluit De--

VDnt o

gc Àe

u

S

us ut Sacerdotes (an&i e([cnr, nempe; quia E:-

, t

i

f

0 1 "

De SandFitate Sacerdotum.

13

: Saccrdgmu,

nesofferrent Deo füo, pxes nimicum propefizso-

tf

ais Vitlete hic, Ó Patres, hujus panis a vzftri no-

UM

vz legis , d:fferentiam : vos etenim (' & quis ne-

Mtionem

fcit? panem illum divinum;qui de czlis defceundit,

ÁlbDroies

qui vitam confert morienribns, Corous, ihquam,

r f

& Sanguinem Domínicum offertis.Porró fiad pa-

fispiviigd

nisiftius puré materialis oblationem tanta vitz pu-

Aitdenonin

títas, tam heroica virtutüm zmulatio petebatar ;

t ml

quam non fan&imoniam & integritatem in czle-

TU TT

fti hoc fácrificio requiremus ?

Quantum.

itjfuti

Res noratadigna eff,quód caveritDeus ut tan-

fit dela.

i tndan

rà reverentià panes illi propofitionistra&tarentar,

Á

tum pani«

Á b

quandoquidem nihil in fe (an&itatis comprehen-

, buspto-

iuts qua

derent,& rantum nude offerrentur in altati, dicit pofitio.

f otc wl

etiam Nicolaus de Lita, & alii graviffimiauctores ni*

ihomedii

ex tradítione H«braorum;hos panes folitos collo-

N

cati in menía aurea, ficut etíam erat illa , in qua

At

pin(cbantur : imó & ipfomn clibanum tis coquen»

sl hn

dis ex auro fabticarum fuiffe,

fv

* Domine Deus, quà opulentiá, E;uo fplendore

vittatum non vis Sacerdotum animos elucere?

g

quantam iisin manibus requiris guundiriam , qui

od

uiumquimin

panem hunc divinutm contrectent,tam sdmiranda

gt W

myltetia conficiant & complectantur ? majorem

certé puritatem, long?nitidiorem , quàmaurum

gt

expolitum; poffidcat animus, & eamembra & ea

"

)

e&iones, que cam czletti minifterio deputantur,

l

Exed. 25;

Sisd mannz coníervationem pracepit Deus,

'H!(" Wf'b

; uliif

ut vas de auro puriffimo fabricazetur ,"novum

ii P

prorfas, quod nulli alteri afui inferviffer, im

One«

Feturoueatez de ignis Setím ipcorruptibi

j

bus,

quz :ntus & foris aurg tegeretur , cui maxima

venetatione omues deferrent ; quales volec effe

TA

mentes Sácerdotura, in quibusramquam facrarie

fl

NeLuim

L5j

134

Jqraidatus. 11. Cap. TX.

NW(:

.| ;WW

xæfum illud & czlefte Manna fervatur ? quàm:

,F

g

munda debeat effe corpora , in quibus velut atca

novz legisteftimonium reponitur ? fan& poftalat

,

"

& neccHe eft;u: incortupra fint, neq; carnalicon-

j

cupiícentiz: obnoxia , aut libidinum turpitudine

p

depravata.

Unde licetadvettas, etfi Ían&timonia Sacerdo-

j gw*'m miü

Inboc

Traflz. s. taliscon(iftat maximé in omnium virturum acqui-

"

*6.

. fiione, ut fuprà manet explicatum 5 precipué ta-

| pilitg

d

menin caltitate tum corporis tam animiretiwen-

da:ficut eninz nullum eft vitium,quod ineptiorem

,;,...m.gm

reddit Sacerdotem ad munus (num rité obeun-

m

dum, quàm ímpudicitia & libido; ita nulla pen&

[(leimm

nj

virtus, que magis illum exornet quam contínens

tia, & ad digneacrificandum meliüs componat,

n

YGevst.8.

Hinc in lege veteti Sacerdos hoftiam immola-

tsf

Veftesli-. turus inter cetera otnamenta femoralsbus [inéis

Q*rww ]

ner figui-

!t

ficant. ca-

induebatur,cautumque.erat alibi in hanc modum:

JINon ingredietur (Sacerdos) f/aniinarium, mifi

n

fitatern.

Levitaé, pries tunicalincAve[fliattm.28 femimalibus lineis

As

yerenda celabit, accingetur zona linea,cidarins

dolhandie

d du

liueam imponet capiti. bec enim vefLimenta fun

fantta.quibus cuntlis,cmm lotus fueritindmerar,

As

( Peffimenta fnut fanfta) nimirum caftitatem &

m

putitátem demonftrant,hinc jubentur fieri de líno

m

candidiffimo;quod proprié denotat integritatem,

T

Nam utlino candor inducatur, multoties laborane

pondxt DW,,

dum eft: primàm enim fetitur,inde raetitur, ficca-

hrituji

$

tur, iteramque hume&atur, & econversó pluries:

Áiri W;'m

quo fa&o mollitur ac teritut , carminatur , inft-

Miagi

lum torquetut, texitur , & apricum folis zftibus

lidmg,

tamdiuexponitur, donec candor inducatur , qui-

Vr

buslaboribus exantlatissut candidum manere pof.

e

Al fqgg'm

ac per

fit; lavandum cfþ (ægiüs, & fmigmatisadipe

2 "Wf«

cine-

1

| be Santlitate Sacerdotum.

139

1 fcrvam)ä

cineres colatíone fordes exþungendæ (unt, Ira eri-

liqubrwos

am pro callirate obtinenda & confetvanda multis

tl ?l n

laboribus enitendum eft , frangendz fünt tmmo-

Meg atdig

deratg affe&tiones, domandi appstitus, corpus je-

lm tridà

;junie fübigendum, virtatefque exercenda, ut cum

corpore animus puritarem & runditíam poffi-

V

deat, quam abàs amiffurus eft.

"Ut pur

Lege etiam anriqua fan&tam erat , utad efüm

wpatiptct

Agni Palchalís [qui figura & typus Sau&tiffimi Sa-

mutipitetiie

cramenti] unafquifque lumbos precingeret: Renes

ayliguoa

vVefiros accingetis Qcod Sanctide caflitate colen-

läxnd m z.

22 (f t«

da interpretantur. Etenim illa ztatetatm erat ne-

T

ce(faria continentia, ut non modó à (a&riüciorum

m contnto

cüm oblatione tum patticigaátione arcerentur ,qui

ij conyons

in perverfa ac profufa libidine jacerent ; verm.es

Aiaminmie

tiam cenjuges, qui ufulicito debitum foiviflent,

TT

QuiaproprerSacerdotibus praícriptum fuit;ur mus

ao

neye (uo fancturi nxoribus abftinerent, nec tem-

ia

. plo egredecentur, ne ullum periculum imrmunda

Le'Vit, 21«

i

voluptatis incutrerent: /Vos egredietgr Sacerdos

ulnuinl - de famé]es, o podluat. [antizmarinm Dei [ui, quia

— ojentn anita untbionis [upzr e&m eff.

ffitate daAtu.

mxfutril.ilï""

xcehimelechSacerdos urgente nece

. rus Davidi commilitonibufque ejas, cüm nihil ali»

du al

ud fapere(fet.pames prapofsztamir.percanctatas efti

Mmmuïgc?

1. 'Reg. z.t.

Simundi funt pueri maximó amulieribusiRefo

pondit David, & reftatus eft:Cogtinmimas n05 ab

gug-.wax.mW;

heri & nudins tertiss ,quando egrediebamnr Ed

r

/

Sau&umï,

faerunt va(a pueroram fantd a Übinotandum và

id eft .

j Ws

j

fantIa zquivalerc his, caíta & raunda, nec. caruali.

caftum,

filcy at

j

actu deformara, qua fignificatione & alibi reperie.

&apriW?

tür, ut videre eft ia Exodo, ubi Deus in monre Si-.

a,

nai datutus.legein , dixit - Moyfi ; P'ade ad popu-

Exod, 1.

a

——

Inmi , G$ [antlifica illos bodie ( crat, quad ax«

zünig

j

ponens

Wf !

J

104.

'Lfmäams ll, Cap. IX.

(V

ponens Proplietaait : Eflete paraté in diemzertia

)yx

M&E.i

sinn, d ne approquinquetis uxoribus veffris adeó:

l j

gt

"

ut quod pet fazificare voluit Deus, per a£ffine-

,

jj T

ve, Mofes etiam ab omni actu licito,ütimerpretaw

s

tus :.& pet hoc admonebantur parati efIe & recté

j

ag

affc&ti;utlegem à Deo reciperent:eft enim ille ma-:

[cuü*m j

guüs caftitatis amator, & graviter qualibet impu-:

iil

æwmh mll

dicitia provocatur, nam & fi quis noGturra fomni

yit ide

D

aut morbiillufione pollutus effet;irmmundus habe-

Esi.22.

batut : omn:s bomo qui accefferit de flivpe veffra)

mmhhm*d

ad ea, qua confecrata [mnt , Qd qua obt&lerunt:

m

f a

fils ifrael Domint, in quoe t immunditia , peri-

" mkm. N(

bit coram Domino.

|

|

mlïölpägfub*

AE

Uod repentina morte. percufferit Dominus'

du

Ozam filium Aminadab , quia manüm exten«*

| lr

2. Reg, &.

m

diffet; ut arcam ruentetm exeiperet 5 ficut Scriptu-

ra expre(sécaufam non tefert , íta verifimili con-

d 'WWFBLW&'

- Minra t

je&ura quidam DD. augurantur, quód ille , Le-

ag

vita cüm effet, pridie conjugali fefs copula inqui«

l

Es

naffet,

ii

;e ?Étu

tOR

Sancte Deus, quis id queat exaggera

ipfüm maximz cemeritacns praíenti fapplicio ar-

al

guifti, quód manum arcz ruiturz fuppofuerit , &

guety

Vib

minüs fuiffes infenfus, fi illa folo jacuiffet , quia'

nimirum vehemcater polluta membta exectaris;:

| ii

] iil

quanta putamus te injuriá affici, quo crimine exul-"

cerari,cüm Corpus tuum virginale manibus facri-

legis contcectatur, iis, inquam, manibus, quz fae-

r

diffima turpitudine centaminata fant, & Venerea

Utir

pefte magis magifq; inammantur ? Si olim tanta

,

honeftas ac fan&timonta requirebarur in illis, quoe

- hm

fam eratafcani ligneam & panes materiales defere

"Wg.

cerdoti

bf

16 & ii&iggs immolare? qua putitas Sa

impcq

|

dj t

De Santlitate. Sacerdotum,

I4I

Mhij i!li(m

imperatur, ut verum vivumque Dei Corpus cffe-

ii "

tat, manibus contingat, & in íz qua(i tran(mutet,

D

tD r

ac vivar in eo Chriftus ?

rhciro,ünnmph

Ut hujus rationis ac comparationis efficacia Qu

amvis

uttie[eden

meliüs expendatur; dignum erit advertere ;Salva- (e Chri-

tlnimilty.

torem noítrum fuiffetantumCef(titatisamatorem, flus alire

galamita-

t tudderiy

ut quamvis fe omnibuf£ naturz hutmanz calamita-

tibus hu-

Mndurs o

tibus fübjecerit ;.noluerit ramen in conceptione ac

[4

nis

ial

nativitate íva cffe vel minimur , quod virginali , raae.

n

smunditiz labem iofeiret : elegexit veró talem ma« rit, noluit

trem, quz (emper fuiflet virgo puriffima, & qua tamen

niuiilnm

s r

ante partum, in pattu, & poft partum virgo effet nafci de

fnatre

ermanfara. Non vileduxit & igaominiofum, fe

non vit.

illudi, Hagellis aceibiffimé cedi , mil

c opprobtiis oine,

feit Donita

divexari, crudeliffime denique crucisfligi hincil-

140 CRl

line intez latrones tanquam blafphemum , & tur-

bulentum fophiftam ac impoftorem, nihil horum

ia

vll

; iniquo animo tulit : fed plane indignum atbitratus

u,quöäïïh,hr

eft, fimater fua minimum virginitatis dettimen-

tum pateretur: utque illud excuteret , omnes na-

iäwyluh'm-

turz leges diremit : cumque necefle foret , uc de

muliere nafcerctur,quæ mater eflet veta,& concee

at

Y

j

puum fuisin vifceribus, fuo fanguine cotporatum

d

- pareret ; rotum boc fine ullo damno aut labe: mi-

gt

Dima, Spirttu fancto obumbrante, perfe&tum ef :

Mil

adcó ut in divinaChrifti conceptione ac nativitate

juyint

nihilprater fammam putitatem, munditiam fue-

iüu*qm 1

tit& (an&tirarem.Qued quidam é Sanctis per hec

j

Verba pié nec inelegahterexpreflitOmnra munda

Thomas &

[2 We

"ult antlor puritatis, mundam €4 purifmam

Vsllanoevs

-

mitite

matrem elegit,virginem dsfaipulum pr& ceteris conc.3. dg

r

dilexit, munda &5 nova findone imvolvi uolnit , $ser.

r

qmrcbäf

mundo m tinpitulo, in quo nondum qui[quam pos altazi

P&DCI

Bthsfuer a, m/mula,m efé , ab his qui (uat mmn-

3

vguz'

"

142

"Jracfatus II, Cap. IX.

Á

do corde videsuv, ed ab his qui fnnt mundo coya V.

:

,ü]ï&&ü

pore po[fidetur.

€hriftum

üwdmm

comitan-

Tantumá Chtifto amatur caftitas & virginalis

1

tür virgi-

munditia;ut dicat Joánnes illedilectas:Captabant

y

nes,

D

quafi canticum novum, * €d nemo porerat dieere

i

"hpoc. Y4, canticum, nifi iDa centum quadraginta quimque

|

guad

millia , qui esopti funt. de terra,bi fuutqui cum

goloit

; amulieribus non (umt coinquinati , virgines enim

u PWU( l

dunt. Hi fequuntuv. dqusum quocumdá tevit. At

WMmzdtH

quomodo feret eos& quanro (celere non itritatur,

us

cüm virginale (uum corpus fceditiffimis attredtari

manibus videt ? meritó D. Hieton.arguit,(Gc inve-

'amgodt

Wi

étus:Perfidus 2ndaus,perfiduiChriflianusde de

Jatere,ifle de calice [ang uiné Cbrifls fundit.San-

: Mmhgm!

Esfo[epb puris pmanibus covpus Domini bajuta-

; gnutmin

! ii

vitüfle verópollutis mamlus,Crquibus paulà an-

(»!muht'm

té mulieriscorpus traitavit,faluté bomini tagit,

€? recipit ovt quo paníó ante ba[fra mtretviciim-

aguidumt

prejfit. ile qui fuerat Chrifhi menbrü.tolit mem-

ii

bruChrifli,*4 facit membrumeretritis quieuim

M

adbaret meretricieumum corpus effci ". Repofrtie !

sititii

tj

fnit dlud corpusesnortuum in findone munda,ed

in monumento novo :iffe auté orefetente €3 tov- "

MA

porepollsito demergit exiquem n geli videre eou-

ib

Cbf in eupifcunt, €4 qué adpitiendo deletlationes eter-

T ts

f

eitu Mif 145 accipinnt.Er S.Chryfoftemus ín Miflaà fecóe

Graca. — pofita inftituit, ut Sacerdosubi intonuiffet, Sa»-

| orlzas

Md

Es Santius, Sanctus, priufquam Canoné recita-

m r

tetfic loquerecar: us eovzi qhi carnalbns cu-

pidiratibus E4 moluptatibns efl alligatus; diguus

MT

eff ad te accedere, vel tibiminsftrare Rex glarid:

rl il

Hamii,ü-

tibi enimwiniflrare magnii efl; 6 spfisceleflibusg

u'mcmm,;

Poteffaribss zevribile.ldem quodam fermone aitj'

Vr

sn epiflad

Hebr.

neDia-.'

gfmpere*S.Mi[ïæ,& jam inftance coriumio

conum

|

De Sanclitate 'Sarem!omm.

"

14j

fj

conum folitum proc«lamam,Sg,:;&.g fanéti 5,qui fci San&g

anctis,

- licet(an&us non efbid cít , abomni immunditia

:rb'ras&vngä

purgatus ,.ad tam divina myfteria accedere nom

A

,

ldb Cj

pïæltumat.

W Mrit a

$. IIL.,

dug/mgmg

Ideamus,Patres,& attenté e(timemus, quan- L.TÉeff. 4

LT

ta integritate;quanto candore opus fir,ut mi-

j pner m

Bifterio noltro rité füngamu:: Srzaz uns(quifque

Min ini

vas [uum pof[ideve , in fani:ficatyone &3. bonore,

tb

- s in paf[fione defiderii. fitut Gentes , quaigno-

idniaredat

rant Deum. Covlideremus id , quod Apoftolus

i

iaterrogando affitmat: /Vefeitisquomiam corpora 1. Co-

m(lmnmïed!

veftra templum [unt Spivitus [antlo, qu in vobis ?t^. 6

habitat, €$ non eflis veflri? Exiterum: Nefuiris, .

ihfinittn

p g*

Domini il

' quiatemplum Dei eflus, && [hirirus Dei babitat,

iféRED, .

*

uhupait

3n vobis ? fiquis autem zemplum Dei violaverit,

differder illum Deus. Denique : Neftis quia

fhumiitip

ml

corpora ve[ira membra (unt Chriffi ? tollenser -

iil

( gemembrum Chrifli, faciá membrü meretricis à

Domine Dceus, per tuam clemenriam obteftor,

wninit q"ï""

avoca miniftrós tuos à tapnta audacia & remeri-

ii

xf

tate, aimitte dilnvium grande, quod eosab omni

expurgetfeeditate, non aperi aquarum cataractas,

limfpatà

quibus oliro univerfam mundi curpitudineni ablu- Geaef. &

WAH&'W !

ifti, (ed exundet ignis,qui long? vehementior eft

il

elt&ltill?

& efficacior , non ignis ille fülphureus , quöGo-.Genef.:j.r

ii

morrhzam libidinem:exttirpafti , quinqueurbes.

jj

nefandas exuffifti : (ed defcendatignis fpiritus, vi-

nllidw "

vum caritatis tncendium , quod inuftas vite no-

n i

firz maculas abfümat , & ita in füturum cotpora

Jb

animoíque confervet , ut placitatibipuritate ob-

4! nl f i

fequi mereantur : Ure igue (antls Spiritus renes

g)llf

M

meftros C cor noffruma, mt tibà caflo corpore fer-

U

WiAIBL, G mtnde corde placeamts;

CA

if

"

HM4

grafatus I1, Cap. X.v.

g

j WU PUIUOT- X

jim

6raviffime Denm offendunt , qui (ime eaffitate

r*'m II!MP

jim

ad divima accedere non vercnutur.

..4'1

p

S. T.

j

""T Antaelt caftitatis & hbidinis contratietas, ut

y"

pl

ia

illaad rem divinata ritö,þcragendam neceffa-

pv

tiaproríus fit, hzc quo minus id feti poffit;,omnie

(unis MU

:mp impediat, Unde conqueritur Deus,quód facer-

l'ïïgh

"

dotes deficiente munditià prefamant divina my-

ii

fteria condere, eaque tactu impudico cenramina-

ao

sofph.s. teic per Sophoniam: Sacerdotes ejus pelluernat

g

- fantlum. Ex pet Ezechiclem :- .. xærdo'tesqe/us pot

| flnüucmw

zetb.zz, Iuerunt (auiluarta mea, quin ctiam, quod miree

] mn'rm!&ïï

- tis,ait : Coinquinabar ip medso eorum , ipfe cüm

il

futnma (it puricas quem nulla queat lobes inficere

jndin

quia fua myfteria fine caftirate couficiuntur, feip-

| E&lem

fum afferit maculati.Et S.Hietomy us verbis Pro-

ticramatg

, phetzac ipfias Dei innixus non dubitavit dicete:

al fetipu

Hier.fup. Corpus Chrs(li poluit , qui ad a/tare immundus

Guw

Ezccb.22.

accedit;cujus explicationem videinfrà c.12.Divus

In bec

ia

Trati.eag

, veró Chryfeftomus dicit illos reos efle la( Majee

gl

18.

tatis, & quà pasoà dignos ceufeat, attende : 5 426

ii

regiam pumpuram coinguinant,tam graviter pe-

€hryf.. / niuntur. quàmquieam [cindunt, quid mirumyfr

liDsg

Jeom.a.y.

$H Doann.

ii quinon muxda animá Corpus Chrsfls aecipt-

V'"*Wm

unt,idem[upplicium babeant cum i[Hs, quieum

Md

elayis ernci affixerunti Atxeté quidem id cona.

Áb fädm

turafferere : càm enim giaviter in eosanimadvere

tetit,qui tabernaculum antiquz legis immundi in-

Trndj

o

[2

tederentor,aut de facrificiis oblatis participarents

i üïiiljam

quanto inillosdefzviet furore,quiCorpus puriffi-

TRicijs

.mum & Sanguinem j* fanarínt ? Apoftolus pla-

"ii

eria

né vcrþis ad horrorem fomgoücis de hgc tBat

ac

L

1 à "

De Sanélitafe äacerziotzt»'z'.

14j

TX

&ccommodate:: Jrriram quisfactens legem /l/zo)/z; Sententiá

ab[ue ulla mifi'ïatton:; duobus uel triZm tellibus

. Apoftoli

7 p

hombi]i:.

puoritur ; quAntó magss putatus détertora merers

Heébr.10.

meq:r.

Jnpplicia , qui Filitim Descontulcaeri , €$ San-

äidinistonuazi:m

guinem Tefl amenii pollutiim duxeritun du [authis

Bd

ficatun efl , CS fpirituigrati contumeliat fecerità

.Hzc utgeneratirii dici videaritu£,

Sáiiétus tamen Chryofi,

tf

tUenquid at

Chiyísftomus, aliique Patres fpeci

atini deiisvo- £em.zo,:

lurtintelligi ; qui fin& cafta irtég

titáté (andtilTi- /v£7-44

Yrat r n

£1€5;

iutii Sacramieritirái percipiurit:

T/Jeþþl'j,

anmin.

Huic fententia in(fitérido, céiplici omine atguit

d

fup.«Hab,

€ós Ápoftolus; qui indigue accediitit. Primó quod

10. Diofi

furitotuu

filumDei cotculcent i quià ion tiinü

$illumafpez- -/exu.

lil qneä mitt

háti videntur,quàmi (i pedibus proterérerit.Deindé ?* e4f

m ü

;am-ra

a lbesrtot

juod f(anguinem Teft amehti pollütim dücant , id

Páullui

étt, fangdinem Cliritti: queni; écfi rullalabe Pc&ffit

of p

Sdma]ä-k

infici aut fosdati, fic coritréctant;

tánquam tenini- semum.

—

liili dutinimpndam p£ mianibus liabeserit;/ Tertió; lripliei

vt d

iujutid

Qquód ffuritni gratia contumeliam fatiasz : quià

Deüri à£.

i ml

«temarani objiciutit; quá poficá effectus Sácrameti-

Rcit, qui

du OR

tiqui eft gratiá; produci tion poteft. Qucru'm finc

indignus

ul M

£ula piz mienti terrorem atque liorroreminjiciatit;

la'ccedj;.-:

du at

Quod euani fignificát Apoftolus ; cüm fabjungit:

aunpnt

Horrendám efl incidere in manus Deianüenkis 8

li p

fibi Deus ultioriém horuni refervat ; dicens: Adzhé

W!"C' "

Viuditla,Cd egóretribuam: ut detur intelligi;ynengi-

.Ennumg'l'»ff

Y

v

jiémi pcaitét Deuni poffe repetiii ; qui pro nierita

u

tantoreiti ['celc'r'um' poci coriftituat gravitateni::

SII

W

n

n

Érüini dubiü

üieft; quin graviffiais füppli-

Gasiffi.

| nnquzgyh

/jf^

ciis iiSacerdotes torquebuntur ; qui cooper-

13 paeng

tinfmia ac voluptatuini türpiffiniaruni fordibus

Sacerdo-

yoret

"

tü im-

m(ln[lv

oppleti Epicuréum quoddaui vivendi gériis (ectaii

pudico- ^

j

oné olini

p ,

-fxcnn*t.:.Pdrrä adverzz;i-musi quaxtá ulti

K

fua;

; Deüs

j v j

146

Traldatus 17,- Cap. X.

W,WFM

Deuslaxuriz flagitium fit períecutus, non tantüra

j o

in Sacerdote, fed etiam in.illis, quos de: pfius fami-

d

liaefle conftabat. Praecepit ergo inhuncmodum:

qumm

LW;;, ;x.-Sacerdouf; fílta f depreben[a fuerit in fiupro , €$

«violaverit nomen patrás [ni, flammis exuvetur. Yn

aliis veró virginibus pracaverat ; ut quicumq; eas

)

decepiílent , fibimatrimonio copularent & cauífa

"

Exed.22. tantze punitionis redditur, q4/a violavst nomen pa-

W&l

j at |

tris [ni ; illeenim Sacerdos cüm fit, non folüm ipfe

abomni impudicitia alienus fit;oportet : verüm et-

s

iam netam perditusin tali familia reperiatur, om-

o

l Wum

nes ejus fübditi procurare debent ; unde S. Chry-

Eibr.6.de Íoft. Quid mmwutm, fi Sacerdotzs parna gravtor ht ,

Cs

[unn

d'acerdot: 555 £$ Sacerdotum filia; quibus nibil cum [acerda-

lj

tiocommune efl, propter dignitatem paternam, eo-

! f n

cmFa,W

J

rumdet peccatorum ponam enwlto acerbiorem [u-

Ti

at

flineant ? snde : colliges Sacerdotis pemam multo

vaviorem e[fe, quam aliorum de plebe. Ex quo,fi

nj

argumentati volumus;procul dubioSacerdotes no*

fpnciteln

- ftros graviora manent füpplicia, quia long? fan-

jpni

D

éliori minifterio funguntur ; attendant vero, quod

| (nilng

ia non profertur

i.'u"hjï L

Spiritus fanctus pronuntiat :

| dl

cito centra malos [ententia , ab[que timore ullofili

f()mm;m

Dominunz perpetrant yala ; attamen peceator ex

HBCPHT..;E

eo, quad centies facit malum, $ per patientiam fu-

f

flentatur .ego cognpui,quod erit bonum timentibus

tilt brg

Deum , qui verentuv. faciem ejus. Etenim nulla

m

ratione nituntur, ut quia Deus itr Íceleribus ple-

qu/jm

&endis tardus fit, perfuadeant fibi feimpunes fore

W n

fed inde certó colligant , quód füpplicii carditatem

$, n u

pona gravitas compenfabit ; fic enim eadem veri-

*tit j

li. s.

tas: Nedicas, Peccavi , €$ quid mili Aactidit trí-

Ptf d s

. fle dltiffimus enim e[t patiens fedditor , ficut pa-

tl

i

' tl

L

uens eft intolerando, vit'a juftus in. fcnribucnxdo

Pllf

1 'Iöj,

1

De Sanélitate:Sacerdotum,

147.

Mi

pispremium, & impiis füpplicium perfolvetur

lïis,quosdcfPl'u';

:agoin n

Quod fi bene excutiant; fieri non pofle arbitror ,

quin judicaturi fint , fatius eífe in hac vita pro pec-

tf i In

catisatisfacere ,

Á

Pt

quàm in alccya Dei judicium ex-

1 Qu

fge&a're;

D

od

$. III.

uwkwmu»;

^

^

l

D

Acile quivis intelligat; fan&tam matrem Ecclc- Ecclea .

3 hi

l

il

m

F

graves

fiam tantorum. criminum gravitate offendi,

pcenas fl4-

gt vrmt

u

eamque faris cognofcere , quanta feveritate in illa

B

(s 01

tuit Sacer2

Deusanimadvertet : unde ut Saccrdqccs àtamne-

dotibus

x u M

fatio opere avocaret, pasnas gravifimasin diverfis impudicie

u ii

Canonibus fanxit, in quibus omniíillos beneficio&

ho itri

communione privat , ab officii fun&ione aut; pre

i at

femper, autaliquot annis removet,donec feria pe-

du

nitentià prioris vitze maculas aB(ïcrgant'

ii yont h

exemplumi fint muncitiz & caftitatis,

,& r'urIüIS

ii quo

Refert de fe Joannes Climachus , chm aliquah- Clens.

MMWW

do in concione diceret harefim effe maximum caf^1-

; ii

peccatorum ; quidam x adítantibus fubjecit :

a

9t

t

Quemodo hexeticus refipifcens & confeflus ad

aL

divinorum admittitur parucipium , & Sacerdos

IIWW

fornicatus ,. licet eum peeniteat , repellitur, do-

NT d

nec per certà annorum fpatia culpam deflerit? ac

M sl

fateturipfe huic fe quattioni fatisfacere non.poe

tuiffe. Etenim caufam hujufce: differentiz: reddit

p

p

Apoftolus: Qui fornicatur m corpus fuum peccat. 1. Cer.6. *

j

Luxuria *

[ qllu

Reliqua peccata, quamvis animae labem inurant,

on tan *

W

non tamen corporis membra , (icut fornicae

tü

RY

mani-

Mamhu

[UM

",

tio , feda turpitudine inficiunt aut enervant ;

mat , fed

lf

atqueita, etfi graviora illafint , ubi tamen per &corpus:

jiit

lactymas & confeffionem eluuntur , nihilrema- inquinas:

n öqu,j

nét , quodà cecleftium myfterioram participatio-

p

tia carnis praier turpiflimam

"u

neit?Pedxa; : fed yi

K 2

OU -

*

!]

j

343

o Trallatus TT, Cap. X.-

»

p

thuw

motam , quam animo inurunt, corporis inquinarrt

t

uritatem : ac proinde hominem ineptiorem ae€

$ W*W

mmagis incapacem reddünt , ut virginale Chrifti

.

W.

Corpus pollutis manibus attrectet." Hinc etiam

1v

intendunt Canones privare eos, ut dictunieftmu-

FM

Fä

neris executione , qui ti:l,a.li,dc)kric/corc feipos conta-

L:

tninant.

(j

$48um S'.

ffe videtur S. M;carius, ia

Hoc optime intellexi

m

WMaeati. — cujus vita fic narrat Palladius Cappadociz Epiíco-

$juriu: z.

us: Ad Macatii cellülz fores reperi aliquando

p I

Wl

— Presbyterum quendam , cujus caput adeo cancri

inn

- morbo, ut osetiam nudaret, exefütm cofifumptum-

queerat. Qui licet curationis gratiá fe eocontue

li

hu

Aiffet , nunquam tamen in illum ufque diem à San-

VMW

éto füíceptus fuerat. Ego itaque mifericordiam

TupR

proceo poftulavi. At Macarius: Hic , inquit , cüm

ia

Gacerdos fit , & fornicationis fcelere pollutus , mi»

ffrun

; mifteria tamen Domini vielare non hortuit ; ob

um

Dv

quod talis fupplicii atrocitate cruciatüs , Curatione

m

indignus eít; fed fioris confeffione ícelus faum ex-

Mi

piate, & deinceps Àfanétorum immolatione facri-

a

ficiorum abftinere velit; medicamentum; Deo ju-

vante, confequi poterit. Patet lubems ad omnia i.

Wmmö'm

T N

fer illle: nec moravir fanctus manuum fuarum ím-

ff

pofitione, integram illi fanitatem , capillorumque

o

ornamentum paucis diebus reftituit. —

€enfuraS.

Noneft; cur nimiam hanc fuiffe feveritatemare

Va

Mecnd

€regorii

uamus: maim eandem fententiam tulit S, Grego-

fiiGa,

rius Dontifex , uttefert D. Bonaventura: Quipoff

rrap:um

KRefertur

€ara

Utj

(

ä Bonav«

acceptum facrumOrdinem,lapfw in peccatum

kb. x

&il

Íl

xisfuerit, [acroOrdine itacareat,ut ad altarss smi-

M g,

ghíret. .

niflerimm Ulterins non nccedat:Übi mundus, fi lex

'lp- 22,

ln

ifta inviolata cuftodiretur ? fed po(ïto illam exole-

mporumca d-

W

yiæ, propter vatias commwim te

vmiu.

1041

De'Sautiitate Sacerdotum.

149

* n

sitates&c bonarum confüetudinum pravaricatio-

nem , oportet tamen huicSacerdotem attendere;

itn ib

I,Ut?irginä]g('z'

utab omniillicita voluptate deterreatur : oportet,

trd Hv

inquam , Sacerdotem cogitare , quód fupplicii iu

9 n

hac vita tarditatem poen« gravitas in futufó com-«

Quorc fl

penfáabit: fieut pauló ante dqcþxgamm':[t. X

,

hr n

CAPUT.XL

ub

De quorundam in bae vita punitione, qui confcienz

vt diqund

siA pollut [acram Euchariffiam perceperunt ;

riptido

& quàm facilé frt amimi obtinere puritatem.

stf

$. L.

3

g r

T2TÓ Deus Sepehumcrö iis parcere videatur; quá

'ufqucdicmiSu

g mircrd

&sinfe&ti peecatis & libidine , ad Sacramenta ac-

cedunt : nonnunquam tamen acerríma fupplicià

l ag

ipolts,

inflixit, utimpiorum audaciam caftigaret.

Quód.in naícentis Ecclefie exordio multi te-

nonhomrif:lü

Wmmxmw

meré & indigne facrum Chrifti Corpus mandu-

ls

catent, & Sanguinem biberent ; ait Apoftolus: - €ef, u

d

deüinter vos multi infirmi €9 imbecilles, 9 dormi-

vasdat

"nt multi:c Glofla & communiter Sanéti com-

jurtut

mentantut. Divus veróChryfoftomusaffirmat fa CP^/f4f*

sst

0ff, Y«

ztate atrociffimos morbos & innumeras calami-

up. 1. a8

00

mitates obortas ex eo , quód pollutisanimis ad di.

Tim.

purtia

WM

vinapercipienda accederent Chriftiani.

wf

S. Cyprianus de quodam refert , qui mente ve- Exem-

,WW

ferea cüm elfet , fanciffimum Sacramentum ore Plum hdi

ren *

(etio

j

/

excipere przfümpfit: fed exceptum , facra hoftia

*

J

n

incineresrefoluta , non potuit deglatire, cui narra-

7 d

a/-

p

tioni illi fübne&it : Documento nius offenfum eff ,

S. C]f'*o

j

immundis non prodeffe ad [alutem, quod. fumniturs a, a Pf*

esem gratia [alutarzs incinerem,[antlitate fugien-

7 "

temitetur, Xdem ineadem concionealias quaí-

,Jü'

dam

yi g

K5

PT

W:S

-Tradfatus11.. Cap, XI,. .

dam: horrendas punitiones recenfet , quibus pari

(W

g

æä

)j

'Alia ex-

audaeia fretos vindicta deprehendit;

.: Nenerábilis.D. M. Avila ultimo de Euchari&ia.

pfn&a

[j

emplater-

j

zibilia,

tra&tatu quendam fuiffe Sacerdotem tradit,. qui

j

j

ànimo impudico facrificium aggreffas ; cüim con-

Videser. . Íecrare vellet, imanus in ara depofuit , qua tam-

p

L

ribile ex« quamlaminz candenti injectz fuillent, adeó ex-

| rttdi

emplum

i

npud Ba-

uftz fünt , utextemplo à divinis.fecedere coactus

j

Vaznt.6.12.

ph

j

fit. Alter, cui deficiente difpofitione przceptum

amno 117z, €Iat , neàconfeffione facram Synaxim reciperet ,

g

jgit

fW.:. [preto confilio acceffit ,. ac repenuna morte per-

cuffus demonibus przda fuit ; in cajus oreinven-

us MW

ta eít hoftia , qua fceleratum

uttur fuüffocarat.

g

Idem Doctorà fe perfonam vi

á

am-affirmat , cui

um

n

indign£ ad facram menfai properanti vox audita

fit::. Nifite Sanci cujufdam tenuifet interceffio

1

Ff

i

x

:

diundn

fübito adaltare expiraffes.

^

P

^

Vbi fuprà.

;; El

c merito

fübjungemus verba, quz poft (i-

AORU

Nota

m

miles cafus intalit Cyprianus: Usnfgusfguie confi-

'SlW u

deret , pon quid- alus paffaa st y fed quid apfe pati

3mereatur ; nec evafiffe feeredat , fs eum ynterim

glinud

s penadiff nlerit. ctom timere plus debeat, quem fibi

m

Dei juduas cenfura refervavit. In quibus idcon-

dl

" firmatur , quod fupt:ï diximus , Deum quidem in

; Anhirn

hac vita diflimulare, fed mortuis ftrictiffimum fo-

fieeast

re vindicem nequitiz & petverficatis, ni(i facillima

DO

: zatione , quam ipfc præ&itit,* nos ipfos curemus.

E

Mif

$. II.

i r/fa/:?ldm&

|

Uftiffime olim Dei furor defzviet in Sacerdo-

hi& It

* , tes, qui debità munditiá , qux nunc nullo pane

E

limilt

'negotio obtineri poteft , caruitfe deprehendentur:

95f fn

certé nihil ultráab ipfis poftulatur , quàm ut men-

t

ontri-

i quantumvis fadatas lachrymis & vera c

Mp

tione

LT

"DeSantlitate Sac?rdotum,

Ijl

nj

QM

tione fluentibusemundent , hoc enim eft lixiviuna

"

vehemens & acre , quod turpiffimas imuiunditiz

3 df

maculàs delere poffit & expungere : velutper Ifa-

&Cmcm mdk,g

*

jam Deusteftatur : Lavamun , mundi effote , au-þïl/;,ä';,q

Mpds,

ferte malum cogitationum vefirarum ab aculis

Lt qu,

seis, quiefcite agere perbmä, þdtf[l'tt bené facere.

Ex fi fuerint peccata vef!ra ficut catcinum , quaf

tisrttlite od

pix dealbabuntur y €8 frfuerint rubra quafi ver-

ag

emeulus, ficut lana alba evunt. Ut abluatur fcele- Facilé e&

remediurmm

st

rum türpitudo , calentes dumtsxat lachrymarum

ad animas

henuna m

fivuli, peccati odium, vitz melioris ptoquïtum

purganda

incajus a,

exigitur , denique ut virtutis pulchritudine allecti

ttuc l

in pias operationes incambanus./

?

j at z

Unde nemo judicantis flagellum fperer evade-

T0 V

re nifi honeftate claruerit & fanctirate requifita ,

ul ial

jure quidem : cüm media ad(nt efficaciffima , &

potïffïmüm Sacramenti Peenitentiz virtus , qua

, pl

facile omnis dignitas amiffa reparetur : Lavamzi,

d À

€9 mundi effote. Non immeritó Sacerdotibus di-

i

; p

cerepoffemus , quod Naaman Syro famuli dixe-

;

Ai, j

runt : Pater, etfirem grandem tybi dixifjet Prup/ae- 4-Réf. 5

M

ta, certé f acére debueras quantómagts,quia nunc

d

dixitibi : Lavare 8 mundaberis ? Ita (ant , licet

'Anobisplures moleftiz & difficultates peterentur ,

mw 4

s todus

Tubenti animo fübeundz effent, ut rem. maximi

us

momenti,animorum nempï: puritatem conf&quc-

remur, lepram peccati innmundam exueremus : at

MMMW

inertes erimus, eüm dicitur: Levamini, £$ mundi

;ll

effote? idem dictum e(t Syro : Lavare,C? mitnda-

" btris, & reseffe&tuprobata eft.

árord

d

hl

Tdem ille Iaias miniftris templi przcipit $ /44»* I[;ai-fä!

"

us

damini, quifertis vaa Domini üyporrxo tanta pu-

Canuie

ritas exigebatur ab iis , quotum erat ornare tem-

oftui

j"

r

: plum, vafa portare, victimas p;qvidere ; nu

mquid

ld

4

Potiori

m

m

2

Tratlatus 11. Cap. X 1I.

u

potori jureSacerdotibus dicetur,ut fefe expurgent,

ij

qui vafa funt fan&a , in quibus divinitas (imul&

*

an

bumanitas requieícit ? I veteri lege caucum erat,

W)

T

priufquam ad DeumaccederentSacerdotes ,muns — |

Exod. 5$ :

ib

darent (e,ne fort? itruerer (uper eos indignatio : Sa»

t£érdotes qui accedunt ad Dominum.[anttificentur,

Ms

jin

ne peretttiat eos.. Quid modoó illis incumbit, qui

Deum manibus (uis attrectant , inanima füg me-

m

dullisexcipiunt? Suppleat divina pietas, quod nos

mei

gWWW

deficit : necelle enim eft illa fantitatem dignitati

adaequatam in ompibus operetur, ut minifterium

Mwh n

noftrum placitum Deo efle poffit & acceptum,

W»»W

at

CA P-U-q X

j

Sacerdotes ad caflitatem €$ virtutHm exevéitia

-AMiu

p /abligaii. eæeml:(i.g M!!?me Gentilium declq-

T.

TeT

|

|

nj

- Tqat

|

l

jnirn

& T.

|

Quid de

|

|

ngldl,ädf. 5

gacerdo

7 Upradidüis addam , quod merità audiamus

tio fenfe.

& (ümmo cum pudore & verecundia ; ne forte fit

Xi

pj

ri&t Gcn

aliquis, qui excufare fe pofTit, quo minus, Sacerdos

m

giles.

gum efle: , ftuduerit puritati » hocautem eaex opi-

L

pione cliciemus , quam barbari ac Gendles hacin

qeein

t fermper conceperunt. Quibüs ratio & natura di-

P

irsai

Qavitficut munus Sacerdorale magna ftimabant

L

digniatis & excellentiz , ita ad id ritt obeundum »

UT

yirtutem quandam poftulari,& vitam cateris mul-

iil

to puxflabiliorem arbitrabantur : & fpeciatim fibi

Mi

perfuadebant ipfis omninó necelTarium efle ftudi-

Md

m caftitatis .

?

& à populari faniliaritate fugam &

Tl

gemorionem.

Plato n

AMnphd

[ 9^

Plata refer Sacerdotes Athenienfes disjunctam

E!

3420

à plebe hahitationem coluiffe, & caufam hujus fe-

WIM/;':W

LC

parationis addit, ze cozr.

n

agione aiqHA coru

pO

m cafhi-

$e4 l4

bef-

4

aU. vor

iav

IH

$. Au-

ämgqug

v*4

i

1

De Sanclitate | Sacerdotum.;

1í3

*

i

^. $, Auguftinus cüm pradicandi Evangeliigratiá. ^fsg. Ser.

Til

in ZEthiopiam penetraffet , ait fe vidiffe Sacerdotes 37- 44

V lrtgme

ratr.in

barbarorüm; qui tanrá abftinentiá excellerent &

Erefno.

Wsictrdom,m

virtute,ut maxime confunderetur ; fuiffe dicit, quis Virtures

Bd

nf

licet conjugati effent, femel in anno dumtaxz cum Sacerdo-

uxoribus convenirent, & tunc aliquot ante & póft tum JE-

Iüþ'smcuulbi:,g

diebus facrificia folitos differre.. Alibi fic enacrat ; thiopups

anzury

Vieinmus im snferioribus partibus e/£thiopie , quód

12 quodm

Sacerdotes à comver[atune bominuta fugyebant, ab

r«hwmä)gmq

ompi libidine carnts fe ab[linebant ; maxime at*

TO m

tem quando Diss [uss [acvificia offerre debebant :

lag

tuncenim nibil[umebant , nifimetretam aqua per

J

diem C [fc coutenti m

7

qnentes dim [ms F«crgïfif!

offerebant,

i t

-.. $. Hieronymus affirmat : Jlerophautas 4dthe-

trlmith

Hiarmg

nien[ium ufg';'bodig (fua setate) ereue forbitione c&» 1jp. 1, ad-

fIrari, &$ pofIquam $m pontificatume fuerint eletli , verf.1evie

virot effe delinere, Ex aliàs ; Aarratur de vita an- w^n. óe-

£a fin.

v lo

tiquarume/EgyptiSacerderum,quod omuibus mun-

Sacerdo»

gl rl

F negotirs cmri[ s poffpafitss s femper n templo fne- v ss aem

NU

TinteÀ rerum naturas contetoplati (int; wtmiquam : heheni-

i

mulieribus [e immi[cuerint,nunquam cogauatos €$ enfum ra-

muümdö

propinquos viderint , ex: eo tempore quo cepi[Jent Ya Vixtate

z du

1

divino cultui defervire, Carmbus €8 vino [empev

T

abflinuerint propter tenuitatem (éu[ws , 69 maxi-

uota

wie propter. appetstus libidinse vefrenandos, Pane

vrarà ve[cebautur,ne ogerarent [Lomachum : olcum

O d

pf

tantium 1n oleribus gov:rau:;ö sp[um pargm : ovA

)

quoque & lac pro carnibus vitabant, Cubile eis de

waas"

fülirs palmarum contextum erat , Jcabelium aechi-

f

vepro pulvillocapiti [apponebant, bids, tridsigue

inediam fregquenter. fafTHneutes, us bumres corpa-

d

re)& l

ris nimia vitdws cafligatione ficcarent. Hac & (

j

runter , qua mage foli-

YT AX

It

u

&ilia à tanto Doctote reff

E

G6

NW" !

Tí4

Trallatus 1. Cáp, XIL,-

" o

L

tariis & monachis Chriftiams , quàm barbaris fünt

WV

ample&enda, fed quamvis tales effent , illa tamen

5&5

whmc

fanctimonia ipfis propria Judicabatur , quia lecti e-

j

rantin facrificulos & - My

iigsl

rum fimulacris adolerent,

ftas , qqi falforam Deo-

'

g

: Vlu fupra.

Merito hiccum S. Auguftino exclamemus: O

grandis Chriflianorum mijeria! :ccexPagani'da-

Cores fidelium fatli fant .€8 peccatores ac meretri-

qm

lt

At

ces pracedent nos imregsio Dei. Ecquid pudore füf-

|

,&

fundimur, cüm hac legimus,hac audimus ? Genti-

n

les;quia Sacerdotes zeftimati,& damonibus immo-

g

. larent , tamcafte & frugaliter vivere conabantur ;

UI

Cbriftiani, regale Deo vero Sacer dotism, qui ían-

iudcot

&iífimo litant facrificio, qua innocentia, qua puri-

r

tate tam divinumopus adminiftrent?certe non po-

[ ii

terit efTe excu(àtio;ubi debitz erit virtutis defectio:

/

fj

przíerim cüm & colo przíens adítetoratia , quae

WBH

illam defiderantibus & facientibus, quod in fe ett,

ii

non denegatur: & qua fortior S& efficacior eft ad

mumlu?ï'f

bonum, quàm naturz noftrz cortuptela ad ma-

ob

lam.Videmusidololatras abíque divini favoris au-

p

Xilio, naturz füce vincere pravitatem , videmusin

s

iis virtutibns exerceri , quarum habitus fummo là-

f

bore & tolerantia acquiri vix poteít, quo ftimulo?

u

quia eam animo imbibére fententiam , cüm Sacer-

Y

- dotes (int, ut cales fe vivere oportere.

L

Matth.12.

Civibus Jerufalem dixit Chriftus : r? Nzzivita

nj

* furgent in judicio cum generatime 1fda $ condem-

puum [

in

nabunt eam,.aquia penitenttm egerunt inpradica-

gea

Flone J0n2,€3 ecce plus quam fonas bic : Regina 4fu-

tin [

fívifurgetin juduio cum generatione tfTa , €8 con-.

LT

demnabit eam , quia veuit A finibis terra amdme

Sacerdo-

Iyrm

tes Genti

! fapientiam Salomonts. Nobis veró SacerdotesGen-

ftituto

odl

lescon-

*ngy,

tilesob oculos; ftatuet ; qui laudabili vitz in

/

genus

J

n

Dé Santlitate Sacerdotum;

12$

j 9"5MW5

enus vivendi noftrum enorme condeninet, Ete- demna-

ii us

ntiimilli , ütChriftiani, vixerunt: nos,

Chritidui bantChri.

fianos,

'übdml'y qlml?iä

cüm fimus, Gentilium cxcitateaberramus,

] qm M!bfum&

o cuts i ss LE iedie S r ao

edomemg

Pas ertas C bumilitas Evangélica,propria eff cá

;

H

( hw

*

canv'migizr dignitati Sacerdotu

$. I

UtHcmr,

"À Liudquiddam,pre ceteris :iiägä dignuni'r'x"ö: Sacerdo-

ilpuhreli

' tatu,Sacerdotibus antiquiscavicDeus,ex qu

o & &Le-

mdmus!(knri-

vice hae-

tanquam fonte dodtrinam utiliffimam. & necetfa-

feditate

roobsinty.

riam deducemus. Pracepit illis in hunc modum : carebant,

pritudiamt,

INon babebunt Sacerdores €$ Leuita €8 omnes , qui Deus.18.

tütim. .-

- déeadem tribu [Ount , partem €8 hareditatem cm

a u

feliqud lfraél , quia facrtficia Domini €9 oblattones

tporemmp

ejus comedent,£9 nibilaliud ab'sïpz'ent ae po[fe|[rone

virucsdeedo

fratrum [uorum: Dominus eumipfe e[f bareditas

dltyzi, qu

eorum.Et iterum : Zz terraeorsm nibil poædebitif. INum. $s

J quod !mf f(?,

'nec babebitis partem sntev 005 : ego pars C5 baredi-

vl

ts tudin medio filiorum Ifrael.

rgdd

Hinc elicitur : fi tünc,cüm divitiz fluxe actem-

äm&miüvoüsï

"porales in votis habebantur , eafque Deusin prz-

ia 2

U

^miui bene merentibus pollicebatur, ftudium qua-

mhwhw

fi paupertatis Sacerdotibus ac Levitis commenda.

ao

tum fuerit ; quid modó , càüim 'inter Evangelicas

j

"Beatitudines prima fit: Zeari papperes (piritu? ubi Matib. $.

«

- paupertas tanquam exmentum Chriftianz perte-

— €tonis collocatur? ubi dicitur neminem fore dilci- raue. 14.

J

sss "

g

ld

" pulum; uifi divitiis fpretis mundo valedixerit ? ubi

d

gl

* opes ac thefauri fic vituperantur , ut facitis at ca- Matth.ige

L Ig;

melum per foramen acus travfire , quam dvyiutem

n o*

C Entrave 15 'regmm; celorum.

Propria

m ii

Proprium ett Sacerdoti Evangelico , rerum

eftSacer-

il

tcmporalium curis fit cxpcditus, pauper rPiïif": doubus É«

rOblS m'u äy

' & eo contentus , quo falvus & liberà fámis inju- vangelicis

lhl Wþ

[ yau'pe:)ag«

yæm

zfé vTrai'r'a?us 1I, Cap, XIIT, :

gia, & vitam fobri£ ac frugaliter confervare poffit,

oD

Etenim reseft portento fimilis,, à ratione proríug

n

i

aliena, videriSacetdotem & effe, qui infinita pecus

450

niz cupiditate ducatur , non ad uíus vitz nece(fa-

tios, fed profanos, & ad perfruendas 4volupt.a,,t-cs,

yj

WW*

bui

Itemille monftro comparandus , qui in idincum-

[

bit, utavaritiam, quá eget , quaritando faturet ,

jf

i

, eüm hoc fieri nunquam poffit. Quecirca in pri-

, mo Ordine, quando Clericali corona infignitur ;

d

ag

tondetur capite, ut meminerit ex tunc exuenda effe

ial

terrenorum defideria, & in folo Deo omnem fpem

(l

divitiarum atque opulentiz conftituendam effe:

FUi

quod his verbisinitiato proponitut ; Dozzngus pars

m

Pfelm.1y. bareditatis mee. O Patres , ad quantam harredita-

Md

tem vocamur, fi uni huic intenderemus ? qui enim

jj WOMI

De»o ftuitur, nullo eget , omnia poffidet ; qui illo

agj

caret , quamvis ditiffimus videatur , pauper & in-

iil

ops aftimanduseft ; atq; adeo dicere ifti licebit:

nuant hi

D

Fynts ceciderunt mihi (n praclarts,etenim beredt-

quse r

tas mea praclarae[? mils: inter fratzes meos hare«

Dd

ditatem optimam fortitus fum. Proinde etiamCle-

rum!þa

ricus tunc vocatur , quia melior fors ei obtigit , ' in

Disniti

Deo fpem ponere & cogitationem, quod ftatim

jv

n

ex Hieronymo & Augufüno oftendemus.

!

Facatate

Enimveró hoc paupertatis ftudium , quomodo

ii

domina-

E

il

turáva-

hac etate frequentari poffit, nefcio , regnat quippt

st

inexhaufta opum fames , nec vitio vertitur Eccle-

pl

fiafticis, (1, ut reditus ampliffimos obtineant , arti-

| t

bus utantur cauiffimis & negotiatione mirabili ,

te/ii

Íscularium inftar , & forte conditione deterieri :

tb

verüm id prudentiz eífe ac fagagitatis judicatur ,

1777

unde fiilli, quod exercetur, aífentio; planum et E-

Vl

vangelium contra nos militare , & à SS. Patrum

nf

42&12458 noftram everti , acerdotii denique natu-

tam

*

N

(X

De Sanélitate Saceydétum,

157

WMPA

£am pro'rfüs huicindüftriz adveríari. Si veritatem

Y [

loquor, vix dubito, quin ineptus effe dicar, & mihi

t

Mil

WMJS Yi2

foli velle fapientiam vindicare. Sed ut ut eft,de hoc

diílerere, cüm materia graviffitma fit , mei effe mu-

f

neris puco ac facultatis: erandem item injuriaim hu-

i ii

juíce libri le&oribus infligerem , nec fatisfacturum

untaxyig

me exiftimo ; fi omitterem fcripto comtnendare ;

L Quanig

cujis in hoc mihi negotio intelligetitiam Deus

ücoromin!w

tetuncerod

conceffit , atque ita dicturus futw gratíat itinixus ,

uam idem milii Dominus largitus eft.

hi Dtacig

^^ Utergoidbenigniüs excipiatur;teftes adducà ini«

as

tegtos &orni exceptione majores : quorü auctoti-

m

tasad hujus confirmationé otnhinó nece(faria eft,

ial

" $ Hieron. in quadat epiftola de vita & confüe« ,.

as g

tudine Clericorum ac Sacerdotum, fic infit: C/erf- Epifl. 4

zpelflt/; qi

cus,qui Chrifh fervit Ecclefiay interpretetur jrimo Nepat. de

tr,uaed

vocabulum faum;C$ witatur efre, quód dicituriCle- Vita Cler.

j li

f0 enim gracó, [ors appellatur latind , C proptevea

i ml

vocantur Cleríct,Vel quia de forte [ntDominisuel

at

quiatpfe Dominn [ortid eff, pars $ bareditas cle-

oiun

vicortm e[W. Qui autem vel ipfe Damint pars eff yuel

Dominum habet tahquam partem C bareditatem

i Q

?:ïundo "HIF

dfnam , talem fe exhibere debet , ut €8 spfe polfrdeat

d

Dominum;E8 po[fsideatur à Domino.Qui Dominuns

jdm,

polfider&deum Propheta dicit : Pars meaDomtnit,

mbilextra Domitum babere poteft , qnàd fi quid-

t

w

quam alind babuerit prater Dominum , pars ejus

WL

non erit DominuiVerbi gtatia , f attrum, fiargese

s

t fi pofelioness f uarsam fupellettslem oten sfHa

(quu

m

partibus Dominu part eitut fieri néx diggabitur , f

aut£ego pars Dowinifum Cófunicnlus bareditatie

T

ejus, non debeo accipere partem inter cáteras trí-

,alfcnüh,:,d

bus, fed quaft Levita & Sacerdes vivo de decimss ,

t 07',&4-'

t &";.9

i

GHaliari ferviens de altarss fila&owf wf en

LL L

i

1649

Tru&'þus II, Cap, XIIL:

1 W

! adi

MWW

benfa, vitlum & vefHtum bis contentia ero,€2 ng«

dam crucem Chrifli nudua [equar , ne lucra (aculi

m?r)" ) jW

p

1

?2 Chrifh quaras militia »me pl babeas Sacerdos ,

au

p

quam cim clericms e]fe caepifH, negotsatorem cleria

I MW

u

eum C ex inope divitem failum. quali quandam

«'üj;&;rll.ïl"

^

i

peftem fuge , ignomintia [acerdotum eff

ii

flndere divitizs.

(

p;yapri?

p j

WW

"

Notaad :

Circa hzc &alior

um ifafrä SS.t&f'cimonia adver-

ial

dodriná rendum eft, nonarg

SanGo-

ul Sacerdotes ut reos peccati ,

quódaurum,argentum,aliaíqs opes poffideant: fed

h AWW M

rutn Intel-

müïl!"*l,m

ligendam.

ad majorem vitz perfectionem dari confilium , ut

T d

peritura illa & fortisboena vilipendant; cüm id fic

mente Chrifti,& facerdotio magis conforme. Por«

ial

Lodi

15 neceífe eft;ut parvi pendantur divitiz, aut nulla-

tenus,quod perfecti(fimur eft,poffidendo,aut fal-

| du

"

]

j

tem voluntate & affectu , fecundüm illud Pfalmi:

Á

Pjdl.e. Drvtia fi afflmant,nolite cor apponere ; adeo fi Sa-

«cerdos multarum rerum abundantiá feiatur;cone-

r

m

tur effe pauper (prrita , & mundi vanitatem decli-

| 'u,'aiFM:

net, pecuniifq; dumtaxat ad Dei gloriam utatur, ad

-honeftam corporis fü&cnmtioncm, & iisin rebus;

; 1 hwiwui

E

& 1. biz, ob quas clericis opes concedit Ecclefia;ut deinceps

xponetur,& pracaveat,ne avaritiar& aut prodiga

! ii

m

hts

litatisinfimulari poffit. Quia veró hocardnum ac

T

«ifficile eft, & magis confentaneum ac conveniens

-dignitati Sacerdotum, oinni cedere 0pulencia'&þä-

Mi

trimonio, folifque Ecclefize ftipendiis enutriri, ve-

bl HM

ftiri, & Evangelice: paupertati incumbere ; , hinc

tiun]

adillam San&t non tanquam omuinó neceffariam,

Mhutbj

"fed utconvenientem adhortantur : atque ita ipfo-

dmmnf

rumfententia explicanda eft.

ha

Auguft.

ktdid

S.. Auguft. ad hoc luculenter: Quit» terra pra-

Ib.de con-

zemrtu

Jumunt babere facultaté , quomodo son erube[cunt

n

feilud | uj;

facxis.

.d'""f Dommm pars barcduatzs smea? Ubs

[ d 90

*

Apa-

x

De Santlitate Sacexdotum,

!QP' Xm-

19

Wt»/tum

l

"Mpüllolicumi Qua conventio Chriffiad Beltal ? qui'

/27'", L] lttmþ

derrenas Paj].- 7007 reltngquere nolunt,cur peecata

]

h þlfm&:m

popelicomedunt . f decimas cum filizs Levs acctz

VWiutra

pinnt , quomodo imter. cazeras tribus partes acespi-

9 fMl oj

ent 2 i nominis (us etymologiam attenduntcttr Clez

rici A [orte eibit fnnt ,wifi quia Dominus eorum [ors

am.,/f/,,,,,

velbaxedetas fit ? eur [altemclericatus [m figna,

Ddronialy

quibus à latczs difcermuntur, non perpendunt? non

enm [inecanacaptta eorum raduntur €$ tonden-

AUE

ia

zur , [ed per[picaesTima G evidentiffima vattane :

al t

nam his fggnts [ecernuntur à laicorum conver[atiou

*ir um

nt.Caput entm radere fignat cogitationes terrenda

sonforme Bu

€8 fuperfluas à mente re[ecare: quia [rcut pyli nom

fumt pars corparis , fed quadam [upevfiuitas proce-

drtiz umb

flienhhaxd

dens à corpores humore , fic bona temporalia non

iil i

fumt nobis naturalta ,[ed altena &$ [uperftua. Unde

Sacerdote; misimam partem capillorium in capite

ATT

x

retinent,ut per eorum abrafsonem.[e minimam ter-

jviemdit

renorum [olscitudinem babere defignent: illam ta-

men ,et[i minimam;partem retinent , quia dum in

jämmu »

g, o

bhoc mundo [nut , à terrenis cogitationtbus omninà

/vacni effe non po[Jmnt. Crines praterea radimus, us

st

dnter nos €$. Deum mhil intereffe approbemus.

s atf

.. Hisconfentit mellifluus Bernard.ita dicens: F- permarg,

pväoWW

mos ceciderunt tibitn praclarss ,CÀ tu opibus inbias epift. ad

m

tervens ) fiots babere bae mtal Cdilla, breviter t Pulee-

LI

gt

birefpondebitur : Memento quod recepifá bonain

MW'W

ita tha, RecepifTis tnquit, nonrapud[l ; ne etsam

uWW l

dle boc tibs fruflra blandiarts, quód tuis contentus

mmorrm

&liena non rapias , Vermntamen qna [unt :latua?

at

Beneficia Ecclefiaflica? rell quia [urgas ad vigs-

di

lias. vadss adAfil[as, chorum borzs wollurnis dir -

r

qu:l

m frequentass bene faczs ; fic enim Eeclefia prae

ww

quid-

.fndap gratis non aceipis : vertmtamen .

qi

il

p

166

Traécfatus II Cab, XÍI.

n

ne,

!*fou bé- quid prater neceffarium vitiumCS [implicem ve[lis

24ms de altarivetints t um non eff yrapina e/f facri-

yil

legium eft : babentts evga Vitlum; 9 quibustega-

WM

mur us Contenti fimis.Quibus téganur dixit,noti

)am

quibué laciviamma , mon quibus [uperbiamus j uon

(

guibus mnulierclis ajfunilemur , vel placeamus;

es & cóhfilià Sarnictorum;

ia

: Hïc (éntentiari hab

um

$: IL

Prüdentia

Raviffima teftimoriía allata furit & ipfoEvarie

p

£nundi e-

G

)!

PT M

^

gelio (tabilita: reperias támén 1llos ; qui fé

tionesa

cogità ra*

P

ttüdérites ac dockos venditerit.; & quibus in hoc

gimus

l quwm

paupem"

témporuim decutfu, ob certás aliquas; frivolas ta

Wostüa

tem repel. m

en, atiohe$ & curi carne cónjunctas ; videatur

N

lendam:

omnino conveniré, imo

néceffariut efTe ; ut Prae-

! ao

] r

lati; & quiin Ecclefiaftica dignitate tenent ptirieis

lat

patani ; magnificas edes habitétit , copiosá ferva-

tum familiá &ipchtur,& iniisrebus quàm raximé

1 [ isn

jwmra»;m,;i

ftudeant excellere ; quajlujus tundi Principibus

ác Monarcliis conciliant aniorem & officia tubdi-

^upmiad

tottim ; nec Ecelefiaíticos in hoc cedere debere; ut

rl

imajoreim apud populares auctoritátém ; apud mae

g

gnates berievolentiam fibi parent : idq; plurimüiti

L

aftimatur ab his, qui lacin refe ufü

N

ittin

4

pg'ricog ácfapi-

entes árbitrantur.

miw

uibus ; quod certum mihi femper vifunieft

dlisng

wjï

& indubitatum, refpondebo , quod dicam; fecui-

lin

dirin Chritti & Sanctorut docunienta, & re&bz ra-

W»&m;lþ

tionis dictámen füftineri poteft , & hac cempeftate

It m

NWWFM

Ái&ori- 6xþ€tiöhtiäduc'c magis innoteícit. Nimirum au-

ws Ecclé? &ioritas excellentia ; amplitudo Ecclefiaftica que-

fiafticorü

Df

tümcunque ; alterius eft genetis à (culari dignita-

mn!lbld.ïlm'

fpiritualis

& inanifeftám includit differentiam : illa, in-

effe debet, U€ 5

Es

tj

à facularii quatm, nobilitas & auc

toritas , quz fpititaliseft &

l/m;'

liverla,; - :ch;ioü, necullosnode dependet five augme

D

m:a-:

tur

las

|

|

De Sandlitate Sacerdotum,

Ifr

"H

j

tur famulantium nc.aero;aut periftromatum opue

LTA

lentia,auriargeniiq: immenfa vi,domuum (truétu-

i Pl

ra admirabili,qua paria fint Regum vel Imperato-

| Vr d

rumynonattalico menfarum apparatu,& exquifitis

fgrhany,

ciborum illecebris, aut hujufmodi quzz hominum

ir, tj jhtin

oculosinefcare foleut. Sed omnisilla excellentia &

k&mïomm,

dignitas confervatur fedula virtutum operatione&

Evangelicz paupertatis exercitio : potiffimüm li.

uünf&þfäim

beralitate erga pauperes & afflictos,aliifa; his (imi-

vtdqif

libus, que majorem excitabunt reverentii , quim

WI)USIIIIIOC

ampliHimä familia, profani & inutiles famptus ,

ips o

atque ab Ecclefiaftica dignitate prorfusalienr,

3]])&33; WMH

Necmei folius hzc f fententia : nam & hanc Bafesz;e?

jme;ule

anteme cenfuüit M.Bafies in Salmantina Univet(i- 4:32: 4rf«

]

L -u.

dretintn p

tate Cathedraticus Primarius, vir eximia Iäpicntiæ

l CopiOSfl int

laude nobilitatus,ücenim habet: Epifcop: pradwi-

m;quimmmï

t5 n [oliem pro minifVer o Epifcopali exifliment fe

yi gb

Jlipendium rectpere , fed etiam pro dignitate feGatus

stlb

[ini.Diguitatem dico [piritualem,quoniam [unt ma.

xm&gw,m

giliri perfetHonis,Cideo decet,ut babeant ampliffi-

mms

n

mos frubi us, qiibus po[int caritatem C$ miericor -

[ M) XW

diam erga proxsmos exercere. Et forta[fis bas ia

T ad

12 snajori bonore baberentur C magts ab omnibus,

enamagnatibus [ufpicerentur quam propter muli&

[npelleitilem,plurinamá, eleganter veffitam fami-

g*

ENAWX

d

liam , multamá, va[orum ex auro

C'Q' argento copi«

I

am, C$ mex[a [iendorem,

$ equorum, A4tque eqHi-

ii

p

Wi , eurrunm C3 leclicarum multitudinem.

u

W'

Non mirum ita (entire Theologos & Sanctos

" q:moil.

. Cartb.4s

lmo[dül-

mnes, cüm ita declaratum fitin ConcilioCarth.

agt-

refera

7]1me ?

exíiil

nenfi,ubi dicitur : Eptfcopus vilem fapelletiilem

€$. incap. k4

men(amsac vitlum pauperem babeat: 4 dignitatis

£V. 42.

l leL&

p

[U& autboritatem fidei €$ vita meritis quarat. -

, diff, é in

l[ls)qu:

Cotic.Trá-

Quód fi his contradixerit mundus, coníüetudo

dent,vide

!ewah

ARYe- l'nfrö*

J i

102

Tvallatus L. Cap. XITI.

|

t

inveterata, & concupifcentia malorum,qus aldiffi.

p

yot

mas egit radices : & fuerit aliquis ( ac erit fortalle )

(

cui videantur hxcteftimonia Sanctorum pre vetu-

| f

at

l2"

ftate exoleta; & prfentiur temporüm conditione

n

D

'antiquata : cui item videatur hoc, quod fcribimus,

Wmnm(

bjus eíle auctoris , qui monafterii tantüm 1Epta no-

verit, ighoret es, qua foris aguntur & tractantur,

* n;*f*m?[fl |

gmmdkl)q

illit (atis fiat , majoréteftem adducam , majorem

J SS.Hieronymo, Áuguft. & Berard. cujustanta fit

[

yu

j

QKI(WI

auctoritas,ut temerarius judicetur, quicumq; illi fe

:Lqm [

t

.non fübmittit, audetq; ulteriüs reluétari, majorem

dico fore auctoritatem , quiaConc. Tridentini, cui

q!'Mtim

. prafuiffe Spiritum $. & omné ab eo do&trinam in-

Vuan

* fpiratam & confirmatá confitemur : necid antiquü

L.

| r

elfe dici poceft,cüm noftra fit etatis,&ita vicinum;

utidem tunc, quem modo habemus , fuerit ágendi

!wsd

'c procedendi modus.Hoc ergo Coricilium fanctü

du

"

a i

€pneil.

ità decernit : SanéFaSynodus admonet Fpi[copos om -

Trident,

mes uz fatlua ipfrs ac vita atHionibus (quod eff veluti

jir ,

filf 25.0-1. perpetuum quoddam pradicandi genus ) fe muneri

qunikd

de eefor.

0.

iNota,

Juo couformes offendants in primis. verà ita vsores

fnos componat ut reliqui Ab eds frlugalitam, mode-

]

!io*:l,fin,ærbl

i, contmmentia, ac (quanos tantoperà commeudat

utteg

Deo) fantla bumilitatis petere exépla pof[nt. Qua-

hia

propter exemplo patrum no[Irorum in ConcilioCar-

pdh& P

at baginenfinon [olism iubet, mt Epifcopi modefla u-

luxurim:g

TWrikty

pellectils $ men[a ac frugali vitiu contenti fintyve-

rum etiam in veliquo vitegenere ac tota ejus dotno

fintij ;

! eaveant ,né quid appareat, quod à [antlo boc infH-

WWWIQ

tuto [it alsenum: quodá, non [pmplicitatem,Dei xels

ïff&mml

AC vanitatum contemptum pra/eferat,& fubjungi::

35) !b.]s J

* Quaverüde Epi

ifcopis ditha funt , ea npn folum . in

tam [ecula-

*b

guibufcumá, beneficta Ecclefiafltca ,

V

9

dits ftfi

ria, quam regularia obtigentib , pro gra

eendi-

f!u

T

l

:

i

De Santlitate Sacerdotum,

H7]

Wofllm,qmæ

onditione ob[ervarts fed C ad (antla Romana

liav

Ecclefia Cardinalis pertinere decergs.

1 p

- Hxcverba Concilii utipam in conclavibusac a«

n o

ttiis Pralatorum fcripta haberentur, in quibus fe

ii

tanquï fpeculo contemplari poffent, aut;ut melius

ïmï(znrümlipm

dicamus, utinans nunquam & memoria exciderent,

m ts

omniamq: impreífa menubus fzperevolverentur,

ilan, mj

tunc planum effet , qua ícribo , ión & mea libidine

arl prtni

autignorantia provenire, fed effe doctrinam Spiri-

m

1

tus$. qua omnibus Ecclefiz Proceribus ac mini-

xj

fttiscommendatur , ut meminerint virtutem effe ,

i Til n

que illuftret , non divitias & fuperdtüos apparatus.

vododamio

Ne tamen hecpure fpeculadiva videantur, & Quidat

relati

y:ntcidan

minusapta, que in exercitium & praxim adduci

valde pau3

asfriarans

polfint ; 'expetientia horunr temporum aperté

eres.

nm,fucmgum

mecum docet, & contrarium manifeftat: in qui-

Coicln d

bus Pralati non pauci, digbi hoc nomine , vixe-

pf

rünt , qui licet ceníns haberent opulentos , utpoté

" d

Ecdefie Principes , nihil. eorum ufurparunt ,

d

que à nonnullis ad dignitatem Ecclefiafticam

i

cpnfärvandam nece(faria judicantur : tapetes pra':g

tiofos , palatia , regalia , zdes inftru&tiffimas nun-

BMJJMW"

um"?"h .

quam habuerunt , fed frugaliter ac temperat? id-

i

!

ftar religiofi aut Clerici pauperis viventes, humili

palla & amictu contenti emnem veftimentorum

i

luxuriam abjecerunt. Porró res eft certiffima » Plus d«

u

glwgïf'w

non idcirco vel hilum auctoritati ipforum detra- maturfan-

um fuiffe , at (cimus & fateamur , nece(feeft, in *itasPra-

j

ÉI

torum,

f þ.

in majotiipfos quàm tertze m

aegnates aítimatione

l

&

quam di-

uiffe & reverentiá: quorum fcilicetmanibus, ve-

vitii,

a Jf

ul/'

[

ftibus, pedibus, ofculà fizerentur. Quod mini-

me contigiffet, (i induti ferico, auro onutti, magno

Wnt," |

amulantium grege ftipati undequaque circume

(

4

Yedti, &i domus adoruatz periftromatis , drviciis

^

m u

La

ple-

[

1 Wä"

fü

5

v 164 '-fmc;?;zltuä'l 1, Cap. XIF.

I;fü

z áctheauris , meníz regales & exquifitarum

J

plen

os conftat in

(

a

epula

rum deliciis oppletz failfent. H

j

vita& po

& mortem claruiffe miraculis,

& olfa ipfe-

ïyï

haberi : fieti item di-

n

rum aceineres in veneratione

ligentiam, ut Sanétorum catalog

oadícribantur.Ád

thuu,ü

o

uod obtinendum nihil proderit majorum fteina,

magnificos apparatus &

his fimilia recenfere : pro-

d

o?&cm

modeftiam,continentiam,

p)mmïv

derit veró paupertatem,

humilitatem oftendere, q

uamipfi & famulares co-

P

-

il

luerunt : proderit ipfosad normam & decretaCon-

cilii Tridentini Sanctorumq; exempla vitam infti-

m&:&m(*

pod

vuiffe, Unde patet non e(le inepuim aut abfurdum

diceré,paupettatem

Evangelicam maxüme dignita-

Pml»;&am

act contrà confilium e(fe car-

Ls

t fpiritali convenire,

telam morum huic velle

nis & fanguinis , €e

rrup

(gem

& Magifter meus doGtiffimus

contrariari, Quod

Leon in hacre his verbis con-

gllnwi&da

Pater Ludovicus de

lia

fimat: Hanc difficultatem non e fffet d

sfficule defrs-

ii

ve,nifi corruptnof?

ri faculi smores contra antiquam

velen

dinem adeb invalifent , t in

& retlam con[uetn.

rïmlu*m

f

» favorem etiam

babrrent graves 74 dotos vi-

gusit

yo5.

Faxit Deus in cujus gloriam &amore

m hae

hij

fecribuntur ; ut mihi

[ quibusaliàs deftituat , | vires

, imm

fuüfficiant: quibus ro

borentur ea & fructificent ,

fttiiay

füotum refor-

que ipfo a

uc&tore ad miniftrerum

i

mationem, prorfus neceílariam,

inchoata funt.

iunim)

!

CAPUT- XIV.

(ira

tUtl

p endix ad do

Eriyam pofitam , quA Evangelica

afhicis commendatur.

l

' paugertm Ecclef

$. T.

l'ïmmm

r (

Oportet :

7 T fapradiéta meliüs intelligantur, notandum

inEccdefa -

"eft hicnullo modo dici (nam

nequidem fom- Wj

effe bene-..

e effe Wg[ä,m

ficia opus

I

TU

atu':,h eft ) beneficia Eïbleiiaiüea non deber

*

OPUe

hm."o

De Santditate Sacerdotume,

IÉf

( 1

tgüts&exqm&

epulenta: mea enim opiriione talia fint , omninà

conveniens f : & plurimüm laudanda eft Impera-

i. Hscs

Ya ol

torum; Regum, czterorumque fidelium religio &

pietas , qui indoletam liberali Ecclefize patrimoni-

hr« hr

um ditarunt, Laudanda eft Pontificum Max. pru*

gpaltobanz

dentia & fedulacura , qui decimas, primitiasatque

oj fs

offextoria plebis Chriftianz applicarunt, ut benefi-

danírem

M ontnentat

cia Eccle(iz opulehta effent & copiofa, utpete qua

omnino neceflariaforentChriftianis; graviteritem

gi&'fimulaf:sæ

zi Con

scmolefte fero legationes Ecclefiafüicas ac cen(us

1bagna ex parte diminutos & abalienatos , fentioq;

wf'miuminüi-

id eontigifle in fcelerum. noftrorum emendatio-

yurt

nem, Deum videlicet nimia Clericorum avaritia&c

qainte g

prodigalitate exulceratum permifitfe , ut exactio-

vnlliomdttt

i

nibus, tributis ac portoriis gravarentur,

prum ht [

Quz veró intendimus dicere , duo funt. Prim:

] .EccleSal

meaxddn:

icis fügie

quidem confulereEcclefiaticis,ut omnem avaritid

endaáva-

vt

& cupiditatem non minüs quàm peftem quanda

m

J

ritia.

glr! W li W";

exitialem fugiant , memores hanc eíÍe malorum o-

mllmimw

[)

mnium fontem & originem , Apeftolo atteítante,

um

"

gui ait: Radix omsium malvrgum eff aupiiitu; qu 4 1, zäm."ü.

st

l gm

quidam appetentes erraverunt à jïdä » €$ in[erme-

yanot

runt fe doloribius smultis.. Quód fi de (cularibus

i

Mi

idem a(leriz, Qivolwnt drvites fiert , incidnnt £n

: u*

tentatiouem , C5 in laqueum dsaboli , C$ defideria

W

siultainutilia C nociva y qua mergunt bominos i

interitum ESperditionerm quid dc Ecclefiatticislo-

queretar, qui in ordine tam perfe&o fünt conftitu-

11

;

tiut fundamentum ftabile paupeztas meritó requi-

Wï!!vfu à

ratur ? Secandó,cen(ilium meum eft,ut quamvis a- Beneficia-

ne ti divites

l

liquis beneficio opulenzo ruatur,fe divitem effe

yic non üt td«

[

"

putet,néve fibi perfuadeat hoc ceníü fe gaudere,

lesfe tra-

triumpher,infletur,genio indulgeat,zdificia exftcu-

t

4[5

jd ("35; |

gnifice inftru&ia;ad epu-

í

acïlïunpcuoü,pmata &ma

j

as

jl

Wlfl |

I08

Tralfatus 1. Cap, XIF.

Á

las promifcut amicos invitet, & in ejuftnodi profa-

nis famptibus remEcclefiz prodigat &abíümat in-

j

ftar primogeniti,qui parentum ex afle hzres agro-

4ü Bme.

rü poffeífiones difperdit ae diffipat,&patrimonium

hla&l

y

$

üniverfam luxuriose effundit , quod procul dubio

"

execrandum eft & onmnino fceleratum. Sed intelli-

V

Ü

g

gatis , fibi concreditum effe tale beneficiü, ut ex il

[

, W&u 9

lo victum fibitemperatum comparet, quod fuper-

n

erit,sanquam fidus adminifter in pauperes eroget ,

g

aliiftj; pietatis ftudiis impendat , ux ftatim dicetur.

Hoc ipífum eleganter confülit his verbis S. Ber-

&W AW

giN

ei

Bernard.

nard. Copceditur tibi[i bené defervis,ut de &ltarto

M

&pift. ad

qiUA 0n Autem u de altario [nxurieris, de alta-

Pulco-

río fuperbtus,ut inde compares tibifrena Aureas[el-

«om.

dl

,

las depilas,calcaria deargentata, variam fupelle-

&ilem ovnatt pur pureo dyverfificatam : [ed ut ba-

MLWM

i

bentés Alimenta, €$ quibus tegamur, bzs contentifi -

Ixio'ta. :

n izitt

Beezard.

mus. Idemq; repetit altero fermone in hunc modü:

Veubi Clevicejqut peccata populiconedz t bonum

ii V

$2 declar.

fugee E-

erat tibi magis fódere aut etiam mendicare. Soli-

g

vavgel.

gsiat

€itus ergo effo tanquam vedditurus ratiunem pro

Kece nos

eisgemtus effunde,dsgnos age frutlus penitentue;

ia

reéliqus.

9514,

alioquit eatibi novevis mpntanda , qua modo inter

qmamt

elelictas comtedzs C$ parvipendis.Veniwht enm ante

t

sribunal Chriffi, audiesurque þopulörum quavela

fityeint

gr'a'w:, accu[atto dura eorum,; quorum clerict vi-

Vr

xere flipendim , quid tibi smfpiens divitia fapumt,

lml

quibus mercarzs sam grave iudwium ? De altari

T

Mi [irit yutvat clericusyivat non luxurietur non

Tolords

fuperbiat, non ditezur, nec ex clericatu ditior fiat,

tiutj

tion fibide bonts Ecclefia amplapalatia fabricet,nec

dEmEfizp.

doculos congregetspec in vanitate vel fuperflaitate

iwur, u

difpergat nec extollat de facultatibus Ecclefia con-

ij

fengsineos fuos. Huc ufque Bernardus.

s. IL

J. :[?'mfm

1

r

pe Santlitate Sacerdotum,

167

e&mw!ïmh

intides

& TI.

Explïcää

Drdelonn.

[ Dvertendum , quz de paupertate dicta fünt,

tur do&ri-

t

TO

majori ex parteelle de confilio , & eo con- », ,a.

Qd

mroaddi

filio quod falutare admadum fit ; & Ecclefia- rum.

(ticisonanino laudabile, fi acccpteht. Portó fic ac-

"

u

j utei

cipiendz (unt fententiz SS. Hieronymi , Augufti-

ni, & Bernatdi', qui, ut faprà patet , exigere viden-

jtt od

PARUESCOR ,

tür, ut Sacerdotes & clerici fine patrimonio aut

snlmdienr,

hereditate, caim perfecto mundi contemptur vitam

zntdot

infticuant ; ficut tum temporis multiclerici & Ca-

VUUTTT]

nonici Regulares fatagebant, illi vero harc rem

mini ul

tamquám atiliffimam,non utabfolute neceffariam

feuimil

commnendarunt, qui enim bonis (uis frui & here-

iaj

ditatem ad fe delatam voluerit poffidere ; licite fa-

ciet: quitiimo licet, accipiat de beneficio, quantum

um [b

g iaf

honettzfaftentauoni poffit (üfficere , inquo füi-

yiucoadi

ipGus & familiz includitur alimentum , pro ratio-

T

ne dignitatis.

Verüm omnis (uperfluitas & dilTi- Quid in-

decoro & télligatur

od !

patio , quidquíd denique moderationi ,

i Pt henes

TTTE

Ecclefiattice profeffioni advérfatar , penitus v

ftam fu.

tanda fünt : cujus certa non poteft cradi regula,

ftentacio's

nyuäus?cnltfm

M n

que omnibusfit communis,. Sedád quod quifiue aem,

'tenebitur ; arbitrio prudentum & ufu peritorum

duf

"

"ftatuendum eít: de quo fibi confülat ; qui faluti

d

r

füse inv'igilare[ä confidit: nemo cnin'f in proprga

Wïw n

caufa judex etit incorruptus:

] Wm

1]

Hac licet ita fint , 'amplianda tamen aliquo p,t.. »

"T d

modo videntur , ut humance fragilitati & commu- lm pez«

yim

^nium terhporum calamitati fubve

niamus, Exenim di&a re:

i Ecclefia principes ,' & qui opu

Jentis beneficiis laxantur,

!

li

fruuntur ; ea virtütislaude excellerent , quam ho-

"

il

jl

- horis exigit amplitudo; exiftimem illos in pauper-

cuh

miffione , fine minimo

' '*tgtg fpiritus animique fnb

L

d

L 4

au

j

dé? 1'muc'i'4m.c IX Cap, XIP,

w l

M

auctoritatis dipendio, eptimeé victuros. Namín

«Uih

dignitate conftituti licet Írugaliter & modeft? vi.

u

Jl

verent , in honore tamen haberegtur ob ípectatas

g

virtutes , quz folidam & veram merentur laudem,

Sic SS. Martinus, Nicolaus

; Ambrofius, Bafilius

y gt

& fexcentialii, quia hacrati

'fl h

one vitam inftituerunt,

Imperatorum ac Princi

pum honore digni fad

wg, Ilmm?f

funt: imó hacatate , ut

fu

prà diximus, ejufmodi

yaii

exempla praclariffima ne

n defueruntnec dubium

g,MWW

íle poteít, quin & nunc v.

iris (anctitate pteditis ea-

a

dem nominis exi(timatio o.

riretur. Sed quia ple-

m

roíque hac religio deficit,

unde & eis debitareve-

Wmm)

fentianon praftatur, ne omninó in contemptum

qs.

adducantur ; jufta ratione permitti videtur , ut ali-

qua nfm:

quo Íe efferant fplendore & apparatu: mundus e-

n

nim exteriorailla demiratur, & ad deferendos ho-

"

notresfic quodam modo impellitur ; quod magni

[

du

faciendum effe non facile quis neget.

. Hac veró appendix (ive ampliatio dupliciter li-

.

slv

N

mitanda eft : Primó adverte naturam noftram ma-

g

ximté pronam e(iein rerum ommium abundantiam

UT

& fuperfluitatem : unde huieinordinato appetitui

fibedin

non ftatim indulgendum , quamvis ad id jufto ti-

| üitim

tulo moyeamur : prafertiny ubi majus damnum,

| gmm,üh(

exemplo luxurig timetur , quàm foret bonum,cu-

jus gratia aliquantulum excedimus in apparatu.

| o

Omuhü

Necenimin hacnoftra ampliatione perfüadeat fibi

aliquis permitti profanos inutilefque fümptus,con-

p

vivia fplendida, decoctiones, & ejufinodi: necli-

| i,

cerein parenres, Ecclefi

70!41/

& thefauros erogare, ac

difdem ad füblimiorem

illos evehere dignitatem :

Edl

multó minüs

primogenituras cen füsque petpetuos

tlj

'conítituere ; quod

, ut fatis docuit experientia, pef-

fimum fibi finem

)U

fortitum eft, & fumi inftar,quod

ftabi-

V toa

qr

hg

! De Sautditate Sacerdotum.

169

MT

Mi

ftabile putabatur; hue illuc diffipatum: quia Chri-

Xj

fti patrimonio visillata , &

busauxilia (übtracta funt.

pauperum calam?tati-

r

Ambroüug, À

Secundo , hoctitulo, nullus exiftimet licitum , '

plusaliquidà (e poffe ab(ümi , quàm ad victuma-

Paf

h dpil

miétumque honeftum fufficiat , & quod fatis vi-

deatur etle ; ut temperata ac religiofa moderatione

iif

vivat, Non idcircó füperbiant Clerici;aut fefe ex-

ogptedübiun

altent, fed potis majori cum gratiarum actione

atvdise,

Deo profternantut, confefTi hoc effe medium,quo

1 Mpl

tsbarm.

virtus, quz deficit, filpplcatur : quód fi & illam

compararint , habent quo minoribus polTint vive-

iBoeyun

reexpenfis: eastamenà fe fieri , ut auctoritatem,

iln, w

quam ex enon merentur, à Deo concellis opibus

"s myndt

Tnereantur,

df

Euimveró,quia vivimus temporetam mifero ac

i quingi

difficili;ut ea quz de confilio adferuntur, & ad pie-

d

*atem erudiunt , nihili pen? zftimentur , pouffi-

a iin

snim ubi de paupertate agitur,utq; nullum curetur

mmmïmm

praceptum , quód non fub reatu peccati mortalis

u undd

"

"obftringat ; qua dicta fünt, nullo modo poffimt

gurinaoqq

füfficere,nifi lübnectamus ea,ad qua pracise cleri-

mmüldlll&r

ci quoad cenfüum Ecclefix dipenfationem obli-

lii

igantur, unde-in fequentibus id clariis exponetur.,

RD APAUII X V

mhw

gios of

Omnes Pralati ac. Beneficiati obligantur in con-

Nota,

WW

W

Jetentia tot um , quod. bonefle [uflentationi fu-

ii

gerfuerit , in eleemo[(ynas, aliaque pía opera e-

"

rogar;.

,

z d Lj

Es eft Ecclefiafticis denibie Ícitu mäxim& né- Neceffa.

y cycbatä' |

um e£

i5 Ctn

ceilaria, qualis fit conditio füze dignitatis , ac r!

cclefía-

.cenfaum, quibusinde frauntur, & quo fine eos re.

fticisfcire

(ocill

4

Gpiant , quo pactoiis (it utendum , qua ratio de (ondirig.

oc

P

il

170

Traclatus ,H; (V:dp,., xr.

jl

nero flatus hocexi

p

& benecfi-

getur : ex horumenim 1gnorantiá,non pau«

1

ca animorüm pericula folent evenire. . Proinde ,

ciorum,.

quia id noftra nvultorum referat, quamvis alienum

M

j

à libri hujusfcopo & modo procedendi, varia quae

i

circa hanc imateriam à Thoologis & Juriítis fuse

tra&antur , compendiofa refolutione complectar 1

w

4

l.

.:ut; quibus integrum non eft , ad illorum fcripta re-

"

"d

curtere, hinc, quod Íequantur, haurire poffiat.At-

j mm!lm

queitaremoto omni argumento pracipuas addu-

cam fententias,qua hacin retam ab antiquis quàm

«WWM

movis Dectoribus feruntur: unde fäci!*c conítet;ad

|

ab

,(iuid Sacerdotes teneantur,

MMM Ol"

| gt

'5. ru

m

Eccleffa[lici uerum démininm feorum

?;n/i;ubz 4€

jinim

dccin/mrum acqueunt..

"

Opinio

quorum:

: Pinio eftgraviam Auctorum , quód Pr:flati

h f

MV & ceteri ab Ecclefia beneficiati , non acqui-

m,mmmg

dam,

.trant dominium nec domini fint redicuum,przben-

f,»ufmwh

darum, sliorumque ftipendiorum , & diftributo-

jgncii

.num, quz ipfis ratione officii aut beneficit ero-

:k'cmqmu

gantur : penes eos veró tantüm elle adminiftra

j

tionem , qua fibi de honuefta fuftentatione provi-

j ii

tndiig

deant, & reliquum fdeliter in pauperes difpenfent,

adeo ut ex juftitia obligentur, quod fuperett , in e-

i

leémofinam diftribuere, non ut rem propriam, íed

hücinr

alienam,quz vero domino reftituitur : quodfi non

Vg

fecerint ; fürtum, rapinam ac facrilegium cofamit-

Tib jtii

tere,&ininteerum, quoad fieti potetit teneti.

lm füttgg

Hanc opinionem valde probabil&'r'n reddunt

u ttgi

Lj

müultorum graviffimz auctoritates: & pro fe habet

Canonesac decreta Conciliorum , & rationes fa-

"m

tis eflicaces. Quantum ad primum ; videtur eífe

iü Th:ol?g

iälzöïæ Thomz , quamvis fïnt-, qui pro altera eum

£«

n

De Sanélitate Sacerdotum,

171

,m'g"müm

fententia adducant: fed re bene petípecta id clar&

1 t h

afferit his verbis : Bororsm Ecciefraflicorum Cle- $. Tbomn.

Al QU

sicinon [unt veré domn ;fed difpeufatores , [ecn.

4 quodi. 6

ATb AT

Pfæfdmdj, D]

dium illud 1.Corinth. 7. Difpen[arta ymbi credita eff.

1j

Pertinctauter ad ali[nen fatorem yut fidehter diflvi-

imorconyi

Buat eniqua ejus dfpen[attons commutuntur, [eci-

lnl

ditm Mlud /,Corintb. 4. Htc jam quaritur imter dif-

dul

perfatores,ut fidelss quis invenzatur., 1n hts ergopo-

a papusadi

tefl duplicster peccatum contingere , uno modo ex

aämquisqua'a

conditione ipfius rei.dum u[ivpat [ibi quafirem pra-

dich atl

priam, €8 2 n[ns fuos convertit id , quod effet aliis

erogandum : alio modo ex inordinato u[n eorum ,

qua 1n partem [uam cedunt , & infumma Theolo-

gica: Ecclefraflicorum bonorum Clerii fant difpen- 1.1. qu.85*

;m;;nþm

Jatores , vel procurasores ; dicit enim. Auguflinus art. 7-

M

ad Bonifacinm : Stzprivatim poffidemus quod nabss

ffficiat, non wMla bona uoflva [unt . [ed ullorum quo-

! gilltl

Zz0-

D al

vHm procuyationer gerimiut, uon proprietatem

mmïï

bis ufarpatione damnabili oindicemus.Hanc etia

t 12 Aprleg.

e reddzf.

NT

opinionem defegdit & probat fafiffime Navarrus,

.Eeclef.

j hod cF

& inpurneros,qui eam tenént, tam antiquos quàm

ündt dnü

recentiores alie

Q

o

at, aitq; commtnem effe omnium

Canoniftarum , adeó at tionnulli ex íis dicant hze-

MW'?*?

reíin effe in jure contrarium tueri : & Francifcus Fr. $av*

M

Sarmiento auctor admodum gravis & doctus, licet miento

"a

e

g at

huic fefitentiz totus adverfetur, & alteram firmi-

g

redd. Ec«

tér cónetur ftabilire ( nimirum Clericos veto do- ,j; ; p, z,

j n

minio potiri ) nihilominus qui primam opinio- 1.7.3.»4»

a

gtf

nem tueantur , multos adducit , & ipfe tandem

fine tcg'giveriatione communmem etle 'confite-

114

r d

tur

Aloritt 1

- Histamen non obftantibus, fuerunt, &iiqu

j. Opinio

dio

veriór aCe

jj

quiri do -

j prité

dem i Theologia vngxtiH'uni $ qui attento ftü

$

U

Ái,

r Qnim,

172

Tratfatus 11,-Cap. XF.

v

i

hoc negotium excuflezunt, & pe(t longas aliquan-

agüf

d

to lucubrationes fententiam illam nimis effe ftri.

u

étamac (crupulofam judicarunt:contrariam autem

"

i

longt eífe veriorem, & juri ac rationi maxime con-

j

fentaneam: videlicetClericos verum acquitere do-

W'M

minium beneficiorum, prebendarum , Íructuum,

ftipendiorum ac diftzibutionum omnium, qua ra-

Domin, tione officii perfolvuntur. Hanc tenet M.Soto, & '

"

gt

Setolib. . & doctiffime confirmat: eamdem toto fuó Tradk,

D

zo- dejuf*. de R ed. Ecclef. defendit D. FrancifcusSarmiento;

o iure. g.

quam & nünc communiter omnes Theologi fe-

j

f. &rt.3.

quuntur. Ac mihiilla veritati magis confoma vide-

tuz , cui inhzrens hane pono conclufionem.

; (

Omnes Clerici verum dominium acquirunt re-

(

ditnum, prbendarum, aliorumque ftipendiorum

fio il

& diftributionum, qua ip(is ratione officii aut be»

du

neficiierogantur. Unde licet graviter delinquant,

, m&

fi inütiliter dilapident fru&tus beneficiorum , aut

vf

v&mm

illos, non ut par eft, dift£ibuant [ quod pofteà exa- |

?

iUMWï»

xlt

minabitur ] valide tamen fünt donationes aut ven-

1.

ditiones ab iisfadtz, nec emptor aut quivis aliusad

teftitutiónem . tenetur.

n

Advertendum tamen eft , cüm dicimus eos ve-

Onhi

tum acquirere dominium; intelliges, nonin bona .

[

radicalia & hareditates beneficiorum , fed in redi-

tus dumtaxat & fructus, nectam proprit horum

fionin

dominifunt, ficutlaici íuorum boaoram , quzilli

L

quavisratione, cüm libuerit, diffipate poflunt &

Migähm

abfumere. Domini quidem (unt, ita tamen ut par-

Jemuna

temiftam piis operibus & eleémofynis impendere

l

lici

teneantur , quod fiillamin illicita effundant atque

r st

diperdant , longe graviüs offendent quàm laici pa-

trimonium & rem domefticam helluationibus dif-. |

quddu

tj

fipando ; hi veró in hisaliquando non peccabunt,

s

in

L. :

. De Santlitate Sacerdotum.

173

xx&þmmlfa

A ii

ih'.quibus Clericus , non folüm ratione ftatus ip(i-

us, qui perfectior eft, verüm etiam ex Ecclefiz bo-

BU

norum conditione & natura. ^Hinc procedit Cle-

METUTTN

ticum dehis boriis teftari non polfe , nec baredi-

P"mjmchm

bus eacommiíctere , fine Ponüficis Max. licentia,

tinm, i

qui velut generalis adminifter & difpenfator tale

llmomnfum, q(m

poteft concedere privilegium , aut certe nifi alicubi

t on)

vnttol Trd

adcó confuetude invaluerit, ut difpenfationi :l:c.iu.u'.X

'valere videattix.

um

$. TI.

M

msïïïfologi [

principale ciréa bänf tuá-

ojv

kl]olyitur prsgsum

teriam,

xl

MNI ergo quzftione fepofita , qua inter fe

m aoqitrt

O

diíceptant Theologi & Jurittz ,ac pgæülþpo- ;

qucftipendiont

yneolfciat

fito eo, quod diximuselfe probabile & lecutum ,

füpereft explicare , qua obligatione in reditibus

yitc du

expendendis Ecclefiaftici conftzingantur , & quo

vodftorm, i

piodo & quàm graviter peccent, fi ea religione fe

fpipitin

non folvant , quod feguenti ;ömcluüone inng«

lus

N

teícet.

qui g

"CONCLUSIO GENERALIS. -

du

OmnesPralati €4 BenefiesatiEcclefiaflictquam-

m

n

UM

"Es Cur am auimiarum won babeant obligantur jure

mmmm,

edrvino pofitiva difpen[absli omnes reditus Ecclefia-

T

l]!ico: $5 :leþmajjmkö' Alizs ptus ap:rr'äw exp'mder:,

l

WW

folahabita bonefta fuftentatione proratione digni-

tatisalias mortaliter delingununtnfiforte materit

yi

j

us

pareitas excufet, undé vemale peccatam effe po[[it«'

1 hac conveniunt omnes, qua Theologi, qua

iil

Juriftz : nece(t, qui contrarium tuezi aufit , folüm

T

nonnulli

huic, quod diximus effe de jure divino

50!&"4&'

. €ontradicunt , inter quas

elt Dominicus de Soto ,

[licat

"

i'äm do jure Ecclefiaftico tan

a

j

174 . Tralfatus I 7."Cap. X V

f

rf

hzc patva eft differenua:magis tamen communem

f

I

opinionem fecuti fumus : ille vero in eo quodeftlen-

tialeeft;noftrz etiam conclufioni adftipulatur.

[1;1.

ao

41

Utauter hanc effe ómnium fententiam probe-

d

P

fmus , Íciendum eft etiam Francifcum Sarmiento,

«

'qui plus ceteris in hac materia indulget , nontan-

Wbu,

tüm nobis nonadveríari , fed omnino confentire,

jqui

g

Verüm quidem eft in.hoc puncto laxum viderir

quia nimirum totis viribus afférere conatur&ftabi-

w,üw

PA T

lire, Clericos in fructus beneficiorum obtinere do-

t

?mvthm

minium:idque tam vehementer, ut laicis nonnum-

quam eos comparare videatur , & permittere ip(ïs

g j

ia

abfolutam adminiftrationem, in quzcumque pla-

"

liil

"

cueit,difpenfandi: quod in principali conclufioue

J

i5

hujus tra&tàtus aliifque pluribus locisapparet, adeó

u

hia

ut Do&Gor Navarrusid advertens graviter offenfus

illi Apologiam de Reditibus Ecelefiaff icis in(cripfe.

tit: in quaipfitm acriter perftringit accufans hare-

ais

dicat a

finin jure adinventam in Ecclefie pzzjudicium ac

m

bonarum confuetudinum totiufque hurani ac di-

vini juris corruptelam, &pluribus iium rationibus

hd

fustimpugnat. Unde mirum non eílet , fi multi

PN(IPWIW L

P5

eum fic intelligentes deciperentur.

nf

Ut veró omnisabfit deceptio ,& damna, quae

digipen

peclara

"r opinio :

inde fequi poffent , evitentur , hujus auctorisexa-

fotiritis

!$armien-

minare opinionem neceffeeft , ne fit aliquis , qui

"if

fto

ipfius auctoritate fretus , & libidine füa reditus

ln

E

facros difperdere ac diffipare velit, qui autem id

Qüm )

fibi licee contendunt ex hujus Doctoris fenten-

Wim:( Aiy

tja, numquam poterunt excufari, qvia ille fe ipfum

174 il

explicavit , licetnon tantá , quá decuit , clatitate,

d d

eam tamen adhibuit expofitionem , qua (ufficere

jtty Tj

j

offit, ut eius docrina fan£ accipiatur, quod patet

Mu

clau-

äquibufdam-locis Íui traétatus ,& quo duas

fulas

ï:

1

/

DL? Sandfitate Sacesdotum.

17$

4» $. 0. $P

zgmmmm

'fula'sv apponemus. Dicit igkur primó in fine Tra-

2102« 1.

d

Qu

€tatus: Quae haétenus di&ta int, quatum ad legem

hi

ii

juftiie & reftitutionis vinculum intelligenda ef-

fe : fed Clericos nihilominus caritate & miferi-

chftütiamw*

m g

córdia non eíle abíolutos , adeoque ad eleémofy-

*Wga ;

nas erogandas teneriexeaparte, qua honeftz fu-

lrv

ftentationi faperàbit; . unde ait , quamvis millies

aobl vik

& millies prafcribam , quantum-honefte poffint

od

expendere , fi etiam ex aflïgnata portione aliquid

Bo d

fuperfit; fiveid ex temperantia & frugalitase, five

tubcononmum

alinnde proveniat , jatn in ufüs pauperum: debe-

lr

tür, nec quod parfimonia fervavit , luxuria poteft

dilapidare; cujus verba defctipta habesinfrà c. 16.

um

j ii

hujus Tra&atus.

Eodem c.

Secundó id magisevi

denter deciaraf: ; cuüm 'ai£

odSappara,a&

5.9. ö' 10

iftam obligationem effe ftacüffimam ; & ftrictio-

igmvi[rrorïmfc

:Mmijnifnþft

rem eà,quà laici conftringuntur , qua' ex natura

ucastutt

cenfuum Ecclefiafticorum procedit, & ex prima

inft&utione : unde facrilegium fitad res profanas

" qudidumf

äthumm&

bona facra apph'cari ,cüm prater intentionem in-

ftituentis illa diffipentur. & (equenti cap. ita dicit:

gilnuid

4þþa

qmdt, us

pracepto caritatis maximé (sit diélum e[i) Clerici

9

L

Zs

cor[Iringuntur ,itavt nec e0s dominos confhituere,

df

aliquid plus eis tribzat , ut Ab eleemo[ynis ex debi-

qo, r

zo caritatis excu[entur.. Quoad aliasamen multa,

;

non e[f fine effettumaxime enim sntereft , an Clerie

- ii

à

€ns dominus vel w[ufruttuarius judicetur.

as*

uin-imó ut omnem dubitationem auferret,

d

ipfemet Audor molefte ferenis doctzinam fuam

j o

i

tam male inwlle&am , ut docere putaretur Cle-

ais

ricos ad eleemofynas modo jam .dicto. non. tene-

p

ri; alteru Tractatum edidit, qui infcribitur De

»uontm

Pld

4,4b impugna-

4

&750 hbelli de redetibus Ecelefia[Hei

$

IAS-

l!llïtif

;

D*l yäu'l!f

176

Traclatus 1. Cap, XF,

]

ptonibus D, IN. inquoclari(fime oftendit, non effe

4

ul

fuam fententiam , qua impugnatur , quod cap. 1

od

Circa 24« maxime innotefcit, Scinfrà (ichabetur: /temmo.

minswn , ordum od , quod dare dominium Clevicoreruns

"

"uthn, 6.

i

tv

fui beneficii, $ Eifcoporerum fue men[a , eo modo

quo gós concedimus , [cilicet ut eas non altenet , fed

P

ii TO

F jl

ex fruilibus fe €4 [uos alat , €$ omniareliqua pan-

p;r:äw etiam [ub peccati mortalzs reats ( ut dixi-

at

mus ) diflribuat,nullum babet inconveniens, 68 eft

l

;:äm:tlbym

y

AuBoI& oojrssjuri confona, Cuibus vetbisipía noftra con-

g

qui pro-

clufio pracise afferitur : ipfe veró hanc fuam tefta-

gt

bant no-

ftrá con-

tur effe opinionem, & quz à fe (cribantur, ifto mo-

u

clufionem doaccipienda effe , und? liquidó conftat ipfum ita

S.Tbe?- fentire, quamvis interdum in contrariam partem

guodl«d.!.

Á

E num,gï& Jj

ferri videatur.

lil

"i

d

ll.,ö— .

: !

,.18).0. "

Hacneceffarió mihi referenda effe duxi, ne quis

€$ Cajet.

in ertorem adducatur tam gravis Ícriptoris au&tori-

ábi4. Aéu- cati confifus: tum ut clatum effet, conclufionem

AA

l,&"[ feer-

Matth. 6,

uam pofüimus , communem eíle, & ab omnibus

fartam tectamque confervari, fic $. Thomas ubi fü-

ä

gu.74»

T

Anto-3- P.

prá, & Commentator Cajetanus , S. Antoninus,

m

PE"I'

N

sit1;.c1, Abulenfis, Soto, & fuse Navarrusin Apelogia &

$. 19.

Manuali. Denique ne plutimorum fententias ad-

lu

Soto lib-1o

ducamus, copiosé de hoc tractat D. F. Antonius de

I

dejufiit,

& jWe)

Corduba libr. 1. quftionarii , ubi iiídem verbis

Ro

tb

u

41.4.5.4. hancexprefse concl

ufionemponit , & variosalle-

jl

Navarr.

gat, qui eam tenent & tuentur,, Eamdem dodtifl-

de reditib.

T

éinMan.

meprobat M. Bafies in materia de caritate, qui fz-

tipe

€.2348.37»

pérepetendo miratur hanc do&tritam clariffimam

rl

Cerd. l. i.

& certiffimam , adeoó igriotam efle , aut tam craífa

;Erfle!izminr:!»

u 18* ,

oblivione fepultam, ut nova audientibus vi-

Büä- 1.

deatur ; idem ego teftor & affirmo me

Pt

q. 33- 4. Ó

ï—"f dl) qWä

Y

] fummoPer;c adp?i:ari,

j

4 m["]

dab. m'?- '

$ IIL

"r

L

Blnds

Deé Sauliitaie Sacerdoiuim. | 172

J

"m

$

H

D

Pr*aäthr conclufo gexerals, per furis Canones

VL TE

£9 antloritates Santloruma.

Es eft non pátvi mometiti, quánà tractaimus:

LL

R

unde ut illa habeatür cérta, & Clerici ex hiia

VA P g,

ius fe decifione Componarit ; heceffumn eft éam fic

Umun, H

Ms us

&oüfirmari & ftabiliri, (quoäd fieri- poferic ftilo;

üó ccepitius) tit iemini deinéeps dubium effa

hannin;

»olfit. Eninivetó ptter hoc, quodelt comimunis

pl i

"Theoloeorutn & Juriftarum fenteritia illa ipfa de-

vibaclumelt

terminata eft & ftabilià mültorüm Conciliorum

Ganhm & Turisatictoricáte: tum étiart jarminde à tempo-

j pibics Ap'o[ïo'lör'um ufqüe àd Conciliuiin Ttidenti

d iium,quod ultimoEcclefia corivocavit;hae do&tris

ha (ata tect4 pertranfit, quam probationem folis* -

oat;

iaclfcdüfï,"fq

' damelle & efficáceni; noii eft qui ion ititelli

I)

S(cr'pmmy Ü

Faridanieritum conclufionis affettze eft ip(à tedi- Fundá:

:!Ta,wlïd"W tüütEccleflatticorü coriditio&natüra,five fiüt de-

ménrufii

coriclufigs

&10mS m autprimitia,feufideliu dona&oblationes,feu

tiis;

ilem? quocumiq; cindem modo Eeclefiz aéquifità:qua à

5599 prinefpio inftituca funt;ut divinio cultüi provideré

zP tüty pauperüm fubvenirecar ipopiz, Mihiftrorufa

sR alarisfoftentario haberetut. Adeo ut quia Pralatis

qulM9 Céterifque incambit bonorumEcclefiz'ac diftribu-

,J tonurmin pauperes adniitiiftrátio ;,ipfïs'vciut ih ftis

,4i9. pehdium & merceden: hujus minifterii accetero-

j

JuP. fum,quibus occupantur; concedatr; ut éx iis b«

yiti

jS) ' BiSquze difpenfant; cantuti poffinit retineté;quars

| À

j tumfibi & (üis polTit (üfficere. Ha€ Ápoftolorum

Q EE

*

estinaniriter fic interprétantuf,

€clefiz mens feimper fuit : quami itetm SS. Dö-

»,1[ noti

m;v Gor

lu /

iric eft; quód bona Ecclefiatticá commtiicet

. Votentur bona paüperumi, patrinionium paupes

T d

poffi—

- £ütn; päqmöuiumChrifa: & Clerici; qui ea

deht F

W"M

178

Traldatus IH, CZ- - XV.

j

[ d

u

dent,appellentur procuratores pauperum & admi-

niftratores feu difpenfatores , ac talium bonorum

m I

[m

deféfores, ficut eos promiícue SS.Do&tores&cCon-

9^

m

i. in Ca* cilia appellant, ut in Juris Canonibus videre eft

nonib.16.

at

4. 1. €. Vie

unde tamen non fequitur illos dominos non effe,

m

dentes ; c.

[ quod minus probabile oftendimus |(ed in ipforü

/ Mum

xpi/copus vatelam

.& dominium bona facra transferuntur ea

um

e.peutil, conditione;ut modo di&o pauperibus applicentur:

ii

& fnali

uod dignum eft, ut ab omni Clerico diligentiüs

jb i

a2,qu. L. expendatur,hoc veró ita effeinnumeris teftimoniis

"

probari poteft , quorum hic aliqua fübnectemus,

d

Alexander Papa III. in quadamDecretali (ic ait;

i

lo c.2.d« Ciem £pi[copus &8. Pralatus Ecclefiafl cartm ve-

ts

donat.

j mi

eum [it procurator,€4 non dominns , Cfc.

il

Inc.Quid ^ S. Auguftinus: ZNoz funt tla nofira , fed paspe-

|

l

ha

9ute"yz3. y1p, quorum pracumttanem quodam spodo geri-

| gt

297 . euus, uon proprietatem nobas n[urpatione damnabt-

fl

livinditamuss & idem, ut habetur in decreto:

(Qmm.*ïfam

In c.De- Decima tvibuta Jfunt egentium animiarum , €$ ideo

hum

emeÓ. — r ex debito requiruntur, €$ qui eas dare nü-

t

197* Lost ves alienas invadunt : €S quanit paupcrqin

loczs us faune symortui fuevint , tantorum bomici-

tl

diorum reus. ante aterni [ndicis tribunal appare-

hsag)

Lit: quia rem panperibus à Deo delegatam [nis

Mf

ulibus refervavit.

Wrt ts 1

Nota, quód dicuntur Decima tri

buta egmtiuni

Wetion

animarum,C8 res à Deopauperibus delegata: cüm

"n

Manb.aó. enim pauperes femper nobifcum fint , ut Chriftus

fimii

ipfe ceftatur, eorum curam voluit quoad victum &

f»"llfwampmh

amictum Eccle(iaíticis demandare

atque ea de

HCTH n D:cm

cauía reditus percipiunt, non ut rebus frivolisaut

W(WWW

füperfluisinfümant. Unde fi laicum arguit homi-

M'"/"Ilm

cidii S. Auguftinus, qui furatus decimas auctor fit,

V

PatCC

quf)df panperes f/ame & inediá contabeícant ;

illas

Mif

108

De Sastlitate Sacerdotum.

ïwcspzup:mg

179

illasdari in horum füftentationem; hoc íta clim fit,

(F) X UIJUIDBO'L

meritó ho$ Clericos licebit arguere, qui res paupez

a Dndni

Camrbu ii

rum pto'arbicria privatis fumptibus impendunt ;

nccipforum curant neceffitatibus fübvenire.

dhdonias p

- S.Hieronym. item in Decreto: Quontam 7;,,'4. S.Hieron,

ia d

quid babentClerict,pauper um eff ,*2

dospus illorugo ", Fsf*

las

ad Damas

emuibu: debent effe communo; : fnfceptioni peregri-

fumd» re»

gcluylom

noru€$ bofpitmn invitg ilare debent: maximé curan-

ftrt; e,

10 ddrei

dg eff illis, ut de decimutt oblationtbus.camnobizsed Quoniam

ammestlmons

«due T,.

xenodochizs, five boffitalibue, qualem potuerint.fu- !

d

Bentationem impendant, S. Ambrof. in eandem

n?r, in

jaDtcedlcat

etat.ad .

fententià fatetur:Ommia, otee habeo,pauperum [unt.

Auxent.

&ij

S.Hieronymus fuperMalachiam : 5 q1ando fa- e& refer£,

ul],(f(,

mes, pentivia 8 ege[Was opprimait mundum , (ciamya 9 c. Cono

'Mf?"af/dfw

boc ex tra Dei defcendere , qui fe $n pauperibus, fi "enior.13,

eSe.

qwdw nigr

non aceiptant eleénio[ynam, fraudars dicit [ua po[z

Hier $n

um

4 fej]ïans ; & ibidem altero capitulo in hunc modum: ,,

Rever-

Mil

Ua juxta 85. Patrum traduionem novimus res timus, 1ó«

'MHW,)GWI

qu. Y.

Ecclefse, vota fidelinm e[fe pretia peccatorum ,pa.

WAW""

Irimonia patperum , Gc.

dIn fqpi

o p

/ 4n Canonibus Apoftolorum fic mandatu

i: P T€- j xta ;o'.'

7 IULU

Cipinius , st in petefLate [ua Epifcopus re; Eccleffa qu. v.

T d

babeat, t ut potefHate ejus ind'gentibus omnia di-

Cat. 4r.

Á poff. g

MM

T

fpenfentur per Presbyteros C8 Diaconos, €4 cumti-

refert x q

more omuque folicitsidine miniffrentur. Ex hss

gqu.1. cape.

Qu

g

autea ipfe quibus indiret ad [uas nece]fitates €8 pe -

- Ptétips-

sp'!

mw

regrinorum, CÓ fratrum ufus perciptat, ut wibil erg nus.

p

polfit omninó deeffe , quibus exprefse noftra cons

e

,

t

mmïoiwq

W

clufiocom probatur.

4

Idem in Decreto plutib.capp.afferitur: Epifcopys tnc.Ha?

ini!"

t

Ecclefaflicarum verum veram babeat poteff atego , Peativaz

g

"m

hu

ad di]þen/a;zdum ergaomues , qui i;idtgerzt ; & ite. 1^ **

yati

W/jï»

tum: £prfcopus babeat poreffatem in rebus Eccle- p g, ls

i

,

em patientibus, cum omms fcopus ro,

j

äf»"tädzämfe; aeceffitat

44 2

TtVe- dH 3.

-

1

[ tþuwh

Fé7

qradfatus. 11, Cap,. XF.

i

5

at

ïe'üerentia €$ rmore Dei: participare etm étiat.

l*lJJ',

Y

wwl

n

epertet,qua nece[Jaria [nnts[r ip[e C qui cum eo [nnt,

u

andigent, Si autem res Ecclefiafticas Epi[copus in

i

.,äw(f

fpas proprias oolnprates u[arpare uolterit , aut fras

tribus vel (lis , uel. quibu[eumque propinquis de-

['W i

4 ]ul

derit, hunc oportet reum. effe cancilio.

t *W

!

M"" "

Epi?c;)pi

Illud ipfum,quod EpiíCopi,nec cateti betieficia

& benefi- ti po

(lint propinquis nedum parentibus, nifi citulo

r d

i

9

.;Ciati n:hil au

pertatis, rem Ecclefiz ero

o

are, multis Cationis

,;:;M st

ex bonis

busatq; Conciliis decerminatur eft, Canories À«

dslyid

E£cclefiz

amicislar-

poftolorum fic loquuntur : Oszsem zegottorum

?)p'mmgïzM

ginwr, Ecclefjafeicorum curam Fpifcopts habeat. j ea vee

ii

Can.39.. [ut Deocontemplante difpen[et ; wec ei liceat de eis

as w

44f,

aliquid omninü contingereaut parentibus proprüs;

d

*

quaDei unt,condanare : quid fs pauperes [unt,tan-

Intjysa

" quam paup:rilms fabmimflret, neeorum occafione .

(

Ecclefiares depradentur. Ite Canonrevocatuseft —

um

Concil. .. n Concilio Trid. Om»inó verofantta Synodus eté

,f

q04. fe[f.

( Epifcopis & Beneficiatis ) ézterdicit,ne ex rediti-

m

25.de re-

form.ca.,

bus Ecclefiafliczs con[anguineos familiare(ve [uos

;"&mfm&gu(j;'u

augere fHndeant : i 68 ZApoffolorumCanones pro-

M ais

Can. 39.

bibeautyne res Ecclefiaflicas, qua Dei funt, con[ans

M

& ïf '-Af-

uiners donent : [ed fipauperes [int , t pauperibus

hts

diftribuant: eas attem non difivabant , nec di[fi-

umaj*»'g'm

pent illortm caufa, Im quam maxime pote[ ,eos

vjj .

fan&la Synodus mouet , ut omnem bumanum hune

erga fratres , nepotes , propinquo[que carnts affe-

Afriu

um , undé multorum malorum n Ecclefia femi-

narium ex[Lat, penttzs deponant.

2

dl

2

l

"Arguz

Unde eff

caciffimum eliciturargumentum: fie-

|

Tohelraf 7

mentum:

nim Pralatis necBeneficiatis licet cenfüsEcclefiz in

efficax..

Pf Ml

confanguineosquamvis parentes difpenfare,nifi ra-

Hrimt

procon-

€lufione,

tione &titulo paupertatis,ficut expre(seConcilium

]?iarqucajlö

declarat & jubet,multà minüs licet eos profanis re-

x

bus

n

'

( J

! De Sanditate Sdcerälatum.

Ifr

] ,Wlemm

bus impödcre,&ii; qua nec coloré habent pietatis. J

Hfaiam,

S. Auguftinus quodam fermone ? /Aementote, 4

ug, fer,

g7.adEref

Qüd pauperem vitata Sacerdos gerere debet, quad

2nitas.

hn

Wpereff preter vicium Cóveflitum, pauperibus da-

"ss

rejuon differat s quia omuta, qua babet , pasperum

(1 77

wunr, &calibi: Qeidguid wobis Deus, plufquat epus goy. 115

n ", 2 dederit, »0n nobts fpectaliter dedit , [ed per nos de tem-

"

m Qp

7

s erogandum tran|mifit: quod [imon dedc.rtïfxu:; pere.

g Cum resalienas 2nva[imus.

a, Cntres À

UrbanusPapa inDecteto: Zpfe ezim ves fidelium 1 cap. Yi«

hmsw Oblariones app]-/lanmr,quigDomino offeruntur, Gc dentesis.

We

tt* fübnedtit fequentia , quamvisea nonretulerit Gra- 7^*

waltth* tiagus : /No» evgo debent in aliis ufbus quam Ec-'

!

miinpyfi clefga]licis C2 pradittorumChriflianorum fratrum.

ii cel indigeutium converti: quia vora [unt fidelium,"

um 3 pretia peccatorum, dc pátrimonia pahperum,at-

a eueadprad:cium opus explendum a Domino tradi-

i[müt&»dw t4, Srquisautem ( quodabfit) fecis egerit , videat'

ij ne damaationem ZAnauis €9 Sapphir a percipiat »

mfmdw:(wl" C$ reus [acvilegti effiatur , ficut qui pretia pre-

d! d'oruma fraudavertnt,

n cap.

, Dci[unh"'g'

$. Gregorius : Ome , quod faperef? nece[rtati-

Quia tua

d Pbus in canfis pias C religiofis erogardum ef : Do.

fraternz-

aijiet mino /Magtflro dicente : quod [upereft , ddte €lcé- 13534:4.1.

L

W

.xiaïfi(' mo[ynam, $8 omnia metnda [unt vobis.

]

V

u

$ IV. -

j

W.

1

"

1

Auägritata San&omm nlterizs adduct(ntur es

p

"

explicantur.

p

- Q Bernardus hac dere magna fzpilis exaggera-

Berttardi

'!'?"

tionetra&iat,quadam epitola , Qmidguit, ait j 5, epsg.

d. ppgrep nece[fartum villum €8 fimplicem vefHttem ad. Fulco-

nem.

Qsit , g altarío retints, tuum wou eff rapina e[f., fac rie

xrenta u

n decla -

gtium ef ; atque alibi ; Respauperum son pauperi-

mnat.fuper

jit

$,

Evatigel.

jf j

/

6'? 447' e;par facrilegsi erimen effe dignofeitur: J an?

44 $

pülïl- Ectt 4205:

i

"

j

y$2

Tracdatus 1T, Cap, VX £E.

Mj mc

patrimonta pauperum facultates Ecclefrartm [unt: |

-

C facrilegis eis erudetitate [urripitur , quidquid

j ;

fei miniftricd defpenfatores,non utique domina, ul -

4*

gl

tra vium acciptunt C5 veffitum.

r/,g,üm

In quibus & fimilibus verbis Sanctorum duoad..-

4um

vertenda fünt, ut moderat? & minüs fevere, quaz

ij

tam ftricta jacent, intclligantur. Primó, ut nomine

As

vi&tas&veftitus,om"is congriia & pro ratione dig-

n

nitatis honefta accipiatur'iïxf'cemätib , vanitatem

quamlibetexcludendó & füperfluitatemi: quo mo-

WWWWW

i t

do idem dicunt,quod omnes quà Theologi, quà Ju-

riftz.Securido,cüm affirmant,fi quod fapereftnon

| ï;iähwm)ml

erogetur, furtum, rapinam,facrilegium aut quid fi-

W"W |

milecommitti ; videntur illorum favere fententiz,

m,,,,ilmium

qui in fru&ibus beneficiorum Clericos dominati :

g:q;llün'!w/"

x

| m;/M-WA

négant,quod probabile effe fuprà diximus& opini-

onem omnium antiquorum fuifle puto. Sed con-

] [WWEI:W

trariaverior eftac maeis confentanea rationi. Pro-

; TT N

inde (ecundüm hanc verba allegata. explicari pof- i

fünt , ut dicta per modum exaggerationis , tiec for- wl

4

puiim

ealiter aut proprie, qqod arguitur, furcim e(feaut

rapinam, fed valdeaffine feu equivalere, cümfüa | r

paupetes portione fpoltentur , id eft, (übtrahatur pami

stnjidautm

quod ipüislege divina & Ecclefiaítica debetur 1 ea-

demqueeft ratio,cá negatur id, quod quovistitulo

Vs

five jufutiz five mifericordise pauperibusobtingit, | lnnnz

atque hoc modo San&ti & Canones intelligendi

Mib

fintcüm bona Ecclefiaftica pauperum efle vo- -| x

Auntnon quód hi illorum domini fint aut poffeffos- | ii

res, fed quód benigne & clementer fint' erogan- | ttíiya;

da, càm Eccleftis ad id collata ze(timentur.

Wtl

Sacrilegiam comrmitti, cim inaniter & prodige trmargri

Ecclefiatici reditus expenduntur , gravifimi Do- |siij,

ékores afli;malat.-firigörenï,& proprietatem Ícho- | ;; i

lafticam

i iz

De Smc'litat/e Sacerdotum,

143

Sar . iraB.

tl

lafticam fpectemus: illi enim cenfts feu reditus in-

ercd.Ec*

d /lmþ/m, im

ter ies facras in quarto gmdu numerantur; ia fentit

clef..g. 4-

r:,mmymä

Fraucifcus Sarmiento &cNavarrus;ac doctrinzAn-

£.5 n.'xa,

l,

Navar.in

gelica confonum & conforme eft. Suppofita ergo

M

-ea explicatione,quam dedimus maxime lené & be-

Aya[og.de

reddít,

Hs

nigná,duob? te(timoniis probationé concludemus.

Eccl.S T.

um - IdemS. Bernardus alibi acerrime in vanos Cle-

2.2. 99*

art. $7

Mduitd

ricorum fumpcus invehitur: C(am.mr,inquit,nudi,

m m clamazt famelict, conqueruntur G8 ditnt : Nubts

Bernard,

epift. ad

iuuqnm — famezsfrigore laborantibus,quid confer st toi mu-

Hentr.

dnige

tatorta fervata 12 domibus ve[lris ? nofirim eff ,

S£tto9n.

jpigepo

quod ejfunditzs, nobis crudeüter [ubtrabitur , quod

inantter expenditis ? noflrts nece|fitatibus detrali- :

zicgæumamqni&ü.

xlv

turquidquid accedit vanitatibus v.fivzs. Dua de-

Cs z

niá, malade uno prodeunt radice cupiditatis, dum

yos vamitando perttis C mos [oliando perimitts.Huc

jdimskapi

accedit,quod bac omnuasnó negotiatuonms fludio,nec

t pum.Saifaü

a a.

propriomantum exercitio elabovatzs, [ed nec jatre

m

bereditario po[fidetis,nifi fortà in corde ve[fro dixe-

vitis; Hareduate po[fideamus [autlnarium Dei. Hi

: j d

"0mnmnes in futurofLábunt magná con[Lantia, advero

d

T mükïh

fus eos.qui fe angufHiavertnt[l ante pro eis patre or-

TT

phanorum, C$ judsce viduarum, Ed dscente :.Quod

' onfectflis uni ex minimis meis ,nec mibi fecifhzs.

ao

S.Bafilius, in quadamEpiftola ad ApoRatam Ju- s. Bafil,

gi gt

itaait: 44 Iuliatt.

lianum,qui talenta aliquot anri depofcebat,

:

u

k

A pofi.ep.

Reditus Epifcopatus mei hi funt, (audite Praeíulem.

Kunt

divitem) unus ager, decem olez, decem alvei, una

n

iibf

j

mola, domus una, quadraginta oves ; octo palms,

m

j

d

tres fici, parvus hortus, quorum ego rhe dominunt

1

non cenfeo,fed difpenfatotem: cüm mihi incumbat

olatà

ri/4

vtl

eorum cura;ut iride pauperes alantur.Et porró Íub-

] wmwä '0

jungit : Hic ftatus nofter tam eftar&us , ut fi fors

ndutt

l

- quifpiam Sacerdotum ea (ibi refervet, aut in malos

M 4

z

uíus

D^" u

M4

J MW

Tratfatus 1T, Cap, XF,

r

JWM

ufüs cxpcndat, æqualcm, poena mereantur, & qui

, CMM

p

dilapidat,& qui ex altari furatur.De altari furamur;

g

quidquid pauperibus negamus; quin pro facrilego

i

talisa'ftimari poteft, nec fervus efletChritti,qui bis

ao

4j !

pauperi nudo obviam fa&tus, prima vice illü non

veftifet,

;

grrrm

ütmhu]u'

Conclu[ia €3 declarat

10 q;mm:m ditlorum.

4Ec eft lingua Sanctorum , hac eorum eft

g d

J yooam

R. R fentenca,qui pleni fapientiz fpiritu, divina

luce illuftrati , corde mundo, pravifque libero af-

jgtt D.

I!Eïim.) um

fectibus , rem (incere & candide judicarunt, po-

fterita:e fuum iudicium litteris confienatum eífe

gt

st

voluerunts ne pratexi polfet excufatio ab iis, qui

7]q

"

à via veritatis devii appetitus fequuntur effrena-

[

gnut

1v

tos, avaritiz & prodigalitatis tramitem veftigant,

magno pauperum detrimcn;o, magna honeftacis

j

l

dcicici

ll

"

&frugalicaus detra&tiane.Etentm htc prevalere des

berent docamenra Sanctorum, S. Ecclefiz,Conci-

v u

3 WT

liorum plurium & Cananum auctoricate ftabilita:

illa fane da&trina amplectenda eft , auz tam eravi-

tetra d

um Auctorum lucabrationibus commendata fuit ,

A

ut abufüs omnis tolleretur , peffima eradicaretur

mv

«onfüetudo, qua promifcue Ecclefiaftica bona pàs

f at

trimonii inftar difïipa,:xtulr,Qilantö hxcaltiüs intu-

ii

eor,majori admiratione percellor,nónne mirum eft

Em

tantam poffe lucem abícondi , veritatem tam cer-

äx W Pmm

tam adeo effeincognitam,adeó víi impia deprava-

Vi

tam nonmne mirum eft ea.qua tam clareà Sanctis

n (t a

fcripta funt,ÀConciliis determinata.violentis expli-

Fit nfind

«ationibus (ic ad incóceffa torqueri, ut profufio re-

i

LUb (pef

sum Ecclefiafticarum , helluatto Clericis permitta-

p Yoeg

tur, nee magis eos doceanit offendere, quàm hare-

M.

des quofcumque feu primogenitos,qui patrimonia

Matnp

m eft

ingtiliter ?gluxg;igg*s effandung nónne miru

m

n

l

p

De Sancdlitate Sacevdotum,

"

ii

tam exeos hos effe interpretes , ut differentiam fole

rl

ipfo clariorem intueri non poffint ?

"n

Firmiffim? mihi perfuadeo firichiore

»i longt Suidy "

m'MïnfU;Qu'æ

rationem exigendam eHe, quàm communis Cleri- tio üper

bonis Ec. '

lägmnq D7

corum fert;opinio : numquid ftri&am judicabi-

clefiz fub»

mus , quz & ultimum exiget quadrantem diffipa:

ducetur,

WMM,

tionis? neminem huj us ignorantia doctrinz excu»

t lzctormt

fabit; càm eam fcire teneantur omnes , qua tot

t fmm, d

clua(i tubis proclamatur , quot libris perícripta

v ia

continetur, Porro ficut non poterit exculare ig-

Non ex«

IU

norantia, ita nec inyeterata cpnfï-letudo : non

cufabit

imámne

enim hzcconfüecudo, fed corruptela, igut & plu-

ignorlan.,

x isai

rimz aliz , quz mundo invetera(cunt ; praíertim ta: nec

n d

illz, quibus omnis Doctoram fchola reclamar ; (j 9ntraiía :

coníuetu«

gimelig

yerà aperté talibus non contraitur , Pralatorum

j

d9.

id fit refpectu & timore, quód fi & à Pontifice

a ha

hicprmlcr:da

Maximotalerantur, non idcitco eas probari, fed

p

Pctmifci & diffimulari, negraviora forte incom-

asl

moda fequantur , cenfendum eft: tum etiam ut

*!"'.mei

omnis tenyeraria. abíit judicatio ; prg[ïuncrc de-

n

bet Bontifex à fingulis pra ratione dignitatis elee-

m «t

mofynam conferri , quod & fit fepenumeró oc-

culi, nec contraria:de Ecclefiafticis opinio ha-

minü'mbm?

wibhucdod

beri potef,/ Etenitm confüetudinem illam, licet

peífimam , non adeà radicatam elfe credendum

du

eft, ut pauci fintin Deitimore educati, qui fancte

j t

& laudabiliter reditus faos impendant; fànó multi

1 MW

l qui

ünt, qui confanguineisaliquid dare religiofum

rngg(

putant, nifj titulo neceffitatis; quos videtur Deus

munde fuperftites confervare, ne omnino cor-

tr

qh'al:'l

ruptela pravaleat, utque habeantut illi, qui cete-

T "

Forum judices effépoffint. Unde plan mihi coftat

of

per ignorantiam numquá excufandos , qui hic fue«

Ecnlmsv '

füe.

m

J

tint deprehenfijaec IUaviQimam hancamplexi

,

tint

i

1fó

Traffatus I1, Cap, XVT,

yn

f

p

€ajet-*. rint do&rinam, ita fentit Card.Cajet, hifce verbis:

pi

1.44.182.

INeque obflat f£ dicatur, quod jura ia fint per

d

qrh.7.

40

contrariam con[metudinem abrogata (ciente tanto

u

.

-

"

tempore Romano Pontifice, €$ n$n veprebendente

ælv W&r

quoniam talis nom con[uetudo,ed abu[us eft : 4 [i-

W&d

d

siiliter multa per patientiam €3. prudenitam to-

p

um

lerhntur, qua fi deducerentur in judtcium, argue-

J

Dered.

rentur icem Navar.in Apolog Ego vetó confide-

509

Ecch, q.3.

tatioue feu imaginatione ptopria:(ufpicor &veha«

«üüü(m d

$.16

LMMW

Nóta'

méter timeo multos e(fe Ecclefiafticos.qui zternis

torquentur fappliciie, quia verà hancdoctriná fe-

g

j Wt

gatn,

;on)e&u-ï

cuti non fint,five per veritatis ignorantiam, quam

o

m

fcire tenebanter, five per negligentiam , càm fcie

g

rcaropere tamé implere nolucrint,& (ingulis ho-

p

tü applicatipote(t: No/mit intelliseve,ut beneageret.

| &W'&

p

Plutes irultó auctoritates & rationcs adduei

Pl'!l"

poffentut affertio pofita conficmatetur;fed alienü

r QU

eífec à (ulo. & tcopo hujus tra&atus: in quo que-

Mu

w,m

ftiones Theologicas ventilate non pratendimus ,

fed fimpliciter & nud& de&tinam tradere Sacer-

ts

od

dotibas nece(fatiam & convenientem : eui inten-

decst t

to fufücit, fi, qnod. dimus, ben? expendatur.

gaeeon

C APU l- XVIl;

ditlza)

- De diviftone vedituum Eccle(iaflicorum , quao-

bamr;sþ'av;m

s dim fa&a efl, & beneficiorum ereHigne, quo f«

us

pra didla »multim confirmantur.

i un,

QI

L

N

| g

r m'cliüsrinte"ig

atur & con

firmetur , qE;Dd

Ddl

s Ll

bonorum,

præccdcmi capite diximus,rema omnium ca-

mmrcm:

gitatione dig:.ä (ubneG'emus. Anriquitüs fedente

ii

Eccl. an-

no 470.

Papa Sunplicio , quia nonnulli Epiícopi minüs fi-

tinipi

deles reperiebácur in eleemofyais pauperum ero-

ts

gandis, fa&a eftbonernm Eccléfiafticorum divi-

L

qua di«

fio; ficut € mulus j(ufis Canonibus apparet;

vifiong

i Q

-

|

f

& y

De Sandlitate Sacerdotum.

147

&d(ajcr,bzm

vifione Ecclefiz bona in quatuor partes z quales

Ex e.de

tlj h

red. ée,

diftributa funt: una Epifcopo obtingebat , altera

(uatuer,

MW /m, "

Clericis,tertia pauperibus, quarta Ecclefiz neceffi-

€ c. Vobis

Áb rl

tati, & quamdiu id obíervatum fuit, & cuique fü& i 12.

ll,flüM(l(/?;g'

MH

pars fideliter fubminiftrata ; non item ut prius Epi- qw. . &

ib

fcopi & Clericiad eleemofynastenebantur;quan 455

Til g

doquidem pauperes íüa fruerentur portione :

a Evocnfd

J

ii

quamvis -obligatio illa non ex toto ceffaret : .nam

—

xtr h

femper zationes fuerunt, ob quas magis, quam íz-

klv qiaei

culares, obítringerentur.

slb

, Sed decuría temporum ficut pauperum portio

spntümqua

certum deminum non habuit , ita & hzc defiit iis

ioim nl

applicari: vt fatis conftat ex confuetudine, qua

mcingdtle

nuné tenetur;idem de portione fabrica (entiendum

imythnwri

eft:nam etíi alicubi adeam ceníus fint.conftituti;

& at d

parüm tamen hi faciunt refpectu ejus,fi quarta pacs

v

vapplicarccur.Und; plusqaàm probabili conjeétuta

u gpgz

inferze licet,duas iftas partcs,Epi[&oporum&Cleti-

Tl Puuwiimüs

corum adjectas fuitfe portioni , &ficut initioyanum

uvl t

inanfitfe camulum redituum. 1oc ita eile, ut dixi,

wcmtmcmmix':m

docetexperientia, cüm necíüa Ecclefix , nec fa.

dub g

pauperibus certa portio diftribuatur. Certum item

eu

& indubitatum eft.Primo , càm illa divifio ufürpa-

WI*M&WHM

batur,G Epifcopus autClerici inaliquo Ecclefize aut

pauperibus detrahere voluiffent, furtum, rapinam,

umf

ac facrilegium commitlüros fuiffe, & reftitutioni

mï""""'

oblieandos, fic D. Thomaslocis citatis , cui omnes

Do&tores adttipulantur. Secundo, dum ifta divifïo,

" l&th

non exercetur , quod modó clarum eft non fieri,de

"d

u

bonis Ecclefiafticiseadem ratione judicandum ett,

jemus

d

quáante, priufquam dividerentur.Quo in cafu cer-

m

!

tior etiamnum eft do4trina;qua fuprà ftabilita fuit:

emf

conftat enim Ecclefiam confidere Epifcopis & Be-

neficiais, quandoquidem totus ad.ipfos cumu-

lus

4 j

jl

p

5

|Traifatus 11, Cap, XVT, -

o

K' N

lus devolvatut, ut refervata fibi honeffa füftentatie

d

jl

u)

qul

one;catera,qua füperäbunt,in cleömofynas, piao-

j jüö'w

eta;& communemkEcclefiarum utilitatem expen-

ii

;

dant.Etenim injuftum eft pauperes & Ecclefias füa

Pí

MO

parte defraudari; nec eft , unde illa reftitui poflit,

jl

T

quàm exEpifcoporum&Clericorum portione; un-

g t?

i

de &ríctiori quodam modo obligantur, quàm fü.

4 o o

Eül

pràprobatum eft ratione generali, qux ibidem ob-

ligatio ex mifericordiz titulo naícitur ; hac veró ,

Ngj ujnm,lï"

þa [W'W

quam ftrictiorem dicimus, oritur quafi titulo jufti-

m

tiz : quia preefümitur ab iis id poffideri , quod jaga

de jure pauperibus & Ecclefiz eratapplicatum,

m

'"S.Tbo.2.2,

Totum hocaflerit & confirmat clariffims Do-

d

q185.4.7: GorAngelicus; cujus verba digniffima funt , qua

quæïhïod,gz.

hïc adfcribantur : $z duf istla fint bona qua debent

ii

$ u[urn Ept[copi cedere,ab bis,qua [nnt pauperibus

fatioint

€$ sniniflris 9 cultus Ecclefia eropanda.CSaliquid

mi:m

»

VO

fbi retinuevit Epfcopus de hus qua fint paupertbus

n x

crogdnda; veletiam in u[um munt[lrorum aut cul-

V

[5

t divinum expendenda nou efl dubium , quid

cantra fidem 4i/j;:n/zztwmif agtt ,€$ mortaliter pec-

ts

UY

f

eat;Cad refltutionem tenetur, De bis autem,qua

funt pecsaliter fuo n[ni deputata , uiderur e[fe ea-

itütire at

dem vatin, qua de proprizs bonte, ut cilicet propter

tb

À

quitida

irmoderatum affeiium C5 u[um ,peccet quidemyfi

dmmodérata fibivetineat, Cd aliis uon [ubventat, fr-

d s

eut requirit dcbitum charitatzs. Siter) nop finmt

Wratcig

vadicta boaa diflintIaseor um diffributio fidet ejus

WM; (

comnnttitur ; Cáquidem [iin modico defictat uel [

Plynm l

perabundet, pote[! boc fievi abf bona fidei detri-

tj

mento, quianon pote[! bonio in talibus puntiualiter

ka;fm

'aceipere illud, quod fieri oporzes : f& vev fit multus

Mu

exce[fus, nanpoteft latére : undà videtur bqua fidei

tali,

Wi fau

"Mu

rcyngnqr:;fj ideaknen eft ab[quo Pecgm mor

uo

|

f. Fl;, m

!

De Sanélitate Sacerdotum.

1f$

UM

! « Quod idem omnino de Clericis dicendum eft:

B)

atque ita retineant,quo vivere honefte poffintreli 1

TM

quum paupetibus & Ecclefiis fideliter partiantur:fa

ml

enim híic manifefte excedant, mortalis contrahitur

M&ührelätwpo&

£eatus,quod ipf ü hactenus oftendere conati fümus.

!

TOi

- Pratereaadvertendum eft, quod dicit S. Do&tor Notat-

n qupl

étiám iti hisab Epiféopo, quz proprio funtu(üi de« dum hoé; .

:

amöidcmqh

putata; peccari polle,fcilicez propter inmoderatum

ht

«j

affetium €$ ufum,fi immnoderata fibiretineat, €d a«

W

ROA

his non [(ubveniat Jicut requirit debitum cavitatis.

l.

um

Ádeó ut numquam liceat plus fibi refervare,quám

iuzpph&tum.

adhonette vivendü füfficiat , etiamfi cántàüm quata

a agl D

tà pats dacetur, qua dejure obtingit. Idem atferie

vt qu

quodlibeto 6. art. 12. &proportionaliter eadem eft

dhnigt d

de reliquisBeneficiatis ratio,quod totum ititur ra«

u(u»rwm

tione fundamentali, quam pofuitnus natürám &

ynddmi

€onditionem if(torum bonorüm, & ftatusillorurt

j

vt

qualitatem; qui iis bonispotiuntut.

:

Undefequitur, quamvis boria pattiionii,

unæ

wþamw"l;'

TA

Clericis relicta (unt, propri& & abíolute folis ipfis

obtigart;& horum tamin vita quàm in morte pe-

Raö MWMTP"'

s at

fies ipfos fit difpofitio ; füperfluis tamen in rebus & '

i, t

inutilibusea abfumerenullo modo poffünt, etfi ia

talibus neclaici peccarent:idque ob hancrationem,

il

TE

voui

quód ratione flatus; licet divitiis circumfluant;mo -

defté vivereac fiugaliter,ficut pracipitConc.Trid.

ETl

tenearitur,& opes proprias piis fanctfque operibus.

POT l

applicare, quod etiam atlerit S. Tliomas dicens :

m

d

Propriorum banorum. Cleríci dominium babent i $TA de

f

44

j

NHde ex ipfa verum conditione mon obligantur, u 19*

(

"i

j

€4 alis conferant : po[junt tatmen in ear um difpens

m !M, "

fatioze Beccare , vel propter inordinationem affes

niil g

Cs y per guam contisgit , vel quód fibi plura cone

pl j

f

4nt, quàm oparteat , vel ajiis etiam non fubues

AÉ

d

:

th

190

nïtüwl

" dracfatus 11, Cap. XPT, —

P

Wä?

niant , fecundium quod vequivit debutum caritatiz,

,5

i

& idem iifdem pznt verbis quodlib. 6. ubi füprà

,

affirmar. Verum eft hanc obligationem inbonis pa-

u

T

trimonii longeelfe minorem quam in bonisEccle-

um

fiz, ob rationes allatas, unde de illis libers dare pof?

1 MM

t

funtfamiliaribus ac amicis, fimilibufque pro arbi-

P

trio impendere: dummodo non fint res inutiles &

'ï:m&qmmu

à flatus Ecclefiaftici decoto prorfüs alienz.

$; 115

m

a

Conclufjo

X didis facil? colligitur, quàm

Ht frivola &

didorum

mT

parvi momenti quzftio , quá latiffime inter fe

in ordine

| atv

]

ad copfue-

difceptant Theologi & Jurifte, utrum (cilicet Cle-

tudines,

rici vero potiantur domihio ; ciim quacumq; opi-

j il

st

nione obligentur in eleemofynam erogare omne

íuit

id, quod honeftz füperfuerit fiftentationi, fiveid

fiat titulojufutiz,five citulo mifericordiz, & ex na-

iil

tjnfna

turatalium bonorum atque ex ftatus conditione.

ii

Sola'et differentia: quód íecundüm primam

fententiam Clerici difpenfateres tantum fint &

f

WIW.'.HI-; n

adminiftri ,'ac proinde ad reftitutionem tengan-

fiywaje

tur , fi quid pauperum detraxerint portioni: quod

f inalios, velamicos, vel quofcumque , eam diftri-

ff

|mmass

buerinz ; amici illi vel quicamque tandem , fecure

j demnhii

acceptam poflidere non poffint. Sed fecunde &

magis pcobabili fententiz adhxrendo , licet gra-

Mnonria

in

[

I

viter peccent , ad reftitutionem minime obligan-

"

i

: Animad. tur. Quinimo fi hoc altiüs difcutiatur (ut advet-

lr

verlio M. tit doctiffime M.Bannes) parva admodum diver-

Banmér — fitasreperitur: nam cüm in utraque opinione ve-

Ug

Euo) Poüm

rum fit , totum Elccmofjrnæ deberi , habita fiften-

tatione ; quamvis prteritis annis multum defrau-

LU

t

darint, hocanno nihil habebunr, unde re(tituant:

m d]& |

Md

omne enim, quod habebunt , licet ex pratetitis

i ]

annisfit congeftum , dare tenentuc ; nee refert five

»

[

L

Dpe ;S;anä'r'itate Sacerdotum,

IjI

I Ml!mm

hac obligatione, five titülorefütutionis teneantur.

tb ( di

Nifi forté ex patrimonio feu bonisaliund? acquifa-

Vpremio,

tispoflent reftituere, aut detrahendo aliquid hone-

u i hn

ftze (uftentationi , & per hoc reddendo

,yquöd aliàs .

fibi indebit? applicarun.

Jtha&dmp

Wbuliguepro Ü

— Undedicit M.Soto, cüm £ füa fententiaad refti- $of^ li&

)

e

n

tutionem non teneantur [ quam & hic ut. magis :Io

uf

W&nz.

probabilem fequimur | debere Confeífarios, pre

Iure. 4« 4s

fatisfactionis paena , largiffimasin

»ponere ele&mo- . 4.

giel fl

fynas: ut fere zquivaleant reltitutioni ; ejus verba INote

nc dQ -

gl

funt : ZVos debenr Epi[copt ob. id fecurima pacare

Grinam.

tl

con(cwntias , [i n eleémo[ynzs evogandis emif[rores

,

ZQ4OU Q q

Mint , quod vinculojuffitte ad reflitutionem non te-

TU C (

neAntur : nam cxza etiam praceprum m:fertcardia,

de quo prívata fumws » [nb reatu martals criminis

4

Jeadon f

ia at

obliet , ind? fatzs debent exterreri, ut fidem Deo

dhtus ao

f&to lefam fervent.Praterqitam quód quamvm lex

eosTuflitia ad veflitutionem non obisget,debent pro-

iopn prodd

i i

fectieerum confefarii es , quos pauperum negls-

d

fentes voverint, tamu vita , quam in mortss arti-

€ulo per modum [acramentalzs [atisfatlzonis lar-

g t

r

l imas eleemofynas imponere : ut eódenz propemo-

j

' umdlm,

dum rvesincidat, ac fi tenerentur adveflitutionem.

Quod autem de Epi[copis diitur, id de reliquis et-

m

tamSacerdotibus u gradu intellgendum eff ,ac de

T N

$5 prafertim , quibus animarum eura incumbit.

D-MH«

Colligitur etiam non poffe Epifcopis & Bene- Non po-

g lm

ciatis certam partem , quam ele&mofynis impen-

teft prz-

Ícribi cere

u

dantjita pra-fcribi, ut, quod füperfit, reliquam pro

rsin

n

(m

f

d

arbitrio poffint diflipare, id veró poftulatur; ut

eleemo-

'Hdebtr j

"]

OBefte vivant & temperaté , rnemores fe inftatu fynam.

tj 21l (

perfectionis effe conítitutos : & càm acceperint,

lb:bunh

m

undeé honefte vivaut , füperfluum pauperibus cu-

unt ,

;raf

fent gtogari. Idem fapienter notavis M. Bannes

qui

' leco,

PT.

H

Tridlatus 1. Cap, XVT.

p

fani.. loco fuprä allegato : cujus verba do&ta juxtà & Pids

ul

LJFM

4- 2344.6* via,cüm commodo effe poffint,& ejus fint viri; cue

nfw

dub.ult.

, jusfapientiam &cau&toritatem corriplures veneratis

ij

Do&Gtinàá

"i

digna

tur,hac adícribenda effe duxi , qua fic f habenr :

nf

»VIWAI

conüdéra- Ex dillzs omuibus [2quituryqnod sst po[Jumtts Epi-

tionic.

Jfeopis partema aliquotam taxare, hat [iéleémo[ya

WIJ(JJF"W

ais expenderinti non teneantur unltra deyeluguo és

pä&üümu*

leemo[jnam faceveéÉtvatio efl guvmiam (ut dixi-

us ) offictum pafPoris bomi non debetita limitari ;

j

Mllm'ml

quoniam perfeflta r featius pa&ülat',,üt]ïiapw ftf&a

sil ,tentatur omhtem [ablantiam adbuc E6 vitam

ij

wm .fä.ïqm

própridm prà [alute amimavium impendeve,Verunz

£amen qiiia hgjufmvdi ca[us vari j(mt 68 i cóm-

ngiv]immu

mp)f!j?»ïf

miibus nete[fitatibus oportet Epifzopos ut patréi

pauperum €8 vidiavum [nperintendere y exiflimó

/gäifhmm

lm;ï'!m

neminem ioruma e[fé iu ff atu [alutis , nifr hotabilé

eleeimofyndt faciat , pro fatnltate [nb]l antió , has

"',W//ma",""

L;uafl'm'uccï

bendaeft enim vAtio vhagnitudinis [Fpendi C4 u-

ml»gmuuq

bertatis feutiuum , à

Amita extflant.

qtþua ÉEpifcopi pluis minsfve

wf

[ T

Égo fand iullum Epifcopitin Hifpasia abfoluerétis

ájinw.

sifi[alteu quartam partesa reditutin in eleeimifya

Qu

nhds expendevet, C boc intelligó in commhtiibus nt

tl

teffitatibus , mat ia gravióribus quales folent effe

mdni

tesupóre famis, AUE pe[H us at Dinrimarum agritu-

jtm p

diuum;ad aspliuis tenentir juxta roportiáném n6«

poppl

ceffitatis paupertebu,qini [unt vrués pyopPués ita t Alia

firingy

Haudo tekéantitr ex pyopria [upelle&ili eleemófy-

(aau!,quzdu

3uli facere. Seguitur [ecundo, quód Epi[cópsistene-

Iuy dnqiveré pahpevés in [noEpi[Copatitad facsen-

ubl

bj

dum tel prottirandum fieri illis eleeinofymai, 9 sf

|

fatisfacit.fioccurréntibus Bauperibis 6t smifericor st

wïjï"&!ill!, quä

i ?lf!!üiclrjgf]

0c enim reliqui de popula tenéntir facere.

,W:Eu)i

* Corá Deo diét: ego non irifi/!gga,qaamädbäpi/tä,::

'C:f jj

De Sanéhitate Sacerdotum

L

Mabiigi

j fint Parres pauperum , £ quomodo fimt ín flarp

ls

kx falutis, mufi praditam. cnram babeant : ut f

mfümpurem polfinz /ubwmre,/n!w:mant, fin mingus, [aitens

ii

condeleant : &* citm fibi non fmppeterent faculta-

mllzm;a/m;

| £e5, exbortarentur divites. ad miericerdiamt

f rl

exemploque fuo ac dt!zgentm e(ficerent forta[fis

mlm htl llr

majores ez'c:mof]na: " quam ex proprius divitiis.

Idem do&iffimus Przíul Francifcus Sarmxcnto, Érancf

(müx

üm/ dinitei

ubifüptà : £z/, inquit, millies [Peesalzter. C mi-

Snrmxen-

te de red.

FUif

nutum. determmemr, quantum Clericus expen-

Eccl.z "2

auifilal

dere pojfit, quantumcumaue Jfüritle fiat baccom-

6,3, fl Es

v

putateo , fi reperiatur vere aliquid fibi fupereffe,

velparfimouia,vtLaliaquacumque rationeyfieré

nwnr,(f ia

non potefl,ut id quantumcumque [it , mon cadat

[,x[iopa: il

iib :W

fnb debisa caritatis:tenetur enim ex pracepto e-

Ltemo[ynam f acere de [uperfno, quod praceptum

hiij WH

ii M*! li

non petej? lege bumanarectpere determanationt.

Alignam.Ecin fine Tradtatus ; de fieam dici-

pf

plinam, quam antiqui Patres exiguntén Epifcos

j bumnuþx

pis && Clerscis, contemplemur, non po[[fumus non

f'ateri, abeorum inflitutis tam longo interualla

waab[um

nbtlw"l"!

diffidentes , n maximo con[fHitutos e[fe penmla.

» Qu dicant Au&tores graviffimi;bic videre cft.

Amrmmï

Sané c;ufmodl (unt;qua digna fint fempiterná me«

moriá;dignaaltiffimà confiderarione,quamvis au»

J ,;?lmü"

tem przcipué de Epiícopis vídeanturloqui »qui

ny)lm

propter paítorale munus rajorí tenentur obligas

rl

g

tionis vinculo:iidem tamen Do&ores expreísé aí-

ferunt, quz di&a (unt de Epiícopis, ad proportio-

",Iu p

nem de omnibus Benefictatisintelligenda effe:po-

'de'qm p

tifimümfi cura ipfis animatum ipcurmbit,unde fit,

»x//W[f/""1 j

wtllm

,

ut (irictids, quämceten obligentur ; omnestam

T d

I IIIIW

magna fatis religione conftringantur:quác fe ex-

fmvant. Dei affulgente gratia perficsteconcntur.

;/4 nb 4

C A«

W/!! T

1

gf S

194

qraclatus II Cap. XVII..

,jM

CAPUT XVI.

j

i

j

Peccata Sacerdotá longé grabiom funt p'etcaii)g

Mum-'

(j

populs, ed ia majors [everitate Deus cafligat,.

|

lt

m':*h"'

AF «Uofunr, quibus humanus animus d virtu:

j cemimpellirur,

amor (cilicet & timor, aliia- r

j

j

, more commoventut , alii timore : officiis alii, ali

;

Alilam

ug. minis: alii premiis,

aliifuppliciis. Primo modo i

yma

16;al

s

þ':'

tnore fle-

flc&untur íi, qui alta quadam mente pradui offi-

&unwr- — ciorum teftatam benevolentiam , officiis vincere h

aut equare contendunt, hoc potiffimüm medio ii

hatenus ufi (ucus : proponendo fcilicet Sacers (s

dotibus ac Dei miniftris dignitatis fuz excellenti- ' j hi

am, & quantis Deo beneficiis obíteictifint , quia. g

exomoibus eos elegeric, qui in ampliffimo effeng rj

graduinde virtutem oftendimus,quamab illisco» . gj j

li oportet, uttantz liberalitati tefpondeant. Sunt jJjuum

veró nonnulli quitam prafra&o &atroci funt ani« um

mo , utnon tám moveantur officiorum gratià ijb m

qüàm füppliciorum meru & terrore, undefecun- i j

do etiam medio utendum, &altera ratío íneundat — (

qua ícilicer,quàm gravia fint peccata Sacerdotum, n

declaremus , quibus exulceratus Deus horrendis .j

€os fuppliciis perfequatur, de quo loquunturSane : (

Qi verbis confideratione digniffimis : quorum sj

-aliquas hic fententias pro dicendoram fandamene j

toinfíeremus.-

&

I

:5. 1.

wdldm]

«Joannes Chryfotomus: NwZa re Dess wsagis ,. j á

Choyf. S

offenditur,quam quód indigni €$ peccatoret. iyuy

bori. 41. . faterdotii dignitate prefulgeant, & pauló poft :

"ititptog

n Matib. c; privatim peeces, nibil tale paffuvus es. yfrám fas

'rfe

cerderiopeccas, pertfés, & wnalia hom. vehemen-

rque

"u

invchi:ur cDico hq?-ribile qxadfiqm 4

$ye-

Nddi,

L0 m

Dpe .g'anäitate Sacerdotum,

195

Bu

dremendum : non eff tamalum in Ecclefia Deg Homil;

LITITA

Vemoniatos effe, Bicur Sacerdotes, quipeccatorum

/85. 28

Makb.

Wflflplllm)!,

fordtbus inquinantur : boc epim pej]ïmum efl , fí-

NNoh tam

cnt Dasnlus ait, Chrifóum coneuléare, €$ [angsi-

fpalum eft

19 dtintodi

neém ejus poutum ducere .€5 [Diritut gratiacon- effe àdz-

itritimd

t melíam facere , mmltosgitur: deroniaeo pejor mone ar-

mtofcisdi;

effqui peceati fibs cun[csis accedit, quonia ater-

peptum

uim $a-

yk mo m

nutradetur tormentis: nullus igitur cómunicety c

erdotera

atmyadici

niff ex difcipilis fit , nullus impuroanimo , ficut

PCCCBIOQ

i,l vinct

qudas pasem calefle affnmatine fimilia patiatur. vem.

n med

S, Augull. Grayizs peccant indigne offerentes

iab lol o

Chrifluna regnantem in calis,quam quienm cru- Extgges

ratio.

st fae ls

efixerunt ambulantem im terris , Gc iterum «

aiteiin,e

Augu-

AMagis peccant.,-qui tradunt. Chriffum pec-

ftini

uamplil]]moclla

catoribus tembrit, quam qui tradiderunt cr-

u atl

erfixorsbus j udeis. Flicetiam applicari poteftil- 4vrufr,

vpsiz.

lüd': 7Minus peccaverunt fudai erneifigentes im fep. Pjai.

iomdtmrm:

terra ambvlantem , q*uäm qui contemnunt in ""

n g

celo fedentem, & quod ait Plaltes; Deaderunt in

mm&m

P/falm.

efcam meam fel , & in fiti mea potaverunt me

68

m

&teto.cüm enim Chriftus fitiat maximé animarum

fecit

!

falutem ; Sacerdotes, qui fuá nequitiá proximos

offendunt, fitimillam nontantüm non mitigant,

fed & fel & acetum offerunt fitienti : quod longé

x,äequw

fj f

magis atmatitudine fua cruciat , quàm illud, quod

obtulerunt Judzi; unde fir, ut vulneribus dolor

j

accrefcat : Er fwper dolorem uulnerum meorum.

addiderunt. Plus enim damno animarum, quàm

j

j

yi

propriis aflligitur vulnecibus , ac magis zgro fert

animo maleficium- Sacerdotis, quem medicum

WWJ j

t

conftituit procuranda faluris. :

»

Greg,

/ l/l'"!

^ Hoc fpeciáli adSacerdoresoratione Gregorius

bom, 17.

7l

&mziþ

CÓfirmat: Nv puta,fm:re: cariffimi,majus pr&- in

Evans,

L

a Sacerdorséus rolerat Deus.

n ,

'l?ld.iuü ab aliis; qua

IN2

gmmd e

3

"

106

Traciatus . 1I, 4C4P. XVII.

p

4

j

: quando cos,qnos ad alsorum corretiionem pofuits

r

j

3

« dare de fe exemplaprayitatis ceruit quandoipfs

P

peccamus.qui compe[cere peccata debusmmswoffi- — , i

"

eium quidem Sacerdotale [ufeipimus , fed opus

"

&

:

N

l,

D

officá nan implemus,

i m)wlh(

perniig^ P (fimusBernardus

delac mati;ia t/nagngloquie

WWNIW

fermieons tut contentione imagnoque animicrüciatu : Heu,

W:(üm:,

verf.S. — beu, Domine Deus,quia ipft [unt in per(ecutione

»

ammþl" L

pua primi.quividentur in Ecclefia tua primatum

N d

zenere,gereve principatum. ddreem óion otcipá-

,äuuplsl)im

verunt,apprebenderunt munitiones, €* &niver-

2577 fam deinceps libere €$ poteflative tradunt smcens

WWW

lml"hlmi

"77 "dio aivitatem.Miferaeorum eonver[atio, plebit.

sua mi[erabilis [nbverfio efl. 4n vevà Sal'vatori

hii

Qu

d

animarum gravior nllaeje poterat perfecutiod

"

d

dnique agunt €d ceteri contra Chrifium : rmerità

du

t4men erudeliorem eam cenfet per[ecutionemy .

TU

quam à propriis [ufhinet mintfer is. Egveffaefl imi-

ao

s dititatà fenioribus judicibus vicariis tnis , qui

MMW.

! undentur regere papn!um' iuum. INon efl jant di-

[ d

ceve, Ur populus fic Sacerdos: quia nec fre populus

p

st Sacerdos ; non enim ita cerruptis moribsis vi»

-

dleennim

vnnt feculares, ut Evclefoflics.

$. TE

tio ling

Mnemeam feveritatem , quá Sancti peccata

!f[iori,&üg

o

Jipttrofe

:

Sacerdotum carpunt & exeggerant,ex facris

dvl

Litteris hauferunt,in quibus animo iniquifümo de

tidotap

illorum iroprobitate Deus conqueritur.

N

I EWHW,J

xech 8, :« DicitPropheta Ezechiel, cum Ba

b

jrlonc 'domä

lii

; füz cílet,càDao in fpiritu fubiatam in Jeru(alem.

ut peccara populi & raalitiam intueretus : fe verà

um

Áaeil

conftitiffe ad tempium, & ingzeffam vidiffa ido-

—« lolatriam populil(racl;quixeptilibus & animalibus

N

yun

aret, Wümi)

j

E

&

P

iverhíque idolgxum picturis incenfum lit

inde-

»

197

10.m

-De Sunttitate. Sacerdotum.

Wi inde.fe vidifle lacrymas plangeneum mulierum

liitija,: eb.Adonidisoccifionem, qui iuxurie. totiufa; tur»

"Wügj, pirudinis idolum.colebatur.Cntoq; hac effent tam

mf'þmhfdl

horrenda;ut nullaaliaiis comparari peífe videren-

turzait Deus Propheta : Fili hominis vidifti abo«

ligis, Iitfatiopes maxitoas , quibus ad furorem provos

g.] cor & iracundiam;

ut peenas fnmam condignas &

fupplicia de peccatis : fed adbse conver us vide-

if

AA

bis abominationes majores bus, Et dntrodnsit

t ip atrónm dommns Dominiinterins. Etecce jm.

L

i d

offi templi Domin: inter vefi;'(m[ugh €4 altares

Mf

quafi viginti quénque viri doría babentts contra

templm Domins;edfactes ad Orien

"

wj

r4bant ad ortuna Sulis. . ^

£a

z

f-em, €4 ado*

A d

! Quzfi (ayerficie cenustaptüm ínfpiciantur;pri-

ii p

l CW/M.'M

. Ota peccata pofterioribus videbuntur graviotas p&

-illic ftellionibus. viliffimi(q; animalibus adoleba-

] ,aþul/m

"tur íncenfum, divina exhibebánttr obfequia, cui

hii

Íceleri par;nedüm majus effe quis credaticerré non.

TOE

adcà deteftabile videtur, cemplo & altari tergum

s d

Obvertere,ora rerquere in Otientem.Enimveró fi

Wiuttþ'?'

penitiis intueamur;(at ingeníesé advertit S,Chry-

m

foftomus )causá reperiemus hac dignam exagge-

ij

ratione. Ill enim, quiainatrio comittebantur exe«

)

teriori,feculariii peccata defignant : hzc veró quia

j

if

ininterioti at&io (eui (anctuarie tépli,po:tà inter &

p

altare,(quod folisintra: eSacetdotibus fas erar)pece

Pk

r

d

catadenotantEcclefiafticorü,quaptopterDeus fu-

)u

6

tore accenditur,& maxiraá irácundiá inflamatur.

N

Qrod feculares divitias; honores, immundi-

n(ufü

jl

tiàm ramquam idola venerenrur. & colant (quea-

J»

WW

j

nimalia funt verà fordida,humilia; & veneno.ple-

niffima, & ne quidem vera nec viva.fed pictatan-

jf

indi-

j

tüm & appercntia ) gravüïïme Deum ad $

3

&am

du

! u,l'

74

102

Tyaflatus 11 Cap. XVLH.

r

Jl

G&am exuüicerant, i& alciont acciogunr. At Sacerz

j

j

dotresmagis illum provocant, fihameros templo.

& altari obvertunt, id eftimmemoresofficiorum;

^ !lfwh

)il

uibusà Deo ratiorie dignitatis maxims funtob-

L]

at

ftri&i , diffolutàam quandam & liberam (ine lege

I

M

jl

vitam smplectaatar ; unde adípicere-templum:

W,ü

d

solint & altare; tiifihumeroram tenus, tamquam

p

n

äwuaäW)

qui vefte & nomine Sacerdotes habeantur,fed vi-

umeüm'

ta & robufta improbirate altati minimé relponde-

Ag

ln

snt,divinzq; legis przvaticatores.àcondigna (an-

éirate degenecent;obquamSacerdotum mpieta-

mm&üï g

j

tem tantopere (e Deusira(íci clamst , at fupremo:

eamloco velur graviffimum fcelus deteftetut.- -

g

CAPUT. XVII

H

Wmmrfï'

Offeuditur porrà gravifima e[feSacerdorumpece

v

n

" :MM,: ] q:t?ws*k graviter à Deo ,:qäz;genaur.

m

J

L WOWN

Rophetati Mälach;ar;x lcgavitbcus, ut potif:

fiméSacerdotum peccata reprehenderet;& de

WIM*IM

yroiut

injutia illata quereretur,unde ejus prophetiz;pra-

féttim quz duobus primis capitulis continentur,

d

Malacb.

ftezinnd

7.«

obfetvanda fant; fic veró conqueritur : Fi/tus bo-

porat patrem €$ [eryus dumins [num.Si ergo Pae

| t

[

zer-ego [um, ubi efl hsnor zmens é fj Dominusego

Tihatte

fueminbi eff timor meus?décis Dominds exercitu.

ial

pusolrm

um:ad vosiSacerdotes qui defpicitis nomen mesi,

€$ dixiffis: in quo de[peximus uomen tuum ? Of-

st

fertis fuper altare meum paué polluti .€4 dicitis:

dl

dn quo poÜuimus nomen tuum? 12 €o,quod dicitis:

lm

Menfa Domini defetla eft. Verba fant plus anci-

at frdicn

piti gladio longé acutiffima : fetit enim peccantiü

Mib

animos,quávis renerrima fir querela expoftulantis.

udomm,as

leüi L

Idem per Ifaiam declamat : Filjos enutr?vi 64

iiquib/afpäa

ué

Vi

exaltayiipfi verà fi:rgberun: me,quibusiftazq

[u

s

Lt

|pe Sanditate. Sacerdotum.

109. .

i

ac Sacerdotibus conveniant ? illos nempeut fi'ios

proptio, non alieno lacte paícit,

quod per eun-

t

demteflatur: ld nbera mea portabimini

,öfuper Ifdï. 66.

Mul

genta blandewtur vobis: quomodo ficusmater :

Jfasi, 45

WWWWM

blandiatur ,ita € egoconfolabor tos, & iterum.

ni portamini à meo utero, qii geftamini àyul-

MOIWIM,

w mea , magisautemquàm pe&tori no admovee

atf

re & finu geflare, eft carnis & (anguinis vivificum

Mlirarnd

dare Sactamentum. Etenim filii itti, quos hac ra-

kv

tione Deus fuftentavit;atque ad [ummar dignita-

tem extulir, non tantüm meritorum erga illum

t

ln t

memotiami non confervant, ut ad mandatum ejus

lus d.

omne, auctoritaremq; fe videantur conformafle 5

Til

verüim etjam religionem venerationemque nomi-

d

nis indigné abjiciunt , tem fané ingratiffimam ;

quz nullo fatiseloquio poffitimptobati.

Bwf

Sacerdotes tui,Deus,quos pra Ào gelis fublima-

v p

fti, quiideó omuia tibi officia , ftudia, omne!que

'honores debebanr, fic grati exiftunt,ut pro huma-

.n?khwdäwfs&&"

nitate inhumanitatem, pro meritis contemptum

p

VMIT

ac odium fufcepiffe videantur?Namquam tantum

i Dl

ícelus mtindus vidir vel audivit , quin imó ( &t

terre foftines? ) à culpa fe alienos audent profite-

',lni[lmsi"!";

ij Dn

zi: In quo deípexímus nomen tuum ? averte áno-

bis czcitatem, Deus, id vel cogitandi, Cognolca«

] DWM

mus,ó Patres, hujufce excufationis indignitatemy

!PWW

vix in nobis aliquid eft fan&titatis, ( que ramen

xmlwl!l

abíoluta requititur ) & hoc

finon fateamur, czci

4

M!*"?M

fumus , ac meritó nos increp:

bit Dominus & di-

u wf

cet, In hoc meafpernamini, £n a , quod. ditttis »

7

Menía Domini defpetta eft-

Quis ifte tam omnis

fima

sationisexpersatque delirus , qui tantam auí

us fit

"

N

MAI

eloqui blaíphemiam, AZe»(a Domini de[petta ei?

[7

Amát

"

SS.Hieronymus & Cyrillus id explicancZVen q^

of

n

iv/q&

"h

!

zib » qracfatus - TI. - Ca ETE |

MIMS

r

bor aliquis audeat dicere, 4 quod tmpié cogitat,

feeleratayoce proferre; fed opera peccaterii defpa -

j " D]

l

ciunt men[am Dei,fic Hieron. Cynillus veró:Qui

d

. &i0is adbibet bonorem, quem.debet, attavi fanito,

jf

j n

fattis tefl atur ilud effe pollutum (* contemptibi-

Je, adeó ut qui fine puricate ad. Altare accedunt j

| W&M"

quafi ad meníam ordinaríam comeftuti ; opete &

La

WMWW

fa&to teftenturquàüd men(a Domini defpedta fit. .

Jn bee.

Saprà diximus , commentatore fuper Apoftoli.

' 13515« verba Joanne Chtyfoftomo, quod Sacerdotes &:

| "

qui.in turpitudine ac impietate ad facrificia acca»

j Wm

Y

dunt, DaiFFilium pedibus conculcent; fanguinem:

i?*?w

polluant pretiofum, contumeliam denie; Spiritui.

gt

fan&oimponant: & fiilla non fufficiunt;attendite:

H

mmmïma

pet Prophetam dicenti.Offertis fuper altare spez:

vt

panem pollutum. N erbum eft tertibile & hotren--

p i

dum,quod clamer Deus peccata Sacerdotum fuffi-

i r

zadmt

eete,ut factificia contaminentur,& panis fordidus

acimmundusimmoletur.An forté in panemillum

ia

faccofíanétum immunditig cadat maculà auttür-

imnen i

pitudo? in illum panem, quem n altari offerimus,

Migidi

D

quem verum Chti(ti corpus confitemur ? ut quid

Deus clamet panem übi offetri contaminatum ?

d

Cecoflima fide tenendum eft, facrificium cor-

Qui intel-

D7 Cm*:ïmjm

lgaurà poris& (anguinisChrifti non infict,nec fierbpoffe,

nj

Sacerdo-

quin illud ipfum eternoPatri maxíme gratum fit

tibus

malis

& scceptabile : quamvis enim peffime vivant Sa-

Gs

efferri fa-

cerdotes, veriffime tamen inCanone coüfitentut :

A

wmg.qm

erificiua Offerimus practara Majefflati tua bofliam purá,

Hmmfzgftmn

immun. Vofliam /auttam, bof'iam immaculatam,

panuens

N

dum.

3

fantium vita eterna.Sed exaggeratDeus impieta-

ithug, b

'

tem Sacerdotum;qui quantum in fe fuir,(celeribus

ytats J

€oriati faht ea contaminace;que puriffima funt &

Ál

ab omni labe prorfsaliena , quod ita declarat S.

'WiMegm

Hic-g

DT

De San&iiajt-e Sacerdotum.

20r

?f

"^ Hieronymus : Polum»spanem, ide[l Corpus Hieron;

j

Mpb Chrifli,quando indigni accedimus ad altave, £9 J P'aMas

QH-CVrIHusW

erdidi €m imus , nóu veremur mundilmum

C o!f

':' UT

"l corpus [umere, d fanguinem Fibere : tunc enim

VÜ epere dicimms : Menfa Doun: defpetla eff. Exe-

"l m ficut Sacerdotes,qui cup ditaribus liberi in in-

2 ij nocentía & putitatead divinacelebranda accedüt;

Mfdcfp:äaü veré dicuatur honorateDeum & fanctificate;jnen

"tbrixli quód honorem aliquemDeo & fan&iratem füper-.

ii addant; verüm religionefua & munditia, Dei fan-

Miüume €bimoniam & putitatem declarent, ac pio exem-

vutm plo plebem ad Dei laudes excitent ,'quod rali«:

ais buspotiauur miniftris, quireverenter & . decoré.

m divina my(teria exequantur. Ita Sacerdotes , qui

liil » viciis oppleti ad (acra audent accederé , quantam:

mbtklm. iníeef, fanstiffimum facrificium dehoneftant &

Gdl ,i'nflciunt ; videntur enim fe viles & ford:dos zfti-

fa.

mare :unde fit, ut prb ejufmodi à populo habean-

m&inpaumillum

turz]li eriam, qui Deum non noverunt , ex mini-

d d uv

ftrorum nequrim'a, illius eftimant (an&itatem, Et

itddeimn

oc eft,quodarguitA poftolustQ s £» lege gloyia-

ROM- L

ris;Ber pravaricationemlegis Deum inbonoras,

"

d

nomen enimDeiperver blafphematur inter Gen-

Seph. v,

æä-mm"

t65. Unde & Sophonias : Saverdote: ejsms polln-

x

"d

frtmt janéium.

qy

&. 1I.

d

ia

Gnoícamus hic , ó Patres! [celerum noftto-

:

mmtm "

rum gravitatem,quám fit infame & horren-

m.nOW

dum in flagitiorum fordibus ac cceno volutari:non

'/fþ:lmw

miremur,quod per ProphetasDeus in peccata no-

y

, fuainvehatur. Etenim per Malachiam alioloco

m d

improperat: Porautemvece[fiffis de via,E8 fcam- Malacb.

uU , — dalizoflicplnvimos n lege , srritumfeciffs pa-

WU. Em Leyi,Magnam habet emphafim,Pos antem.

]

H i

5

Vos,

[

202

Tracfatus . T1.- 64.'. XFIII.

WMultis

it

Vos, qui obftrí&ieltis antis obíequii & amoris.

beneficiis

p,g!(

Sacerdo-

mei vinculis, qui of&iciis qua pra(titi, honoribus.

tes Deo

ques d«di, tenebamini refpondere. Vos, qui à me

W

obligan-

fublimatieltisin eam dignitaté,quz principatuexe

P

eur,

[

cellit Angelorum, Vos, quibus claves celorü con-

j

credidi.Vos,quibus poteftatem contuli & auctori«

i

" [

taté ligandí;peccata atq; folvendi. V os.quibuícum

1 Wmm!

agotamquam familiaribus & amicis,quos menfie

gcl.e

pux

mez convivas adhibeo, & Angelorü pane fuften-

XV

to:quos cfle volui myfteriorü czleftii divinorume:

d

gocal

que cultotes & adminiftros.Vos;quibus Ecclefiam

meá trado gabernandam, ut ad virtutis amoré te-:

gl

n

x

pidos inflarnetis,& ad patriam fempiternam duces

vos & hottatores preebeatis, Vos;inquá [o pudor!].

m

eftis principes, qui vià (alutis averíati in perditio-

dndnt

[

d

?

nisabyffum deviatis, nec propriis contenti flagiti-

is,aliostrahitisad ruinam& excidium: quippe qui

du

z n

probitatis effe debetis & innocentiz magiftri, ne-

quitiz eftis & perverfiratis ; dum ccteris fcelerum

gl

facé pracfertis : illienim perditos Sacerdotü mores

me

fecuti.eos zquate aut füperare contendunt;aut po«

mmm

tiüs patva fuazf[timant peccata,cüm vos msjoribus

d

advertunt impeditos.7w/Hificavst anima fnà aver-

m

]erem- P

fatrixfrael comparatiene prayaricatricis]uda.

moedi

Similes quzrelas alibi per Jeremiam depromit:

Qu

Querela Quid e[l, quód duellus mens in domo mea fecit

ts ig

Deicon- fcelera multa ? Fierine poteft, ut illi; quos tantamr

rtar

tra Sacer- dilexi, ut amicos mihi alfump(erim & familiates ,

L:

dote:,

Jerem.iz,

tamgraviter me offendanr,& dom: mez;ubi pra-

nl

fensíum , tamnefaria contra me facinoracom-

Mif

mittant ? etenim 6 inimiius mens maledixiffet

Vg

Pfal. s mibi , fuflinuifem utique : volerabile enim eft

k 0/(510(;

'quafi ab extrancis lace(; & provocari. 75 ve-

PNhniri

Yó hognauannimis » duxitaeus C$ notus meus,

&

que

?Wï';i',m

W m

Däïy;!?;väitäte Wacerdotum. — 203

WW*WM

qui hmisl meonm, dnices capitbas e1bo5, tu me

iil

itritas ? ptavitet &. molefté- Deus eorum fert pe- -

X Vi

quitiam, quos honoribus extulir, fibique neceffa-

MUU IT

tios a(lumpfit.

"

" ecafis

. latevelationibus S. Birgitte quetitur multo- . Chrittus

od

ties. Chriftas de improborum Sacerdotum peffi-. "^88erat

cata

nilt gt

maconvertíatione, eorumque impictatem verbis $..

erdos

lts

acribus & vehementibus deteftatur : dicit enim tum,

ts

pejoreseffe Jadzis & Ethnicis, & illorum peccata Z» Revef,

jeddnonam

gravioraeffc càm peccato Juda, qui prodidit Sal- 9 rgis.

hajaíctam

* I.€. 47.

vatorem; aimn Judzorum invidia, qui-hunc ipfum

48- 49«

Mil

crudeli(fimé ceciderunt,& morte tarpi(fima con-

1-4-:.132.

i

demnarunt, atque iteram; pejores eífe quàm om- 153.155.

i

sioqi opd

mes peccatores terrz;,& quoad peccati deformitaté,

xdaia gl

Lucifero efls comparandos. Alibi it£ ipforü pecca-

iscoutnidod

tisinfligi maximos & graviffimos cruciatus , :nec

ilim gt

e(feininfermo,ne quidé ipfos demones,quiitator-

Aiit mgm n

queantur, Ité acerríma reprehéfionis aculeo inve-

m

étus,maledi&ta plurima in eos congerit,que vehes

me

méter ab omní ícelere, (i eftimarentur, poffent de--

terrere:dicit enim cibü & potii & quodcüq; attin-

Tl

müüïümw

gunt,terrá quá premuncaeré quo vefcuntur,devos

taeffe & maledicta.Plura deniq; hujufmodi maxi-

,,guimfa[lif

mé horrenda huic fan&tzMatronzDeus revelavit.

gt

/Qiramvis veró revelationes ifte non proCano-

AMWW f

m d

Dicis, ut ilke quz in Scripturaleguntur , habendze

fiht: piz tamenfünt-& authenticz , quibus malta

j

"

ii

m af

veneratio debeatur, qui eas latiüs hac de re volet

L

-

*

'

con(ulete, loca-adeat pranotata, ---

;d:nthw

.. Maltum huic propofito infétvit, quod exLe- Levir. 4.

; COHZIW ;

vitico fapienter animad veztit Chryfoftomus , ait

g

ille : Offendere volens Deus, bominum peccata

C

lib. 8. de

lenge majori fupplicso expianda À Sacer dotibus ga;

erd.

"TT

£, HETAH -

g m

quam dum à pryvatis f:mt, manda

í

AA

/

| tndesm

E

264

Tratfatus II. Cap. - XIY^

| gl

4[::

J

fundem pro'Sacerdote , gBantum prp »ivev[os.

j

populo faerificsum efferatur :quod' qnidem quid

'szad

;þ'

"

aliud fgnt]imt,qu,äm Sacerdotis yulnera smajori»

g

medicamento indigere, q'namconjnntla finuLu-:

^

as

wiverfi popnlivulneraindigent.Poyyo mrajerí non

91 o

P u

ïpdigermt,, nifi graviora forent : gravtora au-

, ftem fiunt, prüpter Sa

g

3

cardogi:, qui " commiferit y;

ts

Jh boc

d;;gm'ïat'em.

ii

qrati.c.

: Sed quid mí

rum,ait idem San&us,qtiöd in S'a;!

um

cerdote fic aggravatur culpa & pasaa; cüm eadem:

mmyutt

Yo. $.2

etiam augerekur in familia ? d

z

p gum

ellata fant;

equo v:dc,quæ (ug'fä

i

:u:mb

4 C€AP

uT XIX

Amw 750

Retenfentur quadam [upplicia maximé borrene.

;fgmly

Mu

da, que facerdoribus woflixtt. Deus ob peccata

Ít]M

P^

" altqua, qua tamrh non ita grayía y/idebantq;i

1 þa;mMQl

2$ 1

Wmnþf'l

Uz diximus modó de peceatorum gravita-:

liib

Q

:te, facrig Litteris exprefsé & in praxi conti».

la

nentut, in quibus legeze cft Deum trifter & fe--

m*mfium!

verum fuiffs judicem.in puniendis Sacerdotum.

cysti

nonnullis íceleribus ,

li

tolerandà vidébantur.

qua levia tamcn& inalüg

tOR

Poena

Id patet clariffimé-in occiüone-tï!iorhm Aawh :

lts

Abiu

Nädab &

. ;

Nadabo & Abiu,quiSacerdotes creati cüm effaat,

nl

Levit,1o

primiüm facrificaturk arrepris rburribulis fuisime

agl

pofnerunz ignem 9 incenfum defaper , offeren-

IT

pes coram Dominotgnem alienum qnod tllis pra-

vbtün

ceptum non evat, Egre[fo[aue squis à Domino de-

ts

Voravit e0$, C smortui funt coram Domino.

d

Sancte Deus! qdis culpam hanc, quz levis vide-

ï&i'[lrfam

tut, tam ftridté. & rigorofé ple&endam effe vel.

| Mdf

eogitatet ? etenim Sacerdotes erarit novelli, qui

tutba-

j Uaj

:|

". c[f, ,m"» á

265

Mi p

pe Sanditate Sacervdotum,

turbátione fo:fitaa, quía ioexpzrti aut ceree igne-

V Ihl tjv

^á)y

MHNM,

l

ranti paccareni;fed nulla e& excufatio, übi Sacer-

dotes deficiuntiin quibusemendandis msjori De-

'llm;'uü;j.gl

VU ii

us utitàr Blagello, quia majoribus eos beneficiis cu-

mulavit. Portó fi ram acriter in illos animadvertit,

W:*Mm

qui fan&variura ingreffi extrzpenm ignem obtu-

Bf

lerunt ; quá poená Evangelíces Sacerdotes exci-

piet,, qui mentes (nas infernali concupifcentise

Mdj

flammá adurune, quá incenfi & adu(ti ad (an&tiffi-

Imorintd

0a myReria preluniunt accedere tilli hoc preefü-

W«W

munt, qui divino amoris incendio agrare arque

deliqueícere deberentiprofedtó res eftranta,quam

I

aliquatenus affequi poflis cogitatione, verbis ex-

"

micime n

plicare nog poflis.

INota tamen rat

Dnrpan

ionem, quz jbidein in Levitico Deus (ibi

i

refertur: Quia boc eff verbum; quod lovutuseff honori

Domiuns : Santlificabor iniis.qui appropimquant verat pue

nire 5à -

mihi, ( 12 con[pettu omnis populs glorificabor.

ccrc:lotes.

um gt

Netrpe (icut Deus honoti fib; ducit, quad Sacet-

ilfoyaant

dotes exaltarit, ita fibi glorie & laudi vertir, eos,

kmuþm&m&

munere fuo rir& non fungantur, acerrímis (uppli-

jl

ciis perfequi, & fic dicit Textus : Sapdisfabor in

u

bis,qui appropinqmant mibi, ideít,ex miniftcorü

fncorum eiendatione fan&timonia mihi decus

a

accreícet,quod confentit cum eo, quod (aprà dixi-

MMW

mus, vidclicet à Sacerdotibus, i debita religione

Suprà in

boc tradf.

Thunus [uuin nonobeant,Deum contemni ,& aras

€4o.dr 13,

acfactificia contamindti, Sed hnic refpondet De-

;;ml"l"'/

jl

ii

us & minatur:Convertar pro honore meo: i an-

€itatem màcam vita veftra non affcratis, id ipfe fa-

/

wgüll

g u

cere conabor: fiopereme fan&um e(e inficiemi-

;ii; & altatia mea viétima(íque fan&tas effe iniqui-

hat

tas veítra difütcatur;ipfe id pro me roeifque often-

[e

uv

efup-

1] [/]

dam nars de Sacerdouibys tale folgo caper

P lGl':

«

J

206

""Traélatus H. C

.XIX.

hi

igr

plicium, ut cognofcat mundus & (anctitatem me-

j agl

g

am,& ipforum peecata nullatenusà me diffimula:

W&

ri, quod fignificat, dum ait : Et i» eon[pettn omnis

«wp]

!,»N

i

ll

poptils g lorificabor. Per(uadeat fibi nemo, quia

OLU

maximé fublimatus fit,'& fumma potiatür au&to-

T.

ritate, fuafceleraà me effetolerandá: etenim quia

1 ,GMM

in tantám dignitatem evci eftis ; delinquentes

a

| üw vl

41905 3.

graviori punitione confe&tabor.Sie per prophietá:

*M

Qmudi

Hiatantumimodovos cognovi ex omnibuscogi-

M

tarionibss terrá , sdcirco vifitabo fuper vosomnes

m

Deut, zg, !níqititates veff ras.Maximé veró id attonitos red-

Deu& dit, quod Moy(es teftatuc : Sicnz antea letatus eff

tiaoigit

thi:

benefacit,

Dominns [uper vos bemefaciés vobis;vo[d multiplis

& punit.

ii

cans, [ic latabitur difperdems vos atá, [(mbvertens.

m

Meritó mentís noftcz apctiamus oculos,ut divi-

nam indolé cognafcamus : quanto enim altiori in

yryatts

t

honote fumus, & pluribus officiis obftricti, tantó

gravioribus refervamurfuppliciis, (i ingratos nos

m(!,qäm

um

Pfalm.

effe profiteamur.Zztelligite bec,qusoblivs[cimins

49.

d

Denimne quando "Piflt,GIi sn frt quf' (ripi.at,

st

: Mi

Supplici-

'*? Andem Deusfeveritatem in Ózafilio Abina-

um Ozz.

: Melttls

-& 2 dab Levite exercuit,nam cüm , folemni pro-

! hininl

ceffü, atca Dei plauftro veheretur, ( qiiod Oza &

2, Reg.6,

un&m"m

Ahio fratres agebant ) ecce'ad aream Nachon re-

calcitraatibus bobus, arca in terram minabatur, &

Vi g

extendens Oza matium; ut labeptem fuülciret, ex-

f Qu

animis corrüit ; /ratsseff indignatione Daminns

pl

LLIT

tontra Ocam : &6 percu|fiteum fuper temerstate,

qui mortuus efl juxta arcam Dej. O judicia Dei

wlhfüibil,qm

Mbity [;:

abyffus multa !rem tam levern ram actiter caftiga-

ti ! conatum hunc pium fuiffe & laude dignurn

agl

Vil

. *quisnon puter ?Sive énimLevita dicatur peccaffe,

non-

ïbuwi

- qnia attu coniþga'li non abftinuerat; (quod

nulli

lr

De Sanciitate Sacerdotum,

207

*

"Widm nulli conjiciunt, & quorum luprà opinionem (g. n bee

TT

cuti (amusfive quia nudé arcam nutantem terigit, Treif.c.gs

quam non ni(i per vectes. portare licebat : five 7^

Dirariy

i ftto

[ quod probabilius e(t] quia ex preceptolegiscüm

Tripygtr a

illam deberent humetís geftare;plauftro impofue-

Ht

rint: quodeiimq;tandem fir,error fuit in cerémo-. wyy,,

niis:imó neceffitate illa oblata vidctur fuiffe lici-

h; dtlinqua'r

ifepr pl

tum & laudabile tupponeré manum arcz labanti.

Ya i

Verum, ut dixi, judiciaDei non eft qui pérfcrutari

i fiprwm

poffit : ille enim numeris fuis ab(olutam quandam

xjidattoirt

petfe&tioné in obfequio fao requirít, unde & ftri-

&iffimorigore minimutm velerroris punit deli&ii.

atntesuan)

Cum ti»

Mp

Quapropter timore percelli debemus etiá tane,

motread

üm maximeutDeum accedamus,paratosnos effe peum ac.

Yi f

nasocttrdt

confidimus,(ané majeftaié illam vereri debemus, dere de-

nto tnim i

quz penetrat intimacordiü,& cogitationes occul. bemus,

jr r u

tas deprehendit: in cujus eculis fordent ftella ful-

gurantes, quz & in Angelis, quod argueret, inve-

i fngann

hit.Zp dngelis fuit reperit pravitaté-Ex quo unuf-

0 -4-

u,ïmiliu[ciuili

E/Zh f'»

quiíq; fecum ratiocinetur:Quid (cio an Aman ego

261

,j

fimilis, quiinvitatusà Rege magnos inde fibi am-

mmou h kbu

biens honotes.mortis fentent'á excepitiforfitá ero

ille mifer & infclix,cui dicetur; 4o»ice, quomodo Manb.

p 9kmm

At

( j

bue intrafli non babens veflem nuptialem? etat 22

cerie miforandus,qui coaétus quafi intrare conti-

lum

vium;quia mal? veftitusfuppliciütamen non eva-

g

fit. Quid fcio;an & ego inter illos, quibus dicitur

j mmcmf:bï

pet Prophetà, Fiat sev[(a cormm coram ipfis in la-

P/5lfm,

63.

,,)WMW

quenm ? Etenim video Levitatn;qui beucfe faczre

,&/!ll

W

exiftimabat,quod & pluribus videretur,Deo judici

m

'temeritatis peenasdediffe. Arnonne & Philiftzi

m — "atcam nudatam plauftro vexeruntnec raten poe-

1MM !

nà affe&tiunt ? Laici erant & gens profane, qua

muäff*

'Dei quoad hoc cultá igaoraret. Levitam veró'tui-

Boretn

*RWU Í

t

w* 'vaäatus H. Cap. XX.

rj

7 AJIWM !

m

norem ob culpam fub«a mortc percuffir, ut intel«

Pal

ligant Sacerdotes, crimina fua gravioribus, quàm

a

laicotomn fuppliciis ple&enda cffe,'quod hic non

MW"

w

inepte declaramus.

r,(((

[ d

CATPUT' XX

g

j k

")

fd«

S:ver;':dtem porrà offendit, quam im. punimd&

— Denus Sacerdotibts exercet.

i

at

,;g;,,qmmw

I.

"

-

$.

,jmw 1mmqï

Lrerum excmp!ilm nobis Sctiþtura fuppedi-

ljägmbïü au

tat; quo confirmetur id, quod in praceden-

J

pR tibus declaratum eft. Ophni & Phinees filii Heli

J WWI :

! a'z,uamï

Ponz

L

Sacerdotis càm ventris ingluviem & faznicatio-

nem (earentur, divinaque facrificia temerarent 5

A

lioram

Qu

H«l

iratas cft contia eos furore Dómipus : Heli veró

Mi

TL

patrem , quia filios minus(evera animadvetfione

ple&ebat, ftatuit à facie fua amovere , & facerda-

i

ii

(f

tium tram(cribere Samueli: promifitque hancni-

m

s

miam indulgentíam, & impie arem itaà fe corre-

'awcw

Gum iri, w£ qmieumque audxerit,tinntant ambe

wimdin

1, Fteg. 3. apres ejus. Sacerdotcs íuos hocpa&to voluit Deus

; hod

períequi,ut exemplo nobis effent,& metum incu-

] m IW

tezent diving (everitatis:

w

l zi

deri-

Merito timor apprehender nos, càm vi

T

^musiodignatiorem , quá in fuos miniftros Deus

tsss

.animadveiti, Etenim tantg fuit ira vindicis , ut

od

7 Reg. s.

non fatis duxerit patkem.&filios repentina mot^

r

te percutete.fed etiam permiferit;ut arca fuaaDhi-

u ltm/,inu

liftzis traheretut in predam; & eum idolocon-

*!ny, X

jungeretur : infaper: populum- fuum vinciepdum

vlm) qum

: Reg. 2. dedetrit & cadendum inimicis, adomnem deniq;

st

-familia Heli extendetit ultioné : Paré tnagna do-

Vrj

?DMA €jW3 moriethr ,e9tmn ad yirilem ataté venerit,

"&Eqmjg'

&

;

!

W".Q,,n W

De. Sandlitate Sacerdotum,

208

b

€ non erit fenex 1 domo ejus.Ex quod maxime de-

j

'[ngimlhlg

betterrere: Jdezrcó juravs donui Heli quéd son n Aeg. $

Qd quil

expietur imiquitas domus ejus, vislimmis C$ emnneri-

--

bus n[que in [empiterntim.

Á

- Verbum hoc verbum tertibile

&. pättfmckehï

[X

dum: nam fàcrificia & oblationes tunc temporis

Mp p

erant, qua Ícelerum poffent quorumcumque ma-

L

«ulas delere; adeó ut peccata nulla effent quantum-

|

vis gravia, quorum per illa remiffionem nonadi-

pilcerentur , animique integritatem recuperarent:

äiïipm(uppdi-

ficut & modó eundem effe&um per Sacramentá

ia

Deusoperatur, quamvis diveríaratione. Hac cüm

iDioes i H

itafint, tamen adeó feexulceratnm Deus teffatus

n db

eít , ut, expianda non foret iniquitas domus Heli

afciaemutt

villimis 6$ muneribus n[que n fempiternum.

hupis i

Quantum ego quidem ad judicandum valeo;ar-

s anmdelon

bitror punitos tam acriter fuiffe , quód Sacerdotes

a, t

elfent,& cot ícelerain divini gultus negle&ü &con-

nitgtüunr

teimptum patrarent: & fuit juftiffima fententia,ut

ficut facrificia centaminaverant, eadem pro expia-

T

j it

tione nihil prodeffent. Huic confiderationi favet

pvl

Papa Julius,cujus verba in decreto refecuntur:Czm Ia c. Cim

omane 6r5s

omne erimen atá, peccatum oblatus Deo [acrifictta

men, de

stümt,&mm

deleatur, quid decateropra delitlorum expiationt.

þwnf.d ina

MMW a

Domino dabitur,quando in tpfa facrificii oblatione

( D

erratuyiVidetur fignificare non effe facrificium nec

al

oblationem pro hujufinodi peccatis , fed folam fu-

d)

i

j

g

peretfe frictiffimam punitionem , unde recte dici-

(

Uür? Wt omniquicumá, audievit,tinniant amba an«

r&ejus. Nam videtur inzquitate effe po(itum & Not&

7

M&WF

juftitia, ut qui non rit& nec debito apparatu cele-

yinP,

brantes con'ra (acrum Mitfze facrificium peccarint;

i

mereantur ind? , ut nulla Miffatum (olemnia ipfis

jj

profint, & equales pro criminum gravitate poenas

Ti

í

exfolvant,

Quaim

H

, l

210

Tratfatus 11, Cap. XX,

T a

videfupr..— Quamobrem poft hac verba Jeremiz : Q«id

ls

j

"m

Jeret W. ,5 auod dileilus mens n domo mea fecit [celera

'll

wfslta ? [qux proprit competunt Sacerdoti | tatim

f

jim

adjungitur : Amgutd carnes [antka auferent 4te

,

malitias tasiim quibus gloriata es? minime veró,

nec enim iis proderunt facrificia , qui illa ipfa nefa-

d

u

ao Qf

Q

riepolluerunt: Z» ergo[ Jeremia | sols ovarepro

gni

o

vt

eis,neó, a[]umas procis laudem $ orationem ,quia

ston exaudiamin tempore affitlionzs eorum.

F ym!

*4P..— Drophetz item Ezechieli poftquam monftraffet

g,:liüwitm |

::idz

.2

cie ]

bujustr.

Dominus Sacerdotum infanda flagitia, fubjecit:

Ezech. $.

£rgo€S egofaciam in furereynon parcet oculus me-

D

u , nec mi[erebor : €$ cim clamauerint adanres

b

gueas voce »o4gnaynon exaudiam eos. Exenim fum-

s

£na hzc eft exaggeratio , quz in re fimili ádferri

! wviai

ag

"

poffit; nam càm fit Deus piiffimus, & fibide fua,

maximeerga affliétos, pietategratuletur: quando

m

pollicetur fefore inexorabilem , & quamvis videat

jlnmsl

-a

miferos & infelices, fetamen non commotumiti,

quamvis videat implorantes, non auditurum ; cla»

V ag

riffimum eft indicium conceptz indignationis,qua ' ! linin

tamtriftia, tam funefta minitatur , prafertim inil-

E.

los, quiSacerdotes cüm effent , divina cürare Íedu-

ii

hii

ló tenebantur , & neglexerunt.

Ra

$. II.

n

P

dtccrmmm

otiBus

BiperMalachiam primo cap.füa Sacerd

qu.

u

peccata Dominus improperatfet , in fecundo

lia

Malac.2,

hacad eofdem apoftrophe ufüseít: Er ss26 ad vot

pilrl

a»dat& boc, 0 Sacerdotes, fs molnerstts audimesCo f

tinrci

nolueritis ponere fuper cor, ut detts gloriam numini

Md

meoyait Domin? exercituum mittam 15 vos ege[Ham

Bu r

1669 malediwam beneditlionibus vellrts : Ecce ego

!t

dn

E w&i»j brachinmyS dipergam [nper vultum

vt

VAm

HWWBE

g |

: De Santlitate Sacertlotum.

21

ER J

li nj

vefirum [Lercus folemnitatum veffrarum,. ( Projía

ciamuobis brachium) (erat hzcc pars animalis , qua

lm

Sacerdoti obtingebat ) id eft , non recipiam facrifi-

Vj of

cia, nec grata mihi erunt, fed contemnam&c afper-

Vit? d

nabor. ( Differgam [nper vulthm veflrum fHercus

folemnitatum ve[irarum ) id eft , effundam füper

t wj "

vosignominiofe , factificia & oratienes, quz velut

LP

grandem folemnitatem offertis ;fed mihi pro fter-

ntrm.,

core reputantur: difplicentenim,naufeam excitant,

duanfaf

atque foetorem protrudunt. Etfi veró facrificia

d

pet fe Ípectata. placere polïiht ; efficiam tamen

;Wmlwm-

ob improbitatem veftram , ut nullatenus vobig

um duet

conducant , íed antt reatum accumulent, quia

u beinin

indigne acceditis ad immolandum. Subjungit

areínidi

veró aliud fipplicium , non minus metuendum

mus,& ühdt&ü

atque terribile : ^raprer $od €8 ego dedi vos cone Cafligana

galtrt qui

temptibies Có bumsles in omnibus populis Jicut non

tur Sacera

dotes mali

)&quzm?f'fdffl

fervaffis vxas meas. lam non videbitur mirum, fi

dum cona

nnwmwm'

contemnantur Sacerdotes, & illa dignitas vilipen-

tefoDuR«

gU

datur, quz omnidigna eft veneratione, licet enim CU

vm(ï

fzculares, qui nos fpernunt. & rident, culpa non

W,PW

careant , imó contrahant graviffimam , ac proinde

[a,WUW

fuppliciis digni fint :ipforum tamen Deus utitur

ludibrio tamquam carnifice, ut nos flagellet, &

permitit, ut nobis, qui (ibi meritos honores non,

À

decernimus, omnis asftimatio & reverentia dene-

getur.

d

4

. Idem ka—nimadv&rtc'rc eft in paupertate. Nam Cafügine

P

f

ur pau«

"]

quód ftatus Ecclefia(ticus adeó extenuetur , tot'

ertate -

pbc

tantifque tributis gravecur & vectigalibus , per-

COr|

rali

W)/W

y^

uf'/

miíTio eft divina , ut multorum caftig

etur avaritia, &*ï',""*E'

T.

multorum prodigalitas emendetur . Maxime ve«

m w

r intelligendum hoc eft . de paupertate fpiritae

m

li ; de extrema quadam virtutum caritate , qua

h

Oa

a

j

D!l

212

Tratfatus 1T, Cap. X x.

(io

.Mjlft

" ápud Ecclefíafticos graflatur : pauciffimos enim ze.

P2l

JCW

"

. periasqui exemplar fint religionis,&nomen mere-

P,'quflm

antur Sacerdotis. Hzc tanta paupertas flagitiisno-

"f üïlm

1b

!

ftrisimputanda eft;atq; iis potiffimum,quz per di-

i

[

vinicultus negle&um indignamq; fan&orum my-

j

fteriorü tractationem comittuntur. Ita eft: quiain

p

guottl v

aT

his negligentesarguimur; cü duriffima egeftate pu-

; Ut

""

gnamus,ramq; acri virtutüm fame amigimdr,qua.*

gigrine

: Jem hodiein plerifq ; lamentamur, idipfum etiam

r,a[m,lufj f?'

forté licet de caeteris minisac pectiis jqdicarc.

w

1

1

$. IIL

vt W

-

ii

Qvim

Anc Dei feveritatem fequentia magis decla:

firi&é e-

I;

.rabunt. Duos habuit Deus, quibufcum fa-

muärfm

gericDeus miliariter ufüseft & amice ; Moyfen quidem, de

;,mn;'"lli

cut Mo-

du

tto ipfe teftatus eft : Seruns smens Moyfesin ommi

fe

qn;/a/r/m

yon.

— domo mea fidelifimus efl-ore ad os loquor i. Aaron

vetó,quem Principem conftituitSacerdotumlegif-

m

Num. 12,

*s

queinterpretem, ac miniftrum elegit omnium mi-

u

leqnitm

rabilium &'prodigiorum, qus operatus eft. 'Dc his

tpotiusquia tot ef-

Dw*w:

fibi quamvisgratularentur , au

. fent beneficiis obftricti,duces effent füper 1frael,qui

i

trabrug

populum eled&um ad terram agerént promiffionis ;

ag

Deustanien ob culpam nobis quidem leviffimam,

henu'::i'xum

lia

indignationem tam vehementem concepit : ut

uttumque à terra illa beata & felici arcendum

glritm,

pronuntiarit. INec veró omnis poftea familiaritas

li

aut obíequiorum promptiffima fervitus potuit

(tiisig,

obtinere, ut fententia lata revocaretur: fedjamap-

Gof

propinquantibus terte promiffe mandavit Do-

wæd"*?*

mintis, ut monte confcenfo omnem fþecularcntu';

AUs

regionem, quod ubi feciffent , morerentur.

Vg :

Enimverout divinz juftitiz rigor magis magif:

ul«

T'Jmumu

FH-,('

lg

que innotcüïat,.qucm &in fuis familiaribus, q

us

)

5

L HA

De Santtitate Sare;äatuw.

213

Fatility

busplurima pra'ftiterat officia , exercuit; rei getae

?Mï,&nomm

hiftoriam ex Scri ptura hic deducemus.

:

UXuy Hgm

Patiebatur in deferto populusaqua penuriam, Hiftoria

| 'num,(]usz;

necaderat,undé fitim levare poffetquamvis aucem 9€ ?qua

tolrthnnr

Contra*

refrieeri non mereretur accipere, quia fuperbe&

di&ionis.

ty. ] cü:qw';:

. fatiosein Moy[en & Aaron invectus effet ; Deus

nlïm:(gcffzt:fw,

tamen memor pietatis, nec attendens ingratiffimze

Ngm. ;a..

tébemiqu

feditioni, verüm neceífitatem & laboré miferatus,

tipim eram

cumMoyle ita locutüs eft : Zo/fe virga & congrega

sjita

popuelum, tu €8 dAaronfrater tuus, 68 loquiminiad

petram coram ess $ ulla dabit aqstas.Cum d eduxe-

ris aquam dé petra , bibet omnis multitudo €8 ju-

n[iamagii i

suenta ejttsitatactum, & tulst JMoy[es virgam,qua

um

erat in confpetiu Donsizi, fseut praceperat ei , cone

Ín quinm, :

vegatamtltitudme ante petramidixita, eist n

rf

dite rebelles C$110reduli: Num de petra bac vobis

hr bt

! aqua potevimus ejtcerei Cumá, elev affet Moyfes ma-

glimi

num percurtens virga bis filcemyegre[]a [unt aqua

eiupte

Vargi[me,ita st populus biberet € jumenta. -

d Dd

Tam grandi miraculo perpetrato non curavit

st

mrwui

Deuspopuli fa&iones aut mnrmura : neceffitate

f

enim & penuria corhpulíos pro tunc excufabat:fed

hl

«

fic

ad Moylen atque Aaren converíüs ficillos reptee

i

ii5

hendit : Quia zon credidiffts mibi, ut [antlificare-

g"

"d

tis me coram filus Jfrael , non turroducetus bos po-

[

pulos interram, quam dabo eis.

j i

^

ln

Ita me Densamet, quis fuiti

llereagus; q;.lo Sa-

g

€erdotestam aíper? mererentur affligi? Si ipfeju-

erl'

n

: dex culpam efle non dixiffet , an'forte aliquis:eam

-amïïf "

-deprehendere potuitfet ? quarhvis tamen eíe jam

ani

D

Íciamus,vix eam percipere poflümus,aut dignofce-

omW

. te: conftat enim,quódSanótiilli patienter admodü

t

Ü

populi murmur ac feditionem pertulerint : imó ne

Yf

(iai

fa&tiofis füa obeffet rebellio & contumacia, in ta-

j

j

O 3

berna-

N

wälfm

$14

N

j

Tratlfatus IT, Cap, XX.

j

bernaculo Dei furotem precibus mítigarunt:

,,jm!

ipíis denique tamquam inftrumento ufus eft Do.

minus , ut tam grande miraculum ederetur,

WA s.[

quod divinz potentiam majeftatis & gloriam am-

Il

u)

pliaret ; etenim ubi culpa , quz Altüffimi iram ex-

Wmmm digr

citavit?

m

Quz fue-

"Multorum funt opiniones , que culpam hanc:

d

n4

La

Wx

irtcolpa — declarent , & cum fit minuti(fima, perfpiciliis , ne

|

Moyhs

ggaralà

Aaron,

& dicam Iynceis oculis opus e , ut eam inveltige-

;m,[dh?mu

mus. Vndefepofitis plurium' fententiis, magis pro-

d

babilem hic ponemus, qu«e allerit incredulitatem

aliquam & dubitationem in Sanctis. extitiffe. Non

lod

"

quód de divina potentia ambigerent , quanmmo-

verantabfolutam , utpote tot mirabilia patrarat,

f | m:,?n ]

fed zftimans Moyfes duritiam populi & atreci-

[Wmfnil

, M/mll*

tatem, interfpem & metumtrepidus herebat , an

impedimentum non effet ; unde Deustale benefi-

rj

at n

cium negatet: atque ita dübius dixitIítaeli: 24sdire

vebellest incredult, num ex petra bac aquam vo-

u

S. Augu

/ hts poterimus ejícere? 1ta S. Auguftinus & Ifidorus

ajtajrr

inGloffaOrdinaria.Utcumq; eft,culpa hzeSancio-

an

s2 Quefi.

r

vereris. ram fuit leviflima prz populiícelerata factione:

qupim

deflam. — de cujus reatu nulla eft àDeo facta mentio,ipíis ve-

Y

ró tantum eft indignatus , ut nec Moyfes efficaci

dl

füa oratione,. qua toties po pplo venian impetrarat,

vitemmg'

roíe Deminum potuerit fle&ere. Nam cümre-

[

C

gionemillam beatam ac fertilem fpecularetur , pe-

Disigls

tiit enixe fibi indulgeri , ut omnem terram trans

Deuyer ,,, lordanem videre poflet. Sed trarw; eft Dominus

2717

Hli, nec exaudwit cum, [ed dixit es.Suffuit tibi, nie-

quaguam ultra loqparis de bac re ad me.

Ls

P

Hoc exemplo comptobatur , Sacerdotes & eos

| UY

qui maximisfunt affecti beneficiis ob leves admo-

t

. dum culpasà Dco acriter caftigari: Quacnmá, entm

WWJ (

ferspra

! 'R

pe Sanäitatesxuerdoum.« : :i,f

ls i féripta [wst, ad noflram dotirinam [cripta [une, $

Rtiourt

ad moffr ^m correptionem , $n quos fines [aculorum

ol lm

devenerunt.

:

És as

$. TV.-

li,

Onrnnia

T przdica majus habeant momentum ac

Sacerdoti*

pondus, rem dignam examine [ubnectam.Vi- L. Jlim

delicet (1 attente facrz Litterz evolvantur,repeties mandata

yMabmla

äï;MFm])lS n

ea fert , qui Sacerdotibus ac Levitis injanguntur fub pcena

quoad muneris füi functionem , quamvis videan- shortis,

i., tl

Emmspm.

tür levia;füb paena mottis pracipi ac mandari.Plu-

friium

ribusid locis patet: binis ternifve contenti erimus.

Exod. 19e

EUA

In Exodo fic : Sacerdotes qui accedunt ad Dona-

num [anélificentur ,ne percutiat eos. Yn Levitico :

m tjt!amm-

Lev. »e.

sbl a

Capira ve[ira nolite sudare , €$ veflmentanolite

Ó 2s.

pouli&md-u

féindere, ne farté moriamini, Ex tatim : Cuffodsant

Fidü!hl(!bïl 1

precepta mea , ut non (ubj aceqnt peccato, C mori-

E Jesciheed

antur in (antluario, cum polluerint illud. YemlNu-

0- NMI«

il At

merorum 4. /Von tangant va[a [antiuarit, ne m

ii

ríantur, & (ubjungitur : AUdla curiofjtate videant,

AT

qua [unt in [antluario priuíquam. inuolyanturs

dopv

altoquin smorientur. Acque alibi facpiüs adjicitur:

ANe moriamini , aut quid fimile , etiarfi iisin rebus,

u

at

quz pro nihilo reputantur. Ut intelligantSacer-

T

dotesnullamà fe levem culpam committi, fed era-

i

viter ratione ampliiïïmgz dignitatis, Deum femper

uv

offendi,

ii

CA PU T. XXL

(

Deu: Sacerdotibus maximd indignatur, qui.l,ïu':

j 17

g

peccatas /reliqzm ad peccandum bortantur.

$. I.

Mi

Lures (unt cau(z , qua aggravant peccata

Sa- Gircum-

j u

cerdotum, &efficiunt,ut ob ifta graviüs,quàm

ftantiz

ægl'l'

bt

ob.nequitiam fxcularium, Deus offendatur. Iis

vant cul.

nl

unt? Di- pas Sacer

verà exceptis, quas fuprà tetigimus & fi

r

*

gnitatis dotum,

216

gt

JTradiatus II, Cap. XXI,

'M"

gnitatis excellentia;religio & fanckitas neglecta,of-

,

i

ficia à Deo prarítita in ele&ione & íu per Augelos

gt

p

exaltatione;ingratitudo beneficiis non refpondens,

atque his fimilia, qua Sacerdotes vehementer exo-

p

Peccata

át s

fos reddunt peenifque obnoxios ; alia eít principa-

Sacerdo-

m

p

turo cau-

lis & przcipua, quód ipforum malitia commune

"

M

j

fant popu-

Chriftianis faciat dettimentum; plane, ficut capitis

li peccara, infirmitas,totum corpus reddit infirmum,& Pafto.

Y

gb v?

Gu

"j

ris neglectio , gregiseft diflipatio. Und&líaias po-

f

Q

uli volebs calamitatem oftendere , à capitum, id

Dd

Jfai .«

eft, Principum, ceepitlanguore: O»ze caput lan-

uidum C9 omae cor marens: ex quo föquitur: p

planta pedis n[que ad verticem non efl n eo fani-

d

—— AT

£4;.. Necvelunius medici acceffit cura J - lp ,

i

€$ Livar $ plagatumens nox eft ciremmligata, nec

(iarhr

curatamedicauunenet fota oleo. Hocc autem dam-

Tul

fyd

h

U

l

na, quz miferrimam Reip. conditionem fi'gniä.

'

P.

cant, excapitum infirmitate profluxerunt.

mf[liïl 05&

f "mórof.

Hinc faucti Do&tores totius populi fcelera , ne-

Ahondnnti

dib. dé d;-

gni.Sa.

quitiz imputant Sacerdotum. D. Ambrof, Sicuz iz

iim,:;irmfm

N

j

)

£erd, c s.

corporálibua tnorbzs capite jitiato » neceffe eff veli-

- qutm corpus inundatione [uperioris morbiletbali-

€

1 ii

Ler irrigari:ita

&6

! biqui caput videutur e[fe Eccle-

] a

/iæ*. morbo [uo fraternum vitiant corpus, ut nibil ex

feiliing,

tottus corports compage ti[auesatum po[fit evaderes

hnthl»,uw

m

quod Anegligeutuum Sacerdotum vitiofitas goninfe -

(

€evit : umde populum videmun xAgACem , CÀ imda-

p

Éon, e0quod tales babeat Sacerdotas.

:

€ref.

tzptod

bor. 30.

S. Gregorius idem pluribus locis vehementius

Bo o

$n Evang. aUeltatur : Kuiza, inquit, populi zmaxime ex culpa

lt t

Flomilir, Sacerdotum.Yteta alibi; Quazto mundus gladiofe-

M ainadi;

$n Ea ytatur adfpicttts .quibus quotidié ptrm[z'anil:w 1n-

i'ïim& üäuuq

tereat populuayvidetss: cujus boc vifs noffroSacerdo-

Ls

N

ftïj Pmp[

&orex

14m peceato (gi:ura JNos pereuati. popttlo at

ROL

$8507«

1 I

peSautlitate Sacerdotum,

Jl'""»hüsw

217

mortis exiflimus , qui effe debemus duces ad va-

»QO!':C &:Jpcly

tam, ex noflro peccato populs turba pro[lrata et ,

'ïüïm!uonm

quta nefira factente neggentia ad vitam erudita

*lö) TA

204 €el .

J ämlïpm.

S.Bern.acriter inidem.: Z4rfera Sacerdotii con- Bernard.'

4777 N

wmzcom

ver[attos plebzs Donsisca woiferabilis [ubuerfio eft .*

converf.

bl f intay

(Eod cüm ita fit ,& Deus cemmuni bono ma-

8 Pllube

ule &P di

xime attendat ; non poteft non graviffime in Sacer-

a-»x LHMA P

dotesaccendi: ex quibus tanquarm radice fubdito.

i, -w,.um, k

rum flagitia proficifcuntur.

ml

t A

$. II.

Aaroni

TT

Dcm deducitur ex Scriptura , quæ olim in more

peccatum

faro, [

]

poficum fuiffe commemorat, ut Sacerdoti velut

populi

ia p

foli auctozi rsaltitudinis peccata imputarentut. In imputa-

.Hoeasenda

Exodo narratur : Cüm ex imonte defcenderetMoy- tur,

nioxr p

Íes, tabulas legisDei digito fcxi iptas fecum deferens,

AOWHJHI.

vitalum auratum offendit , cui omnis populus divi-

Exod. 325

Wetod

nos honorés decernebat, dicendo ;- EX (u»t Dii t

] anio, t

Jfraél ,quité eduxerunt de terra ezEy ypti. Videns

mNTTL

Moyfes inalitiam hanc intolerabilem & commune

rl

delictum , fratrem füum Aaron Sacerdotem, licet-

af cgrb-

auctor non FUIHCC quia tamen in PCCC&[U(N con-

u m

fenfiffe videbatur, ita increpavit: erzd tibi fecit

bie pepulus , ut mducem /Aper enm pecmmm "a-

!ngm F*M"'

ximum ?

i

;ymWFW

vt "P""

Cinétam ab AiBfms obüdxon Bet huham tat- IuJitb. £,

t premebant anguftiz , ut pra s

iexclufis aquts Jadith in

MIWW"

presbyie-

morituri cives viderentur. Sanctiffima vero Ju-

junbw)-ï'

dith extremam gentis fuz iniferata calamitatem , *

ro$ culpa

poouh

W/""'W

& ammadvcrtens, quod defpcrarent de falute

conjecit,

ervl

[ cüm & aér iniquus effet ,. nec à térra fübidium

MM

appareret.] proponerentque communi affenfa in

/;aþdl )l. ,

hoftium fe tradere poteftatem ; - véhementer in-

O ;

doï uit

LUE

1

yl

218

Tra&am) u -» Cap., XX"I.

J

doluit afflictionem , & prafertim diffidentiam,

l4

quam , fpe falutis abjecta conceperant, Itaquead

W [mllh)u

tadicem accefit,& Sacerdotes increpavit,quamvis

g

illi hujusculpz auctores non extitiffent : imó ple-

p

L J

n

»fpkow

bem ipíam volentem fe dedere inimicis animave-

Wi

tant; utobfidionem illam quinque adhuc diebus

li

j

toleraret: quibuselapfis fi nec tunc fpes affulgeret

wmm

auxilii, faceret, quod fibi & re fua videretur : hav ita

PMW

cümeffent , omnem tamen diffidentix cauíàam in

" um

Sacerdotes conjecit , quód efficaciter populo non

j m Wlw '

re(titiffent,diemque pepigiffent fervitutis; ficergo

mh*'H"'c |

reprehendit: Quod eff boc verbum in qto con[en[it

vt

Ozias, ut tradat civitatem ed]yrus , fiimtraquin-

dpamr

que dies won venerit vobis adjutorium? qui effis vot

Bigis

quitentatis Dominum INon eff ifle fermo, qui mi-

m

fericordiam provocet , [ed potises qui irat excitet ,

jomiptt

€$ furorem accendat. Porró quod fübjungit, di-

fnímit

n

gnum eft quodalta réponatur memorià, & Sacer-

anin, i

dotibus fit documento ac confufioni. Er z«wc fra»

shicmtum

tret, quoniam v»s effis Prerb)teri 12 popuilo Dei, t$

[5

ex vobis pendet animaillorum , ad elogtium ve-

q&.&mïmmn

Jirum corda eovum erigtte.

)

As

Adm

O Pattes,fi audiremus mulierem

hanc fän&if F

a&w&n&m

wulti "

nitio.

mam , & ea, qua nobis per illam Spiritus fan&us

revelavit, impreífa atque affixa animo haberemus,

fpeiitum

nempenosefle Presbyteros in populo, id eft, fenio-

hm mj

res, non quód ztate funus rales, oporteat, fed mo-

] iaj

ribus,prüdentia & fanctitatis opinione,qüinetiam,

hrfisgn,

J

fiaffidue obver(aretur ex nobis pendere omneimn

lt

Reipubl. animarumque falutem & beatitatem ;

Mri p

quale noftris defideriis injiceretur frenum , quz

l'l,lmr/r!;m

nonremora pravis cogitationibus adderetur ? vide-

Prhri

remus enim non tantàm pro noftris flagitiis red-

dendam efle rationom , fed & proalienis , qua

! W;W [&W/i();

pluri-

!

[ ?:,. m:

15: ;S'un&itate Sacerdotum.

219

!

!

Til .luribu

P

s commiffa fint vel malo noftro exemplo ,

TUX l

]

T

velíaltem parum bono: efficaciffima quippe eft vi-

mmam

?? ta Sacerdotum , fi mala,

ut ad peccandi libertatem

x

?Wïünf:m

majoraque fcelera excitec & inflectat.

irübiras -

Unde $. Chryfeftomus, aut quicumquee

&au' Autlor o

Ut Qor faper Matth. Vsdete Sacerdotes,

quo modo- 0s perisim-

!"ï

; campanati: in verbo $ ia opere ,quontam [5 aliquis

N

ferfe&i

;n Matth.

d

Chriflianoruno peccaverit , nonomninó pecca

»nt $

r m

hüm- 38.

Gacerdotes : ff autem ipf Sacerdoies fuerint 1 pec-

'ä?m UT

catis, rotsa populsa convertitlr ad peccandum.Ideà

TEQU lïc:rga

amu[qui[que Ghriflianorum pro fuo peccato veddet

I

rationem, Sacerdores autem non foliam pro [us; fed

W;Mmgm

€4 pro omnium peccatis vationem vedditurz [unt.

imie ij

Et S.Auguftinus : $i dilgenrer attenditisfr atrts auguf,

iijmp

car:i[fomi,omnes Sacerdotes Domsni €$ emini[fros Ec- fer. 15. in

yuatiat

clefiarum 1w grandi periculo effe cogno[cetus. INam

.

append.de

dzverfis.

quOd[ilbWW

Jf gro fe unu[qui[que wix poterit in die judicii ratio-

a Lt

nemreddere , quid de Sacerdotibus futurum :/f, P

ii

quibus [unt ounes anima exquirenda ?

g

'Adidemapplicat Chryfottomus fa&umChrifti: Matth.

jn, iL

quicàm in Judzorum nequitiam effet inyeQtus, & 7;, ruca

& plurimas ob eam imminere calamitates dixiflet, 9. Ieam.ze

gt

ad templum fe protinus contulit, & flagello facto

vendentium atque eminentium turbas exegit,quo

i

füper ille fic commentatur: Sveme de templo omue

MW

Chryag.

d

Lonum egreduur, [i; €8 detemplo omne malum

procedut. Vedit fludio[us agricola arborem patlenti- -

WIM

"

bus foliis marcidam, €$ intellexit, quia lefnram in

radicibus baberet.Nam veróquemadudum cium

j &

W

videris arborem pallentibusfolris , intellsgis quia.

u

aliquam culpam babet cifcaradicem : ità Cum vi-

)

Jpccraï 1

deris popuiluem indifciplinatum, C irreligio[um. fs-

ja001 Ól

P[O

j

ne dnbio cornofée , quia i? Sacerdotibis mlæ fit.

if

Y

$. IIL

*

j

y

220 "Ivaciatus IJ. Cap, XXI.

Ü d

i

yr

VINU

umU

Sacerdo-

x quo ;)ptima conflderätio deduci poteft, n

D I

»

"

Ti

E

d

l

tesmali -

mirum qllöd quacumque mundi atate gr

i

«t

moct

mocent. — viffima Reipub. damna ex Sacerdotum perverfi-

g Va

Keip. bo. tate dimanaverint , contrà , bonorum virtute &

d

í

jiue

j st

ni profunt. meriris omnis felicitas confecüta fit.-

Per fa&dionem Chore., Dathan & Abiro

j mþ&xw

Arum. 16,

n

aperta eft terra ,qua: & ipfos& affeclas vivos abfor.

, ii

buit : cumque hujus. cauffam excidii in Moyfen

Wz s

populüs conferret , & tumultu (cinderetur ; indi-

simi. ouix

gnatus Deus terribile excitavit incendium , quod

mpm&am N

nulo pane momento quatuordecim millia &

-,jmm&,ymrim

fepüngentos devorauit :porró deleta fuiffet omnis :l

multitudo , nifi obtuliffet Aaron thymiama, £$ mj

Jlans uter mortuos ac

l

wwäWü

1]

catts. effet.

fgzwente: Pra popsto a'epro-

Fl

PWSTM .

Jahoc |

Suprà diximus proptcf peccata .Heli ac filio.'*üä;äapw.w

Irad.

rum , vi&oriam celTitle Pbiliftzis , I(raelivasdisjez $50

.:i,ü&'!

€: V^ $1. Gosfuiffeac di(fi

patos, arcam Te(tamenti captam,. qmmew*m

illosque tamdiu fervitute oppreffos , donec Sa-

lii

1. Reg.2,

muel conftitutusà Deo judex hortaretur , íifalvi

€ 4.

ellc vellent, falforum deorum aüferrent fimulacra,

& omnipotenti Deo redderentur ;; quo fa&tum,

ut jugo excuffo in inimicos ipfi palmam obiine-

i

R

4: Reg.ss, rent. Póft vero, Sedechia rece, ftragem Deus edi-

5

j

dit miferabilem, & gentem fuam fic Chaldzorum

exercitu circumvallavit, ut..& incenderetür civi-

tas electa,&c cequaretur folo, & incole ejus captivi

Babylonem traherentur : quam horrendam cla-

dem conftat [ ex Jeremia & Ezechiele Prophetis]

" maxime ob Sacerdotum crimitia a&c*eptam fuitfe,

Similier tantz — fervitutislevamen à Sacerdote

,qui

Qn&o Eídra (eu Nchþllxia principium duxit

cupm

s q

221

De Santiitate Sacerdotum.

|

cüm plüribus viris integerrimis reverfus-Hiero-

folymam , civitatem reftauravit, templum exftru-

üäodtdudm

xit, opeíque ablatas (umma cura reftituit. Deni-

Ill que, ciumn Chriftus veniretin mandum , Sacerdo-

Wdommfb tesavaritia , faftu, hypocrifi infames erant, qui &

IOR g ipfïlm plus quàm Vatiniano p&rf&cud fünt odio,

huj

qua tabe lividi eumdem & cruci affixerunt, íed

lint 4l fcelus excidium Judzisattulic. Pro cujus reparatio-

liil ne damni , fandtiffimos Deus Sacerdotes , A pefto-

iil los nemp& eorumque fücceffores, excitavit: qui

ier;id refarlerunt omne , quod collapfum erat, & no-

ümüng vam quandam Rempubl. atque Ecclefiam con-

w ftruxerunt, priori majorem longé atque excellen-

ünlike tiorem. Idemnobis pofthac confidetarelicet: ni-

uüpu, mirum ficut Sacerdotes boni& virtute prediti

ii magnum Reipubldaciunt emolumentum ; ita ma-

i atque perverfi graviter fpo nocentexemplo, &

«nllzf Deum ad capiendam provocant ultionem ; undé

ic ol

mirum noneft , fi & iple maximoin delin- :

Ti

j C;UCHCCS

füroreinflammetur, qudd ha-

/;

étenus declaratum eft,

*?mïüS ,W&

at

guimui

h

qm*

»

-

3

i

:

ss

v

EN

i

—?y

n

g

i2

£

um

D

t

d

[: qwulw

N

.

u

[

(l

jl

Ü Dnrþ/

7»3

A-

"CM

j

*[4&(

3 [222]98

]

l

p

j

i

"

ibbbl

z

VE

ii

j

nþmnm!

MGBADORORNRRIRIRRARDMRARARARORORORORIMARNOR — 3l

Ww

i

p

TRACTATUS III.

pe

j

Ü

DE SANCTO MISS !

,M;[mif

SACRIFICIO , EJUSDEMQUE E X- ii

CELLENTIA: QUO ITEM EXTERNO ;jb

cultuperagi conveniat : qua denique ratio-

du &

ne Officium divinum attenté fit

x

pcrfolant;um.

um p

Jents; n j

CAPUT-L

aminz i

djgmf f

In E;cle/ia Catbolica verum ac prbprium effe facri- .

mur ii

: ficmm,l quod in Mis[Ja oferatur.

« ia i

Maxime

W 7VA»

ACERDOTIS officium e(t acrifica- !l2 i

proprium

eft Sacer-

re, idque maxime illi fingulare & "

dotis of

proprium: ad eum enim finem fa- DL

feire facri-

2

ficíum,

y o ii

cerdotii dignitasinftituta eft, tefte n

Apoftolo : Onsnis samquePontifex ii

(ieh. r

ex honsinibus af]umptus pro bominibus conflituitur

L

$n bisqna funt ad Deunm,ut offerat dona €9 (acrifr- zi uas

via pro pectatis ; etfi veró cunctis Sacerdotibus hoc, t

fuerit commune , potifTimt tamen Evangelicis, & hia

excellentiori quodam modo, quibus, duminitian-

Rqum:

tur,in forma dicitur confecrationis: 4dccspe poteff 4-

lii

tem offevendi [crificia , Milfard, celebrands provi-

Mtt?tumg

Vs EÉmortuis in nomsneDomini, Qvibus verbis (a-

i m

cerdotalis characterimprimitur,& ad confecrandáü

atri offe-

mf

Wfbn&]m

corpus & fänguincm Chrifi , ac Deo P.

LT

rendum- 1

]

fm]g ,

223

De Miffa d ejus Excellent.

,

, rendumin facrificium, poteftas confertur. Átque

T

4) l.'

ita pro füprà di&orum explicatione & majori

!

:

fundamento ( ubi de facerdotii excellentia tracta-

tumefi ) videtur non ineptum, fi de facrificii exce;-

:

lentia aliquid proferatur.

Certum

n

. Prz omnibus firmiter probandum eft , quód,

clefia effe

eft in Ee«

WITSI

eíle in Ecdlefia Chriftiana aliquod /proprium

& patticulare facrificium , quod Deo offertur, preprium

BI

l

tam certum fit & evidens , utin dubium vo- facrificid.

TA ETERÀ

"iR

cati nullo modo polfit , nifi fort& per-eos qui

EUJWW-

2 tl

judicii careant ratione & intelledu ; ia quo-*

rum numero haretici hujus temporis cenfentur:

qui tanta pertinacia & temeritate inter ceteros

errores , inhunc etiam prolapfi funt , ut nolint

[l

omnino in Ecclefia Chriftiana haberi proprium

aliquod & verum facrificium. Etenim hic non

mppam f

tantum Sanchis Patribus , omnibuíque Eccle-

ifrur,

fiz Doctoribus , facris Conciliis , teftimoniis

dismélalt

denique Scripturz adveríantur : verüm . etiam.

ggrlgt

bonz rationi contradicunt. Cüm enim elffentia-

"

le fit & neceflarium omni Reipubl. bené infti- du

jencnus

P

tutz, ut in illa habeantur facrificia , qüiEüs fütis , s;

i

W*m*

p mqm?f

Deo cultus exhibeatür ; ( quod & ipíi Gentiles ,,, ;,

intellexerunt & teftati funt ] cüm etiam nulla

m

li

fuerit Refp. quantumvis barbara. & agreftis ,in

,

.fmt&m

d

qua prepria Deo facrificia oblata non fint; quo

n

modo aliquis vel füfpicetur , ut Chriftus eam

jv

Rempubl. quam abíoluüflimam inftituit , i

"m s

hacre tanti momenti mutilatam atque mancam

S.Tln;.z.z:

,W,'

reliquiffet.? cüm item conftet exSancto Thona

" 8;0 4, Ig*l D

WM!

[ quod & omnes afferunt Theologi | Deo of- 1

r

ferre facrificium elle de jure naturali ; qui hoc

pümlmfr& !

naturz inftindu fuos Chritus fideles fpoliat-

hf]w J K; ');

Íet Dockriga etiam certa eft & ftabilis, quod

graua

H

24

- Tyatfatus 111. Cap, T,—

p

,gn(t

j

D

Lex ficer. gratia non deftruit aturam , fed ant? perficit. Hig

l

dotium,& €rgoita conjunctis & connexis ; lege, facerdotio,

juritc

facii&ciü facrificio, ut quacumque inuna mutatione facta,

femper

m

inaltetis confequatut ; | ficut efficaciter probat A-

jun&a.

poftolus , ubi dicit:Zrazslato facerdetto, wece[fe eff

Pl

Heby-. 16.

um t

st €À legis translatio fíat |evidens ett eommutata

t mcll

p4

per Chriftum lege veteri in novam & meliorem,

facerdotio veteriin novum& magis perfectum;ea-

dkECsL

dem ptoportione inftituendum fuiffe facrificium

iriomi

gt

RO

novum, quod antiquis füccederet , tantóque effet

gtl

perfeétius, quantó legem veterem nova antecellit.

Ulterius fuppofito , in lege Evangelica effe Sa-

u

cerdotes( quod nec ipfi haretici inficiantur jquam-

,,u.&'v.emmfl

vis male intelligendo petvertant) certum eft effe

m

facrificium , quodab illis offeratur : nam aliàs fru-

M u

ftrà Sacerdotes haberentur. Atque idem exaltari

i gnarit

argumentum defimitur: (1 erim altare eftin Ec-

vvl

lasl

Heb 1.5

clefia, (ut exprefse afferit Apoftolus, & tertius Ca-

um

1. Cef. 19.

non Apoftoli & genératimomnes Sanái ] clarum

eft debere eífe facrificium , quod in eo oRferatut:

iraaja

d illum quippe finem altare exftruitur , adeó ut

um um

3

correlativa fint, & ad fe mutuo altare & facrifi-

albeidez

l

cium referantur. |

A

«l n

'

W.

J

Patet igiturerrorem hunc infeliciffimorum ho-

Áf

minum taim effe alienum ab omni ratione , utca-

Mne(lgmu:(,a

dere non poffit in intelle&um, nifi eum qui perti-

A Dnemlci)

nacia perfidiaque ita fit exccatus , ut de errore in

mmug'jmm

N

errorem & in graviores turpiorefque delabatur;

fdrill

fedin hocagunt tamquam miniftti demonis, qui

t a

femper maximum Ecclefiz damnum molitur , &

iCtmms

fiovit effe maledictum exttemum , auferre SS, al«

n df

taris acrificium poflit, ficut de facto ex iis provin-

etefe n

Ciis exftirpavit , in quas funefti etrores ut peftes

Gbl

qu;dam exitiales domiriantur,

I

5 äPIUPH'Hm,H

IU t H

De. Miffa & ejus Excellent,

22$

mxffd Em[efaä

" Inhocetiani haretici (e cffe teftantucAntichri, Heretici

LT.

fti pracuríores : qui, &Sanctorum opiniene, in i

d fonc pra-

IU us

curíores

pritmó &principaliter incumbet,ut inEcclefiz de-

Antichri-

lii

trimentum tollatur facrificium altaris,quod inter-

fti.

ttriti ]

prerantur aucores grav flimi adDamielévidelicet Jrez, 7 .

"ibsed i

milleduceatorum nonaginta dierum fpatio, ( i

d p 2g

a ag

Hilar.et»

eft,ribus cüm medio annís regnante Antichrifto )

Aucior.

dul

auferéndum etlc Ecclefiz facrificium perpetuüm,

lais

smperf.

& in templo fuam ipfiusim

aginem erigendam,ut /uper

Hs at

proDeo colatur & adotetuf: 4 zesspere cza ab[a.. Mattl.

euuctol

tum fuerit juge [acrificinm, €$ poftta f'uerit abo-

24. fiéC

a:sffenté -

begude

minatto 24 defolationem,dies mille ducenti nona

unt £Tierz

ia qur

ginta,& iterum : Tulzet juge faerificium, €8 ejecit

£& Beda,

u) extndit

locum [antlificationis ejus : vobur autem datum

Dan.8.W.

6 g.

; ndák

eft ei contrange [acrificinm propter peccata, le

í

m m

dem,quo tuac demon par A ntichriftüm potietut,

in drre nb

jper hateticos artoces nunc adipifcitur : qui ab Ec-

N

:

V

vii0. elefia SS. tollentes facrificium innamera per hoe

xioi s damnainferunt, & conantur id'cfficere, ut popu-

wino ts

lusChriftianus, qui plurimaá Deo beneficia rece-

I; lt ,2&63

pit; omnium gentium fupcrcc ingratitudinem ,

"

quod ben? advertit Vener, Abbas Petrus Clunia-

Petb,

cenfis, S. Bernardo coztanzus : Qwi ab Ecelefa

Glutiace

jo

Chrifet [aersficimm tollere conantur, boctentant

contra

b

wm ïle

damone [uggerente,ut gensilia, qua pluribus efl poseo-

A

s

4 Deo cumulata benefictis , minus grata 1Ui fít , brufas

9$.

minoremá, cultum $ bonorem slli exbibeat.

u

Sed miilos faciamus cos homines, qui heretica

d MPMW

g^

pravitate decepti fomnia vapa fectantur,& craffos

quotidie errores patturiunj.Necenim cum iftis ex

ia

i

propofito difputamus : volurmus tantüm fideles

æxrrcmtf« certiores effe , nefeducti hallucinentur. Omnes

d7 , porró Catholici conftanter fateri debent, effe in

| filflfu i

m (a-

1]

! Ecclefia proprium, verum & exgellentiffimu

C(if

X

y

2a

Tradlatus Ill Cap. I

wg)[l]m )

crificium, q

uod Deo zterno per manus Sacerdo-

W

li

2

tum offertur , qui rainiftri fiac Chrifti fammi Sa»

a

L

cerdotis ctque Poatificis maximi : fic enim id Ec«

nnmï

cleia intellexi: jam indeà temporibus Apoftolo-

p

m m

5

hi

rum,& fanctiDo&ores idem docuerunt, ac deter«

minaram eft & (tabilitumConciliis multis,ae pra»

h " [ui

Gocil.

fertim Tridentino: 57 quís dexerit in AMiffa non

MT

Trid.jälf.

proprium [aervificium, ant

5]& [m&&&ïxm

AL

offerri Deoverum €4

quid offerri non fit aliud , quam nobis Chriff um

';h';cl mmnun:

£AH. 1D0

dexi i u

ad manducandum dari,Anatbema frt, Adcó wt

Mitffaet . Miffa, quam celebramus, unicumfit & fan&iffi-

idgdican T

facri&ci- müfacrificium novi Teftamenti: quod à Chrifto

ia

umnovi ipftitutü efl;non qvando in cruce fe obtulit; (quip-

gm&) mm,ut(

erta-

menti,

pecruentum fuit iftad facrificium;dolori;plagis &

gl r

mortalitati obnoxium : qua ratione femel cantàm

ipom 94

ml

oblatus eft) (ed in caena ultimoa , cüm Corpus &

Sanguinem füb panis & viniaccidentibus colloca-

um

vit:tunc ením fe non (olumDifcipulis in animarum

ydnat

dedit alimentum , (ed & Deo Parri in facrificium

fiimigon

obtülitincruentum, fuofque legit Sacerdotes , &

Jebidnmaf

poteftatem dedit atque facultatem, ut idem ipfi &

xalómaji

fücceffores offerrent, dicendo: foc facire i2 moe

tiydtqom d

eommemorationem, Yaque duo manentcetta &

Mi

confirgnata : unum, quód in Ecclefia Chriftiana fit

v

verum ac propríum facrificiam : alterum, quód il-

; Qigimit

lud folurn in. Miffa offeratur , cujus quö vatia

At qw

excellentía declaranda eft.

r g

VO CAU

IT

TR

Hanc uocem, Miffa, ab Apoffalis impofitam effe,

d

unde €$ femper bac Ecclefiam u (ans fuiffe , de

Buf

; eju[dem itew declaratione & etymologia,

htmefe

$. L

atl d

"Y retici nontantüm negant, & ex Ecclefia

nt»

obf

- ASS. Mille factificium eradicare cqntcndu

|

*

[

|

Wfiæjuql

D] -

Rs

| De Miffa & ejus Excellept. — 227

fed & ipfivoci eu nomini, dam idaudire nolunt,

lr

UMW f:c i

bella indicunt.Atque ita ore (acrilego aufi fant def.

puere, Miffam e(le, à Papa & (equacibus ejusad-

inytbu l

lal zi

inventam. Qin impiiffimus Lutherus, figuifar

hujuíce maledicta fationis , infctipfitlibrum De

lümdhïrmulm,u;

abroganda Miffa ( talis citalus qualis liber , calis

kriis Mf

liber qualis auctor ) atque hoc nefario fctipto rem

vj

optimatn & fan&tiffimam rollere conatuseft/ E-

Cafíro d&, ;

umf

tenim licet nonintendam, & abhujus Tra&tatus

Haref.

Áv M

ftyloalienur fit cam hzreticis difceptare, ( quod

ver.Miffa

li df

Stunica

" quwi'lüü

ad Scholafticam Theologiam fpedtat ,. & quod

devera'

multi auctores graviffimi hac arate cum laude fe-

relig. Ses

:xcfcob:fhuiquq

cerunt ) verüm,;ut Catholici roboreatur in ide, &

baff.O--

üm;do'.ozi,gügsïü

agnoícaut perfridtam hzreticorum frontem , qui

X07A. Eif,

gt km:lmrf

innumera conperunt mendacia, & fomnia fine

de factés.

a, n

fíc.noaa

menfura vendunt, nec verentur omnem tueti £al-

Tefham.

ciddbacs

fitarem vetitate profctipca, nos bíc Laconicé veri-

Bellarza.

kovfinciunt

tatem aíferemus.

toth.2 l r,

um

ffæ facrificium

e2. de.

Sciendumitaque nón foldüm Mi

; , Sm&üm:

à Chrifto infttutam fuiffe, quod generatim em-

Mif. Suas

rez,t0.3^

nesSandti airmant, & efficaciter Scriptores alle-

difput,

M.;fuitml

gati perfequuntur, fed & ipfam vocem, 44;//a, ab

M

7 4. Het4

A

j

po&olis impofitam, & jam inde in Ecclefia fem-

riquez L,

Wüwþ P

er perfeveraífe.

9. de

Miffa.

n '.Wm'?

ui primus à Chrifti ia celos Alfümptione ,

Primus

omniuin

j g,^ edàámnum congregaris Apoftolis celebravir , Ja-

cobus Minor fuiffe creditur, fcater Domini nun-

celebra-

[ cupatusproprer affinitater, & quia facie Chiifto

vitS, fa«

(

cobus

TL

h,'f( & fandtitacc e(fet fimillimus.Etfi veró Petrüs foret

jf princeps Apoftolorum , veluittamen ifto munete

Miaäl'.

a-"

11 1

gtl

:decoratum effe Jacobum;quód Hierofolymorum

f

) ptimaEcclefia ere

eflet Antiftes & ei provinciz delegatus , in qua

&a fuiffet,fertur etiam in caena-

üm ngg?üx)i

£ulo celebraffe,in

T [

]w

"

quo Clllarif:us cum Pi&ipulis,

an

] mü

i

22$

Ti rac'ä'a?m IH, Cap. l.

j

!

in quod Spiritus lan&tas deícendit . In qtia Miff;

y

il

j

omnes Apoftoli ac Difcipuli accepiffe Commu-

A j

nionem dicuntur, ipfaque Virgo fanctiffima pri-

!

4 n

ràüm in Sacramento Filium immortalem, quem

anté ip vifceribus fuis carrie veftierar mortali.Idem

(

p [

) Wnsmï

ille Apoftolus ptopriam formam & officium cele-

brandz Miffz inftituit, nomenque ipfurn indidit,

. Ei.aü&com

Ber.A11. tefte Baropioin Annalibus , ubi de cosna Domini

auut. N

Ecclef.

i pimpin

4

tra&tat. Porró dehac Kiturgía feu Miffa, quam

lat

Ab Apo. cotnpofüit D. Jacobus, mentionem facit fexta Sy-

ftolisom- nodus generalis can. 32. & S. Proclus Epi(copus

ial

nes hoc « Byzantinus.Nomen hoc poftmodum irerando ce-

äuw RbHïgW

nomine

PNTUM

Miffa, ufi

lebravit S. Cyrillus item Hierofolymitanus,offici-

fuerunr.

umque przdecefforis (üí Apoftolerum ampliavit.

ifias Gu

Cyrill.in

S.Clemens Papa & Marttyt, difcipulus Petri &

Qu

Catec.

|

ab codem in Pontificem creatus, in quadá epiftola

|

m

Clem.

Myflag. s.

przcipit; ne Clerici &Presbytezi aliquid ullomo-

^

do (ine Epifcopi au&oritate moliantur:ZVec 44jf-

Teingarn

fs fsne ejms confen[a celebrent , & paul poft: /m

!

n hn

e"fif-s-/'

alits locis [acrificare €9 Ms1ffas celebrave non li-

iv

cet,nifiin bisin quibus proprius Epifcopus jufferit.

n

Aldias

Abdias Epifcopus Babyloniorum per Apofto-

vlv

lib.7,

nb

los ordinatus [ qui à fe afferir Chriftum in carne

Hifl. A-

vifum]in Hiftoria Apoftolica affirmat S. Matthe-

T0 qutomt

1

?'thl'

um martyrio fuiffe affe&um po/? myfleria Do-

l

hm

mini eelebrata, 69 MifJam Ecclefie dittam.

ï'liml,qm

A5 lexs

Alexanderinde PapaáPetroVL.an.CXXLepift.

Titondn l

Epift. 1.

1. ad fidclesitaait:Ieter Miffarum folemnia [em-

Dthatrig

per paffio Domini mifcenda eff.ut'ejus,cujusCor-

tCnijg ls

pus e$ Sangnis conficitur, pa[fio eelebretnr.

':.'ur:fquodip(:n

Telefpb.

Telefphorus Alexandrum excepit, qui fica

( LC

?5 0?-44. aniver(os Chtiftianos: Adiffe ab bora diei tertiá

Voftratyrt

emnes'

Chr:[ts

funt celebranda, quiaea bora Dominus ertieifi-

ln dittyi

ndiffe

fiacles, a»w:—:jri, € fmper AApoffolos Spiritus S. defee

ltgi-

Whm

l

[

l01

De Miffa && ejus Exte./länt.

229

TM

legitur, atque ibidem inftituit, r 45 Miffa bym. FehixPa-

N at

ef. P

nts eAngelicus dicatur , quód tres MaiJa n no- ?^

arz-

Hndi

ae Nativitatis Domini celebrentar.

ffus cap.

tititán ;

Ha«comnia in nafcentisEcclefiz cxotdio & pri o5ses,

zl

ma atate ordirata funt; que & medó pofl tct fz- decenf,

Dl fs

Jiffins 1.

culorgm decurfus farta reéta confervantot : atq; ip-

Cyprian.

glilnisd

fi SS. Patres & Concilia,quandocunq; de facrificio

epift. ad

V D

mentio habita eft, M flz vocabulum ufurparunt, (;;

mll eu

Felix quidem primus mandor, ut in Martyram brof

commemorationem Miffz celebrentur.Evariftus, ^-:-62.53

tlf

Gregor.L,

odl

ut Ecclefiz poft Miflarum (olemnia confecteptur,

z

lmb

l;'

quod & ab Hyginio praceptum ceft. Eadem voce. ;;

lib. 4

Vi i

fzpiüs utuntur $S. Cyprianus, Ambrofius, Avgu-: »p;f.

-10.

finus, Gregorius, Leo Papa: item Concilim Leo-g. s.

dormatgi

thcn*- 00",6'1.1-

iiipsdet

Carthaginenfe, Millevitanum, Vafenfe,Aga

Cartb. z,

Minqmditpfüd

fe, & plurima alia.

1

£aht. 3.

vjb

& LL

Cdrtä.q,.

x

Uprofitoigitur hanc voeem, Miffa, effe anti- z«p. s4.

.

y Labl

quiffimam, /& ad nos per Apo(tolorum tradi- M^evit.

ean, 12

tionem devenifle fignificationem ejufdem & ety .

Á r t

Vefenfe

d

mologiam, oportet;declaremus, unde definitio &

€42.3;

:

varia Miffz excellentia poffit intclligisetenim plu-. & 4;

g

Vaä

W(,huhm n

ribus omiffis duas tantüm fignificariones adfere- Agat£en-

gf

N

mus, quz momentum & pondus habenr, & mul. fe£47-

hii

torum auckoritate fundantut.

2I: 6 47.

ia

Prima, quód Miffanomen detivetur àverbo

uf ho-

Pcclara

j

j

mitto:nam in hoc facrificio mirtitUnigenitum (uü

menmif.

Deus Pater, ut eumdet fibi offeramus, ficur enim ,

If

yinr

anté mifit;at homo fieret;& pro hommibus « ffer- 3

'WMMM

retur ; ( qued ipfe teftarur;mifit zne vivens Pater) mieodo

1/lhs

ita& hic mirtít , ut (üb Sacramenti fpeciebos, fa:

]eat. 6 .

ais

ctificio cfferatur incruento : atque Ecclefia fancta

S.'Tho. $,

iW"'d

Patri illum zterno offerens remittit: Hancratio-

4 93- 2.

i n

nem adduci his verbisDodtor fai.&as:Prüprer £oc 4,545, -

T al

P

221]/4

L

"

TM

Hllg-iES- 230

I d

Vlä'f- l. L.

Tratfatus IIl Cap. IL..

deSacra.

mi[fa ominatnr,quia Saccerdos per dagelii pye-. J

n

j

g. 06 d Deum mittit, 04 populusper Saterdotem,

y

,l ,

j u

u

4nnoc. l. Fel quia Chrifüts eft bofianobis mi[fe 3 Deanss

6 PW

ade myf- de & ii fine Miffe

Diaconus populz licentiat ,di-

i

Miffac a. £ensifte, M.

um

Bonav.

sffa eft.feilicet bofesa mifa cff ad Deg,

nmhbïïw

in d ut illi fit accepta.ldéHago dc S.Vi&kore,Ianocen-

f

nyff.

tius HIS.Bonaventura.Lindanus,Bellarmiaus,&e.

g

Mijffaz.

u I

Altera declatatio:Miffa vocabulum efl Hebraicá;

Lid.l.4. jta expre(sü inDeuteronotnio

p XC?W t

Panwp. c.

ut 24iffach legatut,

3.Bell.l. y.

id eft, oblatio voluntatia:dicir eniz Scriptura vul-

r d

Z

dgMAj:r.z

gutatranslatione t Celebrabis dicm feflia hebdo-

3

Qp Mümf

l

Miffaà

Deut,3o, Émadarz Domino Deotuo,ablatione, fpontaneajoco

w&! quod [m

- hujasyoblatio [Pautanta , Miffach eftin Hebrzo,

d

Miflach,

) Conc. $2«

"Hecexplicatio magai eftimanda eft:nec folüm

(

2102, 20

recipit illá ConciliamSenonen(e,fed & alii gravi(-

|

- decr, fide; ii Aackores commendant, Pamelius , Claudtas,

]

Mjariuen

€M.

! n iett

Tertullianus;Demochates : & CatdinalísBaronius

Claud. de certó exi

ftimat ab Apoftolis hocnomenex fonte

] WWIIW [

T T277

Hebraicaram littecará defumprü effe: & quód ab

liil

grafat.ad

;|

Grat.

illis reczperit Ecclefia Latina ; & ha&tenus confer-

)

M

n

Xáturgias, Vatitatqs hoc valdé probabile reddit,abApoftolis,

mbpini

Pomcl.in priafquam Latinà Miffa celebratetur,vocem Biaric

pm*jktr

um

ad Dati-

fuifle u(urpatá.Et hoc verifimiliter probari poteft,

N

Wil

MASTR n gque

d nomen (it H:brzeam, & oblationé fignificet

hm

Schalgs, Voluntariam;queDeo in gratiarum a&tionem offe-

ia

ó

/ Teri.L de ratur,potiffimé quia populü fuum de fervituteaffe-

um

era.m

Siwä

í

Ffrin.De-

tuetit in libertatem - illa enim erat oblatio (ponta-

tl

saoch.tra.

nea,de qua pet Miffach in facris mentio habetur.

T0 d

2. 6 4.. de

Quod (in&iffimo Miffz facrificio convenire

facef.

dl

quisnon iatelliga?nam in hocUnjgenitusoffertnt

WUu jerg

Miffa.

Deo Patti,qui ut att laias,ob/atu; efl , quia spfe vo-

Baroz.

&0.34.-

- Istit. Qrin iple Chriftus,cüm undique iufidiis ap-

peteretur,admonuit Judzos;ne tam folieité fe ob-

;d':dzrcmus.üf:

Deut. 16.

Jfe , lderent, quiamoriturus non effet, donec volun-

lwnTrinirar:m,'

tatem

*ä&cri!ii:;.

l

MT

23t

l

De Miffa b ejus Excellent.

;

L.

e-

n g

mtl:m"afïumcree motíendi:£ge pozo antmam m

4

V. Iogfi. 10«

am , ut iterum [umam eam » nemo eam tollit

Mf

me , fed ego pono eam à me tp[o. Potef atem babeo.

VWl

ponendi eam , €$ poteffatem iterum fumendi

L

cam. Ex patte etiam hominum oblatio eft vo»

7f£W!&)ff:(üW

luntaria , nam liberé eam Deo offerunt, at grati

n

fint acceptis beneficiis : quorum pracipuum e

tl

generis humani redemptio ; que in diyino hoc

btl

facrificio reprefentatur,

n

Utraque hzc etymologta magni eft ponderis

umfb

multeaue auctoritatis ; undéex qualibet deducí

w n

oteft id, quod facrificii excellentiam manifefta-

dubl

te qucat.

vl dl

DADPILI IL

V fedtcliqus

hls Ci

sz]'nm tjfe* legationem ad. Santhiffmmam Trimi-

um

tatem, uomine totius generis bumans, de ne-

xomanttt

gotiis (pellantibns ad [alntem univerfs.

vtl

Ifa in fetam alta, tamque divina myfteria

ifienc

Y Rcop:ehendit,ur nna definitione intelligi nul-

xiïutüämw&l

lo modo poffint:utideat declaremus,quid ficM.ffa,

TC

utendü eft ca ratione, qua in declarandis rebus im-

menfis & infinitisadhibeturthz enim declarari fo-.

d

d

lent pec multas varia(q; defctiptiones;ut illzz ial

sq

n

junz manifeftent , quód per (eunanon potcf.

d

Prima de-

Y um

Sitergo prima defcriptio ex primo Mijlz ety-

finitio,

mo delumpta : Miíla eftlegatio, quam genus hu-

r at

quód'

d

iirit

manum inftituit ad San&iflimam Trinitatem , id

Miffa fit

,

jl

j

eft, ad Deum vivum & vetum , per Sacerdotem |egatie.

tamquam Iegatüm , utnegotia tra&tet maxime fa.

ni jl

p 7

M/]!J

ría,& quibus majoraeffe n6 poflünt.Singulas par-

tesdeclatemus, Primo,legationem effe ad Sandtil-

"

um

fimam Trinitatem, clatum eft : quia foli Deo tale,

dZOS)M

4

quale hic facrificium poteft effecrijunde excluditur

"

P

ome«

n p,]lïl

H

232

Tratfatus III. Cap. III.

D

omnis cteatura; & ipfa virgo Mater, qusczterag

;

Wï::

"

dignitate excellit, fic dicit Sacerdos, ubi ipfum in«

tipit, Swfcspe fantla Trinitas hanc oblationes,

l'fdalq

qu

j

&c.& in Canone:7;//6 reddnnr vota fna eterno

j

Hape le-

I

gationem

Deo vtyo €$ vero. Quod vexà. hanc legationem

"

dat toturm

det genus humanum five Eccle(ía Catholica,idem

Nïd ?M

P

D

ipi

Áw

g*nus hu.. Sacetdos dicit item in Canone: Hawc igirpr obla-

vhanum, Z/ouepeervitutis nofire , fed C9 cuntla

vjv

familia

i

182 (Oblatio fervitutis noffra;)id eft.quam offe- .

p ii

A

ilhongtet

rimus nos Sacerdotes, qui fpeciatim fervi tuifu- ,

mus,tuo cultui & obfequiis mancipati : & hecof-

P

f

fcrimus facrificium , ut (ervitutis nofttz & fubje- DI

étionís aliquod teftimonium demus: nec tantüm :ïxizpmï&u'mngrln

eftoblatio noftra, qüt tamquam riniftri eam offc-

fedm

rimus, fed £4 cuntle famisa tua, i eft, cotius Ec-

oant

cleíiz Catholice omniumque fidelium , qui per

mfi.ïfäiävfü"

b tj

manus no(tras& minifterii hanc offerunt, & quo

ram nomine eandem tibi offzrimus, atque idem

.'Wj/(fü!ll,&i»

repetit jam confecraturus, Üzde €9 memores vos

ii

fervi tui.fed & plebs tua fandla, &c.

b

€one.Tyz,

Idemqy declarat Concilíà Trident.ubiaitAdif — odl

de

A* feff. vevhomne

.22, c, ó,

5,9Hant i m vis privatitm dicantur.com-

Autiny

r

munes cen[ers debent:eó quód à publico Ecclefra

miniflro, son pro [e mntüæfz,fed pro omnibus fide-

)

Mp

hibutquiad cerpusChrifli pervtinent,celebrantur. —

Doniaus

Do&t:ina denique eft ce:tiflima omnium San-

i

L

r

an&cfu'vïm

&otum atque Theologorum, quód M:fa dicatat

Wif

nomine Ecclefiz couu(que populi Chrittiani : nec.

lal

Min: fs

rantüm fidelim , qui in zerris perigunantur, fed

& eorum,qui ia igne purgatorio cruciantur: cüm

lt

& hifructuum inde petcipiant, & rali prorfusin-

!

dig: ant facrificio, (imol ergo & vini ac defundi —

Vf

Sace:doi dant legationem, ut cum Deo de nego-

h

fiis fuis' maximis colloquatur.

*«

Vi

Por-

M)

De Miffa & ejus Excellent,

223

WKJMAKI h

Miffa eti«

Porró majoris eft momenti;quódSacerdos non

am offer.

Wüdns,gj,k

folum legationem obeat proEcclefia militante,ve-

tur nofmi-

hu D

rüm etiam pro ea,quamSandi i czlis mumph:m- ne San&os.

) d/m !f /ll "

tem & glotiofam conftituunt, nám & hi fru&um rum.

I) lag kgm

aliquem ex Miffa decerpunt: quamvis veró non

Uïäïü'ho[an

proficiat illis ad peccatorum remiífionem quam

Milmxgmrvi

petfectam adepti (unt , nec ad beneficiotum aug-

M i

mentum;qui maxima quzque obtinent,& iis, qu

m?uamolïc

ullo modo d«fiderati poffent , fruuntur proficit

'amm(m: tiife

tamen ad honorem & glotiam accidentalem, ut-

"icp l.

que cumulatior fit gratíarum a&io , quam affidué

arottelie

pro beneficiis perceptis Dco rependunt : quod

imus: t

procul dubio gtratum acceptumq; eft:femper enim

snininunde

febeneficiorum vinculis conftcictos agnofcunt,&

uildiutiat

quód (arisfacere numquam poffiat. Arque hoc fig-

nificat Ecclefia,cum dicit fe off-rre facrificium ad

lm g g

xf t

bonorem [acrati[Dma Fwginis Marie,C8 (antlo-

Negoua 3

1mus,1(qmdtm

rum Apoffolorum ,&c & (ubjangit: Ee sflorum

quz in-

um

omuium Sauntloruma,ut illis profiudt 4d bonorem, M.H*a tra-

TM

&c. Enimveró negotia, de quibusin hac legatione &antur,

tl

tradtandum eft Sacerdori, (unt graviflima, & qui-

uut gra.,

vifliraa,

mmiww

bus majora effenon pofrunt'tta&ac qunppc de fub.

'F' T

je&ione & obedíentia, quam creatori omnis de-

betereatura:de majeftate & dominio, quod idém

Id?nmmb"'*

Dominus in omnia hab:t :in cajus agnitionem

Wm;t,(tlml

üm M*'

grande rributum penderé vehc mands,& diriffi-

hd

mum off:rce munus, gratias itern irmnmenfas agere

pro beaeficiis acceptis, & veniam petere delicto-

PF[.IO* 4

rum: beneficia zoftulare, omoibufque laboribus

penpt

folatium: gratiaui

enique exorare & favorem, ut

" g[ODCW

&terme feliciratis porruan ob ipcer poffi&que gra-

gpit w

viffima &

maxima n:gare n:

us aufit.

[)p/

de o

ic Q

F');'"Tu '*"v

'ü

| crgüw

antam in altari Quante

7,1ll (W

æu(&JLnï&'—,- H nlv,m Sac

1

t

gemreprefentet, au&oritas

tüh

]

E

&

At

ial

234

Tratfatus lII äay. "IÉ

Yis fie $3-

& quàm feria negotiecur.Eft etenim velut procu-

j üsttüï

€erdos in

A

[/j]

a

rator tetiüs generis hamani, &, ut ait Ch:yfofto-

"i

n

altari.

f

5

Cl:r]f.'

mus, Qnaft eommunis qmidam totius orbis pater

íbi

Tom. 6.

ff',

£fl Sacerdos. Dignum igitur eff, utomnium cu-

f" 1.

rAm agat, omnibu[que provideat, ficut & Deus,

"

Timo.&.

gt

cnfns fungitur vtce , atque alibi, Medius ff at Sa-

MHom,.y.in

cevdos inter Deum Eg uaruvram bumanam:ulline.

; vïw(mïsom

€.6. Ifaice.

fg&am uj

vententiabeneficta ad nos deferens ,U noflras peti-

tiones inc perfereni: Dominum iratum veconci-

i

Hier.fég.

lians etrique natuva, nos quioffendimus eripiens.

. mimonclcm

Malach.1.

ex illius manibss. "15 Hieronymusaffirmat,quod

;gmmm'xïïam&t(

idco Sacerdos &t Domini Angelus : quía nuntius

-

M

Laur.Iu-

némps & legatus , qui hominum fupplicationes

fíin. in

r

m

Deo exhibet, iterumque hominibus Dei mandata

fet- de

i

ä.

miri i

Chr iB

refert. Laurentiusitem Juftinianus fic affsrit : Sa-

cerdos dum celebrat, mediatoris gertt cfficium,

:3 (/Ml//ä/.'li//l

ü

corpore,

2. Co:

propterea delinquentium ónmium debet effe pre-

1 ,,,,Wn/m

'

f'iath. j.n

cater. Idem Apoftolus !cgationis munus fibi cete-

lod

rifque Sacerdotibus attribuit dicende, Pro Chri/fo

|

dj

legatioue fungimnr. Chriftus nimirum legatus

bt

fuit principalisquem genus humanum interceffo-

Müwidigin

rem & patronum coníHtuit;pro remiffione pecca*

Miwum

torum ceterifque bencficiis,qua meceffaria forent,

a dv

obtinendis:quo munete nunc Sacerdotes funguni-

LU

tur. Ex hacratione colligunt Santi, quare Sacer-

)

dl

dosin veteri Teftamento fuis veftimentis mun-

IT

Sap.18.

dum depi&um gefferit : quod & Spiritus fan&tus

Dl

teftatui:/n veffe enim pódevis quam babebat,totus

;|

| t

erat orbis terrarum. Nam, ( utbene advertit S.

Hie;-.

Hieronymus & Gloffa Ordinaria ) incoloribus ,

epitt. ad

matería& qualirate veftium. Sacerdoralium ele-

W!Cv'n,imlf

Fabicl.

14 Mpl ï(/f"

Giof/z

menta figoificabantur,ex quibus mundus hic fub-

Ord.

lunatis componitur, orbes item czleítes cum eftris

Tlhæmcfzä;

|

Sap.19. luisac planetis ufquead celum empyreum , quo

MT

curia

t

De Miffa.c ejus Exellent.

23f

d ttniy Vq'qF

cutia eft beatorumSpirituum & habitatio Sancto-

Mu

rum Lamína vetó áurea,quam ftonte geftabat [in

/ili/iwhl;x

qu:ffcriptum erat nomen Deiincffibile ] eundem

TM

Dominum fignificabat,& Creatorem umverfi:qui

Vi fet )

velut fapremus Monarcha ómni prafidet Hierar-

N

hviy

1777

chiz calefti ac terrenz. Quod (ua majeftate deno-

21l

tat Sacerdos (actis ornamentis decoratus, qui tan-

"w tacelebrat myftetia,utlegatus & procuratortotius

T 1077

otbistertacum, Hxc confideratio ex prima Miffe

Ávlini

fignificationc defumpta eft;quam legationem effe

usf

fctircm miffam declaravimus.

'

At

!

C À PU . M.

m ii

iusDemund

Mtj]abx effereprefentationem omninm myfterío-

sf d

"um Chrifis, tam'vivam & per(ellam , mt in

i r d

ea mirabiliter illa renoventar , [aosque ite -

rum effectus fortiantur.

mf

vt

j Ltera Miffz definitio fit ifta : A44iffa e]l/m"zm- Miffs eft

al n

6 perfettiffima veprafentatio omninm my- vivare-

um fleriorum 7e[u Chrifti Domini noffri,incarnatio- preíenta-

pumMÜ misCrnatmitatisytotin[que vite fantli[imefacra-

1io myfte-

lorutin

"n[fi»ne pa[foonis ac mortis, eloriofe reftrrettsonts,

Chrifti.

,?mcmïüm*?ï

; Amtüm['-':

atque admirabilis afeenfionis. Q:we cam vivéac

m&mx&uuhï

proptié in M:fa exhibentur, ut ipfe Dei fi'ius pr-

: feus affiftat, & (uam ponens figaram& perfonam

:

àg

j

) liv

-reprefentans per feipíe ram altatamque divina

T

y

myftetia opererur. Res veneratione digna, & al-

ii

uiül"s pertractánda fatellectu.

N

9

&.L

IMon

[

Ordit

Solus Chriflus eft [upremus C2 principalis Sacer-

dos noyz Teflamenti.

tium À

(

N

w

Solus

gqmw

' T hoc meliüs intelligatur; Nota cum Theo-

Chriftus

"u

logis & crede, quod Chriftus fit (ammus

operatur

n

dl

Pon- effe&um

H

l

li

236

Tratfatus 111. Cap, I V

Sacæää

v

Wmo. (

qfnento-

Pontifex & Sacerdos, qui per fa realiter & efficienz

V;

Wl"l

j

ter effectum omnium Sacramentorum operatur $

rum ut

Wsm

caufa prin.

&ita quamvisSacerdos dicat: Ego te Daptiz^; Chri-

7l Q

eipilis,

ftus tamen eft , qui velut cau(ä principalis efficieng

Al

'animam à peccati labe expurgat ; quamvis item dí-

41 qun W

cat Sacerdos : Ego te abfol'vo ; Chriftus eft, quiab.

p

folvit, & miniftro Sacerdete ac mediante actione

ysi p

aM ?mï(

facramentali flagitiorum maculas expungit. Acma-

a at

gis pacticulariter in fanctiffimo Euchariftie myfte»

rio , Chriftuseft , qui tam mirabilem tranflübftan-

st

tiatiotiem panis in Corpus, viniin Sanguinem ope-

L

ratut:Sacerdos veró inftrumentum dumtaxat&mi-

mmqus(mïüm

nifter , qui verba pronuntiat in nomineac períona

Dämm&pm:ïpu

r

ejufdem Chrifti,(ic cum ait : Z4ccepzt panem im (an-

&as €4 venerabiles manus, ipíe in manus acc

ipit

d

peccatrices: & licet dicat : Hoc eff corpus meum,bic

n

xigw//!mf*i*/"'

e[f [anguis smeus, non fitconverfio in corpus &fan-

'mr;rmWff

guinem Sacerdotis , fed in Corpus & Sanguinem

sigun

Chritti.Idcirco affirmant exprefse fan&tiDoctores,

ml uni

gj

quod Chriftus per fe tanta myfteria operatur & fa-

crificium offert, etfi minifterio Sacerdotis. Ira S,

r

Cbryf.

Chzyfott. Noz fuut. bumana virtutis opera bac:

í

fs

bom.s3.4n qUi

dim atl

1456 la fzcit im illa cana , idem eanunc quog;

Mattb,

facit : nos minifirorum tantium tenemus locum :

ï?()ü mmm

l

qui vero fanttificat €8 mmutat ea,tpfee[! ; atque

gchnnmï?m

r

iterum : 7u /aice , cum viderit Sacerdotem e[fe-

tll

rentewm , ne exiflhimes tpfum boc factentem , [ed

at

b

Chrifli manum invi[fibiltter exten[am.

pj

Ambrof.z,

$. Ambrof. 1. Officioram : /» zoffro facrificio

A'Vulr&guzndc

Offc.c-48. Chriff us ipfe feoffert quafi bomo,quafiveciptens pa[-

Wa

ftonemvuelat Sacerdos nofer, ut noflra peccata di-

AOb

Conc.Tri:

mitta*, YXem in Concilio Trid. dicitar, quódidem

^itt üdfm,

!

dent. feff.

Chriftus, quiin cceena & cruce (e obtulit Deo Pa:ri

.

3?*"üfmncnra

l

3$.0ap. l.

in factificium, rinifterio Sacerdotis offeraturin

altari;

Tn'dmg

r

De Miffa cj- ejus Excellent.

227

ltl

altati: atq; ob hanc ratioae in Pfalmis vocatur, $4-

um

cerdos 1n aterns [ecundim erdinéMelchifedecb, P[al. 165,

urChri-

'ï'/fpllfh,w,[

Necre&é diceretutSacerdos i« etern&.fi unis tan-

Utb

usSacer.

tüm vicibus facrificium obtuliffet:fed talis vocatur,

dosater-

UT

quía per Sacerdotes (amper offert factificid,

quod nu;.

Ninlye r

oblaturus cft, quamdiu finis ron erit mundo,

Vrl ii

uinímó ut magis ptoprié loquamur, folus

xupr, Jcg

ipfe uinicus eft & principalis Saeerdos : nos veró

mäüriffizmyflo

quamvis vocemur & fimus veré Sacetdotes; vi-

dincadils

catiitamen dumtaxat & inftrumentaillius fumus,

i getop

non fucce(lores in facerdotio, fed miniftri,qui no-

dl

mine ejus facrificia offerimus - cürn ipfe folus fic

[

n

offerens & principalis.

Ex his intelligetur locus Apoftoli difficilis

'.up::wm[u

44 Htbr;

TT

fcrupulofus,qui adHebrzos dicit;quód inlege an-

tiqua p/sres fa&li [nnt Sacerdotes, ideírco quód

us

ï.-ocus di£.

pinapuia

morte probiberentur permanert: bic auté (Chri-

ficilis A-

poftoli

pl ii

ftus inlege nova) eà quód maneatin eternzfem-

kl

pitermum balet [acerdotiii.Unde non eft neceffa- explica".

ümw;mm&[g

riü,at plutes fint, ficut reverà tanturm unus eft, qui. !*

ais a

velutcaufa principalis & propria fua auctoritate

i

facra myfteria celebrat, & divinum cffert facrifi-

cium. Hinc patet.differentia , quód olim filii, qui

; inuett

poft mortem parentum facerdotali minifterio fun-

W"W','Im

gebantur,non ipforum etant miniftrifed facceffo-

TT i

tes,illudque eadem,qua pattes,auctoritate exe; ce-

ain r

bant: nunc veró in lege gratiz Chriftus folus eft

d

príacipalis Sacerdos,qui Ícroper offert facrificium,

" nï""', j

ubi vult & quandocumque vult, offeratur. Cateri

ioamïh"?m' ,

qui eodem nomine & officio gaudemus , non fu-

í

!

í

/W:,"'Z ,

musChri(ti fucceffores,nec id hoftro nctmine obi-

7." Sacerdos

jri,

rus, gec eadem, qua ille, auétoritate : fed tantü

m

l

Til

velut infttumenra & miniftri. Unde & dicit ibidé g,

n mi-

(id p .-/:

Conf:iliumTridcnt.quamvis Sacerdos inalus fit && nwit faoi-

)u

pec-

Mis

y

23f

JrAGÍALUs . IHII. Cap. Ik

[í æM

j

ficii vir-

peccator, non peffe deminui valerem & efficaci-

^

yu

tucem,

am facríficii.Nam id ratione principalis offerentis,

d «Lscg»"

?t«

non inftrumenti, íemper gratum £que acceptum-

u

que eft : quod facílt in exemplo declaratur.

[ Mtunqmmü

Si Princeps aliquis ditem ele&mofynam eroga-

| Lz;manüont

ret,& hanc quidem per quzftorem fuum: qui lieet

1 -f* ü(elknriol

fceleratus fit & invité acegro animo eamdem di-

g

ftribuat, nihil tamen illa meriti perdit aut virtutis ;

nam hoczftimarí debet ex Principis , non aliena

T

ml

voluntate , proríus ita fe hicres habet : nos enim

glnetd

quamtumvis petverfi ac maligni minuereeffica-

ciam Sacramentorum , quia miniftri, non poffu-

ol

sl

mus ; Chriftus quippe principaliter operatur,-ip

:f&a v

cujas ipfi nomiue celebramus.

xeislr ia

"M

Aoltan d

Excellentiflimum efl privilegium noyi Teflamen-

iradpi

||

tipro principali Sacerdote atque Pontifice

B

If af

Chrifium habert.

ml

Ocfibene expendamus, inveniemus ratio-

n a

pnem privilegii excellentiffim:, nobis talem

efíe Ponti&icem,qui myfteria novz legis confecret

ufv Qd

"r o

& petficiat , quod gravtter animadvertit Apofto-

| Selqmünþ

,.d,?' Heb.

lus dicens:Talis enizm dicebat ,ut nobis efet Ponti-

feoy fantlns innocens , impolntus , (egregatus à

nj

peccátoribus, C$ excelftor calisfatlns : lex enim

j [umyhmm

Wbj

bomines conflituit Sacerdotes infirmitatem ba-

bentes : ferzmo autem yurisjmrandi,qui poft (egem

d/o/niumn,9

f

ff

efi, Filium in aternutmperfeiium.

Te Domine, laudant ognes creaturz : voluifti

l ml.'f'm:?*

enim adeó nos honorare& extollere , ut pro Sa-

pj

cerdote noftto & Pontifice non minorem dede«

Mil

ris,quàm Unigenitum tuum : nos quoq; ejus mi-

'iildliw,

ntut.

L

niftros elegeris, ut tá divina my(teria fqndcre

Ve-

CM

De Miffa & ejus Excellent.

2329

WWM

Vetum epimvyeró advenc,quod Chriftus Do-

minus non folüm dicatur unicus & fummusSacere

Mdl

dos atque principalis offerens in hifce mylteriis,

WWWW'

Mu

qma Sacerdores offerunt dumraxat ejus nomine &

"lkcmofvnamcrg

au&orirate,& tanquam miniftri ; [quamvis id fuf-

ficere poflet cetta ratione]fed etiam aliam ob cau-

Á

AO tmden]

Íam longc excellentiorem. & admirabiliorem :

396 tv

qula nimirum Chriftus realiter & veró ubique &

toties affiftit, quoties hac divina celebrantur: &

"t o d

abcnyeni

concurrit velut caufa principalis, realis & efficiens

Yi nitrfro

ad operandum mediante Sacerdote zamquam in-

ftrumento & riniftro. Quod maxime fanctorum

if

d at

mylteriorum diguitatem amplificat : atque hoc

modo proptiiflime vetificatur de Chrifto , quod

Sacerdos fit in eternum : quia-toties quoties in

Ecclefia facrificium offertur, ipfe per.fe offorat

In Miffa

m Ti

veluti caufa prmcxpalxs.

t u il /i(l

Hinc etiam procedit,quia rcpræfäntauo,quæ in

Tenovans

tur & re«

Mifla fit , tnyfteriorum Chri(ti , tam eft propria,

tam viva & naturalis : ut multi fan&i nontantüm

peruntug

iiv

OtfDRIàa

afleruerint Miffam effe rcpræ?»ntauonem omni-

myfteria

sf od

Chrifi.

um myfteriorum Chrifti;verüm etiam repeti om-

aol

hía, & de fa&oin ea iterum implari.

gt iil

$ GregoriusChrsflusinquit,qui s fe refurgens

Greg doorn,

i? a

37.78

àmorthis,jAnon moritur adbuc per facra bofa,

Evang,

nv

$n [no »y[Feréo pra nobis iterii patittir.INam quo-

u*

tiesei bofHiz fna paffionzsofferimnuzs tottes nobis ad

TLl

abfolutionens uo/z*m paffauem illims reparamns,

Cygr.l. z.

um)WW

Sanctus veró Cyptianus: Paffio Domini eff (a-

erificium ipfsumn, quod offerizuus , €8 sdeomibila-

efp.3 4d

7 fnf[ä"

Cacslium.

Mi

lsnd, quàm quod ille fecit, facere debemus.

x

MA

S. Martialis unus 6 72. & S.Petri comes ia dl—

d

Mari ia

rlüfc mud 1]

€it:Quos 7 ndei per invidiam 84 odisi immolave-

€f.adBur.

a P

oty putantes fe Chrifli namen àterra abolere ;

degal Ej

e€

0^ d

Tracfatus HI, Cep. IF.

yi !

40$

T^

j '[)r

qni

hos ipfiam nos, cas(a (alutis no[lra im ara fautti- .

7

(

li

ficata perficimus: (cyenzes boc folo remedio, nobis

g "

yitam preffandam C9 mortem effugandam : boc

yàq

enim rpje Deminus ju[[it ss agere in [(ni com-

Gl

memorattonen.

p

^

"

Ldu"-

S.Laurentius Juftinianus: Chr;/2; p affionss & bu-

P n

I u/f.fer.de

" T

Chrsft.

manarcdeptionis my[Peria in Msffa myfHice cele-

,'.«, aglb

zorf»

Brantur:boc tpiDDomino affirmante,qui ait: Hoc

uotie/cunq; feceritis,im mei memoriam f actetis.

m

ag

San&a deniq; Ecclefia in qugdä oratione fecte-

iibl

ta: Quotres emim bujns boftia iommemoratio cele-

- gl

bratur , toties opus noffv e [alutis exercetur, non

dicit, reprefentatur opus noffra (alutised exer-

a

^

cetur : & idem omnesfupradidti sffirmant.

1Pm

H

; 411

jerrinea

Totam Chrifli vitam unam tantum AMiffam

A rinl

"FH

m

1

fwffe.

m

Tenim firem altiüsinfpiciamus, dicemus to-

]

tam Chrifti vitam, doncc exfpiravit in ctuce,

; m il rm

unam rantüm Miffam tuiffe.

s

.

In vifceribus facratiffime Virgi

nis ramqu'am

m

xlisd

calefti divinoque facratio , carne fe Chriftus hu-

WW

mana veltivit,quz Pentificale erat,& ornamentü,

n

quo facrifioum offerte conveniebat: unde venit

TOU

P[alm, przcin&us fortitudine, & exmtavst ut gigas ad

AA d

15.

currendam víam noftce liberationis, Atque totius

j

ifte virz decuríus fuit affidua quadam przpara-

DI

tio, facrificio offerendo premiffa : adcó ut pedem

t iug

nullum figeret.qui nonad eum finem ditigeretur,

Luc, B.

Ts

ficut ipfe fignificat :Baprifmmo babeo baptiz.ari.C$

d

|.— quomodo coarctor ,u[que dum perficiatnr ! Dalne-

t Nl u

um in fanguine meo conftituendüm cft,cüm offe«

rar in factificium, illumque in altari crucis eftun-

n Jon,

./ dam

Nitlnis

(

:

1

14 p

241

De Miffach ejus Extelïen;;

|

|

L

J dattantó vero operis hujus petficiendi defiderio

É

/'/'rlmiu.; teneór , üt corde mágnis ftringár atiguftiis, donec

"Mtils; impleatur. Septemdecini horas quibus paffio-om-

WWntilin: pis perfecta eft, ab eà qua iirabili in agone confti-

tatus fariguitieo fadore matiavit, ufque àd mortem

hf quámin ctucé pettulit,omne id fpatium in fáctíficii

Mi oblatione tardavic. Tres horas ; quibus Cruci fuit

winal affius, acutiffimis certàas dolotibus; & ardenti-

wrwfut fimonoftriardote inflamtriatus, illas; inquam,hOa

Ímwte £asimpendit, uc divinumi illud holocauftum tarfi«

wb * qué admitabilem Miffatn Pö[ädöfetj diceretqué

W poftfel&cacetum: Zré Z47]/a ef , nempe jam Cons

iiibum. femmatum eff : quà voce emiíla protio capite ex«

lm - fpix,'ävit;

Hactatr grandiá;cam divina & immena réptas

fentamiusad vivurh , ant potiüs celebramus , repés

tutim JIfu

timus, & myfticeexercemus, Átque hoc propria

Mitla nominatür,

qyis d

P od

KT E iy /Mifa comam ventudris, quam cum

! Difeipalts Chriffus celebrauit;

Vi gt

m

"VUb tendi Bachanilie myflteriuti, fion tan :

as

türii eft facrificium, quod Deó Patri offertur,

Qub Verüni etiam Sacranientuni, & cibüs, quiin ani-

,wltni*"fä inorum refectionem praparatur ; definitio allatà

x

gif ieftringi poteft , &cuni antürni myltterio applicari.

4f Quodfet, (iita dicamus: Miffa e(t realizer cenam

d

n

j/ in&ituere, quam cum Difcipulis Chriftus paffionis

r if Bo&e celebravit;& eft cutmillo men(ze accumbere;

'l/l'

WW

e ejus niariu facratiffima Cerpus & Sanguinemi

? faumere,

.. Nec id per modüni teprafentationis aut

n

æv

d figar

litic

z ; fed proprie, tealiter & vere; tamquama

j^ t»diusinter Apoftolos Domirus confidéret:^nec

7!

Q.

e,,.l "'-

If

y

iM

OHE

842

Trattatus III,A/ Cap. IV.

(

m(l

enim ibi deeft Apoftolorum congregatio, ubi adeft

W (

H

jp

Magiftri perfonalis exhibitio : & quemadmodum

WM

tunc fummo affe&tu Corpus & Sanguinem confe-

$

li

p

*

crans fidelibus erogavit , eadem omninó ratione

j

f

sim

idenshic quotidié operatur. Unde S. Chryfotto-

l

Y

mus: Hac eff illa men[a, €4 minnus uibil babet 1

"

Chryfoft.

[

born. 83,

non entm illam Chriftus , banc vero bomo perficit,

J

p

,;;,a&

qucmc

$n Matth,

verum banc ipe quos, Eadem prorfus menfa, idem

convivium , idem Dominus, qui tunc fe Apottolis

us

commuinicavit, & imodo fidelibus communicatut.,

äimlïüüïm

FTTT

'^ Hincetiam notandum eft , quodin calicis con-

Qui intel,

g

ligaturca-

fecratione proferimus : Similt smodo pofleagttam

"N ägvifm i

licem qué cérarum e[t. acciptens Cd bunc praclarum celicem.

confectà Tdenifte calix, quem Dominus bibendum Apo-

quneriit

fDus , eun-

ftolis propinavit. Non intelligo eundem ex argen-

volaudt w

dem effe .

n

cum€9 ;

to calicem, quia in hoceft diverfus, & id parum in-

tercít: fed calixaccipitur pro potu; qui illo conti-

quem

n

Chriftus. neur : ficutaliquis bibiffe amphorar dicitur , rion

accepit. perfe amphoram, fed vinum eá contentum. Átque

í

uml

ità dicitur idem effe calix,, quia calix , non vinum,

ii i y

manibus poteft apprehendi. Quia veroid, quod

hii

ineft calici, cm eum nos accipimus , idem eftin

fcunmi,m

fpecie cura illo,quod inerat calici, cüm eum in ma«

L

nus fuas Chriftusacciperet, ideft , vinum vitis: &

quod pofteà ín potum datur, idem e& non tantum

ET

fpecie,(ed & numero, hoceft, Sazguis Domini ve-

( jfiri fefn

Chrifli; ideb re&t & vere dicitur, quod

I^ llSïfGPlPïm

eundem calicem Chriftus accepit :

& [icuctunc

fo&errcfu;, li

confecravit , ità& nunc confecrans ad bibendum

fs

propinat: Zdccipite $ bibite ex eo omnes.

o

Gregor.in

Sic D.Grecorius : Calíx, quem Sacerdes Catbo-

bemn.

Do-

ï?"mquäquc(

Pa/cb.

licus facrificat , non ef alius, vsfiipfe , quens

([mu'üm

minus AApoflolis tradidit : quía licet mulszs locis 3

i

referbat:

lu,

snuhmeris diebns con[ecretur Corpus ChrifHi, non

D

c.än'dfü

"gt

:

fangui

j p |

De Miffa c ejus Excellentia.

243

ZUAT

ü funt mnita caipom Chrifii: :tanon [unt mhltica.

FU Outubd

de conf,

lices, fesl wnum corpus Chriffs €$. unus [anguis,

dift.2. :

El&'.ïangwncmu

cutm illo, quod [umpfit im utero V*

& m

dedit Apa,/!ollk.

rgimas , C 7204

L hi C

Si ergo ipfe idem eft Dominus, qui inäitat, &

&

[v-]

!u nilà fia mamu cibum erogat: fi ipfe cibus eít, quicom

tibniri: divar, & ipfe potus, qui bibitur: fieadem intentio,

ii idem finis, ad quem omnia diriguntur; cur non

;;ïmüfidpüiïaï eadem fit coena , idemque convivium ? Proinde

um cüm canatfet cum Difcipulis Chriftus , dixit : Zioc

pitust factte i meam commm emor ationemp» non dixit : Re-

iminut pracfentate hoc, nec aliam rem fimilem facite, qua

yünmit hanc Geuificet : fed boc (idem) faeite iz meam

sileinà cemmyemzorationem. Profe&tó omnes eum Angeli

xnny collaudent , quód talemac tantam amoris relique-

du Kilpani

ritteftationem.

qq, has

ho[gm diaur, t

C A-PRUT V;

m A D?clammr;

quid AMiffa fit verum €8 p/raprium

QC&X, mmlï

facrificinom , tam perfschum , tamque excel-

| 1;:;&&0233&

9

Nl

Jens, u idem omuso [it, eju[demque ponderss

46 WrEHtES , CHIL C0 , quod im Cruce Donints

n

d a.

immqlavi:.

Q

p

lmäfwr'

j

Liam Miffe definitionem licet colligere ex

J

j

fecunda ejuídem fignificatione : quà dice-

t

WU&

bamus accipi pro voluntaria oblatione , quz Deo

jii^

T

offerretur.. Etenim fi conformiter huic fignifica-

tioni loquamur , dicemus : Miffa eft acrificium ,

" can N

quod Deo vero offertur , excellentiffimum acce- Miffa eft

jj

(ti

j

m

pülitmumque, quod poffetunquam offerri. Hzc excellert«

i

€

ít

]u Jj

definitio magis propria & effentialis: nam qua- tiffimum

p uT

SMQUC- dicta funt, & dici potfent ; in oblatione &CFIIHC-'"-?»'

Qz

divini

(l//!("f'

IH

z

Á

2

! wil

r

244

Tratfatus 11I, Cap. P.

J

4gn

4

qm

n

divini illius facrificii ,, eàm Deoa

dfinem rcqui(ï. |

[

tum offertur , perficiuntur. Porró hoc proprium

munus Sacerdoti incumbit: & ad id particulariter

M

t

i

:]

a«

poteftatemaccipit & Ordinem Sacerdotalem , at«

J

Qqueanimo ejus character imprimitar piritalis, ut

g n

in Miffa Deo immolet facrificium admirandum:

« ia

due

ideoque rationem facrificii diligentihs inquiramus,

quantum permittet brevitas, quam fectamur, &

Vg

ftylus, quem planum volumus & dilucidum: al.

iquutt u

tiores veró & Scholafticas confiderationes Theo-

,

jgrin

logis relinquemus.

z i

$. I.

m

wl

TM

fDeuspec:

Roquofciendum , quód ftatim in mundi prirt«

Águin

€atum rà-

P

cipio , videns Deus unius hominis temeritaté äm;üm

Vi

tione tuh totam pofteritatem effe damnatam,& nepotes ejus

utili, tum

euLagtn

filiosirz ac perditionis nafcituros , ad pietatem fe

honorificà

M

r

n

nvertt

,tantum volens refarcire detrimentum

3

reparavit, ?

ea

M

ratione, qua miferis tum commodo eífec, cum .

ww

honori: idque per facrificium , quod homines ma- ln

5

ximi valoris offerrent , quodquein rigore juftitiz .

VMIE

veníam mereretur peccati, Deum placatct,&b'ene. ? S

( m

ficia cumulatiffima deferret : ut fcilicet non vide-

j*

;

uf

retur impunis homo receptus in gratiam , fed pe

&

b

fe, ut (ibiignefceretur ; fuiffe promeritus,, ficut

.

|

LT

flagitii reatum ipfe contraxerat, Induftrie id qui-

p

|

l

chipc

dem excogitatum eft: fed necinter hornines, nec

AU

in creataris erat, qui tale (acrificium poffet offerre:

hrlin i

j

nam cüm fcelere primi parentis rei effemuslafze

ROm

Majeftatis, peccatum hoc, quia contra Deum , in-

alitiam ac Q

fihitam quodam modo continebat m

demeritum , quod aboleri nunquam po

ffet, nifi ""ta

ti; hoc I

er facrificium infinitz virtutis ac meri

dum ab Vi

verQ à creatis of-'fcrri Don poterat , ne

Omi«

I 41

De Mt:;]ä'ö*' ejus Excellegt. — 245

iuiie, hominibus, qui divinam in fe iram concitarant.

dou]

Hisita conftitutis rationem falutis invenit D

4

ej Inventie

valdé mira

'(:&;JM& Sapientiaamor ille czleftis (qui abinitio ergamor.-

Deum ef-

fe homi-

i ftbds

tales benevolus fuit, & qui cxl?:ingcnjofus appel.

latur) ille, inquam, excellentiffimam invenit ratio- nem fa-

a

nem, tamque inauditam , ut & ipfos Seraphicos &um.

wam'atþ)xirgn&

HUSIH()UJHL

fpiritus n admirationem pertraxerit. Nempe de- '

terminatum eft in. concilio Sanctiffimz Trinita-

A

4

!

dicdum:

tis,ut Unigenitus Dei fietet homo, & humanz

coníorsnatura cauffam noftram ut frater a(füme-

midctis T

ret, & Sacerdos fa&us ac procurator generis hu-

mani, quin imó velut fidejufforim fe omne debi-

tum transferret, & pro cunctisofferret facrificium,

quod, quia ab homine oblatum, verum fuit facri-

at

ficium, & quod mereri poffet & fatisfacere : pre-

Tonin x

fertim cüm id veniret ex ea parte;qua neceffitatem

m,&anOföf P

pateretur, & cujus ipfe procurator particeps eflet

j at

naturz, Cumque offerens Deus fuerit (nec enim

jdt dmnmaf

is potuit unquam definere j factrificium procul

ts

n

dubio fuit infiniti valoris , ut homines noxa fol-

ys

, w&'n.m

.M,.

.;

verentur , & Deo conciliad caleftis iterum dona

Vw

iginte

gtatiæ impetrarent.

a

d

.. Sàcerdote ergo maximz dignitatis , utpote vero

« UIWW

Dei Filio & re maximé feria exfiftentibus, conve-

i

niebat,ut hoftia feu vi&ima,quæ offerretur,eifdem

UL

9

proportione zqua effet. Porró in creatis tale nihil

u

p

erat nec efle poterat: omnes quippe creaturz erant

T

j

!

infra dignitatem Chritti Sacerdotis. Unde clarum Non pe:

eft hoftiam illam fuiffe immolandam, qua non

tuit meliug

yiit

effe facri,

f

minoris momenti foret, qgäm affumpta humani-

ci

T d

,

0

9»,,

m

tas : quz, quia unita Verbo divino, omnia creata cia

pOm

jj

infinito valore excedebat : cumque effet vera natu- quód fe«

o

rahumana, calamitatibus mortique obnoxia;ap-

ipfum

f

!dl ,

Chriftus

vf us

tiKlma erat , quain facrift

cium offerretur.

offerret.

d

Hoc

i

p

Q 3

J

/r

240

Tratdatus 117, Cap. T.

Hocmirabile commentumDleusi mvemt,m quo .

fuam oftendit quàm maxim? benigniratem & fa-

JKJ' Dt

chmlam immen(amque, quahomwespxoiequx-

"u

li

tur,caritarem. Quod $. Auguft. luculenter his ver-

j

f mtlwixe?

-A"S"ff bxs declarat: Quz taw ;u,fua €3 fanctus Sacerdos ,

lib. 4-^d

PU

uam uaicus Fility Des? Quid tam congvuenter

Trin ;,,4.

aV

offerretur pro bomimbus, $ ab /Ja»:mzöm,quaw C4-

ol u l*l *BP

vo ? C quid ram aptum buic imsnolatiom,quam ca-

ro mortalis? qmd tum enundusa prà vitas sOrtáe

F*"" 4[:11!1

liusm, qua»' Caronetaex utero wrgmalz

€$ quid

mmWW'

rilitts

zam grate ^ offerri £9 [u[cipi poteff , quasas caro [acri

i, t

ficti noffv , cerpus effetEum spfims Sacerdotis noffri ?

qsdm

.. Fuititaque Dei confilium , qui remedia falutis

humanz veftigabat : quo habito Sacerdos cospit :

f

eíie Dei Fxhus & fibi noftre onus redemptionis

m

ümpofuit , promifitque fe in. facrificium oblatum

t

iri : exinde Patriaeterno obtulit, quod in tempore

WWW

MAWI

füopro hominis liberatione offerret. Quod facri-

r

ficium Paternz Majeftati tam gratum acceptumqy; ;

j

M

H

:ch

fuxt ut huic omnem iram condonarit mlfcrls era-

o

j

tiam fecerit, maximis denique beneficiis afflictos

i

N

imularit : idquein virtute facrifici quod pro his

friri. lm

offertetur,quodque oblatum jam erat & receptum

acceptatione divina.

lo

Quamvis veró omnia beneficia, que homini-

QOUX

bus Deus fecit , refpectu facrificii immolandi con- :

hf ttg

ferrentur ;-voluittamen Deus, ut iidem homines ;

qmdUngm

ad receptionem beneficiorum pignus darent , und?

UM» TOR

certus effe po(fet , ]uf*cum redemptionis pretium

hffm[ Sm! T

poftea effe per(olvendum : id autem fuit oblatio vi-

wdarm/m

Ll

étimarum, & his fimilium, qua figura erant hu;us

] [Homgpr

divini facrificii, & quafi proteftatio ea tunc recipi

5"!)10:1)) E

beneficia , quód poftmodum excellentlvanum

"m

munus offerretur.

1

"n

$. II.

"/.l m

De Miffa & ejus Excellentia.

247

Ut s

R T7I

il

[ hnmi;ts.m

Y Incevenit, ut adhuc prima mundi ztate ho-

—

I ciegg

I

mines fancti divina infpiratione facrificarint:

M of

fic innocens Ábel optima gregis fuiimmolavit: cu- Gez. 4»

QMMWW

jus victimam relpexit Dominus , &ignem mifit de Hier. qu;

L'!immäm,ym

calo,qui eam devoraret : ut affirmat S.Hieronym. Heó.

Noé item juftuspoft tempeftatem diluvii fedazam

M(Wm

» W Vht n

adificavit altare Domino, 8 tollens de cuntas pe- Gf:n. $.

Val & j

coribus £ volucribus munda , obtulit. bolocauffa

^f ninlur

Jnper altare ; odoratusd, eft Dominus odoram [na-

t aj

vitatis , Gcalleruitcum jaramento , quöd terram

Gent. 9« '

, Qu

aquis ultrà non deftrueret;ait enim: £iec e[t figsum

Dito G

faderisinter me€9 vos * Mrcum meun ponam in

L0 t

nubibw cali, C erit fignum fuderis inter me z 1n-

ff

ter terram ; cumá, obduxero nubibus corlum , ap-

x g

parebu arcus meus i nubibus , €8 vecordabar fo-

deris meiquad pepigi wobi[cum. klujus filius ma-

f (uti

gnusille Melchifedech Sacerdos niyficum panis

u

g i

& viniobtulit Gcrificium : cujus? (tirpe Abraham

g

Íicpiüsaltaria ftraxi(fe & facrificatTe legisur : quod

dgiqolt

& Ilaac, & Jacob, & Job, ac pluresalii Patriarchee

fecerunt, Denique cüm vellet Deuslegem popu-

mïmcxaxw

lo fcribere ; varias in facrificando caeremonias

conimendavit ; qua ex Íe, cextum eft, accebta non

:Wäwä

fuiffe , fed in quantam figara erant hujus facrificii,

d

quod Unigenitus Dei oblaturus eífez. -

mmwxlwg

Unde notandum, quód non fine ratione, ubi de Cur facri-

*

?

n

cía anti"

o

facrificiisin lege agitur , toties dicantar fuitfe Deo f

nlüllm

va diceaà

n odorems fuavttatis.Exenimin fe fragrandam nul- 3

apntur

j

od

n

n

lam habebant , imó odorem admodum mgratum, (5 eg

lbllm)qm

r

?

(

fanguinem animalium occilorum, ventzes aduftos, iuodorem

li PW*AJ*

vifcera cremata , quo fenfu per Iíaiam Deus lo- fwavitadis ,

modd

quiut : Qxwo mabi multitudinem itiimarum Ifas.i,

E

velira-

j

'348

Tracfatus I11, Cap, F.

s

W

veltrarum. dicsut Dominus ?. plenus [um , bolocags

ffa arietumtS adipem pisguinmts [angninem vi-

jj

tulovum, d agnorum , 9$ bircorum nolui. Incen-

m

g

fum abomsnatio eff mibi,laborav: fiflinens.Sed in

edorem [uavitatts Deo fuiffe dicuntur , quia uni-

cum & verum Filii fui facrificium referrent , ut te-

Tphefij

ftatur Apoftolus: Ghrzffus dtlexir n5 ,€4 tradidit

&i

|

ia t

femetipfum promobis , oblationem €$ boftiam Deo,

dn odorem (navitatgs,

A,AMWQ

$.

IIl

gt

Um ergo tempusgratiz affulgeret , quod re.

lag

WaGal.4, C

Ge plenitudo temporz appellawr, & felein fa.

"ls

crificium Chriftus obtuliffec in cruce ( quo in li-

p

bertatem affetuit getus humanum ) fandaffetque

hlhdrer

Ecclefiam & confirma(let ; minime, erat conve.

[

niens, ut nova hzc Refpubl. qua cateras longiffi-

f

meantecellit, nulla haberet facrificia , quibus Deo

nf

bene meritolitaret, Porró vetera illa ofierre, di-

a

guitati novz legxs non co^gruebat ; undé Chriftus

"t

pridie, quàma cruenta victima offerretur , in ccena

^

Sacerdotale munus obiens fecwazdim ordizem

d

Se]: 22«

AMelebifedecb (wt notat Concilium Tridentimum)

n

LE '-

inftituit , ut perpetim in Ecclefia idem facrificium

qtia

offerretur , quod ipfe oblaturus e(fecin cruce : nec

|fnt

tamen, utibi, cruentum , aut mortali concretum

l

Axis

accidente, fed incruentum füb panis & vini fpecie

$

m cumnäg

delite(cens :ita tamen , utidem prorfus in fübftan-

W/,!Uäufï,ï

tia & eífentia at

que omni eo , quod ci&nfigm con

BL

fequeretur.

-u

- Enimveró ne Sacerdotum indignitas & reatus

Mflm j

valorem tanti facrificij ulla ex parte poffet minue-

m"/llfr

te,fibinomen & officium Sácerdotis zternüm vine

! yili

dicavit, voluitque per fe tanquam principalis Sa-

jl

cerdos vero. & realiter emnia: Ecclefiz facrificia

N ilo, Jlfl

offerte:

UY.

De Miffa C ejus Exeellent.

249

| P "fl'll;' M &

offerre; reliqui veró tantüm eilent in(trumenta &

Ut s

miniftri , qui éxterjori actione funserentur; nos

VH tlj

ergo ficin Miffa Patri eterno idem offerimus (acri-

f""/',ü//mm

ficium , quodin cruce Filius immolavit,:

"dnir. qi

[

N

r

$. IV,

i'XL' H g!"fii

Um dicimus idew: faerzfrcium , immenfam

ia )

quandam gratiaram & excellentie dicimus

jnfinitatem: càüm enim idem fit;eandem habeat vir- Idem eft

tutem,idem meritum,tam fit acccptumPatri,quäm facrificid

r lr

tunc,neceffe ett. Idem véró reale & effentiale effe quod in

Hid ,

&

]stf

facrificium conftat certiffimó , quia eadem fit bo- ;

uod in

m !gnal

ftia, idem Sacerdos principalis, idem Deus, cui ab cruce ob-

in)nddty

hoc illa offertar , eadem cauíà ob quam offertur; latum.

n t t

fic definit Conc. Tridentinum : Ua ezirms eademá, Sef. za.

T

efh boflia, idem nwnc offzrens Sacerdotum minifle- cap.z.

hg as D.j*

r10, 2ui feipfum tunc n cruce obtulit , (ala ratione

yiloer d

Differunt

[

offerends d:verfa. Nempein cruce oblatus eftChri-

accidente

h undf[h&*kl

ftus plagis & doloribus affli£tus ; inaltari offertur

&'modo

j 8

panis & vini fpecie tectus , fiae dolore & vulnere , ofcrendi,

imin t

fine ulla paffione mortalitatis, ibi per manus carni-

;)iumïvlimür;ï

ficam improborum: hic per manus fandjorum Sa-

idmns

cerdotum , fed eadem eft facrificii (üb(tantia & ef-

WWGW'

fentia, Quod & San&ti Patres clart afferuerunt.

. S. Ambrofius : Urnu eff hboc noffrum facrificts MAmb fup,

,,WWW

g i*

um cum eo , quod ChrifHus obrlit z Pontifesc enim H* T

uofer ille efl, ari hoffiam mundantem nos obtulit y

u

ys

s

ipfam offerimus €9 nunc , qua tunc oblara eff , boc

m

T

enim facite, inquit, zz mei CORITRETHOT AC IQHETR ; 03

aliud facrificium , (ieut. Pontifex olim offerebat ,

;rumm&ä' mf&'

fedbfnym [emper offerimus.

hag

Cha/þ/l. :

Eandem ibidem fententiam

habet Chryfofto.

fup-Heht,

d

n

mus, qui & alibi (icait: Saera sp/a oblarzo,cuimors

10

A

,wa"!

Wieritas illam Sacerdoroffevat, eadem eft quam de-

[

f

i£

PA

L

20

Traclatus: 1II, Cap. VI.

WM q»

1dem

dét ipfe Chriflus difcipales [uss : nibi babet 1fda,

p?

qu

bor.z.

uan illamtnus: quia non banc [antlificant bomi-

L

d

f* 2-

yp

adTim, P5

fedipfe Chrifius auisllam ante [acraverat.

Í 3;1)(2

Hancob caufam toties Ápoftolus afferit, quód.

k

gt

Tantàm aliudin Ecclefia facrificium non habemus, quàm

g Is

indige

illud quod in cruce obtulit Chriftus : atque ita ve-

mus facrie

gt

ficioChri

rum eft, quod hoc fufficiens omnino fuerit, necal-.

fii.

" tero indigeamus: nam ideminaltari offerimusin

j ;Kfmm['ï |

at

us

immortalem memoriam, & quafi luftcum merito-

f;m:&udïü

rum , quod ipfe Chriftuscommendavit. Quineti-

Conc.

am offerair, docente ConcilioTridentino, U 4//ms

ET.

Tr:d.

falutaris virtus inremil[ienem cormm , qua à nobis

m n

SEJ $2 i Ts

7uatzdie coimattuntur,peccatorum applicetur.

J

[

, quen:zaäyaï»

G AULV

eu d

v

De quatuor. titulis €9 rationibus principalibus

E

Deo [aerificandi : ad qua omnia [acrificiaan-

i

[

(l

uquareducuntur.

caar»z,,:ic[)u,

,

l

éci.

.LX di&is infertur, quód re&t dixerimus Mi

E

^(àam eífe facrificium excellentiffimum : acce-

Milm

u

priffimumque, quodaliquando poffet offerri: ete-

| ginbed

nim idem eft effentialiter cam eo , quod in cruce

fcm,gm;e

oblatum eft, in hoc ramen diverfüm , quódalio

:|

]

Á

modo aliifque accidentibus offeratur, Et quamvis

bic (f recte eftimes) omnis Miff excellentia dica-

Wal

|

D

tur ; quia tamen id ben? intelligere multum inter-

quiv at

eft, paullo fufius petractabimus.

mg li dOmw

Advertendüm ergo eft , quöd prater rationem

allatam , ob qnam voluit Deus ut facrificia offer-

] d

rentur, videlicet ut reprzcfentacent, verum &perfe-

Numqud 1

|

l

AE Uf

Ü

éiffimum acrificium, quod pro libertate humana

18 Mïlmmg

poft offerretur ( qua raione Miffa ceteras oblatio-

nes

]*

1]

De Miffa c ejus Excellentia.

2f?

! WH"

nesimmensüm exeedit, cüm rantüm repræfcma-

:5Uf/än59€(n;

S. b.1,2»

tio fit, fed ipfüm redemptionis noftre opus myfte-

Pit r

q.162. e5

riis plenum,& actualiter exercitum, ut diximus ca-

2:2: q- 8$,

ï:o&?iusaflöm,;

pite precedenti : |przter banc rationem pluresaliz

Cyril. (

DPisti m

fuerunt , quibus homines de jure & lege naturali

Rup. fup»

'-l!.l 2.'()11:][.15

Deo facrificare tenebantur , cumid lumen naturz Levss.

OOU t

Pbio ls.

& ratio dictaret, praterea fingularià Deo inftinctu

de vidla.

1 fenimi

moverentur. illz.autem licet varize ex S. Thoma

mis. Lo-

Mdonmeri

ab au&toribus celligantur, ad quatuor tamen poti- ,2j ,.

mc'x»i;Qmem

fimas reduci poffünt.

Ant. c. 13

[ l

Prima quidem fuit, ut Dei majeftatem , excel- Prima ra«

wrm,quiuïi!

lentiam & univerfale dominium , ipfüm Regem tio facri-

N

TTR

candi.ef!,'

Ti li

T

Regum, czliacterra conditorem agnofcerent , at-

[3!

queut tali penderent vetigal , id eft , honores de- IJI

ajeftas

Yl

cernerent, & veneratione profequerentur, Pt i5nofca.

hoctitulo holocaufta inftituta funt , genus factifi- wur.

ii ;nka;:/üx

cii, inquo victitna tota cremabatur & confume-

v n

liei

batur igni , ut daretur intel

$

, omne quod habet

creatura , efíe Dei , & totum ejus gultui & glo;iæ

offerri debere.

szmsW

. Quod fi id cum rigore Deus exigeret, nec res

deilim *

humanas tanto amore & clementiá. gubernaret ;

av.&uwü'»ï M

jutt& nofram aliquozum vitam fibi poftularet of-

( Wc

fexri , peteretque hoftias filiorum , & ea quze carif-

M&W AW»OF'

fima nobis &. defideratiffima fünt : nam omne id

j t

tamquam Domino & Creatori debetur. Unde &

l

/Exed, l;.

smrfsï

»*'m*"!

inlege praícriplit , ut primogeniti tam hoininum

Vi dud

quàm animantium fibi offerrentur; quo poteftas

d

!j

fua & dominium n veneratione effec, huc etiamà

J

facit ctebra illa repetitio, /44ea emws funt ownia. Gem z..

05ü1q

i

pat

"

Numquid. Abraha mandávit , ut filium fuum Deus num.

quam vo.e

d

offerret unigenitum , quem vifceribus praferé-

lo hosis

l)

bat, & íammo amore complectebatur ? Sed piit-

nem cru-

qUO

d

"d

Íimus Deus , qui in nullius dele&tatur perditione entà of-

ye)

aut ferri;

W

s2 Tradfatus ILL, Cap, PT.

aut exitio, tale (ibi offerretur facrificium , nutits

Wl

i

"

quam confenfit, fatis erat obedientia Patriarcha,

Jb

av

p

[

& illa animi prompritudo, quá non tantüm filium,

fed & fe ipfe morti devoviffet : ideoque fübmifit

(,«LLU'OU

n

arietem , quemin filii locam immolarit. Fuitet:

r

d

&

' jam contentus illa ceeremonia , quam in primo-

genitorum oblatione populus exercebat : nimi-

:woäm

rum teftando cos efle Dei, ipfique deberi ; quo»

ol

rum Deus capiebat dominium, iterumque hi ad

f

arentes devolvebantur : nec um

aam humanum

WM,WW

4

l

aliquod facrificium

legitur adamatle.

lo

Unde Auctores graviílimi Iephten arguuntte»

PT

Ia affe-

runt. Na- meritatis, quod filiam, licet religionis trülo im-

eiem d

M

zisn*. d* vyolarit; Uni

genitum fuum voluit Deus fic offer-

Tmäfïj

Machab.

ri, quia unus hic füfficerec pro omnium noXa aufe-

Aembr.l.3.

fim i

off. c. 12-

renda , nec aliorum aliqua oblatio requireretur,

lal

Bier. fup.

Hinc Apof'colus : us pro omnibus mmortuus eft,

Qesottt

Ier- 7.

ergo omncs mortui funt; €dpro omnibus mortums eft

eidedas

'qud 222

4up l7- Chpiflns quzin null

O coni?:qucn;ia habereteffect-

Til

um,nifi inChrifto,cujus vita quam caterorum ome

Ib. Iud;c.

o

Jud. 12,

nium,majoris erat aeftimationis.

Wm

Coleff. 2.,

Hanc etiam ob caufam demon ( ficut maximé

Mdl

?^ C^ s. honoris ambitu inflatur, & fuperbia magis magifqs?

Mgiem

tumet , quiin ea fit opiniene , quam ab initio , ut

Deus habeatur, concepit) ab his, quosin füum tra-

fälwzu&my;

xerat cultum, filios fibi filiafque poftulavit offerti:

& cüm fit hominum hoftis teterrimus, permifit ac

miæ/.,ï

voluit, ut, quorum odio flagrabat,eorum vel inno-

du

centium magna fibi multitudo offerretur , tefte

«

F

Pfal.105. Píalmifta: /mmolgverunt filvos [(mos C filtas [nas

empontts ; C5 effuderunt [ang uumegm innocente ,

Ti

luT

li

fanguaem fiorum [uorum €9 filiarum [uarum ,

"ytu [

quas facrificaverunt [culptilbus Chbanaan.

Secunda ratio eft , ut pro acceptis beneficiis

1NDN

Deo

1

De Milfa e ejþ?: E;c':'elïe)zh

243

P

A

)d

!]

"t

Deo debitz gratiarum :&iones redderentur,

dare. Secunda

ratio eft

At

turque fymbolum aliquod gratitudinis; & loco tri-

ad gratias

ais

buti eorum, qtiz accepiritus ; norinulla pars offer-

rum adiig-

3: g [l

tetür, itaSalomot; Qs« de manu tha acCepimiss vern.

Vamyln, hn

dedimus tibi, Tale veto facrificium appellabatur

3 i r

hoftia pácifica & (acrificiutm laudis, in quo licet to«

mat;b:t: fit

tuim animal offerzetur , non tamen integre confü«

l

[

Mi qu

mebatur flarmis , fed vifcera dumtaxat & partes

tilia

ctaffiores, Sacerdotibus reliquum àc miniftris fer-

tukaunuy

vabatur, ut fcilicet Ggmficaretur, boha; quz nobis

"a

à D'eo datitur, illideberi: fed càm in nottram de-

d g

derit utilitateni , ipían affe&u & voluntate effe

o od

catitentutn, catero utéremut,

hitDmsücuEg.

'Tertiaeft , ut criminum réatü horines folve- Tettiaad

mnom od

fatisfaiios

téüturi quod facrificium propitiatorium norhi-

nem pro

ia al

nabatut & hoftia pro peccatis , quod genus olim

sj

peccatis;

commune etat , ac pro cüjufque delidti expiatione

il

varià offerebantur (acriücia , ut fuse in Leviuco

D

d

ordinatut,

"

vmommüïï!

Quartaeft, utà Deo, qua peterent beneficia , Quarta od

beneficia

impetrarent. Nam & ipfi acceptum erat , ut pro

impetrafi-'

a

p

horum; quz ab homine peterentur ; confecutio-

psoi

*

j

ne,aliquid offerretur, quod facrificium victima

hn

Muuxm?h

falutaris & itnpetratotium vocabatur;

i

1 M .mm[ul

Y

C^A PUI NI

"

i

l

t

du Miffa facrificia omnes D:*a» faerificandi rätione:

d

JmD

excellentiori quodam saodo concurruvt.

T

vl

7

I przdicta diligeritiàs expendantur, a pate-

"d

jot

j

J

&bit, quàm multis numeris novz legis facrifi-

jl

Citim, vétera omniaantecellat : nàm excellenuori

Wv

[

J

hr

quodam atqué eminentieri modo in illo omnes

d

ec

P[O j

Dl

j

/

264

Tratfatus 111. Cap/. PT

p

;Jmu'f**nm

ezx rationes concurrunt , quin & alie ipnumerz,

n l

quz erui & confiderari poilent. Sic fancta Mater

4

:

Ecclefia in quadam fenüt oratione: Dezs qs: lega-

11

linm differentiam bofliarum umus [acrsficus per-

m

H

fetlione fanxifli&cc.Unde oftendere,quàm perfe-

gt

& omnia pradicta noftro facrificio conveniant ,

l

nonabs re nec ineptum videtur.

ii

vam[.

/5. L

ia

JMiffa eff perfetisfimum bolocanffums.

g i p

i n

Uoad primum , ut divinz amplitudinem

Q

vt

Majeftatis agaofceremus , nullum potuitof-

ferri holocauftum,quod que id fignificaret: obla-

(insi Dos

Coloff.:. tusenimeft, &quoudie offertur Prissog enitus avi-

min gt

npisad

Infacufie| zi crearure , cujusvita ceterarum infinitt excedit,

cio Miffe

& per hoc facrificium excellenti quadam rationé

Ri m

fignifica-

tur Dei

teftamur tantam eífe Dei amplitudinem & Maje-

'aWch:cL'm:

irs Va

Majelat, ftazem , uteidem offerri non polfet , nifi quodim-

meníz fit victatis & dignitatis.

A g vt

DAT

Propheta Ifàias hanc Dei exaggerans Majefta-

i t

dfsi.40. tem ait; Ecee gentes quafs fHnlla fitula C quafi * mo-

L

*Pulvifcu- j,

haott d

lus,

entum [Lateraveputata (nnt (in confpectuillius)

Ecce in[ula quafipulvis exiguus: omnes gentes qua-

s d

tl i,

[i tion fentsfic [unt coram eo,€8 qnals a:bilumES ina-

me; imoLibantus non fufficiet ad [ncceudends, da«

Omne — naaaliaejus nan fuffcient ad bolocaufium. Exenim

DT

creaturz

oblatz

re& dicitarmenta & ereges Libani non füfficere

| DeivcäurmF

in facrificium : nam nec totus orbis terrarum , nec

| ümnäümmm

Don zqua-

rencDej omniscreatura, quz illo continetut ,

ad hoc fuffi-

Áv d

Majeftaié, cerent : fan& nec omnes Angeli jundti creaturis

Wïmmdläw

elfent holocauftum , quod Dei Maje&aremadaz-

Jäümülibmqw

quaret. Quapropter in hoc maxime Salvatoris no-

QUi

ftri fapientia & poteftaselucet: qui fcivit, & tale

MuLTY

potuit

.QwP': D

Hn CIP' ;']'

pe Miffach ejus Excelentia;

2f

Riiris

otuit dare facrificium, &de facto dedit, quod non

TT

tantüm refþondct, verüm etiam adzquat magnitu-

m z

dinem &dignitatem omnipotentis Dei :adeó ut ve-

LT njg

1eliceat dicere, à nobistam excellens facrificium

m

offerri,quale;qui fibi id poftulat ; meretur: & quod

excellentiam ejus , cui offertur , abunde fignificet,

?mmm

"

quod denique tantum fit, ut maqu qffcrri nullo

/

modo poflit.

-Prater hanc agnitionem' Majettatis

& excel. In Mifa

ignifica-

bl

lentig divinz: potentiam , infüper fapieniam &

tur poten-

t um

bonitatem divinam in hoc facrificio agnofcimus

tia,fapien-

& veneramur, quz tria funt attributa & períe-

tia,&boni-

ln

tas Dei.

&iones in. Deo , ad quas ceterz reducuntur. Po-

lligmämb*a-

fnmguun []

tentiiam quidem & dominium univerfale creatu-

rarum: cüm credimus & teftamur omnia fine ter-

mirfneetd

j uxdam 400

giveríatione ejus fubjacere voluntati, qui de his

ma"n:m&'.lþjd

exbeneplacito fuo conftituat, tam in czlo qüam in

terra. INimirum uno voluntatis füz acta panis in

fg ; i qwm

Chrifti Corpus, vinum in Sanguinem commuta-

g

tur : accidenzia veró,quorum exiftere eft inj fübje-

L]

Go , &cab eo efferitialiter dependere , fe folis ; fub-

;,f;:quwi:

1

ftantiz inftar , abíque fubje&to confiftunt : huma-

Wwi u

nitas porró Chrifti, quae in empyreo face lumi-

ag t

rioía reíplendeícit, czlo delabitur , & accidenti»

dul

busillis humilibus fübetTe l:xtatur , & in cibum fi-

',ulll

i

! [uccen'

u:i'[

1

delibus fe erogari permitit. Hac tam mirabilia

7 i

Í

Dei voluntate perficiuntur, uteum Dominymef-

ä(:gü

fe cunctorum nullus inficiati poffit.

us

t

»

Sapientia divina maunifeíte fe oftendit, cüm

temedium adinvenerit calamitati noftre , quz tam

)COBW' 4

at

A

ab hiominibus quàm Angelis eterna. fore judica-

jf

atur: quis enim vel cogitaffet, genus humanum,

Deo reprobante & perofo , fututum hominem

»cmiW j

Id

J

eadem ex ttirpe , qui offerret tam gratum Deofa-

up

cgificium,

l

"

216

Tralfatus 111. Cap. V 1t,

Fl

qu

erificium tamque aeceptabile, ut de rieore iuttiuz

j5

omnibus hornibus veniam méreretur, omnetri

b

1

n

Deo cultuii debitum & honorem deferret, mira

j

nf

quadam & excellenti ratione datnnum omne réa

,E

farcitec ii quo dénique convenirerit taritze ratioe

,g[,'intmlh

nescommodorum, tillas néquiremus imaginatiy

4 [Cuhmd

nedum explicare ?

g',,i*kxk) [

Divina veró boiitas tnájota fui teftironia dare

Ü voymstzc

fion potuit:nám communicare fe,cim ei propritim

5» (M,Odhmu

fit, tion potuit éxcogitari Cohjunctio aut fui par-

muuumtüo'*

ticipatio magis vnita, quàm illa, que Deum ho«

g

inini copularet; qui factus horio fub pánis & vini

ia

Ípecie in potuti Íe & ciburi propinátet fingulis,

poun tin

eorumique vifceribus inclufus fic jungeretur , ut

affcimr.deo

€omédenti éibus conglutinatut,

5

Undeliquidó pátét; quàm verüm

hïq Boïoöaü;

WJMW:

ftutxi offetatür, quartique perfecta fiat ceftatio divi-

Itb

i Maje(tatis cétérorumque attributorum, &

gund (s

quám re&tt obíequia Deo debia irripleantut,

UMT

t Dd

TE

DT

AMiffa efh. perfetliffmum. [acrificium, quo. pri

acceptis beneficiss gratés Deo agumtur,

äg&w.uim

u

^yUoad fecunduti ; iempe graciaratai actioneimi

t o

clarüta eft, maltó praftantiüs hoc noftro facri-

timitam ,

ficio, quam ceetis antiqüz legis gratias refetri, in

m

illis enimn quantumcumq; furmptaofa effent & ma-

Til

gnifica , tantürti minima pars éorütii, du récepe»

Ó at

tant; ab hominibus liabatur : quod infinuavit Pa-

G6ti, 28«

ttiarcha Jacob, ubi dixit : De omsibus, qua dederis

eurdrds

1

tmoczrn'q"

mibi, decíimas offeram tibi; .Ql:m'tul.um, zítimás

turei ; qui ofmnia concefferit ; ietehtis noverd

ia

pärtibuä,- decimar offerii ? fed il

la exátiaruti actio

j

átterjs

l

Á

De Miffa & ejus Excelentia, /257,

ii

attendcbatur cx gratirudinis affzctu, in cujusre(ti-. In Miffa

offerimug

Ug

moniut ralis fiebat oblatie. Nos veró in lege no-

*

Cl dtfmcg;

va tále Dco offerímus facrificium, quod beneficiis

id quod

refpon-

Lt (t

ab eo collatis longé majus fit & przítantius, quip- deatbe-

UCH ia

pe offerimus ipfi Unigenitum , quem & nobis, ut. neficiis

Ht

offz;remus,ttanftoifit utque omoi nos debito fol- collaus,

veremus, pretium dedit, qui licet gratuitó nobis

od

datus fit,nihilo tamen minus fatisfacit, quàm illud,

quodé propriis facultaribus.fi quz effent, confer-

diniguia

ftoc te

retur, Quod fiinternum affe&um aítimare veli«

gtl

mus, certum eft omnem gratitudinem,quá impel-

lt poflint creatarz, minorem effe quàm beucficia

ol

vt

àDeo collata. Unde, quz 0s deficit, à Chrifto

gratiarum actionem quafi mutuamur, eamque

Yi uget

offerimus: ille enim cüm inopiam neftram per-

Ípe&am haberet;pro omnibus grátes egit.& com-

:&iäiütfüübdm

penfavit ea beneficia, quz à Deo receperamns,

& potiffimüm,quod nobis in divino hoc factificio

o

collatum eft. Quapropter, cüm aceepít panemsn. In Catee

d

fantias GÀ venerabiles mans:, dicuntEvangeli-

36

Mattb.26,

[

flz, Elevatis o.ulis im calumgratias egit. Deo

Marc. 14«

Pattt; ut hoc modo noftram przveniret ipopiam

Lttc, 22«

Im Mx 9"

MDWI V

& egeftatem :ac proinde quoties illa ipfa my(teria Chriftus

celebramus, eadem verba repetimus , tamquam noftro

m d

nomiüe '

zterno Patti nofttam in agendis gratiis fatecemur

th

jl

infirmitatem, ut earum , quas'Chriítus pro nobis

gratiase«

qp

itDeo

"

perfeQtiffimas folvit, meminiffet, ezque fupple«

Pagri,

rent quod nos deficeret: ideà enim tale à nobis

jj [WW

[]

f

Offatti factificium ; quod omne Deo debitum

»

comprehendat, quam etiam ob rationem Eacha-

j

j

i,

tiftiau vocati vel facrificium Eucharifticum , per«

/

ili i )

indä quafi dicas gratiatum aQioncm.

nc'clfcnfi V»;þ

ul g

K

PT

nj

4U.

25f

Tratfatus III, Cap. VII.»

"W

$. III.

N

x

x:diP"

Mif eff perfediffimum [ac

rificium prapitiaio-

IT

I

s

rium pro peccatzs.

"

(

Üoad tertium, videlicet Miffam faccr? pro ia

i.,

;; m

dulgcptia pcccatorum,,manifc&a eft novam

.:i;l

r

inter & vercrem legem differentia: olim enim nul-

ï

!

ii

la actificia per fe poterant fufficere, ut unius dume

j

1

v

d

d

taxat criminis reatus auferretur.: ut (zzpis affit-

Hebr. 10,

. "g,zi:öuM

mat Apoftolus, & preísrtim cüm ait: Zwpoffibile

ao

eff [anguine tanrorum €8 bircorum auferri p«

* g

cata. itemibideni : Owsnis Sacerdos prafto efl,eaf-

yiefidio

dem fepe offeréns boftias, qua numquam pe[[nnt

Ti

ein

auferré peccata: hic antem nnam pro peccatis of-

lj

ferens boffiam, in [esmpiternum fedet in dextera

r

[rfii

AdG2l.4.

Dei, idcitco etiam idem Apoftolus illa ipía facti-

Y

UAR

n Miffa

ficia infirma ( egena elementa appellat. Quin

AT

nobis effi- imó omnes fimul creaturz ex fefe pro nnitis pec-

A

Caciter

cati fatisfa&ióne non fafficiebant : verüm cxleíti

Hl

M

Chriftifi- n5v

& legis factificio Chriftus pro emnium fatisfe-

(

!

(tisfaGio

o

cit peccatis, & fi opus fuiíTer, ut mille muudi redi-

: fpplicatur.

merentur,fufficiés erat vidtima & fuperabundans:

V'cm'!lD'oþn

MO

idquede rigore juftitiz , ut communiter feptiunt

SSWW&HHM

'Theologt; Ua enimoblatione con[ummavit in

- Bubr. 10,

Wrtbwtty

fempiternum (anttificates.Quam (atisfadionem;

lfm"dv,izmzqæ.

quiz iníe fuit fufficientiflima , efficaciter applica-

mus,quotie(ciimq; à nobis fan&iffimum hoc facri

iWl

( Sejjï x:l

ld)

ficium effertur. Unde doce£ fancta Synodus Tri-

sap. o

f)&gm m

dentina.faerificsum tfInd yeré propstáatorinm effe:

i flä"/tiflw;'z,f

bujus quippe oblatione placatus Dominus gratia

* .:,"k'/l)i] [

€d donum poenitentia concedens crimina G pec-

ia

cata etiamingentia dimittit. INam frutiusobías

Wa

gionis cruenta , quam in crute obtulst Dominus,

r fifi

fa-

'i":'f!"*"h 7

pcr l:æs nþ:rrimäpervfl?z'uæqr. Quo deereto

Ws

hi

L

r'famqi

i

1 g

ll

De Mi[fa c ejus Exce/!änti;x. 259

tis quucc,quäm proprié & veré divinum noftcum

ii p

factiticium vocetur Propitiatorium pro peccatés ,

cuüm in hoc tam abundauter peccara omnia rem;t-

UnaMifia

tl r

zantur.Hinc Rusbrochius;an&or gravis admodum

Vi d

& pius, affirmat, eum homine

ufficit' ex

m;,qui velinnumera "

€ pro in-

exicdhmanm

flagitía patrarit;uná rantum Miísá,quantum eft ex

nutderis

Éu d

, pattefacrificii, i aliunde nihil obftet, po(f perfe-

peccatis,

t t d

&uífimé abífolvi, & ea, quà prius, fraítutum inno:

. €entià; adeó ut ftatim ad cxlos penetrare poffet. Ex

xv i

iria du

ín hoc veritaci teftimoninm przbet : nam virtus &

iil

efficacia factificii nullo límite coar&tatur, nifi eaur

Boltra affe&tio minüs compofira determinarit.

Ltimqun t

Hinc etiam Concilium Tridentinum abfólué

nl

& finc limitatione dicit virtace hujus oblationi$

gm t int

obl

übecrimam percipi remiffionem peccatorum,quá-

vis eaingentia fiat & graviflima, quin'& i forma

Mi 2ppr1f' ld

fuz contecrationis dixtt Chriftus, &idem repeti-

siepostt -

mus quotidics/rc eff [anguss meus novi Teflamen- Mattbad,

TT

j oemrm W"

H quipromnitis effundetur invemiffiong ptcca -

tors,& Julius Papa in decteto: Omane erzmen,ata, 0 Cinm

pl

07A€ cr$«

peceati oblatis Deo facvificiss deletur.Idem habet

7nen.de

ii

Concil. Bracarenfe : cui omnesDD. affentiuntur.

cenf.diff.ad

xwmumu d

S.Gregorius: Z'ec pamá, ffngulariter vitima ab

Canüjrg.

t

juie

&teraointeritu ausima[alvat, quailla nobss vuor-. ear.3.c.1,

, »&m i

temvnïgfyiti per My[leriumveparat.ldem alibis

Qregar.

a (whï

ibr. 4.

WNon longe à noffris fertur temporióus faéla,quüd

Dial.c.yg,

i

d

quidam ab boflibus caprus longe transduthus eff.

Hom.37,

i

"

Cmá, din teneretur 1 vinculis, e sxor fua.cht

inE vAng.

i

n/ff' "

)

€x Cadé captsvitate nüreciperet ex[lintluputayir, |xera-

plum ne«

y j

Proquoiam velut mortuo bofhias bebdamadibus

tabile.x

rf!

fingulis curabat offerrí: cujts tosies vinenla folve-.

T

j :

',1[

antur in captivitate .qmottes ab ejss conjnge ob-

L

quil"

late fusffent hoflia pro auimeejus ab[olutsone.Nà

e fadsndis

T M

yffo pofl tépore reyerfus admirai vald

-

P

€AYit V0

'

4

*

j

H

!

260

- rrzääafz:srï IH. Cap. VII.

mmmf

PJ

gni

Mxori,quod diebus certis,bebdomadsbus [fmgnlis,

um

ejusvincula [olvebantur.Quos videlicet dies eyus

u

jl

P&Ilü

L

uxor atque boras difcutiens, ttinc eum recognoe

yit abfolutum,ciom pro eo facrificium menzinerat

r

juvidd

n

ä.'v

oblatum. Hincergo, fratrescari[[mi certas con-

W[;þlf" li

um

fideratione colligite, oblata à nobis (atra boflia,

T

quantá in nobis [alvere valeat ligatura cordis, fs

d

oblata ab altero poruit $n altero [olvere viucula

d

corporis.Etin ea Miffa,quam ordinavit JacobusA-

oftolusjita dicitu: : U ea deleantur peccataqua

mcsmyiar

yetiiselo

admi[fimus,€8 ut toti popnlo tuo is prapituus, t

sj g

zibigrato C divinooblato[a. vificto,digut babea-

mur vita &terna, & i ea qui infituic Bafilius;/Ut

st

boc [acrificis fiat acceptabile pr peecatis woftris,

peinxeat

lm

£$ pro papuli ign

ovaztia, &in ea, quama Chryfo-

rf

ftomus:Fae nos digno

sofferre tibi dona,£8 [acrifi-

peui

TMM

diri ln

cium [Peciale, pro nofiris peceatis:e$ praffa nz in-

ia

veniamus gratiam in con[petlutue. Deniq; modó

ainacad

in Canone lggimus, Pre redemptioue animarun

i visigil

so[ftrars. Ex quibus videre eft, quanta excellentia

xdgmidto

factificium noftrum fit propitsatarsz pro peccatio

i

$- IV.

isgewrin

AMffa efh efficaci[rmuma facrificium, TP Dca p-

LL

a

ftalata impetremns.

nf

Uoad quartum , Mi

flam facere pro petitiona

t d

ualibet audienda, fatis magnam eminentiam

| quills

lioc pra: ceterís habete facrificium declaratur : fi

Til

enim Dco agnumaut. vitalum aut ejatmodi ani-

mal immolare, efficax ctat medium, ut olim peti-

!kffm;paam,;n

um

!

tionis effe&u porirentur,& ad eum finem iftaoffes

m,qn'l

Hmm ü:

rebani;quam non habsbit efcaciamFilius Deioh-

latusomnicum thefauro meritorum ? Si Patriat»

.

|

A

li

chz Abraham;ob ülii (ui folam of ezendi volunta-

:?zu:ümbom

1em, afferugrit Deus f« daturum illi oranibufque

lg,

HGPW

T

De Miffa ef ejus Excelfentia.

2ór

W&!lmdlhä

népotibus pizmium mmenfüm ; quam non mer-

'umitrs

cedem períolver, cum (ibiab eterno Unigenitus:

MLA [

immoletut ? quid petemus,quod non accipiemus?:

Wa)mmuu&

ceité 29i proprio Filía (uo nom pepercit!, fed pro Fon. &

:

Y fnitphuy

nobis omnibus traduit Hlum, quotuoso non cnmh

Mnbifini )

dllo omiia zobis dozabit 2

Mgl!tlrimdu

Si leges cüm diving rum homaue ram feveré

l

in|

7771

inhibeant, nePrzlati aut Principes quicunig; queis

Mdnaslobusd

judicate incumbit. & Rempubl. gubärner(- vllas

latgitiones accipiant:quód ex natura inftin&tu be-

dhutirgattg

Wf

ne meritis refpondere teneantur , ( quia fieri non

nf ii

poffe videtur,quín ingentia dona judiciorum reli-

nf

gionem vetítatemq; perfringant:)quis non audeat

prafümere,certa quadam tationeDeum nobis cb-

rpropmmza?n

ligari,cum inM:fla divitizilli infinitz cranfmitran-

pequa (ní

ts

tür? Ecenita fi veré dicianuöd munerafcangunt

gidpdum

posnas.ficut claré docer experientiarcim nullum fit

m

eortam a(íperum aut inbumanum,quod donision

molliatur,hec beae volentia erga datorem inclipe-

u TL

tut ; Deus qui nec faxeuni pe&us nec ferreum ha-

j gt

betfed tenerrimü & cum clementia maximécon-

W;;Woyzm:

junétum,preceps deniq;ad omtetm muperatiot &

i

putac:us, negabit quod pctietimus,ubi tam divis

[WW,HND"

nam tamq; efficacem à nobis asceperit donstiorié?

Certiflimum eft & extra omnem contioye:fi-

n

t

am, efficacius nihil e(fe ad poftulata obtinenda ,

P

r

quamMiflz facrificiü : unde ad hunc ufüm fempet

i

)

Ecclefia Miffas celebravit, ut nimirum peteretfa-

r) j

1 Vl(dümæ

latem,pacem,profperitatem, ceteraque bencficia,

*

ra

quà publica,quà privata, quà ccrporalia, "

ifoi-

y i

j

titualia, cumque id omnino certum fit & indubi-

Jit

»E

taturn, ut hic ultra moremur, nonelt neceffe.

Confide

(

Tantüm hoc referam, quod dc&te & pié con-

ratio no-

xü)[lW

fiderat Thcologus quidam hujufcc atauis, & ipÍe cabilis.

tatne

m

j

h

i

"

5ó2

Traä?zztm; II. Cap. VII.

H

i!atrez'/.

p

y?

tamquam verum exiftímo, trum Theologiz, tum

(nt

Zomn. y.

n[l'bl'

factis Litteris confornte. Chriftus nempe inczlo,

di[p.79-

U,cf*huï

kat-z.

quamvisibi non fit, velut iterum fatisfaciat & me-

gj

gtilt

reatur;orat tamen, & nofter apud paaem advoca-

Ram: $.

d

Ü

tusexfiltic & evrerpellat pro nobis.Albi diciteum

P

u

il

;, :,u'gmii

hn

lebr. e.

Apoftolusczlos afcendiffe, uz appareat nunc vul-

yrqfiaa'w: ;

;

tuiDeipronobis.Joannesit& Apoft.z4dyocat& ba-

A,I(üm'm At

3, 1042., 2,

bemus apud Patrem Je[um Chriftum jufium.Át«

que ira dicicÁu&tor preefatus credi pofle valdé pro-

MT

Chriftus

babiliter , quoties M-ffe facrificium offertur , vo-

g s

or93s Pa.

ties Chriftum pro offerente, & pro quibus offer-

g d

trem pro

m

bis, pro

tur, orare, Hzc confideratio pià admodum &

mihi verifimilis videtur. Nam, Chriftus cüm a&u

m

quibus

WMiffa of-

& ver& minifterio Sacerdotis & advocati funga-

l

1

M

)l

pmmbk

J

fertur,

tur,cumque fit proprium Sacerdori, orare pro po«

g

( FW."[.'K!

ll

MU

p»lo & intercedere ; non ineptum erit , $i nobis

[

perfuadeamus;illum, qui in omni re eft abfolutiffi-

7

mus non folüm benz (uó munere fun&turum,offe-

quaj

ii

rendo facrificium pro bis, qui privatim offerunt ,

aol

aut illis pro quibus offerir, ( quod certumeft. )

qadn,

verünr etiam intercedendo & patrocinando , ut

zlén

cajquz petierint at defiderarint , fi pertineant ad

winistgl

ipforum falutem, aut Dei gloriam , adipifcantur ;

AO

, Bebps 7.

quod fienificare videtur Apoftolus, ubi tractatde

" um

facerdotio Chrifti ad Hebracos ; 'Unde r falvare — iinii,

i2 perpetuum poteft actedentes per [emetiffum

; ii

|

T

4d Deum, femper vivens ad. interpellandum pro

ntbis, & continué addit , Za/is en:t decebat at

BiOnd m

nobis effet Postifex, &c. ubi fané officium erandi

(

cum otlicioSacerdotis conjungere viderur:ut enim

Df/ri/mlfüü;

id petfecte obear, convenit, ut pro his,quos habet

MPaj

fubdiros, intercedat : & potiffimüm pro his , pro

lii

quibus otfercfacrificium: quod nihil ponic humile

l

2

lt

ia Chafto, (ed potiiis quid confentaneumrationi,

ita

i, i

4

Il 6'/' n A

De Miffa c ejus Excellentia.

264

irafentic V. P. Dionyfius Cartha(ianus fuper hac

iüu'dhsncmy;;

verba Apoftoli: Qvwi etzam interpellat pro nobis , 12 ferm.de

ï&m!ukfzæg:

Cim in altari Chrife-

Idemque Lagrennus ]uftinisnus :

"ia

Chriflus immolatur, clamat udemRedemptor ad

Co(p.. :

;"ll!'/l.rmbidm;g

Patreny,corporales [nasescatvices offendensiquae

LT

tenns ab aternisfupplicis (nabomines interpel-

Ahatil

latione cuffodiat.

mf

"z cüm ira (int, [& ita effe

üirmiter credo, ]pa-

zi

tetrem hanc eífe digniflimam, & omni zftimatio-

iC danr, r

ne majorerm, profectó (i maximé gauderus , cüm

dqoginfe

San&tum aliquem inrercefforem nadt fumus, qui

npasin t

'nos fua apudDeum otatione commerder,noftrisq;

VOl

laboribus opituletur; quantó meiior ratio exultan-

»-

Vadoaiu

di,quód pro nobis apad eternum Patrem DeiUnt-

rin a

genitus patrocinerur? Confirmatum jam eít fatis

Miffz facricium effa cfhicaciffimum, ur iis, quibus

munat, i

indigemus & quz petierimus à Deo,potiamur,Pa-

unirce!hbæb!unþr

e du

tet etiamjidipfumin fe continere omnem perfc&tie

i t

onem & excellenttam, quá faciibcia ancique Iegis

[

l

R

commendabantut, orrem denique virtutem eo-

ij

-

,W&W

rum & efficaciam long? eminentiffima ratione,

(äq(f idem San&us luculenté hifce vetbis confit-

juipa

Laur. Pu--

mat & concludit : /;des per[P

m s

sHà ntllsm attep- g, iä"d.

tabilius Deaxafern' poffe [aevtficium , fue ad ex-

ts

Jolvendum laudes , frve ad exbibendum gratias,

w,UIW

five ad impetrandam tmdulgentiam , vel ad glos

givy

Tiam promerendam ; quatm Corporis $ Sangus-

1 " "'"W

f aczofd

»um mylleriam.

2i$ Cïb)z'jïz'

jdlï ) Td"w,ï

C A,P ULP IT

g Bu

De prizma Mi(fa excellentia, quod fit resin Eccle-

E i

. ffamaximóevenerabilts.

r

$

ais

L2X dictis ha&enus colligemus. variem Miffa

1 oilid

'

q';;

excelleptiam : notabilem & dignam multa

;:q"ajmio,:-

confideratione, Sitergo prima: Miffa eftres ma-

P

ximé

R 4

m

l

304

Tracfatus I11. Cap, V III,

g

gtl

ximoé venerabilis, tanta gravitate, [anctirate & té«— —

h

(

nl

veretítia,ut ei nullain Ecclefia par fit.nedum com-

j

a

parari poflit. Adeó ut nec benedictio Agni quam

g

magna folemnitate Pontifex exetcet,nec cnjufquá

ig i

Epifcopiconfecratio;ad quam tres alii debent con»

n

j i

venire;nec ipfaEcclefiz,tantís cxrimeniis peraga-

n

tir ,autaliud quiddam—tanto perficfatur apparatu:

gt p

San&i de

imó ne quidem ifta in comparationé trahi poffint.

" HincMiffamSanai exquifitis verborü citulis ve-

g av

Milffa

nerantur,appellando eam myfterinm tremendam,

gisvaumt

smagnificé

meu&oy(müb"

loquia-

terribile; diviaum, Deificum[acro[antium, ple-

a&cï('mblim

jur,

num divinwate,bouorifictm, [ammum, [ingulas

re,& innumera huju(modi,quibus plera funteorü

1 g u

monurenta, é quibus ómnibus duo tantüm aut

EPT

triarecenfebo, quz Mifz excellentiam commen.

- Jl

3

dant, & qua mihi neratu digniffima videntur.

fondti

Qu

S. Chtyfoftomus:Drm confpicis Dominum im-

Jeiiéadf

anclatum, Sacerdotem [acrificio incumbontem ,

st

€ tarbam circim'u[am pretiofo 1llo [anguine

1 hr

intingi ac rubefieri , etiamntte inter mortales

V i

ver[ari atque in tevra confiflere cencst-an non

g

$

d

gpotims n calum transferris. C carnts contagía-

»em omnem abjitsens mente pura circuimfpicis

vililgi

quaim celo(unt ? Omiraculum , 9 Dei benien-

pl

zatem! quicum Pátre fuvfum [edet , 15 illospfo

Ms

zemporis articunlo bominum manibus pertratia-

htr m

gubien

1nv, at [eipfum tradit volentibusip[um excipere-.

€reg. 1.4.

S. Gregorius: Quis enim fideluum babere du-

Mil

€2p. 56

biupa poffit.im sp[a vmvcolationis bora, ad Sacer-

iirelsj;

CumMif-

Tterm

»l

fácelebra-

dotit vocem celos aperiri, inillo Jefu Chrifti my-

1

fitfidtg

féerio dngelorum chovos adeffe, f(ummis ima focs-

Blf

tur,de ce.

1o A«pgeli

ari, terrena caleflibus jungi,unumá, ex wifibili-

Ro miji

defcen. — Ms at que inpifsbilibus fieri ? Exenim mirabile cft,

::W('Iabi(m

duat.

quéd inillo facrificio Ecclefig triumphantis glo-

; ä;lmm,,(

i

ria

Í

L j j

Dpe sz]l'z € ejus Exce/lenti); 26j

*Wïztt.üümæ;

riajungatur cum militantis hemilitate & inopia:

WP" f;f-"f&i:

cüim nempe Rex Rsgü & caput Principum inuu-

ïkütd!&lo Agll(l

meraanlcorum czleftium tarba comitapte cxlo

"Ut

delabitur, & terrena jungit cekz(tibus, humilia ex-

mrsa'iidm

cellentibus, ima fummis: que ad eumdem finem

Atj

congtegata idem adorant myfterium, ubi enim

iar g

Sacerdos pronuntíarit,circüm undiq; millenzAn-

miétdipl

gelorum cohottes prono afpe&tu fandtiffimo Sa-

v

cramento advolvuntur , & manus venerantut S$a-

immmli,

cerdotis, divinamin hoc munere excellentiam ag-

hnj h

nofcendo,cüm fibi tanta auctoritas delata non fit:

,/n'mm,ägln-l

unde & in Dei laudes prorumpunt;eafq, referunt

ul

grates.quas referre ipfi prz negligentia non cura-

vdip r

mus, O Angeli !6 czleftes fpiritus,quoties pudote

at

fuffandorci memini vos effe preíéces:quia nofitá

m vt

fortaffis ingratitudiné aliquando arguetis,qui Íci-

licet in alti(fima dignitate conftituti eam nefcieri-

zäw';mmwb

i r

mus z(timare,necrité ejufdé minifterio perfungi.

Augelos -

nfb

Porró affitereAngelosteinpore factificii;tes eft

Mifle

San&orum teftimoniis comprobara, Ambrofius adüftere,

Mi at

quidem id affirmat & Chryfo(tomus, hic veró ad- . 4mbrof.I.

TTE

de dig.

gj

ditita dixilfe dios teftes fan&itate preditos, qui-

acerd.

i d

bus id videndi gratiam Deus contulerit, Sinctus

Chryfoff.

porró Cyrillus in yita Eatlymii refert de eo,quod

1. 6. d&

Mim:w"w

Miffz te&pore immeníam viderit curbam Ange- dac erd.

M W* :

lorum, quorum alii Sacerdoti miniftrarenr, alíi

[

,mnwihl "

proftrati Deum venerarentur: quod & multisSan-

i

iïlyiiff'æ

Giseveniffe rradunt fcriptores. Idem fané viderut

T

"inntiere Apoftolus, ubi comparationem inftituit

WWM

n

inter my(teria novi & veteris Teftamenti, & eam

j n

Dei Miizftarem, qua in montemSinai defcendit,

d

m

Ü

& qua modà in fan&um altare , quamvis invi-

MIJM T

fibi'iter,delabirur,ait enim: No» acceffrfhis ad tra-

Hebr, ïlii-

i

tri

MP

labilem montem €4 acce(fibilem ignemt turbi.

d

88695

iE

J

TL

266

Tracfatus III Cap. FII -

ii

nem 64 caliginem €4 praca/lam » €2 tnba fontm,

jn

TA

- &c. fed accejfiflis ad S102 mantem, E cipitateza

m

" W'j (i!

Dei yvoenttis & fern[alem caleflems,e7 multoram

3

y

7

;H M

millium Angelorum frequentiam.z4 Tefl amenti.

"

:M[

Mül m

novi mediatorem ,'-'eJum €9 fanguinis afberfro-.

)F,,(N

J(sö "

nemn melias loquentem quim Abel,

V

Et pcocal dubio (i gobis oculi aperirentur,ut fa«

n th"-

u

4« Reg. 6. muloE!lifzi,viderenaus ibi exercirus caleftes,& di£

g

gnym

ceremus feverentiat eorum exarplo, qui Domc.

nofuo & Regi a(fittunt, intneremur dcmq quàam

19105 ofïundac noftza itteverentia & torpcdo, ut

;umla Mj

u,mxm; [

veró concludamus ca.quz Sandti copiose de hac re

.m?] ,wn,l!idl

Laur.Juff. dif(stunt, unam tantüm fenteariam Jaftinianiad-

fer de

feremus : qug ita fe habet : Sacra 7Mife oblatione

Chraur,

€or

tulla majarnnlla atilor ntulla oculis diviná Ma-

Fa

N

fisaniam

Verba

jeflatis eft gratioriquaDeo honorem,dngeltscon-

noratu

tHberninm, ex[ulibus caluna, rclzgwm eultums ]

m—mW

digniffi.

juflitia debitum, uovmam [antlitati ,obedtentià

71(0 n

103,

. Jegé gontibus fidem,latitiam mnado,eredentibus —

Pmmwtm

iilv

TAT

M

gwd:um,ummtcm pap lis, Sacramentis !egal:.

bus finem,inititi gratiavvirtuturobur bominibus.

brntatlur

pacemlucem vientibus [pem laborantibus,Có per.

amliiahjur

TT

yenientibns tvibuit [peciem. INempe dalares Me-

dzatoris noflvi,irriratacony sE É A excepta flagella,

n radum

acett 3 fellis poculayclavorusn Ó lanceavuinera;

n um

ex divini bujis (aerificiücelebrationememoranz

j hotren

mu,»wml)u

tv Offertier aterno Patrinatiaffampta bumae

| lt dl

Bitasiquatenut agno[cat ipfe,quem genutt,guemm

que pro [alute bomintm mi[is in terram,ut 1nter-

n Iul

pentioxe tpfius delmquenttäu: veniam, lapfis ma-

A cmojd

mt,.f]ü]ïtf atis prebeat vitá.45n eujus oblationit

gm itid n

hora,qanti fas eff cvedere, aperiumtur cali, fs

TM [

Yatur edAngeli Santls laudantexuitant iufli.cape

jtuDp qi

UW Vifitautur, campædm folyuntur , iafernus in-

li

ge!i

TDe Mifa é ejus Excellentia.

267

n a

: ge.t,fu»iftag;in þiriuj letatuy Ecelefia, Quamobré

Mi o

cálligstur,quantacsu veneratione ibi debeat ad-

"u

7

l

EW

flare Saverdos, cui confecrandi boflias atá, inter-

Min 3f

cedendi propopuloefl inzpen[aanttavitas, Huic

'u'v"/i:!kim.'jg

expedit,ut drina fit laudis amatorsreligiofus im

dj

fe bumilis corde, €$ /erga proximori erratacon«

neitog r

pelfrone compunttus. N exba fanc digna tam fancto

d

au&ore, quz legentem pelliot reficere ,& hono-

aj on

remcultumq; erga divinum hoc myfteriü excitare.

X

C AP.U.T'IX.

N

o b

Defecunda Milfa excellentía, quàd fit (acrificifi

Aj cydbta

-quo maximus Deo bonosdefertur , adeü gratís

i j

acceptud, ut rale A€re

aturis offerri nibil poffit.

ib

ii M

dul

Ecundam Miffz excellentiam fic deducimus:

aob d N

Miffa cít lacrificium religionis & cultus divini ,

u,nhgm:mm quo fummum Deo ob(;quium & lonor defertur,

*

adeó

uliudi M

gratum acceptumque, ut nihil eiia mundo

—

comparari poffit. Et hocaffirmat D. Laurent, Jutti«

M

niagus in hunc modum: Saze sl[o alio facrificro

—

Bonorifeentiizs la&datur Dens,quam per altaris

immaculatám bofiam:quam pracipue,ob dwine

';migb'mubliä;'

laudis exhibitionem complendam , Ecclefia (ue

p Mp W

n

Ghriflus offerendam znflitnitupfrus namá, pa[fio-

ng,»lwuw

mis €$ bumana vedernptionss 1n eá m)[ce cele-

brantur myflevia, Pidestgitur per[picue nulluno

j

mu'»[nl '.

l

acceptabilaus Deopo[fe offerri[acrificium.

j

Hoc ita e(fe & ex fupradi&tis colligitat , ubti £s 5ce

Mffmx:ff,imi»'rw.

Y

- oftendimus in Miffa offerri Unigenitum Deo Pa- "* Ail £ c .

u)

ul j

tti cum omni thefíauro meritorum , quod rantz

m d

.;ï

dignitatis eít & momenti,ut nec omnescreatucz

jutt i i

v;m:'/(

oblatz. ulla ,ex patte xquivalere poffint : in quo

f

fummus Dao cultus exhibeatur & ín immenfüm

Tf

n'i-

major oblatione totius univerfi: in quo fiat ag

uo

j fim

264

y;tlä' l

Tralfatus HI. Cap. ïI'X.

[

Ya 17,-!:

tio majeftatis & amplitadiois divinz, qua fibi in«

n

i

tradf.e,

T

$. .

7* fiaitz vittütis facrificium poftulat offetti : ut fuprà

i me[.'i

l

declaratum eft.

dexit s

Nullhcre. — Nec tantüm id maximé gratam acceptumque

ynd

atuaniü eft,verüm etíam,ut magísproprié loquamat, nihil

UI æümu

per Gha-

eft quod gratum umquam fütt, nec effe poteft, ni-

Uq x od

Am|

ftum po-

fiin virtute hujus facrificii: quod Parer zternusin ;

l

kgmm- |

teft e(le

i

accepta.

Baptilmo & Transfiguratione filii fui voluit figni-

5

Q ( an

Mastb s. ficaveHicefh filiusmeus dilesbusin quo mibi be-

ï.,amythm??

& 17

ne complacui,quafi dicetet : Hic per fe unus mihi

i i 'c'üiïeïF

aol

placer, cetera veró per hunc, & per merita ipfius,.

& inquanrum ei(imilia funt; nec ullaalia ratione,

näll jngant

Epiref. 1.

quod etíam dicitApoftolus:Gratificavir no3 in di-

i

leclo Filio fuo. Omnis gratia; quam nobisimper-

m ts

uvit , ex Filií.copiofiffima gratia ramquam fonta. .

d t

Ieatt. 1.

dimanazir,& Evangelfta p(oüqmm dixiffzt:Pidi--

hls

[

Quid hoc 9? £

loriam ej25, (Ícilicet Verbi) glorzam quaf

fitgraua Srigentti à Patre , plenmum gratia 68 veritatuss

nf

progratia ftatim adjunxit: Erde plenitudine ejusomues acce-

sgiic

pimus grattam progratiad.eft omnis gratiacu- ;

of n

jafcamque gradus vel conditionis nulla excepta,

immg-hum M

plenitudine Chrfti procedit,& eft dícendi modus

eileinln

Jo). 2.

apudHibreosficut & illud: Pe/é pro pelle. & eta-

i

&da

que labet bomo , dabit pro anima f[ua. Fluic

EPhe. 4« con

pnatn]

forine eft,quod Apoftolus alibi dicit:V sdenig,

d quiscnl

noffvim data eft gratía fecusdim wen[uram.

m rida

|

donationts Chrifii.Ecenira. cettiíIimum eft , om-

vctilzin

nem gratiam tam inhomins quàmin Angelisà

|

! at

|

Chrifto deductam effe & deduci, nullamque fore

m,mlüïl

creatutam Deo acceptabilem nifiin illo & per il-

t ag

lüm,(equitm* etiam nihil poffe e(fe tam gratam &

Ettgdy,

acceptum, quam facrificium Mi(le, quo Chriftus

ïgpcrunmstl

cum omni camulo meritorum immolatur. Unde

X*J!fobuju;&än

hec paullo fuus exedti opesz pretium videtus

L

$i

[ le" l

De Miffa & eiu; Exceleptia, 209

'ïï'ldiwm,g'n

Sicaritas, qua omnes omaíno 3ancti jam inde

rior eft

Mi(ï'a gra«

M

ab orbis principio arferunt, & ex hoc in finem uf-

ompibus

que ardebuat , fi merira can&torum & praconia s;5 a.

, f ic

Deo fa&a cumulentut , fitormenra Martyrum & rum meri-

At

cataftz , qui heroica fortitudine vitam & fangui- tis.

t fxfklp[]ldk

ném Chrifto profuderunt : fi vittutes Confeffo.

ttrgem,

rum,Patriarcharüm,Ptophetatum,Monachomm,

:ciïitbivoluüüg:

Eremitarum, ceterorumqne omnium, qui alio ge-

hvl

nere mattytii magis prolixo & certa quadam ratio-

V

Dcpthemi

ne magis difficili (eipfos cruciaverant , & jcjuniis ,

lo

vigilixä,omridnc, rebelles fregerunt appetitus: de-

al

nique jungantar omnia obfequia Deo prattita ,

stf

quamvis gratiffima, praterita. prxíentia , futbta $

d

nontam perfe&tam laudem & honorem comple-

Ua t 1]

&entür, quàm vel eafola Milla , quam Sacsrdos

:quamdïiüf:lm

humillimus & pauperrimus celcbrars.

' Sciendum posró, caritatem cujufcumque Deatt

dj n

inclis perfe&iorem longe eífe & eXcellentiorem

(u(u;'! sidt

um

ca, qua fan&iffimus quilibet in terra accenditur ,

dipii at

quia nimitum fit carizas illius,qui divinam effenti-

iil

am contemplatur. Hinc Chriftus Dominuscum

MWM

extuliflet admpodum fan&titatem gloriofi Baptifte,

gt

quo ma

jot natus de muliere non fuiffez , addidit: ,,, ;

i autem minor e[] in regno calorumymajor e,

WWW".

;Müfäïm !

illo, quod ita cüm fit, ut przdi&a magís xftimen-

tut , hoc fübne&o : Si cum meritis San&dorum in

i

ml

(v

térra exfiftentium , conjungas caritatem omnium

m &

Beatotum in cxlis tam hominum quàm Angelo-

;ham'MW j

La

tum, etiam facratiffimz Virginis, quz ceteros im-

U Ld

n

maniter antecellit : hzc fic in unum collecta mi-

ubll"f"[

H

fimé exequabunt honorem & reverentiam, qua

ip

,;fxfbn

lf

Deo pet unius Miflz facrificium exhibetur.

u

- Ratiohujus & dictoram eft , quia (ut fü

pE dex- Tmä.c; 4«

rotim

/

glizavimus ) in ompi Miffa Chriftus eft B*i&cif*f $o

A€

d

w

"

270 , Traddatus fII. Cap. IX.

Inomni

Ijg.'ä«

r d

lis Sacerdos , qui ut talis a&uiplum offert facrifi-

k

j

Miffa

Chriftus

cium: munus veró Sacerdotis eft colereDeum:un-

«

u

,

fnaximà

deia MiffaChriftus eft,qui maximé colit & hono-

"

wmm

honerat

(i Md

Patrem,

rat Patrem , ut defe&um noftrum fuppleat : ipfe

"

principaliter gratias agit. Etcertü eft omnes fimul

nodOï

* ïæül

ereaturas non tantum poffe deferreDeo,quantum

5

« o

FiliusDei;adeó ut facrificium Miffz, tum ex parta

ag

ejus, qui offert, tum ex illius, qui effertur , excedat

m

maximé omnem religionem & cultum, quià qua-

ia

libet creatura poffet vel conjun&tím exhiberi,

gl

Quapropter videant Sacetdotes, quàm ingen-

:«zonkcqüïï*f'

tes divitias mmanibus fuis comple&taatur ; quibus

n m 2

defe&um humanum fupplere (*äucantx& faam di-

m

tare paupertatem. Pudor eft, ipnominiaeft, effa

quarigit

eos qni facillimé ob rem nihili tanta mz gnitudine

Jrad.7,

thefauti (e exfpolient , quia (cilicet negliguntani-

£4p. 1.

mi fervare putitatem. Sed hoc fao loco diligenti-

€ fe4.

aR

üs, nam figillatim de eo ttactabitur ; nunc propo«

semm

fito it;x(ï&amus.

lu

65 .

v

Y Sta confideratio nobiliffima eft, & eamà viro

m

Erdtier lo-

'.inmäï::im,(

'annes de

do&o juxtà & religiofo perícripram effe, mul-

tür afficior , ills veró tali utitar ftylo & ratione

ügatm

los Ange-

les, Tradk.

fcribendi, ut facile credam infpirationem fuiffa &

i &j

2.4de la

mmlmäm

tefponfur; quodoranti redditum fit, ( nam fatis

lulba af-

| lnl r

fritual,

liquec non effe degenerecorum;quz in fcholísad-

Dotte lo

£n la 4d-

difcuntur. ) Unde pro majore di&torura explica-

gatínpus

dison al

tione, & coníolatione Sacerdotum , éam hic in-

( 1g

iümSzamm

feremus ab au&ore fuo pofteris comtmendaram «

z

fic vero ínfat,

ol

Cogitanti mihi fepenümeró deMiflz altiffitnis

mmpmgz

syfteriis , ( quz Chriftus amore moftri commu-

finin,

di facieng

:r:xicavit, cotporis &Sanguinis eonfecran

potefiae

w. Ct? lïv j

Pe Miffa & ejus Excellentia. — 271

pdtcfïatcm,comc&atus nos üt (acum agaremus fa-

miliariter, & quotidie feipfo veíceremür ) id, in-

Q

r

quam; eogitanti, femiper ea gloria & dele&tatio ,

Mi (

quam Patet eternusin Filii fai oblacionefub vela-

minéSacrameoti petcipit, ram grandis & eximia

"i dongg

videri folet; ut Angelorum chori Beatorumgq; tut-

Iu

zlifüä,rümapz

ma nullam feré pfæ lrac conferant voluptatem,o-

ra enim creatüre,quantumvis nobilia& heroica,

ln d

Dihilfaciunt ad opera Creatoris, Sacerdos etenim

Tohtigs

t

offerens Datti eterno autSanti(lima Ttinitati per-

fonam Filiin factificio MifIe,offert DeümDeo,&

adom,qz',am

perconfequens laudem , gloriam & gaudium infi«

nluld)aawyr:ïw

nitum, omne denique bonum,& quod durabilem

tl

continet bonitatet, Angeli veró & euria caleftís,

pl d

quamvis przítent obfequia officiofiffima , glortam

jtntmpi

& laudes Dco perpetim decantept, cüm hocaliud

ditruls

fitgenuseblationis , que tanti valet ; Deuro Deo

Vr

no» offermnt, ac proinde refpe&u divini hujus fa-

ia

crificii quafi nihilum reputatut.

Hanc coufiderationem excepit altera non mi»

L

norepondere & momento ; videlicet de beneficiis

d n

fummis, quz Deus generi humano corifert, & ra-

tione dihg-ntïiiïuna', quam habet , utab omnibus

g

diligatur & ametut , nec vulgais fibi honor de-

feratur aut gloria ; fed que immanem & infini-

.m(gïmimï

1am laudem comple&atur. in hac cogitatione

"

fenti animo quoddam illabi refponfum ,. quod

um

menetet, í1 eó anhelarem , nihil id zqué pofls ,

as W

:quàm fiin gratia & dcbito apparatu fanctiflimum

a o f,

altaris Sacramentum excipiatur ; & poftquam re-

7 Poffdï(V

cepum fit, & in pe&ore reconditum , cujus tamz

quam rei proprie dominus fim & difpenfator ;

,numchä

turíus idem à moe offeratur Patri aterno: idque

hat

fiat quanigciüs in loco- maxime "apto devotio-

-

*

Dl.

j

5

n

272

Traéiatus III. Cap. X.

)wa

"

[

m ^

ni. Hxcautem oblatio cum intimis detideriis, & j

m (

amore voluntatisaccenfo, cum alca fubmiflione &

i

k AW[&W

teverentia pexagi debac. NNam Deo cüm talís ob-

j

latio ttanímittitur, &mul offertuc gloria , laus, &

WWW

gaudium ínfinitum ex parte sjüfdem oblationis :

y Päew

quod nec Angeli, nec Beati in czlis

/

ag

ao

tatione poffunt.

pexf?ccrc pll:f

a

gt

C

APU/TIIX.

;m:iiozqniä 9

Miffam effe vem maxime acceptám Humanitati

Chrifli , facratiffmà : Virgini ,Lommibusque

Mc?lmlx p

Sanélis

d lt

£m vqrs'a infuper 68 grandi ex-

- Xentisa.

yin m

rl

-

ET

—5

Mu

.Etciam Miffg excellentiam ita cdlligcmuvsä:þ-

Miffa eft res maximé accepta factratiffime

m

Humanitati Salvatoris, in qua cantum ei praíta-

.Q&dm:mudä&

musobíequium , quantum in nullo alio przftare

ag

poffimus.Hoctam generaliter dictum,ex eo, quod

ag

immediare retalimus, fuam accipit veritatem,

ETE

Sicut egim volantas Chriíti maximé convenit

EM

cum voluntate Patris : & hic , ut explicavimus,

d. qu

Íammam ex Miffa gloriam & honorem percipiat ;

T

certum e(t , quód anima Chrifti eodem. honore

bin):

: Joan. 4.

dcle&ecur, cüm,ut ipfemet ip vivis teftatus eft ad

tintst

lioc veneritin mundum : ut faceret. voluntaretn

"!

Patris: hunc autem fuum effe cibum & volupta-

Iu

tem.Enimverà rationem magis propriam invenio,

odj

quód in Miffa reprafentatio fiat' paffionisac mer-

ïllhibtquy]

zis, omniamque myfteriorum Chrifti

P

] Salvatotis.

Viemprgr

Pro cujus declaratione

'WI'HMM

Advertendum cít, quód San&i ia

ia valdé

"Mlrqe du

uifle no-

ümfb

ex iis afficiuntur quibus (c Dco gratos f

vetunts

7

J (44]

at

De Miffa e ejus Ex»ceäe?tia. —— 329

vérünt,dum nobifcum in rerris verfarentur : & có

l

lii

tl

majorilla eft lztitia, quó eafuiffe acceptiora coge

i Ingmw

N

noícunt, Adeoque íd verum eft , ut quiliber San- San&i vel-

wag]mh&

&otum ultró fuz cederet felicitati,ut itezum iterüe " 6nt rurfut

1ton dj

De

pati, ut

que patraret,qua Deo novit acceptiffima,&c dif-

*

O, qua&

u

cillima quzque pateretur. Martyres quidem de gra

ta fci-

fuistormentis & doloribus mirificé letantur;Mo- utir,effer-

machiEremirz,ceterique Confeffores,de fuis jeju- *ent.

IY

niis,vigiliis.corporiscaftigationeincredibili fruun«

£m

tur gaudio : quin oprant, ntlongé majora pro Dei

p w

honore pertuliffent , cum veró fieri non poffir,ut

Áprt n

zutfum calamitatibus hifce fübjiciantur, letitiam

quandam acsidentalem petcipiunt , càm eorum

memoriam agimus in tertis, & mattyria , labores,

merita emnia Deo offerimus,gratias dando, quàd

i is lgt

ele&osfuos ita animarit, ut ín obfequiis przftan-

u hais

: dis omnem laboris moleftiam perpeffi fint.

g

Quód autem nulli San&orum, conceffum eft

quhágit ^ humanítati Salvatoris, quz, quia unita Verbo di«

«ümm vino,que voluerit, poteft efficere; ewnim cüm

4 jv

videret ex paífione fua & morte fummam Patti

g n

lztitiam & honorem obrigiffe, fcivir & potuit in-

j

a

U

venite medium , quo illa ipía (zzpiüs repetereturz

tantaque illi gloria accrefcerer , quantam ptima

giin

sf

vice recepiffet » quod hac ratione perfe&kum eft,

'excitatus quippe Chriftus à mortuis & ia celum

f

"

fublevatus non. poterat iterum morierido pari ;

ln

quaptopter antequam moreretur;facrificinm Mif-

br

r

Íz otdinavir, in quo tam gcalitcr paífionis ac mor-

)

uf

d

tisexhibentur myfteria, üt majori veritate nec paf-

fus nec mortuus fit: nec tanciim exhibentut , (ed

hrorm

& mirabiliter exercítantur, perficiuntur, repetun-

tur t offertut denique idem Deo Patii facrificium,

qll

i,

quod in cruce Filius obtulit , eodera quo tunc,

11 [CDW Ó

pon:

yl

i

q

274

Tratdatus III, Cap. X.-:

h

pf

sl

pondere; merito; valore: quod & fufhciene fit,ut

n».mmw

idem, quitunc honor & gloria accrefcat. Hoc &

1l

lii gca

nos perficimus , dum Mitfam celebramus : ünde

Matgum

Chrifto Salvarori, quod dati poteft, maximum ob-

p

lmm

( uX

fequium exhibemus , & in'hàc nos magisoftendi.

ydbio

inus fervos & familiares; quàm in qua

Wocul

mundo continetut,

P

Vis r€; guz

p

m

p

T

tl 04

»

B. M.

N i

^'Tenim

, Patres, proeximio munere, & oþti-

gindomctor

JEfimare-

"m

debemus ,

4 ma orte oportet, zftimemus, nos habere id ,

id nobis

-unde obfequium aliquod przftare Chrifto, illum- &j t

dv

efle, quo

- que reficere poffimus , ac potiffimüm cum noftris

Deo grati hoclaboribus non conftet ,4pfeque e

a nos religio-

Diipttà

e(le poffi- & ob(trinxetit, quippe utilitati noftra iftud come

£Dus.

(uigi

. paravit : utque foretomnino urile & fruc&tuo(um ;

jegtint

nulla pocait miferia frangi, nulla incommoditaw :

dl

debilitati,

«

wje zi

Deipare

nod defanctiffimaCh

& SanGis

Qu

tifh humanitate dictum WWWM

nibil Mif. eft, proportione

de Virgine facratiflima, & quo-

t

nec enim ipfis fezvitus

ságratius ! |ibet Sancto dici poteft :

u

offerri p9 orariffima exhibetur , nifi coram nomine facrum

deiüpitae

te

Miffz officium Deo offeramus.

andre, uf

Non quod ullí Sanctorum, aut Deiparz.

s

nian. g

-modi facrificium liceat offerre , ( hoc enim pet

mm.qw

Conc. Trídenr. probibetur ) fed mermoriam ha-

iil

: bendo meritorum &Deo grates teferendo pro be-

gt

- neficiis inipfoscollatis, & ea gloria , qua in calis

titptiig

perfrmuntut; eorundemSanctorum merita cum ip-

wriftdrini

o facrificio ; licetofferamus San&tiffime Trinita-

FTrater I

.

lt r

anues de

I 5

, ut defe&tus noftri reparentur ea ratione,qtia fu-

l

autil int

los Ange« prad

i&usAu&or hoc ipfuto confideravit; ait enim:

3t0t0s D

Jos, ubs

&Si velleta

liquis, àt pat eft, Angelorua Principi

tidrin d

orem

frerá. & Reginz tantam gloriam raatmqne hon

E

cfef-,

tll

(

L (

De Miffa c ejus Excellentia,

t a ia

27$

defe:te, quantum ipía promeretur, eodem ardora

tl

voluntatis, eadem reverentia & fubmiffione, dum

AU lt

Miffaabfolvitur, aut communio percipitur, offe-

"Íptd n

ratcaftifimz Matris amplexibus dulciffimum Fi-

Venty m

lium, quem ín ftra tunc habet potéftate : quam ob-

u

lationem procul dubio recipier maxima cum lari-

tia,ó majori gloria fibi ducet, quàm eam, quz ab

|

hominibns aut Aogelis qualifcumque offerretur,

& hoc fipíis licebit facere , quamdiufpecics Sa-

2 t t

menti in ftomacho non confumuntur.

m r

as

Eadem hzc oblatio cuivis alteri é San&tis potc&ï

offerri; fetvata, quam diximus, cautione, eorum.

vifinimsadi

fcilicet nomirie, & tum ad honorem ipforum, tum

j (:qu:cauasl:-;

Dei omnipotencis.

ial

Quandoquidem igitur páteat clariffimé , qxuan,-?,

vt

tam Deogloríam & honorem deferte poffint Sa-

nüla icoca

cerdotes ceterique Chtiftiani , quantam letitiam.

Auguftz cxlorum Principi , omuibufquecivibus

Bmrindt

curiz czleftis per fan&tiffimum altatis Sacramen-

tum ; videant illi, quibus hec innotefcent, quàm

g in o

? "

folida nítantutratione , ut totis viribus conentut

j

e(fe re&é difpofiti, ne veluna diesdilabatur , quá

noncelebrent, aut faltem divina illa communio-

W.MDUW

ne paícantur. Ad quod excirari debent, quiamis

m&mh WU

nimé easlatet, quin tam grata & diti oblationa

omne id;quod petierint adfalutem,à Deo, à Vir-

"

ag

p

gine Matte, à San&is, adepturi fint : nec enim

aliud poterít imperrare, quod hac fa&a negabitut ;

"

i

r

porró fiduciam Mtatti oporter augeri, quia per eam

1]

oblationem , quam modó jam di&o San&is offe-

n

rimus, illos ipíosnobis conftitnimus interceffores

gt

pant?

i»

& patronos. Hactenus Joannesab Angelis, cujus

Aïl (

hzc do&ina, dubium non eft, quin futura fit le-

ut lnv

2.

[)

gänti utilis & jucund

1

S2

$ 1l

M

i

J

l

376

Tradíatus III. Cap. Xl.

M Ü

$. II

]

Id

(

Lura hic adfeiti poffent magna & eximis:quz

"

umcücü

« oic

sl

g

fi pcrtra&arcmus, inimmen(um excurretet o-

tàtio: uade fuffecerit hzc fub brevitate ttonfcur-

p

SM

d [cquitut

m

rerc, ut aliis liceat diutius immorari.

.;äina

Excellen-

Dicimusergo nihil effe, quod parem Beatisin

NT

tiz Miffa

incom-

cxlo tam Angelis quam hominibus afferat lcetiti-

gnonnulh* a

àmMiffz facrificium ; nihiltam fru£tuofun

gm o

geudio,

amqu

morta

libus: nihil efcacius ut liberi fint;qui in Pur-

ssl

atorio cruciantur: nihil denique utilius,ut fpirita-

gt

j

€

s divitíz omnium animis procurentur : 1dq; tan-

"TT

tàcum excellentia, ut nec illa.qux interdiu & no-

r lem It

&e opera bona & cum eximiis virturibus conjun-

W-*m:uu

&a agimus, unum habere mémentum poffint, re«

B

foe&tu Miffe, qux rité fueri&oblata.

g Q

ferret, ut mie

Adeó ut quamivis illa tantüm con

ix;niüaä |

nori labore commodis no(tris ftaderemus, huma-

s ial

namq;

ditatemus inopiam meritisChrifti; fane ju-

ao

fla fatis fuperq; olfet ratio,ut omn

i diligentia &ftu-

IPNTE:

dio, purifque mentibus ad divina accederemus,

a r

il

CAPUT XL

av w

Cnltum exteriorem in. Miffa effe neceffavinm ,

inyt, o

Va v

quiaper bunc Deoob[equium praflamus : item

de antiquitate &À gravitate caremoniarum

a,

tüm-rum

Eecle[ia: ac de magna religione , qua ad illas

ttdfidityi

praciseobligamur.

t denyy

t I.

W mtriof

A&tenus pracipué tractatum eft da fan&i-

MT

* af

dH

monia vite , anitoi munditia, religione in-

terna, varía deniquc conditione fpiritali, quibus

DP

inBs

X

J a;. j

| De Miffa & ejus Excellentia.

277

infttu&am decex effe Sacerdotem, u rité füo mu-

l

nere perfungatar.

TT

. Enimveró, fiea; que di

&a funt, abaliquo ob;

ferventur ; dubium effe non poteft, quin idem gra-

4n10m [yi0]

i d

viter, decoré, culruque externo oblaturus fit : nam

ex ptimo retà (equitur. fecundum. Ne tamen

a

huic do&rina defit aliquid , neve non abíoluta

la

zi d ln

perfe&taque fit inftrutio Sacerdotum ; de fecun-

alitumtiunf

do etíam nonnulla adferemus, prafertim hiíce

feifnainhr

communium temperum periculis, quibus magna

eft religionis inopia, & quoad hoc pun&um füm-

d

mus defe&us: (ant enim rati Sacerdotas, ( quam-

VE

vis numero multi) qui dignitatis (uz memine-

,quzinmdukm

runt, & ea notunt implere,quszipfis in hocab Ec«

r

clefia pra(cribuntur : unde rhultam falireoffene

ml

fionem ipfamque dignitatem in contemptum ad.-

)u

j

daci, neceíle eft. Qui reatus aliqua ratione-major Non po»

e(L,ac proinde minüs poteft excufari,quàm ille qui teft exea*

du t

indefe&u fan&itatis & internz affe&tionis com- fati érror

inexterme

g

mittitur ; in hóc enim aliqualis manet excufatio ,

tu.

d

cüim non tam facilé ea acquiratur innocentia &

WWW

putitas , qua fufficiat ad dign? celebrandum: eft

-quippe ad id neceífaria omnium virtutum exet-

1*

citatio: homines vetó pervetía nature libidine

ducuntur, cujus non illico domantur appetitas.

l i i

Scedutcultus exterior adhibeatur ; nulla eft tan-

i

ta remota , quin potius facillimum habet cona-

] xus?l'f"

i

tum: (ant aempe huic faa inftitutálfque obferva-

Wlfw

- tediflicilenon fit : & quibus ob(érvatis ín illo pec-

:gu"

carum effe-non poffir. In quo , cüm res fit fiuela-

bore, meritó offendirar Deus, fi viderit negligen-

T

tes, maxime cüm bic harear,quo miniüs grata fibi

iniS;

obíequia preftentur , & nos ipíos reddarous in-

]

.. dignos, qui ad tantam dignitatem fuerimus ub

ile

m

mati.

jj

S3

-

r jl

252

TTraClatus IH Cap. XI.—

Qlj dega

mati. Hinc forté, ( quod mihi cettiflimum vide-

ceicnex

gt

terno cul-

tut ) afferendum eft ,. illum , qui exterioti culta

; ggiti

igth

tu, de-

non celebrarit, interiori etiam cariturum,id eft,

Wumu

feier & — puritate, fan&timoniá, attentione, & ceteris, qua

ho

ininterho. ad id requiruntur ; nam hic videturlocum habere -

dt£s16,

ml

illud Chriftí: Quwi ia modico iníquus eff , &4 in

majori iniquuserit » certéin reminimi laboris,

j

uimtt

quàm ad Dei cultum novit pertinere, qui fiiam

m

,,M.!m

f mü

gum&ü'f

oftendit perfidiam, qualem hunc effe in iis, que

P

magisardua funt oportebit ? unde id fernper mihi

viíam eft confonum rationi facilia proctitare,uc ad.

gt

D

' difficilia poffis adfpirare : & i fuetint Sacerdotes

àminiit 9

infervandis cercmoniis cultuque externoreligios,

im&üa [min

mwz')ïfvmd( |

r

opinor majorem idcirco fore gratiam;qua ad diffi- .

ciliora penetrare poffint, & interna difpofitio cor-

IU

chxmüü

?

fTsc etate

rteípondeat extetnz.

.

(

ii

Wmmuf(ülm

cultui

Huic rationi major & efficacior. fubjungitut :

U

Miffe ex- hocnimirum tempore decet tmaximé Sacerdetes

terno ftu-. & Ecclefiafticos incumberein cetemoniarum ob-

guei u

, dendum. (ervantiam , cultufque divini per has promotio-

zi

L

Xïi&?mliay m&m

nem; (ünt enim nunc hzretici , quiilis bellum

ais

indicunt, arque incredibilem voluptatem ex op-

pieffa illarum religione aucupantur. Atque ita val-

PTTI

dé confentaneum eft , ut qni nos profitemur effe

ET.

ia

. Catholicos, & Dei gratiá filii famus ejufdam Ec-

clefiz univerfális, conemur eorüm obfiftere cona-

/ltyin

tibus, & turbulentoserrores impedire : quantum

E.

veró hi lingifis detrahunt,tantum augeamusfactis, ^ du

-& cüm temeré«eas condemnant,nos cum laude ex-

Disteoi

tollamus. Cavendum unic& ne noftra torpedine w

& negligentia ipforum corroboretur audacía, &

uzdisd,

falfitas animetur.

LOT

vf

1pltzqug

$.

[

MAC 'IL

Der Mäæ e ejus Exc-eäen?ia: 279

Whma'hïm

TTR

NI

Ro hujus intellig

entia & fundamento notan-:

V ii

QGïaD:;us

P

dum c(t, quód cüm homo corpote conftet &

Créator

t f

animá, & Deus fit utriufque architetas & Domi-

eft corpo-

tll

nus,non tantum homoteneatut anizá;fed G cot- ris & ani-

hi

poreomnem exhib

ere Deo reverentiam & hono- ra, debe-

tur illi ex-

^O DAD) g

rem:Corde enim Greditur ad jullitiam,re atttem

terior &

At g g

coufejjia fit-ad falutesm ; nec (ufficirmente Deum

interior

i n q

colere; vifi cumdem extcerno culta venecemur.Tta

cultus,

"itilest o

in mundi exord:o,homines pfi & fandi Deum cac« Rom. te,

du

perüntcolere ceremoniis externis, ganua fl«&en-

foerieht

do, manus oculosque in czlós elavando;altariaex-

tectcnd

fituendo, facrificia deaique offatendo. inftinctu

1gratiam,qunäää

naturz ; ficut de Abele conítar, cujus exemplo &

alb

poftet: excitati funt: quorum nobis Scriptuta lo-

cuples teftis ex(iftit. Profanis veró hiftoriis idem

T

decemur, multos fuiTe Genriles; qui (aerilego cul«

mj d

tu. & vatiis ceremoniis 1dola fua venerati fünt:

st

demon enim , qui in his colebarar, pro fa&ufuo,

quem haber fingularem,& invidiá;quá flagrat per-

TO

Gen. 9*

tinaci & (tultá , utdivinos fibi afumat honores,

Cur dz-

ti qu*hsw

cüra (cicentcultum exteriorem e(Te indicium latriz:

fDonvo-

lp vt

interioris; volu:: ut fibi variis czremoniis defetre-

luerit ho-

gt At

norariex-

tur j & Scriptura teftatur quód Sacerdotes Daal e-

MMDS ?müï

terno cul..

"-

um invocaverin? factificiis & incondita vocifera-

[(15

g s

ag

'tionefe profternendo : quin & Barbarorum inltar

3. Reg.18.

"i

, atqac-fu:qncium Íe cultris lanceisque itycidcruxrf: $

donec fanguine tori perfunderentur.

7 f

Differeotía veró. facrificandi pro temporum

n

- vaiecare fuit , quód primna illa ztate, qua legis na-

urm'cäuc?ï;J l

vura didka eft , càm nulla effec lex fcripta; itanec

10

tecifa effet. ratio ceremoniarum: fed quilibet

pro m(in&u nacure , feaafilata divino effertet,

$ legem promulgavir , in ea

Ac pofteaquam Deu

í

maxi«

S. 4

3fo

w

H

Tratfatus T11. Cap, XT,

Ínlege

maxima erat pars czremonialis, ut rituoptimo fa-

fcripta

d

Deus mul.

criücia offerrentut, & debitus Deo cultus exhibe-

A

h

j

tascarg. Tetur, quibus varii mini(tri przfecti funt,Sacerdo-

fnonias

tes alii,alit Levite, Cantores, Oftiarii , Exorciftz ,

m

commen:

NT d

avit,

& fimiles: cuilibeat veré- (num erat minifterzium,

Nj

quod diligenter exequeretur, nec alienis feim-

L

yeisi

raifceret ; his porrö-gravcs erant pc;næpropo(ïtæ,

fi

- gii

k

fi vel in minimo defeciffent,quod

vitico & Deuteronomio videte cft,

peciatim in Lf-

m at

$

IH,

M

F

4gi ii

Tfi verb ceremoniis antiquis Evangelicalege

du

Cærem& :

derogatum fit: adeó ut non tantüm neceffatiz

sjilün

niz in Ec-

illa non fint, fed nec adhibere ullo pacto liceat s

jripentd

cleia (üat alterz tamen its fübrogatz funt meliores » &legis

ia i

ab Apo.

cui ferebantur, ceafentanez: quas auctor Spiri-

m

Rolif &

[v

om

tus (an&tus fanciri voluit per Ecclefiam , quam fuo

M ts

regit afflatu, & qua ea(dem per manus Chrifti

m

atque Apoftolorum traditas ha&tenus confervat :

frsanitt

quamvis veró nonnullz pro conditione, terspo-

rum mutatz fint , in genere tamen conftat (atis

R

yisniüs

Chriftum czremoaiis fuiffe ufum temperi. locoy

ij cimi

LtUe.22

pet(onz accommodatis ; legimus enim :; Poftís

ts st

Matib.2

.26.

genibus orabat. ltem : Procidit i2 faciem fuam.

rb

JMean,

*

Et iterum;SuEJevatis fefns oculis dixit, Pater ve-

uf

41t borá . &c» quando autem inftituit fan&iffi

ATU

, mum Sacramentum , à caena & cetemoniis legis

iyeeen)

E

anriquz expletis , ut novas edoceret , lavit pedes

D(cipulorum, mentz accubuit, áccepit panem in

ttgola

3manus, in czlum oculos (aftulit, gratias egit Patri,

T0tj: B

Y

benedixit pani, confecravit , & frangens Difcipu-

ä;ffor/)lfäm(

lis partitus e(t: quas ceremonias id tempotis con-

Jetfiag

- ven'(fe, noncft qui non videat.

Átistrtjy

. Chrifto dein ad czlos elevato,poftquam imple-

Vfl

qui-

Utdegroa

u of?cnt Spiritu fan&e À poftoli, ceremonias;:

bus

'HH?'HI : .

De Miffa e eiu:yExc'eUentia. a

;M' TR busin

Qy

Is

Miffa uteadum eflec prafcripferunt:ut con-

Ui ftat ex

Miffisab eifdem compofitis, & ex S. Cle- Clemn. .2

inid

Á :

[

4

menteD. Petri (ucceffore, multifque decretis Po

n. (enff. 4*

ls

l, t

0ffs & 62*

i

tificum & Conciliorum;que brevitatis caufa omit-

timus : & quia plures de hisin Miffe expofitione

W»Jm

Itili - tra&atus reperiuntur. Apoftolus quidem inftituit,

WWFWM ut capite velazentur mulieres, non item viti:& ubi

"'tibij).. nonnulla de facra communione ordinaffet;adjun-

Pït

xit: Cetera, cim venero,d:fponam.Etenim certum

1. Cor. *f

;

cít, quód cífentialia Sacramenti numquarn effec

ii

- otdinatutus, quia id uni Chrifto fuerat demanda-

mubín tum,(ed qua(dam dumtaxat czremonias pro dig-

thyim nioriejuldem ufu:& perceptione; unde ritusquos

1nittit « habemus, effe antiquiffimos, & maximam eorüm

iquatj ^ partem à Chrifto & Apoftolis, czterifque Ponti-

tHimem! ficibus & Coneiliis ad nosufque dimanaffe, con-

p Qu ftanter tenendum eft.

d n

$. IV.

T E

Es erat cettiffima & rationi cenformis, füp-

gwwnhl L

pofito, quód Deus nonnullos fibi ritus vellet És dédi.

j impendi,idq; ex hominum natura, qui corporales ,. . qui-

odl erant, minimé conveniebat, ut quilibet de his fta- Jipecpro

sisjimi " tuendisliberam haberet voluntatem : hinc nempe ia libidi-

ne care-

uuiisit fummaoriretur differentia & deformitas; caligo

tnonias ex«

)

guiPi maxima ercorum fuperítitionumq; offunderctut;

; fed necefle erat,ferrentur illi ab Ecclefía;& publi-

cogitraret .

d

' duh

ca Prelatorum atque Principum ejufdem auctori-

tate,quod Svarez doété & fapienter his verbis an-

T al

notavit: Hiritus fundantur in llis verbis Pan-

Suar.tem.

0

al

Mi t.Corintb.14.Omnia feeundimi ordint fiant m

g-di/þ.s*.

a,

yobis : £d ideo oportet in bis omnibusettam minu- [ech i.

emana

;

1 Vidüb

tilfimiy, certum ordiné ab Ecctefia conflitui-Tum

- quia fi bac velinquerentur nuiu[cujmsa, rbttvio,

ceitt

multa indecore Q imprudenter fierent.Tum eti-

$5

4m,

poffqb 4

ll

!

242

Tvatfatüs III. Ca XL-

J

m

A

l ,PJ!Wu j

am,gquiaexiflumavit Ecclefía,in tam alto ö'-þ,v-';:' p

f

maw

cro minifferio, nibil efe love exiflimandumyquo. |

a

gl

eminis maxima decentia 8 gravitate fiat. 'Übi:

j"

T

T

eptimé quadrat iilnd Cypriani in expofitiont Ox ,

j

rationis Dominwa: Placendum eft diyinis oculis :

( 2

etian in babitueorporis. Denigue quia hac unie:

jl

otmms

formitas, quaim bisomnibus lervatur,ad [Bleno

giüls n

T

dorc officii Ecclefaflict [petlat, & unitaté Ecclefia:

cómendat, C pafforum ecjus. eura ac follicitudint.-

g l

Wirror in

minta d

Etenim juftum videbatur, ut qui antiquitusipfe"

"

quacum-

at cm

legem& ézremonias fanxeraulegem gratiz iifdem

queMiffz

p

ca:emó-

adotnaret;fed talibus,quz cum mytteriis ejufdé le--

nia faltem

gis convenirenr ; quasdícimus eífe eas regulas &

s

Á

l

|

eftculpa

inftitura,quz in Miffa, & cecerisadDei culrum fpe«

lia

vehialis.

pl

Cautibusobfervaraus ; ad quas ita obligantur om«

nes;ut ear omiffio vel minima;peccati falté venia-

du

lisreatum infligatsdico, falrezz vezialis,nans,ut u-

p

f

gt

J

tamut terminis T heologicis,culpa,que in his com-

;*)WPWPWWI»H

mittítür,de genere fuoeft morralis/ícd ventalis erit

aut levitate materiz, aut alia ex eauía , qua pecca-

gt f

tü de genere fuo aut fpecie mortale;efficit veniale,

pl

$,

.

f

T

jj

T fotté dicet aliquis nimiam effe feverit

arem

lrl

A

afferere, quóüd Deus ob errorem in ceremo*

lu

niis vel minutis,& omiffionem immutationem,ac

TT

vitiofam verbi prolationem offendatur.Enimveró

I«

hic nulla eft exaggeratio, fednuda conclufio veri-

pumto

tatiss quod ut meliüs intelligatur, advertendum

, fimna

eft etiamáte minimainduci veniale peccatum, Et

hii

hoc facilé patebit-ex eo quód ill ud,quod (ine uti-

difcrtn

litate dicimus, quantumvis leve-eft- verbum . oti-

Wl

ofnm,aut inurilis cogitatio, fi vana.cogiramus ; ac

w ittim

licecid f piüs & facilé contingat; non effugit ta-

tl

m judice

men ratiun:tn'?pgccati- ; & in hocreicora

liümr,ym,ï

fiftemur,

—

W,MM

De MzJZ € ejus Euteleytia. 282

lf

fiftemur. Porro g:avius cft peccare negligenter vel Mattb.rus

j

omiffione in quavis ceremonia quamvis tninuta,

LTA

quz ad cultum fpe&tat divinum, quam verbum

nj

aliquod próferre otiofum ; multoque 1d amplius,

W"'/f diin

cüm in hac materia nthit pro levieftimandum fit ,

"&l]kfllkm

uód myfteria altiffima omnem requirant feduli-

t irur, uji

tatem & diligenttam ; idemm dici poteft de qualibet,

TT

omiffionis culpa & peecatísoccultis, quorum ta-

L

men rationem reddituri fumus, quamvís dubium

ag

nonfit minora effe , quàm illa quz in defa&tu ce-

tremptlde

remoniarum committuntür,

n

;.

Verüm fi hzc refolutio nimis appareat rigorofa

tl

ne mihi forté velut auctori adíeribatar , dabimus

ericDinml

teítimonia 'Theologorum, qui dehis accuraté fcri»

qadpam

plerant:& quorum fententia omnibus amplecten-

mj

daeft;inter ceteros deMiffe czremoniis dode di(-

usl

putat Feanciícus Suarez, hie interroganri,quo mo-

du

doteneanturSacerdotes ad ea;que inMiffati & Or-

Suarez

gt

dinatio precipiuntur,ita rc(pongct:Dica primo te -

neri Sacerdotes ad. (ervandum sntegrum vitum

to, 3. P.

ii u

85. /edh.3,

r

Maffa. prout in Miffaliffatutum ac definitum eff.

Do&rina

h

Probatur primó ex Concil. Tridentino fe[f. 22.6.

"T'heolo-

gorum

m

deebferyandis in celebratione Mi[fa. Secundoex

CirCa CX«

d

'bnlla Pii Quintiprefixa:t principio Miffalis, -

rémonias,

i fic dicit s Mandantes ac diffritlé omnibus

gummw

Difp. 84.

€4 fingulis per(onis im virtute fan&la obedientia

[Eä- 2»

"d

;.migiuwïþ

pracipuenutes , ut Miffam jaxtavitum, modum;

€4 normam qua per Miffale boc à mobis traditum,

T

decantent ac legant :neque in Miffe celebratione

j

d.

i?'

aliascavemoniásvelpreces, quàm qua boc Miffali

m

i

continentuv , addere vel vecitaré prafumant.

mirit

Quod intelligendum e[t feclufis privilegiis:ztamen

iioj,

qui illis gaudent, tenebuntur fervata proportione

qritd

€4 dicere, quain Mifalsfibi peranffo continetur.

&il W:'.;

tr.

H

24

Tracfatus L. Cap- XI.

i

i

r

Vertio accedit ratio bujus pracepti, quia bacves

g

g

gravis eff , €4 ad debitum culimm divinum [be-

M

T d

&at , utque tantum minifleruumordinaté fiaty-

y

j

guando vevo bae omijfio fit peccatii ventale, quane

do vero mertale,ex materie gravitateC$ ex con«

,

pl

" : W"MW l

zemptn vel negligentia judicandum ff , & pau-

n i

ló póft: Tertió dicendum efl,boc DECCAIMIIEX geo

nerefuocffe mortale, tamenex lcvitare materia

sf

velinadvertentia e[fe po[fe ueniale.Et magis pat-

fl

, ticularitet tra&tans de hac omiffione,id c(t,(1 omite

|

gigant

tas;aut alia recites ab his, que pracipiuntur, dicit:

;Mm (ïlïm

Quapropter in boc genere peccandi facillume evit

uD

cnipa gravis,fi materia[st alicmius momenti, Ita

qyanit

Suarez, cujus mihi opinio certa videtur, & digna;

ol

quzab omni Sacerdote expendatur. Magni etiam

m

fant ponderis & momenti, quz circa hoc Concilíi

Seff, 22« Ttidentini verba allegantur , & fic fe habent:

Judiun i

de obfer-

nantacuraadbibenda 6t ut [acrofantla [Mif-

vandss in

! luniruti

f [acrifiesumomni religioniscultu qc veneratio-

vt

o

nt celebretur quioitfacie cx;]hmqre poterit,qui

Varit

cogitarit, maleditinm $n [aeris Litteris eumyo-

|

gm,quM'm

ltrem.8 0473 qi facit opus Dei negligenter.

sod fá ne-

st

ce[[avio fatemtr:nullum alind opusadeo [antdum

DOWUT

ac dipinum à Chrifli fidelibus trallari poffe,quam

[IUTT

boc spfumtremendum myflerium,quo vivificailla

ET

hoflia.qua Deo Patri reconciliati (umus,in alta-

Dowgt "

ri per Sacerdotes quotidie immolatnr ? fatis etia

EL

apparet, omnem operam C$ dil:'genn'dm 15 €0 þa-

Tinyy,

nendam effe, ut quanta maxima fierspore[l cordis

munditiat$ puritate, atque exteriori devatioge

L

"ii

c pittatis [ecie peragatur s & infrà: Ne f[uper-

Wi

ffituni octs aliquss deturseditlis 84 panis propofi-

TWf n

tiscayeatur , ne Sacerdotes aliis,.quam debitis

Vr

boris celebrent,neve vitus aut alias caremoniat

€$ pre-

! ;mdquum

J C[/, J

| De Mifía & ejes Excelleptia, — 285

Mffll flü

h

€4 preces in7MifJari celeóratione adbibeant,pra-

Iy j

ter at qua ab Ecclefia probate , ae frequenti &

':J'ï"lrliuui

ecepte fueriut,Ha&tenus Conciliü,

VRi

(Af:daäili/nfu f

Vrtigi

APouUT - X

Quantaenra Deusolim commendaritob(ervan-

PRainj j

Ham ceremoniarum , & quam [:ver:' tATHUS

WWW

( puniverit trauspgrejfores: itemumova legisma-

t gt

Jori effe dignas veneratione.

mïwïugm.

h,T E videaturSacerdotibus nimiis ftridtum,quód

ii

'obligentur pracisé ad cos rítus, qui in Miffa

hi

& Officio divíno adhibendz funt , confiderent,

M am

quantaDeus cura olim czremoniarum obfervantia

ifulaumi

commendarit. Innumeris qua(i vicibustamquam

paruirelig

rem graviffimam:neoblivifcerentur,pracepit;plu-

ml gt

nulla hic loca inferemus.

Ti d

tibus veró omlþflis non

& L

"

l, ihlda

Loca qisdam Scriptura , in quibus commenda-

v

datur eb[ervantia caremoniarum. Et de non-

TTE

nullis pgnis transgre[Jorum.

aj

N deuteronomio Moyfes raoriturus repetit le-

ii

. gem, quam Dominus fanxerat, & czremonia-

rüt$ oblervantíam fzpenumeró inculcat , Cap. 7. Desz,

jpr u

jl

ita monet : Cuffodi ergo pracepta €$ ceremonias

jv

atqne judicia, qua égo mando ribi.ut facias, Ex.8.

.]Qmmql""'?'

Obferva €4 cave, ne quando oblivi[caris Domini

Dei tui,€8 negligas mandata ejus,C3 ceremoni-

T al

"Ti

&5 quià pratipio tibi. Iera10. E wunc /frael, qnid

Dominns petit Ate, mifi ut timeas Dominnm De-

a

WW'M ,

B tuumy» cuffodia[que mandata Domimi, C$ c«

remeonias ejus? Ec i. Videte ergo, nt impleatis ed«

u

remonias atque judscia,qua ego ponam in con[pe-

r;/ttr;& ,

n veffro; vix ulla eft pagina , quz rale monitum

W,(;&ui'!':

dul

non comprehendat. Denique c. 2£. maledi&tionis

fülmen delinquenti predieit : Quód f andire o*

m

4gerit

T

256

Tratdatus 1. Cap, XII

lueris vocem Domini tui, ub cuffodias €4 factas

J

ennia suandata ejus €d caremonias: venient [u-

per teomues malediBsones ifHLa, & 4pprehendenl

j m

£r 5 & plurimsa maledi&ta in eos congarit, quicz«

1 o Til

remoniarum legem fuerint przvaticati. Hinc cer-

tum eft,quia totiesidemDeus repatandoccmmen-

r

(mccumdwm

davit, rem effe magni momenti,& ad cujas ob(erä.

a wgmmz

vantiam cura & ftadiüm requiratur.

pninc o

Confirmatur id ex eo , quód ubi decutfu tem-

aponidi t

pomm,& Babylomcx cxulu i&Bcommodo ceremo-

g t

niatum ufus pzaé defeciffet, voluarit Deus per. E-

g d M

zechielem eas renovari: quem his verbis huic mu»

m&oczumomu

Execl,.4. heti deftinavit : Pili bomimis poue cor tuuma , (*

UMI

vide aculis tuis, C auvibustuss audi , omniaqua

q danfnL

ego loquar ad te, dt tiniverfis caremoniis domus

Domini, 69 de cuntlis legibus ejus ; & inftà: $a-

gl ag

At t

cerdotes autem (* Levita filii Sadoc .quicufladi-

Mm u

erunt caremonias fanänaru mei, Ctm errarent

z..unamcm.f

filsi Ifrael à me; zpy jaccedent ad meyut mzmjï'rm:

gn o u

smibi, & (labuxt $n confpetlu saeo.

ial

Clarum eít; quanti Deus czremontarum aftí-

L

^

.

ia t

maric obfervantiam

quod & inde conftar, quia

3 a i

Lewis.;. minimum in hac defectum atrociter cqüygant.

N

In Levitico mandatut : 4pima ff pravavicans

At

N

esremónias pev ervovem peccaveritofferet pro de-

ubl

Itilo [ao arietem iimmacularum de gregibus. Quas

li

lex digna eft confideratione, ut , quod dícimus, .

pondus habeat & momentum. Prætercam(acm

myünu I

rv

Litteris reperias poenas & füpplicia , qux ob erto-

Tttialtgy

rem in cremoniis, quamvis levis vidcretur, infli^

D Wt

xit Deus, fed cümalteri propofito relata fi ut, Itic

minimé referentutr.

I lgt [

Aj

98 Ul

$. U.

:

!L p

dDe M/fq C* ejus Excdlmfiaf 257

"'"Wu/fm,,ü

7M

5- [I-

N

' . f?":(!t/;r:&u

mæügm'l'sa

Caremomias . Ecalejx'; mag

is. effe wm;raäilu

Tutitii H

' quam veteris Tefdamenti.

lt

20 dl

fotté cui videämr, idtem porisv;i)enclquidem,

M

aSI

cüm ceremonic majori erant numerto & au-

,þiüm;[m €koiitate : nunc veró non ítem : quialex gtátiz cam

lt

cztemonialis non át ; advertat ille mecum dili-

nbf

genter rationem hanc retorqueti poffe, & retor-

TAE

quendam eífe. Nam fitunc , cüm tantaerar mul- -

titudo ceremoniatum, & quidem in rebusleviffi-

i n

d Md

mis , punita fit tam acriter velunios tranfgreffio ;

r n

quid modó fiet, cüm pauciores numero ceremo-

niz íint , ezquegravioresac proinde majoris au-

mjm',& ii d

&oritatis ? f enim ille in tanto eent honoce;quia

iil

atj n

figuificationem quamdam figutatam pra fe fer-

zremoe

um

Tent ; umbram certé. fututorum- myftetiotum :

niarum

quanto majori erunrin veneratione quibus my- Ecclefie-

i

ftería jam prafentía & impleta conficiuntar,ado- excellen

yacnin?

tautur ? illatum eratufus , ut rité aut agnus , aut **

bm,&mnüï,

/vitulus., aut eju(modi offerretur , at arca feede-

tis panes propofitionis tradtarentur cum honore

, nti

p

,& reverentia : noítrarum veró emnis e(t ufus in

,.ï«mmxm

!

confecrando & offerendo Corpus & Sanguinem

"

Chrifti in tractando & colendo ca viva & vera

mmühu!(ïw

miylletia , qua per figuras illas & umbrsszuifi«

d

cabantur,

d

?

y&lUW'g

. Etenim fecundüm hoc ca excellentia , quam

g

habet veritasad figuram, corpus nacurale ad um-

j PIO

bram,; homo viyusad pí&um, myfteria novaad

vetera ; eahdem habent noftre cetemoniz ad an-

liquas; undeelicitur arguinentum : $i iftas Deus

tan-

j

T

245

Tradfatus IIf. Cap. XII.

, W;pmw

tantum zftimavit, quid dicendum de noitris, qu

maximé autecellunt ? Una eft differentia, quód id

ii

p

tempus erat tirmoris & juftitie , ac proinde nufla

v

gt

yii

etat mora fupplicii: ut fic peccatis abítinerent, nos

Íuo malo iníftruerent, Nunc autem tempus eft

l

, d

"T

T.

gratie & mifericordiz : hinc Deus tam patienter

óm

differt emendationem, & expeGtat, ut ipfi nosad

yi h

frugem bonam convertamus ; fed procul dubio

PX CTS

gtavior his peenainfligetur, qui Deibenignitatem

;mefw E

fuerint afpernati,

i dnto

PU

5.

III.

gt

; ag

Ceremonias cultus divini vité ek:r:endm effe :

id docerí eorum exemplo , quí magna buma-

s 1in

nitate €$ ob[ervantia Regibus terra famn-

"najtivin

. dantur.

NT

Radicta,ó Patres, coníideremus,opeta prcu"-

P

pucut

um eft: videbimus enim,quantáDeus curá cate

sgmf&mus D

Sac;erdoi

remoniatum obfervantiam commendet, quantaq;

tes Deo

TT

feveritate puniat delinquentes; cogitemus, qui fi-

t k

ferviant

amore.

mus Sacerdotes nempe , cujus munetis dignitas

Al ln

hoc peftulat,ut cogitemus; id veró munus curiosé,

"df

graviter, omnig; decoro, quantum fragülitas per-

tl

mittit humana , excquamur , non timore poenz :

güs t

[quamvisis etiam (alutaris (it, & o0 carere , foret

[ m

temerarium]nec enim tam excellenti munere fun-

^ Bs

gemut prz hoc timore, qui fervilis eft, cüm adil-

nj lg

lam nos Dominus extulerit amplitudinem ftatus,

2066

ut dixerit nos non fervos (ed amicos, quibus my-

þfibugquæ,m

fteriorum omnium fecreta communicavit.Proinde

*5 ten

de tanto nobistitulo gratulari poffumus & debe-

mus, refpondere znagis füummz crga nosbenevo-

o

Raf

yfteriis

lentiz officiorum gratía, tamque divinis m

" culta

IE?PW) D

3

D

MT

; D'e Miju & eiiu Excellentia,

'mdumdg j

289

al

«ultu & religione: ut nos nihil deficiat , quo minüs

lz

amorem licet impari amore compeníemus,

| t

- Potró res humasz quamvis humiles ad tam

D.

eltà tamque czleítia nobis.calcar: fubjiciunt,

St:m r

Quanti non zítimatur Regi effe à cubiculis?

At )u

quàm non de ejuímodi officio fibi gratulantur

inirutips

Duces ac Principes? clavem auratam geítant in

zl poaddà

cingulo , ut ab omnibus confpiciatur, & ea vifa

zi

honor crefcat & zítimatio dignitatis : Rex enim

hac illos clave donat , ut fidem eoruüm effe tefta

!

tam otnibus conftet , quosin familiares, quibuf-

&um verfaretur , elegit ? qui comedentiaffifterent,

ivf

dormientis acqae fürgentis haberent curam. Tale

r sl

fibi pluris eftimant officium, quàm relidiamà

!ih: iij

majoribus hzreditatem.

N

O Rex glorie , Prince

ps univerfi , tu galieinem s

sst 4

noltris oculis offufam difcute, ut ex hifce nugis Deás S4:

maenitüdinem tuam ergamus , & meritorum tuo- cerdoti -

IT

ww,qmu

rum egnoícamus multitudinem , maxime fidu. bus confi«

€iam, quam de hobis bene merendo concepifti, dat.,

Mu

Etenim non clavem palatii regalis, fed clavem no-

gj us

bis credidifti cxlorum , pleniffima & aperiendi &

um

claudendi auctoritate: nos elegifti non in fervos,

fed ip familiares & amicos, quibus de fümmis ne-

&WWW j

MIWW1

gotiis communicares : unde omnino voluifti; ut

jj

nunquam à tuo latere aut. confpe&tu difcedere-

j

mus, non ut ramquam famulares affiftamus come-

d

f

denti, fed tecüm menfe accumbámus, ut eadem ex

lance, eodem calice reficiamur. Sancte Deus » quis

yrt

T

gif ^ iRecibus,

u

quznam ifta amicitia & neceffitudo,quis

Princeps, quz curia , de quibus hobis eft fermos

,

O Paues,mentern elevemus;elevemus, inquam,&

i

cogitationes ad tam alta, tam füblimia : ab his que

,

d

/

mirg apparent , oculos paulifper defle&tamus

Dico

Traffatus I71, Cap. X15

y

290

n aula

Dico igitur etfe mirabile fupramodun , videre

quante

T

earemo-

aulicos, qüi ritus palatii calleant optime , eofque

ftudioseadmodum obfervent: adeo , üt nihilum-

jj

--

m

)

þ ((W !

i

quam defiderari poffit. Omnia ordinata funt, &

fuis queque regulis continentur : Kitur enim , cui

"

| tegerecaput liceat rege præfäntc » quem oporteat

lgt

manere aperto,quis modus inferviendi, & tractan-

di, mille denique hujuftnodi minuta adhibentur:

j i

ex quibus colligere nobis eft , quàm feverenter

jgii

n

€xremonias ctltus divini conveniat exercere. Et-

aljun Md

ehim Regem difcumbentem magna veneratione

nobilium turba circumftat : & bibituro * Primsa-

gdeanoin

tibusunus fcyphum porrigit , quo in a&u cernuus

ais

inclinat genutam profunde, ut füb menfam velle

ia

fübrepere videatur. Fortuna id rhihi femel contigii'.

o (s

videre, maximeque füm compuu&us animo , in-

undid lt

tuens tantum exhiberi honorem homini mortali

fiopaiet

(qui vere loquendo vermis eft putredini obrios

aua

:mmm

'xius, qui ficut & ceteri ea légetenetur, ut fe fuaque

aorti debeat : cerc& una poteft febri; , ut occupet

Imidn.]

moríturumyex altera veró parte, quod ipfi agimus,

i d

confiderans, aut verius quod ron agimus. Q

dfüqeues

nobis negligentiz notanon inuretür,cum Deo &

£a m

D

& Regi Íxculorum cultum Ifuum & ininifterium

3

Manadndy

tam ignaviter exequamur? quin non tantüm ín ve-

mqmm

Mpoc. 1. ftimento, fed & in femore fcriptum habet,Rex &e-

Va

bocprzpom L

Baw.7, gunnc? Dominus Dominantiumicuiferviunt. millia

milliumi ; ac decies millies centena Angelorüm

A(?Jfalidivini N

millia affitunt magno refpe&tu & veneratione?

; Ut

nimirum ante Creatorem & Dominurn totius uni-

tidfedj

[

verfi: illum laudant & glorificant tam nobiles

'utetmr

creaturz : noffram tamen ille vel huniillimam

1 d ähq

loudem aubit, quia tam füblimia nobis myfteria

MC

€ommunicavit,

[

& A.

1]

De Mijy]?z-ä' ejus Exeellentia, — at

fäf.älmmv&:

/

jf?jfm!qpnt:::;

OA POHUE o XIIES

Qd

K

De fjatio effentiali €3 neceffario , nt vità 7Mf

TT

f& celebretir . [ine quo ab[(que veatu dici non.

r frreg

peteft.

tier Qutmyt

d2j ml

Antus eft error, tamque'aþud univerfoshodi&

lo idies

invaluit , ut qui feftinantet celebrarit, videa-

li turfibi gratulati, càtm tamen id non fineaudien-

xuni tium offen(ione zepenumeró contingat: vident e-

"upwán nimillitam parvamgravitatem , tantamin divinis

liil acceleranionem & quafi fugam , ut non tantümris

ais tus Ecclefiz nequeant obfervari, fed ne quidema

vlirsiss legi;aur pronuntiari ea, quee neceffarió in Miffa le-

iil genda lunt. Quod vero peffimum eft, error hic

suitiam tam altis eft defixus radicibus , ut non folüm ejus

gt ufüs i in praxi & exercitio , (ed & palàm defenda-

p

&; turtanquam viruis & dignumlaude, quod om-

&m,mï&uz' nem meretur vituperationem , & infe deteftabile

&äi&ös,üw"e&, atque vitiofüm. Porró qui hanc tuentur opi-

nionetn, eos allegant auctores, qui, fi viverent, ci-

gl

tatife falso queretentur; quia autem legerunt (ubi,

neício ) Sacerdotem procurare debere, ne tzedio fit

st

Miffàm audientibus, & fe&tandam effe mediocri-

u

'hmmW

n'l'l

tatem quandam, inferunt omninó conveniens effe,

MS*W

lAl

ut Sacerdos audientium f& conformet defiderio, &c

m

j

j

if

hoc praponat rationi , legibus Ecclefiz , decota

s

r m—gj

L/

cultus divini, nulláque moveatur religione.

Unde, ut hic abuíustollatur , non fufficit gene-

T

tatim dixifle obligationem , quá Sacerdotes tenen^

rgmö

turadcaremonias MilfLz rite exercendas : fedad-

TA

dendum e(t.aliquid. de fpatio: temporis necef-

P^

fario, ut- debite facrificium iftud offeratur. Hoc

rietate & rigor

€, quo

mW "ä ergo *trzätabi,-mgs ea prop

*

"]heas

:'H!

W

j

n

rh L

2921, Tralfatus 111, Cap. X 117,

"T heologicz quzftiones deciduntar : cüm enim in ii

colloquiis frequenter incidat difputatio, fep et- ' «s

m

iam temere de hoc maulta dicuntur , & fine funda- fwtitmud,*

mento; proind? radix ipfa infpicienda eft , ac veri- ; giat

tasafferenda Theologice & Sanctorum auctoritate ".

5

atque doctrina ; u fic bonum à 1nehqri ,malumà .

bono diftinguatur.

p

o

- s

] Propani)ur dubium , C vatio duþigendi.

ymoxä&f?aiiü

Ubiumigitur eft Utrum melutscitó Atiffam, s, gt

! dicere, axitarde €À cuntlanter?

gl

.. Rationes ,.qui hocin dubium vocare poffint, . ;smscto

tam mihi furít frivole & ridiculz ; ut exícribi vix: nimemieri

mereantur, etenim qui eas patienter audiffet , nel- 'imus qt

let fan? ulteriüs veritatem inquirere. Unatantüm. — jipidutm

'eft, qua aliquam habeat apparentiam , & quam. sst

Ratio du

ubi-

ifti magno in pretio habent.. Nempe , carit

d lst

bitandi,

Vaierez

à

zigrina

que , tanquam virtutum Regina debet pra

illi veró, qui Miffasaudiunt, gravi afficiuntur tz-

ts

dio, fi largz (int ; patiuntur euiamhoc detrimenti,

qga:tinit

quöd fuis fe negotiis applicarewcitö non/poflint ::

mz?'ämm

—

quir imó noncatet ratione fcandali,fi Sacerdos diu.

immoretur . quia anía datur populo murmurandi.

TT

Hisergo attentis videtur, caritati eíle confentane-

j dl

um, ut Sacerdos fibialiquid detrahat,quo proximi:

ïgühm(uädx l

levet neceffitatem.

ii

ut certa ab i;mc;tis divx-

Pro hujusrefolutione ,

ïr«urdmegom;

Funda-

qubd'Müïä :

dantur, przfüppono tanquam verum,

?Jïwäslegizp

menrum

habeat moram & fpatium effentiale ac fibi intrin-

ïloudiccr:w;,

valdé cer-

fecum, cui nihil poffis fubtrahere fine culpa, quod -

f"?q'mz

!

tym,

mirum nonel(t, ciim quxlibet res humana limite . i.

(

füo & termino circamícribatur : certum quippe i u;

, quo-

e(?;, nom P(-)lï?; Pgltcrium recitari eo tenipore

Wunus

(

203

(4.1)

De Mif'a ch ejus Ex:,"e/lmti;z.-

unus Pílmus : nec Miffaabfolvi poteft tam brevi

n

fpaiio , quàm Pater nofler; fed neceffe eft aliquis

! dl!;WüM

:ml J &]ä

habeatur terminus, & fpatium, cui deminihil pof-

Wnid;

fit. Quodpam fit illud, ponamus controverti:Iue

at

cem & vCI?[it?ECLX] Equegs dabit Conclufio.

tb d

5- II.

i

Conclufio gexeralis , quà dubium re[oluitur. à

!

Mnes Sacerdotes ienentur Miffam dicereeá

, inini

morá & fpatio , qued ad tría poffit foffcere.

[

Primó , ut pronuhcietur aptt omne id, quodin

at

Mif legitur & recitatur, Secundó , ut deceriter &

ia

rittomnes cxremoniz complcan'tur. 7 ertió, ut at-

tentionem habeant &intelligentiam actualem om-

j

WWM

nium eorum, quz loquustut & exercént.

' Singula declaremus: Quoad ptimum , quz ef

n D

st d

pronuntiatio , cercum eft, omne, quod recitatur in

hst

Miffa, debere apte pronuntiari , f1 quis veró fetti-

gpumk. nantet verba quedamaut fyllabas confundat,care-

;qibusr teid nompatelt irreverentiá, nec excufationem ha-

Et dico

wämm

gz bet peccati : ut fuprà c. 1. explicatum eft.

1

idett,

gt

debere api? pronunciart & convenienter ,

-

(yg Cum Propoztt

onead dignitatem eorü,qua in Miffa

i

gs leguntur: alio enina tono controverfia aliqua reci-

z

P

,j tatut , alioque Rex convenitur: in illa quidemle-

;

Gione füfficit percipere (übítantiam rei , & qua ad

n

"

"

j

eandem concurrunt ; at f aliquis cum Rege loque-

,, reur de negotiis graviffimis ea celeritate,quá (uam

4 0^. amanaenfis legit (cripturam, procul dubio ignarus

u T/ & idiota diceretur,quia non fervafet decorem,qui

Uumt».&f,y tantz perfonz tanüíque negotiis conveniebat.

ubmlw'ï* Eandem omnino przícribunt legem Theologi Reguts

qusübd'" / öVSummi&æ, ut rite

egantur & recitentur , qu& quósd

Ts

P

g g

m

D

Tralfatus 111, Ca CXMEC

g

pronui. — in Miffalegenda & recitanda funt : fic nempelegi

omdiün Wg

tiaüonem. debent, tanquam coram Rege aut Principe legän-

gineidt

; tur; omne veró, quod hic deficiet ; cenfebitur vi-

(exlt

tiofum, & peccatum erit faltem veniale.

Com-

vudiatt

Pro quo,ad Sacerdotü majorem inftructioné ex-.

sDendatut

fb

Carthu

emplumq; virtutis hicadmonere ftatii, quantà le-

ulv

N

[

famsdé. gendi gravitatemOrdinarium noftrü Carthufienfe

jj

bitapro- corendet : prafertim ubiadCanonem perventum

I(,,Whu

nuniatio. e(t: dicit enim : Sacerdos tótus 12 ]e recollettus ,

1. $.fia

, D

2 2tor.

quasti fleri poteff profert [acrati[fimaCanonis ver-

r

Cartb,

ba quam deyeti[e , & inkrà : Cum ommi attentio-

E. 27.

ze, veverenttá ,£9 devotiene proferat wibq. Quz

gium,adqw

o

digna funt;ut ponderentur;quo intelliei poffit,qua

Wgrm.

pronuntiatio vetbis facris divinifque debeatur.

ml

".'

Secunda conditio eadem ratiene declaranda eft.

Certum enim, cim fit obligatim eífe quemlibet

n

Mdan

Sacerdotem ad cxremenias rite complendas jux-

4 bor

mirgc

ta prafcriptum Miffalis ( quod füprà oftendimus)

m

Tra &.tü? L)

evidenter fequitur eandem fore obligationem, ut

JI.

n

pl

celebret cum (fpatio & mora effendali. Atqueita

"w'jz(mïi

quod de pronuntiatione ; & de czremoniis dicen-

g.

1

J

dumeft, quz graviter & décore funt perficienda;

Ti

poftulat enim rerum natura , utcum proportione

tira

ad füum finem media ordinentur. Cüm veróonv

t

nes illi ritus in(tituti fint ad fignificandum aldffi-

ma myfteria, & actus fint latrie cultufqlic divini,

lii

quibus immediat& Dei veneramur Majeftatem;

Mp

Ál

!iquidö patet illbs exercendos elTe omni cum déco-

|

|

ldrrön:gb!

to & reverentia , adeó ut fines ifti confequantut,

Wi zean

1

& non contrarii: qui fequüfitur certó, cüm fefti-

ganter , fine maturitate & gravitate debita exet-

A quo [

d

centur ; quid enim aliud caufant prater irreve-

t

rentiam & irtifionem in his, qui teftes (ant & atbi-

] ï«ïäg!lnxpg

i? profedó de adftantibus Plurcs offcnduntur,

-

p

^

20f

Mn :

- De Mif c ejus Ex,c'e/lmtid.

nges

ac proinde nullo Deus colitur obíequio , fed ad ira-

«undiam magis indlammatur.

:

N

Atf

dentiaOrdinatii Carthu- Item ia

; t

.. Hicetiarn pietas & ptu

0'[ iud«

d

fienfis elucet : quod maximamin czremoniis com-

rio.

mendat reverentiam & gravitatem : quotieícumqi

a

fcilicet de inclinationibus eft fermo , ficait: Aeve-

t as

"

iCatk

venter C eum gravitate inclinat, Acque iterum :

at

Inclinat profunde €9. veverenter. Et 1 Fatla pro-

funda inclinationt, Et ; Senfim €$ cum magna gra-

Jj:'« ïjxïü&ä:

vitate. Denique : Profusdé iuclimatus fanéium

p

DCR CU

Sacramentiam veneratur. Ym ad quodlibet vefti-

tl

gium, ad quodïibct verbum & cxremonias quasli-

bet fexcentieshorum eliquod repetit : Reverenters

eum gravitate, prefunde , &c. Quibusmonemur

k

m

non effe ditracti , nec aliquando negligere gravita-

i

11

j

tem, qua divinis hifcemyfteriis debetur.

n

()W.'

: InOrdinario etiamR omano fepiüslegas: Keve-

wr:äær;»ä

^

renter pracribitur nimiruna hac particulá , ut ez-

wl

Iillu

n

a.

remonias omnes rite impleamus,id eft, ca reveren-

W. 5*

AR

i

tía &eravitate, fine quibus culpa deeffe non poteft.

"Tertia conditio, ur Miffa celebretur eo tem-

x&wmw

poris fpatio , quod fufficere poffit moraliter , ut

u

abearur attentio a&tualis eorum, qus leguntur

m,mw"w

& fiunt, nimis forte videbitur rigorofa. Sed & hoc

i

jgri U

eandem cum ceteris habet

veritatem. Porró rá«

fle

j Wä**

tio ipfabvidchter concludit; dubium quippe €

" «MWZU"'

nonpoteft , quin teneatur Sacerdos attentionene

d

fibi procurare in his, quz dicit & agit: quód fi eams

Jurtt

d

f

ultro negligeret , grave eile peccat

um nullus dubi-

à möïa'

taret: eadem etiam culpa con:rahitur,

fi ponas ob';-

m ratdo^

j|

[

cem quo minüstenere poffxs. Ergo eade:

ne peccabitille , qui minori fpatio celebrabit,

t

diu

d

a

AW

quàm moraliter requiritur , ut eorum , qu'* dicun-

p

qui vo-

j

tur & agantyr;attentio habeatur ; qua ifte,

4

luntacit

j

/

306

Traffatus I11, Cap, X 11),

- Yuntatie diftrahitur: cüm attentio haberi actualis

k

tam parvo tempore nullo modo po ffit,

n

Qua hactenus diximus , certiffima (ünt , & ex.

d

tra omnem conttoverfiam , quz univeríos obli.

[)

f

gent Sacerdotes cujufcumque (tatus & conditienis,

Y

femper & ubique : adeó ut nullo cafuaut titulo li-

citum fit predi&to fpaciof-a.liquxd detrahere, cüm

]

effentiale fit & intrinfecum , ut ifta a&io ritt exer.

d

ceatut,. Atque ita hoc

P

pofitum Qt firmum & ftabi

ln

lefundamentüm.

x

litime

"

oldber

$. II I.l*

H

ftmo8T

Pinor quemlibet , qui hac legerit, jam du-

tümm

O

dumanhelare ut fciat , quodnam fit illüd fpa-

Trots

tium, quod fatis longum putamus & neceffarium ,

d

ad rem facram tranfigendam ; atà me hoc non de-

rf

N

cidetur, cüm mei non füerit confilii id tradere, fed

pl

certa re-

ea tabtüm, quz velut certa & Theologic fcita af-

ula de

rmare

p

pollem: quod veró à me petitur , ipfene-

p

ipaio ^' ftio,

nec dari poteft certa regula , qua fit generalis

Miffz ne- &

hr n

ceífario,

univerfos complectatur : unienim plus tempo-

tliti

tis, alteri minus opus erit. Id folüm generatim

* m)qmïthïä

dici poteft , conditiones allatas omnino requiri, &

Pa

inillis nullum eíle defectam opottere ;' unufquif-

que ad hoc tantum fümat tempotis, quantum füf-

ficere videbitur : quo impenfo nihil ultrà necef-

fum effe dicimus, Tantàm hoc monitos eífe ve-

R

lim Sacerdotes, & obteftor amore Chrifti, qui-

P

cumque legerint , confiderent fine pravoaffedtu,

] [

quomodo compleant do&trinam , quam attuli-

mus, przfüppofito eam verameffe & certam, &

j U!Id 4)300

]i

quód in hac deficere periculum fit peccandi fz-

li

pius in hooreligionis-exercitio , und& innumerá

/n[mm,

!

Tf

item

Confcg

polfint virtutum merita cþ'manäre. Moneo

Pra.

Ve

ümPr

69,1], "

—Dc Mif ä—';ju: Excellentia, . 297

Vb ld

Pralatos , qui in. Ecelefiz Principatu. conftituti

ipd,

fubditos & fratres füo debent regere confilio atque

of

auctoritate, diligentes fint,ut doctcina allata ftricte

1* unjrr

Ls condta

obfervetur; quod fi neglexexinr, reatutn (e no-

verint incurfaros, & difficilem à Deo rationem

TT

-

exigendam effe.

ltl d

Loriter

: Peecatum , quodhiic ab iftis committitur . dï&

enorme probatur cüm ex parte obje&ti, quia con-

fmimiltd

tra virtutem religionis, qua inter Morales excel-

lit, tumex parte materiz : quamvis enim in priva-

to haberi poffit materia non gravis, fiin aliqua cze-

,

remoniarum Mifix fit defectus, aut compleatur

d ol

cum minorigravitate & mora, quàám neceíle; in

dunlrid

:

j

Przlatis camen materia gravior cenfenda ett , qiíia

atl

anfam prebent czteris imitandi, und dettimen-

timeinctd

tüm incurrat communitas, abufus confirmetur ,

M:Hdllidm)w

peífima con(aetudo radicesagat: qua favore fü-

ia

periorum aut diffimulatione vires capit, & quandá

KW) ]Prm

przfert auctoritatem: ac ob multas alias circum-

m

?0

ftantias , quz culpam aggravant , quamvistantüm

aj

omillio fit & neglicentia in procurando, ut doctri-

na, quam velut ftabile fundamentum pofüimus, in

sb

praxim — deducatur.

«

Jb qWE

Carur xiv.

lo r L^

y

.bt [patio baluntaria ; que Mifa c?leämri

if

poteff : quod ut rite fíat, fatius effe mul-

pm.

thm quàm parum temporis in[umere.

r 4

WU

Llud fpatium, de quo hactenus fermo fuit , eft

4n?

u

I

Miffz intrinfecum & effentiale, (ilegaturut de-

(can

A

bet, & per confequens necelfarium atque obliga-

(l* ss

toEium. Verüm prater hoc altemm eft, quolibere

Lj

j

ac

1

2904

Tradlatus I 1 Cap. X IF. !

!

acarbitrarie uti quis poteft : quia non ténetur Sa-

(gquo

cerdosad eam fecomponere brevitatem,quz fum-

bt

"

324 fitjadeo ut,[1 abfolvat citiüs, peccet ; fed latitu-

[

dinem quandam habet , ut quifque pro devotionis

wl

affectu,temporis,loci, aliifque circumftantiis bono.

ttndfff !

judicio fervatis magis minufve harere poffit, Et

Wzr:

hzcmora five fpatium controvertitur; fitne meliüs

qui

tractim an fe(tinanter divina celebrare? cui rcfþon-

iM

di'ez'ur per cosclufionem fequgutem.

gm'vch't:

$ hu

lgt

nin v

Y

/ Conclufio &$. Reífoufro.

fiuio

Xceptis xonnullis cafr^us bono judict oäj:rwk-

! vm]

dis ( de quubus infra) pene [emper prefLat,C$

g,l

fecurius prudentius 89 laudabiizus efl, Adiffa mhl-

[

tHm temports quam parum in[umere.

g

Morma. Probemus quoad fingulas partes. Quód præüef

Át, nai

giset re- 2c melius fit Probatur. Nam certà res eft,

fþatium

bus gravi-

lrl

bus ac.

atque maturitatem magis convenire ämplitudini

kl

commo. €orum,que

dicuntur in Milla, & azuntur ; naturá

ldu

daij2,

enim ies grandes & (exize meliüs perficiuntur actio-

M

ne moderata , quz majus habeat temporis intet-

vallum: mora etiam magis eft accommodata pro- 7

Jm'm

nuntiationi, & ut qua dicuntur & aguntur, attent*

Plus'*m

ac rite impleantur : ergo majoi*is' erit virtutis in

tj

Milla multum temporis quàm parum infumere ;

tinly

ceri quz locum habent antecedentis , per fe evi-

Df

dentia fünt, necalia indigent probatione.

Wr, |

Non eft

Unde dicere, ut quidam ajunt;majorem àÀíeha-

credibile

| h

beri attentionem , meliufque pronuntiare, cum

-! fjj

ex celeri-

tate . f0a-

celebrant feftinancer ; id ei dicatur, qui velit aífen -

" dfmrwor,y

tiri, mihi

uidem credibile non videtur: credo pa-

jorem effe.

Smd&,

atentio tiustrect

d

ime, €os, quil

a«c dicant, 3pfos non cre"

4 HiVlffr& t

nem,

dere, fed loqui vel ut adulatorcs, vel ut pertina-

«e65,

«b

l

|

h1

209

"M m

De Miffa & ejus Excellentia

ces, quo hoc pa&to peffimum morem fe poffe fta-

] Vlmcm

b;luc confidunt ; verum hoc nec eft, nec effe po.

lr

i

teít: pugnat enim cum éorüm, qua tra&antur, na

T prodens

*

turá, Atque itaille, qui mihi dixerit f'emarus at-

Nclmfbnmsb.

tendere , cüm Miffam dicit properanter , hoc ibi

i rre POIIIL |

habeat refponfüm, (quod certum videtur)nec, cüm

*s (remd

celeriter auttra&tim celebrat, à fe haberi attentio-

1tyt) t

nem ; nammoraliter fieri non poffe credo , ut ille,

A

qui velit intelligere & actu attendere his, quz di-

cit &agit (quod velle omnes & procurare debent)

Mil

non v1deat clare lmpcdlmentum quod ponit fe:

ftinatio & propofitum citó abíolvendi, quamvis

viiamte

etiam intra limites necellarios confiftat ; fic opi«

june mJ'»:.U

not, licet isin habenda attentione fe putet exerci-

TAT

tatum.

Mytrt.

Si quxfmam chxent fe, cüm celebrat feftinan-

T QD' H[k

ter, minüs diftrahi quam alils ubi tractim, cre-

f meü,wm

dam equidem : habet quippe minus tcmporls aut

mitit JPM

dicam, non habet, ut diftrahatur. Sed hoc imgu-

X

TA xnm

lareeft vitiumin illo, qui nilla pan£ experientia

M

u

& ufu intellectui lcgcm prafcripfit, memoriz ne-

hm W?Q "

glexit exercitium , non dedicit affectus regerc , fed

gammw

-eofdem liberos finc frzno demifit : unde quanté

m&

u

plus habet temporis; cantó diutilis mente divaga-

w

tur; fed hoc minime excufat, quin potiüsad obti-

Mmmï

nendamattentionem obftringit, & ut feníüus , qui

ju

mala confuüetudine veluc: mdonuti liberique di-

yi

"u

" ".*ät-a

vertünt, jugo iteram fübdantur : quodnon fit ac-

(

!x

«elerando fed immorando , & qa.mto minus eft

wmmli J

e€xercicium attentionis , Canto majus fit fþauum el-

nuw/-ï'i'**

dem renovandz.

'TraGim

;dcmw

Secundó, e(le ma

2

ois fecarum, Miffam dlcere celebrare

xbll*lw""l'

tnaxi-

graviter & canctanter ; patet clarl(ïimc : nam fe- *

méfecurü

JA!IC&J ó

fhnando peecari poteft, i imo facile peccatur , ubi duprà

ii

L

aliqua e.15. g,zz-

wl

E

Tralfatus 1HT, Cap. XIF,

|

p

aliqua dictarum conditionem deficit, fed cüm tra-

n

j

&i res agitur,ejus nallum eft periculum:quia difz

ficulter peccabit Sacerdos canétando , quamvis:

d

plurimum temporis ínfumat , poterit quidem cul-

mc, IQJMP

D l

pariut imprudensin nonnullis cafibus( qui multi

non fünt , necordinarii ) quód non confermaritfe

.üMW

temporis & loci, atque ejuíinodi circumftantiis;:

n u

fed nullum erit peceatum contra regulas Miffz,

/gf.*ïm-

nec minifterium Sacerdotis , aut relirionem , quae'

! fj hi

debetur, ubi facile peccare poteft is, qui feftinat,

j u

m

ergo hec magis,imólmaxime eft fecurum;

;; Tettió , ptudenter id fieri , ex dictis in

fertur: !

nmafelia

;

Y

g

[v)

namenim prudentiz laudem meretur,in rebue

| mf

^

g

j

aviffimis fequi , quod magis eft (ecurum: ficutis

| t

quidem nserebitar , qui aliquó proficifcens non

1 &rdgnjod?ü

fubibit rupes afperasatque difficiles , ubi velfemel

pedem torquendo cum periculo concidat , fed

i, i t

viara regiam certo fixoóqüe grellu (e&abitur.

hd

H.i.'audabi—

Quarto , addidi rem efIe majori lande dignam;

t onan|

/"lius eft,

quiaad hoc me induxit quardam confideratio ad

gvl

rem faciens, &in qua fzpenumero füm verfatus.

Niniirama fanéti Patres & Ecclefiz Dockores, cüm

fuo tempote vitium aliqudd feu error prævalg*

1 Oi

tet; eum conati funtevellere doctrina, predicatio-

trim

ne , confuetudine contraría , ut fic virtutemà vitioy

gtl

veriatem ab errore vindicarent , plurima füppe-

lii i

tunt exempla in eorum monurentis 7 unüm dum-

f

taxat RPPODCIDUS D

.

tttyl a

Vivente magno Auguftino error Pelagianorum -

ltnel

invalefcebat , quo tantum homini conferebatut

!

at o

potentiz , ut dicerentei füfficere vires natura & li-

i

Vi f&lmw

P

berz voluntatis , ad virtutes (ibi parandas fine pat- "

ln

;

ticulari Dei gratia & auxilio: hincS. Doctor tante

1

MOi

bando

conatu contratiam opinienem affetuit , pro

Van jj

nccg[l

. Yj

pe MW'& ef:;: Excellegtia. . ao

H li

nece[fitatem,quam habemus,gratize, $£ parum aut

li

nihil quod habemus, virium noftrarum ; ut ín hu-

dü, q[um

jus confirmationem multa dixerit, qua fi hodie di-

t

cerentur, plus cxplicat;o.

nis indigerent , ne ftüdere

uj

"

videremur errori conttarió, quo hac tempora hz-

tCromari

retici labefactant. Quod & plures fecerunt in fumili

ämwmlbnuïr,

occafione , tamin da&u'pa, quàm in ceníuetudi-

07

Z

ne & praxi.

n (uz

. Etenim

huic conformiter judico, hifte com-

Pium eft

A idiu,

exfirpare

munium temporum eafibus, cüm pravaleat abu-

abulum

TU

fus admodum vitiofüs , ut Miffe irreverenter , &

iil

accele-

. fummafeftinatione abfolvantur ; judico , inquam,

randi,

T

rem foreomni laude digram, fi error ifte per (ibi

WT

contrárium exftirpetur. Unde quibus Dei cultus

vofcomn m

& religio eít cordi , pro vitibus. füis oonabuntur

s ivl

hanc peífimam confuetudinem eradicare : quod

) Cfmde() M

utfiat, non tantümfpcrfu:ïdcant fibi tolerari de-

ib

bere , ut Mitle fatis longa & prolixa mora dicari-

xipadnum

tur, fed dicietiam & clamari oportere, hancrema

TT

effe, qua veram & folidam laudem mereatur.

m s

s

$sHIO

WW

| Uz dicta fünt

pracedenti conclufione ;; in- Pradi&ta

MP

"

:ö&mmoïw

"telligas fervatis prudentiz legibus , ad quam prüdenter

- pettinet loci & temporis atque ejufmodi circum-

unt ifD^

;,mi&ü'ïmmï'fü

lenda,

T

jj ftantias dijudicare, & cum iiídem quantum res

d

feret fine detrimento íe componere. Dicamus

exempli cauffa, Paftoraut Beneficiatus, qui ex obe

ligatione Mitlm dicit coram fübditis fuis, quam

j

illi aüdire tenentur aliàs non audituri : f talis no-

. veritob fnàm tarditatem & motam , magnum ex-

fertt

cstïbjpiüf

éitari t dium, & polfe effe cauffam , quo minüs d-

li ficrum audiant ; fingularcm guftam & religio-

fo:hincS,?vl

?

uem fuam audientium debe poftponere utilita-

wm M'

wrf;

us

i

[]

E

Tralfatus 111, Cap. XI,

; Ngtmü

i

d

ti: modo ixi.(upradläis conditionibus nullus ad fit

'

xmmic

defectus.Religiofi veró,quibus ex obedientia com-

T

as

mune onus levare incumbit , ita fe debent confor-

Y

5050)

mare ,ut obligationi fuz refpondeant, & normam

;

('9;"5

fequantur communitatis,ne in ifto deficiant :loqui-

mayrd

mur enim de mora voluntaria:voluntarium vero ei,

-;Ed;(f(ï'maö

ued obligat , emper debet poftponi. Hi fimilefq;

|

Q-mnPc[th?U

caíus à Conclufione pofita generatim excipiuntur,

äï

A mopeya d

qui cum prudentia judicandi funt: nam hzceft nor-.

ga

)

mabonarum actionum, quz illa deficiente de ge-

|

qmmno

anesan

neré malarum,feu mavis vitiofz effe pollunt.

I

Inpublico

Univerfim prudentia eft,utii, qui publicé eo

*

Miffisex-

L

xmmonquaud:-:l

loco celebrant , quó catervatim populus confluit,

tremé.

moras extremas non trahant , & audientibus in-

'mdquidtmmlk

vt i?

longis b-

ufitatas. Verüm idaccipi debet de mora vert ex«

"

üipendü;

trema & nimiüm excedente , quam aliqui , quos

| miþmaäM

ipfe etiam audivi;trahunt per duas horas, heramve

cum media , aut plus minüs: nec deber incelligi de

duf n

| lqu.ömmpun

ea,qux vulgó, cüm tamen non fit, extrema dicitars

vutitiój

id enim contingit pr abufu & refpectu Miffarum;

quz nimiüm accelerantutz nam & ficMiffie mode-

; Duinihy

ratz, quamvis breves facis fint aþpeuanmr longe

| Cümikm

&cextremz ab his, qui fi media horula fàcro inter-

j Ectl(fuflmhï

fintmaxinsam fentiunt difficultatem,cüm nullo at-

wri.'m,,qwm

| sim,ïfnäwx

ficiantur tzdio , fitotos dies lufiþus & voluptati-

;

bus abfuümant.

äld:ma]

|

;|

b

Utveró declarem ex animi fententia, quam mo-

Qua mo-

u

Ta vocetur

ram judicem extremam, dico Miffamillam, qua

extrema, UCs

horz quadrantes durat , quin & horaintegra,

trimy

raodó ultrà non trahatur , minime proextrema te-

güatog

Wï,inïtm]];;

nendam effe. Quamvis enim minore fpatio dici

LT Qd

poffit , nontamen adftringatur Sacerdos , nece e

eft ad eam brevitatem, quam, fi conetur, fervare &c

ï?mefitispol

dcägözcü;«&d ipfi latitado quadam relinquenca

/

L]

| Amguve,;d,'öj

U zj |

Pe Miffa & ejus Excellentia;

303 :

i

eft, ut modefte & graviter id queat pétficere, quod

Md

maxíme ferium Ecclefia veneratur.

il

Profe&to res eft intolerabilis, & clariffima da-

M lr

monistentatio ,' videti plum'mos , qui nullis nego.

30&Hrkznf:loqz;

tiis diftinentur , & horas quafi innumeras fabulis,

r

lufibus, murmurationibus ac þejon'bus forie pec-

MMIZJMF

caxis terunt : qui fi ad facrum audituri veniant,tem-

as

pusnon per horàs, nec quadtantes , fed perinftan-

315 1:073

ua & momenta dimetiantur ; quid aliud videntur

us

indicare, quàm non utaudituros fe adeffe , fed ut

lt

cum czteris debitum videantur exfolvere, & quia

,qipiitm

hominibus probis & honeftoloco natis probro du-

u qnid,

citur non quotidie Miffarum folemnibus intereffe ?

Lutrmos

quod quidem valde laudabi'e eft, (sdita audire cum

4

j av

tzdio ,admodum vitiofüm, Et hoc redarguit Au-

iülm ahqw, qüüi

ifünus l'unde vitii hujus antiquitatem licet a fti- 4sr- dees

sha at

mare ]hifce verbis: 244£uc quod, [ quad valdà dd- 25"- de

emf.

lil

dendum eff | conqueri vobifeum velo , quid funt a-

gt

liqui , &5 maxmé potentes ifl'issmundi , qui dium

venitnt ad Ecclefjam , non [nnt de'voti ad laudes

g

;v

Dei: fed cogunt Presbyterumsut abbreviet Mdifiam,

€9 ad eorum hbitum cantet : pec ei licet morem

- '&Mg

Ecclefiafleum [equi , proprer uorum gnlam & a-

i

m t

p

varitiam yquatenus unus puntlus dies ad Dei offf-

p

j

o

eium, C? veliquum diurnu

J

fpatium (mulcum n?-

Gle ad eorum deputezur voluptates.

Enimveró íi fxculares tanta reprehehfiöne Sacerdo.

fl

digni vídertur , quid dicendum de Ecclefiafticis, resmogis

p

unpt cui^

"

"]

fi eodem vitio & pejori fortaffis laborent ? cerce

j

yl

andi

aperiant oculos , & temporis videant , ubi collo- P

:

uàm fz-

muw:x ,v1

cent, intervalla: Confiderent, utrum illud ipfum

cularés,

a

tempus, quod tam eft pretiofum , in altere quàm

df y i

dinhoc meliüs poffitimpendi. Ubi veró nilul effe

i

um ve-

/

adeógrave, adc'ö" religiefgqa & vantá dign

T dl

U

]

;J;y&'l"

304

Trallatus I2I, Cap, XF.

$Y

g

M'l.!'d

Inbw — neratione depreliendent (quod fuprà fatis (uperque

!.J'Na q

Traít- « * declaratumeft ; ) tunc aliquando definant parcere

;juf

jl

)

tempori in re ampliffima & fummze utilitatis, cüm

U'ü Pc

in rebus nihili, vanis, iifdemque (zpe vitiofistem.

1 j zdlum a

üs prodigant : ac fateantur meram damonis effe

.;;;am.u nui

vexationem citó eo munere velle perfungi, quod

(äwipuüiaxa u

! ig(ïs proprium & effentiale incumbit,

gt POUuS 0

al d

CAPUT XV.

PE

iïtrkm Sacerdotes uürgm'an 2Miffam debeant,ut

j k PiZ q

j onubxr l

conforment [e audientium -vn!ugta:i, && tádio

affciantur.

s d d

qundoptia

i T nemo Sacerdotum fe excufare poffit ,

[

j

í

iil

:uód fe audientium conformer voluntati,

er

^

]d

H

t

»1 n boc

net£dio afficiantur, ( quzerat adverfariorum ra-

d qwdgmm

( LL EE rcfþondcbitur huic , & radicem expendemus,

P

quaznam fitifta obligatio, quà Sacerdos teneatutr

esdedond

audientium parére voluntati , & Íuam eorum poft-

al

ponere devotioni , quod intellige de mora volun-

at

tatía: nam ea, quz neceflario adhibendaeft , nullo

'me&mxiw.«

modo potei,l omitti áut abbreviari : neque etiam

gl

Miffasintellige, qua vereexttema fünt & exceffi-

lod

va: quippe & hasin publico celebrare imprudc'ij.

E

myceid

tia foret.Sed loquimur de iftis,quz mediocres funt

FOM

& moderatz , quamvis magis ad extremum mor&

Em

quàm brevitatis accedant : de quibus proind& quae

*r.Mqumnempei

fequuntur, intelligenda funt.

7

»

'irndn d

Prafumi

Dico igitur primo

, quód Sacerdos non debeat

72 ag

non debet prafümere oudientes tzdio affici, fi tractim cele-

od

suditOré$ brer & cunctanter: necenirfi temert licet judicare

aum ta- ;

deproximo; hic veró peccat , fitaedio afficiatur

Vitrtitey

d:o iptér^

"6; lls m

effe.

ergo illud nec debet przíumi. (lqöd autem ille

V duf

pccccg clarum c& , quiatzdet ejus rei, qua pe't*fe

Z

A

Qp

De Miffa & ejus Excellentia.

30f

Md

i

bona e(t & laude digna, ut oftendimus. .Ac magis Caf.

bf

Á

id clatà conftat ex eo,quód ille.qui temporis hujus geactd.

us

ufürá putat fe privari, alia die1 10tervalla liberzimé

t nenitfn

nugis & illicitis (zpe abfumat: ezgo vitiosé agit ,

st

: Goj

quód íde uedtum concipiat, ciim nullum cempo-

-

tis tnomentum meliüs umquam collocaturm fit,,

Vif

j

aut collocari poffit ; ergo Sacerdos id non debet

pra(umere : potiüs opinetut, fict ipfc accedit ut

I

Miffam dicac teverenter & tractim;. ita camdem

omnes audituros.

7

Lt je

Dices huic piz opinioni locum non

&lïä, cüm.

DN

idab omnibas fatis aperté dicatur. Agnofco fine

fronte modum , agaoíco & fateor omnem teli-

gionem adeó petditam e(fe & profcriptam, ut ubi

enc v

Q volmul

Sacerdosabfolvit, det Deus , ne priufquam abíel-

t

vat , dicant illi in faciem effe hominem triftem 8z

mmpendtmus

moleftam, quod

que aliàs eum fgcil& fnt cognitu-

ti, Sed ad hoc

i

uecdituat

Dico fecundó: etfi conftetSacetdoti quód audi- . Sacerdos

j

totesob Miffam tatdiorem tzdio & molef(ti sffi-, nonomit-

us

at fuam

ciantur : non tamen idcitco tenetur feftinare , fed. "

dicidui

evotio-

eá quiete & morá petgat, quá Deus dederit fervo-

nem pro4

i

rem pietaris.Hec conclufio obiter attenta;dura vi-. pter audie

V

L.

"

Ü

. debitur & nimis triftis : fed ratione fuaita figitur, entes. — ,

A

D

aürtamquam evidens à Theologis habeatur.S. T ho-.

Y

mas in matería de caritate; ex propofito quaftio-

M**Mw

nem inftituit, De ordine diligendorum ex caríta- 2.2.44.16

n

.qwli

te. Multam hcmpe intereft (cire ; incarítate ordi-

nem quemdam effs , atquealia prz aliis obtinere

1l

ii

ocum, & anteponi debere, fecandüm hoc quod

p

"

2

j

dicit f; ponía Ecclefia, fen aníma fancta : Ordinavit Cant., 2

rdo !R

cnlmmfh

in me caritatem. Ra(olutioautem quam ponit S.

caritate,

iij

Do&or , cujus mentem Thsologi omnes in hoc

A.

n

lub v u

fequuntur, ifta eft: CzmDess fit objetum ac be-

tithdinis

;i

kf g

^

"

306

Trac?am; Ill öa . XF.

g52

titudinis can[a» ipíe quog, magss ac prises. dils-

"l

T

gendus eff ;adeó ut illa, que fpe&ant ad honoreni

m

p

g

eultumq; divinum, ceteris omnibus long? antepo-

nenda fint ; pofDei amoré, (efe ipfe plus amare de-

bethomo quoad animam& ea, qua fpiritalia funts

æ&qu

Wl

plus,inquam;quàm o mpes proximos: & hoc fen-

dPr5, 4.

fu verame(t adagium:Caritas ben? or dinata inci-

pit à feipfo ; indc amare teneturanimas & bonum.

mqmm&lm

g, u

fpirirale proximorum:cui fuccedit amor ergabona

du

corpotis propría & proximorum: in quo liberum

eftalienas proptiis anteponere utilitates; quod ta-

ao

men in bonis fpiritalibus locum non haber. Nam

PRTTAQUUS

dchisait Chriftus,quamvis & fpiritalia effentani-

g

Mctth.lä :

morum:Quid prodeff bomintfi univer[nm mun-

yuieit

r

dum (ucretur , anima veró fue detrim:?etuw

g

pa'tiamr ?

HecT.

heologia cüm (it certiffima, fequitur eti-

ii

am Sacerdotem non re&té fa&urum, fi propter tz«.

garqytit

dium quod auditores patinatur indebité,quodqne

dnanimx

e(texternum quid & corporale , omittat eo modo

Miancemt

celebrare, quem judicat optimum,cüm in hoc cul«

d r

tui divino dewahatur. An ob exiguum proximi

r

damnum , quod adfert ifta moleftia, emolumen-

mobéalet

tum animinegligemus,quod percipitur maximun,.

mudtiln

teverenter & devoté celebrando?

o

TT

Rationis hujus efüicacia magis intelligetur h

Nesioiy

pa&to : Certum eft peccare eum;qui non caftigarit

Vi t

fiveadmoauerit proximü de hac re, quam conje-:

VBMW

&u:a probabili intellgit fore eidem ad falüté men-

lfwnp.mm

tis; quamvis illum putct afficiendum eífa moleftiá

Fatgnogri

ex hoc monito feu corte&tione : bonom enim fpi-

)mmlw

zitale huic fa&idio debet anteponi. Ergo tutpius

Mtaig,

aget ille , qui proptar idem incommodum, quad

T

ietur o*

forté incurzet, proprium fibi damnum pat.

*

miífia-

ii

(

De Miffa c ejus Ex;cellen?iä. E 1

MAULT

miffione ejus rei, que animo poteft magnam utili-

'Wädlm

tatem adferre,quandoquidem fpiritale bonum tibi

'Dmïwlnng:'m

proprium, plutis quàm proxitni debeat aftimati.

LTM

Sed contradicet aliquis, auditores non tarirüm

h qe ii

tzdio affici& faftidire;verue etiá offendi & fcan-

Va hr

dalum fumere : capiunt enito anfam murmuris &

lrl

impatienter ftomachandi,aliorumq; peccatorum:

tunur ebong

adeó ut jam animis incommoda impendeant;qus

us

ürevitentur, confequenter dicendum eft, Sacer-

s ulbem

doti convenire (ingularem füam devotionem pro-

ais gplt

ximis condonara. Hac eft replica, quz in hac dif-

Ttontis N

ficultat« maxime urget ; ad quam

ia

Dico primó, mihi non videri credibile, unde Noneft

r

nec concedendum, quódauditoresicandalum ac- creden-

Áit devimai

um du«

j

cipiant/fi Sacetdos tra&tira celebrer, licet tedio & ,

iteres

moleítià afficiantur ; quod ex hoc facilé colligitur.

fcaudali«

fsf

Nam i eosqui huncSacerdotem tardum fugiunt, zariex

a p

& quetunt magis expediram, fi hos,inquam;pety Miffa targ

Qr6.

jl

cuncteris, uter illorum melius fuo munere funga-

»

tUt

tut, & dicant ex animi religione & conícientia ;

od

procul dubio erit, ut judicent pro illo, quem fugi-

d

untilicet tamen contratium dicerent, profectó fe-

m&&la) W

querentar libidinis (uz affe&tum; cüm illud afferat

ii

dictainen rationisErgo hic verum dabit fcanda-

QX

Jum;aon ifte qui rité & religos? munus fium obit.

5

p

- Verümita fit, & noverit Sacerdes fcandalum

mo fcary

WW

accipi; quid facere tenetur? Refpondco, quam-

dalizen-

gt

vis ÍciatSacerdos,quia moretur;ab audientibus an- tur, noa

,

famatripi murmuris & ftomachandi, ac fimiliam. idcirco

gi

n

g

"

péccatorum;non idcitco definat celsbrare eo mo- *cceleres

do. quem putat optimü, qui conformis füz devo-

cli f

tioni, & maxirmam utilitatem animo eftallarurus,

t 3nl£W "1

u

- Hzc tefponfio dutior videxi poffet,quamreliqua

kmiP i

antedida: fed (j examinpetur;prout füo nitizur fün-

nj

2

damens

f

Ó

MHS Á

]

mmlt

3of

Tiacifatus II. Cap. XyAG.-—

:

W

,hquo

daménto, cétra cít zqué, öc candem Euf"hïs ha

bet vetitatenm. -

4

d

1

p

Woobh;

jh

d Tbotmz,

'S. Thomas, ubi tract

at äe mareria fcandali,þanc

mWim

z.q. 43»

ropriis terminis mover quaftionem :

D

aï'. 7«

Qràm bona [Diritualia frnt propter fcanda-

WJW !

gr.7. i

Ium Wimittenda? & de his ipfis, ut patet, fermo«

gt

pem habemus. Refpouderille cum diftin&ione.Si

00'?0'6-

i aonen

j

fcandalum procedit ex infirmitáte vel ignorantia,

ia

(fi patet mev.g. aliquis malé agere,cüm fallatut :)

EL

proptet hoc bona fpiritualia funt vel occultánda ,

äüm,& qu M

veletíam interdum differenda: ubi periculuto non

suionsm o

ámnhiaer, quoufq; reddita ratióne hujufmodi fcan-

songanlé

- dalim ceffet. Siauté poft redditam rationem fcan-

' dalum duret, jam videtur ex malitia effe , nec €a

giguolé

$ illth

füntomittenda, qu& ad virturis incrementa fpé»

Gant.Unde fifcandalum quod ex eis'oritur,ex ma-

y (/Wüfu gu:

seuillln

litia ptocedit & petverfa libidine, cum velpntim-

du gh(hl/fr

20 pediee buju[mods[piritualia bona,nihilid curan-

—— dumett, nec vel hilam à re optima diícedendum.

iij n

At

Maith.15. Hoc docet Chriftus Difcipulos:interrogantibus e-

nim Adagifler [zis; quia Pbari[ai audito boc ver-

a

g u

"o féandatizati funt ? Relpoudet, Snsste idos, ce*

Ex Chüflüi ; fj5;, ducescecorum. Et genetátim fciebat ille;

ubonadd

do&rina

PRTAMY

'quód þlurcs ex do&rina (uaoffenderentur, & oc-

& miracu*

gt

lis multi

'cafióne atriperent graviüs delinquendi; quod &

ácandalis teftatur : $j »on vens[fetm

€8 locutuseis fuiffem ,

d

titltimm

j 5 peceatum non babeyent , nunc autemiexen[atia-

Van. 15: ^negp won babent de peccato fuo ; additq; pro re ad-

imbib&uopmmm

C Mi

modüm fingolari: Beatuszff, qi non fnerst [can-

Dufoman lpm

J!anh,u.

dalizatus in me's fuetuntenim pauct, qui fcanda-

lum non acceperuntifed nec ideo coficiones,mita-

Syttiipnm

Wdclo

cula aut bona virtutum exempla omifit : càm ta7

menfolaoriffione, omne id damnum potuiffet e-

V lf

E

vitati. Alia efTet ratió in iis tcbus , quz corporales

t

l

| WUHWIIP[

funt,

| 4

De.Miffa cf eiz),c Ekcel!entim E

funt, & ad bogm vel malum indifferentes : pot-

&nudemää

funtnempeille (ine aliquo detrimento omitti, Et

!Mrnäfcw

quamvis ad hoc nemo obligetur,majoris tamen e&

lm

vittutis non facere, ut (candalum proximi vel pu-

1? paffivum evitetur; ficconfulit Apoftolus; cüm

fnirfa

"Ut (

ait:$z efca Jcánd alizat fratrem meumi,non man- v Cor &

lii

ducabo targes in aternum. Übi advertic S. The-

mas in explicatione hujus, Perfettzonistlla abfH-

Vr m

quatllar)

nentiaefe, non netelfitatis. Eculteriüsadvertit ab:

tl

(tinendum fic effe à carpibus , quz fuperfluz effe .

poffünz,& quas fi nen comedam, nihil patiar : fed

'0blpefm£imau

ojllon

hancrationem non militare, ut. abftineam pana

um tl

& vino,quamvis íciam fcandaluim certó oriturum:

multó igitur minds abftinendum erit à predícatio-

mijioeft, t

iincental

ne;à litteratum omiffione, aliiíque rebus fpiritali-

eceiformum

bus & &u&tuofis, quamvis hinc multi offendan-

t 5 quod & factum fuit teftc codem Apottelo :

u ianm

Pradicamus jefumChriflum crucifixum; Judais

hd

ipi lm

quidem [candalum , Gentibus autem flultitiam.

Prebatut

Porró fecundàm hancveram communemque

g

ex di&is

"Tlieologiam, claté videbitur veritas refponionis s conclufie,

sj

g, nl

éertum quippe eft, quod ii qui offenduntur ex eo,

quod Miffa ardiüs abfolvitur, non peccent ex ig-

r

notantia nec ex ínfirmitate , quod exiftiment ma!e

lol

agere Sacetdotem ; quod inde patet, quia nulla ra-

at

tione reddita ipfis atistiet: unde fupervacaneum

d

etit dare rationem ejus rci , dequa talem animo

i

Ambibére opinionem,ut eam perdito affe&u & in-

um .

Veteratà pertinacià numquam íint depofituti ;

,,mgf,?'"';ä

cum omnem fpiriralium: recur amiferint fapo-

yiab

rem; ergo ipforum fcandalum giinimé curandum

€(t; quod fi oftendantur fibi imputent : & fifafti-

duw I ;]'

j erp

diant, aliam Miffam veftigent : fed liocita videat ..

;jf

yillf

Deus,utnullam reperire poffiot, que placeat-om-

"

ij

nþfquc

*

y

"

318 Vyatfatus: III.. Cap. XVJg;

jm

)l

ne(q; Sacerdotes ita fint religiofi & prudentes , ut

officio fao fungantur, ea, qua conveuit, gawitate

"

uf

)

& teverentia , necaftiment allatrantes impios ,

od

quorum clamotibus obedire, eft rem nullam vello

g

terminare.

7

,.W,P[O?WSW

O-AP U-T- XVvl

1 d jv

De bonore & veverventia, qua templis locifque

ggdt

faeratis debetur , ubi fauifimum [acrifici-

j

tss

um efertur.

;mmman[ud"

R o hujas complemento docttinz , qux pbrti;

g d.

4 p

net ad cultum Miffz externum, quo ptincipa-

s quuti

liter faper(unt tra&anda. Unum de reverentia,que

ïü&.ïïlwhmm

: templisloci(que facratis, in quibus MifTe fiunt, de-

ii D

betar. Alterum de manditia & nitore, qui inorna»

ii

mentis, vafis, findonibns , ceteraque Ecclefie fu-

yinanig

pelledtili fetvanduseft, Quz duo hoc ptafertim

bt

tempore omnino curanda funt : quamvis autem

cuh&tis Chriftianis neceffària fint ; maxim& tamen

^g ii

quint

Sacerdotibus & Eccle(iz miniftrís:qui ad hzc ma-

ston dl

Moenbr.1L2. cuto

gis prcisé obligantur , & quibus ea ex officio in«

sss

bunt,cum ut (ervent ipfitum ut curent fervati.

8e offic.

Itadffirmat S, Ambrefius hifce verbis : AMfaximé

as

€421s

udm&vm

Sacerdohi convenit ornare Dei templ& decore con-

;imäou;üw.i*

| 4rHtosut etiam boc ciltu anlaDomini reþlmdm(-

COR

s. I.

ilim

Ecelefias verà & proprió Des domos appellari &

w

Chriftus

e[je.

iil

templum

vocat do

Uaad primum,füfficeret aperire ocalos üdei;&

diriged

ceníiderate eas effe domos Dei : (ic enim in fa-

urzdyrd

£um Pa-

crisfrequenter appellantur, utà Chrifto apud Jo-

tris.

tyirdiiny,

ican. 22,

annem :»olitefaceré domum Patrit mei,domum

wdétylny

Matib, zi "eg0tiationis ; &capndMatthzum ab eodem adfe-

DT

3f4/,6, tuntür yerba Propheta: Donus mea,doms arati',-

r

[ LE

L:

m

Dé Miffa & ejus Extelfe)tiz. p

W&M

onis Vocabitur. Factum vexó, quodin duobus iftis

LU

Evari-gelni locis memoratur, notatu dignum eft &

| i]bmnm ht

magná ad hoc propofitum confidératione ; tanta

Val

enim fuir Chziftimode(tia & manfuetudo ramque

admirabilis,ut in toto vita decuría nulium crimen,

Til

hoc excepo, ptoptiis ipfe manibus caftigarit,cüm

r

plurestamen occaíiones fuiffant oblatz : femel e«

m r

nim ptecipitem dare voluerunr, fz;pitis lapidare ;

fzpiüs calumniis obruerant 5 at nihil de fua bzni»

gnitateaut man(uetudine remifit, & maxima fem-

Ài g

per u(us e(t erga peccatoras benigaitate , adeó ut

:m.quo?m'p.

lt

numquam contta eos argumehtuim dederit ira-

cupdiz , nedum vindickeaur feveritatis; imó re»

aMede

darguit Difcipulos, qui igaem volebant excitati r;, g;

Vr um

in Samatitanos , quód fuiflent tam inhumani, ut

r bta

Chriftum cum fuis prohiberent civitare. N;hil his

o lx padti

omnibuscommotus,cüm primüm Hierofolymam

mquimviumm

intraffet, ubi vidit aliquorum impudentiam;q.. :a.

mopuinnu

templo negotiarí auderent , ( quamvis in jis qua

M'.quia&htcm'

pertinebant ad facrificiorum oblationes : ) tanta

NI

fuit itacundia inlammatus, ut vendentium men-

gnuoutt

fas fübvettens pecuniaque effu(a , addítifque ver-

jevlt: t

bisafperis & vehementibus; étemplo omnes fla-

Dupim

gellando ex pulerit : fetebar nempe hoctam gravi-

d

ter,ut latrones eos effe iacrepitaret : ait enim : Fe-

MaYWb.et,

|

ciflis ilam , (domum meam) fpeluncamlatro:

Dis ejecit

d

num; nectuncíolüra initio przdicationis, fed & vesdentgs

in fine ejufdem;cüm poftridie Palmarum remplum & emen- .

)d

effscingceffas.Qxo facimoreindicavit,quanto fer- tet.

qug

p

- tetur zelo, ut decor & religio domi Íuz fervarerur:

nam,ut diximus,tantum hic indignationE comno,

ntür t

j

tus eft;eaq; fingulati;& itaincipere pradicationem

WIWP y h

voluit & terminare, Quod monet Evangelifta,

f

i

7)

ubi dicit , merporatos fuiífe Di(cigulos ejas,

quod

)P

V 4

[Cfin

yr.WW

312

Tratfatus I!I. Cap., XFI..

p

: Pfal.6s,

fcriptum eft: Zelns douss tua comedit me, 84 oþ—

j mügnm»

probriaexprobrantium tibi cecidevunt [uper me.

(

Adverte porró non folüm Eeclefias noftras vo-

-IJE

^ i

cati domos Dei ea de caufa,qua templum Hierofo-

gois *

lymorum, quod toties & tam abíoluté fic appella-

um

Qyrogm

cür, quia ibieffet Arca Dei , & Deusipfe ibidem

n

colerecut, facrificia offerrentur,orationes petitio-

:

nefque fierent ; fed etiam longé majori proprietate

j d

"

& ob rationem mapis principalem , quz una tem-

YnEcclefia

plis Chriftianis pateft convenire : nimirum quia

us drin

peculiari

idem Deusin his habitet realiter & petfonaliter in

äuodm lo

xatione

Sanctiffimo Sacraménto.in qno períona eft Verbi

r ludbo PW

eft Chri-

gt

divin cju(dgmquc Unigeuiti Filii Dei, magis fin-

Vfius prz-

gulari modo, quàm in cun&is pattibus univerfi :

ens,

f[(lllll]lfmeW

namnon folüm divinitate przfens exfiftit, quá toti

mundo zqualiter per effentiam,;prefentiam & po-

p

tentiam ; fed etiam facratiffima Humanitate Salva-

w

toris,quz in czle trantüm empyreo fedet ad dexte-

m

d

fam Patris , & cadem omnino ma jeftace & gloria

in altari fiftitur , quamvis füb tegumento fpecie-

dfuinidin

rum,Hoc promifitChriftus Difcipulis cüm exple-.

mym«ægmæ»

to redemptionis opete ad Patrem efTet tranfiturus:

Mattb.ult

vi nl

Ecct €go vobifcum [um omnibus duebus

infmtin

conf4mmationem (aculi.

1tifqyue ad

fsv

Miagnum

lt Chri-

: Quod fané privilegium eft zximum populi

gt

Chiiftiani , & uade meritó gloriari poffit. Haber

ftum effe

ts

áticolam

nempe Te(um Dei Filium pro vicino & . velut cive

Tl ueet

Ecclefiz,

in omni Ecclefiaadeó, ut non fit gens tam humilis,

fluiliam

tam abje&ta , in cvjus dítione , fi modó Chriftum

novit;hanc non colat habitationem, & in(tar alio-

Mnrettty

rum incolatuin haberi velit:fi enim duodecim fint,

illoaccedente jam effe tredecim negare non pof-

niditr,

Mieami

fumus: quo beneficioac favore u

Os Gbn voluit ob«

Niqund

"

Q:ci/ngcrc ac dememif

Y

|

Dd)"llk!m

Rem

I

Dé M;f/? e ejus Excellentia, | 212

lf'fmamdu.,æl

. Kem profectó dignam omni eftimatione, dig-

M

nam ampliori reverentia, quàm quá illam nos in-

TM

grati veneramur. Proinde dixi , ut excufemur ab

Vnin fs

hujus plena do&trina & explicatione , fufficere, ut

me'a/u;ääcsppfg

apertis fidei oculis confideremus unumquodque

li Df"!if[c M

templum effe domum Dei, & in fingulis veré &

EU p

perfonaliter Jefum Chriftum Salvatorem exfifte-

Tathtrta

re. Etehim cüm dicitur Mojeftatem ibi effe divi-

AL Cetrattny

nam ;tes cftcitra dubitationem certiffima, ibidem

Ztimm qui

congregatos effe innumeros Angelos , qui palati-

tl

um quoddam vallando exftruant, & Dei Majefta-

In noftris

J ATAES]

tem laudibus profequantur. Sic affirmant com-

templis

liB m

muniter Sancti:G in noftro Breviatio Carthufien-

snultitudo

pitiuned

fi, quodin Ecclefia eft. antiquiffimum , tamquam

Angelo-

zum,

nreilt u

certum hoc prefüpponitur : unde in oratione ad

gandye

Completorium fic precamur : Pifita, quafunims »

Hmziged

Domine,babitationem iflam,E4 Mngeli tui [antli

a d

babitantes 1m eanoi in pace ctiflodiauts & Apos

AMeb. 12

hat

ftolus id videtur afferere adHebraos;ubi dicit:/Voz

i

gt

acce[fiflis ad trattabstem monté, & acce[fibilé 1g-

nemed acceffiflis ad Siom montem €9 civitaté Des

h((xgäisam*ï$*

gdhuudit

véventis,fernfale. caleflem,t4 mnltors milili n«

shnitn d

gelarü frequentiam ; €$ Ecclefiam primitiyorum.

Hoc cüm veré ita fit5 tanràim opus eft aperiamus

:mWï'W

oculos, & expédamusid diligenter; cerré nulla alía

inftru&tione egemus , ut loca facra profequamur

gport

honore & teverentia:xutpote funt domusDei, quas

m wnflhü& "-'

" mnüv!ü]i]b-'

1pfe'gelit, & in quib

us beati f piritus commorantür

D.

[

$.

.

"

jitt;!

JDe bonore 68 veyereutia , quatemplis &* loc

i:fdy-

i

jiaitó /

d

lil

eris debetur , quia antiquitus in magua [imt

3

babita veneratione.

vedet

P

A Ntiquam eft exploratumque,mentem fuiff

fio

Dei, utiis locis, in quibus ipfe effer, aut fe

(:

D

"

V5

aig-

U

7!"!

Ml! !

314

Tratfatus IIf. Cap. XPT.

h

íP

aliquando manifeftaffet,magaus honos haberetür,

jd

Geuef. 29 Yacob fugientemà furore Efau mox ín ericeto dg«

p

d

p

— prehendit:qui foronians vidit(calam , quzà terta.

TU

exlum aíque pertingeretquà Angeli & defcende«

&uhm

rent & aícenderent , . & Deus in fumrnitate illius,

g, D

experre&tus ille tantam erga bunc locum concepit. :

swa

WGCE L.

facob lo-

venerationem, ut dixarit timore fancto perculfus :

J

cum, in

Quám terribilte e[o ocms sfle| yevé ton efd bic a-.

gqutmtmx

jfert, t

quo De-

lindnifi damus Dei,&4 portacali.Atq; in hujuste«.

um vide- ftimonium confecravitlocum iftum, erexitq; lapi-

Wiw'xmus»uo*

rat, hono-

ao

tgvit.

dem, quo fuerat ufus cervícali, in ticalum, oleoqs

inunxit : ut locus ob; Dei vifionem coleretur , &

T

fanctitate haberetur confpicnus : civiras veró adja-

thm 1

censLuza nomine ab so vocata. eft Dethel ,. ideft, ghuen i

ermanfit.

w

domus Dei : quod exinde nomenilli

, €üm paíceret Moyles gzegem foc

i

rifui,eutnqy ao

E*xdd. 3*

ageret psrloca maxime opaca & folitaria montis iei ii

Horeb, apparuit illi Deus mirabilirer inrubo at«

p

dente & tamen incombafto; hicad tam grande

gaiadt Q&u

myfterium volentem aecedere prohibuir Angelug

Ua

diceas: AVon apprepies buc : loeusenim in quo flas

ulJnmuM

terra [anttaeft 5 folue camen calceamentnm de

t u

Treem

; pedióus tuis, & (ic veni cum tevetentia & tirnore. t

tdadimig

Moyfes.' Quod ubipercepitMoyles;terrirus aP[condir f aci- -

dl

em fuamynon enim audebat ad[Dcere contra De-

M:WM

3m;& ex hocmons ifíte magna in veneratione eft -

Ti

; dhabitus, appéllatusque et mons San&us , fiva

»EvT

g Ec-19» monsDei,ut patets. Regum,; ubivocatur mon$ .

Mlé li

Dei.Sic etiam montem Thabor appellar Petrus A-

t g

poftolus;in quo femel rantüm in transfiguratione

ftdst li

Chiiftusgloriam faam & majeftatem oltenderat,

iuc Ht&jmmi |

ait enim:Cum e[femus ctm ipfo $n monte fantto.

Noftra

lpl t

templa

Enimveró fi laca ifta culta fiot tanto honore , -

Áf

quód unis vicibus fs Deusibi manifeftaffet , quz

potius ho.

al r

noranda,

non

if

/|

pe Mi:mz £ ejus Excellentia.

3r$

m

[;ni"*

ríon teverenua noftrís templis debexur, quz Deus

:E&n u !'n t[m

ipfeinhabitat,& ubi velut in Domo propria mora-

Ubl g

tur : ubitam eurabilia conficit, & homineminnu-

Bpcirdin

meris bencficiis obftringit ?

At d

Si veró fan&ti illi Patriarchz tantum honorem

lk

iis losis deculerunt , in quibus femelatqueiterum

W*Wapcrculfn

Deum confpexére, aut certé Angelum ejus no-

Vinteef h

mineloquenrem; quém non cultum nofttts eccles

hn

fiisexhibuiffent, fitempore vixil[ent tam beáto ,

æbn,emirq; lii

quo nos vivimus , no(tram tamen felicitazem arfti-

ïmdidmm;

mare ne/cimus? Si Jacob tanto fuit timore percul-

w ol

fus & revcrentiá, quàd vidiffet fcalam, cujus fafti-

hat

gium czlo ferebatur ; quo non timore fan&to per«

TAT

celleretur, fivideter, ( quod tpfi indies fidei oculis.

xulipcral

intuemur) defcendentem à Patre filium Dei,& po-

odl ag

nentetn fe in manibus Sacerdotum ?. nec veró ín

TT

fomnis , fed vifione magis certa; quàm fit oculo--

s od

rum,magis cerra.quàm tactus manuum.Potiori ju-

drdua i

re hic exclamaff:t: Quam terribilis eff locus ifle!

yeré Dominus ef in 10:0 iflo , non efl bic aliud,nifs

Tl

lm

domus Dei &* porta cali'San&us itemMoyfes fi fa-

ciem avettit,nec rubum ex quo Angelus loqueba-

s ufimants

&ur, aufus eftintueri;quid faceret ad afpectum San-

mmumw

u

&iffimi Sactamenti, przícttim ubi de fide noffet,

ibi effa Deurn in perfona , hominem fa&um, no-

i

W&szw

ftra carne circumdaram, qui ficagtt cum homini-

n

bus,utab his tractetur, & in cíbum excipiatur ? ni-

y d r

h Rpgulm

j

hil eft quod huic poffit comparari. O fan&i Pa*

"I

i

triarchz ! ficat é czelo cum pudorenofta: intuemi-

tmT 1

'l

p

lh

nifordes & ru(ticitatem,qui remplis honorem de-

" ]

ferte neícimus ; nec ea intrare & ibidem affiftere ,

d nl

quá par eft, reverentiá curatnus ; ita procul dubio

um i

judices noftri eritis arguendo nos fuiffe ignaros

m

Utbanitatis, rudes in imitaada virtare, qui ne qui-

s

€R

n

3195. Traclatus JII.-W Cap. XFTI-

y

T

dem veftto excinpio ecclefias& loca. (andtiffima !f j

qu

j

longeque excellentiora anti

quis honore fuegimus

gt

u

3 ,.g.m(ccuti.

L

» PW&M[

od

u

od Pïu'T '-lei,

nnm[mü*ï

De munditia €4 nitove, quiin templit adbiben-:

mmmcmow

7 odms efi, atque in i15, qu

*

æ-aä Mife kgrtþei?m*

m i

apparantur.

giur, n

(b a

g r

Raafférto templa effe Dei domes, quz ipfe

gt m

u

inbabiter, & ía quibus (uum velit cultum pro-

grqiiqo

. moveti ; fatis etiam conftàt. quid requiti poffit

utihq"ïu i F&w

quantum ad ornatum, compofitionem, & excel-

glamodns

lentiam loci , omniumque rerum, qua ad cultum

d

fummi Monarchz deputantur. Porró videmus

fiisgeit

quantá id curá , quantoque ftadio in R.egam pa-

siddcnpitt

latiis ob(etvetar ; quanta fedulitare ea , quze a

ii

Compz — ipfüm Regem,ad men(am regiam & ad quodlibet

ssl

tantur p4« '2nlze obfe

quium fpcäam,curcntur: quá nen di-

jigunquli

latia Re-

glas Val

gu

ligentiá efüicitur, ut omnia d.tia fint ; omnia preti«

templa

ofa ? nihil infit, quodfordium aliquid contineat,

giiniind

nec munditia (ingulari comtnendetur ? qui veró

duim,

Principi affiftnnt prompriffimi ad quemlibet nu-

Witin

tum , tunicis incedant praftantibus adornati &

i

diftin&isab habiru reliquorum ? omnia denique

ia

regix domus ornamenta , & quidquid 1:fta conti-

Rij Mm,

netur, tantz refpondeant Majcftati ? O Domine!

dlojutinit

& Rex (sculorum immortalis, cujus infinita eft

r s

Majeftas , cuique zmillia millium Angelorum fa-

CU l

Amulantur, nonne pudor eít conferre terrenum

1 n

alquod reptile, vermem viliffimum, cum tua im»

.menfa dignitate & potentia? numquid dolendum

"àtt (rg

e(t maxiré cultum tuum quafi negletum jacere,

Wfi,!m'

reípe-

)

J

De Miffa ä- Wei'us Excellentia, — g07

"i

t

lL.

refpe&tu ejusqui hujus mundi Principibus exhi-

dïläihonoufn

betür, domum tuatm, in qua prafens realiter exíi-

ftis, itatffe inculram , ut pené nihil fit, quod Ma-

Mil

- jefatis tuz amplitudinem teftetur ? Tibi templa.

noftra inhabitanti maxima Angelorum multita-.

17

do affiftit; miniftri cxleftes. Nos, qui in terris ver^

famur, ita iÍmmermores fumus officiorum, tam ru«

mäqïþmjf,:,,,

des humanitatis , ut ea ;'quz obfequiístuis man«

cipata fünt, tta&tate neíciamus reverenter , nec

debita veneratione , ne quidemi illa qua mortali-:

UJOMIQWP/&

bus'convenit maximé , profe&ó neminem effa

ia

atbitrorqui aliquo zelo moveatur, f hac infpe-

&il lt

xetit, quin in pe&usei dolore rumpatur, & turpi-

o

tudinem noftram ac immunditiam nullatenu$ ex«

m, at

eufandam putet.

z Doro lm

fibt deli&a, quz com«

Etenim quarmvis multa

aioignpe

munitet hac negligentiàcommittuntut; omiffis iis

TET

in quibustamfzculates quàm Ecclefiaftici offen-

;mm&adqu

dunt, fpeciatim Sacerdotes admonemus , in iftis

wwgm fintdiligentes,qua fibi ex muueris obligatione in«

ammiy cumbuünt, Nam fi in his defeceriot , cüim ipfiex-

n mqm& qu

emplo fint , id etiamá fe jure pofle fiert fzculares

exiftimabunt.

ol

li

ydqi

* Dici nen poteft fine lacrymis:

iquis enim fibi ab Dolen-

dum eft .

J

byil

his tempeter, cüm ecclefias viderit, quz nec ap-

"templa &

IT5

parentiam templorum aut Domus Dei praícfe-

ornamen-

H]nl&q q

i?

rünt; nec alicujus nobilis ; ne quidem pauperis

ta effe tam

!j

alicujus mini(tri videntur effe, [ quivis enim con- (ordida &

m

n

funderetur eastautis fordibus obfolefcere: ]adeó immunde.

a

üt potiüs caía ruítica dici poffit, aut hata peco-

m

Aiïg';.

.fum, quàm Dorüus Dei? licet veró püdor fit bifce

j; ,

svillot

/

verbis uti , major tamen eft ignominia rem ita

]

fe habete. Ornamenta altaris tam (ant abjecta ,

ia

t&m atcofa , tam nuda omni ornatu : Sacerdotum

1

Wl"m"ï'?ïs?

:tunig

M

W:

E : Tradlatus 11l, Cap, XVII,

j

*4Lilba. *tonice ram viles & contaminate : ac, quod pree :

Pi

& ami-

W.

&us.

cereris deplorandnm eft , ipía altatia, in quibus:

temenda myfteria celebrantur, tam craífo (unt

obíia pulvetc , tam ab omni nitore aliena ; (in-

rwmlww,

dones, quz ad u(um pattinent Miüatuxg, tam

Pupew d

fuatfordidz & fitu quodam injucundz ; ut naue

m

feam excitent & faltidio adhareant : nec enim

UT

clericuseft quantumvis pauper & humilis, quam

MW*SU

siam*

NI

non pudetet hujuímodi mantilia ad meníz ufüm

j

adhibere, Quín & ipfe calix(ordibus opplerus

Corporalia, ut vocant, maculoía, immunda:

g n

quidque denique divino cultui & facris minifté-

Mmö[l PIW

s m

riis depntatum eft, tam procul ab omni abeft de-

cotoac munditia, ution fir apparentia majeftatis

nMWMq

aut venerationis , imó videantur omnia devotio-

m d)

1

nis impedire affe&um, omnem honorem & rc-

n

verentiam eliminare, Qu (i intuerentur hzretici,

pagani confpicerent, cüi effs dubium poreft, quin

ial

ladibrio haberent Chriftianos, & fidei noftre my

:ms[!:nmþül |

ftería deridorent.

"

xiistt t

. Hic ita deficiunt verba, ( atque adeó nnlla

i

d

exaggeratio: ) ut veritaslong? excedat ea,qua di«

igias, i

p u

cuntur: nec enim dici poreft autcredi ,. quod in

hoc oculis datur videre. Porró nihil díxi ampli-

ETU

ter; cüm in maultis id e(fs Ecclefiis affirmavi:cer-

T

té omnibus commune feté eft; demptis quigpe

RI W

trniiltmdl

Religioforum, qui diligentiorem navantopram;

& nonnullis Cathedralibus , nonnullisque aliis ,

1sjldra

quz paucz admodum (unt; res eft maxime deflen-

gt frd

da ceteras omnes in pagis & apud eos incolas &€

ff t

cives,qui parvo numero funt; ita negligi & incul-

;06 füft qlm l

tas jacere; quin & in majoribus & dítiotibus non-

i,

numquam tantus eft dcfectus, ut meritó pudeat

"t d

Ecclefiafticos, quód tam parum illacurent & zfíti-

-Jmeht;

: "at i

f

i C;,. n

&

De Mifa d ejus Excellentia,

819

Uitde qi

ment, quz in obíequium cultumque divinum

;lm

l

VT p

lflnt adhiben dar.

$. II

Vr d i

WWIMF,E

U4E ut excufentur , non fuffieit dicere , Ee-

iud: i

clefias pauperes effe , quodin ominibus feré

LTA : f g

locum habet. Nam ad hoc , quod sommenda-

mus, anon opes Craá , fed Dei amor & timor, ac

*bf uf

zelusad cultum ejuídem promovendam-requirun-

m

tur.Nec petimus ut magnificé templa exítruaatur,

W'dh Wl.'

ótnamenta ceteraque ex auro gemmiíq; fint ditif-

iL st

fima; quod fi procurari poffet, re&té quidem: di-

Opiimà —

dQ d

vitie enim tueliàs numquam applicantur , quàm

Án obfequium illius, qui univerfa t Dominus mo-

applican-

nuttà n

tur divitiy

irommadmi

deratur ; nimirum agnotcit homo , fe à Dso, quz

cultui di;

s ho t

accepétit., eidem referre accepta ; cum optima

vino.

n

quzque in fervitium creatoris effundit ; & hac

n p

reveta.ita fant expofita & impenfía, ut cum ufurá

'»&WMW

receptarusfit : rumpatur invidià heretícus, quema

excacavit avaritia,maceretür fus Bzeotica & grun-

PT

niat diffipati opes; qua fic expenduntur. Profectó

xma

ugui

quifquis id dixeri, Judz hunc «ffe fimilem nega-

^a. 1

i& müä» W

tenon poffom, qui unguentum: in Chrifti pedes

g Q

li

jf

effundi zgré tulit & murmuravit. Utinam dare-

tur matetia hiccopioía , unde ftomachandi an-

MWM?

1

i u

fam arripere poflent haretici : parum aut nihil

damni iftorum adferunt murmura, qui, u folent,.

i

res juftiffimas & eptima cum ratione conjund&tas

p

W/

atguunt (ine fundamento, cum fané errores ipft

JWVW

"l

graviffiraos tueantur. Gontrà veró homines re-

at

ligiofi jure queri poffunt , & deflete pauperta-

ol

tem Ecclefiarum , omtiiumque corum , quza

jord

cultam pertinent divinum $ eatenus caufarn ha-

ib )

ales ex«-

ät majorem plerandi ; quatcaus mort

eedunt

lplm Ó

![llï

!

j

320.

Tralfatus III. Cap. XVII.

P

&

ceduntin cultucorporis , & domuum appatatue

; 40

datur enim videre ecclefias ornamentis refiquiíq;

j

ad facra minifteria (pe&antibus inanes & vacuas;

d

Homines

hominum veró domicilia fericis aureifque rapeti-

,^

jnornatu

p

,Wus,mï(

excedunr.

busexornata; arcas & conclavia veftibus referta

"

dl

pretiofis, armatia divitibus plena vafis,ipíos deni--

A &l&æh

quetorquibus Indicis Attalicoque ve&iturucilan-

ggchmm&"

tes. Necis Regum dumtaxat eft amictus,& eorum.

du Qd

qui Principes funt eivitatis, [ quod magis tolerari

j

pofílet] verüm etiam fic incedant in trivio nati, &c

profetariz mulritudinís plebeeula ; càmergo hic

jpeeph t

profuía intemperantia cernatur, major excitatur

m

lu&us, ubi paupettas temp!orum & ornatus pe«

j

nutiaronfideratut.

g n

Eaimveró ; ut dixi, aliquam habere 'poHEtap-

ummäi'üf

u

um

parentiam excufatio, quódEcclefiz pauperes funt,

j

mmmflbühï'?

nec habent, unde comparati ornamenta poffint &

omnisappatatus,qui dives & pretiofus cultuidivi

' «',OIMWW |

no facri(que myfteriis debetur : quapropter illud

Wg,ff yg'mm

jari non urgebimus, cum aliqua ratíone niti vide»

A IW(WW)W

!* Nontam

arur, Sedid rantàm, quod nullo pa&to negligen-

:,mMIS«

neceffariz

dum eft, aámonebimus , cüm i(tz pauperes fint,

E

funt divi-

faltem nirot aliquis & munditia adhibeatur , om-

mjojaus

tiz quàm

níaque, quz ad Deicultum pertinenr, decora fint,

vuplatio

snunditiz,

& nullisob(oleta fordibus: adeo ut vers appateant

ET

domusDei.fi non in divitiis & (upelle&ili copiofa,

a tnlr,

faltem in nitore & religiofa compofitione, Quód

rvoln r

fi acquirti non poffint antepeudia altaris argento

d ln

auroq; intexta; qua ramen habeti poterunt,mun«

2, It d

da hábeantur, & fao nitoreconcinna: altaría item

zwr:qum&ji

decentia fint abomni pulvere emundata : orna-

Bf

menta traQtentur bené, & fuis quzque arimatiís

"tf

recludantut : calices involuti fint velifque (uis

Auttatrl

latis ,

oqope:ti, ne, exceptís Sacerdotibus aut init

qui(-

De Milfa d ejus Excelle?tia. 221

m :

uipiam eosattingat. Et quod maxime commen-

Vünotii. ^ datumeeífe velim; corporalia , parificatoria , cate-

Wil raquead Mif ufum deputata , pura & nitidaha-

"iafu. beantur: riam ad hoc nullis opus eft divitiis, fed

Wi tantüm, utdiximus ,amore Dei & timore , ac zelo

M promovendi cuktus divini : quz fi adfint, fine du-

w bio & abíque difficultate praediéta fervabuntur ;,

Wt finminüs,clarum eftargumentum , nontam defe-

'l'

/

Wa Gtum divitiarum , quàm amoris & reli,

"WwjE riamin caufaelfe.

gionis pen?-

mä*,olmugobfc

2

$. III.

4y jteotnt

Ro exemplo & inítructione Sacerdotum ad- Cartha:

m ia

P

dam híc , quanta diligentia Ordo Carthufien- fianis

fis hanc munditíam & nitorem in-rebus Ecclefige Cotaen?

r

dimpft? commendarit: ubi enim in Statutis mentio facta.

munditit&

i, eft,deemnibus ad (acrum MitLe & altatis minifte- intemplg,

anipitl- riam pertinentibus , fequentia verba fübne&tun-

mll ur :Onznta antem pradita mundafmt,C9 bonefla

j

D

uqm?mpm

ld r veligtofa, $ prafertim corporale C$ palla altaras

i quàm pur:jfima (nt , C quoties opusfuerit muten

Mow&myþgü zur , quemadmodum €8 alia queque tam Sacerdo-

st e3 , quàm altaris paramentaz €S im biseurandis

Jadiuw welumws facriFam cum onrmi diligentiaimuigtla-

" uU .ses nequid aut vile autruptum vel fordidum, ia

W&Wü

w facro[an&to altarzs myllerio appareat.. Et eodem.

ial

d cap. mandant, ut cunctalintea, qua

Ecclefiz &

"

| divinocultui deferviunt , intra clauttum mona-

g*

j

chorum laventur manibus eorundem Sacerdos

4

u

:

Plr

/ tum , nec aliis quibufcunque foris lavanda mit-

Á

tantur : quin & ipfam aquam five lixiviam in

o

^ locam mundum & decentem jubet effundi ; càm

!

chf'

/ werotritafuerint vecuftate, non projiciantur de Ec-

XPM

í

)

( defia, necalteriufui deputentur, fed confuma)mtur

" 4 & crementeribidem , ac cineres in pifcinam al«

[

u í

taris$

-

/l

n

"

322

Tracfatus 11I, Cap. XV IT.

"

taris difpergantur. Et hz ipfi ita certis diebus

exequimur totam fupellectilem lineam lavando,

D

ut nullas exteriorum manus 3PPOI]3.[-

|

Ex qua religioü coníuetudine decet haurire Saz

cerdotes, quanta curiofitate & decore res Ecclefiz

o

ag

eukuíque divini debeant attre&tari, càm ad myfte-

ria maxima condenda pertineant , & € quibus fru-

ggein

€tusimmortalis poffit exfpectari.Unde omnes ob-

5;,de

ax ial

teítor in vifceribus & amore Chrifti , cujus hic ho-

nos pcriclimtur ,omnem mcgligcutiam novacorri-

sinqui

gant fedulitate , & agnofcant multum fe ob&ringi

g n

ea,auam effe oftendimus, religione.Porró noverint

ftriétam à Deo rationem exigendam elTe , & gravi-

we&kïm [

ter poenas fe daturos, fiin hoc non eà, quà par eft,

i nf

S;ceräq4

Qu "

diligenuia vigilarint. Nec fane perfolvent tantüm,

tes ob pece

quod ipfi deliquerint , fed & peccata fecularium,

du

n

cáta fzcu-

larium

quz nec minima, nec patva porsio'nc continentur,

anmbü

n

m o

judicandi. Nam exiguailla cura , quamSacerdotes habentin

rebus Ecclefiz , & parvus decor, qui in iifdem cer-

r'mm

nitur, cauffat fine dubio , aut íaltem occafio eft,cur

";;;imm

iftierga eaídem res (acras omnem exuant reveren.

tiam & venerationem, Obteftor veró majorem in

smia,

modum omnes Przlatos & Vifitatores,quibus hzc

m

cura, hoc onusincumbit , obteftor , inquam, fin-

d n

gulorum veftigiis advolutus, per amorem & reve-

mmïmfm

^

rentiam Dei noftri, per vifcera mifericordiz,& per

N

immenfamcaritatem, quá nobis Corporis & San-

Vi t

guinis füi .communicavit Sacramentum , atten-

g

dant diligenter , (ingulari cüra , ut negligentia cit-

eiilstsd

ca hzc omnis corrigatur ; advigilent & leges fe«

l;-:m;uugm*

rant , ucin cunCtis Ecclefiis & altaribus nitor appa-

Emm,m,

reat atque munditia, quznon folüm in fzculari-

'ïllfm'fm

bus devotionis excitet affectum , fed etiam Eccle-

"mmm

fiafticos ad inajorem provocet fanétitaten

wlmæ

$.I V.

|

(

De Miffac e;iw Exc;äcn;id, 322

ZT

l t

»

lita

d

$. IV.

MPPWW.

Ecaftiment hanc rem patvi momenti , cüm Pralatis

N

Hs

maxime referat , & Deus ipfe feratacerbiffi. convenie

mefi contrà peccetur.(Quód i hane nihilifecerint,

procurare

i ial

muaditiá

Íperoin tépore radonis, [ e/7, qw« querartd iudæef]

&nitoré,

2 iguht

videbunt & intelligent,fuerintneres nullo in preétio

lm

habendz. Nec velim, perfüadeant fibi non decere

Á ilich

Epiícopum aut Vicarium, ut deEcclefiarum nitore

n

& munditia quzrat, nam calices, ornamerita, fin-

xintdltg

dones habeantur nitideé & decore: num fufficiens

ts at

eorum fit numerus, ut mutari fiepius poffint & dili-

Sundt g

genter adíervari : ac plura his fimilia, quz parva

une, qipit

videntur, cüm magna fint, & ejuífmodi, qua digna

:peü'olvmt It

füntomninó , àt in his Przlati & Paftores cultum

a

Dei promoveant exteriorem. :

xtiontcot

Quód fi illis hoc minime videatur, memine- peus inl

rintnec indignum Deo reputatum fuiffe , fiipíe , tituit mi

d

quiinomnia dominabatur , prafcriberet fingila- nuuflima.

fedodt

tim quod in rebus minutiffimis, quoad decorem

gt

& munditiam templi fervandum effet. Mandavit

d

enim quondam ,' ne lampades aliquis emungeret

Wom&m

digito , fed emunctoriaad hoceffent , eaqueex ai-

ro fabrefacta , juxtaque ponerentur lebetes item

1,&&&«&

'm?umü"

exauro , aqua pleni, in quos continuo ellychnia

piojicerentur , . ne ingratos excitarent odores, aítt

nlcmmï

gU

folum macularent, INe vafa Tabernaculi cultuf-

"m

yat

que divini tangerentur, niíià Sacerdotibus : cum«

(

que illa Levius darentur, non effent aperta, íed

gulmoïlxï

j

fuis involuta findonibus. Néve tunc quidem ea

CU ÉL MP

aliquis attingeret, aur currui vehenda imponeret ,

JH

p

[

fed ipfi Levitze humeris füis deportarent: varia-

quzmü

que effent aromata , pafülli, pulveres pigmen-

tarii, ut jucunda effet in templo (uavitas ; imó mo-

h

WV

)

Xa

men-

t

ml!

if

324 "radlatus III, Cap. XF111,

Qu*

40^

inentum ac POl]düS 11110'1.1131.[.10] rerum Deus 1pfe

,,mntl

npot

;

minutatim ordinavit; ahaquc his fimilia: quibus

j don

" oftendit , quanti atimet ea, quaz ad cultum perti-

"n

nent divinum, fibique valde acceptum effe, fi rbi-

rum

ni&riin hoc cutiofi forent.

P H.'thx

Atl

T

Abafus

Advertant preterea : quamvis apud umverfos

j u

po:eft ex- obtinuerit abufüs, non idciteo defperanduim eft re-

»

, sgiicbt

füptl — mediuminveniri poffe; quod fine ulla pene diffi-

sicil

cultate poteft adhiberi, Tantüm amor fit & zelus

'Cüa

" mmuu

cultus divini: hic enim media facilia fuppeditabit:

j u Na

quod fiille deficiat, nectantus fit , utea, qua lic

g t d

monemuüs, efficiantur ; timorem falccm concipiant

ob rationem, qua flzictiffima ab omnibus;ut fuprà

p p

mmDOmWs"

ofeníum eft, cx1getur.

D

(1, i. w/(!

CAPUT XVITI.

PT

u pfffm

Dens magni facit ,fires ad fuum cultum dedicate

ïg m J Ormm

oruata [int €$ praflantes.. De magna itemobli-

du

gatione » qua Ecclefiallies buic obf!ringuntur.

mw«

MA ) u

n -f

iuftanie

$. I

m*qmiu.cb

Ro majori dictorum confirmatione , & ut.

ais g

Jf s m

conftet maximi à Deo z'ftimari , quód res Ec-

clefiz praftantes fint & nullis fordibus conta-

jl v

minatz , dignum erit confiderare ea, quz inlege

NPORTA,

Dominus ordinavit , inilla enim normam pxæfcx l-

D'U.UIII u *'-IE

t vll

pfitomnium eorum, quz agenda fünt, & quomo-

do facra munera fint obeunda,

qronlg

Divitie

; Statim,ubi fervmute/Egy pti de gentibus idolo-

Yil (j

"Taberna- lams populum fuüum afferuit, juffitque ut Repub.

at rdigy,

€u lA

conftitutà ceremonias& ritus mgularcs exercetet,

mknfabm

mandavxt ut fibiexftrueretur Tabernaculum , in

dknnan,qa

quo ipfe folus colcrctur » & fibi decernerentur ho-

vt

*.

à

DOW)

n -

De Miffa ch ejus Excellentia.

325

lm

nores divini. Quamvis veroó domus itta tantüm

i mm&;;aü

duratura eílet eo tempore, quo populus peregri-

:,' de fu.,mml[(

nareturin deferto , donecad terram veniflet pro-

l t df 1h*

miffionis , in qua fixum ezat habiturus templum,

ac perpetuó ftabilitum [ unde &ifta portatilis ne-

T

ul u

cellario erat, & quz variis partibus huc illuc pot-

trdundin

fet circumferri ]üibilomnius mirabilis fuit opu-

Mtlroy d

lentia, magnificus orriatus , polities denique , qua

*rrit rl

fa&ta eft , mirabilis. Sant tam fingulari difpo(i- Deus for-

läu Él

tione minutiffimarum partium ipfemet diftribuit mam ejus

praícris

i t rl

officia , ut& Mofen docuerit de forma , & ty*

pát.

tv

pum dederit ac menfüram , ad quam fingula de-

bamingind

berent przparari. Sic habes Exodi 25. ubi poft-.

quam Dominnus Moyfen ore. tenus inftruxiílet ,

EX0d.25.

fubjunxit: Jefpice , C fae [eetindum exernpiar ,

TWIL

quod tibi in monte mor[lratum efl. Enimverout

hzcomnia perficerentur decor? & (umma curio-

7 m)/nmlm'm

D

[itate » noluit operam qUOl'UD'XCUDJqUC impen-X

Dmgm:tle'oli-

di, fed artifices iple elegit, quibus fcientiam eorum,

gtl p

quz facienda eflent, infudit : adeoque id verum

eít , ut iftorum ingenium in hoc dumtaxat opere

eluceret ; quod latt ibidem tra&atur , ubi & refe-

mmümmæ*

runtur divitiz , qua tanto operi infümpte fues

ydnnt

l

runt , immenfa auri argentique vis , lapides pre-

d

tiefiffimi , veftesactelz ferice purpuraac hyacia-

od

tho contextz , ornamenta Sacerdotum admodum

s d

Traci. 1.c.

opulenta [ut fuprà declaratum eft , ] tot cortinz

ib

tot vela & involucra auro & ferico ditiffira : li- *

(hiraGs

2. .*

u^

quor veróin lampadibus, /fromata C oleum ad fs .

dj

munartia cann'mmnda. Dcniquc qUæC' mquc F'.';C-

M&F

tzunt ordinata , majeftatem & amplitudinem Dei

l

Hllfaldw

reprzfentabant , & eum habebant ornatum atque

Vr s

excellentiam ,.quz ad. cultum divinum aaxunt

HBIUIT'*M j

perünebat,

gf

X

$

Poft-

M

;zïk)('

3aé . TraWatus II, Cap, XVII,

p

"Templum

Poftquam autem terram promiffionis obtinuit

f'x " m L

Salomo

d

j

nis diriffi.

Ifrael , templum fibi voluit Deus adificari fixum &

a**h[

mum, ftabilitum.Etenimres eftadmiratione digna, confi-

s;

m

«t

derare omnes divitiäs,apparatus' &f umptus, quiin

[

j

hac zde magnificá funt impenfi.Nam fi hiftorici il-

ET

o

lius ztatis affererent omhia,qua Scripturareftatur,

at mmw

nemini füam fidem probarent , nec credi hac ab a-

n t

liquo potuiffent unquam , nifi à Spiritu fan&to fo-

g

rent dicta & propalata facris monumentis: unde

jb

totum credimus,magis certó, quàm id,

quod oculi;

f lus

intauemur, & manibus attrectamus.

j N

Mira igitur comemorantur de hujus xdificii tru-

--

étura, divitiis & majeftate. Artificum;qui continuó

siim

pet feptem annos huic operi intenderunt, fcribun-

um nf

tur ultra ducenta millia, quibus adde prefectorum

m

j

tria millia & fexcentos : cümq; zdificium tam effet

excellens & fuperbum , & tot in eo occuparentur ,

du

!ïï.ï

Eu m

incredibili tamen fileritio & quiete , quia Dei tem-

ag

plum,perfectum eft : adeó ut nec malleorum ictus

audirctur : nam foris extta urbem ita aptabanturla-

m

gdoimd

. pides, ligna, omnefíq; czlaturz, ut opus tantüm ef-

xis at

fet, unumquodq; fuo loco poneretur. Totum zdi-

HCiUIH marmoreum erat eatenus afïabr& .elaboratü,

D

quatenus architeckura unquam poffet ; quin & ip-

| mzmï:g,qm

| t

fum camentum. lapides erant quadrati , quorum

czlatura erat admirabilis ; cumq; hzc effent admo-

| Myxacunet

dum pretiofa,cooperta tamen fünt tabulis cedtinis:

| fan m

n a

.. quarum figurz artificiose erant effidtz , ipfz vero

batemm:Erg

&. Paral. ita compacte , ur lapis omninó non appareret , his

9.3.

iterum laminz füperadditz ex auro puriffimo: Por-

timdanghy

rà aurum erat probatif/imum , de cujus lamtinzs te-

lm Wil

Mu

xit domum. €9 trabo ejus, €4 pofíass €8 partetes, €9

effia, fed E8 clavos fecst aurcos ,tta ut fingnls clavi

ODonie[

Bchos quinquagenos appenderent,| Nibilgue erat in

tf

tem-

327

D? Miffa ci ejus Excellentia.

"nfgs — gegpplo,quod non anrotegeretur. Sed &6 pavimen-

gum domus texit auro inrinfecus C extrinfecus.

Mrelftr

Hac breviter dicta fint deopulential& majeftate

a

templi : quis veró przditus tanza fa.

cultate diCendi,

m , varietateni,

"Üinhf

qui efferre fe poffe confida numeru

opes,predium, ele

gantiam, pulchritu

dincmqsvafo-

Vr

tll

, rum? quis exprim

at candelabra,menfías ex auro pu-

emunétoria & vaíà , in qu& elly- * 41. for

tiftndo f

riffimo, quin & *

Erat cipes.

chnia conjiciebantur ? dicit enim Scriptura :

eteri n

lbid. 6

multitudo va[orum inpumerabilis ta ut ignorat &«

tll

l

rur pondus arz5 , quod. & de auri copia intelligen- p

/dumeít. Nam finumeres id folüm , quod Davic qu;ntum

i

Rex huic operi implend

o reliquit: invenies £r/4 reliquerit

D

feptem millia templo

nycu

mallia talenta auride auro Ophir , $

exitruens

zalentorum . argenti probatiffimi. Porró unum-

iil

quodque talentum templi fecnndüm magis proba- , payaj,

vifcndt

bilem opinionem plus minüs 62. pondo autiaqua- zg.

Mocruttr,

t i x

bat: inquo innumerabilis thefaurus comprehen-

ditur,excepto eo,

quem Salomon amplierem & di-

vt

iid dicemus de balfamo , quod

tiorem adjecit.

pu

ciugatrt

debat , quid de czteris a-

oleiinftar lampadesaccen

v p

romatibus, qu& inara ;hymiamatis petpctim ado-

s. n

lebantur ? meá quidem fententiá nihil potelt expeti

st

autintelligi, quod majorem praíeferat opulentiam

at

& majeltatem, quz licet tam magnifica effent , vi-

3

sl

debatur tamen Salomoni rem efle humilem & ab-

poyu

"ina mugnitudi-

je&tam , cafam efTe rufticam prz div

v

us

ne, quam fe inhabitare velle Deus p

ra

dixerat, aje-

batenim : Ergone crediile e[f quó

d babitet Deus 3- Reg.t ..

lice-

iil

cum bominibus (aper terram ? [j coclum &$ e&

lorum te capere non po[Jurit , quanto magts d

0701146

d

m &mu

bac ,quam adificavi?

?

O Domine Deus nofter ,

Rex totius univerfi ,

y,äP flzg;

divitias

r

meritó Sapiens ille tuus judicavit , omnes

homi-

X4

LP

j

?)

328 Tradfatus IIJ, Cap. XFIIH,

,'*?y

hominum in cultum & obfequium tuum optime

5'

impendi, & quodcunque offerimus nihil effe pra

^ WMON

eo , quod debemus ; fine dubio ita eft , & dignum

qucmï*

ita confideremus & intelligamus, rem etfe fcilicet

W

du

j

€orifonam rationi & voluntati divinz , üt quzcun-

g ib

que ejus eultui applicantur, ditia fint, ormata & po-

j o

lita, quoad in hominis fitum erit poteftate : con-

»In E«ccle

trà Deum graviter offeudi , i notabilis fuerit defe-

:W ?m?m

Ctus & negligentia- Sic judicarunt omnes Sancti:

: qü(

fiz exor-

i Wm

dio tem.

unde & in nafcentis Ecclefiz exordio , quamvis

, hii

?[um(

fit,

V

plaopy. Chriftiani maximam colerent paupettatem in íis ,

quá

lenta,

gt

l:

qua ad proprios ufüs pertinerent; in tcmplis tas

men cultuque divino opes ponebant maximas, &

um [

i,l

jl

omnem facultatem , quo factum ut & tunc pluri-

i

j

) 0

ma haberent vafa aurea atque argentea , ornamen-

x

taadmodum pretiofà , thelauros Ecclefiz (atis lu-

) ;gr:mfgänDEM;

culentos: & hoscommendaffe Papam Sixtum D.

$t

Laurentio , utin pauperes etogaret [ ne manibus

WWMW

im

piorum diffiparentur ] graviflimi Au&ores af-

hu a

z,C0nbf.

45.4pol, firmant. Qu

in etiam SS. DD. Athanafius, Gre-

Tagum i

[

gerius Naz

« rrian.

ianzenus , Optatus Milevitanus, Am-

5W'Du,m

/ Nazian, Drofius, Auguftinus, Chzyfoftomus, teftantur füa

j

ia

erat.de

etate in Ecclefiis fuiffe aurea vafa atque argentea,

xl

Jeipyo.

Opt. Mil

apparatum divitem & opulentum. Noftro autem

n

QUE

l.6. cont.

" tempore , proó dolor! creícente ragis

magifque

d

Parmoz, ominum cupiditate & avaritia, imó prodiealita-

qz vt !

lnbroy. tein (ümptibus privatis & profanis, templa omni

Qu

2. deeff, funtnudaornatu,

€.28. /dug.

prorfus ad paupertatem redacta:

etilitongl

in quibus non thefauros invenias, fed eorüm,

$n Pf. i15,

Atl

Chryfoff.

qac maxime neceffaria fünt , penu-

)X

bom.4.in

* riam & defectum.

(tiscatfn

Matth.qh»

l. de $.

11

Babyla,

w W!:['f[, !f

n

$. II.

[

:

^ D

De Miffa e eyis Excellentia,

328

tss

? : Uj m;ill[.'i

5 EL

Qd i

Raviffimo dolorisaculeo conficiauir hic , ne-

a

celfe et , quem zelus horioris divini appre-

F Wyufm

hendir, ubi viderit hinc majeftatem , opes, magni-

Fä;omm&F

ficentiam templi Salomoniis , quod edificatum ett,

Dd

utanimalia mortua offerrentur, illinc Ecclefias

'àbfri i

Chriftianas , pauperesomnino , & nüdas pne ne«

X mll

cellario orhatu : quodque magis deplorandum oc-

, u

currit, illud ipfum quod habent, prater hoc, quód

It

pauperes fünt , ita ciïi:'turpe & immundum , ut

5ü mm.

quod excitare debebat ad ftudium virtutis , ad nau-

Xot as

Íeam excitet, & rerum . divinarum"contemptum.

C

Prqfe&ö culpa id vacare non poteft ; càm argu-

ROL é2, D

mentum fit evidens deficerein multis timorem &

Fedransh

amorem erga Deum , quem bonu.s quilibet habere

,

paStun],

tenetur.

m [ maiht

Quia veró rem hanc magni momenti zflimo,

fl

cenfeoque correctionem inducendam eífe , nera-

As G

tio contra omnes Principes Ecclefiz , quibus hoc

J t

onus incambit , ftrictiffima fübdacatur ; adhortor

hn

fingulos , meminerínt obligationis füz,quá tenen-

UT

tur, &excutiant diligemer, nurm füfficiat dicere, Ecclefias

, Mi

ubi templorum negligunt decorem & ornatum , ea effe pau-

eífe prorfis indiga , nullis reditibus locupletata,

peres non

excufabit

"

quz proinde ex eleemofynis debeant reparari.

Epifcopos

ii

Quantum ego firmiffima opinione auguror , hee

& benefi.

excufatio nulla eritad tribunal iudicantis , quod ut ciatos,

vt

multis per(uadeam, tiac utar aptitfima c

yinadt

tione.

pmparaT

j

fu.

Quis confentaneum dicet rationi , imó toleran- Compa-

dum putet, ut aliquis degrege nobilium, cuid

e. ràtio no«

tabilis,

cem n*;ï*ï?ia ducatorum annui ceníüs obüingu

zi

nt,

€j

1

« miliam füam tractaclautiffime,ut ille,

-

—

ET

—

inquam,

/ "j

339 V:Tmc'?dtus III. Cap.XP'HE,

n

Umä,

inquam , conjugem legitimo nexu (ibi copulatam

jcll

induat viliffima ve(te , aut (altem ita veftitam eífe

p

u

t

q L

diffimulet, :sec neceffaría victui procuret, adeo.

4

fanit

quemiferz caram nullam gerat , ut ipfa ftipem co-

$

Dd

'ulmhgn

gatur emendicare : ille veró hanc füam impietas

temexcufet, quód paupet fit , nec habeat;unde vi-

gjï

fl

j

h

vere comamode poffit , nifi ex mendicitate? fan&

5

æ?l()(ï)

W(homnm(

tolerari id polfe nullo modo videretur , & ab om-

ni ratione foret alienum : ac barbarum eífet naaxi-

gil

NT

me, fi totum, quo fruerecur maritus, eidem ex dote

Jdc?qu&mtm-

conjugis obtigiffet: quia autem nupta fit, huic vi-

m,qmminpl

(v '

deri,fe poffe emnia diffipare & effundere, illam

veró fübditam e!fe mendicitati , quáfcilicet com-

atl d

paret victum, & amictum.

db at

'7IISIA'0.'G(AGMJ I

Suppofite neminemfore, quihoc intelligeret,

quin Dei & hominum fidem judicaret imploran-

st Nl

dam, jus & fas zquitatis perfringi teftaretur ; cer-

du

Epifcopus tam eft Dominos Ep

iícopos Ecclefiz (uz fponfos

Mp unt

eít (pon.

effe , unde&cannulumgerant , in fidem matrimo-

fus Eccle-

fjl ft

fis,

nii, quod in füa confecratione iniverunt. Porró

at

nomine Ecclefiz accipiuntur euiam Ecclefiz Paro-

zi

chiales per totam dicecefim , càm earum etiam cu«

s ul

ram habeant , certum etiam eft omnes eorum cen-

t

fus, quibus fruuntur , effe dotem fponíz : nam

i s

illi dantur ratione hujus matrimonii: quippe nec

siel

patrum teftamento , nec proprià induftriáà eos Epi-

ts n

! fcopi comparavére. Etenim , cüm hac ita int, quis

itinde

exittimet rationi aut. juftitix elle confentaneum,

aotingd

ut omnes illz:pentiones in fabilia alenda. priva-

fieroed

tiíqueufibusabfümantur , Écclefiz veró maneant

z&ommgm

y

ita pauperes , ut vix necelTorio potiantur apparatu,

A u

nulíum fit altaris antependium, utajunt, nifiex

Vaf

viliffima materia , nullus calix argenteus , nulla

;Hs t

corporalia;nifi crita;fordida, abjecta Quis etit tam

pcrfriötæ

]

Wüllcm

De Mi[fa e ejus Extällef;tia. : 3j

t

i, P

erfti&tz frontis, qui audeatalferere ecclefías pau-

eres effe, cüm dote illarum gaudeänt Epifcopi,

"ümp "

l

! gaudeant, quotquot beneficiis cumulantur? Item,

fï'l', Ufl;p[ä

m quis credate dictamine rationis , aut ? lance zqui-

22 fity

"nc

atis fluere, utin congrua Epifcopi füftentatione

At

tiiiael

includantur zdificia fumptuofa, tapetes Attalici,

fapellex copiofa, & hujufmodi fuperflui appara-

Ww,&lbog

tus , atqueifta omnino effe neceffaria ad vindican-

zentlma

zyedmerdot

dum apud fübditos auctoritatem , & ex altera par-

tead deftructionem aut faltem indigentiam Eccle-

agl

fiarum , quamin pluribus modó intuemur :

k efinin n

Au&ori-

Cerie videtur juftum , ut fi tanto ftudio aucto-

tàs Eccle-

j mildimun

ritas Epifcopalis afferatur , pariratione auctoritas

N

fia aHe:

Ecclefix procuretur : quz minor non e(t , imm

O renda.

]uihocimcüigae

magis neceffaria , & unde Epifcopus maximé peri-

i ia

ditatur. Nam hic fan&timoniá vitz , fpiritali (uà

ng lat

Xoteftate , munetifque, quo fungitür , excellentià,

—

facilt obtinebit eam auctoritatem, quz füfficere

ln

po(ïit, quaque illi futura fit magis propria , tunc

m

etiam, càm nullis circumfluet divitiis , atque om ni

externo apparatu carebit. Sic SS. Bafilius , Marti-

inenies

nus, Nicolaus, & fexcenti lii , quamvis nullis opi-

m&ummww

bus abundarent, non minore auctoritate, quàm

m qe

hodierni Prafíüles , quin & majore pollebant,

ts

quandoquidem à Regibus & Impcratoribus cole-

rentur. Vecum ip Ecclefiis hecnon concurrunt :

:

Ww

* voLunf

po, 0

ubi enini ab omnibus videntur defertz & orna-

TT

mentis nudatz , contemnántur , nullaque ipfis in-

effe religio exiftimatur , quod nosip(i ob fcelerum

[5 "r"wg

noftrorum gravitatem quotidiana experientià do-

W)W

'ch'anopüïü

cemur: jacent enim cempla prorfüsinculta , quze

1 "

fide & affectu fidelium debent inftaurari , fed pie-

al P

$

»

tasin his ut plutibus efttam frigida, immó tepida,

y ali fï*, '

" d

P

( ut fructum fperare nullam poflis.

|

9

Tis,

?E

[

4 Dngw

332

Tracfatus III. Cap, XP I1I,

Iis, qua diximus , qua folutio adferri queat;. W

ii

ncfcxo ; neque enimi auguror poiïc 'eífe refponfum !

iil

ahquod apparens aut verifimile, nedum quod fa-

d

tisfaccre ullo modo poffit. Quod f1aliquod non-

mPONU

nulli forte cxcogltabunt , optarem. vehementer,

j wlmmulit[

ut Sacerdotes , qu1 jam fententiam. judicis exce-

guam

Prop(

wmmpm'lüü

pcrunt , ad nos mitterentur dicturi , quanam e[fet

veritas aut falfitas folutionis excogitate , illuc re-

J [,HOHL

mitto aI'ChICC&OS vanarum rauonum qux eásmo-

g æqmb

dó fcrutantur , ut libidinis fuz expleant appeti-

»j

xl

tum : vellem tamen pravas deponerent affectio-

nes, (quibus inveteratis difficile paratur reme-

dxs

Y

dium] & dum tempuset , fidos fc ptæbctcm dxf'

At ]or

m du (IW

pen fatoresdivitiarum Dei.

Qu di&ta fünt de Epifcopis, cum proporno.

u

ne mtelhads etiam de pa&onbus ceterique , qui

Ial

n

xcddmbus Ecclefiafticis potiuntur : nam. omni-

bus füa oblieatio incumbit , ut Ecclefiz neceflita-

5

vt

tibus fubveniant j.cüm ex parte ejuídem ipfi fa—

mupkmc

cultatibus abundent.

n

D

v»r'mumwv.)g:

xinitil

$. IIL

wm?glu, q&

2*vAad. z.

cut xyxchus confirmetur , adverte , quod

gt

€« 16.

He:

tl

Cenfus

prà dictum eft . antiquis omnes ceníüus

Ecclefia-

Ecclefiticos in quatuor pattet &quales divilos

wmma

fticiin

fuiffe : quaram uua Epifcopo , altera Beneficiatis,

Vaie]

quatuor

tertia pauperibus, quarta fabrice& cuilibet Ec-

Wt

partet di-

clefiz neceffitati obtingebat , unde conftat fuiffe

n

vift,

mentem " Dontificum- & Concilioram , ut Eccle-

!

fiz abundanter de omnibus provzdcretur[helcz

enim fic, ut cultus divinus perageretur ornate &

decenier | quandoquidem ad id parem. reliquis

PO[UOI]CFR oLdmaunt Cum VCLO nuBc .G.l"t Ec-

cleüa pats non applicetur ( qua daza quafi olim

ul&

üflf,ïïlllr ;

De Miffach ejus fxcc!lmtia, 333

?QJUUQ i 1

fuit pro alimento cemparando ) quod : moraliter

LT

ferecertam eft [ aut probabiliori conjectura dici-

"tb ln

tür , partem illam in Epifcoporum & Beneficiate-

udíg

rum portione efle iriclalam , quia illi omnes Eccle-

ARütt

fie facultates inter fe partiuntur |clarum eft pracise Pralati &

Ia lia

omnes cum proportione ad cultus divini & te

$n Beneficia-

s Qurue

ti, qui Ec-

plorum amplificationem obligari ; quod fifacere

clefie non

tytze, il

d

ggglcxcrint, non tantüm rationi contrarios eífe,fe

: provident,

32 Qutim

etiam reos aquitatis &c juftitie; quandoquidem inju&i fuas

t g

Ecclefiam pauperem & afflictam (uis alimentis &

s d

ropria dote fruftrentur, fimili prorfus modo, quo

L p t

füprà diximus, illosteneriad pauperum egeftatem 7ra&. 2

ble

68p. 16,

leniendam. Porró obligatio , quam nunc poni-

mus, certa quadam ratione &ri&ipr elt & magi;

T

racifa.

às, C d

Sufcitet Dominus in minifris fuis fpiritum Pon-

iA 140 006

tifiqum fanctiffimorum, ac Sacerdotum , qui olim

x al

floruerunt ipnocentía vitze, & zeloclaruerunt cul-

tus divini, ut per huncadferatur remedium ei tei ,

quz pleniffima indiget reformatione. Enimveró

f medicina abfolutiffima, quam confulimus, adhi-

L

beri non poffit, ( difficiliüs enim modó reparatur ,

r at

quodpecunia reparandum eft ) falzem procuretur,

ut dilizentia & ftudium aliquod revivifcat , id eft,

&Wmüf Wïf:

Eccleíiz , cüm pauperes fint, muada: habeantur

"

gt a

— & nitidz, & ómne, qued in ipfiseft, ex fena- '

bw,äm"&ï

H

t&ivum quendam effundat decorem atq;

WW u

q'u'

1

honeftateni, quz maxims cone

g

r d

^

vgmt minifterio cultus

M

divini,

l

ï: '

imui

[

yi

j

ii

AU

ujp"

APPEN-

[ T

p

i

W'MM

Miliktitthkkk

APPENDIX

iij

N'"J

j

T AC-IA-DH5

n

t

T ER P T,

s n

IN QUA REGULJE QUJEDAM IN.

,"&Wm

DICANTUR , QUIBUS ATTENTE

MS üd(m [

& religios? Officium diviaum

at It

,Ob p

rcciccgur.

T

g doaon,

CAPFUI'T

i p

Quam fit necefarium , €$ quanti momentirecita..

vt

re Officium divinum cwm attentione,

-'.fg(urfllllüyï [:

(9v/

(Av,

LW

EPOSITA M:ffa, majorem debet po-

qint

A Miffa

7 [

. nere diligentiam & ftudium quilibet

Swmdmm ffi)

proxim é

Fal

obligatur

Sacerdos in períolvendo Officio di-

andique

Sacerdos

0j

vino eà , quà convenit , attentione,

ad Offi-

fpiritu & reverentiá : idque ob duas

ubl

Cium di«

przcipuas rationes. Prima , quód ipfum fit opus

a, M

N

vigum.

v dj

proprium religionis ; cultufque divini ,& per con-

ia

lequenspreprium munus Sacerdotis ; undé con-

fianter tenendum eft , rem effe Deo gratiffimam

tom x

hoc debitum cum perfe&tione exíolvere : nec ul-

hi. g

pádn

lum exercitium virtutis zque effe acceptum , quía

Ti

non fitaliud , quod tanta folvendi religione ob-

firingat. Etenim quod obftringit (iveobligat, ex

iil

omnium fententia preponendum eft ei, quod vo-

Toqoa

tontitln

luntarit quis perfolvit ; in quo notenda fünt verba

quadam ftatuti Caxchufienfis , qua ita loquuntur :

ül/thy [

i. B Sta Exregulanoffra vihil operi Dei praponere licet ,

rtnigi

subCarth.

Wt

$. lgo

ïg:.ækpu'dey nomine landum [olemnia,queDe

07"04-

t

T

325

li

- Appendix de Officio divin.

U

zidie per[oluuntur , volumus appellare , Ht ex boe

i

i[qriü; appareat , quam nos opers 1lii oporteat effe

D

intentos, Spiritus euim. [antius gratum nonreci-

pi quidquid Aliud , 7142»: debe; , negleito eo, quod

debes , obtulerzs.

n

Notandum etiam,quod ad omnes Clericos dicit

TL

Innocentius Terius in quadam Decretali : Srricé 1ne. Do*

lentes ,4€

LR

lj

precipimus in virtute obedientit , ut dyvihiumo of-

celebr.

fiesum notkbur num , pariter €$ diurnum , quantum

Mi

Af i.

10j

D

eis Deus dederit , fludwse celebrent €$ devote. Et

E

[ml

advertit acutifTimusCajetanus hoc preceptum non

elle de Officio períolvendo , quod jam antiquitus

071

erat ordinatum, fed de modo recitandi, f(tudiose &

devot?, quantum Deus dederit , id eft , fecundüm

hi,

conditienem & qualitatem cujufque , quapropter

991

videtur in nulla re aliatantum diligentiz & ftudii

:

L nj

ponendum eíle.

Secunda ratio eft, quia facillime in recitatione Facile

nl

iOb

Officii divini variz oriuntur diftractiones cogita-

Peccatut

in Officie

tionum : & quatenusid facilius eft ; eatenus majori

mm,miw

divino.

'x&qw&

virtute incumbendum, ne iftud detrimentumác-

cipiatur. Nam omnes illz mentis evagationes, fi

WU ii

)

proveniant culpá aut negligentiá orantis, quamvis

WM;&F

per folam omiffionem,quód tardiüs eas conatus fit

as d

gt

excutere, (Emper peccati venialis reatum annexum

habent. Ac dolendum eft graviter, ut qua ex re

p KW

Vf

grati effe,Deo debebamus , & fructus jucundiffi-

Ts

mos decerpere, ex illa ipía peccatorum in animo

jl

tribuli faccreícant.

f

À ! OWW

- Pre quo audiamus D. Thomam , ubi tractat de

f

»

rpoumw

eratione iti hunc modum: ZVoz eff ab[a, peccato » ?.* 481

MP

quid aliquis orando evagationem mentss pattats

r art, 13*

l[ifllf",qg r

videtur enimderidere Deum : ficut fs alicus bomi-

v'M, Il

P

niloqueretur.eS nom atterderet ad eaqua tp[e pro-

fert

in j

E]

Appendix de Officio divigo.

W'(

fert. Unde Bafiltus in fermone deorando Deum;di-

ul

eit, quüd divinmm . aux:linm eff implorandum non

remfíe , ntc mente buc velilluc evaganté : eóquàd

" "i

talis von foliym won fmpetrabit, quod petit, [ed ma-

r Deum irritabit. Si verodebilitatus fixé nequis

*mwiilil]

:

erare , qHantHmcHndHe potes , teipjum cobi-

yint

beas , C Deuignofcit , eà, quód non ex negli-

Ym [E zcc"s

gm;iæ,'/m' ex fragi litate son potes , t oportet yaffi«

li

. ffere coram eo y & Gregorins ait : lllam oratío-

adembol

nemDeu nou audit, cus, quiorat, non intendit ; &

«Wmmï'

1. Cór. 14. ulteriüs adfert verba Apoftoli fic dicentis : Sz orema

Wmus:u

lingua, mens mea [re frucin eff. Qnd ergo? orabo

[pirittyorabo €$ mente, atqueiterum : 24alo $n Ec-

änm tl

i

clefia quinque verba fen[u meoloqmi , quam decemm

U:nih'f?ïy :ï;';ïï»'

awillia yerborum in lingua.Huc etiara videtur allu-

g i

In c, Non. dere S. Hieronymusin Decreto : A4deliar eff quínd,

s ferprat

medioeri- P[almorum decantatio cun corazs purttare [eresa-

&er , de

zi um

tate, CÓ [piritali alaeritate , quam totius P[alteris

con( dsff.1.

x enzis u

?

modulatto cum ansietate cordis €9 diflratttone,

i

K

"Utigitur hocOfficium attente & reverenter ex-

J uH

m i

T

folvatur, & multa excufentur peccata , qua hujus

E

' defe&ucommittuntur, opus eft diligentia & exer-

z

citio fedule przparationis , quod Spiritus fan&tus

gicttmodt

Ercij.;,s Videtur poftulare , dum ait: - 24»te orattonem pra-

hn

peraanimam tuam , €6 noli effe quafi bomo , qui

nitunr:u

tentat Deum , minüs enim non facit iPccimpara-

u,mïm

tus; cüim ad orandum, ficut ad aliud quodvis opus

p

.. profanumaccedat, nunquid infanum illum & de-

Spdin )

mentem vocares , qui finem velicaffequi , fine ufü

58b tl

autoperatione mediorum? quin etíam moraliter

n duj

non poteft evadere finereatu, tale opus inchoan-

* lt

do. Ut veró ad hanc praparationem & diligen-

tiam incitemus, qux fequuntur confideranda funt.

" füüdïbu; (

hagmlmprc

C A-

ä*W:lI& i

WWM *-

M

prendix de Officio difui;zb.

337

*f nl

CUPU T IpD

'MWWI:M

RAU

Quandocumque. retitalis aliquis Offictum divi-

^ib 'W/MM

9?»

"H fe Corporis

, /*WM

bynus e[fe cogitabit.

JfLicr,anod eff Ecc(e/ïa, BIED-

VE pj

WE

Uoties Íe accinget aliquis ad recitandum

LT

five publict in choro, five privatim, confide-

ret fe effe membrum Ecclefiz univerfalis, cüm hu-

i

Voitdt d

x fny

jus, quam militantem,tum illius,quam triumphan- Ecclefis

militans :

d ninj i

tem appellamius: una fcilicet eft,quamvis in diver(a

& tiums

dignitate conftituta , (icut enim unuserat populus,

anm: n

hansuga'

qui per mare rubrum tranfibat , licet jam uga pats e

ft.

ii «qumem

iivl

tranfiffet, & fecura maneret in littore, altera per

mare adhuc graderetur , fübjecta periculis unda-

o Md

rum, niíi ezs potenter Deus repreffifiet : ia unae(t

riptarm

Eccefia, quamvis lii in portu verfentur , alii mille

M ul

ca(ibus pugnarites turbulentum hoc mundi fre-

r dj

tum navigemus.Erenim confiderandum eft,quem-

lt

admodum in cxlo Beati: omnes , tam homines

g g

quàm Ángeli Deum ardentifIimo Amore comple-

WWMC-

&untur ,eidemque maximas fine fine laudes decan-

2

p

tant : ficin terca mult fünt fanctitate prediti, qui

j i

Deumimmenf(à caritate diligunt , amant, laudibus

ü wäg qll!

profequuntur : uni. publict inaliquacommunita-

j

te , alteri privatim: &generalite-r omnes creatura

p

€à, qua poffünt, ratione, Deo benedicunt.

j

- Secundàm hoc, cümad orandum (e homo ac- Omnee

"p

:

cingit, exiltimet fe pofitum in mnafede immenf; "reature

jl

u

f

cujufdam chori , cotius nimirum univerfitatis, in

chorurm

omnium oculis & confpe&u, ut faas laudes cun-

confti-

nträful**tüf

Coram laudibus conjungat , iifdemque commu- tuunt,

Pfu

g

nem Dominum profequatur : hic neceffe eft , gau-

quunw

deat omnes efle intentes in laudes divinas, & co-

neur

"

338

e divine,

Appeudix de offrci

ffe&tum, unus tan-

i Wpuloï

netur unus cunctorum æquare a

m

i

p

n

tam caritatem expetat, quanta reliqui omnes po

Y

i

( autem hanc in fe advertat deficere , invi-

tiuntut,

" H;mmum |

tectamen onines cteaturas,ut OPC

ram fuam pariter

mHOïïmau

, ad divina praconia con

ferant ; cluod apte fiet per

Atl

ut inftà dicetut : brevi-

y

É

h

4f magls Q

Invitátortum in Mactutinis,

ag

.

te

r vero fepiüs hic vcrqu repetendus eft : AMagnifi-

cate Dominum mecum , C exaltemus nomen ejus

g

n idip[um.

Item crebró toto affectu dicendum:

omnuta operatua , ]

:mhc?um

Confiteantur tibi , Domne ,

Santli tui benedicaut tibi.Confideret etiam,quam-

E

"visomnes rescreatz hoc quàm maxime intendant,

Ninocnlá

non pqilä tantu

m laudare , quantam ipfe meretur :

d I

ouni làude s unde optate debet ve-

] ipl]us&'Mi;

uia major eft

hementet , utfeipfum

Deus celebret & extollat :

mePFMM

his etiam verbis, quibus DF

rancifcus fzepe uteba-

lum

u*

eft compel

landus: Dígzus es DomineDeits

m n

AMpor,4, U3U

m,6$ virtuten, $

fler. ac

eipere laudem ,C$ glorsa

k'qwmrm

[

quiatu creafli

omn»ia , €$ propter

Lal

beneditlinem s

voluntatem tuam creat

a funt. Item ad Chriftum

dinlhit

Cif

t, t

Salvatorem: Digzis 6

Aguus , qui ocetfus ej 46

Afu'. $.

&

pere vt

yeutem Cd divinitatem , À. [apientiam ,

d t

£$ fortitdinem , €8 benedi-

;;Mdn,zw

hbonorem, Ó gloriam ,

Elzonem, C8 gratiarum atts

onem ab oranibus crea-

mytsurii,

&

eurris : quiarede

mi[li nos Deo in f[angutne tuo,

o

Deo noftr.

o regnum , €$ Sacerdotai.

w ssl

: f?cz)?i 405

I II.

vie d

CAPUT

ucilot

" Muliym refert aliqua uti praparatione ante divi :

: Prftí,

»i Officii recitationem.

Dvertendum praserea, quód juxta copfilià

L

* Spiritus fandti l azte oratzonem prapara ant-

?

A um

mam tuam,C$ neli e(fe, quafi bommo tentans Deum ]

iif

valde conveniens fit .& neceílarium

, ut attent?

Officium

Vatoro

p

Md -

j

338

EMZMMQ

A ändz'x de Officiodivino.

Officium divinum perfolvatur , priufquam nosad

tl

ipfum accingamus, aliqua utamur praparatione;

Md

uod debet fieri femel atque iterum ut minüs quo-

Ml

udie, ante Matutinum , aut Miffam ; aut Vefperas,

2 n

aut fimilem Horam, ubi fuerit commoditas major,

rl

utin czteris magis compendiose fieri poffit, re-

imt!?:Mjr,

mittendo fe ad przparationem magis prolixam &c

timetiman copiofam.,

d deedi

Hzc preparatio multis modis poffet inftitui:

m Ü

fed quem hic ponimus , tum facilis, tum utilis vi«

d

du (

Af

U

detut.

o neu, *

Primó confiderare me oportet przfentiam Dei,

nj

ad cujus laudes me accingo : Secundó excellen-

gt

tiam ipfius & Majeftatem ,. quàni digna fit im-

dibxe ia

mortali prconio & laudatione ; propriam deind&

adulgt

humillitatem & indignitatem,illiufque immenfam

uDmi)" .dignationem , qui laudari velità viliffima creatura.

[

M&! g

Denique confideranda eft prcipu? realis prafen-

f t

tia & períonalis affiftentia Domini Salvatorís in

5!I1-M(W5

fanctiffimo AltarisSacramento, Cuí multàm pro-

PU

derit, memoriá tenere fequentia nomina cum füa

Lm J

(;

w

declaratione , atque iifdem uti fepiüs tam ante,

ö!

quàmin Officio , aüt alio quocunque intervalle

(Wmm 1

temporis aut loci.

;

jl

T

d

, Domine Je(u Chrifte fili Dei vivi , & facratiffi-

me Virginis Mariz : Deus vere & homo pcrfe&e,

t

unice & fidelifIime amator noftri, qui esin hoc

P rii

fanctiflimo Sacramento:

"ML« d

W

P

Prefentiffirus , realiter & perfonaliter , ficut I.

"!

s

unufquifque noftrüm :

4dttentiffimus , confiderans, qua agïmus& di- II.

ïrj"ffi!

d

cimus ; quanta attentione perficiamus :

MTM

Promptilfimus , ut precibus noftris indulgeas,& III.

n

pauperum tuorum augeas facultates :

&ucm |APl

I2

Sapienm

40

WM

Appendix de officio divino,

IV. Sapz;&mzjfmw qui quidquid redtum eít, me-

T

liüs quàmnos intueris , qui intima Ícrütaris cordi-

um, & cogitationis deprehendis :

WNW 05

w. Potentiffimus , ut uibuas , quidquid petimus;

»

;f.iocnhsï

* «quodq; nobis mage neceflariim eft : qucmlin hoc

i äggmmo

emo impedite poffit:

g od

Vl

"Amantifanus , quinosarctiffime infinita cari-

g eiecc

tate compleGteris, arctiori, inquam , quàmea, qua-

i

pl

nosipíos amplexamur:

n

VII.

Béneficentiffimus » affertor nofter & munera-

iilinel

tor: ex cujus liberalitate profluxit omne , quod-

cunque habemus , qui nuriquam definis beneficia

j

;gognfasproi

àn dis z

beneficiis cumulare :

ao x

VII

Amabilifmu: , quem decet, creaturz immens

Ío amore atque immortali profequantur:: quem -

at ralil f*m

fuper omnia quareres cui inhiare debemus :

vmtin, od

IX, — Landabiliffanus , cui adinfinitas laudes & pras.

qn uj

asb ts

conia res creata tenentur : cujusad celebrationem

st

nominis maxiniá omnes contentione ferri debe-

Q(ius;:'

H

9, rfim?rs [

X. AReverendiffi

1zi45 , quem omnis decet hohot &

satittn,

veneratio : tibi enim affiftunt Angeli & Scrgphim

OT

aldffima cum fübmiffione & reverentia.

g ia

Haé fi'viva apud omnes memoria reponantur,

gis m

& eorum fuerit ufüs in Officio divino;acalio quo«

dbis,

thmhmx

cunque tempore , dubitari non poteft, quin uber-

tima meflis nafcitura fit, mentis in Deum affidua .

Ti

elevatio, & jucundiffima cum eodem familiaritas

ftm ts

& coníaetudo,

102 if

Qui veró majoriftudio & diligentiaad Offici-

:

?.:m'-SCd(]üom

um divinum fe com

párare volet, ia fcqucnc;btls

'Fïum,mcquu

Potcrir Íe exercere,

';.Lþrtm; q

PO erd

G A-

,':r;"fmïfüc&]

Mi

3

Appendix de Officio divims.

344

M tl

.E'"fmfm:

C€-A,P U T i1YV,

Qu

Præþar-u*io ante Officii dévini recitatia;?em.

"D u

Txis animi oculis im Chriftum » quiin fanctif-

F

fimo Sacramento prafens affiftit , quamvis ip-

rf

feinfüo conclavi repofitus fit; ita tamen hocde-

um

betperlici exercitium , tamquam omnium oculis

publicé videretur , quod hac poterit ratione in-

!

Ti

Tl

rv

choari,

Amantiffime Dom

ine Jefu Chrifte , infinitas ti;

lr n

biago gratias pro immenfa illa caritate, quá, Deus

cüm eíles, humanam pro hominis falute induifti

s oimmit

naturam , nec hOC contentus eidem tecommuni-

zolcqaa'll- r

care. voluifti, & nobifcum familiariter & amicé

i x

converfari , nobis affiftere in hoc$S, Sacramento.

n

Item pro univerfis beneficiis , quz toti Ecclefiz

müa&.dï"m

praftitifti. Infinitas etiam tibi gratias ago pro iis,

at

quz.in me folo peccatore declaraíti , nempeàte

Creatus , redemptus füm: tu me in Chriftianam

adoptare focietatem , & huic Religiofo coetuifo-

N;MXWW

hh

I

ciare dignatuses , ut pariter cam multistuo facer

obfequio divinis laudibus in(üdarem: refero tibi

gt

grates , 0 dator munerum, quód mead tantari ex-

gt

tulitti dignitatem , & in illa me hactenus confer-

r

vafti. Confiteor vilitatera meam & enorme de-

st

meritum , propter quod iudignus fum, qui ultrà

Eï.f*vwzl;

fpiritum traham , dignus (um quem abíorbeat

s

terra , infernusaccipiat cum demonibus crucian-

dum..Sed quoniam in me oftendis clementia tuz

f:ivdwïäï

abyffum, mequeeligis , ut fiftar tibi, & laudes tuas

th,*'

decantem ; ego voluntati tuz morem geffurus, &

utfolvam mereligione,' quá teneor , ut intelligant

emneste ita velle & precipere;veuio nogien tuum

cele-

:

j

)

J

i

342

"'Jppendix de Officio diviga.

Faä'

celebraturus , at qu'aipfe unus quafi elinguis fum

, 9

100

& infuüf&ciens , defidero uniri ceteris creaturis

A

UL

laudes , quastibi dicam exiguas , iparum omnium

j tl

n;lqut À

laudibus conjungi. Offero tibi, Domine Deus , fi-

Lodnfi

N

dem, caritatem, fervorem cun&torum, qui hac ho-

j

42

tátoto orbe te collaudant: & cüm membrum fim

' ;;»ï

»

:gxkaägïü

Ecclefiz , offero tibi univerfas laudes, quasinea

"d

tj

g D

per omnia templa viti fanctitate illuftres, uterque

9u

vetusts

D

Religioforum fexus, & quilibet privatim decan-

"

1 m j

tant. Itemtibi offero amorem immenfum , quoin

^g

cxliste Filium complectitur Mater. fan&iffima,

MOEWM

totus Angelorum exercitus , San&orumque infi-

Q w

nitus numerus , cui adde fempiterna eorum prae-

d ebnalia

;ohia & laudationes. Denique omnes omnium

la

€reaturarum , quarum particeps effe velim, qua-

TT

zamque ardentiffimo affe&tu etiam atque etiam

figtitt

exopto tibi hafce laudes offerre , quas ex Ecclefiz

nl

præfcripto recitamus , eadem, quaipfa inftituit;in-

nf

tentione , & multiplici fenfa , quem his verbisSpi-

Mieeind

ritus fanctus voluit inelfe. Supplico tibi , benignif.

aline t

fime mundi Salvator,, recipe, quod offertur , mu-

nuslaudum tuarum , corde illo , quod amoreno-

ïgmïæïïanü,k

;e&;mm

fti (auciatum eft , in eoque valere incipiat , & fpi-

i:.m.alm,m

titum ducere in conjun&tione precum Pii[ïïma-

rum , quas fudifti , dum interra viveres, in conjun-

i, u

o

&ione,inquam, omnium preconiorum, quz atet-

i

nofatri attribuls,omniumqnc meritorum tuorum:

tenps ag

que fic conjun&a & unita Deo trino & uni àte

offerantur : Ur jucundum [it ei ob[equium noffrem.

fioraz Til

tflitm;

Porró obteftor , utrit& hoc exequar, nominis

Mi

tuilargire fubfidium. ///jmina intelle&um meum

s

| Aa'augm:m

lucis tux tadió , ut percipiam mente , qudd pro«

nuntio ore . Keczpe memori am& cogitationes on-

RU q;i]f

nesin te , nihil ut mneminilie extra te, nihil ut co-

&zaf;aiqum

gitarcv

443

('lfüf';(fl'iima,

Appendix de Offício divino,

at

gitare pollit. /sflamma & incende voluntatem

LIM

meatnu , utamore tuo ardeat , necab alio umquam

Zwl Jþü.'mn

igne corripiatur. Pzrt fica &xegeaffectiones meas&c

*5 Diniyfe

defideria, emnelqueanimz vires tuo vigore robo-

"n ul

rentur, Drrsge & perficeintentionem meam ex be-

d eminni

neplacito voluntatis tuz : utomne obfequium no-

ob qui

ftrum integre ad glori,-am laudemque tuamdiïigæ

tur : qui cum Patre & Spiritu fancto in Trinitate

ï-ïïfïbts, u

i d

pcrfc&a ; verus es Deus. Atquead honorem & re-

r qoi

verentiam facratiffima tuz Humanitatis, in me-

L

moriam & venerationem omnium eorum , qua

Mi

hac horá egifti & fuftinuiti , onanibus diebus vitze

^tuz : in memoríam omnium beneficiorum , que

Ti m

hac hori mihi contulifti cunctis diebus vice mez*

n ünns o

in memoriam denique divini huius myfterii , &

vdeiint

Iki:marqucrf'i-'

fractuoíàm ejufdem commemoratrionem.

t sl

Hicrepeti debet myflerium partictlare, ctti ta-

i f

leni Horam applhicare velis , (ecundtm dz/f;'n&w-

nem,qua Anfra ponetur.

lyä:mä'.smh*sï?

Refultet eciam ad honorem

facratiffim Virgi-

'ssïgwü&;m*«ï:

nis Mariz , matristuz caftiffinz , & fancti Iofeph

y, u

Virginalis Spenfi , Angeli mei Cuftodis, omnium-.

Mä ) GP& W:

que Spirituum beatorum : Sanctorum eríam San-

C'mïm?;

"

étarumque, qui hodie ad cal

eftem gloti am evecti

a:;v.zk

W

funt, quorumque feftivitatem colimus & foliem-

mml it

nitatem ? eorum denique & illarum Sanótarum,

u

UA

qui fingulares apud Deum fe patronos mihi profi-

WGWW 'l

tentür: N. aut N.acgeneratim omnium electorum

w

T

Jj

tuorum: U Ls proficiat ad honerem , nobitautem

rm"

jg i

adfalutem: €$ «lls pro nobís intercedant in calis,

Ls

iil

2

quortunm merortam agimgt.r Unterris,

[

— Adaugmentum item Ecclefiz , & reftigerium

Fænamm, quibus inigne Purgamtio anima cru-

«

fnof

«t

ciantur; atquead omnes fines, ad quos hoc pla-

cuerit

ii

Y4

[

!

344 — Ap mdz'xdeöjfz'cia dgfäina.

i

"

[

«;aïïmæ&

j

cuerit ordinare; de quibus & reliquis ex tuz voz f

!w

u

"

1

j

g

luntatis beneplacito difponere dignetis. /4mez.

a

J

Si retineantur memoriá, qua in hac prapara-

tione diximus,& pracipua aliquando puncta,quod

Mmumm

jat

facile eft , mentaliter excutiantur: maximum inde

emolumentum naícetur.

qyali !

7l

d

D.

(imia t

laceteris Horishoc previum cxötcitium com-

3 9

?W&)(

pendiofiüs poterit exerceri: prout fequenti. forma

E

declaratur.

]

ia

$« V&

essedonem

i

a?ueü

Praparatio smagis compendiofa ad princtpi-

ye eodtt (

A ciu[aue Fora.

"qüa&bääcmotïcrd

Rimo revolvet breviter myfteria , quibusta-

P

jdt, quaa

lis Hora applicatur : fecundüm diftin&ionem,

Aotocsqid

quz infrà , deinde hanc fübnectet orationem : Be-

j|

TUf D

NU

nigniffime Domine Jef Chrifte , infinitastibi ago

gratias pro eo ,quod ecifti & füftinuifti hac horáin

i d

die paffionis tuz.Et pro omni , quod eadem hae

|

(A?

hera fecifti & füftinuifti cunctis diebus vitz tuz, ac

pro omnibus beneficiis quaz in hac hora mihi con-

ii t

hm p

tulifti omnibus diebus viz mez.. In hüjus memo-

riam & agnitionem tibi offero Officium hoclau-

Mrimy,

dum tuarum, homine & Íecundüm intentionem.

['icgmy

Ecclefix tuz in conjundione quarumcumque lau-

Sud m

dum, quz in hac hora toto orbeà viris religiofis ti-

4*

tsl

L

bi' deferuntu

k

earü edamquasin ezlis acratiffima

dl

Virgo , omnesSpititus beati ,omnes denique San-

dftcts n

&idecantant: przcipu? tamen in tuarum conjun-.

Necse v

€tione precum atque meritorum. Supplico tibi; re-

Atófünffs

cipe has laudes fuaviffimo & dulciffimo corde, in

"tdtinby,

quo vivereincipiant & valere: me infuper gratiae

"df

, tuz rore ita foveas , ut inillis ver(azi attente & re-

"ag

s'frentcf poffirþ : ficenim gratz aliquando & ac,

At j

eepta;

"W Átà

Apþendix de Of/g'fia diviue, — 34f

f?*ï&nhgum

ceptz erunt oculistua divinz Majeftatis. Amen.-

"t d!gr.m,«,æ

Sacratiffima Virgo Maria, S. Angele Cuftos,

omnes Spiritus beati , omnes Sancti caclorum, &

?zqmdomg

Jufti quotcunque i terra, omnes denique creatu-

fwf T

r , 7Magvificate Dominum mecum , €9. exalte-

us nomen ejus inidipfum.

Vitticitume:

Hzc & fimilia exercitia przvia , quibus unuf:-

ht fs

quifque uti poteft, funt facilia , ut in principio Ho-

rarumrecitentur : & quamvis id utile admodum

[

]

fit, utattentionem quis obtineat ; przcipuatamen

Ó adïrlui:ti

difficultas füpereft , ut mentem habeas prafentem

durante eodem Officio, in cogitationibus & iis,

"

quz ibidem offeruntur : tum etiam attendasactu

fra, qdus

ad ea, quz recitantur, & fpiritus confervetur,quem

indinire

initio concepifti ; Zjoc opus , bie labor eff , unde in

d

hoc laborandum maxime : cüm omne ftudium

n

frindia

quantumvis vehemens in hacrecollocatum, fuo

Rib

D

TM

nec fructu, nec laude carere poffit.

W

G APE OK

uml

u

Ut quis Foras atteuté perfolat , neceffariam e[fe

u ts

recollethionem praviam , €9 compofitioneuw ex-

n n

teriorem.

d

!

T incipiamus ab ed, quod facillimum

e;

v

NU

l;lïudm(ïf

quoad primum , componat fe homo exter-

ne fecundüm idofficium, quo eft functurus. Si

p

in choro fit;premat oculos & reli quorüm fenfuum

g"

d

affe&tus , caveatque vel verbum efferre , nifi quod

j5l gt

"]

pracise videbitur neceffarium ad ejufdem mu-

u

"

neris funftionem: multó autem macis à rifualii-

il

n

que actionibus , quz dedecent & tempore, & loco

n

"

conetur abftnere: quidquid veró ibifiec, decen-

oWb

E

üiffime agatur atque honeftate fin

o

culari. Si enim

j

inexterna compofitione , qua admodum facilis

i gm!

f

eft,

j

(]1(0

346

Appendix de Officio divine.

uf

eft, fuerit defectus, nulla fpes relinquitur, quá ex-

m

pe&tare poffimus internam vigilantiam , que plus

" .:[mm

g

habet difficultatis. Similiter , fi privatim recitabit,

lvqm(

ad oratorium, ut vocant , five conclave 1hquod ab

4

mdf q&m (

omni rumore tütum & alienum fe conferet , inque

yv

lllO iE COIDPOI']C" decore tanqmm omnium CXPO(

'5:, mlqu

WMADW

tusoculis in choro verfaretur , caveatque, dum

ij

g

recitat, divertere ad cu]ulcumque rei vel minimz

operationem , & certus fit vexationem effeà dz-:

n(m OPNJN

moneimmilffàm , quamws enim figt res nulhus

gt t

momenti , que attentioni nCCEH'lX'læ llOl] contra-

ao um

nm&ümüf

dicant , nec infringere poffint pr"eceptum fant

tamen ejufmodi . qua obicem porant, quó minüs WU'W

reverentia debita Officium divinum « queat per fol. dumogt

vi. Immo firmiter fibi pexfüadcat vél minimam .azrch-,

diftractionem externam , quae fieri poteft oculum

uv[, ij "f[/f"'d!

N

v

m

D

femel extollendo , aut aliquid oppofv um intuen-

yxts

do, fufficere, utrumpantur ea, quz velut quo-

"

Ws |

Tl

daui confiderationis filo dcdu&*a nectebas, & pe-

reatattentio , qua in optima oratione vivebat:

mX

adeó ut cordefemel abalienato à divinis, arduum

X T

M vït h [I.ü

fit & difficile, quod amiferis, recuperare,ut omnis,

qui hoc voluerit exquirere , expeuentm magx[ha

P n

m qu

i

deprchcndet.

Prajacto fundamento hoc faciliori , videamus

d

id, quod majorem continet diflicultatem,

Yotu r

m

GL

C AT UI VIL

Verim la

De triplici atteuttones que fervari 1pate/f in Ojiï

€i0 divino,

fm mgw

Atl ]

Uantum ad magis punmpalc : quod eft

MO Qu

cuftodia mentis & cogitationum ,

adverte

a D

fecundüm doctrinam $. Tnomæ . Cajetani , atque

omni-

A U

&

"f??y't'riaäiw'& |

zïlpp'enïdix' JE Officio divina. — $47

Ti

omnium "Theologorum , quod attentioin oratio- S.750.2.2*

J üam,?-

- qu.83.4r*

ne uriplex effe potfit. prima quidem, quá cum pro

"

T Ti

ofito folvendi attenditur ad verba , ne quid in eis

[22009777D

ibi.e n

Hwncfzvegbr

erretur : fecunda , quá attenditur ad fenfum ver-

f[usm, ver -

:553.2(01!&1'([;:

borum: adeó ut quod ore pronuntiatur , verfetur o Hera

rP

in mente; tertia ,.quá attenditur ad anm oratio- Canenice.

" n-[,,que ü

nis, fcilicet ad Deum, & ad rem pro qua oratur;

ii

t

ad Deum , inquam, qui obje&um orationis e(t, &

[i]

ad quem Officium integré dirigitur , ut d nobis

u L—.mm]üuj

laudes debitas referat , & ecentibus infundat gra-

d

tiam copiofam. De fingulis aliquid pauló enu-

ts i

cléatius dicamus.

u um

Prima neceffaria eft omnibus; quiad Officium

x

divinum obligantur , nequeab iíta idiotz (efe ex-

u '.rl mflnï

culare polffünt , füfficit veró ut mandati religione

DCCU

tefolvas, nec repetere teneris , nifi ftudiose ad alias

o?FöliID'D n

cogitationes converteris mentem : fed fufficiens.

s g

minime eft, utrit& fungatis Officio : nec carabis

;Cur.:iäræ,

&

À

culpá peccati , nifi & duabus alteram conatus fue-

N W

j

tisprocurare.

zif

u

Secunda non ita necelf

Taria eft o/mnibus : qui

Md

enim illiterati fünt, nec intelligunt , que reci-

d

tantur, ad fenfüm attendere non poflunt : his

eiam , qui intelligunt, non eft omnino necefà-

ria , quippe licet dum in Deo autin fine ejusrei,

j

yuit

t

pro qua oratur , fixas habeant cogitationes, non

attendant ad fenfum

€etcur.

Trexbm'rum , ut poftea di-

*uI Hr

Verüm hzc attentio iis, qui eam tenere pof-

j

fant, magnz e(t utilitati , & hoc proprie ett atten-

M'

jf

dere ei , quod recitatur, quomodo precise com-

74

pletur, quod in regula confulit Augu&inus, üubiait;

ul j

Cizm oratis Deum, boc ver[etur ia corde, quod pra-

S (s

fertur inore, Underedte faciet quilibet , ut íecun-

n

g" .

düm

l(*

j

348 — Appendix de Offícia 'a'iwina;

j

; dum fuam capacitatem & intellectum, quem Deus

gl

dederit, finon intelligat omnem fenfum Pfalmo-

D'w(" Dfu] '

rum, aliorumque, qua in Officio dicuntur, procu-

rettamen applicare intelle£tum & attentionem ad

" q,ub

d

ea, quæmcelligit , eujuímodi maxima pars eft eo-

'

M

fmämnt )

J

rum,qua recitantur , adeó ut, quicunque Latinus

gt

ett, conceptum aliquem de his formare poffit,

iä&accx;losinü

quod juftum eft , fiat.. Nam'carere nequit irreve-

i Q

rentiá, quód verba SpiritusS. pleniffima myfteriis

';';amms& :

& vario fenfa , pronuntientur ore, pmfanæ vero

a lat

cógitationes domimentur in corde. Pro ujus at-

i um

m

tentiomis exercitio quzdam utilia fuþjtlngemus.

ib

C ATH XEIIE

g n

"ddmonita , nt attendat quis ad /Enj?m&

suipea

ts , quod recitatar.

ïïfl'l!f&f 1 Eg W

7

ia

M : [;

$.

h

"ii fs

Declata-

d r

Rimó ; afficiatur maxime erga otatíonem Do-

al contada

zur Pater

no(ter,

minicam, quam accepimus ex ore Salvatoris,

alinlcmi

& conetur inteiligere fenfum verborum,variafque

g g

de his formet , ac memoriz ttadat commentatio-

nes , quarum hic nulla adducitur , ut vitemus pro-

Pater no-

lixa, & quia multi pulchras fantattulerunt. Ad mi-

fter eft o.

nus intelligat litteralem fenfüm , & id quod verbis

Diti

ratio no-

Tine

illis po&ulamt,m'emineritq; orationem effe,quam,

: Tl d

"Chrifti

ututeremur, ínftituit Filius Dei , ac proprio illam

L

nomine fignatam dedit, ut xterno Datri offerre-

5["?3")

"pridentg

mus.. Hac.animi affectione & cenfidentiá (emper

Mdl

]

recitanda eft: cüm enim in Officii contextu Íre»

]

if

quenter occurrat , magnam habet vim . ut. excitet

|

Alb D

attentionem, fe,rvorcmque orationis intendat.

Jo t

j

|

f d

Qu

$. Il

|

lir&W "

349

æbfyfä)

Appenudix de Officio di*uinf.

w

]

u

3

"

£.

*

:

"as

ld.

. De uer[u: Dens in adjutorium , &c.

"i

Attrüy

QU Ecundó, ubi dicitur? Dews i adjutorium, &.

Q:W[)m

j

Advertendum eft, hic peti favorem & gratiam,

pl

h

quá prafentes effe poffimus in Officio divino : un-

ï

fämrg ga'i

de dum Sacerdosintenat; Dews n adjmtormma, && Quomo*

j

rf

li

tefpondet Chorus : Demine ad adimvandum, &c.

doin prin*

ayie;

ciplo Hos

r

4 w

cogitationes & affectus excitandi fant hac confide-

drut

"m

zij

ratione & difcuríu mentis: Domzive adiuvame, ut

Deusin-

'5& TUtds

hr u

coram tua majeftate prafens fim, & te rité collau- vocanqus.

demin tuorum focietateA:

neelorum : animam me-

fe]

amab omni expuzga peccato ; isellectum illumi-

VL

na, memoriam refove , voluntatem aecende , om-

nes denique cogitationes meas , affe&tus & defide-

t djfa

AT,

siatransfer in te, appetitus rege effrenatos, & me

interiüs exteriufque componeac tuere. Hac & e-

]

juímodi alia, fi nos exerceamus, in mente verfari

poffnt, ubi cantatur : Dem $z adiutorium , quod

s

fiin hanc confüetudinem venerimus, facil? erit.,

ii WW

cüm fübmifse recitabimus officium , remittere co-

isveun d

gitationom ad ea, qua tunc folemus ruminari..

um

NI

$. III.

m

M

' De Gleria Patri €8 Allelnja.

»!

l

Extioó, cüm dicitur G/oria Patri poft Deus

m

d

3

d

]

K inadjutorium , confiderandum eft tunc pro-

Qu i

UuT

poni thema eorum , qua in efficio divino agenda

d

i

& dicendaíünt : hsc enim tantüm comamentaria

Aoon n

aim iV

j

funt&gloffa hujus verficuli : unde teries poft

quemlibet Pfalmum aliifque in partibus repeü-

| dum

at

tur , ea ratione, qua Mufici in (uis modulis &&

:mqlï: 0

éeantu, ad quamlibet copulam inliteram princi-

palem

Ó

ií

m

350

Appendix de Officio divino,

n

ff

on affe-

? Al

&u

icen-

alem volvuntur. Proind? prima repetitio, ficut &

n

catera omnes , excitare dcbet affedtüm, attentio-

[)

dum Glc»

)

ria Patri,

* nemrenovare ; ut confideretur omne, quod ibia.

D

(JM]

gitur, aliud mhll effe quàm laudem & gloriam$S,

'J

|[JÀ

"Trinitatis ; càm veró inclinatio fit ad hunc ver-

n

^ g, QU

füm, imaginari oporteteum, quiinclinat, fe habe. .

/Gnü 'Lt 2

rein vertice omnes creaturas , qua Iimul Patrcm

y gt COR]W

& Filium & Spiritum fan&um reverenter hono-

(xïhtf yDa

rent, & dum dicit, five audltvct[iculum illum,hos- "

-Aicundoà

poterit formare conceptus, fcilicet in »ó G/orza in-

cludx&mtclhgl omnem magnitudinem & maje.

" Angchcomm

s celi l

ftatem divinam , hoc pa&o Benediilio, 89 clarí-

x ooemwl:

72 ] Mpmma, €$ gratiarum atHio. bonor,C$ vir -

t35, €9 fortitttdo, Dorsino Deo noflyo Patri & Flto !

cin, Iurplw f

n t dat

€3 Spiritui [anido. Omnes creaturz coeli & terrz

stontetn

dent glouam, honorem & laudem Patri , Filio , &

RO

Spiritui (an&o. Dowsine fefu Chriffe per pzzf Inim

sss D

cor tutm [st gloría Patrs, €9 Fylo , 9 Sptitui /an-

mwhmladcmp

&oc. His & (imilibus incehdi dcbet affectus , quo-

IDNIW &C...m.

txefcunq, Gloria Patrirecitatur: adeó ut ochxum

- nbl

gerat excitantis ad id quod facere omnes tenemure

Quid fi-

DPorró "4Ze[uja interpretes reddunt, Lamdate

201 'Tttïh»lï t

gnificec

Deum. Unde cüm dicitur Z4/le/uja poít G/erzaPa-

pl m

«Ieluja.

Jl

tri, confiderandumeft, hac unica voce inyitati o

z ttady

mnes creasuras adlaudem Dei omuipotentis,

AT

lii

5 lv.

At m

De Inmratorw.

Vcduqum*

Uarto In Invitatorio ad Macunnas adverte

AHICREQr Q

fimiliter invitari omnées creaturas , ut operant

il

AOT

fuamad Deilaudes conferant , & hoc modo pote-

trit ordinari.

Vütitem

)(I'h

Veiíu priiào invitezur facraufïima Humanitas

t D

, Salva«

th'lm ' Appendix de Ojj"z'cz'oa'i?z';ga. FIj;

]

us

Salvateris, rogando, ut haíce laudes con jungat ii;,

Quo moz-

o appli-

"ii

T«4

quas aterno Patri obtulit , dum viveret , & qua

candi vet.

ARU j

modo in gloría ab eadem offeruntur, ut illarum (u Inyira-

Tubn (s

perfe&tio , noftrarum füppleat defectum: pariter torii.

wäf&dhms

invitetur facratiffima Virgo Maria,& Jofeph fpon-

" tbdrug fl

fus Virginalis , qui tresnumero unam in hac vita

ïï;wzh';nulläm

familiam conftituebant , & nunc in eoclis procul

m

dubio unicé conjunguntur ; fic ipfis dicatur: 7-

nite exultemius Donino , &c.

j

;

äüm!]um,bc

st

/

Verfü fecundo invitetur AngelusCuftos,cateri-

fïdm&m.i(&

que Angeli eorum ,. qui inchoro verfantur: quos

eertó credat affiftere cuilibet noftrüm in fede pro-

n r

pria ; rogentur illi,ut laudes noftras fuis juvent lau-

TT

nfridanid i

dibus , fuppleant quod nos deficit , excitent & im-

einrCellcs

pellant, ut alacriter Dei preconia perfolvamnuse

jman, ol

quin & omnesOrdines atq; Hierarchiz'Spirituum

beatorum, Angeli, Archangeli , Principatus, Pote-

hluriim

flates, Virtutes, Dominationes, T hrorii, Cherubini

i mv

Bu qe

atq; Seraphini laudent pariter : Quosiam Desm ma-

g ii

gnusDominus,&c. unde dignus elt omni laude,non

tantüm humaná,fed etiam Angelicá : &ccüm tantu$

N

fit;nostamen adípicere non dcþdignatur : Quoniam

sst u

nonrepelet Dosnzis ple[üm fuam , &c.

d

"t

'Tertio veríu invitentur Sancti de ceelis, Patriar-

ao

chz, Propheta, Apoftoli & Difcipuli Dotnini, glo-

p

riofi Martyres , Confeffores & Virgines : omnibus

his dicendum eft : /ezite «deremus €9 procidamm

U

4nte Denvo , &c.

X

Vetfüquaito: odie fj vocem eius audteritzs

g

invitentur omuesSancti & Sanctz, qui die tali?

Hb

(onos

terra fublati funt, aut quorum fcftivitatem agimus

aut cormemorationem, obteftando per gloriz iftius

mác,

Y U

immenfitatem, quá frui tunc coeperumt, juvent

17

la?dantcs Dommum in terra , & gratiam nobis

W

adipi-

^

:

/;xd't

!

I

3$2

Aþpendix de Officio divino.

4

k

adipifcantur, qua laudare illum hu

n

jodi

j?s diei curri-

culo digne poffimus.

j

p

;ïes Sancdti & San-

Quinto veríu invitentur om

&z .quos pro fingularibus patronis habemus , aut

quorum gaudcmus :eh'quüs,[ivc etiamii , quo-

rum ifto die fingulatim celebrare laudes propo-

p

füimus : univerfi denique juftorum cectus , quiin

mundo verfantur , omnefque omnino creaturz, ut

I

fnma, qi

adgloriam Omnipotentis fuam conferant lauda-

!

bidm d

tionem, & füppleant penuriam devotiom'; » qua

g ünmma

peccatores laboramus : at enim tales fümus, exclu-

aisv

dimurà laudibus divinis : Quia »on eff fpeciofa laus

i ore peccatoris , optemus ergo, ut fimul omnesad

as gt

- gnrueu

divinarum laudem pra'conia fe convertant.

sislapai

. InGleria Patr: affe&tum füum hocvoto exten-

- m D

dat, ut , cüm omnes creaturz fuüfficere non polint

adlaudem Deo acDomino noftro digne períolven-

: agnadutia

!t

damyipfa beatiffima Trinitas fe ipfa amet & collau-

j a

det, atque inde creaturarum fupp!ea'tur defe&us.

zijetin d

Hæc funt qua in Invitatorio manent cglxüdcranda;

/

$. V

ij

"

.....

ln

AW

T

j

T

| De benedislionsibus 4 conclufiantbus

zonum.

l-;;

'rchgiontgïm

! Uinto nota benedictiones le&iohum eífe

N

quiortlen

. breves quaídam afpirationes , & velut preees

- 4 Quimgy]

jaculatorias , faciles admodüm & accommodatas,

ut excitetur attentíot quz, quàd clarz fünt, À nobis

b mf

non explicantur ; tantüm ad has advertere debe-

l du SP

mus & de iis forra:re conceptum. Similiter con»

Wtainy

ag g

clafio earumdem lectionum pylcherrima efafpi-

ratio, nimirum , ubi non intelleximus ea,quz lecta

Ub f

funt, optime concludimus Zs aurens Domineymi[t-

t

rere nfiricü vero intellectg fuezint &cconfiderata

.äümmrtwga

Q«

i

flb ilwlu .

Appendix de Officio diviga.

3$2

d

"m

i

;

8

M

nihiloeminüs bené digredimur , mentemque con-

vertimus in Deum dicendo : 77 aute», Domize ,

Tütts (nd

&c. & per hocgratiam petimus, ut de his, qua au-

w

Xf

d

dita funt & intelle&a , proficiamus.

" fuïmd,

)

KOVE

tf p

Mæms *

' De Oratiozibus €$. Pfalmis.

TM

adent d

Extó nota; quia longum effet nimis , & fort&

S

tzdiofüm;fi de omnibus pertinentibus ad Offi-

zi qu

cium divinum ageremus ; generaliter admonitos

iv d

omnes velim;quilibet, fecundüm has confideratio-

p,ut[imulomr

nes, quashic deductas habet, (tudium ponat dili-

TU

gentiamque, ut inaliis rebus ejufdem Officii , qua

a lo

faciles fünt & perípicuz , fimiles commentationes

Md

rüminetur. In Orationibusid facileett , prefertim

àis,quz ordinarie dicuntur : cujufmodi füntad Prí-

hii

mam cum fuis precibus, &c in Preríofa, & ad Com-

&i?üima&coüau-

pletoriam, coxerifq Horis: adeó ut;cüm recitabit,

aiuw'*«tämxä&vl*i

applicetfenfüm verbis & affectum: nec períolvat

us ul

idoneris,ficut quidam,ex cenfüetudine dumtaxat.

|

ldem procurandum in Pfalmodia: (ünt enim plu-

rimi verfus & Pfalmiintegri , qui fenfüm habent

;'SMF]*MW

i.

religione plenum , facilem intelletu , qui ad virtu-

j

y t

À

tem erudiat,quem denique percipere poffit omnis,

neiut

qui intendere volet cogitationem, Quod veró ali-

ff

MVZ

"

quisnon intelliget;ad intentionem remittat Eccle-

)

d

d

fizz, & puter ferio verba ifta,quae cloquitur, dictata

elle afflante Spiritu fancte , atque infe includere

u

n

"

myfteriaimmenfa, quz velit Ecclefia , à fidelibus

i,

proferantur, ut divina & una Trinitas collaudetur.

2 af

Etenim fi hac ratione id fiat, velnon intelligenti

onian )

naícitur fructus & emolumentum » ficut contrà,

i

guamvis intelligat , fi

nulla confideratione curet

Z

recitare ,

ha j

^

j

3$4

Appendix de Officio divine,

jl

il

g

recitare , fola confuetudine ad hoc adductus , catet

[

gt

ifta utilitate & profectu. Atque hacc füfficit adver.

u

P

iDe

tiffe, quod (ecundum modum attentionis.

M d

CUP II

*

gt

De tertia. attentione, €4 moda,quaxiäa

;Wï)mm

procuranda eft.

vnoer t

Uantum adtertium modum attentionis , quo

z»

jounim ,

n

attendimus ad objectum & finem orationis ;

sls

Advertendum eft hanc attentionem efle optimam

gb o

& maxime generalem. Optima eft,quia magisim.

eyafeem

mediate Deum contemplatur : maximt veró gene-

ais T

ralis, quia communis elt omni generi hominum,

as du

do&torum & indoctorum, tum etiam, quia hzc

äf:WWC

nec primam excludii nec fecundam: potiüsinclu-

, vünsalnd

dit & adjuvatur abillis, ut ftatim patebit.

'm:wam:gw:

Secundó advettendum eft, licet verum fit,quod

Ti

affirmat Cajetanus , quamlibec harum trium at-

vl d

N

tentionum fufficere , ut te religione Officii reci-

Dd

tandiexíolvas; non füfficit tamen , ut rit hoc ip-

N

fum fiat, & finelabe peccati; unde vald& notan-

toeccumad

dumeft, quod ille, qui cum perfe&ione & meri-

r

H LA

J'Q*r—:'w

1

"

to penfum hoc volet per(olvere, triplicem illam

itlurtea;

attentionem procurare teneatur, Nam , ut dixi-

arennt nj

mus, prima neceflaria eft omnibus , qui ad Offia-

imtimnsc;m'

um obligantur, adeó , ut quamvisad fenfum quis

Tamtori

attendat , aut alia quavis confideratione fit occu-

dhwiryi

patus mente, femper tamen necefle ^it attendere

TT

ad verba, qua efferuntur : quz attentio talis eífe

tj D

debet, ut füfficienter ipfe intelligat fe bent & fine

ATU

errore pron»ntiare. Secunda & Tertia fibi mutuó

U Des b

mirabiliterauxiliantur : íi enim aliquis velletat-

tendere dumtaxat ad fenfüm verborum , etfi do-

[

Gusforet; facilt camen attentionis filum amitte-

:'KUTWP(QQ

ret,

hm

Vf

ld

^W

Appendix de Officio divino.

355

tLch]m

ret, & ut minüs diverteret ad fpeculationes & cu-

m

At

riofitates, qua nullius tunc effent emolumenti. Si-

militet (i tancàm in Deum ferri vellet , nec reffe-

1

étere ad fenfüm verborum , grande fatis effet peti-

l* 5W; Wlll

culum diftra&tionis, & facile in ftaporem quafi

ij

mexis verteretur,nifi forfican peritus foret orandi,

& quoudiano exercitio edoctus. Proind? fatius eft,

mmdonts,gn

magifque fecurum ; immó facillimum duobus his

20 r

uti modis attendonis , ita ut unusaltero juvetur ;

cmdliopnm

ponendo tamen ptincipale ftudium inattendendo

du

ibi elIe przféntem Deurs , quem hoc Officiolau-

i.

dare coneris. Id veró ut confervari pollit , appli-

um

candus eft animus ad ea , quz dicuntur , tanquam

T YT

ille, quiloquatur cum Deo,eaqueforma, quam

un: p

poluimus ad fecundym attentionis modum, offe«

ünput

ratorationem 2 que & latiüs infrà ponetur.

m g

Tertió advertendum eft ; optimam attentionem

r hn mna:

inoratione baberi , cüm mentis oculi finguntur in

PPTU T

Deo,ut in íe eft ,id eít; inipfa Divinitate, abítra-

g La

hendoà creaturis: fed hoc facere conftanter,&pa-

" m&HA&.W

tio diuturno eorum eft;qui exercitati (ünt, asque in

oratione plurimüm profecerunt; qui veró non fünt

jf

ts i

de horum numero,híc forfitan vehementer pericli-

»

"

m N

tarentur.Porró fecurum eft & utilegeneratim,tam

" u

exercitatis quàm inexercitatis , oculos ponant in

Hüumanitate Salvatoris,qui defe teitatur : Ego fmm Ioan. ze.

W»W*

j

oflium : per me ( quis introterit aluabuur. Et ne- '

f

imo verit ad Parrem,nifi per me. Iem: Qui vider Iotte i«

n

j

m , Videc $. Patrem.. Quapropter fecurum e(t

l

d

j

hanc viam íngredi, Rcrqge hoc oftium introire. ,

yil"

Cui Deus hanc feceritgratiam , ut altiüs incel-

(l!m]*g j

le&tu volare poffit, fequeeidem confiderandum

obtulerit fine ípecie creata ; recipiat iftecum fecu-

"

ritate tantüm munus. ' Verüm communis , fecu-

u

44

o

jl

"

356

A pmdi;c de officiodivimo.

avl

( y

ca & certa via eft in. Humanitate Chrifti Salvato-

a!

gt

qdii

ris; unde modus, qui hic declarandus eft,eft appli-

[

i

u

careOfficium divinum ad confiderationem mylfte.:

W

a

" mlf(tï

ziorum vitz & paffionis Chrifti.

p qllï

Jit

Quartó advertendum eft , neceffariam effe pro

if àm: V

hacratione procedcmdi, divifionem myfteriorum,

& horarum, quibus illa applicanda fant , adeo ut,

gjlmxmai

s

cümaliquam Horam volet quisrecitare, offerat

g ándo,

[

continuó myfterium feu myfteria, qua in ea con-

fiderandafunt. Requititur etiam, ut horum myfte-

i

(l

riorum fitante facta confideratio , circumftantize,

ab

sssl

uz concurrunt , bene perfpectze : nam dum Offi-

yébur? 0

cium perfolvitur, id fiericommode non poteft; fed -

ubi Horaaliqua inchoanda eft , intellectui repra-.

foi hn

at n

fentetur myfterium conforme cum omnibus ad- ,

ab

jun&tis , qua habec & novit praconfiderata , tan-

am fi in imaginetunc depiétum intueretur , aut

Q:nmml'jaga;lü

ql]

TT

pr&

(ens eidem fuiffet, & ad hoc dirigendum eft

lï.em'bmvm

omne, quod recitat , eo modo. ; quo infrà explica-

bitur fingulatim.

nicomar

t n

CAP UI X

Áin m

dac ts

Demodo applicandi Matutinas ad my[hrid, quá

illá borá acciderunt.

As Das

LU

! tavtqnt? Bo

Atutinum , quód Hora longa fit , ineaque

M

multaatque ingentia mylteria contigerint ;

!mam*

dividitur in dies totiu$ feptimana.

Mäfuuhm) !

lais

Die Lunz revolvitur myfterium Incarnationis,

rà pcrfc&um/ eft:

um b

quod probabiliuä eá noctis ho

nam cüm 1lla ipfa Natvitas ill

uxerit Salvatoris ,

;?;9"1'5: It

m menfes eífe

datur intclligi? tunc pracise nove

h COIPM

completos. Hic confideret unufquifque, pofitum-^ — wf

l-

'ä'm; lt

que fe arbiureturin angqlo in conclavi Virginisi

u

"Mm

Appendix de Officia divino,

247

du (s

M& |

"

]

que fþeculari s quomodo ipfä tuncexiftentein o-.

dl

ratione, ingreffus fit Angelus, eamque falutarit, &

Adngge

i

quz ibidem contigerunt , multoque amplius om-

neid, qued in vifceribus cattiffimz Virginis ex-

.:) Wlüflm f[lzï

pletum 'eft : qualiter illic Verbum divinura fa-

tf

&um fithomo: acininítanti quo creata fuitno-

Salin, al

biliffimailla anima anctiffimaque , & unita cor-

hgm:c, D7

puículo formato ex fanguine Virginis, operante

Ti el64 0

Spiritu an&o, conjuncta fit divinitati, & cognó-

rit perfectiffime dignitatis fuz amplitudinem, ad

memyj?o

$) g

quamab zterno erat prdeftinata. Contemplare

i tanis

quibus non laudibus divinamilla Majeftatem pro-

hod

fequebatur ? cognofcens item propter fe collaþa

L d

fuitle hominibus maxima beneficia , quantas o-

amodbs d

mnium nomine gratias Deo referebat , pracipue

[:U)I!(ldmi ü

cüm fe totius generis humani caput eíle petfenüt ?

tpintttn d

Quin etiam Virgo MatercaftifTima , quz noverat,

i ol d

quid in fuis vifceribus perfe&tum erat, dignitatem-

Q]qmiu?ïm

que mirabatur ipfa, ad quamà Deo fubiimata, &

beneficii noverat magnitudinem , quod homines

erantrecepturi , quàm immenfas laudes nomine

Íuo & cuncterum offerebat? fimiliter Angeli, qui

1

hzc myfteria cognorant , & bonitatem, quam i

mglld l

(

his Deus manifetavit , mirati fünt, quo non ge-

ii

nere laudationis f10 & hominum nomine eum or-

naverunt ? Hac bene perfpe&ta & cenfiderata

j

jini

magnam przbent materiam applicandi Officium

Wmsw

Matutinum , jungendo laudes noftras admodum

j

exiguas cum perfectiffimis , qüz tunc Deo obla-

m

tefuerunt. In hoc pracipue myfterio, ficut & in

/

feli.CIUiS ; recurrendum eft cum omnibus oratio-

us

"d

nibusad cor piffimum Salvatoris, atque ibidem

r

w

ponendz (unt velut in organo aut inftrumento

[

luaviffimo , uteas ipfe cum fuis conjunciis offe-

aj ;

Z3

rat

"

l

N

"

357

Jppendik de Officio divina,

».

rat Patri eterno, omnemque ex parte noftra aufe-

M unwn

u

tat defectum, & valore, efficacia,

At

confirmet.

fpiritu denjqu;

M,W

D

æmmo&"

Poterit hoc etiam dieapplicari , quod aïiqu6

i;,t!aw'"?.x

poft tempore apparuerit Angelus Jofepho , idem-

- daots. P

que incarnationis myfterium & virginitatem illi.

j cumg

batam revelarit, quod factum fuiffe noctu Evan-

(L.,mm ; firem

gelifta teftatur. Confiderari poteft, ac fieodem

p qorco

moemento ingrederetur conclave Virginis, reve-

renterqae. ei deferret, ac de concepto partu grä-,

st

tularetur; perpende item ingentem coníolatio-

-

gom.hm n |

nem,; quam Maria &]ofep*h perceperunt , quöd

anguftia omnis & moeror füblatus fuerit , nec du-

us Vs

qynlie u

biga, ab his telatas Deo

fas fuiffe.

grates laudefque impxen-

7 M"m/(

Die Martis obveríecur animo Natalis Re-

wf

demptoris, ubi primó confiderandum eft, quo

mdrpr:r'

sicum m

modo Virgo factatiffima cum fponfo füe fatiga-

ta labore itineris veftigat diverforium , quonon

la

invento in hara five &abulo pecorum requief-

"m

cit : quanta oratione Virgo parturiens in me-

ia

, fs

diam noétem fuerit impedita , cüm Filius eina-

tus eft primogenitus: quanto gaudio affecta fit,

| tuinuetd

ubi natum vidit Chriftum Dei, fine dolore, fine

- | pl o

J am gium

detrimento Virginiratis , quanta religione eun-

dem adorarit ut Deum vyerum, & lacte füo pave-

| dul

ritut verum hominem & filium füum : quanta fue-

| t

|

Q C

rit exultantium Angelorum latitia & canentium :

Glor:ain excelfis Deo : quanta pretas & devotio

|

|

üutrroggz:n

Paftorum, qui vehementer gavifi fünt Glorzficen -

U tgolim;

zei Deum : quanto frigore parvulus oppugnatus ,

t

[im, aoj

quibus lachrymis irrigatus, quogaudio inanima

perfufüs, quas denique laudes divinz obtulerit

tll

Majeftati. Hac & hujuímodi confiderari pof-

If

funt,

ï

]

MMW&M

?ppendix de Officio divine.

359

Ut

funt , quibus füfficienter cum devotione applica-

" t

bitur Ofhicium Matutinum, cuilibet punéto fuum -

P(almum , five nocturnum , prout videbitur con-

:æWJWA

venire, accommodando.

!

LL

Die Merchrii applicetur Matutinum ad vigflias

Chrifti Salvatoris. Pro quo [ciendum, quatenus ex

*

LTA

Evangelio id colligi poteft , habuifle pfo more

z st

-Chriftum , faltem tempore prædicationfs , diem

-'Mgms, [

infümere concionibus habendis , & operibuscari-

tatis: nocte veró in montem fecedebat aut defer-

:*.'mgmmugm

um d

tum, Difcipulilque dormientibus, vigilabat in ora-

aioiA

tione. Ex multis hoc Evangelii locis conftat, nomi-

-

nàátim S. Lucasteftatur illum à coena in mohtemfe

"

N

xibinrns

cgntulilï&, utoratet ; Exut fecundum con[uetudi | Lucu a.

eem [uam in montem Cliveti, Dicit porró S. Joan-

o ais

nes venitie Judam ad eum locum, in quoChriftum-

n d Q

certó deprehenderet : Sciebar auiem C jndas ; qui Joan,is.

tradebat eum, locum; quia frequenter je[ua conve-

mþäbäg

nerat lluc cuvn Di[eipulss [iis , adeo utillud, quod ;

Mmmmm

noGe paffionis fecit, irein montem, Difcipulis ex

u

at

una parte capientibus (omnum, Paftorem & Magi-

L

ftrum orando vigilare , jam fatis conftet in coníue-

mmïW

jl

tudinem ei venifle. Eftque coníideratioadmodum

que

T

y

pia, ut noítras Matutinas , vigilias & oratones

lgt

an

j

cum ipfius conjungamus. Poteft quiíque imagi-

n

nati feuna iftarum no&ium, fplendente. luna ad

d

gt

eos montes contendere , in quibus folebat perno-

t

o5

&tare Chriftus: qui pervenientem ad locumillum.

r d

"]

interroget: T& qua o ? fe autem refpondere:Domi-

"as

'ne, egofum : indulgeas , precor , temeritati mez,

v d

- qui, uttereperirem, & meintormares ad oratio-

gf ;

nem , concubia nodte veni. Ille autem reípon-

sus,

deat: Id quidem labenter , fed te aliam orationem

ipuli;

it li

doturus non füm, c!u-äm eam, quam Difc

com-

Z£4

j

36o

Wf

Appendix de Offício divino,

1*

commendavi , cujus exordium eft Parer- xofler.Si )

j q!mnc

,

P

gt

potró ex me fcire defideras » qua ratione noctem

d

galy

tranfiges orando ad me fingulis noctibus te confer,

& tunc quod ago, tu infpice,

at non poteris tamdiu

m 110&5 «

vigilare fub dio;

y o

fafficiat igitur, bene recitesHoras,

j

quas Ordo tuus tibi ad hoc pracícripfit , fufficiat,

" ao w

m

inquam,& Officium quod Ecclefia mea ordinavit:

quod enim illa docet , ipfum edocui , & orationes

D

laude(que, quas inftítuit,

mihi vehementer acceptz

i, gomoo

funt; proinde hac con

ainlinbum &

iftud , intelli

fidentiá períolvat officium

gens effe Deo gratiffimum , quód Ec-

-a&mndWa

Clefia ordima

tit; ait quódin contubernio oret Sal-

U qun

vatoris: cum hujufiodi nempe confiderationibus

asl

applicetur Matutinum , atque offeratur. peckori

remfuumfïW

ejus dulciffimo , ut cum (uis orationibus hoc con-

vicqpinga

jungere dignetur.

hu g

Dies Jovis refpondet inftitutioni SS.Sacramenti:

lnnz j

Chriftus ergo confideretur ,

duo modo noéte pat-

aptipottt

fionis, tali tempere &

occafione , o

pus aggreditue

zint, ao

immenfez caritatis & dulcedinis :

quodque benefi-

mgmxigüdqmw

cio maximo obftringit genus hur

m

anum, fciebat il-

Maecnsqncd

lenon fifficere hominem

pro reddenda gratiarum

tluretadi

actione , unde i pf

Patti gratias acturus difcumbit d

hzc & (imilia cir

tügiiereid

ca hoc myfterium revolvantur "

at

quibus Pfalmi c

cetut,

otumque'noöh's Officium appli-

uatind;

l, qu

DieV'eneri confideretur oratio habita in horto

m Pf&dmm l

Gethíemani, con(ideretur Chrifti captivitás, atque

omne , quod coram Anna &. Cai

(l

pha fuftinuit, in

quo materia eftcopiofiffima ,

cui applicari poffit

m Wlm

Matutinum.

[

Die Sabbatbi, ap

plicetur omnibus pznis , quas

eanocte paffus eft

,

]

th!HHorzaH

ubi Principes cum Pharifzis.

*ubitum difceffiffent

lii

»fuit nempe traditusmilitum

Ut

nequitie

t

!

E ew-lix de Ofrio divino.

36ó1

kümcMiIa li

ü:'ï) quzmæ.

nequitiz, qui ufque mane illum cuftodirent , at illi

in carcerem miferunt aut cataftam ,. ftrictiffimis

Id

D

vin&um catenis, aut ad poftem ligaveruet, quem

WHWW

deinde reliquo noctis tempore opprobriis fexcen-

Ri

Ti (

tiíque injuriisaut contumeliis obruerunt/, quíppé

gens erat audaciá incredibili, fronte meretricia ,

at rf

odio in Chriftum plufquam Vatiniano,

lzäüg&oraliou

Dies Domintca xefpondet Refurrectioni ; ubi

"Ut

meditare , quo modo anima Chrifti à corpore fe-

r d

,

i

juncta in limbum defcendit , intravitque immensá

i

glorià & majeftate, ftipante innumerá Angelorum

TC

catérvà; quo modo veró Datres , quitorannorum

Manlcis

curriculisadventum ejus praítolabantur , atferto-

: t p

rem füum exceperunt inctedibili ltitia;gratulatio-

tb

ne & applaufu: quantas gratias divinze Majeftati

habuerunt : quibus & ufque in tertium diem ad fe-

D t

pulchrum man£ primo congregatis, Chrifti anima

at

Íe cum corporeconjunxit , atqueà mortuis glorio-

u

farefurrexit , & continuó Angeli aperuerunt mo-

:'«sxqwlqug :

numentum, vigilchuc attoniti ftupore;trepidi me-

um b

tu velut exanimes conciderunt. Primó autem Do-

;m&&rmw

minus Matrem fan&iffimam vifitavit. O quz col-

gt

loquia, qui (érmones inftituti, donec furgeret auro-

ra, ío] rutilaret ! tunc quoque Dominus Magdale-

,mï*»:mmwwkz

nam coníolatus eft , ind& Petrum caterofque Di-

WMW

fcipulos, qua omnia pleniffima fünt divinalaude

& pradicatione. Hac quantum ad Matutinas.

mb

v

4

DUOP PT XE

bt n

alias Horas adwmyfleria Pa[-

Mm, MW

De mac?o applicandi

[on1s,

Eliquz Horz applicantur Paffioni Salvatoris,

rl

R

fecr

/

has

indüm id , quodquälik:gt horá gfftum

I

;Pc ; hocordine.

L

Z5

d

M&:W

(/

382

Appeudix de Officio divino.

j

"d Primam confideratur quid eá horá die paf-

q

od

fionis paí

l

us faerit Chriftus, Nimirum mane pri-

D

mo diluculo contentus factus eft Principum lu-

SIW

jrgonn

daorum : qüibus,cüm oblatus effet Chrittus, ite-

g

rum falfis calumniis petituseft, & quzttioni füb..

sao

5

p

i

je&tus, ac tandem ubi dignum morte judicatfent,

Pilaco ftiterunt : cujus in pratorio rurfüs accufa.

]cu n(

gl at

tum falsó obruere conati (ünt.. Inde ad Heto.

mgnu(W[lW

dem ductus fuit, qui fe Galilzz Regem voca.

bat: ab hoc. etiam & ab ejus exercitu jocis & ri

D ngk «uum

íu exceptus, velut infipiens vefte alba indutus

gerlinqe |

du t

Pilato remittitur , tunc aliquando cum infami Ba-

agl

rabba comparatus eft, & judicio populi tumul-

tuantis nequior dictus . ad crucem eft poftulátus,

qucmlllc t

Hzc ad Primam, unde in iftius Hotz principio

dedit

fic orandum.

piodiit

Benigniffime Domine Je(íu Chrzifte , infïxnfas

eneícditdt

tibi gratiasago , proimmenfa cari;ate quá volaifti

dumexic

prafens effe.in concilio Iudzis , in pratorio Iudi-

vabroeedon

ci, inpalaio Herodi, iterumque remitti Pilato :;

ei'altimti

pro cunctis paenis & laboribus , quos n iftis itine-

timilit,

ribus fubiifti - pro tua incredibili manfüetudine,

prtbnamis

quà aceufati , examinari & condemnari voluifti

um qrt

contemptus eíleà Rege inju(to & adultero, à plebe

hbgnmïm

n

cxca ingrataque ad mortem poftulari.

t

Supplico tbi , dux efto meus in omni itinere,

Mi

& infunde gratiam, quà mihi ipfi judex effe poí-

po ao

fim, numquam temett proximos judicaturüs, ha

Qd

gratie vis cfhciacz, ut homitum vana judicia , &

Á i

conceptam de me vel iniquiffimam opiniocem

tontusel d

pro nihilo ducam. Similiter cibi gratiasago, pre

A at

omnimoleftia, quam fiftinüitti hac hora cunctis

t rj

diebus vitz tue, u fs

omaes Horas,

pra cap. j, €9 .r:pm debet ad

M

«4d

WM(

"

H

lj

Abbendix de Offcio divino,

353

^

Mi

&W

" Vd'Tertiam con(iderátur , quomodo innocens

MO [

i

Salvator flagellis czfus eft , fpinis coronatus , fputo

j

r ris

oblitus, opprobriis divexatus , purpurà indutus,

arundine Rex ignominiz falutatus , populoque

*:äqaæ!hom

exhibitus hac przedicatione : Ecee bomo. quibus at-

RUT

ul

tente confideratis ita orandum:

"QOf

1 4((0

Domine Jefü Chritte , infinitas tibi gratiasago,

&iad H

pro (:mgulari amore , quo voluifti , traderéris in

lm n

manus crudeli(fimorum carnificum, qui te vefti-

2) jv r

bus indign& exutum ad'columnam vincirent , ve-

h ij

hementïfïimeque laceratum, probrofo ex fpinis

b ii

diademate redimitum , arundineo fcepuro ac pur-

i dul

purá inftructum velut Regeminvaforem , additif-

m d pl

quemille contumeliis, furibundz plebi fpe&tan-

dum exhiberent.

1 r r

T.

Supplico tibi per dolorem vulnerum tuorum,

(f ii

erue me & defende contra lenocinia & blanditias,

r

quibus impetorä carne. Per coronam tuam fþi--

;,wmm»

neam libeta me ab omni faftu , & vana gloria , ab

vqmm?m

omni fuco & hypocri(i : gratiámque largire, quá

g,qummfw

te adorem in fpiriru, veritate & reverentia, quä

sb w

par eít, tam interná quàm externá , qua paffionem

La

tuam contcmplctur cum meerore & 'mifcrationc

WKW&L*V

laborum tuorum ; tu veró me intuearis oculis tu&

um

miíericordiz , ac miferearis mei , qui fütn omninó

debilis asque imbecillis. Similiter tibigratiasago,

d

pro omni moleftia, quam fuftinuifti hac hora,

"d

1 OWW

cunctis diebus vita tuz,&c. w fupr à;

74d Sextam confideratur , quo modo Chriftus

m 4

damnatuseft ad mortem,Crucem in Golgotha de-

: ;m'quïw J

portavit, acetum bibit felle mixtum , nudatus de-

*.il:'fa rK

í

nique & claviscruci affixus celuminter & terram

i

ml

füblatus eft, hac hora fic dicendum:

D2

rf"

Domine Jefuü Chiifte, infinitas tibi gratias

J

ago

*00

364

Appendix de Officio divino,

46

ago, pro éa caritate , quä mortis fentcntiam,qxce.

, J

í

pifti-pro fümma fatigatione , quá crucem humeris

qu

a

deportafti, & ad Calvariam perductus amaritfimo

)qh

1

p

felle potatuses , veftibuíque fpokiasus acerbiffime

g

curi dolore vulnerum tuorum , (ümmá ignominiá

& pudore : graviffimo denique cruciam affixus

g D

cruci, & inaltum fablatus.

nl

: "Supplico übi , libera me de fententia niom's

ii

eim (

aterpa, & gratiam infunde, ut crucem feram poe:

nitentiz atque compuncionis , omnefque illas,

erar,

quibus me volueris gravatum efle , liberame à de-

m

liciisgul perniciofis: exue me veterihomine cum

snis pl

omnibusvitiis & affe&tionibus pravis: confige ani-

m pos

mum meum clavis amoris & timoristui , utnulla

min t

,

meumquam àte vexatio queat fäparate: mentem-

um ln

que meam erigeà terra & defideriis terrenis, ad

nj

Jean, 12,

Aj

caleftiatu quippe dixifti:Sr exa/rarws fuero àterra,

viadíeds k

omnia trabam ad meipfum. Similiter gratiasago,

pro omni moleftia, &c.sz fupra,

ial

"d Nonam conlideratut , quo modo tribus ho-

mmmä

ris in Crüce pependit Chriftus donec moreretut,

gms;»pmrim

u

Jog

-

antos ibidem dolores, qua tormenta pertulit

»terne & externe , feptcm verba, qua ibi pronun-

Domm'*þ(mi

tiaflet, expiravit, pro hac hora fe

uml

tionem:

quen;cm dicora-

yoclt

Benigniffime Domine Jefu Chrifte , infinitas

Atsqorn

tibi ao gratias, pro atrociffimis tormentis & dolo-

vv

ribus,quos trium horarum fpatio inCruce peudens

d g, q

fuftinuifti, pro verbis feptem , qua in ea locutus es,

Saydar

& pro acerbiffima , rmaxim£ ignominiofà & dolo-.

plio d

xola morte , quam fubire volui(ti,

Atl at

- Supplico tibi, fortitudinem ac conítantiam

Yaj jf

mihi dones , quá perfeverem iniis, quz ad cul-

LOT

tum tuum perünent ; memor fim indigniffimz

"Jfüimcdiqm2

paífionis

í

j

Wd'äiu.

þ'»

Jppendix de Officia divino;

36$

n

paffionis & mortis , internaque miferatione com-

DETN

pungar. Ne moriatur anima mea morte immore

:W de?'JS ïmjfä

tali, quam quodlibet mortale peccatum . opera-

lt

tur.Largire mihi fpiritum internz & externz mor-

J b)mml'gl]m

tificationis, ut mihi omnibufque motiar , tibi veró

MTTA

foli vivam. O Domine Deus; hanc mihi gratiam

concede , quá in obfequio tuo cultuque defungar,

Uümm mgm

& animam meami in manus tuas commendem. Ex.

: Mf!ümpæ

nunctibieam commendo, ac obteftor, ubi &cor-

t i

reevolarit, hanc clementer excipias , wuearis ab

]

j

ln

h

t

hofte infenfiffimo , & juftitie tuz contra eam rigo-

t

rem mitiges , paffionem denique, mortem & cru-

od

cem tuam ponas inter judicium tuum & animam

iuiti, tl

meam, neme judices fecundüm gravitatem deli-

t Wa

&orum, fed mifericordiz tuz abyllum.

nyems d

' Similiter tibigratiasago pro omni,&c. u* fnprá.

iil

A Ve[peras confideratur , quomodo Chriftus

jam vica defunctus lanceá in latere perfotfus-eft,

Sir g

unde (anguis & aqua profluxit: quo modo depofi-

;;;QMW*'MS'M

tus eft de cruce,quantus fuit meeror caftiffima Vir-

al t

ginis, quo plan&u filium mater amplexata eft , hac

Hora precare:

runtutt

Domine Jeíu Chrifte infinitas tibi gratias ago;

d nb

quie permififti; latus tuum lanceà aperiretur , ut

yolgné

pe&oris tui fecreta nobis paterent, &t amor ille di2

vinus quo nos profäquebanis, gratias ago, quia de-

ux]th"

poni voluifti de cruce , & recipi brachuis caftiffimae

mäm

m

(

"i

matris tue , quz incredibili quodam dolorecon-

fe&ta angebatur.

(Pwn)qk

Supplico tibi, cor meum. confige plagà amo-

yix o

ristui, & animam meam illa aqua , qua delatere

oO ,

tuo dimanavit , expurget ab omni labe peccati,

ul*

fiqua veró infirmitate fpiritus tenetur, hancían.

i

guinis tui medicina períanes , faciaíque partici-

ngmüfm' ,

Pcm

in

366

Appendix de Offício diviao,

,J

pem laetymarum & immenfi doloris , quo mater

Wml&

tua, dum pateretis , fuit difcruciata , fim etiam fer-

wu&

at

vus ejus fidelis, ut calem ipfa fua femper ópe &

".

auxilio defendat, przcipue autemin hora mortis

Fgucïcm '

ixe

conftanter opituletur. Similiter tibi gratias ago,

a

proomni ,&c. s fuprá,

"d Completorium: confiderare oportet , quomo-

P

do Corpus Domini illatum eft fepulchro , quod

Mmu'aïumu

milite fuit, cuftoditum : quo modo Virgo mater

G

plena lachrymis & dolore ,. in conclavi folitaria

flendo & gemendo diem rcüxrsc&ionis expecta-

liumin

vithac Hora (icorandum.

Atias

l

V

EY

Doimine :Jefü Chrife infmitas tibi gra

lu

ago , quia in fepulchrum inferri volui(ti inftar

;; w

güagixta

aliorum. Adoro corpus tuum junctum divinitati,

a, g

& pofitumiin fepulcho.

Supplico tibi, inanima mea vivim &

EOHVC—

&l

niens appara fepulehrum, in quo deponaris un-

ägïehwm,qw

€tione virtutum aromatica conditus,cuftodes item

db r

adhibeas in anima mea , ne fort? vana cloria fuf-

Mi k

furetur opes, quas in ea collocaris. Similiter tibi

gratias ago, &c. u fupra.

Vr ts

a, t

In hac divifione confiderationum pefitarum

'ïdülin&l'gmmu

advertendum pro majori facilitate & memoriz

conftantia , nihilutilius effe , qnàm ut unaquzque

alachda

illarurn im tres diftincta fit partes, ita ut fingulis

Wfldis, qm

TUT) ag2

finguli Pfalmi applicentur: tunc enim promptior

etit attentio , quz (i aliquando deficiat , faciliüs

oninetods t

"d

potetit innovari, Excmpli cauffà, inPrimg primqs

DI

Pfalmus applicetut ei parti, qua fignat, quo modo

Chriftus concilio Iudzorum oblatus eft , fecundus

AIUz g

:fünffd() [

ei, quzad Pilatum deductum effe commemorat,

tertius ei , quz ad Herodem,

al ub

(;uodxä; in ceteris

Hotis obfervandum.

W'"M:Dq

Qmnes 4

i

^

b

Mil

Appendix de Officio divine.

367

M.doml M

Omnes confiderationes allatz cum (üis oratiup-

Atf

culisfi firmà memoriá teneantur , mentaliter ma-

M/empa i

gna facilitate & brevitate exerceri poffunt : non fo-

"um g

lüm ut hic traduntur, fed magis fuse atque ample ,

prout cujuíque feret devotio, & temporis oppor-

tunitas edocebit , fic experti funt nonnulli , qui in

It Qu

hiíceexercendis operam ac ftudium pofüerunt : &

omnis fateatur neceffe eft, qui mediocri tántüm ad

]üäm j qmj

t Tro mar

hoc dxligcnn'ä fuerit conatus.

tcoi flara

QUP T XH.

t

Zd:Iius smodus brevior appliäandi Horas.

Uando temporis anguftia excludéris, predi-

hs d p

Ti vl al

.. €&a poterunt abbreviari , adeó ut faltem prin-

"MTRU

cipio cujuíque Horz , brevis memoria fiat myfte«

riorum, quibus illaapplicetur. Hic veró ut fe ex-

vt ome

cufare nemo poffit , idem retexemus exercitium

pb

methodo breviori , quod ea, qux fequitur, forma.

compleatur.

g phinttt

f

4da Primam : Domine Jeíu Chrifte, infinitas ti-

d

bigratiasago , quia voluifti perduci & trahi ad tot

b n

judices iniquos, toties accufari , judicari, condem-

nari, omnibus contemptui efle , à plebe denique

yinn E

velutindignus víta exfibilati; ac pro omni eo,quod

in hac horaPrima fecifti & perpetíus es,cunctiíque

$o

bencficiis , quibus in illa meobttrinxifti, In quo-

ijg

rum memoriam offero tibi hoc Officium laudis

dl

nominetotius Ecclefiz tüe. Supplieo & obteftor,

WI

recipe id pe&tore tuo amantiífimo, & offer xterno

d

Patri ad gloriam.tuam , ad honorem fanctiffime

j

Mauistuz , omniumqueSanétorum, & mihi gra-

lmml] Jg 1

tiam concede , ut rite id petíolvama , & acceptum

rj

u&üm "

fit oculis tux Majeftatis. Amen.

& Terttam : Domine Jefü Chritte infinitas ti

bi

d

&

grauag

W' Oj

362

pururve. ss

,

"

u

gratíasago , quia pro me voluifti Hagellis cedi, fpiz

Mmmlï

niscoronari, opprobriis vexari, ut Rex fictus igno-

at

um

miniose exhiberi , ac pro omni eo quodiin hac ho-

mumluu

ra Tertia fecifti &

perpefus es, cunótifque beng&.

,

p

/í Tulo;

ciis, &c. ut anté.

Ad Sextam : Domine Iefa Ch

rifte, inH:xitas tibi

ag

j

jcoum

gratias ago , quia mortis Íententiam patienter exce-

pifti;crucemque in humeros füftulifti, fellis amari-

: i SU

tudinem guftafti, nudatus vefte fuifti, clavifquc a&

gt t

fixus & in crucem fublatus. Ac proomni eo, quod

gt

2

in hac horaSexta fecifti, &c. uz fupra.

aucqt n

d Nonam : Dominelefu Chrifte , infinitastibi

ul

gratias ago, pro peenis ac doloribus ,.quos in cruce

mtütconfrülïöi

pertulifti, pro feptem verbis , qua in ea dixifti, pre

t od

morte probrofa & nefanda quam fübiifti ac pro

iliyditt:

omnieo , quodin hac hora Nona, &c. we fupra. .

; ääus a

Hocmodoad Vefperas & Completorium dic

d-

m

d fondnm

tur, ut pofitam eft cap.pracedenti.

D

, Quodfi&h

zclarga nimis videantur , fic ad

rlni-f

sl

nüs praparare. Domine; gratias tibi ag0, pro omni

ammïw«c n

eo quod in hac hora pertulitti die pafionis tuz, &

n st

pro univerfis qua fecifti, & perpefIns es in illa cun«

t nb

&is diebus vitz tuze. Supplico tibi, hanc mihigra-

dm?rlaäk?

tiam infunde , ut Officium tuum earatione, qua

Q5 t

tibi eritacceptiffima ,recitare poffim.

ln

Porró ubi Horam incipies, mentemapplica ad

eonfiderationem myfteriorum , qua tali hora de-

fignantur , velim autem tibi eertó. perfuadeas,

quamvis hoc initio difficile atque arduum videa-

tur; fitamen memoria , quz diximus , recolantur,

cumque exercitio ufus accedat , facile eífe depre-

hendetur. Ubi veró confuetudo fixa fuerit quem-

libet Palmum füo myfterio-applicandi ; ipfi ver-

ocabunt,

Qs P(almorum id in memoriam . rey

/

cumque

Wyf(idwiu

Wfïig&m

- Mppendix de Officiodivinn.

369

«umque ad alia divertent, retrahent cogitationes,

*5l

i

! Enimvetó licec magnam includeret difficultatem ,

ibqn

".. laborandumtamen effet magno animo, magnáque

I

i diligentià, üt rem tanti momenti confequeremur:

- fienim, tefte M.Tullio, ut evadere quis poffitora-

ii

! torexcellens,

pat eft, ut omnia expetiatur , nullif-

myiqeqram

que laboribus fuceumbat ; quanto jufiuserit , in

[

ü

WL eoutexerceamur, quod nosver? & proprià opti-

Wi pos oratores efficiet ?

Mi

Quapropter rogo omnes, & obteftor , quicun-

d.

que hzc legerint, magnoin id ftudio magnag; ala-

;*Jïhï&m'ïx critate incumbant , neve fatigentur, donec fe fi-

w nemefífe confecutosipfimetfateantur: ecceautem

zxiühm fidejuffor, qui pollicetur nunquam fore , ut peeni-

nllizs ! teat iftius dilig

entiz : contrà ut gberrimus ind&

slrir. fru&tus percipiatur.

Quamvis füpradicta ita accommodata fint , ut

IWMW& !

t

in choro Officium divinum rit? exfolvatur, ubi

ij plustemporis habetur adilla exercenda : finguli ta«

gimp? mencum proportione methodum ex iftis fibi for-

WWMW mabunt, qua utantur privatmrecitaturi, Necee

| ss nim minortuncattentio adhibenda , quandoqui«

dem eadem fit Dei majeftas , qui cum loqua-

.;wem,mm:: *

yup u

zis, & quem collaudes. Huic gloria &

honer ab omui cteatura,

«

AMEN.

u

m

"m

if

, 9 *

Y

$4tt

nlueu?

n

j

GUb

Y

TRA;

m «

LJEZAE:

:

[ F"Mlm

j

ch:wm

Jjoh

g

TRACTATUS IV.

WW"[ "

æqa,;admmn

DE PRAZPARATIONE

xgmoonuïï&s

^ AD'MYSTERIA MISS/E-

gt t&t&W

CELEBRANDA.

g jQuM

g p

Q ARA A.

"m

Cau[a , ob quammulti parum proficiunt freguen-

tando $5. Sacramentum , eft defettus pravia

ts mit

:

z

i m aldtt

diþa/itimi:.

Qu Gpit

$

I

m

V

NTER ctitulos, quiBus Chriftum ex-

m qui ]

Uk'd 9« LT

ornavit Ifáias, legimus & hunc: //e«

sst

cabitur momen ejus Admirabilis.

]

msgmüb)ähcr

Profectó ita eft , & prafertim id pa-

hu al

tet ih SS. Sacramento: quod nonfo-

at

S.Thom. | lü;n, tefte S.

Thomá, eft Airaculorum ab ipfofas

ii gure

feem. in. Borum uaximum ,íed etiamfumma quedam cz«

ais

fe&f-.Ct?* verorum; ficcommuniter San&i, unde & huic ap-

Chr1[ts,

Ql dem

SS. Sacra-

plicant verfum Pfalmi : Aemoríam fecit mirabi-

qi nl

roentum fs fuorum , mi[ericors 9 miferator Dominus »

At Otmotn

eft fumma e/caps dedit timentibus [e. Hinc etiam meritó in

qinttid

ofpniu*$ Mannafi

guratur : quod cüm novum elfet & pror-

ORAU k

mif:bihü.

fusinufitatum,oculis humanis tantam excitavitad-

Pal. 110.

Mi

KXod. 16*

mirationem;ut fefe mutuó intetrogarent: Manhu?

^magnaty

id eft, quid eft hoc ? und & nomen Manna ifteci-

um

busobtinuit. Verümlonge plurain fanctifTimo Sa-

RUL

cramento admiramur, paucis enim in illo po& dic-

"ahrif

busceffavitadmiratio , càm quid effet, intellexe-

duf

ffe, cur

munts adeoque videtur caufam füblatam fui

lr

lu.c:ä

!

De Præpa:'z;tiphe ad ilz]km. 371

n

ultrà fic vocaretur,cüm id,de quo percunctatentur

€ognofcerent. Aft inhoc , quantó magis Sanctiffi.

I)

mumSacramentum intelligerido cognofcimus,plus

ineffe miraculi confpicitur, & plures elucent ratio-

ATIOV

nes , ob quas admirari debeamus.

1N(6z

Nunc veró omiffisiis , qua cauffant admiratio- Rseft

li

nem propter effe&tus , quos Sanctiflimum Sacra- tPira pa*

mentum operatur : non eft minori admiratione

TUfb pros

—

€ei ex

dignum id, propter quod illi effectus non pro- perceptío«

ll

ducuntur, Immo eorum , qua in mundo funt, ma- ne SS. $a«

»pf:imftqw

xime eft mirabile, videri tantamshominum utriuf. cramenti,

qui fexus multitudinem , przcipue Sacerdotum,

!M:&um

qui cüm celebrent quotidie, & facratiffimo Jefa

Chritti Corpore ac Sanguine pafcantur , nullosin-

de fru&us percipiunt, nec curant fead meliorem

4

d

frugem applicare. Nimirum fpiritus ille inertiz,

ia

quoante ducebantur, manet , durat modicum illud

i lii

virtutis,pravalibidine reguntur terrena & peritura

g

fe&tantur , forfitan & pejores exfiftunt, quàm cüm

i qwm(

facerdotio initiarentur , adeoque manent infirmi

zi

in virtute , ut inter hos & illos, qui fingulis antüm

g

annis accedunt; vix ulla differentia conftituatur;

p

Quod vald? mirum eft: ut.fi videremus hominem,

mel

qui delicato & pretiofo cibo quotidie vefcere-

tur, omnino tamen debilis effec, atque macilentus,

pl

*

s

qui

n & májuseft quod dicimus, przfertim fifup-

niti

T

ponamus , ut nos fides & Theologia docet, quod

Sacramenta toties quotics recipiuxutur , dant no-

o

mnüæ

vum 'augmcnrum gratiz , caritatis, rcliquarum-

j

que vitutum , fi tamen ex parte .recipientis nul-

piip

lum impedimentum ponatur.

"

Cüm hoc ita fit , ubieft che&urusille immenfus,

p

j

quem par eft effe congregatum , cüm per totan-

p

-

asl

norum decurfusSacramenta indies frequentemus?

Àa 2

ubi

l

j

372

Traddatus IY, Cap, 1.

p

ubi eft cumulus ille acfeenus virtutum ? ubi eft perz

; i

(

fe&io quedam animorum abfoluta: Nam affhr-

fX

.

u

Greger.

manteS. Gregorio: Prebatie dileflionis, exbibitio

j

as

bom.3o.4* ejf

aperz':.V;rä eniu diligimus, fi ad mandataejts

45

Fxo&æm

&veng. — a noflris nos voluptatibus coarilamus:wam quiad-

;1& ao

buc per tllicita defidertadiffiuit prefetlo Deum non

amat . Si veró dicamusà multis diffimulari, & abf-'-

PU

- condita effeab hominum oculis opera virtutum;

V

ii

Phüoüaf;

id fortein paucis probabitur , fedin plurimis vita

i t

, perverfa contrarium clamat, augetque, quam dic?i.

g

mus;admirationem,

mï Qum T

^ Reselfet omnino ftupenda , intueri Solem non

wis 104

illuminantem, aut ignem fentire non calefacien-

al

Deut. 4

Dominus

tem. At quà fieri ratione pote£ , utignisillecons

du d

Deustuus

fümens & ardens , quod Deus de fe teftatur , non

X

u

agnis com- abfumat , nedum calefaciat frigus animorumt , nec

spuqen

fumensef! hütnanz: mentis duritiam atque afperitatem miti-

valtuci

adem di-

et & refolvat ?

;

cilur a

ss

Hebr.12,

Una vice clim defcenderet de cxlo Dominus

ul .

(aut Angelus ejus nomine)mons Sinai flammis

undare , ícintillas ejicere , tonitrua audiri , fulmina

i

iX lt n

torqueri , nubes denfiffima operire montem , buc-

m

; einà pcrürcpe/rc , & monsipfe concuti , ut videre-

tür non pelfe ferre Dei Majeftatem: EratZ, torus

M

Exad. 9.

DT

mons terribilis, at quomodo , cüm ipfe Deus toties

: undtne

in unam atimam defcendat , illa nullum edat fig-

! liil

num flammiferi amoris,tamquam fi non cognofce-

ret,quam recipit, Majeftatem EO quód quadragin-

lcm Cfït&m(]

intür of

ta (olüm diebus Moyfes cum Deo verfatus eífet, os

1 ipi

illi refplenduit in&ar Solis , adeó'ut intueri faciem

ll

non poflent ob immenfum fplendorem , qui ad-

N

.thtf, Qj

Á

2, Cht 3.

/

hzíeratex confortto fermonis Det.Sed qui fiuttati-

"ag (

to tempore cum Deo veríemur , necinfronte aut

&Wml Wbï

o;f, necopere niteat interna lucis argamentum ?.

e&

.]". Cly, l

De Prepavatione ad Miffum.

373

Alcorez

W'mw)iücæ

Sialiquid tragematis homo fümat,non ftatim ip-

tlj

genuscibi

fum deglutit , fed ita veríat, ut fapore ejus veltoro

^

melle &

Uf ii

die perírui poffit: in nobis veró , ciun Deo velci- (;ccaro

t d us

mur , nec veluniushorz Ípatio durat (apor & odor conditi.

'Mfmmw

illedivinus ; profectó reseft digni(Tima admiratio-

?!W?ä m

ne,quz & timorem debet excitare manifeftum.

$. II

ais

riff.r.

o

Er admirationem , dicit Ariftoteles , coeperunt 4

etaph.

F

homines philofophari : ciim enim naturz effe-

vgmmsm

4nprinm

a d.

;

us viderent, cauffafque eorum ignerarent, mira-

tg.

bantur res novas, & quo agente fierent , inquire--

bant; per hunc mentis difcurfum ac fabtiles cogi-

jporclum

demn dte

tationes invenerunt rerum naturalium puncipia

d ii

& cauffas : unde naturalis ícientia, quz Philofo-

phia vocatur , dimanavit, Nos igitur chm videa-

SMC ltmf;w

mus, ob fcelerum noftrorum gravitatem,effectum

at

novum atque.mirabilem , quem jam oftendimus;

ï;cwmmu

curemus fcite ejus caufTam & originem : ut & hirc

profluat (cientia, quz animis noftris maximo coni.

m&üïobmu

modo effe poffit.

pri S'xdlmlï

'anm&n )ht

Itaque praíüppofito , quod certiffimum eft, Defeftus

hunc defecum non eííein Sanctiffimo Sacra- commodi

Wi

ais

nong& in

mento, [ quo , quantum ex ejus eít parte, zquali-

d-

d Wuïm

hii

ter fine exceptione offertur gratia omnibus , qui &en

to,fed

,af

eam recipere voluerint ] clarum ett, illum defe- i, teci-

n

m

€tum efe in recipiente. Hoc enim ratio naturg- piemte.

n*(wk)'ü

d

u

lis & Philofophica oftendit, à cauffis produci ta-

um

lem effectum,qui conformis fit difpofitione, quam

"i

inveniunt in fubje&to ; ficut conftat experientia;

M

i

71

quod ignis facillime lignum ficcum corripiat;

qüod fi humidum fueritac virens, quamvisignem

$li A

gnfi)m p

a^

applicet, non incenditur : quin immo ignis iple

WI(/ Dn (

vires amittit , & eíle definit: quia. difpofita non

«(

/

e(t matezia ; utab igne corripiatur. Sol ipfe indurat

]

aj

lutum;

um

j

a

374

Tracfatus IY, Cap. I

"

un!f"

lutum, ceramque emollit;atque eadem cera ad So.

^j

W""

lem aprica candefcit, homines veró infufcantur;

Camii; unde Sponía in Canticis: Aolire conliderare, quid

?Uil

"

j

felca fim, quia decoloravit me Sol. Ydemque cibus

fano corporirecteque diípofito vires addit; inducit.

ii s

"

j

que pinguedinem , alteri malt fano.& zgro dam-

j

hi

num adfert, ac noxios creat humores; fic docet. 45

Medicorum aphorifmus : Cerpora no» fana, quam-. 5 i

và magis nntrzs , tantó magis ledz. Quin ipfum jgpos

manna, quod erat faluberrimum & faporeoptimo - il

zefertum, quo riunquam melior cibus erit, juftis & ;.wit j

re&t affectis erat fummze deliciz , in quo, quem ,j ji

vellent, invenirent faporem : alteris veró , quibus at

guítus erat depravatus, naufeam excitabat , utipfi- ,,,j i

Nuns, 31, mmetteftatifünc ; 24yma noffra jam nan[eat. J'per — assl

cibo ifto leviffimo.

il U

"Contra-

Etenim anne mirandum eft hos effectus produ-

^gios cffe-

m

&usin bo.

cià Manna, cüm eofdem edat fanctiffimum Sa-.— —A".

nis & ma

" eramentum, cujus ipfum eft figura ? hoc in iis, qui -al

lis opera-

' convenienti difpofitione accedunt , mirabiles cau-

r .Wf'['i:"

turSS. $a. fat effectus, qui nec dici poffünt , nec mentecom-

mhmhcm,ï

crmen: prehendi; his veró , quos malé compofitos repe-

tum.

titimn

tit, ob fupinam megligexu;iatn & indignitatem , ve-

ÁÉr

Anti u

nenum adfert & mortem indubitatam , quod fatis

b

1. Crr. 1. clareab Apoftolo definitur : Qwismandncar &5 Li-

li

bitindigné . indicium fibi osanducat €$ bibit, Su-

Chryf.

vt

per qua verba ita commentatur Chryfoftomus?

aoj

Quid ais ? die,qua[o, tantorum bonorum cau[a,C8

Q hii

emen[a, qua vitam exhibet , judicium fit ? £a [ane,

la, 1114'1 |

fed nonob ejus naturam.fed accedentis voluntaté ,

, ficut C9 corporalis prafentía Chrifli , quamagna

:/i,qmm

iif

ia nobis bonaattulit, oxom in mundum wenit , eos

L

qui ilum nonveceperunt ,sult mageis damnauit :

ts

la quotquos autem eceperumt eum, dedut eis poteffae

tens

De Praparatione ad Miffem.

375

1 |

lgan. .

tem filios Dei fieri. Ex Chriftus ipfe teftatur: $/som

i

IT

veniffem, C5 lacutus eis fuiffemn , peccatum non ba-

berent , vunc autem excu[ationem - habent de

M dl

eccato [uo.

Idipfum , quod accidit in mundum

Chrifto veï

AT

niente & prz'dicante , quotidie contingit in iis, qui

?'W&zg[a&

bene vel malà difpofiti San&iffimum recipiunt Sa-

Lars [ d

cramentum, hoc conftat fatisex illo effectu, quem

Pa

rimüm in inftitutione operatum eft, erat male dií-

H (s

pofitus Judas: und mottem ei attulit & ruinam;

d

Pof futme«

uodaffirmatEvangelifta : Pof? buccellam tumc u-

ptionem s

o

troivit ín sllem Satanas , cui fübjecic Dominus:

m

n

uod fatis, fac citiies, quafi diceret: quia indigné 45 mon

, .s

buccellam recepifti , malum, quod mente conce- invafit.

ii t

tum e(t , velociusexequéris; nam per buccellam

ml

iftam S. Auguftinus aliique Do&ores intelligunt

Sanctiffimum Sacramentum , porrö ille fic ait :

"n

Aug.

wérigl

Buccella Domiinica venenum fuu

fnda, quam ch

"]. .

, érati. 22

ldl -

]u

38 0oane

accepit, in eum épimicus intravit,non quiama

erat, quod accepit, [ed quia bonum malus male ac«

im,wüw

cepit. Videte ergo fratres, panem celeftem [pri-

y a

tualiter manducate ,innocentiam ad altare appor-

wmm?c)hw

"tate , antequam ad altare accedatts , attendite

jius

quid dicatis: Dimitte

sobis debita noflva.

"

]u bonis enim fantla ad fa*

gt

Etinralio Tractatu :

in malis ad iudicium : certé entm no-

m&m "

lutem [unt ,

j

vimus,quid accipimur,

€$ utique faxtium efl,quod

? Qui manducat,

(j

accipimus, [ed quid ait Apoflols

j

'€8 bibit indign? ; iudic:

um fibim

axducat €8 bibir.

rme

lla ves ma

"T al

INon ait, quédi

la eff , ed quia illemalus

Num enim mala erat buccella,que

j

e[h; qui vecipit.

traditaeff juda

à Domino? abfit ,medicus 109 da-

atl

ret venenum , [a.

Iutem medicus dedit : [cdindigné

Lf

em [uam accepit.

u

W

l

! accipiendo, ad pernici

Ààa 4

deo

T M

E

É

876

i

: Tratfatus IV, Cap. T.

i

: Adeó ut , cüm exfifta

"

t realiter in Sacramento

5 r

Chriftus, qui e& eratiz c.

aufauniverfalis , hunc ef-

,5

fe&tum operetur,

fecundàüm difpofitionem , quam

35

.Imoiü«

Anvenit in fübjedt

1 mmuü

o5 quod ergo re&tt difpofitum.

eft, maximam pe.

tcipit copiam bonorum : quod

$

—

mmsh(dm

veró malé , non

j

tantüm fruftratur emolumente,

p

fed etiam gtavi

flimo damno . afficitur.

" :jüovt[dm

Choyfsf. cormparatione i

*

Eleganti

bom 2755

dexplanat Chryfoftomus

.

* Sieut

ia

3. ^d Cer,

Cibus COr DO0Y Alzó , enm COTPHS IAUEAZLE 2B4

dzs bumnori-

diDm d

*Servanda

bus otctpatum , ampliz: lsdit €4 nocer

» Zec nllum

Mtbüi»fhfw

ipürmis — prafPar auxslsumi : fic

dizca,

(piritualss bic cibus , f ali-

n a&ct

quem invenit malitia iz

quinatutm, PIATSS 095 per-

ij

dir: non (uà natmrá ,

fed acetpientis vitio ; tale

ïü)m&ïqucnos,

entm (unt [ocs ude v

reds?

cellam intravit Satangs;

erz , n quem poft Lues

giucjus üW) ü

Eeclef. z.

Undsé dicit Spiritus (an&us:

(

Qnitiment Deum,

praparabunt corda fua, 6d in c

ficabunt animas [uas.

onsbedu ejus /an&i:—

anpiin

Curaccef

wulyime'

fürus pro-

Propter eandem caufam Apoftolus przcinitin-

bare íe de-

bl

ftar Curionis , ut quicunque ad panem hunc divi-

beat.

num accedet comefturus, d

ebita prapatatione fe

difponat , ne fort? judicium

fibi & condemnatio-

WT

l

p.Cor,1;, Qiém manducet.

depane illo edar ,

Probet autem [(eifum homo,4 fic

D

€$ decalice bibar,. Re&tbautem

dicitur : probet f

"pfum , cümin aliis cibis contratia

LT

fit

Da qnig

ratio:. quibus ut veícamur ,

primó placeantne

motders

guftui, (intne (aní , experimur.

Porró in hac efca -

: fbslini

nulla talis experientia requiritu

r, cum illa proba-

ticplnd,

tiflima fit, fed eum, qui eá frui v

elit, neceffe eft, (&

probare, recéne difpofitus (it ,

EL

ut pafcatut, fienim

'ttr; fs

minüs; nonadferet fanitatem

ille cibus, fed'ani-

titlzt fs

mum veneno 'mortali affliget.

Fartiped

Prater hanc cauíam, altera eft *

ob quanä;qüi

?"*'9 F

1oc cibo ftui velit , feipfüm, non

hunc, probet, ne-

ceíle

jükmdm

Ti

[

]

ä'ïrah

At

De Praparatione «d Miffam.

377

:

ceffe fit. Videlicet quia reliquos cibos in cotpus no-

Gd

ftrum convertimus, quód mortui fint , & nos illis

Ol

!

"DI

ipfis fimus przftantiores; unde cibum probamus,

fitae idoneus, utin noftram fübftantiam convertá,

Of 5'[

tur, Sed divinus hic cibus , non mortuus eft, fed vi-

B7

vens, ( Ego fum pants vivus ) & longé excellentior

Tur. * g

nobis, quiillo vefcimur , proinde necin noftram

fub&antiam convertitur , noíque in fe convertit;

mllü!hm

'u) N l/["

quod fibi Deum dixiffe afferit Auguftinus : ANee £ Mugufr. l.

me mitabis 1n te, ficut cibum carnis tua.[ed tu mu« 7- Conf.

LT 77

taberis in me , adeoque cibus probandus non eft , ^4? 1*

"MM

rv t

- fedipfinos, ne füumamus indigne, probare debe-

mus, re&teque nos difponere , utin Chriftum, qui

inmylin

1 efbgejus fümus, convertamur.

ii

CAPUT IL -

x

. Quám graviter peccent , qui celebrare im peccato

vhlspaatie

mortalipre[umunt : €$ quamjufta

1p[is [rt ra:iaf

Symihm&fg

cir Dei judi;igm perhorre[cant.

$.

I.

N t

f n

Uobus modis homo poteft effe indignus, &

/

nigmini

D

malt difpofitus ad recipiendum Sacramen-

ib ag

tum- Autquia per mortale peccatum inimicus fit

lais

Dei; aut quia in gtatia, licet exfiftat , frigidam ta-

ls

men habeat caritatem , careatque iis virtutibus ,

yux ho

quibus illum decebat exornati, & difponi ad dign&

récipiendum.

;an»ïil"

Si loquamur dehis , qui in primo generecen-

um

lfl,üüfl.-'ln[w

fentar ; ceffat omnisadmiratio, quód nulla potian-

tur utilitate frequentande Sacramentum , quod

m bat

fl

ex faa ratione cibus, cm fitanimz , eft vivorum;

qui veró peccati mortalis labe eft infe&us , mor-

jhcü dy&i

?

tuus et fecundüm animam ; unde mirüm non eft,

n

[]

Aa $

jin

5

Tratfatus IV Cap. 2 :

D

finullum percipiat emolumentum, cüm nonfpi- ,

"

s

Pc]üï(

ritualiter ; fed corporaliter & externe tantüm vef- — 0

Mirum catur. Enimvero alia eft & divería cauffa admi, 007

j

iM

efí quüd. rationis : quo modo enim faffert Deus injutiam — li

Deusferat

& opprobrium , quodab hujufmodi fibiinfertum — ii

indigné

2cceden-

qui heri poteft, utnon abforbeateosterra, ut Chos . i

tes.

re cum alfeclis , nec vivi fepeliantur ininferno? | '(wmä;irrï

cur non exitab altari ignis, devoratque pravari- lum

Levitu.

catores , ut quondam filios Aaron

qpi ali/cno ta

n- -';;WW ;þinä

tüm igne thusadolebant ?

4 (lfl[iMD'i n

Profectó fiid cum attentione difcutiatur , vide

a

-

z

gl N

bimus in hoc maximt patientiar- Dei invictama .. «b

elucere , qui ferat Sacerdotes mortuosin peccatis ^.j jj

celebrantes fzpiüs divina myfteria , & recipientes ,

Sandiffimum Sacramentum , touefque differat - r

exulcerati furoris ultionem.

d

Sic hominem Deo nihil deferre , àquo hoftis

t

zítimetur , & à quo pro tunc aternis fuppliciis |

WMIMM-

addictuseft, qui execretur animam , qua fadtae

avl

caverna draconum , fpelunca bafilifcorum, cloa--

i um

cainferno ipfo putidior: fic , inquam , hominem ,

Deco nihil deferre , ut audeat cteatorem füum , ju-

ynpdoyad:

jarpeita

dicem füum, in fcetidiffimam animz paludem de-

"TT

thergerc! Íe facris praecingere veftimentis ! Íacro-

o

amalitent

fanéta Mifl celebrare myfteria ! ceremonias illas

a d

facratas mente facra perficere! R.e etenim veta in

uv

his omnibus fimilis omnino eft impiis illis delu--

"falutribumm

oribus , quiex una parte cernui Dominum ado-

nidm

rabant, & verbis ad reverentiam c'ompofïtis

Pororseh

Similes

venerabantur : ex altera veró maledictis & cavillis

10b nty i

fünt Ju-

'obruebant , dabantalapas , & arundine caput pul-

"

daài itri-

5

j ts

:fabant, Pares his funt. infeliciffimi: Sacerdotes;

(oribus.

MM Ápt

lus

-qui ad divina accinguntur, cüm fe reos peccaü

N ag

- mortalis depcchendant ; inumó aliqua ratione;o

Qtandui

majo-

1 tsl

De 'Pmpamtiane ad Miffam.

379

ts

majorem fcientiam, & alia quedam adjuncta, que

5&.div«ä ab

culpam aggtavant , pejores cenfentur , quod Tho-

masà Villa neva Doctor fanctus füper hac Apo-

1l D

Conte.3.de

ftoliverba : Reus erit Corporis €$ Sanguinis Domi-

Sacram,

ibxi l

ni,itaadvertit : acfi Chriff um occidiffet €8 effudi[-

at (

Ah" a

LS

Jet eius Sanguinem. - Quafcumque enim blafpbe-

anias , qualcumá irrifones, quacumque 0pprabria

F rz

lx diotz

innpis/[itni fudzi corporaliter in Chriflum exercue-

vunt » has omnes [biritualiter repetit impius come-

vitn d

or, Filiuza Dei vur[us ín [emetip[a evucifigens,k$

z-

eflentui babens. Cyuod etiam affirmat graviter S.

in D

Cyprianus in huncmodum: P/ss modo n Domt-

UI

num manibus atá, ore delinquunt,quám cim ipfum

rà, gt

Dominum negauerunt. Quia ante expiata delicla,

al i

ante confe[[onem fatlam criminis , ante puvgatam

con[cventiam, facrificio €2 munevi Sacerdotis [e in-

f ippit

D

gerere non verenttr. Ex paulö poft: Aor £oncedit

u

pacem temeritas ifla, fed tollit nec communicatio-

n t

nem tribuit.fed impedit ad falutem : perfecutio eff

QM:MW

bac alia,€$ alia tentatio gravior. Ruardqri opor -

Zfpor, 1.

LMWX&XW

u

tet; quod fcriptum efl: Aemento unde exciderss ,

; o

€ age poenitentiam, fin autem; venio tibi 8 move-

1

bidem Furantue

Tif

bo candelabrum tuum. de loco [uo. Atque i

i

Corpus

rem addit tremendam atqueterribilem: Fascibus

riftiy.

d

d

adhuc exbalantibus [celus [uum,C8 contagia fune-

g

fla redolentibus , Dousimi corpus inuadnnt , [pretzs

,MW'[

falutaribus monitis , atá, contemptzs, vis infertur

p

Corpori €$ Sanguini Domini.

^

! 5&539

Porr

[]

)1

'.m ve«

? [MEJ«

res eft omni digna admiratione , cu

taifta fint, & incredibilis fit audacia , injuria terri-

r

bilis, contemptus intolerabilis, qui exercetur ir

jl

P2$1

M

j !

Majeftatem (üpremam ; tanta nihilominis Deum

4

effe patientia, tanta maníüetudine , ut (ufferat diu-

Ti ^

V

tiffimstam nefarios cavillatores, excitet ad melio-

f

rem

-

U..

-

L2f

Tracdlatus IV.' Cap. Il.

äzwm"""'

rem frugem,invitetad gratiam, &fi ver&eos ponni

"

teat, non deneget veniam delictorum. Hoc tantam

movet admirationem , quam nullis verbiseloqui, !/9'

€og

;)

i

o

itatione tanti:m & mente compledti polis. Sed l

hazc nobilisbenignitas & maufuetudo cad ere dum-

1

j

MM

taxat poteft in pectus illud divinum, &in caritatem

j

m

illam infinitam,qu immenfo amore homines pro.

w&gülümm

g

fequitur , eorumque ardet (alute. Nec enim omnis ,

patientiaman(uetudo,tolerantia humana,quæ!f'uit

ii

aut eritin mundo, nec virtus & caritas Angelorum

iil

^

Efbe/: 2«

ad hoc füfficeret. Unus eft amor Dei (üfficiens, qui

siumat

et infinitus dicit meritóApoftolus; Propzer zimsians.

s vt

earttatem [uam, qua dilexit nos.

y,qusixbmönwm

Patientia

Chrifti eft

- O Patres, quàm potens & efficax effet ifta con-

] ,mpafümcomz

efficax ad

fideratio , f ferio illamarriperemus! qua non cor-

3up l, 5"/'?

emollien. dis duritia per hanc mitigaretur ? Ipfimet dzmo-

sieiatt

dum,

ni , fi capax effet peenitudinis , füfficeret , ad com.

ii

punctionem ut vocaretür , Deumque amaret ar.,)'

lr Mmzlj

Güiffime, fi perpenderet hanc Dei bonitatem , hoc

um d

votum ejus maximum, quo defiderat , à vitio ad.

m.cymtmide

virtutem , àperditione ad falutem, à morte ad vi-

^

d Dd 2

tamrevocemur.

i qim ia

Quod pe&us tam ferreum tamque. agrefte,

Mm ä)mm

quod non ad ejus amorem excitetur , 3 quo fedi-

R& m

ligi animadvertit , przfertim fineullo (uo merito,

t od

& ab eo, quem toties per fammum fcelus offendit?

o on.

GObteftor vos, Patres, in viíceribus Chritti, & per.

ag

4

immeníàm ejus caritatem , accingite vos Íedu-

z

l

lmspmm

lo, ut bonitatem illam contemplemini, patientiam

d cucia

DeiOpt: Max. raculatis, qui innumera vobis prz-

[ &mcmäqm

ftat beneficia, tamquam in aliquo humana opera

1. t L

indigeret. Etenim pudore füffundi debemus , qui

'-,mcmm'zö,qv

gmorem odio , benignitatem inhumanitat:, pro-

merita demeritis compeníamus.

ä.if j ?4.'[/;[(']'

$. L

TT i :

E211

".'ï'ïm: &li M'(Qx,

| De Pmparatz'ane ad Mz'ffam.

ïä&ormfä

V

$1.

.i!!lllüly lel!;

Oc ipfüm Apoftolus verbis acribus & ve-

f'ämp!t&i;a&

K hementibus docetR omanos: 44 divitias bo- Retmn. 28;

fbj

nitatis ejus C$ patientia €$ longammitatis contem-

"b o

sis? /Anignoras, quoniam benignitas Dei ad pani-

r

gentiam te addnucit ? certe nihileft, quod nos æquï;

!t;ï»'ecaumam

invitet ad fcelerum fuga'in & virtutis amorem ;

mïmquziw

uàm benignitasSalvatoris,qui tanto tempore pec-

z

cata noftra füftinuit,diffimulavit fe contemni,utip-

zl

fiimpietatem noftrá aliquando damnaremus,& ad

chramem

atrios reverteremur amplexus, Det Deus, ut ver-

N,

à

aque fubnectuntur ab Apo&olo,nemini,qui hzec

edeitm

legerit, poffint convenire : Zw anzete fecundzm dn-

005 QUE

ritíam tHATm, C imponitens cor, the[anrizas tbi i-

sl

vam in die iray Córevelationts ju[Hijudicii Dei, qus

tss

veddet unicuique [ecundnm opera ejus.

T

Do;mq;cmr:

Qui non

deflexerità via malitiz & perverfita? Timen-

hi,

feíe excitarit confideratione dum eft

tis, nec ad virtutem

ei judi«

: W»xäw

bonitatisac patientiz Dei , metuat ille, vehemen-

:

Ccium.

j ii

terque metuat, ne zternóm fuppliciis inferni ad-

judicetur ejufdem fententià, cujus modó man-

ov d

fuetudinem afpcmatut :Iudex enim ille incorru-

m n

[

ptuseft, quiex operum merito feu demerito judi-

st

Ww*w

- €abit. Enimveró ( Sacerdotibus impiis, qui ftulta

M

"

s

temeritate, cüm Íe reos multorum. criminum

mlmm(w

cbgnofccrent, divina myfteria celebrarunt; par

YU

fceleribus peena infligenda eft ; quanto timore , ju-

^

w

flumeft , concutiantur futuri füpplicii confidera-

p

Deus eft

g

tione & metu ? quanto fcilicet Deus equior eft to-

k

lerando, tanto poftmodum erit gravior punie

3. patiens &,

u

do, tunc meritó, quod olim per Iíaiam, in eos fu

1- everus,

ylort

u

cHut par- Ifai, 41.

Tif

minabit : ?4cu; [emper, félui, patiens fu ; [5

gMriens

i

yi

jil

352

qracfatus »I F. Cap. 11, |

MIW;IU

turient loquar, diffipabe €8 abforbebo [faml. Sunt

g

m&ïm

profe&ö verba , quz fignificant iram illius, qui

P

injuriisexacerbatus eft , & indignationem füam

"

vult pacáre vindicta : ficut teftatur per Ezechie-

a

«

Exech.4. lem: Complebo furoremmeum , C veguiefcere fao

Wægj;gcxem

ciam indignationem meam,C9 confolabor. Eadem

Wimm D

Pful,;, utitür metaphorá Propheta David: Excizatws eff

i

tanquam dormteni Dominus, tanquam potens cra-

dia i

ulatis à vino, Toto vitz hujus tempore videtur

z agl

dormire Deus;nec exidimare injurias& opprobria,

quz ab hominibus committuntur:fed ubi excitatus

f mcs,üin

Grig.lio. fuerit,liberetipfe nos furore fao.Hzcanimo cim

u ia

a6, Moral. Pcrcutriü&tGrcgorius,ita locutus eft: Deu; peccata

Qs um

6 u! »

$n die ultimo judicat , qui peccautium derifr»ne

v dl

portats & tantó tunc. duriias diffvihionem exe.

qud nit

rit , qanto ntnc vocande peccatoribus [nam le-

- vine patténtiam [lernit : qui enim diu convey-

jylnerma

^ ilb as

tendos expetlat , non comverfos [ine retrattatíone

"

eruciat.

7

Tib u

O Domine Deus,

| quis XHI&incat fortitudinem

mgmm

ire tux , quis rigorem punitionís tuz ? 7 lo-

Rij

Pfalm. z.

quetur ad eos ia ira [na , €8 dn furore (uo cone

p

Tl ts

lob. 26,

turbabit eos 5 meritó Job :. Ciem vix parvam

Jlulam feymouum eius audierimus , quis poterit

itth nl

ETE

tonitruum magnitidinis ejus iptueri?. FiliiYfrael,

if

Dew,s. Quodtantàm perciperent loquentem cum Mofe

Ita tenent Dominum, perterriti dixerunt:. $4 wltra audie-

Vehu

Dson.c 4.

& g []

vimus vocem Dossini Dei noffri,omnes moriemur.

e4.caleft,

TM

Hzerarch.

Átquo modo loquebatur eisDominus? non in fu-

Hieejup YOte,

fed amic? legé Ginciendo, adhortans propofi-

Mhm; Quzn;

€. 5.

tíe premiis , ut eam inviolabilem confetvarent ;

r

Lexerds. jmó Deus i

pfe non erat,fed Angelus ut proba-

il

mata per.

ii

þih'or fententia affirmat. Sed quàm terribilis etit

.lng.elo:.

VJ'OX

n

l4 CWI.

De Praparati one ad Miffam.

343

M

/"Mlm

wox irati , fariofi , judicantis » Si Chriftus, cüm £. !5

RU g

3.de Trzm,

in mundo viveret manfuetus & bcnignus, qua -

€. 11 Da«

ii

dam vice modicum indignationis volens often-

snafc, lab.

RM&

dere;t ramis fortuito inventis confecerit flagellum,

theideln

Wi

ejeceritque vendentes & ementestanta efhicacid,ut »« £»/

Vi 1

eed,Gre«

ocyffime diffagerent, quamvis viderent men-

gor. 1. 28.

Ll u

fas Íolo proftratas , pecunieque immenfam vim

Ors C. n

Vrf

effufam intuerentur, idque ciun vix ullo furore ex-

e55. 5 T h.

mmmdm

candeíceret ; quis erit timor , qua trepidatio , cüm 1.£. 4.111,

venerit ampliffimà poteftate furibundus Iudex? ^«22

M

q:172.4.2.

'$. IHI.

N

L2

xillinizs

Tülhcetyl

Patres , fiin cogitationem faturi judicii fer- s

ephan,

O

remur, alia nobis vitz ratio inftitueretur : vi- A&.7.

6d Dinyan

deremus enim , nevindex ille czleftis in nos fu- Jzaz.2..

ktttim r

/

eus in

T TT

rorem fuum diftcingeret: placaremus illum, dum

hac vita

stv u

tempus eft mifericordiz & miferationis , petere-:

placandus,

TZ) 172

musdenique ut nos in hoc vitz curriculo, mor-

bis, laboribus , calamitatibus epprimeret , immo

'i(u 'EMWIMM

tormentis , quzcumque perferri poffent , excru-

ciaret ; ne polteà iratum & furentem confpicere-

d

mus, fupglicorum metu vacui liberique eílemus,

gt

dul

quz Dei vindi&ta quó magis differtur, eó triftior

ventura confirmatur,unde rect? dicitApoftolus,74

i nl

autem [ecund;m duritiam tnamy$ umpenitens cor

T

the[auriz.as tibi sram $n die ir& , CÓ veuelationis

x

m w DJW? .IZ

iufhi judicss Der.

:

w

x

Verbum hoc, zfefaurizare, ad rem proptit fpe- Mli irz

w

d

€tat. Sicut enim is , cuiingentem thefaurum cu- thefauros

DP

mulare in animo eít, arcam praparat fortem & secumuy '

"

od

robuftam , quz nullis rimis fatifcat , ne, quidinfit,

m

A

queat videri:ac paulatim congcrit aureos aureis,

ml

d

leftertía feftertiis, donec arca repleatur, quanto-

«x

u

e diutiüs tardatin apetiendo , tantó magis cre«

W

n

ugP.

unt opes accumulando ( quamvis enim minue

tadm

7

Lt

wlllä[

354

Traifatus 1P. Caþ.ulvl.x i

n;iaj

J

j

tatim addat , reperittamen omnia uíquead femif-

d

"i

y

r

fem,; quem vel negligenter injecerit.) Ita ad amuf-

i

fimfe res habet , quam tractamus , nimirum pe-

" æu[ü

€tus & judicia Dei funt velut arca claufa, in qua

;':L 503(& miï

P'wan

D

nihil videas, qua fideliter humana merita tam

j

«

bona quàm mala confervet. Impii peccatores

n x,mW z

quotidiein eam congerunt peccata peccatis: five

id mortale feu veniale fit, non difcernunt neque-

4 m

d

ineminerunt , eo quéd (it in arca pectoris divini,

nmdw

& quia illi füis oculis imminentem non videant

gl

ultionem. Sed v v2 , quando aperietur, cüm fci-

À

mdwmïï

H

licet vitz hujus curfu pera&to , rationem inftituet

g

i

Deus:inqua exponeturjcoràm; quidquid conge-

n nl t*

fum eit, etiam minima verba otioía, & inutilis

:J,ïbmï':z:x:þgcs

cogitatio , ubi apparebit maximus thefaurus ira

J p

accumulatus, tantó major , quanto plus temporis

g

habitum eft, ut cumularetur, quamvis enim diu

m n

]

tatio ifta differatur , nihil tamen tradetur oblivio-

m

jl

g

i, nihil perditum erit ex his, quz congeíta (unt.

h

z.

Deut. 2. Yta DeusperMoyfen : Nbue bac conditafunt apud

*

we , fgnata n thefauris meis ? & fübjungit : 27ea

u

eft ultio , €$ ego retribuam eistn tempore. Sanctus

Trtttendd

dbhi, veroJob:Smsaffi äun/i in facculo dilitta mea, $

ii

curafHitniquitatem meam. ExenimDominusalium

&f

non creabit ultorem ; quoditerum de fe tq&atur ?

For, i2 Mibi vinditla, €6 egoretribuam.

uj

Liberet nos Deus perinfinitam fuan pietatem

hii

deultione terribili , de farore irz & indignationis,

? d

de rigore juftitiz fuz: aperiatq; nobis oculos;ut dif-

AUj u m

camus ejus timere judicia, fïciemq-, habeamusApo-

Xf trimor

Webr. w ftolo dicenti : Horrendum eff. incidere ia manus

sudy f

Deiviventz. Porró hoc timore perculfi, multoq;

gt

d

Ui

mmagisamore ejus , bonitate & patientia dudti, a

ii

meliorem frugem à vitiorum tribulis mentem re-

yoccmus ;

^ h)

34f

J /

- De Praparatione ad Miffam.

vocemus ; éx ejus fingulari bonitate excitemur ad

M

RWL)JM«'R

virturem capellendam, & ad divinorum myfterio-

t

Wlmus, [

rum veéneratcionem lllïPCl amur,

-Secundum hoc(ut eó, unde digreffi fümnus,

if

" tgpy m

revertamur j non eft mirandum , Sacerdotes , qui

"tB w

fe flagitiis eravioribus centamifiant , & hac lue

infecti ad divinafe. accingere non verentur , non

I CL À

eft, inquam, mirandum , ut ante diximus, fifre-

ARU It

p

quentando my 'fteria mhxl percipiant emolumen-

ia

ti; fed contrà cauffa eft diveríx admirationis, quód

Deus incredibili manfüetudine maximam tole-

u

sl

ret 1mprob.t item & audaciám. Pro horumautem

z lgl

[f qui fuerint | admonitione, füfficiunt, quzat-

tulimus, mihi etenim pro folamine perfuadeo,

v la, d

nullos effe aut fore tam infelices ac PC['dltOS aut

ss um a

faltem paucos haberi. Quicumque tamen ita per-

moplasum

dité os & frontem pertucuexunt ut in divinis

" uzmmwmd

nullà reverentià moveantur ,. non exitimo hos

promptos umquam fore , ut qua fcripfimus,evol-

Wæmm

vere aliquando velint.

mhuu»wl'""'

y gl

C APUT-HI

T NWWW

Peccata venialiat affechiones terrenas AETHE R«

a lm

erdinatas multim zmpedzr:, que D PPTPEHRY T

yi

Chif[mas Sacramenti perceptione efecius debm

Wal-

20

confequantur.

"g

t

PRatermiffis iis , qm Deum divinaque my-

£eria prorfus afpernantur : de his verba facia-

T

mus, qui gratia Domini ejuídem ac favere pre-

t nf

venti , eximio nituntur Pcucho & diligentia, ut fefe

d

àgravibus iceleribus contineapt , mentemque ad

MIM [

dlgnc celebrandum hac ratione componant. Át.

d u

2

"quein xfus locum habetadmiratio, quam exagge-

ml )

B

KaImus,

g" d

/

a

386 — Tratiatus 7 V.ï Cap. I1I,

samus, hifcilicec parum in virtute videntur pro-

ipqs /

N

feciífe, poftqua

m

luribusannis celebrarunt. '

4

[

|

i

"Tantz fuit e

cacim hzc conílderatio apud

mn'&us $u5

Cardinalem Cajetanum , virum doctiffimum , ut

mf

Opinio opinionem quamdam ftriétam & fingularem cen-

winrund

Gajetani

ceperit , quà affirmat eos, qui actu peccatis infedti

niotabilis

MU

quamvis

venialibus celebrant aut. communicant ( prafer.

Meditmiid

tim fiin ipfius Sacramenti adminiftratione : com-

rigoro(a.

japorit

Caájer3.f. mictantur ) n

ec attendunt , veladea , qua agunt,

p

4791 feruntut parvo aut nullo devotionis affectu , hu-

udilinun

jus impedimenti caufá nullum recipere fructum

Sacramenti , nullum effectum gratiz caleftis. Ve-

m&uumt,&e!pt

wiytit

rum quidem eft hanc opinionem elle rigidm nee

communiter rcccptamäThcologis ; fatentur ta-

I:cuadustïahi./*

watetint

men illi quàd celebrare in folis venialibus, cam

x al

1

quadam mentis torpedine & attentionis defe&u,

impediat non omnem , (ed magna ex parte , fru-

du n

—

&um, qui erat petcipiendus: adeó ut mirum non

keio al

"

videatur , fi pluribus pof annis nulla fequatur

um

vité pra'ftantía , nulla heroicarum virtutum pet»

d

Set? 5$ 4. £e i.

Unde fapientiffimus M. Dominicus de So-

dlift. 1,4.2..

Gu a

4. 8.

to examinans & rejiciens fententiam Cajetani , ita

qiumig

V

dicit: Mrgumentum Cajetax: fateor multum urgte

|

ve, [eilicet, quomodo Sacerdetes

quotidie celebran-

du&mm

d

ges non uber irzs proficiant,mec loc

wpletiorem per [ua

ant carstatis babitum:fed Re[pondetur,

Ti

epera refer

quöd 2nSace

rdoribus tepide celebrantibus augtmen-

1 fU mæmä

nifrsg;

tumgr

atiaeft tenui[fimum :item ferver caritatis

que [unt quotidi-

Ui

remstittur per peccata ventalia,

asa , C ideb videtnr langnere gratia C caritas.

i Wm)m

Quia autem plurimüm refert, ut hzc doctrina

Wkllü'mmos,

At

reciz intelligatur , inagis fingulatim cxPongtqr.

(«

?"W, i

l

D

11

! De Preparatione ad Miffam.

342

tirimtris

Sdl:

.

Mtitl:

Ro que fciendum, quód fanctiffim

um Euchä-

lr CUl

P

; riftiz Sacramentum duos habet effectas;unüm

V d

omnibus Sacramentis communem, qui eft dare

äm&lxlgubm

gratiam & augmentum illius his , qui nullumim-

J m] pfcansm

pedimentum objiciunt. Alter ipfi eft fingularis ,

rf

conferte fcilicet nutrimemtum fpiritale, animifque

stine

dulcedinem atque fuavitatem infundere;hzcenim

D

7 kau,qyz g

cibus ptoprit operatur,

ii

Porró peccata venialia , in quibus horo recipit Venialia

d du

fan&tiffimum Sacramentum, quz. diftrationem impediunt

inducunt,& expellunt attentionem, hzc, inquam,

particula-

byit qua

remSacrad

a dior

cata impedimento funt, quo minüs fequatur

tnenti ef-

un

-mgis;fm;

dus effectus Sacramenti, qui mentem fpiritali

feGum;

dv

pakcitrefectione , & qui proinde ex integro amo- corumue

kuminis d

vetur, ut clariffime afferitS. Thomas. Primusve- tem mi- |

* nuunt.

| tIrW:h:

fÓ cfïg:&us, & communis, quamvis non omnin

[9]

. 0.3;

m:z&öülmmlm H

impediatur, diminuitur.tamen , multoque minor ,

*

29*

rl iE

& (ut Soto j tenuiífimus eficitur , licet quippe non , g

*

extinguatur tatus ignis caritatis , remittitur tamen

& flacceícit. Undt fequitur, quód genus hoc pec-

g a

j

catorum , quz tam parvi momenti zftimantur ,

quibusevitandisnullum ponitur ftudiam, nulla in-

j

MILLI

u

duftria, in qua: facillime minima data occafione

j

"

prolabimur, nosfpoliet opibus maximis & ditiffi.

i.

[

Wlur

]

mis : przcipue veroanimaruimimpediat incremen-

3

r

tum, fru&umquc ; qui ex frequcntationc uberri-

WW

as futurus erat, quotidie remoretur.

j

[

Coningit nonnunquam n filiis Principum atq; Comp;;,

Magnatum , licet delicat2 nutriantur, cibos come- atio-

T i

w'f

dant lautiffimos , debiles tamen , irbecilli, & fine

r2

aliqua oris vatietate confenefcant, caufa hujusred-

.

12[15W

dith;, quia exaltera parte praya ducti cohfue(udine

tetrá veícuntur, cujus guftu magis delectantur ,

&

quàna

L. DIP;IP".'

Tratfatus IV.' Cap. I11,

jf

254

quàm exquifitis ferculorum deliciis, unde deftrui-

wmm&um;

tur vigor ftomacbi , & calore naturali abtumpto,

m

[

nihilaccrefcit folidum , nihil bene conftitutum. I-

dem híc accidit: nam etfi pretiofiffimo ac vivifico

* MC(W

Corpore &SanguineChrifti,fimul tota cum divini-

v I,UP'

"

tate veícamur,nullo virtutis adipe pinguefcimusgtt.

uf r

ueanimo manemus infirmo, maleque affecto: ut

o

claráad oculum experientià docemur, hujus cauffa

um m

eft , quód ex altera parte terrae inhiamus , 1d eft, af.

',P,m(a,/c:pm

fe&tionibus ducimur tetrenis , converfatio noftra,

m am

- guftus,deliciz noftrz in his, quz fant de terra. Un-

j t

de nobilis illecaloranimi,qui eftcaritas &recta vo-

ij

- luntatisaffectio,confumitur, nec cibus ille divinus,

sj

quem debebat, fortitur effe&tum.

yfirimm

Kyefl. 16,

Qxamobrcm noluit Deus mittere filiis Títael

Miegin n

manna czleíte , denec omnis farina ZEgypti ab(u-

at

meretur,deficerentq; cibaria, quibusalerentar;nec

muk/"ffff [

enim meretur czlefti pane fu&entari,qæui efcisinhiat

W(w aps

terrenis, Idem contigit, ubi ad teruam habitabiletn

TTHETT

, pervenerunt, cujus dum fructus decerperent , man«

Lef. $

m

ma defecit , & ànnoná cali dulciffimá caruerunt..

IULT

O fruges terree,qua uberrimo nos proventu fþö—

mlw?.*w

liatis! O farina ZEgyptia,qua obftas,quo minüsno-

| lngut ia

bis piuat. manna Íuav

Mfimum , cibus ver? czleffis!

| palitma

Quidaliud funt occupationes mundanz;folieitudo

rerum temporalium, cupiditas opum, honorisam-

; rimun

ial

bitio, appetitus deliciarum,vanitas & diftractio co-

ha, d

gitationum, ira, invidia, ceterzque animi pafliones

[uitmg

Dj

&affeckus effrenati,quid (uncaliud,quàm farinaZE-

; gyptiquá nos ipfos alimus& fülkentamus? quin et-

[ Mi

Dmiting

iam ad hazc anhelamus per furnos labores;per diur-

fl Qu

nasnoctumaíq; cogitationes.Sed dum his veícimur

nihil defideramus, quod calefte eft,cibum nobilio-

üamü;m

co'r'nedimgs

] df/.'xilflm

D

, g?m,immö nobiliflimum afpernamur;

-

la

349

d (

De Pfæp:zr'atione ad Mij]z*zm.

LCN

m

us,qua

quidem,fed nullo fpirituyuterefcere poffir

:;AWEFJW&

miferia tamdiu nos aflliget, donec farinam hanc vi-

n

z

MURAT

tiorum malarumque affectionum digeramus.:

SS pE

^.

D

lo

. Y Anc doctrinam

elegantiffime tradiditS.

Gm' $. Greg.

M:nmmi

I

4

gorís fuper veríum : Replet?

prsispro pati- lb.2,cuYe

lr

"

-

gtf

bt fe locaverunt , €8 famehet faturati

fint 5 abi fsger 1

eguthe

Íic commentatur : Hec verba contra negiigentes

truar ia

[aera altarzs miniflros , atque andaces Domnrici

m deli

AffeGus

p at ol

cürporis [m[ceptaras, canvemienter dici po[Junt : qui

inordinati

n D

aimirum comedunt , 9 faturavinon po[Jwnt , quia

valdé im-

litet Sacramentmm ore percipiunt, virttite SaACTA-. e Vunt

1;&01:1&2&'&&30

meuti nonreplentur. 44 wirtute ergo tlla: Sacrá- Saciamen;

5:cccibusf£eüm

J

menti jejunant, quiavepleti fuerant. Salutis quip- vieficttü.

at

pà frutbum nan percipiunt im come[Pione [alntaris

boflia : quia ea, quubus fevepleuerant; flagitia pare

sl

tant in mente. ANon faturantur evgo ntfi f amelics,

j ysdtct

quti à vitirs per[etTe iejunantes dévina Sacramtn-

üm]qm;&irhü

ta percipiunt inplenitadine virtutis. Et qtia frae

mek

peccato eleti etiam viri effe non po[junt , quid re-

ffat, mi ut à peecatzs , quibus eos bumana fragil-

14 maculare nou definit , evacttare quatidæ co-

g

nentur ? Nam qui quotidie non exhaurit, quod de-

u

gt

linquit , et[i musima [unt peccata , que congertt s

d

paulatim animavepletur,atque e seritó atferunt

:

frutium interna . [aturitatu. Hac veplettone n

4 cææ

M

evacuare Paulus wofinnans, at ; Probet feipfum

d

bomo , €$ [ic depane tllo edat , $ de calice bibat.

Quid enim eff boc loco probare , nifr evácuatá pec-

j

Pl

«

atorum nequitia , fe prabatum ac purum a

Dominicam men[am. exhibere ?. De vepletis et-

m

M

jor

iam [ubdit : Qui enim manducat & bibit indignés

nus pl

j 0

judicium fibumzanducat €8 bibur.. Quiergo quati-

od

/?

die delinquimus:, quotidie ad. penitentie l4-

!

B6 $

menta

nl

390

DIMW

Tratfatus IV. Cap. iII. |

u »W

mentacurramus. Quiaitpa folavirtus efl , que e«

j

vacuat , quodin ventre anima culpa coadunat : E$

SWWJI(

il

tunc veré famelici [atuvantnr , gttta quo (Pudiofrus

(j

lii

mundamur lamento pesitentia, eoubevirem di-

VIW

r

h

T

jn

vina gratia, fruthum vecipims iy [piritualivefe-

] Hü)m

£zone. Ex quibus verbis inte]ligis caufam, cur fre-

quentàndo SS. Sacramentum parva nafcatur utili-

ao

» Cs

t3s: nimirum, quianullam adhibemus operam, ut

jgntt Q

mentem expurgemusà vitiis,que communia funt,

dmm'mmn

& levia videntur: cüm tamen fint ejufmodi, que

animum iriquinent , multorumque bonorum ncs

J M,'UW" PWP

ais

priventfruitione, - Quod in Proverbiis exiftiman-

Prov i.

dum eft fignificaffe Spizitum fánctum

gtb

,uþiait: ,

nima [aturata calcabit favum.

o

V& ITI.

i

PCEDS

hd U!ffff

at p

graviffima

N

On minüsgraviter de hoc fic loquiturChry-

debetur

foft. Ad dévina Chrifli m i yflertia negligenter

mmcäüw'?!b

gv

negligen- 4ccedens [npplicim intolerabrle wneretur s etffe-

gdusidaa d

terreci, — smelin anno boc quts audeat, Jgnis [prritnalisplena

piebribus. eff ;p[a zrez[a: 69 quemagmodum fontes naturali

du

ter [caturiunt aquams s [ic bac menja fammam

AimMW

quandam ineffabilem fovet. Cawe zgitur accedem

SPPJK&.

cum fhpula, lignis €$ fano, ne majts effictun incen-

| Bo

dium,C$ animum,qui fit exus partíceps,exnr as.Hic

..ingrcdm,

S. Doctor ob negligentiam , & defectum fpiritus

3 Dintis s

atque fervoris affirmat poenam graviffimam in-

Gd

curri: cüm veró de ftipula, lignis & feeno mentio-

lm n

- Cer. 5

Tonttatttca

nem facit, alludit ad verba Apoftoli dicentis: z

quis [aperadificar [nper fundamentum boc(auod eff

tperryo;

Chriffus Tefus) AuTHPIaYg enttum ,lapides pretiofot,

ïm pondií

[qua virtutes & opera bora fignificant ] /;gz4, fa-

.aurrogmm)m

numfhipslam [hzc fünt peccata venialia ] wszwfcu-

29fUm nj

jnfque opus manifellum erit, Ytem alibi luculenter:

aisl

€byfjf. Si Chrifs W aitenderet , C5 non infimtam f

ican,

Sütenpy,

0HÍ-

! l

u

be Preparatione ad Miff[am, — 30t

SacrA- bom, 66.

Z W'ill

bonttatem , jam a nobis ab[luliffet dwvina

"U«Itl,:

Ti

68 in- ad pepl,

menta: diquos enim mos bac poená efficimuis

i, fl MM ,

ientes 215

k n 144"'1-06 e

dignos ipfisSacramentis, dum ea [u[cip

*8 lr

digne ,64 illa €4 Christum traducimma 09 quantum

rf

d mobis eflFamna C banore privamus, Nota vàmie

al a

wins digne ; idelt , minori , quàns decet religione,

"ag

puritate & fanctimoniá, Porró jureid quidem al-

t

ferit, bam Chriftus mira pra-dicavit de effectibus

Cnemalr,

(ai Sacramenti: Qwi mandncat bunc panem, ViUE Togn, &

Lj qu^ inateruum. In ve manet.C$ego insllo. Qui maudu-

E;cbonmmnrs

£at meyvivet propter me, aliaque his fimilia. Enim-

hliniza.

veroin his , qui indigné recipiunt, & fine przpara-

nbi.

tiane debitafe ingerunt Sacramento, non operatut

l

hos effe&us cum tanta, quà folet, plenitudine & a-

busdancid.Undei

ft

uantum in fe eft,fama & ho-

irbniin

nore privant fanct

mum Sacramentum,, qued

yjrungit

tam mitifice Chrittus laudavit. Quippeiis, quilin-

cer* & candidz hoc fcrutarentur, & con(iderarent,

iertir tj

dubium forfitan oriretur de veritate magnific

&w&nM[kM

Mmumä'

promiffionis ae virtute Sacramenti, cüm viderent

lwl

in his,qui illudïfrcquentant,vxx minimum fructuna

, r

äPP:!].'C[C.

Compa:

Enimverb cüm Machaon aliquis civitatem

qwit

ratio.

ingreditur, inftructus theriacá, aliifque medica-

a

mentis pretiofis nec vulgaribus, populoque edi-

M)KMP

cit, (i his u(üs fuerit remediis , talem & talem agri-

"

5.urg;

I'W

n

tudinem mojbofque depulfum iri : illi vero

I;Fus

non utantur antidous debitó ordine , nec ex medi-

U

CW'W

W!

ci preícripto; certum eft non naícituros fru&kus ,

r

qui promjiffi fuerant , unde queti poflet medicus

Mil

f d;!""»

fibiitrogariinjuríam, & fuam vileícere au&orita-

iadt g

tem eorum negligentuà , qui debitum ordiuena

qu

non fervatient; illis vero , qui defe&tum hunc vir-

T

tutis intuerentur ; anía daretur de re medica nmlä

CIl«

"À

Bb4'.

392

Traatus IV, Cap. T .

]u

M

fentiendi, quin & ultrà proclamanti fides fort? nul-

9

"m

f

p

la haberetur; càm in unis alterifve nullum effe-

»

Ti

ii

"

étum viderent. Eadem omninoó ratione aKerit S

"

5

Chryfoftomus , qued ii , qui fanctiffimum Sacra-

p

Lm[ 1 qu

mentum percipiunt minüs digne , illud ipfum&

Mb

Chriftum aüctorem de fama & honore predentur,

Quuapropter alio item loco Sanctus ifte hortatur:

j mmc&ü

Chryfoft,

» gnubus

Nolmus,oblecro,fratres , nolumus vnpudenter nos

hom. 24.

épfos sntevimere , [ed cum omni bonore €9 mundi.

g

M

u

$2 1. ád

Cerinib.

"

g vt

Ua ad Deton noflrum accedam , €8 quando id

propoftum tibi fuerit, dic tecum : Propter boc cor-

m

i » quod acetpio , nom amplizs terra €4 cigis ego

ao Wi

fum, nom amplins eaptivus evo , fed liber : propter

mþ&yþkä

g

boc córpus etiam celum €$ bona, qua t eó. [nnt, me

acceprurum effe [evo: uec non immortalem vitam,

fs od

Angelorum [edem ,C3 Chrifli confuetudinem.

ïcgioähzum?.!a'

x

WL ACSPA VT TV

ii

i

nti

714"& Deo poflulari diffolitimem €9 reverentiam

Wa , ut vectpiagur €$ tracletur [antiifft-

AAYY

ia

v

7 Sacrqmenmm.

[Un

jn

b

I

l

Uiattent? ea, (.ïu

z diximus, examinarit, in-

j

N(W

j tehcen

- tellizet clariffimé, quam ob caufam parum

aut nihil proficiant Sacerdotes , licet per multa

Nertati

annorum fpatia celebrarint. Nimirum,, quianullá

viur, ld

Przvià diligentià conantur , ut re& difpofiti fint,

Ts

nec elaborant , utimmunes (int À levioribus

pecca-

Contie:

ts, cumque his fünt contaminati , &on curantfe

anprgwä ü

omni ftudio expurgare. Nam (ut diétum eft) Deus,

fuoli v

quiinSac

tamento fümitur , effe&tus fios producit

confotmit

iif

iett

er ad difpofitionem , quam invenit in

'undz meïm

fub

jecto. At Majeftas illa füprema poftulaz, &

xtn, v

meritó, càm ibitam excellentia nobis bona com-

mung-

'1.!. Cd !

"

393

Mþdiü]z;:*w,(l

&i

De Praparatiene ad szlzm

municentur, nosipfos etiam caremus rité difpo-

RI ,

b

fere , ut illum , quife nobistamamicetamque fas

'"*JW:['O[zl

miliatiter offert vra£tandum , digné tractemus &

*Jwæm )

recipiamus. Quod bene confideratum inoptuma Kebusexe

bud

ratione fundatur , etiam inter mortales. Rebus fci- cellenti-

) u,lbd IF'

r

licet magnis & excellentibus divería debetur ob- b

usplus

€beturo

Ut fefers

fervatio & particularis reverentia , diftinctaab ea,

1W1Wl!m

uz communibus & ordinariis exhibetur. :

!

Var U

SicinScriptura videmus failfe illicitum , utali-

i d d

quis humili vefte indutus palauum Atfüeriingre- gr. ii

rl

deretur : qüia veftimenti abjectio, majeftatis eíle

Fxmnümmzu

diminutio videbatur. Idem de Rege Zgypti, Ut Gez. 4«

;,fm'hkmmzr

enim Joleph Regem conveuiret , veltibus, quibus

dl

in carcere üfus fuerat, rejectis, indutus eft decendft-

Vr

M

Vi

fime, & refedtis capillis ea, quà par erat, honeftate

Regi oblauus eft/ Idem & nunc invaluit, ut qui au«

.*!.mflu.'uälul

lam frequentant magnates, Regique füntà cubi-

T.

culis, bene veftiantur , & affittant fingulari deco-

at t

10, fuifqüc catemoniis & falutationibus ftato tem-

duv i

poreutantur, genua infle&tant aliaque hujuímodi

edant figua veneratiobis, quorum apud plebecu-

lam non eft ufüs: quia talis reverentia Principibus.

t

fs

i

d

debetur, quz ipforum defignet ampliffimam po-

v M

us

teftatem. Immoó inrebus pane infimis, fibenead-

vertamus , idem ordo cum ceita proportione fer-

vatut , talis eft inter tractaritem &c rem tra&atam,

"

t

recipientem & receptum , locum & id quod illo

.»g)ml-

'continetur : fic medica potio non ceQte accipitur

u

fine przevia difpofitione , nec balíamum aut liquor

i

preuofüs in váfe putido alfervatur : manus etiana

leprà infecta, plagifque & ulceribus horrida tra-

m

jl

étanda ditiffimam auri maffam, fulvo fplendore

J n

rutilantem, videtur illi injuriam irrogare.

silal

li

xaa

Bb;

$. IL

i

304

frac'iatm IF, Cap. I.

L

u

$. II.

Meritó

lf[ ng

Unc veró extollendo cogitationem ad res

d

Deuspo-

N

füumimas , quihunc ordinem in creaturis fez-

ftulat. ve-

Nerenter

- vati animadverterit, cognofcet facifejquàm juftum

l

g

£raGari,

fit, ut Majeftas Dei infinita ( cujus judicio maximae :

ts

res mundi, hamillima reputantur) depofcat fibi ab

p

".

his, quibufcum converfari vult , fingularem exhi-

9

beri revefentiam& fan&titatem,diverfam ab ea quae

! )muql!

datur creaturis. Unde, càm in deferto primüm ap-

gamahqms"

pareret Moyfi in rubo ardenti & incombufto , vel.

jecicumen

Exgd. DA

letqueaccedere Propheta ; monuit Dominus , cal-

ij couutu

ceamenta exueret , miftoque timorecum reveren-

n n

tia, quia ibiDeus effet, miraculum propiüs intuere-

at ?nïum&,äl

d i

Extd. 9.

tvur. Deinde cüm populo legem manu fua fcriptam

eifet laturus, ita Moy(i precepit: /ade ad popsium,

gfmm dntt

€$ fanfiificatilos bodie €$ cras;aventque vefHmén-

:rmnlïf:m

"glorndtr

ta [na, À [snt paratiin dum tertium:yn die enim

tevtiadefcendet Dominus [uper montem Sunat.

depi m

uod valde mirandum eft: quia illi cum Dee

iv

loqui non debebant, nec eum intueri , neque ad

st

monptem,in quem Dominus deícenderec , perve-

m

nire. Mandacim quippe eiat exprclïüm , üt nemo

AX

gl

ad montem, ne quidem ad ejus confinía accede-

zi ao

ret , idque íub paena mortis, nihilominüs tamen

odl

voluit eos proparari , quia à long? praíentes eflent

ol

futuri. Bone Deus, quo fuiffet opus apparatu, fi

tsl

videre , loqui, tractare eum manibus debuilfent !

feoptring

nobis ille hujus intelle&um largiatur. Sed ulurà

'?ntgpdltmm

pergamus. Magis utique mirandum eít , quód,

M GU(E qwnql

Deus facturus miraculum íub ingrellum in ter-

Teitin]

m

nif

AL

ram pror

ionis , quo fifteretur curfus Iocdanis,

ul

& viam fterneret populo tranfeunti , ( quamvisid

Q. 41335il.?€ï(

inperfona non videretur fádturus) tantüm quia

ts m

rem valde mirabilem ititietentur , pracepit Jo-

"ag

Ue;

De Praparatione ad Miffam.

395

. füe, populo ediceret: SasZisficamzims : eras enim fa - uf. s.

uj

ciet Dominus inter vos mirabilia,

1

TUb

D

$. III.

Juantum

d i

T quiaad propofitum no(trum magis magiíq;

"ojtdcorg

g

elatum

E

delabimur , res eft digna confideratione, quód d

t arcz

r

volueritDeus;ut arcaTeltamenti;qua lignea erat &

Tefta-

t

'ry

um

inaurata, in qua tabulz legis & naanna fervabatur , menti;

?-,'.,ämbnq;

tanto honore , tantaque reverentiá coleretur , non

iäïgm'm

[

poterat eam aliquisattingere, nec videre nudatam,

"N

uod nec licitum erat Sacerdotibus & L evitis, nifi ^hfwe 3.

J al

velo fuo coopertam , quando autem vecta eft per

ORUMAT

Iordanem , maandavit , nemo accederet , fed magna

;GPIOFPSW&«

inter populum & arcam diftantia haberetur.

ag

Semel, càm fagaffent Tfrael Philiftei, arcam n Ague

funipy

captivam duxerunt, &quo poterant,, eam hono-

m

re venerati , in templo juxta idolum collocarunt,

mum:w

quód continuó detutbatum eft , tantaque in po-

m

m

pulo ftrages edita , morbis, doloribus, variaque

[[r

us

egritudine, uit neceíle fuerit eam reftituere raxi-

R

ü»i* ! wïx*(

máreverentià & timore.

z, Reg. 6

1 iti'.!?jmn j

Quie cüm delata effet ad Bethfamitas , qui in in-

-;z*«;.t'l'lma'ïfc

greífuI(rael habitabant , illi incredibili plauferuns

ub

latitia, & cum maxima folemnitate plurima facrifi-

n

cia obtulerunt, quod càm laude diguam videretur,

um

Y

in

& religioue effet pleniffimum,quía tamen non fatis

.

à

s -:mziü-'

h

y

MR p

caute nudá intuebautur,hoc contenti, eam fe habe-

re;propter hanctemeritatem& defectum venerati-

gU

"

enis,peftem immiatDeus comunem atq;dete(tabi-

ni d

lem, qua quiuquaginta hominü nmillia devoravit.

7 da

üc(

Poftea etiam Levità, quimanum lüppofuemt,ut TIr&H, z,

i 9

TU

ii

"

ruenté fü(tentaret,vitá privavit,de quo latiüs fuprà. v«r9. ff. .

0i

li

uid fibi hzec volunt, nifi ut doceantSacerdores

h

Evangelicos Sacramenta Dei fanctifíuna füummo

'[Uf jia»

honozeatque rcvgrcn;ia colenda & tra£tanda effe,

cüm

7 d

,

j

306

Tratfatus. I—V.W Cap. TY.

j

* cüm hotum figurain canta füerit olim venerationat

p

"

N

x

j

Tho. AVL

Merito Thomas à Villanova , cüm füpradida :

,

J

la nova

l

"WI

natraffetadmirabundus exclamat : Quanta graur

j

€0c, 3; de

n (

Vacram.

L45, quanta feveritas , quanta májeflas , qnaptus

f g

Mltaris.

oxor» quantus Levyor marca lxgnm UTaptaue giü- '

15, J

PO

gt

Domine , curade ligno? Non utique , fed proptey -

QUE

nos bac ommiafatta [unt. . [n sls tevremur , i illis

[SU Kquiïä

adntonemtury tn ls iufh/ruimur , ilos examinas,ut

j

nos erudus. £a ets di[camus ,quanti piaculi, fsul

Mumgdus;ml'

€9 periculi fit , indigae tratlave eut [umere [acra-

T

:äxhx;s d

fautium Chrifli corpus 1n boffia fatutars? enjus ty-

pum fic Deus mag mficavit, fie [ablimavit ,fic vin-'

ia

dicavit, V'a [aerilegzs manibus , ve immundis pe-

Wm,conhi

oribus immundorum Sacerdotum ,à quibus tam

W,WIHAW

in[olenter quotidie tangitur €9 fBfcipitur.. Si talis

tultioin umbra, qualis fiet n vevitate? Stignoran- —

WIM'WC

ter aut imprudenter videntes , aut tangentes typis.

Wü(l!f/?'*j")ä*

camillam [sailitudinem , tam acerbamorte dam-

guiirlgal

uati[unt , qua animaduer frofiet n contemptores

ii t

mejeflatis ? Fiorre[careferens, €$ tato corpore con- gt

£reniifco. Tuntum myfLerium nonin feipfos [edin . gggiud

jféapotius umbra debuit commendari: st [Giammty « lol

quód otmne füpplicium C5 tormenttumE minu eft (l«

ii

gitto, quo Chriffus conteranttur in boc facrificst,.

judm,t;,g«

: fure eptimo clapgat ZApoffolus : FHorreudum eft in-

vt

eiuderein mianus Dei viventzs. Audito boc tegurut,

(s

quis non contrenei[cat ?. ad bujus tuba fanitumcn-

uv

jus aures uon tianiant? quis de cetero , bzs cognitis,

fcvcrcnn'apwg

impus as €8 immmundus andeat accedere 2 Nerba

ia

íuntgraviffima , digna fpiritu tanti Doótoris. Et

:

Mtantilg

adverte non

J

am efle fermonem de his , qui infana

ts onay

quadam temeritate cum mortalis peccati conícien-

Mb um

tia accedunt, fed deiis, qui nullà fer? reverentà &

V: Dl

li

difpofitione , nulla fadta expurgatione venia

!P'"r* Ártimas

at

]um)

E

|

!

MI?, (

T

De Praparatione ad Miffum. — .307

mmm

M

&nimo diftracto & apud Indos verfantiSacramentis

P.

"n i

a arvam

QTL

fee ilmgerunt.Porrö i bene excutiamus, omnia ift

Cu pama

[

fupplicia horrenda pro defe&u reverentiz & alte-

fzpé Deus

m,u,,,

m

rius delicti , quodleve admodum videtur , inflicta

Braviter

"'f'äim,' p

fuerunt. Át , cur mirum aftimabitur, í1in myfte- caftigwit.

"atf

xiis fanctiffimis fumma cura , fumama diligenta &

IN

attentio requiratur , quafi defuerit, Deus maxi- ..

w 0777

meindigneuuir? Montem in quem deícendit, non

"ur ij a

pfe,

fed angelus,in tanta voluit haberi veneratione,

Tlor rj

em aufüs elfec accedere , la-

ut quicumque ad ped

LU

pidibus obrueretur.

Curnon , ubi Deum ipfum

tj enton.

manibus. attrectamus - maxima in nobis reveren-

bt

tia, puritas, confideratio inyeniatur ?

km ia

$. LN.

]

xtfgin. Y

[2 Nimvero fiApoftolum examinemus dicentem, 1. Cer- :7.

uimanducat €$ bibu. indigne , judiium fib:

t o

4,A ltl

manducat £$ bibit ; hac indignitas non videbitur

arheriia

dumraxat intelligi in his,qüi in mortali funt,fed eti-

r

aminillis, quifine timore ac reverétia accedunt,

v d

quod videtur innuere, IVos diitidicans corpus Do-

TT [r.gu.ïä'

mini;nam in hac culpa re&te includitur,qui £&ne de-

m

bitaattentione,& cura hoctamquam rem commu-

ml

nem &vulgarem orditur.Quod ipfimet Sacerdotes

m— 1

judicent, qui quocumque fint negotiointricari ,f

j

. VNocentur a

d celebrandum , fineulla preparatione

j

fe(c eb conferunt , tamquam adaliam rem quame

)mmüi'W

TTLd

cümque vocarentur.

Qua ratiene illi fe de hac ic-

feverentia Purgabunt ?aut quonïo

do excellenaffi--

u at

mos fructus percipient Sacramenti ?

Til

- Netames hzc ego fomnialfe videar,audiant glo-

j

d d(

tiofüm Bonaventuram füper locum illum Apofto- ponav.tr,

M

l

li, Probet antem feipfutm bomo , &cc.fic enim com-

deprap.

ad Máf-

Qu

mentatur : Proba tetpfum ex quanta carttate 69

At €. i*

:

"

Qynalz

fervore aceedis : w [olimi emitm mortalia

r

Vitandá.

n

394

Tradatus IF. Cap. I.

,

vitanda [unt, [ed etiam venialia peecata per neglï.

4151'"'("(

L

'entiam vel otium multiplicata, €$ etiam per ig-

confiderationem ac per diffraklionem diffolutu vi-

ul

"

t4,C9 malacon[uetudinzs , lícet euimauon oceidapnt

n

animam, tamen reddunt bominem tepidum , gra-

ldml gt

vem G obuulilatum , indifgofstum €$ ineptum ad

' Mcatl? D

celebrandum : sifi dli pulveve; , 6 fl'ipsilavenia-

lium , per afflatum fhiritus E flammam caritatis

ytliont

"OL

ventilentur €$ con[umantur , exarde[tente igne

mw WHPII

tordes imcon[ideratione. ]deücave , ne mimi teji-

dus 5$ inerdinatus atqne inconfideratus accedag,

yiisbt

quiaindpué [umts ,[i non accedis reverenter ,cm-

i

eum[petle €$ confidevaté : de quibus Adpoflolus ait «

Mh WW V

udicium [ibi manducat C$ bybit. Pcofe&tó juftum

,MDMM

eft, fidem habeamus viro fanctiffimo , qui illu(tra.

r p

tüs Dei fipientià & rare quodam fpiritu afflatus

jl

monumentá fua poíteris confecravit. Etenimego

Wl&l&flfüm

non admiror vehemeuter , quód hzc & fimilia di-

ul

cantur, nec admirabitur is, qui amplituditiem Ma-

'äïDmu

jeftatis divinz confiderabit,qui recolet quantá mo-

deftiá a(fitant ei Aneeli acSeraphici fpirítus : qui

w

denique intuebitur candorem & familiaritatem ,

p

m

quá fe nobis viliffimis creaturis communicat inci-

bum, extollitque nos quantumvis humiles adam-

liffin:am dignitatem , & immeritos maximis fibi

T'diel

b

!dmd

eneficiisobfzingit. Quis híc meretur Deum po-

bl lg.

ftulare, càm íe tra&tandam przbebit, omni hoalore

& reverentia tractetur ?

x'

Rpnpa

Porró ut hzc doCtrina majorem, immo maxi-

t ii

mam habeatauctoritatem , quedam ex Concilio

Asinqnom

Tridentino fubne&am , quibus fummatim, qua

"0011 przä

fufiüs hoc capite dicta fant, continentur. Hocde

GCenc,

,

t

Trid. fff-

cadem matetiía , & de dignia Sacramenti perceptio-

t

uái1-

1j. clfc ^

ne fic hortatur : 5j pon /seet ad (acras vfdff 5

ln

n

E.. w Præpa;atian: adMif[lm. — s09

M

^

us quempiam accedereymifs fantie , certé quó magas

li 5!!

"n

fanfitas €4 diwinitas celefits bujms Sacramenti

Mm

if

viro Chriffiano comperta e[f , cà diligentins cavere

! mmm

iill'e debet, ne ab(que magna teverentia C (antlita-

9j

- eadidpercipiendum accedat : pra[ertim citm illa

"j f

i5 verba apud AApoffolum legamus *

plesa formidin

e

f

uimanducat €8

bibit indigné judicium fibs man-

It 4j

dueat & bibitynon dijudicans corpus Domini, Qua-

Ui inty h

re communicare volenti revecandum eff inmemo-

.*1 "Wl;'/l,i:

viam illud praceptum : Probet [eip[um bomo , &c.

lr lg

geff. a2 c*

Atq; idemab eodem paulo poft confirmatur.' Per

T g.

apfum facrificium

fit« t (icum vero eorde,CS recla

Abl

fide; cum metu €6 reverentia, contriti ac peniten-

atbl

te; d Deum accedamus , miferic erdiam con[equa-

iilb

mur. €$ gratiatm wveniamus $n Anxilio oppertumo,

EÉccehác conditioné neceffariam,quam &nos poni-

m cucur

t n

sus,ut fructü exSacramento percipere mereamur,

p

dlecl ld.

CATPUTY.

ol

nstgiin

a»;w': poffit Deus omnem difpofitunern conve-

mientem nobis fuppedirare , meritó tamen exi-

UE

( git» ttipíe , quantim im nofira parte fuerit ,

eam obtinere fIudeamus.

m

$. I.

:mwm

kgmriuns

" Andem aliquando magis fingulatim tracte-

A. mus de praparatione nobis necetfarió adhi»

mmk

»

benda. At quid poífumus miferi & infelices, con-

"u

ceptiin peccatis , natiin vitiis, maximis calamita-

(

$us

tibus fubje&i ? Sacratiffimus Przcuríor fanctifi-

"]

catusin utero matris , & excellenti actarà quadam

u

I&(;J

innocentiá praditus , indignum fe putavit , qui

d

(

j

baptifinate tirigeret Salvatorem , folveretque cor-

In,

tigiam calceamenti.-Angeli fandti, creati in gratia,

WA

confirmati in glozia , tevecenter quafi territi divi-

T

nam

D

Dt P WM

!l

400

Jralfatus I F. Caþ.: F.

nam Majeftacem , uec. ejus oculis mundi fatis aut

a

gj

"

caíti apparent; quid ergo peccatores nos ipfbs pre-

g

"

j IMW)

paremus,qui licetin hoc mille annos expendamus,

dienicerte non erimus, ut vel femel tremendum

y d

^

"

Mitfz facrificium immolemus.

a

Hutilis

Pb i

Id pie confitetur D. Ambrof. Qsanta ehi&, in-

r

confeffio. quit, Dontze fefu Chriffe , cordts contritione ,€$

, itth n

il

"Amnbr. in lae

rymarum foste, quantareuerentia C9 tremore,

P k

orat, pra-

far«ad

quanta corporss ca[Hitate ,C6 amme puritate, if ud

;:mpwiöm !

divinum €9 caleffe [acrificium eff. celebrandum?

d d

Miffam

dom.4. — Übrcarotuain veritate [umitur,CÀ [anguis tuus um

n

qeritate bibitur , nbi (ummis ima COHiHngWntur,

DT ia

ub adeff prafentia [antiorum Angelorum , ubitn

um

es Sacerdos €8 [acrificuum , mir abiliter €3. zejfabi-

hum

hiter conflitutus, Quis digne boc celebrare poterit,

7,/' /]M, WM,[W

nti tu Deus omniporens offerentem feceriz dignum

smitiit f

Scio, €$ vere [cio, * boc ip[nsa pietatvue confiteor ,

ubf

quia non (um dignus accedera ad santum myfte-

Wp;;!miwgn

rium, propter nimzià peccata mea , €8 ipfinitas ne-

jpri ii

gligentias. Sed fcro ver actter, €9 credo ex £oto Cor -

jugret p

dey quia potés me facere dígunm, qui(olua potes fa-

lijonti

s

G

cere mtndum de immtndo conceptum f:mz'nen,'

tiahytaln

de peecataribus juflos facis €9. [antdos,

Wagriijr

Idem pari affectu & elegantia sffirmat S.Fr. T ho-

ia

masde Villa nova , quém metitó inter gravifïïmos

s ftti, D

fapientiffimo(q; Eeclefizz Do&ores poffumusalle-

lii

gare, Et quia verba ejus notatu digna funt , plena

(firlrs

lanovA

Tho.ÀVil- (oiritu, eahicinferemus:

nanau di[pofrtio .que.

Ib midy,

preparatiosqua puritas [ufficvet ? Quid poteff facere

C0tc..3 - d&

Hiciaqed

Sacram.

homo putridus C9 umpurus ? quemodo poterit fe th-

[3

ZAltaris, ponere ad tavta Aaje[latis edulium ?. Ecce feella

Wpotcüdfgrü[

"JHSS. &mmc

Job.25. ao0m

funt munda in cox[petiu ejus quanà m agis bo-

Do6Grina

"tl f

devotiffi-

mo putredo.£8 filius bomtnis vertais? Va nobss sui[e-

"

4

";*,'Q)P!"i, Qu

ma

—

oiufí

Mu

"

v/;

:

p

fT

fmk! quis pote[e facere mmndn de.

. de

anf j toe

[ Ct;l,'r.

. pe Praparatione ad Miffam.

«01

HUl

d conceptuti [eminey nifi tu qui folus es ? Im peceato

ïf&tomno; ï"'-"äï

M d

conceptt ,im peccAto nati, im peccatis nutriti, ia«

modomundabimur ,nifi tu , Domine "nundAVers,

ul

:! Á lm

qua folus [anttsa €9 purus e ? Dümine, da od ju-

bess*6 jbequod vis.INon inventt fn facco Benjamin

i [nttt ;

Tientriit!

./im:; frater fofeph aurum , nfi quod ipfe pofuerat ?

ned, invenies thó bone fefrt,in petlore n:flro bouum

Vr r

atsquod, utfiipe prefHiteris? Utinam Dowrne|, uti-

ttyriur f

Vétluniun)

pam in corpores noftri (acco gratia tua fCyphum.[a«

éro buic friumento ab[condas €8 pie inferas, bac le-

iiuura

fe» Ht in quo beatum furtum imventum fusrit, fit

ti rb

tibi [ervus perpetuus. Et quid tibi dicam Domine

Agilrin i

Deus ? hoc unum video.boc unum fet,quia quas di-

TTE

ligis animas, ipfe purificasvtp[e mundas, 1ple ornats

tl

ip[e dstas, ipfe decoras,€8 pulchrificas , ut placeant

mjrcipm

coramuctlis tuis » qua prizsplacuerant : diligis ,

ptt.a:wmfï!m

quia dilexifH;faves, quia faviffi; magnificasquia

"

preveniff, glorifitas.quia magnificafls, C9 tandens

NT

boifererzs , cui mifertus es, C9 mifericordsam pra-.

du

JUas,cut mifereris : gratiam pro gratia , donumpro

i, q**iïï'-lïblu,ä*

dono,C? cui gratzs dedifhi munditiam gratis quod,

Wmupzum[mw!l

adaujes gratiam.dona tuavemunerans,Có munera

t mäu.

tha tratificans. 7u ergo diligis, tu pravente,tu dife

Wt

g

ponis,tu exaltas, tu magnificasyn olorifigas, tté m

m

m

nia faczs. Quidergo à snevequiris ? tnum cff hane

W

u

Av

"

difpolitionem prafLare, nolfruna eff peteres tuum eff

Ó

t

ejficere, noffrtmm defiderare, € boc nifrate , $ per

te; 4 qH0 eff velle, C8 perficere.

cx Qu

,j

,. Hecitaqueeft veriffimum, quód Deus fit, qui

V,WI? WHF]

unus poteft digne mentes noftras difponere,ut cum

Íru&tuSS. Sacramentum percipiant, quod in ratio-

T u ,

r

ne naturali fundamentum habet. Quippé docet

yäft[?idü'

j

m um

Philo.fopllia;'(iuantö forma aliqua ef riobilior &

fj

praftantior , tanto excellentiores difpofitiones de-

Cc

bens —

402

Tratlatus IV.cCap. Yi«

)

bent pxjæccdcre , adeó ut ultima perfectaque difpo-

,lmv[üümms

:

fitio ad formam, necelfarió ab ipía forma dimanet,

n

Pclïw

K

SolusDe. Solàs ignis difponere poteft fübjectum, ut in id

r

"

!

usdifpon

nitforma i

gnis fecipiatur : & itain.ceteris natu?ahbg&

qn m

ad digné

contingit. Nunquid etiam juftum videtur; ut.-Deus

l []mmn

recipien-

us

excipiatur animà humaná, eandem ipfe,& q—uidcnzf

"PL

äum.

folus, zit preparet & difponat?

^

gt

"' Cümfe Rex itineri dare conftituit, & ne

cgtæ-äiï

gl lntitt

in págo pernoctet,non moratur, donec ab ig[,iscö'ïq

iaf

loniserigantur tentoria, cubicula exornentur: cum

g iit. :

hocfacete illi ignorent, imó nullo modo conveni-

guageel

enter poffint, Verüm ipe omnem füpellectilem

thosini

premittit, cconomos; pratectofque aula, qui di-

af

gnam tantz majeftati fedem metentur.. Aftinim-

vaüt,qu&d':*ïd

fnenfum amplifïïma Dei Majeftas créataram om-

gminibao

nem excedit quantumvis illuftrem & excellentem,

n d

áclonge mágis, quàm nobiliffimus Princepsfordi-

mdicima

Páma di- Qimnïu111 tenebrionem. Unde prima, quampo-

A2j

ligentia . nere debemus, dilige'hjtia,,pi'iüfquam celebremus ,

ATT

fit haroilis fit demifse apnofcere impotentiam, fappliciterque

at d

confeffio. flagitareà Domino, & conftanter cumferventiffi-

mmgmw

n

mis defideriis, ut mentes noftras fic difponat, 'quai-f

mcnom*qr

Es

y

liter omninó convenit , difponantut.

fs r

$. IL

Quamvis

Uainvis veró hocit

a fit;vulttamen Deüs,quan-

ipritits

fine Deo

-

Jitit PDPXlïu) )

tum 1n nobis fuerit , (tudeamus efficere;. hice-

nihil pef-*

Pt

fimus; in-

*

nim ordo generatim in rebus fpiritalibus attendi-

Pa

vitattae

tur : etfi nimirum fine gratia Dei,& favore fingulas

Mi g,

men nos , ri nihilfacere poffimus, quod acceptum illi fit, aüt

m:x[mm

wt facia-. 3nt meritum aliquodincludat : /voz ezim [umus

fnus,quo

Wrum, T

in nobis.

ifficsentes cagitare aliquid à nobis , quafi ex nübiss,

al

2. Cor 3

fed. fafficientia noflra ex Deoeft. : $ nemo pote

2.Cer.1l,

i*fim Qd

dicere Dominuifefus nifi m Spiritu fantlo : &cipfé

:

f;iterg E

"df

&

-:']fi: v

peon. Boutiouiss vur up t

-"pihil» WU. d

:2

1

2

a

u n,n"ï*ly,

, De Prapavatione ad Mz];zm | 402

iibjþjäf.gmiää fibilominus tamen nos invitat,totieíq; bortatarad

Jdjs. virutemcapeffendam: quin ipfe rogat (epiflime:

AR

à

Cowuertinnii ad me,Cjegoconvertar ad vos, Apo.- Zacp s2

"r

ftolus veró: 44ppropinanate Deo,C appropingsabir Tacob.a,

vobis ; & per Ifaiam : Expetlat Dominus, ut euife- lfas, 30«

ï»mþ&,&qma

reatur uofiri.Licet enim quodcund; volucn't,pofl

i od fitefficerein omni re creata,nec impediri ulla ratio-

ne queat :"o[u»tari en:t ejus quzs vefiflet? rtig, Rom. 81

lf;o'mbþüsw

MV? (

i tamen Zfine uf5 ad finem fortiter , €4 dionis $4849

mb

omnta [naviter. Ad quam (üavem difpofitionem

m i

iin . pem'nct agereres Gngulas pro naturz conditionc.

h

Unde homini liberum voluntatis fuz tribuit arbi-,

quue ada,qi'm-

i, A.

- triumjinfundenfa

;gratie füz rorem, quo illü pra-

fs rb

venit,optat & defiderat, fructus ab homine,

quan«

tum in illo fuecit;proferantur.Et communiter,cüm

las

^

: ipfinos hortamur, & ad virtatem colendam cum

nis st

libero atbitrio przvento à gratia accingimus;Deus

ia qopo-

lf"mw'rblm»

etíam gratiam auget , ac pleniori nos favore profe-

-

m(mämn

Q?J

uitur, Hanc ob caufam, quamvis ille folus poffit Deus noi

"

i

eperdriin homine difpofitionem neceffariam & monet,ut

v

T m&?.m"

convenientem pro receptione Sacramenti ; vulct

a- pr tpare-

kl

mur ad (q

men omné ipfi diligeritiam adhibeamus;invitatque

reCipién4

Ww.

05, ut przepacemur, Sic per Prophetam :O /frael,

dum,

l

praparare 12 occur[um Domini. Et quod Samuel 4mo; 4.

j

dixit populo, à nobis poftulat Deus, faciamus :

d

U*. Prapavate corda veftra Domino, 4 Jervite il foli. x,

W

j

Reg. 7.(

fs

Porró Spiritus fanctus docet: FHomints eff prapara-

Prov.16,

D&&ü*i,' *

u

:

reanimam [uam. Vli enim , qui omne ftudium in

Biïf)

gii?

hoc ex füa parte collocarit, conformiter ad negotii

j

v

mementum, rnon deerit

gratia & favor divings,

$

jpi

li

! cimille orum operetur.

d

N

r

E

22 D

tenim quo

dtanta (it diligentia, quz poni de-

be

»mf Mjiwvn;'

tinhac difpo^tione procuranda, non

opus eít

Atrationi

cxaggcrgr& » €üm hocipfam dictum Gt,

Mf j

€A2

c

1

x

-

404

Tracfatus IT, Cap. F.

W;rim

eít confentaneum, ut ex dignitate hofpitis , qui re-

(

ipiendus eft, coenaculum praparetur.

! ;(3!)7"13'"

Videmus hoc expexientia , fiadaliquam urbem

, i

. fe rex conferet , multo anté tempore varii fiunt

m a

epparatus, theatra eriguniur, adornamtur compi-.

l,,;'(Al.

ta, fümptus denique incredibiles fiunc. Sed num-

quid meritó mentem noftram. excolamus , ut ex-

cipiatur Princeps ille caleftis , qui infcriptum ha-

ja] gtnmï.lï

AMpec, 19. bet veftimento ; Kex. Regsm C$ Do

(ninw Dazpif

j

nantium

sj lat

David immeníos theíautos auri 'argentjque

jl i

cong;ffcrat, lapides pretiofos , metalla , aliaque

tnaximi valoris , ut templum Deo exftrueretur,

d

]

Sed hzcilli videbantur exigua, quód omne quod

thocmdl

offetfieri , debitum effet: rationem autem dedit

2.Patal.

dndphid

29.

Íe dignam:Grande opus e[f , neque enim hominipra-

a d

paratur babitatio . fed Dea. Filius veró ejus Salo-

n d

mon, poftquam templur famptuofiffimum didif-

gatzindind

. fimumque exftruxiflet, tale, ut meritó orbis mira-

ä,qu TU

culum haberetur , exiftimabat pro majeftate Dei

g

excipienda, domum , quam zdificarat , nimiseffe

x d

g Reg. s humilem & abje&tam : ajebat enim:5icelumÉ$cali

gbl

calorum te capere nan po[[unt : quantó magis domus

quugad

bac,quam adificavi ? At num potiori jure nobis vi«

Po[ïxn,wqm

deatur omses divitias fpiritales, & quamliber dili-

atl

gentiam humanam inceptam effe, ut przparet fan-

n r

étuarium, inquo non Arca Dei , fed Dominusipfe

ais

requiefcat : Porró confülit Spiritus fan&us: s om-

ftcdidem

aibus operibus tuis praexcellens effo.Ygicar nónne

, Pal

jutum ef in hoc conemur excellerequod maxim

AÉ r

ferium eft, & cujuscetera com

i pl

quodammodo videntur ?

paratione, nugätoria

f dbl

r

"n hr h

|

CA-

EWJCHIMPOJ

(

40*

m htrbfm,ï:

o DePraparatione ud Miffam.

TA

CA IT VE

d

/4d digné celebrandum fidei puritas veduiritur ,

u vf

. quà intelle&lus fubitciatur. ei,quod docetur ,€$

AUMU

nulla adhibeatur induflria, "m J [feris altituda

t l

inþnatefm'tk.

$.

L

W]lmw, U&

Qdrrum

Ix;'müs gcncratim,kluäm fitneceffe omni,quà-

lii D

D

fieti poteft , procürare diligentiá , conveniens

difpofitto habeatur, ut facrum Mif officium dig-

n Qu

picelebretur. Supereft dicamus fingulatim, qualis «

Wal i

debeat eífe ifta difpofitio , in quo confiftat, & qua

ho eea,

opus fit diligeritia, ut illam comparemus. .

N

Rol g

. Pro hocfciend

um, quo

d difpofitio ad ce

lcbtþanl-x

n d d.

dum duplex eti Una generalis , altera pärticu—

i

laris. Generalis eft.ea diligentia, quà imcumbere

g

Sacerdotes debemus, ut vità noftra & converfatio

nilliza i

refpondeat (anctitati atque amplitudini myfterio-

"Tota vitd.

atb

rum, qua celebramus. Ethac eft principalis ma-

facerdota,

ob

gifque neceffaria praparatio : adeo ut omnino re-

lis fit prz-

!M)mc

quiratut ;tota Sacerdotis vita praparatio fitad d»

paratio ad

vin n

gne celebrandum, & in omni re tam circumípect? celebran-

m'.qmümplþ

agat , ut paratus eíle ad offerendum íemper dici dum.

poffic, utquein omnibus, quz dixeritác fecerit,

WWW

gt

recordetur feíe hodie celebraíle, & cras celebratu-

rum. Dequa praparatione diximus aliquid fuprà

i

du

"Tra&tatu fecundo, ubi oftendimus religione

i quà

N

j E?MW

facerdotale munus obligatur.

Particularis eft, ut , quantümvis Sacerdos fit

"m

fanctimoniá praftans, difponat fe tamen ad Mif-

fmurüümä

fam fingulari ftudio , cura & diligentia. De quo

d

geriere. difpofitionis aliquid modo dicemus. Et

[?

quamvis hacc preparatio in multis confiftat , re-

fiuci tamen illa poffu

nt adduo preciput ; purita-

V

tema

Cc 5

*

N

qoé Tratiatus IV, Cap, FT.

yl P,Mf

4

tem & attentionem five confiderationem , quia

,mun'*

n

L

in his cetera incladuntur.. De quibus fii

j

igulis fi»

ilatim agamus.

P

memmm(

d

&t

" Puritas triplex conftitui poteft, una fidei , altera

Q

vmm dpüg

intentionis , tertia conícientiz. De fidei puritate

" nCCCH

non eft, quód multa dicamus; quandoquidem, fi

j

m

W) mm

Deo placet , tra&temus cum/Sacerdotibus Catho-

licis, qui inftructi fünt veritate fidei, quam Ec-

gt A?O

fia Romana profitetur , qui conftanter. credunt

j ia

orine id , quod ipfa de hoc myfterio credendum

«X fmwï :

proponit. Unde quoad hoc íuficiat: admonere,

jigriatod

$n $5. 5$2-

inter omnia religionis Chriftianz myftería , unum

enirat

tramento

effc quod requirat exercitium fidei, SS.-Sacramen-

m

as

fidesexer. t Altaris, ubitotaliter claudendi fünt oculi ra-

Ímri m

cenda,

tionis humanz ; cuncterumque fenfuum externo-

Dd

tum:ac fidei aures aperiendz (ünt verbis Chri(ti

fJamilltöW

& declarationi S. Ecclefiz; falluntur enim hic om-

d

nesfen(us , vifus, guftus.tactus, olfactus mentiun-

mbnmu

Kom. 9- tur : (olus auditus, qui minifter eft fidei(fsdes ex AH-

n IJJQL'Gd !

'! ditujalTerit vetitatem, credendo fimpliciter & can-

as n

dide verbis Salvatoris, unde in Hymno concini-

ia st

mus;Preffer fides [upplementum fex[uum defetiut.

u uv

Nimirum ubi deficit experientia , fapplet & juvat

nsacr

fidei auditus: qui verbis Chtiftiinnixus,omnes fen-

liprtium

( fusarguit mendacii , totamque rationem humana:

I

induftriz falfam effe teftatur.

f

"

T.

A

tir

*

; .

$. II.

Vu)fAMolmm

i n

Uia hanc doctrinàm & candorcxh r&ligio-

t u

nis oderunt infelices haretici, in tam altos

hs Es

errores lap(i fant , ut mirabile videatur, poffe ca-

t ratre d

dere in intelle&us humanos , tam abí(urda, tam a-

l i

liena ab omni ratione & contraria veritati,qua di-

v QUJPP(

xit: Zoc f/i €or pies ipcum ; G, Flic eff [auguis meus:

3

LU

De fraparatiane"ad Miffm.- . 407

Maitb i.

wu[ld:rml j

& Hicfacitein meam Commiemoratnem. Item:

b Qu üng.g

Marti 14..

Carosmeaver? -f cibus,e4 fangtis mers vere eff p«

Luc& 22.

tus. Elxc verba cütm metidiana luce clariora fmt ip-

Jean.6. -

: lg

1

fi media luce caligant & éxccantur magis : ità pla

/

- Hatetiét

g àluce ex«

ïlthdeiW

j

"s

Wi

r ficut eorüm, qui Solem intuenuir apertis oculi

Jl

t f£acantuüre

fixoque obtatu, necelfe eft aciem hebetari; adeb u

ii (

nec orbem oppofitum, pec aliud quippiam poffint

Vs um f

videre, unde nos Apoftolus liortatur : 44ccedams: zb

Va du

cum . viro covde $m plenitudine fidei: Hlac fide con-

At

flanter.& fincere credamus verbis Chrifti , & iis-

n

ux Eccle(iafancta nobis:credenida propofuit; fine -

-

ij um

ülloexamine aut curiofa veftigatione :nefort? pae-

59 n

Bamá Spiritu fan&to conftitutam incurramus; Q

Prov, 2j

i i

ferutator eff majefFatis;opprimetur aglorte.

&D[UUMW

Quomo-

^ Diciere&te Apoftolus, quód in his myfteriis cre-

do fit cap.

ii r

dendo nos fübjiciamus: /n captivitatem redigent.

ef

Z

-

;,rivandus

Wutestfoo

omuem intelletlum inob[équinm ChrifHi. Yncele

intelle&us

drtsnti-

&s ergo bic mancipii inftat- detineatur. Quód"

M m

fi mancipium aliquod fe rei- domefticz , fpretó :

impace

pattefamilias, immi(ceret , velletque inquirere re:

ln

&tene ari male, omnia agerentur , fi ratiani confo-

jimu

Ba , fiadvería : numquid meritó huic refpondere-

mus àudaciz: Impudens ardelio ; quiste negótio

zi gt

ao*

iti przfecit? tuum eft fervire, &, quod mandatut;;

WWMF& t

exequi ; non licet fcruteris, uttum redte an 'tor

li

t*, que fünt domini , gerantur. Tali fubjectiónie

vult Apoftolus in myfteriis fidei intelle&tus noftet

fubdatur, nihil excutiat altius, credat' candidé,

H

quod mandatur ;.impleat tamquamin fervitatenv

snias

redactus. Et id nsaxime conetur in hoc tnyfterie;

7 al

y us

nam praterea dicimus in' verbis confecrationiís,

quód hoc Sanctiffimum Sacramentum fit 27iffe-

IZUUS:WWL

tiam

rium fidei. Quippe in'omnibgs mytterii , e

conmflïg

Sàn-

C4.

T

lii

l le"

4 Tmö?;ttu: IV. Cap.. VT.

p

Cur $$.

ii

Sicramene

Sanctiffimz Trinitatis, locum habet humana fae

j

turm voce-

tio & lumen naturale intelle&us, ut fides juvetur,

jg

mmfd"m

eur tbyfte- Sed fidei tantàm hiclocus efthuicuni credendumz

! m&e

rium fidei, intellectus& ratie humana vinculis debet cozrce-

zi ,ne forté centendat examinare

D

9

Pa&üd

» Qujus fcicntimg

pm hi

0

non Pqtcrit obtinere.

u'!jnm'qum

^. z

&

$ INL.

"H

gf

Nter czrimonias, cfuæ À Deo ordimtæfïfiät ad

Ác

kaedcty

I

eíim Agni Paíchalis,

[ qui expreffa fioura eft

ao i,

fanaiffi

d T

mi Sacramenti ] preceptum etíam fuit in

22, bunc modum : IVon cormedetzs ex eo erudum quid,

muluzfohhll

'ffdi

nec cotlum aquá , [ed tamtim afum igni, caput

ynlticnid

eum pedíbius ejus, $ inte[LHinis vorabitis,uecvema-

n

sebit ex £o quidquam u/que manes (i quid: refr-

At ao

'mwfw&'öd

duum fuerit , comburetis,. Certs (i hic myfteria

gragdiainclufa non faiífent, frivolum fuiffet dice-

guuatmut

I€:.. 407 comedetzs ex eo crudum quíd , cüm cer-

inilmr

cum effet, quàd fic non erant comeftüri ,M8C Co-

nl

£um-4454: quia non fert confuetudo, ut Ágniita

vinicttitlo

coquantur, fed affentur.; Opus ergo fuit hacc fin»

m

gulatim prefcribere , ut fignarentur mytteria im-

vchcrras:ïmfkr

menía., quoad finctiffimum Sacramentum ,quod

Po[ftt, vlv

per Agnum fignificabatur. Quod opertet effe non

Áte, quid

crudum, non coécturn aquá.. Crudum voluerunt

TUf Ht

comedere Judzi, undemaxime offenfi funt, ut

Vl z

teftatur Evangelifta. Cüm enim dixiffet Dominus:

Mif d

Dun. 6

Jufimanducaveritis carnem Filii bountnes , €9 bi-

Atj um

Levitis ejus Janguinem , non babebitis vitamin

apanmifey

vobis. Tlli hoc, ut verba fonant, zftimantes, puta-

Iiofedoid

bant carnem laniatam in cibum dari, & fanguinem

"tore if

propinati ea ratione, qua eum illi effüderünt ; unde

A0 um g

& altercabantur: Dargu; eff bic feérmo , €$ quis

"tnddile u

pueft eum audire Quomodo poteft bis caruem

M

[uam

cl)' WI

m

T

be Præpumt'iant 4d Mt/fkm 409

i

Juam nobis dare ad mnanducandum: Ex (ane durum

Uf

Mf

fuiffet & quafiinhumanum , petere, ut caro facra«

tiffima cruda comederetur , atque ita tiatetialiter,

Id

Atj

utilli opinabantur; unde hoc nec patienter poterant

devorare , nec perferreloquentem. Similiter coqui

non debet aqua Philofophicz cutiofitatis ; aut ra-

tionishumanz, quemadmodum id conantur Gen-

tiles & Haretici , qui frigidiffimis rationibus, &

Mi

tlntd

vana facultate dicendi comprehendere volunt my-

hll ef

Éketia tam . divina, qua. proinde ipfis nullo funt

meafa

emolümento. Tantüm affari debet Agnus igne ca-

tv

ritátis, qua fola huncfacit fructuofüm

: omnefque

ii

in eo delicias includit.

lii um

- Quippedum confiderabitur amor maxime in- Amat

at; [j

flammatus, ex quoopus illud divinum proeeffit, omnem

r hctri

uperat.

omnes difficulrates concident , quasintelle&us &

difficulta-

dim i

humanaratio nequitevolvere , unde re&* dicitur.

tem,

v at

Siquidrefiduum fuerit , comburetis. Omneenim

li w te

quod intelle&tus & humana ratio non poteft pene-

mb um

uare,nec fcrutari inSanctiffimo Sacramento;remit-

"m fir has

tendum eft ad ignem amoris, qui in Chrifti pe&tore

vt

vehementiffim? flagrabat : narn is effecit, ut id fieri

at

poffet, quod fieri non poffe videbatur, unde fimi-

liter. quod intelligere in hoc myfterio non poffu-

n

mus;nec mente complecti per rationem huümanam

g (pini

&lumen naturz, id maximein cordibus nofttis

ii

inflammare debet amorem divinum ; qui fic nos

(ocnist

-

&ccendat, ut omnis afperitas & durities credendi,

in planam iiffe videatur,

y, !

Profetó itaeft , nihil haberi zque efficax , ut

d

Deiamore inflammemur, quàm videre eumdem

nabumw»ä;ï,

f.

Deum tam grandia tamque excellentia pro no-

aale

i

bis' condidiffe , ut nec ipíe nofter intelle&us ea

ul

netrare queat , & hoc fibi

tïomprehendcrc, nec pe

vult,

ial

^

Cc 5

!

IG

Tyraclatus I V Cap. FI I

;;mwl"'

f

d

vult, // 44id vefiduum fuerit , id eft, quod non po-

j

d

terit vorari, tgze combrtretis. Notaetiam 0 voras .

i PW

- dstir; nam per hoc fignificatur non minutatim de::

, lii

glutirj debere,ut communi cibo vefcimur : fed gat-:

M"Hdu

tur aperiendum effe latius , & ita capit, pedes, in-

pl

j a

at

1. Cor. r1. teftinadevoranda. Capzst Chréffi Deus , utinquit:

"

focran

Jia Greg. Apoftolus, per pedes intelligant San&ti facra

mejus :

bomil. 53« EYumanitatem , unde & totum hoc.fide debet de::

Vinege

és Evgng.

j

glutiri: Deus verus, & honso verus, integer,.cone

qquoövg[

;ftans animá & corpore , mukoquc ampliüsintefti-:

Qümplcxïü'""

na anioris , quo Deus opus tam mirabile canfecit;;:

pl

feíe in cibum potumque hominibus lareienda. -

mznzbroqu

Q;id ere-

Adeó , utíümmaüm, quz credere debeamus,

mmifüüm

dendum .

7

niidh rl

in $S. Sa-

hzc fint i nimirum, quódin ip(à enuntiatione ver-

borum , quibus ufüs ef Chriftusin ccena , panis:

t

ctamento,

: convertatur in verum Chrifti Corpus, vinumin:

iagayrint

.. fanguinem, atque füb his accidentibus confiftat!

stb

Deus ex fubfLantia Patris ante [acula genitus ,E

sl

"

bomo ex [ub[lantia matrís in f[eculo natus.. Idem.

m ao

ille, qui Virginis caftiffims vifceribas fuit inclufus;

iee]ton

& (aüpinus jacuitin prefepio, qui affixus eftcruci,

p

mortuus & fepultus: qui À mortuis refüxrexit;idem:

tonpuád

denique, qui fedet ad dexteram Patris omni gloria

vaggr:äü&mï

& majeftate , panis vinique fpeciebus continetur.

Ui

Hac ad fidem : & eft prima

plb

offerendum procuranda eft.-

putitas, qua ad dignä

tuvzl d

C^A Plb TWH

Ptl

JDe puritate intentionis , quam , ubi celebrat, $as

n

cerdos babeve tenetur : €4 de vario ftne , quiin

t ao

2Miffa debet pratends.

[

EC

I

"

,ïtdüm,wdt,ikg

.LTERA pufi/tas., d

i);imus, eft intentionis z

[ffnlm Qdj

qua ad rit& celebrandum valde neceffaria

TT

urit;

L

| ef. Nam, ficut Philofophi & Theologi afler

oni-

4

[

I

H

)

15: Praparatione ad Miffam. — a^

l

omnes a&iones hurnanz fpeciem à fine fiimuht, ad $. TP. r.a,

"ts

L

quem ordinantur, aut aþinccq;ionc qua fiunt. £* 2

1.4.8.

"g mlIU(IfEm'

raff T. 1.«

- fecuudum quod finis, propter quem operamur , ef »

IJ'iC *

äoï?fïm:üdï;

cnlpabilis,vel laudabilis,

Jecundum boc fnnt opera Omnes

DI i

poflra culpabilsasvel laudahilus. Quod eatenus ve- humana

Giones

Ti ttiq

rum eft, ut, cim nihi] fan&ius fitin Ecdlefía, quàm ?

fine (pe

H&ääaamefg

frequentatio Sacramentorum ; fi id fiat finiftraiu

t

tentione, & fine petverfo, malum etiam fit & facri-

cificantar,

t o

- legium, quod ipfe Chriftus edocuit : Sé ocm/ns ts

thtf

fuerit fimplex: tottiH corpus tuum lucidum evit : i

-"T.'üiïtfüfbdl,:

Altem oculus tuus nequam fusrit, totum covput tu-

ij

um tenebrofum erit, Acinip(isoperibus bonisvanti A&iones

tire db

momenti ef: éà dirigere & perfïccrc re&z intentio- bonz diri-

^'IUYSORRA Y

nis oculo, ut idem opus bonum, factum fine perfe- £antur ad

netn f02-

Sitcon p

€to & exeellenti, verbiratiá pro Dei amore, 8&cád

gisperfe -

omus, m

Qum,

" folam ejusgloriam;in tantüm füperet feipfum,cüm

hat lt

. fine minàs perfecto inftituitur/quamvis & ille bo-

]mh!m,ff

üius fit , exemplicau(sá ; timore inferni ; defiderio

as Va

premiiaut quocumque alio , quod privatam fpe-

hii

&et utilitatem ) üt comparatio inter hzc nulla re-

u dins ht

periatur : ficut.nec lumen folis cum luce candele

suümt ^ comparari üllo modo poteft, Tanti réfert res bonas

sst

aggredi fine & intentione perfecta,

Unde re&t inferetur , non effugere notam re- Sola con;

]

r

?

:

prehenfionis eos Sacerdotes, qui fola ducti con- (uetudine

ss

celebrare

füetudinead divina quotidie accedunt , & jamin-

eft peccae

"m |

ftante hora aut occafione celebrandi, fine ulla por-

t

ró confiderarione ad cxletia feruntut , ficut hora

J 1"'1 "'mj

&eena ad ceenaculum , cim €ó vocantur, tales ego

p m

quidem dixerim inreatum incutrere eorum , qui

j

accedunit, zec drjuatcant corpus Dosnini.

[

^

]

Etenim majore digni fünt rcprchenfibnc, qui Iremi pro»

; diximMi"

ï

j

1[3, p:er, lucrü

d V

-ad divina (& conferunt 'ccnuporgüs luqi cat

^

Iiyc temporata

pl

[

j

P

Tra&;ius IF. Cap,V1t.

j

five propter ftipendium, quodà Miffa funtaccez

mkbïü

Y

pturi. Quamvis enim fit licitum, ob celebratio-

«,x'f'im?[

nem praemium aliquod aut mercedem recipere K

?'f

j,

$.Cor. 9. [ quodadmittit Ecclefia : z que altari deferviunt,

jj d

de altario ysvant |nullo modo tamen licet , immó.

nefarium eft celebrare eo fine , aut ifta intentione

j

tanquam principali ; hi enim incurrere videntur

M d

Levit.1c. inculpam , quam lii Aaron incurrerunt offeren-

tesignem alienum: certe moventur ad celebran-

gt

dum non igni divinfamoris , fed opum cupiditate

-,mïti&nobisc

Bonav.tr.

ajnt f

de prap.

& avaritia , de qvibus Bonaventua teftatur : Ciyss

l

Tri doo

ad Mif

divina mysteria acciptunt , non ceeleflem panem ,

fedterrénum quarunt : non (uritum, fedlucrum:

MWWM] AK

Iam, €, 8

non Dei /qonarcw » fed quafium pecuniarum : €8

[mgulm du

;r;!?mb;'äuw.

Stacorpus Domini uom tam accipiunt , quamra-

am xl

pitnt, quia accedunt mon vocatt a Deo, (ed i

mguljï

& grau':rum í

& fua cupiditate d avaritia.

;;quibusil)wmq

Sed linquamus fines iftos vitiofos , & dignos

reprehenfione

qui fünt velüt portz falíx, pet

um datas

w od

quas nonnulli intrant , non tanquam fideles fer-

hsls

vi, ut recipiarit mercedem , fed ficutlatrones, ut

tapiant & predenwr. Multum intereft , Sacerdos

(onti

bené dirigat intentionem , càm eft celebraturus;

| Qiti m

105, n

quod ut fac

-

t1ecitanda;

ere norit, fäat fines , ob quos Miffa ci?:

tifereniz r

$: IL

Inispdin

quémmyti

S.Bottav,

ginfii g

ubs fupra

S

Bonaventura multos fines , vatiaíque inten-

€* 89« 10,

tiones affignat , ad quas opus fui munerís

Utrote dj

e» i.

Sacerdos poffit dirigere: ex cujas.doctrina, util-

SCX[ö, ii

Yines, aut lam recenfeamus Laconice

3:dod

0)

; ff:quentia pun&a*;ol-

intentio- ligemus.—

V

a

rl

nes, que

Sacerdoti

Sacerdoscelebraturus ,

äut ccchrans ad hos fi-

Rif

AUR

h

habendz, hiesfuam debet intentionem deftinare,

Primó;

57

De Praparatione ad Miffam.

413

TU

, Primó;ad gloriamDei,& ut hoc facrificio a&tum

I

UT

exhibeat latriz Deo debitum : optando, ut nomen & hono-

CCl w

ejus glbique gentium przdicetur; quod fieri nulla

rem &glo«

ram Dei,

re aptiis poteft , quàm. oblatione Corporis &

t [tn in

Sanguinis Chrifti, cum infinito fcumulo merito-

]

Cb i

rum.

AT Vi

Secundó , ut Chrifto obíequium praftet: q'ucm [

Betrtofere.

nihil fic poteft afficere ; quàm reprafentatio pa(- Ad obfe-

dbl

fionisac mortis, quz in Miffa propriiffime exhibe.

quium

Chrifto

Waoidige

tur ; undé id nobis tam enixé commendavit :

Hac praftandd

x (

quotie[cund, feceritis, in meimemoriam facietis.

Tertió, ad honorem & venerationem fàcratiffi-

Iit.

*j um

hono»

6 uv

mz Deiparg , aut quorumlibetSanctorum , quos

Vir-

panew t

fingulari affe&u reveremur. Illis quippà majus

inis Ma«

pra'ftari obfe.

g, um

uium non potc&,qu:ïm finomine ip- rie &San-

iDes fl

Íorum fanctiffimum Deo facrificium offeramus , &orum.

ii

velut in gratiarum actionem omnium beneficio-

jf W*S

zum, quibusà Deo magis magifque obligantur.

Quarto, ad utilitatem Ecclefiz univerfalis,

xgm'äüxw

"r d Aä Ecde:

mmixä&

tnentum fidei & religionis Chriftianz pet t

otüm g, rilitá«

p

orbem, ad quod hoc divinumacrificium m

itific? teg,

mmïa&ïï

conducit,

adidns

Quintó, ad cxcrcendarh, caritatemergaproxi- ^ V,

mos, vivos& defunctos, quorum, decet maxime, Ad charie

miferemur labores,fübveniamus inopiz: certi cm

tatem. er«

£

roxi-

fimus;nihil effe tam efficax ad (alutem vivorum,re-

fnos exer*

H

quiem mortuorum à Patre exorandam,quàm fan- cendam,

guinem Filii, quem ifte

u o

v

pro his & illis copiose libc-'

*

1

raliterque effudic.

uf

Sextó, ad augmentum & exercitium amorisdi- — VI.

g5

A(,i aug-

ib

vini: ducendo Deumiinconclave pectoris nq&ri E

TDentupm

n

ubi illum amic* amplectamur , eique nos conjun-

amoris di«

gamus fortiter :

3((

ms,M*

neSacramenti,

quod fit maxig—x—*ckh/ujus perceptio» vini,

j V

"i

P

al

ScPtin'LöJ

,

!

WIW

414

T. raä?atus IV C4 VII

o

VII.

Ad faci.

Septimó , ad habendam Deo gratiarun actio.

g U

nem, qui innos innumera beneficia contulit. At

j

endam

4

gestiarim nihilillitam acceptum. poteft offerri , quam fcri-

d

N

a&ionem. ficium Miflr , quod proprit facrificium eft laudis,

& vera gratiarum a&tio, unde & Euch

4

ariih"g, id eft,

(40 U

bona gratia nubcupatur.

VIiI,

Ottavo , ad fatisfa&tioriem pto peccatis. Nihil

pl qi t

, Ad faus-

ehim tantum poteft perfolvere , quàm Patri facta

"f aGionem

g

oblatio laborem atque meritorum Filii quz hic

duf

prio pec-

catis.

cüm in ara crucis obtuliffet , fuffecerunt affatim

pro omnium remiffione peccatorum. Et nihil eft,

quod noftres zque füppleat defe&tus.

-

IX.

u

Adobu-

Nonó, ad obtinendumà Deo, quidquid roga-

ï

exiaria, T

nend

mus,tam ut nos ab omni malo tueatur , quàmbe-

mhnrdtr, t

1eficiis fuis magis magifque obftringat, pro quo

quidquid 1

UT

rogamus €

flicaciffimum eft offerri Patri unigenitum Filium,

, Josti, ?. de quo dicit ApoftolusIoannes : 44Zvocatum babe-

siu ab

mpamm

mus apua Patrem lefum Chriffum ; 62 ipfe eff pro«

a d (

pitiatio pro peccatas noffris.

X.

3 t cudtg

, Decimo, ut participes fiamus meritorum Chri;

Adpirti- fti, qua copiose communicantur in San&iffimo:

n

Cipatio*

Fa

nem tué£-

'Sacramento, unde & Communio appellatur.

Adc[ümiï;mm

ritorum

Denique ut veftiamus nosipfo Chrifto , cjuf:

Chiüi, ^ Que in nos fpiritum recipiamus , adeó ut dicere

M rf

thud i

Galas.i.. pollimus cumApoftolo : ve aUtem non egoyuivit:

veroinne Chrifeus.

at

Ad hofte fines poteft Sacerdos Miffam, dirí-

Na rl

gere, & omnes has hábere intentiones : nec una

p

"nf halug

-alteram impediet, cüm fibi mutuo mirabiliter opi-

tulentur interque fe mirificam faciant harmoniam.

*10 d (

. Poterit tamen. hanc magis refpicere , ad quam af-

3 utofri |

fec&tus erit

pronior, aut cujus ope maxime Indige-

Bülry

Offeren- - bic.

Quiando veró locus non erit, ad hzcenuclea-

X unfay

dum/eü !

& pervolvenda, offeratpro omniea , quodinten-

Ea

—dit

ïfa;.ml

[

De?mpamtlione ad Miffam.

41$

m

ditChriftus in infitutione Sacramenti, & pro ua- Pro omni

| ffcu m.ä

cumque intebtione , quam voluit & modó vult.,

€0, pro

quo Chris

Mi u

1

habeant Sacerdotes ,. nam ifta generalitate totum

ftus.

j

!

"

indj

. includitur.. Ethacc fuüïciunt de puritate intentio

3

lkäïbanïhä, il

nis.

CAA-P UT EE

Moytart N

" hf

De puritate corij&t'ehtiæ, qua ad dirné celebrane

dumrequirirur : & ut fjt

T

pefüä?n,'e/tiafn fz':yw-

N

ntalibus e[fe deber.,

Z

tratdfin

äm.hmhl

y VT.

NU

"

Ertiaputitas, quam diximus neceffariam ,Wc&'

h i.

T

conícientiz, De hac füprà declaratum efb c55.4 1u.

IUr, Qul

multumreferre, maxima fit, necfolàm de morta- j« 7742

n

UT

hii ,

libus efle debere, fed etiam, quoad fieri poterit, de

Alb

- venialibus peccatis Amagna enim ex parte fru«

ctum impediunt Sacramenti , & indignos, qui ce-

ii

lebremus, efficiunt. Quod ut meliüs exaggere-

t

u

i

ii inus, attent? confiderandum elt, quàm enixe

zv asole

* olim pracepezit Deus , ut ad victimarum oblatio-

nem omnis in animo & corpore puritas eluceret,

ma???km,

Adeíüm Agnitoties mandat , ut illo, nifi mundus

M&'Q(O (yh,

ï','&fc:itur. Ingreffüs in domum, aut prztorium,five

g

' tribunal hominis Gentilis & profani impediebat

tf

€elebrationem Pafcha , ut conftat ex Evangelio.

NNam Judei ea de caula ingredi noluerunt pratori-

" &[(&1 2

um Pilai, qui Gentilis erat : Ut zez contamizaren-

loan,ig,

Z

li

thr, [ed manducarent Pa[cba, Exenim magno de

&

gnLWW

bemus pudore (üffandi , ubiintuemur negligen-

'tiam, quanoftrüm plerique torpent in extergen-

dis maculis peccatorum , cüm & ha illis craífio-

mgis rdgïöt'z

r ajtits

tesfint , noftraque myfterialong? fint excellen-

gmtr,

Gora antiquis; celebramus nem PG verum Pafcha ,

cujus

WPIOWW ET.

1

n

j,/

410

Traciatus IF.. Cap. F11T,

N

"

& Cor;.. cajusalterum figura erat loquente Apoftolo: Pa-

pi

fihamofirum immolatus eff ChriflusGc comedimus

j

verum Dei Agnum, gui toljit peccata emundi.

» li

Confundi etiam debemus ex ea diligentia ; quá

j

jbr

commendavit Deus Sacerdotibusantiquis , fe la-

Y W

varent & abftergerent mundiffime , priufquamad

facrificia accingerentur ; unde in Exodo legimus :

Wm&

n

Exod. 3o. Facio C labrum ancuta cum bafs ua ad lavandi,

poue[, illud inter taberaacula teflFimmonis €9 altare,

agl n

E mifíaaqua lavabunt in ea Aaron , €$ filii ejus

jl

sánus ac pedes, quando ingre[Juri [unt tabernacu-

ib d

]Iiva te[bimonti,E$ quando acceffuri ]qnt ad aítare,

j ii

ut offerant in eo thymiama Domino , ne fortó morie

j

anttr fpecula etiamaderant , quibus omnemla-

n t

[

bem commodiüs poffent auferre.

g d

Si ifta non fuiffent fig

o

narerum fpiritualium &

kadr)p;':m&ül'ü! :

majoris momenti, labrum illud ad animantium

diwunit, !

oblationes füperfluum:judicatum eífet. Ad quid

; dl

neceffe pedesabluere , cüim excoriandus erataries

J

aut bos, frufta dividerida, ventres lavandi,& hisfi-

milia, ( que fpe&tabantad Sacerdotes, ) quid; in-

Nisdiny

a,

quam, neceffaría pedum ablutio , quandoquidem

illi ad facrificia nihil conferrent ? immó nec manus

qolDenin

albb

lavare neceffum videtur fuiffe, cim pauló poft

ctr n

fanguine animalium effent inficiendz. Verüm ifta

&obifcum loquebantur : docebant , quàm neceffa-

Aeyntmi

danay i

ria foret mundities pro oblatione myfteriorumno-

hum

vi Teftamenti, ac przrfertim $S. factificii,quod per

Malacha. Malàchiam [peciatim vocatur oblatio munda : n

ipultridr

tlect D

omni , inquit , Joco facrificatur, €8 offertur nomini

meo oblatio musda, unde opus eft fiimma puritate,

LT

Hl/mdg;;(m

nontantüm in manibus , fed etiam pedibus, id eft,

non folüm peccata

Wiito,

graviora, verlum etiam, quaie«

winxn j

yi?,funt, abjiciantur.

Idem

t

47

"?""W

De Praparat, Ad. Miffam..

;üq

'

" [dem Chriftus voluit fignificare , cüo1 ante Sa- Quid fig-

/Mmm

cramenti ercgationer, Difcipuloram pede« ablu-

pificet à

Ti

Chriflo

erer.Portó teftatus erat:2am vos mundi e[lis prop-

pedesDif-

Wd]lgcnm,k

ter fermonem quem locutusfum vobís. Simundi,

cipulorun!

Wälimqws

h

lt

ad quid,ó Salvator ! labrum, aqua, linteum denig; ablui,

&J&) PHUR]

quo precingeris? ut ulttà mundeminitnam ad per-

MU

TA

ceptionem Corporis & Sanguinis mei, non qua-

lifcmq; munditia requirítur,(edà veztice ufque od

iil

APOGJ 8';

plantam pedis. Qui mnudus eflmon indiget nif ut

n ) b' f/" l/kl

pedes layes Qd vos mundi effiss(ad, Quijnflus eff,

t/ntiru

Jnfhficetuy adhuc,es qui fantIus eflfantlifietur

inmddn,

adbuee4 qi mundus efh ,mundetur adbuc. Po-

i, f

tiffimüm pedes lavandi gnaviter : nat ficut hurni

ibsnti

gradiuurur, ad alterum veftigmm fordefcunt. Pe-

h

des aními funt defideria & affe&us ; namper hac

fjl

ille ad opus inducitur: cumque affiguntur tertz ,

adadaumarüm

facilécontaminant, & pulvis aliquis adharefcit ;

mdt Kl

: uqdc ruríus lotioni fübjiciuntur.

v us

n

ssts

s gl

n

N

Emo exiftimet parum refetre hanc pedum Munditig

ii ag

munditiam ; fed omnibus metum incutiar , 3 Venialie

quod Dominus dixit Petto, qui tíitulo humilitatis ,^ PI9*

m;l

u

*

m

-molebat fibi pedes d Chriftolavari; cumque perti-

taciter obíiftere videretur, ait ei Dominus: 5; 2ox . !9

P

g

'm

)P

i

layeroteynon babebis partera mecum;mundus qui-

- dem etat; ut ceteri,excepto Juda,(ed in padibus ad-

tb

Sgu

' buemunditía deficicbat: (ine qua non poterat pat-

S. Bern;

ticeps effa myfteriorum. Ira (an&us Bernardus fu-

ferin. de:

; at u

perhe« verba Domini, in hunc modum: Seémus

cena D&

ia

autem quia ablutio eff iflapedum Difüpulorum, titi.

d

!d diluendapeccata, qua non [unt ad mortem, à

y H

quibus plené cayere non po[[nmmus n bac vita,per-

enté

*WW tin;*uf;quod ex vo plané con[lat , quid offer

"as

í

l]i

414

fra&atus IF. Cap. V'III.

uei

mantus Cécaput parsier ad abluendumyreffonfum

yit

efl : Qmilorus eff , non indiget, nifi && pedes lauet,

jj

Lotus emm effqui gravia pectata nos habtt, cti-

ijeines

jü: capnt, id eflLintentio,£g manusyd eflsperatios

l

€$ convev[atio munda efl : [ed pedes, qui [unt ani-

f gm

ma affetlones, dum su boc pniveve gradimur ,ex

MM

r

gt

£oto mundse[fe nou po[Jpmt, quin aliquando va-

nitati, aliquando voluptati,ant curiofitati, plus

gt

gl

quáamoportet, cedat animus , Vel ad horam : $m

multisenim offendimus omues.F'eruntamen nemo

du dir,t

bac, qua videntur modicacontemnat,ant parvi-

NT

pendat,nemo perniciofa feeuritate dormitet. Qua-

gt

miam( ficut andivit Petrus) mfi laverit eaChri-

ieyne u)

nl

f[tiss nom habebimus partem eum eo.

Diony( de

Sanctus veróDionyfius Arcopagita de ablutio.

zpbim;i/uill,/ü

Ecclsf. l) me, qua fit circa Offertorium; ut ajunt, italoqui-

wium, J

6rAFcU.

U.

tur : Abl ntio ila non fit ad delendas corporis for-

p

uid ig- de^qua jam lota fuerant.fed in [ymbolum, quod

p

s

nificetab. oporteat n0s à peccatis ommibus mundari , €$ ad

r

lutiodigi- defignandam animi puritatem:atá, ideo abluune

n d

torum in tur,

non mants;fed [ola extremitates digitorum.

Ws

Miffa.

ml

Clem- los P

ad detignandurm, non [oliem gravia.fed etiam le«

conti. c, s.

iffimza peccata effe tollenda..1demaffirmat Cle-

NUUT

Cyril.

mens Papa, Cyrillus Alexsndrinus, & $. Thomas,

Catecb.s,

ii

Hac peccata venialia iunt vulpecula,quasenixé

Éf

0'!

yft

togabat fponíus celeftis, venatione tollerentur ; -

lt

.ü

PL

$.4-32:6.

quia nimitum parvz licer eff: nt,grave tamen dam-

Mil

54 4d. 1.

num adferebant : Capite mobis onlpes parüulas,

lod

Cant. 2. qua domoliuntur vineasEjuhinodi (ant hecdeli-

leve d

Venialia

valde offi

ta:que quamvís parva videantur,magnum tamea

D] Mz;'dlyg

ciuut aní-

inferunt detrimentum: precipué ut Sanctiffimum

Mil

inz.

Sacramentum minus digné recipiatur, firactufque

tb lg,

Cop.s bu- (liàs debitns parum aectefcat. Quippe, ( ut fuprà

"t

j9s Tra&, oftenfum eít:) peccata venialia, quamvis non im-

Y

WWW

pcdiam

! m -'

W,/'M"!"il

De Praparatione ad Miffum,

4t9

diantomnino fructum Sacramenti, meagta tamen

Vafayi

Muttwij,

eum ex parte remorantur j obftant enim; quo míe

ss potíatur aníma fpiritali refectione,folatio Spi-

'F"Wt&ym

titus (andti; dulcedine & faavitate quádam, qua

b 'W/)!M/HI[

*Wf!ld/!m

folent affici, qui mundo fant corde & re&é difpo-

fito;aliisitem fru&ibus fpoliatur,qui maximi fune

Wilgiqud,

morenti: quibusfe privari qui noncurat, fpem

UHf

M :

fer& omnem bonorum fpiritalium& confervande

falutis videtur abjeciffe.

VH

uftum effet , üt celebraturi expenderemus,

u!mnmym:

m

quod lfaias: quife raptum fuiffe in fpititu, pofi-

tumque in templo affetit, ubi intuebatur Princi-

IWGWHOM'

pem fummz majeftatis ; cujus gloria plenus erat

h,

otbisterrarum, cui voce maxima acclamabanr Se«

ial

raphini, Sanélus, [antTHis, fantus,Deminus Deus

li

mjo, il

exercituum, plena eff omnis terra gloria ejus.

hrijr

Quem ubi vidit Propheta, & ipfius claritate fua

njshin u

cogaoícens peccata, qnz anté nonnoverat, com«

hw

pun&us mente exclamavit : Ve mi£i, quia vir pol-

lm:nt'uaklfublw

Intus labiis ego (umz. €$ m medio popnli polluta

weitm d

labia babentis ego babsto , €4 Regem Dominum

exercituum vidiorulis meis.Hacracione contem«

nb

m

plabitut Sacerdos & quilibet Chriftianus, quando

MW,W'

fidei lamine cognofcit, quód ille quem recepturus

ümMW

eft, fit verus Dei filius, zqualis Patri, à quo ttepi-

i, t

u

dant Seraphim,& columnz celorum timore incli-

d

nantur;ita tremebundus accedar,moximaque füb-

jicd

(j

miffione (csleram fuorum graviratem deprecatus

WE

exclamet: Ah quàm fa:dus, quàám immundus, qui

null

coram Máajeftare puriffima audeam apparere !

uvj"dw

D W)

Ad l(aiam,propter humilitatem & agnitionem,

quam de fs habebat , mifit Deus Seraphinum,

d

«ui carbone accenfo, quem tulerat de altari, la-

aecftm

bia Prophete mundavit, & dixit ; Ecce rerjgi boe

j

Ddea

labin

J

n

420

- dratfatus IF. Cap. VIIT.

V

pX

Jabia tHa,€4 auferetur iniquitastua , C pecca-

,,,50"

tumtuum mnndabitur. Sed nobis mittit non Se..

J

dwjüm

zaphinos , fed Sacerdotes, qui majore praditi funt

;gzmenmm

auctoritate, ut mentes noftras per Paenitentiz Sa-

^ ülmusl'm

eramentum ab emni macula expurgent : quo tam

i

perfe&à lavantur, ut coqtinuö nive candidiores

ag

appareant.

P

g sR

Et ut propri

& dicamus, son mittit Seraphinum

nec Sacerdotem,

fed Rex glotiz & Dominus An-

P n

jirn

gelorumfuis ipfe manibus nos emundat in Sacra-

mento Paenitentiz:nam ejus,quz datur;abíolutio«

;gü('umlw"

ii jiia

nisauctor eft principalis, Sic Malachias , loquens

deadventuChrifti in mundum, & de hac Saccrdo-

viiimamd

of t

tüm emuhidatione, ut offerant factificium accep.

Millaclig.

tum:ait enitn : Ecce venst, dicit Dossnus exerci-

vondgidüt

vaopimd

tuum:e4 quis paterit copgitare diem adventus ejust

mü)naæöNw

ed quis flabir

ad videndum enm ? ip[e enim quafs

yiidp

sgnis confians,

€$ quafi berba fullonum.Et (edebit

la

cenflans 6d emundans arge

ntum , CÓ purgabit fi-

h

,ut fibiab his facrificia

PUL

lios Levi , id eft, Sacerdotes

accepta offerantur. Res eft digna notatu,& multa

d at

(raing

confolatione.eum,qui operatur effe&tum confeffi-

dlv

his, animifque puritatem addit,non e(lehominem

h

inortalem : quippe ad opus tam mirabile nemo

ib

fufficeret Apgelus, Chriftus ergo ipfum producit,

]

:

ii

abíolvit àculpa, expurgat mentes Íua vircate velut

W

au&or principalis.Sacerdos tantüm minifler eft &

ánftrumentum , qui nomine ipfius verba ifta pro-

nuntiat : Chrifus veró invifibiliter operatur : fa-

cratiffima ejus Humaaitas eft infttumentum pro-

pinquum, quz virtuté divinitatis fecum conjun»

€z, proprie, realiter, & immediaté operarur orm-

pem effe&tum Sacramenti: qui eft putgare animas

ab omni focditate & immanditia:& efficere,utfor-

moía

:

De Preparat, ad Miffam. — 42

gwm.., l

mofz fint & elegantes in oculisdivina Maicftans,

ii

ut ei offerant facrificium acceptum.

Vaj

Unde inedium efficax ad hanc pur

itatem confc. Dent pr

paratur

t i

uendatm, Sacramentum e(t Posnitentiz , cum id

ui cele«

Mp (

fzpiüs frequentamus: ut Ecclefia declaravit, adeó pyirurus

TT

ut cujus confcientia fuerit obftri&a mortali reatu conftetur.

quam vis maxime conttitus fit, obligerur tamien ad

M ol

conf«ffionem Sacerdoti faciendam; fic Concilium

i uniny d

Tridentinum hifce verbis: £cc/efraflica amtem Seff. 5

d of

con fuetudo declarat, eam probationem nece[[ari- *^P-7*

zl

am ejfe, ut nullius (ibi comfcims waortalis peccats ,

ii

guantumvis [ibi contritus videatur, ab[que pra-

Md

mi[fa Sacramentali confe[[ione , ad facram Eu-

lt

charifliam accedere debeat. Nechoctamquam & .,

Duwnin t

novialiquid à Concilio (tatuitur, fed velucresfoli- j L.

B d

ta & continuo ufuin Ecclefia frequentata; ut con- i& 22.. ,

ftar ex Concilio Niceno, Ancyrano, & Elibertind. 4mor. c.

acijjnmni

4. €» feq.

d

Quod verà de preceptoeít & omnino neceffari-

E/séert.

um, quando homo im mortali exfiftit ; idem eft de

multss

m,lömlhfi'

confilio fideli , càm venialibus tantüm obftri&us

£AT9:1$«

sbels

£us.

A.

cft, quibus fiepiüs contaminatur,

ii

Que cum ita fint, videtur ad rem, aliquid dice-

ii

x

2]

16 dc Poeniteotie Sacramento,ac normam in non.

sl

pullis przfcribere, ut digné & cum fru&tu

i

uberrimo recipiatur. Quod at. majori

U sf

diftinétione trra&emus, Tracta-

gt

"um infticuimus fingula-

n

»

IWWW

Xeim. :

m

Zl

4 dmüm

j

ghi

sl

þ

TRA-

"

Dd 53

M'W'

3 [422]5*

yi!

nlbl"'m'

Fäü*ü

LE

g3b-: qé2290- -52 f -

,

,,);WW

DA DU5:y.

.n!l"" "

NTRAC

DE $.

m

" [mm

SACRAMENTO

sl

th

u u

j ,mllwu

POENITENTIAE

T TGUS

E

DE MODO CONFITENDI;

1 ih?(ü) SGM

d

Ac nonnullis advertentis neceffariis ad

yriscloqi

Conífeffionem.

d

GXTPEIIIYX

Q

(l g

Quanto beneficto affecerit Dens bomines per Sa-

d

cramentum Paniteutit, & quam facile ( efi-

€ax remcdium fit omnium peceatorWm,

ipiginet

ii

us

'ä

N

9

,gx

I

Nter fumma beneficia, quibus

hominem Deus affecit , unum

Mïmmä'm

5

fuit € przcipuis, in quo diviti-

kl

lod

At

l

/ asmiíericordizfuz , immen-

. Y

3 fam caritatem,& vifcera pater«

siiimn

OT.

9 e

'ni amoris oftendit , ipftitutio

bedlontum

Sa;ramenksii

diasdinus

Poeriitentiz, Nam per hocut prudens

& atrentus paterfamilias providit de medicina;

QOLOA

ia d.

Sacra-

prinfquam laborarent fübditi, & de remedio, pti-

sentum Ufquam damoum pateréntur. Quod graviter ad-

Hrpde

Posuiten- vertt Concilium Tridentinum, cüm agete incipe-

ii

tiz ci re- rer de Sacramento. $i,

101 nf

fnedium

inquit, i» regeneratts om-

ante mor«

aibus gratitndoerga Dewum effet, ut ju[fHitiam in

D

bum,

bagti[mo . ipfius beneficio €$ gratia [ufceptam -

LT

605-

)

423

u

De Pæniteht. Sacramento.

couflanter tuerentur, non /uif[et opus, aliuda

p €oneit.

j

Terid. qu-

spfo bapti[mo Sacramenutum ad. pescatorum ve-

ld. o a

UT

miffionem e[fe nflitutum. Quoniam antem Dens,

dives im mifericordéa , cognovi figientum . no-

firum, illis etiam vitavemtdium contulu qui fefe

poffea in peccats [ervitutem €& damonis potefla-

AT

tem tv adidi[[cnt, Sacramentum videlieet Peni-

tentia; quo lapis pofl bapts[mum beneficium mor-

ITLE

tis Chviffs applicatur. In quo Sapientie faa alti-

tudinem & mfericordiz fuz abyffum oftenditDe-

us, qui lapfis, pcenz loco, remedium ftatuit pecca-

IN :

ti. Portó remedium tale eft. quód . facile, efficax ac .

odl

unle fit ; ut (ingula declarando oftendemus.

nl

$ I

2

|

Quàm facile iemcdim;n Jit Confeffia. —

Uid facilius pro remiffione innumerabiliuta

hpinprd

Q

& graviffimorum peccatorum , pro quibus &

ufuitfe

quidem fingulis mercbatur reus erernüm: pcenis

merm.

inferni effe addi&us? tantum exigitur Sacerdotcm

n *P&

accedat, dicatque fub figillo confeffionis ar&iffi-

10 ; Pater; accufo me , quód tot tanraque admifi

mm&&lxw

wqw

fcelera, quz innumera fi fuerint, audicu dictuque

horrenda : ubi tamen Sacerdos enuntiarit: Ego £e

At

ii ?

ab[oluo ab omntbus peccatis tttis s ablolctas & li-

d

ber eftomni nexu criminum, ac velat testentia jü-

mmuW'F

dicis reftitutus innocentiz; adeó ut filere tunc da-

s o

d

mon cogatur, nec poflit ea flagitia arguere ad tti-

bunal divinum.

T d

Chryfoft.

/Expendit re&é Chryfoftomus contrà fieri in

.

æïlk

judiciis humanis: ubi enim habent fatentem ream,

0fA.. 0. 2

; Genef.

ii

-morti continuó addicunt , aut illi peeox , quam

Nota.

inqü'nvü'a "

incurrit : bíc veró confeffus crimen 'abfolvitur.

DwlP^,

mundo , qui carceres non

Si. hujus effet ufus in

Hd 4

Vacas

"T. u

yi^

444

'Apud ho-

Jradiatus p. Cap. T.

meel

mine s rei

vacaregt ? nemo enim fotettaminfipiemsreus,qui. /

Y

€oní: ffi

n

".

imallet condemnati,ubi judici confitendo crimen,,.

jolt

damnan. idque (imeaibitris, liberari poffet., Quód fi ipfe.

Am

tur apuá | Chriftus hauc fibi caufamzefervans volui(fet,fibi.

Jz [W

ag

Deum àb.

( j

confiteremut , ádhuc benc£cii ratio maxitna per-

—folvunzgr.

ftaret ; etfi aliquo modo fuiffet d;füicile, quia reve«

riti illamChrifti majeftatem & fan&imoniam faif-.

femus. Quis modó impudens os prz timote non

ugisdnimu

abícondat, qui onuftus peccatis, ingratitudine in-

famis, pronus in omnia (celera illum magis magif-

)

(eghuowï&

que offendit,qui tot tanti(que bencficiis immeren-

j Y

jl

tem obftringit : Etenim fi fplus effet Pontifex, qui

lgt

ab(olvendi haberet poteftatem , quàm juftum fo-

Wil tll

Iet ab extremoterrz, & à eun&tis mundi partibus

'mogitbtrta

eum quzreremus, ut felices effemus aliquando,cu-

ao

jusab ore beneficio potiremur abíolutionis? Sed -

w d

& hoc difficaltate non careret. Si veró Angeli mi-

o um

niftti effont, qui non conftant corpore » qui nefci-

dntdhtrmijd

ciunt quid fir peccate, metuere poíTemus,ne illí de :

i d F

noftra frsgilitare & peccatorum multitudine ob»

tsbf

ftupeícerent, Quód fiid nopnullis Sacerdotibus

s

valdé fan&tis incumbetet ; nos, qui miferi fumus

j

debileíque in virtute, puderet tot(celera enarrare

ttdrieig

jis, qui procul abomni feripercrimine abfuiffant,

ntqitiz

Verüm tam facile voluit hoz eífe negotium Chri«

eluncilnde

ftus, ut crearit tot. miniftros hujus Sacramenti ,.

vi([imifquc;m

quot Sacerdotes abfolvendi auctoritatem. habe-

- Yinityeg,

rent; homines noftri inftar , infirmi, debilesz ne

:zmicioriq; L

aliquid cenfiterem ur,quod eos atconitos redderet,

ul

aut novum inauditumque videretut : nam in feip-

wf nicni

fis illicandem ejufdem naturz fragilitatem expe-

ü:oþ. .r

WI:/,;),,'W

riuntur. Qaod videtur innuiffe S..Jacobus cüm ait,

Mil s

Confitemini altevutrum peccata veffra: quamvis.

1

d

'qi nj

spim foli Jacerdotes pollcant ab(olvendi au&ori«

tat

Em

[

T

425

'fflliram

ff;ümek

De Penitehit. Sacramento.

taté,pet virtutem Sacramentiut: fignificarettamen

L

hujus facilitarem, dixit; confitemini atterutrum ,

b Quj

id e(t alteris, qui fimiles vobis (unt, Uade patet ,

li

quàm fit (uave remediutm quod vulneribus nofttis

TU

(

fanandis Chriftus invenit.

MTM

"Vaf

$, 1.

"Ht

Ut

7Magis declaratur facilitas canfef]loki:. :

u

Rophera David lztabatur,quód Pater zternus

VU eetn

P

judicandi poteftatem Filio tradidiffet:pro quo

«*TnPnnäu,qui

injlni,

& illum rogabat, hoc Pfalmo : Dess jwdicism £m5 Pfalm.zr;.

Regi day& iuflitiam tnam flio Regis.Filiusnempe Multum ..

»

-

jopdyais

cum hominibus erat vetfaturus ipíe homo, & ita

eft habere —

hrdgalre

Chriftum

homo hominem non tam ftri&? judicaret, opina-

judicem,

dl

batur ; unde & nobis maximum obtingeret bene-

ii

ficium. Q»od munusà Patre fe obrinuitfe Chriftus

o u-

teflatut: Parer »onjudicat quemquam , (edomne

asl

lognn. b

judicium dedit Filio:-& de codem Pettus Apo-

stl

ftolus:Jpfe eflqui conflitutus efl 4 Deojudex vsvo-

Ad/or, 10;

ais Sardti

r 689 mortuarum. Exenim f nobifcum folus ifte

TU

judex habitaret, letari etiam deberemus, quia fra-

muk:lmwfl

ternofter eft, qui tencré nos diligit & amat, maxi-

W(Wime'l

meque no(tram optat falatem & incolumitatem ;

5'5)*.&!940950.

ob hanc fcilicetafferendam, fa&us eft homo. gra-

yhui WW

viffimifqueperfan&tus laboribus, propriam nobis

,

l

ial i

vitam impertivit, quem alterum judicem mitiorem

n

amicioréq; legeremus?jute dicemus cumApoftolo:

Quis accufabit eledos Dei ? Deus quiinflificat ;

Ro?n. &,

usl

"Ui

quis efh; qui condemnet?Chriflns fefus, qui mor-

g

tHut effimo qui & re[urrexitqui etiaminterpel-

Chriflus

T d

judicandi

Mi

y

lat pro nobis. Sed non hic re? ingitur Dei miferi- .

ote(ta-

cotdia;quá homines profequitur;

nam hoc benefi- cees Gbi

] //M

ld

cium quod in fe maximum erat, excendit latiffirme, tradiam

)

Dd ;

&

yf.

426

Tratlfatus. Y, Cap, l,

V'tonfm

Wntl

& plaribuscommane fecit,Q«ippe candem an&to:

lyämm

Sacerdo-. rj

tatem,quam Pater dedit Filio, FiliusSacerdoribus

,JP

tibus,

g

copimifit , ut videre & ipfi poffimus : Fe/ins non

d

judwat quemquam,[ed omne judicium dedut Sa-

Jwüm

r

(«

cerdotibus.illam poteftatem judiciaria,quam dedit

Filio Pater;Filius pro finali judicio refervatifed to»

IQ

db

dicitn

to hojus vitz curriculo vices fuas Sace:dotibus.

commendavit : homines cum ipfis conveniant:

g

Yocun

quod ipfi judicarint in terra; ezit confirmatum in

ao

cxlo:quzcumqre abfoiverint, ab(oluta ezunt, fen-

T

tentia, quam vel in rebus graviflicis tulerint, fir»

ag wwlb

ma validaque erit coramDei tribunali.At quis hoc

dionertto

a(ferit ? an forté S. Thomas, aut Scotus, an Augu-

quitga.

ftinus, an Hieronymus ? ipfe Chriftus ore fuo divi-

!;Au. 20.

no: Quorum remi[eritis peccata, remietuntur

eis, À quorumvetinueriris, retenta funt.

Conc.

Hoc pié admodum & religiosé con

(ideravit

Qïiu/[*r/:(l/vllr

Dom.5,i2. S,'Thomasà Villanova. quodawfermone ubi de

ii

Suadrag- hac matezia fic agit : Videtur , ( homine tenuslo-

queudo:) poffet conqueri Patec de Filio, eumque

NU

arguere ergahomines prodigalitatis, dicendo : Fi-

(W&WW

li, quid fecifti? quam curam tranftulifti ejus; qued

—

tibi commendavi ? tibi à me res tanti momenti

mij n

credita eft, u: judicare poffes homines, & offeafas

tuerciay

in me remittere: quamvis enim homo fis, filius

ts

tarnen míhi es naturalis; necerror in te, autinju«

moptinq

ftitia poteft cade;e:tu veró tantum fayes homi-

fiondoyots

nibus , ntfummam illam au&oritatem plena po-

[

te(tate ad alios tcanftuleris , qui & homines funt,

ial

& miferi , & peccatores ? Qnid autem fa&uri fünt

b hi, Sutrdo

judices cum reis, quos fnpplices videbunt, nifi

odl

quod vellent, übi in propria caufa concederetur?

'-vclutnumqum

Sed' quamvis hec noftro mote loquendo vera

at

liil (

- fint, inlncgotio' tamen falmis humana procur

x

?

TM

VCI)'L

be Penitept, Sacramento.

ial

427

dz, Pater & filius & Spiritus fan&us optimé con-

um

veniunt; hihilque ipfis nimium vidstur , modó

Hlna; ii

in

!

u7

fioítram cedat utilitatem.

Ex hec juftüm eft , ut in hujus frequentatione

Vil und

ULTA

Sacramenti , quid fit confefIio ; intelligamus: &

qualis fit mifericordia, quá ibi Deus nobifcum uti-

tl r

2 g ontnat

tur, quale bencficium , quo tam fuave & facile

remedium procurando nos obftringit, efficitque

tototom

ut malis maximis, peceatis Ícilicet , liberemur,

Mu n

hac , inquam , cenfideranda funt ut prati fimus;

n f

tantaque nos liberalitate dignos faciamus ; quem

ul

fra&um ex hifce confiderationibus, velim; omnes

Souy al

confequantur.

du rl

i, OU

$.

I11,

mj

aog od

"$ ft remedium confeffio-

Qaiw effcax U pore

us

aladd

ii

Iximus de facilitare confeffionis, nunc de cffi- Nullue

MMMW

cacia videamus. Non eft medicinain munpdo, pharma

€um hc

,tmm »

[quamvis omnes virtutes berbarum lapidimque

prodeft

vt

cognofceremus ea fagacitate , quá Adam & Salo-

. corpori,uk

"T

mon: ] quz tam citó omnem infirmitarem radici- animz

WWIW

tus expellit écorpore, quàm hecceleftis medicina Poeniten-

orsnesanimi zgritudines morbofque vel graviffi- !*

u

mos profligat, Volvatur aliquisad pedesSacerdo-

T

tis onuftas omni genere peccatorum & flagitiis

deteítandis: (irité confiterur nec fnaex parte po-

.WM'*

]RMSI(P

nit obicem, ut adíit fructus Sacramenti ; continuó

ubifinit Sacerdos : Ege te abfolyo, eodem inftanti

(Yrd

aQaW

fine ulla dilatione liber eft & immunis ab omni la-

;UOS foP'm

be, velat numquam peccaffet.

09 «

Do&trina et Catholica, receptaà Theologis,

gl

.determinata in. Conciliis Florentino & Triden-

T

d

tino,

—

P.

^

r

W,S»

424

Traifatus Y.. Cap, 1

*

f

Samf

tino, quód Ecclefiz Sacramenta contínent & cauz

"d

ymenti

P.

continent

fant gratiam , quam fignificant : in quo przcipué

j

w

m d

& caufànt

differuntà Sacramencis antiquis; quz licet figuifi-.

jri

gratiam. carencgtatíam, nom continebanr tamen, nec cau-

t

fabant : undede illorum precipuo, circumcifione.

videlicet, dicit A poftolus: 44ecepie brabam fig «

" eità

Kot. 4.

M&h'

num tircumtifronis, fggnaculum julitia fidei.Scd.

Ecclefiz Sacramenta cau(ant idem , quod fignifi-.

j st

gv

cant, adeó ut id quod (ignificant hec verba,Ego te

abfolvo, etíam operentur, & caufant in mente - il«

d

(

lamque veré abfolvant ob omni vinculo deli&o-

rum, Quamvis autem in modo caufandi gtati di-

gues OW

veríz fintTheologorum fencentiz.cogveniunt ta»

wl

men in hoc omnes tamquam in re fideicertiffima,

u

quód veré & realiter caufant & conferunt grati»

dj

a

am quam fignificant.Qancum veró ad modum id

(4l

Sunt caufa

declarandi, verior & conformior eft S. Scripturz,

& SS. Conciliis, quód Sacramenta caufaht grarie

phyfica

lyit n

granis,

am, ficut caufz reales & phyficz. (-ut vocant ) que

fericum

realiter & efficaciter expellunt peccatum, & gra-

tiam in anima preducunr virtute (upernaturali,ve«

t

lut inftrumenra potentiz divinz, atque Homani-

.

[

a

tatisChrifti,quam virtutem admiraturAuguftinus;

Mi

Amettidn

Muguf.. übiait : Quaeel[f iflayirtus aqua, quacorpustane

iract. 8c,

Qits €$ cor ablsit ? Ita, quemadmodum in lotiona

m

$n loan.o.

Compara-

panni, qui fordidus eft, lixivio ac (inigmatis pin-

pl $

tio.

guedine, omnes maculz eluuntut , quodque im-

Ts od

mundum erat & infe&um., purum nitidumque ef

m naina

Efficacia flicitur ; fimili modo, eademque proprietate &

"ii

verborum efficacia, hoc, quod dieit Sacerdos ,

Egote ab[ol-

teodlg

abíolutio- vo,

virtute (upernaturali & divina, guam illi Dewus

tttre n d

nis,

quós effe-

communicat, realiter & efficaciter , mira quadam

ax m)&f ts

Qu:iope. 9€€

ultaque ratione & veriffima , omnem aebfter-

cic-

DI T

reur, — git ?nimæ labem atque fecditatem, qua inf

Nl

bat;

]

mDe Penitent. Sacramenta,

429

me '

bat; quzque antéerat. deteftabilis, fit formofa &

Wi

mem

eafta, nivi(que inftar candidiffima: fitlibera nexa

Rlri;

i Wfü;m

peccatorum : homo veró qui mortuus erat pecca-

tis, vitam recuperat fpiritalem : amicus Dco effici-

dem

tur, quem vehemeriter offenderat: producitur in

mf/mäaä

anima gratia & caritas cum ceteris yirtutibus, &c

biufjjs

donisSpiritus fan&ti, quz fi antea habebatur , cu-

TW:qulgmh

mulatior fic, meritaetiam bonorum operum,quz

ltï:mb:,l;(;/:

percotam vitam fuerant acquifita;& amiffa pecca»

i hodj

to,reftaurantur atque refurgunt ; (ive integté, five

i d

in parte,fecundüm contritionem &difpofitionem

ii

pernitentis. Omnes hofce effe&us multoque plu-

0C

tes in inftanti mira officacia operatur Poenitentiz

tdicenin,

Sacramentum, Nunéintuere, anin mundo herba

nf

aliquaaut medicinatantz virtutis inveniatur?

odl

d p

CATU L.

n

De magnis commodis, qua ex bujus frequentá-

t i

tione Sacramenti na[imntur.

dl

d

Ertió diximusuutile effe r'emediuda,'qüqd fe-

cam confert Sacramentum Penírentiz , &

us

st

hoc przcipué mihi declarandum propotui, atque-

à me tantizftimatur;ut fieri non poffe judicem,ut

g

—

omnes utilitates, quas inde anima recipit,enarrari

poffint. Sufficiat feire, quóüd peccarum cüm fit

;&,humw

tés ira Deodeteftabilis, itanoxia homini, ( quippe

Wl?ïf

quod maximam in anima ftragem edat : ) ut nullis

dn.

p

u5

d

TM

verbis queat explicari ; nihilominus tamenfi fefe

homo difponit, facirque quod in fe cft eratia Dei

dmlwl.l/

nh&æmüJ

adjuvanre, ut digné recipiat Sacramentum Poeni-

tentiz , italiber ab omni damno peccati exfíftit,

at

qetiith

"i

utanima melids, quám ante lapfam; difponacur,

& convaleícat ; hiz autem nop attendimus habi-

k

[2

tuíin

T

n

430

Tratiatus V. Cap. Il.

Wabo l

tum & malam :nclinationem, qua peccando fz.

Mpmlm

piüis roborata eft ; & paulatim contrariarum adti-

Iu

bus virtutum debet fuperari ; verüm quoad gra-

T

fitét

tiam & caritatem reliquafque virtutes, ez confe-

Wba'l qm

runtur majori abundantia ; quàm priis habeban-

f Mu!

tur ; fimodó ex patte difpofitionis nihil defit.

Qw

ii

Porró reli&tisiis, qui mortalibus contaminan-

mwuüüm)l

tar, [ nam none(t quód his commoda propona-

AM;PW

mus, cüm neceffarió fe ad hoc Sacramentum de-

|

g m

beant confette, nifi peticlitari de falute velint:] lo-

gj

quamur cum Sacerdoribus : quippe ar&iffime

gurini g

obligamur , ne in tam hemili, mifero, acinfelice

flatu verfemur;ex altera veró partein veniales cul-

seimetolnt

pas fepiffime impingimus ; (ine quibus fragilis

iil

hujus vite curriculum non licet tranímittere.Sa-

v du

cerdotibus etenim maximos adferz fiu&us hujus

N

ii

frcguentatio Sacramenti.

yittil ('Vdi(l! 1

s. ll

pj

MWM du

arum egrimdiuumh medi-

Pæqiteptfg eff cun

€iná,

vt

p

Rimo.Penitentia eft medicina quzdam gene-

dionuiga

r

ralis pro qualibet animi egritudine,cumq; ipfs

f linent

variá laborermus, & facilé nobis offeratur reme-

damwylnts

dium, ftulti famus, qui hoc non utamut, inró ipju-

heidibw

riá auftorem officimus, qui id'in noftram contulit

Jf Nafl

Compa- ,

ratio,

fanitatem, Hoc ipfum exemplo clariffimo inno-

it u

teícit.Si princeps aliquis pradives,mi(erarusegro-

rfndicabaugom

tosfuz ditionis , omnes infumeret thefauros in

Yaecíni

compatatione pharmacorum , qnz graviffimos

Áltpompifi

queant morbos perfanare. eoque adhiberet medi-

'ï"liimdcplom

cos nobiliffimos : idque myropolíum ubi aliquot

vamde,

us

Wtb

?apis adotnaffet, juberet edici per curionem

Cl

Ul

De Penitent. Satramento,

4it

Q

omnes afflidi morbo ad palatium accurrerent:e(fa

li,

enim parata medicamina , quibus curentur ; illi

m';ynümqm?

veró non a'ftimanres regram liberalitatem tranfi-

TU tj

rent infpiciente Pripcipe, mortique mallenr infe-

iTb

liciter oceumbere , quam falütem petere digna-

LT

Id

tentur 5 elarum efb;illum iniquiffimo laturum ani-

p

mo rufticitatem imó ftultitiam fübditorurm; maxi-

ml p

meque indoliturum, fe tot fumptus, immenfa(que

Itv d

opes diffipaffe pro ingratis, Idem in noftro cafu

Quantum

ii

centingit, Impsndit Chriftus ingentes thelau-

impende-

iyciln

ros divinitatis fuz; ut generale remedium pto qua- rit Chri-

lrl

libet animi egritudine ananda inftitueret, idque us ip in-

ituenda

iiv

maximo fuo laboretrigintatrium annorum decur^ ft

ceniten«

t qift

fa. In vitz autem termino przcones emifit,quia- ü

a.

uanlnitee

tos emnces ad Ecclefiz cogerent myropolium ,

ut ibidem fanarentur ; quod ipíe à morte teítatus

lz fb

eft : Sicoportebar Chriffum pati, €$ vefmrgere à

LW'. "!'.( .

mertuis , €4 pradicari in nominevejus pemiteuti-

am. 4 vemiffionem peccatorum in omner geutes,

A« poft (ummaas calamirates, quas ipfe pertulit,

Wmhlll Id?

videt homines depreffos miferiá, qui loIa cemedii

petitione allevari poffant, nolint tamen vulnus in-

dicare, cujus aliquando putredíne moriantur. Me-

Conque-

d

ritu I'Ch.l'i;

s

ritó his indignetut Deus, merítà ingratos effe pro-

ftusde

clamet; dicetque : Ego dixi, i» vactium laboravi,

comemp s

T atl

tu Peeni«

fine cau[a €& vane fortitndinem meam con[um-

tentíz,

gt

pf- Nam fruftrà hoc remedium inventum eít pro

ap

u

m

iis, quinon recipiunr, autcerte male recipiupt ;

fmm*

vindicabo ergo me, & finamillosgrirudine mot-

bifque confumi , quandequidem medicamine fa-

T d

aili & promptiffimo uti nolint;apud hos nempe,ut

ny

pet laiam deplorat, vsinss €$ livor, & plaga ttt-

Jjsit t

t "

mens.non efl ciriumligataynec cnratamedicamis

d

»eynee fota ojeo, unda fint ait Dominus, pleni vul-

T

neribus,

"

! lh

i

j

mlszg

47*

Tracfatus W. Cap. II.-

neribus; doloribus pleni, pleni zgritudine, nullus

qt

venarma incidat, nullus medeatur afflidtis. Jufté nul-

i

rm?ucm

la erit excufatío peccatorum , cum medela fuerit

j n

facillima cenftituta, & improperabit illisChriftus:

jgpoii

.

Terern. $.. Numquid vefina non eff in Galaad, aut medicus

sls

sion efh ibi ? quare ergo uon eff obdutla eicatrix

;mllkï bibm

filia populi mei? Par rcfinam intelligit Gloffa bal-

ag

famü fivetheriacam, aut quodlibet aliud pro mor-

n ims:

bisgravioribus medicamen, Ià Galaad enim:mul.

mgxmc&ïxsq

tiplex erat medicina, maximüs medicorum numes

gt D

rus, qui facilt cutate poffent egrotos atque inde

gqatomiod

metaphoram defampfit pro egritudine fpiritali,

dicitque: N'wmquid medicina non efl in mea Ec-

ng;?;x'nfüiam J

elefra? aut medicus none[t ibi At cum cánta (it mule

m

titudo utriufque, eur non fanatur gens mea ele&ta,

cum acerbiffimo dolote torqueatur ?

angiiníu

sl

Patresmei, morbo fatis gravi omnes conflidta-

st i

mur. Peccatum martale przfentem anima: mor-

temadfert ; ab hoc plus quàm à mille mortibus

s atini

Venialia

Á

funt infir-

nos Deus tueatur, Venialia funt ejuímodi gri^

hod

gnitates

tudines, quz licer vitam non etipiant, fanitatem

i

animz,

tamren, va!c;udincrfx , vire(que adimunt : & ob-

Tor t

flant, quo minus anima proficiat & viribus confite

S

metur. Cüm remedia nobis fint prom

tiffimana-

qui C

t

acile incidi-

tiesadcil

limus efTe ín&rmi & debiles: fed (icut

ümaytinr

mus in lavia delicta, ita nos (epiüs

: facili medica-

alinadtad

minecüremus.

b

Dheim, d

Certum eft

, quo

dhomo in agonejcon&itutus/,

Mif D

Ticet defperent medici, & extrsma undtione mu-

SOQtD

nitusfit ; vita tamen adhuc fupgatur :fed quís vita

nmlingujnlslïll

illa contentus effet ; tam debili, tàm imbecilla;

quz jam pugnet cum morte ?,omnes fané optare-

AtQU; W

mus corporis fanitatem & vires non infirmas.

"W"! ij ?

"ii

um

o-

Cumque in hoc fimus cam diliggmcs,"ut non

L

De Pæniitmt.v&zammmta. PT

liimab omni mortali zgritudine liberemur, fed et-

n

b

iam ad primos dolores & füfpicione tantüm mor-

J fllmmod;lafæ

bi; ad medicos properemus ícifcitantes remedium

MTIR

prafentiffimum, ut corporis fanitas non violetur ;

Á ii

cur nonidem pro anima procuramus? Chriftus ad

Wf g.

hoc fe veniífeatferit : Egoveni, ut vitam babeant,

Jaat.Yo; :

zi Gof

- £$ abundantizs babeant , unde & eis praclara me-

dicamina delegavi.

t

!il'töudpmma,

d

* Etenim quamvis ad venialia curandaaliis etiam Ad tol2

lenda ve«

NY

. poffimus remediis uti ; Peenitentia tamen long? eft

nialia ma4

efficacior atque utilior. Porró inter ejus virtutes

ial

xiine Pa«

!

Ti i

haceft'omninó zftimanda , quód catera remedia,

nitentia

aimit

eii culpas auferant;gsatiam tamen non conferunt, conducit

TOE

necprahabitam augent. Sed Sacramentum Paeni--

tentie non tantüim perfe&e reatum tollit, verüta

mgcnsmmioil

z

etiam gratiam & augmentum gratiz largitut. Pra-

fe&to f ut corpus omninó convalefcat, praftitiora

ml

u m

medicamina veftigamus; cur nonad idem conni-

gt

timur , ut petfc&äm anima falutem coníequatur e:

$.

II.

J

fous , in quo animi macula

mw&w&

Panitentia ell

abluuntur.

W;&m

Ecundoó, Poenitentia eftfons, five ftagnum;

.WWWM

quod Chrittus f fanguine paravit, utin eo o-

vjl

nines animi maculz abluantur; Nimirum optat et«

p

j

iàm atq; etiam, mentes noftrze purz fint,& ab oms

u

niimmunditia alienz. Ita in Apocalyp(i Joannes:

- Dilexit nos , €$ lavit nos Apeccatis nollrzs in [ane Adpoect:

a

gnine [no. Porró quia tam facile homines fe flagi-

f;a,wm

uis contaminarent, voluit fapereffein Ecclefia lava-

T af

n

crum fanguinis fui, ut quotieícumq; vellent, in eo

n

j

n

lavarentur ; fic pollicitus erat perProphetam: Er4f 7,,j, (

d

g

".

füns patens domui David, €$ omnibus babitantibus

"

"Ti

WA U.

'fffv/alem in ablusionem peccatoristd menffr

[-

u Wf

()mf

.|

Tratlatus V. Cap, 17, ,

) pf

'434

"

Venialia

Omnes Sancti aflerunt veuialia effe lutiinftarg

inficiunt.

j

aut pulveris , five fuliginis , qua animas inquinat,

j

earümq; pulehritudinem , quá aliàs Deo & Ange-.

ol

95

pi?

qu()(ï

Compa-

lis (imt acceptz, deformat. At quis erit, qui faciena

ratio.

habens fordidam, pulvere oppletam & luto,ubi vi

Á

gelim

d SNW ul

derit fontem, felavare nolit ? Nec id tantiim defa-

cie verum eft, fed nec manus feedatas teleramus, &

p

hi

m,ulll

tales (i int, pudeteas educere , ne forte confpician-

tur ; idem detunica:imó marginem ipfüm fordere

g m

iniquum ducimus , porró fi ceni vel parum adhzz-

M, ün&mma

ferit, id excutere non tardamus. Sed enim cümani-

r

mus fordeat immunditiá, foníque pretiofus & per-

um m L

m

fpicuus nobis ad(it , cur non in illoabluimur , qui

co fine eft excitatus?

R

) ulwdmbw

Qmnet

Sordidos effe nosPropheta teftatur: Fa&z fums,

fordidi

v/l/l, ;lll/lljn

fuümus.

st iapmundi omnes nos & quafi paunu menflruata,

afnud

Ijeia 64.

univer[a juflstia m[tra. Mirabile eft , quodafferit.

[DWMWI; [./

etiam opera bona plane deficere;& pofita in fenten-

jon ettg

tia judicis aftimari inftar panni irnundi, infedti fan«.

iab

guine & mucore , ut naufeam excitare videantur.

w d

Si nobis oculos aperiret Deus, & lucis fue radio

g lt

illu&raret , quo penitiüs infpiceremus cogitationes

vrittzymm

noftras & defideria , quidquid loquimur , & quid-

r ts

quid operamur ; tunc aliquando intuentibus con«

u

ftaret, quàm fimus immundi. David fic illumita-

tus exclarnavit : Delséla quis intelligit ? ab occnltie

jfufqp:&wh

Atl

P/.ul. 18.

meis munda me ,& Joannes Apoftolus nos admo-.

)ttconftf[iedm,

a,Jdenn. 1.

net : $ dixerimus , quomiam peccatum non babe-

Aülterligy

suus s ipfcnos [educimus, 8 veritas in nobis nonefl ;

Ypttr A

ff autem confiteamur peccatano[tra, fidelis eff Deus

Bdu,

:

€$ juflus , ut remittat nobis peccata no[tra » & t«

Al

onundet &os ab omni smquitate.

n

M

Enimveró, quàm joftum eít, cüm

ficpiàis nosipe

Q5

fos maculamus, cium poffimus, fpiüs euun lave«

- InW2 .

I

De Penitent, Sdcrdm?nto.

435

tll

mur? potiffimüm , quando reeipiendus eft amator

l A

TMM

caftitatis , auctor munditiz, nunquid meritó fon»

temadeamus, & ipfi nosin balneo SanguinisChrie

l

Qf i

ftiexpurgemus? inquo càm maximá fuerimus lo«

"ub

ti adhuc tamen lotione indigemus ; unde S. Au-

Mianimdi

guftinus : Semper confitere , quia [emper habes, Augif.'

Xf

quid confitearis, difficile enim eff in hac Vita, ut fjc [uper

tüonfícn

bemomunudetur, ut nibilinveniat :n fe, quod conf- P fal. gg,

tiín frdan

teatur, Cüm Deus Moyfi praícriberet figuram ta-

3fcfpaumld!,g.

bernaculi, (an&uarii, omniumque eorum,quz pa-

linizai

rati deberent, interreliqua mandavit : Facze; €9 /g« Exos 2

Ti

£rum anentm cum bafi [ua ad lavandum , pone[gue.

od

illud in tabernaculum teflimonti C altare,C9 miffa

aqua lavabunt in ea Aavop. C8 filiiejus smanus [uas :

mf

ac pedes, quando ingreffuri funt tabernaculum,e4

unri

acce[furi

f

?

ial

st ad altare , t offerant in d tbymia-

7

ma Domtno,ne ferte moriantur.

ml

Hoc labrum erat expreffa figura. Sacramenti Labumie

:

al ii

ernacüg —

Penitentiz : undé & totüm ere conftabát , quod l

-

u

ut paretur , fundi debet ; vec enim alia ratione uti

ihgurá

Poeniten-

5,&WW

queas. Similiter , ut peccatorum remiffionem per d«

,

;mmüäuw

Parnitentiam operemur , neceffa eft cor notrum

WW*W

ferreum atque adamantinum mitigetur & lique-

mw NM'

fat amore divino per veram contritionem. spot-

)

"v

10 fufüm & conflatum fonat clariffime , ita poft

p

T d

contritionem & agnitionem fcelerurm confequi de-

us

mpud

t confeffio clara, diftincta, fincera & plana : fi-

" d

i

ne ulla excufatione aut diffimulatione.R e&£ autena

ii

pracipitur: Penes iliud tpter tabernaculum teffimas

um

ss $ altare , ut fcil. cümadaltare fan&tum obla-

tuti accedimus, primó fontem intrerhus fanguine,

Wh ,((W

Chrifti exundantem,in eoq; nos abluamus, ut qua

wwfv

J

amur.

j

v

decet üna';imonia & puritate cocleftia oxdi

i

p

e2z

$. UL

L

n

436

"ratlatus F. Cap. L.

j

j

j

III.

g

$.

!

- Pounitentia el! avca , quá omues Chriflithe-

g*

J:,DW

r

fauri continentur.

d

"Ertió , Peenitentia eft arca, in qua omnesthe-

fauros Chriftus depofuit,omnes divitias,opes,

f;m&ü"älï [ fl l

pretium denique , quod pro noftra redemptione

gt n

;perfolvit, hac omnibusaperta eft , exqua (ibifü-

m

"mantaffatim , und£ zs alienum queant diffolvere,.

g ) ülm Cmm

S:t aliquisnon folvendo , cui offerantur immenfe *

ij r

opes , quibus fe liberare poffit: ille veró paulatim

dv

an n

fummolabore peraffcsid conetur efficere, quia ci-

dimyrictorum

ftamaperire nolit : 'nonnc hic fui impos & ftultus

Á

videretur?

ss u

Omnet

* Iisomnesad(tringimur debitis , quibus opus &

magälpümml

dcbitores |3boreft;ut fatisfacere poffimus. At omiffis anti-

dantngt inff

fimus, quis, ( quz etiam ignoramus, utrüm foluta fint, fü--

marm u

fpicari autem licet nobis multum defecille ) de his*

spandx t

loquamur,quz quotidie peccando contrahimusjin

d p!umm

Prov.z4- quz & jufti de die fepius labantur , tefte Sapiente:

it,zim,müpcrnasr;

Sepriet inimmo Apoftolus, quamvis ):ecepiiï'et SpititumS.&

m n

in die ca.

confirmatus effet in gratia; afferit : /n »olrzs offen-

nclnga,

dit juftüs.

lacob,2-

dimus omnes ; unde optimus magifter fapientiffime

j

Mattib. 6 , infüituit,

quotidiä precaremur : Digstre pobis de-

Quamvis fita nofira. Etfi vero delictailla leviffima videan-

J w

minima

tür, nonid tamenfic zftimandum eft;quin pra no-

xv

fint pecca.

ta,faculta-

ftris F/acultatibus grandia fint & exceffiva. Ita S.

as

téro no

Hieronym. Pro minima culpa totus mundus [atie-

T lom(o

firam (ü-. facerenon po[fet, nifr Deus pro fua mifericordiadi-

*s nl

Pemnt. ,

waretur igno[cere , &S. Abbas Agathon : $/Deus

Hieronn

"i,

tégula

mobás imputaret diflrattiones cordis , $ uegligen-

"R

tiasy quas in ovationibus no[fIrzs , €4 Officia divino

Jus.

3 ftfüäm*aca'

Agathon. incurrimus , [aloie(fe non po[[emus.

Quapropter

V r Qu

snvitis — & David precatus eft : /Voz stres 12 judiium eum.

PP.

TLT

Wtl

i?mlus: /'ll/(/A

fervo moi qHid non (y&fcqh:w in eon[pe

9nenis

z

Ml

wH

De Penitent. Sacramenteo.

"

,"M

l

! 4

, s Vivens , & inalio Plalmo : Sz gzsquitates ob-

Pfal. 14.2.

hh

Pfal. 129»

'

fervaveris Domine, Domtse quis [uflinebiz. Yem

ii

Md

Propheta Job : Vere fcto , quod non inffificetur ba-

10509- ;

mo compo[itus Deo ; fj voluerit contendere cum ev,

ii

mon poterit re[pondere ebtunum pro snille.

Atdttrn

i

A

Graviores itaque fünt culpz , in quas quotidi

"Ut oj

incidimus , quàm facultates quibus, prediti fümus

?ïïi;filö!sg

à natura ; valor enim omnis orerum noftrorurà

A mv

inftar nihili eft, ut fatisfacere poíffimus. Atmagna

u1

eít (tultitia, nos velle debicis obftringi, aut certe per

"u

moram diuturnam períolvere, cüm nobis pateat

mkä;eff.s

thefaurus meritorum Chrifti , lqui fine certo limite

in Peenitentiz Sacramento applicatur : fed quantó

x t

N

ha

"

magis ipfi ceperimus, tantó plus nobis obtinget, id

n

A UC

H

eft, conformiter ad contritionem & execrationem

u

Ti

peccatorum, propofitum melioris vitz , & defide-

u

rium placendi Dei ; conformiter , inquam, ad has

v

irtiWi]

dilpofitiones plus minüíve ex thefauro illo potie-

gt

a.

mur, adeó , ut fi per nosnon fteterit, tantüm inde

u

'fimus percepturi, quo vel graviiïixno nos onere de-

1. bitorum folvamus.

Y

mxä&ïüil?m

$. IV.

W:D*IW

n dl

Penitentia eff conclave , in quoanima pelcherri-

us vellibus adorzatur.

g

ii

DRatereà , licet fupradictz rationes nuilæ efï&nf,

J mw

nec homo fübjectus effet morbis, nulla.labe in-

fe&us , nullius zre obftri&us , (i tamen convenire

j

j

s

principem deberet, & male ac fordide induto offe-

n

rentur pretiofa veftimenta , quibus induatur: . ille

d W"S

W,fmet"

veró recufaret accipere,, nunquid infipiens dice-

retur? Igitur : Quartó, Poenitentia eft conclave,

! Mf'ar'"äf

inquoanimapulcherrimis veftibus adornatur : un-

N LU

d& Apoftolus : Jedpimini Domizuw ] ESU 14 Romnais.

W;;M /

Chris

L

ynm

P.

"Tratfatis P. Cap. 11.

T

p

Qui 1:88 (57/0u,id eft, meritiscjuídem. Er Dominusper

contte-

j

-Ifaiamloquens cum anima , meritorumque recen-

L

Ü

tur, Chri

WJ

u

fto & ejus.

fens amplitudinem digito conte(tatus, ait : /;vo ego

Srt

meritisine diest Doninus , quía omnibus bis veluternamento.

duitur,

Wmmw

vefeievia, Ed circumdabss tibi eos qna]? (pon[a.. Ni-

J/5ià 49. mirum ponfa fi pauper eft , die nuptiarum, fordi-

gwnflmm

mül&-ü

das veítes, quibusinduitur , deponit , atquealienas

- fumit mutuo, ut faltem , qua ratione poteft, ador-

-a)tümmu l

ia

netur: Át, quamimprudcntcrföxdidi, uttracte-

mus cum Deo, accedimus, cüm alienis fumptibus

qup

g

poffimus optime exornari ? in Sacramento enim

Donitentiz tiobis offeruntür ornamenta ditiffima:

ii )

d

Muguf. — utteftatur S. Auguft. füper hac verba P(al. Coz-

fuper

feffio C pulchritudo in confpeéln ejus, fic nempe

MWW; D

ninpili

[al. 95« commentatur: Pulchritndinem amas? vis e[fé put-

£her ? confitere : non dixw, Pulchritudo €8 confe[-

i, a

giannt

fio, fed Confe[fia & pulchritudo. Fardare tepotuifli:

formolum te facere per teipfum non potes, [ed confi-

tb

1

m'

tentur bonaines peccata [na, vomunt mala que avi-

dà voraverunt , uon redeunt ad vomitum [uum, fi-

eut canis , C [ic ex confe[fione [equitur pulchritue . Mi

do i» confpetlu ejus , [anttitas $ magusGcentiain

tl

n

fantiificatione ejus.

!

Ille ergo qui fefe, cirm invitatus fit 3Deo ad con-

as d

ftgetat

. vivium regale , deprehendit fordide vilibufg; indu-

tum ; habet, fi velit , unde fe veítiat in Sacramento

. Ti

Matib.zz. Poenitentiz, ne fort & ipfi dicatur : Z4mice; quo-

Apnttxat

modo bsc intra(Hi non babens veftemnuptialem?

lzioly

Jlleveró, qui fe exiftimat vefte caritatis ornatum,

fibet qu

omnemque pofüuit operam,ut aífidua oratione vir-

fütmuntrdy

tutifque exercitio mentem expoliret ; plus ati-

fand, d

mare debet Sacramentum Pornitentie : quod; u

tj funt,a'm

divitias & ornamenta reperit , omnia fackt cumu-

Bu d

latiora: gtatia enim cacenti datur , habentis auge-

3 C |

L

i hi

d N

DE Pesitept. Sacramenteo,

4i9

$ir, quantoque majoreft abundantia, tántó ma-

Mom

juscrcmcntum advenit: unde confeciucntcr cum:

QWM;JX h

roportione , tantó uberior eft fru&usin fumptio-

P

ne San&iffimi Sacramenti, qui minor eft, f Po--

Af

nitentiz Sacramentum non praceflit.

"um d

Huicconformiter loquendo , qui fead Miffam

Qu

arum fentit effe, difpofitum ; confiteatur:nam vir-

TM

tute Sacramenti füppletur defe&tus , qui autemin

Ts d

feamorem quemdam fentit efferveícere, animique

x

fandtam compofitionem deprehendit ; optime £a-

14: D

ciet confitendo , ut rectz affe&tionis augmentum .

fs

confequatur. Denique , qui recipit Sacramentum

lario

Ponisentiz,modo ex füa ipfe parte impedimentum

mj i

non ponat, fupra omnem difpofitionem & omme

vitónuu d)

metitum;quod diligentià acquirit;datur ei ex epere

n ibai!i

eperato, virtute propria Sacramenti , gratiz novus

i t

gradus, qui eminenter omnes mundi opes exfupe-

n

rat : nam gratiz cuilibet gradui , faus gloriz corred-

ii

pondet.

V

gl

De aliis cogsupdi: /ingt;lat;'m, qua ex confe[fione

i

yiutw

venialium eem[equuntur.

T )Rater rationes dictas, aliz fünt magis parti-

od

Wid

j

eulares , ob quas plurimüm refert Peenitendz

u

frequentare Sacramentum.

d

Primo,obcen(üras,qua aut imprudenter,aut þer

L

i yies

z

ignorantiam craffam incurrimus: quibuícum cele-

H

brare admodum peticulofam eft, pro hisenim non

"

füfficit contritio, fed opus cft abfolutione, que

qui

communiter datur ante abíolutionem peccatorum,

d

II.

Secundó, ob peccata , qua fort? gravia com-

ia

miífa fünt, À nobis tamen. non ita aftimantur

u

ignorantià culpabili : unde frec de illis tanta con-

T d

tritio excitatur , quz remittuntur virtute Sacra-

menti,

4miP

2n

"d !

440

Tratfatus Y., Cap; If.

s,üOi

menti , fuperque ifta cadit abíolutio Sacramenta-

H

, QAs&«wmoh

lis, dummodo ex malitia non omittantur-

IH.

Ms?amc

Tertió , propter examen quotidianum con.

;

Y

fci

entiz : quo rati

o fubducenda eft talis, ut fatis-

"

qm,& qam

fiat debitis fine ulla dilatione.

h

IV.

Quartó, quiafepiüs confitendo conícientia fit

7

religiofa , & à levioribus etiam declinat, quod ad

perfectionem valde conducit, modó abfint fctu-

CA

puli impertinentes, fiátque amore Dei, cum pro-

giivd D

pofito evitandiea , qua vel minimüm poffent of

[ Mumüi! W

fendere. Sicut & contrà , càm raró confitemur,

a C"W

confcientia laxa efficitur, nec aliqua tenemut re-

ht

ligione , rifi in criminibus manifeftis : & modb

peccata mortalia non inquierent , cetera non vif

dentur confitenda.

v.

Quintó , quiaper.crebram cxohïologelïm' hu-

hr mná d

militas exercetur, cüm ob leviffimos defectus quo-

a p gt

eind r

tidie indolemus , qui eft actus valde meritorius,

inquo homo agnoícit, quanta habeat veneratio-

i n

ne Salvatorem , nam idciteó pedibus Sacerdotis

atiandd

advolvitur , & intimaconícientie , ominium cogi-

nsgrar

tationum factorumque apetit , po&ulatque humi-

yett, u

liter abíolitionem .delidtorum, quia illum mini-

ETNT

ftrum eífe Chritti agnofícit,

yttmnerm

VI.

Sexto, ut dierum £iat collatio: qua ihnotcfcit,

od

i aoms

quantus fit profectus , aut quantum in virtute per-

ul

datut , tum etiam propter confufionem ; quáaffi-

citur homo , dum advertit fetotiesin idem reci-

tl

dillé: peccatum: videt enim fe , quod heti confe-

Wtbf

»

fus eft, hodie coufiteri debete.

-'Fmdffif)quoiiä

VII.

Septimó & poftremo , ob reverentiam quz hic

t

oftenditur erga Sandtilfimum Sacramenturn alta«

Vititrgi

ris , ad quod veretur homo accedere

. fmc præyia

7) mw/ï)

difpofinone a.ltcrip's' Sacramenti,

L

: Hac,

l

l, GM

De Penitent. Sacramento,

431

MW()

Ti

Heac, quz diximus, nocent illi; qui confcientias

1]

habent planas & compofitas: nam qui fcrupulofi

N qn

müllmg )

Qu

funt, regulis magis particularibus indigent: & Íz-

&i ij

"h

piüs abeo, qued vitam confert , debent abftine-

hM

re, quia illud ipfm propter fcrupulos majori fit

r

detrimento.

"N

,

T q»'lw.

Tk mff'('l'f

Qupu TT Hnm-

EM

- De«ontritiose £9 dolore, quo confitenda [unt pecca-

7'2'5'1*!

ui,

z4, quamvis venialia: €$ deobligatione, quá te-

T,

nentur Confe[[arii advertere, quomodo admt-

Pa

ni[lrent Sacramentum.

M m

5: L

ha SIcui nonnulla.diximus de varia «tilitate,

nv

quam. parit frequentatio Paenitentiz , ita ad-

s"yïv;ï&mm

vertendum elt, ut fructus obveniat, eà, qua par eft,

LLX

- difpo(itione Sacramentum . recipiatur , illa enim

Y

i

deficiente forfitan contingeret, ut non tantüm nul-

r n

lautilitas (équeretur , fed & grave nobis.damnum

obveniret , quodtantó effet majus, quantó in ma-

m,?m;æu

teria magis facra , & ad altiorem finem noftrum-

queemolumentum inftituta.

DA

Pro hoc cavendum eft, ne con

feíIio àut celebra- 'Confemo

1 ;&m-.qæ'az

nonfit ex

tioMi(L convertaturin curfüum communem; & in

confuetus

d

d

confüetudinem ficcam &languidam;fine affectu & a.

. - ulla confideratione , atque homo fit bovis inftar,

ämm ilkm?:

quazterendo frumentum it &redit eodem,íola con-

yeat,

fuetudihe, quod iuit Ofeas: Epbraim vitaladaEia Ofea ro-

u

diligere trituram,aut velutJeremias: /Vullus eff us Ierem. 8

"

agat penttentiam depeccato [unydicens: -Qxfid fz-

[inni

citoymes conuer [i [ant ad cuv[um [uum , quafie-

omOW"'

quns impetu vadeus ad pralium.,

um

Ee ,

Juttum

j

"

44*

Tratfatus V Cap. III.

yl

j

r ld

Juftum eft, Patres, confideremus , quid fit eonz

W

fiteri peccata & abfolvi de illis, confiderat& con.

^

fiteamur.zftimando quid fit peccatum, licet tan«

tàm minima culpa venialis occurrat , quam füffi-

L

k

cit dicere, eíle invifam Deo , inanima maculo-

WMW

fam, quz ex hac fceda appareat & immunda, nec

pro parvo reatuille putandus eft, ob quem Deus

WI

WWO

animam in gratia exfiftentem , quaque in eloria

futura eft aïiquando, horrendis Purgatorii flam-

j

mis addicit.

mu"*&""

* Slenislia

3 nobis, ut

Expendamus hac peccata venialia , non lance

GSan&is

publica & communi : quippe illa in foro mundi

zíimen: hihilgravant nec zftimantur , cüm (int sendaces

Wt at

tur.

filis bominum in [Lateris , (ed examinemus lance

hf

Ffalm, 6v vera. (aptuatii , quá ufi funt San&i & viri illu-

f ag

ii v

ftres, quideczlo lucem acceperunt , ut diícerne-.

tent peccati gravitatem. Hi amariffime flebant

Nlem,ail

ob culpas nonnullas, quz nobis levicule viden-

1 has

tur, cujus ratioeft, quia norant quid fit divinam

Vg d

offendere Majeftatem; ficut. ver? difplicet & of-

a

fendit quzlibet culpa venialis. Porró omiffis aliis

i

exemplis, qua de hoc in vitis Santorum copio-

tth danuti

st fcriburitur, quisnon miretur legendo Confef-

Wa

fionesS. Auguftini, qui ea nonnumquam ponde-

kimx Y W

tat maxime , quz nobis ridicula videntur ? Tribus

vtl

ant quatuor capitulis exageerat , quód puer non.

i ol

nulla pyraex hortoalieno furatus fit. Item , quód

cli(trr[zngm

delectatus fit aliquando, càm canis leporem infe-

Qurd, i

queretur : quodque accumbens menfz nefcierit

ts r r

uantum fatis effet ad fuftentationem , ut liberiüs

í

lr n

umere aliquid poffzt, pro fedando appetitu : quód

üpimg, Ín

mortua parente graviter indoluerit : fimilelque

thqm [

enarrat culpas, & cum dolote fatetur:73 feis , Do»

ïthllatidjc h

8u146, de bac ve gemium cordis mei, €$ flugien ocu-

lorara

N f

M

i

De Penitent. Sacramento.

443

Wgü

s

TYorum mesrum. At evidens eft Auguftinum non fü-

T.

U

iffe pufillanimem fcrapulifve obnoxium, féd ma-

X

L

o animo, magno intelle&u preditum virum.

) Mz

T

Sed lux Spiritus fancti offundebatur animo , qua

(v

nmmm

€ognofcebar quid fit Deum offendere, culpa vel

Ninpi

Jl,cr

leviffima; ipíe quoque amor czleftis tantum exci-

Dl .,qm &

tabat dolorem.

"gt

Sanctus veró Hieronymus:Cios iratus fuero aut

i m

lg.

pme notiurnum phanta[ma delu[evit , ecclefiam ine

irare non audeo, ita amimo QÓ corpore co u:rcwf[ca.

TM n

5.' Ii'

MT.UR

M&;m

Ert? conteri debemus , quod tetíes Dei Periculo,

iri bt

C

offendimus Majeftatem , ad cujus

amorem (um eft

TT 71

Íumus, Du. Venialia

& obfequium tot meritis obftricti

nihil zfti«

um r

ti & ferrei nolimus elfe ; quia in fümmo peri-

fnarc.

s at

culo verfamur , cüm vulnera & miorbos pati-

ul

muür , & negligimus medicinam, càm afpero cal-

m gt

lo auimus ebducitur, ne impetus. ferientis au-

a Wm-i

diatur.

ATT

Quz fpes de hoc homine haberi poffet , qui Compa:

a d

tam foret adamantinus , ut quamvis lancem mul. ratio,

T

tis plagis conficeretur; nullum oftenderet figpum

4oloris, ne quidem lzfionis ? Sidicant non effe

:

s

vulnera ad mortem, fed tantüm punctiones quaf-

W,(&d:

dam, quz illicó (anantur ; refpondeo eas faltem

u

elicere fanguinem , doloremque adferre fauciato.

DMOL

g52

Quinilli, quifano corpore ita pungeretür , gemi-

tus forte & lachrymee excuterentur. Teitur fic ob-

T dl

"

dureícere , cüm fpiritali aliquo vulnere etiam levi

affligimur, fignum eft torpere (tudium: vircutis,

r poit

Jf

mentemque ita effe imbecillam , ut difcrimen fit,

ne quotidie in pejus degcncremus, atque ex te-

ndöwma

pidis omnino &igidi reddamur

, quod minapur

gt

SPiritus

v d

j

" s

n

Tracfatus Y Ca '.VIH.. v

g

y

WF

Ax

Eecli, 19. $

piricus fantus : Qui fPermir modica, paulatim deg

T

mmjüü

U

Ecclef.7.

m

cidet. Yemt Quitimet Deum , nibil neg ligit.

"

Notabiliseft doCtrina Concilii Tridentini, circa

9

;m(inCOW

hoc, quod tra&tamus , dicit enim affignando diffe-

fo[ät

g

Seff.14.c.; Eentiam inter duo z 4/u5 eff bapti(mzi, CÀ alius Par-.

T

gynsii

nitentia frullus ; per. bapti[rmum enim Chriflum

^i

dnduentes, woua prorfus in vll efficimur creatura.,

,L;iazCthï]mo

! qlenam CÓ integram peccatorum omnium vemi[fio-

uetm con[equentes .ad quam tamemnouttatemt3 ia-

B) mka D

:QND&WPGW

Paniten- regritatem, per Sacramentum Ponitentia, [ine no-

tia e(t ba«

i

gieigtun

tifmus

JPris magnts fletibus 8 laboribus, dívina td exigen-

gt

j

a

borio-

te ju|Fitiay pervenire non pifumus. . Acqueita, ubi

fus.

confitemur (ine gemitu & dolore neceflario;nullus

Bu ptmiüï

e(t fructus Sacramenti,

ais

$$ Bern.

dontm t

Meritó afferit S. Bernardus , quód coufeffio f'ä- j

Jferen. de

'&a ore, non corde, fictaeft. Unde Saul, dþ;zmviS

2 m,?B ul

B. Andr

m d

"A poff.

ii(dem verbis , quibus David; peccatum füum con-

Confeffio

am f lm

fiteretur, nihil obtinuit, quia nonrefpondebataffe-

fine dolo- óus cordis. Similiter cüm fit fine dolore confeffio,.

nl qul

tefida. — acine propofito melioris vit , refpectu illorum

;oïfem:Frm m

nlb nl

criminum,quz confiteris,confeffio fi&ta e(t &zqua-

. fidelufarià, adeó ut, fi omnia peccata fic confitere-

inugeri s

re, facrilegii reus effes.

)

;iui'.lmfimmy

A

Quid magis- ridiculum , atque alienum À ra-

tione dici potet , quàm : Accuío me dehis |

& illis peccatis, càüm nullus fit dolor , nullum

; i G

propofitum corrigendi? & prater irreverentiam,

hlitgg

quz Deo fic exhiberetur, injuria fieret judici, cui

talisfe fteciífet: hic enim fidem habens verbis fe-

fenitntg n

ipfütn amaré accufantis & proponentis meliorem.

tll qg

vitam, fruftrà abíolveret de peccatis. Profecto

MO g

dolendum elfet , ( de ejufmodi hoc Apottoli veri«

Vuni ünfcfüj

z, Petr,2. ficaretur : Contigit illzs illud veri prouerbti: Cans

nj

&

teyer fits ad [unpa vomitum , €$ [us lotain -'Wl"':' m

[

i

CIN

l

. De Peuitent. Sacramento.

44f

Mu

fl

broluti. 'Türpecft canem evomere , quod gravat

ml "Ml(

in ventre, iterumque à vomitü properare ad vef-

Rl

B

M

cendum. Ácidem Faciunt,qui peccata,quia gravant

lii

animam , evomuntin confefIione , & rurfusad li-

u7

bidinem feruntur & fordes peccati;fic in volutabro

"Fitu(wn

füs quantó fe magis abluit , tantó magisinquinatur.

u

Avertat per infinitam bonitatem fuam Deus, ne

'?"'*"wgï

ulliaccidat Chriftiano, nedum Sacerdoti ( quiad

Mi

!

virtutem maxime obligatur ) ut, cüm fead lava-

'2hls

u

erum confert Posnitentiz , fordidior indeemergat,

C( M Fm l'**ï*'

id fane fieri poteft fzepiüs, ni

dio accedamus.

Q cum diligentia & ftu-

-

1

wj

ii

lezi

Sacra«

Ne permittac Deus,; eó ptoccdamus audaciz,

ut Sanctiffimis Sacramentis. debitum negemus

.mentis

non de*

honorem reverentiamque. Etenim certa hac eft

i ^"31:0:æ53

ferre , eft

&l

m

ratio , qua rupis inftar faxeus reddatur animus,

via ad ob»

AT

cum mala confuetudine depravati vitiorum gra-

ftinationé.

h.

vitatem fentire nolumus , & os impudens trga

"

Deum habemus, quod per Ieremiam Dominus

DAW

D

r t

a

ám roperat ; Frozs szulieris meretriezs fatbaefl Torem, g.

-

tibi , noluiflt erube[cere. INe fimus umquam tam

)

"U

mifera atqueinfelici conditione, ut nobis conveni-.

u

W

ais

at illud : /mpéns czzm $v profimdum peccatorum ve-. Prov,is:

duerit, Coutemnit,

j

i

i

w

a

)

$. I1I.

n

Atres Confeífarii memores fint magnà Íé Admo.

3

m5

P

in his teneri obligatione juvandi eos, quiad nertor

pdgnitemiæ Sacramentum accedunt; & intuean- Confeffg-

,

j

Yil,

"n

tur diligenter , num inillis par fit difpofitio , quá

ii

n

Íru&us Sacramenti non impediatur. O quàm

"

mb n

fttictam à Confeflario rationem exiget Salvator,

t d M

qui tantam deeo fiduciam concepit , ut credat il-

JIMW f'æ

li animas, quas proprio Deus fanguine redemit;.

A* ,

ml

heno;

n

"Y

It

4

446

qrallatus V. &ap. 1y.

:ïagwl

n

honotéim füum , facultatés commendet , quzfto«

j

zem coele(tis conftitaat thefauri, velitque, ut ad

f

iil

huncanimz divertant , à quo juventur auxillo, at-

FOUf

m

ue ad falutem erudiantur, qui feria eas reprehen-

vinn.

!

one vitiis avocet , ad virtutis amotem accendat,

s

quam ftrictam exaggerationem Salvator , fi in his

gmn&iüontsï

inertem & defidem reprehcndcrit ! Meritó dicet:

.;Plömac) L

xech, 3. Sanguinem ejus de manutta regniram , quamvis

-il. 'saliqüoll,

idtantim, quod conveniebat , omiferit admone-

jj ]

€oncl. rte,ut expreíse Concilium Trideniinum : Debes

Irid.S-;l.' ?

rgo Sacerdotes Domimi , quantum [pirítm C9 pru-

wam D

14. 6 8

MT

sentia [ugge[Jerst , pro quaiitate eriminum , C8

v

paenitentium faenltete , [alutaves C$ comvenientes

JatisfHiones snjungere : ne , fiforte peccatis con-

m&lhm) QW

tasibca

niveant , €$ indulgentits ac remilJ[i5is cum peni-

vla a t

tentibus agant , alieuorum peccatorum participe

ldl «t

efficsastur.

Cumque hoc negotium fit maximi momenti ,

at d t

sl m

fubjungam nennulla pro ufu Sacramenti Peeni-

n pl

tentiz , qua procul dubio utilitatem adferent liis ,

qui illud frequentant, quorumin numero maxime

xj d

funt Sacerdotes.

ic,mmakw

d

CAPUT IV.

G2 gt

ag

De Cox/'oj]ïanc, €9 modo peccata 0rdiuarid

copfitendi.

It n

M "'mqu[ï

K UANDOQUIDEM Peenitentig Sacromene

t ii

d.

mentum neceffarium omninó fit pro vite mo-

rumque turpitudine abneganda , & ut digné

Sancliffimi Áltaris Sacramentur recipiatur : fi hi,

qui frequentant quotidi? , non lpercipiunt fru-

étus debitos ; certiffimum eft hoc procedere,

quód fine convenienü dilpofitione confiteantur,

1Ve

^ i

De Penitent. Sacramenta,

447

WW

"U fiveid fiatex ignorantia , quá nefciunt peccata di-

g

m

cernere, [ ut contingit in mults, qui timoreDei

r

ducuntür , & quamvisfeadvertant laxe fatis & ne-

EF&WW

gligenter vivere, dummodó à gravioribus pecca-

!VQWW

tis abítineant , nefciunt confiteri venialia, immó

mm(; Í li

1

non vident quid confiteantur | five quia in eonfef-

T lii

fiene multas conditiones neceffarias , at debité fiat;

I g

omittunt. Proinde, ut hi & illi juventur , Memo-

mm

ziale cum fignis aliquot fübjiciemus.

32 d M

Sed advertendum primoó, quód hoc Memo-

s

rale peccatorum non fit tam copiofam, ficut

Wa !

Summifte tradunt, & alii, qui ex propofito de

Jf

hectractant : hicenim folüm intendimus metho-

!u f

dum prefcribere , quafe facile poffint examinarc

& confiteri de culpis ordinariss illi, qui quotidie

jwjrp

n

aut altem crebró confitentur , eamque metho-

dum ad aliqualem ordinem reducemus, ut me-

framanot

moria juvetur: nam ut confeffio generalis infti-

T d

cuatur, alii libri farit accommodati, ex quibus

qui voluerit, proficiet.

nïmämï'm:

gharotu

Secundó advertendum , non poni hoc Me-

moriale, utomnia , que in illo continentur , tali

tatione quis confiteatur, quippe hoc neque ne-

MU

eeffarium , neque conveniens eít, fed tantàm dif-

currat per fingula, in quibus Ízpiüs delinquit ;

d

& ut quilibet, cürn excutit conícientiam , me«

j

mor fit eorum, qua commific , deque his con-

fiteatut omittendo eeterà, quorum tuhc reus

V

j ss

i

Ron eít, |

MW

p

ld IW

E

j PT

j 57

'-

th

MEM

j

9 [448 ]6

i*' WW' |

"ä(:-ä:*- -ägæ F ää.æ—- -æä.æ- ämm)gm'iml

MEMORIALE ET FORMA 5*

CONEITENDI PECCATA, IN QUJAE

/ üj,mmm:

COMMUNITER LABUNTUR S$A-

pi

um

cerdotes , & illi, qui fzpiüs

P&Pmm

' confitentur.

1

Rimó'íe accufét de defe&tu difpofitionis,

l li "

quam habettam ut confiteatur,quàm ut cele-

P

fje, qi

bret, & poterit dicere hoc modo: Accufo me,

|

puomni Y

quöd ad digné recipiendum fancta Sacramenta de-

aimotit

bitam dilizentiam nonadhibui. Quód careo dolo-

A p !

re & contritione peccatorum , & propofito firmo.

du b

acftabili melioris vite, prout dignitas hujus Sacra-

yrptini

menti requirit, necad celebrandum , quà decebat

J

.

foupina

affe&tione, me pra paravi.

b

u ia r

Accufo me , quo

d communiter recipio

hæ&

a, ts

Sacramenta, cum prafato defe&u : & de omni-

A:

bus defectibus , quosin confe

commifi.

Hïioniþus antea&isf

b qet

ghagd

Hic dici debet, fi in patticulari occurrat ali-

J

M

d v

a

quis defe&us, quem in confeffione vel in Mifsá

k

1. 0

commifiti : ut i alíquod omiferis peccatum, quod

1

UT

confitendum erat , aut fueris aliqua confeffus fine

Chif [pM, (

contritione aut propofïto emendanti : aut fi in

h ity,

Mitfa particularitet deliqueris in attentione , cz«

htgistm

remoniis , & réverentia, admittendo/profanas Cco-

gitationes , & hujufmodi res vanas & impertinen-

. ficulmm,qmm [

tes. Si à Mife oblatione copntinuó diftra&tiones

od r

d l

admiferis , nec quá par erat , devotione & affectu

gratias Deo egeris , neque animi tranquillitatem

Vatfoo vt

conatus fueris confervare.

m

uód relapíus fueris

in culpgs, de quibus alidseras confeffus: & gene-

l(fcrc' "p

ratim, parvam te diligclïpiam pofuifle, ut vitam ad-

melio-

&km dimum |

fl

Y

)

»

H

H

"n

De Pemitent. Saeramenpto.

4549

|

N

meliorem fmgcm converteres, & mores inc

om-

TR

l

D.'

pofitosimmurares, Hoc

TA N

quoad pr:gamBulum ffu

s

prafationem.

UT

'Poftmodüm examen con

fcientiæ, ut memotia

NI

)

juvetur, ad tría puncta reduci poteft: ad id quod

Deo, quod proximo, & fibi ipfi debetur.

A

t o

In bis, qua Deo debentur.

ID

atj

Cufo me, quàd in Déi amore defeci: neg

D trg

| prz omnibus illum amavi, quód in cteatu-

risanimum habui & cogitationes defixas.Non de-

0

fidero, ut par eft, placere Deo, ejufque complere

d

voluntatem. Ea, quz ad obíequium ejus fpecta-

T2 us

bant ; potiüs confuetudine aut neceffitate , quàm

affe&u erga illuma aut caritate perfeci, Nulla fe-

"

J

récura incubui, ut Deum mihifemper ob oculos

ponerem , inque ejus ambularem confpe&u, fed

7 m;&äm

&b hoc fzpiüs mentem cogitationemque averti:

Bsl

Infpiratíonibus , quz meà vitio ad virtutem ref^

que Deo acceptas vocabant, non attendi. Ín

d

d

M

il

mültislibidinem magis & voluntatem propriam

a,

fecutus fum , q'uäm dictamen rationis internz.

Omnia quz ad cultum divinum & obíequium

[

Chrifti fpectabant, negligenter multifque defe&ti-

[(mü ."LGL

bus implevi.

j

In fingulis horum explicare debes culpam pat«

[ur.

Jv

ticularem, quam contraxifti, Prafertim, quód ins,

" qilf

fpirationibus & dictamini rationis interno.non

À

tefpondifti; hoc enim peccatum fpiritale eft, at-

que animo valdé perniciofum , nec cognofcitur

W

facilé , multumque Dominus offenditur, fine ali-

png

j

Titt

u

)

qua feré cognitione peccati ; nifi diligentcr at«

[

tendas.

2

Ofücium divinum petíolvi modica cum attene

qui^

1

F

uone

[

j ?

j It

n

$60

qratdiatus .Y Caï. IF.

Jl

?l

ntt

tione & reverentia: in eoque díftra&riones paffus

m

1

(um, in: guibus ejiciendis neglig

ens fui,

!

UPW

I

Hic declarare oportet nota

biliores defc&us,

Af

Wmunt l

»

1

Ka

velutfi in magna fueris diftra&ione, quxlongo

.'4

".

ii

j

tempore durarit ; tuane culpà exorta fit, negligen-

:

'.WWM

terne illam rejecerís. Siin recitatione Officii u-

::eimäo g

num pro altero tecitáris : fi nimis celeriter , vitio-

m

sé, interrupté, mifcendo alia verba ant a&tiones,

":ih ?0&5 l &

qua poterant evitati, $i bic (omniculose aur ofci-

j mummüï

tanter,te gefferis, aut aliam quamlibet commiferis

gf

itreverentíam, quz offendit ngefl:a'tcm Salvatof

gl : )

ris , quicum locutus es.

s I OU

Oratíonibus vacavi negligenter & remifse ,

duj dii

diftra&iones admifi , nul;ä pent reverentia ab

duniln

folvi.

:

Hic etiam ac

cu(eä te dä cogicationc auc motu, fi

M/W/Z

quis fuerit , infidelitaris, Gcdubiis in rebus fidei

oboitis: qux non eà fidei copftantiá, & quà de«

Bo

cebat feftinatione, propulfatis, De defedtu tímo«

ba&e?aewmmi

pec-

ris Dei, quodque abftinezs nonnumquam à

catis, non tam tímore Dei , quàm humana aliqua

Qlutmd

/

confldcrgtioqc & refpe&u.

T

" iyvis3 quaproximo Jebantur.

nl

ut me-

tl Gj

Ccuío me, quód non diligo proximum

nulo bt

Quàd

ipfum, & prout abillo me vellem diligi.

pmomt]

illum offendi verbo aut opere: inadvertentcr;in -

p ;

di(creté auc maligné.Qnod motu aliquo irz aut in-

nl

dignationis fuerim accenfus ; quód illi malum ex«

Prele;

emplum aut fcandalum dedi. Atque bicomnes di-

"ipiati h

ligenter atrendant, quilibet p

roratione dignimtis:

fb tgp d

sferrim fiiis dederis(candalum,

quós ttio infot-

lo tenebaris. De judiciis temerariis :

"t btl j

mare cxemp

bonam

f

quód vidi nonnulla & audivi,. que cuoain

PQ! -

i à

1 |

'

De Penitent, Sacramento.

4

MU

partem accipi poffent , in malam fum intetpreta-

"

Md

tus, pravamque opinionem concepi.

'Hicduofunt explicanda: unum, (iid; quod juz

"

P Ri i

]

j R

dicatti, leve & commune effet,an grave & inufita-

Rnf

tum. Alterum, fi judicáris determinaté credendo

ita effe,nam tunc eft judicium. An tautüm fufpica-

V ii j

L

tüs , credendo quidem aliquid mali in proximo

mimfhax

eífe, non tamen ut rem certam,fed ut dubiam, un-

t J

de decipi poffis , & zes forfitan non íta fit.. Atqua

hazc major ant minor culpa eft, preut res, de qua

üicasin

1 i.

habetur (ofpicio, magis aut minüs pravis :ac prout

u

judicia fuí picandi auc conj«éture funt evidentio-

od

res , aut econtrà: & prout fufpicio vehementior

Moa

eft, magifque ad judicium fertur. Quz fingula de-

d at

clazanda funt.

tüaitm.

[

du bis qua fibi tpfi debentur.

AU

à

UE

Ebet examinari quodcumque cogitatione, ver-

y

fs

-^ bo& opere commiffum cft.k

[

" ) thmüï*

Quantum ad cogitatian::.

n

Ccufo me, quod c'ogitatiöncs habui inutiles &

otiofas: quibus fponte aut negligenterimmo-

w,-mmmnv

ratus fum. Cogitationes otiofz vocantur illz, quae

A

dU

m»-

nullo bono finc habentut, nec utilitate tua nec

KWQNO "

proximi : & hz licet nullam habeant admiftam

v W.m

af

pravitatem, nifi quód inutiles fünt , inter peccata

xmi

(GUY

'venialià cenfentur.

d

-

Prater hoc examinandum eft, an alías vitio-

!Jïl'"lu)'

m s

ascogitationes habneris, qux excitarunt ad (u«

d

T

Fu

perbíam , vaeam gloriam, propriam aftimatio-

nf

nem, invidiam, iram, vindictam, impatientiam,

ial

T d

»

i

türpitudinem , aut res lafcivas atque venereas

"3.

tf2

)P

ä

ani-

nu«üï

452

Tracfatu$ V.. Cap. IF.

animo teprafcntatunt ; in quibus omnibus quanta

mll

, MD rlblin

fuerit mora, explicabitur. Si advetteris teillis im-

D

j

peditum fuiffe, & tunc fedulà, an negligenter cas

obf

ejeceris; anfignum aliquod aut fufpicionem repe-

/

m jrinis 000:

rire poffis te confenfifs « habito enim con(enfu,

culpa eít clata, ficut & cüm fponte fueris immora-

at

&us, in quo dcle&atio morofa confiftit. Sed quam-

vis €ó non deveneris , negligenter tamen haíce

I

sst

cogitationesà te rejectas effe, non caret culpa.Un-

deinhis ficut in czterís , circumftantiz aggravan-

TT

tes declarari debent: reliqua, qua-non augent ,

P (cggtkä ht

nec minuunt;funt omittenda ; v. g. in cogitarioni-

fs d

bus vanz gloriz, fe aliquis accufet: Quód cuma ab

g atl

aliis laudaretur , fubjeceritaliquid di&to vel fa&o,

Deiqe at

utin majori laude atque zftimatione haberetur ;

fntitd agl

& ficdereliquis cogitationibus dicendum : que

lm

magis minüíve vitiofz (unr ; prout magis minüfve

5

adhaferit voluntas & affe&us ; quod facile de-

prehendet omnis, qui Deitimore ducitur,cavete

Qul

que;ne vel in minimo offendar, &cqn(ï:xcntiæ pu-

W*WW

ritatem fe&atur,

It

Hic generatim te accufa,quod cordis integritati

gi!almkïm

parum ftudeas, affe&tiones effrenatas non fübjicias

It tss

rationi: quód motus proprii amoris ac voluntatis

Og

fecutus fis, proprioque fteteris judicio & fenten-

Yi ta

tiz ; declarando in fin

gulis pgrticu!aritfr quodnam

pusabfumpim,1

admiferis peccetam:

"Ia

fectfrigu

Quoad verba.

BLLU

Cufome quàd plurima verba inania & otio-

A,

fa locutus (nm. Verba otiofa funt, quz nul-

UL

lo bono fine, necad Dei gloriam; nec ad proximi

utilitatem, efferuntur,

iif

At

1

ocofa,

Pra?tetca. de verbis vitio(ïs. Si dixeris j

ridi-

tj

|

MVWW

mm

De Penitent. Sacramenta.

463

1 JVMW

tidicula, narrando aliquid, aut negando; irrito-

h.

ria, quibusaltetum fübíanna(ti & illuifti; quam-

*

Eqaw

vis in rebus levibus. Si murmuraveris aut detra-

j

xetis explicando fueritne in re gravian levi, an ve-

LL

réan falsó.Si nimis contentiosé egeris in re nullius

Bs

momenti. Silubenter aliorum murmura & detra-

At & u

&iones audifti, Si in rifü aut cachinne nimis in«

L n

compofitus fueris & effufus. Si mendacium ali«

quod officiofum dixeris,jocofüm, vel pernitiofum.

l r

Si faperbé dete & cum jactantia locutus fis , nar-

t Wïwim,

tando tes geftas intui zftímationem ; prafertim fs

titáis

hic excefferis, aut mentitus fis, aut dixeris advet-

läqmmäa

tens, ea intentione,

vatin

Denique accufes te de omni in quo te verbo

du

fentis offendiffe, explicando/fingula, prout necef-

tidtánia:

crprapicid

fatiaerunt , ut intelligat Confeffarius gravitatem

peccati,

iglit

v

Qwad opera E$ omijfiones.

at

vt

Cuío me, quod occupatus fui in rebus vanis &

nulla cum utilítate conjunctis : ficut enim co-

MW&SW

gitationes & verba otiofa funt, ita etiam opera

MW"JMW*E

vana , nullius emolumenti, quz in fola occupatto-

n

o

neconfi(tunt ; przíertim fi te occuparis iniis, qua

dl

a

: Ls

vanatantum cutiofitare placebant. Siin otío tem«

ps

pus abfumpferis , ubi diligenter adverte & cum

fcrupulo, an ipfum perdideris aut malé collocaris.

Si excefferis in efu, potu, & fomno plus, quàm ne*

dimh

ceffe erat ; & hisuti poriüs voluerisgratia delecta-

«

Sonis. Siiniis quz ad vitturem erudiebaent ca-

: F'nm

y t

uus

peflendis , tardus & piger fuifti, Infüper te ac-

cufa, quod potuiffes pluribus operibus bonis infu-

d

date, quz omtferis prx negligentia & tarditate.

y

Quód in exerciriis virutum levis & inconftans fu-

-WW

* edïa

Ff5

/

if. :

j

W

4/4

Tradlatus F. Cap. F.

i

n

gl Ü

u

eris, Gczpiffim? , quz laudabiliter propofueras ,

l

q

immuraris, Si bonum aliquod opus omiferis ob

jl mh

hominum diéteria aut malignam opinionem. Si

[

! Mf:u "æ

omnia fa&ta ad Dei gloriam debitofque fines reta-

a

jgul

Ági Qume

N

leris; precipu? fi quid cum hypocrifi ad vanam

Md

?o(ü'

gloriam confequcndam , alioíque fincs vitiofos

oftentáris.

j

i*

Prztet has culpas , patticulariter unufquifque

,»naumcom(

copfitebitur eas, quas commifit ratione ftatus (i-

ve digaitatis ; quemadmodum Religiofi circa

C!

obfervantiam | votorum. De obedientia quidem

&rga Superiores, fiinterné & externé quoad hanc

T.

dcfecetint, & ncglcxeïimca, qu&e erant injun&a,

nec fecerint, quà decebat promptitüdine & ala-

dMami /7'

|

critate. Circa paupertatem , 5 rebus. füperfluis

utantur , animique affe&tionem illis habeantadfi-

xam. Si dederint aliquid, aut receperint fine li-

Tenmyd

centia. Sioccultum quid necexpofitum volunta-

U

tidgum

tiSu þeriomm retineant, Similiter de obfervantiis

lml t

L:

Religionis & conftitutionibusfive ftatutis; & de eo

quod fua caufa & culpa perditur ac relaxatur de ob.

fervantia & rígore Ordinis, quodque aliàs refor-

rnandum erat;oríttitur ; ubi nota peccatum, quod

confcientiam R eligioforum valde aggravabit.

Cnfrmia

Sieft paterfamilias , curetie ucrüm domeftici

sj

bené & chriítiasó vivant. Si füo illos przeat ex-

ln

emplo, Si ele&mofynas pro ratione dignitatisero-

ln

gtt, prafertim de bonis Ecclefiafticis. Si avarus, fi

ddcontlo:

cupidirate ducitur opum,; unde parcus eft, & ele£-

It m

mofynas negligir, fubtrahitque, qued pro ftatus

conditione expendete debebat. Sicontrà prodi-

Q d

dlim at -

,gus ; bonaque Ecclefiaftica profané. & inutiliter

'A'mmm f[)n&:ü

abfumit. Si familiam alit ampliorem, famptus ma-

ol

jotes impendit , faftaque majore extollitur quàm

hons«

De Pemiteut. Sacramento,

455

"m C'IN

honeft? füus f(tatus conformiter ad temperantiam

Qp y

v JJG(J

LA

Ecclefisfticam requirit 5 f1ita ditlipat res ïua;, ut

i

K

b"v

in eleémofynam nihilreliquutn fit,

Nota. ,

bi diligenteradvigilent Clerici divites , qui-

]

[

que beneficiis pinguifTimis frnuntur, norentetiam

Md Ug

Confeflarii quomodo eosabfolvant..

"14 n

"Hoc otdine poterunt inquiri cetera peccata:

3l

[ A

(l

quz, qualiácamque fuerint, poterunt reduci ad u-

BN

num Buu&um eorunis quæ hic tanguntur.

m

X

VAE I (14

V ivas

am

JCAOPUL TU

Jt

d

Ponuntuy quadam figna valde nec?j]hrz'd prä ufa

AMemorialis [upraditli, Ez de tota ma(eriq

"31

Canf:]ïanis.

k ralfp

"m

A [7,

'T commodiüs pfædi&o M—cmoriaii utämilr,

Q u^

u

u

& intelligatur methodusconfitendi , que-

w[w

)

dam notanda funt magni momenti n

Fc non pto-

yvt

A

'-furura.

D

w

;&m&f—:;

£ide

m&w'*i

'

ia

"s

Co»feffio enialium s eft. de obligati

Nf-uv M

i

"

azg : [äd

arbitvio facienda.

æäl;m.w;*

t

m

Don

V5

Y) Ríimo norandum eft, quöd cohfcmä Qenig—

u

lium non eft de precepto, necobligatione :

j

fed de confilio urdi & frü&tuolo: quippe grandia

['«ms[ï«f

pl

d

inde commoda promananr, Quod intelligator

Ua

cüm venialia efTe , manifeftum eft ; fi enim fotet

1l

"

s db

dubium aut peciculum, effe mortalia , tenemur

ad eorum confeffienem. Et (uppofito quód non

t

MT

m

fint hujufmodi venialia: fed eatantüm qu fpon-

Jli

n

te

FE

u p

!ä,' L

P2

Trallatus V. Cap, V.

WMW- |

te & deconfilio coafitemur pro majori con(cienz

» n

tia;eïintegric'atc obrinenda, & frü&tibus inde pet-

i

cipiendis; magua tunc libertas e(t confitendi, A-

dcó, ut, quamvis plurimüm referat diligenterex-

5

"

cutete conícientiam fingulofque defe&us cognot-

;f

cere, poífit tamen quilibet patticulaziter memi,

mpcattcc

bifle duorum aut ttium pluriümve peccatorum,

quz majorem includunt deformitatem , atque illa

" "T

eonfiteri; Autfecurius eft de quibus majorem ex-

Íí ml'ü 'müPl

1 m

titafti contritionem , quzque magis difplicent

cum propofito melioris vitz. Sed adverte nullum

omittas , de

quo pericalum eft auc fufpicio fitne

site lat

gsortale.

tacoemi t

vinlent

d at

m t

De alia brevi && facili methodo confiteudi , ql;i

qundicin

| commwuniter utapnr.

i, g

ag

N

Otaetiam: pro majori facilitate eorum qui

1520 o

quotidie confitentur,(equentem methodum

fubjuoximus ; potiffimüm ubi commoditas decít

t

tam enucleaté confcientiam examinandi, Diícur-

t i

Ht

zemusitaque per omnes horas diet.Exempli causá:

iil

Aceuío me , quod heriad facrificium modica

o v g

ptzparatione acceffi , atque in Miffa nonnullas

habui diftra&iones. & defectus attentionis , aut

jx:mtf&lo.hw

hnjufmodi; pofteà verà diverti adalia , nec fer-

Vvl

vavi mentis quietem, neque Deo gratias- condig-

nas egi. Tempore orationis negligens fui,& vanas

güml "fth(

farilesque habai cogitationes, In efu exceífi me-

Wi o

ceífitatem lccurusï

dioetitatem , magi(que dele&ationem quàm ne-

um. Ufíquead vefperas tem-

poris aliquid mal& collocavi. In Vefpetis minüs

1

Wc

4

De Penitent, Sacramento.

417

Pt

lii

Ài

fuiattentus;magiíque diftractus:& i reliquoOffi-

Qamä

cii nonnullos defe&us commifi. Potró fic diícur-

RT

res per totum diem , ea notans in quibus maximà

pecearis. Hae methodus facilis admod

É

ordinaria confeffione,

um eít pro

Ptj

Alius ftylus f , fuppofito nihileffe, quod ad

Ti

peccatum mortale accedat , teminifcéris duorum

i

4

triàmve , que minis levia videntur , & omiffis

"Ri

IY

"A

alíis proomiis incipies. Accufo me, quód impa-

WHZ d

ratus pené accedo, & in ea vitiaincidi , quz fz-

piüs-confeffus (um, Heti officium cum parvaat-

RU

tentione recitavi ; particulariter hos & illos defe-

&uscommifi; nonnullis cogitationibus otiofis aut

vltiofis fai intentus, & igcurius fui in illis rejicien-

)

dis; multa otiofa , aliqua incon(iderata locutus

fum ; tantam temporis moram malé collocavi :

nl

plus comediratione faporis five ju(tus ; & ficde

'Cetetis , qua notabiliora videbuntur ; ftatimque

fübjicies : In plutibus me reum agnofco, quorum,

ia

ut confitear, noa memini, ac de omnibus gence

od

mmk

ratim me accuío, petoque à Deo remiffionem & à

T

te, Patec ab(olutionem & (alutarem poenitentiam.

Hune obíerva modum in confeffionibus quafi

Md

quotidianis, ut faciliüs & brevitis ee fiant. Enim-

gillduns

vero valdé fruétuofum eft , nonnumquam occur-

! WW

rente fefto aliquo, aut cüm major commoditas &

st

affe&us , pauló prolixiorem facereconfeffionem

Wwï

& majoti confideraione, difcurrendo per omnes

WW*

defe&us, ut Memoriali pofito conztaetur, & tune

NE*J

cor:ctur omnia vitia fincere confiteri.

j i

] MWA

:

yif

"2

Ff5

6, IIT,

44 s Tradlatus. V.. Cap. F.

; J mifm. |

j

-

$.

I1I,

P

g

Ef cosfilium admodum [Alutare ,. Confe[fionem

[ lmwmþ

aliquam g utralem infHtuere : C uerum a(i.

o n

am fingulisanuis.

1 äf;"l

[

Ro majoti fatisfactione & ánimi tranquillitate,

sadum t

confiliam eft fideliffimum , ( quod qui audie-

1

J |gnisget

———À

tit, fib: plaudet aliquando, meffemque inde metet ^

g

copiofam) generalem totius vitz confeflionem e-

ET

n

dete, tamquam fi prtmüm coüfiteretur : ad quam

d

MM

"

vt

eligendus «ft Coufeffarius fapiens multaque ex-

;m.ï:ümnva'm

perientiá edoctus : ipfe veró huic tanta curaatque

M

y

Pl

i

WH

Yi

ii

labore incuaibet, velutcontinuó motiturus ; om-

!

u

1on

nes igitur conícientiz angulos fcrutabitur, ever-

ID qflm

"

rendo quidquid immundum eft ; ádeó ucillaratio —

Qp

velutantiqua & fubdu&a quafi in tablino mentis

Sudriagudr

tonquieícat, nec opus fitvel moríturoad eam des

n;ïisgen:wiw (

rió accedete. Sappofito ifto examine legitimé fa-

H

i

&oin reliquo: vitz eurfu, fingulis anmisdie certo,

u

M

iv

m:

quem fibi magis folemnem ducit, ( velut die Pro-

UE Y

fe(lionis, fi Rcligiofus eft, aut anniverfario Mifiz

u

primz, aut alio quem ipfe defignarit) generalem

Qf

faciat confeffionem , integram & finceram de his,

CW

iM

U

qua tranfa&o anno commifit : & eadem omnino

at

n

diligentia ,qua morirutus , tit fiforte altero ftatim |

T x t

N

anno motiatur, bihil habeat confitendum, prater

qui t

hecin quibusab illa confeffione peccarit ; & ita

ate ag

aulla ratio niiubiusanni fabducetur ; poteritque

Val

u

g,

cognofícere inter. annum & annum conferendo,

quantum profecerit aut. defecerit. Hoc ftudium

M

" :u;'pz: ugj

valdé utile eft, & nullam habet di&iculgatem,faci-

thatfeis

lc(que reddit confeffiones, quz quotidiceduntur,

l

n

4

a

m

"m

$1.

Wi

iL

!

!

Mty (,M .

De Pe»itent. Sacramento.

459

4

i

"

$. 1V.

ï'"i:.r,,,,

d

Percata non: [unt confitenda verbis conditiona-

r

tisaut gentralibus , fed particularibus €4 di-

"-

Jffintlis,

mä:"-*)'w WTH

"

Otandum etiam ne in confeffione utamur

n g

us

verbis gcneralibus, fed particularibus & di-

POT

ftin&isque confelfario explicent acns fingulares;

Duuit

in quibus rcus deliquit: neque verbis conditiona-

tis,íed determinatis & ab(olutis ; veibi gratià: hec

ia

confeffio non valet, dicendo: Accufo me fi otíofa

RD

Mi

dixi , aut prava cogitavi ; nec valet: Accufo ime,

(iuöd tantam non habui caritatem aut humilita-

vl

vint docit

tem, quanta haberi poterat; aut quód non fat citó

malas cogitationes propulfavi: quod non foi in

f od

Officio divino,qua decebat sttentione, &c. hec e:

as

nim nimís generatim dicuntur : de quibus etiam fe

fincci g

acculabir, qui in eo magna atrentioae vigilarit.Sed

ii

determina:é dicendum eft, hoc modo : Accufo me

ii vt mr

quód fui diftra&us in oflicio , ant negligens fuiin

.

at 6i)

diftra&tione abjicienda, &c, adeó ut femper d.ftin-

JWW*' [j

&iffiméeloquatur id, in quo peccatit.

p

Circa hoc ipfum Nota, quod licet non fir na-

uctt

[

u

us

r

WH

-ceffe in confeffions venialium,determinaté nume-

í

rum & circamftantias, qux aggravant, declataXe,

j

-quod intrortalibus omnino requiritar ; falutare

"

"

m

j

p

tamen eft confilium , qziandoquidcm'aperiantut

"

:/pcccaza, ea di&inctiorie enuntientur qux foffictat,

o

ut inteil:

2

car

ZOC

x

e poffit judex quantitatem & gravita-

maüï

"

"

tem cu!pæ: unde meritó toties & roties dicetur :

f

aut in eam fe incidiffe per confüetudinem , allaf-

jo,

quecircaraftantias, quz culpam gtaviorem levio-

wom,fï?v

temve efüiciunt.

l

$.

j m j

445

Trallatus V.. Qap. V.

g um

4

gl

j n [

50 V-

p

',W&

(j m

Procuranda eff. atlualis contritio corum , qua

q um

confiteris : €9. quà ratione illa poterít obtje

.,Lg;ädät&mm j

H

seri.

ïm&o ?ox:mm

RJE omnibus i& hoc reus laborét, ut a&ua.

" fcesim ïxm'

atb

lam habeat difplicentiam & contritionem ,

propofitum & defíiderium emendandz vitz ; nam

a,ülimtn

per hoc przcipué Sacramenti fructus paratur; &

ao

perfectius, eatenusuberior fru&us con(equitur;

yoilisingh

und hic potiffima deber diligentia collocari.

jc t

Procontritione de peccatis multum refert ex«

od hTEU

pendere, quód ea, quz confeffurus e(t, Deum of-

d titri d

fenderunt, ad cujusamorem & obfequium tantis

m rl 48

fumus vinculis obftri&i; ac confequenter Angelis

vijacigitt

San&ilque omnibus invifa fuerunt. Et quantum-

yagqe d

vis levis (it culpa, potiüs dcbuiffes acerrimis velle

u n 4

fuppliciis torquerí, quàm velleviffimam cotmmit-

r d qd

tete. Próinde optimum fuetit prinfquam conG-

T T

Vr

tearis, aliquantulum immorati iis, quz commififti:

totoque affe&u Deo fateare : Domine mi, video

Ddl

maximam obligationem, quá teneot, adcultum,

ol

ad obíequium tutm, non ad iram . excirandam;

t dngny

& illà conftringor vel ex cotantüm ; quàd inme

vttndari

innumera quoridie confers beneficia, S«d pecca-

Ál tl

tor fum infirmus, infelix, miferandus: peenitet me

R quiltim

tantotüi peccatorum, & quod modo ad te venio

l,

parum pra paratus , ut deli&a confitear ; teque r*

cipiam: poenitet ma pervi profectus, multorum»

que defectuum, quos i Officio tuo admifi : quod

facile ad cogitationes profanas mentem diverti ,

verbis peccavi, tempus malé abfumpfi, &c. Pro-

PODO

J

j

De Penitewt. Sacramento.

464

[

Pondquanwm in me eft, maliorem vitam, &

füp-

plico tibi, gratiam mlj infande, qua confitear

rite peccata; & ferió me emendem, Obteftorte,

N

LT

M

Salvator, accipe hanc confeffionem meam & fup-

pleomnes defe&tus ut digné tua recipram Sacra-

inenta.

j

Mi v

Hoc modo poterunt referti cetera, quz confi-

tebete ; fic enim maximé ad contritionem ani-

HFWW.

tousexcitatur. Quód fi fummus dolor haberí na-

Wmm

queat, adillum faltem ferare defidetio, atque pae-

A

niteat te dure imentis, quam ut mitiget Dominus,

IU g

Bs

opem illius implora. Poft hacautem fübjunges:

Similiter me penitet omnium peccatorum to-

hr

tius vire mez , abhinc ztate illa quá ufus mihi

at s

contigit rationis ; & quód toties mandata tua.

al

fum tranfgreffus , atque d tua fan&a voluntate

t

me disjunxi cogitatíone , vetbo ; opere , omiffio-

dl u

1

ne, aut quacumque alia ratione & effe&u. Quem

d

hst

gcne:alcm contritionis a&tum ita inftitues, ut

eininau us

culpas tam mortales quàm veniales complecta-

tur. Quz erunt facillima & utliffima ad fructum

inpignt

Sacramenti, modo in confuetndinem ducantur.

Pluta hac dere invenies in Memorali R. P, F.

mgpmlm?

Ludovici Granatenfis , Tra&atu fecunda de Dae«

M qi:mh ïk*

Y d

nitentia ; ubi multz ponuntnr confiderationes, 8

erationes ad hunc finem admodum piz, nos verà

æluwmïl?æ?

ao

folàm intendimus tradere pro confeffionibns

l&hmmv

quafi quotidianis methodum facilem & compen-

diofam.

n/

"

"ll

' P.mf

g

)Üi

7À

/

W

,

$. VL/

aj

f

T

d

462

Tradlates V. Cap. F.

[Wl

n

yl

z lïll

;mun

n ;gü!(ki

RYL

.

ANon eft neceffe , t cvedat vens , €8 fibi per/h&.i ï;,aeW*"*'

deat, fe in 1dlis

ipfis, qua confitetur,num

"

,

x

/

offenurum,

hi

ht

!

"u

2

,

!

Uoad propofirum emendationislNotanon äffä"

Mmh

neceífarium; ut credat reus & conftantertene- :

at, fein his, que vult confiteri, numquam offenfu-

infefion

rum ; hoc ebim cogitare, videretur a&us prafume r

|

ptionis. Sed enim humiliter de fe fentiat, Difmitum ii

ineodem fe luto hz(urum,;nifi Dei favore gratuito m

prævenia(ur.Sufiicit proponete, omnem in emen- —

dando curam diligentiamque fe po-iïtmum: & gd -—

hocdefideret faltem petatque à Deo favorem.Cum | (j ii

difpofitione ifta fecuiré accedat Sacramentam Pæ; Etisr

nitentiz : cujus virtute & efficacià fapplebitur om- m

ne;

quod deerit difpo(itioni perfe&tz : quam ju« —

us ob

ftamelt, in voti;iiii fit obtinere,

ia

$. VII.

g C

gl

Laudabite efl prater culp

a$ prafentes , nanhul—

füeris Cb

. las adjicere , qreas tempore. praterito

lciulqum&n,m

confe[fns- ,

, g

Ota etiara laudabile effe in þconfcflïonïibus j

fettn d

*:Wx m

quotidianis & ordinariis, ubi culpas prefen- " n

At

tesfueris confeíTus , quarum tunc menior erts, lub 'niua

Iv

jungere nonnullas vitz antea&tz,, quz cettz fint& $. u

cognitz : idque non generatim, fed particulatitt | . (.,

M

!

Á

veluti: Accufo me, quod cempore prateríto locu-. ,

VL

tus fum plurima veibaotiofa;aliqua mendacta, &

6

UTO

j

jutamenta fine jufta ratione : aut fimiles gravior

:

Ab ha

fufionem pof

D

^

,

culpas, quz majorem caufare con

l

Rirja

itio-

I o

fint; autillasde quibus majorem 'rfab:':s contr

nem Faj

4

Nälü,!' c*ï

De Penitent. Sacramento.

463

n

netn, Qod [i rité fiat, multa caventut incommo-

/

Dl

da,qua ignoranter;aut defeétu difpofitionis oriri

)"ïcm g

[

"! in confeffione poffen:.

"

f

T

$. VIIL

i

* -*

md retsin fine confeffianis, 9 dum aä/älvmm

-

W)M:uudg[n

| facere debeat, -

Pïäl.mum

(

N fineconfeffionis, fic dicet toto cordis affectu:

" L.M

Dehis & omnibus aliis , quibus Deum offendi

äb anno rationis accepta u(quc nunc; cogltanonc,

WW

:

verbo & opere, mieaccuío, emniumque me pec-

1 f00000

u;q

LA

nitet, & propcno emendationem vitz , & peto à

Deoremiflionem , & àte Pater, ejas nomine ab-

"r

folutionem & (alutarem poeenitentiam,

Expletisiis quz facere reus debet, dum Con-

!

A

feffarius abfolvit , attendat omni conatu , fpiritu,

n

u

n

cogitatione & humilirate ad id, quod. Sacerdos

"

pronuntiat; nec confidetet effs hominem, qui la-

j

quitut, fed Vicarium Chrifti, & miniftrum Eccle-

fiz : quodque ad recipiendum ftuctum hujus Sa-

yrw n

j w

"

cramenti , fubjicere fe debear clavibus Ecclefi,

'l " .,mri" W

ejuíque miniftro; ac proinde feibi fifti tamquam

tq((dl-

reum, qui cu!pam confe(fus eft, uc Judicis fen-

j ,,MM

! tentiam excipiat, quam implere paratus fit au-

j

dlatquc & acceptet quamlibet admonitionem ,

u

um

"d

perfonam Chrifti veneratus, cujus ille m:mf*eno

ib

«tl

E

"

fungitur.

3v

Dum Confeffarius abfolvet , ex quo mcxpur

A'lü"W

n L

VP

u

Mifereatur tui, &c. conetut eíla prefens & in

n

s

mente hunc faciat difcurfum: Domme]elaChn&c.

T ii

qui in Ecclefia tua poteftatem Sacerdotibus reli

Ia

(13 piti.

A

qui(ti ligandi atq; (olvendi, ego Vicatiotuo, quo-

yum e

ad Ícivi, peccata confeRus (um ; agnoíco me in his

Titd

ii

plunw

j

j

64

Tratíatus: V, Cap. : FI.

j

pluribufq: aliis offendiffe : (icme horum pernitet;

"—

]

ficut reliquotum torius vite mez : & propono gra«

4

k ";-mF

tiá tuá & favore confirmatus meliorem frugem,

;

. ij L

Supplice, concedas mihi ad gloriam tuam, abíolue

tionem & gratiam hujus Sacramenti. 24men. Con«

»

m j

o

tendat huic affuefcere , & huic fimilive otationi

e(Íc intentus, dum abíolvitur ; hzcenim elavis eft

j :m[um Pwmm(

sgaituni

ad fru&&um Sacramenti, Cüm verà mínis erit dif-

pofitus, utid tam enucleaté faciat, hec verba ipti«

ag

gyidus, f

mo écorde pronuntiet : Domine fefn Chriffe, in

lis, 84 in multis aliss peccavi tibi: panitet me pet»

d

*

$

toncede ssibi

Mmmh&W

caffe, cupio emendare , quod fecs

gratiam bujus Sacramenti, adgloriam tuam, A-

WW

.täu,qnmm

see». quod fietiamnum longius videbitur, dicat:

fs r

Panitet me peccafe, cupio emendare,quod feci,

vmoio n

CAPuT'VI.

m

RUT

Laudabile efl quotidie con[cientiam examinare :

Aglmrs i

€$ quaratio fit babenda.

wutyzittai

Roomnibus fupradictis, & confeffiona faci-

at

hss

lis iuftituenda,pro vita mortifque fecuritate,

animi profe&u, aliifque innumeris fru&tibus fide-

tatlyed,

u a

le eft confilium , quod generatim omnes San&i

coramendarunt , quotidie excutere conícientias

DASNN l

Ll

fibique ipfi nomentum rationis przfcribere.Con-

filium hoctantz eft urilitatis , ut nullis queat vet-

NT

tll

bis exaggetati,& nemo fitfanz mentis,modà cone

tudidngs

fideret, & rationem habeat falutis, quin hoc ips

fum lubenter examen fa&turus fit.

i

1

ii

(

Innocens Job de feipfo reftatut : Ferebar emnía

n tiü WP(IS;

Jb 9.

DI

In die ju-

opera mea, fciens quöd non parceres dclinqucnti-

dicii nihil

Qued cüm ita, & Deus fit rigidiffimus exa&tot,

MULTUIT

iti) qlöd [

impune. illo nobis permittente hoc

judicium , quamdiu

€

(

1

) c',' no

De Penitént, Sacramento.

mcmm

- hac vita manct, quidquid ipfi judicebimius & ca-

ftigabimus , non caftigabit ille , nedum judicabit,

Ateorem

:

tefte Apoftolo:Si so/metipfos dijudicaremus,nom

zi Cer, li:

li,

'utique' judicaremur; necenim eidem cul pe da-

"001 f

plex poena infligitur; (apiénteris quidem faciet,qui

"du

tempori judicabit feipfum , pro peccatis fupplicia

N ttin hi

fibi lacrymarum piorumque operum infliget, us

m

liberetur à potenti mapuDei,& dicatcam Ptophe-

Mi um

ta t Feci jedicium C9 juflitiam ,non tradas me ca-

Mi

LU

ha

lumniantibus me, Praterea quis erit Quetor

iav

magnarum opum, qui rationem ftzicti(fimam fit

iiv

redditurus, & quotidie (übducens quidquid reci-

uti.dglmm

pit; quidquid exponit, numquid facile,

v

tridi i

quantr;m

perdat, quantum lucretur, itiveniet?

imin

Sirailirer càm fomnus fit imago mortis; quip- Somnus

pemotcuo fimillimus eft dormiens : cumque vi- imago

u)

dcamus experientià multos , qui vefpere fani re- mortis,

cumbunt, mané mortuos inveniri, quisadeó infi-

ii

piens & temerarius, quifomno fe audeat compo-

nere, fine previo examine (ufipfius , ur ifoifitan

no&te illa moriatur, fit falrem in ftatu falutis,

m

! Propter has aliafque innumeras rationes; fam-

WWW:'

ma laude dignum eft , fidormiturusconfcientiam

gor

exatninet , atque ira fe componat , tamquam ifta

ii

.'Ro&te moriturus. Q od examen eà, quz fequitur,

u&; d

methodo inftitaendum eft.

Y

u

. Priufquam vadat cubitum paulifper vel pet qua-

Fxemen

j lmu

caníciens

dianters horz [e eftimet citari ad judicium; atque

tievefpers -

u

tranía&i diei rationem poftulari.-

tinum,

wf

— ; Primó, gratiasogat Deo pro omnibusbeneficiis

I'

r

totá vitá aceeptis ; poriffimuüm quz ifto die rece- Gratias

»lgfolw

( pit: pro vita obtenta, pro fanitate , víctu, cereri(- *&»t be«

yi

nefciitg

in

| que bonis quà corporalibus quà fpitiralibus : ag-

)ul

tan«

,

xl.loläendo quàd omnia illa , qualiacumque

dem,

):

$

| ) er,

446

Jdraifatus V, Cap, FT.

EL«

dem fint beucficia, quibus nos Deus obftringit;

! Mmüm [

l

f

f

i

Similiter proomnibus malis;quz à corpore & ani-

"

ma propulfavit : nontantütn quz ipfe homo cog»

A ii

g p

nofcit, fed & quz igaorat: ac pro othnibus Deo

debetür actio gratíarum ; infuper pesendus eft fa«

g

gl

agf

vor, auxilium, lux czleftis pro defectibus & pec-

catis veftigandis : 'oam fine luco ifta & favore

g & Uüd! |

m

u

J

ticulati vix cognofci queunt.

W; 1l

Secundó, menteomttes horas diei petcurtat;at-

m

Kxaminet qneattenté confiderer in íis dicta, fa&a, cogitaras stl

bonum &

Quomiodofe ad Miffam prapararít qua attentie-

i p

gnalum.

ne & ftudio illam perfecerit , qui fe deinde gefle-

4

f ?ænitti

rit,quomodo in ratione, quá diligentiá inanes co-

gt Detget

gitationss fugarit, quo affe&u Officium divinum

ininrt vf

períolverit , quomodo tempus impehderit , fuas

sqeiptrüg

corriplevetit obligationes; Deniquein fingulisho«

d il

rís notet quam virtutem, quod vitium fuerítam»

ebnipri

pleus 5 vittuters Deo referat acceptam, qai fons

i Mettt

eft bonorum: malum autem & vitiofum fibi tpfi

ldl

attribuat , & conetur pesnitete de omni eo, quo

j RW,QW&E;

Dei Majeflatem offeridit, adcó ut optet à fe id mi-

t d

nirhé factum pro toto utiiverfo : proponatque fir

xiithen d

miter vitz fuz eriendationerg.

t fl

IL

Tertió , offerat Deo omne bonutii, quod illa

3l

Qfferat,

Deo bo-

die totaque vitá perfecit, atque oumem vittütem, ii

quz toto orbe fuerit exercita: qui velut Ecclefws

numquod

; dsmzl quasüäi

fcit.

membram,& percaritarern omnibus unitus mern-

| i:amnume[

bris patticepseft omniuni bonorum, ( prefertim

Mntnimiy

de his ltetur & gaudeat ) & ex co, quidquid Dgi

atf

oculis füit acceptum,velut pars meretur,ek omni-

bus Angelorum Sanctorumqtie laudibus , ex cari-

MT

: nj

tate , quà Deurn ptofaquintur, modo optet à

-omnia ifta fa&a effe , & defideret amort

D g

g tam at«

M

æd flagrate. -

Poti

(

[

i

De Penitent, Sacramenso.

462

UR

Potiffimüm offerat Patrí eterno merita Filii ;

ial &

meritis Cheifti San&torutnque ormmnium incé-

Vi lo

A0 0f

& Tuftorutm in terra , conjungens quidquid ip-

fe boni fecit , Deo offeret ín gloriam & honorem;

OR

Potró hzc oblatio fiat enixe, «t deea ex volune

fäl'bl)s&pc

tate füa ipfe conftituat, quod mágis fibi placitum

fuerit; & unde major ei

ïä&'favorcþ

accrefcere;

pollit gloria & þonos

uj

'*f"?imumr,a.

Quartó, petat véniam actemiffiohem ominiurm

Petat x:l?-n

mifLio-

lo

peccatórum, pracipué eotum;quz dieillo commii-

M

fit ac imploret gratiam & favorem , ut vetarm

nem Ped.'

i d

; Catoruta ;

poífit agere poenitentiatn , & vitam ferió emen«

& gratiam

r

dare. Denique commendet fe Deo, cüi corpusá-

'a mello:

um

CT

riimumque offetat in obfequiurn & clientelam ro-

ial

Betque ut cotpori dígnetur largiti quietém & ttari-

kigiiydt

quillitateta, ut à fomtio meliüs fervire polfit, fer«

Vi vetque ab omni periculo & difcrimine, prafer-

um52 tini peccati, Re&é etiam videtur fautus, fiali-

tsl quam (ibi pro deli&tis fatisfa&lonern imponar,quae

siibi erit melior, fi in eodetw, in quo legem excefferit ;

Peenitenz

itill! torqueatur. Quemadmodum fi pre ula in efü

tia refpotix

jut! fuetit intemperans , aliquid fübtrahat de'cibo &

deat pec-

m

otii, filequaciot, filentium ar&iüsfettet, etiám

Cáto.;

quiyS ubi licité poffet loqui; & fic de ceteris , docebit

,Qm5 enim ipfa meris volentem feemendate ; & quam-

qudU^ visptenz, quas fibi prefctibet, leves videantur, ut

!

git! fidicatunum AMiferere brachiisin crucem exten-

& fis,fiveuntim Parer zoffer aut zfve 7María, magni

gf tameneftimandz funt , quia teftimonium eft, pase

j

Qf Mitentià duci eum, qui peccavit , & vellecorrigere

u

d

f deli&um.Immólicet patve, quia voluntaria, plus

»

4! fatisfaciunt, quám tormenta Putgatotii graviffi-

qgm ]

d

j majAtque ita fapienter patiraur levia; ut eviremus

Hoc

i gtavaa/

Gg 2

j

46f Traä.ï/. Cap.P, DePenit.Sacram.

n

Hoc exercitio quotídiano , quod tam facile eft,

uíos confitendi facillimus redditur : & paremus

K

[

Mattb.24« confilio Chrifti dicentis : Figilate , qttia ne[eitig TR

26 quabora Dominusvefler venturus eft.Salus etiam

Lu4!^. porainis fic maximé paratur : quamvis enim nodte

illa moreretur, fperare poterit de (alute. Quin eti-

Mf

am pet hoc in füi cognitionem deveuit homo, no-

títiamque concipit defe&tuum , quod magnum eft

remedium cortigendi: liberaturà peccatis igno-

rantia veleblivione omiffis : & qua oblitus fue-

N

rit, velignorarit, non imputabuntur ad culpam :

aexdna

adhibuit quippe eam diligentiam , quam potuit,

—

ut cognofcetet, fi quid deliquiffet, Denique me-

dium eft efficax, pro meliore vita ample&tenda, &

(4

ad ferió incumbendum virtutibus ; unde nullus,

qui falutem optat vehementer, hanc vel femel

?//;/Il /7 IIWI/' 1

hedjri)

debet omittere ; miiltoque magis Saccrdg)rcs, qui

w t

quotídie celebrant & recipiunt Salvatorem, hanc

at

animi debent aflerere putitatem. Et ha fufficiant

- quoad primam praparationis partem , qug

j

e(tanimi puritas &z munditia: de Con«

M

fideratione ; quz eft fecunda pars;

(5 'Am

$

ia Íequsntibus alíquid dice:

|

IRUS.

Y

CA

U

R

-

j

-«

alltm :!'u'p:r;l

d mj

a

9t Q"PF

Vib

Mu D

UT

| m.j

Ri

l

D

MM

mo,

*[469]&'-

rmw.

[ mde

l!l,mw

TRACTATUS VI

Mij

WWsmram

"jm an-

"*W lm

ATTENTIONE

Og um

É WM!

nj CONSIDERATIONE

mmmqm

neceflària ad celebrandum

dï" 2j

Mtlkl th

Á m,m..*

G.A P-U-T. K

W(W: ïgiw.

pett, ll

,Quam fft culpabile € damnofum dwma cele-

brare Myfleria , [ine attentione €9 confidera-

ass

a t 1

none debitas €4 quatn [it nece[Jaria Sacerdo-

v sl

Fibus mediratio.

ii

£L

xl n

2

a

o

1)?

a*l

n"»uüïtw;

UABUS in rebus diximuscon

Trati. a.

T

.

z

fifterc przparationem necef-

éap. Ó

"

fariam ad digné celebrandum

,

$

E

UL

A

d

in puritate. & atrentione five

NEeaaq

,

confideratione ; de illa dixi-

d. LA

,

DN

d 1

mus, quod. menti noftiz fuit

eblatum : fup»rcü de hac aliquid proferre , quz Defe&u

non eft minüs nece(faria quàm illa, nec minoris confide-

rationis

momenti. Q iippe licet Sacerdos excelleret omni

indigné

puritate & fan&tímonia, Angeli inftar, ac divina

cclebra

celebraret myfteiia fine attentione & confideta- tur,

tione ad ea,quz agit,effetqueanimo dlü:a&uz,co-

l

gitatione vagarctur in rebus diver(is , non rité nec

Gg 3

digs

W

y

479

Tracfatus YI. Cap. X.

,

d

vt

digué celebratet, nec cum ea difpofitione,ques ne«

j

i

ceilaria e(t ad Éructam Sacramenti confequen.

tU

p

dum : certids gravirer Deum offenderet,quem fina

H

"T

í

jl

cultu & reverentia tantz Majeftati debita tra&tate

N

prafumpferit,

^

! Ow,(m Dmn

Y

Etenim hic

defe£tasattentionis fufficit, ut pri-

gt

vetur quis frü&u particulari & proprio S$. Sacta-

df

menti , careatque augmento virtutum , que ejuf-

jm

piricl

i

modi ftequeatatione debuiffent accrefcere, aream

n LU yed

denique fternat latiffimam peccatis congerendis,

In addii, Nec mirum id viderí poteft; cüm enim vere affe-

miacoïïl,& q

ng(:&ümalïom

"rac. « xantDoGtores S.Bafilius & T homas,ut faprà retuli-

n t v

mus; quod recitando Pfalmos & alias qua(cumque

ais

orationes vocalss fine attzütione ad id quad recita-

g

tur,peccatum committitur,Gc certa quadam rationg

oj n

is,quicura loquimur;defpe&tui habetur;tam multá

pl

eft,quód hzc attentio exigatur in re tarn (acra, ram

;mrfmmühïa'um

immani;in Miffz facrificio?ut acci pigtu& SS.Sacra-

T

mentü? qua deficiente;nová noxá contaminamut?

Geniiles

gisani

facrifica-

Confundi vehementer debemus in iis,que refe-

ul lt

bántat-

runt Auctores graviffimi de Gentilium Myftis &

ag

tentà & Sacerdbtibus,coä feciffe, cüm accederent oblatuti,

réveren-

Dicit Macrobius: /E2y ptiis & Cretenfibus mos

apedrtdg

ter.

gitrdni

Macrob.,

füitfíacrificia curareattenté & reverenter, Sacet-

dvl

I4. 3. Sa-

dotes càm ftipante populo, ad fana procederent,

vitt o

furt.c.2. 98

dfores templi intercogabant: Scitis, quis hic mo-

hm

ratar? refpondentibus effs templum Dei, adde-

bant : Scitis, quid venimus fa&uri? tunc fe venite

ajebant, ut factificiumi offerrent Deo , grateíque

agerent pro beneficirs acceptis, quo di&o íngre-

Orddd

Afj

diebantur, rati (ufficere hoc, ut facrificiis ad(ifte-

xenteá, qua par erat, veneratione ;

wc'pcragcndum

xin qflo nullus

dixerit effe deceptos,

'45/4;/;;;4;/;/4

Q confufío noftra granäitäma !óá DomineDeus

'lf'ffff'glmn

nofter,

*

"De Cenfiderat. ad dignävtelebr'. 471

mædjfpa

M

nofter,quantus pudor;quód gens illa ceca & bar-

TTR «

bata,tam attenté & confideraté procefferit, u d&«

lïüfmdem, n

moni honores decerneret, offzretque lacg:lcga fa-

Wüdcbm

erificia lgno & lapidi dedolato ; nos vetóSacerdo»

- testui tam parvo ftadio atque diligentià cutermós,

ut tibifoli Deo, cui omnis debecur gloria, venera-

mïfl!(üüqr, l

At bj 55

n

bile facrificium, tremeéndum atque tetribile;debita

ts

—Nquæ

attentione offeramus/O Patres.fi cogitaremustam

d

"t

fapienter, ut infelices illi ac miferi, &i Ecclefiam in«

Wlmuï

trantes anxié volüeremüs, quis ifte qui hanc do-

V TMM

mum incolit,& quà dignus c(t reverentià & hono-

MT

.'l".l'

re? profe&tó majore fpititu diceremus:/ntroibo g Pfalt. s.

if

domsm ttam, dslorabo ad templum [anttum tu&

án timore tuo Si quando in manus Btevíarium ac-

sls

sipimus, multoq; magiscüm ad Miffam accedimus

ts

Miv

induendi , prímó nostp(osinterrogaremus : Sci-

' mus quid fa&uri? id forfitan füfficerer, nt majori

TTTTATI

cum reverentia Officium & Miffam abfolveremus.

Gzrald.de

?WPWSS&'?H-

Refert Plutarchus, aliique Scriptores, in more

imximmamm.':

Dii: gen-

apudRomanos fuiffe ; utSacerdote offerente facri-

URIWPA.

gl

yoaiem

ficium affifteret minifter , qui fzzpiüs inculcaret. 45 6s

"

Hoc age,quod agis :tamquam advertens,

utani- 437. EU.

od

u

tinam /*P-4«r4«

" moattendetet ad ea,quz externé faciebat.U.

st

nobis effet de miniftro provífür;qui impeditos fa- P::;!h- L

u

ctificio (zpiffimé moneret ; Hoc age,quod agis yfic vud,

j '*a;,'uimp'ï

q

enim fieret procul dubio, ut nullz regnatent di-

mguämt&:ih

Wi

ftta&iones, fola h»aberctur attentio,

u

Bn WJUA-

uond

$. II.

g o

N TOn E.R dubium, quin confideratio multüm

Conüäcä-«

ratione

!l

u

referat,imà neceffaria fit;ad opus quodlibet

$ ad

"

opuía

bené peragendum , cujus defe&u ait Propheta:

zlibet.

"

Ü

ii

De[olatione defolata eff axnis terra , quia utlus Jorom, x

de :id ille deplorat, quod ipfiy

d

!J?T qui recogiiea cor

g

psee-

472

Tmc'h;ztu& FI, C'læ « U.

j

Exdefe-

"

&u confi-

peccatis noftris, nimis, heu Lexperimur, Unde a«

" g

derationis

nim tot (celera, tot flagitia.dimanant ? tanta ani»

j

Orbnia

morurn petverfitas,fra&tura mentiurm? tanta ne.

mlh-

gli-

$

gentia opum czleftium && zternarum

» cupiditas

trti n W )

tertzpulvetis, ceeni? ex qua radice mundus inver-

utur Chriftiani, qui vera gaudent fide, vivünttam-

A

l Wm m

quam non habentes, üt ba:bari, Gentileg

pejotes

WW eöquö

i

his ? hzc eveniunt damna grav;ffima,

i

i

f & !

quia nulla cft .

i

confidetatio : quz fiad: (fer,

& expenderent homi-

Mumn !

nes, quàm vilis fit víta,quà fruuntut, qua'mfgaduca,

,FM&C lp[ü?"

quz illa paxtarit, quàm fit brevis,à qua mors non .

s t m

longe poteft abeffe;poft quam altera it perpes glo-

quis: m

riá, aut tormentis zterna ; judicium Deieffe ftri-

ïmmüäü: qW

&iffimum, qui abundanter addet pro meritis ; qüi,»

at

fieri poílet, ut peccatet homo , auc in. peccatis uná.

J D

Ecli.s.

horá confiftetet ? multis noctibus tummo in peri»

ia

culo verfatetur ? afferit Spiritus fan&us: Memoe .

Mi

rarexovt/fimatua, 64 in eternum non pecc;lbi:. "

mf

Däut- 324*

Mayfes etíiam populum exiftimabat fzpiüs delin-

alilntdutn

quete d-fz&u confiderationis:Gen;

jinquire&/que.

* D

confilioeft,*4 ffae prudentia : utin

am [aperent c$

andim

intelligerent, ae novif/ima providerent!

Enimveró efficacioretit confideratio aliorum,

iil

"at

quz ad amorem excítant & gratitudinem, Sicon-

'::u&efmxäs?x

fidetateht homines , e

jus . in quem ctedunt, Ma-.

jeftatemDei ; illiuserg

884

a nosamorem,beneficia,qui-

p

bus nosob(trinxit, & quoridie obftringit : defide-

ttimup

riur, quod habet, ut nobis fuam glori:c imper-

Pt

tiatur : Si expenderent , illum maxim? attendere

j &vm'cp:z

ad ca, quz agímus , quae cogitamus; qui fieri pof-

"nemig

fet. utcot ta.n durum, tam farreum Inveniretur ,

WD idrc-um

quod Majeftatem illam offenderet , bonitatem

!it, Hfä;hm

illam provocaret ? ha1d dubi? defe&tus hic con-

Bictderim

to*

Edcrq:ibqis eítomnium malorum fons , origo

tius

Wr'äf , ld mg

P

uq;ww

"r MÉ C)n/z;a'erat. ad dign? eelebr, — 475

WUI

g

L

tíusin mundo confufionis: uade & ipfa confide-

t

Bu

ratio unicum effe remcdium pqtc&.

! "uny, D.

:

$. I1I.

d

Sacerdo-

Uamvis veró hzc confideratio pro omnibus

tibus ma«

Iw

k dGVIVUnmæ

Q

Mmm:ql M

generatim neceffaria (it ; multó magis tamen

ximéne-

Sacerdotibus, eó quód ipfi communiter res tra- ceffaria

9'

"i

&ent altiffimas & excellentiffimas : quas. digné efi confi-

n

'&"—mhom

tradtate nequeant, nifi plcnifïima confideratione ; deratie,

p

h'b'l

ac proinde ipfis propríum, & annexum eft ipío-

"us

t

rum muneri meditationis exercitium , & oratio

URU

mentalis : tam proptet. maguitudinea & peife-

l-þ&ümx

1

&ionem ftatüs , quàm cxcgllentlam eorum , qux

j ä*F*M»;*,

,iPü adminiftrant.

W.mtz;d?

De quataor

illis animalibus plenis myüqfiö di-

W/mmpæ,

cit Ezechiel: Facies eorum €$ penna eorum exten-. pzost v,

titiziy: J

t4 defuper » ac deiifdem Joannes Evangelita: Ez 4poc. 4,

m

n (orcuitu 65 intus plena [unt oculis, ( raguiens

zi

mon babebant die ac nolle ditentia: Sauflus,[an-

fsl

us fantut, Dominus Deu omnipotens, qui eff,

Msj

quierat & quiyenturuseff.ComanisSan&oram

ninal

explicatio eft,quód hec quatuor animalia fint figu-

x d

ra virorumillaftrium fan&itate;quales oportet effe

1

hn il

Sacerdotes:ut his proprium fit facies habere fubli-

| gt

mes penna(q; extentas ad clutn ; per quod intelli-

Grel bs.

3* o a

w

git S.Gregotius exetcitium orationis mentalis ; fa.

at &W:ï

cies enim notitiam fignificat, alz defideria & affe-

E?ech.

g qoi

tus:ac uttoque fztri debenrin alrum hominesbo-

T d

ni & virtate przditi, id eft, ( quod maximé fit ora-

p

tione mantali) Deum cognofcere & amare, intel-

| u

le&um ad rerum divinarum contemplationem ef-

T

ferte , affectam & voluntatem ad amorem ipfa-

g i

rum ; quód eciam innuit Evangelifta;cüm ait p/ena

fRnt o:41i5, ad cognofcendum fciliget De: mirabi-

m!ommfoihä*j

Gg ;

lia,

T

77

Tratfatus. Yl. Cþ k:

yil

" l

i

liaamplitudinem & majeftatem,qua maxima cüat

Áb

fint;duo, non fufficiunt, imó nec membra totius

Wlw

corporis,quamvis oculi effent,queant fufficere, ut

MMIVWM

videant qu£ in Deo eju(que opetríbus mirtabilia.

WQLEH

continentur; prafertim iis , quz à Sacerdotibus

WM&!

zigt M

d

tra&tantur ; unde oculis. platibus eonemur ex-

T

cellere, ut, quod agimus, infpiciamus diligenter

ggi bt

& attente , ceteris rebus czcifimus, Hinc & altes

| pDami»iw,qW

rum fequitur; fioculi nobisadeffept, quibus divi»

mul!hö »

Veraquie na tueremur, nos ipfos linguas faceremus in lau»

sl i t

jncon-

dem Dei , quitam mirabilia operaturin homíni-

Oqummüigp

tem platio.

bus, ri&c quiefcere die aut nocte ab hóc exercitio.

l, m

ne & lau-

vellemus. Quenam effetifta moleftia non molefta,

deDei,

Q'xsmummo

in qua fola quies inveniretur ! ergo ceteta omnia

ET qüimSïäl

laffant & fatigant, hoe opus reficit & confirmat ?.

qahittamt

teftetur id San&tus Auguítinus: qui cüm jam inde.

i at

ab occafu in oratione pernoctaffet, velut columna -

od

fitma & immobilis , mant oculos illuftrante So-

j Ddl

le; deco querebatut ; quód inteziorem mentiso»

gt ia

culia . deftruerer, ( quo contemplabatur lucem.

mïadlqüimlh,

inacceffam divinitatis ) raperetqua tranquillam .

hn

, & veram aními quietem ; unde plus fatigatus e-

tsl

rat, quàm totam no&em exteníisin crucem bra-

tv df

cliii; orando tranfiffe.

Mu

LU

l

v d

$. IV.

Cl

Gitur,Patres,noftri eft muncris',ä laude & con"

Mi

fideratione Dei numquam ceffare. Quoties di*

taoiarig

citurin Pfalmis de viro fan&o & integro, E* zu /e*

m

ge ejas(Des) vaeditabitur die ac nolle ? (excenties

1777

hac repetitut fententia : nec enim fieri poteft, ut

UM

quis evadat in vtrum probum & illuftrem fan&itae

Vr il

te, nificrebra meditatione delectetur; unde ipfe

:Prte

LT II)M"'

lu

fsl Vi Dayid Rex & regni Vncgotiisr impeditus de íe

peue

j

]

hcm,q l

pe Confiderat. a diant celebr. — 7

qi&nerat octtli met ad te diluculà, ut meditarer

M tj

inquaülfüü,md

4loqnia tta. lrern alibi fibi tam familiare hoc exer»

citium affetit, ut mane;meridie, vefperi, media no-

g Qs

&sDeum collaudet. Et,Septíes in die laudem dixi Ahug. L gt

Wib

e Civit,

t

tibi, idemeft, ait S, Auguítinus,quod femper laus

D& (.13,

ejutin ore meo:preíettim veró Pfalmus &6.facit ad

€» l. 3. de

Vrf

propofitum: ubi inter reliqua habetur: Memor fui 452. Chr,

Vrj

eperum Domini,quiamemor evoab initio mirabi- c.3s. &

ag

aliáss. fi-

lum tuorum, 64 mneditabor in omnibus operibus

nj

1915 69 in adinyentionibus ttisescertebor.

€ut. £ il«

u

ludySep-

Oquanta eftignominiaid audire nos ab homi-

t&ies 1n die

gt

ne (zculari , maximis regni negotiis occupato ! cadirju-

dl

t um

Qnis omnium ita obligatur intendere divinis lau« /f5:4 eff^

dibus, quàm Sacerdotes, qui manu contingimus /4?^*

pl n

& adminiftramus res humanisoculis incredibiles,

lr al

maximas, quibus majores non fecit Deus , quíbug

d tclm

cetera omnia velut compendio contineritutzQuód

ldu

fitanta eft Dei induíttia ad exercendos intellsétus

aM at

Ahumanos & Angelicos ; quá utetur inventiorie

mmfmm

tam efficací, quám illa, quz à nobis quotidie tra-

sngtagla

&atur ?

|

gj

Plurima invenit Deus pro faluté hominum; & Dusio-

utamorem illisfuum oftenderet, digna admiratio- ventioneg

ne ; duo tamen ceteris vehementer excellunt ; u-

Deipre-

ciguó,

num eft mirabilis,& divina Chrifti Incarnatio,

i

Cüim enim (celas hominis maximum attuliffet de-

T

trtimentum ;invenit Deusremedium peccati,quod

fl

gaiint

tanto ipfis reis honori fuit,tantoque emolumento,

"

ut exclamet Gregorius: O felix eulpa qua talena

Greg.n .

gl

bexedi-

jj

ac tantups meruiit babere redemptorem ! De ea-

éioma

dem hacinventione fatetar Auguftinus : Iec fa-

Cérés,

v

uf

P

tiabar , íllis dicbns, dulcedine mirabili confide-

Aug.l, 9.

Y

C^. £« 6s

u i

vare alsitudinema confilis dyuini fuper [alutem

generts bumagi,

'gOuDWPä'ä

Y

Alzetg !

476

Tradatus YI. Ca i d

H

n

inventïa

SS.Sa.

Altera ibventio cateris longé przftantior eft.

dÀ

cramenti

San&iflimi Sacramenti: licer enim in ifta prz(tite-

Ü

exaellic.

rig Deus hominibus fummaa maxitpaque beneficia,

JHM

M&u

IW i

tantümque illosextulerit, quantum poffet defide.

tati : quippetam fe(eintimé cum illis conjunxit; ut

T j Dus -m'

fa&us fit homo;homo Deus effet,& ut ralis ab Ofna;

ni creatura haberetur : itatamen utilla commue

sst

nicatio & unio perfonalis fuerit cum una natura.

g feim

Mugimgnflw

fingalari, que eft facratiffima Hamanitas Salvato-

ris, quz períonaliter conjungitur Verbo divíno, .

d

Sed hic medíum Deus invenit , quo fefe utiret

hdu p

ia[wo?u& w

cun&is hominibus, & (ingulisin particulari : non -

quidem unione hypoflatica aut perfonali, (; hoc.

p drinyt

"Ti

quipps non convenieba:) aftilla excepta, at&iffi-

ma intimaque conjun&tione ; nimitum communi-

aiptlzain:

eat jngulis hominum füam divinitatem,fimulcum.

l

TU

d

humanirate :: Deum veram & hominem petfe-.

" &um:quod una buccella totum (umitur hominum

en ii

ipncludituz vifceribus : corpuíque eorum & anima

ET m

al

cum Chrifto tamquam cibo veriffimo conjangi-

tur, utuna cadcmque tes exfiftat. O quanta hzc.

tj

x dston ii

induftria, quot hic inventionum miracula !'Sané

in hac ioventione cumulatiffima eft, quod con«

gt

templemur, non tantiim hoc brevis vite momea-

Ms D

to, fed tota aternitateiquz cüm lon giffima fit,con-

ij j

templationem in illa igemus, quodque mitemar,

ii

ufque (ufficiet, nec umquàm faftidiemus contem-

Wif

plando. Át quàm juftum eft,cüm hanc Dei invene

Áidig:

tionem manibus quotidie geftemus, & hujus mi-

Quddie, j

niítri fimus atque inftrumenta , exerceamus nO$;

hdj

vitamque noftram in hujus ponamuscontempla-

pH

tione miraculi, ut eum perfedté aliquando ame-

HUf r

mus, qui tam mirabile opus in noftram utilitatem

aaïontcmpl,(fOHI

abíolvit 2

Va

C À«

)

"

De Confiderat, ad dign? celebr. . 477

A iib

. ATPUIT. IL

uj ch,m

äarn*; offendit, quàm necefaria && propría Sa;fr.

pf

[

Wmn]umM

. vþdotilim fit confideratio, Cj orario mentalis.

:IHL'HW

r]

' Racepit Deus in Exodo , ut agnus Pafchal;s

Exod. 13«

3&:

M CQ

j

u

. non crudus,nec eotus aquá ,fed affatus come-

8 Uf

deretur. Myfterium hicerat: nam quod coquitur

E

aquá,ollz impofitum coope:itur, nec ejus fer& cu-

j

m

W

ra habetur, donec menía inferendum eft ; ei verà

mmï!, þ t

"quod affatur, (zepiüs advigilandum ;! oculis mani-

pb

bufque opus. utad ignem vertatur ; ubi gota hu-

Chriftus

Ro

juíce divini my(terii affiduam contemplationem,

€um amo-

*afnlüqapazä-

Tali ratione comedendus eft divinus ille Agnus,

re & cone

ID A

qui per íuam immeníam mifericordiam, pro nobis fideratio.

ij

voluit in facrificium veré offerri, & feipfum in ci- nefumen-

M?:m;a/l-

bum dedit,à quo oculoscontemplationis non licet "**

niety n

avertere, & qui millies volvesdus eft in iis flam-

tf, 12.

qu&m

mis, de quibus ait Dominus : /gsem ventmittere

vlv

n terrams & Propheta : /n meditatione meaex-. Pfalm.8.

^

B Ogl

arde[cet ignis. Hic e& ignis caritatis, quo Salvater

—

hoc divinum inftituit Sacramentum, cujus con-

templatio fufficit, ut in cordibus noftris fimilem a -

dind t

d

morisexciterus. De hoc igne mandavít olim De-

Levit, é,

«,nzcüsz

us: Zgnis eff ifle perpetums, quinumquam deficset

Dv

in altari. Sipro facrificiis antiquis nefas erat ig-

xEWW

v

nem deeffe altari.quantó magis eltari noftto, facri-

r.qwmi

ficio noftro non deerit ? Porróine igpis ille anti-

gt

h

mmwk

quus deficeret, juffit Deus : Zgmis amtemim altari

" a

d

Jemper ardebit , quem nutriet Sacerdos, [ntjsa -

ens lignamané per (ingulos dics.Hoc efl propriuma Sacerdotig

! bülüiw

lg

Sacerdoti, nutrire hunc ignem amoris divini affi- *' ?mosis

1

me'f "

z

duacontemplatione ejus,quera ipfeDominus erga

13gnem

qi?

,quibus nos obftringits qurrirg,.

!

nos þabct, & beneficiorum

oc

Ia

474 "Iratddatus V1. "Cd'þ. 411' ?

" ab

i

hoc enim ligno fovetur & faccenditur ille ionís;

atque ut perpetüus fitconfervatur. Illam altaris ige

ji Mgw&t!t&

" l

nem miferat de czlo Deus : fed voluit, nt tminiftes

Rom,s.

rio diligentiaque Sacerdotum foveretur : Tta carja

,'mu.urmt :ankml

-

j g

t4s Dei diffufaefh in cordibusnoffris pev Spiri-

tum Sastlum ,qui datus efl nobis: fed vult illam

äwmcmm«

l: nootn

Dominusaugert & creícere noftra vigilantia, &

i

continua confideratione czleftium,

[

l*d digmm: V

diimqu

DicitS/Thomas;& eft Philofopia certa;ufu cog«

tiita,quód aqua, quia natura fua catet calore, ut il-

ao g

gadeoridem:

lum babeat;ad folem vel ignem debet incalefcere :

nec id fufficit, verdm ut confervetur, ab eo retno-

gX

' veri non debet : fienim id fiat, (ubeunte frigoread

liC

naturalem ftátum cohvettitur. Omnino fic nobif-

vitas ob

At

cum fe res habet,qui.cürn calorerillo caritatis nartte

tilsgifitg

rá noftrá non polleams, neceffümn eft; numquam

àDeo feparentur;qui illumin nos infündit:(i enim

vll

prttdiz

&b eo fuerimus disjunéti, continuó frigebitnus, &

ad ea, quz naturz funt, devolvemur : proderit au-

p D

iimgia

tem exctcitium orátionis,quod con(ulit Propheta:

* Pfdlm.33. zdcceditead eum , 64 luminamini: cujas lucem

'äi(nummmm:q

f udityte

omnia generabonotum confequuntut.

Inter alia encornía , qus de fponfa predicavit

24f t

fponfus czleftis, dicit : Guttur tumm viunian opti-

dosrwmmqm

At g

Cani.o. müm.dignum dileflo meo ad potandum , labiit-

que & dentibus illius ad ruminaadum.

prirbingis

mimdduy

Advettit bene S. Auguftintis, quód vinum dene

tibus non ruminetur * quippe hoc ciborus eft,

polumnyi,

qüi maximé duri & folidi fant: unde videtur co-

Mf

. gitationetn chqilcndam effead viniitm comfoupi

LA

Zachar.g

:

OmaeDei

excellentias: ad vinum füperftanriale & czlefte :

mf; Dl

bohnum in

de qio Zacharias : Quid e[l boniem ejus, 4 quid

Ttnjfr

MC

SS. Sacra- €f pulebrum ejus nifi fenmenti eleorum.€ vi-

1 0,, m(m

£üchto. U"fngerminah: virginei ? includitur hocin patie

r

t

De Cm/z"d:mt. 4d diga? celebr., P

at

A vino Sanditfimi Sacramenu , quod fub fj pecie-

T n

.

bus illis delibus & ele&tiserogatur. Ac de hoc vi-

ii

Itj

o factatiffimo jure dicitur,faporem ejus ab Eccle«

r

fia in gutture confervari, & novo femper guftu

*'4"! n

pollere , veluti continuó biberet, quia numquam

Mi

ab ejus cornmemoratione difcedit ; porró vinum

Nj

:

tala eft, quod non tantüm bibi oportet, fed etiam

eenfetur dignur, ut dente confiderationis rumi-

m

betur. Etenim quod ruraipatur,femel comrneftum

mfümg.

in osdenuó regetitur, iterumque conficitur denii-

lIEME'»'(E:ci

bus:adeó ut idem ejuídem cibifapor & guftuste«

ntoies

£urrat, tamquam crebró aliquis vefceretur.

lt d

AitS, Chtyfoftormus;quod in animalibus eft zu-

Quäd fit

!

raminare

if

(biods

s

minare, in hominibus eít cogitare ; per cogitatio-

sbedri

&i

fpirituali-

nem enim & corifiderationem tenovantur guftus,

ter.

tdedimen

ntilitas ac refe&tio,qua in rebus divinis haberur.Et

wbf

hoc eft,quod convenit proprié San&iffimo Sacra-

Wï"

ul d

mento perconfiderationem. Sic D. Gregorius (ü-. Greg. u-

n

i

| .ï Wiv..)zæ

pethunclocum: De boc,inquit, vigo sotandum pet Cant

liv

e[f; qnod omnes quidem potant, fed labia fola, €8 "*

foli dentes rutminant: quiadum perfetliores qui -

ii at

5& vt

que pefe auditura verbum ad memortam rtvo-

d

€ant,atque exercitatione affidua cogitant,qua[

ados revocantes quod [ump[erunt quanta frt vir-

n

Es cibiqnem comederunt fentinnt; idcireoín le-

..LG'v,h 053

pj

£e feribiturqnia animal,quod non ruminatime

iil

mundnum babeatur:quia quisquit bona qua acce-

W*ïf

perít, non recogitat, vacams à fantlit cogytationi-

:' il Wf

busnecelfe eft, nt immindis vepleatur.Ex particu-

j

latiter timeant Sacerdotes ; nifidivina , qu cele-

A ii

brant, mylteria attentids ruminaverint , foreutà

m dl

Deoimmundi & indigni;qui offerant;cenfeantur. Confide..

W'H'*','g,

Hanc ob aau(am S. Propheta Jeremias , qui & ratio ani-

n ,

antüm m2dente£,

ipfe Sacerdos, intft eeteraamaré , ( nont

ul wdu&) [

[

tiomi«

/

,

446

Tralfatus Vf. C&þ. III.

W[O

nomine fuo., (cd totius Reipublice | lamentaeue

nwtmïl

n

Tiretir4. de damnis ab inimico illatis : Cosfregit ad nu-

VUWö "

suerum dentes meos : cibavit me ciuere,ac proin«

Dount

Uguüï,l

de defipit omniscibus. i

N

iæ; ut hoc

)uc&vmus» u

Opus, opus habemus lacrymis Jerem

j

,ipfum deplorernus : nam defeétu dentium, id eft,

fj

: confiderationis, quibus ruminemus divina myfte-

4 d m

ria, quz nos fuftentant,tam parvus dele&at gvftus,

- velateinete vefceremur ; fünt tamen illa. [ & quid

' W,m Y

A

Tv

negligimus? ] manna fuaviffimum, quod omnem

m

in fe eompledtitur dulccdincr? & füavitatem. -

at x

CAPUT. II

satcilund

wodis, m

Tempore Mif Sacerdos maxime fit mente com«-

*vuirgopét

pofitus : ut meliits & majoriattentéene myfte-

eliraed xl

TÍA 4/:;&'0':4 ferutetur.

af

Uamvis tam fit proptia Sacerdotibus medit

R

bamii p

tio & oratio mentalis , ut meritó principalitet

as dndag,

hac debeant occupati, ut di&tum eft; przcipué ta-

ii

men,cüm divino [acrificio incumbunt, cam necef-

1 gt

faria eft hzc difpofirio , ut fineilla fieri non poffit,

Wt rindm,

quin multi defe&us, multa peccata committantur;

t st

quippeipfe conüderationis defz&us in re tamfe-

t junlygg

-

ría & gravi , magnus ipfereatus eftsunde nosad-

Balonelg

2rev. 25, taonitos voluit Spiritus fan&us : Qwando federis,

r

ut tomedascum Principe.diligenter attende.qua

Qüt Ümy P

pofita (unt ante faciem ttam, € fl'atue eultrum

"mg"ü"&qnieu

$n gutture tuo, 6 tamen 1n poteflate. babes ani-

TRütd i

mam tuam. Cyamvis hic doceamur , quomodo

ad men(as Principum invitati, có quód varia & ex«

.]mm) ïfm(ä(c |

L

L Pfïm' F'cmmlü4

quifita fercula apponantur,modum debeamus pre

M Chnül. pOïrOg

fcribere appetitui;neforté damnumaliquod nimía

Voracitate iacurtamus ; certum tamen eft hunc

?"äfanmm p

»

foluni-

i lii

L0

De ronfiderat. ad dign? 'rkleär. at

15»&0&(1

folammodó feníum non intendiàSpiritu fancto,

, C"f"!"du

fed etiam longe altiorem, magiíque fpiritalem.

L] "MMW'

Gloriofi Do&ores Auguftinus & Ambrofius de

menía altarisintelligunt, & meritó velit nos mone-

ijmiaz, u

re Spiritus ille divinus, ut cüm ad meníam illam re-

"i i

gi'am federimus cum R'ege Regum, totiuíque uni-

n

verfi Reétore comefturi , [ qui ob infinitam fiam

Pitíogke

caritatem , cüm ^imus vermesterrz , viliffimi ho-

LC

munciones, invitat nosad cpulum rcgalc atque di-

Iu

r

l

vinü ] aperiamus.ocülos mcntis,&rdiligentcr attene

(s

tiq; cenfideremusid , quod nobis apponitur ;quia

materiainefít maxima contcmplationis: non exifti-

U

memus eíle inftar aliorum ciborum villulz hüjus

L o A

terteftris, (edeum effe cibum , qui menfz Dei ap-

ponitur,quo ipfe &Angeli (uftentantur,unde vald

WWIWIIIM

neceffaria eft confideratio & attentio: proinde di-

citurs fFarue cultrum in gutture tuo.

TSx:!d.wbmd/!::

Inconviviis vulgaribus utimur cultro, ut in

ii

partes cibum dividamus, & majori vefcamur ur-

hg

banitate atque modeftia, ne helluones fimus, &

Y bmnumw

voracitatis: arguamur : quód fi culter gutturi ad-

ii

moveretur , periculum eíf*t ne comedendo (üffo-

" vt

caremur : fedin hac menfa czlefti nieritó confuli-

m&&&mmnm

tur, fFarue culirum in gutture tuo , utdifcernamus

uml

guftum & faporem hujus delicii à ceteris, nec (imus

yiis r

velut hi, quos arguit Apoftolus, quinon dijudi-

,l. Caef, A

r 'U'WW

cant Corpus Domini; & ifto cultro fübjiciamus

fenfum guítas, qüi'eumdem (aporem ex hoc,quem

u ISF"

i"

ex pane & vino communi percipit , & falía fentire

g

N

dicamus, ac necire quidguftet : nam hic panis ni«

lhileft przter verum, facrofanctum Corpus & San«

,,mwsu,ws:'l

u

at "

"

"]

guinem Chrifti, Porró ut hanc rerüm differentiami

g,

ponamus, tantum nobis commendatur attentio &

j; t9.

Qþqüæjcratio & fan& magná opuseft , ut myfteria

taum

ji

442

Traclatus Y 1. Cap. HH T,.

yn

A

tam divina tractemus, qvz captum mentis longif-

ia

«Dæmmph

il

Sab Mif (ime excedunt. Proinde juftum effet, ut inftante

famexe — bora celebrandi conaretur Sacerdos omnes exuere

D

(

qusnomm

endz om-

nes exter-

«ogitationes externas rerum creatarüm,imo & fui«

gt

um

ne cogi-

ipfius, quoad externa corporis, ac meminilfet folà

taiones — animá ac potentiis illius ad alcare effe proceden-

ia

dun, ad hocfeipfum hortabatur Bernard.ucipfe fi-

g n

Bern.liér. onificat hifce verbis: /stentsones; cogitationesyvos

aq f nt'

de amire. , rtates,

affeiliones £$ omnia interioramea,venite

Des.

quini qitt

afcendamus ad montem,ubi Deminus videt, C$ vi«

sanlo qii

detur : cura, folicitudimos, anxtetatar, pane fervi-

ais u m

1utes, ex(petlate me bie ,cum aíno corpore 1/1o . do-

ntimi i

nec ego cum puero,ratione feilicets£S 1ntelhgentia,

iveeimsd

n[que «lluc properantes , poflquam adoraverimus,

atlinms oU

revertamur ad vos : revertemtr enim , CÀ; h:ft*!

Y lm a

guam cità revertemur !

atiho, at

Quàm zquum foret; ut Sacerdotes omnesid-

sefmi g

ipfum faceremus , cm celebraturi ad ecclefiam

tdehurdt

contendimus? ad ejus nempt fores & valvas , qua

12 Mrenin

impedire poffent, exuendz funt cogitationes,& Ío-

o vt

laanima atque intellectu comitante ad aram pro-

i d

cedendumeft ; quo fiet , ut Abraham imitemur,

* &b (

L

quiülfum ex Dei mandato eblaturus alium noluit

n d

przfentem effe,& ad montis pedem fervis fuispra-

atyli,

Qenif.22. Cepit: Exfpedate bhic cum afino , ego €À. puer illuc

ftt,

A

n[que properantes,

temur ad vos.

paþ*qua(nradomwrimml,nwr-

Vrl

Cümin verticem Sinai vellet D&us defcendere;

:far'» titin

Exod. 19. cum Moyfe locuturus, & populo fancturus legem,

A rihty

Msm'r, hücpmu

praeepit, ut folusipfe montem fübiret , necinillo

elIet homoalius,necgrex paíceretur ; his non cofi-

volur;

[

tentus montem fpilla & obfcura nube involvit;

atque illuc intravit Moyfes cum Deo locuturus.

Da

,.Banerö femper intellige, - cüm dicimus iïlu

eum

"

l

!

ts

De Copfiderat.ad dizn? celebr.

443

"m

üt

cum Deo locutum fuiffe , ex veriori (ententia, non

-

QWUS us

fuiffe Deum in períona & effentia , fed Angelum

iscnn]

dumtaxat, qui ejus nomine loquebatur.

In Levitico item preceptum erat, ut Sacerdos Levis.16.

UI g

oblaturus inceníüm , folus fanctuarium ingrede-

n

MU ri r

retur , ne forté contingeret aliquid , unde attentio

offet turbari. Item ut incenfum injiceretur thu-

[ Ht

ribulo , quo fumi nebula excitata admoneret in--

Vg

Ibl losfs

ternam animi quietem effe (ervándam, At , videa -

mus-modó quàm fit magis confentaneum , ut Sa-

t uml

ml

cerdotes hanc in nobis folitudinem preparemus,

excutiamis, quidquid natum eft, t urbare attentos,

hm n

& mente fimus divinis myfteriis alligati. Necenim

1 i

accedimus -oblaturi, ficut Abraham filium , fed ,

m n

[

Dei Filium naturalem, verum Deum: nec arie-

tem ejus loco , utille, offerimus:atipfum unige-

,lz&mmm

nitum Dei Filium in perfona. Nec locuturi fumus

]

cum Angelo, ut Moyfes, fed cam ipfo Deo :nec

ginbin a

id tantum , f& & eumdem manibus contingemus,

inque animos noftros ac pe&tora tranfmittemus.

gt

Denique non adolebimus in fan&tuario fumum

alands

y

y

incenfi , (ed verum Chrifti Corpusac Sangu/nem

p

offeremus ; quz oblatio omnium eft. füaviffima

s

atque acceptiífima , nec parumquam Patri eterno

rmwh'!"*

offeretur.

;

ii

. Siverb confilium eft Chrifti, Cim ovaverér,in- Matth. 6

traincubiculum tuum, €8 claufooffiol occupatio-

SWW

nibus lord Patrem tuum in Ab[condito ; quamö ju-

d

ná

T

ftius erit, hoc

procuremus , cümad Miffam a;cc'di-

bt

bb.-

mus oblaturi :

^M

ii

j i

M

d

"

Hh 2

CA'

ydi "p

W

TL

«pí — Tradatus IVI; Cap. IF.

m

;

C APIEBT IV

"L

i

wl

i

j

Ut quis bona cum difpofitione celebret, duplsci potif-

du

fs affetione ducatur , timore C$ amore : ad

j ht n

quas affelliones cetera reducuntur , n qnibus

; 4 uknt

- devotio cazfiflit.

.

hr

dv

1

j

[ Y c attentio & confideratio ejus ,

.quod $a-

n

i

mf

cerdos agit , & myftetiorum , qua celebrat,

äwfm&m:(h

a

fonseft & origo, ex qua proficifcuntur cetera af-

fe&iones bonz , que hominem efficiunt , ut de-

um f

;

votus , aptus , & rite difpofitus fit ad dign& cele-

mmampungm?

brandum. Quz affectiones licet multz fint & di-

umb

vui a

verfz: quia multis eft opus, utquis digne celebret,

!/

& dicere poffit (e cum difpofitione

débita acce-

- pumitriu)

dere; omnes tamen ad duas principales, velut ra-

&Iflluüfm/fnm

dices ceterarum reducuntur. Primaeft ; timor &

u nadtuda

revetentia. Majeftaus divina.. Secunda, amor &

ipeyud

fiducia mifeticordiz eJus & benignitatis. Ha du

sampr

Amor& jun& femper fint & velut fororiantes , ut unaal-

ii mta

titpor

teram juvet, atque abaltera juvetur : earum quip-

FORT

femper

jungendi. E

e disjun&tio, fine periculo etle nequit. Nam fi: a

con

fideret tántüm homo, magnitudinenr, maje-

nintr. Aja

ftatem, & juftitiam Dei ; diférimen eft , ne abjiciat

Js.,[hmhmronfn

Ípem omnem confequénde falutis. Si vero fo:

mllünem;' WW

lun attendat ejufdem mifericordiam , patien-

df

tiam & benightitatem , temerarius evadit , auda-

Ht h MWFA&

Ciamque affumit : peccandi. Quaptopter Davi4

Q/n&xm;m/h

utramq; conjunxit, & vifum eft illi, ut Dei caneret

VU Ht d

acuta.

(4) Vox "mifericordiam , huic (a) Superiori tam alto, (b);

!!/0'1?071:4 ,[w |

Baffum, ut vocant, fübjungere, qui illumtempera-

() Vex

Vs

ret: quz eft confideratio majeftatis & juftitiz divi-

'fm 6 (* l T

gravis.

PÍal. 10

,, nz, áicenim: Z4ifericordiam €8 judicium cantabo

MW, JJ"*M

nibi Domine. Flg du voces (uaviffimam faciunt

aK

LP h

)

" CINV

De Canf derrz dien? celebr.

414

N

[

harmoniam, & in Dei operibus ubiq; conjungune

n i

tut :Üsver/e vie Dominimifer cordia Cj uertat, pag, ; P

Mlm

u

Piiffimus B'*mardusquodam fermone luculen-

VM(W

ter oftendit,quàm fit neceffarium, ut duz il affes

Vf [71 !

&tiones imul ambulent, fe mutuótueantut : atque

hocatlerít ,. declarando qui debeamus adorare &

ofculari pedes Salvatoris, illos autem fimulnon pet

Ts quif

fe ingulos ofculemur; dicit porro in hunc modums

mlm»u

"Magnus frutbus eff vn primo o[ctlo , quod ad ped:: Bern. &.

QU R

d

Domii acczpzmr,tamen curato, ut neutrefraude: jup Cant,

Ianud.

vis Iorüm : fi enim jam dolore peccatz. , 9 judscu

"'WWLLJC.

tmore campungeru,wrzmm CO judieu 'vofttgza la-

Ah

L

biaimpreffiff1 , quod [i timorem divtna intuiu o-

lj

T

dj

nitatis; C9 [pe confequende indulgentua, tepoperas s

uU

etiam mifericordie pedeu ampleits te pweris : a-

ls

ltaqmn alterum [me altero ofinlari nom expedit z

h..M! fír

qiia C$ vecordatto ls judieti »n baratbrum de-

v od ard

üem:zom,; præup:m:,d' m[ericordizfallax affen-

n

ratio pe[Jimam generat [ecuritatem. Daium eft &6

r r

mibimifero, naunnnqmn] federe fecus pedes Domi-

r*rrg

-

U

Y üïWl-

ni 7e/u €8 ;modo bume, mada "Ium , totadevottone

m «!w Q;nï kh

ampletli ,in quantum me [aa beniantas dignabae

Yv

j

zur admattere. 24t fquando mt/eratmnæ ejus oblt-

T

tus;flimulante canþzentm, judicto pasió diutius

Wt

um us

inlarerem; mox veetu incredibily, ac moiferabils

t

confulione dejetlus , €$ tenebro[acireumfufus hor-

"

5

rore, boc folzam palpttam' de prqfundæ clamabam s

, t^

l

MO

Quis sovit potefl atemaratsa ,

præ'tu(are 1H01-

m

iil

À

ram tuam dinumerare ? Quod fieo reliffo; pea'em pfal, 39'

p

vwml

mifericordia plus ampleti eontingerez 5 tanta &

"

v

'Contrarto15CHvia CÓnegligentia dva!wäar,txt 0s«

[j

T'M

feüzw €$ oratin t:p:d:ar €$ at ngr«ar

u

]

promptior, € fermotucauztor, 89 ommis denutq, -

d

d

trquue bamznss [Fatun mcazz/lpm!zor appafe: et.

m

ib ;

Prae.

j

yn

»

h

ia

Tratfatus Y1.. Cafi. 1.

,l

£roinde , magiffra infirutlus expertentia, non ju^

T l

j

dicium [olum. aut [pam miferwcordiam , [ed m:fe-

m

E

l

( i

ricordiam pariter GÓ jndícium cautabo tibi Domi-

,;,qï!!?r

ne :cantabtles mibi evant amba pariter jufli(icas

f

tiones 1f]à . in loco peregrinationu mea s quou[que

?:j]gm[cäigm

au:fericordia fuperexaltata judito , miferiacontz-

;;jknlia Smï

cefcat , ac fola tibi cantet glariif "m , €$ »on com-

: 5Fac:ümmï

pung A.

,gi D

Satis 'cl&ganter & doct oftendit Sanctus , quan-

gmx'.cujusmä

tum referat, ut hz duz affectiones timoris & amo-

m

ris conjunctz (int , & quantum immineat pericu-

- enormum

lum, fi àfe mutuo feparentur. Ídem nosmonet

!teli. s

mgximt 9s

Spiritus fanctus, übi ait : Ae dicas , 7Miferatio Do-

d nb

minimagna eff, multitudinis peecatorum meorum

: A(q;:xbüïtifrï

miferebitur : mifericordia entm C ira ab sllocità

— pngrzdnitt

proximant, €8 inpeccatores refpicir traillius.

( um

Videturloqui cum hominibus temerariis, info-

hilgnds d

lentib,Dei nixis mifericordia,qui hanc faciunt fce-

V, t

lerum tegumentü, & velut anfam arripiunt in pec-

st

cato perfiftendi dicentes: 44feratioDomini magna.

uv s

ef/ nec reddet mihi ex merito flagitiorum. Spiritus

]

veró fanctusait: Ae 4/cas hoc, fcil. nenegligens,

audax & íceleratus evadas, hànc audaciam mitiga

m o

miinz m

Juftitie condimento, & utraque fimul mifericordia

feilnig

& irain mente verfetur. Dicit porróP(almifta : Be-

lo G

neplacitum eft Domino (uper timentey eum, €8 n

G

mi[ericordia ejus.

em , qui äer.ant fnper

$. II.

"A

[ aasmncq

Ad cele-

Uarrï:is autem uiraque affec&io & confide-

- quis iegi

brandum

t .

Opusamo«

ratio prodeffe queat omnibus utriufque fe-

"ayín lr

ze& u-

xus ; Sacerdotibus tamen maxime , & fingulari

]

$20i,

«quadam ratione : nam in his principaliter con(i-

u'nug) j

t d

ftit devotio ac difpofitio neceffatia ad celebran-

tüp,

e; ti-

[' iqun

.dum: id eft, ex unaf pacte, altiffima humilitat

more

;WIH, üf' t

De Cw;jde;'at. ad dignécelebr. — 47

more & reverentia ducantur, confiderando fupre«

]

*[ [

Prij

i

! &m)m'

mam Dei Majeftatem , quz veraciter. continctu£ '

WW,W

Sandtiffimo illo Sacramento, eundemque effe Do-

mü'?"""i'f(i

minum, qui fola voluntate fua creavit, confervat,

& regit hanc immeníam univerfitatem, quam.rut-

UM A

Vi p

fusin nihilum redigere, fi velit, poteft : in cujus ad-

UY

I

fpe&u ardentia Seraphim alas comprimunt , tre-

munt, percelluntur horrore divino, atque maxima

iäï

g

reverentia affiftunt: eui ftelle matitinz laudem

f

ültän»lm

nuntiant;cujus rigida lance vix mundi haberturSpi-

V,

ritus beati. Ex altera parte accedant ad eumdefn au-

&torem omnium magno amore , grandi fiducia de

rl

: .

benignitate ejus & mifericordia : qua ficut inom-

Tuigiytrisym

nibus , itain hocopere vehementet refplendefcit.

T TET

Atq; exhifce affectionibus duabus velut radicib'in-'

numerz dimanant affectiones virtutü, quae ornant

Wr/ja///m

animam & componunt,ut ipfoDeo digne p afcatut.

r D

Pro affequenda, de qua loquimur , devotione,

d

& affe&tibus, qui inea confiftunt, plurima ora-

:mmm

tienes virorum illuftrium rq':etiuntur. S. Ambro-

fD

fiustomo 4. duas ponit, qua ante Milfam dicen-

m «x&m.w[b

da (unt. Et in libello, qui plenus eft fapientià $&

LM(MW

fervore, quem vocant Contemptus mundi , paite

NT od

4. devouffime funt orationes & contemplationes

d

Qu

Ts

'l

San&tiffimi Sacramenti , & in Memoriali R. P. F.

A

ludovici Granatenfis invenies luculentas, &c.

WWMW

"

quæ lcgcntibm magno erunt CIDOIUHICI]EO, cüni

efficaces. conceptus & rationes. comple&tantur,

Wufmt

"

"

"quibus devetio queat excitari. Sed quotquot

BD

1

-ejufmodi fünt orationes, quantumvis eleganter

M

g

compofitz, hoc habentincommodi, quód, fi con-

r il

tinuó aliquot diebus recitentur , ex confuetudi-

u

ne illa guítum perdant & attentionem ad fenfum

Yít

gt

p'

xim£ prztenditur. Unde utilius

Mil

4vcrborum, qui ma

Hh 4

multo

(i5 À

x2

yt

j

Tratfati: VI, Cap, V.

j

Ej(ülm

multo erit nonnullas con(iderationes mente com.-

g

[/

1

U]IJ

pleai, iiflemque exerceri per formam meditatio:

Ms

m

nis ; & quilibet has inftituat ea ratione, quamex

n

affe&tionis prcripto, & fpirita docente optimam

j

H0y/

jim.

judicarit. Experientia enim ipfà docuit , eas otatio

nes,quasunufquifque füo modo infütuitlon

ge ma-

Fm M

eruditi-

m

joris effe utilitatis(licet careanc elegantia &

one)quàmaliorum auctorum quantumvis elegan-

njb

tes & doctz. Vnde vifüm mihi eft,

proopeSacerdo.-

euinditt

tum, qui volunt feipfos exercere, & ad digné cum

as OR

attentione celebrandum incumbunt, nonnullas hic

g ii

mifcere confiderationes , quas multis annis mihi

;kaoupm

deícriptas habui , & confido magnam fore iis uti-

alondiunl

litatem, qui has voluerint frequentare, ficut vere

vl t

quidam perceperunt , quiid conati fünt : nontan-

nacine A

tüm ad attenté & devot celebrandum, fed eti-

um r'-;/?l

m at

am ut toco die ambules in prafentia Salvatoris,

eodemque fcuaris affectu, quo facrificium te ob-

;,?ciw'mdzquæm

latum eít, quz res eft (ü

mmi momgnq' » ut quis

(

qm;olmm

fpititalilucro diteízar.

p

Wmm

CAPuTBV-

"

A UiA

E

2

Praambulum ad confidevatines , qHas ad devote

meo,ici&äsi:

celebrandum Sacerdotes exercere polfeme.

ET

N ol

iv

Ultz- fint confderationes , quz. juvare

1

a, nvl

.V J poffünt , utq

t

1is concipiat profundam defe

Ranrnt

humilitatem ,

timorem & revereutiam Majefta-

Vr and

us divinz, quz Sandhiffimo Sacramento veit

Dbl

conüuetur. Áliz multze funt, quibus fpem fidu-

" Quv

ciamque concipias mifericordia: ejus & benigni-

NORPTE

tatis , qua cm hominibus agit. Qua funtaffectio-

lais

nes precipuz, qua animam ad di

gne celebrandum

tlbf

€omponunt. Ethuic conformiter, funt innume-

: ?,rff-'rufznrm

T& nomina & tituli, qui Chrifto tribuuntur m Sczi-

'

ld ii

Ptlll' a:

'

Jl j

.De Confriderat. ad diänä' celeby. 3 489

UM

W

ptura : ipféenim unus anirse eít, quodcumq; illa

ii

a

defiderare poffet, quodcumque opus habere; un-

b

d

ix:mc

de vocatur Deus & Rex, Magifter , Paftor , Sacer-

dos, Medicus, Amicus; Pater, Sponfus, Lux, Fons,

; Q

i

^j Q

& ejuímodi Íexcenta. Quorum alia pertinent ad

^W

ib

majeftatem , & timorem qui ex illa debet conci pit

^V

lil

aliaad rnanfuetudinem, benignitatem & amorem;

of

uofe homipibus communicat. Enimveroó cünrex

MVT

"r

Nf

parvitate intellectas humani, omnes haíce confide-

*

rationes mente comple&ti nequeamus, &muitorum

Jf RA

conjunétione quafi quedam caligo offundatur;uti-

É

t

leeft quamlibet perfe (pe&tare in fingulari, cuilibet

"o tum

D

BM

diei (uam afTiznando, quo fit ut edium excutiatur,

l?äq'*'«'æ'ai:m

]

E

quod eriri foletex continua eorumdem cofitem-

ij

d

)

platione. Átque divifioneifta ; poft aliquod inter-

vallam temporis feipfam anima depfchcndcf ple-

at

nam vatia, confideratione , quz facile ad Myfteria

WT

digné celebranda queat excitare , quod hic prætcb-

n

dimus pe: quatuordecim confiderationes,qua die-

bustotidem abíolventur, quolibet (uam ruminan-

H

do : nam materiain fingulis füfficiens eft non tan-

o

tüm pro uno, fed & plþuribus diebus.

uum,qmddm

In quibusnotandum eft , quód ftudio tam bre-

um

m

ves& compendiofz tradantur fine aliqua. dilata-

as n

tione, cüm camen dilatari maxime potui flent ; quia

ht

mgmïmlg-

materiam tantum füfficimus,quam pro libito usruf-

smiz

quifquc extendat , exerceat , contempletur, Íuo

modo & fpiritu afflante, Et hoc mihi utilius vide-

tur, quam ob cauffam noluieas mutare , necau-

lïfl mw

lu

u

gere , fed eadem ponere forma & ftilo , quo illas

Ya

:1"'" |

mihi conícripferam: hac- enim ratione muiti fe

dug U^

] Ltl

z

profecifle confitentur.

mmmgï;

:gnfor.m'(; ,

Particulariter Nota, quód ve

rba Scripcuf:s,quæ

in illis habentur ; licet o5 rationem jama dictam

(ueP,

Hh;

non

j

4090

Tratlatus VI, Cap,V.

ym

"

^on exponantur fufiüs, plurimum ucilitatis pof

fint adferre, atque in illis fübftantia. principalis

A g

confiftat, Que (i ben& expendantur , erit inyeni«

w»

: :'W-W

refüfficiens pondus ad hoc , quod tractamus, Et

credat firmiter, qui le&urus eít, fi (e exercea ali-

(AP1

quando ex inftituto , & pun&a infrà pofita men.

r:MWP

tefuerit complexus, memoriaque hauferit , facil-

limum erit opus , nec quod fua. magnitudine tz-

y U

dium adfetre poffit. Porro mirum non eft , (i prin-

wCWNM

cipio aliquam difficultatem offendat, cüm nulla

Dit

fitres , quz non aliquid laboris includat ; quamvis

m

multó minoris fit momenti.

Notandum etiam circa haíce confiderationes,

Mi ect

quöd prima & fecunda magis pertineant ad affe-

T

Ctionem timoris & reverentiz : nam in illis per-

ab

penditur majeftas & amplitudo Chrifti Salvato-

upantil

ris: in prima quidem íecundàm: divinitatem, in

1200 0508

altera (ecumdüm humanitatem. Atque hzc con-

asidudztg

4

fideratio majeftatis Chrifti memoriz maxime in-

iil

hzreat , tamquam fundamentum & bafis cztera-

IT

'..'

rum.: quod eftaffe&tio humilitatis & timoris, qu&

ïïwa;

gl ss

inde promanat: & quia hanc ob cauflam major

inqe ia

poftea amor & admiratio oritur , confiderando

t a a

quód tanta Majeftas fe humiliet & fübmitrat ad

icnas n

neceífitudinem cum hominibus conftituendam

Müam

tam familiariter atque amic£ , ficut in ceteris titu-

Ws

"r

lisconfideratur.

Qs ngk

Advertendum eft.quoad ftlum & ufum pat-

ü l IHD Rtgng

ticularem harum confiderationum , quód ubique

Rüntr: Wi

hicordo fetvatur. Primó eft una confideratio five

UTO

argumentum, ut experrectus ftaum recorderis

Sairi

dicendamtibi effe MifTam, & quanto fpiritu & fer-

vore dicenda: qua diligentia alacriter & le&ulo te

ïfi".flalf*ai r

lt

cortipias , hinc triz habes puncta , quibusteante

am

qwm

u

pe Confiderat. ad dignt celebr, — p

!Mlm"m j

tl

Miffam parare poffis , poft qua (equitur fingularis

hi

Icmjmwrl win'

affe&us , quote ad celebrandum componas. Deni-

U nfe

que (ubjecimus gratiarum actionem àMiffa facien-

l

dam, quá gratiam & favorem cæle&cm merearis.;

At

D

lt

CUPU T WE

1

u)

L

Ponuntur [eptem confideratioues , qua per dies (ep-

Kïf,l:

dies

tumana, diflinguuntur , per bas quotidie confides

AU nufn,

124 o*

atur Chriffus f[ub zitulo feu nomme dvver [o,

ii

Ui

DIE DOMINICA

Confideretur ut D E. U S.

"" mmg

X.IÀc die excitatus & fomno , oculos mentis in

Ratio fefe

hu us

cnitate eífe tuum

excitandi,

Deo fige, qui fümma beni

o

Ls

confervat : exiftima te hodie creatum efle; acque

sb L)w

ita agnofcenste obligatum ad laudes divinas , furz

min d

ecum voto , religione tefolvendi hocdie & om-

u ,l:quvät.'m

nibus diebus vitz tuz,dicas porró: Dens,Denus me-. Pfal. os.;

t

ss ad te de luce vigilo.Benedicam Domintum inom-. P(al, ss.

vt

"i tempore, [emper laus eiuj 1noremeo.

W&WP

In hac confideratione , ficut in reliquis, quo- Notandá

whoc genes

tiefcumque ad Miffamte compones , imaginabe-

raqm.

iU ümx ml'ü

ris te videre cxlos apertos maxima claritate , &

isd

San&iffimam Trinitatem in throno Majeftatis

du di

VH

& glorie ; omnes Angelos & Sanctos, qui in cho-

risfüis concinant , Sau&dus, Santlus, Santlus : qui

Fm*ülwa

oculos defixos habeant rnagno amore & reveren-

MWWJ&»

tiá inillo Regeac Domino , à quo tanta felicitate

potiuntur : qui defiderent. vehementer & expe-

.wh i

"

Wona

-€tent, ut celebres facratiffima myfteria;ubi recipias

d g

füb velamine Sacramenti eumdem illum,quem ipfi

dariffimt ad faciem intuentur.

fl s

f

Prima

Etenim primó confidera id, quod poteris intelli-

lo 1

confide«

W FIWJ

'Scrc: quoad perfedtiones & attributa divina.

ESSE mï"f-

n

492

dradiatus F'I. - Cap. ?I.

W

"

Sumtna

.

perfe&io-

ESSE ILLUD INFINITUM, quod finealiqüg

Mell.

yith

rum divi-

comparatione rrmensum excedit omne effe ,om.

um

i

naup, nemq;perfectionem creaturarüm,quod nequeant

auft

ille menteaut cogitatione corplecti , quod feip.

i o

füm perfedt? cognofcit & com prehendit ; con(ide-

gt

retur deinde.:

3

EJUS ETERNITAS, fine

principio & fine, fi.

Mcm a

ne fucceífione, fine mutatione.

;«jeveniüm'

»qui femper fuit, eft,

&erit idem,eademqueratione

: Cetera omnia fnuz

jl

s al

Pfal. 101, tantur, €$ Jficut veltimentum Veterafeunt: tu au-

ben idem ipfe es , €9 amnttui sou deficient.

D

EJUS MAGNITUDO. Celem $88 tevram

Cg0

scrd t

Jfai. 657 impleo.

um

42.7.

Celum mibifedes eff , €4 teyya [cabell,

Fïxs.l;[:dlxifagf

pedum meoruma. Atque in omnibus creaturisita eft

putilint. At

prafens , ficutill

&in feipfis. In cujus comparatio«

hia

Jfs4» — nemtota hac

machina univerfitatis quafi [PHila fi»

aumopidn

tila , £$ tanquam. momentum [Latera : Et 0mnta

gt gt

quafi non [int, [sc fuist coram eo , d. tap.

quam nihi-

slptaidat |

um 59 inane reputata funt es.

s il

EJUS MAJESTAS.Ad ewjus ad DeHlum colum-

ipilmb

t ]05.7.5. f

& carli contrema[cunt, C3 pavent : €$ im confpeHiu

T

w

ul

mom

T

; ïEt»CH' 1é:

,

ejs calum C8 cvwli ealorum j abylfus Cd univer[a

b

Datn.7.

terra, C 0H*14.. qU& in ea funt, commioventur : Ej

icinyd

czm con[pexertt ad ea , térrore concutientur. .Et

Qs

ilaþ.].;.

millta minunnietstudirant ei, €8 decies millia cen-

iqoiticumg

LÀ

tena miliim alfiffunt es , €d son ell numerus mili-

Vrpidin

tum ejus.Et hifamulantium greges non fünt minüs

Ts d

quàm Angeli ac Seraphini: quorum infimus pluris

EUR

aítimandus eft, quàm tota machina (üblunaris: ;

Pfal. 105.

pslonii h

EJUS FORTITUDO. Qs re[picit terram,t9

Ifai.40.

, faeit cam tremere,

ng!b)rdbflln:, c

UI

:uolem erra.

Qui appfgdi"t t/rt'äu-f dingt;g

ULP

'fi Tidny jj

| EJUSSAPIENTIA. Qui numerat multitudi-

Aba M

P/ali46. netm /fe/?;zrüfm $ omnibus ei$ nomina vocat. . Co-

gnofci-t

]

-

m

De Confiderat, ad dignä-relebr. 4 p;l

U

l

nofcit perfe&tiffime , quod eft , quod fuit , quod

t

"

erit, & quod efle poteft. Er o»znta fnnt nuda €$ a- Hib, a.

m

m

f llm

ertaoculis ejus , ettamocculti/imacordium.

WM!W*

.. EJUS PROVIDENTIA: qui fine defatigat!io—,

d)l,fo

l]

neconfervat, regit , fovetomnia: tam füpremum

j

Angelum,quàm vermem viliffimum,& quemlibet

l

rj

ita in parciculari tanquam' de eo folo curam habe-

lii

"

ret,quid eveniet fingulisjipfe prarfcivit & pradefti.

d.

STUU

yMhityy,

navit,ufq; ad motum cujuslibet folii in arbore:pra-

..IW

Ícivit, caderetne planum in terrzm, an oblíiquum.

niljj [,l":r'!!.

-EJUSPOTENTIA. Omxia quacungue voltit, p r

.

DO' th ;"IKW

fecit n colo & interra, in mari &8 in omuntbus ab P/al. 32.

li f,»*'»,b'm hs

Jlfis. Ipfe dixit , €8 fatba [nmt : pfe maudavit , G8

Wt

ereata (unt.. Ad creationem totius univerfi, folüm

i I?LLwAth

fait opus fignum unum voluntatis , ut exfifterer

T

7)

cum omni copia & varietate , quin unico illo actu

.'!M,fæ"n/ï'ü/im

produxit omnia ; proutvoluic, cum omni proprie-

tate & particularitate. Enimvero ficut facile fuit

d ,

l

producere, ita facileeft ei omnia creata in nihilum

rj d

redigere, inque horumlocum mille mundos prz-

em n

ftantiores, qui nunc non fünt , ponete in rerum na-

TL

tura: nec menfüram habet ejus potentia nec volun-

uïummmm:*

tas, cui nemo poteft refiftere."

lWWW'

. EJUS BEATITUDO: quam in fe habet , nec

[

M

m

dependet à creaturajcujusnec miniji glotia,nec au-

geri poteft bono vel malo totius creaturz , qui ne-

lef

MW

j

u

minetenetur, àquo cetera omnia dependent.

u

EJUS PULCHRITUDO : quem intueri, An-

I Pet. y.

Miee^

gelos hominefa; beatos efficit; J qwer defiderant

«dngeli profpicere , cujus vifionis tzdionunquam

'UDO-QFW

afficiun:ur , in qua eorum confiftat felicitas ; Cuj us

p

pulchritudinem $91 €$ Luna mirantur, & omnis

pulchritudo ac peifedtio creaturarüm fimul jun-

j p

,

w/mW;

yil

j

494

Tralbatus i/I. Cap. 77.

(

us

&a, tantüm eft pars exigua hujus infiniti decoris,

Ut

EJUS DIVITL£E.Gleréa C$ divitta n domo einz.

AU

u

P[4l. i. Domini eff terra €8 plenttudo ejus. Tui f[unt coli €8

g

Ánconia

P/al 3« ,5 off tevra, ovbem terratd plentudinem ejustu

D [tmrtmlmt

Pfal. $9. fundaffi, Aquilonem €? mare tu crenfli , qui plura

W(MW /

ereare poteft, & omnia poffidebit.

h

dhenietoc

EJUSSANCTITAS & PURITASqui non te-

cipiet cadoaliquem, vel minimá infe&umlabe: nec

2'.';[ ch[&nm[. :

in amico f'1o familiariffimo diffimulabit minimam

fs omyti

culpam venialem, fed bic vel in futuro penam

28 üngdæ Pt

d

exiget condignam.

a i

EJUS PATIENTIA: quitantam hominum ne-

n&u&,änil;(utm

quiffimorum multitudinem füffertidololatrashz-

| , Vs

reticos, blafphemos, perjuros. ganeones, &c. ip-

aling a i

f fquc vitam, quam volllxxþ,permittit,tanqtlam €os

non intueretut, nec poteftatem haberet puniendi:

- gdpéus

u at d

quibus tamen non claudit venix portam, illifq; ip«

v ia D

fisalimentum przbet, naturalia bona largitur,mul-

ia u

tafq; fupranaturales infp

irationes, opemque Gngü-r

- as du

larem induleet.

d

EJUS JUSTITIA rigorofiffima, qui confenfït,.,

maximum inferretur füppliciumF ilio;t» quo febi be-

atl

v btl

u complacuit Ideo (olim , quia peccatis fe alienís

oneravit, quiuno tantü fcelere provocatus, princi-

Ui

o lnl

pem Angelorum cum affeclis cxlo dejecit,omnem-

Qv l

*

que fpemabftulit recuperandz falutis, qui propter

DME&&LDM

unü mortále delictum ftatuit;ut anima in zternum

LT

atrociffimis inferni cruciatibus amigatiu*.

[Wl/ll lelhlll/& [

^ EJUS BONITAS: quiSolem fuum oriizfaa"t'þh

Piritmay g

Matib, s. pev þanwü malos, 89 pluit þ)per jtu[los €8 iniuffp.f;

. quinihil zqué defiderat , quam (e ipfum commu-

nicare omnibus, omnibus ben? facer

"

, fine ali»;;ljuä

VM Dülmm

v M'Xff/flftllnt,u

c?cm'mcnto, tagtüg quia eft , qui eft.

Ac

T

|

| U

De Confiderat. ad digu? celebr. 4,10 j

1

"Müh -- AtMISERICORDIA EJUS /uper ommiaope- Pfal, ii

ll fllllm"

Ya cjt5, qui non ob(tante, quód maxime deteftetur

Vi T/ll/nlf:.'vj

mortalepeccatum;quo graviffima injuría fibi irro-

" tfllm,

gatur, ubico actu contritionis excitato homini vel

Ez;:b. 18.

infinira fceleraremittit , Eromzium zniquitatum

kjus non recordabor amplius. Semperq; peccato-

remad pornitentiam invitat, benefaciendo his, qui

m

S&ïï!;qninona

fl

l

nequiter operantur.

x

Denique omnesiftz perfectiones, alizqueine

B]

numerz , fingula per feinfinit funt , & excedunt

immensüm omne id, quod intelligi vel excogi-

n

Meitts

MM

tari poteft. Atque omnis infinitas perfectionum

y

d

ipus, in ipfo eft una; fola, infinita & fimpliciffima

perfe&tio , & unus- puriffimus, infinitus & fimpli-

m as

t

ciffimus actus, qui eft ipíum effe divinum. Talis

autemeft ipíe Deus , ut ardentiffimi Seraphini fa-

(

€iem alis contegant, & defixis mentibus contem-

lï

plentur mirabilia Deitatis : quippe nefciunt vel

minimum, quod in ipíó eft , enarrare, unde folàm

ia

proclamant: SaztIus, Santbus, Santius.

- Hafce perfectiones jam pofitas utileerit nonnü«

m&&mwt*&?

uam ex inftituto diligenter confiderare, ut pofteà

liib

de illis breviter & facile conceptus formari poflit.

s d

Ubi ergo confideraveris omnem iftam magnitu-

jidmquts

dinem & excellentiam , mirare vehementer eam

dais

contineti uná hoftiá , in qua tuis manibus fe velit

g

Pfaim. 2.

Deus (iftere. Domine, quid eff bomo, quód memor es

n bäqm;ü ;g

eijus , aut filius bominis, quomiam vifstas eum? Er-

u

WU^

güne eredibile eff , ut babitet Deus cum bomisibus

ZcPd'dc,

LF:W"

fuper terram? Sicalum €9 calicalorum non te capi-

Wnt, quanto magis domus bac ? Dominus in templo

n

ln

jl

j

T

Jantto fao , Dominusin calo fedes ejus, oculi ejms n F[alm.t1o,

TU kim

panperem re[piciimt, &cc

(UIM)M j

Sccundo confidera, quanta voluerit Deus ve- Secunda

j vag;a:

T

406

Tratfatus VI. . Cap, YT,

confidera nerarione tractaretur alcaTc&amcnu, quz, ut di-

tlo !ra&f.

EW M

: 3-

c&tum eft, figura tantüm erat SS.Sacramenti : : quan-

WWW

tà volueriteffe fanctimonia miniftros (qos : Aga-

ljln j2

, MW'

amisi, quifertzs vafa Dosnin: ; neceffe erat, nulla

*

4 t

elienctlabeinfecti , nontorti, non claudi, neceib.-

WWW

Trad.2

bofi, &c. ut füprà Tractatu fecundo. Homo de fe-

, al

€ap.4.

miune Aavon , qui babterit PACHÍATH , &on oürn'at

m

[rosodund

sncen(nm, nec panes Deo [uo. Santh eritis , » quonte

""

qim ego [antiss [um Dominus Deus ve[fer.

]:

^ Hicexpende, quanta ma]e&atc defccndcchus

Ahutolhglwid

IÉ

in montem , ut legem fetret ; quantam veróin po-

mmacre 1

Exod. 19.

pulo voluerit eíle przparationem: F'ade ad popu--

Ium;€$ [autbificatlos bodsie €8 cras, la*umtäy vef[ti-

geinom lg

mmm fua,

C$ fint paratisn diem tertium : 1n die e-

wlb

lii

pum tertia de[cendet Dominus fuper "HoHtem Sinat:

canf.;tue[que tevminos populo per circuitumi, Ó di-

twoiu l,

(sl

c&s ad o5 : Cavete , n ad/cendatis in montem,nee

zipinidi

tangats frxas us Jamá, adoenerat du tertius, 9

€9 reane inclaruerat , €$ ecce ceperaunt aadiri to»

thlntrrt

hn u

nitrua, C micare fulgum €$ nubes denlifima ope-

gnn*mhnmn

rive montem,clangor qd, bucema vebementizs per-

fivepebar :

totus autem mous Sinai fumabat , eü

ao at

quid defcendiffet Domsnus Deus faper eum inigne,

L W""a

eratque omnis vpons terribulis , & [omttus buccina

"Lb r

paulazim cre[cebat in majus, € prolixius tendeba-

('!""["WWH

Euv , dixitque Dominus ad Moyfen :

Defcende & !

LU

contefFare papulum ae forte velit traxfcendere ter-

Wl

minosad vitdendum Dominumye, ypereat ex ets plu-

""Wmhm

rimawmultittdo:-Sacerdotes 7uag? qu: accedunt ad

if M!y dm

Dominum, [ anttiicentur, ne percttiat eos &c.To-

nj ^iphani

tü id caput vald? notabile eft;ut intelligatur;quantá

MP]:;SS SWJJ

volucnt Deusreverentia ab hommxbus tractari. :

At D

"Tertia

'Tertio confidera , quantam habuerit Deus cu-

W!Il (

copfide- -ram , ut gens fua electa viveret in emni munditia ,

rauo,

Mif

hone- .

J

C:;,

DE'Gagefz'd. ad dign? celebr,

497

At

honeftate; decoro, etiam quoad externa , cujus ra-

ln

m

tionei 1pfe dedit :

nomam ego in medio ve[fri

Wümsläus:;æ

fum Dominus Dens veffer, quantam adhibuerit di-

*W;md?äg i

ligentiam; ut éexterminarentur leprofi,& utrum ta«. .

tj

l]

las elfent , examinarentur : nec tantüm homines,

15 nj

Íed & domus & veftimenta : &,qui paterentur fan-

^g me

guinis fluxum, aut alio humore immundo infe&ti

MM,W

elfenc, Una noGturna fomniillufio virum ifta die À

'mmhw

populo feparabat.

j

iv

sls

- Ex hiscolligi poteft , qu

antus fit Deus amatöï

puritatis , undé & intellige quanta- verecundia te

t p

Qut fa.

deceat comparere ante oculos divinz 'Maje&atis,

tür i

dicetenim cum Propheta : P2 ssibz, quia vir polla-

lfaicó.

M LT

tini labiis ego um , C ia mediapopuli polluta labía

vt

babentis ego babito: &$. Re

gem Domintem :xer:f'-

türiem d

Tuum vid:oculzs mers.

fb t

Cümad celebrandum te compones, expende & Ageaug

At ts

rumina;quód operi illi divinoad(tabunt millia mil- aue Mif-

lium Angelorum,naturz cceleftes fpiritus in gratia fam.

TL

du

creati,& confirmati in gloria: qui affiftent cum tre-

ao

more, agno(centes fuam humilitatem przMajetta-

te divina,cum Job effare: Aeequid bomo Dei com- Iub P

ij W*'ä

paratione jufHificabitur , aut fatore fua puarior erít

;Hlihl'llrï'p"mä

" 3 funiik

vir ? Ecce qui [erviunt ei , non [unt fLabiles . €9 in

;m;væ.*!

pirt?

l

]

"rgalzs [uis veperit pravitaterm. Eciterum: Quid Jebzs;

€fi bomoyut itmmaculatus fjt , €À ut juflus appareat. .

x i

ygit d

Zatus desanliere? ecce inter Sanélos ejus nemotm-

ym

emutabilis &$celi non funt wotndi ia confheitn.ejia

.

^

d ,

D]

quantó magis abominabilis C snutilis bomo , qui

iil

bibit quafi aquam iniquitatem ? Cuando adorabis

IIWV'[W

'aut tecipies SS. Sacramentum; poteris ex hisnon-

t

C*lnw

nulladicere: Dews meus es tw , €8 copfitebor tibi :

m d

Pfal. 1175

:

Deus meus es tn , €8 exaltalote : confitebor tibi ,

qullïm m,,'

. Confitebor tibi DDomirie Pfal. 2$

ü

gt

j:

Päiam ekqdi/fi ane

Á

J5

eitó

wet — Tradatus VT. Cap, VT.

Deusmeus in toto corde meo,, €$ glorificab

0 30725 Wuïä [

-tuum in aternum, quiiamifericordia tuamagna eff. ^ "

fuper me , $ erui/Há animam meam ex inferno in-

g

feriori--Confiteantur tibi Domine omnia eperatsa, 90;

m

P[a1. 344:

Santlà ttt benedicant tibi. Tui [(|mt cecls , €8 tua *

d

Pfal. $s. , €9

4

1

!j'

vinot

fl terrayorbem terra Cf plenitudinem eius tu fun-

da[hi ; juflitia €À judicium praparatio fedis z.

,æmm&W

D

Bfalm. 73, Tnits efo dues o ttaefl. nox, tufabricatus es ZAuroe

vám €$ Solem: tufecif! omnes terminos terra , a-

(udi

flatem €$ ver, tupla[malti ea. 1 es Deus folus ,

non efl alius Deus prater te. Tu folus [antiu,tu [on

A-K

uietfomoe

lus Dominus;tu (olus Alei[ans. Tu s fHendor Pae .

p em

[dr.!. :

deman"

trís, €8 figura fubflantie eius, portans omuia uerbo

virtutis tua Verbum fupernum prodiens,à Patreo.

weju n

lim exiens, qui natus orbi [ubuenis , ctr[u declii

27

qupn ]

zemporis, llumina nunc peclora , tuoque umore

vtvf

concrepa.

iMteBus

Quando ce

l,cbrav&rïs , confidera yauþbï-;atefn,

dodi, at

a

&petiones tuam & inopiam , quá debitas Deo gratiasagas.

N

iMif. QORerilli.omnia laudum przconia , que Spiritus

beati jam indt à creatione fua obtulerunt; quecun-

s

oria potiti fünt. -

gt

que & Sancti , poftquam coelefti gl

Denique, qug omnes creatura: à principio dede- tülamy

rünt, modó dant , & uíque.in finesfeculorum da- s

bunt;at infrà latiàs. Defidera à te poífe oronesiftas uslecin

Inbee tr.

laudes cantati : & licet fecilles, fatere tamen tuam . Jgujan;

s. 8. f.3.

infirmitatem atque in(üfficientiam. Latare,quód Dj

Deum creaturz collauderit ,& tuosfüppleantde« !uj

fe&tas, Supplicailli , ut lumine fuo.mentemillu- ubf

(

ftret, quo agdoi&äs aliqnid perfectionum maximae wf

x

rum,qui

bus, prout fiéri potetit., te exornet, fumie uf

.lemquete

fibi faciat, & faz.conformem voluntatis: iij

dettibi profundiffimam reverentiam. & timosem.| lo

Anconfpe&tu (uo.; & càm ammammnmkgmk W,&obh'nh

um

De Copfiderat, ad dizne celebr, | 400

Nb

"fö!Wl ,auæm.inhabicarcf, cim datum fibi dicat : Ce/^m

"M . ce)s Domtzos candem tnam animam ccelum effi-

"s

jat, conditiones;n ea coeli ponendo, qua fünt ma-

I.h"mm

nitudo, claritas,firmitas,

pulchtitudo, incorrupti-

i

À

[

T

ilitas, alacritas, puritas, altitudo, &c.

7

g

n

Hacconfideratio memoriz infigenda eft »quia

D

l

wfii fundamentum eft caterarum,

Mu -

DIELUNA.

| ij'mmm,;

Confideretur , ut. R. E. X.

M

u - E[Oc die? fomno excitatus, exiftima tecompella-.

V g

riafponfa: Egrediumin: filia Stou,C9 videte Re- Cam.g:

wuyamj getm Salomoneu, in diademate , quocoronavit eum

m moater [ua » in die dv [Bon[ationis ejsu. €8 in die lati-

i

ili.mà. £ix cordss ejus. Sarge cum hoc defiderio videndi

ij u

.Regempacificum ; quidefeipfo teftatue: Ego as- P/al, :

teno.con[Litutus [um Kex. ab eo [uper Sibnmontem

l, WW*' ]a,,,gmm ejs , & huictoto dié eftointentus. -

k gt

- Confidera igitur -priniö majeftatem, qua füleet Prima

facratiffima Humanitas Chrifti Salyatoris in ceelo,

con(ides]

NWWW

r»alio.

A t

fedensad dexteram Patris , faperomnes cteaturas,

x ii

inquas imperio dominatur univerfali; reverentiam

deinde & amorem;quo adorant eum omnesSancti,

Cut

g

,WIW

codeftefque fpiritus, dando & fonando laudes per-

enpes,Regem illum & Dominum füum falucando:

V

t

Dignus e

M

agnus quioccifus efl accipere uietutem

-Afa: " io

du

€9 dwinitatetm,C9 bonerem. C2 gloriam. Hunctu

s

in tanta veneratus Majeftate , füpplex & cernuus

gau

collauda: 7a 2« ipfe Rex meus 68 Deus mens , 9f p/5], 4s,

T

mandas [alntes Jacob,

Pfal. ;4.4

mints , €9 Rex magnus [aper ovunes Deos,

annäam Dent ma'gnu: De.

y

j

hp

T

Secundo, confidera tiimorem & reverentià, quá secunda

g:,&fä

s,

€oram Rege colonus aliquis afficitur , quomodo confidee

mut

re

qþïïp;ug,& oblivifcatu

D I5

orü, qug, ut l*ogucrctur, rátio,

me-

KU

J

«

] wmpd"ju"

$00 *qü'raö'f.atu;v y1. Cd FI,

s

"

m

memoriz tradiderat. Át

tende fi cras convenire Re. "

Wm

gem deberes, auteum ho(þitio

füfcipere , quantá »

j

diligentià incumberes, ut meliori vefte indueréris,

g

mundus nitidufq; appareres, quas non verborum "T j

jà

formulas excogitares , prafertim ab eo grande ali- 3"[2(: *

quod beneficium petiturus? porró cüm jam leque- /^

j

;',,,:umä

zéris, quàm non tibi effes attentus & prafens ; nec

,;,tg,idaumvn

aliorum quorumcumque meminilles ?

Tertia

* 'Tertio cohfidera , quomodo illg RexRegum

-

^g M gt

i

£on(ide

Dominus Dominantium, univerfi au&tor. & re

t

ji

1atio.

-'

ybny

é&or , tui amore fe ita

fübjecerit , ucinvidiz ttadi

g du

7

tus Judzorum, prote coronatus fit fpinis, arundi

atj

neo fceptré percuffus , contumeliisobrutus,

fputo ""'

jl

i

faedatus , Rex denique falíus ignominiose faluta-

tus, In gratiarum adtionem illi pro&drgc,te"fuijx-

fauiyin

D

n

ia humilitate, venerare illum & adora verum :

"

*

"

fi potes , det tibigr

C

15

gt

Regem fzculorum: impetra,

E

tiam.adorandi in fpiritu & vcritatcl,ïq—ualcm fibi

s

um j

latriam poftulat exhiberi,

d celebrandum compone

s, ia nat

Eodem te fpiritu a

nl

exiftima animam tuam e

(fe caftrum hujus fummi

adidi- 2ux

Regis, quodtu proditoris inftar hoftibus tr

fi. Nunc verb. poenitentia du&tus veniam petas wurlt t

lefe majeftatis, &

eidem àte promittas fidele hii

fi modo r

poft hac obíequium eífe przftandurm ,

animam ab inimicoruim liberet fetvitute.

Confi- 3gali

dera dehine illum adeffe magna Angelorum tur- taylti

ba comitante , nonira inflammatum, nec praci« H

pitem ad

fupplicia irroganda ,

fed volentem im umj

mente tua, quà pulfus eft , fe

dem figere, camdeme ii

tque. maximis

beneficiis cumularee i,

que novis à

4Non enitm hi

it Deus Filium (uum in atndum, Ht hg

Ivgn.— 3.

er ip/M07- ais

judicet wsumdum.fcd ut [aluetuy mundus p

st omnis qui eredit in ipfumynon pereatféd babeat g,

!

De Con[iderat. sd dizu? celebr.

jer

"t espams ateynam ; & idemalibi : Ero ves, ut vita9 r,n, as

I'n(þirioüfgm ]q;&;gn:, €9 abundantirzs babeant. Recipe illum

Ro gxagnb amore, reverentià, imó verecundià, quod

"u toties ipfirm excluferis à te: aperi portas anima

4

"Exlemy tux , committe illi clavem tuz libertaus& obfe-

Uij quium illi fidum pollicére , dicendo: &ex Chriffe

Vubrs, elementiffme,tu corda noffra po[fide, Domine Deus Ifai. $6«

tht

nofler , po[federunt nos domim ab[i, te, lantum in

"

J

"

u)

l

dl fe recordemur nominis tui. Poftula, ut ingrediatut

m

àj tanquam Rex potentiffimus pulfis hoftibus tuga«

; tilque: Exwrge Domine tu ira t&a , $ exaltare in rfal.er.

.IIECOWZ

q fenbus inimicorum meorim. Exurgat Deus,C$ df -

P

] COX

; fipentur intnaici ejus,Cd fagtant,qus oderunt eum à

vl

jj facte ejus z ficut deficit fumus deficiant.&c. Quan-

[/

ij dofacies de perfequentibus me judieium?

i

10422

aind u

[

.Poftquam celebraveris,exiftima illum in animam AffzBus

& petitio-

|

jj

tuamintraffe,& dominium in eamatq; jus fibi vin-

|

Y

dicatle : in medio autem cordis tui fedem i

ili (ta. nesa Mítla

at

&i

tuas,tànquam Regifolium , Yeniam pete proditio-

ex nis tuz. Supplica, in anima tua conyentum agat, il-

MWW

; lamemundet & caftigetà labe, legefque conitituat

j

, exbeneplacito volufitatis. Starue legem tuam in

»)

usü*

y f

dio cordss mei , quz fixaibidem fïabilifquc con-

j

gt

)

4 fiftat , & cujus przfcripto omnesaffeGtiones & defi-

jonr

, detiacomponam; precare, utarci fuz vigiles pre-

;utü

g

d

i

hn»ï

jïgatr s qgi eam fictueantur ; & muniant , ut nun-

1

" quam poffitin hoftium tranfire poteftatem.

; Hoc die fpiüs obíecrandum eft ; 24dvenzat ve-

UA*W'W f

If

d

4

£ntim tuum, ur floreat Ecclefie militantis imperiu,

lateq; dominetur toto mundo , fide & caritate : an-

geátur verb regnum criumphantis , implendo fedi -

g5 ; .Baapoftatarum Angelotum : regnet folus per gra-

W;,y»f .tiam inanima tua Deus, M£ sjo» regnet pecCaL H 19 nogy. €,

jf - mmortab tuo corpore, Vt mon ominetur uuei aminis Pfal, a.

*

It 2

u-

pl

D

I'(CIIFM

$02

Trattetus YT, Cáp. 3-

|

sujuftitia, Ev nemineris, at Apottolus, qubd'teaé /

"

.IWW

Rof 14-

j

numipfius »en e/f e[ca € potus , fed juflstsa ed paso

,

T

-

es TAH dzüm/in Spgrj;g /an&a. Memineris étiam effé

regnuir eorum,qui pauperes funt fpiritu &perfecuJ

^m

Joan.1s.

tionibus exercentur: Regzam metem none[f de loe

yiaW [ W

mit14o, ne (cilicet atfe&tus tui, cogitationes & vota

Rs

jn his tercenis vetíentur, fed anlieles ad cacleftia,ad

m

,jhaan

etetha & conver[atio:tua Va valts [rr, & hacatfe-

ao um

&ione dices: A4dvemar regnum tuu» ,fcilicet , ca-

leffereg num.Exenim ut à Dea confidenter petas be«

'fdin' *( *

unor a

heficium,cónldera, quod Propheta affirmat; Pre-

aisl

dicu

parabitur in mi[ericardia folium dtier, quod Filium

nil

i

fuum conftitüit domim mifericordi : cujusregni

ml

divitiz in hec potitfimim fite fant, quód 4ives fit

at

Epbef. »..

in mifericordta, E xpettat Daninient, ut mi]"efädtüi'

I faä 39

veflri, 8 1de « xcaltabitur parcens vobts.Cütmneém-

at n

vsfindum.

pealicajus pi& aiferetur, regnum ejus & folium ex«

ii

tollitur, quafi in hoc omriis honor , ornís opuleri:

tià foret conftituta.

m

dipdmintt

Hac contenipladone fpés eloriz caleftis tévivit-

,,,,,

'en

WWIGF[M

cat,ubi nimitum fis certuste cohizredem & R

$

RQm. ,Q

cum Chziftofore : Hereder quidém Des,cobarede "Wt

y

autemChrifhiConeipe venerofas cogitarones;que "

mundifi untïafþematc : nee teobftringe rébus vifit ?

—

firnis,fed memento,quàd regum»i calovum 9

d

*

impal

m

titir , C$ violenti rapiuntillud , & advertéa

dhog ii

Ro $,

Apoftali: $i tamen cowpatimur , ut conglorifjes wjri

mur 3 guiá F [uffincbimus, €$ conregnabim

Hf

LT.T

pplício t

Denique imaltüm verere ; ne & tueofü

:

puniáris, quo affliCti/fueruntte

bellesilli &£contu« Mu

Lueg.

maces , qui vociferabantur ; welimas buncvegnáre ' Mi

fitper nos.Tà quorüm ircernécioneim &xulam ex- "Ttii

ercitum feraciffimim animávic. Id opere nedixe- n u

gé- Wigdo

!issfe;f Regem &Dorr;inpritfaccfe , morenilli

Xa$,

".Tæfi?f.

De Confiderat. ad dignä celely. — qo3

WWD& 1 tasj& (edem in mentetua prapara, ut in ea efficiat,

" lii quod fibi videbitur convenire: f enim nunc prz-

gt

i irado & rebelli animo fueris, certusefto , fotc , üt

äü(ä[äm&w&

dicio decernatur.

;ctl:ribili inteju

DIE MARTIS

Wirgf j

W;hmna&'m

Coufideretur st HOSPES ANIM E.

"ii

.^K Oe die excitatus tibi à Chrifto dici opinare *

L

Md

Zachee fefHnans de[céde.quia lodie in domo Lut. Y9

M!nlm Á

t«aoportet me manere, Confidera, quód offerat (c.

,

euttuo hofpitio excipiatur,erigere magná diligen-

tiá, memor anima tug domicilium debere à te

*M&?&üïn

Mnh]

n

amundarí , & hoctui effe muneris: nam ipfe orna-

AR

menta fecam conferet , & ditiffimam fupellectilems

M

explicabit,

i

r

fidetaàmotem immen(um,quo IP'tima*

2

n

Primojgitur con

habitet cxlum em- confidé-

"um

etganos fertur, quippe cümin

ratio.

Pytcufn,UZi millia millum mintfIrant ei, €9 decies

Dan.7»

ais

millies centena millia a[fiffuut ei, faastamen dicit pr,o, g.

jirr i

deltcjas e[fe um filiis hominum , ipíemet autem ro- Prov. 23.

gat, Fili,prabe mibi cor tuum, 8cin Apocalápfi: Ego 4o,,, 3

st

gt

floadoffinw, E6 pul[o : f quis aperuertt muibi jann-

- am,intrabo ad illum , €4 conaba cum illo. C ipfe

mecuit, Qonfidera ; qubd hic Dominus femper fit. .

t

wf

cum Patte & Spirit (àn&o : & hostres numquane

e huic Trinitati fe-

poífe ab invicem feparari ; und

al

rqu«!W

demeffe prezpatandam ; $: quit

diligit me , fermo- Joan. V

WM:KM

ntm. meun jervabit s $. Pater meus diliget e-

aW"*

um, €$ ad eys veniemus, C manfimnem apud eum

Mhö

faciémus.Quàm dives eritanimatua tanto hofpite

p

od

Memineris, quantacura favegerit Abraham,ut. äe.ejf,:;..,

j

tres Angelos cxcjpe[ct z quanca ,diligentia- IP(C &

jur

uxor omnifquefamilia infervierit : alii ut cibos ap-

m

pararent , menfam alii, pedesalii abluerent, unde

y a5l*

écu excitaread obíequium canti hofpitis , ut di-

nio

li4

gll

$04

if

"

T;ac?ams VI. Ca V1

gn eidem poffis miniftrare.. Quemadmodum

gb

?

vetó Abrahamzres vVidit, €8 upum adoravit , itain

ägmlml

i

al

ii

divinoSacramento myfterium SS. Trinitatis vene-

rate,dic ficut ille : Dowsine ;f ipveni gratiam in ocu-

WPWPM

,yäumuïmï:

lis tuis. metran[eas (ervum tuum : sideirco entm de-

elinaflis ad [evuum velirum.

Secunda

Secundó confidera , quantus hic Dd&ainds .f-it a-

ggitih

confide-

mator munditiz & puritatis. Nam ut homo fieret,

Momabïü

tétio,

quamvis matrem humilem & pauperem elegerit,

ficums

uam.

a o

eam tamen effe voluit virginem caftiffimam:

iudeà conceptioneab omni peccati labe c

[2)

:

Crvae

vit. Imó cüm mortem

i

" exctdguöi?

N

jamobiifet , findohem no-

o oO

vam fibi comparari voluit, & hoc Íepulchro tumn-

a d

lati, cui nullum umquam corpus fuiffet illatum. .

Ü &humüin

Quód veró magis ad tem fpectat,licet femper humi-

y ag ij

litatematquepaupertatem fuiffet fetatus,voluitta-

ucü d

men utpro inftitutione SanctiffimiSacramenti effet

PW * -280

canaculum grande fHratum. Ut figuificaret fe velle

at gtj

excipiin animis , qui capaces funt & ampli, & vir-

aol

tutum maximarum fplendore adornantur.

*Ertia

ant r

confidera:

Tertió confidera , ut. Chriftus, quocumque

d

tio,

*

greffum direxit, quamcumque mundi partem eít

a futy

ingreílus, hanc maximis Íemper beneficiis cumu-

iinfn g

larit. Intravit in uterum virginis , & illam fexcen-

( w

tisgratiz muneribus ditavit, Intravit domum Za-

UT

ehariz, adhuc vifceribus matris inclufus, & ab oti-

Tpheias

$inis peccato Baptiftam liberavit, matrem ejus

TT

implevit Spiritu fanto, & prophetiz dono cu-

Íntn i

mulavit.In mundum venit , & huncluce , doctri-

A pt ii

na, mitaculis , falute , ceteriíque bonis replevit. In

tf

domum Zachzi, & dixit : Eladie domus buic falus

'icc Mbm l M l

Deofatta eff. Mortuus infernum peuit, & exhoc

zínig

fecit patadifüm,cüm farictos Patres (üa vifione bea-

* 6Qj

tillima recreavit, Qin & arca veteris Teftamen-

3 LT

u

".C:y;

De Confiderat. ad Zign? celebr.

fU"

M

V,

LT

. tiy figura hujus , quód excepta fuiffet ab Obede-

Wi

dom, Bezedixit. Dominus Obededum, 64 domuie-

z. Aeg. 6,

3

wj lg

j

LL

jus. Hofpitas Eliz & Elifzi quántis beheficiis affe-

cit? Porro fi Principesterrz eos magno honore di-

771

gnantür & cumulant, à quibus excepti fum;,quam-

visvelunatantüm nocte, cuum non eft dubitate,

)hi')mus 6

li

fi exceptus à te fuerit ,

Vrf

quiia mentem tuafn czlefti-

"

l

Ducl

bus donisexornabit.

n

, Celebraturus autem hoc a

ff

ectu ac,ccde. 'Exi- Affe&iut

Qp

ftimatibi obviantem Chriftum comitante Ange. 3^'€ V "?

*

o

lf

lorum exercitu & dicentem ? Vis me excipere ho-

R n

fpitio ? tu veró fübjicies: Id quidem lubenter, cüm

i at

inhocmea confiftat felicitas, fed domus mea pau-

tl

per et. & humilis, nec inftru&a ornatu. debito,

ut tantus hofpes excipiatur. Si tamen dommum

Va

hanc tibi delegifti, ecce portam : tantüm fuPpli-

"

icoerdt

co, ut tua ex füpellectle mihi tranfmittas , quó

D

illam.tibi apt? przparare poffim: Quia domum pyj , :

Mi

tuam decet [antiitudo Domtze , ergoimmundam

u

vitiisemunda, & primó tuá fanctitate purgatam di-

(s t

gnetis expoJire: Aoow fum dignus, wut sntres [ub te- Manb.8.

?mz

üum meum., fed tantum dic verbo. Quiaporens es Eecli. .

:qqmw»ä

(

fibità boneffare pauperem.

MWM d

- Qüm confecraveris aut

fump['cris; cxi&im;

il- AffeBus&

n

lum jam adeílé: quem falutabis cetnuo corde ma-

petitioneg

À Miffa,

w

gnaque humilitate , & precaberis , ut benedi&tio-

ia u

nemtibi impertiatur. Inde grates age, quód ca-

j ia

famtam humilem abjectamqne fit ingreffus, ve-

"

niam pete obíequii male praftiti, & defectuum

o

I

qgmw

quos forte commififti, roga, hos fuppleat, nec ag

vice folüm , féd quotidie & íemper , velutin do-

il

n

mum füam , divertat. Imitare hofpitam Elifzi :

qua , eo quod Prophetafreguenter divertebat ad , Rog u

at

649 , fecit ei canaculum parvum , &d pe[uit imeo

n t

deciumn

164

kjarar- Tralatus VI, Cap. V.

p f'

[ ff'd

Mru

1

letkun &4 men[zmn €9 [ellam Q3 candelabrum, $i -

M

T

l:

hac ratione & ti Deum exceperis , dicet tibi; quod:

ad illam Eli(zus : Ecee fedulo mintfIrafH: nobas ,

:MU)&

g

m

J

quid vts , ut faciam tubi? Nunauid þakan:gorb'

g

M"m, 3 ir at loqmr &egi?

"Memineris, quomodo exceptus fità Martha &&

:äg m&dsl&

Lu,i, Matia:quarumuna fatagebat ermrea frequens snis

g nt

|

niflerium : alteta fedens fecus pedes Domini , an.

4nm] |

diebat verbum illim , itrumq; fuo tempore fiat,

neceffeef. Cümimpedieris i operibus obedien. .

hI

tiz,cariatis, mifericordiee erga proximum, exi-

Qríirt

ftimate occupati circa frequens miniflerium, Ui

verb orationi aliifve exercitiis fpiritalibus incum-

A Tro

; bes, exiftima, quód (is altera. 4aria fedens fecus

Wib

pedes Domini , audieng eerbum ais Obíecra,

«sf

cüm animam tuam elegerit , in qua fedem figat &

dehp t

requiefcat ; liberet eam ab omni alio hofpite, & -

i o

Pfal. «s.. unus ipfe ibidem dominetur.. Con(erva damum i«

Ektoln

Jtam. smmaculatam . in. (émpitermum , Dominee

JLMMW

Santlifica tabernaculum tuum, AltifTsne, Mi«

PIITTE

mam tuam ipfe fic honora. Recordare quantain.

veneratione habuerít domum patris füi.Rex Salow .

rytalunt

b

mon, qui noluit , ut in eapingrederetur fllia Phae

b n

t. Páral.? jaonis : Dixsr exim, not babitabit uxor tmeain do-

lib

mo David Regis lfraél , e) , quod domus lac [antkis'

du

ficatafít , quia vagrefja eff in eam arca Domimi.

Ti

frinifi

Deplora vehementer preteritos annos , quibu$:

Mij wj

animam tuam in fedem daemoni prarparafti, & do-

fiimin

mum Dei fpeluncam effecifti latconum, quod per

llb,qm»/ïin

Iga. 7*

Prophetam ipfe improperat : Spelumsa latronum.

Ptf

fatiaefl domu ifla: ego vidi dicit Dominusdlcem:

Fer. 15

Qd ef-quod dilefkus enews ip domo mea fecit fce-

Iinmämam

WWMM:

derasmulta ? Humiliter veniam pete, utex hofpitio

,.d,m' Em,m:

um,

ä&c punc exhibito oblivifcatur fcelerum prior

Fac

Wi

E3

ü

^à

H

h

De Con[iderat. ad dieu? celebr, — g0p

átij

Éac cum [ervo tn

o [ecttudim wi[erscordiam ttram,

Infuüper cüm Rex fit potentiffimus , folvat te fervie

t

Ll

M

L

ii

uite peccat , & tegia nobilitate donet ; dettibico-

gitationes nobiles , heroica defideria , teadícribat

n

numeroamicorum, à cubiculis te eligat, ut femper

éum illo verferis, & hujufiedi, quzab hofpire

W*"qmm

Mn 1

tam nobili & divite peti polfünt , & impetrari po-

vmmw[

tiffimüm, cüm ipfà

niope deftituta.

hofþlta paupettima fit, & ome

Hmmm

It s

DÍE MERCURII

WW

Mini

Con[ideretur. ut M A GISTER.

FO T

-Oc die excitátus , exiftima te percipere vocet

ia

! Magiftri divini vocantiste ad fcholam doctrinz

trin i o

€clettis ; evite filit, audite me, timorem Domini Pfal. sgi

f tntd

dl

docebo yor. Ex iterum * 49di foli w difeiplinam Prov.t,

patris i. Hoc ttudio de lectulo (atge,ut taiMa-

a

giftti lectione erudiaris , dices pottó : emte, 4d- 1jai. s

m

Jeendamus ad moritem Daomini, 8 ad DomumDes

u,Auæw N

facob, C docebie nas vias [uaj, MA erigit mihi Ifai, ss

as at

gurem, utaudiam quafimagiffrum,

ag gt

. Primó confideta immenfam Dei earitatent, quà p

d

etga nos dü&us rióri tantüm mifit nobis Pattiat» congde,

d

has & Prophetas, qui cxlitàs informati nos in- ratio,

i.a.('f"'w

fttuerent , verim etíam Filium faum ad nos defti-

mnlï'f

hávit fapientiffimum Magiftrum. Maltifariam Hebr, z.

T

p

j

wuulti[a, modzsslim Dews loquens pn't,riäm* in Pro-

n

phetis »noviffimt diebus uFrs locutus eff nobye in Fi-

dio, quem eon[Titnit beredem univer[orie, per quem

) il

fetir €8 fecula.Pet Prophetam veró (ic: Ersnt ocu- 143 :qi

q

W

;!Mb

"]

lititividentes praseptorem tuum$ auru tue audi-

m al

nE voeers poft tevgimanentis: bac e[f via;aminla-

te inea, Examina 7 poff rergum , idef, quamvis

l

jriad

fugias, iníequitartamen , admonendote; ne viam

intres

y

,WJ

s2f

Jradiatus F I. Cap. Y T.

$,

jj

doi. intresperditüonis. Etalibi: Fa Sion eæ'ultntei;g

A

ao

W,W

Domino Deo ve[]ra,qui dedit vobis Doflorem jufl i.

j

ji

Wul"

tie. Quinipfüin ad magifterium promovit Pater

jl

Maisb, 17 cceleftis, dum diceretin Transfiguratione : Eiic eff

! MW r"?

wl

* Filis meus dileiIus , in quo mibi beué complacui ,

spfum andite. Etipfe Chritus hoc fe titulo ornavit:

i qpsutt

gt TT

Mattb. 23. , vOCEmini magi/fri ,quia Magz/ler 'w/Zer Hnus.

Ioen. . eff Chriftua. Et iterum : /os vocatzs me AMag:fler,

g

€4 Domine, €$ bené dicitzs : fum etenim.

jslinin

Secunda

Secundé confidera, quód,ficut ait S.À mbrofius:

;»g[umlma Dys

coüáíide-

yatio.

Primus difcends ardor nobilitas eff Magiflvi. Ta-

" Wac,monm

Lib.2.de

liseft nobilitas hujus divini Magiftri , qui Verbum

DNAVUIT

W"go

eft Patris eternum: s quo recondits [unt ovnes

d

Cöl('jï: L

thefamri f2pientia C$ [cientia Dei, Ype eft primä

fisgritn

*kgll. 18,

veritasqua nec decipere,nec decipi poteft. Ego.in-

ais

quit, £» Loc ventin mun'dup; ,Ub Lellumonium per-

hat

bibeam veritati ; & doceam fapientiam quandam

ln

: 4 C"- 24

m

cgælc&cm »que 46[cqndita eff ,quam nemo Priniis

pum bujus [aculi cornouit , quam

sst

Deus ante f[ectla in gloriam noffram,

pudejlimvif

iimtintd

Teri

Tertió confidera , quód, cüim tam nobilis cü?:ti

m

confide- .

tamqy excellensMagifter,tam humanus fuerit,cam-

wj

yati-

que benignus 3c affabilis, ut caperit facere€$ doce-

n&unhnswhisyt

t

r

re. Primoipfe, quod do&turus erat , in (e opereex-

Tomeinti,

primebat,tam mitis,ut equo atiimo fufferret Difci«

ul

pulorum imperitiam ac ftupiditatem , quibus pre

qs:uwgäu&p

capacitate fe accommodabat, tantoq; inftruebata-

Ts

more;&tanta humilitate inferviebat ufq; ad pédum

Bu

abluütioné; & (ut ait S.Clemens) de nocte futgebat,

UT izntg

ut dormientes cooperiret. Felices Djfcipuli taliMa^

üpeitlms,

þfnl 93,

giftro ! Beatis bomo , quem tuerudieris, Domine,

Md

AffeBu, .. Quandoautem celebratutus accedes , exiftima

Huihügifhiviu

anteMifs$, te ire , ut ejus fis diícipulus , & precare , ut ab illo

Wfröfdf/:m

talis habearis, & conditiones tibiad hoc necei

[rias

LL r

ad-

L

De Con]iderat. ad digngvæl;ln fog

'MISW

A

sd

2

djiciat, quoad in te fuerit conare illas obtinere : 5, e- 'f

d 4&":. Í

DN

quit uenit ad me , C non odit parrem [uum, CO ma-

trem, &c. adhuc autem CÀ animam [nam ,non pox

Nl

hj

L

" gefl meuis efe d:fCipulus: 68 qui nón bajulat erucem

M lu

fuans €8 venit pofl me , non poteff meus effe difci-

AL &'WJWm:m

ul

« pulus. Recordareejus, quod' de illo teftantur E-

" MWFW

vangeliz : Erar decems fscut potefFatem babens , Matib, 73

il M"rd

1f

roga, t te tam potenter erudiat , non folàm intel-

T

le&tum illuminande , fed etiam ad opus movendo

qmufäs

voluntatem, ut te practicam doceat fcientiam,qtjæ

L

' epere demonftratur.

i

Po& Miffam confidera te velut Magdalena fe-

Afkäusj;

nl

& petitiga

dens ecus pedes Domiui , audiens verbum illan.

nespoft

A

Ibidem perfifte magna attentione , humiliter, nulli

Miffam,

lzil

elteriintentusz Qvia , qui appropinquant pedibus Deut.as. .

i tomumyr

Dei, acciptent de dotlrina ii , dicilli: Loqnere 1. Reg.s.

vt

Domine, quia audit [ervns tuus. -Audium quid lo- ?f2 $4.

* quatur 1n noe Dominus meut. —

T d

p

J Potiffimüm & fipiüs Deum rogabis enix?

:.- Do- P J 1420

a,

e me facere voluntatem tuam ; audi Píalmiftam

P/al.118;

toties petentem : Dece me ju[I;ficationes tnas. Bo-

iab

!l

x

nitatem $ difciplinam €9 [cientiam doce me.Pete,

n

in duobus punctis principalibus te inftruát, fcilicet:

d

j^

T

Ur noverim te , €9 noverum me, aliquid nempe de

m

g

multitudine mirabilium, que inipfo funt,cognof-

Cas: ex cognita ipfius humanitate operibufque di-

ob

n

"m

- vinis, incipiascomprehendere tantillum perfectio-

"

num divinarum : & incipias cognofcerealiquid eo-

N

j 9^

MUA

-rum,quz in te multa fünt, tuam vilitatem, pec

imperfectiones, &c,

Fata,

A

[,lgsD*y

iM

- Recordare , quód príncipa

lis doä;rina hujus di-

. o

vini Magiftri vita ejuídem & exemplis continetur :

J

Jn(pive.C9 fac [ecundim exemplar, quod tibi mon- Exod, a$5.

"

j ff

il

ffratum :H.Memiqcris etiam ejus lectionis, quam

, þ&mu

o

Tradlatus V1. Cap, VL

a l

in monte habuit,quá omné docbrinee fuz fübftan

p

ii

Matib,s, tiam funimatim. receníet : Jeat: paypng;.äekti "m

j

w

mumfib'

tetbeati gquilngent, beati qui e[uriunt C fitinmt jus

55

fLHitiam, beati qui perfecutwnépatimturs bearé mri-

!

fericordes , beati mumndo corde, beati P'"'ff.i;.gt.

[ W&

Con&dera duas principales lectiones ,

quas

ii

- habuit ad Primam & Vefperas. Ad Primam

qui-

L,;()thm

SEAN

dem pralegit in cathedra prafepis, docuirque

pàupertatem, . humilitatem , patientiam, m droli-

n mqum

ii "i

cuert

Quiddo; . cationem, labores, catitaem, &c. Ad Vefperas

veró przelegit in cathedra Crucis , ubi nos docuit.

Jnvo wnüdm

Chriftus

Piimoó, quomodo füper omnia Deus diligendus

m

gu

in cnxe,

fit, càm ipfe pro.nobis vitam & fanguinem pro-

quiuié

pinatit. Secundó veram obedientiam J Fatius obe-

Wbpmtm

diens n[á, ad mortem. Tertio paupertatem & con-

m

temptum mundi , quibusin fummo graduipíe ex-

aujrim

celluit. Quarto dilectionem inimicorum : Parer

j

ignofce. illir.- Quinto perfeverantiam in peeniten-

alapita

ia & mortificatione , nec elle.audiendos ejuímo-

(jnjrii

di; qui Chrifto acclamabant: Defrendar ae eruce.

Vil

lst Dd

Innumeras denique vittutes; quamfm'hï; copiofa

,

4do&trina traditur.

v

u d

Ultimó confidera cum timore; qu

àd hic Domi-

ha dul

nusvelit.Difcipulos fuos efle dociles, atq; in difcen-

rl j

do veloces. Si enim ex fua inftitutione nolint profi-

solint w

«cece,deferic.illos utMag,i&er,äcyerxi;izi]udcxffu-

o n

Jer. 6,

dlire lern[alé, ne forte recedat anima mea à te . dp-

Mul

Pjaim, z. pf;hfndltldl]l,'iphn;?,n!qüdndo iruþktar-gamfþ',

fntilelism

DIE IOVIS

([v(æu:;ub'affg

Gonfideretur «t PASTOR.

Wtr,rqu

rj al

- H9e die exatatus .confidera te velut ovem i;etz

' mfwyfl

.ditam , feparatamà erege, &, quód ovis fit ani-

ne.

"WMM,(! |

&31 tam rude &indoctum, ut ng:gægl yqrdxm

ciat

lg j

'qu À

beCQn]Zdemt.ad dign? celebr. : g

fciat invenire pattorem , nec gregi Íe conjungere ,

MMM

o ut necelle fir ab ipío eam pattore quari & re-

hi

h)

lmy

duci.Quani in te inhabilitatem confiderans clama

i

.ad Dominum: £rravi (icutovisqua perut, quare pf,,/,,;,l.æs

Boj

r

fervum tum.. Cogita tamen te etle ovem ratio-

nalem , qua cm libero aíbitrio donata fit , poteft

E&lm

'up

& debet aliquid ipfa conari, ut Paftorem inveniat. -

T

-Hac diligentia furge ad querendum illum , qui vo-

rq j

,cem tuam tanquam balantem ge[cipicns veniet, üt $

p

adíeperditum reducat.

R,

-Primó confidera carítatem immeníam; quá fe p

v fowinm

j

ánmiffione Unigeniti erganos ferti oftendit Pater confide-

wmdhm

.etermus, ut ille Pattor noíter effet, ut ait Propheta : ratio-

ülobüm j

Saluabo gregem meum , €$ non erit tltraimrapi- Exech.qi ,

deigeanls

sam, CÀ fufcitabo fuper.ees Paflorem uuum , qui.

w p

gpafcat eas, [eruum meum David. ipfe paftet eas À

st

apfe erit ese in Paftorem. Ex alibi : $scuz Paffor gre-. 1fui u d

d

gem [uam pa[cet,in brachio [uo congregabit agnos,

Go

$ ininu [no levabit » fatas tp[e portabit,

Secunda

t s.

Secundó confidera etiam amorem,quo erga nos

cop&de-

du&us eft Filius Dei (übiens hoc munus paftorale,

ratio.

tantoamee & diligentiá,tam provide & fapienter,

san g

"

.utPropheta declarat: Eece egorequiram oves meas,

Ezéch.34.

d

K vifitalo eas ; [cut vifitat palLor gregem [uum ,

d

quando fuerit in media ovium [uarum diffipata-

g

yum» inpafcuss uberrimzis pa[cam eas, CÀ $n mon-

Jibus excelfis lfraélersnt ga]&za eoria : bireqie]-

["mwuun

p

"

wtent in berbis virentibus. Egopa[cam oes meae C5

egoens accubare faciam,dicit Dominus Dein. Qæd

yu t

iperteraz, requiram ; C quod abjclium erat ,redu-

"ii "PW

*am ;€$ quad confratium fuerat, alligabo ,€$ quod

dpfirmum fuerat , confolidabo , &9 quad pingue €e$

T d

i

,

fürte,cnllodiam; €8 pa/c am tllas m judscio, Memie

nj ,

ueris.conftanter horum verberufn , ut in t

«hog

pun i,

mu-

-

$12

Trathatus F L. Cap. VI.-

! Mma

(

fl

munustam multiplex implere dignetur. Confide-

4 Ml

E

rans porro , quód tam infigni Paftore gaudeas , in

/Kl

sbeio

mente revolve per totü diem verbaPfalmifte : Do-

ag

j m

Pfll- 226

minus vegit me,auc ut habetaltera litera: Domzusgs

n

LU

p^[cit me, velpaffor meus efe, &5 mibil nuhi desrit,

äu&fWMShg'

"Tertia

TTertió confidera,quód voluerit Deus, utopitu-

QPzHot p

gonGde-

laretur hominibus, fungi hoc munere Paftoris , &

'gaulas,pndepï

gatio.

tantos ultró labores affumere. Nuh'quid meritó,&c

guauat,

Ge5.31-

majori ratione dicet cum Jacob: Dis sotuá, affns

Y

WOPM.PH?

urebar C8 gelu: fugiebatá, fomnus aboculis meis,

m dentn

feque rriginta annis [eruvoitibi: €9 ego damnum

4 p

omne reddebam ; proprium nempe eft Paftoriste-

Áye inolir

farcire omne damnum gregi illatum ; attende,

st u

quanto amore quantaque pietate de ovibus füislo-

LoeoS; Q »-

lean, 1o.

quatur : £o fjum Palfor bonus,£4 Cognofcoovesme-

r

45 C$ cogno[cunt me naea: €3 avimam meam pono

VL

roovibus mets : Ó alias oves habeo , quaman funt

stb um

e& bos ovili , À illas oportet me adducere, Et Qv&

faslimets

smea oceim meam atdiunt , 9 ego cogno[co eas , 6

Rn

fequuntur me, C egoyitam aternam do eis, 68 nin

tiünydia

pertibunt iu asernum , E$ nonrapiet eas quifquam

t iv

demann mea, Quod fignum eft eas effein proté-

&, las

éione ipfius, qui maximo erga illas amore duca-

Läma&k"übw

tur, &, quod excedit omnem exaggerationem, fe:

s»iamtm,oxäm

ipfum ovibus fuis deditin cibum : adeb; ut carnem

H

n

fuam comedant & (anguinem bibánt.

t

Totohoc die revolvasanimo parabolam de ove

m

Eus.1y.

erdita. Confidera quantüm amorem oftenderít

À

t

onusille Paftor, qui reliquerit nonaginta noveni,

titt t

|

uteam , que fe fua voluntate fübtraxerat , & in

ïth&Pmoqm

4

viam declinarat perditionis, rc;uþcrarc't"; expen

ol i

labores,quos exegit, in querendo per montes,val-

"p t

les, deferta, no&u & interdiu, per viasinvias, quas

ïihïtï'tfl:mmm

t te inveniret, perluftravit; quomodo inventant,

r&m)müobmm

guæ

,

1

w

E «(l

hi

De Confiderut. ad dign? celeby.

$13

3

t

W (

h

quz perierat , fuftuleritin hümeros, & maxime fit

"g

rl

latatus , ac indixerit folemmtatem. (Luod[ïf&mel

Vg

tantüm contigiffet , non ita mirum videretur : fed *

hi

cüm ipfe (emel inventus & reductus audes iterum

D

hl

iterumque & feepiüs fogere,& te ip(um perdere;ille

tb

optimus Paftor totieste quarit , inventumque re«

Ui

ducitad caulas, unde procul dubio major debet ad-

ts

m

miratio cauffari.

r

«'mjwumsyzjlä

.. Quapropter perge ad celebrandum magnis de- Affedus:

' üy;,mmx

fideriis atque ferventibus , ut femper in grege illo ^:e Mit?

ID«

nti m

cenfearis , fübpra(idio nobiliffimi Pa&oris : liga- 5

Wa

tu(que vinculis amoris , quóte dauxerit , fequare :

iina,

ab his recedas paícais ; quze ii difplicent, ipfo folo

n

contentus ; ora, ut carne fua ce nutriat , fuis verbis

Thadinhra

paícat atque exemplis.

V o um

Poik Miílàm exiltimate ab hoc Daftore redu- Poft Mif .

Mlb us

&um effe, qui ex tua inventione vehementer lte- "At

TU TIMIU

tur.Gratias illi immenfías age pro amore tibi exhibi-

:Ja;mgmjæm-f

sinusi n

to, quód totieste qua'fierit, & ? rabidorum denti-

busleonum prafervarit,qui te velut przdam rapie-

watu al

bant, ut devorarent ; ille veró, cüm tu fugeres, te

mt'lm*! tiu?ï

quafivit , & velut violenct ex inimicorum abftulit

mt"W"

pote&ate, & denuó cum grege conjanxit. Hinc

otqu

veniam exorz , quod toties fugientem retrahere fit

i

lp m,u

conatus ; obfecra tibi curet fcabiem tuam, & palto-

AA

1

u

u

rale circa te munus obeat:te regat,gubernet;pafcat,

n

rj

!

;t

& tuorum fru&tu operum beneafficiatur ; puniat

gmo,

te, quantum placueric , & quautum videbitur con-

"

j

venire, ut te à fuga prohibeat , fübque ejus femper

u

i

j

tutela & patrocinio delitefcas, fi

g

e

nette fignaculo

VA

oevium füarum , ut fialiquando teultró perdideris,

grädou&ft*?ï

cgatut.

ipfe iterum in tuam falutem quarens accin

[

i

i,

. Mirare vehementer;quód,cüm fisin cutela Opti-

A

mí Pattorisjin nobiliffimis pafcuis ambules ; debilis

j j

XKk.

:amen,

J "

fin

$14

qvadiatus VI,. Cap. YT,

/

]

(

^

R

tamen , macilenta & fcabiofa ovis videatis: time

;m:'l!: ;

autem , quod per Ezechielem teftatur: /os autem

hat

r

li

Exech. su . £7 4g 65 met, bac atcit Dominus Dens ; ecce egoju-

dico t'nter'pecmö' pecus, arietum €$ bzrcorusa: €c-

nfc q

m

€c ego 1jpfe judico inter pecus pingue €9 macilentum,

DIE VENERIS

b

m

n

C fideretur 4t REDEMPTOR.

P

Oc die excitatus zmemor efto verborüm Tfaiz :

g ixdips

Was. s2-

Confurge.fede Jevu[alem, [olve vincula colls tui

jior, X Qd

captiva filsa Sion, quita hac dicit Domtnwus : Gratz

d

veytttu dati efrts, €$ [me argento redimemini Con-

iudaüwm; o

fidera te captivum detineri in catafta , mancipium

Lücmuiim

crudeliffimi tyranni , cumque in tanta es fervitüte,

tibi nuntium ferri redemptionis , & verba fupradi-

eydomin

Jonidt lt

&talteaudir. Alacriter furge Ípem concipiensli-

um

beratis,confiderando,quód per peccatum homoà

daxmone trahiturin fervitutem , & à propriis vitiis

sl zil

& malisaffectionibus tanquam à tyrannisaflligi-

smiaz um

g,

tür , quz fane durioreft, quàm capcivitas ZEgypti.

Prima

Primó confidera charitatem immenfam , quam

d m

confides

h- minibus Pater avernus demonftravit. Nam ciám

z htss

gatios

illi perdita (ua libidine fe hoftibus fübjecillent, mi-

itnit, i

ii

fit Unigenitum decalo , qui miferiis & fervitute

Tebodna

afflitos redimere: ; ita tamen utipfe Dei Filius pro

nobis vendetetur , ut inimicorum traderetur pote-

us

P[al.zro,. fati, Redemptionem milit Domumus popu lo [no. Mi-

RTM w

Ifai. 9-

fit, t diceret bis, qui vinti funt ; Exite-€8 bis, qui

bt

WCWIE ) U! I

in tenebris: Revelamini. Ipíe veró de fe teftatut :

M:Müfit 26 Dominus , üt ,uradimrem capttvis indul-

AUMU n

lYfai.6r.

Rorn., 8*

gentiam, €3 clawfis apertionem, & Apoftolus :Pre.

oDl

prio filto fuo mon p

epercit , féd proomnuibus tradidit

Vr

O inaflima-

Xpïga[. r

illum, Merito exclamat S. Gregorius:

Wtw LUR

Bilis dile&lio charitatis, ut feruum redimeres , Fi-

j MAsU] m

ejuf-

lfym tradidifli! Confidera ütm chgritatcm |

em

'[ill!m?m 'ä

dN

X

!T t

!

! De Copfiderat.ad ;'ignä celebr, ;z;

il

?f,tïs:i

demFilii, Qu dziexit nos , C$ tradidit [emeip[(um

17

grouobzs.

W'D/ii;zmg;

Secundó confidera , quantitæ&imet Deus ani. Secunda

"W. mamtuam: certenulli parcit pretio, utillam redi-

conidee

tatio,

"Wi mat, quamvis ipfe crudeliffimis hoftibus traden-

'

l

J

j

dusfit, qui tam immania füpplicia fünt illaturi ; id-

D que, ut difcasaliquando teipíum zrftimare , nec vi«

"Ms - liffimo te vendas pretio, qui (amrmo redemptus es,

hts

utetiam intelligas, quanto pro te labore niíus fic

mll ij

Salvator, & quomodo tu eum debeas miferari,

Ws cüm videris funibusarctatum, crudiliffime exfum,

hiniuigr cruciaffixum, &c. qui propria fua voluntate fe tra-

, Quatatt

didit manibus inimicorum, ut teliberaret. Si Prin-

i

i .15;';,&;

"n

VM

. €eps, ad quemà patre devolveretur imperium, fo-

!

lotuiamore, fe traderet infeftiffimo Turcz , utce

iriu us

(I

ex tam crudeli hofte eriperet: poftea autem reíci-

]ä

ia

pl

g resillum immaniffime cxdi, & barbaro quodam

maï:þ

. furore laniari, quo non pio affe&i moverére? Ac, . .

p

u

utpudorcafhciaris, confidera, quod parcifïïmüs

C

æim&;üï"ï fisinillis, quz tibi pro Deo uio facienda incum-

x;mis

ys ,bunt, & quód timeas ipfe pro hoc aliquid perpeti

"

?

.& elundere , qui ad tuam falutem largiter omnia

1

]

)

:

!

iU

W . füppeditavit.

1

us

Tertio confideraameremillam atq; fapientiam, Terrá

MMW-'«T*(

quód affertor tuus pretium hoc redemptionis in. coufideg

du

o

, . fanctiffimo reliqueritSacramento: ut (; fort? fpiüs ratig.

m

ab hofte capiaris,(zepiüs liberari poífis,quod in ora-

jb

g

tione petimus , Ut redemptionis tua frutlum tn mo-

t

WW'

bis jugiter fentiamur.Unde potes colligeres quam

jl

g,l!fw

dfc non tuus debeas, fed ejus, qui tanto pretio libe-

ravit.Sic aitApoftolus: /Voz e/f;s vel£riempts enims 1. Cor. d.

[

"

IF')

efzs pretio magno,8cS Petrus : /on entm Córruptt- 1, poir, rA

iM

bilibus auro vel argenta redespti effis, fed pretiofa

*

Állis

[anguime tanquam agni immaculati Ghri[Hi.

j

"

P

"Vide

$16

Tracfatus VI, Cap. F 1.

am[&&

Vide, quantam aliquis habeat poteftatem igï(i

W

mancipium,quod zre fuo fibi coemit ; huicincum-

j

o n

y

bit tota vita fervire , nulliusrei dominum effe, nec

iil

j ]

|

fai ipfiusnec fuorum laborum ; hic flaris verberi-

buíque fubjectus eft , vendi iterum poteft, & tra.

sst

"

jnam

tatut ex libidine magiftri, Numquid ergo potiori

gj [

s ia

jure tà, quí fummo & maximo pretio redemptus

es, erisnon tuus, fed ejus, qui teredemiít ?

j &im?igu

'"Affe&us

Unde celebratrus exiftimaà te apetiri thefau-

sls

ante Mif- ros meritorum Chriftitantumqueà te fumi,

quan«

eiclio 0

fam,

tum fatiseft redemptionitue , idque cum ferven-

pit

tiffimo defiderio , ut in teprinie redempuonis fru.

(müdmm 8

&us renovetury orando Dominum tuum, efficaci-

(

ter te liberet & poteftate, inimicorum omnium,

maximeque à te ipío , vitiis tuis , affectio

$

nibus &

HM: Qd

libidine effranata.

futrdtu, qui [

pot Mi- Poft Miffam etiam atque cfiam Deo gratiasage,

inee ia

fam,

quódte tam liberaliter fuis divitiis afferuerit in li-

x Tib dl

bertatem : & pro omni eo , quod eatenüs fecit&

guomeed

allndive

perpeiluseft. Veniam pete , quód toties illum ip(e

vendideris, quodque fueris cauffa , ut cariffimuni

RI T

pro te pretium debaerit offerri.Omnibus virib? te

wMam.D&Xgu

Pfal $. dn ejus offeras obíequium , dicendo : us fum €go,

myagualc

falvuma mefac: [erumus tuus [umego, dasmiiintel-

EUAT

le£lum , ut difcam tmandata ttta.. Offeras te enixà

qtistidg

WO mïü&m

adimplendam ejus voluntatem, & polliceare te ui-

hil faurum, nifi quod eidem placere przcogno-

) m, qlll Umgm

Matib.25.

ris, dic : Cofige timore tto carnes meas, ledvali,qui

Qu

filialis fit, & qualemin nobis ipfe defiderat Quin

n i,

etiama licet ervüsfis, dettibi cor animumque fi-

i J'dmän

lii, quo ipfüng tit parentem profequaris , magifque

WiíddCs

fervias amore , quàm timore, te faciat fervum

.mfubc'slmcm&

fidelem & prudentem in difþcnfätione tibi com-

A

1

il m

-

j

mlüa , diligentem » üt talentis traditis füper.

lucre-

71 I(;fi",

f18

E.

u

th 1

l

De Confiderat. ad dign celebr.

$17

Iadwm;

gis, te arguat & caftiget , cüm opus fuetit, & fic

Dl

habeatin fuorum numero amicorum. Corripeme Zer/ xe

.M;;gdommü

Domineyveruntamen non in furore tu0, nefarté ad

h. Wmc

Itj

sililum vedigasvae. Et flagella tita iracundia, qua

mb

Xtgdi

propeccatis zoffris meremur, averte.Te fignet fig-

j

i

naculo famulorum füorum, induat vefte ac nota

m

centuriali, ut te ipfum aliquando zftimes, & ab ip-

Wm—m

T fs

L

foprobus & impiger habearis; ut ipfe te cuftodiat

atque fuis feptis concludat, ne aliquando fugz arri-

Md

piendz occafio offeratur.

Ó

mm!,-[lm

DIE SABBATHI

A.lftm M

Vt D 3.

Corfideretur «t SACERDOS & S A-

CRIFICIUM.

Hhc frurr]

us d

HOc die excitatus confidera te ipfum tamqüam

Sacerdotem , qui oblaturus eft grande atque

tialogtt

folemne fàcrificium pro füa teriafque mundi fa-

lz

lute, Vide, quantá fit opus diligentià, furgat ille,

piarstd

quitanto munere eft perfuncturus, Tu ergo exci-

æ,q&x.lmm&gm?

tare his P(almiftz verbis: /ntroibosz domum tuam Pfal.6$.

äm&ulü r

$n belocauflis ,reddam tibi votamea, qua diflinxe -

du

vunt labia mea, DiligentifBime ad tantum opus te

W lw:ïw!*f

cotnponas,quandoqdidem à Sacerdotibusantiquae

legis pro facrificiorum oblatione tot tantzque prz- 7r44. g,

m d

parationes exigebantur, ut fuprà declaratumeft. — & z.

T d l"ï*'m

atl

Primó confidera immenfam caritatem atterni Prima --

'Patris, qui Unigenitum nobis Sacerdotem miifit, confiderg-

m

IQLE

quód non eífet alius , qui furorem conceptum pof. tio

gt

as

Íet mitigare. Juravit Dominus, 64 non penitebit e- p g 169.

"

sum, tu e$ Sacerdosim eternum [ecundum ordinem

jj u

i

AMelelifedech.Confidera charitatem Filii Dei , qui

p

tam lubés hanc in fe provinciam füíéep t,cüm vide-

n

UHW

ret nullós alios Sacerdotes , nec facrificia fufficere,

«

Talis euim decebat , st nobis effez Poutifex [2n. geby..

g ;

E

£us,

l

Wli

$18

'Tra&atäs FIL Cap.F1

W;O

D

éEns, Tnvocens, tmpollutus , [egregatus à peccatori-

j mSAM(

n

f

dus, CÓ excelfior Gu lis fadlus : qui non babet neceffi-

"

»[)& ;

tatem,quemadmüdum Sacerdores,pris pro fugs ae-

pl

f]r

jl

litbus hoflias offerre,dezmde pro popuo : lex e»im ba-

: Juüqum |

soines conflituit Sacerdotes vofirmitatem babentas :

M

yjc

fermo autem iurisjurands , qui poff legem :[l', RE-

r

"T.

Jium in ateruum perfediums unde €9. faluave in

p Ka

perpetutem potef? , [emper vvvens ad. interpellan.

dum pra uobzs. "Valem e

f;;fummi Wd

rgo Pontiü*cem/ pgbis eífe

gt

diligenter attende.

L

dium inmo l

Se;:unda

ecundó confidera , quàm bent fun&us fit mu-

confide-

gt

1ere Sacerdotis pro gente faa deprecando, cüm in

xatio,

hoc tota vita fuerit impeditus. Qui in diebin carnis

msSawdes.flomf

Hebr. $.

jeta preces fupplicationesá, obtulit, curm clamore va-

D quoufmumuci

ii mmaüq

lido C laerymss, exauduus eft pro fua veverentiat

€$ auidem csmn e[fet Filius Dei; didicit ex bis, qua

vuic d

s fotinmun

pálfus f obedienuziams 84 confammatus fatlus eff

sini WM r

omnibus obtemperantibts [sbi, can[a [alutis aterna:

appn')atw 4 DesPontifex

mnæmm;a

fecundum ara(inemMclf

ebifedecb,

a;*'w't"cþaxs,&

hll ag

Nec velin fine vitz ab hoc munere ceffavit, quin

& in czlo isterpellat pro nobis. Nec fatis illi vifum

Miniseta

a

fuit fe effe Sacerdotem;fed etiam in facrificium vo-

luitofferri; nec enim poterat aliud inveniri, quod

Wahroieemta

t qudonto

effet infiniti valoris,quali nos opus habebamus. A-

Hebr, 9*

deoqs non per f[anguine uituloruna €4 birccrtm.[ed

m g

C

per propriwma [anyuinem introiyit [emelin fantla.

"Tertia

Tertió confidera, quód non contentus femel

fl ,

confide.

oblatum füiffe hoc facrificium , quod pro mille

Q dctnttr

gaiio,

TWH ff j

mundorum'redemptione íuffidiebat j invene-

Bündnfn

ritznodum, quo ip-füm eadem efficacia & valote

quotidit offerremus : & inftituerit tot Sacerdotes ,

LZCCZIC[(W'/&Q

qui velut mmiftri & vicatii eandem haberentfa-

äg'f: qJïdübl |

cultatem confecrandi & offerendi divinum iftud

UTO Ofäcio

facti-

*

t

De Conjiä?mt. ad digu? celebr. — $19

?.r ]f!"!m, )Wh

factificium valore infinito. Et quamvis pr*æf&irct

| ! WW«I!M!

fore ,ut tam ibulti in Sacerdotes legerentur, qui in-

| ääk'lm;/ h / El

dig

nieffent , & nefariisfceleribus dignitatem hanc

contaminarent , ad id noluit attédere,

ut feipfum

VPW.'/wm

corunicaret his, quitanto beneficio rit& uti & frui

N7

h'z.ï

j

"m

vellent.Nulla huicgratiarüi actio pote& refpondcrc.

M

T

Quapropter c

elebraturus confidera te velut AffeBu$

W'J-;

g ante Mif-

ZW*'

minittrum, & vicaria pra

ditum ;pote(tate ipfin

.

.

tam- .

M gl

Dei, ac (ümmi Sacerdotis : qui ejus nomme,

quam idem ipfe fores, Patri zterno illad ipium

tl

facrificium immolabis; unde & pro iifdem ttu-

Pv PL

lis,eademque intentione,qua Chriftus obtulit fum-

TT TT

mus Sacerdos.Confidera, quod anima tua ficaltare;

ï'f;f"fiü&r:ä(m::

in quo offertur hoc facrificium , & effunditur San-

ivf

guisAgui immaculati. Procura,ucin hocaltarifem^

per ardeat ignis diviniamoris , qui confumat obla-

ifobirln

Levit.él

tionem: ficenim mandabatur in 1egc ; ]gnisautem

m

haliune

in altari [emper ardebit , qnem nutriet Sacerdos:

;?MIJMMS-

fubjiciens lirna mane per fingttlos dies,lignum,quo

confetvatur hic ignis , eft exercitatio virtutum.

Po& Miffam, Deo gratias age immenfas , quó

d Po'['tMifsäv

o

te in fioram legerit numerum Sacerdotum , &in

"

ov

tam amplum honoris faftigium te fublimarit , ut

Bs

e humilitet ve-

ao d-

ipfos Angelos excellas dignitate.Pet

niam, quód forre indigne nonnumquam celebran-

k

Mqrbt

dodivinahze myfteria pro

fanaris, Similiter quod

"l

TM

cotdis tuiaram pollueris litando idolis malarum at-

ldl

fe&ionum. Ora, ut denuó hocanimi altare confe-

u

st

cret: dic enixexCor mudum cvea ia me Deus,CS [pt-

Pfal.so.

m

l«

L

vitum vetum innovain vi[ceribus mets, roga., ut

p

"tibi infundat (anctitatem & munditiam , qua dign&

j

jnue?

hzcczleftia myfteria celebrare poffis.Utautem ia«

D

x

telligas, quid tibi p

etendum, & cognefcas religio-

n

C w

H

Íolema-

^

/pein, qua x officio tuo obligaris ; expende

,&UM "

4

nita-

/

J

$26

Wü

Tracfatus FT, Cap. V'II.

Ua

n'atem ceremoniarum &

,

veftium, quibusfein /

ia

À

b

Jr&G. ».

ducbatSaccrdoslcgaïis,

ut facrificia offerret his lon-

"

" od

€.4, y. 0.

geinferiora, quod fupràlat& declaratum ef. Ob.

a

tetare, cüm te Deus nobilio

,

y

ai

ri extulerit dignitate

Sacerdotis,det tibi conditiones iftas cztetafc

Q

p.quas

i

J-J[LNSdcmt

ceremoniis ifts & veftibus voluit fignificat:

€: &tu

gt mn

tua ex patte coneris has confervare : fi enim

x

a

minüs;

quanto major eft dignitas, tantó triftius

jl a

erit judi-

eium & : paena fubeunda, ut di&um eft.

i

,a onmi

CACOPOUCT X g

&

iibl

dedam

Pontntur item fepterm &o

vlfider ationes p altera.

gl lr

bebdomade , eadem ,

qua pryeres. , forma €4

"A: Ua

enctbodo.

*

la

DIE DOMINICO

!

wápiud D

a n

"

Cerfiderztur ut MEDICUS,

sptummd

Oc die excitatus, confidera te f'cbr;' ethicala-

H

s nddmet

berare, defperatum eíle à medicis,

dcquc vi-,

nf

ta tua effe conclamatum,

aut f1 mavis, aftima te

: IIJIWIW,KW

cecum effejaut paralyticum, five leprofum, & tibi

n a

nuntium perferri, Ecce Chriftus totum mundum

atibwvaiule

Matik., 4.

petagtat fazans omnem Inguarem €9 omnuemin.

u u'»ïtfmilbsm

Jfermitatem : & quód nullusab eo Íanitatem confe-

fsb

]fii. a5

[

quitur, nifi qui ad eum accefferit : 76 falset ficut.

1 nl

Cervtsclaugdus . 68 4

perta erit lingua TmHLOYHTH,

mw)immm;

Quàm juftum eft, à tetalis Medicu

s conveniatur,

eüm eraviffi

lsst

má labores zgritudine , quam unus

D

ip(e/cumte

poreft?

quantumvis fores debilis & vi-

t u ol

ribus defe4

üs nunquid conarére ?

Su tge €rgo, &

ddde, f

exiftiraa te abillo curandum effe

ab omni genere

morborum.

T. Dj

Prima

J:"u"oa(ur;h,/m

confidera Ti

Primó confidera charitatem Patriscterni ,

qui

»'«mni,;

tio.

ver-

ïl.dh'f)!

ium füum nobis Medicum tranfimifit. A(gft

j

éum

Ü

At 1-'://,-,1;/,1

ol wu

J

H

Qh

4

j$2r

LTMT

De Confiderat. ad dign? celebr.

D

"l

bum fukm, €4 [anautt eos. €$ erspui eos de suteriru Pfal 1167

ää !

t u

eorum Ex idemFilius fibi de hoc nomine gratulatur.

t- l

d

A

Matib. 9: ,

b M

' INon efl opus valentibus medico, (ed male babenti-

TM

bus, Àt feipfum innuit per Samaritanum, qui exce- Lwe- 10,

Xl&

A

üä'üü]g l

ptum à latronibus clementer curavit. Adverte veró

maxime ejus elfe muneris fpiritales animi :egritu-

D

m

*j

Y

dinesauferre: nam ad hoc venitin mundum : U Zfas. é1.

i

Ed

:*m[)nd;

motderer , inquit, contrztzs corde,. In cujusfidem

corpora etiam omni morbo liberavit.

Ü

Secunda

Secundó confidera & expende , quanto amoris

cenfide.

^

affe&u medicum egerit, quanta facilitate & prom-

ratio,

Ht

Mb

pritudine fanarit omnes , qui auxilium opemq; im.

plorarunt. Ut iret ad famulumCenturionis,tantüm :

fuit opus dicere : Domie, puer meusjacet n domo Mattb.s.

A

»pamiljti&u«s,ö male torquetur : (ubjecit enim: Ego.

v AUL

veniam,C$ curabo eum.. Leprofo, qui dixerat : 5

Matthb, L

vis.pores me mundare, refþondit': Volo,»undare ,

d

ita (it. Cüm ditum ei effetà Jairo Archifynagogo:

t i

Filiameamodo defuntla efl. Veni,ympone manum

at d

tuam [nper eam,€$ vvvet x nullo refponfo reddito

sinind

[urgens lequebatur eum.Deniq; : Ov;na:,qui babe- Lttt.4.

L

isunma

bant infirmos vartzs languoribus, ducebantllos ad

nhwmäw

eum : at ille [iagnlis manus inponens eurabat eos 5

du

qusa virtus de lo extbar,CS fanabat omnes, Ex om-

zi

nes, qui cam fide & devouone tetigerazt fonbri- Mattb A.

r a

am ve[Imenti ejus , [alvi fatti funt.

ii

Denedictus fit hicMedieusqui cam facile vel gra-

pl

ji!

M

vifimos morbos perfanat : non petiit falutem ali-

La

quis,qui non ftatim impetrarit , nectantüm peten-

ais

u

tibus dabat, fed etiam non petentesad petendum

mjüü

invitabat. Paralyticum quidem ad pifcinam per-

cunctabatur : 7 /ants frert ? Cacum: Quid vissnt. Iogn, s,

!

factam ribi ? Nidug Naim, AMifericordiá motus [a- Luc.:18.

ii

1

J

m

per slarn, dixit ; INoli flere; Pluribufqï aliis non pe- bue7.

tentibus remediü obculit & falutem.

"d er.

er'

$22

'fmä*atus FI. Caï ; VfI.(

yi

(l

"Tertia

njï.[mi

Tertió confidera,quód hic Medicus caleftisnon

Y od lM

N

con(ide.

folàm tanta przditus (it fapientia & poteftate , ut

fIFAJ

gátio,

gX

at

verbis dumtaxat fivetactu (anet oninem eoruidi«

A

Aff

nem, & debilesconfirmet ; veriim edam tanto fa.

u

[oid

g,qu(](

gretamore , ut in Íe omnes noftràs receperit cala-

mitates atque miferias: [/aegnores poffras ipfe tu-

P

[*

C

0'7';. $8.

lits & doloresmoffros ipfe portavit. Aciníe ormnem

TA

a eum

K

medicinz vim expertuseft , quà nos epebamus, ut

PU ]M'AG

1

majorem illa haberet efficaciam, & lubentilüsea

p

P sl.diztá utermur, * Rationem vivendi ftrictiffimam ferva-

gt

vit quadraginta diebus jejunando fine ullius cibi

at

fümptione, totoque vita fuz cüriculo frugi fuit, &e

ssmi ia

amator paríimoniz, Sudavit & fanguinem, mortis

sf

angore corteptus. Fluxit Emguine aperüs unde-

lm m

fl

quaque venis , utgutta non remaneret. Pureatus

[

Ui

Ilüf!!

eítfelle&aceto ; & fic de reliquis, Quodque om-

ripyiib at

nem excedit eloquentiz facultatem , nobis, üt (- Syunecdr

matemur , medicamen miícuit Corporis & fängui- , W;WWMC

-mis füi , quo omnes quotidie morbos radicitus de- ia gedd

pellit; prateritosfugat , prefentem infirmitatem — , jy d

abigit, & à futura zgritudine confervat.

PLNTTTT.

AffcRus

gitur celebraturus coneris aecedere eo affes

ER

adMiffam Q & defiderio, quoilli qui malorum fibi reme-

deg v

dia poftulabant , confiderando, quód nunc non fit

m

minori poteftate , apientia , charítate, nec diverío

n t

animo , quàm tunc erat. Cumque illis tam facile

Vs

cencefferit (alutem, quam precabantur : confidas

biadpamzifcrl'cg

etiam conftanter te tangendo & recipiendo Cor-

ngarimüs.QaPm

pus illius & Sanguinem , perfectam animi falutem

m D

coníecuturum. Unde meminitfe poterís eorum, .

MULTT

quz nonnulli dixerunt Chrifto, dum pcacrcnu(ä*-

TT

nitatem, velut : $: vit, potes me pittadare ,

Zt nf -

ïï':tmäqx;md,m:

David miferere mei: & Bimilium.

amquam

fidbrcüf:.?lïmït.

!

Poft miffam «onfidera, quód te , t

Medi.

d

j

U

j

X

Ü

N

De Corf derat. ad dizné celebr. | $23

»Ww

Medicus vifitarit ; gratiasilliage , quod cüm eflet

"

* 1um &m

eftatis, tale munus voluerit obire: tan.

ngromæ

funnma ma

]

Qu

NU i

taq: erga zgrum charitate affici, ut velitte ab omni

vulnere períanare,qui nihil habeas.quorefpondere

Y h mm([ä

;offis. Veniam pete,quód tam tetros ex anima tua

Pl

Wsf

emittasodores, & mens tua fit nofocomium trifte

Ut

m

&fordibus oppletum.Omnes illi morbos & caufás

um

du

TU

agritudibum indicaj & fiforfanid perfe&te nequeas

!

implere, rog; ut ipfe fapiens & nobilisMedicus ve-

] Wl

Q

BZ pulfum exploret, cognoícatq; ita omnem lan-

m'r,mm

n

tiorem ; tuautem clames: AMiferere met, Domtnet , prpu, 6

g

quoniam wfirmus fums fana me, Domtne,quonam Pfal. 29»

ifigny

conturbata funt o[[amea. Cyreumdederunt me ma- i i,

.m*.?fgmzm

la, quorum non eft ugmerus. Om»e caput lapgsi-

TL 0 t

Id

J

v:

dum, €$ omne cor mterens, à plantapedzs n[que ad.

ii

qertuem non eff in me [anitas uulnus €3 lvvor; €9

L2

"

at

plaga tmens non efl circumligata,nec e&rata me-

iil

dicamtne, nec fota oleo. Cognofcensin te tot gene-

r nlämæ'&-

ramorborum, peteabillo , utte reftituat fanitati.

u

Sana me Domine , €$ anabar , [aluum we fac , C Jeremaz,

[aluus ero. Sana anumam meam, quiapeccavi tibt. Pfal. 4o.

m

Obone JESU; fis mihi JESUS , id eft , /a/us., vel

jl

falutarzs, vel Salvator. Dic anima mea ; Salus tua

a

s

ego [nm.

ge um

'' Cüm autem Medicus tam fapiens fit, tam po-

u

isgi

tens, & medicina tam efficax ; fi non perfanáris, ti-

"

-

s

"

biculpam adfcribe , quí zgritudinem omnem àte

fugarinolis. Quapropter da lorzm AMedico,etentm

Ecclo.g8.

u

ilum Domtnutns creavit,E8 mon difcedat àte. quiao-

u

4

meþy

pera ejus fuut neceffaria.Dalocum,;ut cecum agat,

Lon?

ij

":

-

quod? re tua elle videbitur : dic illi;ad falutem per

ab

fectt confequendam : Ure , feca, caffiga, corripe.

7 ;umnf'

Obreftare illumnete deferatdonec falus tua fuerit

7

D!

o^ a

"d

confirmata, habeafque medicinam, qua eam con-

Q D')y,

À

ferva-

(

j

T rdäatu; F II. C4p.

YIL-

j

$24

"

rad

4

fervare poffis: in(riat te , quid facto opus , quid

j

fagiendum (it. Quód fi nec cunc (sneris,time, ne ti-.

PU

Jerem. s.

l n,rtïf,

bi improperetur : ZVszgmed refmma non eff n Ga-

LX:I

l

m

p

laad, attt medicus non e[l ibi ? quare ergo non eft ob

derem. . dutla cwatrix fila populimei? Exiterum: Curayi.

mLR

1

(

m Babylonem,€9 non eff fanata , derelshquamus.

'.'«L?mw'l'"""'[

m

egim , quoniam pervenit u[que in colotjUdicinm

]

ejus.

gb

ODIELUNE

n n

Confideretur s AMICUS.

qin Nuntitt

Oc die. excitatus memor e(to horum verbo-

amlmmlocia

Cant. s.

rum : Cemedíte anztct CÀ bibite, CÓ tmebrtamámi

iif Mi

Prow g, cariffrat. kena : Venite, comedite panem meum,td

mm?wghm: f

bibate vinum, quod z[cui vobas. Coníidera,quod

p Aulqüldffw

Chriftus Deminus folemne inftruat convivium a-

diniem g

wiimhn j

micis fuis & familiaribus,in quotum & tu gumero

ceníearis. Expende beneficii magnitudinem,quàm

s at

s&quum fit te diligenter exíürgere , & magno voto

i

praftolari horam, qua cum cateris accumbes;prz «

dceníde

!

f

L

(

- fertim cám te minim& lateat , has ep/ulasapparari,

at qi

ut confirmetur neceffitudo femelconftituta, ipfi-

394 m

que familiares benevolentiz percipiant certumar-

argjndus qu

gumentum. Porro , nunquid juftum erit, abfti-

ia ii

neas cibis vilioribus, qui ftomachum forte inflan-

1 ao

tesimpedirent ,

quo rainis ququfïtistliCiis cum

qqrgfæ iottoe

uftu vefcereris ?

Prima

Fmdunu

Primo confideta , quanti Deus zfítimet hbx.niiï-'

Fl qum

!

cpnüde:a.

*

nem, quahtoque;llum amore profequatur. Càm

Zjb t

enim fit Rex potentiffimus, cui obedit omnis crea-

", u

tura, vulttamencum homine confítiniere amici-

ï'![!ükqmm[) Qu

citiam, eamque veram & propriam ; & defiderans

"

d

ab hocamari , üt ma

j

orelletamor , & equalis vi-

Vil

Philip. z, deretur ; (imilis noftri elle voluit & zqualis. deff-

Whukïmtlhgg

tuf

miltudinem lomiaum f atius ,£9 babun :'Wm

il

Vgj v

4

lQ

:

i Tii

W

De Confiderat. ad digne celebr. — ság

J

ut bomo. Et volsit per omnia fratribus fimilari. Hebr.v,

*urj

Enimveró cüm effet in quantum homo Dominus

QMW ^

fs

& Rex univerfi, hoc dominio & majeftate uti no-

Ptj

luit, (ed modefte & familiariter agere, ut amabilior

:M

; Ltm U

videretur. Und? & candide afferuit : /os amici mei Tont.Vss

»Jl;"mX W À à

eflis. dam non d«cam wos fervos , [ed amices, quia

Mi

omnta, qua attdviaà Patre meo, nota feeivobis.Di-

Lut, [7-.

Pv

co attesmi vobis amicismieir, &c. Eftque hzcami-

TRU

U

r

éitiatam conjunécta & conglutinata , ut fratres eos

A

JWMK

appellet : Ajenriate fv atritie: mez . Imó & prodi- Matih.2g

A

torem faum hoc nomine dignatüseft : 44mitce, ad Matibsta,

I h g

quid versfhi? Miraretantam humap . cem, & dic

dob 7.

"""Mw;md

cumPropheta: Qwid eff bomo ; quia magnificas

ïfv,?müdm;;

eum ant quid apponis erga enm cor tuum ? Ex ex-

Va r

—

Ls

clama cum $. Gregorio : O quanta smifericordsa eff

Wil

conditoris noftri! fervidigm non [umus , €8 amici

Quf

vocamur ! quanta eft dignttas bominum c[fe ami-

ag

4

TIUUS

€i5 Dei!

d

Secundo confidera , quàn

n fitarctum x*inculum Secunda

confide«

á

2 a

u

vera amicitiz, quzefacit, ut amicus fit alter ego.

[

[]

Expende ; quàm verá Chriftus amicitiá difcipulis

w

fuerit conjun&us , quod & offert omnibus, qui

hanc ipfam familiatitátem arnicitiamque volunt

,mu'egmfügï

M

m

1

N

M

contrahere; quo amoreeos fit complexus , quan-

)À

us

táque illos benevolentiá complectatur , qui fe e-

jus fübduntvoluntati. Recordareeorum , qua le-

t5

n

gitti vel audivitti , quantis illos Deusafiecezit be-

s u

neficiis , à quibus tora mente obfequium fibi dela-

a

gu

tum vidit , quahtoque illosamore, & quibus o£-

d

ficiis profequatur, quos fibi adfpicit dedicatos. Ne

g.

mM)[þL

W

autem moleftum frt aliena exempla inquirere , ti-

bi ipfe füfficientem materiam fuppeditabis, & ex

at

W

J

te ipfoid faciltintelliges. Quis tibi contticiffet a-

j

j

(

micus, quamyvis tua opera plurjmüm eguiffet,

.'m/'/f'w'c i

quem

'MW

$20 . Tradlatus V,I; Cap. V 1.

p

quem tu inepuá tuà atque inhumanitate, bpä

me

P.

prohriis & contumeliis offendiffes? Et' ecce Do-

gtl

j

TU

minus omnium , qüi nectui , nec ullius-.eget :

à

]i

cujus nthil intereft humanarum rerum , quemtu

eccando exulceratti,in fuam teamicitiam invitane

igptit

NT

dotrahit , facitea , quibus füam in te benevolen-

tiam teftetur, & fecittunc , càm illum fceleribus

gäimad&foïw

tuis ad fürorem provocares. O bonitas infinita!

mm[:w.pot

Pra cateris hoc ponderandum eít,quod in fignum

g ii a

amoris maximi verzque amicitia vitam fuam do-

jg i

gama g

; Ia(q. Is,

naritamicis mortemque oppetierit : 4ajoreu bac

dilecltonem nenm bhabec , ut animam [uam posat

M

quis pro amtezs [ui.. Etie&tus etenim hujusamici-

mäï'wïüm vl

tiz,& argumentum fuiffe illam veram&candidam,

diogollt

um

hinc colligitur , quód licec Chri(tus abetlet corpo-

re, animo nunquam; und£ & ccelos adícenfurus

WMW ) C/! m/f

/ Mattbas,

confolabatur mosítos : Ecce ego vobifcum fum, w[-

Alulsmamt;

que ad con[ummiationeryn [aculz, Expende hicfen-

;mpwpm's J

tentiam illam melle dulciorem , quz omnium im-

( a(cþr

Prev.s.

prelfa & affixa animiseffe deber. Delicie mea effe

9s ID 1

cum fs boxignam. Adverte porröï adea,quz prz-

t Cb

cedunt: Dom?nus poffedut me in (notso viarum [nae

attn lt

rum, antequam quidquam faceret à principto » 4b

a52 icu

aterno ordinata [un, C ex antiquis anrequam ter-

"sf m

ra fieret: nondum erant aby[fi , CS egojam concepta

geillr,

eram, & catera, qua fequuntur ;& poft hzc: De-

Va d

licia mes e[le cum filiis bonsznum, Quisamor, qua

z v

gratitudo fufficiat , ut fünsmam hanc benevolen-

?Wm Q

tiam compenfet ?

^

"t i.

'Tertia

confide.

Tertió confidera,quo

dpraeter honorem & diggi-

t qi

tatem , quam ex hacamicitia confequitur homo,

ratio,

"idlius v

maximüm etiam emolumentum ptoveniat : cüm

Srm qujj

énim exProvetbio: 4mricortere omnia fint commue

;älf, itadcnj |

þgm

Witertuín

&iía ; [ mali fint, 'üvc boulixj infettur , guöd

Chri-

J

n

De Confiderat, ad dignä'telelz;. $27

"i.

AT.

Chrifti ua fint, & titulo amicitig de his poffis di-

vzw

Pönere tanquam de re propriaz quin & malatua ip—'/

L 'äju "

l)

Íe pro fuis reputat;inque fe recipit ea (e fluturum ;

&

4 Cv

[

7)

unde per Prophetam : Lorre 2 fas

te raea Verba pl as

Nütgg

deliélorum meorum , & continuo.; Delifiamea àte

'lï.(

d

moz fuut abfcondiba, tamquam fidejuffor , qui alie-

ii

num debitu adeft foluturus. At graziam fidejmffo- Erclj. 29

PA

AT

O

vis neoblvod[carispo[utt enim animam prote. Cüm

v

autem tibi ille cuncta füa boua cummunicet, &

TO o

d

malorum tuorum infe recipiat pondus, par eft , ut

m

tüetiam zgricudinum 'ipiïus particeps exfiftas,con-

SUTT m

doleas dolenti , & partem tot injuriaräm atque

;"ï"urf:z;

opprobriorum inte miferando recipias. Exiftima

&

tibi dici,quod AlexanderRex Ionathz Machabao:

"Ut voceris amicus nofLer, €$ qua nofira [(unt fenttiat y.Macha;

i

I

nobifcum , €9 con[erves amuwitias od nos. Juftum

Oo,

Ll

ii

eft, ( illi amicum te putas , e

,

jus incemmodis tafnf

al

quam propriis afficiare.

uutac-

a

Quapropter celebraturusaccede cum affectio- Affe&us

xmmürlumt;r

ne amoris maxime inflammati ; quandoquidem aaMuffara

d

intelligas, à Chrifto id poftulari, qui dicat delicias

II

füas tecum exfiftere, tu etiam fatere, te Chrifto

ga ii

velle conjungi, huic uniri facra fumptione, utamor

ij

ille mutuus incrementum fumat, & fuis tandem

numerzisabíolvatur.

ug' dl [

xl

Poft miffam, fecede cum íolo . collocuturus, Poft

m-

quitua familiaritate vehementer dele&tetur.. Gra- 49*

IMWW

tias illi maximas age pro fummo beneficio , quod

j WM

in fuam te amicitiam elegerit. Veniam pete pro

us

"

omni ineivilitate, quam ei oftendifti. Deinceps te

j

p

uj

pollicearis ad ipfius voluntatem nutumque fore,

1 af

ac fübiturum quoslibet labores, ne ullo pa&to de-

J

J

fisamicitiz , ita denique gefturum magna, ut non

j

g

mediocrem ex tua focietate percipiatletitiam; ro-

r

8a

ji

j

7

$24

Tralatus FI. Cap. FII.-

gt

ga ignofcat , quód amicus , cüm ab eo vocatus ef-

lm

J

T d

fes, & hocipfe optaret , tu velut fueris inimicus, &

(

rWFm

5

modo cürm id petat , indigne camen cum illo vi.

s

dearis a&turus. Primó igitur exhibitá reverentiá uti

N ia

Deum & creatorem agnoícas , teque fatearis indi-

OLE

[ i.

gnum, qui velterram, quam preffit, ofculeris aut

PU Akm&t[

cotam illo fiftaris. Sed quandoqgidem divina illa

Majeftas tecum velit amicitiz confuetudine devin-

gg;AptW u

m t jm

citi , feàte traétari patiatur:tw portó confide; fi

« Uinanida

id feceris àmote candido ; gratiam te illi incredi-

s ts t

bilem praftiturum. Deinde memineris fepius il-

lum amici nomine compellare, & quidquid petie-

m&uctctur, l

ueloatpt

ris, hac rationepetere: Si ia eft, Domine, quod

ditveals s

mihi fis amicus , tantoque me , ut affirmas, com-

ishadiiptd

plc&crisamotc, indülge, quod peto, & concede

uml

id, cujus me noftr indigere, Sr Zzvem gratiam in o-

odb at

enulis iis. Etenim fi übinon videris eas acquirere

1f Qnrt

virtutes, pro quibus larpiüs rogafti , lamentare ve^

du

Judiz. 1* lut amore languidus : Qwomodo dics , quüd amas

1

fRe, CA AYAIIMS EU5 02 ff mecia

ts

Recordare, quàm arcdto neceffitudinis vincu-

ztgetyd um

EUY

1. Reg. 18 lo conftri&ti fuére Ionathas & David , cumqueil-

le Princepseffet , hic veró miles gregárius , voluit

D

Ionathas fupplcrc hanc imparítatem , & amicum

m

Ífuum David propria vefte, tunica, armifque in-

À

rltrion

duit , ut fecura idem ipfe videretar. Multó majo-

ra prafta: Chriftus in Sacramento; qui non tan-

|

]

d nl

tiimlargitut nobis füa. veftimenta , füiíq; nos pau-

Wramage d

peres facultatibus ditat, verüm etiam participes

Pdlyce v

facit (üi effe , ut fimiles ipfi eatenus fimus;, quate-

mrc.m:un Poamw

n

nusalicuiid creaturz poteft, competere. Obtefta-

reigitur etiam atque etiam , efhcaciter hoc inte

atj lat

operetur ; meritis fuüis te veftiat , virtutibusarmet,

TO r j

ümgacurque co munere, quo Ionathas ergá

D»

Mi

|

Tk

De Confiderat.ad di näreleär. : $29

V,

d

vid, cüim enim Saul Rex odiffec Davidem,

loqueba: x Rey;

19

"WT

ii

tur Jonatbas bona de David ad Saulpatrem [utmn.

Bll

iaf

"a

. Etenim hoc Ionathz patrocinium tant fuit effica-

Utf

€iz , ut quamvis Saul. decreviffet illi mortem in-

: tl

ferre,placatus voce Jonatbe juraverit : Viyit Domit-

'*10&*::'4

nht.qia non occiderur.Recordare etiam amicitiz,

2

quam iniit Alexander cum Jonatha Machabzo ;

r

ïb'

cui Rex: zdprtu es, nt [is amicuas nofler : nnc evgu L. Macbao

!

n

s

l

confHituim te [nmmnum Sacerdotem gentzs tua ,

"Wi

4

l

&c. Ut in amicitia conftaret, honoribus, quibus

M

l

:

potuit maximis, eum extulit; mifitque purpuram,

"c-n.ü:

Mi

A

qua indueretur , coronam auream capitiäin(ïgnc ?

t

aliaquedonaregia, quód deinceps amicus Regis

ellet vocandus. Uride & tu materiam fümas alicu-

d tixa

"

g jus beneficii petendi, pracipu? roga, det tibi ani-

murm veri ac fidelisamici, amorem addat , quo il-

?( j J'mnnztll

Mb

J

lum candidé ames, tantàm quia ipfe eft, & propter

mN

bonitatem, quia meretur, fine ullaattentioneenum

aliquando indé damrioafficiaris. Ora, te inftruat ,

Qmäwu,ix'fimü

TET N

qua fua voluritas fit , favoremque conferat , quo

"

tb

t

qu

ao Y

eam implere poffis, utque illi fis acceptus, vel gra-

viffimis te offer laboribus exercendum.

ngbxfä,g?

i

5

»

DIE MARTIS

n

,

1

Corfideretur ut PA'TER.

Xlï:ï:)ïü',

YX0Oc dieexcitatus, recordare ratim filii prodi-

Wixþi

1

ÀR oi, quiin fe rever(us dixit: Swrgam €8 ibo ad Lue.tsi

"]

cyart

patremaeum, $ dicam ei. &c. Echocaffe&tu fur-

nü'

j

ent

Ti

ge diligenter: vide, quàm feftinató ille iviffet, fia-

j d

3morem;quo poftmodum à patre eft receptus,certó

'WV( )

Cognoviflet; tu ergo in illo te pofitum itinete exifti-

z

P

ma, totamq; hanc hiftorisanimo prafenti evolve.

Primó confideraimmenfam Dei caritatem, qui Prima

JUCM) "

dul

cim effet Dominus totíus univerficui omnes crea» *onfidéz

sapio.

"m qpnï,

Li

tucc

»

T

$30

Traifalus YT, Cap. P11.

nÜ

tura [2:1v1unc, quem ut 'Deum venerantut & co«-

,j

u

qih

4

"

lunt, tanto homines amoré complexus eft , ut eos

J

pl

fibi in filios adoptarit, volueritqueab his Pater ap-

| j

g,,z Pa pcïiau ficteftacur Apoftolus: Zdbfit Dens Fulium

od

[Unnon in mundum , ut adoptzanem )?lzaruwreczl:;-

umïumpawï )

remin. Exiteruro ; ZVfit Dens fpirttum Flis fatin

fmaaefdxcms

corda vefflra clamantesm ; vAbba Pater Ündeinnu.

';] il 1 140 "

meris quafi vicibus hoc nomine Salvator ufüs eft

li [i

Y

D

, dixitque ita Patrem cxleftem debere nominari ;

glv

Matib.a3. Patrem nolite vocare fuper terrami , HHnus e[t enmms

" Omamdw

Pater veflev, qui incalis eff. —

fglawn (

Secunda

Secundó confidera , quód non folüm DOS in fili-

gs, Bu /

cofifide- s 3do; ptarit , woluentquc ut Patrem vocaremus?

ramno.

p Modint

verüm etiam tantüm afficiatur hoc nomine, ut hoc

At

audiens inclinetur ad przftandum omneid , quod

d n

per ipfum petierimus ; unde precepit, adderemus

YUAU m 7!1]u

Matib, o. hunctitulum : Orantes éseite, Pater noffer. Ex per

m'LConm,m

lerem.5. Jexcmxam dicitanimz peccattici : Frosns mseretricse

nubt, notatum

fatia efi tibuysoluifli erube[cere, in omniate fcele-

AMAT 6

ra ingurgitafti: Sa/resa amodo veca me,Pater meus,

W

!

dux virgtuttatis tua 14 ej. Mirare amorem adeó

aoj ts

1. Toan. 3. enRuantem,& dic cumJoaune://;dete qualem ca-

g i

ritateu dedit nobiPater,ut filii Dei nomiuemnrtS!

Ro dl

Lan.y, — fimus. Desit es poteff até filiot Dei fieri, bzs quicre-

At s

duxt i noniine ejui.Ex hocanimosconcipe,ut eum.

llmlgvm[m

£fsi.5.. hocnomineappellescum Ifaia: Ta euizs Pater ne-

Val um

Jier es,CS A brabaws neftsvit nos,CS. |frael ignoravit

40(111([1; mep

n65. ]u Domine, Pater nofler, Redemptor noüm &

l

lmmtmmm [

facilo nonen tuum s quare errare nos fecifHide vite

ü i j lnlh'uc

1His iadura[fé cor no[lrum , ne timeremuitea Ad-

4 ij hanom

'verte praterea : ficut magna eft hujus norinis di-

gmcas, ita obligat mulcüm ut tracteristanquam .

i

"[0; QUOM

- filius à cali Patre ; undé cüm dixiffet S. Joannes: ,

L lCPmbc

gb — Dediten yt:jintm filtos Dei

feris fubjecit: Qué

ged

8 Qtt

.

LE

Ja Mi

De Coäa'erat. ad digne celebr. — ; ):

x x f[anguimibus , nec ex volumutate carnis, nec

Turigi

N

ex voluntate viri; [ed ex Deonatifunt.

* MMM&:

"Tertió confidera , quoód Deus non tantüm vo- 'Terria

luerit vocati & effe Pater nofter , (ed etiam mattis con(ide-

tuíre

fibi nomen affampfecit , cujus folet effe amor in- ?:tio-

hrj

Mi

teníus niagi(que lolicitus; ita per Ióiam : Nunauia 1eis 4 g»

Nály

m

eblivi[cs potej? mater vufanten [nura, ut non smi-

xmn

Wiv

fereatur filzo nters [ni ? €9 fj sllaobita fuerit , ego

tamen non oblivifcar tui: in mambusmes de[cri-

Á

Mi

iij

pfite. Quemadmodum f cui mater blandiatir

fíe & ego confolabor vos , €3 im Perufalem confala-

du

bimin:. Eciterum: 2da nbera portabimini , 8 fu-

per genta blandieutur gobs.

dj

Wa

!

u

Aimor tibi & affectus horum verborum maxime

i

Tw

ponderandus eft, unde incipias confidere; & iu hu-

niyogi u

jus Domini atque amantiffimi Patris amorem in-

ii n

flammarti. Confíidera , quód , uttu boc nomine fi-

a um

liigauderes, non tantüm füfficiens pretium folve-

j

rit, fed etiam fanguinem effuderit cum vita , utte

ii

adoptaret,

*

ag

Quapropter celebraturus aftima te velut fj. A8eut

m d

ad Miflam-

lium prodiguns , qui' domo patris deferta om«

WI]WIW

ne paiimonium diffiparis, inque humillima con-

rl

ditione modó fis conftitutus; & tandem de Patris

d

tui bcnignitatc fpcm concipi'ens decernasanimo te

5&&1 TI

:q?l

velleire ad veniam impetrandam; fic autem ra-

m d

(,dc

tiocinerig ; cüm Pater meusfit , non poterit amor,

quin me recipiet ; recipiet me , ignoícet, amabit ,

mlf,ln) m

h

er

curabit , inftruet, adjuvabit, confület , tuebitar ,

mml)"'w

docebit, imó honorabit ; cümque erit neceflari-

m"r

um, puniet me, & tanquam Pater caftigabit. Ex-

2 g

pende veró, quód filius prodieus ipfe quafierit pa-

n

trem: fed hic Pater benigniffimus non moratus

n

^

m d

eft, donec eum quareres, (ed te à , fe profugum

Ll Y

ma-

ii

$32

Traclatus VI, Cap. F 11. :

i

4

u*

maximis laþoribus per vias diffcillimas veftiga-

üga,lt

f(

jerod

vit, unde rumina, quot gradus ille fixerit invios,

u

jn

& indignos füa majeftate. Ubi igitur fubibis Ec-

gump Y

clefiam, aut illum in Miffa adorabis, advolvere ejus

ïgänfolfïilldignlll[

veftigiis, magnoqne perfuíus pudore & verecun-

girio

dia precare: Parer , peccavi in calun,€9 coram tes

L?(o l$.

;/,..(Mc)mmm |

jam non [um dignus wvocart filius tut.

ygsds

"Cümte facris veltibusindues, recordare , cjuöd,

;*,ïmhhh &Kä

preceperit pater ut filio prodigo veftes & calcea-

ginliim

menta adferrentur, annulus digito imponeretut,

ora,te veítiat & ornet , ut decet filium tanti pa-

xinueltenun

tris: ne forte in ejus oculis velut fcurra nudatus

Aoptnüonem)inf

apparcas : Kedde mibi , Domine, flelam primam

üqm&oyolïu. (

fanectete n

Jantlaatis d innoceutte quam ego perd (di peccatzs

meisye nudus inucitar in con[peélu tto. Ubi veró

feugun yiti

celebrabis,exiftimà tein gratiam receptum,tibique

WMW/W

iminfuhut

praparatam effe meníam regalem, illum cum hu-

wl vj

milizzte & confufione ckcipias' , tuam confeífüs in-

dignitatem.

pduf

Poft Mif-

Doft Miffam abfoluto prandie te exiftima fece-

ET.

i.

dere camPatre;cui iterum advolvarisgratiafquea-

Mif

arhi D

gasimmenfas, quód tanto amore te receperit,dices

orro : Domtze mi , pater mi ; in me benignitatem

T

tüam oftendifti , qui filius tuus cüm effem cooper-

"t coxähm,fä 1

tus fcelere & nequitia, atq; optarem efTe in numero

aj Myr &m

famulorum tuorum, & comedere , fi quid menfz

Wt

uz (apereffet ; tam bene faifti erga me affectus, ut

Qubizmmiimy,

feceris extua bonitate, non ex mea malitia.

H imr) diilltfpfu

Iterum roga, ignofcat peccatis tuis, feriem illi

PT JH t

tuz peregrinationis aperi, omniumque malorum] Ü i,

& periculorum, in quibusá patre profugus con.

vtvcröpræten'n

ftitutus fuifti, natra illi famem , fitím, & penuriam

ïUSPlldOM, djcgs;

quam enmum rerum perp;ifus es. Atqlle hzc

Th 606/1!&/,;]

rlaris, tibi

comparans cum lïfanore , inquonunc ve

Patrique

/

f

U

533

De Confiderat. ad diane celebr.

" aMam

l

pl

Vndrí

Patrique reftitutus, in amorem ejus effundere ; ac

'

i

pollicere conftanter, te fore deinceps ad ipfius nu-

W'ïw

tum atque voluntatem. Attende quanta ad id te-

: ! 15::70!'!5(3

nearis religione, poftquam clementer receptus es;

*s [

& quàm foret indignum & barbarum , ut quis ex-

'1?51.112'&

ira

ceptus boc pacto nollet fe ad obedientiam Patris

conformare, rantam fperneret benevolentiam, nec

n

"

p

1

de graciis referendis cogitaret. Ora, det tibi affe-

Lb

!,(Wj

étim veri filii, & raliseum diligas & ames; dettibi

magiftrum fui timoris,qui temanu ducat;in jiciatq;

TV

k

RU

libidini tuz frenum , cumque fciat tuam ad mala

[j

dv

propenfionem , incladat te , ne rurfus fugam inire

! Ua

aliquando poffis. Quodcumq; volueris, pete con-

?d;z,gngfüdä;m

ftanter certuste voto potituruni; nihil enim nega-

ii

re unquam poterit: Qwzs ex vobts Parrem petit

Lut. I!o ^

d

pauem, nunquid lapidem dabit ei? Syergo Q0t. CH

ml

fitis mali, noffis bona data dare filus veflrts, quan-

to magts Pater. ve[lev calellis dabit fpiruum bo-

m,mmm

[

num petentibus fe ? Qyuodfi non perfolveris, quod

debes, vide, ne tibi improperetur :-$£ Patereg? Malacb.te

;—,?üwxämfï

ii

fum, ubi f honor meus ? Va (lis [Geleratis Y dere- , a Y

guat

iquerunt Dominum abalienati funt vetror[um.

g

u:*-.

Etiterum: J« filii de[ertores, dicit Dominus,ut fa- Jfai. y0-

ceretzis confihum ,€9 non ex me , €d ordiremini te-

!

M'**:"b

" m&br

lam,CS non per [iritum meum. ut addevetzs pecca-

N

Vf xvl

tum [uper peccatum. Übi autem impugnabere ali-

T. n

-"L-f !nknfl'f»..

quo dzmonis impulíü, quoteà Deo abducere co-

nabitur, dic , teipfüm argaendo: AVusgmid von spfe. Dyeut, 326 .

y1

[

!

i

M

eft Pater tuus, qui polJidet te , C9 fecit , C$ creavit

at

)

Jl

te? memento dierum antiquorum.

I

1 m

p

Ó

Utveróprateritorum memoriá criminum affi-

j m

ciatis pudore, dices: Deuw , 4ui te gentuit, dercli

"

.JJW'["

;

quifh , C$ oblitus es Domint Creatoris tui.

tfumlx »

r

gt

j

h

L15

DIE

X

[

zIWW

334

&"mäiatus F I Cap. FT.

lr

h

j

n

DIE MERCURII

!JM] "

g »

Cenfideretur «t SPONSUS. —

jm

p

F[Oc die excitatus puta à te audiriSponfum vo-

, (

Can?, 2.

cantem : $grge, propera amica med , fpeciofa

.gmgjh

amea, £$ veni, offende mtbifaciem tuam ; fonet vox

-;345&&1&0601

Ltà ii AMrIDUS mels: vex euim tta dulcu,CÀ facios

ii

t4 decora. Tuautem illectus tam dulci alloquio ;

&am, $s

giini; t

fucgens utere verbisSpon(e : Surrex:, t apertrem

;;,W)Plua i

dileilo meo: manus mea (hllaversnt myrrbam €4

j

digitimei pleni myrrba probatifoma. Fac tibi dili-

gt

gentia furgendum eft, ut quzrasSponfum, cui ftu- *

deas vehementer placere; pro quo medium erit

5 d d

i r t

conveniens, ut manus mytrham diftillent ; id eft ,

at

omnia opera fiant cum mortificatione fenfuum ;

tam intermorum , quàm externorum,

Sm/ä(üüiff'fü

Prigja

xon(ide

- Primó confidera , quám mira füavitate, quàm

ss i

;Wimhjiüdïu

sátio,

'bfande cum hominibus converfetur Chriftus , qui

Deuüs cüm fit, & Dominus taütz majeftatis , Rex

tuln m

omnipoteris , non fads duxit , fi Magitter nofter ,

;g&gw'm j üïSi

ia (ntdm

Redemptor, Pa&or,Saccräos,Mcdicäs, Pater & À-

micus effet, voluit etiam Sponfus appellari: qui ti-

a.Nmpoüzo,gr

culus eft artiffimus , fámmz index familiaritatis,

dipgq

qua inter homines majoreffe non poffit.Imo hic il-

atl

le major eft & perfectior,quàm in matrimoniis hu-

il um

manisfoletetfe. Ipfe Domints nomine hoc fe ap-

$i erinim

Mahb. 9.

Ml

pellatin Evangelio : Noz poffunt filii Sponfi, quam-

dru ctts illis ef) Sponfus, Ingere, &c.& ficillum vo-

ficani u

Toaz. 3.

cavit D.Baptita: Qu babes ffor[urm , [ponfus ef.

Riplt; j

Portó in Caaticis fepiiis animam nomine Sponfe

Miyunms,

Jæa:.lg.

compellazDomiuus.Et inApocalypíi: Bears.qu ad

hat C nj

€gnam ntptiarum. Agni vacati [unt. Ec iterum:

nf pnpm i.

Venerunt nnptia Zdoni, €9 wxer ejus prqpar:wit fe-

1 i

Hc dcfponfmd facta efticum tata natura hu-

D flüwtmgdf;

Inaha;

"

UT

De Confiderat. ad dignä.cleleiär. fs

T

gnana ; in Incarnatione Verbi : Zpfe tamgnam ópon- Pfal. ITÀ

Jus pracedens in thalamo [uo , & .celebratur cum

P'SPUNSU*

qualibet anima, fide,& caritate, in baptifmo : Spes- Ofea z.

mi:mgm?

[abo te mibiin fideyES 1m inflitua, CB n jutdicto; £5 1

L L

mifericordia , €9 in miferatuambus ,. C$ [cws , quia

i

Vg j

ego Domimus.

L "Wï

Undt ejusalcitude , majeftas, nobilitas, pulchri-

i

tudo, divitiz , cateraque attributa multüm pon-

H«—A,æmþl

h 'Ww

deranda (ant: exaltera parte humilitas naturz hu-

-

jf fs H

manz , inopia, deformitas & qmiferia ; quodquc

LT

""

.ulla fuerit ratio defponfationis , p;gtcx-baxïc cha-

Mi

A

u

ritatis & clementiz, quam concepit ; quía maximé

erga illam afficeretur , ut Sambfon aix de Phili-

dn]

[«

]i

14

'Éxa: Hac placttt oculiz meta , CÓ banc accipite Iudic. d

o

E I

suibi uoxerem.

Secundó confideta , quod divinum illud matr

i- Secunda

QR

coniides

monium, quo ar&tiffima unione Verbum Incarna-

xatio,

ial f

tum naturam fibi humanam conjunxit , renovatur

SWW xïxm

& quodam modo extenditur ad quemlibet homi-

æ,üïb;in&xc.

nem fingularem , in SS. Sacramento : quod pro-

inde vocat Chryoftomus extenfionem Incarna-

:MMW

;

u

tionis. Nam pofito , quód non conveniebat ,ut fe

us

H

n

d

Chriftus jungeret pcrfonalitcr & (übftantialiter, id

amrat

eft, unione hypoftatica , cum qualibet natura in

—

particulari: netamen videretur id eveniffe amotis

t

a [

D

Ti d

defectu, quefivit medium, quo fetam ar&tt cuili-

.bet hominum adftringeret, [ quod fit in fumptione

j Vmw:: WJ

Sacramenti J üt arctius vinculum cxpcti necexco-

é;

4

m

gitati poffec ; unde ipfe teftatur:. Qui manducat T.

W

MP

d

mears carnem , C$ bibit meum [anguitem , i me

wwn

manet €$ ego tiilo. Et quimanducat me , G8 sp[e

l:

f

j

qiver propter me. Atqueadeo velut ibi feinclufit

j n

utero Virginis; itahic fe includit ventri peccato-

« du

gis.. Et ficut mediante illo o»yfterio cum homini«

Ll 4

us

iad9",

N

;rWW

336

T. f;zä?ntus'V l. Cap-P Il

jl

busconverfatus eft ; ita mediante hoc Sacramento

ii

cum iiídem tractat , maxima

i

w

endit.

queipfis benefici-a im-

j

g

"Tertia

g

confide:

Tertio confidera , quàd tantus fit erga animas

hujus Sponíiamor , ut ion tantiim eundem iis o-

£MA

g um

jauo,

v

ftendat, dum debitum ab ip(isaccipit obíequium;

!ummï

fed etiam, quod omnem excedit admirationem, fi

g o

qua fit ; qua fexcenties fuerit in adulterio depre-

henía, (celetibus obnoxia, eam ipfe quarit, invitat,

" 'mm;lft tm.

& trahit ad fe, iterumque & iterum in gratiam re«

F,minhaptiim?v'

. €ipiet, modo illa dolens revertatur ; adeó, ut quan-

qpana t

tumvis fuerit flagitiofa , (iferio meliorem frugem

"T ;mrcris.(

polliceatur, eundem ei exhibitutus fit aniorem at-

m

quebenevolentiam , velut fi nunquam fidem da-

disiors t

tam fefelliffet. Recordare verborum, quz protulit

ub od

hr

('Pu;»

"

/

/

, Verem. $ Jeremias: Vulgó dicitur , fi dimiferst vir mxoren

li

n

(uam , C vecedens ab eo duxerit virum alterum ,

Q

;agmpm'

nnquid vevertetur adeamultrà? /nun'qm'd »n0»n

k

a

palluta €$ contaminata evit mulier illa ? Tu autem

;SWB 49),

fernicatae cum amatoribus multis, tamenvever-

Á i

tere ad me, dicit Dominus, Etiterum: Frons mu-

n m

lieris meretricis faiLa eff tibi, nolusfli evube(cere:

MEn edi

ergo [altem amodo voca me: Patey meus, dux vir-

s m

gimtatis mea tuej: nunquid wracéris im perpern-

visdimmls

um , aut perfeverabis infinem? Ac per Ezechie-

linet, t n

Exzechac.

lem: z»quo mundabo cor tuum , ait Dománus De-

Msl

1, CA ACTAS Opata bac operaemulieris mnevetricts

[

€$ procacis?

100 o

Expende, quanto Dominus defiderio feratur, ut

li alkins

expurgetillam ab immunditia inuftaque adulterii

At dlmüblpf

- labe, itefumque caftigatam makitáli amore pro-

tedetran )

equatur.

À "eRus

!

flmailb»um

Quapropter confirmare animo & lpem concipe,

;'txtma/tum;a

adMifm jic

du&us

et fueris multis ori/minibus infamis , fi

gt A

pæni-

!

l".

C:!, n

4

De Confiderat. kd dignbcelebr, $37

i

Rn

po:nitcntia reditum inftituis, excipiet te tanquam

"t

Íponfüs , benignoque favore complectetur. Unde

N

celebraturus confidera te conjugem effe , quae plu-

1y !Cgia

t

tibusà marito affecta beneficiis adulteros fectata

'lwwm

fuit. Novit tamen tantam ejus eíle pietatem &

N

uj

n

manfuetudinem , ut facile veniam daturus fit , Sc

an "

folitoamore atque benevolentia redeuntem exce-

J

iil

TM

pturus. Accede magna humilitate & verecundia,

EO

Bl

i

teque beniene excipiat, precare, & renova qua

j

tecum inbaptifmo fponfalia celebravit ; ora porró

"n

p

ut ornamenta tibi neceffaria addat, quibus ipfi

A Mi

fponfa prapareris. Celebransputaà tevocem illam

*füfxï*ïsfiü'i;

audiri : Ecce fpon[us vesitt, exiteobviam ei. te veró Mattb.as,

' MW,*E&J

eífe in itinere, at venientem excipias. Quando eum

ii

adorabis in Sanctiffimo Sacramento , dices, ut

h Jinkesm

lubet : Spozfus fapg ninusma tu mibi es.. Recordare Excdi, s.

tirtemirr,

quanto pretio hzc ei (ponfalia conftiterint, & quo-

at

modo fanguiuem copios? effuderit , utte adorna-

TO ATT]

ret. Sumpturus autem , dic verba fponfz : eziat Cent, 4«

TT

dilelus aneus i bortum [utm , €9 comedat fru-

g r

um pomorum [urum.

Poft Miffam exiftima te jam receptum eífe in Pott Mif-

a

m

gratiam , & cum folo collocututum fecedere ; fam.

may.

gratias illi immenfas age , quódte peccantem ía-

finuerit, &; revertentem: maximo amore com-

"T W

plexus fit. Pete veniam de peccatis ; roga , 1gno-

hmw"w

Ícat, & ciim fetibi tam przbeat benevolum, te

d

non pofle omittere, quin amore eum arctiffimo

tibi adftringas , & tractes amiciíTimé ; nempe me-

1 i

tetür , cümtibipepercerit,omnem amorem atque

WF»

Uj d

vt

benevolentiam. Memineris quod dixit de D.Mag-

m

dalena: Remittzmtur ei peecata multa , qtontam Tad *s

dilexit multum ; cui autem miutus dimittitur , mi-

mWfWax

nàs diligit, Aique hac fiducia exercere potes om-

nem

j

1

|

i

n

7

435 ^——11j razfr'g'tf?s EE Cap.2Ful-.

7 dÀ

nemaffectum amoris & benevolentise, prout fcies,

n

MN'

l

& prout Spiritus $. di&abit. Hicrecordare verbo-

;

P.

gt

Genef. , Cüm zIoc nunc os ex oj hus meis , C caro decarne

d

m pH

eid

"a ; qua vere pronuntiabis. Et horum: Ersnr dao

g

$2 Carpe una? q;uod tefte Apoftoio meliós verifica-

-üsgumc Ce(

^m Cot.6, cur Is Chriffo, C5 1 Ecriefia. Ydcmtque dicitur rectz

x Dd

at

cum Chrifto, jungimüröc unimurin Sacramento,

Conufidera divinum hunchoniüm,qui ex Índia cz-

dd bmdï&"æ

lefti delabitur opam maximarum vi.onuftus , &

mAU

margaritas defexens pretiofi(Timas, quibuste exor -

1 m M'dm &

,

tare defiderat,modo blande (aaviterq; eas petieris.

m ieli

Noli hic tepiduseíle aut verecundus: roga, te in-

st i

ftruat omni virtutum fplendore , ut maxime eiac-

Birashutn

ceptus fis: jam cetfet aliquando animz fterilitas, ut.

d cerdg.iü,

"

deinceps ftu&um percipias bonorum operum atg;

Y

T.

exemplorum.Obteftare,cüm ei cognica fit tua infir-

ii C

mitas & maig propenfio,tueatur ce,includat, omné

dhlactag

auferat occalionem, corrigat velleviüs delinquen-

rgafmm,&äaxz

tem, ne forte minima contempta facem pracferant

m if

ad ícelera majora.Denique,toto hoc die magis mae

iil

gilque inflammandus eft amorisaffectus, & Gngu-

fance (

lari votoac diligentia incumbédum ibi eft ad gra-

b m

tiam Sponfi, & procuranda ea, quibus gratiffimus

a. m

illieife poffis cum amore, humilitate & reverentia.

i usbtl,ul

vt s a

DIE JOVIS

nte, lqm

Confidevetur stt CIBUS A NIM A

liieo i

p (

Oc die excitatus puta à teaudiri præconenä,

Ltb

Sapientiam fcilicet divinam:de quain Proverbi-

B

Prv.o. is: Sapietpa foris clamat, ín platess daz ocem [uanss

ECX Cb

Venite, À comtdite pancm meum.Ipíe panis meuse-

m qi

lc&us,qui meus nominari meretur. Áut verba,qua

*2, ll

&xcd, :6, Deuslocutus in Exoda: Ecce ego pluam volis pa-

Va g

n

i

]

l*'i.

DE Confiderat. ad a!ignä celebr. — $38

llj

"»em de 'cælo:egrm'iamr populus.e colligat qua fif-

nb

LA

n,«l '

b

a fíciunt per ffagnlos dies.Nota , quanto ftudio mane

farrexerint Hraelitze, ut manna czlefte colligerent ,

TQ«JI

L.

v;"

20'"1?5»1:

ra[ertim cüm fcirent colligendum effe;priufquam

Q

T

NU

Sol radios emitteret: eo:enimilluceícente cotum re-

Y

"A

lo (olfebatur. Quod fa&um fuiffe ait Spiritus fanctus,

U^ Ufpsorwms ommibns e[et, quoniam oportez prawenire Sap. 16

Jüis ^ chemad beueditlionem Dei, €£ad Orieatem Iucis

Qs

V. adorareDeum.Ta igitur tali diligentia fürge;ut col-

X. Digas pauem illum & manna divinum, quodimfä

Mtiter,

omnem dülcedinem atqie fuavitatem comple&ti-

! i.? D.

l

i^

tür. Surge alacer, & dic velut privatus ille Alffüeri :

kin o H

U

9.

)

Eflber. v ;

die cuim Rege pran[urus g.

"Prima

L;;kwfm

Primó confidera, quàm füblimis fueritinven-

con(ide£

tio, plenaque fapientiz , quod fein cibum fideli-

ratio,

M

bus dederit Chriftus. Numquam induftria huma-

p a

sa&ut Angelica excogitallec rem adeó utilem at-

TRU

d

que proficuam, & beneficium tam immen(um pe-

m

e

La d

i

Ímya

tere nemo aufus fuiffet. Putabant homines, nihil

yuui — fibi potuiffeà Deo ultrà contingere, quàm quod

uU illebumanz confors naturz füam falutem faluti

uU - moftte pofteriorem ducerec, vita fanguineque

giwmt! nobis profufo. At ecce rationem invenit fapieh-

gU ia & charitas Dei, qua arctiffime fe illis commu-

nicaret factus efca & cibus:qui modus fe apiendi

intimus eít, & quo non eft preftantior commo-

i n

difve uberior, f excipias unionem hypottaticam

X u

& perfonalem.. Quemadmodum enim .ex cibo

"

5$ & comedente una eademque res efficitur , cibi

1

,

(íuübitantia convería in füb&antiam cemedenus :

j

(

dta ex Chrifto & füumente una eademque res

d

w

"

efficitur, non quidem Chrifto converío in reci-

jj

a

pientem , fed hocin illum , quia id raage confen-

yunat

ftendit

táneum e& rau'omv.' Unde in hoc opere o

Deus

o

]

sp

*IMM |

Tratclatus V L, Cap. V 11.

Deusimmeníum amorem , quo erga homines du-

(

citur , qui divinz affe&ns charitatis hic prz reli

"

ii

sl

quis, quz ad falutem noftram inftituta (unt, ma-

xime eluceícit. Quippe in hoc Sacramento fin.

pistit

gulis arctiffime conjungitur includendo (e eorum

p

m

hd

viíceribus , & in (e convertendo. Et hic propéius

JUaM

€ft veri amoris effe&tus conjungere Íe cum re ama-

',,,,"waäecalie]

t illique fe totum commaunicare. Non potuit

,,, äuin'd'l"f

certe cxcogz'tati majus monumentum . charttatis,

,E:oïmmm

Vnde hoc ipfum alta. confideratione ponderan-

" Axgdmml

dumeft, deficiunt enim verba & fententiz , utid

-*lcmwnh&æ

exaggcr emus.

äQlüZmïïüülïC*.

Secunda

Secundó confidera , quomodo hic pänis ca-

€onfide.

ipin, i

le&is przcognitus fitin manna, quod datum eft

ratio.

gtïït& d

d

filiis Ifraelin deferto, dum peterent terram. pro-

u)

7

f

z

miílionis; quod vocatum fuit propter excellen-

,

tiam panis de czlo , panis Angelorum , omnemin

a &G.'w"

b

« ?

J kUuauL

fe continens dulcedinem atque fuavitatem. Ex-

£

[ t

(

pende, quomodo omnia ifta encomía veit & pro-

m ln

E

9ie huie divino cibo conveniant ; illi enim fe

gt h

veris líraelitis donat ad veícendum, qui de po-

m

teftate Pharaonis erepü, & profugi ex Aigypto per

al d.

mare rubrum Pcenitentiz,ac hujus vitz cra(lam fo»

ni, Vi

lituditem tenduntad veram terram promifïionis:

Fb

ille cibus eít his, queis defecit farina 4Egypua, cori-

ii

lO'nnou

folationum fcilicet terrenagum refectio. ire eff pa-

' Wllimi:

115 qUi de calo defGendut, non ficut manducava-

tl

vunt patres veflrimanna. INon enim AMoyfes dedit

fz]orcmm:ï:;q'

vobis panem de calo , [ed Pater meus dat volis pa-

Venttr. qad

nem de caloversm.Hic eft panisAngelorum;factus

Ts

"U st

cibus omnium , adeó ut & Dei cibus dici potüt,

bt

qnamvis diíparinobifcum ratione. Quódautem ille

UM

s'!, I6

contineatemze dele&lamentum , €$ omuem dulce-

jj

nj

dineme , C$ [aporis [wavitatem , ci prop;ii(ïïm?;

Con-

Vl t li

X

]

CW

E

De Confiderat. ad d;

xe ce[eär. $41

Aü'

a

qim.

n

convenit; nam ut dicit S. Thontas: Smavitaten bu» 5. Tb.in

n

- €org,

wn&w

us Sacramenti »ullus exprimere [ufficit , per quod ^

'bfi/fiu-

[piritalis dmlcedo in fuofonte guflatur.

^. Meritó cum Sapiente exclamabis: O qsam f5a- s55 12,

W

fl

DN

vis eff Domine [piritus tums in nobis, qui ut dulce- c» 16

"

E.

A

n

j

diuem tam, quam babes,in filyos demon[lrares: pa-

ü

ne Juavi[[imo de celis pre[Pitoveples eos, babente in

h

UFM

eonmem dulcedinem , €À omnzs faporis [uawita-

f

st

"gem, Et chm Pfalmifta : Panem celi dedifHi nobis, p[alm.z7.

t

anem -Angelorum mauducavit bozgo.

d

Tertio confidera proprietates & conditiones ci-

Tert.il/

conlides

bi; quz fünt : fuftentare & eonfervare vitam , refi.

ratio.

ciendo, quod confümitur ex humido radicali , ve-

Satcs ia

AW

getare & augere corpus: ad laborandum folidare:

41

k

famem pcllerc appctitu fedato: guftum delectare.

P

m

(f

ui effe&tus ut producantur, eft neceflaria difpoft-

tio & calor in omacho , utcibus digeratur: fi e-

p

nim hic deficit, corporiinfertur damnum, & mali

p

m

procreahtur humores. Actende porró, quàm réde 7

hac conveniant cibo huic czlefti : ille enim largi-

Y

sun

(

tut , confervat & füftentatviram fpiricalcm. Panis

UR

TA

"

evim Dei eft , qui deftendit de. calo, dat vrram

th ]i

u

amuindo. Vnde , quia dat vitatn & eam confervat,

denean

panis vite vocatur ZViff mandncaverttis carnem

TA

wmü

filti bominis , €$ biberitis ejus Jangttinem , non La-

bebitis vitam in vobis. Hicincrementum addit vir-

T t

cuti & fan&timoniz,per htnc reftauratur,quidquid

d

a u

h

calore noxio deperdiiur, mala fcilicerinclinatione :

(Nl)umw

&reparatur , quidquid depravata confüetadine a-

N

mittitur. Vítes confertad füfferendoslabores & re-

ylit

?

lu

primendos demonum impulfüs. Paraffé z con-: Pfalm.azs

gpit,

Lf.

p

»

fpetlu meo men[am, adver[us cos qui wibulant me.

n

N

Et, Eltas ambnlavit in fortuudine cibi illius , n[- $ 1?52- $b

hm «C

que ad montem. Dei Hereb.. Hic unus mitigare

j

potelt

$42

Tradiatus VI. Cap. Vfl.

m

z

"

ootelt omnem animz appetitum , & exclade-

üitmwmï

re famem ac defideria rerum mundanárum, que

4

tcmporibns

[6)

o

übernantur, & brevi intercidunt

ia

Aug4r.26 Quod affirmat S. Auguftinus : lm esbe? potuid

o

n leah. — appetapt bonisnes,ut non efariant neque fitiantbog

jn, u

qn

vere non preffat , vtf tfee eibus C porus , qui eos d

i

guibus [umituy ummortalest$ ypcerrnptibies facit,

um fuott

Etenim delicias & füavitatem , quamillein anima

ii

palato gignit;folus ille poterit effari;qui euftarit. At

;j

hoc certum eft, prz itta dulcedirie cunc&ta hujus

mundi irritamenta videri infipida atque injucunda.

gis qolinod

1 imm&?()(f&i"

Eftquippe manna abíconditum, gsod vezzo feitynifi

X ia

qui accepits eft vera mentis füavicas & refectio. Dea

nique cibi habet ptoprietatem , utneceffe fit boz

mm.Agtiamg;

nam efle difpofitionem in (tomacho, calorem cari-

Teiopttgd

aipidiü

tatis,& confiderationis digeftionem: conformiter

v ii

enin ad hzec fructus atque emolume

4

ntum coníe..

uitur.

ii hr

Affe&us

at d

Itaque celebraturus exiftima apimam tuam fa-

üuctntnadt

adMiflam qre effe affli£tam , omnino infirmam & debilem,

:xm;coämuz

ut veloreflum figere non poffit ; fatigatam laborib"

vitz,plenam amaritudinealque uiflitiazporró hune

B goctn

cibum; ut hzc damna reparentur , unum effe, qui:

LT

mederi poffit.Cófidera te àChriftio invitari,qui di-

miüam,qmmiy

Rwavcimm,

Mattbur. cat: Venite ad me omnes,qHi laboratis,C9 ego'r:jïciä

905. Accede & excufàte, cüm invitet.omnes eos

us n

htl

qui fatigati funt & enufti , te etiam adrepere de-

I5 rl

^ preffüm peccatis, varicque fatigatum impulfu, ut

Fflcmoätm, t

truaris fpiritali refe&tione, quam ille afli&tisatque

Ioan. 6.

laborantibus pollicetur, dic autem : Domsne fem-

to lo

Mattb, 6. pey da nobis panem buuc. Panens noffrum quoti-

A0 Coguom

nl

diantm faper[nbflanttalem da obzs bodte. Cume-

Pa

ue ille miferatus fit eos qui per defertum feque-

olo,ne forté

VRW

Matth. 14« bat(ïcur », dixerit: Dimittere eos jejumos n

; defictana

*

-.

Cl)y

|De Conf a'emt. 4d dizne ælebr.

343

s

KU

defitiant $n w ; Ota, ut tecum agat finnliter; nec

ï"mw «

patiatur :e aridum & jejunum ab hac menía rece-

& Dï'1 H&' ?

dete.

ï [M thi

Poft Miflam recordare, quód à filiisIftatl ob Poft Mif-

IBA"AWM(

ii

miffum manna voluerit Deus,fibigratie redderen- 5*"'-

n,-,,( "

» Il

[ præccpltemm, ut vale coriclufum ponerctur

N

lj

inárca admemoriam 1cmp1tcrnan* mcmmcns et-

A.

dry.

Af]

iam, quanto furore fitaceenfus , quód cüm frue-

At

!1

rentur hoc edulio nobiliflimo, crudos eoíq; viliffi-

T o

mos ZEgypti cibos appetierint. Gratias illi refer in-

E

T

entes , quod amore ductus maximo ufus fit omni

Q

(s

;

apientia &poteftate,ut inftitieret fuave hoc homi-

ii

nibus Sácrameritum, volens ipfis arétiffimé comu-

fant

j mm, tj

nicart AgC iem gratias,quod te Pä[IiClPEm fCCCïiï.

j

n

Veniam pete , quód euin toties acceperis indigne,

m

iM

quod fzpiàs defectu dilpofionis carueris fra&tu

p

uberrimo , fapiüs etiam tancum beneficium male

ce-llocans. Roga;cüm cibus h; verus X proprius,

tv

omneminte cibi effe&tum pmducat (quem recen-

febis, prout tertio pun&o centipetur ) atq; integi-

i us

gnat.bonos cogitarionum humores ; tein fetranf-

ii rmïw

r*'H

A

w.v

.1

formet, ut jam per tenon vivas, fed per xpfum Qu; lean.6,

a

lwm mf*

mandnucat me,Uvuet propter sne » xmplcat in te u-

mümm

nionem 1llam,quam ipfemet fignificavit. Qs man-

ducat mear carneuyc8 bibit menm [angumem, im

mmwh m

Bie 1;anet À egoi illo. Cüm vero ad hujus infitu-

t C&Wm

tionemSacramenti permotus fitamoreerga homi-

, t

W

p

nes vehementiffimo , aliquam tibi hujus amoris

As

n

.

"

uor

partem offerat, ut eum perfectt ames , feroperque

g

cum eo fis caritate conjunctus. Et ficut duo Difci-

i

puh eum cognovemmm fractione panis , ita in di-

À

y If

vina hac panis coinunione aperiantur mentis oculi,

pi

ZM[

ut&tu cognofcas,& dicas: /Vonne cor noftrum ar- Dut, 24

wb

t

4eus erat v nobis, dum lequeretur ig ia

m g

MW"

"o N | Tratdatib FT. 'Cap. V1J.

Admirare vehementer, cüm toties hoc ccelefti

WW"'

;;MWW

ciþo paftaris , anima tua debilis permaneat atque

infitma, certoque tibi perfuadeas tein caufa effe, fi

d

non digeras illum calore caritatis & exercitio con-

fiderationis.Poftula; ut , cüm tibi Dominus talem

g

cibum largiatur, det tibietiam caloreniatque com.

gbf

u i

fiderationem: & cave plurimüm appetasaut pro-

r m

cures delicias vilesconfolationum terrenarum. Ad-

lf

verte, quàd filios Ifrael, càm farina fructuqueter-

reno veícebantut; defecit cibus cccleftis,quo & de-

Wuqumæ

inceps caruerunt, Prze omnibus veró metue , ne &

a n

siDu

Iesn.13, tibicontingat, quod Juda: Poft buccellam introi-

qiit inillum Satazuas. la credendum eft , fi nonad-

anmprmtwïsf)'

fit debita difpofitio, tibi fore in ruinam, quod futu-

;ox,qumwmïmi;

maudimis f

rum eratin emolumentum.; Nam , 942 zandgcat

tht

€$ bibit iadigoe , judwium fibi ma;z?'umt €$ bibir.

r W(!M/fr/,

DIE VENERIS

ag qu,

ammumus, D

Conlideretur. s&t/. FONS AQUA. .

NIVAE.

adgrioth

diu, hi,

X.TOc die excitatus exiftima à teaudiri heec Verþa

lfeia s.

" Yaize: Omnes fitientes verite nd aquas , €8 qui

tb

non babetzs argentum; properate , emite , C$ come-

teorilt,

dite: venite, emite ab[que argento, €8 ab[quewlla

asl

'commutatione vinum €$lac, Gonfiderate ipfum

t:dïw.mwic.

vcluuamt;uiantcm zítate fervente per: deferta cali-

aytitciet

diffima, fiti confe&um & crede majorem elfef-

du

tim, quaanimus Deo inhiat, qui hocuno poteft fa-

ivl

turari, Etenim quanta alacritate fequereris invitati-

w"þ"&ä;mg*;

tem, qui tead fontem dulciffimum & frigidiffi-

W/"" Mim;

mum effet du&turus ? hoc affe&tu fürge , dicens:

"ihrtig,

Pfalm. 4 Quemadmodum defiderat cervus ad fantei aqia-

L A r

yHth, ita defiderat amima mea ad te Deus,. Sitivit

Vi

dnimatmea ad. D(,/um fontem viynm.

Primó

:mb:omjdm,

T0

/ j beme-zlpa'emt. 4d digncelebr. - ;4;

r d

t

]M)l]u

]

.. Primó confidera,quanto Deus feratur defiderio, Prima

utab hominibus ametur; quandoquidem fibi om- confide:

*ilixenww

.nesattribuat titulos , quibus eos ad amorem füur !ati0-

lt

invitet, Et quia illiqui vehementer fitiuntmaxime

)

Ri

fibi exöþmucaquas & fontes, fe fontem aquz vivae

ï'ï*'«ï'ïmnqwq appellat. Ita per Jeremiam: 4ze dereliquer unt fon- Áerem.ae

m y temaqua viva, $ fodernmt fibi esflernas diffipatas,

"Emi que coutmere noz valent aquas, Exin Pfalmo: 24- Pfal. s.

CL

s

| padteeff us vira.Ecin Apocal ypti: Ego/fitienté da- poesar ;

DCR

bo de fonte aqua vvua gratzs. Ac de Chriftoper Za-

t

u*t!»a,*

;1

. chariam fpeciatim pradi&tum e(t - Ere? fons paters Zach, 18«

n

u

- doreut David, 89 babstentibus ]'lerufale 9, 25 ablu-

D

Honem peccatorzs €$ menliruata. Quin ipfe Salva-

D

tor, quamvis effet (iti lauguidus, Samaritanam in-

ü

il

n

vitat ad aquas: $: fesres donum Dei, &c. ipfe dedi/-. Ioan.

ui biberit ex

^

z;zä'/;za/äz'

1

fet tibi aquam vivam. Ex fübjicic:

«qu4, quam ego dabo et , von fitzet in aternum ; fed

ATU

aqua quam ego dabo ei , fiet n eo fons aqua falien-

TU

ts £n vitam aternam, Denique s die magna fefLi-

L

* vitatis clanavit ipfe Dominus: Szguis [tit., ve- Áean. g.

"]

U

" miatadne , C$ bsbat , €9 flumina de ventre eius

ial

/

*

| flwentagua vive.

nw:m'd*ï'"ï

7 A

st [2

n

Secundó coníidera, animam tuam effe hortum, Secunda

lj

Ji

!

,gm!h

[7]

qui variis pulcherrimifque florum ftirpibusabun- confide4

N

det: effe tamen periculum ne brevi omnes, quód tatie.

"

jam pen? marcidz (int, moriantur ficcitate ; per a-

at

quam veró revirefcit omnis pulchritudo , & flores

igio

fru&tafque producuntur, ita (criptum eft : Lsgsnem rob. 14,

babet [Dewn, f pract[umn fuerit, rur um vire[cit ,€8,.

u

li

rami ejus pullulant : fi fennerit in terra radix ejtts

umap^,

C in pulvere emortuus fiertt truncussllus , ado-

nj

L

doreno 4qua

?

germtnabit , £ faciet comam , quefs |

WW*

enmm primiuu plantaem e[?.

"

m j

àm multos effe&tus aqua Terra

Tqr:.iö couiide—ra ,qu

-

wfuf(ü j

i

pi9- |

M m

D

yi

g

p46 — Traclatus FI, Cap, FIT. --

;'lgl

xnmïqücv

confide;

at, fitim extinguit, & reficit fitientes ;

fatio,

pmdu

:MMJS' i

quod

ordidum eft, etmundat, quod ficcum, irri-

TU

,l

gat;

zftuantem refocillat, flammas reftinguit,

5116 L

dices vel mortuas elicit ac producit.

lantarum ra

p "d VMW d

"Undicelebraturus loqueread Dominum, càm

AEeädc

u

fit fons vivus, & ad fe invitet omnes, qui fitiunt, &

: o

noante

adMiffam

p

tu maximr fitías ; auferat à te fitim & defideria re-.

d

chbas n

rümtemporalium , augeatque in te & accendat fi-

ia

^W

a a

L

Af

tim eorum, quzaterpa 1unt ; & quorumanimus

ho

cocitatione incredibili voluptate perfunditur: de

qua di&um eft : Qu bibunt me, adbue fitient : &,

ass 66

KEecli.24.

qim,ic a

AMatib. s.

Beati ,quie/ur;umö fstiunt inflitiam. Yndica illi

ld d

hortumanima tux prz aquarum penuriaarecere,

fntenisan À

Pfal. uz. p

lantas tuas languidas eile atqueexuftas : Ecee a-

pimawea

ficut terva [ime aqua tibi. 'Te coeno pec-

ts

caterum oblitum indigere munditiá , cümipfe fit

v quejta

aj

Zach. 1. fons z» ablutionem peceatorzs €8 menftruata. 'Te

ij m

Ierem. g.

ficcum effe fine devotionis affeQtu : Quzs dabit ca-

l

sst

ii

"

N

iimeoaqHuAT , '€$ octilis tmets fontem lachr)rmg.

rum?

Extinguat in te concupifcentie. flammas,

auinies D

Es

l

libidinis , omniunsque malorum affectuum miti-

M Tr

get ardores : acfateare te idcirco adj celebr.

andum

Y

L

womra, d !

r &q:«,bm qii

accedere.

Poft Mif

Po& Mitfam exiftima ,

quód in (acratiffimis

3 Prífeni at

J

fam.

Chrifti vulnerib? refe&tus fis, ac fitim tuam reftin-

W ndu

l pmc:

Ilfaia 12.

xeris fonte divino : Zlaprtetas aquas im gandio de

Wlhlfïümm.

foxtibus Sal'vator

i;.Putàà te haberi eundé fontem

Fm&:&gmfi

VAAR M

vivum, & eundem , qui te invitavit,

qui tibi fon-

tem oftendit : unus enim idemque e

&. Gratiasilli

N

dlm szlüm];

age pro beneficio accepto. Ora, ignofcat, quod

zam negligens fueris in fonte illo perquirendo :

Vi

quöd xotlestanm folicite veftigaris aquas fordidas

&p

utentes coníolationum terrenarum , qu& ani-

Obteftare

nitigant , fed accendunt,

; fllæ iiünx nent

ierum

-

I

u

De Con[iderat. ad dignecelebr. | $42

IQJ)&

T o

iterum iterumque , ut in te, prouc opus erit, omnes

tb

li

(

aqua producat effe&tus: Lava uod eff fardidum,

4l

riga quod elt aridum , [ana quod e[f [ancium , €$

RUT n

€$ exetingWe ardorem totum caraalis concupifcen-

uxk nV"

[ od

A

tí4. Fruere bonisà Deo conceffis, aquá vitz fa-

.?:ngg!m

tàre : per hanc refocilleris , totamque mentem

ia

tuamirrigaabundanter. Adverte, ut terra, quas

NU

Ti

dudum caloribus exurebatur , caderitem aliquan-

. dopluviam tam avideabforbeat , ut tota quafi os

se

unum efficiatur. In hoc fonte te ipfüm fpeculare,

g!.iüwllhü;

omnes tuos defectus turpitudinefq; confidera fin-

j J*mnir:h;

gulatim , ac propone conftantem emendationem.

z::xzjm.;aza'tr

!

Adhocfavorem & gratiam pete illius, qui téad

16 AC

fontemiuvitavit. Atficere verecundiá , quód cir-

VA L

cum undique arbores fructiferas cmitcmplcr,is ,&

Dd

:

, vide, qua religione adtcingaris, ut fis £anqmam Li- Pfalm 1

'MMW L

gnumsquod plantatum ef? [ecus dectr us aquarum,

K

U .

f

quod frutkam [uum dalbit in tempare [5o.. Quod

n

Elan'catus Íis in Ecdefía , ut nobilibus Sacramentis

Nb

p

continuoirrigeris. Denique cum timore rumina

TM

[/u

]U

hzc vetba Apoftoli:. Terza Japà wenientem [Uper Hbr, &,

"i

»

R

p

fe bibens imibrem , 89 generans lerbam epporza-

nan ilis, a quibus colitur , accipit benediitanem

A

p

& Des,| Proferens autem [binas actribulos, reproba

«ll €$ zmaleditto

,M;L,,W

proxtmia , cujus aonjumm(:tia in

]

combufiioanem.

val L

[1*^

s

Hoc die fzpiàs ingemes': Donzine , da mihi a- tuan., ^.

J

tf

fïquam VIUATL, UE M02 [iiiama amp/yas, ut fugiam clo-

h

g

acas immundas terrenarum conlolationum. Dices

(l

9

edam Pfalmum: Quemademodum deliderat &er«

34

Am'

E

vus .afi fontes aguarum,

i?

()llau ,

J,Wm*mïï !

Mm à

DI5

f

p

Y [,,M

$44

'ijh

: Tralfatus VI. Cap. VIT,

DIE SABBATHI

j*

—g;mfw

"

950

Canfideretur £ SOL€? LUX VERA.

»

452

u X

Oc die excitatus audi Ifaiam : Surge, illumi-

n

lfaia.do.,

.mare feru[aler , quia ventt [usnen tuum, C$

qume

gloria Domini [uper te orta efl , quia ecce tenebra

Yl

;110& du

operient terratm , GÉ caligopopulos: [uper te autem

'*M.n&uüg

erietur Dominus, 09 gloria ejus1n te videbitur, Et

; o a d

x£hef.. Apoftolum: Surge qui dormis C exurge amore

rasmad

k£uszs ,CS ulluminabit te Chriffus.

ii Seco,

ff

Exiftima, quód fuerispluresannosin obfcuri

;äa;.'g:c:ososgg

mo conclavi , fedezs :2 tenebris C umbra mortis.

Y

"

sbiat

K 1

vunr. 4

Quodqueadte vox delabatur : Ecce illuminabit te

l

ii

Sol. Exfürge alacer , ut lucem hanc clanrffimam

intuearis.

mo s

pl

Prima

Primó confidera, quód Chriftus fit vera lux,

confide-

ssrur]

Ua illuminat omuem bominem vénientem 1n bhunc

ratio.

j

loan. 1«

mundum, Ex Soljuftitie : Orzetur vobis timenti-

ieituinm ls

bis nomen meum Sol ju[THitia , €6 f[anitasin pennis

Maiac-4-

POT

eji. Et Zacharias teftatur , quód Chriftus venit

203833,/;

Kuc2 1. Oriens ex alto* ilummare bis,quiin tenebris 8 ín

LUYUN

umbra mortis fedent. Exc Simeon de Chriftoait?

Lucf 2,

Lumen advevelationem Gentium. Ypíe veró clarif-

g ET

lean, 8.

fimie: Ego[um lux mundé , qui [equitur me, non

zaanns

i, Cs

anibulat in tenebrts, fed babebit lumen vite.

$ecunda

ii

Secundó confidera, quàm trifte fit & quàm p&-

con(ide-

ticulofum ver(ari intenebris. Porró fine hoc divino

Md la

ratio,

fsb

Soleomnia tenebris fant pleniffima, plena obícuri-

Ws r

1.1oan. ? tatemortis: Quis0z manet in ill , intenebris ef,

Ro [

Prov.s,. C intenebris ambulat. Exin Ptowerbiis: Vsasm-

Qütjztitot

piorum tenebrofa, ne[ciunt ubicorruant.

"Tertia

Tertió confidera varioseffectus Solis, ut men-

h midnn;

Mstonrc

copfide-. tem elevesad ea, qua fpiritaliter in anima Chriftus

18tio-)

Wmusdm:

Proäqcit.

$«l

r " ,

pe Cohfiderat. 4d/dig:a2* celebr. $48

| h Ti

. Sol illuminat resomnes , fincalbz , fintnigra EffzGus

quo deficiente omnibus tenebrz offundérentur , Solis,

"m

nec illarum cognofccrctur momentum . aut PUI-

N hn

chritudo. Secundó, qua per noctem triftia funt &

'.LHWIWM

obícura, per Solemlatitià quadam clareícunt. Ter-

Win

j

[

N t j

tio, quod frigidum eft , calore accenditur , glacies

'M&äm WM

reíolvitur, quod durum eft, mitigatur. Quarto,

QU

l

pluviam Sol producit, quà terra faecundatur,quam

öflm l

(ü

"m: *jvm

& ille fao influxu aptet ad. frugem educendam.

IJ.':(MI

Qldnfö , plantas radicöfque elicit , flores fru&uq;

as

producit. Sextó, inabditisterrx venis aurum lapi-

deíque pretiososgignit. Denique in omnibüs mi-

n fl:'mhw mlv

?

T

EH

rabiliaoperatur: adeoó ut, fiqua in herbislapidi-

& 8 0 41

bufqluc occulta vis deprehenditur, Solis attribuatur

virtuti , qui in ejufiodi naturalia fuo influxu do-

MAU

minauir, *

N

L

ii

tl

"velut ad Affe&ur

ho

. Undecelebraturus confidera teipfum,

g ntrumt-

Solem aecedas, ut lumine ejus & calore perfruaris: sdMiffam

d

"ccedite ad eum,€9 Mumiunamint, Qu fscit veri- P[aln.33.

lo2 3.

tatem,venit ad Incem. Implebit Dominus (lendo-

kniqi:&üm*f

Ifai& s8.

ribus animam tuam, [ralorifieaveris Dominum.

Mä,a.m!mbuï *

Pof Miffam , puta Solem animse tuz cubili in- po Mif«

M

clufümelle. Ecce quàm clara erit, quàm pulchra, fam.

ggiini

uàm inflammata , quàm plena cceleftium divitia-

I!Wum

yrt

zum inflnxu, Gratias illiimmenfasage , quód luce

n

lu

fua te illuftrarit, & dic : Pepalus, qui ambulabat i ia o

U

j

3»«

tenebrisyvidit lucem magnam: babitantibus inre-

TW

m? (

grone umbra mortis Ins orta efl ez;.Oraut effectus

5

m

omnes in mentetua producat , quosSolin vifibili-

m iil

busoperatur. llluminet telucis (üz radiis, quibus

ab

omnesanimz tuz angulos perluftres, & bonumàá

ia

' ;(W"k

j

malo, pulchfum àturpi difcernas. Oftendat tibio-

T

"I d

.,'

9

mnesatomos culparutn minimarum , quas pto ni-

" bilo ha&enus duxi(ti. Dezes mews sullutmina tenébrat p fal.vy.

1;!.?2317365;'

m 3

Wa

]

^

pl

36

Traä?.äm; FI. Cap. V11I.

lt

p

test : tlIaminactulos meor,ne uequam obdormtam

li

fa. i2.

15 morte. Emute lucem tuam 64 veritatemtuam.

pim

í

" ul [

if

Pfal, 42,

Splendor paternaglori

& d Iuce lncetm proferens ,

!Mm 'P"

[itx lucis € fons laumnis dies diem VIavoinans Ue-

!W

yu/aue Sol illabere micans nitore perpett, jubavaue

T

Janél Soirstus ivfunde noflrs [enfibus.. Mnmina

nunc peclora,, tuogue asyore concrema. O lx bea-

m

[

lL

ti[ona veple cordis intima tuorum fidelium.

,

Obfecra porró , animz tuz infundat fpiritalem

illam alacritatem, quz effectus eft graüz, & do-

P/af. so.

us

num Spiritus fancti: Redde mibi lettztzam dfalutaris

um'aumïms!q

tut, Lattfica ammarm fervitut. Frigiditatenï tdam

accendat in amorem furi, glaciem & afperitatem

ii

dyoDomn

cordistui obfirmati diffolvat , animam fterilem fe-

:jusfonïriïfi*d, V.

cundet, exaftam caloribus itriget , in eam denique

!]..'l'h)" Jryys

copiofiim lachrymarum imbrem effundat. Virtu-

-

g 7/] Wj;

tum plantas eliciens gemmacte faciat ac pzoducere

flores fructufque bonorum operum & exemplo-

II

gt n

ruim. Mille divitiarüm cumuülos inanimze tüzpe.

g amen

netralibus congerat , donorum füorum gratiami

;

i a.

impertiendo. Denique , agat , ut folet , intluendo

particulari auxilio & favore , ut in oranibus ; qua

ad cultum ejus fpeGtant;inveniaris aptiffimus.Qua

þþl. 26,

fiducia dices : Demizus slIumtnatio mea C4 [alus

Afl q

N

7ea, quem timzbo. Ex diligenter advigila, ut com-

fdie

modum ex ejusluce & inflaxu capias. Nam licet

Sol faà influat virtute, & ad'omnes resnaturales

n

!

:xgmn

tonsaylrim

concurrat ; nifi tamen caufze particulares fe ad ope-

randum applibenc cumifto concurfü, tiullus feque-

Veunfas

tur effe&us. Qnid prodeft lacere Solem, fi claudas

tmmdedi (

oculos, nec feneftras , ut lumen fübintrez; aperias?

ornfrna]

:['W/tm Atf

fob.24.

Cave, ne intereoscenfearis, de quibus dicitut:

Jpfi rebclles fuerunt iu51i. Et de quibusconque-

L ) wällll.

doan, 3.

TM

ritur ipfe Dominus : gm iux vent 1n minudum,

[

e

[

h

^() h

n

LT

De Canjz'dcmi. ad dign? celebr. — $51

"u

dilexerunt bomints tagis tenetras , quam lnoem ;

i

U

LT

erant enim mala eorutm opera. Qmnuis enim; qui

] h,/'»(,'

male

agit, odit lucem , €€ nonvenit ad lucem, ut

ts

MM

105 mgm'fdfemur epera ejut.

[

NT

M

«7.:4,]1

CAPUg H

Is

i,

"Ruíri

fit immediate ante €8 poff

*l 'Q".u

Qufd faciendum

Ein.

M:affam.

P

N

V

ölïctur Sacerdos ant & ipfo tempore , qüo Accedas

N

celebraturus eft, in adtibus cüm obedienti , Sacerdos

cum aCu

fPn

tum humilitatis fe exercere. Ad. Lumilitatem qui-

umilita-

nv

Ü

nj

dem fe excitet , Íeindignum confitendo , qui acce-

tis & obe-

dat ad Dominum tantz Majeltatis,&c comparearxin

dientiz,

ejusconfpe&u , nedum recipiat; nimirum , quo

fit viliffimus vermis tercz, pulyis & cinis. Adobe-

-

"Ls

"

dientiam vero , teftando , quód f audeat recipere

)ealitdii

.

ipfum Deum, fit ex ejus pracepto , quiita velit , ut

Sacramenta recipiantur : cujus eümiintelligat vo-

uv

á

luntatem, atquein hoc ipfurh delectari , fe audere,

j

)

aliisnon aufurum.

,,

$. I.

wv Do

um

De confider atione , qua [aeris [e ve[ibus induere

m

i

Sacerdos debet.

QuAE

4« Umfe veftiet adMifTam Sacerdos, cxidixnabit

fs

u

Íe prarparari ad cel

ebrandum facrz Incarna-

2] j

jj

.

ofter ,

vl

tionis myfterium : in qua videtur Salvator n

"Y

Verbum Paeris, fe exfpoliaffe maje(tate fua , & cir-

m

camdedifle fibi panm'culos humanitatis .noftrz.

Cimin forma Dei «[[et, femetipfem exinanvoi , Phil.*.

Itj

3

formam [erui accipienisln limilutdinem bominum

f

fatlus , €4 babitu inventus ut bomo. Qua confide-

rj

tadone orabis.: Dememe $ESU. Chrife ,2* Oratios «

()th i,

Mm 4

tegu-

$$2

yoi^

Tratcfatus Y L, Cap. V FP

5

"

cüm fagm tegumen noflra immortalitatzs nduere dignatuä

veftes in«

& obfecro te per tn yflertim SS. Incarnationis tua "

r

[

duuntur.

l.

Ht exuas me veterem bominem cum omnibus atiis

o

6æ fttis , cum vitiis Có concupb[centis , C8 induas

jl at

zue novum bomwemsui [ecundum re Deum meum

f

ereatus efd m juffitus d fantiitate Verttatzs, ut ad.

"'Wmmä;m, !

smpleatur in me , quod "Apoflolus tuns pracepit, di-

G'.(mmmmc

cens; doduimini Dominum JESUA Chriflum,

" Confideret Secundó fe invitatum effe ad nu-

t Duri

ptias Chrifti & Ecclefix , atque his fe indui orna-

M[MH [

mentis,ne inveniatur (rze ve[?e nupttals, Se veniife

Mivf

ad domum parentis velut alterum prodigum,om-

;icge'dc(o&cpcl'

du d

nino nudatum ac derelictum ; cüm omnes Opes

diíliparit: excepturf veró effeà Datre pütfimo ma-

if D

gna ejuídem lzuitia, qui dixerit: Cir proferte ffo«

gj

1

Luc, 15.

lam primmam, C2 12dnite lum Ora, dettibiomne,

ii

1

quod externis illis vettibus fignificatur , tanicam

Cmür/,gmzfa

nuptialem charitatis , & ftolam primam fan&itatis

tU

Pfal, 131

"

h

atqueinnocentiz : Ur Sacerdotes

ejus indnafzt&r

, LLAMI

j

juflitiam, E5 San&i éjus exultent.

u t

Canfidera Tertio ,. quomodo, ut Ifaacbenedi-

utümuat

Cionem impertiret filio Jacob , quz erat primoge-

li, m

xiti & magis dilecti , mater eum induerit. veftibus

lais

À,

pretiofisEfau: Er fLatim, u fenft pater veflimen-

ttlothsdia

zornm fragrautiam , benedixicilli: & fuit benedi-

d a t

€tus. Igiturexiftimet; quód optima mater Ecclefia

""-DWVA,PWIA

conferat veftes primogeniti Chrifti , qui Filiuseft

M 0 tht

Patri maximé dilectus, ut fit ei acceptus, & fimilis

Fal f

filio amantiffimo, cujus per(onam reprafentat, be-

Wirig;

nedictionis mun»s adipifcatur. Enimveró confor-

Vav

miter ad hanc confidcratione;n, quamvis veftes fa-

?: iil )

cerdotales multas habeant & myfteriofas fignifica-

Pillifigyy

gvam , liones virtutum , 'quibus interne Sacerdotisanima

L LT

e4.56. debet exornari: quia tamen de his fuprà lat dixi-

-

2 "'wrm: N

De Confiderat. ad Jign? celeär. H

WW

IN

Wj

mus , modó bene ad propolituin intelligemu , ve-

ht

ftes feu inftrumenta Paffionis Chrifti;bhzc enim

hi

otiffimüm in hoc myfterio confideranda eft : &

n

uv

h

quia 1fta confideratie facilis eft & communis.

MWID(W

.. Amictus fignificat velum, quo os Chritti in paf- Ami&us,

PMttja,

"

fione opertum fuit. Cüm id capiti impones, obíe-

V

'g«

cra per immeníam charitatem , quá hocludibrium

- T

/

hr

al

pcrtuïit, det tibi , quodin oratione poftulat Eccle-

M

]

Al

fia: Impone Domine ,eaputémeo galéam [alntzs ad

I.L',m

*

Jf',!,;mþl

expngnanmdos omnes diabolicosCd butmauos incter fins.

Alba fignificat veftem candidam , quá Salvator Alüt.

MU i

as

àrege Herode per contemptum indutuseft. Cüm *

m g

hac indueris, ora per contameliam , quam hic päf -

fus fuit: Dealba me,Domme, €9 zmunda cor meuns

;a;äih;gm

Á

J

st iu fanguiue Agm' dealbatus , gaudizs perfruar

TUb ( 49

fempiternis.

AAE T

Cingulum fignificat flagra, qt

iibus toto corpore Cingulum

compunctus fuit. Ora per acerrimos dolores, quos

tj i t

tunc pertulit, Precinge »e, Domzine, cingulo purt -

t

tatis, C$ extingue in lumbzs meis btzmorem libidi-

il

j

nÓ, ut jUgiter manedt du a virtus continentia &

L

callitatis , ac veremortificationis.

ag

ao

Manipulus & Stola fignificant vincula , quib

us Maäpu-

1

lus&Stola:

at ;uä:wmvä

conftri&us eft Salvator tam in manibus , quàm in

,.bagmät:l :

collo. Poftula propter horum venerationem: /4e«

vear, Dom:ne, portare moampuluem (letus €$ dolorzs,

ii

j

Wt CHm exiitatione percipiam meredem laboris.

^

.

t

ini

um

(

Etad Stolam: Redde mibi, Domine,flolam primam

fj 'm"f'

immoartalitatis , quam perdidz in pravaricartone

primparentis.Ac potetis (abjungere quolibet mo-

do: 2bfolve, Domine , vincula peccatorum meo-

g

vum ,quia fuunes peccatorsm circumplexi fnnt me,

m d

€$ con[lringe me vinulis mandatorum G9 confr-

IwaM,

lkorum tuorum: ut. ommes animamea vires volum-

W[U

tatí

(

.AMMm $

*

D/ (ii dl!u

j

5f4

'Tm&äm: FI Cap.V 1I.

j"

y

fati t perpetuo adbareant: vie unquam ad lubyl-

T

cam carnis [etlandam lbertateya maa culpa la-

1i

3

Xezxiu.

j

r

«t

qilli

! Calula,

Cafüla fignificat veftem purpüream , quà De-

Jf p

minus indutus fuit tanquam Rex opprobrii & illu-

!lin Ü

51

fionis. Obfecra pér ienominiam , quam tuncpaf-

qu Humams?

füsek: Dormine , quiduxifti , Pugum meum [uave

eff, & onus menm leue : fac ut iIud portare fíc va-:

ia i

leam, quàd con[equar tuam gratiam. Ac pro at-

d od

bizrio fübne&te : 1pdue me, Domine , veftimento.

gpi gt t

]alum,- €$ indmmento ju[litia circumdA me,ut con-

s qinindt

ls vilot

"

|

gruis. decoratus ornamentis [acrofantia my[teria

tHadigue celebrare valeam,

nm atj

Indutus facris veftibus elevesmentem ithum,

quij, m

Pllte]

Lj

l

& obíecra, nonattendat ad eum , qui hiíce indui-

Ti

tut, fedadillum, quem reprafenrat , & cujushec

nbl

füntornamenta: ac per amorem , quo cz'ga-.,illum

f Donan, d

fertur , impertiat tibi benedictionem Filii maxime

dile&i. Quo affectu adaltare procede , ubi eaat-

u

tentione, gravitate, dévotione verferis, quä-decla—

2000

l

eduni

ratum eft.

;'-LT,EU'.»" (mï'..

y

;

[

H

?

n

pvrr

a

U

Excrriifum erdinarium po[t Mifam, .

&gun

Q;arubr

)OST Miffam Sacerdos conetut femper inhis

i

"

u

poft Mifsà

l

M

quatuor punáisfeexercere plus minuíve tem-

N

j

i

2

exercenda

poris inharens , prout opportunitas edocebit. Pri-

hh od

mó, gratiasagat pro beneficiis acceptís. Secundó,

Harin ld

veniam rogat ob defectus commiflos. Tertió,cos-

ténbnm E

leftem (bi gratiam deprecetur,. Quartó , offerat

Jutinm n

Patri Filium cum omnicumulo meritorum.

W fütitroug

Quoad Primum , fib Miffa confiderare eum

Qu gra- .

M

Pt igy :

tiz Deo - Oport

et , quàm fit infüfficiens ad veddendam Deo

Ut lts

sgende., gratiarum actionem pro tam immenfo bcneHCïIO:r

unds

ï*ïi'fe&ulüppfä

]

j

Mi

$55

De Confrdeyat. ad digné celebr.

"hj

unde omnibus votis cxoptct utprohoceum col-

g

M

laudent omnes creaturz , & ad dandas gratias opi-

tulentur. Offerat Deo omnes laudes, quas jam inde

E

"

T

uü

BN

à mundi principio illi dederuot , quafquc dature

funtinlonoiffimam zternitatem,

T 2 o

a

Piimó quidem illas, quas dixit facratiffima

Wnin

Salvatous Humanitas in pun&o incarnationis , to4

IV-( /tk

toquc vite decuríü, & maxime cüm hoc San-

MJLTT

€iffimum condidit Sacramentum : quia tünc

tür

"b

OPUD]C' CO9nOoVit r*rardc bcnchxum quod tam

MLC TT

inuno quàmin altero homines rccxglebant. Un-

t d

de videns nullos füfficere pro reddenda gmua-

"d

rum 8&!01)6 mf& VCIUE CQPUI totius UCI']CUS hH-

BU dul

mahi, omniüm nomine gratias retuht & petfe-

w as

&iffimas laudes Patri xterno atque S:mccxfhmæ

orin

"Trinitati.

Secundó illas offerat; quas dedit Salvatori fi-

ii

cratiffima Deipata , càm eum füis ipfa vifceribus

concepit , & quas toto vite fuz carriculo, pouf-

L

u*,&*

fimum quocies füblatum in czlos in Sanätx[ïimo

Sacramento excepit.

V

Tertio, quas dederunt omnes Sancti & San&z,

!

dum in terris verfzti funt, in fümpuone ejufdem

gurinfio

li^

Sacramenii : & precipue quas nunc refert in gloria

ts

p

oninis exercitus Beatorum.

rtó illas, quasin mundoii, quirité & cum

Val

m

frudu Sanétiffimum . excipiunt. Sacramentum.

u

m

Harum laudum partüicipem fe faciat tamquarm

imembrum Ezclefiz , atque defideret vehementet

um

w6

Dominum laudareomnium cordibusatquelingu-

n.,.mf 24

is, & fateatur quamvis cunctorum unus datet, fore

ü »

j cm-

fe tamen imparem ac debitorem tantis meritis

m,?

tantzeque bonit

tati, Quia smajor omui laude. Pro

1)

xb

quo dcteöm füpplendo, optetut ipfe Deus feipfum,

amct 4

mFrorW

Trallatus Y I. Cap. Y11IJ.

$$6

amet & laudibus profequaturf Solus enim eft , qui

EL

"

idaffaum preftare potfic.

Ó

Quoad.Secandum pun&um humillimé roget

veuiam omnium delictorum: przeipu? qu.öd 3-

uD

lz t

piis illum indigue receperit in Sauckiffimo Sacra-

mento, ac (ingulatim de modica difpoütione, quá

$

finy "

nunc eum excepit, deque omnibus dcfc&ibus,j

,.(:'H hiurotmt

, qaosin Miffa commilit.

:.gn iP(mS o

&am , ea pct:.zt"bcncücia,—

: onad "Tertium pun

^jgis p

qux labores maximt, quibus affligitur, levare pot-

ls ln

W

fint. Petat confidenter omnie1d,quod voluerit:quia

M

Kiz mont

ille nihil negabit, quifein cibum dedit. Quando

s p

autem nihil fciet im fingulati petere , obfecret.

i ongiun:

Deum, cüm noverit i pf& fines, ob quos hoc Sacra-

vi, ul

mentum irfticutum eft , & effectus, qui hoc me-

a at

diante in anima produci poffunt, ipfe bosin mente

yaneoo, ia

peccatoris operetur , prout ei videbitur convenire,

m TitUcOU

nec pertuittat ut. vel defectu -difpofitionis fru&u

zi

z

careat Sacramenti,

ii

) Adver-

eít,

J,

. Quoad Quartums pun&tum. advertendum

t

1

TLT

fentia no.

üód inSanctiffimo Sacramento Chriftus Domi-

tabilis,

viidyamy

nus feipfum confignet in poteftatem recipientis

ib n

omni cum the(àuro meritorum; adeó ut, quidquid

ao d

fecit ipfe & paflus eft, tuncille poffideattamquam

zi

,

rem füam ;non enim minüs noftrume(t quod.da-

at d

tur gratis, quam quod no&rislaboribus compatae

gtl f

mus. Ac fecandüm hoccüm thefauro tam ingen-

Mawga

ti potiatur , juftum eft eum offerat zeterno Potri, ut

tolts, d

defe&tus fuppleantnr , fibique certó perfüadeat ni^

lt dninig,

hil zqu& gratum acceptumque divinz . Majeftati

Bo f

Tradl. 1. .elfe polle: ut (uprà declaratum eft. Cumque hoc

maxime referat , vifum fuit hic redt& fübjuntum

þttre a

cdþrg.

UE i.

iri formam oiferendi,

quá ad hoc meliqr excogita-

Vi dtiny

!

Y

ri non poteft,

W WRCIP[W

Oraftia,

oe.

VM*H

!

1*4][.&4&

?

bt Confiderat. ad dignbeelebr, / $52

j^à

Oratio, quá Cb;i/fu: eterno Patri

h

t h

"

Qs

offertur.

L

"NU Vr

i Omine Deus Pater fandtiffime, quí per abun-

DN

2

dantiam charitatis tuz dedifti nobis Unige-

Joan, »

D

nitum Flium,s* emrzs qui eredit in eum, non peve-

at,fed babeat vitam aternam : & ut thefauro me-

ritorum ipfius noftri fappleantur defe&us ; Ego

t

M

z

miferrimus peccator, fed tua mifericordia fidelis

J

:-Cx.

Chriftianus & fervus Domini Jefu Chritti, velut

Eccle(iz membrum huncrecepi , & meoillumin

10]t )

pc&or,e comp!e&or tamquam rem meain & mi-

NI

p m

hi conjun&tam : atque ut talem in unione-chari-

tatis, qua feipfum largituseft & obtulit pre nobis

T

in cruce,& fe dat modo, & communicat in hoc

Sacramento , tibi eum offero cum omnibus meri-

i

tis atque virtütibus , in zternam gloriam & lau-

M n

rl

dem, ac infinitam gratiam & beneplacitum tuum :

Ut w lo tibi perfecle complaceat:ut quitibi placere

"

n vt

de atiibus no[lv£s non valemusd:le&iffimi Filit tui

r

meritis €$ patrocino, perfette tibi placeamus, Offe-

n

x

ro tibi Pater fan&iffime omnem ejus charitatem,

Tnmqülu., "

religionem, obedientiam, humilitatem, pauperta-

N iæ:

f

tem, manfüetudinem, patientiam, cum aliisomni-

a

g

bus virtotibus, quibus praditu: fuit, ut illis totum,

ii

quod mihi deficit, fappleatur. Cumque ego ribi de-

yad

w

bitas nequeam gratias agere pro beneficiis in me

mwgu

€ollatis, offero tibi omnes laudes quas ipfe de-

AA

7f

o

dit, cüm in vita nobifcum vcriärekur;, & quas

]u5

tibi nunc fonat in gloria: cumque parum fatis-

facere queam pro peccatis , offero tibi omnes ejus

"f5

M

W

labores, jejunia , vigilias, fatigationes, orationes,

n

jb

quidquid denique fecit aut pertulit à primo in-

g "

fanu eonceptiouis, donec exípipavit in. cruce:

opusgd

pl

/;)mh

$54

Tratiatus V I, Cap, 1X,

omnes dolores ac tormenta paílionis, ornem

(u

fanguinem pro me effüfum , omnia vulnera pro

yrm

ol

tme accepta , ac mortem pro me toleratam, Hic

m

eft theàurus , Pater. clementiffime, in quo to-

Mil f/( d

D.

li

tam fpem repofüi :hae funt. divitie , quas. offero

M '?'

in fatisfactionem debitorum. Adípice, Domine,

,,Memit'

os Chrifti tui , & cüm fit hic Filius tuus dilectus,

N"A[jämo Mïü

inquo tibibene femper. complacuit , qui' nunc

mihi eft intim& conglutinatus ; füpplico tibi, me

du dl

quoque adfþiti&s mifericordig tua oculis. Sub

s ntoentur o

ejus protectione & tutela , füb umbra meritorum.

s ulb

ipfius compareo coramte , utillum primo adfpi-

at la

!

ciens, me clementer ac benigne intuearis tam-

ditco agp;.gczad[

i

—

quam zem ejus & fervum juratum. .Ne permittas,

ag

ut pereat illa anima, qua. toties in fe excepit Fi-

d d JAZ'I;.TI(

lium tuum , aut utilla ab hoc umquam feparetur,

matttn) iib

pet infinitam. tuam mifericordiam & pietatem.

i, quim p

AMEN. ,

»guu r

Subjunget poftulata pro libito : ac certus fit,

viedtmati

qui Filium dedit , nihil negaturum. Similiter

gpilen i

qui recipit ànobis munus tam imimenfum tam-

Atlb t

que acceptum , quod hic offerimus , an non

du qtüïagiïm!

talionis vice reddec omne quod peuerimus, fi

:lïusbmxgmw

ad fuam gloriam no

"

&ranxqug falutem pertine-

a, qu

bic?

,

nt, tl er

Hac quatuor puncta valde confide

randa Iïmt;

i W?m?m k

quibus ruminandis plus minufve temperis im-,

üm'mgmmpmm

pcndxcc » prout opportunitas edocebit ?X applicando

ROXS Q o

€2 ad particularem confiderationem, in q

[

EL

uafc ^

Utl i

lo die fpeciatim exercebit.

'lïïl Bs ing(

TCC i

"d qs

Wt g mttm j

CA

v

il a?

1

u

pe Ca'nfderat. ad dign? celebr. — $8

i

iT

f

CATI IY

r!()mg[þt

1::1'

Pani;tlr farma €$ nmodus genevalis inffituendi Me-

U

r

meuto , £$ offerendi fantium Mifs. [acrifici-

i

HDM

um , proquibus debet offevri, aut pro quibus Sa-

"n

cerdos ordinartt.

*

M

w

t in-

In Miffa

IN fän&immo Miffe crificio includunu;

thefauri

]

finitii thefauri czleftium divitíaram : in illoe

infinití,

"

nim contidentur omnia Chrifti merita, quæ'mfi.

|

fvl

d

nitafunt , necullo limite circumferibuntür; quo-

"n

) UE

rum in Miffa habet poteftatem Sacerdos, ut ex

atbitrio applicetad quemlibet finem , & pro quo-

1

a

rumcumque falute. Unde fecuro animo liberalis

eíie poteft in applicando lioc thefauro; nec ti-

U.

meateuni minuendum elle, aut mihoris foreuti-

pv

M

litatis, quamvis pluribus uno eodemque (acrifi-

Cavenda

cio apph'ce:ur. Ex quo inferri quis non videat,

illiberalie

m

eos Sacerdotes non etugere reprehenfionem, qüi

tat in aps

dU

hic parci funt , ingenteíque divitias brevi termi-

plicando

ca tb d

no circumícribunt? & contrà dignos eíle maximis

"]

Km, 6«

laudibus, qui largi funt, tamque grandia proxi-

u

mis füis bona largiuntur alieno non fuo labore

bt

comparata , quz quantumvis multis comumunis

centut , nihil ex füa. virtute aut efficacía deper-

A ul

15

dunt ? Quapropter ut norint Sacerdotes, & ha-

u

m

beant in promptu methodum , qua facilà pluribus

p

m

N

rebus tum generalibus tum particularibus appli-

"d

"

€ent hoc divinum facrificium, ne per ignorane

« od

Wi*l

M

tiam proximos ingentibus bonis, qua eis potlunt

Q,M'E J

conferre , privent; re&t me fa&urum exiftimavi,

fi methodum quamdam (übnecterem , quà dici-

m infti-

gantur, aut faltem hujus cx"cmþlow, altera

—

2

: euant.,

7

[

——

v

$6e | Tratfatus V1 Cap. 15

.'x.fïoy g ii !

DP

l

d

tuant , prout finguli magis expedire judicabumt,

i. f

Pro quo neceffarió quedanma (unt confideranda,

j

iU

Pdt[

Nil refert;

Primó rem effe nullius fer& momenti, [ cujus ï!.'»jwo

p i

Ü

quipri relioione plures ducuntur) quos primó , quos

J

feme

100, quis

deinde, & ultimo loco in Memento ponat. Suffi- — ;;

j

i

fecundó

ís

ibl

natur in cità

Sacerdote haberi intentionem dite&tamoffe- — /!/

t

m

M

cmenro rendi facrificium juxta leges juftitiz: & charitatis :

gi jl

€à forma & ordine quo Chriftus eum vult appli-

cate, & velut applicare volent, qui id petierint.

E Tthia W ju!ll

Quantum igitut ex fua parte interitionem habeat

, pbl

fatis faciendi illis integre, pro quibus ex obliga» ? o ]

«

tione offert ratione ftipendii aut eleemofyng ac» . i&*

N

ceptz , aut promiflione obílrictus: atque applicet g.

ex facrificio , quantum ipfis debetur. Acfineho- yli n

tum detrimento offerre poterit & appl

icare pre M

la finoat

pluribus & ad plures fines, ut libuerit. Nec limes

Pa

i

hic aliquis definiendus eft: fi enim pro pluribus

1 ygäiizf

fiat , meliuseft: ficut quando intentio eft pro om, U WM f

o lr

nibus ac fingulis fpeciatim , velut fi pro uno tan-

tüm offerret , optans ut eis totum facrificitim aut. — o i

illa pars faltem applicetut, quae licite & fine ali-.

nan u

quo alterius incommodo poterit. Hac intentione : lia t

O COR

& affectu fecurus celebrabit pro omnibus tam vie a

'vis quàm defuncis, 8&radplures fines, certusob | ia

tantam maltitudinem nihil minüs ptodeü&. "Unde

Aizjnmen

nullius effe mornenti deprehenditur, quis primó;

quiDend

D

tll t

qui ultimó ponantur : hoc enim folüm ad ordi- "

nem conducet. Quilibet íe huic conformabit ex assl

devotionis affe&u, aut juxtaid quod melius ei vie izcnn

Mulis e-p-

debitur, aut memotiam confervabit. Tantüm mEVingehipmu

plicandus

eft valor

confülo omnibus Sacerdotibus, liberales fint in "Gu

Miffz.

offerendo factificio pro omnibus cauffis genera- t Cin )

libus & patticularibus , unde aliquispoffitfruétus — "g,

diminare; affe&tum , devotionem & defiderium

aPpli-

T t

w

D

l

WDS

De Con[rderat. ad dien? celebr.

fót

Vo

sj

applicando , ut fingulis paruculariter applicetur

modo jam di&to, Etenim fidejuffor füm nihil eum,

o

E Ti

B

pro quo offertur, perdere, nec offerenten.

"

j L

Secundó notandum eft, quodlicet hzc metho-

N

ldu

dus inttituendi Memento prolixior fit ; perceptá

ii

tamen ipfius fübftantiá , panctifque five articulis,

M n

TRUE

dQb

qui eà continentur , reductisad ordinem, facilt in-

(

ftituetur.. Át (appolito communiter-tantas moras

i

nontrahi, qua juxta hanc methodum elffent tra-

NDM.

hendz, poterit, & juftum et ut altera liora fecun-

T n

düm ordinem hic pofitum. Memento formetur,

R IG u

prout cuique erit opportunum , deindein Mifla il-

T

]uc fe remictat. Si vero fingulis diebus id facere non

o

poffit, (altem aliquoties in feptimana ; & reliquos

"Y

dies remittet ad po(tremam vicem, qua. extenfiüs

u)

applicavit. Porró attendet maxime , ut ad &ngulos

"

d

"j

i

aut fingula in particulari afectum extendar.

Tertió-notandum eít:etíi non liceat Miffam Quioran3.

focrre pro hareticis & (chifinaticis, quódexcom. dum in

etinen«

s i

A

"

municati , privatique fint Ecclefiz fuffragiis; lici-

b

Qj

m

topro hw

a

D

tum tamen eí(t atque opus magnz caritatis dice-

rencis &

MA

w at

re Miffam & offerre facrificium , atque orare in

infidelibus

i

N

j

Memento pro converíione omnium infidelium,

"

attendendo principaliterad exaltationemi fidei Ca-

4 HWMJ)

m

tholicz, augmentum Ecclefixatq; profperitatem :

m

T

& pro hoc Deum obteftari, illuminet & convertat

" iot?

cunctosinfideles , tam hzreticos, quàm paganos,

g

Judzos & fchifinaticos : reducatque illosin finum

k.l«

Ecclefiz, ac mittat prdicatores veritatis : promo-

: u

veat Evangelii promulgationem atque converfio-

ob

i

nem Gentium : conformiter ad id, quod Difcipulis

H

ia

):

fuis dixit Chriftus;Rogare Dorzzenm we[[is, u milt- Luca 19

9

p

0m

]

y Pa

tat operarios s ?df em [itam,

Nn

Sequitur

L

I

$62

Tratciatus V1, Cap. 1X.

j

us

, 1titl) À

»!

: anuitl;r, Memente , feu. forma errcm*i facri/ï;

H

eim. pro omnibus , pro quibus. potef? C$ debet

4

"Ti

ygda

offerrt.

i

z U0

Cuioffer- T OMI'NE Deus oxünipotcns, Pater aterne,

tur facrifi-

m&&a, Q

qui cam Unigenito tuo & Spiritu fancto, in

Cium.

iwu fuecu

"Frinitate perfetà unus es Deus vivus & verus?

m m

qui per taam infinitam carítatem dedifti nobis u--

nigenitum Filiutà tuum , atque, ut hic offerretur.

v!ämonö fu

g qu

Quisof- . profalute generis humani , voluifti. - Ego paupex

fex [2]

quuwätfo-

& mifer peccator, fed cuá gratià fidelis Chriftianus,

tauquam.- meumbrum hujus corporis myltici ,

T i ac

r ag

quod c(tEcclefia, & in nomiüe ejus, & velucmini-

mquam p

fter ipfius, in eradu mihi conceífo, conforman-

n pttz d

do re generali intentioni totius Ecclefiz , offero

uuz divine Majeftati hoc fan&tum facrificium, &

y It2

omnia , quz in hac hora toto mundo offeruntur ,

ur anda

qmin as

quin & omnia , quz à prima indzin(litutioneuf-

dQcl, m

que nunc oblata funt. In unioneiftius infinite ca-

xitatis , quaipfe nobis dedifti Unigenitum tuum :

EO

. & hujus SS, Sacrificii, quod Filius tuus ipfa obla-

tl

dl

Quidef tioin cruceimmolavit. Itaóffero, quoad mihi da-

fertur,

st

tum eít, omne, quodis tunc obtulit, Corpus ejus

| & Sanguinem, quem ftatim confecrabo,conformi-

1tu0s s; Q

ter adhoc, quod ptæfcrip(ït, ut in fuam memo-

mukïkmmn

riam fierec: cuncta ipfius merità & labores, quide

tll

H

guclentrig

quidfecit & pertulit in vita fua jam indeà conce-

, ptione ufquein mortem,, Simulque offero omnia

t tijn

meria.SS. Virginis Mairis ejus , oraniumque

dOI ) N. N.&(

Sanctorum , quidquid fecerunt, aut petpeffi (unt ,

ï[OfUm,Ang l |

-dumnobifcum veríarentur interra: atque omnes

'.Fomniuma'»m

laudes,quas tibi dederunt, & modó dant in gloria.

m

. Similiter tibi offero omnia metita Juftorum , qui

u7

nunac

A

ü ] guhm |

" f*M

De Confiderat. ad dignitelebr, . | 563

m'?fm'

nunc füperíünc in mundo : omnem eorum fidem,

fpem, ecar&atem , devotionem , poeenitentiam &

Ij

mortificationem , & quidquid horum placet ocá-

listuze divinz Majeftatis. Cum his omnibus jun-

s

&o. Ecclefiz :thefauro , ex mea parte tibi offero

omnia facta, di&ta , cogicata totius vite mez , qua

uAEm

Pt

h

tibi accepta fuerunr , gaudeoque in his aliquid

tf

tibi fuiffe acceptum: & vellem omnia mea opera

DI

Ri

& cogitationes fuifle ejufmodi , ut fifti potuiflent

n

T OU

A n

, Ceram te: féd.qualia qualia fuünt, eain altari tuo

M

pono atque offero.

un]

i,

'Totam hoc facri

ficiumita Eumüläfum tibi of. Ad quos

nes of«

AXr

fero ad majerem gloriam tuz divinz Majeftatis,

fertur,

t

^

ft

*

fatj

tamquam .primum & principaleim finem :im cul-

mmäiþ«&

h

'tum füprema adoratioris, & fignut honoris at.

AT UPAYCAA

-

que reverentiz , quam, par'c&, creatura debeat

jonend a,

creatorj. ,Secundó tibi offero ad honorem & re-

i ii

verentiam facratiffimz Humanitatis Domini mei

Jouisd

Jefu Chrifti, in memoriam & re vercnijam fan&tif-

Áimx ejus [ncarnationis , & Nativitatis, omniume-

d graa

gmiïä&ü

T

"

r

quemyfteriorum vitz , paffionisac mortis, & glo-

1 hämxcm

riofz refürre&tionisatque ad(cen(ionisejus : & ad

gloriam & venerationem facratifTimx VirginisMa-

MN&.&MW

U

rie matris ejus , omniumque Sanctorum & $an-

cinas

4

j 1

&arum czleftium ; pgæfcrtjm ejus San&ti vel San-

me

z cujus hodie fetumcelebramus, & cunctorum

qui hac die gloriá zeterná potiti funt , -Cuj uícumque

u

"d

ftatusaut conditionis : & ,

quibus ego jp(& maxime

"d

afficior, N. N. &ad honoremomnium Spirituum

isé

beatorum,Angeli petiffimüm Cuftodis, & genera-

i

al

liter omnium civiumaulz czleítis, tam hominum

t

at

quàm Angelorum.Uz z// profíczat ad bonoremsno-

il

bis autetms ad [Alutem : CÀ dlli prozobis intercedant

WW'Q $n 64/15 , quirum memoriam AQHAMS $N ferras.

Nna

Pro

*

164

T rdö'r'atll: VI, Cup. 1X. |

pl

Pro quibus offirtur. in gfnerali.

ITAQUE hoc facrificium offero tuz diVinæMa.;

jeftati, primó & principaliter pro Domino meo-

|

EU

M

ESU Chrifto, ingratiarum actionem pro omni.'

*äjxïimü

nibus beneficiis conceflis ifti SS. Humanitati : pro'

;:lem) u

omnibus donis, gratiis & przrogativis eidem colla- *

| 5*316( 1d i

tis. Gratias pro his ago rnaximas & immortales. -

f:ülïtmh at

Porró in gratiatum actionem omnium beneficio-

yameco

rum , quz facratifTima Virgini contulifti , omni- . *.xlpfum'fimd'ïï

buíque Spiritibus fü»remis , & Sanétis & juftisin

v ag

terra, tótique gencri humano, & gcncralitcr omni-

, d

ff

g

buscreatutis; Pro quibus omnibus debentur tibi

&oco s

infinitz grates , quas tibíago, & inquem finemà

^me hoc fàn&um facrificium offertur.

insinuta

Offero etiam in fatisfactioném omnium pecca-

Atana uv It

torum totius mundi. Et in oblátionem pro omni-

]o, m

bus neceffitatibus fpiritalibus & temporalibus; . citrhza

meis & proximorum meotum , fint vivi, fint de-

z dbam

g

functi, jufti, peccatores, fideles & infideles: gene-

m n

ratim pro iisomnibus , pro quibusin Cruceobtu-

at

ol

lit Dominus meus Jefus Chriftus: in unione iftius

um

charitatis, quá omnescomplexuse(t , $ voluit ,

T o

omnibus prodeífet, neminem à participatione me-

Agaa qu,

ritorum excludens. Ita defidero , hoc facrificium -

"

VOR

rofitemnibus, nemine excepto : & fpeciatim bis,:

qu) N

quibus obftringor , ingradu & ordine mihi con-

!u

AU

ceílo, & ea forma , qua divina tua Majeftas po(hf- ; "

ho

lat; fibiloffcratur , ac prout magis tibi eratugp eril ;

i m

2

A

5 rl j

Muenp

*r.i'c.m li

LL Im!

p Va

-:äl.quüdmcc

J ü?- l

De Con[iderat. ad dizne celebr

5é$

r

Pra quibus offertur facrificium m

partzmlurt.

W*"me

Amculamer offero hoc factificium , primoó Pro Mif-

i

am pa-

m

pro. his aut illis, pro quibus Mitlàm dxco, aut

€.

ii n

'—'Rm

quibus id à me debctur cum volüntate ut appli«

cetur tantum, quantum ex juftitia ipfis obmnmt,

i,

i

1q

]

COl]f'OfH'll[CF ad intentionetn &dCVOUOUCFD (iLIJ.

i /d

r

id peuvelunt aut velut ipfe pollicitus fam: fine

'ullo tamen-incommodo eorum, dumaliis etiam

"L

b

t

hocipfum mtcndo applicare.

Ms Ls

" Secundo , in gradu quo poffumofferre & apph-— Pro hit;

cmkrm.z.

xinenndri

,. Care, OHCLOPIOannbUS quibus füm obligatus, q'ibus

lgaru!-

alunie

.& nendum velfponte vel ex negligentia (atisfeci :

.utper hoc faccificium, omniaqueopera bona ,qua

J

fa&turus (um, tantum ipfis obvcmat, quantum fuf-

at

fictmmm onere fim expeditus.

*fmm

" Pro (expfa

.. Tettio, offero prome mdlgno peccatore, mi.

uis nes

mm&

fero.& egeno , tam enixe quàm poflàm , fine alia.

ceffitati»

WM a

rum,,obhoatlonum prejudicio. Et offero in gra- us,

gwhnm T

tiarum a&xoncm pro. omnibus beneficiis acce-

1 Mfm(.xm

M

pus, gcncrahbus, & partlculaubus, fpiritualibus &

wdecs

temporalibus ,. jam inded creatione mea; ufc que

iU

* We)

Præ(&ns momentum: ficut cognoícis merecépilfe

T n

ita gratias ago. Qum hoc facnüc:um affero in

s ii

.fïïpplcmentum gratiarum, quas. tibi, quia pat-

per. fam , füfficienter reddere non potlum. Et

"

ln fatlsfaöhonem omnium peccatorum meorum;

g,mim

i

)

& :quz commifi-in primo rationis exercitio feu ufu

h

uíque modo, opere,verbo, cogitatione & omiffio-

j

j

ne, mortalia & venialia: oimnia, qvmhacumque

tandcm fint, impono huic f:m&o altari, utim*

/

meníz charitatis tuz flamma confümantur : utque

omne, -quod me deficit quoad veram (ausfactio-

Nn;

nem,

ül

y uf

"i

$66 T vallatus Y 1. Cap. TX, "

u l

yni

nem , fuppleatur hujus facrificii infinita. virtute, j

Similiter offeroin victimam & hoftiam falutarem

["foclmn'l

|opre omnibüs neceffitatibus meis ,Tpiritualibu's.&

p

corporalibus , ut ejás vi & efficacia perfe&? meab

;g(uSll!m) Pm

"

j

omni peccato abfolvas, à faturis cuftodtas, liberes

m

j

à vitiis, paffionibus & affe&tibus effrenatis, & ab

'ïmomr.;bus m

omni illo, quod übi potfet difplicere; aut anfam

) gr.zw*mmïkä

dliquando offerret peccandi , aut impediret, quo

E;u,;cmino [

minüs obíequio tuo perfe&te forem mancipatus,

gyadts o

Portó liberum ab omni malo perficíasin omtii

a ;;m&bmcfa&

— bono: daveram fidem , charitatem; timorem fan-

. guwlim,ï)o;

. &um: veramreligionem, obedierítiara, páperta-

dhochium d

tem, caftitatem, & munditiam cordis :cum faþicn-

a Quidiz

tia, fortitudine, prudentia,temperanria, juftitia, ce-

"—

teriíque virtutibus ac donis Spix*iïtusl'fän&i.' Fac

J

ïgybtl/;:f&:li'ngäi

me participem virtutum & gratiarum , quibus illi

at r

Éuuntur, qui tibi accepriffimi fürit; & füecunt jam

jactrs, ld

indeà mundi principio. Denique talem me; qua-

aqu ii

lem vis; efficias , & qualem decet effe , ut rite hoc

coblem ol

munere fan&tiffimo defungar. Omniamea ad ma-

c

Üpítms m

]

oremtuam gloríam dirige , accoricede , utintua

tilagad

gtatia confütutus feliciter decedam.

j

d.

Propa:-

Eadem ratione & forma; quá roga

vi& obl'-

rentibus,

od

fra

tuli pro me hoc facrificium , offero & rogo pro

t xl

ribus,

^

& fibi

, parentibus meis , fratribus, & fingulis eorum fe-

ts

confcede. cund'üm ftatum & conditionem ; & neceffita-

Yal ml

ln

gatis,

tem fingulorum. Atque in hoc eodem gradu pro

D

omnibus fratribus meis fpirituali'bus,tquvibüfwm

fingulariter devinctus fum, ut exaüdias omnes

bUS, Af[thPïrC

Mi

iplorum orationes, omnia' vota inpléas, omni-

lu E

bufque: malis corporalibus & fpititualibus me-

dearis.

nf

Pro ami-

rl

cis,b: ne-

Similiter tibi , Dormine, Iilppl!cö pro omnibus

us:

D 'bdilis[ilUL

fi(-jwybü! . con.

fanguineis meis, & ?.nucis.& benefactorib

ut

]

pe Confiderat. ad digg? celebr..— $67

fz;.

1

1

ut eorum tu fis pramium, & referas gratias pFO & comz

&

T

]

omni bono mihi praftito ; opere & voto feu cogi- mendati£

Q

ij

"Y

( Mi

tatione. Ác pro omnibus, qui precum mearum

R

aut Mifle füffragia implorarunt;aut quibus id

'æ('l Mu

RU h. l

ollicitus fum , juxta eorum fidem & devotionem,

äl

offero omnia deíideria atque neceffitates.

i

. Proomnibus inimicis, qui mihi aliquam inju Proinimie

LT

VU

^ d

riam intulerunt. Ego, Domine, quia fic te velle co- cis«

bf

K

noíco, remitto omnem iramatque vindidram, ip-

D)

ii

fifque przítes omne bonum , quod mihi meilque

amicis & benefa&oribus, oro, ut impendatur.

*ml&æ"ü

".

Supplico, Domine, tuz divinz Majeftau,

fï)fci- ProEccle.

15':'.' d

fia,& ejus

pe hocfan&um facrificium , pro omni ftatu Eccle-

augmebta '

tl

fiz Catholicz. Utin hac conferves & augeas ve-

& profpe-

atb

ram finceramque fidem atque religionem :eatn jirare,

lais

gubernes & dirigasin omni profperitate. Ejufdem

1

at

inimicos vilibiles' atque invifibiles retundas. De-

iaj

firaas errores , hzrefes , falfitates , fuperftitiones ,

d

Ícandala,quidquid denique illam pertu rbare poteft,

äz'htä,m

'Ethuncob finem cuftodias atque perficias ftacum

:A-A,amm

S.Inquifitionis , omnibu(que ejus miniftris virtu-

-

1

Lj,'ä,ïmïm

tem addasatque auctoritatem.

I

ina.

Supplico tibi, Domine, profummo

Pontifice, Pro Pon-

tificeMax.

&imm 11]

quem nobis Paftorem , Pralatum atque Vicarium

& Pralatis

ia t

tuum conftituifti : fapientiam illi infunde , gra-

Écclefiz.

A

wot

TM

tiam, fpiritum, ceteraíque virtutes, qua neceffariae

-&zmïfïl*æ

funt ad populum Chriftanum fan&e & religiose

Y

p

gubernandum. Similiter pro omnibus Cardinali-

M

a?

bus, Archiepifcopis, Epifcöpjs.& Pralatis emnium

ii

Religionum : & generatim pro omnibus Paftoti-

du

p

:mï(ü

bus Ecclefiafticis ab ipfo Papa utque ad in&Bmum

91.3&5&

Confeffarium, cni animaruni curaincumbit, om-

nibus fapientiam , fpiritum & gratiam infunde, ut

fuis fübdicis faluci efle poffint,

d

Simi-

/

Nn 4

, Lal

$07

,Tm&äzytm F Cap. 1X. :

MMW

j D

äo hi-:' :

a

jl

qui ani-

Similiter ib faprlico pro omnibus Pradica.

J

"

& B(Jf

marum fa.

toribus; Confeflàriis, Le&oribus & Magiftris: ac -

luiiovi- Proomnibus, qui doctrina & exemplo Ecclefiam

gdit

pait

gilant,

ornant, & proximis facem praferunt virtutüm, -

dpubiläl"m)qaz

infunde illis augmentum gratiz ,ut cum (anctitate

ial

doctrine- con

n

inipiet

jundta, Ecccham verbis & opere -

10

confirment.

Wlä,de&n&c

Proomni.

Supplico tibi pro. omnibus Sacerdotibus &

infi d

bus Sacer- Di

doribus.&

aconis atque omnibus .miniftris altaris 2 ut eis

groistuan

mini(tris

munditiam vitz & fanctimoniam largiaris, qua in-

d

aquis.

digenc, ut ad gl

snnlium ;

füo fungantur.

oriam 'nominis tui dignä munerg '

sl cond

P:oreli.:

*Recordare, Domine, omnium eotum,

qui fefe

us od

giofis.

in. Religione aliqua tibi dcvovcrunt:kærgirc ipqur

;m&Czshbhd, q

gratiam, ut vita honeftaque confuetudine habitu

^i

fuo digui videantur , & profeffione , quam edide-

1 Mizee Mil

runt, ac ftatui üo refpondeant.. -

il

Proom-

nibur Ke

Adípice , Domine clementiffime , oculis tuz "maa:m]wrd:

pietatis ftatum omnium Religionum: recordare - £,al

ligi?nibus

*

quanto fpiritu & fervore initio floruerint , recor-

zncm

dare Sanctorum , qui eas tuo nomine in(tituerunt :

ii i

cümque fis omniporens reforma illas,. & reduc

1p0onyolns v

ad fpiritum antiquum fanctitatis ," conferva eas,

nibetndn

auge, & provide illis de gente fancta , de veris

1555

cultoribus , qui in vinea tua operam diligentem

ziniut

navent,

m f

Pro Regi--

Supplico tibi etiam, Domine & Rex.ciemen-

bus, Prin

Mytana uf

tipibus&

üffimepro ftatu fzculari, pro Regibus & Princi-

Tolbay, b

*orum

pibus Chriftianis, confiliariis eorum atque mini-

"n

suinifuis, fris: pro omnibus Magnatibus, Dominis ; Judici-

Prlrtr: i

bus, & Primipilis :pro iis omnibus, . qui in fubdi-.

: fipararspeüi[.,

tos imperio potiuntar : pro eis des [piriuim & gra-

$: ïqllfünfdü*.m

tiam,qua tanquam veri lervi tui exerceant potefta-

Ms p

tem à te fibi conxc&lläm in Ecclefiz tuz utilitatem,

1

H

€

t

E

Y

J

M

d

ID i

M

De Confiderat , ad dignä celebr. — $89

N

cim fübjectione & agnitione Przlatoram fpiri-

Wt»,

waalium & Ecclefiafticorum.

j

Recordare, Doniinejomnium regnorum atque pro omgi

Á

W

MTA

bl

z

N]

[

Vrl

rerum publicarum , qua Chriftianam fidema profi- regao &

"gt

xentur: confervain illis veramfidem & religionem, rep.

pacem, conformitatem, profperitatem fpiritualem

ul

& temporalé, defende illas,& contra hoftes nomi-

lgl

TAE

"T

nis tui fancti clementer tuearis. Speciatim tibi (üp- P ro no-

d

Wv ]

plico, ut oculis tuz mifericordiz ad iþï"cias hzc re. ftro regno

J

"w

gna Hifpaniz ; in quibus tamdiu fidem & religio-

nem Chriftianam , inviolatám atque incorruptam

confervafti. Secunda , auge &accumula ommibus

u)

R

virtutibus : provide , ut his Reges & Principes ma- ^

d-

tv

(

neant Catholici ,

ul

Ml

quique virtutem fibi fe&andam

arbitrentur,

H

Mp

Miferere Regis & Principis, quos modo habe- Pre no:

f

musida illisfalutem & omnem profperitaté , fpiri-

fito Rege

m

& Princi-

tualematque cem poralem:tribue lapientiam , for..

lMi

utudin£ , religionem & omnem virtutem : ut velut * *

& m. !

miniftritui hzc regna fe]iciter & in pace tueantur.

Supplicotibi , Domine, pro omni Ecclefiz fta. Pro omhii

ü'.itmälïv;m

tu : pro conjugibus , viduis, virginibus, orphanis, 8""'

Wuwr

&c,cuilibet fecundüm ftatum & conditionem, vir-

tutes addas neceffarias , ut tibi perfedte & integre-

mumt

famulentur.

Generatim tibi füpplico, faveas omnibus, qui Preom-

a

d

ineratiatua conftituti funt , ne ex tam felici ftacy bibusjuftis

(2,

^W R»M*

prolabantur. Speciatim eos tibi commendo , qui

Eu

us

in tentationibus,periculis,aut occafionibus peccan-

n

di verfantur: da illis fortitudinem , ut nihil eos

d

àte feparare poffit , ipfofque

j

(s

,p,xrficc inpnini virtu-

[

te atque fanctimonia.

r

«tb

"

uc

Recordare, piiffime Domine, omnium eorum, Pro omni

T d

qui perfecutione aliifque calamitatibus aflliguntur, neceffi.

Nn;*

qüi tate,

L

37*

de(fftttm FI. C;z A -

püt

l

qui captivi, qui maris tempcüatibus jactantur;

MA

n

j

r

itineribus inviis feruntur , qui pauperes , qui in-

2" D

ml

L

r

firmi,, & illorum qui.patticularem aliquam ne-

T 1(55"3"'

ceíTicatem, corporalem five fpiritalem , patiuntur,

«

ut cuilibet fuccurras atque opiculeris, prout tua

NT

indigent ope atque fubfidio. Speciatim his, quiin

g^

ggmh

articulo mortis peticlitancur : defende illos con«

shamss n

tra hoftium impulíns, libera ab omni difcrimine,

gmcxmuw

! mtintua gratia fan&te defungantur. Vellem, Do-

"m

mine ii , cunctorum faluti fortunifque coníule-

a m

re, modo facultas mihi adetfet : fed cüm hzc me

:V(iM: F[W

deficiat , fapplico tuz. divinze Majeftau, ut tam.

yitticoiam

,

quam communis omnium parens rcmcdia.lïlþpc-

ms. lii du

d:tes indigcmibus ; & cun&etum promoveas tum

lxb

Pro &ri: corporis tum animi falutem. Etenim progenera-

,mmï;d!l Á

Gibus ter* ]i remedio , fruges tertz liberalitet & abundan-

Ig,

W;;/;,;WW/A

; ter largire, Da & conferva tua paterna providen-

1

levati

ayaiutm

La opes temporales, ut hoc juvamine fub

sf m

extollamus mentem in Deum, & his , quz axerna

MT

funt, inhiemüs.

CD?m'::Dm'.R

Pfo his E

Recordare. etiam , benigniffime Domine, eo-

mu

qu! m pé&* rum, qui in peccato mortali verfantur, 2s224028i-

cato tnor-

sls Wi«

tali exfi-

dem nolis mortem peccatorts , [ed magus ut comuer-

tatur €$ v.vat.Scis, Domine, eos fine gratia tua

"A'»J',?ngdæ

ftunt.

C ao

convertinon po(fc. Supplico tug infiaitz pietati,

?

i, n

eis concedas auxilium efhicax, quo ad veram peeni-

!

V,

nitentiam trahantur, atque iterum vivis tui mytici

D

-

iïmï"f(&?ï

corporis membris uniantur.

gb

Pre infi-

Supplicotibi, Domine clementi

ffime,'pro exal-

"

L

COfv j

delibus, ratione S, Fidei Cathclice, & Eccle(ia augmen-

n

to : & ad hunc finem extendatur pietas ta & mi-

T ï.fq,

&üttus

fericordia ad omnés infideles, qui nunc ejuídem

o t

gremio excluduntur ; uttandem aliquando frat u-

u

num ovile C$ unts paftor Unde & adípice clemen-

ter

D

J Cl). t

n

De Gbifider'at.* ad di('gn-ä celebr..— 7

m

ter hareticos & fchifmaticos . qui aliquando oves

Rtin

tur cdn[ïgn;ti fueruntc haractere baptifimatis. Ab

E

N m

erroribus eos vindica , per quos à caetu fidelium fe-

W

fg

grégantur. Recordare Judzorum gentem mife-

",

A0 t

ram & obcacatam pertinacia , aperi illi oculos, ut

)v

E

H?i ü

cognofcant Regem fuum atque Salvatorem. Pius

efto in Paeanos , Idololatras , Barbaros , demonis

(

ia !)

w:?

[

h

falfitate atqueillufione deceptos. Da te/Timonmm g,q;, v

n

quia abinitio creatura tta funt €$ effunde mife- y " fal.T8.

m

ricordiam ti(afw jn gentas , quate non noverunt m

um

$n regna, qua nomen tuum 309 invacære?unt. £. Pfal.42,

mitte [ncem tuunm €9 qeritatesa tuam in corda eo- ^

ii

om;mä

Varinurs

vum. Ipfis detina pradicatores , qui verbo & ex-

$

Lu:f IQ»

*2

$

emplo eos doceant & convertant: Fide Domtine,

n n

u

quia mefjis quidem multa , operarii amtem pauei:

V us

gnitte ergo operarios in mae[fem tuamC9 ad verbum

y&mj i, ';")ri.k)

evangelixantibus yirtute anulta, nt omnes gentes,

r n

d

"d adorent coram te, P[al. 's;.

ualcuxsque fecifhi ,veniant,

DE &MHIW

b

omine, &5 vlorificent xomen tuwm.

f

O Domine Deus vivus & veras, Pater aterhus peroratio

M

od

immenfz majeftatis: pro omnibus hifce neceífita.. & Con-

p

n

i

tibus, & iis, qui hlc continentur : & pro quolibet clufio.

yam "

in particulari, fingulariter & diftin&, tibi offero

A d

hoc fànctum facrificium , tanquam pro uno folüm

tl

L

offerretur , ingrads , forma & ordine , quem no-

i

j mf

(

"

.,

vifti; prout debeo, & prout me offerre defideras,

-

( quue"

attenus meis & proximorum neceffitatibusatque

d

Lal

obligationibus , ut cuilibet obtingat pars debita

& conveniens, fecundüm ordinem aterna fäpicn.

d

"

ii

tiz tuz : ad majorem gloriam & honorem, lau-

1

deíque tuas fempiternas. Omnium horum, tibi

; fl

Js)

fupplico , recorderis , Er ommium circumftan-

4iMm, G.

t

Forma

I!þ/iif-ï'w

D/CWW'""l

572

Tratdatus F. ]. Cap. IX,

r

»

N*ldfh

p

i

Forma brevior infittuendi AMemento,

fU

N Miffa non poteft communiter tatdiu Me-

li

I

n

gadloc

mento extendi: unde id alia hora fiat , & illucte

f

remittas in Canoné , aucrefumcbmviüs. /Cui fub..

!

ohmth

fequens forma poterit defervire :

L

i PI

( onpae

DomineDeus omnipotens, offero tibi nomine

nmmuwcmn '

Domini mei ]ESU Chrifti hoc fan&nm facrifici-

um, tam mtcmc, quïm goiïum, & proutabilloin-

3l PW Omm j

ftitutum eft, pro omni fine, intentjone &pcrfoms,

ii qm i

h SCW) pe

pro quxbus voluit & vult, ut offeratur. Patticulari-

df t

ter tibi offero pro hls,qmbus (àm obhgatus, & pro

nieipío, parentibus meis, fratribus fpiritalibus &c

At minitus

carmalibus, con[ängumcxs meis, amicis, nenefa&o.

sl l:

o rotbatur

ribus, & qul fe meis precibus commendarunr, ini-

lat

muicis & malevolis: & pro his, quibus 1p&a iquam :

mtuh injuriam , aut fcandalum aliquod dedi, Pro

n jeaume

huidcded

tota Ecclefia tua , Pralatis, Pattoribus;. m'm&rxs,

PHO

membris& capmbus tam fpiritalibus, quàm cor-

pomhbus : ac pro.omni ftatu & cox.dmone & ne-

ceffitatibus fpiritualibus & tcmpomhbus proximo-

rum:ac pro ommbus pro quibusrogare foleo &

"I

debeo , & pro quibus merogare dc(idems. Omni-

n

hY

umiftorum rccordarc atque nnfäxcrc 1 Et 0n271um

armm/fantmm -

k

J

Hoc modo magis minufve extendendo m(htüe-

qi

tut, i?:cundl..m opportunltatcm tcmpons Procue

IN

rando, utaffeckus ad qucml ibet inparticulari ex-

tendatur, & ad omnes ommumnecefïimtcs.

b

- AMemento defun&arum.

N Memento (eu commemoratione defunctorü

fic rogabis : Primó, pro illo, autillis, pro quibus

-offertur 14cuf1c1um ut pats debita eis obtingat.

Secun-

!

)

n

/De Confiderat.ad dignb celebr, — $73

Secundó , proanimabus, quibus particulariter

NW m

?

! fam ob(tri&us, quacumque tandem ratione: ut fi-

V

neprimorum damno applicetur his ea pars, quae

x;*qu

u^

applicari poteft ad tollendam obligationem. "Tere

At (»

i

tio, pro pamþus H majoribus & conEmguincis.

4

m

Quarto , pro familiatibus & amicis, benefactori-

EeUdnT

bus & commendatis. Singulatim pro his , quibuf-

Yi

[

,curfa fraternitatem , aut fcedus fpiritale contraxi.

Pa

Quintó, pro otnibus Sacerdotibus & Religio(is «

U ts

n*

i

Potimmüm , quiin meo Ordine , aut familia cen-

z&'il rt:w

fentur. Sextó, pro his, qui in Eccle(iz munere de-

d

Dd

fan&i funt, velut przedicando infidelibus , auc in e«

jufmodi minifteriis occupati,qua ad Eccleftz com-

Ed

modum & falutem animarumiinftituta fünt, Septi-

ammt»;wg:

mó pro iis animabus,qua ab omnibus defertz funt,

n

nec habent interceflorem ; & pro his, quz gravio-

M

i

;l

ribus peenis torquentur , & proillis , quibus

i

I

businftat dies libertatis & redem-

as at

pticïnis.

-s

"4

N

ii

squm

* )

)v

;

A

al

N-

—à

WP us d

p

:7

Q

quim.

w

n

d

ii

a

v

E

«l

)(-

æwwï

C

d

i

[

i

E

«ni

üqlmb'(i, :

T d

ii

m

lal

quia

T

f

/

PMJ

TRA-

w*

p

u

374 ]*

]

Ó

m d 6(

l

-sagt-

f)/m,!usdwf

:

g

29

g

TRACTATUS VII,

j

u

DE FREQUENTATIONE

"

SS. SACRAMENTI,

g, u

UE TAM SACERDOTIBUS,

;mcäüganï;(lïm

s quumd

QUAM LAICIS INCUMBIT. .

;gxgïomDClu

Indigni

-

EE

RiX quo cospi Ícribere hunc hbrum.,

sl

funt no

ä,v

przcipué Tra&tatum .de Miffa, &

:mrähüwuïi [

1.

fuine Sa-

Ts

RT

muluplici ejus excellenua, in oculis

n um d

cerdotis,

aR

.

qui longo

I

fero, aut, ut veriüs loquar, cordi af-

Vaeindgilf

tempore

fixos habeo nonnullos Sacerdotes [fi

laris

tamen illi boc nomine digni cenfentur , | qui ad

lab(ünent.

(4l

tamnobile munus fublimati, quibus thefaurus im-

meníüs concreditus eft, quo facilzipfi ditefcere, a-

liolq; innumetos ditare poflünt , merá negligentiá

od

autob caufas frivolas , feipíostotamque Eccefiam

Dninant;

ingentibus opibus privant , mnltos diesatque heb-

as mécnt

domadas, imó menfes à Miffa defiftendo. Quodq;

vehementer deplorandum eft , nonnulli fünt ita

o cimiti

D

immemores Dei & füi iplorum , munétis (ui atque

Tif u

dignitatis , ut; tanquam laici effent;toto anni cutti-

Ed

culo ab&ineant , càm dicar Apoftolus; Forramur

u l

A Ceor 4 6,

Wt d

Vo5,ne 1n vVaCuum gratians Dei r:vrhian&. Quime

excruciant magis, quàm fi viderem fame perituros,

d'oloquemtm,u

eó,quód nolint ve(ci cibis fibi appofitis,iifq; exqui-

Lturdsici,

ïbl ät ) j tfüï

fitis, per craffiffimam pigritiam nolentes orieos

inferre, nedum admovere, quod iplum àSapiente

Knll"() ill[] l i

Prev.ag.

dicitur: Jdb/condi piger mganszm fuamo [ub a[cella,

lls

b 26.

urpiHima

*

h):; ):d.c!:, [anm applicat cam , qua 1est

.. foret,

"Mi

AU j

1*57414

«

47f

De Frequentatione Miffa:

^V

foret, omniumque- excitaret .commiferationem.

^

Porró majus eft,quod modo dolemus,cüm bonum

j

li

!

praftantiüs amitatur, & perniciofior fames gfa(fc-

tur.Etenim uccefipifcant Sacerdotes & laici;qui híc

m

fummá negligentiá deficiunt;nec fálutis fuz memi-

nerunt , crudeles fibi ipíis quód reculent eum the-

AE

]

fanrum , qui Sanctiffimo Sacramento continetur::

LE

1

[

, utque intelligantquantum inter(itEcclefiz,, & par-

I

ticularis quarumlibet animarum emolumenti,quin

magis;gloriz Dei, de hac materia nonnihil fübjici-

ass

endum efle duxi. Nec bene dicoà meid dictum iti,

mg'xïäm:;,j

"i

hr

MA L.

quia rihil putavi fcribendum,quod non ex San&te-

hu

rum Patrum do&trina tamquam foónte hautiatur.

&

Vix enimaliquid przter eorum

tsl

laturus.

fencentias fum al«

rl

l

JX

dJn

L

T

"

It

'CAPLU-T. I

m

(L

u

Damon conatur i'rnp:dir? frequentatioxem. San-

"Y

dl

&if[imi Sacramenti , quia in eo virtus anima Cï

Q

od

utilitas Ínnoma continetur.,

ll (y

m

ii

o

ZEmon cüm fit infcnfiffïmlus generis liuma-

nihoftis, conatur ei damna maxima , ipfam-

-&u

mï

,que internecionem infq,rrc , tollendo omne id;

DF.W

M

j

ex quo ah"qga polfec. utilitas mentibus obvenire;

T

'quod ut. efficere queat commodiüs, omníi aftu

"

doloque nititur , ut , quantum fieri poffit, impe-

j*

diatur ufus & frequentatio Sacramentoruim ; quo

ubi fit , languefcit animus adeoque debilitatur,

n "

ut nullo alio impulfu aut pralio , fua infirmitate,

J

-

fe dedatinimicis , aut mortem oppetát , eterpüm

jj P

fors moriturus.. Quo in bello hoftis calídiffimus

,,/M W.

* , eadem utitur induftria & ftratagemate , quo dux

Allyrien

JTratfatus VII. Cap. I.

yit

$76

Judüh s.

j

m æ

Aílyriorum contra Judzos Holofernes; qui Be-

j

thulianis velementer infeníus cinixerat obfidio-

H

ul

ne civitatem, Porró ut minóri labore, ac fine ul.

j

la fanguinis effufione eos fibi fübjiceret , quo-

m

,

rumdam confilio , qui terram illam diligenter ve-

ftigarant, hoc vemedium adinvenit. Cum depre.

m

henfi ellent aquedu&us ; quibus. fontes. in ur-

m,bdg, pmml

bem ducebantur , eos juffit difrumpi , ut deficien-

g,

teaquaant morerentur fiti, autfeíe dedere coge-

Mmqsmüm!

rentmr, Ec fàne alteram . füturum erat , nifi auxi-

al at

liante eis Dei. providentia mirabilitez per caftif-

aldatinin d

fimam Jüdith liberati fuiffent. Idem conatur ima-

s t

gnus ille nominis Chriftiani- hoftis , qui cüm íciat

;mx,uuofquiü

Sacramenta. elle . velut aqueductus; per quos: in

ii opr t

mentes noftras aqua caleftis gratiz delcendit: &

"m ámtemdds

fant fontesilli divini, dequibus Ifaias. ZTasrretus

Bæmyqumllia

awiilnzatit

aqnas in gaudio de fontibus Saluatorzss omnem na-

vat operam, & diligcnr.ifïir'nä enitur , ut ponat obi-

at d

cem, quo minüs ad aquas horum fontium acce-

atchriid t

damus. Potiffimum, quia SS. Euchariftiz Sacra-

vytitelnae

mento ipfe Chizitus ommnis fons & plenitudo

hgt

ial

gratiæ continentur, votis viribus incumbit, ut pau-

ciffimis detur aditus ad. nectar. illud divinum.E-

viendtet

nimveró priufquam inftitueretur , fe actiter oppo-

mf;[ dul

füit,caspitque in hominibus depravare voluntatem

altia if

& affe&tum , ac perfuadere nihil d/fc aliud , praeter

At r

vanam quandam pollicitationem, qua omnem ex-

demgü[qm

cederet intelligentiam & veritatem. Hinc eft, ut

MELUM

[oat. 6

Chrfto dicente:Caro mea vere eff cibus, $ fangtt-

t mägiüm

is meus vere eff potussmultum fcandalizati fint:Da-

*5; Qum

rus,inquiunt,ef? bic fermo , €$ quispoteff eum aH-

Jtftajgr,

dire? Alii verointra fe litigabant eftimantes non

, Bttrénegi

tantüm durum,fed etiam fieri'non polfc,quöd dice-

"tf

4

retur: Qmoda potefi bic carsem þmm nobts d

4

:'WMM;

|

W

l

g

Ü

De Frequentatione Miffa.

77

A spanducandum ? Adeoqueid invaluit; tit non fo«

"r

Tf«mm

làm ad judaosineredulos,vérüm etiam ad Difeipus

R

las Chtifti pertingetet;quibus & lecres duia vide«

i

w/nm)k

P

bacut, uide & norinulliab ejus confuétudine receC

fetunt; quaproptef Salvator ii$, qui mánfetant ; die

Nm&mw

Xit: Numquid $ vos vultis abire? quosüt conifite

M i

tnaret i fide, promifit Íe exlos fübiturutn , quein

n

d

l0

ipfiinttüereftitur, & turic creditutos ; quidquid de

TE n

Sanctifimo Sacramento docuiffet;

u m

"r

Ex éadem hac radice , & crudeliffimo bello,

iil

üod detmóon in divinüm hóc Sacraméntum ex«

ts

ciravit , tot herefes , camque vatii etrores dimanae

:&mm,;;;x

tunt , ut toto quáfi mundo luesgraffara fit , & a«

:mmi;,g;

xima femper fuetit difficultas credendi:tunc et-

m.amm

jam cüm veritastatiti myfterii innutne-is tmiracti»

r g

liscomprobata effer, Denique, initante mundi exis

Ri t

tiograviffima omitiiumi erit calamitas, htiius f quo . D24. $itta

ád ufürit |céllacio Sacratmenti. Infaridus erim ille

€12. jus«

:

ï"-':-'?mfm

Vrj

D

1ntef»

Aatichriftus ii id primó & principalwet- i cum-

prekatidd

ul

j

bet; ut &thedio auferat Mitle facrificium;

nZehh SS. -

"v'elu'e,ä

PE.

3 u us

rkll!ï

Danicle.prænuntiatut.,

.Exenitn hereuci Luthetatii , Calvinifta ; céterí« Hareidl

g

x

a

que fatis evideriter oftendunt , dum Ecclefize ad.- oderont ;

verfantur , f& miriifttos effe dzmonurn , quando .

utuit

g us

acfa

WW

quidemita abhorteant ab afa Mitlaz & SS. Sacra-

mentlä

)

u

menti; ut maximo tigofe & immanirate ipfumi

profcribant , iiíque ? regionibus imittant exulacumi

sl

i*

ád quas impía ia dogmata invexerunt, Quod fieri

dzmone tnágiftro clarum eft ; ut impediatur fru-

t

Gs , quem éx frequentauone perceprüri- funt

m d

Chtiftiani quo cibo fí animis. exípolietur ; eun

:

j

k

fane petire neceffutn eft;ac licebit illi dicére : Per - P(al, sut, ;

:

"T af

€u[jUs [(nsa us finun, C arutt CoF moemm, quia üblt-

f

ifüüüd

W]Wm í

(tfi /m eémedere ;lmäm

$

9

Qoe

y

Tratdatus VI1T. Cap. 1.

,

Quoanimoetunt militesut citm verfütisfortf. , /

4)1;

WGH

fimiíque hoftibus confligant( qualesfüntipfide. 7', i

mones,qui carne & mundo comitante bellummo. ^. i

bisidixerüt: qui vel domeftici majora nobis dam-

(

na párturiunit ) quo, inquam, animo erunt milites, //

x

f

:quinullum fibi robur compatant , & integris heb.

iUf

d

domádis atq; menfibus nullo cibo reficiuntur? talis

S$. Sacra- certe deficie: & apt? fatebitur, o£/sse fum comede-

ædhommum!

elux &Cqu

men"um repanemmenuo, panem vcrum,quï de celo lapfus

Vnàt

f»z,.

roburati- virorg dat thundo, qui lolusvere cibus eft animarü,

b a

lonzt. 0.

dequo Chriftus: Caro mea veré e[l cibus , €6 fans

"

us mewuvere ef porsu. lum panem;de quo Pro-

mque Mütm

ia vtt

Pfal. vos. pheta: Panis cor bomints covfirmat, Wum, de quo

a, t

Pfu;. idemalibi: Pazem 44ngelorum manducavit bomo,

vertit Hieronymus , Pazem fortium ; & velut $,

r st

:

(sl

Chryfoft. qui homines eones facit terribiles atque

formidandes demonibus ; unde & Regius Vates in

a i

B/l:2:. alio Palmo: Paraffi sm copfpetlu eo men[am, ad-

Miclckcun

verfus eos,qui tribnlant me , non dicit eumprovi-

ao

1d i, qu:

diffe de (cuto;gladio,hafta;aut ejufmodi armis,qui-

bus fe conttra hoftiü incurfüs tueretur ; fed de men«

uealtyi

fa,qua majorem addit fortitudimem, quàm omnia

ilinch- d

Cyfrian.

ÜBbaep.2,

generaacmorum.GloriofüsDoct.& Mart.Cyprian,

Mvl u)

gaivaliy

lucalent: Er ezem ad boc fiat EnchariflHia, ut po[fit

eccipientibtu c[[e tutela , quos tutos effe contraad-

dbl us

ver[arizm qolumu, munimento Dominica faturi«

um

£atue aymanus. Nam quomodo docemus Cprovoca-

WM,M

smus eos £m confe[fone nominis Chrifhs (anguinem

Bd

fi fundere/fieis militaturis [anguintChrifh dene-

Ton a lss

umajene

ln

gamus? aut quousodo ad martyrti pocnlumsdoneos

QGireg in & f'acimussfi mon eos ad häendqm prins n Écclefía po-

ID $, n

$i. . culum Domini jure coummnicationts admittimus?

lu Qnfutm

Marfil.

Et $. Gregorius: Jnter cetera arma , qua contra

düf",ætu

Lib.7.re»

(w- €s 3&

Priucipems mundi, Deo faveute eonmli , potif-

U Pmp

HIB-

uT

De Frequentatione Miffe, — syp

i

u

M

fimum efl , ut Corpus Domim frequenter acetperes,

t

M

Cüm fciat demon certiffimo hocita effe, in nul-

L'NM

lotantam adhibet diligentiam , quàm ut multiplici

ratione impediat ufam hujus divini Sacramentiz

Wmh

cumque id perficere riequear, quód hzec apud fide-

Q

ng

les Deo invante fit nimiüm inveterata confuetudo,

f

-& altiffimis defixa radicibus [ que apud hzreticos

*mm

nulla et jomni tamen dolo & verfucia nititur di-

HMM

ü

-minuere hanc frequentationem in fingulis , quan-

ia

mm

, .zum pote(t, Unde mihi conftanter períuadeo, il-

ä Clmmih

']um fibi de/maxima. plaudere victoria , quotief-

"

;

cumque aliquem faa aftutia 3communione

abdu-.

uedi( D*mon

z

cit :contrà vehementer indolere, maximeq

crüciatutg

i ánnmat

cruciari, cüm Chriftianos illuc accedentes intue-

ubi cele-

i lnira

tur:prafertim, ubi celebrent Sacerdotes rit& & brantem

aithzciba

condigne. Credo, flammas inferninon tantam il- aut com-

municana

st ln

lipeenam infligere , quantam percipit , cüm videt

tem videt?

ss

'inius Miffze (acrificium efferri. Sicucenim magnis

contra nos torquetur invidie ftimulis; ex una par-

m.,mg"mw

d

-teubi conípicit, quantus Deo honor accreícat,

quantoque inde potiantur gaudio , quanta gloria

d

ducin

u

Sanáiinczlo: exaltera veró parte, quantam Deus

hominibus indulgeat gratiam , quàm vario fru&u

Y Ihk

r

eorumanimz cumulentur; egreícit maxime, & in«

: eredibili rabie accenditur. Unde mirum noneft ; fi

dl

, omnem moveatlapidem, utimpediat id, ex quo

»

"bonumnobis,fibi penam fentit dimanare.

t

Ex ditis inferendum eft , quemadmodum de- Omnei

p

Chiifti .

mon cum íüis minillris fuum effe putat , aut to-

j s

p

&umauferre , fin minüs poteft, impedire ex parte

ervi prgs

u

curent

uíum SS, Sacramenti: fic econtrà quife Dei mini-

frequents -

WMW

'£ros conlficentur, quales Pralati , Pradicatores, tion

em

Confeflarii , ceterique qui in animarum falutem SS. Satrt»

rl

t con. IR€Dti,

; ilicqmbunt, proprium fibi munus exiftimen

92

fulere -

:

-

y I!fl""

$fa. T*aatus VIL, Cap, ].

fulere & procurare frequentationem tanti myfte.

j

»

tii: in hoc enim fanctis Patribus, Ecclefieque Do-

i

€toribus fimiles reddentur * qui omnibus nervis,

j

t

lingua & ftylo idipfüm inculcarunt , quorumque

li

mmAn

teftímonia fuse Henriquez allegat, ac concludits

«

at

Henrig. : Pradicatoris offcium eff generaliter hovtari ad

pb

e,qmt

Àib $.4e

frequentiam communtanis, ut in tnore babent Pa«

Euch.e.53;

ii

tres, Enimveró quód hzc materia gravis fitut be-

n olos

ne confirmetur, fuámque induat au&o:it'gl:em,pro

W n

coníolátione & parznefi Sacerdotum , ominiumq;

gl

eorum, qui hzc lecturi fint, nonnüllas de hac San«

;W,mu W

€torum opiniones & fententias inferemus.

i li Pa

g p

CAPUT IL

ia

bbri/ïw Crebrü CPenixéomnes invitat ad frequen-

nj

tandum. SS, Sacramentumsuec excludit quem-

ssipt

( guam, nec terminum limitemtue circum[eriir,

set, n

4

n

$.

$

m

niz Dontuoc

^ Icrgopriinö?:

fonteaquam hauriamus, ínve,

^V nireerit, quodipfe Dominus auctor ranti Sa-

il o

*

9

vtl

cramenti , nos adhujus frequentationem i

facris Litteris multifariam invitet. In Canticis.cüm

4

uju nv

"Sponfis cacleftis vati fuzIncarriationis myfterium

apíomu

declaraffet, inftituit generale convivium oninibus;

dyndu s

hum

Cant.;. quiingratia effent, dicendo: Comedste amici, $

-

Bibite, E znebriamini charifftmi. ,

quiviu

Chriftus

Piz: atque venerabilis memoriz: Pater Fr.Al-

jnvitat

aorcsCy?dinw

phonfüs Orofco [ cujus corpus etiamuum inté-

ts Cj

2micos,

$. O"b]Z'o

rum atque incorruptum fervatur velut immen-

ttieidel n

fuger .

fus chefaurus Madriti in Collegio- S. Auguftini ]

Vl

in Commentariis füper: Cantica dicit inter reli«

Cant,

n

quas declarationes hunc [ocum «onvenire San-

gno

FUR g

il!llm

i

De FrcqumtatinneiMi'j;." *o $h

mäv ] !RD!

dtiffimo Sacramento, atque eílehac verba Chri-

h »

fti, quibus nos amice & familiariter ad fui com-

t

"

gunionem invitat. Quodque per o cémedste amá-

r

f

ei, E6 bibite, alludat ad verba Caena : 2decípite; C5

H

t

comedit. & ftatim: decspite CÀ bsbite ex to ommes.

L.

'*Vd le

Hunc cibum comedite,qui eftcorpus nieum: hune

T

calicem bibite, qui eft (anguis meus. Atqueampli-

d

3

u$ advertit invitari omnes amicos , qui fcilicet in,

Mïlæ

ratia fünt :folos inimicos excludi , quiin mortali

r

ul

Mj

ctimine verfantur. Verum eft, differentiam efle

TT

M

inter amicos & chariffimos. Quod amici, quamvis

W.'ïwmm

inaliquo , non tamen graviter , deficiant , come-

dere poffint, fructumque ex efu decerpere , licet

H

non tanta plenitudine & abundantia. Sed charif-

fimis dicitut, smebriamini , donec fames faturetur,

dnentisn

majore cert& copia & ubertate : ficut- enim dixi-

d

Trad.4.

mus fuprà, quanto perfectior eft difpofitio in re-

al

cipiente, tantó major & cumulatior fructus per-

cipittr,

;

"

. - Aliud convivium non huic

áadmodum -diflïnii-

i

leidem Dóminus inftruitin libro Proverbiorum?

ubi hzc fcribuntur : Sapiestia. edificavit. [ibi do-

Pro.p.

jgoxi

Sapientia

w

mum , exctdit colummas feptem , immolavit vitli-

zterna dd

pes [tae, mi[etuit nimum , €$ propofuit menjam (u-

panem

as

qim mifit ancsllas (uae,ut vocarent ad arcem:[i qUis (aum &

Q/lparvulw oufngdp adme, ö in/ipnntlbm 10514:4 ng.-lm in;

e[tVenite,comedite panem meum,€À bibite vinum, V*

t

ant SS Do- cypr. L.2

quad mifcui vobis. Qus ad rem declar

u

€tores Cyprianus, Auguftinus, Dionifius

Carthufi« *£3 ZAdug.

vdi

l.l7.deC'i-

anus, cujus fententiam fequemur. Dicit ergo, Sapé-

'vit- £. 2-0/0

; Wa-uü'

'entiaid eft, Verbum ztereumincarnatum,edtf/éd- piouyf, -

y

- it fibi domum, id eft, fanctam Ecclefiam: excidit Carth. fus

iO

-columnas feptem , id efk , (eptem Sacramenta, Et per?rov.e

5

magis precipuo facit men-

Mi

Wa*i

fggciatim tamquam de

t

to»-

! yit

,

$43 Ti*a&?&us YII. Cap, 11.

"m

lut

Gionem de SS. Euchariftiz Sacramento, »fenje i

j

sem füaviffimum atque dulciffimum , & propojwie

je

menfam tegiam & dignam fua Majeftate , unde &

us

[*4m vocavit : »ifit antillas [uas,id eft, predicato-

p

"

ao

WNullus

res& minifttos, non ut timore gentem afficerent,

Wusb

excluditur

fed ad regale palatium menfamque invitareat,.Om-

iwinv&länü

&Deicon- D'€5porro : non tantàm magnates fapientes , opue

vivio.

lentos, Przfettos & Reétores, íed etiam parvu-

jjoos 4

los, paupetes , idiotas , omnes denique nemine

Wzmmw

i puid

exclufo, Étenim verbisadmodum gratiofis & blan-

disinvitat; enire , comedite panem meum , €$ bi-

g

bite vinum,

quod miféus vobis.Magnam habet em-

Quidvelit 5ha

fimsà Panem meurm , divinum, inquam , pa«

hocganá

ia

$2u.

nem, quifoluscontinet faavitatem, divitias, pred-

j

PT

um omnium deliciarim , qua ab homine poffent

i

Pa

optari: qui vert panis meusappellatur, dignus mea

ia

"

amplitudine & magnificentia , ad quem-tantüm

ul d

invito , qui folustam abundantem , pretiofam di-

La

(

.. licatamque menfam inftrait , ut nihil ultrà expeti

,*gm,wbïäü

polTit aut dari, ne quidem de abíoluta Dei potentia,

j d

Paniseft , cui Zachatiasineffe teftatur bonitatem,

MIWMW

Z&cb. ».. pulchritudinem & divitias Dei : Quid eff bonum c-

, o

jut, $ quid pulchrum ejus, mf frumentum eletlo-

EhD[Pm: q

vij. Md a

P&pulum

vt2 C5 vinum germinans virg ines ?

Deus ad.

Porró fi:oculos paullulum retró oonvertamus

odlb

$52n83 o. 2d figuram hujus SS. Sacramenti , ubi populum fu.

biacme

lim invi--

qra du

vivit.

um Deusmaximo affecit beneficio mittens panem

Aaiam vb

deczlo nobilifïi.mum,qui omne delicium omnem-

, que ambrofiam complecteretur, Manna, inquam,

Donins ts

bujus figutamSacramenti, dixit: Ecze egopiuam o«

Id ln

Iml.u/.

bis panem de calo egrediatnr populus , €$ colligat

t conrivm

Qmïdübi vlj

q(u fuffciunt per fingulos die ,ut oninis inedia pel-,-

licebat , folo

tunrhorore,

: anibw id diebus 'R:ptimanz

Sabba«

258 dics

j

LT

De Freque;ztatiane AMiffe.

143

Sabbatho nihil invenie

batur, quia tunc dies erat :

Y

!Wüm,

lj

uietis & non laboris;atque adeó ille,qui pridie ni- ,

Kb

hil collegerat, Sabbatho jejunare cogebatur. Idem.

..

"WQQM

nunc agitur : qui in hujüs vitze hebdomada hoc cz-

]eiti Mannanon vefcuntur, nec proficiunt ex abün»

dantia,quam ipfisDeuslargitur , nequeex amote; .

lls

*

quo ad hoc invitat , in Sabbatho letiriz & quietis

oj

aternz. jejunabunt ejufinodi , tantifque deliciis

t

rivabuntur : tunc enim tempus tranfiit colligendi,

d

adeft verütempus comedendi & fruendieo; quod:

IWMïþ

r

inhujus viFæ feptimana cumularis,

$ 1L

IM, kmvæu

Í

tinias

Ed enim à figura deícendamus ad veritatem, E.

Y ttimy

S

ipfaque verba Chrifti-Salvatoris. In Evange-

!

g i

lioS$. Matthzi epulum generale proponit dicendo:.

Mattb.ir;

It n

Ventte ad me ovanes , qui laboratis $ auerati efiuss

onvivi.

€$ ego refictam vos, Convivium profedtó amabile,

umChrifti

Rn i

x ub

fetivum , verba tam (üavia tam blanda , ut putem. oieres,

d

nullum effe peus adeo faxeum atquo adaman-

uml

tinum, nullam mentem adeó fractam aut debili-

a pv

tatam , quin rurfus animata velit aceedere adta-

Ll

lem hoípitem, qui tanto amore omnes omuino

invitat. Rec auctor libelli,. qui Contemptus Cosiopg.

um

ghs tiutis

w

mundi infcribitur:

Excitant me fan:

& verba ifta fumma pietatis, 4*/4.e.

(b

plena dulcedine , plenaimmenfi amotis, O dulce

faicio

& amicum verbum auribus peccatoris , quod t

;gw

Dominus meus invitas pauperem X mendicum

ad Sacratiffimi Corporis tui comimunionem !

251

tam pia mifericordia ,tam ama-

"Quid (ibi vulthac

/Rü'

bile convivium?

Angeli atque. Archangeli &e-

Whllw

munt hotrore , .San&i corripiuntur facro quodam

d me omnesiNif ii , Do-

d

metu, &tuþdi'ci.s: Venitea

.gne

o 4

)

$44

Tralfatus VTI, Cap, n

y

mine, hoc ipíe dixiifes ,

w,)wi

an

quis fidem cam audacen.

L

uf

baberet? Ni id pracepi

ub

cedere?

,

des, qtlus foret aufus ag.

"i

)H,J

jo

, Gertum igitur eft

[o]

, otnn

M'M"

iem auferriäChriftö»

metum & pufillanimita:

tem , cim tam amice &g.

44"1""'?"'"

familiariter nos invitet,

ao

"

Etenim f attentt exper, -

damus , videtur ille, qu

aties de hac agit myfter

g i pm

fuis verbis conari ,

ut iriertes excitet animos, i

q

s j

fui defiderium ac

cendat.

x

uid enim fibr vult

tam crebra repetitio ,. magnos

tructus fanere his,

ageum p

ui füfcipiunt ; damna illis

» qui negligünt?- Quid.

s pei

JTeas d. ä

bi hec volunt,

Erafum panw vsvus qui da/&gadia

d um

. decelo, qui eft cibusanimarii: Qui manducat bune

Wmmm

paueme, Utvet im eterus m, Et: Qui mandgcat mes

yind i

am carnem , C bibit menum [anguinem,in mema-

v

set,E7 ega.jn

sla : ac plura ejufmodi,nifi quod invi-

prurtod n

tant homine:

—

fiat comm

$, ut hoc recipiant,unde innumera pofz

i

l

oda percipere: Profe&o ex alterà parte

n r

di&

im eft: Aiz 'rna:;ducqwrm's carnem fl bemi«

gitdunt,

w GÀ bibergnis ejus [ auguinem nog babébitis vi«

iarsa

?amin vibir, Nihilinde

intelligas , quàm protus -

ii

frequentandum effe Ss.

Sacramentum, -

d

5$C H

t

Pauwcs.mgsw

tl

]i Nimveró fi. confideremus: nonnulla v

hogianto

quibus de hoc my:

fterio tropice Salvator ufug

Essth, eft

; tepetiemuseuma

petinin, que

/QnV]-

liquando dixiffe , quàd qui.

Qoitii

vium m

am potens op

um atque- deliciarum. prandem

Mp

na cco

inftruxerit ceena

aæq'

m, plurimofque invitarit , femel

rl

iWerumque fama

los emittendo,, qui invitatos vo-

g

€&tent excu(ant

ibus autem fe frivole graviter in«

lp

dignatuse(t

juanda vell

, tulitque fententiam fore,, ut , fiali-

Worntdyw

€nt , numquam admitterentur, Quod

t

Xerribile (ü

v

pplicium e

ft, & clarum argumentum,

D flp

Deum iole(t; fq:xe,

-(i:ccg(&ns adeíle vocaci ctm';

| .Wm&

)

!

[

W*

| De Frequentatione Miffa.

p

L

Wlaä

et hoc exérnüm eos privaturus fit ; ut infrà dice-

b

pür,' Hoc clart per Ifaiam: »ravit Dominus i 1 o ge,

dextera [uay &4 in brachio fortitudinss [ua, fi dede- €.9. $.1.

äïmu

ro tritieum tuttva uItrà cibum inimicts tiits C8 ff bis Ifgi, 62.

Wma

m

lerint filid alieni vinum tusr , $n quo laborafti s

"

-?awn

hü« T

quia, qui cangrqganpi/lud , comédent,£4 laudabunt

3

Donnnum, $ quicomportaut illud, bibent in atrits

fantlie meis. Sunt verba natatu digna, & que ti

Minetere

W

morem meritó ineütiant; Cum jurejurando in-

ribiles,

me'

gratis posnam , gratis przmium Deus conftituit,

At

tlilw ml&

Ttem in Evangelio contra invitatos ; 44wer dico M""l"'öïg

"

vobts, nema virorum illorum y qui wmfi Eent', g

xj Q'l'm

Abtt ccen am meam,

u

"AE

E Convi-

lterüm dixit, à Rege quodam ad filii nuptias in

yrum nu-

V9 g n

vitatos effe quamplurimos, quibus vocandis itera

ptiarum,

Atf

tofervos emifit verbis hifce dulcibus & blandis;

Iöidc"h

L n

Dicite invitatis : Ecce prandzum meum pnram,

"n

l

ganrimei 4 altiliaocci[a funt , €d omniaparata:

A ww

m

venite ad uuptias, Nolentibus auütem venire tri-

TTTE

&em fententiam tulit. -

»biles & claudqs;

: Portóad utrimq; convivium d

pauperes , czcas

& vicis $z compitis precepit voca-

W

ri; qui inftrudtiffimo epulo fruerentur, Ea eft enim

r wüt

benignitas Salvatoris , ut omnes inviter , excludat

st

neminem , quantumvis humilem & abje&um,

zjt

s

' jtod& ipfo opere complevit, übi cum Publicanis

TT

& peccatoribus communiter verfatus ef: Phari-

fieis veró,qui fe religianis &Dei zelo acceníos ven-

ii

ditabanr, id zore ferentibus, cm exiftimarent hóc

indignum fanckitate Chrifti, refpondit ; ANos efPo« Metrh g.

ul

pus valentibus medsco, (ed malé babentibus. Aque

MSWW'

)

Chriftus.

-omne marmur excuffit , dicendo; Aoz veni voca-

i

venit , u£

gt

vejuflas, fed peccatores, Benedicta fint, 6 Domine

invitayet

| d

ordiz tue , qui tanto amore; peccatorei

MWWJ

x;u ) vifcera miferic

9j

iemen-

$$6

Trálfatus V II. Cap. 11 «

yn

clementia. & fuavitate peccatores ample&eäs,«; N

dedï

p

accedere convivium, menfam tuam

cumque tales nos Íjmus, auimosaddis , ut ad hoc

dia

6 Sacramcx;--,

m

torum paícua audeamus.

j m

Sed advertendum à Chrifto vocari 1cos pecea-.

aolb

tofes, quos poenitet f£elerum , quique meliora jam.

MMW

conceperunt. Si enimadhuc obdurati præfumam:(ï

gt

huic epulo accumbere , certi ünt , venenumfores

[ Vt!h(uwm

quod ptæfänïi(fimam»fxt mortem allaturum, ;

$. IV.

;que Wml &

d. Nl

&i intra-

Nde & Dominus , quamvis przcepiffet i-o.

Wm&t:ü]*

Vverat fine

u

cati omnes debiles & claudos, ubi vidit

aifivdemes

véfte nmup-

tialj, puni-

quemdam (ine vefte nuptiali , mandavit, u pedi- -

d

tus eft,

bus manibu(que colligatis mitteretur, in tenebras.

þjusmwfvüm

Matib.i2, eXteriores, Per hanc. tunicam nuptialem intelli-

u

n£etr. 4*

gitur charitas, qua fola operit multitudinem pec-

catorum. Qui hac fuerit indutus, licet miíer eífe

videatur , tutó intret: quippe per illam omnis maz-

iM

n

cula occultatur.

ui veró fine hac ingreílus fue:

rit, procul dubio eidem (upplicio addicetur. Et

gt

us

hae ratione debet intellizi. Nimirum quód in

palatio hujus Regis diriffimi. fuerit aliquod cue

RO

biculum five condave, in quo hec ve&imenta

du nd

muptialia di&ribuebantur omnibus qui erant in-

tl

grelluri , ut decenter ornati accumberent, |1d .

ln hii

omnino dicendum eft : nam videretur injuftuseffe, -

of Veang

eui nudosinvita(fet, & ut tales exterminaflet, Un-

TU

de autem fibi pauperes & mendici. veftes compas

Vr t o

tent nuptiales ? Sed fi itz offerebantur uluró invi-

Wunrítwio

tatis, jam fceluseftintraffe fine vefte nuptiali; &

TM

meritó, quifquis fait, poenas dedir. Sicad prapofi- -

lünt !65 d

tum ; Chriftus ad menfam regiam Sacramenti om-

at qia

ues Pagpc;cs ) zg,rog & peccatores imvitat, Verüm-

J

al

54?

De Freäumt;tian; Miffs.

3

ad portam conclave eft veftium, nemp? Sacramen-

Nj

tumPeenitentiz : in quo fufficienter ornamur vefte

nuptiali,quz eft charitas, Hac circumdati, licetin-

numeris vulneribus morbií(que confe&i fimus,

Wæm

äïm-m

bene & abunde tegimur , & fecuri intrare convivi-

[

um poffumus, neceft , cur ultrà timeamus.

hi

Hac in Evangeliocirca hanc reperi materiam.

lï.i?mm

Quidquid in eo perquetotam Scripturam à me le-

gitur, verba fünt invitationis, quz animent paupe-

H

resatque infirnías, & ab omni pufillanimitate re-

trahant, Neceft, quód directt vel indirett ali-

VR.

quem deterreat: nifi eos, qui charitatis non fuerint

LT

ami&i veftimento. Ultrà, quid San&i de hoc fen-

m»m?-

PU G

ferint,veftigemus, & quam do&trinam ex Evange-

liirac Scripruzz fonte hauferint , infpiciamus.

ngm

ETA

CAPUT IIL

p

Mu

db Mpoffolss nnfr&atam effe con[netudinem , ut

p

fidelus quotidié commwnicarent , qua deinde ali-

n

quot ahnosam-Ecclefia perdmravit.

s w

domip

RIMIEcclefiz Pattes & Magifri , quiimme-

vigid

P

diatet fontibusSalvatoris hauferunt , exque

a: us

ore dicentis arripuerunt do&rinam vitzque in-

ftituta, Apoftoli (unt:- quos Ecclefiz fuz Chrittus

x m n*

d

confituit Vicarios , ut eam abundt inftruerent

El

dehis, quz neceffaria forent ad falutem. Enim-

ulb du

veró, ut hoc fine errore prudenter efficerent , Spi-

zitum mifit veritatis, qui illos fapientiz luce im-

DT ii

gds

plevit, & confirmavitingratia, ne in hujus inftitu-

tione reipub- ullatenus hallucinarentur. At vi-

WMWJ

rejudi-

n

L

dgamps, quid fandtiffimi Do&ores in hac

Carintà

Wltü

ii

f

W(lflf

Traifatus P . Cap, HI.-

i^

«arint: quid de verbis Chrifti , quid denique, càms

p

Ecclefiam ipfi regebänt, faciendum curayerint.

ia

j

Perfevera-

S. Lucasin Actis Aþo&olorum ,ubi miífionem

j

r n

bantfide?- Spiritus fancti ,

& multitudinem Edchum quotidie

pj

Jesin ora-

É

tione &

accreícenrem deleripfiffet , [ modó enim quinque,

i

commui

modo tria millia crediderant | fubjecit de vita in.

nione.

flituto ; Erant autem per[cverantes 1n dotirina

j

mu(mm x

wABor. 3. edpoffolorum , €3 oratiomibus , €d communicatime

fratitonis pants.

.e?li)m »

ao

li

Omnes Sandii & Interpretes Scripturz hic fra-

£ionem panis intelligunt effe communionem SS.

s od

Sacramenti. Ex quo loco alifque,&c hiftoriis Eccle.

oj

t

fiafticis àtis conftat , quamdia vixerunt Apoftoli,

j

quin & aliquot poftannos, fuiffe confüetudinem

y

ire t

fixan in Ecclefia;ut in Miffà quotidit communica-

suhitt r

€a.2.

rent fdeles,Sic etenim ordinatum eft in Canonibus

Aesft.

Apottol. in Liturgia,(euMiffa S. Jacobi,Porró hzc

(4

Commu- coníüetudo cam fan

É

&a;Pia; & ex do&rina Salvato-

TET

nio quoti-'

/

rís , aliquotannos à morte Apoftolorum duravit,

m

dliana

muleis an-

Cujus rei fidem facit Clemens Papa Petri difcipu-

dünyeid

nisduravit lus: & Djonyfius Pauli (ic teftatur : Pt Evange-

€lem.L8. littm CÀ f

acrarum literartum letlionem . qui ad [u-

eonft, A-

mendam EnchavifHam parati on erant.foras smt«

TOEANOS

gv/i. £i18i

alias 20,

tebantur , atque omnibus traditácommunione di-

"Tl

wm,q&

Diony, Wina Sqcerdos gratiasveferens finpr my[lerita im»

Eccl.Hie- ponit. Sanctus veró Anacletus ( quià Petro quintus '

Müluq

v€0ny.c. $.

il

I5 c.Ter-

Ecclefiam in annum 112. gubernavit ) mandat, ut

edia, d

-hac cenfietiido per Canones Apoftolorum ftabi-

t

eonfec,

lita, & eoufqu: confervata, (arta tecta cuftodiatuts

&H»mm

df adeó ut qui nolint communicare, prohibeantürEe-

hr

elefià; verba ejus (unt : Perafta confecratione om-

slmd

Bmdc?

-s Communvcent , quinoluerint EcclefafTtis c-

RU

rere lminibus : fic exim Apoltoli fl'atuerunt , 8

iba

- fanita Romana teuet Ecclefia, Ex S. Hieronymus

eudam

^

4

De trequentatione szlt

$48

JQW

!*W'Em

eciam füa statéid apud Romanos Hifpanofque m z5o., ;5

ufü faiffeaflerit, & S. Auguftinus di

Apol.cont

Wl"&ä

x'zer(ïs idem lo-

dovin, ch

éis teftatut.

ep.ad Lu-

MTQ

Deniq; éertiffimum eft hànc ab Apoftolis con-

cian.Augé

kmd)m

füetudinem profluxiffe, fed ab ipforum morte pau-

l.2, d& fer«

MW&

]i

larim deferbuiffe fervorem illum caritatís; quam- Dom, sm

'nwwm

"visin nonttullis Ecclefiis hic mos , ficut & utriufq;

7800f€,€e

wlg(m

A. €$ fefs

fexus nonnemine , confervatus fit.. Quin hodiein

38.de UEr.

4Ethiopia, latiffimo imperio Presbyteti Joanni$ ; p ej.

Bu

vigetilleperomnes Ecclefiasquemadtodum per- »p;fl.121.

Mi

hibebt hittorizautenticz, multique fide digni, ce- InZEthio-

Qul

Wt

ftes oculáres horum tempotuiti reculerunt.

Ad mi- p'ga adhuc

m

. Viget quo*

n

"nüs Conftat id nullo vetitim przcepto fuiffe , cà

tidiana

M»Mf m

in Jure habeatur : ZVos probibeat diffen[ater cossunio.

^H e. INf

lbt

"manducare pingues terra 3p menfa Domini,

ais

w

£robibeat,

dé cenf-

Kj lr

-CAPUT IV,

diff z.

i'müïs'ämq

mv

Omnes , Santli'enixà commendant [actam cotii«

i

" agunionem: €$ nulloeam limite ctreum[eribunt,

xl s

nifi cip pravia deficit praparatit.

dur: n

5- ,It

"T

IDEAMUS pbfrö féntentiam in liac matetíá

lymum.;ïu'

d

Y

"M. eorum , qui in alte

to poft Apoftolos

*

»iäeculc.æ

vixerunt;

d

Xin hebdotnade, diebus Dormi-

i

S. Bafilius quatet

Bafil.ep.

nica;Luriz; Mercurii, & Sabbatho fidelesait com-

ad Prob

ngot

!

AW

^

tnunicate folitos: quin & cateris; f alicujus Sanäþi Pattitid,

fe(tum occurreret.

koi

Epiphanius ter in feptimana

fuos fübditos , & Epiph. in

u

cempei-

quidem de precepto ; reliquis porró diebus nonid

À

dio dotfrs,

"

illicitum: imó multi accedebant.

j

,

S; Ignatius difcipulus Joannis Apoftoli ad fre- Igninep.

[

p

tatut : 44 Ephe/;

guenmndm-'commmancm, fine die hori

Date

(BFW : I"I;

s — Trallatus V1I, Cap, Ir;

|»

Dateoperam , i frequentiias congregemisi ad Ega

n

Mn

chart[iam : quando eyim boc aguur y expelluntur p

i

poteffates Satane , qui ain; [nos comvertit sm

fagit- ',,1 :&:1;055'

144 ACHLAS al péccatum,

r

fs

Cypr. fer.

S.Cyprianus his proximus fuper OrationemDo.

.,

"

1 ]

t

[

6.4e ?rat.

minicam exponit « 0 Pasem noffrittw ,aitq; intelligi

"

[

[

g

Doms,

de SS. Sacramento :

fi

zi

]

g

lC verointercztera: Pa»es |

'vw

ncfirum, td el*, Chbrifium,dari nobzs quotidià petis £

í

mus, ut quivn Chri[fo manemus€S vivimts, Afan, 009

m

,

Elificatione Cd corpore ejus nonrecedams pequi i5

- dn Chriflo manemm ,€€ Euchariffiam quoridie ad P d h

cibum [alutze acctpimus intercedente «liaup pra- u j

ytfi deliclo , dum ab[lenti , C mon communivamtes W.

d celefis pane probitemur y à Chrifticórpere fepa- . i

remur. Timendum enim efl C orandum , ne &um mqmdfmdic

wis [eparatur à Chri[li corpore, proculvemasneat um

42 ferm,

de Cána

&falute. Item alio fermone vehemeriter ad fe- ymffdm

Domins,

quentem communionem inftigat,

d m

4ttban.

S.Athanafius fuper hzc verba Apoftoli: Probes st

Jup. 1.

autem feip[um bomo, &C, dicit: Confcientiaexa- wisnd:

C^^ winata femper accede ad (aerum Chriffs Corpus , ii

Am&r.l.)'n

non ex[Pectes feffos dies.

u übiqu

de $acr. c.

S. Ambrof. item,(uper Orationem Dominicam

enlicn

4. Ó re. CXplicat só Panem wofirum de SS.Sacramento: /ffe,

g

fertur in c, inquit , panis vita eterna , qui antma noffra fub-

bf m

Nehni 2ffe,

ffantiam fulcit,pants quotidsants eff : 4tcipe ergo

w Guj t

deeenfecr,

diff. 2,

gf«aïidrä, qnod quotidi tibi profit ; fic vive, ut qup-

toyiimir

s. Amby 1 P I merearss aceipere y quy non meretnr quotidi?

Wrtir

4.de Sacr. A tperesnon merebitur poft Annum s quotidsà fj ac-

c.6. C re- Cipissquotid«é tibi bodie eff ; quotidié ergo wtiliter

fert.c. 5$

[ 7'""4"0]

qanotief-

Jéemitur,quod docet Dominns quotidié petere,

o

cunque de

Hisautem, qui (e excufant , velut peccatoresa»

At n

sonfecr,

deoq; indignos,qui cclefti cibo paícantur,refpon-

difi.2,

Ti

detidem; àr quotiefeund, efnmdstur [anguis Chri-

Imos

B.

Y

hi

LR

li

De Freguentatione Miféa.

$91

lhk

ff s s remffionem peccatorum effunditnr 5 debeo

qu /hl

: mcr:'nä femper accipere, quia femper pecco , $ quia

fetmper i firmms [um , debeo f2mper accipere medi-

]

Cinatm,

uod de peccatis venialibus intellige, aut

de mortalibus, fide his contritus egerís peenitene

l]u

W?m

tiam ; fic enim Sanéti confulunt frequentatiónem

r hi

Sacramenti , quód antidoton fit excellens contcza

f;qm

n

omnem zgritudinem.

à

Ita $. Hilarius: S£ eon fznt tanta p&ccam, utex- Hilar..in

LDUN

€. $s ten

N

i

€opimuntcetHr quas y non [e debet a qkotzdianame-

unt,de

L

T

dicina Corporzs €$ Sangumis Domini feparare

eonf.dift.a

-lmmw

gui^ , [i peccare

Mröln

?

quieverzt , Wicammunicare 70n de-

dinat.

nulw

Idem omninó Auguftinus epiftola quadam.Ve. 4,;, e»;

IT

.zum quidem eft cuni alibi dicere: Quorádze Encba- 115.Lsb.de,

LL

vrifiacommurionem accipere , nec laudo, nec vit

u Etcl.dog-

?naft.

?lfrmüb

peros fed hoc intelligendum de confüetudinege-

netali ; càamenim tam degeneraffet fervor pietatis , Qui intel.

al

moreíque multorum effent depravati , pro his uni- ligendum

t non

D

t

verfis non eífe laude dignum cenfet, at fi fpeciatim

robari

ij njn

rogaretur de his,quiad virtutem ferió incumbunt, |,

ofb fpue

baud dubi& probaret, quemadmodum aliis loCis nionem

Qub

confulit & dilaudat ; quin ipfe communionem Pa- quotidianá

nemquotidianum interpretatur , ubiait: Siq&oté- Afue, fer,

jmiycat

Wx?'w

diavtes cf! , cur pofl annum illnm [umas , quem jam 28demer»

medum Gréci :n Qriente facere con|ueverunt ? bis Domie

uml f

ial

accipe quotidie , nt quotidré tübiprofit ic vive t d

3

r t

guotidic merearis accipere,

/X

S.Tt-. 3. p.

Eadem ratione S. Th

onias exp

ücat hoc Augu&,i-k

q.äo. 440*

Wml*

!Wff'

hi: quotidie accipere,nec lauda,nec vitupero, fcili- Panis

cet id generatim accipiendu

melffe; qui&multidif. quotidia:

j

[: nus, quem

ii

pofitione neceffaria carerent , qui autem re&t? e

timus,

fent difpofiti, hos probat , laudat & hortatur , at-

eR SS, Sa-

d

tenim) cramentá,

"

» ipum porto $. Thomas confirmat, E

COR«

[

$92

Traffatus Y'11, C'?: lF.

y

i

1

|

comiunier Sancti panem , quem quotidiantiim

Á

k culüïöw

"d

11

petimus in Dorninica oratione, exponunt de quo;

Aus.Jugv. tidiana frequentatione Sacramenti. Ita Auenfti.

éef^*4 — nus, Teruillianus; Hieronymus, Athanafius ; Áthis

a

jl

P(-alm'b brofius, Cyptianus, Hilatiu

r j

m

.S, aliique graviffimi dul«

Y

«6 .z.

ej. €tores, .

b

Pelag, c«

Qu

10

d fant figit do&trinam , quam d&diæäsd;

-(«JNL SH&&QW

9.1.(". l- fl'e

quentia tomriuünionis ; €üm velint Saricti , ut

sle Orat.

hzc pro qtüotidiano pane accipiatur , & taletri

3;315&,d;mïl$ï

Háer.fup:

hq-l

Matth. 6.

bisà Chrifto inftitutàm effe & relictati,

*

gt HMW

u'mäïm ;

ZHtban l 4',*'

Cyrillus Álexandrinus cónfülit eniz bane coga

de Incaf.. cnunionis Freqne'ntiam $

: mofietque eos, qui illam

a gt

ZAmbr, L.

$d& Sacf.

ptoctaftinant & tátiüs acceduiit, nonideo accedes

Mmymsh»gw

re majoti cum obíezvántia * conttà vetà evenire ,

ghineir

6445 Cy'f"'b

j.er, 6« de

t hujufimodi miniüs difpofiti aceedant ; verba ejus

Abumn]is p

eras, Do- àccipe: Ega tgitter. pfobo smeipfseem ,

!l ([W/f /mm

.

[di iadzgnuw

mini. & . ipyepio , €6 abflinso

,

quando tttur quicusque t

virigtitt))

(;

fermn- de

0 N diai

CaenaDo-

& qui ifla dicis , dipum evis ? Nam fipectandóina

enias, Hi« ERE es, C peccarenon defmis ( delilla enim quie

: f

lar.:4

sst

Matth.

Intelligitf) expers omntnberiz vivifrca byitus fantli.

ficatzanis, Quare pras, qua[o, cogitatitonts [uleipiay

atimid f

eril- l. ;.

32 loat «€4

fludiosé janääqlt: vitias, C benediflionem partici:

vt

37. 6- P^ 4« P&f) qüæ

(mibtévede) nan wpovtem [alieun, vevim ebs

trtmd m

.t.. 17«

iam mürbos 9mnet depellit : fedat euim , cim inmos

p tb

bis manet Chriffus, [atientetm melbrorgm noffras

laol

um legem , pietatem corrobnyat . pevtuvbatithet

Yl At

atipsi ex[Hngit . agrotot cuvat , collfot veduites

"od

grat, & ficur paffor bonws ab omni vos eregit cafih

ais

w

f

G E

»

a. U

.Puütloritate : Sapflorim þoriä

nf

adducuntim.

amgnionis. lh

ANCTUS Chityfokomus atitea cceleftiq; fa

31

S

UTR n

gloquentiä mürifce fepius hanc m

atériani

WWW

tractat,

|

LT

De Frequentatione Mifja.

r

L

"i

tractat. Exomnibus veró locis duo potifïïma col-

ligi poffunt digna acri confideratione, quz ad rem

il

lh

hic ipfe efficacibus argumentis & luculenta oratio-

^l

M

M L

ne profequitur,

W

Unum, ut nemo exiftimet fe, quia abítinuit , Abftinetd .

majori cum teverentiá accedere , id enim falfüm ; 395:5a-

ciamenta

uïä&.jmm

imo veró plus habetille reverentiz, qui benécom-

noneft

Mkml

polïtus recipit SS. Sacramentum ;' irreverentia ete-

plusde«

ts

Uf

ferre.

u

nimíola eft,cümindigné & mente fcelerataad my-

"t

feriumitur. Hanc doctrinam ponitS.Do&or

P h:'. Ghr

s.

»fif-

RU

tibus locis, quodam fic ait : /ec e//, qstod sv

57',/4 hem.5.

ia

Pefturäat » guia nouuunditiam animi , (ed inter- fup..ad

ts

valla tempovis lorgiorismaeritum putas [ummamá, *- Tif'"ü'

Lt

"

arbirraris reverentiam , frmon (ape celeftem illam

[

o

adeas men[am, ignorant, quomiam indigné dccede-

!N/At, '(:llm

ve, etiam (j femel tantum fiat» fupplicio tradet , di-

Urtrecui

gneé verüetiamfi [apé accedas falutem inde congqui-

llj

r&2 INon est audacte fape accedere ad divinam

vl

men[am: [ed wndtgne accedere. INec intelligimus

dl

mileri, quod bí,qui Chbriflum erucifixerunt ,femel

tantiem id fecerunt , €d. us Chriffum prodidit, [e«

s

Vinien

meltantum prodidit : quid igitur banc vemtem-

poris intervallo metiris? tempe[tivum accedends

—

; Cgr.Alesá

tempus munditia con[ctentia facit.

m

* wb fupr i

WW

Alccrum,quod fuprà reculimus ex Cytillo,idem

* Ambr.l.s.

que docent Ámbrofius & Auguftinus, eft, nihil fa- 4» saer.

g t

cere procraftinationem ad hoc , ut. quis digniüs

& c.4: Aug.

m itl, (;ü?!

: fet- 2:7. de

majori cum difpoíitione recipiat Sacramentum

*UCross

ii

adeoqueipfà frequentatio meliorem addit difpofi-

Deomins.

ul

tionem. Undé dedie querendum non eft ; fed ut No» cona

,S)MF

adeft confcientiz puritas , adet tempus & hora fert dila-

communionis, Hoc fzpiüs repetit idem Sanctus. tio,ut qui£

jgilf

ignius

Ó

Alicubi dicit: INon eff exfpetl anda folemmtus , ttt

accedat,

i

accedas ad boc Sacramentttis (ed femper eff folem-

Chry(.hros

iib

Pp

nitds,

,

yll

- pl

Wl

iil

$04

Traclatus V 11. Cap. 1Y. —

,[!l"'".*

/

li nitas ; cim ade[t cordus munduia : quam fibabue» * :

1!)1':

ii (nm

j

qgii

Cor.

ris, femper poteris celebrare folemustatemyC8 [em-

er accedere s d euims [olum temputs prafcribit Pan.. " um

lus ciom ait ; Probet jeipfuim bomo, $ fic de paneil. ' n ij

Hom.$. loedat. Iem alibi : Zempejffivum accedendi tem. i

fu. x al pues munduiacon/Gtentie facitulil babet amphis, j !ä;,ib,,,mw

Tnotb. quod in Pa[cha con[ummatur soy[Fertum , illo quod '

ï«,mlüwf""f'

£ontinuo celebratur. Semper Pa[cha eff. Eciverüm:

m

Hom.s. ^ Nontempus acce[Jus dignosfacit, qui aecedant ad

f

up.3d f acra Chriffumyfferta, [ed mentas [inceritas ac pu- f

At

us

ip "n

vitas , cm illa [emper accede , fime 1lla nnquam,

d

PUL

AE

Qna poftrema particula valdt notanda eft.Idemq;

ij .

W

m

Hom. 17.

^ repetitalibi: Qu munda confctentia [nnt, C uita

f'£- ad

irreprehenfibili |fli femper accedant ad diuima $a- ^

Y

Hebr.ho. eramenta,

quvvero tales non fuerint , neate [emel. "m

25n2.44 Eadem fapiüs. diverfis locis fufficiet adne&tere,

(mi

Cor.tola

, quod ille ad pop. Antiochenum: Jve torpeamus i

*

AC

bom.60.e^

ér.adpop.

gutur tantadignt carttate & bonore putati ; none

nexmdena

aintioch, — 'Videtzs

, quantapromptitudine parvuli paptllai ca«

Av t

& inerat, pipgt , €$ quantonpetu labiauberibus intïguni',?

ad Philos L ccedapius cum tauta quoque alacritate ad baue

À ümwä*æh"u&q

£on.

pririna

Homm.60,

mer[am : quin imo cum longé majori trabamu

ov bro

ad fep.

"tanquam in[antes latlanes [piritus gratiam , & a-

n

« landalt,

Jdnttoch.— us (it mobzs. dolor bac efca. privari. kla

| &;nus

Bo

Chryfoftomus.

- marif

Greg. Lo.

S. Gregorius eidem favet doctrinz , ait enim :

Pa[ch. - Providens Dominus nobis dedst boc Sacramentum, 79

gef.c.

Veqeli

Ut quiamos quotidie peccamus , ille jam SIOYÍBUA -

'"Ifuid/it

potefL , per sfiud Sacramentum v emilfinem pecca-

- Ui tb

/;wgma.,

decenf.

-zorum con[equamnr.. Quotidie enim tpfe comedi.

/ fllldw,ïxäl

dift.z.

Pt

tur m veritate , [edinteger CÀ vium atqu

f ip!md-

eulatus manuet.

'IBHH, t

de Cana

Bere. f'r^.— S Bernardus maxim;)s fra&us hujusSacramenti nj J n

Dern.

recenfet ; 525 1nquit ecffrm nen tam Jape

039430 |

'7 j L,Q'".

- De Rrequentatione szþ-.

595

PAU

enodà., nec ram ucerbos fentit motui tracutdia , in-

:g,,r

r/W

"

"t

vidiayuxurie, aut catevarum buju[modi gratias

?!

ii

ï],

n

TL

agat corpors €$ fanguini Domini: quouum qirtus

'

"h

hii

lh

Sacramenti operatur n $0. Duo enimn pracipue o-

,.

j

hi, peratur in nobis , £ fen[um ï/rft';mi't in minimis, [«

Nl

ingravtoribus peccatis impedit omnino con[en[ume

Qui vulnus babet , medicinam requirit : unluus

ä"f",ün

fm*f&&k&

!]

vhanmw, dam [nb peccato fumus , medicina epti-

H!mi(üuu

ma e[t Satramentum: quotídi accipe, qmotidie Gu«

vaberta.

,

'*ihlmu:«

Idem docet Innocentius Papa: Cavenaum

eff , 1880c.1.4:

Wlmdl*ü!w'

Viltin,

at [[nimilten Sacramenti [umptio drferatur ,

i, 4« nyfte.

!

Mif

M

€» 42«

mortis Spiritnalis periculum incidatur.

eidtion

$.

III.

in fu.

r

Sententia. D. Thoma circa fr:qumnk

COnATHMMIOHLS .'

;

Ut iþW/

du

ANC omneniSan&torum do&rinam,& pla-

I

res eorundem auctotiuates , ( qua , nenimi-

iyrtiyt

üm prolixz', omittuntur ) compendiose tradit S.

uuM!i!fgï-'

"Thomas more fcholaftico, ea pietate elegantiaque,

" du

quz fanctimoniz tanti viri , & in

b

cenio clariffimo

n*.*.v,(;t vnnir

conveniebat Etenim eó , quód fcientia hujusarti-

mämgwuf?

euli tam clara fit , t à quolibet queat intelligi , &

i g;([ p [

ponantur exprefse & formaliter quecumque ad

hanc materiam

ab

Jes t

fpectant , ipfam hic fuis verbis in-

feremus.

l

Igitur quaftionefacta , licitumne effetatq; laiv- s dhows »

Plg'lf

FM

dabile communicare quotidit ? fübjecit: Refpondeo p. 4. se.

d

)

dicendum , quid. circa afum bujns Sacramenti 9t

f

'.wp"

duo po[funt covfderari , inum ex parte. iplins Sa-

f

fwgdvï

cramenti , cujms virtus eft bominibus [alutarss, C

L

ideó utile eff 7ua.fidlä ip[um. [umere , n bome

rmdmä "

»

ao

qu0f

)

qlllï: W

$96

Tradlatus VII, Cap, IF.

j

quetidié ejus frutl um percipiat ?. undé Ambrofrus

p

dixit, in hb, de Sagram, $ quorte[cunque effunds-

gibeam

zur [anguis Chriffi , in vemiffionem peccatorum ef-

d

finditir debeo [emper aceipere,quia femper pecco.

m

«dlio medo pote[? confiderars,ex parte [umentis T

um

Jl

jPeh

quo requiritur , ut cum emagna deyotione C9 reuc-

di anunm' |

Tentia ad boc Sacramentum accedat ; &4 ideb, f a-

g

liquis [e quotidie ad bocparatum inweniat, landa-

«ildis n

bile eff , qnód quotidie [umat. Unde Auguffinus ,

g m

eXm dixtfitt: AAccipe quotidie,nt quotidie tibi pro-

a qae

Fit s fnbjungtt ; Sic vive,ut quotidie merearis acts-

ypds la,

pere.. Sed quia multoties im, pluribus hominibus

multa tampedimenta bujus devotuiis occhtrrunt ,

d at

ggo, at

propter cerporis velanima indifpolitunem , non eft

utileomnibus bominibus ad boc Sacramentum ac-

iydnim

lr 73

edere : [ed quotiecunque [e homo ad illud invene-

i lp i

vit preparatum. Unde in libro de Ecclefisffecis dog-

as t

matibus dicitur : Quotidie Euchariffie COTEEMUIIO-

(omamt (

nem acciperenec laudo,uec vitupero. Ex poftfolu-

ïmi:mïim(uuquu

tionem primiita ait: Quia quotidie hoszo indiget

ais

falutifera Chrifli vértute, quotidie potef? laudali-

Vi

lter boc Sacramentum [u[cipere. Ex ftatim : Hot

ünd fcmPcr i

Sacramentum eft cibus []arittalis ztade ficut cibus

TR

cerporalis qnotidie [ummur ,ita boc Sacramentum

df

quotidie fl/fmere,laudtiäi(e»te/f', unde ng;nw do-

As d

cet. 0s petere, Panem no[irum quotidianum da stüe

um Cl

*

Pzs bodie , in ctijus expofitione Auguflinus dicit ; Si

qnatidw ACCIpIs , GHotidie tibi bodte e/if.fEi:—iB folu-

M f

"i

er'li,u;s eft tionead fecundum: /n bocSacr amento traditur H"0-

accedere . s memoriale pa[fionis Chriffiper modum cibi,qui

hum

€urm atrpos

1e, quàm

wotidie [umnitur : C$ 1deà fiemficatur per Manna,

Mtö Udaci

quod quotidie dabatur popslo n de[erto.Ecinfolue

dj

differre

€ufó ti-

tionead tertium: Keverenrta bujusSacramenti ba-

Hsf

U

€1198

"t flno

mor. — g mirtm ameri fonjtn&ggx :OX amere

J

Yovo-

i

WWRW

mc CI) !r

^j

Wrw

De Frequentatione Miffa....

$27

hu

prwncamr'deüderium fnmend: , ex titnord antem

^

Wl,:

con[nrgit bumilitas reverendi, Et ideo utrumque

/(l,pK

pertínet adreverentiam bsjusSacramenti,CS quod

m

quotidie [ummatir , &$ quod aliquando abffineatur,

At

Md

dmor tamen C$ [pes, ad qua (emper Seriptmra nos

Ij Mhþ

provocat , preferuntur timori. Ex quo patet acce-

u MJW

dendum efle potiüs amore , cui (emper timor feu

hu

j

W

reverentia filialis conjungitur.

Hac eít fententia fugimi Doctoris digna con.

"f"*üu T

Mi

fideraione , queque altiffima memoria repona-

Wuw

ur ; unde colligitur, quód nullus fitlimes vel cir-

cumfcriptio quoad fumptionem hujus Sacramen-

hll.' errm

lag

tinifiejus , quiaccedit , indifpofitio. Si veró ben&

Illkbmur

femper eft diípofitus , laudabile eft & fructuofum,

Quz etiam docet füprà Chryíoftomus aliique

af

San&i , ad quam fe conformàt omnis Tbeologo-

hii

rum fthola ; omnes tüm vetetes cum moderni in

dj

hac convéniunt conclufione iquod gcncratinä&

nb

abíolute melius fit atque utilius frequenter hoc Sa-

atlcimiit

eramentum fufcipere, quàm raró. Ita praftat com-

wtiyab

municare aut celebrare , quàm abftinere : Denique

jntta

fatiuseft (em

T

per ad frequentiam accedere , quàm :

ad raritatem.

—

Haíce conclufiones probant exprefse Thcoldgi :

j m

auctoritates non adjungam, quiaid ab hoc inftitu -

T ii

toalienum, Cui libet, confulat duos hac zetate do- suar.tem?

lo

€tos & graves, Francifcum Suarez , & Henricum $: difp.cg.

ed. A.

(

E

Henriquez : qui plurimos citant, & hanc materiam

Henrig,

;MM'*W

luculenter profequuntur.

10)1.2. )-:O

m

Adeó ut hzc doctrina fic intelle&a generahter e acr;.

L

r

x

IF]

ecttiffima fit & fecuriflima; quamvisin particulari Eveb-c.sge

, WW

long? fecus feres habeat , de quo poft Deo dante:

ii

nunc veró folüm oftehdimus omnes Sanétos con-

uitl

fuluiffe generatim & hortatos fuiffe ad frequentan-

r

dam facram communienem.

$. IV.

u

fi

t

35

Tratlatus VII. Cap. IF.

'!ugiml

F/

$.

1 V.

4m!

j

rl

Quid Concilium Tridentinum con[nlat eircafre-

;

"1] h

u

i

iij

juentiam COMImiMAnIOLL,

«Olöphonem dictis imponam referen

f,!(;,« quid

(HWW

l

C

dehoc Concilium Tridentinum , cüjus verba

j t )

graviífima , dignaque omni veneratione fic habe :

mwm, C'Qm

C'vm'il/.

Demum paterno ajjcti. admonet [antla Sysodus ,

m

"m

qrid. jeff. ortatur , vogat $ ob[eerat per vifcera mi[ericor-

at,itlïïo" i

35. c. 8,

dia Dei noflri, ut omnes €$ fmguli , qui Chriffiano

jm,dzcon[:q.a

nomune cen[eutur , in boc umuatis [ino n boc vin-

;m&ümlslaïv;

€ulo caritaizs , tu hoc concerdia |ymbolo jamatan-

sst

dem aliquaudo conmveniant $. concordent , €4 hac

y od

faera myfleria Corporis 8 Sanguinis Chrifli eafi-

dei conflantia 9 firmitate , ea amimi devotune,ea

pietate €f cultm cvedant. €4 generentur , ut panem

(elipi

D

du [uper[ubflantialem frequenter [ufcipere pa/-

féut: &8 i vere ess fit anima vita , CÀ perpetna [am-.

Tsl

tz4 mentis, cuius vigore confortati, ex bujusmi[era

j

jr nl

péregrinationts itineve ad celeffem patriam perve-

a

tiire valeant , emudempauem Angelorum ab[a,ul-

findamov

- o welamine manducaturi, Icem porró : Optaret

d

quidem (acro[antla Symodus , ut v fmgnlas Auifis

f qn

fideles adflantes , mon [oiismm psrituali affetin , fed

lkmzing,

faeramentali etiam Enchariflia perceptione com-

muxicarent , qu ad eos [ anthiffirni bujus faerificiót!

dlreino

téas imimz

- frathus uberior perveniret, Qus verba plus cz-

ag 1

terisomnibus noftram fententiam afferunt, quibus

fubne&tam.- quid Cardinales À latece Legati , cum

st

toli ,

plenaria auctoritate dubia refolvendi , determina -

PUIOS, C

WP** rinoquipradicta exponendo ficloquantur : Offfar

- Concilums Tridémtinum Epi[copo wolent: prafcribe-

h d

doclir:

n dl

Ceuzil,

recerta tempora , ut dies Dominicos , quartam.

Trid.

:U ',01 ?Wa, ii

fextam feriam , quibus tautiz m liceat viris laicis,

1475

l (;IB Whr P

cunj:?atkg megotiarorzius , CU mulier 'M' '"

Hn0n

H

[

1j

De Frequentatione Mz]]t.

$09

(1

mon conjugatzs, $3. EucharifHam [urere s ob irre-

IQMM

j

verentiam , quam poteft. quoridiana bujus Sacra"

menti [umptiotn füa diecefi parere. Hoc fuit d:ci—

t

fum in mexfz Januari1587. Quia antiquo tempore

c]u

eratla confecrattone. omnes adflantes [(umebanr

*J»Qïajfb

N

Euchariftiam , 8 eo licitum eft quotidie Eucha-

4f

otidie,de ccnfecr.difH . 1. Quao

tlu,,m

j W

viffiam [umere,c.Qn

Tunt fideles , ut ficuz quotidie

""f"ï'!

tj

prapt:r/ exhortandt

peccant ,ita quotidie medicinam acciptant, c. Quo«

R,

pre[cumqs de con[eer. dift. 3. Qux verba cüm tante

Mi

fint au&toritatis , ut fit nefas his cortra ire , confir-

kWW

LT

mant eaqu híic afferimus , & os occluduqt omni«

*Itgmüä.&j

bus; quz objiciullo modo poiïïmt.

V

TT

$. V..

t

Conclufio pmdi&ämm , um dotlrina.

hi

notatu digna.

v nl

X dictis colligete et do&rinam'eam, que at

Vrt ial

ferit & commendat frcqucntandmn elfe SS,

"

aynay

Sacramentum , fecuram eífe fixamque ratione , ut

" iqt'.m lïä'r

fundamento. Et veró confonat his , qua Chriftus,

n inyns

Apottoli, Sancti docuerunt. Conttà arguere hanc*

ya ii

fthuentiam communionis, rese(t plcna pericu-

li & malz famz , cüm traníveríum à Sanctis eatur;

hr

ad hzreticoram dzmonumque inftitutum fiatac-

mum&*

;gb

ceífus; hi enim avent vehementer eam confüetudi-

m u

nem abolere, quz jam inde ab Ecclefie cunabulis

nj((mug

erfeverat. Pro quo apprime notandum eft , quod

A

m

Nota.

s

confülit Joannesin fua Canonica:ubi monet difci-

P t

» d Rv

pulos , caveant fibiab hisilluforibus , qui pezica-

k

obtrudunt ; nempe:

lofa dogmata commencantur &

cüm dixitfet , Probate fpmruzs » [rex Deo fint, adje- r.Ie2n.2:

lm

- cit: 'os quod audiflis ab initio , inyolis peymane-

IWM "

7-

t , ia vobis perman[erit , quod-audihis ab:

um yy

£t05

n Ld l

p

MW

i

40 ^. Traatus V11, Capr.

&

r io, 9 vos n Filio €$ Patre manebitir, Et conti, J/ Pm

s t

D

nuà : Hze ferpft vobis de bis , qui feduinvt vot.Ex

1

Cyr.5n

cluibus vetbis SS. Cynllus & Anacletus normam

I/a. 26,in

3lla verba

Ípirituum probandorum effin

gunt. Qoód hos, qüi

i n

lpiestum 16 conformant ad fanctorun

?

PA

Patrum doctrinam,

Jalutis,

veteremque Ecclefiz morem fectantut , recipere

J

T

B&RMW

nuaclet, fecuri

g n

quacam

poílimus : qui veró ab his recedunt, audiri

£pift.

debent. trepidt , tamquam adferant falfa & frau-

ggka )

Kegula ex-

dulenta, Huic videtur alludere , imó alludit Jere-

s i x

aminandi 1nias,cüm aitiStare

fuper viam , €$ intevrogate de

n

lil

do&rinam femit

x w

dj

movam,

$s antíquis , C5 ambnlate in ets , C$ invenietis

lerem. 6.

requiem animabus veftris, Itaque ftante jam olim

quün at

Conclufio

in Ecdefía coníüetudine frequentandi SS. Sacra.

NT

D

, mentum,idqueadfirmantibusSan&tis pleriíque;cla-

t WWWW

À

rurs eft, quod quatenusnos ad hanc magis confor-.

r

u

mabimus,

1

t

penfatisadjundis perfonarum , tempo.

um u

ris, loci, aliorumquc, qua prudenter excutienda

du dl

funt ] eatenuslong? fecuriüs procedemus : qui veró

sjaciniud

ab hac difcedent, temerarii judicandi,ut qui inperi-

u

culo & ertore verfentur.

aol

COA POR

an i qd i

Posnntur quedam notabilia CÓ fundamenta , þl—

adbirulra

bus a[fignari pofit. »setbodus in fre

quentanda

d w

C0791999451027:6.

lm E

Uz dit&ta hactenus ,'t'am certa & fecura funt,

At omum

ut de illis ambigere nemo poffit , nihil enim

tsl

do cuimus, prater ea qu« Chriftus, Apoftoli , San-

&i, Doctores : attulimuíque dogma Catholicum,

liimy,

fixum , ratum. Quod veró diflicultate & pericu-

i

Ie non caret , in quo utendum prudentia & indu-

Rï Olmih]s;

ftria5 hoc ceníeo : qui hzc dockrina generalis ad

!

Ti&ctm gt

ufüm & exercitiam Chriftianorum applicabitur ;

?m:nr &'üj

huic enim nulla methodus aptari poteit , qua

t g

omnes complectatur: (ed attcndcm'ia, funtpruden-

"ag

,

ter

-

4

I

'

n

!

V[D!

De Frequentatione Miffa.

601

^i

, teradjuncta períonis & rebus, Etenim càüm ex 1.2.4. 64.

"

x(HM

. 'Theologorum mente , virtutes confiftant in me-

R 1

dio, habeantque pro extremis duo contraria ( li. In ufaSS,

Wt

u

cer ea non femper proprio nomine cenfeantur ) ?^€7-

Rq) a[(m

A

neceífum eft in illis aliquando peccari per exce(- "

eccari

»y

)u

lMi

fum & defe&tum ; quod proinde evenire poteft. poreft ez-

-.(,m:

N

Imó evenit in ufu SS, Sacramenti; Quapropter ceffu&

H

hic advi

gilent Przlati & Confeffarii , & ceteri defe&u.

*

omnes, quibus animarum falus incumbit ; fint hic

h('a

7

fidi & induftrii dipenfatores , &Dei fervis cibum

w

congruo tempore fübminiftrent. Quod ex hac

" lh"l-'ï'-'a |

arte cüim difhcile (it, ex illa tánti momenti , cum:

d n

P M

que. Sacerdoes velut aeconomi fint menfz divi-

nz(quibus fic congrtit , ut fumante dent ceteris)

3 udlmmi

uia przfe&ti funtanimarum regimini : nec omnes

Lt i

zque calleant Sanctorum doctrinam, & quid ipfi

pircsti

judicarint obferyandum ; fübnectam[ Dei gratia

fgwþs,graö |

nixus ] quedam figna & notabilia , qua fpero fore

uuit

ut in boc negotio lucem adferant. In quo enixe

càm rogarim, fuo Deus favore me profequeretur ;

N

dicam id, quod mihi videtur convenire maeis

ul

cam do&rina Evangelica, SS. Pattum , Doctorum

11

a

v

Ecclefiz : quz veró di&turus fam,non tantàm füb-

jicio eju(dem Ecclefie Catholicz determinationi,

T.

uH

fed etiam omnium fententiz & cen(üris, qui de

wyfï]ï'

hacre meliüs fenferint & judicarint,

ais t

$. I.

^

lg

Laici omues ad Confe[[arii arbitrium fe

D

vt

conferment.

2

:

WN ,

j

Rz omnibus füppono velut certum , [ quod

um

P

mecum omnes fancti confulunt, qui de fpiri-

T dl

l

tu tractant. erudiendo ] quód hi qui ftudent fuz

faluti enixiüs, patrem fibi fpiritalem elegerint,

L

æ?odus

od

cui cogniti fint intime , . cujus in his qua ad falu-

j/

P

tem

622

Tratfatus YVI I, Cap.F.

J

p

tem Ípe&iant , confilia fequantur. Gui Confeffa

d

J

rius feu pater fpiritualis conetur , quoad fieti po-

g

"

teít, do&us eífe, multarum rerum ufü peritus,

g

fan&us. Quamvis autem ejuídem illi i cunctis

s

x

fequi debeant fententiam , maxime veró in üfü

" ;Wmm !

SS. Sacramenti , quia hoc multum referat ; nec par

Lal elu&lf

P.

Pdemo fi.

fit, ut feculares fuo nitantur judicio , non Sacer-

»

k qma YU

dat 00j«

N

dicio in

dotis, Neque enim zquum eft , ut quis in prepria

a X

cauffa judex fit, ea potiffimüm, quze facile queat

caufa pró

FE

judicantem decipere. Si porró Confeflarius , cui

g t

aria.

P

ordinarit confitetur, non videatur füfficiens, alium

al

uü»lt

conínlat nagis idoneum, cui firícere & candid&

g us

gperiap Pcnetralc mentis, & ad ejus fententiámfe

uf o

confarmet , nec directe aut indirecte prdtuzando

eio la

ut ifte ad confülentis guftum & falinam aliquid

faii, b

confttuat. Futurum . quippe tunc quis dubitat,

wmis)

qiin, Deo volente inpoenam , & hic & iftein er-

iyitulp

rorem ducerentur ? Ubi autem fe quis fübjicit vo-

i frt j

luntati divinz uc eam impleat, &, quidquidad ejus

immi ia i

pertinet obfequium , operetur , fidendum eft, fore

LTET.

utàDeo Confeffarius illuminetur : cujus proinde

ol

fecurüs con(ilium fequi poffit.

m u

Hoc prafappofito , utnorit Confeffarius quid

cuique'expediatin frequentanda communione, ex

ratione ftatus, conditionis, emolumenti,confidera-

rl

te eiprocedendum eft , plurtimaque notanda funt,

Burant

Qus.,

ut hic inftà fübne&ten

megmu

& H

Ib t

Cosfe[Jarius - examinet fPudiofe ! intentionem &

S

Tnzs

finem . ejss , qui frequentare defiderat S Com-

VAMMMIOLETR

itnaxo

[

fire men-

(

i

n

J Rimo conetur difcutere atque ape

x

tem , & intentionem eorum ; qui frequenmfc

ïïfddmr;qu

fe(lario fa-

n con-

ciendum ?

defiderant S$. Sacramentum. ,Sæpiüs enit

um

tingit

Ij

1

f

r

De Freäkentati one Miffa.

603

'II.Q-JF H

"r

T

w

tïngit , in fe

inis maxime[ quarum natura infir-

m

d r

.mle

mior eft, magilque fubjecta vanitati ] ut , quamvis

a

s

ipfe non coguoícant , putent fe accedere velle

r

ad conimunionem bona intentione, & fpe pro-

n

Vanz glo,

't'&:w

fe&us animorum : fed reipíà eó ducuntur vani-

riz dam

hn

AE

k'th'&.("

tatis & glorie quodam fumo, quia id efimari ,

.

Ua

u

vident, & quia multi (ane prædici fanctimonia

]"

PERY

hoc ipfum laudabiliter frequentant, Quod fi n

"N

"

mente vel minimum hujufce glorim deliteícat,

ii

i".'äf('.'."li*m]

quamvis te& & occultt , damnum infert maxi-

tf

mum,&ülffïcit ad füffocandam omnem virtu-

tem: qucmadmodum modicum fermenti totam

P

a

T

^ i

41

Ls

Digmvy

gni

malfam corrumpit. Unde Confetlariüs. de hoc

j

1(

a n

certiorem fefe faciet aliquo experimento morti-

ficationis , ftudebitque tentare. fundamentum,

üray

z

« l

quód in vois fola Dei glotia babeatur: fic enim

h

fte Chrifto : Sz ocn- L;u. E

reliqua fecura fixaque erunt , te

H

lus tuns fuerit fémplex , totum corpus um . ducs-

dum erit : hi autem ocHlAs tuus fuerst nequam , to-

n.m-At V

-u corpus tuam tenebro[um erit ; intelligitur hic

mv

r

oculus effe intentio & finis, qua in hi; » qu& agi-

M

N

"IU

d

: mus? habetur.

TC

$. IIE

gl

-Co;;/x"derandm ef flat

«s per(ona: t frequeutet. SS.

T

n

Sacramentum , €$ oblrgat:'anibw [e folvat, qui-

z

i

Uus ex parte ejus tenetur.

Qgid flf

u

/Q'Ecundo confideret ftatum , conditionem per-

cundó»

" u

"

hJ fonz ; obligationes quibus tenetur : quod fi fre-

quentando S8. Sacramentum his fatisfacere ali-

uln*mw'

H

quis non. poffit , omittat $. Communionem , do-

.'1—

! d)!&m : NL

nec id decur ; quippe generatim hoc fervandum eft, Obligato-

riis cedant

a

utilla, quz obligant, praferantur his, qux volun-

voluüraria

p

nt ; licet hac per fe excellentiora fint & oaa-

tgxia [m

jotis.

m

do4

Thzöhtm" VII. Cap, IF. '-

:MM,WH

$, Regrs» jocis virtutis5 unde Samuel : /2e/zor eff obedientia,

n

j

g

wàns vichima , per obedientiam intelligendo res

j wmmml

quz obligant, per victimam , quz fünt voluntatis,

"T

Quapropter ftadiose curandunt, üt his diebus ad

gt d

eommunionem accedatur , quibus nihil Hecedat

e«uoad obligationes , qua cujuslibet flatui adne-

" Wc D

wq,km &W

€untur ; &quibus fufficiens cempus ad(it ad prz-

:»ï:Pz lm

parandum fe, confitendum, orandum paulifper an«

gConïcüziii d*

te & poft Miffam , neciin his defectus aliquis com-

zi u

Abvufus

mittatur. Advertendum tamencirca obligationes,

g mga;i [

$nando

vocanturà eas hic cenferi, quztales vere fünt,

nonautem pra;-

d vitit en

obligacio-

vas mundi confuetudines , quibus dicitur, Vito

net,

nobili eundum efe ad ludos, fodales, convivia &

i vodidez

j

ia g

hujufinodi, quzà mundi atfeclis obligationes vo-

wnedicdm

canuur: cüm non fint , fed meri tantütb abufüs ,&

profana negotia:à quibus zquum eft ab(tineant hi,

g»Mo&i At

ET002

qui frequentare voluht Sacramenta , & faluti (uz

"a liv did

incumbunt: neque fabdant fe arbitrio legibufque

at

mundanis , fed hifce advér(entur,, ut faltem à vit-

n t

tute exercenda non impediantur.

Regula

— Etenimut hitic methodum convenientem trada» ^

ETU

valde con-

a iptimy

€n$.

mus, prz'venire debet Confeffarius, ut quicumque

plus quàm femel in hebdomade communicare vo-

AL ia

tlbf

luerit , preterquam quód confiteatur x MifLe ad-

T lmdï&m')

fiftat ; alteram habéat mediam horam, qua fe ad

communionem componat, alteramqueà commu-

tl qur

nione q

uibus locum dare debet ftatus & conditio, :

tiln, ätbinqu

t ts

finecorum, quz obligant, defectu aut omilfione.

$. IV.

Rttdtn

Licentia. [em. venia frequentande communionis

B0 d

*b o

! dependeat. [emper. à Confe[Jarii. arbitrio 84 o-

Iuatata.,

Qf

QQUid tertib notandum, ut quaiädo alicei con-

"ara] df l

cellum eft ceties frui S. communiore , in menfe

;Wmmüm(w

v

ii

:2 ]

li

j

]

De Frequentatione Miffz.

f&ä;-

f

jl

vel hebdomade , non intelligatur iíta licentia tam

dN

eneralis fuiffe, ut non dependeat ultrà ab arbitrio

R

u[m

Confeflarii hanc revecare, przícindere, comma-

N

MT

D i

&

tare prout vifüm fuerit, Cüm enim id ftatuatarin-

h

QM( 4&:

terdum ob nonnulla adjun&ta , propter falutem,

ht

[

aut etiam fpiritale incommodum talis perfona:

*

hs

t

d

haudquaquam fequitur eodera Íemper ordine &

i.

erv*lït

um

ftilo eíIe procedendum , adeó ut nilil porró ab ar-

! ï...zw

bitrio Confellarii dependeat. Quin potiüs ad ex-

Interdum

2 IT

neganda

E

ercendam humilitatem , obedienuiam & mortifi-

m*:mlw—,

Commu«

cationem negari communio nonnumquam debet,

Dio fine

P^

«?l,i'mrï

ut de virtute cxpcricmia fümatur. Si enim id im-

c*aqGG.

hia

u

[

perari molefteferant, fignum aliquod edant into-

ss fral

lerantiz, eamq; fibi deberi contendant ; argumen-

Ti

1j

tum eft clariffimum à talibus non frequentari ali-

diizi

nl

quando SS. Sacramentum ad mjorem Dei glo-

rjam & anima füz profe&um: fed hic mifceri prox

'zes r

þtiam libidinem aliofve &nes contortos, non fine

titabiy

r ts

labe peccati.

Similiter advertendum , licet huic concedatug

^i

1

]

^

toties & illis diebus communio;id non tam gene-

m?mm

ratim accipiendum effe , ut in confüetudinem ver-

d

n»g'f"x..;

tatur , adeoque occurrentibusillis diebus commu-

M.

Mi

nicandum fibi effe períuadeat, vel deficiente difpo-

M

fitione. neceífaria ; imó vero fi diebus. praícriptis

v i

WE

neceffaria quedam negotia offer&tur,quibus quie«

te folita , debitaque preparatione fruinon poteft,

"Müæx i

omittat communionem , aliümve in diem transfe-

MÁ

T

MA

fat, ut adfit continuó reverentia illa, quee SS. Sacra^

r

)

mento debetur, Iftud etenim cavendum eft maxi-

T À

44

In&, ut communio frequentetur quafi ex confüetue

L

(

dine, five fervore charitatis : majorque attentio ha-

beacur ad difpofitionem & commoditatem ejus,

»

(

qui comrmunicatucus eft,quàm ad dies cenftítutos,

50 x'.

j

^

éot

f

Wm:

Tracfatus I/fIJ. Cap. r*k

u

T

$. V.

jns!

"Aduertendum, quid. per Communionem | profici-

j L.

V"W )

at , ant deperdar commnnieans : non tamen il-

I,.WWJ

lafacilé omittarur, quamuis clarmi non appare-

agl

at profect us.

7/77

m

Uartó , advigilet Corifeffarius diligente

.r, 'quid'

u

"m

Qsid

poenitens comimuniosem frequentando pro-

cwam.()&&?d

quarió ?

ficia. Nam fi, deprehendar eum per hoc nulla

m quokbü W

jene reverentia accedere, temerarie , fola con-

r

fuetudine du&tum; frigide omnino , frequentiq

ao

am illam deminuat, aut certé admonitum ejus

o d

negligentize ad majorem charitatem inflammet,

li, dndnt

Sed advertendum, quód prater hos cafüs , quos

* [n negan.

at od

4da com-

diximus, ad exercendam in poenitente humilitatem

du

munione & mortificationem [ prudenter id fiat ] facilis nott

pix Dceenin

.uendum | fit Confeffarius in communione abneganda , ma-

s at

prudentia, «;-»s ubi videt füos velle incumbere ad falutem;

xáprmd

quamvis etiam videatur parum illosautnihil pro-

sulegun

ficere, & peccatis venialibus crebró inquinentur,

n nf

imó interdum mortalibus, modó peenitentia du-

Trogurad

&ti vere conterantur ánimo, propohantqué me-

ii

liorem frugem. Quod notatu dienum lt , quiafo-

J

lamatita

lidís nititur fundamentis.

Vg t

Non faci-

| Primó, quia fpiritale emolumentum non ita

d enl nf

là percipi. acquititur , ut facile percipi poffit : ut contingit ii

t t t

tor fru&us árbore, quam creícentem non videmus, creviíle

il n

fpiritalis,

ofted cognofciníus; fufficit videri hon deficere,

&t tgdr

quod ipfütn attribuendum eft virtuti fàn&z com-

t vj

munionis , ficut & in his tantàm peccatis effe, qui-

lmämgmd: .

Joi boctr.

büisantea ; utafhirmar San&gs Bernardus, quem

^ WO [e;mdm

füprà vide;

e.4. . *

tCiiag

päccatï-

nr s

Secundó, -qujla etiam Sanvö.ti docent ob

vf"i'

3

;

'»'flfmün j

Mll.cw

il

De Frequentatione Mij]fe. -

607

venialia non.eífeà communione abftinendum. Ita Ob veniss

1a non

MW

Ui

S. Auguftinus in Decreto: Quapsvis quts peecato

differatur

Win,

mordeatar , peccands tamen de cetero nom babeat

c6ommu-

Mb.,,w

con[uetudinem,CÀ commmmwuntcaturus fattefaeiat la- nio.

"a

ht ymis €8 ovattonibwus.con(dens de Dei wnerscor- 1n c.Guos

dia , accedat ad' Euchariflan sotrepidus C8 [e«

f- tidse , de

: wäm;ü

cenfee.

vus; hoc autem de illodico, quem peccata mortalia

m

difl, z.

f

L

non gravant.Quod poftremum addidit , quia id -

b

M

tatis pro quolibec peccto mortali adcertos dies S.

comreunionereus privabatur,qua fumma erat poe-

1

mvm&m

AL E

na:unde &inemen excommunicationis proHuxit.

7 c. 45

Qua ratione intelligas fententiam S. Auguftini &

nmn (unt

XtiRY

Hilarii , càüm dicunt, fi peccata tanta non fint ; ut

1anta,de

Wmsg;

meréantur excommunicationem , abfüinendum confec.

n

non ele à quotidiana communione Corporis Do- dift.2,

T t

mini, Dicere volunt , fi peccata mortalia non fue-

DEU J

sst

41

rint, obqus communione reus eft privandus , id

non fíat propter venialia, hanc effe mentem Augu-

mämäägu

dpcintget,

ftini conftat ex ejus Epiftola u&undï: przdicaiu

decretum referuntur.

g ab zei

Tértió,quia etiam eft documentum Sanctorum, Ut inde-

/votus non

to m

U!

licet aliquis feipfum deprehendat miiori chatitatis

t

AT

us

f

m&gm&

flamma accedere, quàm vellet, & fuo judicio,cum ,

6mmu-

"

torpore ; non idéirco abftineat à $. communione; nionem.

us

modoó, quod in feef , conetur efficere, humili-

)ul

i

terque accedat , & cum defiderio promovendz

Laf

falucis. Ita SS. Bernardus & Bonaventura,quem au- Bern. /er.

aeCana

du

di: Licet tepide accedas, accede fiducialiter , confi-

omiis.,

ie»

dens de Dei miferatione : qtia quo magts ager es,

Bona'v, l.

mwm

Lantomagts indiges medico. Alibi dicit, ne opinetur 7, 5,,zf,

ii

homo feaccedere ut Chriftum fan&tificet , verüm re/igionis

ut à Chrifto fanctificetur. Enimveró Joannes Ger- ?receff-

7: €. * T.

Íon, auctor fane gravis, fic quodam tra&tatu : Q

IMW !

Ger[on.de

d A ov ep.ad

propterca ad boc Sacrameimitim non accedit ,

Fepl- Miffatit

éof

Tratlatus Y11. Cap. F.

]

y 1

j5

i:pia'u: eff ac frugians,fimilis efl ex,qui diceret:4d

j

j

sgnem non accedo , quiafrigidus [(ums. ZMedicum

NU

(

non requiro, quia vifirmus [um.Sacramenta medi-

r a

€1n& [unt , etsamls vofirmus frs , accedez Chriffus

a

ltfgmä eff , etiamfifrigidus fis , dumimodóinmer: al

d

peccato non fisy accede : nam (epà accedit boro àd

Euchariffsam frigidus 8 indevotus , €9 poff illam

S

fervidus E cale[cens invemtur. Ex Venerabilis P,

TT

Lud.Gra» F. Ludovicus Granatenfis in Tra&atu de Commu-

Mlilmsmfü

eat*r,de. nioneita dicit: Quamvis autem Sacramentum boc

g,;ip[nfnqmrtl

Commut, . , oura [st dignitatie, nontamen ob eam caufam ho»

o debet ab illo abflincre , fuam confiderans indi-

Tinye

qmncm [

gm'm:e:n AtqHe 140p1ATA , &ATI EH ufum pauperum

thefamrius ille apertus eff t2 u[um infirmorum com-

güidigain

wingitt

lita eff bec medicina , pra indigentibus oblatum

eft hoc auxilium , €d pro famelicis cubusille dotus

nidgumd

ttimimpudi

i

elf. Verum quidem eft panem hunc effe Angelo-

rutp » fed $ panis cff penttentium: eff quidem ci-

xinelaratr

ao t

bus [anorum , [ed £ medicina ef male babentium:

eff qausdem eonvivium vegales fed & vefetlio fl la-

li (ntm)

trlq d

borantium : nutrimentum quidem e[l vobuftorum,

fed €8 lac eft infantiumiita ut omnibus Sacramen-

uml

mugmcnmm.

tum boc commune fit, INemo igitur quaniumcun-

m hb

! que imperfelblus, ab[linere debet bac medicina,qui

tj f

ex toto corde appetit [anitatem.. Audi Chriftum:

leni. (j

Md.ttüup.

; ANon efl opua valentíbus medicus , fed male haben-

O tibus.

EY

Confefia.

Mu

tiuste

Hacretuli, ut ne Cönfcffärfi faciles fint inne-

corifide-

ganda communione , nifi manifeftam urgenteme

Kyaml

T Dtri

ret, wcmi. QUE caufam viderint. Addo , licet paenitens lapfus

Difirum

fit i& nosnulla peccata mortalia , dummodo de

"00 Ql D

i

Chrifü.

his doleat ex corde, proponatque feriam emen-

F'htndimm; (

datiorem ; negari non debet illi communio his

ütreen

l. C' .or, f.

diebus, quibus folet accedete. Sie moi ext/fimet bo-

al

f20;

L

H'f |' g

L

Wi

De Frequentatione. Mifa.

9

;äl.

j

T -;.njg.ipqgitlþpo&dlus, ht minifiros Chrifii d d;f- l

UI pen[atores myfleríorum Dei;quibus incumbit re-

N

M 'ipere peccatores ea chatitate & clementia, qua

l

!

l

! . eosilletecepit. Áccum Chriftus neminem ad (e

"hW wenientemejecerit, cur illi peccatores parnitentia

| ..]*W"i'lfm : du&tos 5-CQIPOUS ejus participaione excludant ?

!N

VM IM

*

$. VI.

l

i 1

zadj;

NUB[

4l

,v.

". "Dilationon addit communicaturo majoremre-

^

werentiam, melioremye difpo[itionem,quin ad

M

ul

ïullm,m,

g. : "boc ipfa frequentia plurfm&m confert.

hrlads s.

Üinto perfuadeat fibi Confeffarios per fre- Quid

LT

- quentem communionem nullo modo de- quintà?

sj t perdiob(ervantiam erga SS. Sacramentum : illam

ss Yeró magis magifque frequentando accreícere, ad

n

j, , minüsquantum eft ex parte ipfius frequentationis.

"

rl d

7 ;Fieti

uidem poteft, ur culpa communicanuss.: ali-

o d. *

| :)f' 4 quid

eperdatur ex hac reverentia ; quia forté mi-

»j

;mori przparatione accedit, aut certe fola confue-

—

x

,tüdine , (-ut diximus ) ad quod. vigilandum eft,

quizgä

14&»(?»

L:

s5

,omnifque defe&tuscorrígendus. Verüm ex patte

Sáctamenti & ctebra fumptione reverentia & de-

sstb

w

, Votio augmentatur. Quamvis atem inter homi- Apudim:

1.

)d

mes locum habeat. . Vzmmia familiaritas. parst mioes (a-

.

Wäï

€ontemptum, (ecüs eft in converfatione cum Deo, miliaritas

parit con««

g

. & eontrà fit.. Cujus ratio eft , quia quantó magis

temptutn,

4/" cum hominibus verfamut , tautó melius eorum

non fica-

,Imentem aperimus , cognofcimufque aliquando pudDee

ii

-affe&tus pravos & effrenes: unde nafcitur contem. um.

j

, ptus. Deum «eró, quantó ar&ids illi conjungimur,

z^

g

t

tanto ieliüs magnum eífe perfe&tumque de-

A

prehendimus ; quem proinde majori in. hono-

«

a'c,WïJi £e & reverentia habemus. Quod clarà ad. ocu-

,5 - um pater in his qui virtucum ftudiofi frequentes

*

Qq

P

:W*W!,

wIo -

qyallatus VH. Ca. F.

m

ad Deum orationes fundunt; hi enim maxima

De-. ,i/j p

um venetatiene profequuntur:ad quam nullo mo-

u

"

doattingunt , qui raris Deum precibus intarpal'.

"

T

v

lant. Hinc procedit illa differentià,quam S. Grego-

ia

Grep,

" rius inter corpotales & (piritales delicias contti-

ag

bpoin. 36.

nE ang.

tuit : quàd corporales delicie, c!hm non babentur,

LA

grave im fe defiderium accenduntscium veró avidé

jl

(

eduntur, comedentem protinus n f afliduum per

mqum&ïü ;

fatictatem vertumt. At contra [piritales delscis,

spyalt |

eum uon babentnr , $n fa]lidio funt : cum verà

aniy qum

u ii

babentur , in de[iderio s tantoque à comedente

ampliss efariuntur , quantó. & ab efuriente

i Wdif:

amplisis cómeduntur. Unde & Sapientia dete :

ii Dart

Qui edunt me, adbuc efurient , & qui libunt me,

nritrmat

Kecls. 34.

adbuc fitient. Atque ita docet experientia, quantà

N .

fapiüs frequentatuc Sanctiffimum Sa

cramentumy

Mofiliciha

E

accre

tantó major erga id revereatia

"

fct : nodà

quiqiun

'sum debita przparatióne accedatur.

ugiitug

" Ad lianc rationem alía eft : Nimirur ficutin SS;

t

" Sacramento eíconfertur graría,qui nüllum óbicem ,

h

ponit : qua'mö accedit frequentiüs; tantó major b(äi'nemm

vl

gratia cre(cit : & crefcente gratia crefcit amor; ti«

, ttiidu

mor,devotio, reverentia,czterzeque virtutes, qua r

modudrnt

'ex illa nafcuntur. Et verbifte fünt pracipuz difpo«

duf

- fitionesad digné cormmunicandum. Ex quibusli-

Lt

lrlODd

quidó fequitur, eo digniüs & meliori difpofitione

t

&c teverentia aliquem communicaturum; quo fz-

DA tet

, pitscommunicarit. Et hoc procul dubioyquantum

ram(mmdb

eft x patte Sacramenti, & crebra frequentatione,

san&i: tümm

nififors in communicante fit defedt

f

ps; : 'qüi. nulla

df

| preparatione accedit,

*0: 06

' Denique hocipfum expr

eà docenit SS, Chty

Va d

foftomus & Cyrillus - ZVor eff andacie [apiias ac-

Acceo

€edere ad Dominicam f)::n[ain, fed indignà

dere,

j

(

hn

!

yll :E

i

i

T

De Frequentatione: Miffa.

6fr

|

"Rur

, dere, etiamfi fémel tantion quis accedat toto

tempore vire (na. Plazes eorum fententias przece-

???'Wm

At

'Müï

deriticap. videbis. Quod fi penitiüs intueamur ,.

i

ipfa eadern experientia nos docet,eos qui rariüs ac-

.Wä*)]

4

iL

Ml

eedunt,minore reverentia duci,quàm hi qui fepiüs.

Ut verbo abíolvam, vera reverentia SS. Sacramen. 15veram

Mi

; Wu;

ti in hoccoafiftit, ut quisillud recipiat, ompem o. '»etze-

7

peram, quoad in feerit , ad debitam przparatio-

W u

tiam ; quï

m.'lifg&]

:;fu

nem impendere.Ubi (ati vernseft honor, vera ob-

Chriftum

letvantias quemadmodur (i hic fit defetus , ge- recipit,

Bd

", Fa"' f [:]

nuse(t faítidii & contemptus: cüm nefciat efti-

ht l

]

nüre, quz petdit, & vilipendar cariratem, qua vel -

maxima Deus feipfum offert eum omnicamulo

n

meritorüm atque virtutüm,

il

. Nonnutnquam, fateor, San&ti docent abftineri« Toterdus

d

dum effe humilitatis & reverentiz cauía: fed hoc' laudabile

lzi

propter fingulare vitium peenitentis , qui de divi-

eft ab(ti:

ii

nete ex

at

nis zqué judicat atque humanis , perditque reve-

À

rentiam frequentando, quia fola confuetudine ac-

-reverene

I

,tia,

cedit, fine ulla quafi preparatione.-Et fic utile eric

inpa

abítinere intetdum, nifi minima, quam habet, re-

ii

verentía alia ratione corrigatur, Étenim fatiuserit

d

emendare hoc vititi(anm,& majori accedere con-

yelrar

fideratione & affe&u, exercendo fe in oratione ac

n(mmdl

Inimilitate; non omirtendo communionem. Hanc

[me

autem propter fefe, & quia res(umma, relinqueres

r

non auget reverentiam, utdictum eft : potiüsite»

i

rata fumptio ad hoc confert. Quod toties innuunt

u

San&i, cüm ajunt, licet laudabile fit abftinere in«

wy

térdum $3. Sacramento humilitate, reverentia, ti-

more : melius tamen effe id recipi cum amore &

p

7 Wi(c"

pe divinz clementiz ac bonitatis. *

1 j

Y

füz

$, VIIl

p

n

612

; «üaö'r'atwl FII. Cap. F.«

'&WW

t

kb

. ^

;fl&fl JI(P

"

$ VIL.

il

D

T

ANon potefl quis [2pists camrnmaiæ::mh:(pe'u-m-'e'pe,r;s

(l

-exce[fs

i

u ntfiin cafibus duobus fed pet defe-. g

um in multu poteft.

^ g

Qu -

Exto netandumt licetS. Ecclefia decuríu tem-'. m

$

L

r

porum, vetusillud praceprum , quo teneban-.

tur Chriftiani fingulis diebus,dein fingulis Domi-.

dam Feftis cqmmugif; v pf

«; iicis, inde pracipuis quibus

care, licet; inquam, eam legem ita revocatit, utíe--

m

. meltantüm pracipiat in Pafchate communionem:

o dv

prudenrer hoc inftituens ob deptavatos homi-

num mores & confüetudinem. inveteratam pec-

S

P ii

confn: m

.candi, omnefque huic rantüm volens obftringere,

nioemoant

'Num

:quód effenttanti peccatores , qui difficillime à via

ia

flagitiorum. poffzntaverti; numquam tamen ye-.

quam Bc-

tuit frequenrandum effe SS. Sacramentum, nec id. "

TET

clefia li-

du gt

tnitavit

"limite aliquo circumfcripfit , quin potiüs confü-

commu- luir, admonuitquefideles ad frequentem commu-

vt

mionem. mionem : üt(uprà patet. Solüm hoc fanxit, femel xziit

Jan bec.

tantüm in die communicandum e(fe, ctiam Sacer-

tijtno d

drad.c

& 4

** doti:cui tamen quibu(dam in cafibusbiscelebrans — "rinmin

di facit poteftatem : velut cüm-Paftori duplex — um

arechia incumbit , cuifatisfacere une Miffa nan. iftin)

oteft; nnmquam vetótettia id

á

; TR

-

7i2:c lieet; nifi die

P

"

, Mi

Naralis Chrifti.

Quapropter ín commutione re

cïpi&hda duo-

P Vi ümdmm

Quomo-

do quis

bus ranrüm cafibus per exceffum peccari poteft. — lliujg

commu* Unuseít, cüm centra pracept

um indie plus quàm, Mitqi

nicando - (emel aliquis communicat. Alter, cüm ind:gnéacs. - lm

er exc€* cedir fine difpofitione neccífatia ant conyenienti: — hliy.

Íugm pec-

id enim vel (emel in vita audere, maximim €

Duniigg

eetí

al (04

pjc;atum, adeoque exceffug,

P

Wu,,

613

?

De Frequentatione Miü;z

i

* Per defectuni veró & omiffionem hi peccanc , Quomü«

qui re&é difpofiti ad communionem , fola nepli-

o per'

at

defeGu,

É

ü/l,lm

gentia confitendi & colligendi fe, vel certé tirno-

Ti

re & pufillanimitate vitiofa non reciprunt , fuaf-

n

queanimas ingenti privant thefauro meritorum.

Quanam fit difpefitio ad

:

TM

H

tl

id fufEcicns, con(equcnf

n

Mmum

ter dicemus.

j

5. VI[IO :

WR

QM ft Ji&a/itia f*

(f

ciens ad vecipiendum S$5.

hantni

Sacramentum, & qualis debeat procurari.

Maurges

n ii

l .

Eptimo advertendum : Difpofitio neceffati

à Quidfep-

idoistm

ad digné communicandum poteft duplicite

t timo ?

r n

confiderari: uno modo, cum proportione ad dig-

n

nítatem ejas;qui recipitur: & fic nulla poteft pata-

m at

ridifpofitio, quz illi cotrefpondear, licet quisex-

Nolladilie

gentiafuf-

-

m

centis ab hoc annis intentus foret , quamvis etiam

ficit; ut- ;

ülmmwfï

caritatem Seraphim omniumque San&orum vir^ (uisacce,

tutes comple&etetur, Omnis enim puritas creá- dar,(ecun-

t

ss

tutarum fordes (ünt pre iifinita Dei puritate. Ni- dum quod

mjtum in czlisimmunditiam, €4 /» 44ngelis fuis Chrifus

—

fmereture

y3uo

vtperit pravitatem.Columna calicontremi[cunt,

u

& pavent ad nutum ejus, Pottó ( hanc difpofitio- Pa

r

nem

oftularet Deus, fruftra videretur inítitutumm

j

"T

e(feS

:

. Sacraméntum : emo enim effat, cui liceret

555

tecipere, Enimveró piiffimus Salvator,quiid infti-

tuitad medicinam eorum;qui infirmí etant,ad no-

Ti

ftcami (e- conformavit debilitatem: & nihil altrà

2

aM

petíit; quàm quod ipfi

d

poffemus,quodque pcrmfc—

-

on

n!t

teret humanz fragilitas natuta.

" Unde alteracft difpofitio; quam poftalat Deus,

rf

"A

j

Tabeamus nosiofirmi & péccatores. Qu etiam difofio

1

ftad fütm-.- neceffarja

7

flgglexeü ; una; qu& pracisé neceffaria «

L

prionem

4

yM

i

6r4

Traclatit VIT, Cap. F.

n

i

ad recipi- prionem SS. Sacramenti, & qua fufficit, ut lauda-

p

j

'HWW

enU37- — pilitet & cam fru&turecipiatur. Atque haec eft ha-

H

bére conícientiam nulla mortifera labs infe&tam,

aut fiita c(t, (ublatis per confeffionem peccatis,in «

c;,mqmþcim

cumbere; ut atdenti affe&u à quolibet nofttüm

fjgus

Chriftus recípi queat in Sacramento, Ifta eft difpo-

(j lt

firio, quam omnes Sau&ti ac T heologi neceffariam

iindie

dicunt & fufficientem, ut quis accedat : qua habit

a &htmms!

cohfülendum eft (emper, fecurus (it ; confidatque

fore,ut à Deo omnis (uppleatur defe&tus , (i ad(it

mxpoüm Y q

cum humilitate bona voluntas ; & de hac dicitur,

igum i

ao gt

quieam habuerit, licet multis venialibus abundet ,

non'effe ci àfacra (umptione abftinendum; ac fa-

wuïmmum )

viaseffe cumamore & d:fiderio proficiendi acce-

Mdl

dere, quàm pra timore & humilitate abftinere.

db

Qua dif-

ol

pofitia

Alteta e(t difpofitio: qua ducimus non effe(a-

Wmm

debeat

tis at przfatam dumtaxat habszamus, que feré mi-

procurari.

nima eftad faltem nonindigné communicandum:

sf

fed illam ipfam conamur perficere, quoad licet vi-

gyradna

ribus humanis przventis à gratia. Echaec difpofi-

PT

tio neclimitem nec terminam habet, Nam; ut di«

d

Qlv

&imus, non poteft hoimo; ut maximélaboret, adil-

lam pervenite,, quz cum dignitate Salvatoris con-

timilbufe

veniat, Proinde ju(tiffimum eft, utqui eum tecipi-

jarlqi

hr m

3mus gratis, connitamurrecipere perfe&iffima dif-

pofitione ;ubi enim omnibus nervis in hoc inten-

wirigeg

derimus, officiorum adhnc magna religione con-

YO r

.fttingemur, Quod nos San&ti monent tam ferió,

t d

»tam enixé ; quodque omnibus femper , arripiant,

If

al G

ï

confulendum eft.. Porrad huoc finem dirigitur

Tra8, ;, omnisdocttina , quam fuprà pertradtavimus; übi

lzi

de (an&itate, qux facerdotali munéri adnedtitur ,

deam[in&ul

& de przparatione ad. celebrandum.. Prafertim

mof)dll*mu

quantó

lii

cümhec veram fit , ut ibidcm dicebamus, :

major

UT

De Frequentatione -Miffa.

6 .

rhsjot e(f praparatio & diípofitio, tantó major eít

hhj

ftu&us,qui ex Sacramenti fumptione comgaratur.

i

$.. 1X,

MWM

Cþri/lu:magna afficitur bonore, chm à fdejïliäu:*;

A

h

SS. Sactamentum frequentatur,

Bmxä

Ctávo confiderandum

Sufcipete Eucha-

iid

o

T'Maü T,HM

tiftiam eftactus latri. & cultus divini, tam 9*«vo?

'Wmhgwæ

excellens & heroicus, ut majorem Chriftianus fa-

me

cere vix poffit , in quo equum Servatoti Chtifto.

WWW

obfequium praítecur.Etenim res eftcertiffima ma-

lg

ximé eum gaudere, fi ab omnibus fidelibus,quibus

E

tumieni

impedimentum noneft,digne excipiatur. Unde &

Quare

I&MMn

füb fpecie cibi, & panís quidem , quicommunior

hriftug

ninirdn

eft, hoc nobis teftamentum condidit.Ut (cilicet tp- . (ub ( ecie:

fa neceffitas hujufce alimenti nos doceret , qua0- . panisCore

r eré

j

n g

tum egeamus hocanimerum edulio : propriaque pusfoum

r

utilitas nosob(tringetet, ut fpids id reciperemus, !eliquerite

at

Acptopter eamdem caulam nobistanto percCh,ri :

ftuscommendat , i mandueaveritist &c. nomn

d

babelitis vitamin vobis, .

«

nf

Mi

lærL-r;ur ,

MWMB

, Quód Chriftus magno quafi gaudio

sl

eümà Fidelibus frequenter fumitut in Sacramen-

to, prater hoc, quàd fit eonforme Evangeliovfan-

al

&orumq; Patrum teftimoniis,confirmavir ipfeDe-

ii

us, docuitque plutes 6 famulis fuis fidis fingulati

inftin&u, & varia revelatione ; unam veró fubji-

sinp

ciam , quz eft probare fidci , tabulis teftibuíq

ue L:53 Iw*

1Mw

locupletibus fitmata ; habstur autcm inter eas;qu

" "nustsó-

st

tis diie

1

d

fa&a: D, Gertrudi : in cujustertio libro revelatio-

na pieta-

num hzc reperias.

!

1556.78..

)

"

;

aidam ( indubié Con

feflarius a!iguis aut Prz-.. Notsbilii

l

dicator)dué&us zelo indignatus eft quibuídam reli- revelatio -

7

giofis fzminisintelligens eas fzpius communica

^

r: &c:lr;d?:

m

q 4

6d

Trallatus: 1. 'szv PT.

yum

gt U

non illo, 'quo decebat dévosionis affe&u, quod u-

bitrifti vultu, afperis vétbis fignificaflét; caufam

g

qmm 1

j

dedit, ut nonnullz percullz metu feipfas commu-

(gii

nione facra ptivarent. Gertrudis veró indolensfa-

iy

perte gefta (oliciris à Chrifto precibus poftulavit,

m

i

jndicaret;quid (ibi de hoc videretur,ille refpondit:

Cum deliciz mez (inr e(le cum filiis hominum, .

Mu

quibus in figatim amótis hoc condidi Sacramentif,

li. Q?

gu mkxca l

ut id frequentarent , inq; meí memoriam fü(tipe-

rent: 1 quo ipfe mead fimem ufq; maündi futirum

gf g

pollicitus fuücertum eft,quicumq; à me (ejünxerit

diiox t

eos homines,qui bonz fuüt intentionis,nec motti-

:Dwslpon(im '

feralabe inquinantur ; & verbis feu opereà mei

jl

participatione corpotis amovetit, hic fané delicias

B

mihi fatripit, quibus eram fruiturus. Similis aütem

ais od

eft pedagogo Principis, qui juvenem àfodalium

Ddl

ceti caftigatione dura excludit,quos camen ille a-

d

ma' maxime, & quibufcüm verfari gaudet ; caufa

muy, t

ver hc adferturiquàd déceatPrincipem elfecum

TET

Magnatibus zegni,non pilaludere in c«:-riiþiiis,äli-'

hie

ifq; ejus ztatis lufibus intentum effe, Etenirà Ger-

Mil

trudis hac comparatione intelligens difplicuiffe

k)lmqmae

Chrifto,quód timore & reverentiaabftinuiffent;ita"

r

[

locuta eft:Si hic homo ex nunc proponeret melió«

p

r4,& peccatum faum deprecaretur,nonne ignöfcaf

( i

res? Refpondit Dominu: : Non tantum ignofceré,

wetind

fed etíá ben? afficerer propofienti meliora, quem-

ii u

-

adinodum facetet Princeps , ( magifter eum fuis

Mirimit

rcdderet, & in amatam duceret focieratem colle-

nicqnavit C

His,qui

&aneotum. Hzcex ifto libro hactenus de fu(aþtä.

s

abftine-

bantex-

Idem confirmator rebus geftis San&torüto, qui

fatormde

yeveren-

hurilitatis & reverentiz caüfa cüm abftinerent,

| DT

tia,íefe

obtulit fe Chriftus in hoftiaab altati delatus , o

Nl

Chriftus

gitut

P

ebtulit,

ingrediens mentis (übiit Plïq&traiä,fquöd le

SS. Bo-

tl

T

WJ

4

617

Atj

De fr'eäu;näïme Mg[[!e

"

$5. Bonaventuta, Catharína Senetift, aliifque ; in

& fignum placere fibi magis cum amore fumptío-

WIW

ls

.

nem, quàm abítinentiam cum timote. -

m(ï

m

^Hac & hujufmodi notent Predicatores & Con. Notent

Q

radica«

ii

feffarii, quibus fifidem negent, habeant. ( quibus

"

tores &

-'la&m

nögafi non poteft) facrisLiteris,ubiDeus ipfe tefta-

Confeffa- -

ia

tür: Delicie med e[[fe cum filiis bominum ubia- jii,

WMWW

nimaadultera, qua fe mille modis contaminarat j Prov. $.

m'*"vï:*a;p

invitarur amic? ad reditum:quod (i faciat in ptom- Jerem. 3.

li

)

ptu effe priftinam benevolentiam, folitamq corr-'

Vi

verfationem. Expendant, quàm benigné & aman«

térDeus lponfam fuam inCanticis,animam,inquá;

T. ts

cöi*bpclïct ; vetbailla dulciffima verbis exprimere

Vav Ls

Vaf ia

ftultum, cogitatione' v :iH?zquare. .Bifcanthi hu«

manitatem comitaté;dulcedipem, quam immerfía

Mi

DeiMajeftas (ui oblita erga homines ufuütpat ; quà

thtl

facilem (e prabet, optatq; ut ab his,quos amat;re-

tl

dametur. Sic ecenim- mitigabunt nimiam zelum

lt

hoRoris divini, nec tam parc! erunt ejus erogandi,

li

qüód nobis Deus largiffimé communicavit.

"T

Benigni-

.. Ad quod ftimulam fors fübjiciet , ficontem-

tas Chrifti

MWW

plentur,quàm amicé egerit Salvater cum peccato-

hais

erga Za-

re quodam notorio feu publicano, imó omnium

Chzum; «

s

pripcipe;Zachzo ; hunc cupido incefferat videndi

n

Chriftum, in atborem conícendit, ut voto potire -

tür:etenim cüm videre tantüm vellet,Salvator de-

v o

'i'

EIM

dit & frui: Zachaejinquit.feflín ans defceude.quia

Luc, tós

f

u

^ hodie in domo ta opartet me manere Ya faftum,

df

nec curavit Chtiftus obtre&ationem & cavillos

i

Pharifzorum , qui frendebant eum divertere ad

peccatorem;alienum idà tanti viri gravitate ac fan*

WMW

&imonia arbitrari. Sed enim non folüm ille hof-

T

T d

pes fuit Zachzi, verüm etiam, maximis affectum

beneficiisad virtütis tramirem tevocavit.

j

»

Pot-

Qq ;

3!! '

Tm&at)a- FII. Cap. F1.

p

Portó ,. &i Chriftus tequitur non. invitantems

"m

u)

hr

quatit f non querentem, quiaadvertit bonz-e-

pent

um effe mentis : qui fieri poterit , ut fe aeget illi ,

quem invitat, qu&m quarit , fieam videat edidiffa

guonwW !

opofitum vitz meliotis ? quare autem nos mi-

,nfuümnm ;

niftriillam negabimus his , qui cibo illo czlefti ad:

yut

T

famern animi pellendam ftui volutt? quare fum-

mu.

mo bono íltos privabimus ? illud fan& percipiturea

,afmbumt*

ratione, qua Zachaus falut

s

em :cH: confecutus hof-

P d

pes Chrift. -

;

PT

oónt d

Qua adve

ttenda &vhotahdai,diximus ; attenté

n

confiderari debent: continent enim do&tinam

md(', Q'WIAIII

veram, fixam, ratam, nonabíimilem Sanckorum,

N

Quàd fi bené excutiantur , methodam dabunt

,WW

Confeflatiis , quod dies euilibet. ad communícan-

st

dum pra(cribent, habita ratione eonícientis ac.

Ddiemla

T

ftatus;ac caterorum, que ad id ex;min/ari" dcbgntg ]

lod

CAPUT VL

sl (

Jraditur methodas magä'pa'rtimla;:fi.v r ä&m'

à

la m

rfv;-;

Vav

, yanda ia frequentia comml;nianf:.

Oi

QUamvis pradióta poffint fofficere, uthusSacer

lingedt

dotes & Confeffarii ducantur: quia ramen teg.

epcanr

eft maximi momenti, quam atrenté introfpexi, vie

allln atl

fum fuit effetre (pecialiüs, quid fentirem » quid fe-

T.

qui alius incafu particulari poffet. Norínt autens

id à me dici, meamque effe fententiam, quam

f

ia W

OQmneg

fuübdo iüdiciis&cen('um.orum,, qui rem mdliüg

u&m&m; |

Chriftiae

veftigabunt.

U

TM

ni quoti»

$.T.

mf

die debe-

LT

tent aece,

"

DI

go.igitl;r primó : vellem, & opto thefäähüï.

del'eg

;E,"Cmv [

ut quiliber Chefrianus fingulis quifiþ'ïs?

dU

U

De-Frequemtatione Mi]f*

/ä!, s

aut femelin hebdotnade ad communionem acce-

VRi

guf. |

:ml![ ?

deret, & nemo licetcraffus peccatorultradiesocto. 4fe,

Pift. ad

eam differret. Hacaperta cft fentehtia Auguftini, ^

anuare,

t mww

Quem nonnulli malé interpretantur , forté , quia

€» L. d&

Wumm

ipfam fontem non adierunt , & exíftimant cumli-

Ecclef,

Wa

mitem ponete, non effe fzpiuscommünicandum. 4zgmet,

lwwm

quàm femel in feptimana ; unde & eam metho- * 57

&

dum preferibunt velut Auguftini.Sed erranutad —

oculum claré patebit, fi attenté evolvátur. Sanctus

enim de&or diverfis vicibus quotidianam 'com-

"s

d

munionem confüulitatque commeodat. Quod ve-.

ric i

tó dícit : Quotidie accipere, nec laudonec vitupe-

nbl

vo, intelligitur de contuetudine generali, qua om-

NIMW

nis populus vatiis locis id temporis indies corimur

nl

nicabat : quod forténon erat fine incommodo.

o

Undedicit: o5 /asdo,& prudenter adjunxit, zec

ii

pitupero, Confalit autem (emel in hebdomade, id

eft,nonnltràdifferendum cffe,& hac ptoculdübio

1

mens eft Auguftini, Cui quidem ego affentio : && s;

vera eft

u

videtur juftam, ut omnes Concionatores & Con- Poruien

feffarii hocipfumconfulant & proegrent, ut quili- tia , pec-

Fatä nou«

betChriftianus in feptimana femelaccedat.Etenitm

impedi.

i t

nulli neganda eft communio, qui ad hanc velma-

unt cofm,

u

ximus peccator fa volet componere : quin potiüs

tDuhio«

n

adillam animandus eft, Nec enim impedimento

nem,

funtgraviffima peccata , nec relapfus : dummodo

WW-F*

d

horum poeniteat,nec (celus fit continium,neu con-

"

yit

H

ftitutus (itin proxima occafíone peccandi, à qua

g

nolit recedere ; quz faciunt,ut homo in Éatu infe-

d

lice ver(etur, tiec veram agere peenitentiam poffit.

Ébimvetó fiaccideret mibi peccator innume-

u

tis graviffimifque fceleribus cenftridtus.quem in»

telligerem vera duci peenitentia , & propofitum

df

edidi(le virz melioris; confulerem profe&to fin-

if

gu is

&25

Tralfatus VIT. Cap. V.

y l

,g,b(' T

golis Dominicis communicatet. Quód fi Sabbate

j

fequenti tediret eoderti, quo anté, pondere gravas

p

j

ijm

gt

tus péccatorum,videremque,quód pocníteteteum

yul

j

, eümpropofiro emendandi , magis hinc'accendas

Ilmm

a

tem, necommuniotiem femel inceptam relinques

P

Wüb

* tét. Etfi iterumiterümque fie reverteretür, com-

m

tmünbicaretomnino admonerem.

à

g

inim nf

Piiconf. ^ Quód (iquís hanc nimiam effe indulgentians

detio, puter;ob(ecso conftituiat alem ante pedesSalvaro-

ET d

iiupm

ris: Numquid veniam fceleribus ex animo petens

tem tecipiet Chriftas magnoamore, magna pie-

Qutujatwl,

tate? huic (imiles effe ejufdem miniltri tadeamus;

» m

Etenim fi quis lzefus à vipera me accedar, qui the«

m

riacam habeo fanitatis;ego veró nolim eam redde-

mCufl[lfiW'

whucdnt

tefaluti, quod fepius id jam contigerit,nec caverit

ille à morfu ferpentis : nunquid crudelis ego, in-

u u

humunus, barbarus? Sanécrudelior eft , qui pec-

u(«i/t/mi////

éatoti negat animz falutem, lice: id fit poft medi«

at

4

cinà (zpius applicatam.Si hoc minis videarur;quid

lvtl

fibi voluntChrif&i verba cum Petro interroganti,

antenincu

Ml"bols j

uoties peccabit n me frater meus ,E2 dimuttam

ninim j

, ei? reípondit: No» drco tibi n(que fepties, fed use

hmj

que feptnagtes fepties,imo feptingenties, &c.

Ms d

&i s

m of

dentia

'Hic nihil deme prudentiz, quam habere debet

pceaitens

Confeffarius,in procurenda omnium falute, quin

at mol

inducen-

ubi inveteratam videt confuetuidinem peccandi,

dusad e-

t la

aut (celus crebró geminatum;differat fane commue

( qu

nendatio

"nionem, imó & abíolutionem. Sed fiat hoc difcre«

t uf

6em,

t& & prudenter, ut cedatin commodum; non dif-

Áv d

peudium animarum.. Nam fi videt niíti reum, ut

bmüüs&hguüh

fe corrigar,quamvis non omnibus netvis,& ad hoc

Uptrtagy

vidsatur adfperate ; negari non debet medicina,

H uf

Qu ad id confequendunf nop minimam feret o-

. MU'I lllq

conetut

/MPQWI l

,om Centeffarius etiam, 'rluoäd in fe eti;.

cfficete,

R

um

é2t

iil

De. Frequentatione. Mifia.

W

efficete, fic vivat ycenitens,ut communicare fingu-

] MVM

At

"

lisfeptimanis poffit ; & fiteus non fit mortalis de-

lii necin occafione proxima, aut hujus . virtuai

Ws

propofito; nullatenus debes negári. Quodà ver&e

limm

"

"Theologiz regulis non eft alienum, ut multis fun*

W[W(lm

damentis facile probaretur ; fufficiat referre , quie

^

m

n

n

wgjus atatis vir doctus circa hanc materiam fua-

"a

det: Pradens Confeffarsms & (uteo bomsne non ii

t

exquirat divinam aut. ddngelicam puritatem: quez. l.8.

Whmäm

fed fatis eft &.Aþfeb.ääv; u de preteritis babear ju- AeEuchnra,

L

flam acca[atsonem, G. de pra[enti mon hnþu;,g 1n- F'*'i't

i.

juflam delt&ationem, de futnro verbjnffam vo-

U

luntatem»lic fuficientér d i[politus accedet.Ex pofis

st

u05 Cbnfg/[ariu:indimiïdani*d.f abfolutione(ut

Ka

quibabent attritionem dignam,qua affeium pä(:j'—«

nin

catiexclndat, nec ín[orde[eit peccáto publico, esu

rl

jut(candalum ante communioneri aufereudmm

d

fit) poteff incitare ad commmntoné,quamvit (acilé.

vtl

recidant non ex babituali eon[uetmdine, fed prov.

ag

pter extrin[ecas cam[as, qua forté tentant. Habes

Ti

j

enim bomo jus ad medicina Sacramentoru,nt ex».

i

hilaret faciéin oleo,€d pamis cor bominis cófirmet.

Pjrülul';;

hgt

p

.. Adeó, ut difpofitio, que ad (cmel in anno cormn-

municandum fufficit, ad idem fingulis Domini-

d

us

cisfufficiat , modó ad illam fe homo pra»patare ve«

lit. Quod autem ipfe dico, cft, ut Prdicatores &&

T il

u

Confeffarii , quanrum ín fe erít, conentur procu»

rare. , Chiiftiani fe ita difponant ; nec rertendi

d

us

funt fed animandi ; quod pracise volunt SS. Am»

i

Ll

C

Bro[ips & Auguüihus t Qm montueretum quq:idi;; Sugrà in

«Wg

accipere ,non merebirnr pof? anmtm, id cft, d-if'.; boc tradh,. -

j

4

pofitio, qua fufficir,ut quis in anno femel commyue * 4« 51

T ia

nicet , fufficit utquotidie , dummodó ad hanc fe

od

"

€omponat.

Tl

"n

,50"'&

yn

$u

Ballahe VIT. Cay. p

qtu

W

"

j

56 I[

i

d

s'ir;ppoüm igitür ,

quod cuiliber 'Chfi&iam; &

a ,ijfhm !

.. quamvismaximus fit peccatot , c

on(ul;;dcbge k

g

ut fingulis Dominicis frequenter;

n

41

Quotes ^ Dico fecundà, quód his, quivit'amäqüuntutj

frequen- arctiorem, à gravioribus abftinent fceletibus , ve-

m

tbunt,.. rijla eriam declinant, faluti fux diligentiüs in«

gl n

qui'ad rne-

N

qum ul

liora qud-

cambunt; concedi poffit & débeat bita in hebdo-

udie ren- D2a

ds communio, nec tefert €os non catere defe-

qmapüemm

dunt.

&ibus , aliquid proprie libtdinis fuperéffe, nee

M

profeciffe multaniit Victatibus,modó ad id adIpie

idm i

£énc & conentur. His veró; qui plàs profecerunt, -

st

Qui orationi & exetcitio fpiritali vacant, & inquie.

g.

rünt circà hc , non effe nimlum arbitrot, fitet,

aüt tertio quoque die fruantur. Qu intellige, (ec-'

vatis, quas füprà diximus, conditionibüs; Si ex ta--

[

lia

1

jgimidl

tü & nullo defs&ü obligationem , þlfäþarärc fe:

ii

poffint ea quiete;qua &onvenit, anté & páft. Adeb,

üt plis difficaltatis judicem in hoc , quód poffint:

ia

. & velintíc expedice àuegotiis, & rité difponere

ovl

tl

ad digné communicandum, quàm quàód debeant .

wort n

jn vittutibus profeciffe. Eteniniut dicit S. Bona-

ventura, homo accedit, non ut Chriftum fan&tifi-

ptosindda

ect, verüm utà Chrifto fan&ificetur ; unde neceft

Val dfind

fiéceffe , ut

.

ts qin

quiáccedit, fan&tus fit,aut äbfo)uzgs in

hp d

virtute: modoó talis effa defideret.

""Pro quo norandum. Cüm Apoftolis Chriftus

]

m

D

dedit Sacramentdm , infirmirerant tam in virtuté,

UT

. quàmin fide. Quin eadem no&e praviter delique«

tumfummm,

Ubimhm

fünt, unusnegando, reliqui Magifttum deferendo;

m d

pletique fidem & fpem R efürre&tionis abjecerunt;

quam illis roies przdicarat; Unde nou arbitror

AUnione r ]

qui

Nriad p

santam perfectionem requirendam effvin his,

[I-

623

3 De Frequentatione Miffa.

il

"frequentant : quandoquidem communiomcdiulþ

r

fit ad illam adquirendam.

"Confiteorinfcientiam meam, ( 6 hzc eft :)qua«

MW*

tenus rem iftam altils infpexi, eatenusopinio mea

h

vites cepit, & optavi,omnesad eam fe conforma-

LT

'tenr. Siáliisaliud videatur, refpondebo id Apó-

)

ftoli: Unnsquisque in fno fenfu abundet. Et quod &* -

D

n

Auguftinus, Unssquit faciat ; quod fecnudum

ii

J

fidem ]uam credit effe facieudusn. Flac

N

f.acilifv;gr

ii

fequenti caplre innotcícent,

CAPUT VIL

LAl

' Declamtir, liceatnt aht cumvenien: fity t pratey

"n

Sacerdotes Alsi ad communtionem

T

guatiqffie

triemdbn

accedanr.

ha r

w

tll

[ Ancqueftionem movetS.Tho

gr;as,cujus*fe;— $. Thom.s.

"A& Aíponfum vide füprà. Cui cum Angelicus do-

P. 4. 80.

tic at

M

l

arí. 3o. [

i

&or fapienter refponderit,fententiam (tiar ábuii-

N

bec Trach,

i

xmï

: dé confitmans,que fané cum Sanctotum doétritia

€4. $.3.

* convenit ;témerarium foret alio modo refponde-

amar

re. Non faciam;neque latüm unguem ab hus, qua

g

&i

reíolvit, difcedam. Que di&urüs fum, habebunt fe

st

per modum declararionis, quod veró ipfe dixit cla-

* f& fatis & diftin&é; fed (tilo (chola(tico, efferam

gpiis

"terminis, qui familiares & cormmunes funt , atqde

"

$ta figam, ut ultrà dubiam effe nemini poffit.

j

i

Pro quo ad ca; qu pracedentibus cap; dita; &«

p

^"nimus & cogitatio referenda; illaenim furidamen-

".

d

*tum funt corur quz hoc articulo decidentur.

l4

ml

Ubi confiteor tne fatis admirari non poffe (cru. Notsferw:

"pulum & religionem , qua loquuritur de com- P^

2

r d

quorum.

M

g,

munione viti graves & docti , tamquam foret

datn.

a

u

"

65 periculi plena , & affiduá. frequentati

one in

g ,

!

difcr i;

yin

24

Jracfatus. VII. Cap..VI.

difcrimine verfaretur Dei honor,auctoritas & vir.

tus Sacramentorum. Hoc zelo feruntur;ne quis in

€a re fors delinquar. Cümtamen contrà commu-

T Coae*

d

hio fit verum antidoton, falus, vita animarum ; &

rebra frequentarío fit id; unde Deus maximo ho«

,W,Hbl'

u

nore afficiatur : quam omnes , qui ejus íe ho-

sj t

'nore & gloria duci putant, habere in votis & pro-

E

cutare deberent,

odl

nen

qu mcumbü'(

.. Poffet quidem

,dumEuchariftia ihdign&,fin;äl-

pofitione convenienti recipitur, incurri periculuim

axioen

irreverentiz;ac difpendii animorum:unde necom-

Asbl A

nibus quotidiaha comrmunio prodeffet : at ini-

& gl

,quum foret , i timore hujus periculiautinco:

Á

.modi, ( quod aliquerum tantüm eft) tam genera

d«

ais Cur

edictum poneretur, tamquam res de (e illicita aut

i mintd

peticulofa effet: aut SS. Saeramentum non zqué

dgiatt

^

;. laicisforet inftitutum, nec illi jus haberent fibi

.

nf um

-^ pofcendi, quotieste&? fibi difpofiti. videbun

tur :

"

imir m

aut przcepiffet Chriftus toties f« nec ultrà , fuíci-

Msb

/. piendum effa. Igitur loquar hic fidenter: quía fpe-

1o nihilmeà S. Thoraa receffutum, qui aliud íen-

fimi

ferit, tale (ibi admipiculum quarat.

Vi

nl N

QuidS, .

EtenimrefolutioS. Thoma eft ejufmodi:

Qs

MAV

Qu m

"Ülhomas .

tum e[l ex parteSacraments, utileeft quotidutap-

Ti lm

€irca quo.,

tidianam

fiem [umere.ut'homo quotidie ejus frutt um perci»

Mme ge

commu.':péat. Quantiefl ex parte [umentis, quia multoti-

tl

nionem. erim pluribus bominibus multaimpedimenta de-

ïmmmtlllïsl

,

.gotionisoccurrunt propter corporis vel anima in-

mämdilþoüa

Aafpofitionem,non e[l utileommibns homsnibus.ad

n

. doc Sacramentum accedere 3 fed. quotiescungue

Uttanmlin

- fe bomo ad illud invenerit praparatum. Flec vet-

Emt,qumd

bis ejus methodicé digeftis. Ex quibus liquet alium

U n fe

nen effc limitem, pfæter non .ciiä d:

fpofitutm. |

z

i

mï)unmm

"df

€.II.

u

n

J

624

:

De -Frfquentatiane Miffa. -

Slim,

5. lL.

g

UNCteliquum eft utenucleetur , quando-

) nam hemo recte difpofitus dici poffit, quod

MD"W:

fuprä oftendimus, ubi elt fententia San&torumae Caf. ,

FH'WME

Theologorum omnium: qui confcientiam Habet 9. *

nulla mortifera labeinfactam ; fin minüss, füblatis

m

per confeffionem peccatis de cztero proponit ad

virtatem incumbere; hic tutó communicet ma-

T :

ümtm

gnam utilitatem percepturus. Quinetiam [teftibus

SS. Ambrotio, Auguftino, Chryfoft. ] eam difpofi

WMP

tionem, qua fufficitad (emel communicandum ;

m

fufficere diximus, ut fzpiüs, licet quotidie; rationé

Dunipn

adfert Chryfoftomus evidentem : Isl babet am- Chryfofts

gt

i , quod 15 Pafcha confummatur myflerium , h!m.s.

.

e

um

1llo, quod continue celebratur: unum quippe atque

d Time

tirimi

idem eft, eadem litatur boflia, 1dem

þrigïcmm

ipiny

con[ummatur , femper ergo Pa[cba e[f.

"4

WJ WWM

Adeo ut,fi is,qui in Paíchate communicat ad im-

kintt

plendum Ecclefia preceptum,füfficientem habeat

d gt

difpofitionem ad efüm Sacramenti, & poftridié

eandem habeat, volueritque füfcipere : fictertio,

wdüïi"

quarto,quinto,czteri(queanni diebus, imó & tota

vita ; recte facturus videatur. Communio enim he-

MWW'

W'PW

ferna nen aufett de difpofitione ad hodiernam ,

n

yir

petiüs faperaddit : quantoque magis communica-

yith

rit, tanto meliüs erit difpofitus, modó ex altera

p

patteillam difpofitienem non amittat , & fi amife-

rit5 conetür recuperare centritione & confeffione.

iF

T

Utinam multi aut omnes in hac difpofitione perfi-

d

fterent,qua femel rit€ communicarunt , ( quamvis

etiam non efífet adeó perfe&ta , dummodo fuffi-

f';l

i

y

ciens ) utinam cum hae in diesaccederent! jus illis

e(fet petendi SS. Sacramentum, & afficeret injuria,

V

Rr

qui

p

626

Tracfatus Y 11, Cap. V TI,

j

m F

qui negaret habita difpostione;aut ullatenus igypez

M

j

D

ditet. Id veró optari nullus miretur , nec ftupear, fi

"

üP

d

,l

$ef.22,

tatmen;audiat Concilium Trident. Opzarer facre-

]

agritl

€» 6.

anéla Synodus ut n fimgulis AMffis fideles adflantes

T m

--

l

son folm (pirituali affetiu.[ed [acrament ali etiam

;

i

Euchari[Ha perceptione commsnicarent , qnà ad

B)&DIUS [ 1120

eos SS. bujus [acrificui frutius wberior proveniret,

,;,y.:mmnvo t

Atrogo , utrüm liceat mihi optare , quod Con-

uþ;zhizcmm*

ciliam: Si licitum optare ; procurare an liceat?Cer-

j

tum, fiprocurarerefas, & nefasoptare. Huic me.

W&)Eu M

conformaus,dico me optare & defiderare vehemeé-

At

ter, ut Przdicatores & Confeffarii , ac omnes , qui

—

ved vt

faluti invigilant animarum ; optarent & conaren-

ls

fpari

tur efficere , plurimi effent, qui fead communio-

fjtatt

nem quotidiariam compararent, ut confuetudo illa

TU gt

fanétiífims, qua olim viguit, fi non ex toto,ex par-

m r

te, quoad fieri poH'et, revocaretur. Sanéperfuadeo

panimaod

mihi rem fore Deo & Ecclefiz accepüífimam,

Quód fi muld frequentarenyincommodum unum

xin n ia

dnboc

g ane

e^p. $.

' idque maximum auferretur, dequoinfrà.

Enimveró , fi objiciant tantam modó non effe

n

f igrid

caritatem, neczquam vitz perfe&ionem,ad quam

d'itrm,

omnes olim adfpirabant; Refpondeo id ita eíle:

unde & dixi non poffe fieri , ut integr? ea confuetu-

do revocetür : at cur defperemus fore,ut multishae

zttate tantam Deus grätiam & favorem conferat,

|

Tu lm

quantam habuerunt veteres Clriiftiani , aut finon

l Orfin

Ti n

zqualem ; eam, quz fuüfficiat ad dignt communi-

candum, ut in virtute etiam illi pcrüciant'ur ?fi por-

ln in

Vitz

ró hac Deigratia donantur , cur eos cerlefti edulio

rivemus?

t t

li, s

inï:io Ec-

Advertendum etiam : licet generatim loquen-

€lefig in

do olim effet. in

cclefia majus virtutis ftudium ;

Evdiradqum

P

apomulls haud dubie tameá multi fuerunt magnis pecca-

us

i tl'tpoü[ü

ul

m

De Frequentatione Miffe.

622

b

tis obnexii: ut ex Epiftolis Paili conftat; prima ad *rant. pee

, Cata,

N

Vr

h

D

Corinthios fic: Ego ; fratres , non potsti vebrsloqu

L

1. Gof* 3«

n

quaf [psrittalibus, fed qua[icarnalibus : cm emm

d

"i,

fit inter vos z,elus €9 contentio,nünne carnales e[Dzs,

)7

ch

€4 [ecnmdizm bominem ambulatis ? Ex quinto cap.

Yitry

arguit illos tamquam impudicos & adulteros, &c.

lfü«

lLL

[

Apoftolus veró Jacobus in Canonica:Uzde £elle,€$ 1cob, z .

Vrbl

contentiones $n vobis? nünue bunc ex concupifcentiis

ii

Mu

veftris ? Eciterum: Z4dnlterí neftitis , quia amtet-

E n !

tia bujus mundi inimica eff. Der? Alüfquetlocis

IDv

certum eft, fuiffe fceleftos, qui & pro talibusnunc

'&W&.«

"^

haberentur ; unde & vivunt: modó non pauci , qui

223 t

nj

praditi virtute nonnullos,multos forté ex veteribus

t u

illis faperant innocentia . quibus, non video cau-

RRU

fam, fi petant redte difpofiti , cur quotidiana com-

munio negetur , quandoquidem jus ad eam habe-

m;:imw

m ii

ant fideles, ficut etiam ad cetera Sacraments , qu

fin contervatio falutis,augmentum vitz fpiritualis:

maxime, cüm Íciamusin primitiva Ecclefia quam-

E»Wïï ;

vis aliqui delinquerent fzpiüs venialiter, ob id

numquam communione quotidiana privatos fuif-

d

fe , nifi gravia & mortalia committerent ; ut füprà 17 boc sr-

d

eapus: ia

"du

eft dccþracum.

-

;

d

"d

$;1H.:

. if

Taque fümmoepere defidero, perfuadeant fi- Ad quotià

d

I

wr

bi Confeffarii , non effe necefum ad quotidia- ^inam

[*)

ue

nam cemmunionem , ut quis fanctus habeatur &

o^

nionefn

. confirmatus in gratia ( quemadmodum multis por re-

qu

d

videtur ) nécrequiri, ut in culmine fit perfectio- quiritur

IW'W

nis; fufficitad hocadfpiret ,

curam habeat fuz fa- (anGitas

autfüsnma .

lutis , de oratione facienda inquirat , difponere,

edig,

fe yelit ad quotidie communicandum, id denique '

jj

hf:ic-crc pollit fimul o

bligationibus fe folvendo :

,

Rr a2

z

»

yr

624

TraBfatus V11. Cap.V11.

u

inquo poftremo plus vigilandum , quàm ut fan-

r

&titas vitz adfit. Etin hoc excellebant' majorem

ænhocmw

w

g

habentes. opportunitatem , qui vixerunt prima

jfith llllllfnqu

Ecclefiz ztate. Tunc enim fideles hereditate, pa-

lzi QU

;'[,L!m

Ü

trimonio , bonifque adquifitis fefe exuebant in

"(G][

i

«ommune totum referendo , atqueita pauperta»

ylint

. tem amplexi , curis erant liberi temporalibus , va-

),chx

i

st

, cabantque commaodiüs orationi && communio-

. ni , in quibus uni id temporis tenebantur. Nunc

g

jl qucm M

veró multosimpedit amor & affectus divitiarum,

.quibus congerendis intentos tempus deficit, ut

giqe t

Wegare

fcsitq

hiscom:

quotidie fe preparent ad S. Synaxim. Sedeos , qui

.

founioné,

1

ftis non detinentur, ( vel ex ftatus conditione, vel

sui, bl

ia qr

quifebe. füomet labore, res terrenas contemptui haben-

j t

nédifpo .do) & quadam paupertate feu mediocritate con-

nunt;inju

tenti , ut fpiritalibus meliüs incumbant, eos, in-

MmMOItS

füitia eft,

witit, Datm

quam , privaréillo bono, quod

Íis commodo

eíle poffitin mente, [ prefertim

:

ais at

adánt adjml-

g a

€ta vel circumftantiz , quas fuprà pofuimus Jin-

juftum plane cenfetur. Qui porró id aufi fuerint,

u t

nz.NttpmM

Thren. 4- vetuant fibi dictum perProphetam:Parvwli petie-

runt panem €5 non erat,qui frangeret ei5, Per pat-

qmam Em

f u

vulosintellige animasillas , quas diximus non effe

pcrfe&asin virtute, ad quam tamen incambunt,

frdn, qead

Pereos, quinonfrag

u

pl

Int, mjni(*cros, quibus h;:c

, difpenfatio credita eft.

tnidnim d

Saltbnin

$. IV.

w ln

Um mentionem de pane fecerimus, alteram

alcha

qui

C

frar n

adnectemus rationem , quz efficaciter dicta

confirmabit. Chriftus Dominus SS. Sacramentum

Volus

ts nar

reliquitin fpecie panis, qui cibusomnium commu-

niffimus; docuit porró nos orare , Panem nofiruws -

mm,q

lum

ii b

quetidianum da nobis bodieid c(t, Domirje, dano-

16

!

j CW

D

De Frequeptatione Miffz.

629

Ri

L:

f

bis noftram portionem, & fuftentationem com-

.

münem:hoc enim fibi vult panis quotidianus,quod

d

db

veróille acciptatur deSS, Sacramento , eft opinio

üäm '

Sanctorüm, ut fuprà quod magis confirmat Evan- Inbectr.

mwm

gdii'ta Matthzus , qui loco panis quotidiani pofuit «:4. . 1«

Qu

Panem fuperfub&mtialem, id e(t, panem alimenti -

mem

)l',

fpiritualis , excellentem atque divinum , qui füb-

mmlmm

ftantiam excedat rerum terrenarum.

ïmä

Rationee

I

- Tgitur ex una parte Chrifto dicitur panis quo-

multz pro

[m&ü;m

tidianus, quem nos petere jubet quotidie, com-

commu-

me

mendatque ejus frequentationem , qui nobis n€- nonequoe

mmn&',c.

ceffarius fit, ex quo innumera fimus commoda pet- tidiana.

tris

[irani

eepturi, Exaltera Apoftolos videmus plenos Spi-

MMFM

ritu fndté , qui confuetudinem quotidie recipien-

Suprá in

tf

di im Ecclefia fixerunt. Iterum ex una parte fan-

dectt.6di»

p s

r

&iffimos Doctores audivimus,, qui illo

s fecutiin

m

regimine, maximo adfe&u , vetbis clariffimisad

«t

od

quotidianam excitant communionem. Ex altera

p

veró , Ecclefia numquam illam vetuit , aut limite

iL

iM

circumfcripfit , nifi femelin die tantüm accipere

ny

tur. Nec prohibet folüm, imó optat & defiderat, -

quetidiana communio , ut antiquitus , fic modó

th(wM

h!qzi,m:

frequentetur,patet ex Tridentino. Que cüm verif- ,

fimafint, qua adferri poteft caufa , ut his qui ve-

us

g2 P-

lint accedere füfficienter difpofiti , communionent .

uotidianam denegemus ? nullam fane video.

Sinihilominüs cuipiam videatur,largum me efie

nimis, & fummam copiam facere , nonhoc mihi

il

W«

adícribat , qued ipfe non. fomniavi, quodque af

Do&tina

j

ferant SS. Do&tores, Cypri

anus, Athanafius, Àm-

przdicta

us

5

brofius, Chryfoftomus, Auguftinus, Hilarius,

Cy-

eftSazn-

)9

rillus, Bernardus , S. Thomas; hacipforum eft do- a rum,

qmw

!

&xina , quamexprefse & evidenter tradunt , quos

gt

vide fuprà. Ex oretam

gravium auctorum fümpfi

Rr j

feiQe

ii

p

o';o-'

T: fac?atw FII. Caþ. VII —

':HMJW

refolutieneim Ícriptam in hoc articulo: qui laxio-

5

j od

rem cenfent, his attribuant : . his fe opponant , qui

aklü

contradicere przfumant.

, vamh

Pharifzo.

Tantüm rogo advertant hi ,. qtü zelo dücuntur,

N

yum zelus ne reverentia Chrifto debita &

Sacramentis pet-

n d

apparens,

datur ; advertant , inquam , ne fpiritum aliqucm

m K

concipiant Pharifzorum, qui fe eodem duci zelo

g lo

exiftimabant, indignum rati Chrifto & ejus (n-

f&o hc&c 2

€timonia, coctus ingredi peccatorum , eofque ad

vipetu

Mnftlv. $.

fuam admittere focietatem Sed illis benigne re-

gmeio

fpondit Salvator: Az» eff opss valentil? medico,[ed

viale babeutibus, INon enim veni vocare inftos, [ed

mshltmsïm

| peetatores. Quapropter nonexcitabantejnaufeam

um v

LT

Íeclera graviffima, in cujus fignum fanabat lepro-

fos, hydropicos, paralyticos, alia que agritudines,

juquios

[ 11/5; Ml( '3

quamvis horrida effent & faedze adfpedtu.

g a

$. V.

i, n

Obje&ie u

Na tamen formari poffet dbj&&io contra

s aol

Conira dis

di&ta : quod nonnulli auctores graves, do&i,

(ufs t

M

pii , ceníeant & judicent. omnino fufficere unam

d

in hebdomade communionem his, qui Sacerdo-

Ulfmlfm)im

tes non íunt, & hac eos contentos eífe debere,

quanturvis fint virtute ac fanctimonia excellen-

d oymm!

muon

tes, unde videor ego temerarius , qui plus, imolar-

iflimam licentiam concedo.

k*, qu M

Solutio,

Hocargumentum, fateor, incuffit mihi religio-

qi d

Mi

nem altiàs cogitandi ; quód , qui hzc dicunt, au-

ii

&ores magnz (int auctoritatis , quibus& ego plu-

timum deferam. Sed i cogitatione ferio inftitu-

LT

tj

ta, & collatis his; qui hajus fententiz , cum illis

Ym d

qui meam tuentur opinionem , inter utramque

partem tanta eft imparitas, ut fexcentos illa, hzc

unymalterumq; cenícat, Unde videor mihi, quód

tali

Jii

fp li

és1

De Frequentatione Miffe.

talibus fidejufforibus tutó me opponere omnibus

Qm«

Á

Pofïim,

qui contrarium afferere conantur , nec pe-

riculum effe

audacie vel temeritatis : cütri , Ut.

b

i.

oftendiyaus , confilium,

quod híc datur, fit SS. Pa

"

hancutcolums

trum Doctorumque Ecclefiz , qui

ibus faera Con-

Ya

R

nz füftinent , qui fontes fünt , & qu

deffet Catholi-

[

Ntüm

cilia hauferunt fcientiam , qua, qui

f

UI

cum, definirent.

(fe : ita ta- R-*Pl;i'.ïï

m

Puto ficde audacia me purgatum e

kh

men , ut ipfe quid r

eplicare velim; Nimirum quo

hi

femel tantüm in hebdomade

ldw«&mwi

fundamento laicis

ermittunt ? Ecenim non €

x Evangelio , neque

Mu

Nam Chtiftus hocSa-

Ut

cris Litteris id didicerunt.

ut Sacer-

cramentum infütuens non mandavit ,

d

dotes quoti

die , laici femel tancàm in feptimana,

msufl'

aut illis, &illis diebus comm

unicarent. Nec pa«

at

(truum, fed quoti-

nem hebdomadáalem aut men

nes omnino,

dianum nuncupavit: quin illum om

ubi directe

m

-docuit , peteremus. Profe&ó meício,

Wh*tü

vel indirecte ifta limitatio præfcribatur.

Neque

da eft:

i

fan&is Doétoribus hzc fententia tribuen

[

càmà noftram illi tueantur : 2

deoque patet ; vide-

u

lu)

tur faltem, illam eorum

ex

arbitrio profluxifles

t d

dies quamlibct conte

eüm opinarentur ad octo

guamue

punionem rect& differri.

Hinc applicari eis poí-

"m Gxïï*'

Bet

huliz S. Judith, ubi cis

fet, quod Presbyteris

uinque dies nen. habito fub

fidio decreviflent 1e :

vos qui tentatis Do-

:lfnh. *

WI,WCV

hoi dedere, aitilla : Qw «f5

1

ii

d

minum Non eff iffe fermo, qui

mtferz':ardidm pro-

i

ni iram excitet.

Pofuifits vos

n

vocet , fed potis , q

Domini , €$ m avburim u-

ia

tempus mi[erationis

WW

firem digm can[Litutfia ei.

s

$. VL

u

[

Rt4

ls

632

Tradcfatus V II, Caf. FII.

D:W

p

— a A P

x

g

Adver-

téntia no-

j Numin hac re confi

deratione digsum dc;-prc.-.—ï

D

o

hendo,

sin

tabilis,

quod magni effe momenti reor, &

ín

non parum involvit difficultats. Videlicet , cüm

s

ita exoleverit quotidiana communio, ut res rariffi-

a

ma videatur ;apud omnes fama habet; cui illa con-

ceditur, necefle eftillum efle eximia fanctitate atq;

CT

innocentia; qui erge quotidie communicat,Sanctis

illico ad(cribitur. Hoc diferimen e

ft maximum vir-

ml;glw !

"tug. ep. tutis,

vel vera ea (it , nifi fixa , ftabilis, radicata, Sic

i Mj

€4. ZÍnfel.

mecum Sancti docent

Jfugr. a.

» & experientia confitmat;

mquatläh'

Thef/al, 2.

fuerunt etenim nonnu

lliilluftres virtute,

quiillam

,

Chryf. h- ipfam mifere perdiderunt,

quia hafce oloriz titilla.

loanan.

smil. 3. in tionesadmiferunt. Ex nat

ura enim hos fümos dili.

UERET

gimus: taxime veró mulieres $

1 4 n

Jom, 17.

fexu conftitutz ; unde nullus faci

quódin fmgiliori

f'£er ad

l& huic exponen-

ts

Kun.

us periculo ; necdicendum unq

uam, eam ab om-

Ti ii

nibus, ficut & Confeflàrio

étitatis.

: haberiin opinione fan-

ial

Hic, inquam, caut? agendum; rebus, ut (unt, &

fgriet: tg

ts

communione quotidiana vix in ufü ; unde Confef-

abjezt Nlü

farii & Pralati ex (üa judicent prudentia, & hanc

lbeeolcdi

do&ttinam íta (ectentur , ut in commodam » non

qeifalnnf

difpendium cedat animarurn.

Porró diligentia &

ftudio opus, ne fcquamur,

quod pra'fcribit hoftis

ais

ille, contra frequentatione

m Sacrament ; procu-

£andum certe

» Ut paulatim vincatur , & accreícat

ufus quotidianze communionis: fiet enim, ut ifto-

AMOG

rum nihil timendum fit.

Fidenter dico magnum

ägcndac&;

Chrito & Ecclefiz obfe

elle, mag

quium fic praftandum

lt mtlijm

Porr

namque utilitatem ad omnes venturam.

Ó ad hoc faciet humi

litasexercita proprizque

" UCC t

AL

vilimfis- cogaitio in his ,

qui (zpiffime frequenta-

bunt:

4

J

r

De Freq:?entdfi'm& Miffe.-

633

]

b'uno«!l perluadendum ipfis , quotidianam'com-

muniohem/non concedi , velut habeancur fancti;

äg :Wt

*

fed quia defiderant, ut aliquando fint , & ut pro-

Txä,

rie fuccurrant infirmitad. His aliifjue mediis

mïn'

lii

utendum , Spiritu-fän&o docente , confortniter ad

/

M

g

forum conditianem, qui fünt acceffuri.

"t

jUEN

i

€-AP UET VIL

kgs

Vr

ii

De veligione , quà arHà obligantur Sacerdotes

)m.tl

XI&WT:Z

j

ad Adiffam : €9 licet de pracepto non tenean"

iur g

liv

bunt.

uqtidz': , €on[ilio tamen ?fillyimf par;.

dj

Vrj

UPERES'if árctiàs apatmus, lïtn/cluecefïäri;

Ut g

um aut conveniens , ut celebrent quotidie

4200

1

.A

S

Sacerdotes.

'c:,::.,æzägn- |

- Videtur frivolum de hoc tra&tare figillatím $

mmmn

maxime cüm laicis dictum fit convenire , fzzpiüs

frequentent: & quó fzpiüs, eó meliüs, vel quoti-

sstl

dit: ergo & Sacerdotibus: quia magis illiad hoc

m-,w

obligantur. Nihilominus, quia Sacerdotibus hic

ml

liber con(cribitur, zquum eft; adjiciamusrationes,

d

( LO us

g

g hir

uz id faadent, forte pcr[üadcbunt,(unt ex mulfæ.

N

& fant graves,

g at

as

$

L

i

RIMO do&rina , quam hlc rigide Thcoiogi;

ii

»

Hg:!t'f-

figenda eft: ut füpra veritatem fortiüs confi-

ftat moralis exhortátio, & quae confilii adinftar

1 bW

oD

- adducemus , ut quihbct fuo manere meliàs fun-

gauur.

aüuW

Rr 5

Quo

e

L

6

y mg!llh

Traclatta V1 L Cap.V HH

Sacerdo-

Quad Theologi hic docent, in tribus confi-

j

tesnon

* d Eu

ebligan-

ftic.. Primo : Sacerdotes nullo pracepto ebligan-

tur quoti«

tur , ut quotidie celebrent, niíi quis ad id fe be-

ib

Obhgmc

die ad

reficio aliquo obfttinxiffet.. Quod tamen adhue

i5

Mifam. moderat? intelligendum. Hzc conclufio certa

; gtl

habetur ; quia nullum eft tale przceptum Eccle-

jimün

fiafticum neque divinum. Etenim nimis hoc ftri-

MNWWH

&um foret : quia multa que id impediunt , offe-

g

"

u

Alique-

runtur. Secundo : Sacerdotes tenentur ratione

L

gl

tiesin25-. officii faltem aliquotiesin anno ; ita Sanctus Tho-

no ténen»

d

mas. Et quamvis fint , qui putent non tam arcte

tur

md:br;ndum

3.f.4. $5, Obligari, ut ad mortale, etiamfi numquam cele-

i

art, 0.

braret , modó in Pafchate accederet communio-

ämhmn&m

i

quoä j

nem, plures tamen íünt, iique graviffimi , qui

fs

contraríum tüentur, fcilicet, Saeerdotem ; nifiali-

Jyen i

uodes in anno celebrarit, peccare mortaliter,

Vs s;

nec abíolvendum , nii meliora premittat. Sic

vut stl

DPuarto-3-

aüctores graviffimi , tum anriqui , tüm recentio-

at

res,quos vide citatos apud Francifcum Suarez,

difp- 30.

& Henricum Henriquez. Quapropter hoc velut

Wx&ugmä

257

.

NT

Hem'i .

certius & fecurius tenendum : & fundatur. cüm in

w a

1. 9. de

munere Sacerdotali:ad quam dignitatem nemo

u s

Mif 6.23. effertur, utotiofam & velut (üperfluam gerat : tum

al

Tenentor in pra-cepto Salvatoris: Fio£ facite 12 meam com-

Tdcdmio

puecepto zuemorarinem. Quod vero iis verbis intendetit

divino.

rv

obligare, quos tunc inftituit Sacerdotes , ad ce-

fltiltisk

Ceneil.

lebrandum ; declaratur in Tridentino : Chrzffbus 44-

(idis i am

Trid.feff. poftalis , quos tunc. novi Teitamenti. Sacerdotes

22:€ 1.

W ul u

]

- eonflituebat, Corpus [uum, ut [umerent, tradidit,

eig

At

€$ eifdem eorumqy in facerdosto [ucceforibns , 'ut

offerrent , pracepit per bac verba : Hoc facite im

Dori,efi

16, t

sucam commemorationem : uti [empaer Cathbolict

Feclefta intellexit 6d docuit.. Et canone a. Anathe-

lbdng

1

tbrdf od

ma his, qui negant, inflig itur,

Ubi

Él

D

*

!l QW.

Mhm

be E;equentatiar;e Màffe..

63;

u

Ubiadvertendum , nonid tuncà Concilio prz-

st W

"

feriptum effe velut novum praceptum, fed de-

MTIR

claratum folàüm obligationem, qua Sacerdotes rati-

VEf

one veteris pracepti tenentur : & hoc iis verbis

includi ; unde & infrà : Curet Epifcopus ; wt $i (Sa- seyr a5

lmm äfx

cerdotes) fa/tem diebus Dominicis C feflis [olem- c.14. de

Teie d

sibus , fautem curam babuerint animarum , tam feform.

frequenter y t fuo muneri (atisfaciant , Mi[as ce-.—

v p

r a

lebrent. Sed hoc preceptum , quia affirmativum,

nou femper obligat ; unde & diximus non effe quo-

Npcnd

tidie celebrandum. Sed obligat ad aliquot vices, de

n

quibus judicandum prudenter ex natura & condi-

A n

-

L.

one ejus , quöd mandatur, ut ftatim dicemus.

vinpit

Prater has obligationes, qua fatisarótz,certum eft Scandali-

ins d

zant; qui

à Sacerdote , fi anno integro, aut paulló minüs

1 n

dari his, qui

non celes

Ya

Miffa abttinuerit, grave fcandalum

brant,

norunt Sacerdotem , nec tárnen celebrare. Vix

d f

enim poteft intelle&us refrenari , quin 1dicet hoc

ia

procedere vel ex grandi deli&to, quo inficitur con-

w

Ícientia , velexpravo affe&tu , cui conftituitadhze-

n od

rere. Quapropter zquum eft , ut & in illo (ibi me-

:wwr

tuant. Sacerdotes, & fe faciliüs tanti ochü religi-

d

one folvant.

».

] o

3 Qxc;tiesin

In decidendo quoties Sacerdoti fit celebran

dum, variz funt opiniones. S. Thomasait: in Fefti

s anno cele-

?gm*o'w

brandum.

T

(olemniffimis & folemnioribustotius anni ; quibus

ld

fideles ad communionem folent accedere. Alii,

9 d

ter aut quater celebrando , folvere.

Fos dicunt

-

obligationem.

usl

Porró, etfi ver

& fic impleatur præceptv.;m :ta-

,I

smen , ut fcandalum evitetur , quilibet fe confulat,

y

r dl

7 l

/

.

uid facta opus: di&tabit enim, procul dubio,con- '

cientia [ fi candide veftigent veritatem | num ne-

L

!

ul

gctï'c fit £equenciüs celebrare,

Qui .

F3

yi

é 56

Tralfatus VIL- Cap, V 11I,

qi

" Quidautem mirumid exigià Sacerdotibus,chm

Ine,Saeu. in Concilio Agathenfi legamus: Secslares , qussm

A

gU

ql

lares,de. ANatals Domini, Pafcha , Penteco[le , non commu-

eenfecr.

ntcaverint, Catbolici mon eredantur, nec inter Ca.

K

dl]l- Z«

tholicos babteautur.

g pQ

u

?!(

Àt omittamusea, quorum pudcf meminilfe,

oorum

[

necenim Sacerdotis nomen merentut; qui nefciunt

aftimare dignitatem, ad quam à Deo füblimati

d

us t

fünt, quandoquidem Maurorum inftar , qui vi ad

UP

quo&ä

pilum |

Miffam coguntur , compelli debeant folis inferni

paenis , ut femel iterumque celebrent : cüm ta-

n

men res fitejufmodi , quae fummo ipfis in pretio

qunMW

d

habendaeffet. Illos ego remitto ad diem rationis,.

quam adeo ftri&am fate polliceor,ut ttemore nga-'

WWI&W

ximo concutiendi (int.. His igitur omiflis ultrà vi-

Coront

deamus.

Y

noj d

$. II

ym,[äMOM'»

Laudabile

av uritt)

SUppofita jam obligatione, quzim duobus con-

L

J

hum

NU d

& fru&uo,

fum (z-

Mtit: nempe, teneri Sacerdotes ad nonnun-

TY

iüscele- quam celebrandum , nec teneri ad dies fingulos ;

ass

4re,

tertium eft, effe fas, fanctum , laudabile, fructuo-

trumt

fum, quotidie celebrare , communiter loquendo:

nl

nifi fint rationes juftz , qua impediant , tune

T

etim ceffent , coníülendum eft ; & idipfum

ml

$uar.tem. fuadent Theologi. De quo Suarez do&t juxià

$. ds[p.8o- ac pie.

ii

[«8. 2 ,

r

Hoc füícepi , ut per(uadeam Sacerdotibus: &

vurutit, N

.opinor magmum iis à me przftitum fore ob-

tf s

Íequium , &i propter hzc , qua hic dicuntur, dili-

tenel ia

gentores evadant in fuo munere, acdivinafre-

u o [Emlllü

quentiüs myfteria operentur : adeó ut nullus adfit

nndum; lte

dies, quo nencelebrent , nifi, urgeat impcdimcntü j

Shsd:x&ag

Ad hoc nellém cos moveri ftimulo imperfecto

atque

ln i

'pe frequentatiane AMiffa.

637

Msj

b

[

atque humili, velut timore peenz , & rationis exi-

gendz , quz haud dubium (triciffima inibitur de

Vgj "

talento tam grandi, quale poteítas facerdotalis,

Mi

deque uberrimis commodis, quzindétum ipfis ,

tum proximo totique Ecclefie provenire potuit-

lggzmz;

fent, Neque etiam propriis incomimodis, aut cu«

Rtte ii

N

piditate bonorum fpiritualium, qua confequi fo-

d

lent : quamvis id meliüs. Sed incitamine perfe-

Eyn:'x,x]

ünt if

&iffimo , quodeft, ut placeant Salvatori, fcientes

magno illum affici honore , .ac renovari paffionis

o d

memoriam , quandocunque hoc facrificium of-

gmim

fertur ; unde & pramium reddet divina Majeftas,

ol

quód rem acceptiffimamimm

La

tim San&i teftantur.

qlariht , quodafía-

Quàm

igrtics

Gloriofus Martyr Hippolytus, declarans quo-

rara fit

modo elé&os Chriftus, invitaturus fit ad glo- ii

riam , ita de illo Judice : dicet , inquitJ/enie(et- quoudia-

p- na.

iam vos) Sacerdotes, qui puré mths [acrificium o

ss

s; Orat. de

us um

thlifH s , ac pretiofum Corpus C Sanguinem men

coffutn-

quotidie smmolaitis.

A«

sl

Narrat Gregorius

deCaffio Epifcopo Natnien- :nn::ull

ii

fi: IIl mos erat quotidsanas Deo bofftas offerresita «t Hom.37.

n m

pané uullus dies vita ejus ab[cederet, quo nom orms- *h Evang.

PT

potent: Deo bofliam placationss imerolaret. QM—

dam vero notle ejus Presbytero per vifum Dominns

d

yot

ad]Litit, dicens :Vade,dic Epifcopo : Mge quod agiss

eperare quod eperaris, non ce[[er pes tuua, non €

efet

B

manus tua, Natali dpo[folorum ventes ad me , $

yt

retribuam tibi mercedem tuam., Unde dubium

noneft, quin Miífam dicere, fit res Deo accepüffi.

j

T H

ma, quo ftimulo adduci debemus ad quotidi£ cele«

g

brandum; ficenim fapplebimus multos defectus,

T

quibus ei ex fragiliwate difplicemus.

d

5' m.

&

6;

Tratiatus VI1, Cep, F 111,

j

'

TU

$. :H

T porró clariüs & apertiüs de hoc agamus ,

[

u )'6

u

diverfitas conftituenda eft inter eos, qui ab.

HWW(MX

ftinent interdum à Miffa , & inter caufàs , cur eam

Wi CMMMA |

Sxtrdo- omittant, Neglectis veró iftis , qui diutiüs abfti.

tes,qui ab-

t

J ugml

ftinent ob

nent, eo,quód é curpitudine vitiorum nolint emere

nint m&gü*

fua pecca- $CT€ con

Ícientiam purgando : quorum puder me-

|

ji "

t repre- miniffe, quos vocari Sacerdotes pudet: quibuse-

henduntr darguendis nulli fatisaculei verborum, nullapote&

qiis: A

condie

[*]

na invectio reperiri; cüm ingratiffimi (int ,

NaT.

& brutali quadam ignoratione ducantur. Profe-

Q&,W&tmf ! ï

&tó immundis animantibus fimiles funt, quz unic&

ii u Qd

Dós

delectantur in coeno , & contemnunt paícua lori-

d

da, deliciis & jucunditate plena. Autfi magisex-

wegand

ubl

tollendi funt, filio prodigo zqui videntur: qui ho-

nore, affluentiaque paternz domus contempta, ut

dirimmta t

vagari poffet, factus eft nebulo & fcortator, eó tan-

mmpn'munr:faäm

dem redactus , ut inter fubulcos illuftris, comede-

n vaim

m&&m&w

ret que erant pofcotum, idquetam parce & frugg-

liter , u fatiari non poffet. Ejufiodi eft eorum

d

conditio, qui in fcelerum volutantur putredine. O

vifts, Va

infelices, quos Deus ad culmen honorum evexit,

a, Ls

dum Sacerdotes inftituens convivas fibi continuos

iaj r

adfump[ip, & amicorum titulo decoravit! His ille

gt

pro ingenita benignitatelucem favoremque addat,

utaliquando prodigi inftar (ui meminerint , & dif-

criminis , in que verfantur, admoniti , dicant:

Lueo15,

Quanti mercenariiin domo patris mei abute

Qu

quni

dant panibus , ego autem hic

Ils qid

fame pereo?

lifteron

t quadfg

C A-

Jot & g

E

It

|e Frequmtm'mk Miþ"x;

639

Ml

]i

"

CAPUT.IX

X

W(»c

Dite

j

a Mfa abþiuert » ob vecupationes t:mpamneä 3

E W&M&'

efl veprebezufrone dignum, quäd De

d

N

;

M MOlr/fä f:- :

iíi)

rat , €9 ut tale caffiget.

LQ—Q W

Egletis ergo iis Sacerdotibus, qui hoc no-

1,?3&]0

t

N

mine indigni funt, loquamur de alteris, qui,

A

Deigratiá, non verfantur in mortali, & curam ha-

t

bent falutis : fed nonnullos interdum aut plures

ml

u

diesi Miffa abftinent ob caufas minüs malas , ma-

r TM

n di

gis, ut videtur , juftas. Hi duplicem ordinem con-

Ti

r

ftituunt: uni; qui ob curas temporales opum, aut

,ï(mz

n

ejufimodi : quas effe fpinas dixit Chriftus, quae fe- Lue. s.

E l

men optimum füffocant, ne fru&tum uberem lar- -

CFDP?-

bnring

giatur.Eft hicobex generalis, quo dzmson & mun-

n

Zïiüm:

dus innumeras animas arcent , & defideria falutis t;;;

orás

Bl

comprimunt ? Ícilicet ne defint rebus terrenis, & libusbona

hk

mundi vanitatem fequantur , quam fibi omninó multa

.m&m.

amplectendam ducunt, ab oratione facrifque exer. ollic.

citiis defle&tunt, quibuscertiàis falutem fuam affe- -

TL

p

ruiffent, Ne autem fe obligent ad confitenda pec-

r

cata , & difpofitionem neceffariam ad celebran-

gt

dum ; abftinere malunt feipfos uberrimo fructu

privantes.

d

hj

$. L.

r

g

«t Db*

]

)

i Qs obtc&or, meminerint ejus pärabolæ » bsc.dd.

T d

M

quam ad rem inftituit Chriftus de Patrefa-

[

yii

pl

milias , qui ad folemine epulum multos invitavit;

hifefeexcufarunt, quód curis tum quoadopes,

C

tum quoad ftatuta deft

inerentur. Unusboves er-

mummn

ptos erat exerciturus. Alter pfæcon"am do

, fg-(

"630

Tratciatus V1T, Cap, 1 x.

feu villam comparaverat, quam neceíle erat in-

fpicere. Tertius ducta uxore nuptias apparabat,

4mg"3»"f?W'F

Ceteri alliqua harum excufatione utebantur. Ad.

P

vertendum porrö omnes easlicitas fuiffe (ine mi-

:WW' 71

ftione peccau.. Nihilominüs adeó indignatus eít

m,]mxuto.

paterfamilitas, ut jurarit à nemine iftorum cznam

Mi! hlS ,

effe guítandam. Ratio eft, quiaut licita finp tem-

i i et

pore, &loco, debitifquecircumftantiis, non fiunt

100 git:

tamen fine peccato , cüm melioribus præponmj.

ygres d

tut : fic enim negligitur fpiritale bonum, nonau-

&EIWS ) ïï""

diuntur Dei infpirationes, qui invitat ad long? per-

fedtiora, & maximi valoris.

ndo',?bü,dm

lh.

- Multa li d

Infüper , multa fant licita & honefta fecülaribus

€ent lai-

nyllimdi

five laicis, quz Sacerdotibus nen licent, quiain

cis, non

liv gt

Sacerdo-

ftatu Ecclefiaftico & perfectiore conftituti, Unde

sipana

in Jure prohibentur fzpiüs curis terrenis incum-

tibus,

i, gw'/mmiüm

bere , negotiari ad opes augenéas , eó quód devo«

unin a

ti int cultui divino , fpiritalibus dumtaxat com-

Tr. . c.8.

yumpimuit

merciis mancipati : utfuprà. Proinde mandatur

ln

etiam, contenti fint honefta quadam mediocrita-

NT

T. 2.6. 13,

te, vï&u, veftitu moderatis; de quibus & füprà.

firttit w

Hinc mage vitiofum eft in iftis, quàm fzculari-

bus, propter haíce curas & occupationes rariüs

Terony i

accederead SS. Sacramentum , rariis celebrare.

)

Á t

Quibus idcircó jure dicitur: 442ez dico vobis.nemo

r

virorum illorum.qui vocati [unt . gufLabit canam -

Paena eo-

fuuntm c

meum. Quá fententiá minatur Deus grande fi-lpplf-

Iufb , qui

a,

Miffa ab:

cium;à quo nobis fant caveamus; Vel enim intelli-

flinent

giur decena ejuídem Sacramenti , & tunc ficjufto

1t' qi p

"i il

propter

Dei judicio, ut qui idacftimare nefcierint, & ob res

Dccupa-

lii

viliffimasfe diutiàs privant bonis czleftibus, [ càm

tbdtisis

tiones,

tamen particulariter fint invitati Jin cordis duri-

t jmithe

tiaatque appetitu emortuo confiftant , adeó utin

njm' lt

|

; diescrefcat tadium , nec ip^ optent recipere , ,fäd

cuds

I hd

'llm.c"

W

n

R,

De Frequeniatiaxe Mife — r

b

N

eüristemporálibus mifer& pafcantur, ubi porró ac-

N

TP

Ay |

cedunt magis, ut ajunt; pro forma,nullamin mente

M

T

percipiant dulcedinem , omni utilitate fruftrentur;

j

hi.

quin in fine vitz, aut non recipiant: fin magis;

nullo emolumento.

i

]

Contingit his, quod omhnium parenti Adz, Gemf.2;.

T

qui càm polfet ex arbore vita comedere iüvitas

71

tüs à Deo, noluit : cüm vellet, non potuit, ut

-

"p

ob priorem culpam plecteretur. Et quod virgi- Matsb.as,

nibus fatuis, qua' fponíüm exfpectarunt dor-

-ïümme

mieudo :þö&, cüm feró veuiffent , foris permanere

juffæ fünt.

j

hts

Quód fiintelligatur de coena regni caleftisl'ut

Mij u

ia

alii volunt | magis terribiles fünt illz minz, & gra-

vius fupplicium impendet.- Etenim jure punien-

þmm;:

7

tur , qui humaniffime ad divinam menfam invita-

ti, eamdem craísenegligunt, & ob fivola nego-

fl

hinis

tia, ac res peritaras fefe excufant, Nempe cumad

€xlefte epulum intrare putabunt, excludentur: Qxi

PT ETA

n gt

fpernis, nànne €3 ipfe [perneris? Cumfatk

ä;kcglmï.ä?

fieris contemnere,contemréris.

gau: de-

n

Ls ]

$. I

us

T verbnon mirentur , nec nimiuseffe, quem

n

dicimus , rigor videatur. Nonillum egofom-

l

niavi ; notat idem S. Cyprianus , qui ait; Sicut eft

L

p g

argumentum confecuturz falutis ; frequentare

Dd

SS. Sacramentum , & cum ardenti affectu reci-

^i

L

pere : quia principium eft in hac vita fruitionis

j

Wm,&m

divisz , qua poftea in zternum potientur ; ita evi-

u

dens eft fignum damnatiouis, nullo duci affectu,

nullo defiderio ipfim percipiendi; qui enim hoc

Pm

i

agit , jam in hac vita per propriam voluntateni feà

m

"d

Deoincipit difparare, unde nec Deus injuriam faci-

tnàfe ziernüm disjungat.

c':t, fiejufmodi homine

x ,

Ss

-Nám

y Wmh

642

Tratfatus V11T, Cap, 7 X.

ul

[

Gloria

Nam firecte ixxfþiciamus,nfhil eít aliud glotia &

1l WD

cceleftis

regnum coelefte, quàm elle cum Deo , & frui con-

e(t efle

at D)

5

(

vivio fempiterno , de quo Chriftus: £go diffono

cum Deo:

qone m

U

Infernus.

vobrs regnuta , ut edatts CS bibatta [npey men[am

gX

fine illo.

j

emeam , mvegno . Exalibi: Bearus qui mandu-

Luc,2.

eabit panem inregno Der. Cujus convivii figura eft

gpa

Lt 14,

ipfum$SS. Sacramentum : unde hoc frequentare;eft

" ho:m'.us»fw'

j qi

velut pignus futuri ; ut canit Ecdefia: Futura lo-

ría nobts pignus datur. Exin oratione ultima Mitfe

i

ii

de $S. Sacramento: .F«c nos, que[nttius , Domine,

jsmgstt

divinutatis tua [ompiterna frititione vepleri,quam

ii

pretmfi Corporis €9 Sanguints tux temporalzs percee

prto prafigarat.

adn ü

^

a vt

Si contra

vl

deamus , / quid fitinfeznus, & con-

Vi

demnatio zterna , nihil fan£ , quàmà Deo disjun-

&io, quod fignificabit Judex in fua fententia : /ze

d

me maledity inignem aternum..Exenimquitam

Yard n

benigue invitatus ex mera negligentia ; aut ob fri-

aenjogtt

iprmcutcid

volum quoddam negotium noluit accumbere;non

habebit, qued queratu

»wwnpumx.vïkm

j

É fi &ternüm ifti paenzefue-

tit addictus.

3

1punni, a

Qui &clà — Necmirentur,quod D

eum & cmwiviü ejus cöit;

lp od

qubsielundk

abftinent . tenyni dicamus, Ia eft, & hoc claimat ille per Pro-

Chriftu& &heram: Q Sacerdetes, quiae[puitis nomenzuetm,

tj

eum fuo

convivio

1€8 dixiflos : ]n quo deffeximuu te? Ex vefpondet : n

tD Bl

€on:erm-

axo.qnad diciris ; Menfa Domini defletla eff.. Quid

;'(Wkulw,,ag

nunt.

sefert;neftri Sacerdotes hoc non dicant ore? Nece-

pundm,

Malach Y« yim eftinter Chriftianos tam audax , tam à mente

ib lum

alienus,qui hocaufit: Sed sulr:,ait Apofkolus: can-

ftitiios

lMd Ti V. renrur [e nofte Deumfsélis autem negant.Proindt

ZUBCN

licet non dicant verbis: sezfa Domim: defpella eff,

n atl

i

clamanthoc ipíum operibus ; quandoquidem ob

übnrr;

h

res vaas, quales (ànr hujus mundi, nihil eam afti-

Vi d

ment;& privent efe bonis maaximis, qua in eadem

fW!lt?qug[u

Clariüs

sepamunicantur.

l

|

Tl

Ài

E

DelFrtquentatiane'MijZ

643

)

x

.. Glariüsid exemplo innosefcat.Si rex convivium

k

Wt

ditiffimum, fe dignum inftrueret , omnefqueauli-

Wdy

"m

i

cosinvitaret benignéad cibos lautiffimos , exqui-

M Wla

E

fitos, promitteretque his , qui accederent, à pran -

, T

dioíe daturum maxima beneficia. Omnibus veró

AR Ql

Tn

paratis ipfe in capite accumberet , cunctos, ita fa-

'ln('.wm'

ciant , horratus, illi veró huc illuc circa menfam

j lnl

dicurrecent , quód fozte aliquid fit oblatum parvi

ii

momenti: dicerentvemanus e[lelavandas , ive ob

t

ejuímodi rem vilem nollent accedere; horam pran-

W(VWM

dii i(tis nugistezentes , quód maliat cibis craíIiori-

L

busveíci;quis non dicat ab his repem & regale epu-

lum defpe&um efle? ilji vecó jiftam effecauffam,

1j

qua fe vindicet, aliàseos non admiffürus ?

n

I no v

M

Videamus igitar,num comparatio inftiui pofm:

:)mm

li

drebus minimisad immenfas, & ,Deüsne meritó i-

L

um n

raícatur & conqueratur.Et vetó queus eft -perlfai'-

»

ad'mf ä&)lm'

am ftatim principio prophetiz , velut qui maxime

Ifh£,X,

indignatetur; utex verbis patet duste cali , C an-

ueritur

ribus percipe terra.Cyuid hoc, Domine, quid expro-

Deu: de

usl

brabishomini, cümcalum & terra querelz teftes üóminuma

ia

eliguntur ? quaíi dicat : Non audiunt me homines, /"gratitu-

1ne.

j

bt

quibus dedi intelle£tum; audiant celum & terra, li

psipotm

cet ignorent, an caufTa mihi fit conquerendi. Quid

H

l

ais, 0 Deus? Fz/u: enutrivi &$ exaltavt, tpft atitem

n..,ï'wü;

kj

p

fprewerunt we,cog novit bos po[[:forems faum, €3 a-

Id

finus prafepe domumi [ue,ifrasl autesm me uou cogna-

g

m

u

g

Vity- F populus voeiisoon vntellexit. Quàm male üibi

i

grates referimus, Domine,qui creafti nos & volu-

$i

ifti, ut Creaturze tux tibi ferviremus. Infüper nos ad

ij

[f

eam extüli&i dignitaterg, ut /nenfie tuz convivas

j

n

adhibueris , & te rzeciperemus in. cibum , «qua-

q:räï

les, imó Augelis fuperiores efficiendo. Cüm- ve»

u MP

£O tottantzque fint rationes , ob quas grati accep-

u^

352

| uque

H

p

644

Tralfatus VIT. Cap. 7 X.

lgl

JJ u

Prrsgri- tique effe deberemus;tantusef torpor noffer ätque

ais

tiors Dco necligentia, ut compares nos bovi & afino , ani-

quim Qe

g

tcm!&"

mines ,

mantibus rudibus omnino & ignavis, eorumque

noscompatatione condemnes , illa etenim , utfint

m

mm&ïlli)

M

zudia omni humanitate , dominum tamen cogno-

fcunt, parentquc illi & famulantur ob modicum

a&ktlw

aioit

"

feni: norunt prafepead quod füftentantur, tan-

taque fame & defiderio illuc contendunt, ut ruptis

WF&:(UL :

Ígpe vinculis teneri non poffint, quin ad ordinaria

jnto as

paícua decurrant. Nosautern , quibus preponitur

jicus M

sícn (

V

menía cibufque cxleftis, qui nos ad honores extol-

lit, eternzque vitz confert alimentum , tam fümus

ib ped

ingrati , tam immemores beneficiorum ,.

Agnoïümus, |

nos ingratitudine polluamus.

D

qt infami

vndiicem lz

3

$. I 1I.

mudqutn t

A /AOdo non zftimatur , quod dixit Pfalmifta:

qqoub:mknu:fm

Pfal. 45. -

Homo ewm «n bonore effet ion tntellexsticomne

mwalalimm

du

paratim efl jumentis snfipientibus , €6 fmilis fatius

eff i i. Yd jam parum eft , cüm per Ifaiam clamet

(

Deus, nos illis ipfis jumentis infipientioces e(le:

quaudoquidé nos excellant in quzrendo loco, ubi

iritugil

vl

afcantur. O res digniffima omni confufione! De-

witi,

uspanem de celo (Sffert, homo fürdus contemnit *

Panem Angelorum negligit faícipere,ut aere terre

norumfe queat faturare : ille cim folidus, hicin&at

Ut

fumi, Paícua czle(tia miferi perdunt, & abejuf-

A

dem Deiconverfatione difcedunt, nein tempora-

ts tindo

libus vel modicum patiantur detrimenti , autnele

at m

praparentparvo labore, aut nefcio potiüs, quo in«

fm[lr&m)&

ftin&u; quare fugiunt ? cur fefeà Deo fejungunt?

o

inaximis Ípoliant opibus , ornamentis? ut qui

Qlibühnyutï

amorgis divini illx'enrd,vilipclldunt , quz commen-

"thttaberra

tus eftipfe Deus, ut ad fe traheret homines, €os

'ïïdlffgmfcum

fxuuirct, infeiptumtransfert?

Aüpente «

Muti

M

!

Wi

De -Frequmütz"ane Miffe.

645

WW;

Muti fünc, vaionem non habent , aftaliquam $:cerdo-

Itin

E

facularesadferant: nullam facerdotes, qua adinit- «e«magis

lpabiles

tetur, Poterit enjm dicere (xcularis:Uxorem duxi, cu

T Hämlä

àm laici

familiz mihi cura incumbit: nequeo toties me ex» q

n

pcdirc à ncgoziis , & preparare communioni : fors

Rn

fatisfaciet. Alter dicez: Operariusfüm , nequeo vi-

Wütgy

é&ui lucrando deefle. Mercator emptione ; vendi-

Mtgu

tione impedietur. At Sacerdoti nihil horum eft:

!lkv;l

ipfe veró juratus eft cultui divino , altatis minifte-

m,ïzqm

rio dedicatus. Ad hoc munus fe obtulit, càm Ordie«

Rottrgn]

nem facrum füícepit : unde & Clericus vocatut,

t z

id eft; Dei & Ecclefiz fervitio mancipatur.

Ms

Agnofícamus , Patres, vocationem noftram,

conditionem ftatus noftri. Cumque invitati fi-

H

Il

mus ad epulum tam magnificum & folemne,

Ht

;J;

l

quo uberrimus fru&tus; non perdamus id curis

fosic

hiíce mundanis intenti , quz nihilfunt , fi exme-

j iil

rito zítimentur.

st

Cxpnpow

at

Sa/ærdntu »qui fufficienter funt dipofiti . Miffamm

mmfm

a

s05 debert omittere titulo reyerentue atque btds

militatis.

od

$. I.

i

j

Uncagamus de iis Sacerdotibus, qui intet«

N

dum ab(tinentà Miffa , ob cauffas magis ap «

T

:?

parentes, titulo humilitatis & reverentia; quia ft-

m.

p

bi videntar magni peccatores, indigni qui toties

facrofancta myfteria frequentent,quód fape diftra-

at

p

g

ntur, nec ea excellant puritate , quam vellent.

Ml

Quibufícum, ut vincantur,parum negotii erit; pa«

g

tum utaberrore deducantuir. Tantum eos remit-

e f 6

glvy'.'ä':.

to ad figna feunotas fupra pofitas, & precor enixe,

buistr.

cas diligenter evolvant ; cogitent , quam araent.

u i

$5

bus

!

La

2406

Tracfatus V T1, Cap. X.

"

s

^ bus monitis ad quoüdianam communionem San-

j

- &i hortentur.Si enim iila dicuntur fäecularibus,qui&

j

d

non videat ad Sacetdotes majorem vim habitura :

[

JH

qui non folüm recipiunt facràm Synaxim in parti-

N

T d

culare fibi commodum, fed etiam pro univerfis of

ji

,gumm

ferunt in facrificium velut miniftr publici,quosad

i

i

Nota

lic munus Eccleíia deputavit. Unde omnescrea-

"

bené.

j

Crecacorz

türz meritó poftularent, ne tam eximiis bonis pri-

in

j C

Oormney

ventur: conqueri polï&nt,& ctiminari abftemiosil-

VWMAWI

* ]

queri pol. los,cüm finguli (ua ratione fpolientur aliquo bono,

,,MPWI[B

fent de Sa-. ipfi veró infinitis; crudeles ergo in omnes in fe cru.

n

g "B

cerdotum. deliores cenfendi.

Qua laculent & fapienter no-

j cele-

st

brande

tavit D. Bonaventura : cujus verba hic adfcripfi:

gt du

negligen

Cizm Sacerdos ab[ó, peccato mortals, C in propofite

w'w!lb] '

t:ia,

- Bozo, non babens lecitimum 1mpedimestum, ex ne-

"

Jraf.de gligentia celebrare omittit , tunc quantum inipfa

pr4p. ad

ij

Mtg'. bo$.

eff, privat Trinitatem laude C$ gloria, AÁngelos le-

lD)

ttta, peccatores venia, jufTos [ub[idio €4 gratia ,in

st n

Pargatorio extflentes vefrigerio, Ecclefiam Chrifli

g

fpiritmali benefício , €8 [eip[um medicina €$ reme-

gt

dio coptra quoridiana peccata,C9 vuffrmitatey.quia,

gt

" ficut ast Ambrefrus, (i quotie[cuna, effunditur San-

Bov

us Cbriffi, toties 12 remiffionem peccatorum ef-

d

funditur , debeotllum [emper accipere , ut femper

t6; tl

ntbi peccata dimittantur : quia]Jemper pecco , de-

t ,.

- beofemper accipere wsedicinam. Item privat fe om-

qeatusy

ntbus ralibus provenientibus ex [acra communione,

tsb

qua [unt peccatorum remiffo , fomitis mitigatio ,

(l o

méentis ilumtinati, interior refettio, Chrifhs &8 cor-

porz «jus myféici incorporatio, virtutum roberatio,

p

miwtmqum

. 60nt: a csabolum arvmatio, fidei certitudo, "þn'?le'

gcnn'zmq;m;

VWatso, caritaris exercitatio, devationts augmenta-

L0 C$ Angclormmconvivatio. ]tem »oncomplet

qiodl e

Bl injuntlum magna dignitatis ob/equium , nec

,mr;hocmm

O]fi«.

*

J

Ü

qu l

De Frequentatione Miffe. .. 647

m[mmq

officium exerce

t debsta [ervitutts Deis C9 tamen

Bj

feriptum eff : Maledi£lus, qui facit opus Dei negli-

i.

tl

genter.Item contemuit Chriflipraceptum de obfer-

yantia buius Sacramenti ; ideo Chrif us comminae.

N

"p

tur : Nifimanducaveritis carne filii bommis & b

;ä?iäd?n;

beritzs ejus [anguinem , non babebitts vitam in vo-

bis. 4tem abjtcit viaticum (ua peregrinanoml; ex-

M

tss

ponens fe perictlo mortis: quia nifi recipiat alumen-

"

Fb«äxï.

tum Corporis ChrifHi ,€9 vita vegetationem, effici-

tur [icut aridum membrumsad quod non tran[mtte

M

pitur corporalzs cábs nutrimentum. Ultimó, quan-

At

|

K

;

um in fe eft,

evacuat divinum cultum, €5 latriam

Uzde dici-

creatori debitam ingratus de beneficirs.

ET

zur in INumeris ; $: quiss sotndus efl ([cilicet à pet- Nu, p, .

wuwg*um

cato mortalt) €4 in itinere non fiter it ( feil. aNter

MA

impeditus ) & non fecerit Pbafe , anirna tlla de po-

:rimm

prlo fuo extermingbutrs quia [acrificium non obtH- —

ii

liz Domino in tempore [uo. Ergo quantum potes to-

£0 conatu, pev exercitium boni operzs , lacrymarum

ia

w

contritionem,€$ devotiongs flammam , expelle áte

TULM

omnem teperem €$ negligentiam, ne ImveniAras ve-

sls

:iwl

fpuere tantorum charifmatum dona.

Ha&tenus verba Bonaventurz , quz utinam al«

v

diüs expenderent Sacerdotes , & animos concipe *

'WWH

rent gencroüorcs , nixi Dei clementia & benigni-

g eitt

tate, & voto, quoipfe ducitur , ut hzec facrafre-

creatu-

"m d

quentemus myfteria,

ne nosipfi , caterafq;

1

.

Utinam pcr(haderen

t Dilatio

ul[llf

xas tantis opibus fpoliemus

celebiandi

fibihanc non effe humilitatem nec reverentiam ,

lu$exne,

j5

n

r d

.. proptie & formaliter loq

uendo: potiüs pufillani- gligentia ,

il

mitatem quandam vitiofam , a

ut orporem negli- quám hu«

"d

aut dzmonis fieri aftut

ia, miliiates

s?

gentiamq;in difponendo,

füb colore virtatis cona-

du

Á

. quimultos eó perducere

tur ; hocenim certum eft,o

mnibuseum virib? con-

Wmfü l

tendere,

$s 4

'W l

45

Jracdatus V 11. Cap. x.

yi

tendere;ut vel unam Millàm impediat.Proinde ini.

Wy,;;,ä: L

J

quum eft, falfa hac pertuafione ludamur, fore (cili

p

cet,ut cum tempotris dilatione ac

creícat reverentia,

g

ii

J

humilitas, aut melior difpofitio

; id quippznon ita

j

eft: fed qui magis diffecunt,

miriüis apti redduntur,

f'I/O'ul 9»1 .?1

£« 4. y« 6.

: Quia veró circa hz

€ varia Sanctorum attulim

g

bujsns tr.. tantüm hic referam,

Us,

1

Ambr.in

quod Ambrofi

us ad Deum,&

" ,,.Manl !

à S, Thoma refertur :

erat. pra-

Grave eff, inquit ,

qtód ad

; al t

f^. ad

menjam uam mundo corde ,

G mantbus innocepn.

a n

Mif s.

Libus non yenimus : (

d gravins e[f , fédum peccata

u u m

Th.. p. q. métuimus , etiam [a

$2,2r1.10.

erificium non veddamus, Ex

PT

quibus eliciant Sacer

dotcs, quàm non debeant ab,

32 argu-

ftinere à Miffa,

aitfraymm

snento, 24

nec tam facile, ut quidam. Sedhac

T

Cotfrä.

fentet

iia ad limam Thcolog

icam aptanda. eít,

MI(&M t

Quipp? conftat fatis ,

celebrare in mortali effe (à.

siadt t 4f

crilegiam gravitfimun

, & hoc caíu melius eft, aut

/)/)f//m/p)a/lll

minüs malum, abftinere, ne tam

grave Ícelus com-

sijin a

ItaexPli- mittatur. Unde verba ill

a explicanda, ut intelli.

tat verba

njrijtitunt

Suarez ,.

£

j

gautur de venialibus , ob

quz non ea;

qua pareft ,

accedimus puritate.. Autfi

síni a

$2.5. difp.

de mortalibus , intelli-

tmdru

8o, feh 1. €

€ , fi contriti & confeffi i

la fimus: qua ratione

vt ,Dm'wy

melius eft celebrare cum h

umilitate & fiducia di-

&i E nlnn

vinz mifericordiz , quàmt

imore iftorum abftine-

Mdt, t

re:quz, ut ait Hieronymus,

quamvis gravia, fi

m

difpliceant, non damnant,

*

neque impediunt,

minüs percepturi fractum

quo

. ii

accedamus.

"Mndpznm

I

a enidno]

DE haceadem fiduc.ia tua

&.at doctt Joannes Gcf—-

"Wentim; f

Íon, auctor

J

W

GePf. n iv

gtavis & fpiritualis :

& quia do-

Motwgi]

* Qrina hzcpia

& utilis,

de grap

ad confortandos pufillani-

Mädt LE

4d M5

mes, & docendumi

gnorantes , & multis pauca ad-

conf,o, neCbemus. Izterro

tlf

o

£, inquit, »ze, /7 dignus [im aC«

Do&rína cedere ad

Donsinum , fj f

9 4'/40'"1&;;

infiguis,

dffiGieuter praparatus s

'Wr/m;,, lii

defizo primuirna, tremifco,

refürmido : tandem ficve-

: ïmarl/fm

ffondea

lm

.(M

E

De Frequentatione Miffa.

$49

j

fpondsomihi ipfí: Iaterims quanzutma n me efl, ni-

R

bil, Deo propttio , msbs confctus (am [nper peccato

j

mortali, aut peccandi propelito : peccata autemve-

i

i

niali, etiam non confe[Ja , nequaquam obfiffunt s

hoc ttnuma fcio, quod apud Dominum miferwordia,

Nài

€f copiofa apud cumvedemptio , quód pietatis ejus

"

j

fontem nulla poteft moffra iniquitas evincere, vel

p

L

ficcare , quüd fi decreverit [alvare , nemoekt , qui

M&

"

condemnet, Ipfe pracipit , ut [perem ineo, CÓ meto-

p

tum in [(uas manus projiciam y obedio ut po[fumynon

eft erudelis , aut mendax. Venientem ad eum non

i

Mi

ejicziet foras provolutum [uis pedibus nou indignan"

üm:gm !

ter abjieiet , fed praveniet me in benedilliombus

-mi

dulcedinis, dum mibi difpliceo. O auima mea for*

g Is

micata es cum armatoribus plurimis s puek (ponfus

T

jnbet per os propheticam , utrevertarit: modó et-

SPEnA

zam te [n[cipiet, fs millies ab[celferis, contemp]erzs,

AUE L

irriferis, te vententem nonrepudiabu, penitentem

urond

aon afpernabitur. Si quis ex bominibus talia dice-

LR

vet, cvedeves, confideres , C accederes : Dens ipfe

T |

boc dieit , Deus boc pollicetur , imó Deus boe impe-

ii

rat, CÓ ta diffidens non accedes ? igitur 1n [naveri-

wmsicb

?ate , non intua vanttate confidens valuntarie uli

um

facrifica. Immmnudus es , accede mundanda ad fon-

al

tem puvitatis iscontaminabilem : e[urts,accede pa-

bno Ti

ftenda ad panem wiuificum €9 indefetlibilem: -

u

grotas , erit boc tua infirmitatis effcaciffimum ar-

usl

gumentum: fluxum [anruints paterzs , nec fanará

potas à medicis, boc efl., à tuis exerattus y tange ple-

n

zafide cum muliere bamorrboifta fimsbriam vefli

g ln

d

menti fefa, [acrofantlam videlicet bofliam, €9 fLa-

1im [anaberzs : fi pereul[anzte fentis à [erpentibus

m:[; 'Wlkf;'fg

perverlarum tentationum, quid veflat , nifi ut Jer-

" dl

[ d

peutem Chriffum elevatum in[bicias ? [i. dieis

jj

$57

Pro-

640.

Tratifatus FI1I. Cap. X.

p

ylsvw?æ

Propheta: Quomam umicus C$ pauper ego fum,parz.

ticep! effo [acro[anili bujus myflerui, bubebis Chri-

.

füum comstem fiduna, 8 bofpitem ditälw'ä?u.m; CAcR

um

fortaffis, debilem €$ claudam conquererais s memi-

H s

neris,quaniam tales ad comam magni Regts non [ae

uj

]ign vnuitantur , [ed etiam trabuptur , €8 iatraré

Qogmcon[ü&i

compellumur : lubrica (usn v ngquisy C$ inslabslas ,

)d

ecce hic panis cor bomimis confirmat : triffis ey €8.

q'mm "("

[

AWXiA? ecce vinutm,quod lat ificat cor bominis : in«

ii d t

quietaut tey68 Enrbant plurima? adbare ei, gui tite..

ii

mentes fintbus fedat , qui efl pax noffray ipje emim.

mILI

t : ]n mundo quidena pre[]uram , in me autera pa-

cem babebitzs : peregrinaris a Domtno? infortstue

m PWMM

Va

dine cibi bujus amabilis n[a, ad montem Des. de

as d

evgotandem formidas? quid expavefcis., 0 amma

mea? $ quare conturbas me? fpera in Deo,€8 cou-.

st

Doeiiz, p

fitebor uli ,quoniam ipfe eft [2lutare tuum. Saffi-

t

vabnnda forté quaris,ubi eft Deus tuus ? in boc cer-

lteme t

tà Conuivio , &n quio ChrifTus fummtur, rezolitur me«

s d

moria palJionis ejus ytmens Drplettr grgtig?,ïj* fitu-

lk s

va glaria nobss pignus datur,

I1I.

*

ninia, nl

Ípraan

VENIQUE refolütio hujusarticuliquam

li&f-

E.efolutio

d d

totiusma-

exSanctorum & Theologorum docirina col-

Mtodone d

t£rix.

ligere, ifta eit : Sacerdoti , qui excuffà conícientia

fibi non et conícius mortalis delicti: aut fifors

Mj ii

Brxentro

[ quodavertat Deus ] fragilitate humana , in ali-

Jos at

quod aut aliquod ejufmodi lapfus fuecit , de his

contritus & confeflus , et(i multos in fe defe&us

m A Y

lbwi d

culpaíque veniales animadvertat, nec,

uo vellet,

fer

4

iM

tur devotionis affectu : (f tamen adhibuerit dili-

f

gentiam,quz in fe erat, ut accederet con fiderate &

Criyfe

reverenter) hac difpofitione habita melius eft cele-

Bunbs Y

brare, quàmabftinere, licet titulo humilizatis &

majoris reverenda,

anm:

El

u

De Frequentatbone Miffa. .

61

.

rdos

p

( QOuamvis veró dicant Sancti, poffe interdum Sace

n

tam

communionem differri ad conciliandam iajorem

'Mï

p

facilé o-

reverentiam ; tamen Sacerdotinon facileabftinen- st

Wï'"""m

dumà Miffasquin majori castione,quam laicus dif- Miflam,

lus

"i, ) [

fertcommunionem : utrumq; raró fiat : ut quidama quàrm lai-

"

cuscom-

gï

Itj

TTheologusconfült:vez eff negandum, po[[e inter-

feunioneé,

dum bujn[modi frequentiam differri,ad concilian-

Snarex,

o

Wmm "

dam majorem reverentiam: sd tamen potius d ebet ao ss

W"ll"

A

e[fe rarum €3 extrairdinarium,quam frequens:me difp. óp.

forte contingat illnd P[almi 1o1.

Pereuffus fum ut. [e8 4« ad

Mnin

nen.

fünum, $ arut cor meum, quiaoblitus [um come-

F'!"vlmng'

E

T m

dere panem meum.

Ut autem id claritis intellicatur , exemplo fiet. pectas.

ïïfglwtüf,i:

Ponamus duos Sacerdotes hac Dominica celebra- tur id ma-

| W(.': a

re , pati devotione & difpofitione ; fimiliter altera gis.

M.

L

h

Dominica , pari diligenria fe preeparare , fibi item

"a

d

€avereà peccatis pari ftudio ; unus veró huuilita-

Á

tis & reverentiz cauíla differat in fequentem Do-

As i

minicam , alter celebret tota feptimoana. Haud du-

ag

bie, hic excellentiüs erit difpofitusfequenti Do-

:

minica, quam ifte, qui non celébimgrit ; prxtcre&.

)

füperat in maximis divitiis, quas fibí totique Eccle-

uod deocto diebüs dicitur , ea-

at

fix cumulavit.

uwäu

dem ratione de quatuor, duobus , uno dici poteft:

T a

nempe ceteris paribus, qui celebrat, longe non ce-

as

lebrantem excellit.

p

d n

"RO

juxta.hanc refolutionem , quae vera eft & fecu-

vl

g

fà, zequum videtur , ut vigilemus, ne nos damon

g

Íub períona religionis , reverentiz, & humilitatis

d

Miflà deterreat. Vera religio eft , offerre Deofa- Qua vera

crificium Filii incruentum. Vera reverentia eft , fa- religio;re-

T

j

e. verentia,

u

AA

cra myftexia venerqf*, quoad poffümus,devot? c

& hurpili-

lebrando. Vera humilitas eft , agnofcere tantamin

jj

nobis efle infirmitatem , uc vel pedem figere ne-

7)

j

'guca—

N

pint

452

Traliatus VII, Cap, X,

WWWG

queanus fine przfidio Sacramentorum, Et licet

P d

folàng. demohis averteremus læt;itiam,, qui enixg

gurat ne celebremus , conandum eó nobis effet ve.

g

mmllthe

. hementer, cüm cecti fimus , effe ejus cogitationes,

" ut damna in nos maxima procuret,

g n

"

ia

$. 1V.

OLje&io

Orte cuipiam videbitur , hanc refolutionem

'";mäno [

€ontra di-

E

& dodtrinam , qua. confülitur frequentatio

"P.

&s,

Sacramenti, etíam his, qui multis venialibusinqui-

gxqo* D

aol

nantur,non re&$ convehire cum üisque füpfä a.

é&atu fecundo & quarto diximus de pucitate & (an.

qaphuüm

nilehiog

&imonia , qua ad celebrandum: opus, & deprapa.

tatione neceífario adhibenda; quandoquidem ibi

ol d

ad digne celebrandum tot conditiones, tantamqs

nb

diligentiam poftulemus, Hícautenividemur con-

tieuy u

tenti effe, (1 Sacerdos conícientiam immunemà

Á

mottalthabeat , & mediocrem ponat dilig&miam,

'upugm/imm

ut humiliter ac reverenter accedat,

a u

Selutio.

Huic objectioni. refpondetur: fi hzc duo de

paa Naeden

— fupexf&cie tantüm infpicias , contraria: videntur,

:ugzm&tmq

fin altiüs, nen tantüm non diffentite, fed & conve-

( od

Compt.

fatio.

nire inter fe deprehendes. Quemadmodum n can-

n n

* s. acora. C VOX elata & depre(fa non diffonant , (ed fuavio-

Vr

&guvi, remin mufica hatmoniam efliciunt :quanteq; il-

lia ia

laelevatior, hzc depreffior , tantó confonantia eft

tlt, u

melior ; ita hic : quantó magis commendatur fan-

Vif

étitas & perfectio, quá opus ad digne celebran-

U d

dum,& ex altera patte íe fübmittit Majeftas divina,

Brüii u

ut homihibus myíteria altiffima. communicet,

L ümus l

| quamvisiiimperfecti (int & peccatores ; tanto me-

Ti

liüs hifce duobus inter (e convenit , harmoniam-

Tiflpii

que efficiunt dignam eodeggsDeo. Quod ita eífe

Ytrl ii

in divinis clatius patet: Si per fe contempleris ope-

ra divine jufltiz , tam funt ftri&a , tantumq, hor-

Jutn,

[

üormpxq

rorem

"U.

d

De Freäumrnianä Miffe.

433

-

vofem incuciuntut eripere videantur omnem fpem

L

W

falutis. Ec fane fatendum eft tam eífe fevera, ut nul«

æmïm

laidoratione queat explicari. Exaltera veró patte

A

divinz miíericordi& effectus tam funt lati , tam exe

tenu,ut videantur ad audaciam um

l

pellere, omncmf

MM

queaufetre Cauffam timoris,

xïm

As

At hec duo exuema, quz adfaciem tantopere

contrariantur, fatis interfe confentiunt, codcmq;

Evrm'gsm

ex principio & origine ducuntur ; in Deoenimju-

Bmmw

futia & mifericordia unum (unt, una eademque

D

MR

fimpliciffima perfe&io.

Ws

Simile hüic,quod dicimus. Ex una parte; ut quis

g ;?ämj

Sacerdos fit, & digné celebret, canta requiritur ían«

AUUÉ cty

€timonia & puritas,ut pon fufficiat Angelorum : ex

tompr;

altera, invitantur tam Sacerdotes quàm ceteri ad

;mm

frequentationem SS. Sacramenti. His autem nul-

cu

la pugna, fed inter fe maxime convenit : unum alte-

to temperatur, & uttumq; eodem ex principio di-

d

kl

xganat, Nam eadem ex Dei mifericordia, & infini«

p s

taerga nos carítate proceffit, ut ad munus Sacer-

Tl

dotale nos exculerit , & ad divinorum adminiftra-

imt

tionem Sacramentorum fublimarit : qua cam ams

Qu

pla funt & eximia, ut ad digne pertractanda non

fufficiat puritas Angelorum. Ex illa ipfa Dei boni-

g

tate profluxit , ut fragilitatem hamanam mi(eratus

d

voluerit fe nobis conferre , invitare nos amantet,

o od

numquara à divinis excludere , duminodà adíit

meþ'

d

mediocris quzdam difpofitio, quamin hoe Tra-

(

étatu dixinus (ufficere,

od

ticulari & terminis Refpon-

Enimveró ut:magis in pat

etur &

mmüulj

$

mage lingularibusobjectioni farisfiat , & hac con-

declaratue

gt

u

venientia liquidius declaretur, revacandum eft magis in

s

in mémoriam, quod füprà advertimus. Nimirum partieulari

*

(

eretür c.$. f.7,

ujus ,.

Ya

dxifpofuio zecipiendi Saccamentum fic confid

cum

p

éf4 — Tratfatus VIT. Cap,x X

n

J

cum proportione ad dignivatem ejus , qui recipi

imnad

tür;talis eft ; ut nulla diligentia cüm humana

,(

n

tum Angelica ad eam parandam füfficere poffit. Si

d

veró cum proportione ad noftram paupertatem

atque ftagih'catcm ,catantum exieitur , quam pea«

5 n

catores 2dquirere poffumus, füfficiz, quaeà nobis

;,Sonuranims

gl o

pofita eft ; illa enim habita melius femper eft acce-

dere, quàm abftinere.

p

Portó (i excutiant hoc Sacerdotes. diligentiüs,

dicedetet

invenient fe , quotiefcumque celebrant , hanc ip.

fam doctrinam ad praxim 'deducere , quamvis

m

enim fint fanctiffimi , ubi ad facrofancta mylteria

fl 'Püfcaitïm?

yye od

accedunt, de íe confitentur : Domize »o fum dig-

nus, utsutres [ub telum sueum.Et ad hoc vel (an-

gbl

u

&iffimus tenetur non proforma ; ut ajunt, fed verz

mgpai?[tioml

JTimic

ita fentiendo. Quod cüm ita fit, non tamen abtti-

net à fümptione Sacramenti : quin. continuo in

qw'qmdzam'ctak

j

Íe recipit. Adeó , ut ex una parte agno(cat nullam

innitqurdg

fanctitatem füfficere, quz dignum faciat homi-

at t

nem tanto Sacramento: ex altera veró , licet pee-

wb dl

^

'cator fit, qui hec efferat, fetamen determinet ad.

fciras

fuícipiendum , confidens Salvatoris ejuídem mi-

m ts

fericordix & bonitati, atque intelligens fic ipfi pla-

atcilinum:

cere. In. utroque autem re&é facit, & praccist

tlcyrnh

doctrinam hanc ultimam: cum

]

fl

tium deducit.

LU

"

PF;(()L*C ad excrcïi-

Se A

At valde confideraidum

í pofïtö hoc ita ciï::, &

Tk us

dici; ut auiimus áddatur infirmi 5,non idcircó Sacer-

Vr

doti tam humiles fint cogitationes , ut contentus

SK V)Wï:,u[ W

hac difpofitione, quz míinima eft earum, quz fufh-

Qtturitos

ciunt, accedat ; imó par eft, eam perficiat, quoád in

duisii

Q ei

fe erit. Ut veró intelligatur illam poffe perfici, &

l

t

quouíque adípirare debeant vota noRra,'dicicu.r

"tt, u

ad dignam fumptienem Sacramenti opusefle ali,

samque

RUHJ P;gPan

it

.

ii

P

De Frequentatione Miffa,.

65$

p Na

tamque perfecta difpofitione ad dignitatem eo-

Mi

rum, qua fümenda, ut nullum ftudium , nulla fan-

"i

»

étitas cüim hominumtum Ancg

[»]

elorum queat fuff-

mdm

cere. Etenim illuc refpicit doGrina füpra pofita;

N:W) ?m

ubiintegritas, munditia, praeparatio Íurama poftu-

"t At

lantur. Non ut animis dejiciantur homines, fed eos Trast. 2

r

concipiant & conentur. ad perfectiffimam . hanc & -

L.

difpofitionem, nullis denique in hoc laboribus füc-

cumbant, memores quanumcumque profecerint,

MO

.

fe adhuc efle debitores. Quod autem ad finem dici-

m

mus; ad idem eft, fcilicet , etiamfiin fe, quam vel.

lss

lent, perfe&ioneni non reperiant, non ideó fic

trg r

mente . concidendum, ut abftineantà Miffa, fed

a,

celebren; fidenter eoaninío , utifta, quam deüdc-

Wm M!*w

rant, pctfcc"tlonc ahquando potiantur.

ttrl want

-"Eadem hic methodo u(üs eft S. Chryfo&omus,

MME"

qui quadam Vice cm oftendi(let, quanta opus fan»

mm-m

&timonia , ut quis digne accedat,fi yojunxit? Hec ag2 Hom. zde

(mww

£em non tdeü dico, ut non aecedasans : [ed u1 non te- ini.4d -

Corinib.

nont *.Wï

mere €3. aä(c]ue difpolitione accedamws. Exiteram;

.,WW

cum fuiffet hortatusae frequentationem SS. Sacra-

at

menci, ut reciperent fideles quotidie,nec ad Pafcha,

æäm.

nec feftivitatem exfpectarent, fübjecit:/fa son d- Honil.s.

€à dico,ut fimpliciter quomeodotHiiqne communice-

up 4d

f

tis, ed ut dignos vos tpfos conff etitatis. -

"

Similiter SS.Ambrofius & Auguftin.(per eadem

verba ) poftquam dixiffent'jfe panzs guotidianus,

p

accipe quotidie, ut quotidie tibi profit ; addiderunt:

Wnïf

" dl

Sic vive,ut guetidie merearis accipeve.

Eadem ratione non mtcndlmus Ícribere, ut pu-

"i

ql

fillanimes fa&ti Sacerdotes abftineancà Miffa , ne-

p

g

que etiam ut cofuetudo peffima quommchm fi-

»

gatur , quifolo curfu ordinario ad divina accedunt

i ï(ug

Ene ulla preparatione , aut confideratione prz-

PT d

x )

viay

656 . TraH.VII, Cap.X, defreq. Miff., !

via; velut ad meníam comefturi aecederent, utrof-

que voluimus admonitos, ita vivant , ita fe compo-

nant, ut digné celebrent, innumerifque à Deo be.

neficiis afhciantur. Quod veró ipíos deficiet ex

difpofitione perfecta , confidant forefe aliquahdo

obtenturosabillo, qui immenfa noftri charitate

eitaccenfüs, "Unde ei laus per infinita facula (z-

D

€ulorum.

Hac,Patres mei, fe[fe mibiobtulerunt , ut feribe-

vem ad inflrutlionem €9 exbortationem Sacerdo-

£um y voveo, multorum indà comrseda fequantur,

;

Obfecro, qicumqne bac legent , omnes defeQus

àthe commifos (qui non pauct) adferibant ignoran-

te mea CÓ tenuitati , qua [e nequiverint nltraex-

Mi

tendere. $6 vero frufiäm altquem decerpant , éra-

tentur Deo bonorum omnium autlori, €$ memine-

MO

rint, i»fiæ faer:ficsz bujus "mtferrimi peecatorzs ,

qui ad (cribendum fe contulit.

"d majorem Deigloviam , quem laudent omnes

MAT

ereatsra 3 [ecula þculafum. AMEN.

Soc'm.Xw

2

XL

n

LA

D

en

As

JEXe

At

lro

ütroyo

d hd

J

(

Ri

Mi

Wi

EXPOSITIO

Mbf

P

MA s

Ht mj

CANONEM

Ui nl

hatat

RELIQUAS PARTES

uj m

IWW]R ]

l/l'l p r

SACRIFICII MISSZB,

1

PER

m

R. P. FaaNCISCUM Van der VEKEN

U

Societ ]'Esu SS. Thcolog. Do&

)

f

;ï

s

Tt

IRA.

«96 68)5(-

vj(?l

DT SS —ääääämämää m

SUQgQQopgQpQpQppegqqQpqu

QUW !

PU

:ml()b[ä(äm)

TIRACIAIUS VIII.

1,be3[

gt Ür

uAnto tremore €5. veverentiA Sacrifr-

quaumüh

cium AVisffa pemgmdum.

j

AcNus in Bostica Ecclefiafles, & vitae

ïe&mdfi

f piritualis magifter Joannes AVlla .cüm

om(üs Q

ex familiaribus dxdlcxifct,quendam re-

adis

cens Sacerdotio initiatum immaturá

fventtn

morte deceffifle , percun&tatus eft illicó, an ali-

dul

quando facris operatus füiflec? refpondenti veró,

ais

femel duntaxat, (ententiam hanc omni memorià

TROTOUNTIUX

dignam fub)ecn Multum defert ad Judicem. Atqde

d

ita fanéíe reshabebar. redditurus enim eratratio-

ml

nemi negodiàfe geftiinter omnia gravaïml,quæ

us

pro divinz Majeftatis glorià & publicá privatáque

AO

mortalium falute adminiftrari ab hominibuspof-

hiM

funt. Dicturus erat caufam, quà animi corporiíg;

sithatrdrd

puritate , quá attentione & rcverentiá obtuliflet

lm

eterno Patri in facrificium corpus &fanguinem

orde&langul

unigeniti Filii fui: qbà fan&imonis dignitate fü-

*n0i dino

ftinuiffet perfonam fümmieternique Sacerdotis

Jobmfimtm

Jefu Chrifti: quid peregifletin Ecclefiz ; imo to-

tius Univerfitatis bonum , lcgatione pro ea fun-

Amoii

dumlmpl(

Gusad Deum? Anforté curplfïïma prevaricatio-

f ejí

ne, qui ad mundum expiandum mifíus füerat,

r qu (

novoeum Ícelere impiatlet? Unde alioquininter

Queadion

Chn.ftxanos tot bella, populorum clades, everfio-

ncs

d

1

)e,

m

J

u

TraLfat. VII. Expaftio in Canonem,c^c. 4 f9

L

*66, Es

nes provinciarum , aliaque irati Numinis argu-

menra:quod ramen per placabilemillam goftiam

Un

vel femel oblatam, conciliare poterat, & pro offi-

cio debebat?

ij

Atque hec, Chriftiane Le&tor, quia minimé ig-

i

noras, quantum, obfecro, ad fupremi Judicis tri-

bunaleos ceníes perlaturos, qui non femel dum-

lg

taxat, fed in dies fingulos, ad araslitant? Exclama-

hag

/

bis fortaífis, Ó veré fapientesantonios, uilariones;

mïkrïïaw

v

um

Francifcos, qui munusSacerdortale maluerünt in

M

l,

l

aliis venerari , quàmin fefe fufcipere ! Quantótu-

tiuseft, pro fuis quemque delictis offerre Deo fa-

!t [Uäïm,

"n

crificium fpiritus contribulati inara cordis,quàm

hiU

d

pro totius mundi peccatis, inaltari etiam Angelis

d

formidando, grandem illam vidtiimam irfiolare l,

Id

Sed nonideó hzc adduxi,ut in primo ftatim li«

M*MMW

mine,ad munus Sacerdotale vocatos ab co fufci-

pape

iendo, veladminiftrando deterream : abfità me

'*:'ämm üï

illud: 1. Reg.2. Peccatum arande nimis coram Da-

"

mino,ut retrabam bomines a facrificio Domini. Ab

M

illo, inquam, facrificio, in quo non animantium

qiig

corde & fanguine honori divino minimé refpon-

w

dentiü, fed incruenta oblatione illiushoftiz , quz

fola obinfinitam fuam przítantiam cantá vajefta-

WF*

N

"

J

o

tedigna exiftit, placatus Deus bonis cocleftibus

"E

NU 1

mundum itnplet, vivis morcuifque folatia prebet.

Verüm eó folàm hecfípectant, ut moderatus

L

W'ür* )

timor, qui cumnalibi, tum pracipuein religiofis fa-

nx'&

vbjæ-

crifque actionibus cortendatur, dicacas Deo my-

4 J

j

üa*s, ad debitam cura

m induftriamque follicitet:

qu

Te23

qua

660

| i»CM"""'e

Truäatm VIII. Expofitio

(

.«

uá üii officii magnitudinem con(iderantesfan-

n

jl

g

&iflimé & religiofiffimé illud obire contendant.

Urenim demenuüscft cemeritatis irreligiosé in a-

qrir

;iöü[ior) aPn |

rasirruere, & Sancta non fandé tractare: ita nihil

magis confultum , quàm Sacerdotem divinitüs

gl

conítitutum, eà, quá par eft, animi religione, die-

T d

L

bus eciam fingulis diviniffimum uiflz facrificium

conficere.

fcunicum:

Neque eft;ó Sacergdos, cur ab aris abílineas pro-

amimdbi

jimo i

ter hoítie Majeftatem: haud enim folus eam of-

fers,fed principem in eadem offerenda Sacerdo-

n AChrdol

tem comictaris myfleriis tantis parem , ipfum fci-

tins non mot

licec Chriftum. IsSacerdos fimul & victima indi-

Vr

gnitatem tuam füpplet , infirmitatem füblevat ,

alias d

Ííuaq; in ore cuo ponit verba , que apud eternum

Mnuseh

Patrem non gratiofa folüm ,fed etiam rata effica-

vl iim

ciaque fütura certó prenovit.

N

N

r d

Nec fuo apud Deum Legato

Ecclefia deeft ,

quippe quz fuis quoque verbis gratiam facrifi-

d

canuadjungit, omniumque caremoniarum fatis

OY

gnara, quibus in aulam cocleftem fummi infimi-

uniitnte

que admitranuur , eastibi prafcribit, quas filegi-

Agehicty

timé obferves, irreligionis nunquam , aut profa-

timidiy

nz;ut fic loquar, ruíticitatis damnaberis. Quin et-

incrctund

iam ne in tanta negotiorum mole ac varietate,

Tonam st

qua pro publica privataque falute apud füpre-

LOU

-mum Principem proponenda, & feliciter per pa-

*' vm'mus,rehg

cificamillam ac propitiatoriam victimam tranfi-

At n

.gendacomanittuntur,hafites fludue(que; quo vi-

"1 Qu

modo

delicet ordine, & delcctu, quotcx?lporc &

"u y

quod-

6ór

in Canenem , & reliquas partes Mifa.

quodlibet geras: ecceiterüm Ecclefia , tanquam

ij

.Mma

j

provida parens, ifthzc omniain fuas claffes, tem-

poraque digeffit; multoque Matre Zebedzorum

mzïb!f lt

fapientior , aptiffima verba formula(que preivit,

Mifer

U

» T

quibus pié ufus exprobratoriam illam repulfam:

Nefcitis, quid petatis, Maxh. 20. minimé excimef-

Ui

cas.

Hocunicumtuarum eft partium, ut þo(tquam

Wlf*vzp.

animumab illis omnibus expurgaveris, quz pu-

Ll

riílimo facrificioobeundo repugnant, praferi-

n

pras à Chrifto & Ecclefia precationes acceremo-

m

nias nón more preconis e pratoria tabula reci-

las

tantis,percurras,fed debitamubique attenuonem

d

adferas, affettumqueconjungas. Ecenim, ut de

Ti

Regum Rege Prophera regius canir, Pfal. 98. Ho-

f

nor Regis judicium diligit : nectantüm judicium

l

Eccletiz Principum, fanctiffimosritus xumini ve-

hd

nerando convenientes fapienter inftituentium,

:wkütïmïü

fed caeterorum quoque, ac Sacerdotum inprimis,

u

)l

utnon temerécacoque impetu, fed deliberate &

€x animi fencentia illos exerceanr.

n

Atque hic tandem prafentis libelli eft fcopus, ut

a?

adaram in divina Liturgia fa&uris rationesquaí-

! .WX

dam, excitande devotioni idoneas, compendio

proponam : eafque non aliunde accerfitas, fed ex

j

ipfis precibus ac ceremoniisnatas, quas Chriftus

f

g

erti

Dominus, religionis fupremus Magifter , ejufque

fidiffima interpres Ecclefia facrificanti prafcri-

u

"

bunt.

j

uod enim Patres in Tridentino Concilio

oj

de Canone Miflz definiunt, nihil inco contüneri,

ZU) Wn

q";

Tt 3

q/fod

!

éáz '174474!.*?111. Expofitio in Canongm, :

quod non maximé [ancfitatem ac pietatem redoleat,

p

mente[que afferentium im Deum erizat : idem de

cateris Miflz parübus exiftimare debemus, cüm

i

pariaucoritate pofteriorum faltern Pontificumin

Miflali ab iis recognito ftabiliantur.

]i

Quapropter ad fanctam piamque actionem ,

mentiíquein Deum elevationem, id folümreftat,

ipigbanc!

ut quz fancta piaque effe conftar, eligantur , ficut

m

Philofophi loquuntur, propzer id ipfurm, 2.Fchic.c.

gicc: h

4. convertendo mentis oculos infanctitatem, &

dabuque OPmml

pieratem eorundem, illamque fui gratia profe-

|coliob [ldm

quendo. Quorum primum, cüm adjudicium at-

mmisChlïlW

que attendonem pertineat: alterum innumcram

p t

piarum afiedtionum varietatem comprehendit,

queinit

M

qua in fuis Miniítris circumdara Ecclefia rité ac

m;/pm'mz//mim

decenter coram fupremo Rege apparere poffit. -

(irjn d

la n

Scd,neirhemor inftitui compendii equo lon-

nl

gius proloquar,filum abrumpo, & rem ipfam ag-

quuyod

gredior.In qua inter antiquiores facem mihi prz-

fan, n

cipué pretulerunt Gabriel Biel & Fragcifcus Títel-

yrpirimj

mannusin Canonem MifTz;inter recentiores Car-

fiumimndi

dinalis Bellarminus &

Joannes Baptifla Scortia de

t sc u

facrificio Miffz.

uibus i quid ex me aliifve ad-

d v

Qu2 najs

jecero, benevolus Le&or zqui bonique confule-

inma? T

r€ digne:ur : & fiforté ad pietatem profuerit, mei

f

velíemel, nonaufim

]

i

al'imml,f«di,

peterein facrificio,in pr;cif

bus meminifle.

lftraibaad li

-

»

d

PO[löDm

Dd

r

C A-

"

&[663]3-

'

NT

UT

j

QuAPUDCP-R

(fo

i.

Wöüüdm:

Ipitium Sacrificii Miffe.

:ü)

p

$. l.

ïäöüfm,j

De Introitu. Mi[a.

Lïü&'sm"j |

]

Roximé ante Miíffam, dum factis vcüvayus Sa-

ag

cerdos induitur , tmemor eritdoGtrinz Apo- j«

TA

ninz.

ftolicz : /xduimini Dominum Je[um Chriflum,

ii

4

.. dabitque operam, ut non externo tantüm babitu

iripz;

& officio, (ed moribas quoque, virtutibusque ín-

W,Wml

tetnis Chrifto fe (imilem exhibear. Juvabit eum in

triur:

üncm attcntä tecitare oratíones cunc præ(criptas,

Lanps

atque euam à Deipara Virgine, Sandtisque Patro-

usl

nis (piritualia animz otnamenta emendicate.

1

Cüm jam indutusad Altare procedit, meditas

p

biturChriftum,qui à finu Patris veluti divino quo-

il

dam actario egreffus eft:ut f emetipíum eo tmodo;

nj

quem 1. $.c.2. defcribo,pre falute noftrain hoftiam

ii

fan&tam , viventem & rationabilem offertat 4 &

ijlisi

per propriuem fanguinem sntroiret (emetin San*. g, p

a, aternávedemptione inventá,Exorditur afig« z *

ia

no Crucis: fi enimà Divini Nominis invocatione

uf

u

l.

Wt

N

aufpicandz rcliquz orationes & a&ttones noftre ;

gt

quanto mogishac emnium gravillima & excel-

4

ii

Ff

lentiffima ? Tumalterna voce cum miniftro legit

r

n

j

Plmum, fudica me Dens, anticipato ejus verftüs p(aj, 41

"

nïxï'mv

Introibo ad altare Dei, quo quid acturus;expret-

fiàs admonetur,

Porrà David eo in Carmine precipué petit , ut

liber ab exilio & incircumciforum atque infideli-

um confuetudine, ( cum quibus verfati neceffz ha-

Tt

bebat )

f,,,,,mäf"

(ó4 — Traifat. VIII, Chp. 1. Expofitio

"r

Ü mpolt

bebat ) Hierofolyma ac tabernaculo reftituatut ;

gt

ibique lztitiá, quafi revivifcens , in cithara Deo

a

MGIWMI

confiteatur feu laudes dicat, Quz in rem prefen-

tem commodé transferentur, fiprimó ad ver(um

m

Ht

jl

,

f*dica petat Sacerdos liberati ant prafervari ab

gt

exilio Cordis : quod fubinde facrificantem dere-

m

linquit, & Dazmonis fraude in turbis cogitatio-

g

num non fanétarum,prophanorumque affeduum,

,uftrt ul

alia cuncta agit,quàm qua officio facrofan&to con-

gpm um

veniant, Deinde ad verfum Esizte, animum ad-

;gxpcccamwnf

vertat ad Montem & Tabernaculum. Loco mon-

lial

tis Sion teprzfentet fibi Calvariz montem, tan»

quimn

quam proprium commemorandz in hoc

Sacrificio

wv lts

Dominice Paffionis :

loco quoque tabernaculi

sls Cott

ofaici,

ín quo erant Arca & Manna hujus Sacra-

at a

menti figure, altare Chriftianum confideret inftar

ffüä!m t

divinioris longeque auguftioris tabernaculi; quip-

gunndiond

pe quod Veritatem per ifta fymbola adumbratam

ämdumgfr 7

(tmenlm

contineat.Deduci autem huc poftuletà Dei /uce &4

weritate:utdivina gtatía illuminante,intetior (ene

jv

fus, cum externo Sactificio czremoniisq; concor-

Wil

det.Deniquead veríum Confitebor,petatà Deo il-

l:misbwmcgan

lamanimi ferenitarem,latitiamstranquillitatem &

T

pacem,quz tum aliarum functiones vittutum per-

diteareicr

ficit & ornat, tum pracipué a&us réligiofos & Sa-

aol

cti&icium decet, Dignum eft confidératione,quod

wclldycon

deConfeer, ex S.Hieron

dift. ,. c.

ymo refertGratianus: Medior ef quin-

iioum Md

W0 Wie--

que Pfalmorum decantatiocum cor

dis purítate,

Mi dun t

iocrzter,

Cä'* ferenitate, &à fhiritali

bilaritate , quam to-

wüm&um,ncm!

tins. P(/alterii modnlatio cum anxitta

€$ irifíítia.

te aordi.f

LT li

Mi Vi

P(almum hünc, folemni Sanüiffimz 'i"riados

M

epinicio conclufum » €xcipit invocatio diviniau:

"Bl

xilii ; «4djntorium nojfrumin nomine Domini :

um Tugm, h

quo

j

ET

*

$p Canonem, C reliquas partes M:]le | J? $

quonempe Omnipotens , qui fecit codlum & ter-

Wlüma

QQ*W

ram,lüpra conditionem aggravantis corporis,ani-

mum noftrum ad debitam ranto Sactificio atten-

VRs

tionem, reverentiamq; attollat. Cüm autem, refte

Prov,i&

Ut

Sapiente , js/Ius prior accufator fit fui : it'hoc

It

Miffz introitu przcipiturConf:ffio generalis.Que

LIS

mpm

jute facienda cam profunda inclinatione: ut hoe.

l.æw

n

ritu teftemur noffram indignitatem & vilitatem

k

maximam, tum ex naturz conditione;tum prefer-

i

t

timex peccatis contratam. Valet hzc confeffio fi-

t&ïdmüï

veád excitandos in nobis pios posnitentiz motus :

Ht

five etiam ut, [ juxta mültorum Theologerum fen-

ieo rE

tentiam ] leviores forté culpas ex opereoperato

l me

relaxet.. Confitemur veró non Deo foli, fed etiam

tholeon

San&is, frarribusque Chriftianis : quia Deum of-

(Harinc

fendimus , amicis quoque ejus difplicentiam , &»

r

-—

quantum eft in mobis, triftitiam creamus, Quem-

of

admodum per veram poenitentiam , non rantüm

st

Clementuffimum Patrem : fed. czleftes quoque

Lluc.' 2f,

Spiritus, ceterosque Sanctos exhilaramus.

d

Poft hzc pro matua peccatorum remiffioneal-

s

ternis Deum rogant Sacerdos & minilter; ac que-

dam £ Píalmis fübjiciunt, quz anímos erigant ín

EW'W

divinz mifericordie (pem * adeo ut Sacerdos jam

T ul

audeat ad Altare afcendere, illudque in fignum re-

conciliationis cum Deo & Sanctis, in medio, ubi

p

d

vt

San&orum R«eliquie quiefcunt; deoículati. Vel

ofculatur altare. ex multis lapidibus & cemento

"Id

conftru&um;nempe Ecclefiam ex diverfis populis,

4l

ii t

velut. vivis lapidibus & charitatis glutino coag.-

'Mrl

Wl

E£hef. s;

mentatam tantp deofculatar amaote, st ferpínna

27.

proeasmpéndevet é& [acvificaret, libique exhibe -

i

T

"

ret Etclefram glorío[am,non babentem maculam

; rj

ntque rhgam, Indc veró ad dextrum cornu, quod

m

Jq:t'e

; ]udæo-

'MW,&M

060 — Traciat. VIII. Cap. 1. Expofitio

Judazam defignat;progre(fus, divinam legem lats

l Wa

demque annuntíat : quemadmodum ele&o Ju-

Qütomp

l

"m

dxorum populo, quem prz reliquis divina Bene-

neficentia velati in dextera locarat, primüm Chri-

ii

ftus przdicavit.

;

h intud

l

$. II.

a

P[lusï

m t

j

"Kyrie eleifon, C Gloria in excelfit.

dem

Uia initio Orationis nihil utiliüs impiorai

ia

Q

gndei g

mus , quàm rifeticordiam Dei, à qua (ola

omnisboni priücipium peccatores fperamus: Sa-

m glmw

cerdos.à cornu dextro ad medium altaris defle-

ii (

&tens, ibique ffans & in caelum erectas, emittit il

as Cmnotd

lm füpplicis animi vecem Kyrie eleifon, qua La-

üis umümx qæ

tiné redditur, Domine miereve. Repetitur hzcfes

win j

xies, ter vero Chriffe eleifom admiícetur : ut ficins

Ti

vocentut fingule (an&iffimz Trinitatis pecíonx ,

ul

& ptopter ceterarem cum eadem natura identi-

iapttét

tatem, ter fingule. Singálari veró. nomine Secun-

ml

da Períona honoratur, qux fiagularem pro nobis

o

naturam affampfit, Vifum eft Ecclefiz Gtacas iftas

v od

voces, ficut & alibi Hebrazas Latinis admifcete :ut

quni d

hác vocum communione,qua Latinos,quàHebra-

[

hn Gd

os&Grzcos fareatur unü effe populumDeiuti lin«

guarum, itaanimorum fideiq; vinculo connexum.

D

Hymnus G/eri4 , qui (uis temporibus fequitur,

ings f

duabus conftat partibus: Prima, eaque brevior, 8

f

f

coclo petita authores habet beatos Angelos, qui *

W

ücents

ZLuc.?.

naícenti Chrifto accinuerunt , G/oria $z altiffimis

iirenindi

Deo, & in terrapax bomiuibus boua voluntatit.

ttptlrg

Alteram multà prolixiorem homines addidéte ;

ftm d

quippe longé magis pro Incarnationis bene-

Senaif

Heb. Z

ficio ad divinas laudes obligatí : swíquam e«

3atnd,

nim. ddngelos » fed [emen Abraha apprehendit.

Acce-

A4tyQuyg i

LY

?

Ri

in Canouem,C veliquas parkes Mi/?,e. é67

Accedit quod fuperiorum Mentium propriumfit,

IW' '*

v

ea paucis compledti, ad quz exprimenda infetio-

!N

res pluribus verbis & conceptibus egent..

TT

- Deptiore partehujus hymni aliquid- diximus

u

Cap.4. $.. fub initium : quod fcilicet duplicem

exprimat tam ipfius Incarnationis , quàm pracfen-.

tis Sactificii finem : unum primarium, qui e& Dei

loría ; alterum fecundarium , qui eft pax & falus

Eünh,

noftra. Eodem queque $. circafinem vetba ifta ob-

IWXM

feutiora alterius partis,grazias agimaus tibi proptey

At

m

magnam gloriam tuam,ad (upremum quendam

Wa

affe&um Charitatis erga Deum accommodavíi-

imffmläm

mus. Cumque catera faá fe explicent clatitate, in

ii

illis tantàm, quz Chrifto Domino acclamamus :

n

uoniam ts folus Santius , &dc.. animadvertet

hi,

'Theologus : didtionem fo/us tribui Chrifto , non

d

ratione pcrfenæ,üc enim à San&itate illa excellen«

cutant

tí & imparticipata;quz fohDeo tribuitur;exclude-

j

remus Patrem & Spiritum Sané&tam ] fed ratione

e(lenriz.five naturz u fenfusfit, nulli natarz con-

FW*W

gl

venire San&itatem illam,Dominium, Majeftarem,

nE

quàm ei , quz eft Jeía Chrifti, erfi aliis pcrfoflis

conveniat.

od

.. Ferunt B.

Gafparem Bonum ex Ordine Miäi-

z

Wm

d

morum,verba ifta,Z4dóramn: te,quoniam tw folus

SanBas,tu (olus Dominusu folus Alti[fimns. Je(u

j2

lss

Chrifle íemper habuiffe in corde,femper in'ore: a

s

deo ut ducenties per diem repeteret;iatqs hincinter

r La

1

familiates vix alio nomíne,quàm 7 fa/us fanGias

j

compellaretur. Nimirüm Jefuamor apud illius a-

d

Fl

nimum obtinuerat,ut hi fuo dile&o gloriofiffimi

] Fam,

titulieum mirifice obleétarent : quare nunc debi-

Wf-

tos gratulande, nuncab omnibus agnofci exopz

,

T

tando, nunc infima fubmiffione deferendo fatiari

non

jjmP,

;;ua»m*,&','

668 . Tratfat.VIII. Cap.T. Expofrtio

non poterar. Urinam Sacerdóres vel temel ia Mif-

g

gt

(a, quando ex Ecclefiz praícripto przdicta verba

;;:MWW

exprimimus, iftum viti religiofifimi affe&tum tmi-

temur !

" i

;HH(UJ o

$. III.

D

De Colletdis, Epiflola, Evangelia, $ Symbalo,

T,;lmwïüi&h

Oftquam Sacerdos per Dei laudes ejiis quo-

g o

P

datnmedo benevolentiam captavit, ad oran-

;:NG ,uuudw

dum (a convettit, przmilfa folemni falutatione,

dpiqa

Dominus vobifeum , de qua diximus Cap. s. $. s.

u if

eodemq; Capite $, //. de Collectis & reípon(ione

d wdoW

"ámen, Scd ecce quàm apté poft orationes noftras

üudaüïspliü

fübjici'ur Dei fermo, five per fervos ejus Propha-

ao

tas & Apofítolos in Epiftola, fiveper ipfum Dei

'mixgiwfm!amh

Filiumin Evangelio expreffus ?^ Üt videlicet mo-

TU

neamurfi velimus Deum nos exaudire orantes,ex-

gt

!

!

|

audiamus eum doeentem & precipientem, facia-

lgnrum

musque quod ipfe vult nosfacere, finoftra defi«

detia ab eoimpleri cupiamus, jaxta illud Scriptu-

üm&wuü

ean.is,

tz: Simanferitis in me , (perFidem & Charita-

ov

tem)£$ verba measn vobis man[erinr. ( per do-

quigun

Guineg mee & przceptorum obfervationem )

Msl

quodcunque volueriris,petetis,C$ fiet vobis,

du

Sacerdos itaque , dum Epiftolam vel Evangeli-

o cvmg

urnlegit, ad uttnmque attendat, voz st verbum

ts Oi

bominum, fed ficut efb veré verbum Dei, àcoclo

lp

L Thef. z.

nos alloquentis, inftruentifque do&rinávitz , &

bdbolsco

ad omne genus virtutum inflammantis. Legat eà

[or

attentione & reverentia,qua pat eít; ut divinaora-

xiltin i

cula homo excipiat.Neque le&orem tantüm vel

dlb

atditorem divinz etuditionis, fed fa&lorem quo-

Mitafnjs

Tacob. 1.

que fe exhibsat, ansotando fempet aliquid quod

*ïiriwalccami

vitz. ,fuæ ac motibus ex coclefti do&trina compo-

neudis

stf

n [l'l

in Carl*anem,ö' reliqnas partes Miffe, 449

N

ÉN

; hendis conveniat, Id in Epiftola le&ione nosmo-

nent applicat& ad librum manus & velut opeti ad-

Dd

motz : Ad Evangelium veró, quod, (tefte Aagus

ftino) inter omnes divinas antloritates, qua(ane

üis Litteris continentur, meritóexcellit, piütcs

EMM

czremoniz adhibentur. Ac primó petit Sacerdos

.

uritatem cordis & labiorum, ne rem facram pro-

nllkm

hanus contingat, Deinde figoum Crucis impri-

ttm

mitlibro, ut indicetin eo contineti vitam, more

s ;

»

u

El:m]

prodigia legemque Crucifixi. Tum eodem figno

B hn j

fe munit in fronte; ore, pe&torc.In fronte quidem

L IMPQ

ts

fede pudoris, ne erubefcar Evangelium. Inore; wt

illudaliis przdicet. In pe&tore, uridem fidelicor-

bt

deíemper confervet.Denique perle&to Evangelio,

L a

infigitofculumlibro, ut tam charz, qua in eo con-

Mi

continetur, do&rinz animam quodammodo affi-

L-mw

gat & mancipet.

tigien

Legitur porró Evangelium ad cornu finiftrum

n b

Altaris, quia Judzis, quos per dextram d:fignari

mm&n

dixímus, Evangelium repellentibus , ejus pradica -

tio translata ad Gezte;. Vertit (e ad aquilonem,de 41*

'N yotun

j

quo (criptum : 44b aguilone pandetur ohnne mA- foooii,

um ; &;diabolus inquit:Sedebo in lateribus Aqud- cap. 1.14.

WW

r

L

lonis , fimilis ero. alti[fimo. Contra hunc aquilo- lfaia e44. .

nem vox cvangelii perfonat , ut fignificetur , per 4

al

yit.

evangelü Chrifti annuntiationem, fubveríam effe

diaboli poteftatem & principatum.Sed & fi quan-

m

do diabolus corda hominum occupavetit , fi effi-

d

^

cacem Evangelii vocem auribus eceptam in corda

dimiferint, illius deftruancur confilia, & expulíis

qui

gachinationibus femen verbi Dei radices agat, &

al

proferat fructus vit zterna. Przcedit le&ioné

z

u

fpiricuale canticum, quod Graduale dicitur, ur pet

MWS

fpirituales affeétus, quiin 0 continen

tur, ad do-

WL

r

&rinam

T

$7e Tradlat.VIII. Cap. H. Expefrtio

ao

Gtrinam Evangelicam melids difpon: mur. Diebus

ag t

vero folemnioribus Evangelium excipit recitatio

Qmaamd

Symboli:: tum ut declaretur quisnam E.vangelium

g

à Chrifto & Apoftolis predicatum fecutus fit fru-

m

Rem. 16.

Qus: tum ucimpleaturillud Apoftoli: Corde cze-

m[o&m Ubku

ditur ad juflitiam , ere autem confeffio fit ad [a-

vim jncp

put

Intem. Profru&u autem fpirituali, recitabit illud

g&um.qmn

Sacerdos diftin&é & devoté , & ad ea prafertim

atrendet, que in Sacrificio wfui veniunr,utad divi-

;?uaglaþïl-

nam omnipotentiam,divinam Chrifti humanamq;

naturam, paffionem ejus; refarrectionem, aliaque

ymd t

in quorum fide pleraqne fundautur, quz in prin-

Bpïmmüm

cipzlioribus Miffz pattibus profecuti fumus.

Poterit veró ad invifibilemChtilti in Sacramen-

C

mkïtüm-'. m)

to przfentiam fpeciorim refle&tere, quando De-

um non foloram vzfibiism , fed etiam invifebils-

demmjsg

xiadt d

1m Creatorem agnoícit, Quare ruri incipiat ani-

amríaiti

rsum paulatim fupra fenfus erigere, cogitando re-

rum veritatem iftorum-limitibas non circumf(cri-

at q

siclam

bi : imó eo vetiora queque & nobiliora exiftere ,

/ntcwiäem&

quó magis fenfuum noftrorum judicium;ac plebe-

iam veluti cenfuram tr; nfcendunt. C'uod primum

tl

iab d

omhis vítz fpiritualis principtum, in hoc maximé

fpirituali Sacrificio, ante oculos habsndum. :

pinlean

titdgi,

Go Pabl L ollo:

imtlï:Hq

De Offertorio.

Wityoytg

Orum eft, quam M.ffz partem Offcrtotiun;

LOm

N

defigner. Multi nominis raríonem petunt

:fq«:hbn' Á

àmtneribus, que tunc in alrari juxta antiquum

Wátttga

morem offsrunturà populo. Alii magis refpiciunt

Humzmiqm

ad a&tionemSacerdotís runc preparatitis hcftiam,

k mk

uam

varíisque precibus Deo offerre incipientis.

Wal

CUM

«po[tetisorcm opinionem amplc&or: tam quia rn

a.-

9s

ALj

n

in Canonem,e räliq.ua.f partes Miffe. d7

,'w

gis defetvit (copo pierats , ad quem przcipué hoc

!b q:'

Opufculum refertur , tum etiam , quía verios ap-

as

N

patet. Quidquid enim fuerit de prima nominis

"s

tee]

impofitione; quando forfan illz Sacerdotis preces

WI(M

nondum erant ab Ecclefía inftitatz : cüm jam ta-

Mij

il

men non folüm obletione populari communiores,

&mkmr

PU

fed etiam principaliores exiftant , haud videtue

1

Ll

"

t

dubitandum,qdin faltem moderni vocabuli ufus

AUrine

"U

eas potius fpectet.Idem magis declarabunt fequen*

:

(

tes Paragraphi.

gl ;

ATE

7

uem ob fin?m inf

itutum Offertorium ?

Uplicem finem reperio : upvm imitationcm

rhuita

vüe(is

veteris legis, in qua victimz, priufquam im-

!

molarentur, multis cetemoniis dedicati folebant :

m

[

l

j

lr

]

A

alterum magisque przcipuum imitationem Salva-

v mytotg

toris noftri. Jetu Chrifti. Cüm enim tota Miffa,

d

communi confenfu fidelium, viva quedam repra-

óseiit

i

fentatio tam vitz quàm mortis Chrifti exifta;non

decebat. illam partem pratermitti , quafe, etiam

push

lm

ante paffionem, Patri fuo axerno in heftiam cbtu-

ii

Md

MP d

lit : & quidem frequentiffimé, aut potius femper,

MO

Y t

d

continuando oblationem füi, quam jam indeà

d

primo fuz conceptionis momento ircepit, Teíle

f rd

pE

enim A'poüolo, ingrediens mundum . ita Patrem

y

À

]i

allocutuseft : Zo//iam &6 oblationem nolutfli.cor-

Heb. I

pusautem aptaffi mibi:bolocautomata pro peccas

Wma ;

0 xon tibi plaiterunti Tunc dixitecie veuio: i

:

al

$n Capite libri fcriptumm efl de meut f aciam,Deni,

7

s

voluntatem tuam.Bc Íi dicetet quia video infuffi-

J

sientiam antiquorum factificicrum ad te digné co»

9;18

u

j

lendü,& pro peccatis placandü; ício veró me utrü-

yip

d

qdait

que pra'ftare pofle facrificio corporis mei, quod eü

(

ruoó

iu finé ex tua voluntateaffümpfi : ecce me paracifli-

mum,

n

T

472. Tralfat.VIH. Cap, I1, Ex;ojz'ä

,uthP'"

muro, tam ad illud , quàm ad cztera omnia, qtie

ia

Lex & Prophete de me predixerunt. Neque erat

« u

(

ratio, curab a&tutam heroico umquam defifteret;

gl

Dia,

fciebat namquam eum Patri pratiffimum effz;adeo

g

ut Apoftolus noftram illi redemptionem ac juftifi-

"

cationem fpeciatim ad(cribens, in ea nos volunta-

a

te fanctificatos affirmaet : nulla quoque neceffitas

mW"æm

ad eundem fubinde intermittendum . cogebat;

ginaatt

quippe qui non à fenfibus & phantafmaris, fed fola

d

fcientia pet fc infu(a dependeret ; ideoque pari fa-

i;)qua&'mlm

cilitate in femno atqueín vigil'a exerceri poffet. .

at

Sacerdos itaque hanc Miílze partem aggreflu-

mitd p

rus , illud petfe&iffimz oblationisexemplar fibi

giümtmim i

ante oculos ponat, idque quó melius imitetur, cz--

tun,goi

RAU

terosq;etiam religionis a&us, qui fezé perpetui in

davia

fan&i(fimo hoc Officio occurrunr, majori fructu

yz):iudll'fm

obcat, operz pretium erit generalem illorum pra-

buimQila

xim przmittere.

(nut

sE

gb od

Onapraxis (eryanda in oblatione 4

liisque a&i .

hus

busrtligiofis ?.

TT

miptttt;

]. 10. de

Uod apienter dixit D. Auguftinus: Sacrifici

CIvit-c.g.

"um vifibile invifibilis (acrificii e[fe frgnzm. i-

DT

lius fcilicet fpiritualis facrificii, quo; ut explicat D.

z(ümmq; Perfc&

mingtitf

A& 2 q. 85

Thomas, anima feiptam Dei offert; idem de vifi-

!'1-

biliadoratione; oblatione, alíisque religiofis adti-

db

busdici poteft: ad hoc enim funt inftituti , utfüb

ii i

exteriori aliqua forma interiotes affectus fibi ac-

tb j

Sápinm

» T. 4.

commodatos defignent, Ab(que his fi fiant , corpa-

"ii

valem quidem exercitationem per [e parum utíe

fem habebunt : fed deftituentur illo Spéritu ac Pt*

?hm telus

atb

dm.4. — ritate, quibus Patremà genuinis ejus cultoribus

W- &P!lm

gdor:gdum ipfa Veritas pronuntiavit.

Idque

!

ls

dn Canfiém ehreliquai partes Miffa. 025

lmä

Idque ut clarius pateat ; ex communi Theolo-

t

T

gorum dotrina ponere debemus, R.ligionem

Ti

e(fc virrutem , quz inclinat ad debitum cultum

Deo exhibendum. Cultus autetn, five reverenría,

h«

T

fivc honor divinus, habet dao : alterum mareria-

V atjuy

le, quod eft quodvis officium, .de fe aprum ad fig-

h U

W

nificapdum & conreftandum ,. itim cxiftimatios

nem noftraga, quz fümmz illi & immen(z Numi-

mmw

M

nisexcellentiz.conveniar , tum voluntatem ranta&

al

d

"r

nos Majeftati, uti pat eft. fübjiciendi : alterum fot«

male , quod in exeteitió utriufque iilius actus pet

ï;æïngil:z:j';

taterialem cultum fignificari corififtit. 'Id porró

lgt

&ridaïg eft przcipua perfectio & velati anitna ac

i ln

ud eít í

iueatun:

fpiritus tocius religionis : ill

pv t

plrituale fácri«

ficium , quod fecundüm Augiftinum peraltezum

lag

um

illud vifibile ac mateciale fignificatur: in.eo deni-

que fita e(t Vetitas , quam tantopere in Pacte fui

adocatione Chriftas commendat.

nAÉ

1

Iq;mq' |

.. Quaptopter Sacetdos. teligiosé faeri

»Ecatmliä'ls'g

!

inprimis intelle&ui proponat in&nitato Dei;Ma-

al o

jeftatem, ac (pra nos ac quaícunque natutascrea-

tas aut creabiles eminentiam ; nuno-fub concepta

omnipotentig , à qua pendet cfIz .creaturarum s;

P d

nunc fb cepcepurinfinitz (an&itatis, clementias,

ht

taliaramq; perfa&ionum diyinarm : quatum m&«

3

,;,m

moriam.pét í(e fatis ingerunt (acrg preces;quas Ec«

i

elefía preíczibir. Proponat autem noa pet fimplis,

^Y

jj

cem levemque apprehentionem t (ed pet vesum.

g

ac deliberatum judicium: ac pre(ercim fidei , quá

du

j

,5

mulró dignius quàm pet rationem natutralem de,

T ;Jlþ

divinislentimus. Deinde voluniate c'on*cipiä't at-

y

fe&um tefolutum: & efficacemm interminatz illi

| l:HfW'

j

Majeftati fübmitteudi fein omhibus ; esdendo éi

"

d .qnia'

V

:g*»g

übiquc ,& prunos patver ïcfcrcndo. Quo

reípee

[

Y

174 Tyalat. VIL. Cap. 17. Expofitio

;WW)&

teípectu divine fubftantiz difficile nobis non eft z

i

J

( qais enim nifi prorfus in(anus, (uam cum divina

hïPm

swg PIM

jn

componat ? ) fiat intuitudivinz voluntatis quz c«

juídem «ft perfe&tionis & excellentia cam divina

W uTW

fub&tantia: ideoq; patem eultum ac venerationem

d

metetür. Diviaàth igitur voluntatem potiori (em-

qiintt

g

pet loco capiat haberi, quam (uàm : etiamfi fortu»

jmmm n

marurn, hororis, viteque jacturam facere; ut eciara

éinerem ad nihilum redigi oporteret; Tumdeni-

at

que fignum aliquod edat, quo talem ämml dchbc-

n

tanoncm profiteatur.

m

n t

* Porro Ecclefia de figuisad hoc iphflïmls pettos

éur Miffz officium abünde profpcm j üt quando

bt

jubet Sacetdotem, nuncmclmarc cervicem , quafi

gt

paratüm ad jugum Domini fufcipietidum : nunc

ii

jingere manus; ac fi reus eas Judici viriciendag

f Qa

óffertet : aliquarido genu fle&ere , at coramti tan«

illiagc

ta Majeftate fe minorem agnofcat. Pracipué ve«

gt

gó idem devote' mentis confilium teprzfentat

li

dtmi

ipfe a&&us factificandi-, quo Sacerdos fuam quo»

ais

dammodo obftringit fidem : itafe populumque

aplumt

Chiiftianam pro folo Dei nutuatquearbitrio pa-

tiedio n

tatos vitam ponere; aut in alium'querbvis ftatum.

Qw t

cónvétti, ficuti ipfe prafenrem fioftiam mä&at,aut

wl

aliümi certe ip ftatum immutat,

furmilid

'"Atque hzc in genere di&taad pamculatcsMxH'æ

Vi

ptecationes & czremoniás magis applxcabuntur

lmfrmn

m(cqucuubus.

D

wzmamqmpl

irod

$..

I11,

De praambulis Obl.gtmm, ofmlo Almm,ac /'a-

(adar

Iutatione papuh.

oj

Sutrtli

Acerdoshanc Mi(la partem exmdntut ab ofcue

o

S

lo Altam, magni amocis honorisque fymbolo;

tuüm

M!MWG

ia Canonein,eh reliquas ;urteäMiää. 065 |

jj

tum etga' Deumrn , cui toli altare dicarum 5 tam

i,

erga corpus & fangainem Chrifti ; quorutm, fub

Mi

i

fpeciebus pahis & vini, futurar eft menfa; INiG

i,

malis cum D. Thóma & aliís pet altare tibi repre-

Ràrgs

fentari ipfummer. Chrftum : eique per torüm

s

N

Mffz officium tot ofcüla teddete , in grari animi

"inffs

fignificationem , pro illo amorís ofculo , quó per

""ïbmm

Incàrnationem naturairi fibi noftzam defponfans; «

T tres

illud cánticorum defiderium implevit; Ofc&letir at

lass

m ofchilo oríés fui.

* Tum ad populum cohvetíus ; faluratióne 6 fa:

ii

eris Littetis petitá; & à Vitis [an&tis beatisq; Spiri-

*WWW

tibus frequentara, precatut ei quàm optimé, ac di-

Biuttg

citi Dominos vsbsfcuri: populus verófalutem ted-

ln

dens, ex Apoltolicátraditione tefpondet; €£ cuss

r o

fpiritu tho. Qu reciptoca falutatio, cüm aliis eti-

FEIM'

am Miffz pactibus convéníat, turn huic prfettim

eft aptiffirtia ; non folum ut divitie gratie auxiliam

spili

n ii

ad digue offerendum imploretut : vérüm etiam ut

m

hac veluti teffecá corftet mutua inter Sacécdoteim

T d

populumq; concordia;pulfis proeul ex anitno om-

ni odio, tancote, diffenfione ; aliisq; finiftris affe-

Mü'"f& f& |

sl

mlüwü

Gibus: juxta Domini przcéprum : Sreffers en-

puitunm ad altare,t$ ibivécordatun faerit.quiA

j5

frater tuns babet aligqnid adyer[nm te : velingué

:

ibi munui tuutà ad altara &v vadepriti recons

IMM

r ii

ciliarifratri tua: 8 thue Glferes mnuns thutihi

Cbaritaris quippe ufitatiffimum fignum mutua fds

lutario eft;

T

!

: Quam ob catifam 5

ácérdos hif äpüfämä e:ii"(fieei

1

D

fe

)

affeQkuo chiaritatis érga protirhü , qtio planéotme

iþä;i. és

"

nibustarf hoftibus;quam amicisibene velit;& &x a«

Rutb. 24

firig precetür;ec.inqu&;anittiojqueri AngelurGes ,, piu,

T d

deoui, Boos mefforibus, Proplieta vi&ori Afi.de- j;p, 1;,

bique

(H

Rs

- rf fm&am VIIL. Cap. 1. Expofitio

,WM)&"

áw. nique Archangelus Deiparz ; iiídem vcibis áli-

in

CWWW

mdiwia

quando teftati. Pari affe&u tefpondeat populus ?

p

atque ita embo mutuá inter(efe charitate devin-

T

B.Iean.s. Gi vota etiam precefque conjurgant, fidweiamá

j u

babentes ,quody quidquid petierimt, accipient à

mjgmo [

Dec: quemadmodum Chrifti fidelibus alterutrum

ao

diligentibus, inEp

iv gt

Is

prorniü.

i

iftola S.]oanqis Spititüis fanctus

acimtocá

— Hanc vero

4

précuri anihuorunique confenfito«

g

nem prefitetur Sacetdos, cüm non dicit., Oresm;

drinim p

neque Orate, Íed (s curii populo conjungendo,O-

quu d v

remus, Actandetti ad devotioneni accendendari

m :

ex Scriptura, ac pletuírique Píalierio ; tanquam

wreur i

divite omnium píarum affectionum che(auro al

2

ghnoppt

qqem,vcrficqlum,depromit.

fvndad

r

gulatlan

6. 1 V.

ao

- De quatwor modis .aferän;!i.

' Seff. 22,

mujo df

-7 Ériffimé Tridentinum, dbi.de Mif Sactifie

(p, T

.V ció agít; inde ejus magnitudisem excellen-

Qpl

ais

tiatmque commendat, quod unicumn cüm fit . ome

ln

nium tatien veterum facrificiorum pcrfe&ioncm

g

comple&tatur, Quotquot igitur in illis invenie-

Atl

bantur differentiz hoftiarum , quotquot rátiones

Deum colendi ac placandi, huic unico omnes in-

& ondgr,

t qurá

funt, velut illorum omnium confummationi &

compendio. Híc Sacrificium ptopitiatorium pro

" 444"51'!, q

T9tudno,

expiandis peccatís, Eucharifticum pro beneficiis

TM

acceptis , pacificum próaccipiendis , hic dexique

* Dtodan

Holocauftum , quod pure latreaticum non nifi in

Dei gloriam cedat;pesfect.(fimé continetur,Ita in

hóvalege divinz Sapientiz placuit tortamq; dif-

] j

ferentium hoftiará exteriotem occupationem tol«

e.

Jhic(j

*lgfc,&.lþirituaüs fru&kus abundantia com penfar

d

'i

A p

jj

ia

i

hij

in G;wmem,&!rgliquk: partes Miffe. 677

ln

Ad hauc veritacem exprefse relpexi Ecclefja in

W:da,

pratione quadam , Dens ,qus l'egalnms differen- pon.8; .

L

Va i

tiam bofliarum unins [acrificis perfeblwone fan- poft. Pent,

si[!i ttacité veró eandem infinuavit, quando Sa-

Wj

cerdoti facrificaturo tor previas oblationes , qui»

"

bus futurum facrificium Deo commendetformif»

agj

ue ram diver(js praícripfit.

ia enit hoc facrificium vert propitiatorium

eft cuiuroblatione placatms Dominus, gratiam-

MEETI

Trid. seff.

Kai

que & danum pamnientia concedeus , erimina d

22« €. À.

peceata etiam ingentia dimiuttit. 1dem fequen-

a d

t lin x

tem orationem : Sufcipe [antle Pater , aliaque

connexas inftituit J quibus precipué exprimatur

ml

oblatio pre peccatis. Sed quia (imul eft hoftia gra-

tiarum & laudis ; hincaliam oblationem fubjecit ,

qua fan&tiffimam Trinitatem laudémus pro colla.

1!

us

tis heneficiis, Infta eam expendamus , hoc verbo-

rom initio ; Sw/czpe fantla Trinitar.

nhalm

p

'Quia pratereà idemmet factifieium ad nova be.

peficia à Deo obtinendai

ngentem vim obtinet ;

g&w

o

á

idcitcó Ecclefia tertiam in Canone practipfit: 7e

33

igitur clementiffime Pater, qua divinam pacem».

WW

bonaque tam temporalia,quàm fpiritualia,quz ad

n

QW'

eam conducant , exoremus ! Hiíce denique non

u

contenta quartam anteconfecrationem oblatio-

p2

nem adjecit , qua vis holocaufti mirificé exprimi-

a

tur:quemaadmmodüm cüm ad verba Canonis:Ha»e

sgiter oblationem fervitutis noffra , deventum

L

fuerit, Deo dante videbitur.

Mw

1

g

N.

od

bg prir?a Ob'l4tio7;e

; Safcipe fanc&ke Pater.

g

W

1

Anc Oblationem diximus, inftirutam pfo

L À peccatisiidque ejus verbafufficienter decla-

.Nvs3

, Fant.

nb:ü"'

doto TraDu. II Cap.][, Expofitio

FV

raüt, Dirigitar ad Patrem, non uteft riomen Pro«

hi

Iü [0

prium primz Perfonaz : fed ut toti San&tiffimas

u

Trinirati commune, ejus erga craaturas rarionales

ij

[o)

tentiam providentiamque defignat. Nihil enim

lii [

;

4

ic ad acceprionemillam notionalem nos cogit i

9)

j

écenrrario anrem non in proprietate folius prima

(ouinis

Petfonz ; fed in tituloomnibus communi, nempg

D M Qbm IW'

faprema excellentia, $, 2. explicata,fundatur debi-

p

tum fupremi cultus, quód creaturg per oblatio-

gt

tem Sactificii Deo perfolvunt.

gtl

PorróadjnaQa, Orsuspoteus, aterme Deus,8e

poftea.ribi Deo meo vivo E$ vero, illam Dei excel-

mmpancml

um

lentiam noltramque fubje&ionem ineulcant; ficu-

ti hzc étiam qua fübduntur, pre is»nmerabilibus

peccatisoffeufsonibns ac negligentiss meis: pecca-

]

ta énim novo tirulo fubjiciunt hominem Deo j

TV

non olutm tanquam attifici opus, quad de fe nihil

|

habeat: verüm etiam tanquam Judici reum , qui

li.

adyan

pizterea omaibus bonis índi

ERN

niffimus exiftat,

gnus, malis vctöfiig-

ia

Sacerdos itaquead hec mentem refle&ens, ge-

neralem praxim $. 2.traditam,prafenti Oblationi

m ia

/- [npitaim

fpeciatim 'appiicet, atque cum viva fide divinz ex-

eellenux in tíralis antea enumeratis fundatz affe-

wtilr. j

v pdu

&um internz fübmiffionis, ac prafercim de pecca-

pu Cnft

tiscontritienis conjungat, Cüm veró finita oratio-

Moafet m

ne hoftiam tanquam jam Deofacram in altari de»

Vl d

onit, fe qnoque in perpetuum cjüsNuminiycqnv

j

?

ecratom devotumquc agnoícat,

Saxpoiy

Vavl

ld fapereft animadvertendutm, quod Sacerdos

hic offerat panem , non faz fubftanriz: gratia: fic

dituraChn

thenm

enim non eft digna hoftiía, quáDeus pr acrificiis

antiqox Legis ad totius muodi expiationé falutéqs

tl

tll

(u[,cigia't,,Scd Pto;:mChri&i co;pus,in qtm.d pauló

r

I!

lg i?54nqn;m,ä' ïeliqugspar;e; Miffz. 678 :

":Wü»hh

pott pet verba Confecrauonis convertecur, Qoía

"HW&:&

enim illud «ft vera hoftia; quz fub ejuídem panis

at

eccidentibus in Miffa offartut : hic panis peranti-

(

dnclle

cipationem dicitur hoftia, & taziti(por oblationis

"n ts

cztemonias fubit, donec illnd fuccedar. Decebat

d

quippe , uti plucibus dictum $. ;. tanto Sacrificio

Vij

aliquem Oblationis apparatum pramitri ; cüm vee

ró illam obire non poffensus citca yictimam ip-

as R

,ggeua;&(.

fam , utpote quz ante Confeetatíonis verba , qui-

T.

bas (acrificatur, pobis prafens non effer, reftabar

Mlamïmä

ut dicka füb(titutione utentes;manibus quidem of»

ia

fetremus panem;íed animo n yeram bo(tiam mox

D

ii

chcQKutam inrento,

z at

$. Vl-

»xugipmm n

De mixtiue Caligi:.

j

]

Oft oblatum panem przpatatur Calix ad ob

zi

P

g

lationem ; qucmin finem Sacerdos aquam vj«

no mifcet;ita precipiente Ecclefia, ut monet Con-

gm'm 1

Cilium Tridentinum, tres bujus przcepti adferens s,7,5;

cauías: L. eff, quod Chriffum Dominum ita feeilJe. «.7.

WW*

eredatur. 2. quia latere ejUus aqua fimul oum

j

fanguine 6xiust.quod Saerameptum bapmixtia-

qni

nerecolitur. 3, cum aqua in Apocalypfe B, joau*

w*aï

tris, popu's dicantur, ipfius populi fideliscumgds

j

gpite Chriffo uniía. veprafentatur. Quam . rauo-

(

[ye*

nem adfert quoque, Innocentius 1II, . Cap, c&»

j5

ys"

AMartha , decelebrat. Miflarum. Addi his po-

ij

teít, aut porius (ub altima ratione intelligi. confef- -

IM

2

fio Catholica duaram naturarum divinz & humas

'dz in una Chrifti períona; tcfte enim Nicephoro,

QWZW

2

"a

1deo Atmeni mixtionem illam admittere nolue-

biff. . 3.

"

'runt, ne hanc duarum naturarum unionem admit-

d

rgüusm

rere viderentur.

yue

De-

n

"n

^

ä?ä qratfatus VITIY, C

4

n

u

I

d

. IT. Expofitia i "

w'lhlm

Debecaucem ex prafcripto Florentini Concilii,

aqua vino milcenda effe modiciffima ; ut (ignifi-

i

g

,dqpaou

cetur, quautilli nos fimus, fj cutn divitia immenfj-

Va l

tate & Chrifti Domirii*M'*ajefta'ie confetamur ; mi-

aj

qnien

nores Ícilicer quàm gutta in calice, aut potiüis iri

immenfo mari. Quod expr«ffit Ifaias , cüm dixit;

HMWW

a

g

já

Jfai. 4.

Ecce Gentes ,quaft flilla fitula reputata fent cos

tam Domino. Utque praterea in(inuetur, queme

i

apuw.

aisf

admodüm in liqioribus inter fe commixtis major

ad fe trahit minorem, eumque fuis qualitatibus &c

';nutïsæom

conditionibus imbuit, & quodammodo infe cons

g u

Va g

Vettit: ita eum ex hocSacramento f þetati fructü ,

quo roagnitudo Chrifti noftram patvitatetp ab

gt

forbeat, fuifque divinis moribusac veluti vita in-

formet; ut quafi obliti propriz eatnis & fanguinis,

& ia voluntate, fermene, converíatione fimiles

Duliin!

gal: E

Chrífto, dicere poffimus cum Apoftolo : /2vo

( imatnt

jam nou ego: vivit verüin me Chrifus.

lgG;»

|

wm ülr dU

Hiíce veró myfteriis recolendis aptiffime qua-i-

Cuzyosekih:ct(l

Tat oratio; qua inter micendumm recitatur; Deus,

r

eedortum

qui bumana fubflantia dignitatem: in qua cele-

brautur tres conjundtiones , ac veluti mixturz

Vigg m

proríus admitabiles : prima in hamang naturz

ebendi

cteaticne: altera in ejüs affumptione ad verbum ;

Q ao p

tertia in ejufdem elevatione ad gratiam & glori-

dl

am, Eteríim admirabile diving patentiz , fapien-

lb

ii by

tizque opus eft homo, in quo cam mortali corpo-

Mu

re copulatur fpirirus immortalis, mediaque Ange-

Vor lh

os inter purumque cbrpus fabftantia confticuigur,

ii ü

füpra hocevedta , ab illis diminuta. Sed opus ma-

.l

is (tupendum eft Homo-Deus: quippe cujus ex«

^ ali n

ttema infinité diffita unio nihilominus omrifera

?*Pfec.onfwam

3

f

j

maxima fübftantiaIier conne&tit, Mirándum de-

"It ts

nique, quod juftis omnibus cft commune; naturze

noes

üf!rl'"!iquü

qu

in Canonem,creliquaspartes Mi/?ze dæä& ;

HMMM

noftre vilitatem componi cum divinz confortio ,

infiínumque noftre fervitutis gradum cum divina

IQJWIM

amicitia & adaptione: & quod infuper in Deatis

lfs

i

cernirurjintelle&um fjaitum petentizque immer-

;

furn elevati ad videndum actum purum & infini*

N

tüm ; non per fpecalum & znigma, fed immedia-

uhhwm

té (icut1 in fe eft, De triplici hoc nexuvideri plura

V

N

offunt apud D. Bernardum hom. j. in vi gilia Na«

Serta. 23f

i.

Natal.

us

tivitatis Domini , & iterum in fermone de tribus

E2

mixturis, Poterir autem Sacerdos, dum araríonem

()eminig"

Mpj

haánc recitat , ex mixturis tam admirandis primam

ïïümm,

& (ecundam jam fa&tam credere ; ad tertiam in fe

Zf

endam fpe adípirate, -

tht

gqpuloguä ?OmPi

$. VII

fppsdes

De elvla/:ie»:: Caluis, 68 orationibus adjunttis.

m»fuï'/nga |

Q

U

ia incruentum legis novz Sacrificium , licát

iib

anicum fit, duabus tamen partibus conftat :

m

iil

Cotpore fcilicet Ch'ifti füb fpeciebus panis, ejüf-

ib

que facratiffimo Sanguine fub vini fpecicbus; hinc

Sacerdos interdum unitatis memor , per mogdutm

;?M'S:W

mu&m

unius utrumque offett,interdum ratione partium

v2

oblationem dividit, Atque hac divifione nunc utis

j p

q ii

tur, quando poft panem feotfim oblatum , proce-

dit ad oblationem calicis; vel potiüs oblationem

pxci

fanguinis; ab vini fpeciebus max füruti przoccue

Nmmm-

me

pat, quemadmodum $. 7. de oblations panis dice-

bamus. Idque haud leviter confirmatur ; quod Sa-

WW

cerdos dicat: Offerimas calicem falutaris, id eft,

wl

V

falutis ac redemptionis nofttz : hzec namque ad-

T n

fcríbi nos poteft calici pro prafenti (tatu , quem

ia

M

"ante cóníecrationem obriner;fed pra fururo,quem

fue

illius virtute confequetut. Dicit porró in plurali ,

r

j

uo tantüm, fcd etiam popu-

fo(insus"a quia non f

Vv5

t

ll[llbwl

('8;' Trdä*at*. PIII. Cap. I1. Expofitio

p

li nomine offert. Precatur denique, s z» conpes

a r

diu divine Majeflatus im. odorem [naustatis ad-

fge

[

iib

fcendat ; quorüm verborum fingula, phrafi in fa-

ctis Litteris ufitata , illamoblationis gratiam apad

yr

f

Deá defignant, quá Sacerdos populusq; exoptant,

"

n

TL

Sequitur brevis precatio, n [Farizn bumilsta-

pis, quzzalia comendatione ftimuloq; pietatis non

,,,-MWW

eget quàm quod decerpta fit ex lengiori illa ora-

g r

tione, quam medías intet flammas fornacis Baby-

»lnt

u

Das.g. loniegconcepit Azarias, Deicauía com duobus fo»

p

j

«ciis inea(dem conje&tus, iisque non obftantibus a»

n fAtlle

petto liberoq; ore miraculosé pronuntiavir. Hac

hn Hm

veró patte tam fuo, quam fociorum nomíne divíe

oj

nam Majeftatem precabatur, ut loco incenfi,obla-

m

tionis,vetiq; acrificiiquz Habrzis inBabylone ca«

Ms t

p'ivis przítace non licebat , dignaretur fufcipere

Horan g

inyfticum facrificinm, tam ffiritus bumiliati ed

a a

gontriti , quàm przlentis mattytii , ad quod cam

lil

fociis (eabtulerat:eoq;placatus populum afflidam

clementer réfpicere, & ex manibus hoftium l:bera-

te. Quem affe&ü facilé piusSacerdos ad tem prz-

fentem accommodabit ; non quídem fabítiruendo

N

p

Wfslim. o. lacrificium myfticum conzrstí covdss, inlacum ve-

|

(

fi facrificii, fed huic conjangendo. Idque eo im-

&gti a

, penfiàs, quód hacoblauo adhuc pertineat ad (pe-

um con

. €iem ptopitiatoria,de qua diyimus $.4. concluden,

gadit

dam demum cum lotione manuum, de quain $.2.

pn i

Tertia Oratio, Feri (antLHificator, ditigicar rum

(un codi

3d omnes períonas divinas, rum fpec'ali tituload

E

Spiritura SanQum , cni per igaram dictam Theo-

Md

logis Appropriationem ttibuitur confecratio Cor-

"tgrlfng

poris & Sanguinis Chzifti : haudaliter, quàm ipfa

iib a

verbi [ncatnatio. Id inter alios Patces praclaxé an-

. Aoula

e Fide Ot

noravit S. Joannes Df:mafccnus lib. 4.d

thodoxa,

Faj

ng,rW «

'i'n, (:Ma;ïm[n,ä? reliqua,.; pärte: Miffa. ls/g

ll l

uj

Mi

thodoxa, cap. 14. ubi, poftquam oftendit ea; quaa

naturam fuperant, in $

piritus San&i operationcm

u

Ri

zeferri, hecfubdit : Q»

o tandem smodo fiet ifl od ?

At

of.

i

ajebat (antlaVirgo: quauiam virum non cog»

co. Refpoudst Archang

elusGabriel ; SpiriturSan-

Im lm!

&us (npérveniet 12 te,

P virtus Atiffimi obum-

"g

do pa*

r

r

brabit tibi. Tu quaque nunc quaris : quamo

nis Corpus Chriffi ;

(f viuum cnmagna coujun-

ïuïw& ;

fiat ? Tibi stem ve[pondeo :

OM

&num fanguis Chrifhs

Spsritus Santbus fuperuenit ; eaó, efficit, quaorde

Ti

tionis facultatem ac suentis intelligentiam ex-

VO m

gt

cednst. Hunc igitur emnis fan&ificationis fone

tém prafenti orationa imploramus, utínis poten»

UO N

tiz ac bonitatisgreffibusadvenire dignetur,& non

T r

,

At

folum (acrificium jam preparatum petficere, fc.d

! (ga etiam erga nos benedictione complere. Di«

alhuhti]

citar autem Sax£fa ejus »opini praparatum y

Lnl t»g;m

qqia honor & gloria Sactificii foli Deo defertur,

Z

al'qzæiïm

14

$. VIIL

E

!

De figno Crueis,

d

d

N poftrema oratione Sacerdos ea, qua obtulit»

Cxuce fignat, ut Deo reprafentet Chrifti meri-

g

]

vmüüï

ta, quz in Cruce per mottem confummavit. Hz

wmpdx,

enim erat conditio; fnb qua Dominus per laiam

pradixit voluntatem fuam in Chrifti manu diri- If« d

um

Wm&m

gendam : $; pofaeris proptecato aninam fuam,

Quam conditionem jam irnpletam exhibemus;

i

quotíes illad falutis Iig:ïium formamus, ideaq; cum

j

i

fiducía Deü rogamus,ut nebis poftulata concedat:

T

atque (i fyngrapham exhiberemus, qua feFilio ad

m d

id nobis przftandum obligaffer.

H

a

y

n facrificio re-

d

Atque hzceft caufa , curtotigs 1

ft

j

pesatur hocfignuaypraterquam 5uod fic prote

W,JW

mutr

.e-

&

z

w»ä&ä*

j

EP& TYl at PIT. Cap- I Expuftia

E

,

udo D

mur nos cultores efle Crucis & Crucitixi inprimig

"

j

amaates: hanc enim rarjonem reddidit Tetullia.

n

deexhors, nns, cnt olim Chriftiani manibus i

.

r

n

,

Mart.e.$. cisexpanfis orarent,

n fqrfnam C«

" amd

li

Sed quid;inguies,myfterir in nurmero ; cut nimgy

j

femel, nuncter, quandoque etiam quinies Crux

g Vr

exprimitur? Video muitosid referread vatías pate

g

tes, cau(as, inftrumenra Paffionis Chiifti :quorüm

n

pietati ac fapientiz nihil penitus detta&nm vala.

Sed ne tam multis Le&otis memoríam onerem.;

5

qmnmst(

n&th?ïfj

lis pretecmiffis communiffimam fimul ac raema-

ratu facillimam( quidni dicam pietati apti(fimam?

l,[mu; ht

mmüümu |

rationem propono : Crux efformatur femel, nt di-

vjnæ naturg unitatem reprzfenter : ter , ut Perfo-

adbat

viirnz

natum Trinitatem : quinies, ur totidem Chrifti

etumbatit

Plagas grato animo recolamus.

i

Suipe nl

3unt, qui ad rres Cruces à Deo petant totidem ;

vittutes Theologicas : ad unam Cracem, pto illa

a, m

e zi

nnica fupplicent vitrute,cuí conquirenda peculia.

t

ti confilio fudíoque incambunt :ad qninque, pro

quinque (enfgum cuftodia,| Quidni Sacérdos ex

;mïluä'.w

totfignis falutiferz Cracis, vel unicum impendat

r

hoftibus fnis, omnibufque, cutm quibus aliquando

a toud

fimultatem geffit ? ut nimiram eo figno omnem

jttintotmd

iis injuriam offenfamque condonet, quo Deus pet

ampisrs

Chriftumi mundgm fibi inimicum reconciliavit ?

"tomdr

Preivitpreclaro exemplo, non quidero Sacerdos,

:&cimaliqms,

"r u f

fed Francorum Rex Ludovicus XII, Quod refert

Spondanus in fuis Anrialibus ad

Rif

annum Ch,l"iiï:.fT

titim d

M.CCCC.XC. VTl

-

& IX-

"tthodfi

hm

De Lotioue mautnum.

Uilegerit, quaotam olim munditiets exegetit

Mb femmy,

Wifag.

. Deus, nonà Sacerdotibus tantüm, fed etíam à

lai-

u

2 ädnäüäw,ä' feiiqu'a'; partes H / 4 éf£

l

l"" j

w laicis, quando in veteriLegé; rebus divinis o pera-

"M

'.Q t1 aut intereffe debsbant. ; Haud mirabitur à Chri-

"ib ftiana lege in faolong? digaiori Sactificio , fingue

latem fanctiffimz putitatis ciram babitam, Ideo

"Ene — fioh Íolüm ante illud maunuslavat Sacetdos; íed et-

N

iam fubipfum Saerificii tepus , etremos faltem

"fl&z'w ! digitos eluit. Verüm eo difctimine;quod illa ptio«

m tis T'eftameaci baprifmata harerenr pleruriique

1. Pet.gi

s

i

" depofitione fordium carniá : Scd Evangchi Sacer-

Mmlm

. dote: , quanivis corpocis rnunditiem nr:gligere

UI

bon debeanrprzcipue tamen aote ocalos habearit

ahpuä

J Confcientia bona interrogationem . apud Deuhns

fs

: Qgcm« in finetd ,.cüm ante facrificium térieantut.

M n

ex Apoftolico pricepra fespfos probare & i grd« 4 cos, r

vioris noxz coüfcit fibifuerint , quantumcumqüc.

i, nrn4

etiam fe con:rítos exiftimept; habita copia Cou-

fetfirii per Confetfionem expiati :: przlenti ritti.

Md

U['m["lk

monenttir, üt ia minimorum etiam psccatorurm

emundationem incumbant, quz tefte S, Diony(t0 . z x;rteft

ol

g

»

per exttemitatom ablutionem denoratur : (ecun-. b;erarch,

düm llad: Qws Jorus eft; non indiget, nifi nt pedes: ^. 9-

y

j um

lavet : coque impeníus ; quó jam propitisad my

Toan. i$.

atja facrofanóta accedunt.. Prartáze id poffant

Wü

T d

pet intetiorém dolorem de culpis praterítis quans

tumvis levibus: fed przcipué oportet , ut przfen-

v

tem omnem circa eas affe&tum deponant.Er maxt-

us

mécitca aliquas , qua fpeciatim huic facrificio ad-

M

^

".

". veríaatur; ut (ant levia odia & difcordie, levas i«

, Cem evagationes & fcintille libidinis * quorumilla

p

unionem fidelíum diftrahunt ; quam tamen pre-

fentis facrificii Sacramentum de(gnar : hz veró il-

lud caftaram cogitationum feminarium, & Pzrgi«

T

um

nitatiigermen,qued ineo

dana commendat Scri-

Zq;hlff'],;

at

prura, tuffocant.

j

Recl-

J!!Mvd '

| H Traääf. VIH. Cap.11. Exspofitio

Recitari iateren jübetur pacs Píalmi illius votta

g SVIW

p

a T

vi,quoDavid exul orat liberarià perfecutiorie Saii«

lis, patrigque ac templo reítitui:idque fi fiat;fuas in

Wäo GPM'

templo tum grátías tum laudesNumini addicit,Pri«

(nprmde

us verb Verfus ad excitandá de. extergendis pece

rf

cato:ü reliquiis memori&apré deferviet : quo pro«

yi ii

fireatur Sacerdos non já fc nter peccatores, (quod

li neceffe fueric fa&tü ante oportuit)ledémter $nnos

j atroum

entes lotuzü maánus : ad eos fcilicer nzvos auferen

yidinut f

X

dos;quibus eriá jufti ac innoc&tes fe teheri farentue

DrÓntin

7t, a, 1, Cüm ajunt : Sj dixerimus, quonjatm peccatum non

abemus, ipfí uo.'ffrducimk: , 6 veritas in. nobis

Jf obaiont

(b w

won eff-Utqi alios verficulos brevitatis caufa preete.

tsl

team,etiam illüm;sasdiá vocer (audis.ac enare

véntimiver(amiralilia tia,qui ad Eucharifticam

dl

P/al.110.. Sáctificium,quodin semorram fuorum mirabilíe

doshut

$m Deus inftituit, mirificé alludit: hunc inprimis

Vrl

Sacerdoti haud abí(que animadverfione & affectu

buagutdf

. percurrendum exiftimo : Domize dilexá decerem

vittilte K

domus tne, C8 (ocum babitationis glorie tia:Cue

ii

jus priora verba,ur litterali fenfa veterisTeftamen-

d iuwinfee

títabernaculum , pofteriora verà ejufdem Atcam

zgnum.üohm

k Ref- 4- dofionant; quz (epiüs in facris Literis, Grevía Do-

&WW], ll

indwy&üüdl

minidiciturtitaallegorico prioribus Chriftianorá

,Témpla;poftremis, eorundem Alrare fignificatur »

t f

in-quo illud peragitur Sactificium, quod ob fui

hi 041

Ál h

maguirudinem & excellenriam &. Ignatius Mare

Kpif M. tyc Gleriam Dei nuricupavit,

"ii

Porró Sacerdos intimo affc&a horuma decorem

m r

complectatüt , non modó in Templorum & Alta-

rium munditià & ornatu 5 verüm etiam ac toultó

G*Hïibuiwllam]

mTlid(m'mo,

- tuapís in decentibus ceremoniis ac ritibus Mini-

*totim

i Ctrto» fiorim, ur juxtaconfilintn Apoftoli.e»snia Pones

Àl Sil

fAhe feehndim ordinem fiant:ac pracipucin illa

g, l

MM

äü*ck;zanem,& reliquas partes Mifre. 437

uhnf( !

Bliz Regis, five Eccle(iz giorin, qua tefte Prophes

'"mlmt

ta, eff nb int&is, utpote in fan&tarum illarum cogi« 4l As

Mi

tationem & affe&tuum exercitio pofita , quibus

compendio explicandis hanc Opellam impendi-

ha,

dimus, Omnem denique gloriam ; qua toti fane

Mi

&iffimz Trinitati ex hoc provenit gloriofiffimo

MN!W(F

Sacrificio , eiderb gratuletur, per folemneillud &&

divinum acroama, quod ad'calcem Pfalmi'm.ä

i,

morati addicar : G/oría Parri, ede,

d

H

X

]

!R

De Orarione; Sat pc.San&a'Trinitas*.

ln ts

DOf oblationem pro peccaiis;in qua hactengs

n

* feré vetlati ; fequitur oblatio Eucbariftica , pte

uvn t

immenfis in nos collatis beneficits; ac imptimisres

ul

detnptionis noftre,qus per ttia myftetía corri pen«

p

dio adumbratur, Primüum eft Chrifti paflio,ur catte

ab

fa raetítoria noftrz falutis: alterum ejus R efurres

&io tanquam noftrealiquando fature exemplar

tertitim ejufdem Afcenfio, que Dominus neftet,

vj

—

tüptrivit portat erenatC3 Uelles ferreos confregit, Pfsl, tbi

D

ju5

arä,ïim minifiravit yobis sntroitutn n eternum

g*&h

regnnm, Obhotum igitur smemoriaps, non nudá

j

& jcjunam , fed quaintimz gratitudinisaffedtum

r*tm

includat, Sacrificium offerimus. Nec obillam tane

st

tüni, verüm eriarn i» boxorepm B. AMarta femper

Virgiris , €3.5. Ioannis Bapriftes €$ fantlornm.

r af

zipollolorum Petri $ Panls, Cxflorum , (quoe

IWQW

tum teliquie in Altari quis(cunt) €$ ammsem San* .

j

Gorum. Quibus vetrbis ad bencficia ipfïs.quoqm

,W

j

W

Ccliribuscollata gratitudine extendimus, Tefte &«

y

nim Tridentino, cam ob caufám, in honorem & N P

C

"

meémotiam Sanctorum, non ipüs quidem, fed ;, 3. -

"

DEO foli Sactificium offerimus , s Deodeills

rum villerisé gratias agentes, eorum p

atro- :

u5

einsa

an,& |

Mf« frallatus FILI. Cap. 1. Expofitio -

€itiía imploremus: Otque ipfi pronobis intercedei

'(l A[quc j

gchuiwli )

re dignentur in chlis , qdotnm memoriam faci-

muss in terris, Quz poltrema Verbaex hac Miffze

g 9

precatione in rertium caput füz dé eadem do&tri-

:;W!io:z

nz Concilitim anté laudatum tratsfcti th.

.. Sacetdosigitur in pta'fenti oratione totüsindee

fj) m]&m

um

miffifimam gratiátum actionem intehtus eo no«

B

p

mine gaudeat, quod divino mutiere ; infinitee dip-

nitatis nactus fit hoftiam, quara pro immenfo res

g euinix

la

demptionis beneficio Deo reddat, fimul affe&tu

benevolentiffimo gtátiffimum illud in terris offi-

sl

ciüm Ceelitibus praftet , quod ipfi in ccelis obire

d

slit Mi

non poffant, lubentiffimé ramen facerent,(i ftatus

conditio Deique voluntas ita ferret : illud inquam;

sv

officium , quo pro Dei erga eos miferationibus ,

finglgz

quibusipfos pattim in mortali vita eft profecutus,

u p::a.w:co:

"

; pattim in immortalicoronandigna tandem gratias

fl Dood

Mpdenctt

tum actio répetidatur. Gonfidat quoque fuis eos.

j

partibus haud defuturos, quibus pro Saciificio ,

d aiin,

z at

" ^*f quod in eorum memoriam hicoffzrimus, ipfi in

st

Apu. s. Cclis ante thronum Agni orationum fuarurn in-

N

cen(um pro noftta falute repralentent.

mv

j

i

V

4

dorgpis

$. XI.

t od

. Oratefratres, eSc. w(que ad Prafationem.

Ti o

^YUm Sacerdos non füo tantüm nomine,féd et«

&i

d iam populi-Sacrificium offerat : jure;ab hoo

Aequat,

poftulat , uc quod fio nomine gerítur, ratum ha«

C

- beat, & precum fuarutn communione pro füoag-

no(cat : Fratres veró compellat, non Apoftolorum

tantüm exemplo; fed przcipué ipfiu(mer Chrilti,

|

äpx:rmzq;

) imiyj;

didhr;a, qui nosnon erubuit, tefte Apoftolo : Fratres fuos

vocare, Simul(cipfatn & populum admoner.cüm

*l-ämm;m]

nvicem

Qatras omnesfint, inter (c ament , & pro i

a:ïUiJGESg,y

orent.

i

Mnx

in Canonem, ä- relzquæf partes Miffa. 649

uW

orent, Aaquc inter hzc manus extendit, ac fi frà-

IMP

luv..

j

terng charitaris pe&us omnibus panderet : zur-

ts

rj

famque jungit, quafï intta illud receptos comple-

DLT

Gerecur.

MMM

Quiautem aliosad orandum hortatur, ipfe ex-

Tüig,

emplo preit, & oration bus, quzx fecretz dicun-

'Wwa

tur, attent ts vacat. Id nomen obtinent, quód fi-

Pl

^

lentio peragantur , ve m.q »ris wlrgmms caufa 5

imïtän

l

(femper enim facrum teligioni filenrium fuir) vel

TA

A

ad denotandum occultas Jidzorum confpiratio-

g

Ls

nes & machinationes in Chriftum.]Jam enim pro-

:

g

piàs ad myfíteria pa füionis recolenda Sacerdos ac-

as us i

cedit, Alià: communi cum ceteris Miffze oratio-

Lirp ha t

nibus vocabulo Colle&z dicuatur : quía Sacerdos

tgtnam

fungenslegatione ad Deura pro populo, hujus vo-

at r

ta precelque compendio colhg!t & fupplicis in-

flar libelli Deo offert, Eas tandem finitas Sacerdos

r

MW'M

ad populu:n refert,quando altiori voce (olemnem

n,:äWl

ptofert claufulam, Per omzoia facula aculorum :

hic veró ex folemni ettam. formnlà, Sacerdotis

precationes approbat , per Hebreum illud velaf-

WW'

fitmantis vel aptantis adverbium; Z4mez. Neque

eíl, cur populum íis, quz non intelligit, a(fentien-

tem, inconfiderarz forían temeritaris accufes : no«.

M

r d

vit enim omnia ab eo fpiritu veritatis fi mul & cha-

d

títatis dictata, cui (c fuaque omnía Íecuré commít-

" dl

"

F1r

tet c queat,

OUA POUCUESSEHIT

De Prafatioge

daWr /

3f

".

p

Ápienter zquàa *prf

sgorius: Tanto Deus

Hotí;.á. t

:

Ab bamlinib:: digsisa

bon amndm é /P,L]u.mts Evatig.

p*

;

lp

pro bominibus : »zdrgrm ufcepit. Jure igitut Ece

j

Clefia, quà magis in hoc 'aufï...o adDominicz paí-

,F[mä

x

Qn*ns

T

jCMMm)&

é9o Tyaciat. VIII. Cap. 111. Ekpoftia

fionis commemorationem appropinquat, eó i«

"

*Kiiumlpllilüb*m

penfiüs divinas laudes fibi celebrandas proponit:

«)',,Smrifli!f!

advocatis etiam ii earum focietatem cecleftibus

fpititibus, & infantium atq; la&entium linguis ad

m

I

j lt r

M

uiyw

eloquentiam excitatis. Ut fic Ícandalum Crucis e-

i d

vacuctur per gloriam, & infanz Salvatorem blaf-

phemautium voces immortalium zqué arq; mor-

g';m ;äktmlqï

talium hymnis obruantur. Quia autem hafce Dei

jb

geemit

laudes Sacerdos proloquitur ante Canonem , ea

Miffe pars Prafatio dici confuevit. De cujus afiti-

itpixims,mäld

quitate ab ipfis Apoftolorum temporibus petita

s i n

iqunad

videti poterant Bellarmiaus & Scotza: Nos ada-

lia; quie noftro inftitato megis conveniunt , gta-

n lcnid

Bo i

dum faciamus.

& l

lo

| De prima partePrafationis.,

atl

hyaor um

"E NitioSacerdos manus hinc inde extenfas, om»

dl

nesque cum íisfaculates curas fuper altati depo-

nit: quippe qui jam magis quàm anté foli Deo va-

auloitio m

care, cccleftibuso; my(teriis debeat totus efle in-

n

tentus. Hinceriam populum (aluraturus , haudfe

3 uD

pro more ad eundem convettit, fed deinceps ulq;

ais ag

ad Communionert peractam, in medio altaris, at-

t inirayt

bitro (olo Deo , & quem fzpius refpicit Crucifixo,

Mi

quod agendum eff, agit. Salutat autem populum

t dqtndo

coüfaetà formulá, de qua egimus c. 1. $. 3. Refalu-

n tl

tat Sacerdorem populus confuerá item formulá;&$

LOT

cum (piritu tuo.In quam, cüm alibi ín hoc Sactifi-

38, Qu

Tract. z.»

cto; tum híc przcipué quadrat, quod acuté ab Al-

Motnr, s

berto obíervatüm plares recenfent,non reddià po*

ge Miff.e.

Mclidmi:l;

.I lii' FQ

pulo falutem paribus verbis, quibus eam accepit »

RUK (

(fic enim, &* Dominus tecum, tepondendum fo-

n i

ret) f«d dici, &4 ei Darits 10 : uc infinuet populus

t L

Sacerdotéà c eítinaari,non inftar alicujus. de nu-

msero

ïm;;, Vltbi

wüä'.! :

iü- Cananeæ;z,ö- reliquzä partes Mi[f'.e. äþ:

w«,

"T "

merocaterorü mortalium,;fed veluti quempiatn ex

m

czle(tium fpirituum familiajjuxra illud Malachiz :

f:'"*'i"'mæ;ä

Labia Sacerdotis cuflodiunt [nientinm, quia dn- Malach.y,

í

us

elns Domini exeréituumef1. Dequo hujus tef-

M iipt

ponfionis literali fenft quicquid faerit, apté profe-

Wt

k ad mores, eá auditá, tacitus fe monebit Sacer-

N

dos,ut jam faltem,quando in laudando colendogs

I

Numine baatorum Spiritaum focius eft futarus »

Rütttsg

;

corporez molis & follicitadinis oblitus,pené cotus

fit (piritus, veré fcilicet, ut D. Paulus loquitut, ffz-

L. C:;r. D

hr engg

ritális,quo lic puriüs fap&tidsque Deo deferviar;

VA

Mirilic

o $

qui quántus eft , Spiritus eft, ideoque fpiritales fui

Ut

cultores & miniftros amat.

Hortatut deinde Sacerdos fefe zqué «c popu-

L

lum, ut furf/uz attollantur cerda : fanctis fcilicet

WL*NW

cogitationibus & affc&ibis:he enim funt alz,qui-

ui rygä)?

buscor humanum terram fagiens, ceelam petát,

o

codloque excelíiorem artificem ejus. Qua folsm-

nisexhortatio non e(t novellz inftitutionis , fed

güæ MW*

mü&üm'

manavit édifciplina Apoftolorum : quam S. Jaco-

"

d

bus, quam D. Matcus, quaim deinde alii fuis in Li-

r

od

turgiis pofuarunt : cujus apud antiquiffimos Pa-

n

tres f piüis mentio celebratur : ob quam auguftum

MilTz facrificiura my/Pica €8 fur um ferentia Sa«

) &WW

&pfä

T

f

era aliquando nominarunt. Verüm ne corde ia

* g

ML-

fablime eve&o , forté non (equantur, fed humt

[

repant opera ; fimul Sacerdes explicat & attollit

j

RE

l

manus , quibus opera dsfignantur. Quo ge-

d

M

ftu docemur , non Íolis cogitationibus , animi-

g

que defideris!; fed operibus etíam quzrendum

g ul

DEUM & in caelum tendendum. Itaenim hanc

)

j

rium interpreratur S. Gregorius in illad Je:e-

&

W"Wr

mie : Levenmws corda nofíra cum manibns ad

Thren, 3«

WWW *l

Deun,. Vetba ejus (ant : Cerda cums manibus

XAx 2

jl

jfvüt »

Millm:d'

6s2 TYalfatus f/III. Cap. HHT. Exþojz'tia

um qufl'l

levat,quiarationem fuam opertäw Yoborat : 24"

arboro

quifquis orats fed operari diffymulat, cor Jevat,at

suanus non levat.

m

jgninpd

Portó populus Sacerdoti tir& monenti obtem-

" Wl qwlf

perans, bhabemusinquit.ad Donoznum Oa vetba

utinam non folis labiis excidant, fedex corde re-

d

WM. kä W

verà À tetrenis abdudcto, & eccleftibus fociata pro-

fräAugn(ïAnus:[

cedant ! Nefotté locum habeat illa Anaftafii Si-

ïïlafJP-U*i &

O*a. de

nait:e exprobratio ? Refpondemus , habemus ad

iicdr

[um Sy-

Dominum. Quid ais ? quid agis? Mens ad cadn-

a hn

waxi.

ca bac & mortalia fu[hen[a haret, pecunit[aue &

i odl

epibus £4 voluptatibus, €$ litibus forenfibus va-

cat s €4 dicis: Habemus ad Dominum $ Attende,

ial

oro, ne forte non babeas [ur[utn cor ad Dominum:

D

fed deorfum ad Diabolum. Caterüm fietiam cum

Supetis urbanitatis funt leges : quis non videat z-

[

hdu

quiffimum effa , ut , quaudo caeii fe inclinant , &

S

putpain

ipum DeiFilium cum füpernz aulc Piincipibus

attcvmmdt

ad mottales dem ttant; terra fefe erigat, tantifque

iil

obvíam hofpitibus,quia corporibus non licet,ani-

mis faltecn,extra luteas fuas cafas;aliquo ufque prae

sfmetis

cedat ?

lii m

lmtijntud

'Sed quid agant humana corda jam in colos fub-

vesta ? quid ibi primum, quid deinde loquaptur?

bradgelt d

ptzit (üblimium Du&or cordium , dum antearas

loQui qii

u iab

concinit: Gratzas agamus Domiso Deo zoffro. O

iEb

verbum, quod in (üblimi difcitur, humique igno-

ratüt ! [n primo ftatim cceleftimn occurfu illa veri-

^ulrda

Aantmynifor

dlacob.1-

tas patet : Osne datum optimum-C$ome donum

at

perfetium defur[um e[. defcendens à parre lumi-

zum. Atque imprimis hocipfum cordis ad fuper-

3squigi

riudinsc

na rapti bencficium. Nequeenim proprio impe-

tü evolate ad Creatorem poffümus: quos nempe

r

terrena inhabitatio deprimit, & proprius amor

Vg

ves

M*Mq

in Caponem, & veliquaspartes Mt]?.e. 69$

"W"m u

velut innatumg quoddam pondus deoríum ia nos

i;?'mv'l([

ipfos & bona nobis cognata familiariaque incli-

nat. Sed diviniauxilíi gratizque pennis.eft opus ,

B

quibus animus adjucus , Jever fe fupra fe , & qua

Thrett. g,

fur(um [unt,quarat s ubi Chriffus eff im dextera

MMHQW

t

[

Dei fedens,qua [ur[nqs [unt, fapzat mom qua fu-

X

praterram. ltà (zpiüs ad hoc propofitum monet

A

7j]

Divus Auguftinus, fed przcipo? de dono perfeve-

hrj

rantiz, cap.7 2. ideóque pro illisip(is piis cogitatio-

lul

nibus ac defideriis, quibus ad caeleftia conícendi-

mus, hanc gratiarum actionem äSaccrdotcimpe-

N

N

rari contendit, dgnuque €3 je[!um ef?, à popus

TU

lo refponderi.

mi'häüf::i

$. 1I.

UA

De media Prafattonis parte,

u

Acerdos proilla fola divinorum beneficiorum

S

patte gratias egifíe non contentus, ad cztera

i

fïïm**u

omnia eas extendit verbis , que fequuntur: /ré

digntm 65 juflum eft : equum 4 (alutáre, nos ti-

à vrfji &W

g

bi femper & ubique gratias agere. Et fané quid

M

1. Cor, z.

dignius, quàm agnoícere, quec$ quanta à Deo

donata funt nobis: & quidem gratisex fola cjus li-

9

m

beralitate & dono , abíque prioribus meritis no-

P d

29

ftris? Quid eg4/55,quid jmfliusquàm agnitionem

hanc 1n tanti benefactoris laudem aliquo figno

jg^

«t

ptofiteri ? Hoc autem eít grazias agere , quodío-

n

m

lum, abíque alia ufüra; pro omnibus fuis beneficiis

divina munificentia À creatutis repofcit. Sed nihil

3,)4

M

ji^

etiam zqué nobis (2/tare, vulgata te(tatur pare-

]

i

4

Ml

mia , qua dici folet : munificentiz divinz fontes

PAU

d

ingratitadine ob(trui ; copicfiüs in beneficiorum

n

!

jl

memores derivati: fezper autem id faciendum:

:yJ!tJl

J

tum quia nullum tempus divinis beneficiis vacud

:

Xx 3

fluit;

j Wi

,;anantm,d

$24 .'Traäat. FIH.Cap.H1. Egcpa]z'tü

' ii ht

!

fluit 5tam quia que vel aaico conferüntur o«

j P"Fm

p

mento, in fe tanta exitunt, ut pares nunquam gra-

K

funi

tias referre poffimus, etiamfi tota eas zternitate

m!iOA*x

frequentemus.In ii(dem veró s574, occupati opor-

menu

tecquiacum omnis locusdivinis miferationibus fit

(.]Jllfllhn !

plenus, noftra eriam gratitadine debet exundare,

?[zl 32«

Miferieordia Domini, inquit Prepheta, plenaeff —

l

wodmimö

i

J

2

fad

Fjal, 3j

terra,& alibi,Bezedicam Dominum in omni teme ,

gt r

pore . [emper laus ejus n ore meo. Péetereo lucue :

n

lenrifficma SS Patrum in harc rém teftimonia , uni«

mb

co D. Auguítiai excepto, qued ingenuz illius gra-

tírudinis meminetit, quam etiam in adverfis exhi-

j m

?jkl- 70

beainus. Itaenim in hunc veríum Davidicum: Re- - w

pleatuv os meum lande;ut cantem gloriam tuani

P'lsmlm 'llll

j

pwhc

HCJMM

tota lie maguitudinem tuam itajinquam,comen-

Cuiliiem

tatur: Quid eft.tota die ? [ine intermiffiane. In pia-

| Jentrtoln

fperis.quia con[olavis :in adver[rt quia corrigeris.

Jntequam ej]äm,fquiafeciäi: citXm e[feym,quia fa-

Idl

u

lutemo dedi[Hi : cim peccaffem,quia iqnovifli m ?

ao

eonver[ut e[femn, quia adjuvi[ls : ciem perfeveraf-

dlremydnr

fetm. 24 ceronaftz.

Cum autem omnes,rum maximéeLegatos deceat, Wt

Principem;ad quem mittuntur, digais titulis com- quraoon

uitgm

pellare * Sacerdostanquam populi Legatus hof. ,. n

ce Deoaccumulat: Domine SanilePater Omnipo- pandun

vens e/Eterge Deus:Quuosioter zternitas nonfo- — Vati/ir

lüm ad divinam Majeftatem defcribendamaffa- — mk(si

mitur: fed etiáad divinia beneficia plurisaftiman- T omnesdi

da:quippe que non ab hodierno tanrüm hefterno- — "iittiín

ve affe&ta;ut inter homines moris eft, proficifcan- Rtit; C

tuz, fed à charitate, mifericordiaq; zterha. Quod Plf'i!ml,qui

fz piüs ad noftram efga Deum gratitudinem exci- — "p

Jereim. 3. tandam inculcatScriptura,ut apndJeremiam,Cha- — iij

Eph, w vitate perpetná dilexite: & alibi, Elegit nos in TM

spfo !

"u

^M

| In Canonemy,eb veliquas partes Miffa. 604

M'&:

ante con[Htntionem mund:i. Oruidni igitar hoc eti-

Qïru

p

am nomine perperuas, quantum mox:alibus licet ;

Ut

m

gratias referamus ? Idq; quó efficacius & apnd Pa-

d

d

zternum grarioäüs, & apud Patrem eternum gra-

o

tíofius fiaz;additur folemnis precationum Ecclefia-

Qv

"t

fticarum claufula, Per Chriflegm Dominum no-

Nb

[Irum.Quod entm de fatisfa&tionibus no(tris pee»

!f&ummm

nitentízque fru&tibus veriffimé dixit Tridenri-

r'!'lijlmu;«ü?,

num : eorex Chriffo vim babere : ab illoafferri

IN

Patre.Idem de a&ionibusgtatiarum czterarumqs

"w

fl

1]

virtutum a&tibus parijure díei debet. Unde etiamy

ïäbztzm

illad apud vitz (piritualis Magiftros paffim inyeni«

w.'wn.l.:'.* ^

tur eonfilium : ut benc, ceeloq; dign? operaturi; o«

ul:.ltm':'mg

pus noftrum haud folitarium ,. utà nobis tantum

proficilcitur,fed i& s;one, ut loquuntur, merítorü

J AE

Chrifti, (ive ut cum íis conjan&tü, Patri offeramus.

:t/':'un?lff"i»w 1

. Ac meritó (ané mertales id facimus:cum etiàm

ii

Ahgcli (ais laudibus;aliisque religiofis a&tibus.gra-

ia

tíamapud Deum conciliaturi, ad Chziftum Domi-

3.'5 ng'f"'['w'

num recurrant : per ipfum divinam laudent Maje-

s

ftarem,adorent,cum tremore revereantür,& com-

muni letitía coucelebrent ld autem faciunt Angeli

je

(

u

2

d

prorías omnes,infimi ,medii,(upremi: hi per Sera-

ä'q m

phim,quiin primá coeleftium Spirituum hieratchiá

TU

"

primum dicunt chorum: illi per Poteflates, Domi-

!

TU

js

natioues, Firtutes infimi denique fimplici 4dnge-

Á

wl

lorum & Coclicolarum nomine denotantur : Et(i

zl

9t

verà omnes clará Dei vifione beati exiftant :nam.

Lt

a

etiam de infimis , qui ad hominum cuftodiam de-

-

t

2

putantur,à Chrifto didtum,Semper vident faciem

L*'*v

P i

"

Jeff

Patrismeiquiin caliseft : Beatorum tamén no-

Mauh.'n.'

( d

m/

men per excellentiam Scraphinis tribuitur;quia hi

i

p

uti naturá,íta & gratiz donis, ac iaprimis beatificá

du

M

P

UH

. Vifione & amore cateris pre'ftant.

Án

Cate«.

p

XX 4

ia

1

W&/

696 TracatusVIII. Cap. THI.Expofitio

Czterüm id Angelotum purillimis animis Dee

um landaatin veaerantiumque exemolum , non

yatrim y

[

ad (implicem rantüm imirationem,fed piura eriam

1

n

h

Pnäcaris incenriva Sac*rdot defervit. Atque inpri-

m

ac

] digniüs fentiendum de Majsftate divina:

p

quz tana (it, ut beatozam Spiricuum myriades ,

j

]

quoruüm finguii ocbis terraram R*gss omnes &

a r

Imperatores , tum gratiá animíque ornamentis ,

gsintisd

tum potentiá & dignitare exuperant , comtremaif-

Yob, 25.

st

Cant C$ payeant ad »ntum ejus. Quid ergo nos

d

4nz

facere conveniet terrz vermiculos, vel potiüs prl-

d us

ly Sestt

"y

verem cineremaque;qualem íe coramDeo illemul-

Gen, 18,

PA

a

tarum gentium Parciarcha rcpurabat? Poretit pré-

ho

térea Sacerdos ex Seraphicz chatitatis affe&tu tan-

lg

tam gloriam Deo gratulari, & eo ipfo gaudete ,

[.]r n

quod, càm homines parum admodüm poffimus,

à tam nobilibus na:uiis totá virium contentione

,-;:z//' 7

laadetur,

uin etiam excitare poterit zelam in

" uanaacd

perduelles Angelós,quifuas partes in Deo laudan-

scinn

kf

M

a

w

n

do colendoque deferentes, in peccatum & inferos

H

fe precipitarunt;ubi fanéturm ejus nomen blafphe-

maat & contemnunt: ac fimul toto ferti cenatu

m

Dai

ad illas partes (applendas,corumque hic in divinis

Q

laüdibas occupandum locum, quorum ruinas per

a CX

fe aliquando in ccelefti Terufalem inftaurandas

Gu

[

copfidic. INe tamen teme:é in ceele(tium choros fe

T'Y

i2

ingerat,veniam ac facaltatem preca

r (applicibus

um

hifceverbis ; Cune onibus £ noffv as veces, ut ad-

Espteis

mittiYubras, deprecamur,[upplici confe[fione di-

€enies,

al

Vg

$. 'III.

N

in Caponem,cy reliquas partes Miffe, 497

b

]

T

$. I1I.

Qu

^g

De extrema parte Prefationis, videlicet d

Ut

AT. s

h]mno trttxmyhah ?

b

WH:

SANCIUS, SaNcrus, Sawcrus.

i

r

Riunphalis vocatur hic hymnus in Liturgiis

M

"tl

SS. Jacobi & Marci: quia duplicem celebrat

"BN

tiumphum : unum cceleftem, rerresum alternm.

al

Primus in illis contioetut verbis.quz ob devidam

"'mm,m;

obítinationem perfidtamq; Tudaicam divine Ma-

ATRT

jcftati acclamarunt Seiaphini apud Ifaiam : $7-

lfä;, [

Rmkqää

Gus, Santlus, Santius Dominzus Deusexeratum,

,

um m

in Mifla retinetur ex Hebrzo vox fynonyma Sa-

o

baoth ) plen eff omnis £erva gloria ejus. Altezin

fequentibus, que Chrifto Hierotolymam ingredi-

T li

qutitel

entí tanquam Davidis filio & Mefliz accinebant

Matt.-zl;

mir.!i.? |

curbz ; Ho/anzaflio David, bencdiélus quive-

nit in nomine Domintióofanna in altifiets Qui-

r

b

bus ex Scriptura petitisunum alterumve verbum

gronde

xrauud

Ecclefia adjecit.

In prima hymni parte $an&hi nomen ter repeti-

s imans

tum , Perfonarum quidem Trinitatem defignat ,

2

W'Exf» Y

quemadmodüm & illa vox; Dominus Dens, infin-

P

rj

gulati numero prolata , divinz effentiz unitarem ?

quz tamep adduneur de gloria Domini implente

I

5 w

a

j

y

terram , & qua apud Ifaiam przcedunt de Domi-

L

x5

M

o fedente in throno, ac verifimiliter gerente ef-

m

h]

Md

figiem hominis ; peculiariter ad Verbi Iocarnatio-

dl

j;l

j

n

nem referantur. Unde D. Cy:illus aliique exffti-

Cyrzt,

p

Comn .5

T d

mant , hic ablaia vifam effe Chriffum fedentem

Ifa.

ad dexteram Patris : quod congtuit cam Joannis

12. ubi dicitur 1(2ias eoloco vidiife g/oriam ej2 ,

ícilicet Chrifti, €4 /ocutns effe deeo, INec delunt,

qui ingebiosé obferventadcircó hic apparuiffe Se-

AC Xf

raphin

à

[ WW)C

69f Tracfat.VII. Cap.HI. 23?0/;!;0

m

raphin & alisextremis complicatis medias expli-

sl

caffe,ut Crucis efformarent figuram : eoque fizno

me [

]i

infinuarunt, tantz Majeftati Crucem nontam à

-l (

du

furore Judeorum , quam ab amoris incendio per

5

Seraphin adumbrato preparari.

j j Hfbfm

Apté igitur Sacerdos utrumque illud My(;mri .

d

um hicante oculoós habebit , ntpote non przí(entis

)

tantüm Sacrificii, fed totius Chriftianze teligionis

gepimcium(

fandamehtim, Utq; tanró digniüsdivinum illud

m

Notn. $n

ttifagion conéinat , illud D. Chryfoftomi fibi di-

grovtl

Seraphin,

Gum exi(timet: 'Uua cum Serapbin canis ? Unà

siflond

eum Seraphin fla,cum illis aas extende,cum illis

ao

vegiim tbronsm. circumda. Stex itaque ere&to

st hbt

ad Dei laudes animo , conftanssn ejus obíequio ,

bez d

non cadat cum . Lucifero , extendat in ctucem

Jesinmodn

binasamoris alas, tam corde, quàm corpore crucis

d Qu

mortificationem arple&endo , ut dicere poffit

qivítatda

cum Apoftolo, Chriffo confixcus [um Cruei: canat

um gt

quafiin eodem cum Seraphinis theatro conítitatus.

m t

ante thronum Dei : nulla'enim cotnpofitio loci, 'ad

omneum dcvetioncm cHicacior.

ia

per.m.:' l

Mareria autem carminis eftDei San&titas & Ma-

tf

jeítas, illainfinita & per effentiam San&itas, à qua

vll

tanquam primo fonte omnis alia fanctitasderiva-

titjacud,

tur: illatremenda Majeftas , cui omnes exercitus

^ Gifmartrx

]

ferviunt.; (ive mortaliam ad Judaicam perfidiam

ii

exícindaepndam atmatorum : fiveimmortaliam;ex

Iqm P

msdeip[iu:

quibus smillia pillinm miniffrant ei. &* decses

- Numnol

milies centena millia affifl unt es. Id faperett, ut

pan. '4.

ttre bre

Sacerdos, qui tam fan&to Numini nifniftcat ,..vitae

[

lj

Vr

quoq; fan&titatem fe&etur,juxtailludLeviticizSam-

?üïïïïïa-.aum

Laovit, i, 6t effote, quoniam ego [andus (um.

[

[j p

ts

Quod attinet ad alteram hyani partem, Sacet-

Bs

Hebr.1z.. dos, qui ptius accefTerat ad Civitatem Déi vipen-

£t5

| F

[

Iüü).

il

Qu

n Canonemse reliquas partes Miffe. 698

tis , fern[alem caleffem , C muitorum millium

*

à

"Ingelornm frequentiam , €8 Ecclefam primiti-

ümq

verum qui confcvipti [unt in celis: jam hic fe

l'*-zm

A

"

Q

confert ad terreftem Jerufalero, tpífcetqs fe eurbe Matthbi ass

plurima. Hebraorumantecedentium &'(cqucnti-

*?äwi:

um Chriftum, ut ex co;!ö fimulterraq; difcat, qua

Ro

vertat inlaudem Dei. Hic autem audit, & ad pre-

hvkzm[aw

fensepinicion accornodat Hebrzam voculam, O-

g *f'fäf

fanna: de cujus fignificatione cum haud parvà fit

TM

controverfia, veri(imilior fententia obtinet , eam

kmiaqm'

fuiffe (olemnem formulam gratulantium,& faufta

iura: .

acclamantium qualis'apud nos eft, 76 zrisumpbe ,

vt ia

viyat Rex,bene fit Principi.Hicenim feníus &He-

.'A,,m;ax:ez»

btzz detivationi convenit,& turbarüm triumpha-

J eo20

lem in modum Chriftum ut Regern excipicntium

—

affe&tui. Qaare & nos vocem illam ingeminantes,

TU

B

exintimo cordeRegi omni, Dominoque applau-

Ltj ü

damus & congratulemut;bonaq: omnia imprece-

Md

mur. Obverfari tauncanimo poterunt acclamatio- .

"

? vn'xm

nesApocalyptice: Benediélzo, C9 claritas, 66 fa- Aspcal ,

wv

píentia, €$ gratiarum atl , bonor, €9 vir-

D

tu5, C fortitudo Deo noffro in (ecula f[aculorums

N

yu

velilla brevillima : /vat fefus, quam velut teffe.

um

j

ram, in corde, ore, (criptis femper habuit vir fans

z

9^

" &iffimus Franciícus Salefius Epifcopuchnevcnfïs,

Iv

qui pi&fcriptis (an&eq; geftis id confecucus,ut nul«

u;flæul

p

la &tas de ipfiuslaude,beataq; memoria códicefcat.

L

Netamen hic forté zelas Pmdentiä deftítuatur,

"

j

annotare brevirer porefï,bdna, que Regi' pnoftto

,

w

p

gratolemur vel imprecamur,aut effeinterna & jam

j

pofleffa, aut extetna & poffidenda. Hoc autem ad

j

rem przfeorem eft ditcrimen ; quod ipf de bonis

ii »

g

internis; jaimque poffeffis gratulari tanteim pofti-

i

tf

P

pmus.

r

mus;exprimendo gaudium;quod deillis hauri

, g'zUJ

Nifi

"mlm, d

go "raifatus VIII. Cap.IV. Expofrtia

li

Nf forté addamus imprecationem inefficacem ;

nl :

u

adeó tamen finceram;tt fià nobis eabona pendee

W [] 510"!

qui

j

hn

"l

rent,illa ipfi propriajimó &fempiterna facere vel.

"

a Ut

m

lemus. Sed bona externa & potfidenda poffumus:

( quantum cit in nobis) cfficaciter defidecare , op-

ym

x

M

"

taudo ut omnes mortales Deum Chriftumque co-

r

gno(cant , revereantur & ament, idque pro visili

" ia

nof&rä procurarido & promovendo.

Y

oiiola

W Chanf

CAPIUT IV

a ii n

De parte Canonis pracedente Con feerationem.

M&A m

hnicicl

Rzfationem excipit illa pars Miffze,que com-

P

muniter vocatur Canon , quafi przfinita fixa-

fecommenod

que regula ab omnibus in celebratione hujus di-

! flm o

vini Sacrificii obfervanda. Conftat autem, ut tefta-

04 n

itir; [elda

tur Tridentinum, czzm ex rpfrs Domini verbis,um

ex Apoflolorum traditisuibus.ac fantlorum quo-

nnqu p

Ti mongtu

que Pontificum in[Htutionibus. In quibusquàm

ETO

graviter & delibérate procefferint, vel inde colligi

poteft, quod paucula verba à quibufdam Pontiti-

[ ACCRIRONI

cibus Canoni inferra , quafi totidem oracula ad

Mi

modmurtil

perpetuam memotíam in eorum vitis annorentur :

frsiimdns

ut illa Lecnís Primi:SanéPum Sacriftcinm, inema-

eulatam hofliam ; & hec Gre

Chl p

gorii primi:diaqqg

noffros in ttta pace difponat.

tidouod

5. I' À

fs (ng

De filentio Canonis , 4 maemoria Paffionit.

pitai f

i

ii

Otus Canon (acro-ptofundoque filentio pet-

hat

agitur, nonnifi tribus humilitatis voculis in-

tt b

tertupto: hoc enim omnium feté gentiumi opi-

p C

nione , NNuminis cultum , pietatemque quàm ma-

n n

ximé decet, Imó nullo hymno digniüs predicari

ts nyi

Majcftatem divinam, quàm arcano filentio, haucï

]

'wpon«. M

LUA

lu

I

*u!l'v' -

in Canonem, C veliquas partes Miffe, 7or

&A

obícute infiavar illad Davidis : 72/: frlentinm Laus

P[al.&g.

T

Deut in Syony'ta enim vertit S.Hteronymus,quod

i

!

vulgatus habet Intetpres: 7e decet bymnns Dens

j

i

.'AII.N

$n Syen. Ut omittam filentio denotar1 illum com£

NY

L

pofitum pacatumque anim:ftarum , quem ad De-

[

um rité venerandum adferre íacri My(l debe.

"i

mus : gravitatem item negotii , quod pro humana

EX'R

falute quafi foli cum Deo tra&amus: inftantern de-

J

nique Ch«ifti Domini przfentiam , de qua Zacha-

tias : $s/eat ormonis caro a facie Domini.

Zach. 24

Wattlas

Apud ómnes quoque Catholicos eft ia confef-

il

fo, huic facrificíi parti qnàm maxime propriam ef-

[

M

m

fe commemortationem Dominice Paffionis : non

T

Fun

pj

u

folüm ratione confecrationis, qez , ficut videbitur

r

wli

u

ol

cap. 4. viva quedam eft & expreffà mortis Chrifti

i

u

""

m

imago; fed aliatum quoque precum & ceremoni-

o m

arum, quas in perpetuum Chrfti pro n»bis pati-

m,.pïsxü

entis monumentum Ecclefia inftituic. Quod'ta-

men non fic áccipi velim, quafi fingula: Canonis

mïäätäig

preces ac ceremoniz , fifigulares quatdam partes

Paffionis defignent : fed quod totus Canon per

Msgkm'ïï"t'»

d

modum unius figai, fi non zx reram vel adionum

fimilitudine, faltem ex voluncace ínftirientium, in

n

Chri(ti patientis memoriam nos ducar. Quemad-

.»,&'*MW

modünm in vocibus cecrnimus,quod non per fingu-

"

las fyllabas fingul;re quidpiam exprimant in re fi«

&u

ghificatá, fed hanc toram per illas omnes conjun-

&as.

m

»

ab autem ifthzec merhoria promptiüs excite-

u

j

P

tüt , [olet plerumque in príma Canonis fronte i-

3513"3

mago Crucifixi depingi : ut Sacerdos ad inchoan-

g*

PT al

dl

"l

dum Canonem explicaturus librum ; ftatim ante

(

oculos my(terium habeat, quod eum tunc recole-

[L)

f

[

te oportet. Si fors alia imago defiderctur, vel pti-

ma

5

! 702' Tradfat. VII. Cap. 1F. Expefitio

m

ma Casonislitrera monere immemorem potetit.;

"

eft enim majufcula, T, quam effe Crucis charadte-

oNicimlilO:

,'Mo[g 1

eem ac (ymbolum,ex Ezechiele alíisq; tam propha-

nis, quàm facris autoribus notius eft,

5

j lii

quàm ut hï;

fit probandum.

;*.fmrif;"q"'

1

jg i

j

$, II

E;jii[)llm r MP

De Oblatione, Teigitur Clementiffime Pater.

[rina Etdt.

S: hectertia ex . illis fpeciebus Oblationum,

upotri

de quibusegimus Cap. 1. $. 4. tota nempe im-

j O "

penditur , ut varia beneficia, tam pro Ecclefia in

dhioit.

communi, quàm pro períónis privatis dmpetten-

Tunpit

tur.Dirigitar ad Deum Parrem,non jam ut eft no-

um

men tott Trinitaticommune, proutfadum vidi — yllia

mus Cap.7. $. j.- led uteft ptimx períonz pro-

fs m

prium ; 1d enimcorrelativum F proximé con-

lus qia

juadctum evincit, Tacité camen ac ratione ejufdem

vxmtotüs d

efTentiz in folo Patre exptefTo, czterz etiam peifo-

wl i.

nx fübintelliguntur. Meritó autem Pazrezs bic im-

ml

a fdeia

ploramus rirulo Clemenziffrmi : fammaz quippe

Clementiz eft, non folüm peccatotibus ienofcsre,

ial

fed eotdetn etíam novis beneficiis cumulore. Addi-

x

imus oótreítationem ad ím petrandum efficaciffimá,

auetov

pet Jefurz Chbriflam Mediatorem fcilicet & Ad-

tijiiqorit

vocatum noftrum: Fz/isms tuum , uttanto magis

URDGQUE

patetni aními benignitatem cominoveamus: Do-

zcnusimpfmn(

mintm no[irum, ut Pater non inalienos beneficia

fetniveta

conferte, fed filio fuo in (uis fübditis, difcipulis, fa-

niem um

miliaribus , amicis, imó fratribus & membris be-

setr pl

d

nefacere cenfeatur. Quidni enim etiam apu

od

ttem valeat, quod à nobis eftimari voluit Chri

ls

mmners n

Matth.2s,

Dominus, cum dixit : Z4/ze5 díco Vobis,quamdim

Dciu

feeiflis uniex bis fratrzbus meisasinimis ,mii

Vf cpi

fn;]if: ? Qaz (ané ratio ad magnam fiduci

am po-

atbus DT

A

ftulata

7-

U.

12 Canonem C relz'qudf partes Mifie. 70 3

I?H:Wïm

ftulata confequendi futlicere deberet,etiamfi mag-

!ka

Ieatt. 164

"2

fica illa pollicitatio, 5 quid petzerítis Patremin

fs

nomine »meo, ore N eritatis prolata non effzt, Sed ne

Ilacob. 4

E:W'?f

forté repulíam adhuc feramus, propter illud D. Ja-

"

cobi, Peritis, eo quod malé petatis: conditionem

h

ad bené orandum requifitam adferre conamur,

m

a

humilitatem , fupplices terogamus ac petimts,

Gu

Eecli.35,

Ut eniím ait Ecclefiafticus , Qvatio bumiliantis

m

Q

!t

fenubes penetralbit, donec appropinquet, uon con-

"

E.

It

IK

-

folabitur |€9 mon . difeedet , donec. Altiffmus

*l

adfpiciat.

CR

]

Tum fupplicem libellum explicare incipimus, ac

vlf

p

Patrem rogare, ut accepta habere dignetur fuaque

u

benedi&ione profequi dosa G Sacrificia,qua of-

v qà

L

p

ferimus. Jnprimisautem pro Ecclefía [antla Ca-

A

n

"

tbolica : qui ordo maximé ebfe«rvandus. Bonum

enim totius Ecclefiz precipue in hoc Sactificio in-

Lwl

J |

tendi debet ; non folüm quia n fe pracftantius eft

,-:xfmläm-

utpote univerfalius & ad nobiliotem finem ordi-

N

I

3. uv

y

natum ; fed etiàm quia Sacerdos offert hoc Sacrifi-

A

cium utMinifter & Legatus EcclefizNotum quip-

j;';lmtmm

H

j d

pe eft, quo pa&o Legatus non debeat primo loco

u

E N

agete res fuas velamicotum, fed Rcipubl,aut Priu-

j

ia

cipis;à quo mittitur. Noveritigitut Sacerdos czte-

,^

raomnia quz por prafens Sacrificium poftulat,ea-

b

—

tenus impetranda, quatenus communi bono fan-

pyr

&z & univerfalis Eccefia fubferviunt. Sin veró vel

in"

71

«tl

n

politicum. (tatum fpirituali przferat , vel privata

"m

uf

15

commoda publicis anteponat , fe non folüm non

P

exaudiendum, fed fcedz etiam pravaricationis in

j

füi muneris admini(tratione arguendum.

z

&p al

Beneficia autem, quz pro Ecclefiá petimus, ad

p

g"

Dus

quatuor capitatotidem vocabulis , fed valde prz-

l/['uuu LÀ

ft, ut

gnagtibus expreffa , revocantur. Primnum e

Deus

p

7(;4 Tralfatus VITI. Cap. IV. Expofitio lï;,fminm,ö

Deus dignetur Eccletiam pacnflcarc :qucd verbum

PT

non etl reftringendum adimmunitatem ab ipte-

i

ftinis, externifque bellts : (ed in ea (ümendum am-

ii

plitudine , qua pitfim Pax .n Scrip

urá fumitur ,

QMR D fd

d

pro omni falute, profperitare, beatitudine.Quam-

w;gip(imüq

lfa. g.

obrem per Chiiftnm Prznezpens pacit, quam ome

st

nia cocbirari folent bona( ieuti éconcra bellnm q-

(j Ncrim

niverla mala) Pairem obfecramus pro bono atque

m o

felici Ecclefia ftato.. Is veró , qua tatione non ex

gt hgt

tectenistantüm bonís, fed przcipué fpiritualious

u flitwog

e(timari debear: cuilibec Chriftiauo notiflimum

teurin at

füppono, qui aliquando illàm Regis fui pacifici

utitm

loan.18.

confeffionera audietit : Regnumvm'-enm non eft de

hipinm w

boc niundo.Idem de (uá pace dicere potuiffer ;imó

IT NI

losn.A4-.

dixit equivalenübus verbis : Pacesm relinqua vo*

ial

J

bis: pacem meam dovobis ,: 205H quomada mlfndul

i

ï

Qurio

dat, ego do vobis.

vaplun v

Alterum bensficium petimus,ut

Düus dignctur

vl Cion

Ecclefiam ewffodire : ne (cilicet profperitarem fe-

du

mel patram, malis adverfifque rebus, quas tot ho-

qegurivadt

ftes moliantar , aliquando amitrat.. Docuit hang

precandi formulam Salvator ipfe , cüum dixit: Pa«

xIwm. 17.

ter [anHle, ferua eos n nomine tuo y ejuíque pro-

p

te&tionis fiducia, vd etiam experientia oiimxcanta

'enitte

eiat intec Chriftianos . ur S. ]udas inter eorum tie

tulos pofuerit: Z Chriffo fefu confervatos. Tet-

üioquodam

Inepift.

Dorintro

Caz,

tium bene(icium denotat vox adxwaare;td et con-

:-;moriam,qm

gregate, (eu colligere: qua petimus inctementum

Xolyime

Eccle(ia , plaium acceflione ad eandem : juxta il-

Ez;ch. II

lud Ezechielis: Cozgregabo vos de populss, €$ ad«

Wüttgmífs

unabo de terris.Qunaium deniquead celiquorum

Raf infeo

camuluam poftulaius , ut Parec Ecclefiam regat :

."ï:'nmm, qnibu

*ndiqe

non gcncraii folüm pïFW!dQntia ? quæ nunquqm

gninsd

"tf

Pfl. 224

dcgü ;j(ed illa f; pc.ciali, de quain Pfalmis : Do

r:gi—:

r.azmS.GRgc

!

4

Ti

n

4p Canonem, coveliquas partes Miffe. 78j

"

regit me, G nibil mibi deerit, in loco pa[cma , sbi

sue collocavit,

wm&w

Poftquam uüiverfum Écclefiz corpus commen-

zurü&nþugfïï

datum eft Deo;. ad particularia ejusmemb:a de-

ii

"RI (

L]

Ícenditur: ac primó quidet ad Pontificem Roma-

ht

T

num, vifibile ip terris Ecclefiz caput & Vicarium

Iu

Wa

Eu

Chrifti, Nec imirum fit proillo fpeciatim precaii

.A

AU

Sacerdotem , pro quo ipfe Chriftus fic orare dig-

nátus eft : Rogavi, inquit, fro ze,Detre, !t uon de-

Luc, 22

ficiat fides tna : pro quo itemn cum.ab H-rode de-

d rl

tinererur in carcere , tota E. clefía fere satermi][io -

lal

A. 124

gé oratit. 'Tum hottante Á poftolo: 44emezto té

l y(uum&

a nco p

Pr spofitorum velrortm , gui vobis locuti funt

verbut Dei,oratur pro Epicopo O:ditarío loci:

lum

inantiquis Liturgiis ex ejuídem Apoftoli confilio

o

t* 7222,2,

addebatur Oratio pro chc,uz nempequzeétam c$

tranqnillam: vitam (ubditi agerent.. Jam veró

euitt

fervandus Canon Romanus: . nifi aliud obtineat

jpin

fpeciale privilegium, vel legitima eonfuerudo. De-

(y&m&

i

. Dique pro privata falutcl: cæïcrorum fidelium,

p

^

$.

I1,

a

giit

AMemente etiam Domine.

p

Uamvis intet Theologos controvertatut , an

Ug

-alio quodam fenfu detut proprié memorta in.

T

4 Wn

in Deo: inter omnes tamen convepit , illam Dei

Ed

b

memoriam; quam precibus imploramus . non nifi

Ut

meraphoricam effe. Sumitut enim pro novo alí-

quo divinz mifericordiz effe&u , per quem erga

J

j

crcatutas ita fe g(ïfau!äü]üc homines folent.quan-

uf

.

. do eorum, quibus optim? cupiunt, opportunába-

M

l

nefacieqdi eccafione recordantur, Quod fapien-

i*

Ó

q

ter expreffit, & per divinz oblivionis a^tithefia il-

!

d

luüravnS.Grcgotiu;, cüm ait: Def memoría nec: L.32.Mod

w

obli- r4l-e-ó»

1y

Y

m

seé Tratiatus VIIL. Cap. IV Expä/itid

obliyione vumpituy, nec recordatione farcuur.fed

-Fquc wggg[i[l(

dium aliqita de[erens pratermuttit , more bominis

g).ïüqmm

gNlef"u

oblivifci duitur :6$ vium pof? longum tempus,gná

PT

volperit,vifitat , noffra nautabilitatts confuetn-

dine vecordatus vocatier,

m

Hoc ergo fenfu Deum rogat Sacerdos; ut seri-

gt

sst

nerit famulorum fuorum , non eorum tantüm

slhadon

qui jam ingenere, veletiam ípecie commietdati

fuéte ex Eccleíiz przícripto; (ed aliorum quoque,

jninort

a Cf

quos Ecclefia prívatz Sacerdotis devotioni com-

mfatittllü:

mendandos relinquit, Horam igitur memor fit

Sacerdos, quorum Deum fpeciatira memorem cu-

;'zqmn'busö

pit. Non fnáferim tamen longicres commendato«

wOj

niscicil

rum catalogos contexi: hzc enim diftra&io eft pa-

tiibeo: d

rum apra/huic parti Sacrificii, INec velim vetbis ni-

mis prolixis vel proptias , vel aliorum neceffitates

Tileronmátt

exponi: qüam enim páucis Ecclefia in priore $,

um

uinireca

Seipfam, Pontificern , Antiftitem commendavit ?

Prz quibus publicis negotiis non decet privatas

as r

caufas multó longiüs produci: prafertim apud il-

zxladt

lum Principem; qui omnium cuju(que miiferiartim

5i, Qul

probé conícius ex ipfo Veritatis ore nos prídem

mut,nqa

Mattb.6. adámonuit: Oraztés autems nótste muitum loqui,

tl pt

cujusrationem mox réddit : Serzemm Pater ve-.

Qirazot

ss

fier , quid opus fit vobis , antequam petatis eutn.

sl ad

Pauta igitur fint veiba , fedaffe&u charítatis, pis- -

tatis , gratitudinis , mifericordizque þtægnantia.

"dv

Quarumaliarumque vittutum erga proximum ex-

d g

|

ercéndatum occafíio ram in hac commetnoratio-

ais

né vivorum, quàm in altera , quz poit confecra-

,

"i il

tionem fequirur, vitá fan&orum fe offert.

*

M hZDC Pn

Quoantem commendandi btevins promptiuf-

ts

que memori occatrant , variz à variis tradüntur

Xitquby

praxes. Non diíplicer illa , quam ex Gabriele Bicl

Vgl

. aliií-

If

MW

$n Canmäm,ä- reliq'uæf partes Miffe. 729

ln i

alii(que tuggerit,qui fene&utem füam haud minüs

Wll!l"u

picrare;quàm doctriná venerabilem reddidit Mar-

'W;lum

tinus INavarrus: ut nempe pro imaginibus TmemO- pj s.

'Ilmem

rativis accipiantur fex. calus Grammaticales, In 4lic.25.

l

Noiinativo Sacerdos feipfum collocet, atqseum, ?. 111,

"ii

pro quo fpeciatim celebrare intendit: in Genitivo

"M ts t

, paréotes tam corporales, quàm fpirituales : in Da-

n

at

tivo benefa&ores : in Áccufativo inimicos fuos 8z

"m

l

calumniatores, juta cxcmplum patiter & do&ti-

hbt

nam Chrifti Domini : Di/sjezze snimicos vefhros ,

r

Mattb.5y

"

benefacite his , quiodernnt vos ,€9 orate pro per-

fequenzibus & calmmniantibus vos.. Ad Vocati-

:msm*am

vum objiciat animo Ecclefiz , & prefentis inpri-

bbicon

M

mís Sacrificii Miniftros, quafi ad hec officia voca«

I[L'-S» w

T

tosà Deo: ad Ablativum , recordetur. pauperum ,

miferorum,;acratrione daimni vel in

mr-m&

juriz;quam pa-

.me

fiaflli&orum prafertim,fiipfe interdum Sacerdos

j

aliqua injuriz caufa vel occafio fuerit. Sunt tamen;

vt

Ti

quibus ad bünc ufurn magis arrídeant imagines

E

a

piz :ut B. Francifco Borgiz quihque vulnera Cru-

"m

g

cifixi. Qaz fané , preterquam quod Canoni con-

fo d

gruant,, in quo Dominicam Pa(fionem memoriá

colimus, apté etíam diverfis comméndandorum

g

" d

claflibus accotirodati poffant: üt , verbi gratia,

j

' ad vulnus manus dextrz oretrius pro Magiftratu

d

j

w

Ecclefiaftico,ad vulnus finiftre pro Civili :ad dexe

u

tri pedis vulnus pro fanguine vel armicitià conjune

&iís; ad vulnus finiftti pro inimicis : denique intrà

H

fanctiffimi lateris plagam abdamus nosipías, unà

j5»

cum iis, quibus fpeciatim Sactificium applicamus.

"

Poft hanc private devotionis parenthefin , Sae

s

cerdos ruríns publicas pteces nomipe Ecclefia res .

J

fumir:in quibus divinz boniratis memotiz fpeciae

[

f

h

tim commendat ogzes ciremlantes, eos [cil. qui

P

Yya

a( !

: Præa

708 Tradfatus VILL. Cap. IV. Expofittó

m

" TT

prafenti Sactificio interfunt, five Miffam audiünt;

m

Nec fruftra eorum fidem atque devotionem ad Dei

fi)

' notitiam refert :: pro menfura enim fidei & devo-

a $

:þwcxxüa!ESFi

tioniserga hoc facrofanctum Sacrificium;fru&uti

igyüni(um( j

ejuídem Deus confert. Tum proillis quoque pr&-

j

catur, pro quibus , quamvis forte abfentibus , ipe

ml

cum populo illad offert. Ac proillistandem, quí

fpecialiter ad Sacrificit oblationem concurrunt ;

gl

"—

vel eleemofynam dando in fufteatationetm Mínie

malingy

ftcorum , vel quid aliud, faltemn ad Sacrificii cele-

britatem, folennitatemque confetendo. Illi enim

gj

gicnldun

omnes, non períe quidem,fed per Sacerdotem Sa-

erificium offerunt. Reptafentat autem Deo, taci«

?

?zmhtianc(u

téque commendat diverfos fines , ob quos illud à

gus i

[rm

populo offerri contingat : five in Saersficium last»

di5,pro bencficiis acceptis; five in Propitiatorium

tor p

Ms

pro redemptione anímarum ; five in Zzspetrato-

Vicomtatt

vium, prozterna alute, vel incolumitate tempo«

3

rali,

u

Laríffimus hicTheologo apetitar campüs ád es-

plicandos Sacrificii fru&us : quinam , & ad quos;

Cs

(bl

quo oyrdinc, quá quantitatc,.difpoütione ,c&tero«

vtb

rum iüidemnitate participentur. Sed Scholis hac

aptior difputatio ; quàm Aris : & prater tionnulla

mit a

gU

ante delibata Sacris operaturo fnfficere exiftimo;

fi ctedat , fru&us hujus incruentz oblationis effe

fifm

q&ám maximos , quippe per quam £rsdus ebla-

tirrfrgy

Seff.22.

tionis cruenta, utloquitur Tridentinum , uberri-

?im!plrne lr

€» 2*

mé percipiantur : eofque juxta Chrifti Domint

ttitt d

inftitutíonem ita difpenfari, ut & füam partem to-

fth,

ta habeat F cclefía , esterique qui ex Ecclefie pra-

t

Íctipto in Canone nominantur ; & nihilominüs

Fi:ïr dt m

magni momenrí pottio remaneat, quam Sacerdos

Vhquorum.

ex recepta in Ecclefia probatáq; confuetudine ap-

Atj

*

PT

A -

ja szlom,m, & reliquas partäs Mijk. 709

licare poffit ais pro quibus peculianiter celebra-

T

-h.

re intendit. Quid enim hic difficultatis , fi fru&tus

Wi

10

hujus Sacrifici, joxra quorundam oprnionem , in-

finitus exiftac? Sed demus communiori fententiae

illum finitum effe ; quidni Deus,, qui vel unicum

n

. M;L'.

milii granulum ita per univerfum diftribuere po-

T

teft ; uc nullus mottalium alicujas expers portio-

Dmmg[

nis exiftat ; multó magis id poflit circa fru&tum il-

lum ampliflimü? Ceterüm, cüm nos lateat, quan-

ifözhïuä

^

d

[l

d.

tum ad fingulos pertineat , przftar de illius deter-

nctict

minatione Sacerdotem non effe follicitum, féd fe-

ln

qui confilium Doctoris equé in pietate atque in sm,q,,,g,'.

.'(-gïzæ

"

fpecu!atione fübrlis : videlicet Deo id totum relín- 7/5,25. $.

TM

quere, qui optimé norir, quantum pro caufis, tum 19- '

Ü

communibus,ttim privatis, habirá ratione appliea-

tionis, vel generalis per Ecclefiam, vel tpecialis pet

j

Sacerdotena fa&z , ac difpoüciönis cüujufque, ex

[:

g

pa&tis conventis cum Chriíto fuo; ad unumquem.

s

que pertineat.

m

t

Wl

$. IV.V

"

n

Communicantes €9 memoriam. veutrAntes.

P

um

du

On eft hzc nova Otatio, fed prioris pars, à

Pa

verbis il'is aceptz : Te igitam , Clementiffi-

m

me Pater,Gcad ("c;quentcm níque otationem pro-

g

iv m

du&ze: Hanc igitnr Oblationem :tübi etiam con-

um

d

fuetá formulá concludítur , Per Chyiff um Domi-

"d

^

numnoffrutn.Idque poftulat verboràm connexio,

P

"

«t

quibus pl«na ententia deerit, nifi communzicantes

wf

l

'br

M

referatur ad vocem

ï-)ræ;edenrcm offerimtis ; vel

U P

offerunt.

D

I

Porrócommuuticantes ,

unan'svis à multis acci-

n

«id

piatur de communicatione noftrà. cum Deatis in

j

,

!d

coclo, quorum commemoratio fequitur : ab aliis

tamen verifimilius intelligitur de fidelium Sacrifi-

P À

j,

Yys

cigm

p

f

yr — Tracfatus VIII. Cap. IV Expaþia

IT

cium hoc offerentium communione inter fe : id &«

Imd(ïfm f

nim fuadent verba, quz fammis feftivitatibus in.

qme "

, terponuntur, hoc modo : cemmwunicantes 6$ díem

facratiffimum celebrantes , & pauló poft , fed &

n

gilipit

semoriam venerautes , ubi particula adverlativa

:mmqug (wm

fed; cum copula &4, diverfitatem itaporrat ; ut fen-

fus fit : Offerimus communieantes, diemque ce-

ijdin "

a K

lebrantes, (ed & preterea momoriam venerantes,

g a

Per hanc autem Gdelium commuriicationem de-

D gein

notator unio , quà inter fe devinciuntur; non fo«

lüm praprer eandem fidem , fpem, charitatem ;

lo

Quf d

fed etiam propter illtus hoftiz oblationem, quam

Yav d

!

iüfingulare quoddam , ut loquitur Tridentinum,

l

Se//.13s

unitatis [onumyinculum charitatis,concordie-

UT

[

inflnef

que fymbolum , Salvator inftituit. Unde & ejiís

participatio, S. Damafceno tefte, communio ap-

- ii

1.4; fid,

Torcty

pellatur, Qzia, inquit , perillam efficimnr uaum

Y

f* 14«

Cbrifli corpus my[Hcum , quod ex fidelium tan-

L

iucpta

quam. membrorum per cbaritatem. connextone

inpium

as

eompagtnatur : quin immocs unus effcimur pa»

Tennrad

uis myfiicus. Idque deinde confirmat $x Apofto-

lo: Qosspanis, unumcorpus multi fumus om.

N

Y.Cot, 10,

195,qui de uuo paue €$ uno caljire participamus.

f m

Sed quidquid fit deliterali feníü capsmnicatioms

,f pitinm

* t

cum S,anäis:teipsä/in hac patte Canoníis cum illis

comimnunicamus, venerantes memoriam eorün-

Valtimd

i crem

dem :ac tnprimis glori[efemper Virginis. Ma-

tiumali f

rie, deindebeatorum -Apoflolorum , ac plutimoe

rum Aartyraum nominatim:tum ceteroram San-

iety/tram

Q:orum in genere, omniumque patrocinium ime

tMarrym [

implorantes. Primo autem loco veneramur Dei-

tone d

param non folum propter excellentiam dignitatis,

Dilotork

1

tatizq; patrocinandi : fed etiam propter fingus

tdtooy

;

a

rem cognationem cum pratfeni Sacrificio. 1

P-

um

fa

/

4

iH(g

i

'"*E"ï'il

in Cananem,& reliquaspartes Mij].'e; 7u

74 M

fa enim falutatem ejus victimam mundo edidit :

» :&M)

H

.

venter €-

utque ex facro epithalamio difcimus

R'Wmujg

jw: propter virginitarem vallatus /iliis acer-

Cagt. 7,

vit$ füit zririci & wbera ejus botrs vinea , unde

Md

meliori fui parte cocleftem conficimus panem,

vinumque expriminsus , ex quibus munda hzc,

F*W«"äiai

"

P/al. 6*.-"

xmmw

& fecundum. ordiuem Melchbifedec , oblatio

m

conftat. Accedit in hoc Dominice Paffionisthe-

Is

atrum nullam potiori jure. perfonam introduci,

ts

quam quz fingnlari redemptronis prerogativà

:'mlgm

gaudcns ; primarius meritó cenfetur Senguinis

il

Chrifti eff&&us, A nulla denique decentius duci

ii

Mattyrum chorum , quàm d Marryrum Regina,

ader t

& plus quàm Mattyre ob do/aris gladium , qui

g d

in Paflionc Filii , juxta vaticinium Simconis, ejss

Ltte; 3c

g

animam pertranfivit.

fimul Apoftoli Hng , five

iA

Porró Martyres, five

2on,in hànc prodeunt fcenam;(oliq; é facris tabu-

r müfu M

dg(m u

lis nominantur : per nullosenimChrifti Paffio ma-

gis ad vivumi reprzentari poteft, pet nullos magis

M ["JW

honotari hoc Sactificium, Ipfi namqs Chrifti ve-

-WM p

6

fligia fequentes,ejusó, pajfionum Í

cii effesli, con-

m'-m 'wü

fa oftenderunt;

I, Pe£, 3..

p

füturati [umt movty ejus: & xeip

1. Cor. $,

,dmi

proteftationem illam divinz potcftatis atqj domi-

r

P bili,'?. ;

[ets

niiin vitam no(ttam ac mottem;,ad quam facienda

wv

"À

Sacrificium deputatur , non effe honoratiam tans

j

17

tüm ac c&remonialem, ( quales interdum in Pria-

H!M'

cipum aulis frequentancur) fed'obligatoriam, ma*

W"

T

ximeqferiam atq; (ynceram : ut cuivis tot Apoftoli

ac Mattyres vitam fuam in tormentis pofucm'm«:

T d

Jf

nesque-etiam ponete parati fimus,quandocunque

9g

Dei honor & voluntastulerit. H:c enim animus tá

ngü

j

laculento opere comprobatus maximé corendat

"

Wf"

r dl

præfhntiam Sact

ificii, prefertim illius, ubi ex tam

nobi.

MW ;'

Yy «

712 Tracfatus F11I. C.

:'/CW»C

4p. !I/ï Expofitia

nobilis hoftiz oblato

pro nobis fanguíne acriores

as

ft;nuliad noftrum quoquetantó ignobiliorem of-

i?

ferendum fuggeruntur, Átque binc fa&um opi«

gl

nor, ut non fclàm ad Martyram memorias ,. fed

:mgü:bircmvic

fuper ipfis quoque eorundem fepulchris tanquam

gsioltt

alraribus auguftiffimum hoc Sactificium celebrari

ïgïäi»?ïiümml

coBfueverit, quia nullás locus vel ornatus, cjus dis

d

ULL

gnitatcm cfäca;iamqug m,a'gisxob oculos ponite

-

] lo

$. V,

PT

A

De Ora,tian:? Hanc igitur Oblationem fetvititis

,

m a

noftra,

M g

Offquam oblatum eft Sactificiam in.—cxpiatio-a.

uj

P

nem culparum,gratiarum actionem, impetra-

iil

iDonmn:d

tionem bsneficiorum ; congrüebat ,uüt negligere-

tüir prirnarius ejus finis, qui eft, fignificare ac pro-

Aeum t

téftari fapremam Dei excellentiam & dominium ?

umf

infimamque noftram fübjectionem.ac ferviturem;

d ona

quemadmodüm olim per holocaufta, quz tota in

)—'m,mumail«

Dei honorem cremabantur, fiebar. In hanc igitur

a

finem novaadditur oblatío , ideofervitutis dida:

- ia

& títu quidem fingulari, expan(is fuper oblata ma-

ii

nibus; ficuti olim quoque victimz in holocasuftum

,mruv d

Exod 19.

mactandz manus imponi folitas;ex libris Exodi &

^ nigdromo

Levit.r.

Levitici difcimus.Ex

quibus ut fmguiargm aliquem

itim qim:

ietatis fenfum colligamus,

Eu[eb. l..

um

Norandum ex Eufebio de demonftratione Evan-

^0 udeer

€10.

gelica , illam manuum impofitionem füper caput

g

vi&imz fuiffe quandá fabftitutionis noram, Cüm

ii

enim rario, pietafque diGtaret , Deum , à quo om-

Ottt n

nes vitam animamque accepimus, íummo jure di-

"Pidinroj

gniffimum effe,iu cujus honorem.& cultum , non

"torfren

viliores tantüm animaatium animass fed noftras

Vtdmdr

us,im-

queqae, qlziþus nihil in mundo .præ&a,n;i

"Rtdlrsle

mola«

4

li

J

jn Canonem, ch veliquaspavtes Miffe. 713

s

47«*[0'*33«"

molatemus ; id veró re ípía ex'cqui, nec generi hu-

mano expediret, nec per ordinariam Dei legem li-

MUg

Ea

il

citum foret; vilum eft, ut anitnantium animz no-

t

a

fitarum fübirent vices;& in harum redemptionem

d

m:k'

r

ac pretium illz tantifper,indulgente Numinis cle»

(

mentia, przftarentwr ; donec gfandis illa faccede-

t ij

ret victima mundo toties ptomi(ïa,guæ feofferen-

N

do nofttarum omnium asimarum pretium copio-

H

fac perfolverer. In hujus itaque fubftirutionis (i-

««M*]

gnum facrificaturi imp,onc(bant victimz manus ,

camque capite comprehenfam atque detc,,nt;»,m.

qua pro (uo capite aris fiftebant.

tuctini

- Satis jam vides , Chtiftiane Sacc'pdok, quid bic

k

tibiagendum. Agnofcefupremum vite nacifqug

Dorminum: quantum illi debeas, expende, Ani-

«

l,.

ARA

j

mam (cilicet ruam, omniumqueanitas , quorum

nomine Sacriü-."mm offers.Ecceomnes anita maca

iib

Ez,e:hJ.S.

fnt, dicit Dominus. Hzc eft (ervitus nobis con-

2

at

eteàta , inaumerilgue tam noftrorum ctiminum ,

u

d

quàm diviporum beneficiorum titulis cumulata.

dl

Sed, Ó divinam Clementiam! debitum non'exigit,

M

"

füb(titutionem patitur ; nec jam hircorunt veltau-

T

gt

rorum; fed Uoigeniti fai , ad quem ineruenre im-

I

molandum mox accedis. Obftupefce ingensillud

.W.WUN*J

a

pretium anime tuz: in hujus redeniptionem id

o

Deo offer : nec bievi vitz ficredempta ufüra con-

Ms

d

tentus, aude etiam fpetare , ut ele&orum albo ad-

Ícriptuseternum in omni felicitate&gaudio vivas.

g

Qui prafícripra ab Eccle(ia vezba expendetit;vi-

i

debit ea apté in hanc featentiami quadrare. Hinc

p

"r

enim diciter Oblatio firuitutis, quod ad eam fpe-

T

"d

ciatim proficendam inftituatur: ac fimul ad recog-

p

n

/;

noícendum dominium Deí, quod connexione re-

j

onder. Per voculam ze-

latiya noftzz fecvicuti refp

ii

T]:

fira,

)

",(WIW)d

34 — Trallatis VfII. Cap. IV. Expofttio

" i

fíra tàm Sacerdotis ipfius, quàm omnium circum«

l

ftantiumn , & particularitcr offerentium fervitus

denotatur : ficut & totius Ecclefig per verba íe-

y,&erlüix uc

üentia fed.&& cumtla f'amilia tue. Ecclefia enim

&thl'im(L'bP

Igmhln'» Fm f

* Tim. 3- (ecandüm Apoftolum Desis: eftDei vivi cujus de-

.'aw"f' ! ?'l' |

us mtflici ac Familiares,omnesChrifti fideles exiftune,

n&l&fïtk "

Cumqne catera verba fintclara , id tantüm ad

[Clhwx&

illa, d:esa, noffros in tta pact difponasobíereaudá

"

(

Gccurrit: Magnum Gregorium hzc addiffe Cano-

m quod t

ni affliti(fimis Ecclefiz ternporibuss esm geztens

sdio ?mfcn

contra gentemexurgere, emjumg'?xpnjïnram ter-

visinfifieve plus jauo cerneret, quam i codicibus

u vindi

legevet : càm quotidie nov & improvite clades

Kupuwetuukm:

od

affligerent, atq;ipfa etiam R.oma mter Longobar-

dorum gladiostrcpidarcr, Exultante ig'tur mundi

ii ag

pace àc ptof pcritatc,ad illam gaz Dei eft;comuni-

1l hptat t

xidononta

bus vots confügiendum cenfebat. Damna item

ETU

malaque prafentia nihil zitimanda,dua:modobe-

nigniffimus Dominus has exaudirer preces , at ab

yuujthritun

aterna damnatione nos ertpi, E9 in electorum tuo^

uzgmm.

C

rum ubcas grege unmaerari, Que quàm apte no-

scengcuunt !

t

*&zig ati;m'tcmporibu

é. VI.

vt

Dv

Quam Oilatianem

tu Dens $n omuibus quafue

Pus,

?

tnirfh qu

Sthzccon

clufio,& qua;.dam veluti räcapitula-

* d

tioquatuor Oblationum precedentium: qua

t i

Patrem rogamus, ut ptefentis Sacri&cii oblationé,

tf o

rfetmrim

quatenus omnes prioras comple&itur, ím omni-

Ens ivc pro peccatis , aut a&ione gratiarum ; five

otideie

to obtinendis beneficiis, aut in holocauftum, Pe-

?äüh'äminm

neditlam;ad[cv iptam, ratam , vationabilé accep-

ia 44],")

tabilemá, facere dignetur:.tam ex parte tei oblatz;

RI

per Coníscrationem ; quàm ex patte Sacerdotis ,

"d

pape

t in Canonem, C veliquas partes Miffa. 51 f

wm:u

populiq; offzrentis , per (uam gratiamad hocne

celfariam, Idque eum in finem, ut panis & vinur,

uz hactenus, ut diximusc. r. $. 5. Corpus & San«

Mu [

guinem Chrifti (ub propriis (peciebus futurum re.

'uöm;qg

relentabant, jam reipía fBiant Corpus 6d Sanguig

n

Domimi noflri fe[u Chr:ffó: neque abfolute tan-

t d

tüm, & ia fe, fedetiam re(pectivé , & nobís, inu-

L

lm

tiliatem feilicer, & talutem noftram.

iiltábn

Orat autem Sacerdos pro effe&tu Confecratio-

trytwig

nis,non quod rimeat de efficaciá verborum,;fi ma«

u

do debito proferantur ; fed pattim ut non (uis vi-

(H&Hfh?üülï

tibus, verüm divinz omnipotentiz effe&um adeo

Mi

fupernaturaleni adíccibat : patrim etiam , ut in te

tanti momenti omnia tuta t/meat , ne forté ex

pl

g

fua parte aliquid defir. Hic enim locum habet il-

Pre 1

lud Sapieutis : Hom:nis efl auimam praparare

f::z?ffïfjj

g um

per inteationern coníecrandi & facnficandi : ve-

unad.

J

1üm in te tanta id non (ufficit, fed reftat, uc &z. De-

U

"i

-miü

minus jnbernet iieguam, qua rité tanta myftería

t n

pcmgamur.

E

h

il

- Cat

erum ver

bai ï!a,aef,fcripta;n, rationabilemy

zM

Qub

acceptabilem , fuüiffe etiam tempore S. Aribrofii

v

ad rem prafentem adhibita,conftat ex 4 . cjaslibro

ül-

deSacismentisc. ;. duoq; reliqua haud recentiora

1!

WI*"

cenfznrar,In quorum fiogulis,etfi plures multa my-

fteria, reconditaq; indagent : falva tamen eorum

: '-«W

. pietate & fapientia brevitati mez, & forté ctiam

l

literali feofüi con(ultum iri exiftimó, fi däxf:.ma ü-

i*

W

nam effe omnium fententiá magis minusq; exprefs

"

d

fam:qua videlicet Deo cornendetur Sactificii obla-

"

"

, tios uteam £2 ozanibus benedittan, & inter dona

r d

fibi grata adferipeam, & approbatam confitma-

j

Wy

tamq; quod vox raza defignat : praterea ratiena-

)

JH

bilem, ditinis fcilicet rationibus congruenrem: ac

tan«

" d

*

1

yflmmä

714 T;*aäat. VIH.Cap, V. Expofitio,

; af

tandem acceptabilem, id cit.dignam,; quz nonfo-

qniqr a

]üm ex patte doni, fed etiam ex parte Mini(tri of-

ferentis à Deoacceptetur: non quidem ex noftrig

yüliinfhwtiouc«

p t

meritis habere;fed (ua g:atia facere dignetur,Neg;

" ]lm tidd

hoc inufitatum , five in prenti Sactificio, five in

litceris facris; ut verba quz ideaxfed fb rationea-

gl

liquo modo diverfa fignificant ,. multiplicentur ;

PTO

tum ad magis declarandamrei magnitudinem,tum

giadi vtl

etiam üt longioreejufdem rei confideratigne ma-

ngei. |

gis nutriatur & crefcat affcätus.l)rætcrqaam Eluod

fingulis Cracibus,qua hie quing; fokmantur,(ingu-

lt Pnfamï,q

(x at

lactiam vctba optari conveniret,

mipäüoïzï

GAOPOB TU

p

De Con[ecratione,

neoímsa

&ei)lationcs vetbales haud ftuftra , ut ha.

117

RE Grenus vidimus, multiplicatas, u^ atandem fe-

1!!:0'4!::1/702

quirur realis Qb!atio, fané digni(limatanto previo

quttiMint

apparattper quam nimirum incruento verborum

Aumertu, i

gladio idem slle Chriffus 1 dltartimmolatur,qui

i, [hntrh

in ara Crucis femel feip[jum cruente obtulit.

x qunle

Quod qua ratione fiat, ecfi ab alíis aliter explicetur,

yeit; Bof

faciló intelligitur per occifionem quandxm mytti-

i

^cam & repralentativam ; quaquantum-eft ex vi

Bitftm t

ügniücationis & veritaris verberum, Chutti Cot-

d m

pus (eparatim à Sangüine, Sanguis à Corpore füb

A0T Qu

Ípeciebus panis & vini ponuatur,tanquam corpus

la

& fanguis vittima occifz. Sicenim aptiffimé te-

tipeirin f

prefentatur cruentam ChriftiSacrificium femelin

A D

Cruce pera&tum, quo Sanguis ejusà Corpore rea-

"ts dv

liter fepexatus eft , & Corpus à Sanguine per vio-

Tif

lentam hajus effufionem.

f

n w

ntätio;.

Quod fialicui non placeat in hac reprarfe

Aïlflhbüï tli

ne conítitusre veri hujuseffentíamSacrificiicin om-

»«äronccdkur.

H

d

?.*fm( , än Canonem, & yeliquas partes Miffe. 212

t

hitamen fententia uti illa potelt ad divinz paffio-.

Wtzmïæ

z

his mortisque metnoríani, faltem accidentalitet ex

ha

AT

Clirifti inftitutione cum eodem conjun&tam.Nul-

d

:'Wk'fä"y

là enim magis expreífa, aut humane necis ;eit vi-

Wm

éimz jam taactatz imago; quàm fi uno inloco

R

cotpus, in altero feparatim totutrifanguinem ex«

'MA

g.

ponas. Ut exemplo Agni Apocalyptici in coclo

R IMEUQUT

ftantis quafi occifi amplias declarabitut c; 7. ad

w ,.wd

d5 pnus De:r.

«x.mi

8 L.

"n

x

De Per]änä; quam Saeerdos bie fk/?inet;

ARA

Y

Oc pracipué loco Sacerdos illud S.Ignattí,

)|

H

H

rn EpiftolaacEphefsos fibi di&tum exiftimet,

Epifo :4ä

Effote Mintffri Des, & Os Chriffi: u enim opti-

r

mé obfcrvat S. Ambrofiusl, 2. de Sacramentis.c.4,

reliqua omnia, qua dicuntur,laudem Deo defe-

i

"i

runtioratio pranatttitur pro populo, pro Regibus,

j

!

proceteris : ubiyenitr tt confitiatur venerabile

fLUR

Satramentum, jam non [uis (erimonibus Sacer-

simat

dos , fed utitur fermanibus Chrifi, Hinc non ali-

TL

ter quàm fi ipteeffet Cheiftus; aic: Foc eff Corpus

L.-m r

meuto : Hic eff Calix Sanguimis mei.

2

Confidetet igitur,cujss hic perfonatn exhibeat,

"

nec vultum tántüm, oculos, rmaritisad ejus digai-

r

gue

tátern & majeftatern componat, quod & hiftrio-

tel

" [p-"

nesnorunt, quandolicet fiat viliffimi , emeritito

p

haBitchgem aut Czfaremin theatirum deferunt:

197

fed prefertim fuppares Salvatori animos induát

j

".

eaque in Deum religioneiin eundem ac proximum

d

o

jf

cliaritate, devotione & menris clevatione hoc Sa-

)

crificium offzrat; qua Cliriftus idem obtulirin al-

!l VQM

v

4d

tima Coena , vel etiam 1n Ctuce ; quabtüm támem

"d

m

mortalibus ejus fequi veftigia päfïibm * haud z«

j

quis conceditur.

p

nMM

Qogli:-

| f:: Tradlatus VI1J. Cap. F. Expofitio

j o

Cogitct etiam híc fefe in nobiliffimofanctorum

Angclorum veríari theatro: nam,tefte Chtyfofto-

gm,h fl

as

.6eSa. DO s per id tempus €8 "Angeli Sacerdoti a[fident,

I

eerd.e. 4- Chcmleflinm poteflatum univer[us ordo clamores

,(glllm)&P

" r d

excitar( locus edMltari vicinus,im ilins bonorem,

j

qui immolatur , AAngelorum choris plenns eff.

Qui oculauiffimi fpe&tatores omnia interna Sacer-

]

gj

dotis & externa confiderant , ftatimque notant, fi

quid inillis diffonum fit à perfona, quam fuftinet,

girieitdt

m

Sed mentis oculos maxim? in Chriftum toramque

SS. Trinitatern omnia intuenté intendat, & ab oc-

ia

€ulto precone(Angelorum Ícilicet a(ïï&clmium ali-

a hz g

mmedamutut

quo) illud fibiinclamari intciligat, 77ec age.

$

D

muncuma

De Con[eeratione corporis Chrifli.

W m

Uid porró Sacerdoti agendum in Gonfecratio-

avdtaptat

ne panis, præfcribitur veibis fequentibus , qws

nmll!i!nt/)n

pridie quàm pateretur, &c. Quorum alia pream-

aipium

bula funt ad Confecrationem, & à Sacerdote pro-

rmulüplkanot

feruntür hiftoricé & recitativé : alía vim Confe-

nl

crationis eontínenr, atque etram perfonaliter & e-

gt

puncíiativé dicuntur. In hiftoricis rcfcttut,äuo pa*

mlupryn

&o Dominus nefter hoc Sacrificium inltituerit ,

VÁunrife

Pattique obtulerit in ultima Ceena : s znfpreia?

feipinm

Sacetdos, €2 faeiat fecundim ekemplar : idque

od

tam perfe&tum & fingulare;ut ad imitationem,ne-

hum

| Hieju

que quoad oculos & manus , neque quoad verba

quicquam defideretur. Per confecratoria Sacrifi-

fitdemr

cium peragitur: ütraque compendio explicanda.

tiluinge

Priorum initium eft, 4 pridie quäm patereturt

Va

Is namq) déleliffimus Patris Filius Dominus noe

f&ünuc]usUg

*ie dfter

fler fefus Chrifins, cujus fub finem prioris oratio-

nis meminiius, apud Patcem : ís inquá,pridíe fu

Sonlmcapm

la,

Paffionis , cüm a veríüs eum pararemus vincu

A-

fïüholüæic

'WMM

[

in Canonem, ä' reliquas partes Mifaa. 7';)

Hagellä & crucem , patavit nobis falutarem hanc

TM

meníam, hcftiamq; inftituit, quz non cerera ran-

d

LT

tüm fcelera , fed irnane etiam illud advexfus ipfum

LT

facrilegium,& plus quàm paticidium expiaret.4c-

UM

cepit autem panem, ut difcerenius hanc victimam

"hiui

haud minus animabus fore neceffariam utilemque

Rof

quàm corporibus panem : £s fanttas €$ venerabs-

1 g

!

les mautts f(uas:ex qüarum folo contatu nobis ve-

fwl

al

]

nerationi effe deberet,eriamfi majoraabzffent my«

Ü

:ä.*;:?u

fteria, Et e/evatis oculis n columrum ut doceret

ii

nosuniverías anima noftrz cogitationes & vires ,

ii

dum hac geruntur , à rerra in coslum transferte ,

tum etiam uttanti operis,quod erat patraturus,pri«

Y

^ 8

mam. cau(am aütoremque agnoíceret : Patrem

!

(ni

."

fuum omnipotentem , quem effe in coclis , dicere

il

D)

nos & cogitare in Oratione íua docuerat, Deinde

[7)

,?EW/ !

premiísà gratiarnm atl ione , quam alias quoque

At

ante inügniora miracula premittere co nfueverat ,

,

g

(]

ut in multiplicatione panum, &Lazati refü(citatio-

at

ne, Benedixit, five confecrando , ut aliqui volunt;

i

r

QUE

five potiüs bene precando, & divinam omnipoten-

jy

-«m&ü

tíam fuper panem invocando;ut prarfto effr,&jam

& futurisSacerdotum confecrationibus. Poft hec

tl

&Ww

NJ

fregit pànem, vel jam confecratü, vel potiüs mox

d

T d

confecrandum, deditque difcipnlis [uis , dícems :

j

U

edccipite, €$ mandhcate ex boc omnes :

ajrä

Hhoc efl enim Corpus smeutn.

j

w

j

- Hacrandem miranda porentiffimaque funt vete.

g

ba, quibüs in perfona Chrifti àSacerdote prolatis,

9

cceli fores aperiuntur, & annuenregrerno Genito-

i

,uüml

)

reé finu ejus Unigenitus defcenditi atque ille Rex

yid

nl

glorig defideratus cunctis gentibus, quem coeli

P

celorum capere non poffünt ; in ata fe fiftit, & füb

"d

"i

I P

-

exiguz hoftíz involucris , inter Sacerdotis manus

!mmffs

í

Gogq

&

H

jgamm,

L

93ó 'frallatis VH Cap. V. Expifitio

g ia

éollocatus amabiliffgmo ore totique humano ge«

"]

- peti propitio dicit: Ecee ad[sm. Eft quiderii ío-

s diur t

lum Chrifti éorpus, cujus priefentiám fpeciali jure

N

ad fui veritatem fácra verba depofcunt $ fed illud '

m

arcáho nexu, aüteaqtie veliti cátena & diviniffi

LL

tnuüm Sanguinem, & fanátiffimam ánimarn , atquié

: thum !

ápfam Divinitatém; omnefque Ccelorum delícias,

"m

& gratiatum thiefaüros fécuni ttahit;

a

lh

jafic Catholi&ä&i à

ajinipmt

Mntb.zö.

Non eftánirnüs Veritatem

Marc.14, latictis Evangeliftis coramemoratam; & à D. Pau-

gt

mieunpt

Lucis lorepetitarü plüribüs deroopftrare;aut contra No-

itumingod

1.Cor.jj, Vátotes propugnate: procul profasi à tantis roy-

ul

Afuc, 22, Íteriis,vel ucfacrà tnagis formulá utár, forjs cases.

Neque pr&fentis eft inftituti,ut fcholaftica (nbtli- .

ip[uüt!gngtïw

?

- praimtn

tate mitabileim illatà crans'abftantiattonem & fa-

cramentalem przfentíam , aliorumqj thirabilium

Aabmililn

Til

taernoriáni, qua ín hoc Sactamento abfcondita

funt, petícrutemuür: magis athet ad aras noftec Re-

Tancier t

demptor fimplicem fidei ocaluim, quàtb fublimi .

vit dv üg

aumodutta

fp&culatorem intélle&um. Primtum igitar hoc ob-

ajv

fequium Chtifto Domino fuá nos ptefentia dig-

nanti exhibeamius : credamus fimpliciter verbise« Ri

jus»eaque z» zlla propria €9 apertiffima fignifica. , "*

iuly

[

]

!

Seff 1.e3. Hones qnas, ut Tridentinum loquitüt , prefefe-

tzm'r

runt , €4 fccundum quam à Patribus sntellela

"

ia

rl

fnnt; veriffima fateamur.. Idaóque fepofitis ficti-

tiis & imaginariis tropis, boc, fcilicet 22, qued fnb

iisgead

Atj at

Seff. 15«* [ecie panis offertur , (interpreteeodem Concilio)

4

Watini]

atqueadeó continatur , veré ac reipfg efle Corifii

Alityttam j

! corpus,firmiífimé tencamus.

$. III.

".ul fm'!þï

*0-1

De ej!lfdem adára

tione, eleuatione, &v reliciof.

mpmqua

conztatiu,

r

ET

tcliïx-,

Ofita bac fide ; nullus dubitandi locus

Wi

P

quitur;

TI.Q.:;Q"»,

à

in Canonem, & reliquaspartes Miffa. 721

W[M "

"

quituz, quiti tantz Majeftati, quamvis fub fpecie-

n

:5

rum velamenus latenti Lauiz cnltum, qui vero

Wib

Deo. debetur, exhiberi oporteat. Ut ením utar ra-

M

tione Concilii Tridentini , quz híc later Majeftas, s.

egïx;.a«:;:;

";G'wa&w

idem ille eft Deus , queza Pater introdscens 12 or-

m*zm,æ!

bem terrarumijdicst : Et adorent eumomnes 44n. P(slm.o64

t

:

gelz' Dei

quem Magi procidentes adoraverunt ; Bebr- 1.

Matth. z«

wl

quem denique in Gatilaa ab Apolfolis adoratum

aÍt. 28«

o xl

fiiffe, Scriptara teflatur : eandemigitur venera- ,

(6. ao

ts

tionem exigit.Quam ut reddar acerdos,poftquam

ial

jam itetum per confecrationis verba , Dei Unige-

nitum in orbemerrarumintroduxit,unà cum An-

nxüp,rr'ui:m«'

"

La

gelisaltare circumambientmbus , càüm prefercim &

u

ipfe fit Angelus , aut certé effe debeat , Numinis

piieued

praíentíam agnof(cit, & genufle&ens quàm poteft

.. n

fubmiffiffimé ac relígiofiffim omnium Dominum

votot

adorat..

«

W,m.uü

iM

"Tünc veró tot

ietiam populo adorandum pto-

mw

ponit elevata füper.capur hoítia, non folürn ad

commodiorem adorantium adípeGum : verüm e-

o

tiam in venerationis ac fübmi(fionis argumentum.

"d

Apud plurimas enim nationcs , ac prafertim Ori-

u

iUl

entales in ufu pofitum, ut qua fingulari cultu pro»

3

ui volunt, fi ita res ferat, capiti imponant, qua-

PU

J

6

A

füaque omnia illi fübmittemtes. Simul Chti-

« i

ftum reprzfentat exaltarum à terra in Crücem,

"

a

Tonn. 12

"

uf

omniaque ad fe trahentem: & e ccclis Angelos,&

m

t

"

j

in tetris mortales , quin ip(os eriam inferos. Ita

"m

nl

li

procurante Patre , ut in nomine Jcfu , ubicusque

atb

L

5!1

fuerit;etiam in altati, ogzme genn fleclatur Cele-

Pilip. aj

jf

flinms, terrefórium, 6d infernorum. DeniqueEce

»

clefiz,pro qua apud Deum legatione fangitur,cjus

1

r d

j

vcluti geftz rarionem reddens,oftendit,quàm ma-

I-Puvig

n i

J

&n4 G pretiofa. & calo retulerit dona : qua vo-

J

Zz

lentibus

E

)Cmm;t

qvadlatus VII. Cap. V.-Expofitia

722

PA

lentibus ftui ad otonem falute

m& bcautgtcm de-

^s :aj'i' Nïli

[

lerviant,

gdiri

Mira fané benignitat 0$ bumanitas Salvatos

alpitta

Ti g.

ris noffri , quod velfemel populi venerationi ex»

jyaniacd

hibitus é Sacerdotis manibus non evolet,re&taque

p

via Empyre

um cclum glotiofo debitutn corpori.

Sed placet diutius diwitias fwi

:mptlh ngm

uno impetu petat.

p:coujuugïg*ü

erga bomints amoris, quas in hocSacramento ef-

ur, nobifcum cothmuni-

Seff-y.e2« fnfas Tridentinum teftat

Dionj

care. Reponi ergo à Sacer

dotein altari fe finit; ejuf-

odl

H

ue manibus fzpius conire&ari.

lndl

, O quàm p

urasdecet effe ejus manus , quantis

ibxga,it

meritis graves,

qua fub candidis panis exuviis ces-

lette illud pignus attrectan

t ! Vidic quondam Ifaias

nl

forma, 00

lfa. 6.

unum de Serapbimnon manu , fed forcspe tuliffe

calculum de altari : cur autem forcipe ? Non erat

Mgogipy

n qu

ericulüm , ne ignis lzderet: angelicas manus :

tU

Íed pra religione ac reverentia, prunam Deo fa-

ctam aliter, contingere Seraphinus non audebat.

At q

al

Quo

fo:t exeniplo Chriftianos in Graccia Sacer-

ao

eis olitn aureifque forcipibus ufos le-

dotes atgent

r

gimus, quas a

d cxleftem hanc prunam ex altarica-

iendam exhiberent.

Utinarn uniuscujuíque ma-

p d

m

nus Sacerdotis, quibus facrum Domini Corpus at*

COTNI

tingit,fint Seraphicz forcipes !Utinam auto chati-

tatis fulgeant, & czterarum fplendore virtutum;

- Msl

gdh, !tquf

veluti genamaturm corufcant !

Spenda-

Hujusmodi reor fuiffe manus magni illiusCone

"ii

9ius a.

19f gun;

Chrsfis

radi Egino

nis, Apoftolici per Germaniam Legati,

quibus facrofantctam hoftiam fub Sa-

?"Ch!iflus 4

14252

cujus dígiti;

«rificinm artrectabat,

ea luce fplendere foliti;utad

! T wd(b(]

(cribendumve, etiam obfcurá no&te,

- ubi?'

legendum ;

lucernis aliis n

on effet opus.Traxerant hanc lucem

5, ait (

s --ut

[ [

à raligiofiffimo contadtu Domini Corpori

. elun

4

[

!t

A

$n Caponem, c? reliquas partes Miffe. 223

"n

;

J

elim Mofes g/orsam vnitís à con[ortio fermonis * Cor-3:

Domini. Ni(i mális interps radios fan&itatis, qui xed, 245

JLTTN

alioram aliquando San&orum illuftrant faciem;ex,

of

hujus digitis promicuiffexquod inter facrificandum

eotlrgis

in hos maximé anita fe diffündaret, & viamoris

ïmïmag

ac religionis impetu per digitos quodammodo e-

ketiuj

rumpere, Dominumque fuum ampleGti, cum eo-

r

"

tl

que cgnjungi geftiret.

$, 1V.

N

vnyom

hia

De Con[ecratione Sanguinis Chrifl

£.

Iberaliffimus nofter Domminus, haud contentus

a

r

Íe (emel Patri pro nobis obtuliffe fub acciden-

-

lal

tibus panis , iterum fub vini fpeciebus fe offert:

eundem quidem quem prius, fed nova vetborum

od

p

forma , novo item titulo religionisatque amoris.

Religio quippe erga Patrem integrum poftulabat

mf;r;&a

u

Sacrificium, quod non nifi (b utraque fpecie exhi-

betur; erga nosamor completum volebar fpiritua-

53

gt

T

leconvivium, quod non folocibo, fed potuetiam

Ka

fpirituali conftat. Quem futurum fuum Sangui-

;j

nem luculenrer.antea promiferat ; cum diceret:

g

u

bïw

Caro mea verà eh cibus, 6 Sangnis mens verd efd. Ian.a]

[

potus./ Accadebat perfecta reprzfentario mortis

t

J

p

Chrifti: de qua cüm initio hujus capitis dixerimus,

nf

teliquá eft,t (acrofan&ta verba paucis exponamus.

«t

j

"

Necopus hzrera in preambulis, quz fjmili mo-

do gefta, atque ante cónfecrationem panis, fimili-

p

ter quoque explicantar : excepto quod híc adda-

yi

5

Jl

tür, pof/gnam cenatum efl , quod de ccena legali,

"

j

»

qua Chriftus agnum pafchalem cum difcipulis co-

xj

)

p

vvs,v

medarat,dcbere intelliei, colligiturex Tridentino $n

ly.*hu 4

Seff. 22. ubi prafentis Sacrificii inftitutionem de-

fcribens, ait Chriftum : celebrato veteri pafcba ,

i

p

mfï" 1

qnod iu memoriam exitás de v/Egypte anultitudo

&&2

filie-

x

um

224 Tratlatus VHT. Cap. V. Expw)in'a

Jim[) Vd lll

filiornm Lírael »umolabat, novumn inftituiffe paz

at

féha , fe ipfum ab Ecelefía per Sacerdotes (ub fig-

Wa:iunis-'!

nis vifibilibus zmmolandum, in memoriam tran-

gt

itís fni x hoc mundo ad Patrem : concinitqu

:

Ecclsfia in fefto Corporis Chtifti :

mlhbjudirchï

jronon

Poft agnumi typieum expletís epnlis

ol

Corpus Dominicum datum Difeipslis $

j

Ejuíque tationem pauló póft reddit:

I)

Dat panis celicus figuris terminum.

Onmitto difputationem Ícholafticam, an. pratet

nbl

gj

écpam legalem pracefferít etiam communis coe

na. Poft priorem certe accepit Chriftus w»e pre-

Mu

st p

clarum calitera , eundem feilicet , quem accipit

Sacerdos , rationg ejuldem fan&iffimi Sanguinis ;

dehachrma

qui finitá Confecratione in calice contiaetur. Ca-

pieainl

intaypona

licem verà praelarum, quo epitheto totante fzcus

lis eux decoravit regius Vates, cüm men(íam Eu-

TT

dC

S

chatiftícam fpiritualiter inebriantem defcribens ,

exclamavit : €4 ealix mens inebrians quam pra-

A

Pfal z2

o «

tlarnus eff!

Sequuntiit verba Confecratiohis : Hic eft ením

3reimm

Lürz;. CAlix Sanguints wmei, qua ex S. Luca, & Apoftolo

mtfmr,ujulq:

p.Cor, 11, defampta zquivalent illis ex Mattlizo,; & Matco:

Mttmoto

Matiaó. Hic eff Sanguis meuss five per metonymiam po-

ha Kal

nidil

Mare-14- - tur continens pro contento : five pet hypallagen

calix Sanguinis sccipiatur pro fanguine calicis :

Wnitgr,

l( trtlihh

quomodó vatgó dicimus effundi vas aqua, vel ca-

licem vini,quando aqua vel vinum eontentum af*

Vi

-N

fundirur, Maluit autem Ecclefia ex pluribus formis

hm

gquivalentibus praícribere fupradictam : quia per

calicemSangsinis magis exprefsé fignificatut San-

TM

guis, ut in Patfione ufas, & jam potabilis, quàám

fiuelim

et vetba alterius formz, Atque hac verba (exce-

ol

ausá

ï*ïcmcc:qm

Ptä pastieulá ewjm , qua fc-:lius q.onnoxfonis C

L

ap-

Hiny

tj

]

Wi hi

14 /Cmanem,äv veliquas pa)te: Miffs. 22$

apponitur ) veliifdem fyncnyma,in omaimmíen-

rl

tentia neceílaria & eílantialia fünt ad. valorem

Confectationis : an veró fola, ut plures volupt,an

f'" It'»'rl,' g

l

cum (squentibus, vel quibusdam eorum , adhuc

hd

[

liseft (üb Judice hic minimé determinanda. Czfe-

Mij |

rüm licét non omnia verba hujus formz , que uc à

a n oyl l

Chrifto dica recitantur, habeantur in Scripruris :

od

Credimus tamenjnquit Ianocentius IIL quod for-

cap. Cu;u

M

artha,

mjimm

mam verborum , [icut in Canone veperitur ,

&

ml

£ celebr,

Chriflo 4poffoli, $ ab ipfis acc.

Miff. -

Wumm». eeffores,

eperint ccfrnm fm'-

i

(

Ad caterorum quoque verborum fenfüm quod

sinfin n

attinet, placebit, opinor, (i ejufdem Innocentii IlI.

im[ri*.' 2

de hacforma con/ulti explicationi isfitamus: Ca-

u

j

ml

j

pite enim füprá citatoait,cüm intextu Evangelico

tantum ponatur soyi Teflameri , hic interponi &-

p

ii

terni:tum quod novum Teftamentum; five pro-

T dl

miflio, quz Chtifti (anguine fancitut, non tempo-

T dul

talia concernat bona , ficuti vetus faciebat ,fed z«

terna:tum etíam quod illz fole voluntates tefta-

gi m

toris immobiles, zternzque exiftant, qua noviffi-

mz funt, ejuí(qs morte copfirmantur : quod Chri-

Mgf,Xm

j

fti teftamento convenireibidem ex Apoftolo pro-

j

bat, Addit calicem hunc dici myflerinm fidei,quo-

s

L

nam aliud ibi ereditur, quam cernaturs.&4 ali-

ud cernitur,quam eredatur : cernitur (pecies vi-

p

J

L

g(

til, CE creditur veritat Sangninis Chrifli,ac vir-

49

p

It wnitatis C$ charsatis, Atqua hzc ex Iono-

centio.

'

,

W!

p

i

"

Poftrema formz vetba: Qui pro-vobrs €$ pro

sW Jl

multis effundetur in remiffionem peccatorum,ab

ii

aliis inrelligantur de myftica cffufione Sanguinis

w

Infew

t

in pra(enti Sacramento,, ab aliis de diffufions rea-

"d

f

' incruce: quidni cum pluribus de utraque intelli-

d

Zz 3

gamus i

p

|

'»*,gmmm,(

218 Trallat.VIII. Cap.V. Expofitio.

æm qme l

gamus ? Dicitur autem ettundendus pro multis;

' u'SCfH

quoad efficaciam ; etíi pro omnibus quoad fuffi-

wiint

cientíam: nifi malis per z54/tos intelligere omnes:

fuioit

quia (unc multi. Additur, zs rem:ffionem peccato-

h "T

Y» IoAit, Y«

vum: teftc enim S. Joanne, Sasugwuis ejus emundat

hdu

nos ab omnibus peccatis. Ad quod prefignifican-

gl

; uN

dum etiam in lege veteri omnia iv f[anguine mun-

data, €$ fine bujus effufione non f at am remn[fio-

yigain

a

mgt:

*eem, vidgrc eftinEp

iftola ad Hebrzos c. g.

a con

(

TR Ms

«,Wmfz&m

MHec quan;:fcunque

feceritis , in mei memoriam

iinolim t

f^cietis.

ii p

St ea ac femper fuit magnificentia divina, pro

E

(ümmisin noscollatis beneficiis nihil repofce-

arhSapn'eüiih

u)

1€, ptzter eorum memoriam: abje&iffima veróin«

genferim,

gratitado noftta, omnium oblivifci. Nota funt ex-

Mirtoiatn

imia Dei benefa&a in populum Hebrzorum fuz

Ü

Pa1.147. familiz primogenitum : JNon fecrt talster omni

J

P(al.is, ndtioni: nihilominussos fuernut memores mul-

Dieta

titudinis maifericordía ejus. ldquein. gentis illius

PRMN

opprobrium haud immeritó vertit D. Bernardus

F

vdiem)

; ferm. 1. in Cantica, ubi erga Deum gratitudinem

al

corendans,solo,inquit, vos /udaico notaré oppro«

mgun

brio, de quibus Scriptura ttflatur, quod non fne-

t

vint memoresbencfatorum ejus,Cd ommabilium,

BN

qua oftendit iliis.

um u

Qnod Judaicum oppro

brium ut à fuis Ch:ifïiäQ

htedin

nis Salvator averteret, non folüm in jugi; quod ín-

mines d

ituit, Sacrificio, fuz Paffionis,unde reliqua berie-

:

ag

cia ptoHux&re , imaginem, «a qua füpra diceba-

mus ratione, adumbravit: verüm etíam ut in illam

hii

ia ho

- mentis oculos intenderent,hifce mandavit verbis :

Lue. a1,: Hocfacite in meam commemorationem,que pau-

loaliter ex Apoftoload Canonem accommodata,

DI ;

eun.

'

"M

is Canonem C reZiqM: partes Mifte. 727

1

eundem tamen len(um habent : qui ícilicet in fefto

ii

Corporis Chrifti hocrhytmo redditurz

uod in cema Chriffus geffit ,

t tdee

P

Faciendum hoc expref[fit

4n f[ut menoriam,

R :IEWMM

x

t

Atque hinc fa&um, ut tam prefens Sacramen-

tum , quàm Sacrificium dicatur Eucharifticum,

L

L.

4

fiurwgj

quafi gratitudinis ergo inftitatum.Prima enim;ea-

que pracipua gratitudinis pars in memoria benefi-

F'ME'!H

u

ciorum confiftit, tanquam cererorum officiorum ,

quz benefa&ori debentur ; fundamento. Quem-

TT

admodum &füpremaingratitudo in beneficiorum

Sen. 1.;

oblivione ponitur : cujus rei caufam quidam 6 fa-

ämp&whï

de ben,c.gs

elidn

culi Sapientibus attigit ; quia »nmquam fiert gra-

tuspotefl , uui totum beneficium elapfum efi. De

x

gennflexione & elevatione Calicis,qua illius maae

d

dati recitationem excipiunt, videantur diata $. 3.

m

-.

T ]

,

CAPUT 'VI

-

De parte Canonis fequente Con[ecrationem.

mz.W g

Etunt Henricum III. Angliæ chem, qui q'uo'- Spond. d

at

tidie tres Miffas cum eantu pratter alias priva*. z. i,

g

tasaudiebat, petente aliquando S.LudovicoGallia- 455,4/.45;

$

".

rum Rege,esr tot MifJis, €4 non frequentins gon» Y273.

jgr J

ctonsbus vacarer? hoc dediffe re(ponfum;haud mi-

nl

" il

p

nus urbanitatis, quàm prudentiz plenum./e malle

amicum [unva fepiis videre,quàsm de eo loquente;

sw[:

licet bona dicentem, audire, Haud aliter, i Chri -

i

p

ftum ames, de hac Sactificii parte fenties, Ó Sacer«

MT

dos, eamq; tum cateris ejus partibus , tum aliis re-

j)

r d

d

V

bus divibis jure merito antepones : quod hicran-

T

dem falutari fuaviffimaque ejus prafentiá tibi de-

p

i

tut frui ,. de quo alibitam magna & eximia, fiveà

ab Evangeliftis comme-

7

?mphll;is P[ædici , five

fmos

tr'

ZzA4

^

"

7:! Tralfatus VIIT. Cap. V;. Expojit'ib

ï | þWW)

if mynlliol

morari , five etiam ab Angelis przdicari accepiftí.

Anabis autem Chriftum,fi digné,ut oportet, hilce

wmpgmallllä

ag

myftetiis opercfis: charitatis enim veftem hz po-

ftulant nupuz , nec alius quám amoris ignis hoc

p

gl

holocauftum fuccendit: Brevis quidem amanti eft

hüjas ptaefentie mora; fed quàm felix & fructuofa,

" l

fllih 9«

fi & uti noris! Quod à Chrífto dictum; Quam-

i

diu [umin mundolnx [um mundi , id de cjus in

ggfünam

altari przfentià didtum exiftima : hac enimduran-

*.m)qusn.

gv

te;lamenfuum & Numen Chtiftus fpatgit , & in

modum benefici Solis ceeleftes gratiarum radies,

Nl

fs

tum in omnem partez , tum maximé in circum-

ftantes, atque ipfum Sacrificantem diffundit : qui-

EL

bus & pietatem eorum illuminati ,. & charítatem

d amli

inflammari neceffe e(t: dummodó tamen non di-

diam toni

ligant magis tenebras , quàm lucem. Id nefat, eo-

df

autidulm

zum, quz fequuntur, confideratio juvabit. -

iaf

5. IO'

/

lsst

be Ovatione, Unde

Igamipmn'

& memotes nos fervitui,

Ia

Oft memoris animi przceptum, 8 facris tabu«

poun, u

P

lis recicatim , eum tum fuo & miniftrorum ;

w N

tum populi nomine profitetur Sacerdos ; memo-

mpinw]

rem inprimis Dominice Pa/fienss, quam meritó

türinTrde

tam beatam vocat ; quoniam nobis ab illa omnis

yricbiari

beatitudo tam prafentis vitz , quàm fututz veluti

tildii t

é fonte promanat : see won (* ab inferís Refurre-

1167

Éhionis, fed €8 in voelos g loriofa Afcenfronisin qui-

Wa pnj?gl

bus duobus myltetiis quidnam momenti ad fa-

tWt

lutem nofttam confiftat; ut prz cxteris commee

wi nabisqu

morati oporteat, diximus c. 2. $. 19.

/

hf

Horum autem memoriía eft Deo glotiofiffima:

r (

m om-

T

quippe per quat'fl teftemur eum effe horu

nium

D

U 7

;n Canonem, C reliquas par;te! Mi/fæ. 729

W

tiium myfteriorum donorumque autorem : que

i

TMj

cüm füpcmaturaha fint;longé magis divinam ora-

i,

Wa t

nipotentiam & bonitatem commendant, quàm

ïul"

alía Dei opera, etiam cceli terreque creatío. Sie«

mï'ïmm:

L3.ad Boà

nim,refte Auguftino, grazza Det noz folim omniía

Wsipi

—f]dera €49 omnes caclos, yerum ttiamomneis Angc-

táf. , 6,

! I()mm'

los [upergreditur, quid de lumine gloriz, quid de

W n

hypoftatica unione, omnibafque aliis promiffis &

Ui n

donis, qus D. Petrus maxima C$ pre(iufa antonoe

FT Pm? Ie

W[mæ

"

mafticé vocavit, fentiendum ?

N

Dtpci

" Néác nudam modó memoriam vacuamque ad-

dorogwes

fetimus, fed cum Paffia , que tam praclara ^Ma-

tht

jeftati , ejn(que beneficiornm maguitud:ni fuffi-

t

Ti

ciat: cum Ao/fía pura, quam Dominus per Mala-

Malach.gi

dniigeei

chiam nomini (uo $ ofmzi lore offerendam prz-

dixit: cum fascla , quam Pater fantlificavit , &

dentt, 10«

Egæhz!yfiü/b

d

tinxit oleo bypoftatice upionis , pr& cesfortibus

feiís : cum boflia immacslata , quppe qua fimul

P/al. 444

eftSacerdos,& Ponzsfex [antkus, innpcens; fegre-

fatus à peceatoribus : denique cum paxe vita 4-

Hebn 3.

vt

terne, de quo iple Salvator : Qu mandncat buuc

IoAat. $a.

n

panem , vivet in eternum , & calice [alntis per-

j

gæï&ï

petsa. Nam totum hoc Sacramentum eíle quod-

dam pigsus f'utura gloria , & felicitatis, doce-

jns

r

mur in Tridentino , & inorationeEcclefiz , que

Seff. 13.€,.

1

priícribitur in fefto Corporis Chrifti , fac nos 4i-

?.

p

j

g?

qinitatis tue femptteyná fruitione repler&guam

mj 1

".

jl

pretiofí Carpqri.r Cd Sauguinis tui tempor alts per-

"

Ceptio prafigurat.

j

i

»

: Ne veró tanto antidoro , divini(que beneficiis

t

pati nobis quidpiam atrogemus, & quafi cwmz Dea

Dob.gi

i^

compofiti, ex equo certare & jaftificari videamur ,

m[.'.s.'

"additurin Canone;de 255 damis «c datis:ac i cum

dw.

n

Davide diceret Sacerdos : Qxwis ego ac popuIus t Para-

d

p

xR f

mew, h?alge

|

]

W»IW;

730 Traäai. VIII. Caþ. PI. Expofitio

mens, ut hec tanta rhuncraofferamus ? 754 (unt

; ;cgtzlümat'

4nökm5 i

omnia,Ó" 444 de mann tua accepimns , dedimus

tébi, Quare rantum abeft, ur veterum bencficio-

/ ,SEd oblatil

rum nomina diffolvamus , utacceffione novorum

; w[]älndlgai

ea plurimüm créfcant; atque ita femper divinas

j Q

mi fimus.

qdgu

Majd&ati obftri&ifli

?$. I

pent

j U

Supraque popitio ac fereno vultu C$c.

Sejï 6 c

m n)

Um nihilominus , Tridentino tefte, £«nza fft

;mugdunm

16,

Dei erga nos bonitas , ut no[fra velit e[fe me-

(

vita, (Sacrificia hic dicamus) qwa ipfrus [ut dona:

Abf[) AM

neque aliud creaturz erga creatorem condjtio fe«

vwieiond

rat : rogamus ufitatà apud factos authores meta-

Honma

phota, st propitio ac fereno vultuea refhicere di-

nonfanq

gnttur , Bicuti ttium (ibi chatiffimorum in veteti

Hgüürä TtU

lege muneta facrificiaque refpexit, €4 accepta ba-

1777

bere. Quod ut fano fentuintelligatur ;

ifanre

Notandum,in prefenti munete, feu Sacrificio,

d

tepctiri duo, rem ipfam oblatam,& a&tionem of-

um

ferentis; hanc iterum diftingui in aCtionem of-

bt

ferentis principalis, quem Tridentinum docet effa

Seff. 12.

Makttde

€. 44

ipfammet Chriftum,& in a&ionem offerentis mi-

nifterialis , quieft Sacerdos ex hominibus affüm-

i, ts

Dundddb

ptusac íio etiam modoipfe populus.Quoties por«

huD

1ó novz Legis Sacerdosà Deo gratíam & benedi-

i, mj

&ionem fuo Sacrificio petit, non confidetat illud,

utin re oblata confiftit ; neq; ut in a&ione princi-

lloinf

ganimre

palis offerentis : fed ut dicit a&tionem , qua Mini-

trdidion

fter vel populus illud offert. Etenim ves oblataeft

Matili.5,

, i:duüreligiu

ipfeFilius Dei, de quo vox cocleftis: Hzz eff Filius

tibtgoy

mens dilelins , in qua mihibene complacui ; cui

tlityiney

nemo hominum vel Angelorum quippiam gratiz

m4

velbenevolentiz apud Patrem fuis precibusadji-

Jicere

|

k

4

.C[PIH m

n Calnanem,ä- reliquas partes Miffa. 7sf

mïMïïuïiu

jicece prelumat. Pari füpra preces & benedicto-

V j

nes noftras eminentiá gaudet ejufdem Chrifti ob-

I)WM *m

latic. Sed oblatio Miniftri ac populi, benedi&ione

TM

& gtatià indiget , atq; hanc fuis precibus Sacerdos

Rlotig

X

implorat. Quo enim vi&ima, qua offerur, irl ma-

joti eft preto & amote apad Patrem; cograviüs

)

li

|

delinquunt. qui haud pro dignitate illam tra&tant.

:szu:agf,

Aei appendit Dens , inquit alicubi D. Gregotius;

quantum in ejus Sacrificio, fed ex quanto offera-

1!

tiarxuod utinam intantz hoftiz oblatione ad eam

fu:mm.-z':[w

faltem religionem charitatemque adícepdat , qua

2uptbn

"Abel, Abrabam, Melchifedech, vi&imas longé

gazra d

inferiores obtulerunt !

Horum autem prz aliis memoria celebratur ,

du

non folüm quód eorum factificia fuerint quzdam

us

d

figrz.five, ut cum S.Auguftino loquar propbetie

l. 26. cotk,

futura villime,quamChr:ifius obtulit,& adhucin

Fauft,

q

"

altari offert : verüm etiam Sacerdotem fui munetis ,, ,s,

;a*iwf

admoneant, ut dum fuz oblationi parem de coclo

m*ä& Rïf,:

püm

gratiam ac favorem exoptat, parem quoq; cum A-

bele innocentiam, cum Abrahamo fidem , cuta

QXWDM

[ 44

Melchifedech religionem conjungat. Obinnoxiü

r

illum , gratumq; Celeftibus candorem vefpexiít

Deus ad Abel,E$ ad munera ejus, Magni veró il-

Ge.d

WW**

yn

lius Patriarchz obedientia & fides, quam cum alibi

r

Ízps, tum prafertim ufque ad mortem dileiffi-

yip

- mo filio inferendam demonftravit, hocinter alíá

r d

p

remium retulit,ut s femine ejus omneas nationes

"i

E

enedictionem fint confecutz-Sua deniq; Melchi-

i

quam mulis

w»v

L al

fedecü religio ad eam gloriam evexit,

capitibus celebravit Apoftolus inEpift.

ad Hebr. ;- ^*

cï./?g

]

"

/ j'j

militudinem nimirum cumFilieDei.De quo; quia , ,

/

eodem Apoftolo teftante , grandi: ef? fermo , $

" d

tetis ,

)

"

!

dninterpretabilis ad.d;fefendum , omiffis ez

illud

u-

d

782 CTradfatus VIHL, Cap.PT. Expäjïtio :

illod unicum à novs legis Sacerdotibus notatü ve«

j 97

0 u

lim,Melchifedecb ab Apoftolo proponi f/se patre,

fiue matre , fíne genealogid v non quod unus de

giod o

beatisSpiritibus fuerir, ut Origenes , aliique puta-

[

u -Ml"

tuat ; fed quod de patentibus , genereque quod

qmü

p

habuit, (icut & de initio ejus & fine, nulla in facris

Litetis memoria extet, Quod myfticum Scriptute

lr

filentium , praterquam quod infigni emblemate

jvf

Chriftí Sacerdotium reprafentet , tacité nosmo-

lol

Gen. 14.

net , ut quifquis e(t Sacerdos Dei Altiffimi , etfi

sl

fecundüm conditienem humanam in mundo vi-

auiscontg

vat, immemot tamen mundi, rerumque in eo cha-

ieitdum

du

riffimarum, etiam parentum ac generis, (oli Deo ,

fuoque apud eum officio vacet: haud aliter ac fi

Ym Qon

pratec Deum & ipfam nihil ín mundo exifteret ;

fib i

aut certé nulliuscurá; nifi quam Deus matndat, ad

j

ipfum pertineret,

ts Cum

Hunc Canouis patagraphsim hzcclaudunt ver-

LT.

ba : Santfum Sacrificinm , immaculatam bofti-

;gtmml)mm.:

am : multí ea referunt ad Sacrificium Melchife-

n

dech, dequo proximus fermo pracceffit ; (ed me-

,alb

liàs alii per Appofitionem conjungunt cüm initie

quisanitg

paragraphi , ut fenfus fit: Supra quz dona , que

Mdfb

fan&tum hecSactificium & immaculatam hoftiam

hdu

conftituunt, refpicere digneris. Eft quidem inter

Qul

€a magna interje&io: fed que facrz orationi gra-

ündtrt,

vitatem & maguificentiam addat, Quam opinios

Vngnm

nem (uàdet , quod predicam claufulam facro

tonditra

Canoni addiderit Leo 1. ut rerulimus cap. 4.. füb

lt quim

initium : in folo autem Sacrificio Melchifedech

d d

non apparet ratio tam pregnans addendi aliquid

fsolts

Canoni, fed in Sacrificio Chriftiano nihil quip»

iil

pe efficacitis ad divinam erga nos mifericordiam

"untefrtim

commochdam " quimïün&ims & innoc

ll?'

Q&fm&u(

tla

gt

lma

W — $3aCanonem,creliquat paüe:MiKæ. 735

Ü

RU

tia Filii, qui pce nobis immolatur. Quare Don*

g

tifex non contentus utramque fuiffe in przceden-

Mij

tibusfemel comrriemoratam, ad majorem empha-

T

fimatque affectum repeti curavit , iterumque Pa«

|

R,

n

tti quafi per modum recapitulationis repraíentarir

"Mi

$. 11L.

;

Supplices te rogamus ,Omnipotens Deus, €de

Ri

Aud à varitate abluferit, qui ad aram,quan.

l

do facrificatur , objecerit animo myftícam

od d

Jacobi fcalam , qua coelum tertz , divinaque hu«

u

manis conjungar, & Angelorum;nunc ad R egi fuo

od

inferyiendum defcendentium in tetram , nunc in

Ed

celum, ad vota hominum deferenda afcendentiii

Á a

viam non tam facíat , quàm defigner. Quo pa&to

p ilutic

füb Sactificii tempus defcendant , vidimus cap. s.

ag

$. 1. in prfenti oratione eorura aícenfura implo-

ramus. Cumque aulicis ipjuffa Regis; cui honotis,

pori

fervitiique causá affiftant; abire non permiffum ;

Tl

rogamus Deum, atque unà Chri(tóm, ut aícenfum

iyiz o

illis mandet ; quo Sacrificia & vota hicà nobis obe

lata , ad füblimius caelorum altare exhibeant. Sed

WM!

d

uodnam,inquies, hocAngelorum officium? quod

illud füblime altare? quisfan&tus ifte & fingularis

Angelus,qui pra aliis huic minifterio praeft?

m:xsäïfim

dl

Quod fpedtat ad primum : pinguioti Minervá

id concipatet, qui exiftimaret, aut Chrifti Corpus

l

& Sanguinem reipsá ab Angslis deferri in coelum,

"T.

aut non aliter ad Deum petvenire Sactificia noftra

91

"

& vota, quàm Ángelis qualecunque tandam offi-

Tl

cium circa ea przftantibus. Beatos illos Spirirus

"a

preces noftras, Sacrificiaque perferre ia colum ;

v

g

(quod ab illis fieri, in Scripturis difcimus ) io dua- 742.,, &

r

'WI

bus prafertim officiis coná(tit, que benevolentif- 7-

j

"

üunt.

0€, ;."'

W

ü;n& &ftu&tuofiflimé humano geneti impend

Büs ^

[|

, ;i-gaM"!m,e

yip Tradfat. VIH, Cap. FT. Exbofitio :

Primum eft, quod (uas cum nofttis preces & obla-

jgnit

tiones conjapgant : ut noftrz minüs digna & effi-

j n

p

caces , illarum confortío fuppleantur & adjuven-

tur; atque íta per hofce gratiofiffimos apud Denm

; l") qwi t

yritt

d

Parronos tam publice, quàm ptivatz caufae quas

Sacerdos cum Deotraétat, magis promoveantur,

pgnu

& feliciores exitus confequantur. Alrerü eft,quod

gt

gj

cum íciant Majeftatem divinam , fervato hie-

rarchico ordine , inferiora per fuperiora, ho-

"

s li

mínesque per Angelos gubernare.: illius con-

oyrà vt

fpe&uí fe fiftant ,. parati ad excipiendum & ex-

equendum , quidquid divina bonitas,auditis Ec-

ho

WäChdRo

clefiz precibus , ad hujus & fidelium benum

imperarit. Nec fe folüm promptiffimos ad hac

Buj

exhibent: fed pto fua erga nos benevolentiá,ultro

kpcdii

ca prenfant , fibique committi depofcunt ; ut hac

Mi

ratione divinam mifericordiam magis provocent,

Valcuniad

& ad nobis benefaciendum invirent.

bodftre

Utriufque igitur officii caufa, annuente Numr-

aigrgui

ne, tevolant Angeli in empyreum czlum;qui ordi-

Dtoeonlin

narius eft lo;us, ut divinz glorie manifeftandz,ita

st

hi(ce quoq; officiis per Czlires obeundis deftina-

wumband i

Aeendentü

tus. Idque tandem eít (ublime illud & fpirituale al«

tare;cujus in haeorationeEcclefia meminit,imirata

lolegim

AP'C dl- $.

divinas literas,quz nobisin Apocalypfi idem czlo-

náutted

rum penetrale , ubi fprituales orationum victime

aldaqu

offeruntur,per modum altaris defcribunt.Modum

irporro

autem;quo officium illadAngelicum peragitur,nef-

Yaonelifa

Hom.3s.de

cío, an meliüs exprimere poffimus, quàm ex$.

v'ituNne

áncotnp.

Chtyfoftomo, quem ajunt Angelorumconípedtu

ht i

Deiua-

$5f,

intremendis hifce myl(teriis (zepiüs fuiffe digna»

M p

tum. Is enim ptzmiffo exemplo heminum impe-

"nfmDn

ratori (applicantium, ramosque olearum preten-

[

dentium ad commovendam ejus 'mi[ericordiam( aimni

n

Ál

n Capopem ,& reliquas parte;f Miffe. 73$

Utj

& humanitatem,hac lubdit de Angelis: Proramis

Watnpi

elesip[um Dominicorpus offendentes rogant pro

N

genere bumajo, quafi dicant, pro bis,Domine;,ro-

AE

us

gamns quos u adeo dilexifli, ut pro eorum [alu-

Vg

te mortem obires C9c.

u

Ut

Mb

Ex quibuscolligitur, Angelumillum , cujus hic

E

mm'w

fpeciatim fit mentio,non effeChriftumDominum,

db

utaliqui volunt, quod.Zngelus teflamenti magni-

Mu

que confihs fubinde à Scriptura nominetur: cüm

Rrtin

enim poflimus fine incommodoin fignificatione

Kti

propriá vocem 4ngelns accipete;non eft ad meta-

T

phoras confagiendá, Praterquá quod minus de-

cetutàChrifto przfentealiquid obtéturi,rogemus

ls

p

Patrem;ut eü id facere jubeat, v.g.noftri tnifereri:

immää

& par eft ratio in príenti cfficio. E(t itaq; ex cae«

Immi]

leftibus fpiritibus aliquis, cui ex officio incumbat,

Sacrificantiadeffe,eum juvareac dirigere,ejus pre-

n

w

ces Deo offerte:five fitipfe Angelus coftos Sacrifi-

i one

cantis.five przíes templi;aut altazis; five alius ad id

!Mmm

àDeo conftitutus. Quamvisautem unicus fit, qui

L

NgüW

przcipue;atq; ex officio id agat:credibile tamen eft,

w

eum haud incomitatum legationem obire, aliisia

defícendentium locum ad Chrifti venerationem

inob

p

2 d

& obfequium éceslo delabentibus : neque enim

w*v"h »

umquá ultre citroq; cormeantibusAngelis rnyftica

*acat ícala,quam initio vidimus ad altare ere&tam.

läw

j

Finis porró hujus Angelicz miffionis explicatue

s

inCanone hi(ce verbis:U/z quotquet ex bac altaris

wf

2

ld

participatone (acrofanttum Filii tui. Corpus &

ls

g

[

Sangutuem [ump[erimus,omni beneditlione cele-

d

9

fl €8. gratiá vepleamur.: Additur claufala, Per

j P

Chrifium Dominum naffrum: bic enim eftin quo

)j

Pater , ut teftatur Apoftolus , opszi sos bene dict io-

" M

vcnig

Efbe/.' zL

" fpirnnali in eale[libns benedici. Con

vero

nj

'*!&MW)E

736 Tradiatus VHI. Cap.V1. Expofrtio

vetó, ucà Confscratíonead Communionem,quo«

g nor

ties Chrifti t mentío, ejus prafentis ratio fingula-

ïimusamm

ti affe&tu habeatur : affe&u, inquam, nam in geftu

cotporisfervandz rubricz, que non nifi in oratio-

n r

*Mum: u

ne fequenci ad fimilem clau(ulam capitís inclina

tionem praícribunt:

djns lt

"

$. IV.

v "M[g;qwiml'

caiti

-ZMemento etiam Domine famulorum famu-—

larntaque.

Wmm?um

ET

On (oli Angeli afcendunt & defcendunt per

N

myfticam Jacobi fcalam ; fed homines quo»

at

ao od

que Angelici, vitz mixtz,qua ex contemplatione

& actione conftat , addi&i, Hi enim , ut praclaré

hus

Erud.

fub hoc fcalz fymbolo trad:dit Hugo Victorinus;

p ;::mH

"Theol.c.1.

&4afcendunt [npernorzi contemplationc£ó de[cen-

drandag as

3it,z7.

dunt compa[[iome miferwórdwe, Quosinter in dis

isqun

vino hoc Sacrificio canfendus jure merito eft Sa-

yrümy ao

cexdos, quando ut mediator Deum inter & homi-

: Mimo o

nes nünc ad ejus confpe&um & fablime ccelorum

ïmqmmügnis

altare attollit cogitationes & vota: nunc terram re»

gl

petit, or&nibufque fübveniendi ftudio;ipfos etiam

- at

xlb d

dcfun&orum fabterraneos catceres, ubi aliqua aU.

xilii fpes fupereft, animo fubit.

Todhuliy

"Etveróanimas, quz in flammis purgatoriis de-

atdeibiur,

tinentur, fidelium fuffragiis ; ac potilfimüm acaee

atdlz

ptabili altaris Satrificio jnvari, Catholica Eccle-

'rlbaizo

fia jmxta "dpoffolorum tv aditionemin (acris Cone

dicneis

Seff- 21.

cilus;&noviffimé in Tridentino nos docet.Quame

imr,quiz ]

€.2

óbtem Sacerdos, ficutí vivorum memoriam ante

ET

&jf"ï'

anitso.

Confecrationerm, ita jam vitá fun&oráü Deo come

t Bier)

mendar : imitatus in hoc Chriftum ; qui cümaute

fri notd

fuam mortem ( quam Confecrario refert ) no&ram, TM

viventium regionem pcrrranäiüct benefaciendo;

Hs Qu

enebtis

r p

Po& eandem inferos invifit, ijíque qui in t

&ume

:E?üï" ip Canonem,dh &liqu?: M Mifü' d

& umbrá mortis lugebant , optatzglorie lucem

'*ï*'mmb;

intulit,

[ä*mi&:ig

Dicimus aurem : AMemento famulorum famu-

N-

lavumá, tuarum, quinos prace[fernnt:at nimiram

Vaj

nosfecuturos anitadvercamus , & forté poft hoc

|

Sacrificium. Id ergà; cüm poftiemutm effe poffit,

!

haud aliter quàm fi reveraforet , (ummá animi ia*

ln

nocentià & religioneobeundum.R efertOrigenes Homn.gón

n

«

*

HabreorumPontificem, eam przcipué ob cauíam

qu

tuliffe tintinnabuia ín orà extremá tunicz hyacin--

at

thinz, ut eorumífonitu moneretur refonantis per-

d

petuó resum extremarum memoriz : cujus eximi-

ii

um huncfructum Sapiens promittit , 4 eterpum

yxsien

non peceare.Haud aliisChriftianoSacerdoti ad (uf-

E&'£ li, 7£

vt

citrandam tantz utilitatis memoriam tintinnabulis

;kra(ïü!5

1

e(t opus:quàm perperuá quoridianis in Sacris mor-

g

m d

tuorum commemoratione.

.

gup

st

Addimus, cesw frgno fideijid eft,chara&tere bap-

m

tiími, quo infignitiad Chrifti familiam pertinere

dignofcuntur, Sed quia folus chara&er ad fru&tum

;E;v?.ü'ü'a*ü

Sacrificii percipiendum non füfficit, copulantur

W,W*'Tf

9529*

hzc vetba:é? dormint in fomno pacts. Qua meta-.

phorá finalis perfeverantia , five mors in ftatu gra-.

T d

d

tiz deícribitur. Cür enim in eo differat fomnus à:

gui

,

morte,quod hzc omne vitz principium tollar, ille:

z

veró folas vitz operariones téporali viaculo liget ;

m

4]'39

jufti.cüm ex vita abcunr Apoftolica phrafi dormire

p

p

a

dicuntut;quia gratiam recinentque animz víta ac

.,vv".fm

"tb

beatz relurretionis aliquando fecututz eft fc-

men. Hic verà fozmnns , licetin animabus pur*

9('/

[p H*U

gatorii nondum fit plenz pacis , (ive beatitudi-

nisin reipfa : eft camenin infallibili expe&atio-

"

p

Á

n» & fpe. Quz ut ranto citiüsin rem deducatuz ;

Wä

(civiunt preces fequentes: /p/s; Domine;Cg omni-

f

446

bus

ii

n (

738 Tradat. VIII. Cap. VT. Expofiria

| g D90

bus in Chriffo quiefcentibns loeum vefrsgerii lus

. pdittt

cis ( pacis, ut indulgeas. deprecamur, per Chri- .

M

u'ül n Wf

um Dominum nofirum, Amen.

g (*

Ad fpecialem commendandorum memotiam

,Iäldmt./? (

fetvire Sacerdoti poterunt,que de memoria vivo-

; vMoqülydW q

j^

rem infinuavi cap. 4. $. 3. Quo autem majortáffe-

qu

— Gu & curáillis Dei famulis nofira (vffragia impen-

- gieht

al

*** da

mus, à Chrifto preceptore noftro , quet, ut

m[mq (

Ajo s - . aliquándo Ecclefie propheta promifit. ecs/z soffri

as od

híc vident, illud Chriftianz philofophiz placitum

Luc, 6.

WW)TH EW

nobis dictari audiamus z Prout Uulris vt faciant

vobisbomines ; ( breviforté in ecdem purgantis

gb

| (Wïil gwim

. flammz cruciaru futuris , & quidem propter pr-

| franiücca

" fentis Sacrificii negli

gentias atque defefïtus)ö' pos

p

epain

X facite dh": Jfimiliter,

agonuat:

$. V.

.

qum

[

i

Nobis quoque peccatoribus.

ii ii

! TT

Egifh, 56.

Cité ad Diofeorum fcripfit Auguftinus: ut olim.

i

»s

Demóftenus ter rogatus, quid przcipuurmeffet

Mginiü

n

| pnmsSmu

in oratoria facultate , ter réfpondit, effe Pronun-

ciatiónem : (alii id referunt de AGione ) ita fide.

m o

vulttudintn

praceptís Chriftiang religionis rogaretur, fempet

ytm dl

r-efponfum[ia, Humilitatem.Quod eum in come.

muoi Chriftianorum víta veriffimum fit : magis

isiri tbo

támen in Sacerdorali;& maximé in prafenti Mif-

n PW L.

ijut, u

fzofficio obtinerlocum, Atque hinc Ecclefia inter

totalios vírtutis hujusindicesritus, facrum Canoe.

- ünimái

nonis filehtium tribus hilce voculis- interrumpt:

mitpesi

mandavit: quibusSacerdos,poítquam pto aliorum

Aulfia o

Bebr. s.

peccatis Sácrificia obtulit,fe quoque czrcsumdatum

mj

Mul

jufirmnitate, & peccatorum agnofcat. .Non /quod.

ullius peccati mortalis fibi confcius exiftat : procul.

wlificm

eper-

;'winorumm

DE C AA gnim ab aris,quosillius confcienria gravab n

cutiat

MWM

in Canonem d reliquas partes Miffa. 738

M

cutiateos Dominuscum Oza: fed quod ab Apo-

L

2 . Cof, 44

W"P'W:

u

(tolo didicesit : AsbzL mibiconfeius fum: fed no

L

in boc juflificatus [um : qui antem judtcat me ,

o

Dominus efl , & àSapientez. Quis poteff dicere ,

Prov, 2

RUi

AMundum eff cor méne : purus [nm à peccato

Mu

Mundo quidem corde effe quis poteft , idque pro-

*

n

babiliter & prudenter exiftimare : fed eá certitudi-

ïmumn

ne id dicere non poteftque omner foimidinem,

i

iná

timoremqte excludat;quemadn.odum contra va-

s

nam Novato:um fiduciam, ( ab atani pietate ve-

Sejl. 6,e.gr

U.'Iff;mï'.'

motam, Tüdentinum Concilum definivit : ut o-

mittamh humilitatem non fpé&are, ad quid per di-

i ts

vinam gratíarn fimus eveàti : fed quid naturz no-

(trz relidtz conditio ferat, Qaad ex S. Augü&ino

guicist

ens Concilium Arauficabum ita veriffime 4rasf. s.

J

expend

Can, 22,

ronuncíavit : /Vemso baLet de fuo nifi vpendacrum

( peccatum : (iquid autem babet bomo veritatis

u

&6 juflitia, ab iLo fonte eft , quem delemus fitire

r

u

án bac eremo.

n

Jl

Ad quem divinz gratiz;zternzque vit fontern

gins"

[

vt

afpirans Sacerdos, poft diffidentiam fui ex pecca-

J

o :üm confiderationeconceptam ; fpem erigit i

t

multitudinem mi[erationsm divinarum,exeaqs

NWS'

M

partem aliquam €$ fücietatem «um . Santlis fibi

W

donari, fubmiü(ïimö patit, & iv eorum con[ertis

WL

ngn

p

Hniunon pro zmeruorum efiimatione, fedvem'a 18-

j

»

dnigentid, admitti,Dicitur porró multitudo mi«

dl

ferationura divinarum, ita przeunte Propheta in-

T

Carmine peenitentiali.& explicanteEcclefia in Eu-

NT

cháriítica oratione: Dems,eujus mz]ericard;lz non Pfal. ye.

3

d

efl numerns,€d bouitatis ivfinitusef) thefauvns.

"

Nec unam fané alteramve mi(eracioné nobis ad (a-

Á il

lurem fufficere.facilé intelliget, quifquisScholatticá

Füö

"i

j

n d

divinorum auxiliorum divifionem in prevnientia,

Aaa 2

eoimis-

m

!

249 "CTraifatus VIII. Cap. VI Expofrtio -

L

(guith;

comitantia, fub!cqumtia, eorumdq; necctiitaté non

p fu.

folümad beneagendum,fed mala etíam cavenda,&

qyfonutt

in vitz finem períeverandam , vel extremis labrís

D[l'qmmmhif

deaguftarit, Pars veró,qua cum Sandtis petitur, nul.

gao,dfl!f&a:

lam ipforum gloriz divifionem defignat;fed fimilé

ul k

5 fortem,five hzreditatem : hoc enim fentu pats (z-

gl

a. Reg.zeo.

pius fumicur n (criptura, ut : AVo» eff nobts pars in

giindtl t

44.5. David,ueque bareditas in friso /[as. Etalibi : Aoy

mquoduüor.t

- efl tibipars neque fors ín fermone s/fo. Pia igitur

st d

fiducia exetcetur communicandi cum Sán&is In

g ts

gloria : atque adeo etiam in gratia.præfentis vitæ,

ytiutit l1

chatitate, religione ; czterisque virtutibus: nam

: dmedr

hic etiam locum habert illud Apoftoli: $£ ta»ez

Rem. $« . compatimur , ut Có conglorificemsr. Meritorum

mjy NT

tardicte

denique effímatio, quam deptecamut, non de bo-

j f

nisjuftitiz meritis ; quz in pretio effe apad Deura

ade, peh

inter Catholicos conftat, fed de malis meritis fi-

tadiliene

v& peccatis accipi debet; ut vel expofita venza Jar-

gitíone , quam imploramus, fat liquet, E(fe auteva

/

tam bona , quàm mala merita, probat illud, quod

| hr

degrat.& D. Auguftinus fcribit : S. Pasluro poff bona meri-

Bb.arb.— taeonfecutum coronam, quipoft muitamalame-

Wf

€£»6,

!

vitacon[ecutis eff gratiam.

1

Porró Martyres, qui hiccommemorantur, di-

vmipic

ver(i funt abiis, quorum fpecialis: memoria ante

la nl

Con(ecrationém habita : & qui-clcmxomncs,ümfn

dlincpa

fententia communiort , nomine Joannis, nonE-

A

&lzudibusprc

Mun,le. n,

'vange

liftam, fed illum,quo iszer natos mulierum

son furrexit major intelligamus, Atque ita dece-

Vimpeta

Otsfione |

bat, inter hofce purpuratos pártim præccdcntcs,

m

^ partim (ubfequentes , medíum veluti apparere

ET

.Summum Pontificem noftrum, Virginesque quz

MLA

dipor-14.

hic Mattyribus miícentur, fegmi 44gnnm quocum-

pteltntin

que ierir, eriam ad incruentum altare, que juncta

af«

lt f

LU

IHZ',D

in Cananem b reliquas partes Miüfz.) 741

g

m

Martyiii lautca' olim ad cruentum comitari non

Wmv!

N

detra&tarunt.

ïtæjaä

Iti; cur cehfcantut eootdine ,

(ui ]

' Difquirunt hic mu

d

numero, dele&u: & quorundam rationes proba-

biles reddunt : led inaliis locum forté habet illud

ij(dn

n

apud Jureconfulrós vuleatum: o omntium, que

l. zo D.

P

l

döl leg.

leïk&

4 majoribus conflituta (unt , ratioredds poteff .

j2

nonquod rarione, qui ita confiitaerant , carurffe

cenfeántur ; fed quod plura viderint fapientiflimi

n

:m!um

legam atitores, quam affequi vulgo poffimus.Idqs

d s

prefertim de illis religionis ne(tre Principibus

przfumendum, quibus Chriftus ze/famentum [u- Pfal. 49.

kb

ia n

um [uper Sacrificia ordinandum commifit. Da-

tur hícinterim, & in (imilibusab EccleGa prefcri-

gt

ptis, Sacerdoti occafio fimplicis obedientie exer-

gigint

ii

cendz , quzíola przcipientis autoritate contentas

d

haud illubcqtcr fübinde pracepti rationes ignorat,

$. VI.

sicom

fer quem bac om

nia, Domine , fempfr Lona

zi ï'fï«ï"!-

;hM.imm

creas &9t.

MWM

Ui totius Chtiftianz occotiomia finis decanta-

n

tus eft ab Angelis : G/oria in altiffimis Deo, r L^

T

in terra pax borninibus bona voluntatis,eundem

"A

N a

Ecclefia in hoc Sacrificio ubique fibi propofitum

habet. Hinc paffim precibus divinas mifcet laudes,

P^

i

yP

& laudibus preces, utcum hz pacem, beatitateme

a

g

'que impetrant, illz gloriam Deo reddanc,

. Occafione igitur Chrifti Domini, per cujus ob-

ï);æ

teftationem moreconíueto prior oratio concludi-

JW a

tut, celebrari mandat omnipotentiam Dei, quam

4

26 [

(

per Jpfum, tum in omnium rerum, tum praíertim

j

J

in przfentium bonorum creatione oftendit. Quo

.

nf

mnía verba

*

Per que:m bac

jj

fpc&anr hac folc

0m-

4àa 3

140,;,;:0!;

L

742 "Traiiatus VIIH. Cap.VT. *Expajti&

ch

omnia, Domine,[emper bona creas.[andi

1ficas;vti- :

vific as, benedicis, E praflas nobis.

;:f:mlafi lk |

Erfiautem per bac bona alii intelligant acciden-

niüimglom.n

tia panis & vini: alii Corpus & Sanguinem Chri-

m

fti: verifimiliis ramen eft corum Sacramentumiin-

Iahüdl):i Q

telligi, ut dicit compofiium ex Chrifti Corpore &

gggmb:ne :

Sanguine, ac (irnul ex. vifibilibus accidentibusfea

u th

fpcciebus. Hoc enim, Compofitum, cum fit quid

alopdicim

créatum fea factum;à Patre perChriftum cteari (eu

um ln

fieti debtir : nam Chriftus eft Verbum, per quad

Yean. Y,

zil &ixim'ni(

omhnia fAHla funt. ldem quoq; Sacramentum Pa-

í

äum-quw |

ter per Chriftum fanlificat, vivificat , benediuit,

V:

communicando illiintrinfecé toram fan&itatem ,

nicicid

vitam & benedi&tionem ipfiufmet Ch:ifti : neque

virjj o

enimin eo folàm conrinetur Chrifti Corpus vel

um proem.

Sanguis, (ed cam tota(ua (an&itate , tàm fubftan-

Veebis d

tiali; quansacciden:ali com omnigratia acbene-

Juan.5.

dx&iohe,quam Patet »on ad men[uratm Ubigeni-

zi

to dedit.PerChriftum deniq; illu:i nobis preZar in

a

(piritualem cibum & potum. Cumigitur Deiho-

nof,zternaque gloria tn ejus per. creaturas maní-

(

fe(tasione confiftats per Ipfi«m quoque, per quem

Dl

omnia facta, eft Deo Patri essnis bonor 64 gforía:

ut eádem viá, qua Dci dona ad nos veniunt; ad fa-

Tidigcl

um ptiucipinm reverrantur. INec pez Zpfam tan-

tlispt

tüm, fed fimal ezas /pfo, ob eandem utriafque po-

Yonnt. 10.

Wil D

tentiam & naturam : nam veré didtum 3 Filio : Ego

"

€ Pater unuin (umus. Pezterea n /pfo , proptet

Ls

iif

eitcuminfeffionem admirabilem'Theologis notam,

Josn. 14.

seydi :

de qua idermmet Ch:iftas : Ego in Patre, 8 Pater

lfmn. 17

inmecf: &albi: T& Pater in me & egotn te.

um

"

hisotare

Additur 4 muitate Spiritus Santl: ,ut fignifi-

cetür, fichri Spiritui San&to una cft eademque

HTPN

ta &

um Patre & Filio ininitas feu Natura; i

.

can-

| Hpucnüo(

|

!

Ts

LA

in Canonem, (5' reliquas partes Mife. 742. »'

'.'bïlmy

MM

eandem per Chrifum gloriam ad eundem pet-

^

"g,

tinere.

'WU va"üï..

^ Gratulati bic poterimus toti Saotiffimz Trini-

'ng(wr

tari illam gloriam per Chriftum, habendo eam no*

Alrü'ä?

bis gratam fentiendo placere;imó bonum noftrum

MOA

"NI

lo

repurando, ideoqua haud minus pro ea,quàm pro

t

accepto beneficio, gratias agendo : juxta illam ora-

]

tionem, qua Eccleíia fub Miflz initium doxologi-

LA

VE d 1

3

am Angclicam (upplet:Gratias agimus tibipropter

i

magnam j loriam tHam. Videri poffunt, que ia fi

mili diximus c.3. $. ?. fub finem. Nec pratereun-

dum; quod Sacerdos hec dicens, hoftiam cum ca*

!

dR

u-

ht

lice slevec : ut (ibi quoque & popuload diviui no-

n

minis exaltationem, glorieq:amplificatienem pro

virili connitendum demonftret. Concludit veró ;

;;c':üï

?

,.,H

tum priocem fententiam , tum cotum Canonem,

L

n

hiíce verbis, quz futuram divina glotiz pereani-

[

M

tatem fignificant : Per omnia (es«ula (aculorum.

-Profert hzc altá voce , ut Sacerdotis precesappto*

NU

fjj

ww

bare populus poffit uitato refponfo, 24miev,

A

M W

r

(

C-ATUT-VII

&t

t

"

DeOratione Dominica, eaterisque u(que ad

ym

"Md

Agaus Dei.

( Uidàcolefti Magiftco hicinara prefenti u«

qs

*7'2':

. tilíus petaaus, quàm quod oiim ab eodens

g

Di(cipuli, Domzne, doce nos

erare? Doce nosnon Lue.ty.

ij

uff.de

j

adcarnisaures,

(ed cordis : non forínfecus [onante: 4u£

Pre4, 994

?mjb*

do&riuá, fed (ubminiftratione fpiritüs , & occultà

a

m

t

.

m

u

mifeticotdiá : in illa (chola remotaà

feofibus, in *

-

N

/ qua omnis, qui audivit & didicit, ad te venit. Do-

i

4

j

m

cenosorare , quod quinovit ia hoc (zculo & re-

Mu

Q novit vivere , & boniscesleftibus abundare.

"n

b

^. Id petendi occafionem ultró nobis Ecclefia pre-

L

j

&t;

Áaa «

1 d

fjf

: 7'?4.; TraGat.VI1. Cap. i. Expla/z'ti'a

bet,dum ftatim poft Canonem;Oratíonem Domi- »

g

jdora

nicam tecitandam przfcribit : tum ut eà veluti omZ-

u m

niun utiliter petendoram fummä.(uppleatür', f

aliquit

quid forté in aliis Canonis , vel totius etiam Li-

jis, ii

turgiz precibus defit : tum etiam ut major illis

st

vts gratiàque ad impettandum accedat. Veri(-

Ài luiüäusg[

fimum quippe e(t, quod D. Cypríanusin fingu-

f Qu

lati libro de hac Oratione affirmat: cum dicatur,

geatt

quia quadclgnz, petiersmus a Patrein nomine e-

] mpcnüüï L

jf5 s dabit nobis , quantoeffcacins impetramus ,

gjggo

quad petiraus tn Chriffinomine, fipttamus ejus o-

æmsmmü

ratiose? Cuiin (imililibro de eadem oratiome, al-

tioti tylo przivit - Septimius Tertullianus, quem

M(l [ubmd

Magiftrum & nominare & (equi Cyprianus con-

J um

: huctnin C

fuevit, Poftquam enim expofuit , quomodo hzc

Oratío paucorum vérborum compendiis omnia

miuxdm p

pzné przcepra Domini complexa , zo£iss Evan-

3 Ueinip

gelus velüti Breviarium diciqueat , hzc randem

hlv

; Tertul.äe

de ejus efficacia (ubjungit

4 Deoigitur ordi-

QOrat. Do-

äöinclymMm*

qini.

natáreligio orationis , €4 defbiritu spfius jam

i frnd

IHnCy GD es ore diuinoferretur , animata, (uo

miDwih

privilegio ad(cendie sn cmlum, comraendans Pa«

-Dj

iri,que Filius docust.

(yritsd

6' I'

[

AMjanpan,

De Prommio Orvatiouit Domtatca.

iinty, d

Opia hic inapem facit : tot enim ex SS, Patti-

ptmfm

C

bus,Do&toribus, Theologis, &c ípiritualis vite

hi Bd

.. Magiftris,Orationem iftam (üis commenrariis illu-

Daimsgn

firarunt,ut omnia vel potiorum partem compledti,

tie Chrit

) haud parvt voluminis foret : meliorem dele&tum

küdtcan

ptofiteri, folertiz n on vulgatis : (ine dele&u prie

Qp

müm obvia darepro:(us incivile,haud (ecus,quàm

M flcpr

fi ad incariofam men(íam fingulares hofpites in-

Brnatleq

vitates, Ne tamen Le&orem hinc prorías jeju-

9t dijy

num

L

] Wcrmmp;

D

Í

IHhg

s

in Canonem,e —relz'qua partes Miffa. 746

ha

niím ad alios autores: fuo forté incommodo di-

mhlü

Wtl

J

mittam, vilum eft exfolo fer& Cyprianoanté [au-

h

AL

dato aliqua delibare : um quod $. Hilarius, S. Au-

VM m

guftinus , aliique Patres illam ejus commentatio-

lem

nam fingulariter comrmsendenr: turm etiam quod

I 'ie,

Martyris illius glotiofiffimi memoria celebretur in

"Wi "ais

Canonc. Quare ejus veluti przfentis potiorem ra«

M

tionem haberi convenit:& fperari poteft eumtan-

'Ml)mm

tó impenfiüs a&urüapudDeuri, ut fancto illo Spi-

/My

ricu,quo divinam hanc Orationem expofuit;in hoe

'*WF&M

eam Sactificio recitemus,in cujus veluti teftem ad-

AWU

vocatus eft. Haud tamen àprepofito alienum du-

v«

n

xero;fi (ubinde-ex graviffimoTertulliano ad majo-

t

hus

rem nervum & efficaciam paucula adjnngam :

EW!M

hunc enim €yprianus in hoc precipué libro fibi

cidcinl

imitandam propofuit.

1 uv |

Utquein ipfis etiam przambulis,quando Sacer-

Tl

dosaltiori vocefe & populum ad orandum excitat,

IJZDWIL" |

ab inclycoMartyre aliquid difcamus : Oremns, in-

quit, fratres dilettiffimi, ficut Magifler Deus do-

tüpanen

n'muW

€nit|Et quid mirum (inter(cram ex Tertulliano)

Dens folus docere potuit , ut (e vellet orari. Pergit

d

"

Cyprianus: dinica E4 f'amiliaris ovatio ef Deum

de fuorogare, ad anves ejns ad[cendere Chriffsoe

y

jjisim

vationem. 4Agno[cat Pater Filii [ui verba, cum

i

IM

j

precem facumus : qui babitat in peütore, ip[e fit E

i« Voce. Haud aliter igitur pius Sacerdos fequentis

T f

Orationis profetat verba , quàm fiex ore & infti-

"

tutione Chri(ti (ingula exciperet : atque hinceamy

-.W*W

ducat fiduciam, quà fervus Dominum, reus Judi-

j

"

«€em, creatura Creatorem aufit Patrem füum voca-

ul

yil

re;quod fic praceperit Magifter, cujus ssffirutione

ii

jubemur fequi. Ab(que hoc enim,ut poftea fubdit

ul Wm

Cyer. 1Uud nomen nemo nofirum in oratione aa-

jiP

deret qm'n gerei

Aaa $

ng-

746 Tratfat.VIH. Cap.VII. Expofitio

;;CWW

Pergitidem Antiftes nos hortariser quandoPa-

jl

P.ymlln

trem Deum dicimns, qualifilui Deá agamns, ut

;,:anuif |

quomodo nobis placemus de Deo Patre fic fibi pla-

';;Wv ql/itm

ceat C$ ile de nobis.Cüm veró soffrum addimus,

gb,um[ö/ri'l

metnorcs fimus unitatis & pacis, cujüs gratia no«

mcamü ü

luerit utriufque Magifter , dum quis precatut ,

s

pro fecantüm privatim precari , dicendo : Parer

meusquiesin cmlis, necpauesa metm da mihi

bodie ;(ed pro omnibus, quia omnes in Chriftou-

jet

num fumus.Ut dcniquc,ldum nominamtts Patrem,

m

nobis effe in ceelis Deum, renuriciemus terreno &

| Nqum

carnali Parri, atqueadeo cateris etiam rebus mun-

fl

Marth.:3. danis, fecapdàmillud Chrifti placitum : Parren

j Md

nolite vobis vocare (iper yervam : unus eff enim

M Mi

Luc.14. Pazer vefler,qui in ca las eff. Ecillnd altezrum : Qui

-dMlfram

non renunciat onmibus , que polfidet, non porefl

erwül |

mens e[fe difcspulus, Quorum utrümque imple-

| [;,,(W/m

mus exaendo omnem inordínatum erga terrena

& fecularia affe&um , eaque cceleftibus & divinis

yim f

gl

poftponendo , quippe quorum Pater, atquas adeo

t qui

bzreditas & regnum non hujus ízculi, fedcos--

lorum exiftaat.

s intoq

: Temilans

Notandum : licet aliis ticulis cum toto genere

Afeter pet

bamano commuhibus Deüm Patrem pronuncia-

l tradi d

re polfimus, ut quod nos omnesratione ac liberta-

te donatos, in vivas & expre(las crearit (ui Numi-

. " tmprtina

T0

nis ímagines, 4 quo paternstasonmmisin ccelo 64 in

dmn. 0

Ephefs- tevramominatur , à D.tamen Cyp:iauo híc pra-

[

Til

]

qll()q

; cipué atieadi ad titulum Chriftianis proprium, qui

eft cgenerationis & juftificationis in. baptifmo

w ] bon

* pragunr

per quam peculiari ratione caepimus effe filii Dei ,

]i en

Jean. 1.

joxtaillad Evangeliam : Dedit eis poteflatem filios

^ - N CO

Dei fieri. bis , quicredunt án nomine ejus : pet

Srcndi

quem item Jpíritums adaptionis a;cepimms »'in

que

| Pnipd

D

'Hmm )

Í

Hmu

in Canonemye reliquas partes Miffa. 747

s

li,

guo Patrem non vocamus tanttüm,fed c/amarnus.

"l(al[,m.

*h

Uxdeinqit Cyprianus,Pater noffer idem c[i at,

EL Ill"' æi

ewrum, qui credunt,quiá, per Deum fantiifiats,

E'MW :

€$ gratia [piritualis natiitate reparati :ad quos

T&

ériam eam pb caufarm peritiones omhes fequentes

Btpm;

BRb (/)

veluri pxïopriaä refert.

| Imu

]

$ 1

CM

u

»

De tribus primis Petitionibus,

Wrxn

E st

!* U

Y yRima emnium eft, Sanifiretur eomen tuum.

ax|

M

INon quod opt:muJ/Deo, ait fanctiffimus Ánti-

W

ln

ftes, st fanthificetur orationbus noffris, fed quod

)C.T i":'

petamns ab eo, ut nomen ejus [antiificetmr in no-

r

bis, Rationem mox (übdit , 295 enzm Dens [2n-

t

AA A

ilimi

Ü

Tertul). 1,

&ificatur , qui ipfe fanificat? Quamfententiam

de Orat.

La

lus

fic preiveratSeptimius : Quando non f[antIum C$

€,35

d mb

fantlificatum eff per [emetipfam nomen Dei, um

d

[

cateros ([antlificet ex femetipfo? Perimusigitur, ut

w

]

in hominibus fanctificetur. Quod fieri Cyprianus

" [

p

Ajs,

ttadit , quando qui 1n bapriímo fah&tificati fu-

m

1095, ín €o, qgod e(fe ceepimus, perfeveramus. Sed

Tertüllianus non ad folos renatos, jamque fandti-

Lüümw

ficatos pctitionäm coatrZtat , verüm ad illos etiam

«

x*

extendit , 2os gratia Deiexpetlat, ütficadom- p,,u,g,

LWM

nes pertineat: :Zeo enim. inquit , fupensa orattone [up.c 4

r;ü'm "

zon dicentes, Santlificetur 12 mobis, in amnibus

4 MH"

dicimus. Optamus itaque , ut fanctum Dei no-

p

.meu, ( qao quidquid Deus eft & dicitur , defigna-

1

p

tut ] 2b omnibus timeatur, ametur, colatur: at e«

uj

jp?

jus augeatur gloria , ejufque SanStas, Sapientia ,

«)fjï

Bouitas, ceterzque parfedtiones wbique innotef-

wai

TA

^i

1]

" cant & cólantut.

-41:"[

N

Secundiüm eandem formam S. Cyprianus ex-

j

il

Pomppacitivn:m fæqizcntcm'; daáveuiatregnum

14HTS

ï j

y4f. Tralfat VIH. Cap.V11. Expofftio

ludgm kllkq

zuum , ut nempe uon /Deo fuum regnum; fed

nobis Dei regnum precemur. /Vars Deg; , in-

«Md quamä

J: volrtas

qui: ,quando non regnat ? aut apud eum quan-

do incipit , quod. €$ femper fuit , & effe non

gb ao

mlmlt/le

definit ! Noflrum vegnum. petimus: advegare

;,,',g,mttlügï

A Deo »nobis repromt[[um , Chriffi Sangnine C .

Paffione quafttum , ut qui m fetulo aute (ervivi-

(tj us df

C

mus. pofmodum Chrifla domimante regnemus.

In quibus étiam refpex:t ad illa Tertulliani : Deus

quans d

af

quando non regnat , in cujus mantm cor omnium

regum eli ? Sed quidquid nobis eptamus,in illum

auguramur, & slísd

"

eputamus, quqd ab illo ex- .

J

eGamus.

. Profequitut Cyprianus : Bene autem regnum

Dei petimus s id el, regnumcoleffe, quiaeft e

melg

terreffvevegnum.Sed quireuunctavit jam[acufoy

/ll/l(/ll [

W/f/ü, fz //

major eft &honoribts ejus &* veguo $ €4 ideoqui

feDeo && Chriffo dedicat,non terrena.fed cale[lia

Uungma

regna defiderat. Continua autem oratione €$

tl

preseopus efline excidamus à vegno catefh, ficuti

"n :Qunu'

Judauquibus priis promifsii fuerat exciderunt,

Mu dj

w uf

, Sequitar tertia petitio : Fzar yolmntas tua, ficut

$n cao, ( in terra. In quam haad minori fapiene

hmojig

Qq'm)u.im

tia, quàm eloquentia idem Praful & Martyr : /Vos

ut Deusfaciat, quod vnit y fed ut mos facere po[-

aludim

pmáfds

fimus,qua Dens vult. Nam Deo quisobfiflit, quo-

minus,quod velit , f'aciat ? Sedquia nobis a Dia-

anpnþ

bolo obfifhtur , quo minus peromnia . noffer ani-

inhy :ogir.

pH n

mus atque atius Deo ob(equatur, oramus t* petí-

musy ut fiat in nobis woluntas Dei . qua ut fiat in

Wrihig

IT

sobis,opuseft Dei voluntate , sd fl , ejus ope €4.

protetliones quia nemo [uts viribus fortis efh fed

t M

t mlj

Dei indulgentia £ mifericordià tutus eft.

Adfert deinde exemplum ipfiufmet Chrifti, in

Wi d

' eane

WM

àp Canonem,c relzqu;u partes Miffe. 749

eandcm fen&ntiamorantis, & Chuftiapá Rbeto-

"

li,

qd

ricà, ad quam à prophana fe trapftulit, quzenam fit

li

L

Dei voluutas, quam. Chriftus & fecit & docuir,

Ufw J

n

pluribus exponit.. Adferr deniqne explicationem

'"Wuutg

figuratam as & terra, ut per hanc caro, perillud

"

Wæ,w W(

fpirites intelligatur : quorum hiccoclcftia & divi-

müulm.

na quzrit, fed caroterrepa & fxcularia concupif.

M'"]m

cit, Verüm Tertullianus & alii Patres Gmphdus

pI

explicant, ut petamus ita homines in tetris obedi-

Vil

te Dco, ficut in co:lo Angch obediuat.

RLT

WIB U

$. II

De reliquis 4. Petitionibns,

2 hum

Uam eleganter , ait Tertullianus , :iwma[n- De Orat,

w

[

W'WM/

pientia ordsnem orationis énfiruxit ? ut pofé e, o

celeflia,ideff , poff Desnomen, Deivoluntatem,

7'1*'1)

w'wf ll

h

€ Deiregnnm,terrenis quoque nect(fitatibus pes

titionis locum faceret ? nam &d edixerat Domi-

ii

nus : Quarite prims regnumy & 1Hnc volisettago

wm*u»ü*

hu adjicientur. lu quartaigitur petitione : Pa-

f ad

nem. noffrum quotiduanum da nobis bodse, ci-

[wa WJ

bum nobis petimus & vi&tum, & quidem in diem.

eQAui*'

Quienimjnquit Cyprranus, Chrsfi cepit effe dif-

ukww

aipulusdiurnum debet cibum quarere nec in lon-.

.w,;rki i

qum defidería petitionis extendere, epfoéterum

hp

- Domino pm[rrrbtnte, €$ dicente 1 INolitein cra-

w.

g

flinitm cogitaye. Ejusque rationem mox reddir:

äh

ut

i*

quod €$ contrarium [ibi fit ,. €$ repuguans ,

WM

quaramnsyu [acnlo du vivere, qui petumts reg-

l]

"

nutm Dei velociter adyenire. Quamquam fecutus

i

ruríus Magl&rum, eandem petitionem non tan-

d !

/

tüm fmplierter de terceno pdne ; fed ctiam fpirs-

j jm

g

thaliter de collefti & Euchariftico velit incelligi, -

d

ANam -

g

s.

7jo Trallatus VILL. &4;;. FII. Expofttia

þ.fu'u'ci,tïP

lic

ANam panis vite Chriftus efl, & panis hicomnium

non cff , ed noffer , quivorpts ejus contingimns,

p

Pergi: deinde explicare;cur hunc panem ac cibum

: giuri

um ild

falutis potulantes nobis darí quotidie, racité peta-

thusà graviori prafervari deli&o , ne forté eo in-

r W kl)!hlf. :

tercedente abffenti ,& non cnmmummnn;icæg

r

Oi

lefhs pane probibeamur,

. Imploratá jam Dei lib

eralitate pro alimenzis, ;;

lao

jus etíam Clementiam pro peccatis noftris depre-

"m nojïtf 10

camut . ur enim g:aviGïmö* dictum à Tertulliano :

asitrtibir

DeOrak. Quid alimenta proderunt,fi ilisreptttamur quas

^]wsalolth

..6'

fíixaniras ad villimara ?. Ut reverà reputamur ,

- ii

quaradiu peccatorum debiris premimur. Pro bis

| Verdiu

ergo dituittendis togamus : & fimul falubriter ad-

| at

monemur,quód peccatores fjmus,ne quisfibi for-

ii g

té quafi innocens blandiatur, Lex veró , ut profe-

Mij

quitar B. Cyprianus ,- pezztíon adjnmgitur , qua

ïï

apkcas n

certa noy conditione €$ fponfsone conflrangity ut

ïfny?m(u/mä

(e nobis djsnitti debira poflmlemus . (ec&ndum

* cyseyt

quod cáiofi debiroribus noffrts dumittimus: feien-

RT

tes impetrari non po[Je, quod pro peecatís petimns;

hm m

nifi $ spficirca debitores noffros paria f aciamu.

wanpaii

Quam veluti talionis legem in illa petitione contt-

dotite omy

neti ipfemet Chriltus apettiffim& ttadidit, ciüm

Zhitmm:

Matih.é, ait; Skenim dimisleritis hominibus peccatacorí

hii

dimittet €$ vobis Pater veffer caleffss delitla ve-

hathiacin

ftra: f autem non dimi[eritis hominibus, nec Pa-

m)mlo,nil,

zer vefler dimittet volas peeeata ve[flra. Quomo-

tpfilor

do veró remittenda fir injuria, deponendo ex ani-

sicinto,

mo omne odium & inimicitiam ergaipjurie aüto*

a H

rem, quetendo privatam vindidam, nec comormu-

Ting gtj

nia Chiiftianz charitatis cfficia fübtrahendo ; fed

non fit neceffe cedere (uo jure, quod qui izjeriam

onem

tulir , ad debifgm fatisfadtionem & re&icati

iebti-

"

H. 'u'. ':v".

s

in Canonem ,e reliquas pártes Mz[le 73»

N

k

4

obinet, explicant Theoiogi 10 Tractatu de Cha-

a

ritate,

Va

Sequitur (exta petitio: Er ne nossmdscas in ten«

N

tationt m Yd elt/ne n05 patiaris iuduci, AD e0 ntti-

tb

7

ne quitentat, Abfit enim,nt Dominus tentave

videatur.Yra breviffime Tertüllianus. Unde pre-

À

tereà Cypiianus colligit , nihil contra nosadverfa-

lmmg

tivm poffe, nifi Deus ant? permiferit, ut opmazs tí-

u

mor nofler, 6 devotto , atque obferyatio ad Deum

ia

convertatur s quandoun tentatiombus noflris ni-

nj

bil malo liteat; mifi poteflas ind tribuatur. Que

r

petitio eó attentíüs Sacerdoti frequentanda , quod

(c0n

t c)

,

Dzmonis 4f£nt14 ad illos fortiüsimpugnandos in-

Epbof. e;* 4

sls

cumbant , qui.ex officio ceeleftibus divinifque ad-

g

di&i, fingulari vínculo cumm Deo copulantut : d-

d

A bdctfc.r.

busenim ejus eletius, quod pii vatisteftimonium

p

explicans Hieronymus oftendit;qzémodo devora-

S,Zlieron;

u

[]

]

to]Hda; ad ertbrandos AApoflolos,eorumque (uc-

epaft. ad

'/?afi/l-w

i

Enffcch.

!

ceífores expetieritYacultatem.

INW 4

Anfeprima tandem petitiohe ponimws : Se

VM

.mmw"

bera nos amalo. Quam vatii variéexponunt: fed

sin

nemo pleniüs, meliü(que Cypriano : /44/j enim

nomine cormprehendit adverfa cundta, que Dia-

TT t

uf;w

bolus & mundus contra nos moliuntur , 2 4u:52

A

petefl effe fida & Sirma tutela, fí nos Deus liberet,

j ;

Atque hincinfert, quod quando dicimus: Zi&era

IW?W

805 41Alo, nibil remanear,quod nltra adbnc de«

j

jl

gþt

beat poffnlari, Meritó igitur petitionem hauc ex«

M

cipitclaufula, quam Orationis Dominicz fignacus

" f

lum vocat S, Hieronymus , videlicet adeze ,

*

qua

lupä "

Optatmus, st ita flat,

uf

j

5' Iy.

252 Trafatus VT.

1.

WMW;

*

. Cap. ;fII. E;peþ'tio

qm fa.

j

Ü

T d

Libera not,qua[umus Doniine , &vc. "

In

[

jnq

Oftquam Tertullianus Orationem Dorini-

m

n

P

cam expo(uitmore rutíus fug;gravi nimirum,

gigom

De Orat,

hizc (übjungit : Quoniam tamen Dominuspro-

fripisalt

€« g»

[petor bumanar um nece[fitatum»[corfim pof? tra-

w;aplüfl

ditam orandi difciplinam,petitesinquit, C$ acci-

Lal

pietis d funt,qua petantur pro cireumflantia u .

mlïümx "i

jn[que : pmm;j]"ar legstima €3 erdinaria orationt

;[m;mgmmoï

qualifundamento, accidentium jns efl defiderio-

püdï'-qüh*

rum»jusefl (nperfiruendi extrin[censorationesi

m

eum memoria tamen praeeptorum ne quantum à-

Dunii to

praceptis , tantum ab auribus Deilonge, fimus

gl

Cujus vetitatis Ecclefia memor finità orationeDo-

teddendouri

tà

:

intca; aliam fubjüngit erationé,qua magis expli-

du

cat ultimam petitionsm prioris, videlicet, s /sbe-

zliti f

vemur ab omnibus malis,prazeritispra[entibus,

sgocó

€4 futuris. Qux explicatio aptiffimé congruit B,

CUM

Cypriano;qui, ut ahté vidimus, in eadem petitio-

3 D

ne, »al; nomine mala univarfa intellexic.

g tj t

Mala autem przterita lic nen fumuntur, ut jam

mithaldl

penitus funt tranlacta 5 fic enim ad przterita non

u'srcmpon q

datur potentia , ac moltó misüs oratio : fed pro

x o n

iis, quz in fuicaufa, vel radica tranfiergnt, in ali-

1d,umy

quibns tamen effe&ibus vel reliquiis manent, ut

amandal

peccata femel actu commiffa , in fui macula, vel -

"iif

obligatione ad peenam, velad bonum imbecillitate.

cim,

Similiter przfentia & futura non ea formalitateac-

x

l!)iüfuisquiq

cipienda , qua fuam prefentiam vel futuritionam

W,rm![ml

Deceffatio (ecüm ferunt: nam fic quoq; nulla effet. .

(s

fpes deprecandi : fed ut in aliquo periculo velprz-

Tupng|

*. fenti vel futuro nobis imminent ; p.,n" Deitamen

At s

alaintel-

clementiam avgrti queuat, Porro perex.

d

liguntar

7

in Canonem,eb reliquarparte& Mäfa. | 254

':m

-l.iguntur tam mala eulpz, quai paerz, careraque

1

advería, quz Chriftianz paci ac profpe: itati repue

m

gnant , quam ub finem Orationis poítvlamusin

hiíce duobus pofitam , wv 4 peccatis fimss femper

"i

[

m

dsbers, €$ ab omniperturbatione fecurs.

Pecimus autern hanc pacem s» d'sebss solfris ;

Ms

per quos à pluribus intelligicur nnivetfüm tempus.

n

militantis Eccleüiz , quod à Chrifto hominibus

I

conceffum, ut inluce Evangelii operari, fnamque

Utbl

falutem promovere poffint, uíque in diern extcemi

hn

judicii : quz , €àm nobisadferat so&em , in qua " n

Ittyuta

ampliüs eperarz five meretí non poffimus, dies

Vi

Domini aatonomaftice ab-A poftolo nomipatur ; 1* Cer s*

quod in eafe palam omnium Dominum eftendet,

WIDM!:;'::

gt

teddendounicyíque juxta operaejus. Poffuntta-

:[g,",;f,?

men dses nofori fimpliciüs fumi , o fenfu, quo E- * Reg. a.

" [ d !

zechias is (mis diebus pacam exoptabat: íta ut Sa-

WWM |

cerdos pro co folüm tempore pacem petat, quo in

p

Ecclefia vivent, quorum jam nomine Legatum a«

MW

git. Preces enim tam Sacerdotis , quam Eccle(iz,

ia

non nifi finirum valorem & «fficaciam habent:

T nl

unde haud abfque pézíentium detrimento in qua-

WW

vistempota quantumvis remeta fefe poffünt ex-

'MW»

tendere; Solorom Chrifti meritorum id privilegi-

um eít, ut proptet valorisinfinitatem, five cujuíqs

j

yt

damno cunóta (zcula ambiant. Nec fic minüs Ec«

j

clefix in futürum confalitur : càüm ením hoc fit ju-

j

j

d

geSactificium, dum mundus fteterit, perennatu-

rum; (ifuis quique temporibus Sacerdotes profpe»

t

"i

jf

xerinr, femper Eccle(ie profpe£&um erit. :

"

Quamvis autem Chriftum Dominum Advocas

r dl

W

tum noftrum hic jam in altari prefentern habea-

tti

j

mus,per cujus obteflationem omnes ad Patrem o-

n

M

rationes concludimus : Sanctorum tamen fuffrane

"

'-...

w;,rf*

Bbb

g'a

1

J ]WMWï

754 " dratíat, FII. Cap. V11. Expofitio

jim fq&äl

gianon negligimás;quia fcimus utrumque eo fuog

gmoantt

Ainicos honore dignari,ut multa in illorum grati-

am beneficia concedat; à quibus alioqui noftta nos

d

bt

indigniras repelleret, Ut verà faciendum graviter

Qencil,

admonet Conciliam Bafileenfe , nter omnes, qui

hn ;xGIZCOV

BF-/I'[-SKJT.—

ealtflem Regem pro uobis interpellant, precipue

o

45

«d gloriofiffimam illam.C4 omni laude diguiffima

s, hia t

fderam et

Virginem Mariam recurrimusqua quanto alti-

or exz]ht,mntö bumilts ad nos rejpicst , proquz-

a w h

Wumviamrw'

businutero geffait Salyatorem. "o vetó poft

'Apoftolorum Principes, S.24zdreasz invocamus ,

; ii

lus tunpi

vel ob fpecialems D. Gregorii Magni (à quo hanc

orationem ordinatam ferunt) erga hunc Apo-

w at g

Concmini

ftolum devotionem : quam etiam Monaftetio

ad clivam Scauri confttu&o, ejusque nomine de-

lat

dicato teftatus eft: vel quod primus vocatione in*

sunistitil

ter Apoftolos, Petruni ad Chriftum adduxerit , &

ia od

folemni confeffione coram /Egea Proconfule, ime

m

£naculati hujus Agni, quemin Altari quotidie im-

t

molabat, Sactificium celebrarit.

"

slin Va

L

$.. V.

ingipinis

diveiilnr

-- De hbofhsa frathione, €4 commixtione.

fj dro

"Y Nter vétba confueta, quibus Sacerdos pribr&m

ttmindit

À orationem concludit, tevetenter frangit hofti-

ldl ho

am. Cujus ritus cüm diveríz adferantur caufe à D.

htescoof

D.15.5 .

Thom^,& aliis/hzcinter ceteras haud infimo loco

* n

483« 4 $.

ducenda:quod co veluti novo emblemate expti-

Auilfimi (

ad 3.

matur paffio Chtifti, quam per aliud fyebolum in

Mnmpdy

Coafecratione fuiffe adumbratam, vidimus Cap.

Cipoml

s. lüb initium, - In paffione enim - Chrifti Corpus

"i Ts

variis medis fauciatum;ut flagellis in cure,fpinis i

M revoc

capite;clavisin manibus.& pedibus, lanceá inlate-

nui di«

^ dl

t£e. Quz vuliera, cüm Peg violentam conti

*

*

vilio-

iiv ch

|

|

D

Tuty

'!

3n Canopiém, P veliquas partes Miffe. 745

vilionem facta fuecint , f/actionis nomine aptif-

"*Wmmz

Mi

fimé deriotantur. Favetque ipía Scriptura, quz ae

jl

pud Apoftolumad formulam Cenfecrationis pa-*

lmwææ

nís, ubi valgatas addit textus tqmeod provobis tra-

I.Cef. ";

WWPM

N g

detur, cx Graco vertendai exhibet, 44od provo-

bis frangitur y plagis (cilicet conciditur & lacera-

M

A

du TT

tur, fumendo tempus przfens pro mox futuro/

Unde eríam ex libro Senreririarum Profperi Gra De Congf.

Bl v

uan. Dwum beflia fra

Chrifls

Can. Chtr

dfþ- 2.

BIN t

TuerBOYIA?TE Yedlik.

ngitm'r , pagïöz

[

s;

xlana

freugstur,

** Fitautem fractiotres in partes;*füfn"prdpte! gz

hi

fum ; tam propter myfterium. Ufus olim ferebar,

qui

ut przter partem in. Calicem dimiffam ,^ alteta

mlb

Communioni Sacerdotis cederet , tertía in altaci

d

fervaretar ufquead finem Miffz, tumque vel com-

d

municatüris ferviret, vel reponereturjn Sacrarío.

a

Jam veró lizc tertia (imul cura altetaà Sácerdote

MMW

coníumiturz- & nihilominus fra&io retinetur , ut

pattes complicatás comtnodiils ac decenrids fümi

g:kï&(&&*

ts

potlint. Variiautem varía hic tyfterfa reditanttit,

atq; inprimis divifioné corporisMyftici (ecundüra

M

divetíosftacus : quám refert Sergiis Pápa Cap.tr£-

pir*

formi, de confecrat, dift. 2;fed forté cojufpiam pi-

y

étatem juvabit permianare i Chtifti paffione, & in

p

P

ttibus divife hoftiz pattibus,rres precipuas paffio-

his pattes bonüdcrare,F]agcï?ationcm,Cdronazio-

g

nem, & Crucitixionem, quibus utantea dictum;

;gmu

facratiffima: Chrifti caro m

6

"

i

ir fon;xlä & 41':vifa

quodámmode fuit.

y?

"d

Ut porro ba&enus duplici fchermare Co

þf&:ra-

L.

tionis & Fra&tionis, mors Chrifti & paffio ii me-«

"

n

thoriam revocataelt: fic quoq: ejufdem R efürre-

Go duplici - ceremonia defignatut, Prima «ft

p

?bmmixiio fpecieru

m panis cum fpecigbus vini;

d

Bbb2

immif-

af

256 Tratfat. VII. Cap. VII. Expofitía

inumifla parcicula hoftiz in Calicem:altera eft dua«

Agiti

tum reliquarum conjun&io in patena. . Per p rimá

sonriatà

enim Sanguis in paffione cffufusCorpori quodam-

j ia

modo reftituitur : per alteram partes vulnetibus di«

janhet

vi(z, rueíus velatí uniuntur & coalefcunt. Utrum-

j a

quequod (pecietenushic gerítur;reipíain glorioía

ii

Chrfti Refurre&ione fa&um,ad camq; neceffari-

nmdign&lut

um fuit. Accedit ad eandem Chrifti refurgentis

mek

fÍcenam apprecatio pacis: Pax Doomzni fit femper

st m

vobifcum :-quemadmodum Chriftus. Diícipulis

ht

poft Refurre&ionem apparens precabatur. De

npjit

qua pace,cüm plura dixerimus c. 4. $ 2. & s. hicfo:

(

lummodo animadvertimus apté aliquos ad triplex

J

Crucis fignüm , quod Sacerdos inter priora verba

cum particula hoftiz faper Calicem format, tripli-

cem pacem meditari:unam hominis cumDeo,quæ

Metdot

in ejus gratia, amicitiaq; confiftit: alteram hominis

S

[

J

cum feipfo,qua cam importat rcCte rationis & ap«

tidqd

p«titus concordiam;ut quod illa dictat;hicexequa-

r

tur: tertíam ejufdem cum proximo fuo, utnulli

tfteelcit

p:ebeat causá jutte alicujus offenfe, fed omnes po-

t Qolla

tiusChriftianz benevolentiz officiis fibi devinciat,

maundg

Dum autem Sacerdos particulam hoftiz immit«

pedines

tit in Calicem , ficprecatur : Zleccommixtio $

ttadm

conftcratio Corporis (v Sanguinis Domini, €$c«

tiliolc

Quibüs verbis ^non fignificatur propria mixtio

tbulus

Corporis & Sanguinis fecuadüm fe , fed impro-

gt

pria ratione fpecierum : ficuti etiam non füi ratio»

iedomi

ne, fed folarum fpecierum Corpus Domini dicitur

quptConf

frangi, juxta 1illud ex Officto Euchariftiz : AVw//4

tttionema

vet fit feiffaras fignitantim fit fraünra.Per cone

Ual

fecrationem. quog; nulia hic novaconverfio , five

hdomadhg

tranffabftantiatio denotatur,fed nova folammodo

ld

fignificatio (acramentalis, nimisum Refurrectionis.

tll

k

Do-

|

u

dn Canonem, G- veliquas partes Miffe. 752 :

Muxm:

Dominicz,modo anté expofito:Frudtus autem hu-

MPWh,m

jus commixtionis & confecrationis adjicitur iig

verbis, frat Acciptentibus nobis im vitam aternam:

l!mm

adquamlicet ob meritum operantis ipfaetiá com-

ld

mixtio-& confecratio conducat , fi ex fide vivà ,

Bu

a

tantique réligione myfterii imperetur; przcipoà

Atf

tamen digné (amentibus profunt res ipfze facratif-

ii

ii

fimz, quz miícentur, ita Chrifto fpondemre: Quj ots.d.

manducat meam Carnem,C bibit meum Sangui-

ia

a

memjhaber (quaficertà (po) vitam aternam,Cr ego -

re[n[citabo eum in noviffian die.

vll

CAPUT VIII.

ia

d

blprapanqnn diffofitiane ad. Commmumtionem $a-

cerdotalem.

ii

d

Acetdotalem voco Communionem , non hoc

d

folàm nomine,quod qui Sacerdos eft; eam ob-

d

«€at; ícd quod id faciat ex ipfo munere, minifterio»

d

que Sacerdorali.Adillud enim fpe&at,non tantàm

MWW

offetre facrificia, fed etiam confummiare ac perfice-

va

re. Quoddam autem prafenris Saciificii comple«

ii

menrumatq; perfe&ioinComunione confiftit.Ad

perfe&ionem enim facrificii pertinet,ut victima li

405

p

cet aüté maótata, penitus con(ümatur ; uti in holo-

cauftis poft combuftionem ficbat: fic quippe pleni-

M"H

üs ufibus humanis erepta , in folius De: cultum ac

W /

W

gloriam cedit,multoq; clariüs (ummum ejus in re&

omnes deminiü ante oculos ponit. PorroChriftus,

g

d

qui perConfecrationis verba viótimz quafi macta-

WW

tz rationem accepit. jam in Cornunione quandam

J

holocaufti imaginem induit: quando confumptis

,

i

in tomacho fpecicbus panis & vini,haudaliter füb

"À

illis effe definir , quàm 6 igne combureretur. Ad-

p

mirabilis fané fapientia Der, cui cuma tantz victimze

M l

Bbb ;

holo»

l MW Jl

733 NT ht?at.—VIïI. Cap. VIII:Exþofüa v

uj

holocauítu;o placsret;, nec. tamcn Unigeniti

l

n

fui digairati, reverentigque confaltam:viderer,

"

fi eum in-materialem ignem , non jarn. impii Ju-

j

dzi , Ícd pié (acrificantes conjicerent: vifum elft.

Wiyquff"

alitim illum inire modum, quo religios?confüme«

retur pet modum cibi & potus; quíq; & nobis fu-

tuzus effet atilior,& canti honoriSacramenti magis

! Aggul D!in

congrueret.Quis hic non exclamet cüm Propheta:;

(un bt

PX

Gonfitemini Domino, &t tnyocate nemen ejus: so

(

liich

tatfásitein populis adimventiones ejtes.

De Msf

"

1.1. e. 27.

Ex quibus colligit Cacdiaalis Béllarminus , ( à.

od

quo hanc um holocaufto analogiam didicimus )

! av

aliter ia Miffa commanicare Sacerdotes, aliter lai-.

x

cós , vel ipfos etíam Sacerdotes extra Miffam, In*

fiaios

Miffa enimcominunicant tanquam legi'timi Mi-

niftriad cam adtionem à Chrifto ordinati, (ed qui«

um Agnt

"Mifimifl

visextra M:ffam commiunicat ut privatus :InMiffa

At

potias habetar ratioconfumptionis, quàm fimpli-

idis x

€isfumptionís.magisq; fpe&tatutSactificium;quàm

x gt

céena vextra MifTam ad fpiritualem tantüm refeátis

^ endon u

onem atrenditac.Deníq; extraMiffam (olummodo

párticipatur de altari: in communione veró facer-

| um

Tipku

dotali a&io, quz perfe altare exigat, exercetur.

; Agm]m, AX

"Undeinfapermonemur,quanro mojoti religio-

ne & pietate commonicandum fir Sacerdoti in Sa»

pn'möfaluten

tmdltm

ctificio,quàm rpfi vel alteri extra illud : quantó fci-

Cnceeri

licet meliüs, accaratiüsq; obeunda ackto, ad quam

frenimin

«quis ex officio & confecratione renetur,quàm qua

Wa mor

privato fit:(i przfertim ad decentem illius functio-

wnqni

mem libsralius ftipendium à Principe accedat ;

quemadmodam hic fieci cenfendum , cüm Sacer-

m

ii of

do:ex vi fai ozdinis gratiá ingulari donetur, que

iDeus

haüd minüsad perfziendum Sacrificium , quàm

pe

- poudii

Primö conficiendum conducat. (ä?proptcr o

ram.

T

u

in Canonem , reliquaspartes Miffe. 759*

lL.

"

ram 1abir,ut non prophano, ( qued abfit ) fed fa-.:

Ti

crofan&arum cogitationum & affe&uum igne hoc

Wmm

holocauftum faccendat: qui quo magis in ejus me-

ditatione exakdeícat, (equentes preces ab Ecclefia

7 fei

t

præ(c:iptæ de(etyient.

N

TA

dl

$. L

Ui

|dgnus Dei,., qui tollis peccatamundi, &c..

t

u

^XUm ha&tenus in Canone precationes omnes

WUM

2004f

C

directz füerint ad Patrem, jam inciptunt con*

x

vettiad Filium.; nequeenim tunc primüm falu-

tandus eft tantus hofpes; quandg jom limen attigit

urtün

n

aut fübivit; (ed.obv:am exeundur, ibique incho-

andacfficia. Quod faciens Sacerdos, primà veluti

hat

lwl

M

falutatione Chriilum dulciffhimé. compellat tan-

( d

uam. Agnum, fed rationalem, non ovium,verüm

AliffimiFilium;deoque Dez Agnsm jam pridem.

(

IoAtt. Y«

àS.Praecuríore indigitatum : ejusque omnemtn-

r

difcelus dolentis mifericordiamn & pacem oratio-

x

ne ter repeticá implorat. Agni memoriam non

u

Pracurfor tantürm, fed receus Chrifti immolatio

joe

totolim agnorum factificils adutobrata (oggeffit.

Mm*

T.riplcx repetiti

o aptiffimé refetetur ad rripltcem

p

dem potius triplicem ftatum: ut

Agnum, aut ejaf

"u

falutemus

Chtiftum qua Agnum in pueri-

WI;

j ptimö

von

tiaama

bilem : deindeut. Agnum patienrem itt

Uäïw

Cruce: tertió Agaum jam regnantem in coelo,

i

j

.Erenim infautesac pueros ob atatis tïencritudi-

U

.'W)

nem, morutmq inbocentiam dici Agnos, pratet-

s

uam quod diverforumidiomatü ufus fuerat,teftis

jb

j

W

e(tClemensAlexandriuus], 1. Pedagogi c. 510 quo

erudité oftendit,omnes, qui in veritate verfantut,

Ml

W^

apud D«um pueros effe, etiam ipfum Dei Vetbum

r

L

x

" d

pro nobis hominem fa&unyideoqueà Pracurfor

"

Bbb 4

dici

j

U

730 — Tralfat. V1 Cap. VIIfJ'ExPafzf;if ?yCW

dici Agnum,quonram Scriptura puerosacspfag: n*

*e3 dgnosnominat. Ad ptimam igitur obteftatio- — 0

nem diviniffimi hujus Agui, confidéremas eum u — 402

Agaum parvalum & delicatum , vel. Beatiffimz 'mïi"mw'r

Matris (ugentem ubera, dequeejus pase comsedens — iU

) Regnz, tem Cd iv ejus finn dormientem vel etiam ahis dul

' uiumpW

ciffima quadatu humanitate feíe communicantem, ^ nipl

eiqué fübmififfimo affecta (applicemus , ut noftri

ao d

triifereatur, reform

;

ando aos ad illam "Agni iagis — juniip

nem.quá cam;qua in pueris ineftimplicitatem at-

que innocentiam (eGantes, ex eorum parvulorum ^^ pl

Matib. g, nümero fimus, de quibus (criptum : A.

fueritis, h effiiamini fs

cficenverfs — N

cutt paryuls , nonintrae. | g M

bitís in regne caloru

.

| Arfjonenont

Chitítum veró in ctuce omnia tolerantem íine

ho

vercl^, quandam ctíam induifTc im

aginem Agni,

; emzabota

If'f 35.

teftis eft lacalentusIfaias Pro

pheta: Oblatus efl, —— m

guiaip[e voluit ,ed

zon aperuit os [uum : fichbom — il

vVis ad occifionem ducetur,

6 quafi Agnus coraus r

zondente fe obmutefcet.ln

quem locum cum plari-

[

me,quzÁgno pariter & Chrifto patienti conveni-

n

ant;collegerinr Interptetes,(ummaeorum eft: hoc

! hadimne:

fymbolo adutbbrari fümmamChrifti in tantis Ctu«

tetaun

ciatibus patientiam & maníuetudinem.Quas quo»

- d Pa

que virtotes poterimus humill

ftulare, ja ecindó dicentes

imé à Domino po-

weittdi

L Miferere nobis.

uinro

Chriftum denique in celo

regnantem, defcri-

lp

i Agat nomine & figura;patet

ex Apocalypfi plu- *

Jmrisli

rimisin locis,bi Agnas appare

t, qui figillum ape«

tit; qui impiis irafcicür,

LU

cüjus nuptize venerunt. Et

I

Mpotal.s, c!uigi ém app

atet 24n45a7n occifus , quod non fo» .

iil

um tationeSac:íficii crueati femeloblati inCruces

led etiaxm incrienti, quod quotidie in Miffa offer-

' - Wi

m

tat, debere intelligi, Aureolus, Lyranus, Alcazar

i

-atbi«

| ehis

U

u

^

$n Canopem,eh reliquas partes Miffe. 761

huj

atbitrantut : valde apté & conformtter ad ea, quz

P

dc hoc Sactificio dicebamus c, 5. (üb ipitium. Nifi

&Mæm

ralis cum Andrea Cafarienfi dici quff ocez(nm ,

M

uodin ceelo fervet vulnerum cicatrices , infignia

"u

occifi. Nihil autem accommodatius.quàm utAgno

Vrl

o

jam triumphanti, cui , quia eccifüs eft, data eft

Nity

"

omnis poteftas in ccelo & in terra, tam noftro,

w;mmü

quàm totius Ecclefiz nomine fupplicesd

?camm :

Wäthw

P

Dana nobis pacem.

$. II.

Srp -

De tribus fequentibus Orationibns,

V

vl

N prima pergit Sacerdosinftare proEccleiz pas

Jb um

]

ce. Nec mirum quod uná alterave pacis implo-

fationc non contentus,eam toties repetat ; id enim

t

fit ob praftantiam Pacis, quz, ut vidimus c. 4. $. 2-

d

emnia bonain fe comple&itur , ideoque poft Dci

r'ba'z/'thl [

glotiam non hujus folummmodo Sacrificii,fed ip-

iv

fius etiam Incarnationis, omniumq; przterirorum

N

tlm

|

Chriftilaborum ac paffionum finis príncipalis ex-

ti

immyo

títit, ficatiex Apgelorum Cántico,c. &. $. . nota-

x

bamus. Accedit quod tantum hofpitem excepturí,

vt

haud immerito decjusloco folliciti (epius fimus:

Pfal. ?.

ci

t

tefte autem Scripturá, fald z s ef) $n pace locus tjus,

T d

& alibi, Pacem babete, €$

24 Cof. $e :

pcu: pacis ö' diletlio-

xl

nis etit vobifcum.

- Sequitar oratio pro. remiffione peccatorum &

us Jinté

g

dono períeverantiz , quo Chriftus faciat »osfurs

femper inbürere mandatis, 4 à [e numquam fe-

wm

Wf»ï"

parari permittat, Id enim,ut definitTridentinum,

Seff.ó.e. d

aliunde haberi non poteft, »:/ ab eo qi potens eff,

T if

j

M'

eum qui flat, ff atuere,ut per[eyeranter fler£d eum

qui cadir veflituere.Et quamvis magnum illad do-

'num,4sod cim darum femel fues it , amutti non

g

Mu

I

potefoinfallibiliter obiinendü abíolüta certitudine

A

Bbb 5

kpoi«

.

202. Tralat. VTIT. Cap. VIU«E"MFG?

Wmc

polliceri nnuquam nebis pofiimus ;, 1upplicibus . - "m

Wug. dé. tainen p:ccibus,UtAugu&inus teftatur : ezmereri i.

i gt

if'f."?e"/f Iud à Deo poffamnsatqs profequiturTridentinum

H

si/uin"fmmf

in.divino auxilio [pem [emper firmiffima collocare.

lcni[] hl)loa

'Ctxl.m intertia orátione, quadi pro imccgrä men«

ais a

tis & corporis falute per hujus Sacramenti fump«

teriortuqe

tionem con(equendá fundimus,nihil peculiate ex-

wæmmtn

ponendum occurrar , illud in priori haud fineani-

i

madverfione prztereundum videtur , quod, utà

jgr oonti

peccatis eorumque peents liberemur;Chríltum ob-

al n

teftemur per hoc factofan&tum Cor pus & Sangui-

nem faum,ipíam lytronac pretium noftrz redem-

.Wumurw

igapit

ptíonis ante oculos ponentes, Quo nihil efficacius

fmgint

ad ejus mifericordiam inclinandam. Amat utique,

berdntt

quos.tanto pretio r&demiít, iisque, quos (icamat;

sivaninieet

fuam deeífe miíericordiaru nen finit, Legimus

vcni lr

1n Hierof.

mancipium quoddam ob fua fcelera laqueo addi-

(x:rvzdcnn ]

geregr.

&am, fuiffe à Radzivilto liberatum , quod olim

Mení[e

;-W' w

dept.

centum aureisillud redemi(fet: quid non (peremus,

neq D

à Salvatore noftro , quisos corruptibilibus auro

1, Pet. t.

pmpünm i

& argento nos redemit , (cd pretiofiffimo Sangui-

éonteod

ne füo?.

a

L

L

mjmim

f

De fumptione Corporis Gh;*iþi. :

tit Prinsip:m

Acr'ficium habere feinftarConvivii ,quoä mor.

t d

tales more noftro inftruamus Deo, pro fuacle-

^ ttitipity

meatiaad eam nobifcum familiarítartem fe demit-

tromodo f

*

tenti;notum cft iis,qui vcl mediccriter facras pagí-

oonder

Aldalachl-

nastractazunt.Hinc enim Aitare apud Prophetam,

tvl

*U. 75

AMen[a Donsini dicitur & in Levitico,vidtima Pa-

ELIT

L£vtt,z2.

nis (cti cibus Dei. Ea demq; ob caníam iis folis fa-

fptuyr,

V.25*

erificía conftabant, quz in men(is hominum cffent

Tb vnim

iu honore: cztera veró ut immunda profcribeban-

tur.

1 ilig(

D

*

:9." p

!FM:)

d

in Canenem D veliquas partes Mi $g. 783 :

*

tut, Sed qufa Deus folo affe&a noftro contentus,

:

^

ferculis noftrisnon eget , eacreaturis remittit, &

has faüi veluti loco ad illa confamenda fubftituit , ut

m

"lf

ignem in holocaufto,vel etiamSacerdotes;aliosque .

in pacificis aut expiatoriis vi&timis,

)

Mumgw,

Sacerdos itaque, qui ha&enus ex pane vinoque

Euchariftieo menf;m Deo inftcuxit ; nunc viciflim

dtm]

E

fit Deiconviva: maximi fané Príncipis , ut locum

"

"

Prov, 25

X

habeat monitüm Sapientis ! Quando federie ; ut -

d

AUR

cómedas cum Printipe , diligenter attende, qua

iv

apponuntur ante faciem tuata, idq; dum facit,vit-

dct appofitum Paxers, non vulgarem , fed cae-

5

flem, quipve qui coclorum cutiam pafcar,plenaque ^

aic

—

beatitudine repleat.Huncergo manucapiens, & ,

E

vivam in fe excitans tanti myfterii fidem;non in ex*

N

q

R

terna heerentem fpecie,fed ad interiora velaminis

22

petvadentem : Panens , ingtit , celeflem accí-

g

píato » &9 »omen: Domni invocabo : colorum

d

tetreque. Domini , hinc haud longé diffiri, fed

s

propéinrer digitos füb ejd'(dex,n 'Panis vglamcr?tis :

?

éontenti.

L

.

Invocatautem pii Centurionis

verbis : Damin'c Matah, £.

n

non um dignus , ut intres, C$c. quibus infimi in-

L

"E

ftar, ténuiffimique hominis, qui magnum confpi-

n

ciat Principem virum limen jam áringentem fui

j

m

H

tugurii, demiffiffime atqueex animo fuam profite-

tur indigoitatem. Cumque fciatnullo id Principis

wü*.

í

s

commodo, fedin füi tanrüm giariam fierh beneti-

cium non derre&tans,modum excufat:quippe quod

Iidïü

jf

unico verbo , etíam ab'abfenre ; finecant: Maje-

m

p

yp

ftatis abjectione conferri queat. Ter hae verba

æi-'

j:-ü

reperuntut , ut interea magis expendátur magni-

$5

tudo venientis; . & cam noftra parvitats confera-

KnWL

tur : illius Ornipotentia cum noftra imbecilli-

[

W*w Í

tate

3

( o

264 . "Trafat.VIHI.Ca .VIII.E:gpofiia -

tate t illius Sapientiacum incredibili noft:aftulti»

:a(thvcllwte

t1a: illius Bonitas cum cordis noftci malitia: & (ic

n

"m

magis tam difpar: utrinfque conditione obftupe-

g i

fa&i, tantó cotdatiüs dicamus ; Domin

,

enon [img

dignsus.

Zbusvümmun

ig ii

Porró ad hzc verbaSacerdoQ manuferit pc&ut,

five ad indignitatis fuz conícieütiam teftandam ,

j

five ad (e puoiendum, quod accuratioremiin tanti

lmdvoüm*

Principts adventum. przparationem neglexerit,

ys d

Tum veró hoftiá (ciguat , deprecans ut Corpus

Jv .

Domiai ín zternam vitam animum ipfius cufto-

av

diat ;acle humiliter inclínans, cabitisque fuper l--

W. Wi

tare pofitis, ( uc(ic ihtra aram Sacrificiam con«-

L D

fummetur) ambas hoftiz

; n

xerenter con(umit.

pattes ore egci pit. ; & re-

NT

Sumptá diviná hoftiá , Sacerdos jungit manus,

At

& quieícitaliquantulum in meditatione fan&iffi-.

tni Sacramenti, Ita Ordo Romanus, hand longio-

rem préícribens moram , ut imbecillitati humanz

DIM

| Msl

corí(ulat, & continnationi Miffa. Alioqui quid mi-

nàscoramDeiMajefta:e,& tot beatoramSpirituum

gm'usld

comitaatium ccetu, hic à Sacerdote przítandum;

EL

quàm quod olim vel in unius reverentiam Angeli

1 fignmp

fa&um ab uttoque Tobia , quando illius per(oná

tuilopa

& dignitate compertá , proffrats per borastres

i. Crel

Tab. 12.

vadadumt

in fáctem; benedixerunt Deuri? Qvid autem in-

terea fit mente agitandum , quibus vivz fidei;pro«

, Ayistel

fandz humilitatis, intimiq; amoris actibus vacan-

Ám Á

thbond

dur, (1a tnnc quemque un&ione fpiritus docet.

Ipíe quoque cceleftis Panis vi quadam fua, pié (ü-

pobten

hgorm ]

!u Reg- 14.

mentis mentem illurnipnat ; haud aliter quam Jo-

natha oculos juftatür mel. Ita Difcipulis inveniffe

t : C

legimus , quando in Emaus caftello, vel divinum

LT

hunc panem, ut pluribus Scripturz Interpretibus

. Wiltun

Pla-:

j

j

lW

fn Camneä,ä- rel;'qua; partes Mife, 285 '

:

placet,vel certéalium;qui illius imaginer gereret,

"i

"i

acceperunt; aperti emim [unt oculs eorutm,e4 cog- Lut. 24«

noverunt eur in frailione panis. Sic & hodiere-

Ih þ"lllll.

ligiese communicanribus oculi fidei panduntur,

nj

quibusDominum agnofcant; nunc ut regem fuüper

n

Sion conftitutum, Redemptorem , Monatcham

BWMQ

Oibis potentiffimum : nunc utMediatorem,Spon-

muing,

fum,gAdvocatum,PaRoum,Do&orcm:Sol pitatoe

ïmm

rem ; aliquando ut Lucem mundi;Viam, Veritatem

&'W'N

& vitam: aliquando aliis modis.Simul divino igne

Vs

cot faceenditur;ut illuftrationi mentis affc&tus ref-

$, Botta"v.

CA r

pondeat, $i Serephico Doé&tori, uti par eft, credi-

de Prep,

tht

mue, nullam tefc&ionem fpiritualem poft Com-

Miff c.M.

i

"

sunionem fentite, /guzm e/f [jirittalis infirmi-

satisyel mortis : lgnem pofuiflssn finu,€$ non [en-

hi !

tii calorem ymelán ore,€8 non fentis dulcedinem.

Mmbss

s. IV.

z

De [(umptione Sanguinis Chrift. —

euitut

Q Atis conftat, non poffe nos Deopatesunquam

lii

gratiasreferre : non folüm propter beneficio-

k

st

rum ejus magnitudinem ; fed eriam quod exhibere

fe gratum pro beneficiis divinis ficuti novum vire

a

tutis eft opus, ita novum Deidonum beneficiumq;

1 d

r d

exifta. Crefcunt igitur nomina apud Deum con«

p

tta&ta,dum ea conamur diffolvere,& ubi bencficiis

W.

acceptis refpondere gratitudine nitimur : hocip-

i

p

gi

füm faltem preterimus, qüod in ea voluntate, fi

rc&a honeítaq; fuetit, nobis Deus largitur. Quod

p

probé fciens R egiusVates, cum przclara beneficia

y$.

in gentem Hebrzorum à Deo collata commemo-

ii

Iwu

raflet : Confiteantur, inquit, Domsino mericor« Pft:l; d-

um

h (

diaejus , €d mirabsliaejus filius bomiuum. Vox

W

fonat,

p

'Wf:jitcantnr apud do&tos Interpretes idero !

j

quod

VMMMW)C

.76? Tracfat. VITI. Cap.VIHI. Expaj;'tio i

qued laudent, celebrent , gratias agant. Propheta

jeliandt

igituralium gratitudiots modum impoffibilerh ag-

g ln

noícens, Dei mifexationes, beneficiaque invitar,ut

mrollc&llh 9"

slineitan

ipfapro fefe gratiatum officium obeant;pro prioti-

v

bus fequentia ; pro veteribus nova, atque ca tan»

dem, quz poftremo datafunt loco

jin

feinüuüï

y

, Ptoleipüs eo

Tünunere perfungantut.

meejM&;m

Huc refpiciensEccle

fia, Sacerdoti; Gumquäm*,

gymgindi

deralot

jam fané quàm maximé ad gratitudinem obligato;

fimilem ejus modum prefcribie: ut, cüm neíciat,

df

quid pro pretiofiffimo Chrifti Cerpore , nonío-

p

Jüm in Sactificiutn, fed etíam in cibum (ibi dato.in

uxqaad[mnöü

gratiarum actionem Deo teddat;paris valoris offe-

vtl

rat Sanguinem: hic veró cüm aliud vicatium fui

lo [piximlm

'donum &,zquale non habeat; velàtr pro-feipfo

ob peman

confiteatut Deo, füoq; pretio infinitam ejusmife«

xdélumam: l

nibuieptt

ricordiam ac bonitatem commendans,majori eam

clamore in coelum, quàm Abeli fanguis vindi&tam

ginbuilim

sv

extollat. In quem fentum facile aptabitur,quod in-

As

terim'ex hymno Davidico à Sacerdote reciratur *

P/al. 1t».

Quid retribuam Domino pyo omnibut;quavetvie

ial Q

n* o

buit mibi ? Calicem falutaris 4ccip

7AT Y [2 n)a:

meu Dominiinvocabo.

tegans Deom

tempelcib

ml. .

C Additir verficulus. ex alio- Pfalmo : Landans

3nvocabo Domini, &* ab inimicis neeis [alvus eyo.

farizm ; U

'Cujus poftrema parre explicatur fingularis hujus

D TY

Sanguinis virtusqua dzmones czteros; fpiritales

hoftes procul fugat: non eotantüm niomine,quod

Doyfremg

fit ChriftiSanguis;fed etiam quod partam inCruce

C

Onfumptc

Pfal- 22»

de tifdem vi&toriam, modo (epíus di&o reprefen-

Quod con

tet. Ita olim 4 Davide predi&tum : Paraffi iz con-

r rerdo,

[pettu meo men[am advtrfuseos , qui tribalant

Ra of

z5e , & in Agni Pafchalis Sangnine adurobratam,

AU0 genye

[ibato d

E&'Odo( I$,

quo tin&os poftes peicuffor Angelus przte

' Simi-

m fcül

Qn l

2n Canonem,C veliquas partes Miffe. 767

f

i

"ais

Sirilitandern ritu; formulaque , quibus Chrifti

W.

Corpus , fümitarejus Sanguis: in unum jam Cali-

* c

hg

cem colle&us , qui perzot tamque acerba vulnera

i

pro falute noftra in Paffione profluxit. Rogare De-

iL*

um: potcm Saccrdos ut cam hoc Sangume poten-

M'WML

tiffiné infe influat divinus amor:ex quo füum quo-

qus pro ejuídem honore ahquando fandat San-

Mdn

uínemyaut alium cert&Calicem,quem divina pro-

u

I

videntia mi(cucnr, quantumvis amarum , proim-

Utiyg

pnf imé exhaurtiar.

J TR

u

Sequunjur duæOratuones,quarum primá pcutur,

itciinis:

ut4vod fecundàm fpecies erecorporeo fmnimaus;

At

hs

purá mente recipiamus , quoad gratiam & ada-

m dlitgi

lios fpitituales effe&us : alteráutdona acceptain

r

nobis permaneaut, & novum incrementum quo-

od

tidié fumant. Idqbe a4Parendo intimis anima yif-

VAU

ipa]

ceribus (ive potentiis: nimirum fanctis íemper co-

gitationibus illuminando intelle&um, piisaffe&ti-

fjin

d

bus voluntatemaccendendo, memoriam denique

n

ii

divinorum beneficiorum perennitecordatione oc-

yelt t

cupando. Curaque hic fintatur Sacerdotalis Com-

MWle'

mun'o, opufculo quoque prafenti finem impono,

regans Deum oratione , quam oft . Communio-

unm A'

nem praícribit Ecclefia, Dominica tertía poft Epi-

phaniam : Uz qwos tantis largitur uti myfleriis ,

/

dl

g

affeBibus nos eorum veraciter aptare dignetur,

$. V.

p

p

Depoflrema Miffapartepofd Communionem.

FMW

:

Onfumpto Sacrificio,digitisq ad Sacramenti,

gt

C

quod contigernnt, reverentiam ablutis,rever-

g

titur Sacerdosad Altatis cornu,ubi Miffam incho-

g

M

avit:ut fi gmficcrut,Evanvehcam Veritatem ad Já-

wm,a"ï

daorum gentem, unde primüm prodiir, üb mun-

,;'-[:(*lf'

h?

difinem redfturam. Arque hic: recitato veríu &

Jl

* Ccc

Col-

1

IN

| aC

'Tmägm:, Pl Cap, FH2

Colle&à uná vel pluribus.Deum meritó laudat probeneäcih.

dj i

ts il

quaz in iplum & populum ex prafenti Sacrificio emanarunt,

"Tum Deo comite,quem confactá falutatione Dez2/a5 vo-

«';mollttïiou*l'

bifcusm , apprecatur, populum dimittit. Quod feftivis diebus

facit verbis expreffis, dieendo ; 1e, Mif eff, id elt, Ite, di -

]

; sniffio concediur. Mzffs nim , fi vim vocis [pe&temus, d&

: VeteLdoh

fignificat, quod zzzffie, quemadmodum apud Ter:ullianum

& Cyprianum rezi(fa idem fonat, quod remiffio. Alis verà

d mkäow

: märmimüh***

diebus tacite id facit, loco priotisformulz dicendo : Bene-

dicamus Domtpo, Vandem ante mediurb Altaris inclinatus

N

il

Sacrificium jam peractum Deo commendat, populoque di-

miffo benedictionem imperrr.

i

df

Similem miüion:mlkg )qsapudGehti!es ufürpatam per

n.ï,mmexp(u

'vocem 1Jizet, hoe e(t,ire liceuquam Przco peradtis (acrifi-

lo ld

ciis acclamabart. Sed alriori meute Cbriftiani, in hitce ritis

odf

bus,ad Chriftum refpiciunt : vel(ai$ ultimó benedicentem

1tprocde

Eue. 22

& adícendenrem n ceejum, vel inextremo Judicio benedi-

ETUST,

&utum eledlis, eosque in domurmPatris fui ad eternas man«

Ml eqi

Taan.t4.,

fiones dimillürum.:

ul m

fbriluciae

Finitá Mifiá recitatur: Znztiusn Evangelià feeundiim Io-

anuem : quod aureis literis conícribendum, & pet omnes

^ if o

lmminis,

EKeclefias 1n lociseminentiffimis proponendum effe , haud

jmmeritóà cenfuerunt graviffimi Authores, quos refert,taci-

Ninyatm

b ie. d Ci-

teq; approbat D. Auguítinus, Ncc quidquam Sacerdoti in

li,

i. d. 29

0€ articulo convenientiüs, quo [ ut'ex Medicorám judicio

v Todordl

[X

verifimile fit] nondum perfe&e confümptisfpecicbus, Do-

minum fum adhuc tealiter przfenteca. in viíceribus geftat.

T

In prima enim Evangelii parte agnofcere poteft, quancus fit

EL

Hofpes, quem fub vilibus panis, viniq; involucris larentera

1 &mxr&ugufh

(ufcepit,nempe Veréuzs sxernum Dei Patrís, ger quod em-

[ TT

55a fAGIA fant,quod eft fós omnisita quod cftMundi Lux.

f

pibc(ni

Inaltera parte opportanée expendet infinitam ejus Clemen-

ii

tiam & Benigaitarem, qua non in Mundum tantam, fed in

Vibl

atuimam quoque fuam venire haud dedignatur;uc cara vivi-

(inctn,

ficetiilluminer, donetqi poteftate f/jum. De: fiers.Vidcat tau

n6 r

men,nurm infe forfan habcat locum;quod deMundoe queri-

Ptliaiopen

r Evangelifta ; /n 2undo erat, & mundus per ipfum fa-

Áibdbitei

Jean, t.

&us efl, ei» mundus eum non cognowit. In proprin venit,

firitiln d

£5 fus eum non receperunt.An ultimis denique verbisatten-

Rüctyruys

dat, num proglorza Ünigetit; calem Holfpitem tra&er,ea-

EC

que cogirationcab Altaridiícedens , Dcum toget, ut in fe

Á ch'-ü,q.ui(

qüoque impleatut , qued ja codem Capite ab Evang.lifta

u

-

1 'hngi

à

"Mp

d

P

in Caämein, E

e)t'ätld: partes .Mæ. 769

Mtpe,

fubjicirur, de plenitudzne ejts mtot «amnes accepimta ; (l

$«

Xmlä&

deatq; ex hac plenitudine tur aliàs femper, rum prefertim

Ws

t

M

in rccolic&tione po Miflam ubertim haurire,

uj

^

"

ii

$. VI.

Ritty

Moniiso od Lefferem. .

V

[

H

Icrete Le&or , de prudenria tua confido, haud fore, u

L

[.,)

Vubys

perle&to hoc Libello, in primo flatim Sacrificio omni-

um meminifle, caq; ad praxim revocare contendas.Sie cnim

J

non colliceres attentionem, fed confüpdetes : nec pictatem

Bs

x

nurrites, (ed füffocares, Paulatim & per parteseundum, Hoe

lr a

dieante factificandum ex uno Capite unumalterumve para-

graphum expende, eiq; mentcm & affcétam accommoda ;

Es dpim

eundem cras & pcrendie rcpete , donec cnra & (tadium in

mu»:;.-xi.

cenfuerudinem tranícat, T'am vetó fimili podo ad fcquen-

i!!l'.l!v."f-"-

tes procede : fic enim fiet, ut nulla tandee divioiffimi ht«

1t

A:

A

GC

jus Officii pars fuá pictate carcat ; qua camen nec ribi mo-

-

ia

leftiam; ueque iis, qua runc dicenda agendaque Occurrupt,

ullam remoram creerc, Nihil humana mente facilius, nihil

j d

fubtilius círca ea; quibus affüevic : in i& oculi in quamvis

T d

fe infiauat negotiorum molem, fuamque citca corpora iub-

t

flantiam imitara, fine ullo obice fenfüque pervadir,

j

P

H

Nolim praterea, ut,fialiis con(ideratioaibus piis affc&ti-

busq; aflueveris, in Libelli hujasgratiam quidpiam immu

k ; 'mv

T

i

tes, T ua forté funr mceliora in codem contentis

sutq; in pau-

n

rtleyidenté .

l. 2. ff.de

€isconcedantquod in lcgibus monentTurifoc

"

fi.

rl

efieutslstatem debere,ut recedatur abao

j

qued du 4-

: CQ,

quum vifum effydeg

d

in morjbus fervandum Ut enim pru-

A

denier 'Augu(iinus:Ca

nfeetuginis mutatio,quam-vik tütsls- p ts

at

Vate ad Itroet,nouitate £ame

perturbat. Ad ilios ecgo pizeci-

1 esti

P

puchoc Opu(culum dirigitur , qui vel recenter Sacerdotio

initiantur,vel nondum cerram ali

"t

quatp rationé ioteriusillud *

j

ac fpiritualeSaccificid cgm ex

tetiori conjunpeudi inivernt.

r d

i

Quin etiam hos ipfos nolim adeo ip prztentibus acquief-

T

! d

cexe, ut ülcerius non (tudeanr, aliorum lectione vel propriá

Á

» d

meditatione proficere. Abfitenim,ur devarionis tantoSacri».

j

u

'J",

ficio debita (ummá me acigiffe exiflimem:vix minimá cjus

parcieulam delibavi, Exencpla folitm d«di piori quorumd&:

M

L

jir

conceprüum & iffe&unm : quz,ut eftin proverbio fuam re-

gulama nop adzquant Deniq; ficubi im prüdebsa veritate ab.

m

Ó

j Mm

4*

erravero;quicunig; esLeGor, errorédece:lubeniiffimé cor-

i

jjas

*

perpetnó devindiffimü profitebor,

"

rigä,,mcq;fufï difcipulü

CC 4

P!u

INPEX

3

a

a

E

d

71

SOTNES

L

pirit

m

— st

g

»

Y

ä

QRESRPAD U Dd

' j nl

LN DLE X

Jjb

i.

RERUM MEMORABILIUM,

h iuüu h

, (&æ in hoc Libro gontxinï,:qncurj.

MMA!

A.

)

H

^. nf

Aarbn,

"iron interomnesI[raelitas elefb us eflSacerdos.P.15

fudnbad&

4

Placayit Dei irarh[kvient:m,ua*. Inilum E$ Moj-.

fen ,quia Sacerdotesgraviter Dess asimaduvertit,

^^ dlwtn

um

213. & 214. Qna faerit ejtis culpa ad aquas contr adi-

1172

&lionis, 2)4. Ili imputata eff populi idololatria.

n h

Abbas.

»

*

/

"bbas I[aac , ne Sacerdos fieret, fe abfcondit, 98. ALb

.1]

u

Theodorus noluit offcium diaconatus exercere. 98. 99.

7

436

dtinc

"Algatbanis zäbbatx': di&ium notabile.

*

Abfolutio.

vidi

,Qgt)mw's S«terdos enu

ntitt yerba, Chriflus tamen ab-

bunin

folvit, 225. & feq.

L ef-

*

"Abfoluttonis facraæentæli: mir

1;28

mg

f:&z: $

5

Mf

- Abufus.

A5an[us 4 con [netndines depravata firmantur diffimula-

tione € favore Pralatorum, 297 «dbtifus, qui ve,/f circa

/

"m

nitorem Ecclefía , tolli pateft.

344

v s

Adam,

í

nj

pro-

Ejus (celere-omnes [untvei, 244.. -1dam €$ Salomon

p 80

2 ,

priaomnium verum natur alitum cognouerumt,

427

H

Admiratio.

: Dieg

Per admirationem bomines coperunt p

bilofphari » 373

(it h;

Admirationem exitat , in pluribus tamparvum eje —

excitat

dj 7']

frutium ex SS./Schqmmta ; 372 Majorem

admi-

N

SUL

GNND EX RERUM,

3 i

admirationem $5 Sacramentnm , [i penitiss confides

« Fenr,

ibid.

Admirabile.

]

hN

n

AAdmirabilis eff unia Chrifficum retipieute SS, Sacramen-

"WU

I

ium,58. Admirabile verbum e[f : n me manet,

& ego

du

in illo, 9. ZAZagis admirabile eft. Chriflum Sac

erd0ti ?

Wacad.

quàm Matri parert, 67.

"Admirabile :ü. primum nomen

Chrifít,

376

Admonitio.

tdelay

fudub fzd Sacerdotes, 217. & Íeq. /41ia ad C'anfe]fario.;'. 445

t

!

Advertentia,

par u

"dduertentia ad dionendum tmnemento in Miffa. 559. ,Item

TT d

ad frequentandam Communionem, 6oo, u

Íque 4o9, . Itzms

n

pro Pradicatorións €$ Confe[fariis,

0. & $22

4Egyptus,

Jl

dIn /"Egyptofas erat Sacerdoti creave R.

J

)

epem Cä* deponeve, 4

Solns Rex €$ Sacerdos ve]fiebatur P

"Inrpurd, ibid. Sacer-

M

dotum cura tempere fatnis , 6.

Ipforuæ yita qnondams.

spirabilis.

2$

[

M

r u

Ethiopia;

Sacerdotum inæthiopia Vira quondatn tnirabilis, 153. Ne«

:W'M

miniregem e[fe litebat, nifs caterás

Sacerdotibus prami-

neret religione C5 [apientiA,

2

N

AHB&HM

"

"A5 ffeblus terrenign[lum calóremá, aime ïmrumpunt, .

L

, Al

"Affetlus inordinati valdé trapedutent effeiium S5.Sacra«

Ó

menti,389. Mffellus timoris $ amoris conjtgendi fupt,,

P uj

gf

, €3 praparant bené ad Commnnionens,

44

J

Alexander.

j

HBoueravit Dei Sacerdotes, 52 Dedit yation

27

d

M

cHtt boc faceret ;

em xwäilg

$

u

Ya

la

Alleluja qrftd figoificel ;

370

P g

Ccé

p !

Altàe

z

l

INDEX RERUM

777

Altare.

a r

Certum eft effe Altare inEcclefia, 224. Exfirutur id d

folum facrificium, bidem. Sqnaficat mer(am ,in quá

"244

Chriffus cenavst ,

262

: ünbi]

Aman 4 conysvio Regt; mmortem [u'þiit ;

Amicus.

- u

De;u Sacerdotes babet

f

pro maximis amicis , 25.& röq;

at

Chriflus vocat Mos amscas [uos ,74. Utile eft effe ami-

enti Chrifft, y26. & Íeq: Honorabile efl eí, us à Chrís

a

flo amicus vocatur, 523, & laq. Omnenqua fHnt in gr as

«

tia (nnt amici Dei,

:-?I

] l

Afnici;ie eonfirmatur aqualitate.

42j

D! n

Amor,

,

adlii amore, alii timore flefluntur , 194. dmoy máagnus ef

Ál

Aift i

magifler inyentionum, 245.. Amor Dei remedia int.

xit;324. Mufertomnem diffcultatem, 46g. add illush

pud

snflammandum ,efficax erit confideratto eotum , qua

f

Deus pro nobis efl pa(fus,ibid. 44more Deioportet in-

tsl

cendi Saierdotes , cim ab altavi di[cedunt , 65 & 66,

j

d rí-

«dmor ( timor conjungs dfbcn;, (?'Lreqmruntw 4

,.';Ar

?

l

«;lt'«*l

444

D

m relabrandum.

Angelus.

] Ártatr

^. $aterdotes vocantur Adngeli, €4 debent bit fimiles effe 27.

[7/77

Qua fit bujus rei ratio,ibid. & 4/, /» quibus wMlos debe-

E lten?,

ant imitari,q2, vAngelus,id eft, Legatus aut nunttus,

1

| hum

17. foannes Baptifla vocatur ZAngelns , 43. Major re-

Mun'aiþ

yerentiadebetur Sacerdotiquam AAngelo, 46. ZAngelis

bonorieff , quód Sacerdotes vocentur AAngeli,ibid. Ho-

1 dbaij

nor ,quioltm datus ef* Angelis , tramslatus efl ad Sa-

4 r

cerdote , y1. "Angeli fuä AMi[[a d« celo defcendunt, E5

"M [j

reverenter Adfiflunt , 265. Gratias agunt pro benefi-

J pud

ctis. qua n0s ipfi recipsmns,i bid. Ofmdvntur:x noflras

g«i velebramus , neglgentia , 34 Semper mulri [unt

85

m

d. E

[

m

1

INDE X"*R,;E R üM

áp Eca(t/:'ag 313« Sunt n Choro, quando Officium) divi'a

Mi

buth recitatur ,35. Honorant Sacérdoress

j

Auntichrftus.

'x'f*"q/u,a:

JnHferet ex Ecclefia Sacrificium M.

U

L

[

4.22j. Regnumejus

k

dnrabst per tYe$ annos C$ dimideum,

ibid,

l

S. Antonius,

i

Hagzaralia) valde Sace

rdotes 25« Queyebatur

ersens tolerét Azténtionez $n orando,

" guöd þl

i

4

Apoftoli.

L

Quanudoillis Chrifhns dédit SS.Sacrameutum, imperfetli

s

usl

erant ,

622

Arca Teftámenti,

t tranfiret fordaüem,[nblata eff bumeris Sacerdotum,

87. Popula non licebat ad &am accedere ;ibid. Sacer-

ján

lp

dotes (unt uerA Arca Tefl amentiybid. Quanto illa bo.

&ore colebatur,

395. Betbfamita illam alacves eXcepes

jpi)

finty ibud.

gl:'/n' "n

HÍa Viderant d:fraapeijtam » péflevexati

funt,ibid. Cor Sacerdorss elb drca Teflamenti,g$, Dos

a

mum illam,inqua

É

1l fu/:mt, Salomon "ume;mbamf,

T iW

$06;

r

Ariftoteles judicabat neceffarium

ad Rempnabl. cou[evrvandam.-

effe muau:ï&';':c.frdamle

Attaxerxes: genzilis Sacer

gt

tiibuto exezit.

40:9:0:1' 'vq/de bonorayity C$

[

N

i

p

Áífueri Palatinm non erat licitum

bus induebatur:

('ntfaft i(/i » QUi vili-

j

E

Aftutia E[/au non prevalnuit cantra fimplicitatem Jaco

MW W j

thenz;

b

!)b

gllm'

"dthenis ómnes Judicés erant Saeevdates ; 4« Sacerdotas

g )

Ztbenienfés maguá virtute vivebant inff ay Eyemitae

d

MW

)

ymiiy3. 'Ubeffeut ca]li - potum (nmebant ,ad reffin«

il

£&Hendum ardérem libidinis. -

ibid,

j

jl à

Artentio,

p

Ef necefaria ad resutándum Offiium diviäkä,33a. Ti«

Wlll,li

Gec a

plitter

INDEX RER UM

pliciter poref? baberi, 346. Que fit mettor, 347. Genti-

| TLT

Jeserant valde attenti, ciem [acrificarent, 47o.In Athif-

fa debet baberi attentio eorum,qua dicuntur € finnt,

m

! "agg. ÀNom eft credibile majerem baberi attentionem ,

Mf

eum Miffa acceleratur;298. Exercitio opss ad procu-

-

vandam attentionem in Mifa,

299

j

Avaritiaregzat bac etate, 158. Cafhigatur 4 Deosn Eccle-

frafscis, cim gravantur mribato, 165 Qued fint ayari,

ürijlh,in

156

efh dignum vituper atioue ,

] gi

Auctoritas.

DT

N

Sacerdbte: anüloritatem [uam tneri debent , i$. Omnis

auloritasqne delata ef Sacerdotibus autiquisuma g ia

propria efl Evangelicis , 227. "Anitoritas Sacerdotum

nj

nulli SanBorum veterum conce[Ja, yo, Magna efl an-

"m

&oritas,quam babet Sacerdos in altari, 33. & feq. Ne-

Bc!hfzf

ceffe efd , ut conervetur anttoritas Ecclefie; 331. C hri-

[//

Belj

flus omnem [nam autloritatem: quoad botpines judi-

candos Sacerdotibus contnlit, 425. & leq- "Autloritas

NU

Ecclefraflicornm [piritnalis effe debet dsver[a a facu-

[

106

larium.

n

S. Auguftinus,

l

u

VAdmirabatur myflerium Incarnation

35 55- C;oäqueri-

tur de bis,qui procurant, ut Mi[a brevis fit;g03. Pec-

Iu

442

fl imabat.

Wi

cata levf'n TAf d.

- Avila.

iso Sacerdotum.

126

Bontqn

4M. Avilt jt(d:jcium de off

,B.

[

Baltazár.

$5

nterfetli biflorsa.

Iri

BA!MMH': Regis i

Baptifmnus.

Is

B-apti[mæ;: f;r,afmis non remittebat

peceata, yo. Parniten-

In Baptifmo rejiitftr

tia eff Bapti[/mms Laboriofns4.44-

íbid.

bomo meristis Cbrifli ,

162

) C&

S. Bafilius guantes cen[ns ha

butrit in Epifcäpa:u,

ne-

m

INDE)&' RER U M.

&Wä';n-ä;.

Beneficia.

ftwai

Jlla non agno[cerc eft primus gradus ingratitudinit. 27

Beneficiatus.

L

lii

Benejïciafi aut Pa[lores , quomodo fe debeant babere in

w

AMaffa tratbim aut celeriter celebranda, 302. $1 Eccle-

!

333

fía non P'ru'uidmnt de neceJJarite, injufhi [ftnt.

ïm'm'wï

Benedi&tio.

i äl""r

Chr:flo,in quantum ef facrificium Bbenedicit Sacerdos.$3-

]

Qui benedicit, major efh co,cts benedicit, z. Benedi-

&iones Leilionum brewes funt , €4 devora afpiratio-

nibs n

»€5.

354

tinun

Benighitas.

ii

Benignitas &* patientia Dei , nos invitat ád panitenti-

fq. ]Wi

ATH ,

361

l

Bethfamitz receperunt alaeres AArcam Teflamenti , 295.

[513'2.'""""'

uia difcoopertam viderunt, puuiti (nnt pefto- Abid,

m ii

314

Bethel, i eff , domws Deisvocabatur aute Luz.a.

n

S, Berpardus fevere loquitur de cenfibus Kcclefiafliciss

p

166, Reprebendtit prodigalitatem Eccle[iaflicorum,83.

Invebitur in illos, qui indignä munus Sacerdotale ob-

ennt ,

196

i.

Bona Ecclefiaftica.

r

L d

H"mï. ]

Desflis f8ritla vatio petetur,itg. Divifa ft(erm f»q

zHor partei ,

146

Bona fpiritualia.

i-

p

Bonum [Firituale proprium praferri debet bonis prox

?:.

A

308

Bonitas.

256

Proprium €$ xatur ale eff Lonitati fe diffandere.

T d

Bruta »sajori ducuntur gratuudime quam þaminc:. 6«

il

C

j

"]

5

A

241

' ;ffa gelzöratur.*

T d

: CzEna Chrifé realiter;

y

"]

Cce 5

Czic..

n

P j

Czremoniz.

( n

. &S&elemnes & mylHeriofa [unt caremouia , in cqn]:afætimg

'ym (

m lp

Sa.erdotwm, i. Qua fervata [unt in primis, digsita-

tem Sacerdottioffendtnt. 72. & 73 /.th.mre d&mon va-

"n

dnerit bonorari caremoniis externis, 279.45 leg,e veter£

ia

plarimas Deus ad [nutmmeultum voluut adluberi , 280,

j

Quas nuni habemus , 4 Chriflo €3 "Apoflolis dumanae

m,F*

runt ,ibid. Ceremonia ad Dei culttm [peitautes non

qniet

patuit quilibet inuemire, 281 Qoieunque errar in M;[-

[j

prin

[4, ut vinius efl peccatum vesiale282. Dollrina Tbeo-

lagorum ctréa caremonias Mofe 28 3- Gravis pena (La-

lum 4

W

tutur us qui errant in caremonits, 205 &cieq. Lan-

dat Demns .eos q^t [ervant caremonias, 266. Caremonie

"

Ecelefíe nobisores [unt antiquis, 287. 4n Regum pr.:lq-,

HB uagna caremonit, 290. Caremonia $n Maja (umt

D

atlus latría,204. Caremonian

a[ant irreve-

a

yhi

TERLIAP.

eg/g&g t4

uhà

ibid,

Calix,-

z

difr

p

Calix & Patena.quibus ufus eff Chriflus, quo [oco fint, 75

Calix,quem in Msfa con

II

fecramns , 7tfo,qua idem [it

eum calice Chrüfs.

242

Vlry'

Captivare.

n

gu?mw& 1nteletius in

rebus fidei cap

tiyandus.

402

,4"!

Catitas,

1

t

Quorumeunque Beatorum CATILAL perfeäio;f efl maxima

j

1 $C

Totius munds, 260. 4n cbaritate ordo (eruandus. quis,

36y. Quavera eff , opere [e offendit ,272. Chriffi cari-

NT

f&5 porefd emollire corda durilfima: 380. Tanta dtbet e[-

Je Sacerdotts, ut omnium labares f&eos effe arbitretur,

[

128.& leq. Caritas De

tþfzï*d excedi longé charitatem

Mdra

omnium Santlorum.,

269

]

Ca&igatio.

] Gs

Quanto rígore puntat Deus peccata Sacerdotun , 104 G

hij

deq. Hels emm filiss cafhgatne , ob negleilum muans

h

Sacere

l

I"VN' Dy EX RER U M.

Sacer dotale, 35.208, & leq. Den: ca/ix'gat acriter murs

Mil

mura conzra Sacerdotes, 21. fic Cbore, Datban $$ Abi-

WMHJ

ron cafligati, ibid. Graves panas [Fatuit Ecclefja ao

t

cerdotibusimpudiss, 147. Ponatorium, qui primum

WM!IM

officiofuo fnngebantur, 204« Deus bonori fibi vertit ca*

Md i

fligare maíos Sacerdotes, 205. Propriumefh Dei caffi-

u

gare , ficut remunerari , 20j &(eq. Quód Sacerdotes

li

condemnantir , flagelium eff , 214. Gr ayes penas intu-

nl

lit mundo mala vira Sacerdotum, 229. Filia Sacer da«

iL

pis impudsca quomodo caffigabatur, 146.. Deus popse

Jum Mfrael cafligavit ob Jacerdotum eriminas i20.

i

W

'ï

i

1

ANullos cafhigaui C

bri[flus propriis manibns ; J :þ iffos,

Wal

P

/um.

gu

gui prnfnnttþznt tem,

Caftitas.

hii

il

| Decaffitate & munditiay qua decet Sacerdotes nitere ,

V Ll.'.,'l ]

138. & leq.. Caflitas frgnificabatur per veffem Sacerdo-

nqa |

u

tís lineam, 138. Unapolintio vel per nfionem arcebat

ab offerendeo facrificro,C$ àcon[ecratione rerum [acra-

"L

rum, 140. Quamvis fe Chriftus [ubjecerit omni miferit

T

h

bumang, nolnit tamen na[ei ex matre nonvirgine 141«

)

Virginibus undique flipatus, 142. Sacerdotes e/£gypris

profitebantur [ummam caflitatem ,175. "thenien[es

M

pb !

potu quodam ad [edandam libidinem utebantur, 152

QUfus licitus Matrimonis impediebat participationem

149

j

1

facrificiz,

de bonoravit Sacerdotes.

Z$

n i

( S. Catharina Senenfis va/.

"

fn

Caufa.

l

y

— Solus ChrifIlns efl principaliscan[a quoad effetum Saera-

"À

mentí, 23 . & leq. Oranis cau[a productt effethum jux-

374

ta di(pofitionem (nbjetii.

d

m

Celebrare.

Celebrare fola con(uetudine aut cau[a [ueri eff valdé vi-

1]

tio[nm, Att. Celebrare quottdie laudedignum ejt 616.

uuW

Et Chriflus revelavit fibi boc acceptume[fey637.. De

S4-

rl,"f

, Cee 4

I

'INDEX'RER*UM.

!d

Saserdote, qui ab[linet à Mi[fa, conqueri poteff omnse

€reatira,646. Sacerdos qui non impeditns non cele-

sint

brat,bona masxima negligit, 645. 8 leq; Differre Mi[-

mf'fr"" j

fam non efb bumilitatu, neque reverentiá 647. Gra-

gl

Vi* eff non celebrare, quam celebrare cum nonnullis

| M;gnu!ffl

yentalibus.

" 648. & feq.

p ul

Centus Ecelefr

x

; of

337.

aftus in quatuov partes olim funt fliwij:' :

4

j m

- Chiiflii,

u

writit

Qgia þrimagenim: P.

atris eff Sacerdos, n. & 12. INow po-

zi effe Sacerdos legaliss 19. 4m Miffa benedicitur à

gf* PUIM

facerdoteyy2. 4n hoflta fimilis eff (sb ipfi in ventre ma«

dul

v

eris cum nonnuliis diffeventits, y7. 'Unitur mirabili-

ter cum veciprente, y$. Ex épfo C vecipsente unum fit,

m

39:G 6e. Obedit flatim (acerdoti,67. Focat (acerdo-

-

n

t65amitos 78. Mamifeflavit Difcipulis ,. quidquid à

mb

Patre audivit, 79. Quomodo bot it intelligendum ,81.

] p:r, n

& 42. Orayit in Cruce cum clamore E4 lachrymis, 129.

| f

"Ambulat comitante Firginum choro,t42. Efd Legatus

Ti hia

praeipuss geuervts bumans, 214. Solusoperatnr utcanu-

fagrinttpaliseffettum fáeramentormm, 225, & 236. So«

Ius offert in alsari tanquam principalis facerdos,ibid.

Mrun

4 ]

Quarve vocetur [acerdos eteruu, 237. Afhfhit realiter

Ti hi

ad operandum effetins (acramentorum,239. 1n Mifa

MU

zterum my[leriosé patitur, 4 moritur, ibid. Tóta ejus

(kiay, ;

Vira una tantam Meffa, 240. Eff proctrator £2 fidejaf-

ltly

for totius generis bumani,24y. Tautum ejusmors vae

s Onntim.

Init, a& ff omnes bomines smovtti fuiffent, 252. Gratias

egit Patriomnium nomine, 257, Kogat Patrem proome

| (tríg

|

mibus, pro quibus offertur Miffa, 272« Nullo labore fra-

Hss eff in procuranda noflra utilitates 274. AMagns

Qlu Quf

afiimaudum eft nos babere id

»quo grati e[fe po[[nmut ;

ilidh

ibid.. De facerdotibus Chrift

us magnam fiductam ba-

NT

offenfr

Pet,289. Ex ipfius fio&rznn €$ miraeulis multi

| ui(ant,n

f «e-

lhln

"HL

II»!D.EX'R'ERIVJM.

Mi

LL

( fmerunt, 308. Vocat templum domum Patris, 210 Da7

min ejus eft Ecclefin.312. Diem impendebat operibua

Wh,æ

l

mi[ericordia , noclem orationt 359. «ddoentusejus im

'-'![W, '4' D]

mundum multis f'utt commodo, multis damno , 37 5.

RLT

Magnus eft favor illum effe Jndicema , 425.. Omnena

l

i

fnam anctoritatem ad judwandos bomines Sacerdoti-

"me

bus confert , ibid. Cozqueritur multos nolle utiveme-

dio, quod ille invenit, 431. Vnltvecipi magna confide-

ratioxe ( amore, 477. Multababet nomina,439. Ha-

*'Ma&m

noravtt Sacerdotes etzam malos,24. Humanistas ejus

3j du

efl porta €4 via ad divinitatem , 355. Quocunque per-

Mif

gebat beneficta ferebat, y04, Quam detirinam docue-

^t1 f n

vitin pra[epio, G 11 cruce, yio, Plus nos quampropris

üq;fwæ::

478 VÍLAII ATAAVILS 510. GC 14 Relinquit eos,qui doüiri-

1733777

nam (anam neglinunt.g10, Solus [uffecit ad placandams

ais

sram Patris, y17. ( feomnesnoflras infirmitates acce-

li

( pihszn. Mifereri debemus ejus laboras , 527. Eff (on-

pf

fus auimarum.

;

334

jl

S. Chryfoftomus reenfabat e[fe Sacerdos.

99

Y

N

TAMWW

"Cibus.

M—Mïwö

SS, Satvamentum eff verua cibus, p58. & g0.

Magmfö a/f

uma:lriäfï

amor Dei erga bomines,qui fe illis sn eibum dedit 539

iil*

Fuit boc mirabilis inventio,ibid. Omsses cibi propric-

! l:n'.ll.«f

tates conpeuitint SS. Sacramento.

D

[

lf.f)&

Clericus , ; efl; bomo Deo diatus, nnllam prater Deuns

j

il

babtt bereditatem, .

"g

l

d

tl

Comedere ad zzenfam regiam maxímu eff bonor, $0. Sa-

mu

ibid.

m

cerdotes quotidie comedunt in Chrifli men[as

"

qi

Communio.

n

ni communicant in mortals, [unt fimiles bss,qui Chvifla

wq!

sludebant,379. Communio vocatur, quia vn illa parti-

':A

M,m

cipes fumius meritorti Chriffisesq. Qui indigne commu-

i

nitantynonvecipitnt, fed fuvantir corpus Chrifli, 37 7-

*

sl

C€ce $

IN

INDEX RERUM.

|

(f

n u[n Comnsunionis per defetlum C exce[Jum peccari .

j mewl !u

potc/l, €$ quomodo ; ibid.. INNonuungquam neganda efd

Communio propter experientiam, óoj. Hoc jcridchg

-qunft Wf

confideraté, 6o6, INou debet aliquis abflinere Commu.

! WWHM

nine, licet fe feutiat tmints devotum, 607. Intérdum

licebit abflineve ob majorem reverentiam ,6n.. Quili-

il [ i

»-ngm?;! [j

bet Chrifliani deberent fingnlts feptimanis femel 4€-

accederes618. G 610 Qui fuficienter e[d difpofituss jny

gt t

- dl

babet ad Communionem,C$ petenti , [ negetur.fit in-

fima t

juria,628. Communioell verum remeduum €4 (alug

animariu, 624. Multapeccatanon impediunt Come

L.

| gummm

mnnionem. [iejf vera paenitentia 619.. Qui [ acsle difs

ferunt Commnnionem, Dei convivium contemmutunt ,

whtbrl

642 ANon f acile diffevenda eft Commtfnto, 0. & feq,

BU

'Communio quottdiana,

Hac initio Ecclefjis multés anuis $n u[m, $88. Rome & im

"

:A'Wþr/u/x

Hifpania tempore 58. Hieronym: 64 Augnflin: eyus u-

* I;:WWI,

fs evat , 588 & 589. In wrtbiopta adbuc durat , $fg,

,69.' Ünti

Qui iutellujendum fit non probari quotidianam Com-

pm&m |

munionem,91.Concilium Trident optatut fideles qua«

Mtin

tidie commnnicent,j 97 .5 95. Pralati $ Confe[[arii pru-

[ N

denter debent proeurare,ut vigeat quotidiana Commu-

dnim;4

n10,632. $. Thomas con(nlit quotidianam Communio-

(trtibi

pem. s9. Ut quis communicet indies , non e[f nece[fe,

D7

ut [An&us fit ,aut snvirtute perfetius,627. Multeva-

| T4to gt

ttones (nadent Communionem quotidianam.

629

| 1777

r

"d

Comparatio.

du dij

;

Comparantur Sacerdotescum S.]oanne Bapt

i/ld,-?z Com-

Qüdrern

parationes notabiles ad dec(arandam tntonem Chryffi

cum rm'ptmte S$. Sacramentum,

o

Confeflarius.

iMln/m D

Canfeþtrii gmveïn smponant pyuitentiam Ecile/iaj?iuk,

i, itt

qui defietunt sm danda eleemo[yna, 191, Admouttto ad

( rtrggy

Con-

XHW

NDEX RERU.M

'Wdu

U ,

"iv

Confeffaris, 44.5- Confeffartus effimare [e debet tan»

n

mm:jirurr Chrifét ,

6of

784']1

Confeffio,

l"/,mm

Mi if

h

Qfmm ft fac;l; remediWia ,423. & 425y. Qualis debeat

Pt j

efesa35. INon debet fiers [ola can/m'mdme, 441. Si e]!

"'WMU

ab[que dolere peccatorum, fitta eff C$ vidienla, 444«

u M/(J(.

Confe[/o uera £ bumslis nallne sapotentit, 409, Fsdes

Bov

j

$n corde fine ..onfe[ jone tocalt non fuffieity27 9. Qui ba-

Wtj

pet mortale, temetnr confiteri ante Communinem 42

DP a

Forma (ite mctbaa "us t onj;tgndz, 448. (tem alia éreytor,

Kl

436. In Corfe effiane non ejf Rtendpnm verbis gmemubm

aut conduonalibus.

449

l lw.m

h Uf m

Congrua fuftentario.

"u m i

"a t Eccleftaflicorum , 62. Md arbitrium religtof 6

- Aotit vire ejf æþmarda :

ibid.

d

Confideratio.

TTR

Neceffaria eff ad quidiibet agendum, 471. Defetluscon-

.

^rt,

(

fideracionis in can[a efl quód multi md:gne celebrent;

AA (

4(9, Omnia mala mundvex defellu confiderationts

»m ;14 W!(

proccdunt 472. Confideratio bene[iciorum €8 60»::4-

mum l

p dyotma valdé ff efizcaxiibid. Sacerdotibps, quam

w Vlw W' t

catcris » confideratio efl magis propria, 473.. Eff dens

WWW "

animas:479. ANulius perfetdus effe aut fieri potéft fine

ga

exereitio confideratiunis,474. & leq. Quomodo fe deo

W. g

beat confiderare [acerdas celebraturus,q19.. Confi dte

l

j

ratio utilis ante AMiffamsi26.. Pofl MifJam, 272. Con-

[iderationes 84 exerutia utili[[ima ad digne celebrau-

dum diflintla per dies feptimana.

491 &leqe

C J

Contuetrado.

n

^i

Celebr are C7 confiteri non fíut folaconfuetudine.

41f

i

d

Contemnere

yr?

AMen[am Domini dejhusiunt,quiad ea uatgne accedsnt,

20j. (t€7A 145 QU Focsle ünILEHVE Comrmunionem,642,

Contemuere (acerdores cff gravifum peceatum, 2u

Cona-

j

,,)ll

^

L

^INDEX RERU

h

M

Conttitio.

dandas animas,151. Adlualem ba«

E r?m:dsjttm Ad mun

' bere oporet, & quomodo procuranda.

460

PA

i

Converfatio,

G*anw;fnio nimia [eu familiaritas inter bomines parit

d

contemptum , fed non, ft [it snter Deum,609. Cur boc

ibid.

yirrm

Af.

Cot $4

terdat;:.e/i arca Teflamenti.

3

9e

*Dm*/j(qumï

Coronam gersnt Sacerdotespropter regate Sacerdotiums

gumtbtW

471

109. Cs clerici fiunt,cur capite tondeantur,

Corpus. :

n Atbifij

Sacerdotes efHimare debent proprium covpus, 143. Corpu;

J

ChrifH contaminant, qui fine puritate celebra ht 4

& u-

MIHM

^ gt

Cortigendts eff proximus, quanmvis agré ferat, modo [pes

306

fit ut:'(ztatts futura.

Cteatura.

.l)diciz//inu

i

A.' [/)

-

Quamvis fe omnes ereatnra offerrent in (acrifieium,Dei

magtitudimem non aquarent, 254. INulia creaturani-

dl

m&!hm

f per Chriffum poteft Deo e[fe actepta, 268, Omna cre-

atura facinnt choruns quendam 12 laudem Creatoris,

st

337. Quamuis omnes creatura lahdent Denumy,uon ta-

E

254

men fic ut ille meretur.

Crimen.

1Ommtr t

Ab[-

]u

Crimen le[a Majeflatis illicommittunt,qui celebr.

ïant

ue animi munuditia.

144

del

Culpam parvam [«pe Deus graviter cafligavit,

397

4i,2.]

. Cultus.

r

"rum;q

Cnltus internu (r externus Deo debetur , quia Creatov

£ audil

eff anima &d corporís,279. Ad cultum fumm Deus vat-

lib $i

dé minuta ordinavit, 322. Defetius, qui efl in externo

n [ny

MaáfJa eultu, excufari non potefl 277. Qui non fungi-

dnndu,,

tur CHÍtB externoynec internofungetur278. Hacetds — w j

te gace[arim efl exterior Miffacultuss

D.

1 lz: | QtiD;g

L

A

:NDEXRERUM

D.

UM g

"

Damoniaess.

]

L

N

4

v/Emone ob[ideri,non eff tam malum;qqäm Sacer-

R

195

dotem e[fc &$ péceatorem.

f

',': Vi n þ"'w

]

Damnum,

Vitinj, Cum damno aut. detri

mento fHirituali proprio nulm te-

1

netur proximi utilitatem curare.

4of. & 305.

ii

David frequens in lege Det meditanda, 424. 8 425.. In-

uit templo ex[Iruendo.

327

"WUW — genresrbejan

sros rtliq

Hripthda,

Debita.

m

438

Ornei debito grandi conflringimur.

hi t

Decimz.

suptht: Idbrabam decimas dedit Melehifedech, 3. SsIuuntur $a«

cerdotibus, quia in folo Dei cultu otctipantur ,136. ]4-

256

r

'tob vovit eas [e Deo redditurum,

| Delicie fpsrizmales im quibus differant à eorporalibus ,

"

u

'

610,

u;(f'ïï Mn;v

- Diabolus.

um Per bareticos damnum quarit Ecclefra , 124. Cur yolue-

rit, ut borinés filios (wosofferrent, 252, Cuv bouorars

ol

!

a

velnerit cremoniis externm ,279.. Dolet MifJam ce-

lebrari,

473

ii

Déus.

Orina gentes naturaliter cognofeunt effe Deum , C il-

Imm bonorandum effe , i. Offerre 1li facrificinm efé

j5

de lege natuva , €8 babuir originem ab initio mun-

di, 2. Densoflendit fe patientem 3n differendo penas

n!if"

Wf*

eorum, qui indigne commmnicant, 378. Bonit4s ejus ,

€$ nobilitas in invitando ad converfionem. 380. Quem-

"

,

'm'l

libet Sacerdotem babet pro amico,8. Omnes tbe[an-

"

p

vos (nos Sacerdotibus tradity 70. Sicut largus e[l im

j^

dando, [ic flritdus in exigeuda, 84- "Ut defcexideret fe-

fs

^

j

gem daturus, volnit populum [antlificara , 139. & 142.

d

j

Qni Deo potitur , nullo indiget,1j7. 'frogriam ln

que

£

j

L

"

I)

dNDEX RERUM

&ff punive, ac benefacere,206. Surdnsredditur €4 in-

l [IWW

éxerabilis pe* facev dotuto peccataszor. Pater éterndi| /

T

mittit nobis Filium,nut etim 0&67*40»!:.229; Solí Deó

/

uml!'/

1

effertnr f[acrificsum,t$1.Potui[fes extgevesut bonninas (o!

il

j D)

€ pitam f[ud offerrent2y1.Nunqnam confenfit st [acrís |

ficavetty bomo,251.& leq. Dens jeobffringit ad benefi-.

um

l T m

&areddenda,cum ànobis muneraaccipit26i. Prouu |

eff ad benefa iendum , 261 & 262. Qt'tia Creatoy efh -

E |

córporis & anime , deberuy illi cnltus unternis E exs

yisim

1 1uwnnrmb"'

leruus. 279. Ejus patientia uoí invitat ad ptnitenti-

j

n 181. Pudisén ejus bórrénda »ibid.. Dens [nabeni- l i

f£hitate nos invitat Ad fcelerum fugam, $1. Reverens |

Eer yult tvatlari, 294. Solis nos poteff difponere, ut di- j

gné celebremns, q02.. Qiapvis fine illo mibilpoffimus, *

Gu

pl

$0s tAmen invitats Wt faciamis, quod in nobss efl, 4o2,

&leq. Difponit omhia fpmaiter. 403 Omne bbatmy,. fun i H

guod i2 Deo efly sucinditur in S$, Sacramento, 478 & DIl

feq. Deus eff effe snfinitum, qmi fe [olus comprebendit,

L Iuj

4.02. V'ult vequiefcere sn animabus virtute exornatis , jsiit i

ATA

jo4. Quamvis i(p[um f'ugiamus, nos quarit, yo7. Mi- "

fericordia ejus €4 inlitia inop contrariantur , fed besà | Vs

conyeviunt , 652. & 653, Diivocantur Sacerydota, €4.— Jipira

r/t,äc f"

quar:o

Difpofitio.

fä.&47

u

| Diffofitio ad celebrand

um duplex, 405. Secnndum difpo-

ml

mlm.qm

fitionem datur gratia, 437.

Caufaoperantur juxta di-

[politionem [(ubjethi, 27 4- Qna st difbofitio neceffariaad . Bo

vecipieudum S5,Sacramentum 613.8 Ó14. Qua fit fuf« | Vil

m debeat procurari,

; fcie;lu,ibid. Qakmz

Diftra&tio.

55 1lachim

Diffratlsones quandafint peccatain offcio divino, — 335 | atirig

Divitiz.

| If Pyy,

Divitia optimé impenduntur cultui divino, g19. Non funt . tttmw,

tamnece[[arsa 5n templis, quàm munditia,

320 | '?iïfny

*

Do-

-

li

INDEX RERUM

Atj L

Dod&rína,

Wm "1

'm« Dotirina notabilzs Contil.drident. pro laterdotibitt, idá,

Mi

Quid docuerit Chriffus n ernce & prafepio. 3ia. Chri-

M. LON

féns eos de/?nz' »qui doceutem non atdiunt, : ibid.. Do«

u jj

rina antiqua [emper niti deberns,j9p, & 6óo. Regu-

i WWW

la ad examinandas dottrinas, bid. Doclrina notabilgs

*thm.m/,

éé1

M. Banner prà Ecclefiaflicis ,

d l ?1. L;/M,

Dominiutis

h um,

Écclefíaflici dominiumredituum acquirimnt, 172, Non ac-

DN [T07

quivumt in bona radwalia beneficiorum;b d. INon funt

L

dominiredituum, fcut laicá bonorum fuornm, | ibid

E.

T

i

-Ecclefia.

Clefía e/i pesfetlwr omnirepublica, 224 Con/äcrdtur

E

o 05/;

previa M:jfa,229. Primaomnwum fuitcamaeulum

d

Sion, 227. Ecclefra Chrifliana faerificium babet, quod

M

aquet Dei Majeflatem 225. Ecclefta noflra [nnt proprie

domus Des, 3tt. In ilis Chriflus pev[ona pra[ense[t,3:2.

T

u

n qualibet eff muitindo dAngelorum , ;/; Sunt digna

rullhw

veneratint. 215 Offen detur Deus um tlis non e[e HinHa

ditiam €7 nitorem, z

Ab Ecclefra mzttaflnrunt V4-

'AWW"W

fa pretiofa ad cultum dyvinum s $29. Antlorttas Ec-

5 Nart

j

clefie afferendaeff, 231. Quia Ecclefia /unt pauperes &

inornata , perdunt [uam auctritatem, bid. Ecclefía

f

pilttans 6d triumphans unaeft,337, De munditiaté

g

nitore, qui nece[Jarius el im Ecclefiis , 64 omnibua fpe-

p ,

T

&lastibus ad csltum dzvmum, $6. Ecclefía prnmttva.

j

hl

V:dc Primitíva.

,

ubl

Ecclcf a&m.

" dl

Eccleftaficorum qua fit eongrua fnflentatio. i67. Eorum

attiloritas [prztttalis effe debet à ecularinm diverías

j th*

160. Frtnntur laboribus populi, ut ia [olo Dei cultu oge

cupentur.126, Proprinm eff Fcclefiaflicorum tempera-

j

te $ frigalster yapere, 156.. Ipforum avaritiam caf-

j

£at

y.

INDEX RERU M.

[N

gat Deus ,ciom tributts gravantur, 165 Non eis licet

parentes dutare ,168.. Jpformm 4nterefl (cire condstio-

m

nem (ui [latus 6d cenfuum , quibus ex 1llo potiuntur ,

169. & izo. Sunt adminiflri [uorum bonorum,ut pau-

peribus Largiantar 170. Acquirtnt dominium [uor um

MMIW

redituum ,171. & leq. Impendere illos tenentur in elec-

jdie

sno[ynts babita bonefta [uffentarione , 172.. 7Multi id

faemnt i5 Quia1d alii neglexerunt, funt in infer-

a

s , 96.. INon excn[abit illos ignorantia C9 abn[us,i85.

| adimir

ANullatenus licet fibi aliquid fumant prater (nflen-

aE

tationem , 191. & Íeq. INon poteft ipfis praferibi cer-

TN:

t [umma ad eleemofynam,ibid. 244 quid dentur eis

um

yeditus.

]

Bucia

Eleemofyna.

uia Sazer dotes non larginntur eleemo[ynas , Dens po-

Vr

.!

pulum cafligat ,17 9. Ecclefiaflieus , qui 202 dant ecce-

pv

d mofynam grAvis penitentia imponattm, 191. Totum,

quod (nperefl bonuefla fnffentasioni , debetur pauperi-

LA

:

ibid. & 792

ä Mriuth

ETE

Elias fuaoratione claufrt celos, C$ )aperui;, €$ ignem exci-

uj

qit ,

127

" Epifcopus.

j

Mij

i

Ep

tfeop: confiderent ,quos [unt ordinaturt, 40. Obligan-

| du

£ jlri&e' ad dandam eleemo (ymam ,191. Qui non dant,

funt in magno periculo jibid. Docfréna notabilis pro

fiim

Áttin

Epi[copis, ibid. £prfcopns eff [ponfus [na Ecclefia & om-

r

nium in tota diocefi, 330. Qmnes veditus , quos babet ,

funt dos [on[a. ibid. Nonexcu[abitur in die judieii,

hii

Jfi Ecclefia. mon babuerint necejffaria ad cultum divi-

Filibyj

/wn.

329

Efau, ! :

hwt j

nid vendiderit permano fuo, ro. 4n vwdmd&'f?n': Simo-

-

siactii :bid. /Vor

!

pravalnit ejus af upia wmm,fmp

| JMhliig;

!

u

citatem ïafobg

1

Eucha-

1 hn

l

lil

Wi

a

INDEX.RER UM

Mij

Euchariftia.

'ümxiw

-EQ:Zari/lia, ideff, b

ona eratta. Cuy

&t AA(taris, Vide SS. Sacramenc

fíe Vogetwr /ätnfci-

"""iimn);,

um»

LL

Excellens,

Rebn e,xcrüeuiïäm de

Mann

betur particularis reveremtia, 303.

Bv

[/

l

li

Dews nobis confulit, nt exccellamus i» omnibns,

404

g

- Exemplum.

Sacerdatesin omni atbione dent bonum exemplum,z.Per. -

VUntiju;

W,'Iw:ïf;x.

enalum eerum exemplim ptccant andaüer faculart ,

!MF;PE:I

z02. Per bantum exemplum cateri ad yirtutem excitane

pur109, Exempla tevribilia eorum, qui indigne ad 55.

TA Mldefr

l

Á

Sacramentum nicefferunt,

149. & Íeq.

"

Excr;iriqm Ante fómmmum.

F.

465 & ff:q-.

L'u'w'm*, "

A;/or maximui Regutm

£j

TT

., /ï fliquem «d men[am [u-

m admittant,

$9

gt

Feftinatio,

"T

Per fzflinationt n Mifa facilà peccari poreff, 29g. & feq.

gl y

melisa ef trattim celebrare,Wid, Vide Spatium. Lau-

me

dabile eff impedire abu[um, qni reghat in acitleranda

4Mifa.

got

?

Fides,

;W»"i*-

"

dn $. Sacramento opns efl exerciriafidei, 46 bhrebus

"

N.

fidei quomodo [nbyiciends fit intellettus , 407. Cur SS,

j

Sacramentum yocetur myflersum fidez, 408, Quid ere-

*

dlendum in $3. Sacramento , 408. Fide

j

$ £v corde nos

d

/ujïci;, nifi adlit confeffin vocalss,

279

ilias,

WN] p

j

£ilii Dei St&rdom votantHy,A6. Fili Hels, qia tguorA-

1

bant officium [acerdotale, babiti [nut mali.

E7

inis,

jj

"

l .Jaþ

Multim int:'r;/i operari propter finem

J

ortitudo.

perfeäiarvm,,4g:

j

P

a efh $3. Sacramen

Wtiab,

2$

fartifuda & robyr anim

Ddd

S. anf

INDEX RERUM.

i

26

S. Franciícus »

oluit fieri Sacer dés.

Frequentia & Frequentatio,

J

| Quám frequenter fit communicandum docet Tr atl.7. fof.

—R

]I

374- t[á, ad finem, Damon conatur impedire frequen-

sationem Sacramentoyum y 525. Item baretid , 525i

h

Frequentatione 8$.Sacramenti armabant fe fideles ad

il

confitendam fidem, ;74. Omna Chrifliant procurent

frequentationem $S. Sacramenti, 579. Quantà magts

il

frequentatur Communio tanto major fit reyeventia e$

Di

devotio,6og. Non vilipenditur SS. Sacramentimm.cim

[

fapies frequentatur , 591 & feq, Melim eff ad Deum

Ü

per amorem avcedere,qmim per tumorem recedere,598.

Regula certa ad Communionem ef effe di/]:q/"imm,-' $97

"

Qæandamnquc homo erit difpofitus, poterit coromnni-

[f.

'care ,ibid. Freguentiam Conimunionss probat Concil.

Trident. $97. & leq.. Note utiles ad frequentandam

//I

i

Communionem , 600.. INon eff omitténda Commnnio ;

[

quamuis [e aliquis [entyat mimus devotum , 6o7. Fre-

quentare SS, Sacramentum eft fignum pradeflinatio-

»t5, 64 non frequentare reprobationis, 641. Sententia

hl

i

tremenda contraíllos , quinon frequentant Commu-

;

nionem, 640. Reuclatio notabilis ad frequentandam

Commnnionem,6t5. Chriflus ipfe interdum dedit SS.

/^ Satramentum ab[linentibin ex bumilitate 616. Nun-

quam Chriflus limitem pofuit $n frequentanda Com-

enunione 63t. Qui facsle Communionem omittunt,Des

convivium defpiciumt,6 42. Dofrina Joanuis Gerfon ad

?

li

frequentandam Communionem.

643-K & fcq.-

Fortum.

H

lh

Furtum committunt Ecclefiaffici , qui non larginntur e«

leemof,

&

;

É

[ynas , $ quomodo boc fst iqt:äzgqndum. i$2,

n

4$3.

€4 ad boc ba-

GEmiks offerebant /ach]cï;:;ia Diis fuis ,

ebant

lUI

iNDEX RERUM

bebáüt. Sacerdutés depntatos , 2. Virtus SaceYdotupá

Gentiliur confundit Évangelicos, u 5. Geniulas in Ltei

wfhl,a((

jdicio cóndemnabnnt Sacerdotai Uif

14205 ,5 . ?f-

"if

fer'eäa'n"'t faérsficia sn

agimá attentiong,

479

hmlf;

Germáania.

nicih,

dn Germaniá [oli Sácerduzes

i

poterani adjudicaré morii,

$. Et quare.

iblaa

Áb :

n

: Gloriá,

Wil

Quilibet Jantlis élovia fna cederet, ut l'acere pojfe:, dué

Ti

: Deoccepta, 27 4: ver[, Glotia Patri , excstarz attenria-

Malin,

- kemiin Offcio divino, 24 9: Qm' affein fit dwendus, 3 s0,

Gloriá eff comederé ad Des menam,

642

. Gratiá.

'vjï-l",g""';

t

eT, grátia bäo agénde

poff Mijfam. $ 54.& ys5. Cuilibea

n

gradui gratia correlbondet gradus gloria. 439. Gratia

pro gratia qiid [ibi velit, 28$. Gratiarum ailienem »

(s l

Chriflo mmntnamtir, 257.

w'c i

*fd"

uk,ll'

: Patió [dcrificandi Deo,

AGratiarun 4&'(0 ejt fecu.

252

Gratitudo,

t

P M!Fä aferimtu Deo omnem

(um

gra:im:linn? , ád quam

"d

ob beneficia acieptatenemur.

257

H

T a

H:eretici.

X

t

l

r Aäre:icihalunt p

9l

Ecclefía eJefd(nrzjïcium, 223. Sunt

praeur [fores Antichrifl,225. Sunt infirumenta da-

70515 , ibid. Luce ipfa excecantur, 402. adbborrent

p

z

*l

ab u[u SS. Sacramenti,

:

277

j

"

Heli punitus fuit prapter megligentiam,

208

Holocauftum gsafe erat (acvifitium.

2j1

f

Homo gsale nomen in Scriptnra.

36

"

»'F :

Honorate,

E ,..;,

dW'

ANon bonorare facerdores magna audaeiaeff, s. Mlexa

der Magnus valde bonoravit [acerdotes & quaré, . $,

.Multi San&s in Bonore

babuerunt [acerdotas y.& 76.

NI

Ddd 2

Jtena

p

INDEX RERUM.

- Ztem multi Principtibid, Panes propofitionse erant im

bonorte

132

3

Hora:

1In boris Canonicts qua myfleria confideranda, 356. & feq.

Hoftia pacifica qwale faerificinm.

253

Humilitas &* obedéestia funt virtutes necefJaría ad cele-

brandum , 5$ ANon eff hum

$5,

f

Sacramento.

f'litdæ vera abfhinere

647

I

Acob guomodo non fit mentitia dicendo ( effe Efau, 1.

T

Qua fuerit veflis pretio[a, quaindutus fuit à matre

ibid. /ovit Deo fe oblaturum decimas bonorum , 216«

34

Veneratu eff locuza,in quo Deum viderat.

Jephte i» facriíftcio fila erravit.

252

eticho.

l

AMuri Jericho corruerunt miniflerio facerdotum.

?

Ignorantia.

Aon eft exsflimandum facerdotem pteeare ex tguoran-

A

tA.

$9

Impcrätor.

Imperatamkkamuni erant fimul facerdotat, 3. Impera-

36

trix omnium ercatuvarum efl B. Pirgo.-

Impudicitia.

Efl vitium maximé contrarium officio (acerdotis , 142.

Sacerdates impudici graviffime pnnienttr .14.5. Impu-

dicitianon tantm animam. [ed corpns inficit, 47. a«

cevdotem 'quemdam z'wpkdicum nolsit fanan $. Ma-

varips, 149. Sacerdos impudicus non admittatur ad

divinayibid. Graye penas conftituit Ecclefia (acerdo-

;

tibus impudicis,

142

Incamatid.

n IncarnationeDea fe bominibus [ubjecit,67. Incarna-

tio fuit mira inventio. 245. [n Incarnatione Chriflus

/ J5

fibi depon[avit naturam bumanam.

Incen-

lii

!NDEX RER U M.

P

Incenfüm /fjgnzficat orAtionerm.

124

]

Ingratitudo.

^

4

ANon agne[cere beneficium ef primms gradm mgranmdt-

hii

115, 27. Sacerdotes ingrati (unt , qu3 non eflimant dxg-

sitatem fibi collatatm, 6y. Propter noflram ingvatitu-

LT

dinem mj!mur Chriflus (acramentum Ponitentia:p21-

le/.q

Dews conqueritur de mgranmdtne /ammmui

64-3

/

Infernus £4 condemnatio eterua cjl effe [cparamm aDeoy

642.

tl

ln)una.

'.'r

I

Triplici injuria Deum a ficit , qmi indigne ad $5. Sacra-

"L ]

yaentum accedit.

D

Intentio.

UE

»

Qnam intentionem €4 quos fines poffit babere Sacerda: im

AMiffa.

412. &íeqq.

Invitatoriim i» »satstino qua coxfi d:rdmne recitandum,

W/

440. & loqq

Inventio.

l4

u

"Amor eff magnus artifex 1nentionWn, 245. Dmm bo-

minem e[fe fatl um mira inventio,ibid. Due praespua

inventiones Dei , 47f dnventto SS. Sacraments excel-

th

In 0mnes.

ibid.

!

m

Invitate.

Chrzfunnmmt " amco:,;.?o Sapientia invitat ad pa«

m k

nem C vinum funm , 581. Jfraelitas Deus ad Manna

yi"

$nvitavit, 482, Chrifins omnes ad refeionem ymvirat

9?

482. d nuptias Chrifli omnes infirms €8 pauperes [unt

j

y

invitati,y$y. Chrifluspenit inviratum pcccatores,!bld

j

«d Dei convivio nulus excluditur, $92. Qii nolumt n*

M

nr:j]e Dei convivio , puniuntur , 58 5. dd Det comvie

b

346

vinap ntillus intret [ime toga nuptials,

43

/S. Joannes Baptifta vecatsr Zfngelus.

p

- Job fmie facerdos , 14.. Cuju filins ,ibid, Quamris e[fee

447

r

Mf

I"/i"-' ; tmebat Dei judicium.

Ddd ;

Jot-

INDEX RERUM

3fordanis retentusefd veneratione jmewiomma

"

» Joteph domtno [uo fidelis, 0. le refpoudertt uxari Pu.

nplmru, ibid. 244 mnjarem honorem data eft ei filua

Rj Merdotu.

Z

1

Judam, czz rec:p:jfct $. Sacramentum , inyafit demon,

/

425

u CX.

ïudma [ gubematara Resp, nan recipiant donarias271..

,me

Chriflum effe noffrtia 7udwgm magna eft fawm-, 425

ij

C/Jrz/lm dedit facerdotibus fnam in jud;mndta omi-

qi

aiöm anttoritaten,

1bxd

)

Judxc;um.,

MT

$n 7udmo a'wma fhxsidior ratío à facerdmbm amgemr ,

86. In ella omnza [unt firitla, ibid. Omnia pandemu-

!

tur, lbld n z/!a zmpumöunmr [acer-z'oubu; omnes nt-

/ärue mundi, 127 valde tímendum eff.

s;.&sæ

h

Judith peccatum populs facerdanbm zmpumwt,zz 7. ( Gm-

z:&

h

viter admonpit fanrdatea.

nt

Juftus.

IN

Qua quis ;u]har, eà magu timorem babet Dei,

u$

L

!

mea'ætatc vulgan excedebat,:;

LAnx fantinarii tota

Lavare.

M

Qui4 frenificet À Chriffo lavari peda Di fczpulornm,4l7-

()md /lgmþæt digitos ablui n AMisfa. :'

4!8

D

S. Laurenuo qui thc]anrt mn*mmdnn.

328

chatus generu humani Chriflus:

!

234

Lex.

Qu flatu: Iegu natura,o. Pmcepta legisveteriserantfi-

"guracorum,qua 15 [:ge noya funt,u.[,:x,fac:rdatmm

€$ [.zcrzjïcmm mn/nrgnnmr, 224. L:x vetus plena tí-.

7HoV€;292.[n leae naturali przmagtmm: erat jacerda:,g

Lmnm /ignzjïmr ca/htdtew, 9. t ei mndor indncatür.

val4 je laänmndum.

x

ibid.

í

347

Lux vera eff Córiffus..

M. Ma'

!

AR E R üvM.

LINDEX

"n ,

í

M.

MW;

A Agiflto epus eff, t proficiamns in (pirstm.óoi. Pater

"j

M

-a:ernuk Filin

m (num mift nobis mag:frdm. $7

Mauifeftarc.

Mf

'l'lit

Qui fit intelligendum, quid Chriflus ommia, qua audi

44

à Patre,manifeflarit Difcipulss,

Manna.

&

Mlllm

ht

"d illnd feruandum quova[e 9 arca opus fuertt,i37. Col-

ligendum erat ante Solis ortum,€4 quare, 529 55. $4

lzklumfl

L]

eramentut eff verum AManna.

549

À

Maria.

Soraquy/i'V:,'qkit: ín fratrem murmuraverat, leprá infe-

(iiyen

Ga, 21. Firgo Mater efl Imperatrix omnium ereatu-

a

rarum, j6. Sacerdotes slli in quib dam valde fimlesy

W

55. Ejus verba in Inzarnatione non fueruut tam «[fi-

i

cacia , quAm (acerdotis incon[ecratione , 56.. Superat

W*f'

!

longé omnues ereaturat, 55. INunquam aliquid defide-

vavit, uifiid effet ex veluntate Fit 67. Ejus caritat

excellit caritatem omuium Sanclorum , 269, Maxi-

u

mum ob[equinm ei praflamms , cium ejus nomine C in

ejus bonorem celebramus.

274

d

M

ef martyrío fub finem Mz]þ ! 228

;

, atthfeus Aje&us

Matrimonium. .

s d

Divinum qt;addam

Matrimonium celebratur in unone

ÉC

Chrifhi cum recipunte , 159. Ofus licttus AMatrimonit

impediebat elim participatiosem [acrificiorum, . 140

H

Medicina efficax eff Penitentia, 424. Chriflus praparavit

439

omnem medicinam,quá egebamns,

]I)fvül'rf

Melchifedech fwst Rex &4 Sacerdos , 3.

Quis fuerit , 12.

]

p

- "brabam ills decimas dedit ;ibid. Qware dicitur nec

r of

patrem , nec matrem habuiffe , 12. Sumilis ervat. Filso

j2

d

Dei, 47. Fuit dignior guám Zbrabam.

D

Memento.

yP -

Methodus inflituendi Memento 659. & feqq

Muha;m

1

Ddd 4

,5

|

LUN4D.E-X JR*V'E/R u M.

n

3n eomemoria babenda, y y9. INibil refert,cmjus primà

aut nltimo memoria babeatuy , p(ío.

s

reticis aut paganis orandum.

Qgï-ffïii(la pra.þa-

,

7)

D)

,

Mercurius e£oyptiu quare fe Trifmegsfu

"m 4ppeäar

st 3

fan,j

S: Micha'&] quare cum libra pingatur.

46

LL

Mliabl]C.

| MW[[

Majeva funt mivabilia j

que nunc Dentoperatur , q:;.äjn

E

u

qua olim.&4. Majora funt, qua [uts verbsi facerdos ope-

Yatur,quam qua Patriaycha e? Prophete,65, $$.Sacr A«

aol

mentum ff omnit mirabiliiu PIAXIDA., 270.

Quantó

quamj

ATH COH i deratur, ántó mirabiliua

apparet.

?

471

n

Mifericotdia,

rl

.anxäio Dem ntituy

£at,

ia

p

ni[evicordíá, tlaran!fw fuim exal-

402

n

Mitla.

i

Mil

De Miffaec eiuiesreln

tía, 222. ufque 334. Miffa eff fa-

ertficium novi TefHaments, z36. Eft optimn

m,guode[t

; funtr

in Ecclefía, 222. "boffbliboé nomen zmpof;

H"

erunt, 22á.

À, flt]f(hf

& feq. £s declaratio 64 etymologia 229. In illa mit-

| L

tt Filitnm Patey oteynus utillum offeram»s,

ibid. £f

legatio,

quam infHituit penus bumannm ad SS. Trins-

: NT

Iatem, 221, Quamvts dicatur in

pariscplari, pro comr,

PHN

muni babenda efh, 222.

Prodefh Santlzs quaad gloriam

h

d^CGÓdentalem,

233. In illatrallantur negotiá maximó

| d

feriaibid, Ef

viva repra[entatioomniunm myfleriorum

; fjilli

Chrifis25;.

Y1016, 239.

4n ia petitur &* moritur Chriftus »yffe-

ltpi

Dicere M.

;4

4ffa usbl eff atind quám paffio Chrifis, ib.

JJam efl cenare cum Chriffo , 241.

Miffa efà

excellent/fimum

' *IMagi:

efi

fatrificium, 243. Sacrificium Miffa

tbfe Chviflus $n trueeoblatus »249. fn Mifja fignifi-

l Tiwi

bonitas, 2j g. ]n

catur Majellas Dei, 251, Et ejuspotén

tiasfapientia Ed

sla nobis applicatuv fatisfatho merito-

Oi

rum Chriffr s40. Remittu.

ntur peccataquamyis gvayif-

|ogd

fima ,z/;g! Ura Mz[a per

fe fffieit ad tollendainnume-

Ui

Ya

t

l) Wm

INDEX RERUM.

*i,,(,

Qmþk

va peccata , ibid. Zvoffra tmperfetka defhofrtio limitat

à

Jaerificium Mifja;ibid. Aiffa im fe babet perfetlionem.

ompmiut teterum [acrificiorum , 263. Qus audie Masf-

fom. fe debet eflimare inealo sntev n igelos Verari,27 4

It

Quando MilJa dteitur, Angels decalo deféemdnnt;ib.

/Mffa efl res Deo acceptt[fima,247. Im omni Miffa Cbri-

VAj

M o

;

fius eft [upremus Dex cuitov.27o. Plnres Mifja fine grá-

WW*

vitate debita celebrantur, 291, Vide Spatium. 4 pr-

M

cnrandabrevi Miffa magis culpabiles [unt facerdotes

TMai;

quam [eculares , 303. In Ma[fa debet facerdos ejiceve

T

omntei vanas cogitationes, 482. Aiffa continet thefan-

M*"Wr

ros infinttos, 559. Promultis eft offerenda, ibid. Qnuoti-

die celebrave laudabile eft,635. Damon torq

HeRHT vi-

dens Miffam xelebrari.

529

j

!

j

!

I

-—

Miflach, :d eff, oblatia yoluntaria.

2430

s

l

Mors.

y

[

|

TT

j

Tantum prefuit mors Chrifls.ac ff omnes bomines moysns

n

|'

fuifent, 252. Pana mortis yn omnibus,qua mandantur

wiim- |

facerdotibus.

ss 21

Moyfes.

ni,mï'iü 4

u

Bna oratione ebtintuit populo vemilTouem graviffimer um

uWF'"'[

peccatorsi, 127. Cum illo €8 4davon fivicle egit Deus,212.

—

ANon intravit tervam promifflonzsibid, Quafuerit cut-

i

pas214. Mayfes fidel«ffemua Des (ervus, 212. Vemeratua

eff locum, i5 440 Deum viderat, 314.'Ut cumillo Dess

m d

Loqueretur, neminem voluit ad montem accedere, 422

"—

u

Mundani.

d

19

d

Magis e[limant temporalia quam ffiritual,

:

Mundus.

J

WW

Totws mundns fiameficabatur invefle [acerdotis l

ggalf:,z;;

p

Myfterium,

j i

d

j

Omnia Chrifli myfleriain Miffa reprajentantur, 225. E

P

in il renovantur, 241. Myfteria df"utnä non debent

examinart,

*

497

yn

"l

Ddd ;

á

No Na'*

K

n

p

D

INDE X RERUM

)

m

sili

. Abuchodonofor ad fum» oþfeq;ciu'm- volust ,ehä;' a- |

ASY dqï;þ;kw nobiles, & ex flirpt regia..

u (s

INationes.

x:f i 'amawl "

Qmnes gxkgtiangg?þizn'gmw offcium f(acer

0f44'£ effe pre-

nf

4 fa-

MH/ML .

ffantifimum n Republ. 5 Agwd emnitas (aeerdo

T.

gtl

pientior ercabatur Rex.

lbld-

Natura Zifficwíter vineitur.

272

jsj

j

Negotia feeularía C4 profaua non £rati

ent/kkefäqtg $

8

üvy'f' Nu,l

Nitor e? magis xece[[arsus 12 templr qugflm divitie, 220.

T

Jlum non effe in remplis Dem egré ferty 317 Omnas

dj

at

Prelati illum debent procurare ,323, 7Magnam mus- a,, í "

ditiam ad [acrificia antiqua Dens gx:gobgt..

435

p ii

Nomina Chriffs [(unt varia.

d

*

.

[m,pu,&!fl

Bedientia &4 buwmslit as ;egej[dric ad celebrandum,

Quidf

N g Qninejà populo debebant acquiefcere (acerdos . simm

rie fenteutia j qui [ecibs , mortus veusevat, i7. Magis

1717

mirnme[l Chbriffum obedive facerdoti,quam matri, 67.

ET

—

j

- Ouemodo Chriflus obediaz facerdotibta ,68/. Solobe-

f

dyuit voci Jo[ue , 68, G 69 Sacerdotes ebedire debgnt

EL

"

69

fens fuperioribw. :

1

; Á

Obligatio,

.

((,r)iomþn

Oblt'gatafia praferenda

funt voluntaritá

sbog. Obligatur

]

|

d

facer dos maximé adoffcium divinum, 334. Mnitá ab-

N

u[us vacantur obligationes.6o4. Non ablsg antuer (acer-

E

tipdtm

dote quotidie celebrare,634- A(iquatt'g tamen inan-

L

625

50, ibid, Et quotits.

-7

Occupatio.

:

m p

fpina,qua [ugbcg;nt

Occupattones (* cura temporales [unt

tnamenti |

£onum [emen, 659.. Propter illas multi fe exenfabant

Qndim

àconvivto Dei, ibid, & feq. )Mag;änm peccatum eff

649 GC 64t

023 quith

propter illas non profizere in fparitn.

jOzias LT

Áni,

Offerre Chrsffum Pa;r; poft Msffamn utile efl exerctti

271.

Vi L

:

R -UM

|

INDEX RERUM,

"k'i""hmu

271. ltem an, e cml:b:t Santio,274. Quavatio-

mnd fiat.

474

aþm

"Officium Déaconi nolwit Abbas Theodorts,p5. d afficinme

3

[acerdom npllus facile udmutmdm

97. ufquc tot

h WM ä]

Officium dlvmum d bené perfa!vmdum prodef? oratio

dyg

ementalis, 132. De modo per[olvendi à p.234. uqu $79

Facile ineo peccatirs235. Pr.epamrw ad bené recitan-

dmn,ggæ uíque 346. Omnis diffrabendi acm]ïow:an-

W

TU M z

44134; AVulla alia cogitatuont admittenda , ibid. /n

principioqu: 1mp/aramdum De: anxa!mm, 349. ln aZa

TM

Affifinnt.Angeis ; 351. Ormnes bore appicanda myfleriis

jj lav

Chn/*z 2 anmaaa Hat ;äa applzmt:a,xbnd.uique 470

oDmmnA f

u atlo.

^ E/l eleuatiossentis n Dmm, ]32. Stgmfimtur per incen-

fu. i2 Sæcerdotæ illam contino babere debent , lbld

Ptl

Qtfæ fit diffeventia inter vocalem cg'menmlem,lgz d

d

orationem (acerdorzs non faj?ïnt virtus Moyfis ijha,

g m

127. Omnæ mundn calamttates óratione facerdotts fant

T L

to/!mdæ 128 OratioMoyfís obrinuit vem:[fionem gravi[-

ia i

/ïmamm peccator nth , 127. Elias fna oratione claude-

um

64: €$ aperiebat colos, C ignem « evocabar;ibid. Oratío

Aaron magnám Fmgem cejfare fecit . 124. Oratm fá*

»

cerdam fit cuta gemitu edrdgs v 128. Qui non babet do-

"]

.mum orationts.non fiat Sacerdosy 30- Chriftus orat Pa-

ynh

T i

trem pro bts. proquibus Mtj'a offertur, 262, Chrifius

na&&f orandotran[igebat,359.Oratio m:nta!u eff prin-

W 1!",

yi

czpale munus [acerdotis , 4$7. & 483. Orare prà pupu/a

"

eff þu'erda:n 417. Oratío (* Lvmmuma erat exerciti-

"m primorum C/ar:[f fidelium.

5$2

Wl

j Ornameuiis facris quo a]ïe&u debeat indui facerdos, $ 51

'"r)

Quid unumq.ndque Bignificet,

332. & (eqq.

4»

140. & 206

p Oza quare repentina morzepercu[[us.

: , |' Ozias Rex flormit pace E$ bello, 2o. Ut [e magis extolleret,

:'

[

ibid,

voluit efe facerdos,ibid. Lepra saficitur,

y

"

P. Panis

.

h

WI'NDEX

P

FERQM

"

Panis.

77

"

j zi

Xnæ propofitionis f'uevunt in bouore,137. Panisquo-

; dianus , quem petimms , ef) 3. Saeramentum , 59i. jj

Ql;r'g Chriflus b

oc inflitMerit fub fpecie pauis. . órg j]inm

Patfiones.

yli 1

urant judicuim vationis.

H quit

k Pajinäa i;fardinatæ ob[c

Pater,

at

Deus eff verus Pater, j8 g. P'ult fec À nobis vocdyi, 529. & ii

feq. Quód fic eum vocemus » nos obligatynt fimus ejus: iyatl

tibus nos in filios adop

274

; fili»;:-):;a. Suis (amp

*

g:i?it.

Feccata L

Pater nofter.

Brini

- Orationem Pater noffer Chriflus veliquit nomine [uo fir-

Attentisnem in offcio divino, ibid. yum

manïzm;;,;s*.Ex'oim:

Patientía.

fT714

Mira efl Dei patientia im tolepando eoss qui sudigne com-i wf

municant. 379. Dei patientia nos invitat ad pornttene | j

tiam, 1$0. Quanta eff patz:rgtta tantib ef) vigor jufHi- D

$14.

3'?1- 6 352 ml

Paupertas.

DRRT

-pepaupermte facerdotum tracbatur 15$.ufque 194 S4- | wl

cerdotes E4. Levite nullam babebant baveditatem $n | ]u

gerra pj . Paupertas efl fundamentum Chriffiana per- | ij

fetlionisabid. Adundaninon admittunt pAtpertaten ii

4óo. $$.

oélores eam con[ulunt,

457 Vricioli

142

: Peccatum.

^ Depeecatie (acerdorum, eorum gravitate, $ rigoré qHO. (uy,

punientam, 194. uíque 222 Peccatum ignorantid n0n ia

eff in facerdote » $g« Sacerdotes habent antloritatem |xy,

remittendipeccata, 49. De ipforum peccatis congueris jl

zur Deus, 201. & 202. Grave eft À lacerdotibus non cog-

nofci [ua peccata, ibid, Chriffus exaggerat peccata [A- ) sgy,

cerdotum,210, Severizs cafligantur ; 2ti. Peccata in

tl

Jaerificio commi[fa non remittumtar facile facrifi

£s "m

209«

Hk!g

[

INDEX RERUM-:

209. & leq. Propter peccata (acerdotum Dews fit in£xoz

rabilis, zi Purit ea panpertate [jiritnals & eorpora-

Pb

n

[

hi

It

li, zit, Petcant grayiter Laiíci,qui contemnunt (acer-

dotei, ibid.' Peceata facerdotum propter circum[lantias

Ui

ag gravantur, 2/5. & 216. Redundant in damnum po-

prls. 216. Mala maxima accer[umt, 220. Dabunt (4-

*"mww

cerdotes vationem pro fui &* [(ecularinm peccatzs , 216.

u(que 221. Damnum maximá adfert unum peccatum

Ms

mortale, 429. INullum peceatum vmpnme, 464.& 46 f.

A ) 'äö'm

Per peccatum fie bouo mancipium diaboli, y14. AMulta

LL

lt

peccata non impediunt Commmnienem , f adfit vera

Panitentia.

619

hia

Peccata venialia. *

nl Peccatum venialeeff quodisbet verbum dnt cogitatiootio-

lr

f& 282. & 285. Pectata venalia impediunt particula-

(uP?" . remeffetium Sacramtnti,C6 minunnt generalem387. !

w;:r:/M'

Debet procurari munditia àvenialibia , 445, MAdfe-

m ld

runt magnum damnumy, 418. ed eatollenda optimum

d

remedium eff pasitentia, 433. Peceata.quamvss par-

j

vVa, excedunt noffram facultatem , 436.. INon [entire

ii

venialia eff pericmlo[um , 443. Propter illa addicit

s

Deus gravibus tormentis ,442. Bonum efl ea confite-

/

T.

435 & feq.

405

- aui! Pedes Chriffi quomodo fimul adorandi.

" - Periculofum eff facerdetes ca

dere. de fan&litate requif-

24,192, Periclitantur Eeclefjaflscs mon daptes eleemo-

^

" ul

fynam.

192. & feq.

VT Penitio eompendiofior poft Miffam.

555.& Íeq.

I^. Pharao, wz bonoraret fofeph, dedtt illi fiiam [acerdotts, 7

J

n

Plato z (ua Republ. inffstnit, nt Rex effet [acerdos.

$

Ponitentia.

:

"

lh

"

,Fgf

j

i

I^. De Sacrmento Pamitentia , 422.n[que 469.. Ponitentia

,

e[f valde bona preparatio ad Mijfam,420, Per bane a»

w()

nimeapuriicautur ,s20, Chrífins gperatur minditiau,

/

qna

!

iNDEX RERUM:

]

i!

gt in illa datur,ibid. Dem sllam 9t remedium invé.

' m

Bit, antequatá incurri[femus damnum, 422. Ef medi- . ii

£ína efficax €4 generális pro ofuni inorbo auitad , 430

Eft fonsàd fardés animmà abluendás.a34. Efl depofiiuim [ M!il'l

ib:[aür'arüm Chrifhi ;436. Ef ltouclaué: inquo vefté i t^

pretiofayd57. Multi frütlsa piintientis 449. & eq. Ej W/uu

baptifmus Laboriofus, 44.4. FoluntariapanitentiA pluá | jndnt

[átisfacit quàm graviffima pena purtatóriá , 367. Pa- ii

|

hitehtia fgnificatur pey vdi enchi ia Tabernaculo, 43j

[

Populus 224/i vect igalis [acirdotibitt, 16. lopislin (e cóm-

li

ponit ad exemplum facerdottim.

402

] 'uj'unm!,

Precepto dívino oblgántur [acerdotes ad AMifjam chhi- Polas u

Prilátus,

datm.

D7

Prelati suiti divite fe pauperrímà t?d&dräht, 163. ,1;';* 1P;gmfa

IQI

Prelatis plus affimarur fantlta qam divitia, 163,.

Favort3 diffimulatioPralatorum confirmát abnfii297. lum

Debent procurare, ut n templis fst nitor & munditia y| uman

323. Pralati 69 Confeffaris debent procuv are Cómmu- . thán

2

nioneni quatid:'dria'm.

642 . Jiisi ol

Prérmium.

dntiu

Pro grau(i&m 'mebítis coufertur Sacerdotium . 23. Pre-

;banmm

mitm,quod dandum evat facerdoti dabituv virtutem

ejus babenti,29. Pramium parti.ulare dabitur facer-

Cefi

branttbus.

D

637

ET

1

dotiban quotidse eele

Prgparatio.

|o n

De præpkra'iia»e ad Milfam . 270. & 46.

9. Da';ïz'ri;ga 4d

chcla l

hanc devoti[ffma , 409 & feq. Preparatio ante vfficium

priats

tur n

divintim341. Alia brevior ad quamlibet boran, 244.

quamvis mile anuos impeuderemus in praparatione ,

futm

non digne tamen celebraremus , 400.. Prima difbofitio

; £hran

eft bumilis

1

4!:

4 preparationem monet.

agnitio in[uffcientie, 402. D"? n0$ ad h

^«

403

Prebende.

ANtcefJarinm eft, us fípa dyvites Prabenda in Eeclefia.t6s.

'*

Ici-

lii

lll

M

INDEX RERUM.

"!"MM,JI

Presbyter, id eff. ftrxor €3 talas debént efe facerdota prüs

dentia C madeþm

s

27

"Wiigs -

Primitiva Ecclefía.

WW ! Vita fidehum $n primitiía Ecelefta, éf af perfi Gfleré m orá-

u/;!":

biüne E& Communaone, y85. 4 iM a dier avit multis annis

h*h

jli

TU

l

QHotidiana fidelium Communio, ibid. Tumc in áliqui-

j

bus erant éliam impex[etliones 84 Vitía.

674

al ! Primogenitus sZuféritm famiarum quandam erat (a-

Ptl

CeY dos.

$

ia Princeps fopuli eyat facerdoti fibijeftus, i2.. Princspes &

citt

! perfónavegze banoris tam[a [averdotes appellabantu ,2o

viriilii Probare fe ad receptionem $3. Satramenti , quomodo fit

n

mte!lzgmdum:

476.& 377

at churaror Lbornsinum generalis eft facerdos.

178

U:'ZUUL"/

Pronuntiatio.

mrfltï

JNorma fevyanda im pronunttatione Ai[Ja, 292. Pronun-

u

tiationem retlarn in M:[Jacummendat fl'atutum Car-

mmNüW

tbuli enfe.

294

l

Prüdentia fecmfz etxnatht vejicere patpertatemta. Pru-

L

dentia quelibet gers debent y 301. Eflregula omnimns

boaamm 4ö'z';onum.

z

392

j

i 'WW l

QUæ&or eff facerdos d C/:rz/ia ranj?mmn, ut de lmm-

m

num quereret nece[fitate , a€ proyideret in bis, que

funt ád Deuzn,

37.& 79

,? p, Querela Dei contz 4 facerdotes , 202. Ofea exaggerantis

Vrl

ü

peccatum populi Jfrael in culeu idolorum, 22. Queri-

u"'r

zur Dens de bominum ingratitudine 643. Quers pof-

ifw ]

funt omnes ereatura de facerdorum in n/:bmndn ne-

Wi

g/»gmtu.

646

R.

st

T

'f L

Reditns,

de

Editibus Ecclefia[licis impendendis tratatur 6s

l

u(que 194« «4d quid Ecelefiaff sei r:dmbm (ruan-

M

a'r,

INDEX RERü.M.

"mïh

eurs 166 M mpendi debent veditus in eleerno/jham data fa.

qit |

flentatione congruá , 173, Sunt patrimonium Chrifhic$

Ull),

pauperum, 178. INow polfnmt dari con[angwineis, $0. De

|

ii

illis exigetur fIritla vatio,iy.I quatuor partes olim di-

u

vifi.

i

186. & leq.

D7

Remedium seilifimum invenit Deus propeccato.

244.

(j

Requies vera eff contemplari €$ Landare Deue.

424

D

Reverentia,

A

um

Majar debetur Sacerdoti quam zAngelo, 45, Deus vnlt tra-

ra quï bl

arimagnáveverentiA,394. INonnunquam licet ab[li-

n

éit

were propter majorem reverentiam.

y

m

Rex.

um

Apud multas nationes Sacerdos ;Gpicntior :ratqkex ;2. Re-

ht

£9 Lacedamonii evant Sacerdotes, 3.. Sacerdotes aquan-

g

tur Regibus,17.. Rex eletlus exemplum legss dlivina ac-

777

-

eipiebat à Sacerdore, ibid. Chrifus eff Rexveru. 499

M

Romani boxorabant Sacerdobes,

60" /l/"

Ruminare fferstnaliter quid [it , 479. ANolnit Deus offerri

iiln

animal, quod non rumimaret,

[

ibid.

S

hu

Sacerdos,

nguli

jini

andanä nämm e

officium [emper fuit i bonore,. Sa-

S

ii

cer dotale officinin fuit maxime «[linsatum in Repnbli-

140

€a, 2. AAdcon[ervationem Reip. vequiritur officium Sa-

[ *ID:'Z

eerdotale , 2.& 3: Sacerdotes debent veliquos excellere

-

- df

virtute E6 [antlmonia, 3. INon debent babere genus nec

; con[angmirieos, «bid. /on debent circa profana ant tem-

tll

t

poralta impediri, ibid. Sum: soajores Regibns , 17- Pof

li,

Deum [unt wmaximo bonore digni, 22. Debent memuniffe

Tl

digmitatis [uà , 27. Sacerdos exemptus ef$ bominum nt-

li

mero, 36. Debet effe [apiens,29. Ejus officium excellt di-

1.

goitarem Adkrelorum, 202. Sacerdotes Evangelici nobi-

tur]y

liore officio funguntur, quam foannis Baptifla, 49. Vo-

Paj

eantur iln Deis-e3.Vevautur Dii,e. Et quare,q4- Qngd |

/ vewit-

|

ii

INDEX RER UM

yemittunt in terra ,vemitit Deus in colo, ibid, Suue

I'mmw

Áj

amiei C2 f amiliares Du., 77.6c28. dugeliillos bono-

rant, i, Habent clauei celorum, ibid, Habent majo-

""'M

rem autloritatem quam Aliquis veter m Santlorum,o.

IWPH

il

Sunt in multis fimiles D Virgint, $5. Sunt Seraphini

Hierarchia EcclefraflHica,66. G byaftus dllis obedir , 67.

ag

4!!10.'

Okedire debent [nis faperioribus, 69. Ouzd re/þandera

A

debeant demoni excitanti ad pacmmm 20 Dm.r 2lizs

comraittit omnés (uos ubf auros , bid. Sacerdos p Mif-

"M" N

) n

fa qui benedigat Chriffo , g2.- Expendit- prodltbitn tbe-

JRuros Chrifls 75. Efl vera arca Teflamentis $7. Peri-

121

culofum efd is, f cadat, 92 Sacerdotes dabunt ratia«

l

zen )uxm-hnefcm,qw 4-Deo recepertnt;gt; Non de-

Lgsn t

n o

bent. vwe-re listtt laiciy92..Pauci intraut ptrgatorium,

€8 quare,o 3. Pauci (alvantur ,&d quart ,ibid. /4onae

T

Mi

chis debent-effe fanctiares s 97. Tantà debent: effe cari-

tate, utparati [int vetam pro Deo effnndere s 102; IJ:-

|

bent laborare in munere rit&obeundo; 1. Debtnt à

"LU

W

popmla fepar ari,106. Debentmobules effe (biritu Qf Suaut

&eges . quomodo, io9. INubla labe debent-tagtamina-

71,110. F'yveve debent ut rmmfrz Chraffi, 112, INon (uf-

fiiit eos ducerevitam , qua- non mereatur reprehm/' d-

p

H€DBI $. Sacerdosexudt veterera bsouuemstiu. In otu-

l

ni allione ftt exemplar , u&. Fortis fit d patteusdaba-

yr

ris.bid. Ejm vita fit £ælc/r*n, 1. Iu pe&orc ejus frt

p

dotirina (P'veritas.7. Sacerdatés fint fal terva €0quas

al

re g. In0rdm4tzowguareunganmr it9. Sunt-Deo

5

j

d

con/ecmn, 9. & leq.. Sunt ordimarium Chrifts pala-

jf

j

tium,20. Oraut Deum provivis & smortuis ,uó, Eo-

y,gf

rum oratione auferri debent omnia mala nsundi, ibid,

j

,W

:Hl'

d lias tplisimputabuntur,127. Ira divinafeopponaut,

P g

128. Santli [int , quia panesojferunt Deo,436. Obligan-

p

"i

&ur Deo, quia elecis funt ad tantamrdiguitatenr, 202.

W"'

H

Paucimerentur nomen Sacerdotis,212. Qmmu Sa-

P YT

éerdos

lf

s

iNDEX RERUM

cerdos dicat verba ab[olmtionis. Chriffus tamen abfol-

vit, 225. &leq. Panci Sacerdlotes [unm mmnus e[fi-

sant, 272. Sacerdotes Deo ferviant amore,28$. Obli-

/

antur ad attentionem eornm , qua dacunt €9 agunt in

Miffa.295. INon tenentur MifJam accelerare propter

hi

audientes, 304. Tota Sacerdotis vita fit preparatio ad

of];

Milfatmi,gog. Quomode fe debear confiderare celebra-

[

tures,4r9. Dur celebrat ,mulias deber admittere co-

li

gitationes prof anas , 482. Sacerdotes, quamyis dvvites,

M

fintebabeant panpertatem [piritus 158« Omnibus de-

lil

bent oflendere viam incolum, 18. Indigni [unt nomi-

u

ne Saterdotis,qui longo tempore ab[iinm;' Misfsá, 374

r

Sacerdos eff legatus generis bumaniy234. "BSacerdos

u

principalis eft Chriflus 255 & leq, Cur Chriflus voce-

:

[

tur Sacerdos eternus, 237. Sacerdoti taagis nece[faria

efh confideratio, 47 3. Orare-debet propopulo, yr-. Ejms

dul

dignitat excedit dignitatem Angelortm19. Sacerdos

/

indutus Ad MijJam; quid confiderare debeat ; 551,, De-

[

y

bet celebrare faltem Domtnicts CÀ feflis.ógy. Quinnn-

du

quam celebrant, [unt [candato, ibid. Quoties 4n anno

teneantur abid. AMult

4

offunt faculares , & non spfi,

Mi

h

640. Celebrant tanqua

;

minijiri psbhici, 646. De bis,

li

147 Ll

gui oniittunt ulebr.fn s poffunt conqueri omnes

,

LTerd.

ibid,

dm

Sacerdotes antiqui.

;.'reabantur myfie

véofés earemoniis , 15. In

J?v;j:'oue terra

D

€HTA C&teris Qartem usn acceperunt , €9 quare v 16. Sa-

e

cerdores nemini caput aperiebant, $,. Sacerdotes aw-

X

tiqui , in quibus dvverfi ab Evangelicis , 2y, & feq. In

f«

gqusbus occupabantur, 26, Habebant [uam Tribnm.tos.

Erant liberi tributo, $. Conditiones regquifita, ut quis

gt

6

e[fet olim Sacerdos, 10. Declarantmr myfhcé , i. ANon

poterant tangere cadaver,i2), Dabatur ipfit petlus hu-

Tirg

€9 quid bos (iguificetiib.

ü

me:['m, .sf.brpc/n'um'dctxtmm,

40«

li

i

INDEX RFERUM

uornodo [e praparabant ante fsrnþcmm ,138.. IVoss

/'huwiþ

Pa

bastbant bareditatem , 155. Sacerdos legalis, quande

WHIM

M

Jantluarium sntrabat, nonporerat ade[le homao. — 453

Uitgy,

Sacerdotes mali.

Multi Saurdotu D.

Wlli(/glyn

Dex juds.zo f2 d: qnitate exuentur,

ii

$9, Eorumpeccata gmw'z]ima, tg4. & leq; Offeruat fa-

Mib

/

ï

erifi sum t'mmundum,öquamodo bac sntelitgatur,200.

m

Eorum peccata [unt adinflar Lucsfera , 203« Sacerda-

165 Contemni eff pena peccatürum.21, Saierdotes ma-

m,'& M

Mi [unt magno damno Reip.écontra bons,220. Sacerde-

ge»h'w'm

'.'Al:a(»,f

tes mali maxime Chriflum [unt per(ecuti,296. Sacers

dos malns non dumimuit yartutem faertfcii, 237. Sa«

hi s

cerdotes mali [uuz

fuda pejores, 203. $9nt Em:le.t fiuo

k

prodigo.

"r

638

Sacerdotes genules.

rl

ul

Sacerdotes Atbenien(esyipebant sn[Tar Eremitartmy j2

e/Egyptu [lrile vwvebant,ibid. e/grbiopes eontinenter,

T

ibid. 44pzd Romanos erant in bonore; $. dn Germania

i,Wm-

adjudicabant morti, s. In Perfra erant fudices n catto

Ww.

fs gravilfimis,4. In v eypto[olus Sacerdos d Rex vt«

g

füiebantur purpurá,ibid, ImperatoresRomaniCS Reges

[;[,MW'-.

Lacedamonii erant fimul Sacer dotes,3. Virtus Sacer-

m

dotum gentilinm confundu Chyiffzanos 11 $4« Sacer-

1

dores Baal fe lancess configebant.

279

j

Sacerdotium,

w

Datnr in pramiummaximorum meritorum,z 3; Tantoeff

d

D

excellentius,quanto excellentim: facrifieinm offertur,

j

26, SS.Patres exaggerant dignuatem (acerdotti.28.&

j

feq. Sacerdoxium excellit reliquaomnia,a9, Hoc u-

nrac ia

d

gels venerantur ,ibid, Daplicem babet poteflatens,14-

y

" 4

Gentile magnam babebant de illo opinionem.

1j2

,

Sacramentim,

"

j

y

"]

Forme Sacrasmentorum operantur effcaciterquod figmifi-

v['ö

Á

€ant, 4.5. Totics,quoties reczpwnmr Sartquq;i:dün!

"

Ec2

80765

INDEX RERUM

HOVITI -AHE ER THTD gratie & caritatis , nifi ponatuy

ámpedimentum, 372. Eccleffe Sacramenta eontiuent

0j

*

M

gmts'arr), guam

fignificant &$ cauffant ilam pbyfice 9

(i

realiter,427. &leq. Eanon bonorart, eff via proxima

PL

ad indurationem anima, 447. Sacramenta fm;; aquee

:

576

[

du&fu,

SS. Sacrammentum.

li

uid operetur in corpore recipientis 61. Quomodo (erpus

fMI i

d

- f [angHis Chrifli wniatuz eumrecipiente, 262. Onio

qui

Chrifli cum recipiente eff verató vedlts E'j' qu/omgcgda, É,

1

*

Exempla borrenda de indigne commumicantibus , 149.

/un

& leq.-2von prode[fe $5 Saccameutum eft éx parte re«

€Iplentis , 274« SS. Sacrameutum effe&lus conty;arios o«

qzi".f

91na'

« peratur in digne vel indigne fumentitus, ibid. Recipe-

bit

re $5. Sacramentum an atiaals di/??ngfäione impedit

wuagna ex parte frudum , qui erat futurus; 286. Jiud.

r

m

[u'mt;;g uegligeuter meretuv magnam penam , 490.

Qnui imparatus fumit,Chr:flo 4 Sgäräg:pmta eff inju-

oj

Ytists 292. Merità exigit Chrifeus,ut praparevnttr, 304«7

jim

üt

inSS.Säcrgmg;i;o"e]ine;e[a&fiqm exercitium fídez,qo6.

Quare vocetur voy[lerium fides, 408 Quid vn illo cre-

u

it

dendum; 409, &leq, Fmit optima Deiimuentio 476..— 1

Quwne bonum , quod e[h s Deo ; efl n SS. Sacramento,

l)t]

4

z

72 Efl maxi

mum omniam mirabiluum 370 Eff [nm- . |

NT

184 0RHIUHIA,

bid. 4s tllo adoranda efh $5, Trinitas . od

In illo e;jï pretium äo]lfæ' redemptionts , 315. Efl exten-

j

ffa Incarnatiumis, 535. Eff modnsintim fe communi-

tandi, ; 38. Veritas S$. Sacramenti dsfficulter eredipo- | $m

It

t 177. 8$. Sacramentum cflvobitr animarm. 379v

"

Vocatur pants quatzdianta, j91. In ejus ufi patejf pec-

N

cari per exceffum e4 defetlum, * quainaafa, 6oo. Nun-

N

quam Ecclefa probibuit frequentem Communionem,

HE. 3

[

612. Md lanc non deben

st accedere tan.täm*q'"f"ü"

ó22

fed qmi illuc adfiramt. '

Á

Sacti-

1

:]

INDEX R/'E RUM.

"

Sactificium — Miffze.

U

Offerre Deo facrificiumeft de lege natura, 2. Gentilium

füj,/l/l;a]g?:

Sacerdotes offerebant (acrificsa Diss fuss,ibid. Saerifr-

mj

£ia legis antique m quibus differebant ab Evangelicin,

.',m,//,w

zy.Sacrifienm altarts (uffctt ad tolleuda omnia pecca»

ta mtndi, 25.& 259. Sacr ificia antiqua de [e Darvivia-.

t

j

Joris,25. Quia fignra noftri faerificui, erant Deü acce-

B

ta, 26. Sacrificunmm immundum quomodo offerant [a*

Wt

cer dotes mals, 200 O fferre faerificizm eff proprinm fa-

-

DL

cerdotts , 224- -dd boc in ordinatione accipit potefla-

Vguta .

tem, 226. Certum :jï*e[e'x'gr E:cle]ia vermm €9 propriums.:

—

facrificium, 223 Sacrifisa antiqua quare ditebattur

d

odor (&aviffimus L?zö,;.zlg. .O',z'xgma [acrifitiaantiqua ne

d

'ghid;m fufficsebant ad remilfrtontm unu peccasi . 258.

at

Sacvificiums altarts vocat&r (acrificium mundum ,416.

pzi priärip?g mund: 9614:4 fnernntfacrifitia,279. Sa-

mz-"f J

I

evificium ZAbel rgne cen(umptum , 247. INullo egemua

w

i

faerificio prater 1d , quod obtulit Chrifens, 250. Sacri-

ficium altaris longe catera exeellit , 2 yo. &leq. Hoc

[«,-Wx J

fd;fef: falo accidents ab €0 , quod in crnce otlatum eff,

u

p i P

d

n

249. /n fatrificio quid offeratur, 273. Pro quoofferatur

pl

y"

»

in generali, yóa. Ad quos fines offeratur , 563. Pra quo

J

Vide Milfa.

M5

n pattnulari 65

à

j

Sacrilegium.

750«

MP

Sacri(ggirgm commitit Lfc:le/;'

uni J

aï'jll(üjf;qul non dat elee

262

"b

f)mgm.

" a

Szculates.

"Sumunt exemplum peccandi à Sacerdotibus, 202. Gravi-

Ui

ter peccant, dum contemunt [acer dotes, 210 Poffunt

.;fffyl

exigere à [aterdotibus legs Dei explicatumem , 38,

æ'l

)

j

Sunt lacrshicitm oblationts, [acerdotes bolocauflt, 124.

"

Sacularti. qui non communicArint tev tn Anno. n0n ba-

;!',-(;W-

p

Ll

d

beantur Catlolii, 626. Saculaves magis excufari pof-

n

W

funt quam facerdotes,

[

[

& differaut Comumniontm. é45

IIF("

Salus.

Ecc;

INDEX RERUM.

Salüs.

!

dSalutem,qui petierunt à Chriffo,obtinternumt.

32l

Sanctitas,

)þnnn

/

Confiflit pr'ccz';;hä in mtinditia C$ caffitate ,139. Saterdo-

[

l

tes debent tenere (ummum gradum [auditatis,97. Sa-

J "IW!

cerdorurm (antlitas debet effe venura aliorum , ibid.

/;/m

. Qua (auttitas ia Ms requiratur,122. ^7Magnarequiri-

]u

$ jj

tur ad tralandus altaris myflerinm.

132

T

1

San&us de£er effe facerdos, g2.Gc 122.. Quid fit effe fan-

' inpcn&'u*

tum, 1a2. Sandus interdum idem quod cafius, 139, . 4d

um

trallandafantla fahägm; e(fa decez,i43. Sanths vellens

u

sBtertisn ca f aceve, qu& Deoi 0£nofctmt AtctpLA,273. Sane

& Latantur,quód nos memove: ffemus corum, qua ege-

YHnt,

runtyibid. Sanci eziam ieviapeccata magni aflunae

/

442

Sapientes Zlebenz 2/72 facerdota.

34f

l

Scandalütr, .

"if

Proevitando (candalo paffiva nom omittenda , qua [unt

.x Ts

Virtutis , 303. 87 209. Malti feanda'izabantur ex do-

n

drina 68 miraculis Chrifis , 3o8. Qus [candatizanrur

| Ti

ex Miffa prolixioe , petcant ex malitta. 369. Non eff

exiftimandum [candalizar: aliquos ex AMiffaprolixi-

Tj

ort,307, Quamvis fcandalizentur. non tenttur facer-

ftii

dos accelerare,ibid. Scawdalo ftnt facerdotes, qui nisu-

l LI!

quam celebrant,

635

z

Sententia. -

4 0j

97 caufis gravibus fententia facevdotis evat definitivauz.

7u

| "Thab

Seutentis notabilos quorundam Santlorum de dignita-

te facerdotum , 28. & feqq. Sententia notabilis M. dvi-

Thto

Ia 46, Stntentia S. Chryfoffomi borvenda de [acerdoti-

Tle

"s,

.94.

p

Seraphini Hierarchie Eccl:fia./h'ck funt þ;c:rdvt::.

j

ää

/9

Simoniacus fsir Efan.

MT

Sol juftitiz eff Córsfeus.

548

[/,

Spa-

(

üh

r

I*'NDEXVRE'RIIIM;

Spatium.

M.

Spatinmm teraports largurm conpenit rebus gravibus , 29&.

wml*'fih

Qnod (it [patinza c[fentiale, 292. de fpatso Msffa cffeue

tali nibil desni poteft; 292. Spatiuto nizpit long Mp non

"ag

infumatur ,duta Mija publicé

ed [i&

""'"',*'J'llj:

fpatimm nimis longum,

fiz'c)i:ur »3e2. Qn

ibid.

»

WW

n

Spiritus S, quemodo dicatuir orare (

£emere promoles.2t

Mi k

Í

Spon(us ansmarum eff Chriffus.

334

Stxpenäium pro Mijja eff. Licutum aceipere.

412

LUUTMT

Sumptus /pmperflni Ecclefiaflicorum reprebez duntur,i$2,

u)

Wl

& leq. Diffimulat in 15 Pontifex näjn(?æu rationast$

1

:'u'wamg

T.

;r::::gcrb

Abcmacülum quam duvvet ($ ornatum fherit , 224.

T

!

Deus ipfe praferipfit, quomedo effet erigendum,225.

'

4dute Tabernaculi d

ngrc[uqe VAi érat $m quo felava-

e

!

vent facerdotes,

j

WRM

Tarditas simia caveri debet, duem in publico celebratur ,

N

i

"TU

302. Qua fit tarditas nimia,

f

ibid,

J

Temeritas Cere €$ affeclarum.

2Í

Templum.

TM

al

Zemplum vocat Chriflus domum Patris, 210. Bit ex illo e-

Fm "

" i

jecit vendentes À ementes, 31. Divitia templi Salomas

Magná de eo dicnntarf

g

p

nis f)icredtb'ila, 326,

.ibld.

Tempus.

Optimà tollocatur in audienda amt dicenda Miffa, goj,

ul

Tempus gratiavocatnr plenitudo te

a

Thabor voeatur »on: [anéins.

mpmm j

24?

yt^

A

24

Theodorus Abbas noluit Diaconi ojz'ciäm fx?rkere,

99

j

"m

Thefauri S. Lanrentio commendati quinatm fuerint, 32f

4Maüitbefauros ire acenmnlant.

3

p

"Timor.

/»lg*

, d

Iggn quisjuflior, majore

Dei timore ducirr u Cnmlvn'-

,frere ad Domintsim delemns aceedere , 2o7. Timor &

Eee 4

4mor

*

I

LNDEX RERUM.

:

j

amor jungenda , 4$4, Et ad rite celebrandum requie

qe

runtur,

406

ä

N

"Tutor.

Tutoreim nominare [acerdotem nouefd lvcitum.

134

V.

(0.

Ana gloria zocet anima.

605

V

' Veneratio.

P;gp ii

Poft Deum majore (nnt dignivenerattone [acerdotes, 22.

AMeritó veneramnr templanofira, in quibus Deus, 312

Verbum.

li

I,y.m

ürha eon[eerationis [unt efficaciora $is , qua protulit D.

T.

D

T

Firgo ia Incarnatione, y7. l'erba [acerdotum [mt cale-

ffia.

lr

107, & fcq.

Miza

Veftis.

Iv

Antty

P:Fe: facerdotalu finz munda ,€4 bené fevventuv, n, Sa-

, €erdotzs legalis vefles erant pretio[e, 15. Signtficabant

pirtutes [acerdoti necefJavtas, 14. [nillis fignificabatur

Án

n

pl

totus znundus.

234

Vitium.

AW

D:

ando pravalet aliquod yitium in Rep. contraria yirtus

W)

anducenda.

jot

Unio.

P

( bud

Usi Chrifi cum recipiente S$. Saeramentum, 58. In il«

Tüc

la ptrþ'cttur divinum matrimonium, $9. Cümpamna-

De

Mani

/ mes natabtle.r pro bac unine,6o. Eff yera & vealis , 61

Jourgoin

Voluntatia.

, Maiusde

Deter

Faluntaria pofiponi debent /m, qua obligant.

602

Wrugs Coy

bieriarium

Achzus 4 Ci:rz/t'a ma]us quum aptaverat, 60»:[ eií

Mu Méd

. Bilenbaum

Z

acce et.

61

1190

Zelus lnmaru divini propríns e[l (acerdotibus,23. Plum-

[EGUh

x

feiputabant [e ilo duci.

6;

Alro t

)

mj

PIN I

l

Lml

Üpt

CATÀ-

ii

!

Hma

L]

Á WM:

T

saá2as25c2o8002600

«yjo0» «)JSo» «DGo O «9C99» 4 550v «»gw/-ug ;

Wam,/f!

n

^CATALOGUS .

hi

QUORUNDAM LIBRORUM

]

Proprie impreffionis,qui ad viram fpiritualem

"W:üf/,gf:

& facerdotalem iníerviunt.

iL

D]

Belli Medulla 'Theologiz éx facris Scriptutis , Conciliorum, Pox-

itfämmm]

A

tificumque decretis & SS.Patrum ac Do&orum Placitís expreffa ,

$

2. Tom. 1705*

U r'"' j

- Sacerdos Chriftianus 2 five manudu&io ad vitam Sacfrdotalcm ;

1689.

t

Abraham à S.

ü

Clara Grammática Religiofa , obet lcïäeiülicbe S»Zugen!bz;

)

Gdnl/ 1705.

g m

Antoniià Spiritu fan

&o Dizc&torium Regülarium.

*

Arefius de Tribulatione mundi, five difcurfus in Domin

1ca$; 'z(. Vol,

"p *ä*'ä

- Difcurfus przdicabiles de Sandtis,

Avéndanno Oonciones in fefta'San&orum , & de B. Virgine-"

BM RA

m al

a

n

S. Auguftini Meditationes , Soliloquia, & Manuale, 1707:

Ail Theologia affe&iva; ober atmtütfige €rfamt

3

B

gen, 5. E beif/ füb pralo.

äs*Gät;!ijcber ';DFxonla

mh WW**

Baronii Curíus Philofophicus, ?. Vo/

Fol.

$

Becaui Manuale Contzovyerfiarum adauctum, 1697.

Binsfeldii Theologia Pattoralis.

:

Bona de Diviáa Pfalmodia.

s

j

- Frincipia & documenta vitz Chriftianz,

18

" dl

- De Saácrificio Miffz.

18

"

18

- Manudu&io ad Coclum.

12

H

n

Bourgoing Inftru&tio Ordinandorum.

r od

Bozius de fignis Ecclefiz.

i

- Detemporali Ecclefiz Monarchia & furifdidtione.,

mgl'-

Brauns Concionesin Dominicgs & Fefta, 2. Vol,

j

Bieviarium Monafticum, Tulli Leucorum.

Bufei Meditationes.

1g

Bufenbaum Medulla Theologie moralis per'textus accurat

t ;evifä 3C

um

y

W

oco

Propofitionibus recenter damnatis à variis Pontificibus , &fuol

24

aíterifco notatis, 1704.

"]

M

Alvo Conciones (Eadmgcümaicl cum Indice c;oncionato;io pro

4

j

, Dominicis & Feftis.

9,

Canifit Opera Canonica.

17

P.

- Inftiiitiones Juris Canonici,

)

4

Qapi&cani Brinzing repiget / 1696.E

Garcw

CATALO.GCGUS-«-

e;nanza Simima Co;

1eíliorum à $. Petro tifq

ctm cormmque vitis, 1706.

ue àd moderiüm þ&mific'cxi ,4

Carthufianus dc IV. Noviffimis.

El

g h

2

Jellens

Catechifinus Rormanus ad Par

»

.Ct

1658.

o€hos ex decteto Gencilii T:;dcnt. edituxs

:qi

Clementis Infinuationos Divins pietatis ,

$

/

1

$. Gertrudis.

$

feu vita , révelationes & gratix

TexpitY

$

- n l'!IV

Comitini Initium fapientiz timor Domini,

24

. Mul

Concilium Tridentinum cum Declarationi

3

bus Catdinalium

5

8

NT

Cont£en 0rd. Prad. ic unbefibambte

Gentztaadzyvebiaeti burd)bad gart

3:Gabrbeit / bas if

/ Gub

-Jinit

Corréni Clypeus patientiz,

Bé Sjabt/ 2. Gbeil. 1710.

4

j .m Til Gemi

ifeli et

Coutino Conciones füper Feftivitates B.

Virg. Item Fefta San&ozum ,16:

- Cyo

Quadragefimam , 3. Val.

4

-Mit

Quvelier :mnox?a Spititualis;

12

ob onte

D

DEIingcndcs Conciones Quadta gefimales, 3. Tum, 1688,

4

u

Lffens 9ticbtfd)tur bef Gietoiffeng,

lx

E

Engelgrav Coelum Em

Mu

'ofguris, 2. Tom.

pyreum five Conciones in Feftá San&otum cu

!

]im

"

FoL

Ya $u

loczitd

Abri Apologeticus Do&tinz rhoralis, 2, Vii.

FOI-

Fetre in D. 'Thomam , 2; Toss,

luBoctlus

Tol,

lureargyr

J5

G

Avanti T'hefaurus facrorüm Ritün

m adaitus, 1765,

?

*

Gerfort de Imitatione Chrifti,

32

pO

-ub

3 lautth

I I&f,cnü panis quotidianus,, five Meditationes pro fingulis dicbus h:

ag

42

t

Bambloch 0rd. Min, Cenv, Hortus facrarüm Precu

m quotidias. cum deyo«

tione Novenz erga S. Antonium de-Padua ,

1704.

12

Kayneuve Conciones & Medit

ationes in fingulos anni dies , 4 Vot,

L

i

Acilige allaemeine Stubacdots.

z

Z

MAühu'!

A

au(f alle Zag ber O*

I

n

libuttg bepb

em biergigftiubigen Gebett

|

300 ett/ 06

€r polltommnt

ette$ Gebettzs5ud) st al

Mz:amPol;

Ien geiten i allerbatib 2tuligem ber

Gbrifti/&atbolifdyen $irdem

pos

; fo toobI bef €eibéaló bet Geelen, nti

t ídouen Stupferm/ xzxz. $

Macyij

Heinlein Medulla Theologig Pra&tice ada

u&ta

1707.

Matüii g

Ficriberti fuliacenfis Capuc.Stenblid) Ge

fprácd) oon oBerbans jubie

j

ciini,

jtbigettSeit stot(c)en benen Gatboli

foyen dnbiiucat.

balifden (cmes

B.

betiben Giaubengzunéten ; 16

8.

1à

.iafcm[ T

Horn Coanfopi:t Concionum, 1706;

idili

Móli I

Oannis SS. Sacramento Prior Clauflíalig, -

Torenj d

- Judex R. egularis.

Yaj

- àJefu Maiia in Lamentationes Jeremis,

- Theologia Mytftica.

Adaiid

juglaris Elogia Pani:rcharuþ 1 1710

!

ä

Nittgjy

De

Karg

I)

l'ï(.*wm:

öA.TAtöGU&V

Árg Fetialis Pacis;

)

K

:äw "

Kellens Geraphi

fd)

Der Gebeff-Gattei mit

$

- Cátechifmus Theodoríci $pri $ynfter,

Supffeigy iésf.

a

P

- Q(rnbacbt jit ber .

9. Drenfaltigteit.

12

^

Kempis IV. ^ofreber gonb

e»»

- Idem iti üfeitt/. 1706.

quþfolgung €ptiti/ x706:

12 54

i2&ag

!l

* Idem fit Geutéd)z umb

*ytaliáriifüber Gxprae

D / 1699;

13

TT

- Iderà in &etitf»

ib Stansbfifd

Der Gprad) / 1699;

12

- Àdem írt ($rattgbfi

fd)er &yrad) ;

1708:

Keíiler Gemitus Com

peditorum

i I704,

24

Kiffelii Sézuones fünebres,

18

l'ïäb*gï

- Conciones pto Dominicis & Feftis,

4

- Shaffipmé£preoigen. .

olb Orthodoxia Euchaxiftica ,

D

jbef auffüpriicer ï)e"m,eïþ bef 'rve'ci)t

[4

ILTs

38

erfanosé ber SBorten : [ baéi

1719.

ft menmeib, as i niein 95[gtp

i

*

LA

batz 'Thefaütus imoralis,

To7p

five Coficion£s pet totutn annuio , fecnndhs

ai!üü;

4

Lamas Surmiá Caluut confciehti£,

Y

Lanuzz Medulla Cedri Libani,

Laó Hostufus Philofephicus.

five cófttpéndiuim Hepüiliarüni, 1. Vol — 4.

Lautedani Sylva rezum rh

1g

emótabiiuni,ve Coneiones pet totü agputu

D

Sebei tieg $9. SBatterg 5j

gtatit vor fonola:

L

- £tt 5. Srungframer

1 C larà gtatct

f&& voit Stmitvergenn:

$

Leuchitii Viridarium illu

firium Vixoruim

& Virpiaurh.

Lezana de Fatronatu B. M. Virg.

.

ll*o!;*

muïd ]

de Lingendes $ec, Ief.- Gonciones Qadxaggfim :ics,

&i Indice inateria

;

-—

ruim in ómnes anni Doininiéas, 4. Tem. 1688;

p

ggaiti^

Ailhat Ord, Pradicators Fhilofophia T

;

hofiiftica f:ïiöäaiis,, nàtilt:

Nis

n

g

moralis & fipernaturalis, 3. Tjz».

1706.

Matacti Polyanthea Marianá , five Elo

.

git B. M. Virg. Libris X

p

p

prehenfà , ex SS; Patribüs &t de

;VHI.þeö:'nf

Marchantii Rationale Evangelizaiti

ümns

prompta ; 1'710:/

$

Z!

" üymr

Martini $9j Cochem Libellus infitmoittü €

d

cifimis.

um benedidtionibi Qexo;;

m

TA

g

ia

- Idexi in Ceut(dy iuit Soutpfferii.

iz

a

Mafenii medifata Co.

1

ncordia rotéftasitium cm Catholicih

Aicha&lis Exercitia

Spiritüalia;

Jaolina Inftictio Sacérdotumi;

oretis deiminaculatd Concéptióilé , 1696,

ïo;

Mulman Glatibensz£iec)t;

N

Ad'aGfH;fidAOma's . fofepho, igüatio & Xaverio

$aérá;

i

Nierembeirgii Do&rina.Afccdca,l 1696, -

13

^ De Ádorstions in Spixlti & Vérigata.

Qffi:

L

-

"

Va

CATALOGSUS

:

«

jum , oberGurs ninfet Lieben Svatoen / fenpt ben fieben Fleineti

G'agsciteu 7 gitanpen / unb anberen fdouen Gebettetn votb vi

Mi

(ibmar,

18

- £yber Sagseitett titfe

v lieben gratoen oou S»erg Garmels.

12

- 9it téaltdoer 9(rbac

bt auffalle &ag ber füpdocit/ 1710-

- Jbet 9fmpt ber .

-^

P

utiatraten O. Glará.

18

ffexinus de Ele&ione Canonica, 1696.

Fol

- Tribuna! Kegulare , fsu Praxis formandi proceffus nedum in foro

PA

Fol,

— Regularium, féd & fxcularium , 1696:

i2

pavvlovvski Giottes Sft(prad) / 1708.

Finy 0rd. Pradic, Curfus Philofophico - Thomifticus, 3. Tom. 1693.

$

Folachi Induftrie pro Confeffariis.

:

12

FoI

H

Pontani Bibliotheca Concionum , 4. Tex.

Portel Sermones fpirituales, & Exhortationes Monaftics.

Pfalteriolum Cantionum facraru

ene

tutis, 1705.

m PP. Soc. Iefu in ufüm Studiofz juv

24

fum Monialium ;am Ro

ma-

(

Píalterium Davidis Latino-Germanicufn in u

niun, quàm aliorum Ordinum pro choro, 1711.

$&

- Latinum ordine continuum , 1710.

13

4

:-|

, anrtus de Benedi&tionibus & Proceffionibus Eccleüaüicis.

adineitz Sec, Iefu Flos feu Vita San&orum juxta Calendarium Ro*

" Fol

Blb

manum in modum Concionum fcriptæ, 2. Tom, 1709*

"

' Richardi à S, Vi&tore Opera omnia.

^

P

" Kodericius dePerfe&tione Chriftiana, 3.

Dm.xtjöz; :

?. Koffel de Scrupulis Confcientiz, 1709

12,

$

Aléfii Vita,& miracula.

ia

!schieffer Diale&ica difputativa ad mentem D. Thomz , 1710.

Schindlers Academia mortis, five Le&iones ad Conciones de inorte, vitiis

p

& virtutibus formandas applicabiles, z..

Schrotteri Soc,Ief Goncionesin Domin.ö; Feíta per annum,6.Tom.1696.

Seynenfis Conciones , 5. Toyi;

Speranze Sele&a facra Scripturz,

— —

inelli Maria Deipara /Thronus Dei; five de Laudibus B. V. M.

$p

[ x

$tella $0ti

Qherádytang iinb CitelEeit ber QGelt/ s. 58dper / 1706.

2

'Amburinus de Sacrarmentis.

. Theologia Erronea , five Propofitiones damnata Avariis Pontificibus

juxta Tra&. Theologix, 1693.

&

^

$. Thercfs Opexa, ofer alie 55üder tb exbriften / 2. Tem. 1703.

x8.

"Theíaurus facrarum Precum in nfum Juvénturis colle&arum.

rg8

To:ani Compendium ad Superiores.

Fol.

|

"Ekénus de Deo Trino & Uno. .

12

|

Verfuis Paftorale Miflionariorume! ,

«FO&

Vettvvceis Speculum Controverfiarum,

1

'LWAW« 9eyet Gsf um Sati/ xzot«

/

F;NIS.

1 i

X

M

"

e

m

Aï

l

4

ï'

ï

"

P

[g.

i

E.

lyib

—

— — -—m— 9 (j

M — — A

—— ÁÁ 2— "Éu ———————————

m —— À —

x*

st

ERE

—

a

LECDUETMS

itiirslo a rR

-

—

o m

l

W

:

M

W

..w

"u

i

—

—

—

-

Bondiimi E

——

—

EL

;:

z

19 20 21

E

n

——

2

LashuM EMEUM SACEADOTALE. Zxod. 20 — & ——Qe

SIFE

Q

z

w5

15

VierFarbSelector Standard** - Euroskala Offset

a

us

INSTRUCTICE

O Balance

E2

SACERDOTUï i

m

|

Focus

SS. MISSJE SACRIFICI

ä

N

dlgnc reverenter,ac devoté celebranduEE

m

—

uaeminentiffima Sacerdotum die.

CA

vequifita vita perfettio eb [antitas ; [umma 5 Szzl; -

excellentia , debita ad Mud praparatio , att—

N

frequentatéo , nece[Jaria per finceram Confe[fionem purL:—— d

denique div.num Offcium recitandi —

-

attentio ]olsda :xpommr,

*

9

^

IWIIH

2

SS. PATRIBUS, ET ECCLESUE DOC

*

R—

EO

ftudiosé per VII. Tra&atus concinnatra— -

à R. P. F ANTONIO »: MOLIE

EM

MONACHO CARTHUSIENSE

ä

Opus [an? aureusm , quod pofl feptimam in Hf— M

xmpref lonem latinttate donavit

R. P.F. NICOLAUS 2A4NSSENIUS Br—

Ordinis Pradicatorum.

E— 10

Cui ultimó acceffit Tractatus VIIIL. five ExpE—

t

in Canohem & reliquas partes Sacrificii Miffz.

Editiasin Geymania Ouinta; varierum Epifc.

defiderio poflrema , cum copitfifimo Capitu

—

3

Rerum (5 Verborum Indice,

'IHIIHI)IHHIHI'(H TU

4 Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

2

FHWIWmwum mnmaw'mmmlmmm

ä